OER CNNIVERSITAETS- BIBLIOTHEK GIESSEN GESCFiE MKI VON O * 4 8 1 4 4 ———— — — 4 — e * ueritatem,& probatiſsimorũ ac manu ſcriptorum exemplarium ſidem qll⸗ genter recognita& reſtituta. 4 e- Baſileæ apud Nicolaum Bryling. „-Ahno M. P. I.. Sb* 2 4 8 4 „ 4 4. 4 3 L* 3. e⸗ 4 4 WVNSANCTAADHEEKRALGAM „ —— S 8— 8 8“ —— Meoſaus e e, b Mt I 48 A 5 ru litt nontat grutrini 1 2 7 doh dutslei bu Ta indma bun 7 rit adno9 „(möſet*t k 2 tüen wilis& em— Tns— taituqr pauh mäclod 2 s N anc dn enle. (aäbwtc. K aciu om Linellige n Hͤecinc: inelige fm K KanrabiT ndello⸗ 4 Un y glis*. F Btanc 1— tlex donm emim 2 ſeo. nth, Lesn 2. heig pideng Dn ſuis gumt wuait an kic mAn jenyoe dneslegu a 4 10 Hlidroru dum iu Genels IMdts Lauthens Nwmeri Deuen un. lolie lberiu Rud e lam ſruilit dlpa e; Tdkx. 5. 1S 1* 1 Tbe 1 ldbeg Twee Ncdein Cartieu: n in h uen ſenlh. jitüi nn 5— cr mo. 9 ric AD SAcCRARVM LITERARVM SsTVDIVM EXHOR- tatio ex ſacris literis. Chriſtus ad populum, Iohan. z. Serutamini ſcripturas:quoniam illæ ſunt quæ teſtimonium perhibent de me: Paulus Omnis ſcriptura diuinitus inſpirata, utilis eſt ad docendum, ad arguẽdum, ad cor. Tim. Timoth. ripiendum, ad erudiendũ in iuſtttia, ut perfecius ſit homo dei ad omne opus bonum inſtructus. Idem ad Quæcunq; ſcripta ſunt, ad noſtram doctrinam ſcripta ſunt, ut per patientiam& R 3 Roman. conſolationem ſcripturarum ſpem habeamus. Om. 13 Salomon, Omnis ſermo dei ignitus clypeus eſt ſperantibus in ſe. Ne addas quicquam uer- bis illius,& arguaris, inueniarisq; mendac. PrOu. 30 Moyſes Nonfacietis ſinguli quod uobis rectum uidetur, ſed quod præcipio tibi, hoc tan D populo, tum facito domino, nec addas quicquam aut minnas. Deut. 2 Dominus Non recsch udſumen legis huius ab ore tuo, ſed meditaberis in eo diebus ac no 1 ipli Ioſue ctibus, ut cubdias& facias omnia quæ ſcripta ſunt in eo. Iunc diriges uiã tuam, ofie: &ʒ intelliges eam. Non declines à uerbis legis huius ad dexteram uel ad ſiniſtram, ut intelligas cuncia quæ agis. Narrabis filio tuo in die illo, dicens, Hoc eſt quod fecit mihi dominus quando e⸗ Eacod. z Idem po- greſſus ſum de Aegypto. Et erit quaſi ſignum in manu tua,& quaſt monimentum pulo, ante oculos tuos,& ut lex domini ſemper ſit in ore tuo. In manu enim forti eduxit te dom inus de Aegypto. 3 Moyſes, Leges uerba legis huius coram omni Iſrael, audientibus eis,& in unum omni po Deut.n pulo congregato, tam uiris quam mulieribus, paruulis& aduenis qui ſunt intra por tas tuas:ut audientes diſcant,& timeant dominum deum ueſtrum, et cuſtodiunt, im pleantq; omnes ſermones legis huius. Ordo librorum ueteris Teſtamenti. e . Liber ſapientiæ Geneſis Eccleſtaſticus Exodus Leuiticus Iſaiæ prophetia Numeri Ieremiæ Deuteronomium Baruch Ioſue 4 Peehieiig L iber iudicum. anielis— Ruth dry(frevA A. Oſeé Regum„ Libri IIII. Iohelis Paralipomenon Lib. I1. Amos Eidre. Lib. I1. Abdiæ Tobias Ionz ludith Michæx Eſther Nahum Iob Habacuc Sophonia Eiber pfalmorum Aggæi — Zachariæ Prouerbia Salomonis Malachiæ Bccleſiaſtes Canticum canticorum Machabæorum Lib. T r. Hos ueteris teſtamenti libros Chriſtus Ieſus in Legẽ, Prophetas& plalmos ſim pliciſsime partitus eſt. Matthæi ſeptimo, undecimo& uigeſimo ſecundo,& L ucæ ultimo. Hæc ſunt, inquit, uerba quę loquutus ſum aduos, cum adhuc eſſem uobiſci, quoniam neceſſe eſt impleri omnia quæ ſcripta ſunt in lege Moyſi,& prophetis, 3 47 3&ʒ pfal⸗ Bibliorum 4 V& plalmis de me. Quam diſtinctionem ſecuti ſunt Apoſloli, patresq noſtri L ati- ni. Nec ah hac aliena eſt Hebræorum diſtinctio, THORA uocantium I. egem⸗ NEFVIIM, Prophetas, CHETVVIM Hagiographa, inter quæ& Pſalmi Da- uid numerantur, author eſt Hieronymus in Prologo galeato. ORDO LIBRORVM NOVI TESTAMEN TI. Euangelium ſecundum Matthaæum. Ad Titum Euangelium ſecundum Marcum Ad Philemonem Euangelium ſecundum Lucam Ad Hebræos Euangelium ſecundum Iohamiem Acta Apoſtolorum Iacobi epiſtola Pauli epiſtola ad Romanos Petri epiſtole II. Ad Corinthios II.— Ad Galatas Iohannis epiſtolex III. Ad Epheſlos Ad Philippenſes Iudæ epiſtola 8 Ad Coloſſenſes Ad Theſſalonicenſes II. Apocalypſis. Ad Timotheum I11. HAEC DOCENT SACRA Bibliorum ſcripta. Deus. 82 omnia procedunt, ſine quo nihil quicquã eſt iuſtum& miſericordem, Gen.. quiq; omnia operetur in omnibus ſecundum uoluntatem ſuam,(ui Namua. non liceat dicere, quare ſic nelſic ſigit.,I. BPäl. s. Rom. 9. Qreatio minumq; conſtituiſſe omnium creatorum in terra, inuidiaq́; diaboli& la. 43. 4 is... 4.. 84 I 19. oeas. gde inobedientia peccatum in hunc mundum intraſſe,& per pecca Leren BPeccatum. norte ꝗ; in A per Adam pecçatores eſſe. Rom. 5. hhe deun. kum morten, omnesqp; in Alim& py 42 Pecjatores eſſe 1 PROMISSVI Nero Chriſtum leſum ſaluatorem ipſi Ade, Abra, Gen. 2u 1 3... 8 5. 8 iamitus hæ.& reliquis patribus, qui cedentes liheraret à peccatis,&tytan ¹ss. nice diabolucui ſubijciebantur omnes per Adam. Heh-e 8.2 e A INTERIM dum expectabatur promiſſa ſalus, datam legem à Rom. v AKaus , E. Deo, qua cognoſcerent homines peccatum,& ſe eſſe peccatores, quo Ex.5 0 ee Nerct ut ardenuius ſitirent Chritiaduentum, quil ſos peccatis re, Gauat. Uar dnr eeen Aur It Te lus ſtine 1 uli e Mdn n 3 3 8 13 1. V..... 2 Luc.:. rosrRaMO, Chriſtum illum promiſſum, tandem miſſum à pa, Galat.-. CAurittes tre,eo tempore quod constituerat apud ſe, eo inquam tempore, quo phele uenit. abundabat omnis iniquitas. Miſſum autem non propter bona cuiuß Tit. 3. quam opera(nam omnes erant peccatore9 ſed ut Kerax abundantes Pohene. gratiæ ſuæ diuitias, quas promiſerat, exhiberrt. IESVS Rom. 3. 4+ E V eſſe qui propter bonitatem ſuam cuncla creauit à quo eoa. jitudy„Cor. u. nvN creaſſe Adam a imaginem& ſimilitudinem ſuam, do or,s. Ta⸗ e 1 1 — 1 prs b nn t be un. dſtlor hec G Iah 1 7. ri 9 us ſn h v6 f uute L 0o. 4 B 7 4 ba ac i a6 balian n enf 9 ln nie e 9 4 4 1 aumor M ſinm 2e 65 40 n fime cda9 nat di hne ljher vrunbl mtl. ſen d Gerand n ſchentar ild Kſtum pen bare) 1* a(a kuhrid R0 pſuus 9ℳ. „, 1 ſu⸗ 4 ſoi cl iusg 1 ſitu 1 tinm ſe cnſece lui en ii fi Cſa nue uücen vallg a ſiumuocat aieſem P). d jpoſtiner las ahRindn ſe uonne nia i ſou grßſt tni den fnie benel Miam Tte unone man ui in ſenaenan 8 uu d rgung! Ras Proſcama. u Cmam funeſede 4 fume art at, plhema , F 8 ſalerfate a ke du ſr athene I Wmn ag 2 d.Voniame i zereuſe 1 i cch 28 Exod.; , Gen.. ut Pſal. 03. Pfal. 4 , 1.Cor.u Rom.9. In. 45. anit⸗ Iere 9. V Gen.. Rom.z. 1 V 1 Gen. 34 124 Heb. ¹ t Rom.9 1 Ex9. Rom.;z. h! Gant.. 1. Cor.. Luc.. Galat. 7. 99 Epheſ.“. . Rom. ſ. n Tit. 3. e Ephe. BPpheſ⸗. 3 Rom. 5 . Rom. 4. Argumenta⸗ I2 svs igitur Chriſtus uerus agnus,& uera hoſtia uenit ut nox Agnus d,. patri reconciliaret, pœrnas peccatis noſtris debitas in cruce perſoluen/ Hoſtia. Luc.. gFo,& liberaret a ſeruitute diaboli‚in filiosq́; Dei adoptaret, uera meno nleb.¹. tis pace data per fddem, quam dat nobis pater trahens nos ad filium. Io.et« Dei enim donum e fides illa qua credimus Chriſtum in hunc mun/ Te. *Tm.*. jum ueniſſe,ut nos peccatores ſaluos faceret, tantæq; efficaciæ estut 4. qui eam habent, cupiant omnia charitatis officia, Christum ſequenles, omnibus preſtare. Nam accepta fide, datur& ſpiritus ſanelus, quo ſi⸗ vefritss o. gnantur Wunes credentes, quiq;; eſt pignus hæreditatis noſtræ,& teſti=s Ebs. monium reddit ſpiritui nodro quod ſimus filij Dei, ac d ffundit in ui- Rom. ſcera noftra eam charitatem quam deſcribit Paulis Corinthijs, Pro- Gant.; pter hanc in Chriſtum fidem quæ per charitatem operatur, iuſtifica, 1uniiia Cor. 3. munid eſt, pater ipſuus(qui& noſter effcctus eſt per ipſum) nos pro fi lijs& iuſtis habet ſua gratia non imputans nobis delicta noſtra. rai. vꝝ xI deniqʒ ut nos per ipſum burificati peccatis,& Deo pa, Opera. Tuca. tri ſanctificati ſiue conſecrati, abnegatis operibus carnis, libere ſerui- Epheſ.ꝛ. xemis ei in iuſtitia& ſanctitate omnibus diebus noſtris, per bona ope, ra(quæ præparauit deus ut ambularemus in illis) oſtendentes nos cer to ad hanc gratiam uocatos, quæ qui non habet, nec fidem in chri, Theſr ſtum habet. Qui poſt interfeclum ſpiritu oris ſui hominem peccati ſe/ Iudicinm „Cor. 3. qebit in maieſtate ſua, omnes iudicaturus,& redtituras unicuiq; pro/ extremu-. pria corporis prout geßit, ſiue bonunn ſiue malum, dicturusq; ijs quià Matth.; dextris erunt, Venite benedicli patris mei, poſidete paratum uobis re- gnum à conſtitutione mundi, is autem quia ſiniſtris, Diſcedite à me maledicti in ignem æternum, qui paratus eſt diabolo& angelis eius. Gorns Tunc finis erit, regnumq́; Deo& patri tradet. uoo ut cognoſcamus, bonitate Dei per ſpiritum eius ſanclum tra Toh. 1. 3.Io Charitas. 2. Pet.i. oban ⁷. ditaſunt nobis hæc ſacra Bibliorum ſcripta, ut cognoſcamus inquam, Vita æter. & credamus unum eſſe Deum,& quem miſit iꝝ sv Chriſtum, utq́; m. credentes uitam habeamus in nomine eius. rRAETER hoc fundamentum nemo aliud poteſt ponero. Optat- que Paulus eum anathema eſſe qui aliud annunciauerit, etiam ſi fuerit Iohan. 20. „Cor.3. Pen,. angelus de cœlo. Quoniam ex ipſo& per ipſam et in ipſoſunt omnia. ipſi honor& gloria in ſecula ſeculorum. Amen. TeA t 1le 4 3 Index d 2 Index teſtimoniorum à LHRISTO ET APOSTOLIS in nouo teſtamento citatorum ex ueteri,. quxæ huc in id congeſta ſunt, ut pij lecto- res natiuam quorundam intelligentiam facile aſſequi ualeant quæ ab ipſo Chri- ſto uero interprete,& ſpiritu eius per a- poſtolos ſit tradita, perſpiciantq; in quẽ uſim ea adduxerint Apoſtoli& Buan- geliſtæ, GENESIS. d Maſculum& fœminam fecit eos. Mat. 9. a. Mar. 10. a 2 a Requieuit deus die ſeptima ab om- nibus operibus ſuis. Heb.4 b 2 b Factus eſt primus homo Adam in animam uiuentem.. Cor. 15½ f 2 d Dimittet homo patrem& matrem, & adhærebituxori. Mat. ¹9. a Mar. 10 a Ephe.; g. 1 Cor. c d 2 d Erunt duo in carne una. Mat. 19 3 Mar. 10 a.. cor. 5. d. ephe. 5 g 12 a Exi de terra tua et de cogna. Act. 7 a z4 aßti ſemine tuo bened. act. 3 a. gal. b 45 D Sic erit ſemen tuum. Rom. 4 C 15 b Credidit Abrahã deo& reputatũ eſt illi ad iuſt. Ro.4 a. Iac. d. gal. 3 d 15 cErit ſemẽ tuum peregrinũ. Act. 7 a 17 a Qia patrem multarũ gent. Ro. 4 G a8 b Secundũ hoc tẽpꝰ uenia, et. Ro.⸗ b a1 b Eijce ancillã& fllium eius. Gal. 4 d 1 b In Iſaac uocabitur tibi ſemẽ. ro.⸗ b 22 d Niſi benedicẽs bened. te,&. He. c 22 d Quia benedicentur in te oẽs gentes Gal.; D. act. 3 d 25 c Quia maior ſeruiet minori. Ro.5 c — EXODVS. 3 bEgo ſum deus Abrahã,& c. mat. 22 c Mar.ꝛ2 c.L uc. ꝛ0 f „ d In hoc ipſum excitaui te, ut. Ro. 9 d g Os non cõminueris ex eo. Ioh. i9 f 13 c Omne maſculinũ adaperiẽs. Luc. 2 d 26 d Qui multum non abundauit,& c. 2. Corint. s c 20 c Non moechaberis. Matt.; d 20 Non adulterabis, Nõ occides,&c. Rom. 13 G 2ꝛ0 c Non concupiſces. Rom.⸗7 b 20 c Non occides. Mat. c. luc. 19 d 0 Honora patrem tuũ& mat. Mat. 15 à Mar. 7 b. Ephe. 6 a a1 c Qui maledixerit patri ſuo uel matri, Molie moriatur. Mat. a. Mar.7 b „ Oeg⸗ Index u c Geulũ pro oculo, dentem. Mat.; f 22 d Priĩcipi populi tui nõ maled. act. 2ʒ 2 24 e Hicſanguis teſtam. quod. Heb. c 25 vide, oĩa facito ſecundũ exemplar quod,& c. Heb. s b. act. 7 f 32 a Fac nobis deos qui pᷣcedãt. Act.7 e 33 d Miſerebor cui uoluero, etc. Ro. c 34 d Nõö ſicut Moyſes poneb. 2. cor.⁊ G LEVIT. u1 g Sancti eritis, quoniã ego. 1. Pet.: œ 18 à Quifecerit homo, uiuet. Rom. 0 h Galat.;3 b 39 c Non periurabis. Mat.; c 49 d Diliges ꝓximũ au hen Ro. 13 d Gal.5 c. Ilaco. 1 b. Mat. 2 d. Mar. 12 c 19 d DHiges proximum tuum. Mat.; g 22 bP Qui maledixerit patri, etc. Mat. 5à 44 d Oculum pro oculo. Mat.5 f 26 b Quoniã inhabitabo in. 2. Cor. d NVMERI. 9 b Os nõ commmueris ex eo. Ioh.15 f DEVTER. 4 d Etenim deus noſter ignis cõſ.he. i⸗ b Non concupiſces. Rom.⸗ c. 13 c 5 b Non occides. Mat. 5 c. Luc. 18 d 5 b Nö mcechaber. Mat. z5.d Luc. 18 d 5 b Non furtũ facies. Luc. 8 d. Ro. 13 5 b Nö loqueris cõtra ꝓximũ tuũ fal- ſum teſtimonium. Luc. is d. Rom. 13 o 5 bHonora patrem& matrem. Mat. a. Mar. 7 b. Epheſ. a 6 a Audl Iſrael, dfis deus tuus. Mar. 12 G 6 a Diliges dñm deũ tuũ ex toto cor- de. Mat. 22 d. Mar. 2 c. Luc. io e 3 c. i0 d Dũm deum tuum adorabis,&. Mat. 4 b. L uc. 4 b 6 c Non tentabis dũm. Mat. 4 b. Lu. 4 b 8 a Nöõ in ſolo pane. Mat. 4 a. Luc. 4 2 10 d Deus perſonam homints non acci- pit. Galat. 2 b 18 c Prophetã ſuſcita. uobis. Act.; d. 7 c 19 d In ore duorũ uel triũ teſt. 1. Cor.: 3 a. Matth. 18. b. Iohan. s c 19 d Oculũ ꝓ oculo, dentẽ,&c. Mat.51 21 d Maledictus omnis qui pẽd. Gal.; b 25 b Non alligabis os boui trituranti. 1. Corint.? a. 1. Timot. c. 45 bSiquis mortuꝰ fuerit nõ habẽs fllit Mat. au c. Mar. iz b. L uc. 20 c 27 d Maledictus omnis qui non perm. Gal. z. b 30 c Quis aſcendet in cœelum? Ro.i0 B 3z0 c Prope eſt uerbũ in ore tuo. Ro.i0 b 32 Egoadęmulatioct uos add. R0 d „ Mi⸗ — 6 4.*.4 1bEKR ſ M Oaorn tvod mcnc zaN dan pioan 1 bVAd Fern a c Agen en Ronc ch paini i ch 4 „b No etd Füni uilan 40G „ ag r ſinem R y gPo nn ſedertdin AaIto nenten d aldma bbadtam. N 4. 1.1 NeDuitetn nin nen. nae pe neNm De ſenwäta R vaDen Fir 1 pen 4cOä d hnegan d ahhm anan duncnäo p z1dan rihim iie 1 Je(i, g nti ui h bd tijenen nai Re 4 Uathe meti nni. c Mihi uindictam, ego retrib. R. 12 d 108VE. 3 a Nonte deſeram, neq; derel. He. 1 3 a REG. II. „ cEgouero illi in patrẽ,& ipſe. H.i b „ b Dñee prophetas tuos occid.Ro.11 a 15 b Reliqui mihi ſeptem millia uirotu. Rom. 11 a2 10O8. 3 cComprehendam fapientes in aſtutia 3. Cor. 3 d DAVID. a Quare fremuerunt gentes? Act. 4 c b Filus m; es tu. Act. 13 e. He.i b.5 b c Reges eòsi uirga ferr. Apo. 2 g.i5 c b Iraſcimini& nolite pecc. Eph. 4 f c Sepulchrũ patẽs eſt guttur. Ro.ʒ b c Diſcedite à me omnes. Matt. 7 d. 25 d. Luc. 13 f 8 b Ex ore infantiũ& lact. Matt. u b s c Quid eſi homo quod memor es eiꝰ: Heb.2 2 8 cOia ſubiecit ſub pedibꝰ.1. C. 153 d „ c Quorum os maledictione. Rom. 3 c 33 a Non eſtiuſtus quiſquam. Rom.3 b 33 b Veloces pedes eorũ ad effunden- dum ſanguinem. Rom.; c 23 c Prouidebam dominũ in conſpect. Act.2 d 25 b Non dabis ſanctũ tuũ uidere corr. Act. 2 e. 1 3e 27 a Ego ero fidens in eum. Heb. 2 c 27 g Propterea cõfitebor tibi in R.15 b 28 a Et quidem in omnem terr. Ro. 10 d 21 a Eli, eli, Lãmaſabbacthani. Mat. 27 d. Mar. 15 C a7 c Diuiſerũt ſibi ueſtimẽta mea. Matt. 27 d. Iohan. 19 e c Nunciabo nomen tuũ frat. Heb.⁊ c 21 a Demini eſt terra,& plen. 1. Co. i0 f 24 c Odio habuerunt me gratis. Io. 15 d zo aInmanus tuas commendo ſpiritum. Luc. 23 f 31 a Beati quorum remiſſę ſunt inĩquita. Rom. 4 a b 33 c Qui enim uuilt uitã dilig.:. Pet.3 b 32 b Hoſtiã& oblationem nol. He. 10 b 40 c Qui manducat mecũ pan᷑. 10.1 3 b 43 d Propter te mortificamur to. R. 8 g 44 b Thron’ tuus deus in ſecul. He. c 39 aA Vt iuſtiflceris in ſermonib. Ro. 3 a 34 d Iacta ſuper dñm curam. 1. Pet. b 84 d Vnuſquiſq; aũt propriã mercedem accipie:.. Cor.ʒ b 9A& 44 ³ ☚. 67 d Teſtimoniorum. «7 d Aſcendès in alt captiuã. Eph. 4 5 6s D Zelus domus tuæ com. Iohan.: d 6s b Improperia improperantiũ. R 53 6s c Fiat menſa eorum coram. Ro. u1 b 68 c Fiat cõmoratio eorum deſ. Act. i d 69 In ſiti mea potauerunt me. Iohã. 19 77 a Aperiam in parabolis os. Mat. 1 3e 77 c Panem cœœli dedit eis. Iohan. 6 d 81 b Ego dixi, dij eſtis. Ioh. i0g 28 d Inueni Dauid ſeruũ meum. Act. 13 d 50 c Angelis ſuis manda. Mat. 4 a. L.4 b 93 b Dñs nouit cogitationes ſapientum quoniam uanæſunt. 1. Cor. 3 d 94 d Sicut iuraui in ira mea. Heb. 4 a 94 c Hodie ſi uocem eius aud. Heb. 3 B 96 b Et adorent eum oẽs ang. Heb. i c 101 d Tu in principio dñe terr. Heb. 1 G 103 a Qui facit angelos ſuos ſpirit. H. i C 108 b Et epiſcopatũ eiꝰ accipiat.Act.i d 109 a Dixit dominus dño meo. Matth- 22 d. Luc. 20 g. Act. 2 f 109 a Sede à dextris meis. Heb. i d 105 a Donec ponã inimicos tuos ſcabel. &c. Heb. i d. 1. Cor. 1 5 109 b Tu es ſacerdos in æter. He.z b. 7 G 105 P Iurauit dñs,& non pœn. Heb. 7& 111 b Diſperſit, dedit pauperib. 2z. C. 9 G 115 à Credidi, ꝓpter quod loc. 2. Co. 4 115 a Omnis homo mendax. Rom. 3a3 116 a Laudate dominum omnes gentes- Rom. 15 C 117 a Düs mihi adiutor, non timebo. Heb. 13 d 117 d Lapidẽ quẽ reprobaue. Mat. 22 d Mar. 12 a. Act. 4 b. 1. Pet. 2 b 117 Hoſanna fllio Dauid. Mat. b 131 c Defructu uentris tui ponã. Act.⁊ e 139 a Venenum aſpidũ ſub labijs R. 3 b PROVER. 3 a Nolite eſſe prudentes apud. R. 12 d 3 b FHii mi, nolt neglig. diſcip. He. i2 h 3 P Qmè diligit dominus, corripit,& c. Heb. 12 b. Apec. 3 d 10 P Charitas operit multitud. Pe. 4 b 17 cvidete ne quis malã ꝓ malo alicui reddat. 1. Theſſ.5 d.. Pet. 35 5 20 c Qui maledixerit patri uel matri. Matt. 15 a. Mar.7 b 28 C Si eſurierit inimicꝰ tuus. Rom. 12 d 26 b Canis reuerſus ad uomitũ. 2. Pet. à d LSAIAS. c Niſi ds ſabbhaoth reliquiſ. Rom. ↄ‧ 5 d Homo plantauit uineã. Matth. 22 b L uc. 20 b. Mar.12 a 2 4 s a San- & a Sadus, fanctus, ſanctus dominꝰ deus Apoc. 4 c & c Auditu audietis,& non intelligetis. Matt.13 b. Mar. 4 b. Luc. s b. Act. 28 f. Iohan 2 f. Rom. u b. 7 c Ecce uirgo in utero habe. Mat. d s dEcce ego et pueri mei quos. Heb. 2 d 2 a Terra Zab.& terr. Neph. Mat. 4 c 0 e Sifuerit numerus filiorum Iſrael tã- quam arena maris. Rom.⸗ f. n a Reuelabitur ille iniquus quẽ domi- nus interficiet.2. Theſſ.⸗ c 41& Erit radix Ieſſæ. Ro. i9 c. Act. 13 d a Cecidit cecidit Babylon. Apoc.4 b 24 d Manducemus& bibamus, cras em moriemur.1. Corint.5 e 22 f Hæc dicit ſanctꝰ& uer, q. Apo.3 b 25 cS Abſterget dominꝰ omns lachrymã ab oculis,& c. poc. 7 d. 2² 25 c Quoniã in alijslinguis et labijs alijs loquar populo huic. 1. Cor. 24 d 23 d Eoce pono in Sion lapidẽ offenſio- nis. Ro.⸗ g.1. Pet. 2 b. Act. 4 b 29 d Populus hic labijs me honorat. Mat.s a. Mar.7 b. 29 e Perdam ſapientiã ſapientiũ,& pru dentiam,& c. 1. Corinth. i c 33 C Vbi ſapiens: ubi ſcriba?. Cor.: c 40 a Voxs clamantis in deſerto. Mat. 3 a Mar. i a. Luc. 3 a. Iohan. 1 c 40 b Omnis caro fœnũ. Pet.: d. Ia. i d 40 dQuis enim cognouit ſenſum dñi? aut quis inſtruxit eũ? 1. Cor. 2 d 40 d Quis enim cognouit ſenſum domi- nis aut quis conſiliarius eius fuit: Rom. 11 d 1 41 b. 44 a Egoſum primus& nouiſsi- mus. Apoc. d.& 22 c 42 a Ecce puer meus quẽ elegi. Mat. i2 P 43 c Ecce noua facio omnia. Apo. b 2. Corin.5 d 45 d Viuo ego dicit dñs:quoniam mihi flectetur omne genu. Rom.14 b 45 P Nunquid dicit figmentũ. Ro. 5 d 49 b Poſui te in lucem gentiũ. Act.13 g 49 c Jempore accepto exaudiui te, et in die ſaluti. 2. Corin. s a 49 e Non eſurient, neq; ſitient. Apo.7 d 50 c Tunc expuerũt in fa. eius. Mat. ꝛs g 52 b Quam ſpecioſi pedes euangelizan- tium pacem. Rom.io c 32 d Propter quod exite de medio eorẽ &W ſeparamini,& c. 2. Corint. s d 22 b Nomen dei pet uos blaſph. RoO. d Index 52 d Quibus non eſt annunciate de es, uidebunt. Rom. i5 e 33 a Dñe gs credidit auditui noſtro: Ro. 10 c. Iohan. 12 f 33 b Ipſe infirmitates noſtras. Matth. 9 C 53 c Tanq́; ouis ad occiſionem. Ac.a f 33 d Et cum iniquis reputatus eſt. Mar. 15 c. Luc. 22 d 53 e Qui peccatum non fecit. 1. Pet. 2& 2.Iohan.;3 a 23 e Qui peccata noſtra ꝑtulit.. Pet. 2 d 54 aLetare ſterilis quę nõ paris. Gal. 4 d 54 C Et erunt oẽs docibiles dei. Ioh.& e 55 a Et ꝗſttit, ueniat,& ꝗꝗylt. Apo. 22 d 55 P Dabo uobis ſancta Dauid. Ad.13 e 56 cDomꝰ mea domꝰ“ orationis uocabi tur. Mat. a b. Mar. u c. Luc. i9 g 19 b Cötritio et infelicitas in uijs. R.3 G 59 cGaleam ſalutis. Eph. s c. 1 Theſ. 5 b 59 d Veniet ex Sion qui eripiat. R. d 60 cEt portę eius nõ claudẽtur. Ap. ai g 60 d Et ciuitas non eget ſole. Apo. 2& 50 d Nox ultra non erit. Apoc. ⁊2 a 61 a Spiritus domini ſuper me. L uc. 4 G 62 d Dicite filię Siõ, Ecce rex. Mat. u a 64 b Quod oculꝰ nõ uidit, nec.. Co.2 b 65 a Inuentus ſum à non quærentibus. Romio d 65 a Tota die expãdi manꝰ meas. R.10 d 65 c Nouos uero cœlos& nouã terrã. 2. Pet. 3 c. Apoc. 2 a 6 a Cœlum mihi ſedes eſt. Ad.⸗ f 66 gvbi uermis eorũ nõ morit᷑. Mar.⸗ g IEREM. 7 b Vos aũt feciſtis illã, peluncã latro nũ. Mat.ꝛ1 h. Mar. uu c. Luc. i5 g 9& Qui gloriatur, in domino glorietur- 1. Cor. i d. 2. Cor. 10 d 10 à Quis nõ timebit te dñe: Apoc.:5 b 17 d Ego ſum ſcrutans renes. Apoc. 2 f 31 c Vox in Rama audita eſt. Mat.2 d 31 a Ero uobis in patrẽ, et uos. 2. Cor. s d 31& Eece dies uenient dicit dominus,& conſummabo ſuper domũ Iſratl. Hebræ. s c 31 f Hoc autem teſtamentum quod teſta bor ad illos.etc. Dabo leges meas Heb. io c 51 a Cecidit, cecidit Baby. magna. Apo⸗ 18 a EZECH. 3 Accipe librũ, et deuora illũ. Apo ao d 20 b Qui fecerir ho. uiuet in ea. Ro. io b 32 b Sol obſcurabit᷑, et luna nõ. Mat. 24 G e Nomẽ dei ꝑ nos blaſphem. Ro. 2 d DAN- — — s 1 ene 12Naue bas Lu. ebetl*n r, Kne nbeuln Dand Ae 1 A8 1 Sn E znanecc dit A Kcka. 35 Pærtn ammptr SelcM lnt HAℳE. Sadtu akn pamlas 7 bVeaue bommi de tter En Nan, Ao! La . 1 bdhee K tgonder ugt Bäc bvidia peerzdmir ĩ̃ un du opa 4 1 altraa Küdt uinn. da 14 kyvi Eat tien erigtlie * nak teLaem ſertatt unn. be aen enit An.n ac tngn Nn ueitet a ſe cpann. hcke n hrAn ch lan erad DANIEL. g Cã uĩderitis abominationẽ deſola- tionis · Mat. 24 b. Mar.13 b· Lu. a1 d O8E E. 1 dut erit, in loco ubi dictũ eſt eis. R. e 2 dvocabo nõ plehẽ · Ro. e.i. Pet. 2 b & c Miſericord uolo, et nõ- Mat. 5 b 2 a 10 b Tunc incipiẽt dicere mõtib. L.23 d n a Ex Ægyp · uocaui filiũ meũ · Mat.2 C 33 d Abſorpta eſt mors in. 1. Corint. 15 g IOEL. 2 Ut erit in nouiſsimis dieb· Act. ⁊c 2 g Omnis enim quicunq; inuocauerit nomenomini, ſaluus erit· Ro. i0 c AMOS. a Væ uobis diuitibus. Luc. 6 d c Poſt hæc reuertar,& reædificabo tabernaculum Dauid. Act5 c IONAS.. 2 a Sicut fuit Ionas in uẽtre ceti tribus diebus,& trib.& c. Mat 2 c. L d 3 b Peenitentiã egerunt in prædicatio- ne lonæ Mat. 12 d. Luc. 1 e MI CHAE- aEttu Bethlehem terra Iuda. Mat.2 a b Veni ſeparate hominẽ aduerſus pa trem ſuum,& filiam,& c. Mat a0 d Luc a g AGGAE. 2 b Adhuc ſemel,& ego mouebo. He. 2g HABAC. 2 bvidete cõtẽptores, et admiramini, et diſperdimini, quia opus. Act. 13 f 2 a luſtus autem ex ſide uiuit· Rom.: c Galat.; b NAHVM. 3 d Ꝙ ſpecioſi pedes euãgeliz. R.10 c ZACHAR. 8 c Loquimini ueritatẽ unuſ. Eph. 4 f 9 b Ecce rex tuꝰ uenit. Mat. 21 a. Io b 11 c Et acceperunt triginta. Mat.:27 a 22 c Videbũt in quẽ cõpunxer. Ioh.i g 13 c Percutiã paſtor. Mat. 26 c. Mar. 14 b MALACMHI. A& 4 1A 4 a lacob dilexi, Eſau aũt odio. Ro.H c 8 aEcce ego mitto angel. meũ. Mat.i b NMarc a. Luc. 7 d. Iohan. i c 4 P lpſe eſt Elias qui uenturus erat. Matth u b 4 b Quid eſt quod ſcribę dicũt, ꝙ Eliã oporteat,&c. Mat.:7 b. Mar. 9 b 4 b Vt conuertat corda patrum. Lucib,. Inder Teſtimoniorum. g Nũquid uictimas et hoſtias. Act.7 e Index alter, in quo itidem NOVI INSTRVMENTI TER- ſtimonia ex ueteri excerpta annotaui- mus, ſi non ad uerbum, certe iuxta ſenten tiam.ex quorũ collatione cum ijs à qui- Pbus uidentur deſumpta, non parum lucu accedet Chriſtianis lectoribus. . GENESIS.— 1 a Fide intelligumꝰ aptata eſſe. He.n a 1 aCœli erãt prius et terra de.:· Pet. 3 b 1 dBene omnia fecit. Mar. 7 d 1 d Adam primus formatus eſt. 1. Ti. 2 2 d Nö enim uir ex muliere.i. Cor. u a 3 a Serpẽs ſeduxit Heuã aſtutia. 2. C. a 3. b Adam non eſt ſeducus. i. Tim. 2 d 4 a Fide plurimã hoſtiam Abel quam- Hebr.nn a 4 bA ſanguine Abel iuſti. Mat. 23 d 4 b Non ſicut Cain qul ex maligno- 3.Iohan. 3 b b ve illis qui in uia Cain. Iudę epiſt. d. 43 5 c Fide, Enoch trãslatus eſt. Heb. u1 à 6 c Quãdo expectabant dei. i. Pet. d 6 c Fide, Noëẽ reſpõſo accepto He. b 2 a Octauũ Noẽ iuſtitie pᷣconẽ.:P. 2 b 7 sSicut in dieb. ante diluuiũ. Mat. 24 d 9 a Omnes qui acceperint gladiũ, gla- dio peribunt. Mat. a6 e. Apoc. 5 C 12 a Fide, qui uocatur Abrahã. Heb. u 14 d Hic em̃ Melchiſedec, rex · Heb. 2 a 16 d Abraham filium habuit de ancilla. Galat. 4 c 17 D Et ſignũ accepit circunc · Ro 4 b ct. 7 d 18 a Fide,& ipſa Sara ſterilis. Heb. u c 18 b Sicut Sara obediebat Abra.. P.; a 19 b Euertit ciuitates Sodom 2. Pet.2 b 19 e Sicut Sodoma& Gomor. Iud. epi. c 19 e Memores eſtote uxoris Lot-Lun7 g 19 e Sicut factũ eſt in dieb. Lot. Lu. 17 f 21 a Abrahã habuit filiũ è libera. Ga. 4 C 22 a Fide, obtulit Abrahã Iſaac He. u d. 22 b Offert Abraham ſilium Iſaac ſuper- Iaco. 2 d 22 c Sicut locutꝰ eſt ad patr. etc · Luc. i e 25 cRebecca ex uno cõcubitu. Ro. b 25 d Ne qOs fornicator aut prop- He. iz d 27 d Fide, et de futuris benedixit. He. 11 d 48 cFide, Iac. moriẽs, ſingulos. He. uu d 49 b Quẽ ſcripſit Moyſes in lege · Io.i g 50 d Fide, Ioſeph moriẽès. de prof. He ui d EXOD. a a Fide, Moyſes nat*, occultatꝰ. He. uu 1 2 5 2 b Fide 1 ſſ“ 1 3 ö.ͤͤͤͤͤͤ Index 2 b Fide. Moyſes grandis factꝰ. He. i e 10 d No eſt acceptio pſonarũ apud deũñ 2 b Cũ uidiſſet Moyſes quendã. Act.7 c 9 a Eaæpletis annis quadragita. Act. 7 d 22 d Fide, celebrauit paſcha. Heb. iu e 6 b. 1. Pet.i c 24 e Fide, tranſierũt mare rubrũ. He. iu e 14 a Quicũq; dimiſerit uxorẽ ſuã, det ei 26 c Patres ueſtri manducauerunt. Io. C libellum, Mat.·c. 9 b. Mar. 0 b 16 d Panem de cœlo dedit eis. Ioh.& d IOSVE. 26 d Oẽs eandẽ eſcam ſpirit. 1. Cor. i0 a 2 a Similiter& Rahab meretrix. Ia. ² d 27 b Bibebant de ſpirituali.:Cor. i0 a& c Fide, muri lericho corruerũt. H. 1 c 25 b Et ſi beſtia tetigerit montẽ. He. iz e& d Fide, Rahab meretr. nõ perxijt⸗H 1f 25 c Gens ſancia, populus acquiſitionis. REGVM 1 1. Pet. 2 b a0 b Non periurabis. Mat. · e eſurijt· Matt.iz a. Maò d. L. u.s a ao c Non homicidium facies. Mat.9 e REGVM III. 0 e Non em̃ acceßiſtis ad tract. He.ia e 2 bLiceat audẽterdicere ad. Act.: e. 1 3 0 24 c Lecto omni mandato legis. He. e 10 aRegina auftriuenit. Mat 12 d. lu. u1 d 26 a 36 a Tabernaculũ factum eſt. He.⸗ a ¹ a In diebꝰ Elię clauſũ eſt coœlũ.lu.4 d 34 b Neq; idololatræ efficiam.:C.iob 17 a Elias homo erat ſimilis nobis. Iac. LEVIT. sd REGVM IIII. 22 a Inſabbatho circunciditis. Iohã.7c 4 e Neminẽè ꝑ uiã ſalutaueritis. Lu.ica 22 a Poſiq́; impleti ſunt dies octo. Lu. c 5 d Multi leproſi erãt in Iſracl. Luc. 4 e 22 a Poſtq́; impleti ſunt dies. Luc. 2 d I. PARALIP. 22 c Vt darẽt hoſtiã ſecundũ quod. L.a d 22 Nec quiſq́; ſumit ſibi honorẽ. He.5 b 14 a Oifer munꝰ tuũ qd præcepit Moy 108. ſes, G&c. Mat. 8 a. Mar. 1 d. Luc. c 1 d Nihil intulimꝰ in hũc mũdũ.i. Ti.s b 26 d Omnis multitudo populi erat. L a 5 c Beatus uir qui ſuffert tentat. Iac. b 26 e Si enim ſanguis hircorũ · Heb. d 34 b Nõ eſt gſonarũ accept.deꝰ. Act.io c 29 c Nolite in ꝑſonartũ accep. Iac.⁊ ab DAVID. 29 dSi peccauerit in te. Mat. i8 b. L.i 7 àa 40 c Filiꝰ hominis uadit, ſicut ſcriptũ. a0 aInlege Moyſes mandauit. Ioh. s8 a Mat. 26 b. Mar. 4 b. Luc. 21 b NVMER. 131 a Petijt Dauid ut inueniret. Act. 7 f 8 c Omne maſculnũ adaperiẽs. Lu.⁊ d PROVERB. 5 d Patres noſtri oëẽs ſub nube.. C.io a 1i d Si iuſtus uix ſaluabitur. 1. Pet. 4 d ꝛ1 b Panẽ de cœlo dedit eis man. lo. d 12 dsit at omnis homo ueloxc. Iac. ic 12 b Sicut et Moyſes ĩ omni domo. H.ʒ a 20 bsidixerimus quia peccatũ. i. I0.i d 24 f Cadauera filiorũ Iſtacl proſtr. H.;3 d 24 c Nolite in perſonarum accept. 1 a. 24 f Neq; murmuraueritis. i. Cor. i0 c 25 a Cũ uocatꝰ fueris ad prãdiũ. Lu. 4 c 26 aIn cõötradictione Core. ludę epiſt. d 18 A1A3. 29 a Quorũ em̃ animaliũ ſanguis. HI. 3 b 8 c Ecce poſitꝰ eſt hic in ruinã&. lu. 2 20 P Bibebãt aũt de ſpirituali. Co. io0 a 13 b Statim poſt tribulationẽ dierũ illorũ as b Neq; tentemus Chriſtã. Co. 10 b ſol. Mat.25 c. Marc. 1 ⁄ c. Luc. ꝛu e as e Sicut Moyſes exaltauit ſerpentem. 41 P Suſcepit Iſraẽl puerũ ſuũ, Luc e lohan. 3 b 54 a Beatæe ſteriles,& uẽtres qui. L. a3 d aa d Animal mutũ ſubiugale.2. Pet: c 3s b Eſuriui, et dediſtis mihi mã. Mat. 25 c 22 d Errore Balaã mercede effuſiſunt.&z a Et ueſtit erat ueſte aſꝑſa. Apo. 9& Iudæ epiſt. d. i Pet. 1 c IEREM. 24 c Balaã docebat Balac mitte. Ap.2 d 2 d Homo erat paterfamilias ꝗ plãtauiĩt 25 b Neq; fornicemur ſicut.: Cor.a0 b uineã. Mat. 21 d. Mar iz2 a. Luc. 20 b as g Proſtrati ſunt in deſerto..Coio b is a Nunquid dtrcit figmẽtũ ei ꝗ. Ro. d 27 a Sabbat. facerdotes in tẽp. Mat- i z 2a2 EZECH. DEVTERON. 3 e Etcũ cõſummati fuerint. Apo.20 c c. d Nolite in perſonarum- lIac.⁊ ab 12 f Vbi eſt ꝓmiſsio aut aduẽt. ⁊ Pe.; b 3 b Non pertabis. Mat.5 e 18 bEfuxiui, et de diſtis mihi mã. Mat. 29 c 10 dͤ Non DANIEL Rom.2 b. Actaoe. Col. 3 d. Ephe- 17 b Irritã ꝗs faciẽs leg? Moyſt. Huo c 24 e Oẽs in Moyſe baptizati.:. C. io àa 18 a Neſcitis qm̃ qui in ſacr.:. Cor. b 41 b Nõ legiſtis ꝗdfecerit Dauid, quãdo ann cud alunio ſed ut Iel 1 Frdhr 5 40 itan.Af nn Gglchcann 1 10XI 1 da miht de ehhc An 1 ucfetens, N 3 ſe ox n ſoprobat⸗ 1 rerkcrebe? a Pumn teD h cdochn bchaCh p 8 vltlitest Tnn h. unn anmcop enn P. zoh K p. umm 5 nt.LEehm ruäſtuène trtLeg— am huitral erbukite Lm lutra 4 m Inca nor r Ppulcs man 1 elteosq psncucn AN pquide prageru Re te n glpume un Tatenn ſch cranlta gondumn) un du äiccdan heß Iun 1848 lloitbcep Kutou Athet iiker en de ſcuinq dda Auademie Iun peromdm petegrunus L ſclas,mem elecunde Sun ham ſun mpa ſtperete.D) lrers qu ſertetlitan ſurcaptn ueno an mtynmda 3 9 9U 1 Wnn indpmu e p unän. uenge n hn mioren lidT. a hmhäed er eſontet an ſde unmnß Gllanm r ſcanam uen sedi ralcontm nnlR'R prxcrtn wimp en hdan hxn imen an ſu, cdledrm Nnolm ur, hr ien 3 Inm krern. Ldh ulſen) 2 pulguldquin üoepl a. aodricima batdas an(ucn anr,e uns ☛ llageras dpa ud n ſerrun, K z0 dm u e — ſ umnen Rnent tanz 5 on, aun* bmep* 9* tun ee ſanhe Q d. 44 ce ——— E Arre A& Uetls Teſtimoniorum. DANIEL. men ſuum. M atth. ¹14 c. Mar. 13 ML. u. 21& „ c It erat numereorũ millia. Apo.? d MICHAE. 22 c Et angels què uidi ſtantẽ. Ap.. b ½ c Non habemꝰ hic manent Heb 3 G IOEL. 4 cRegnabit in domo lacob. Lu. c. 3 c Sol obſcurabitur,& luna nõ dabit lu HIERONYMVS PAVLINOS Frater Ambroſius tua mihi munuſcu ſyderum audiret docentem. Inde per E. ſa perferens, detulit ſfimul& ſuauiſsimas lamitas, Babylonios, Chaldæos, Medos. literas, quæ à principio amicitiarum, fi- Aſſyrios, Parthos, Syros, Phœenices, Ara dem probatæ iam fidei& ueieris amici⸗ bes, Palęſthmos, reuerſus Alexandriam. tiæ preferebana V era enim illa neceſsitu perrexit Æthiopiam, ut Gymnoſophi-⸗ do eſt, et Chritii glutino copulata, quam ſtas,& famoſiſsimam ſolis menſam uide- non utilitas rei familiaris, non præſentia ret in ſabulo. Inuenit ille uir ubiq; quod tantum corporum, nõ ſubdola& palpans diſceret,& ſemper proficiens, ſemper ſe adulatio, ſed dei timor,& diumarum ſcri melior fieret. Scripſit ſuper hoc pleniſsi- pturarũ ſtudia conciliant. Legimus in ue, me octo uoluminibus Philoſtratus. reribus hiſtorijs quoſdam luſtraſſe pro- Quid loquor de ſeculi hominibus: IT uincias/ nouos adiſſe populos, maria trãſ- cũ apoſtolus Paulus fluas electionis et ma Act.) G. e, ut eos quos ex libris nouerãt, coràm giſter gentium, qui de conſcientia tant muocy uiderẽt. Sic Pythagoras Memphi in ſe hoſpitis loquebatur. ij An ezcperi⸗ 1. Cor.i4 a ticos uates, ſic Plato gyptum et Aarchy mentum quæritis eius qui in me loqui- Galat. 1 d ram Tarentinum, eamq́; oram Italię, quę tur Chriſtus: Poſt Damalcũ Arabiami quondam magna Græcia dicebatur, labo luſtratam aſcenderit Ieroſolymam, ut ui⸗ rioſfime peragrauit, ut qui Athenis ma deret Petrum,& manſerit apud eum die- giſter erat,& potens, cuiusq́; doctrinam bus quindecim. Hoc em̃ myſterio hebdo Academiæ gymnaſia perſonabant, fferet madis& ogdoadis futurus gentium præ erecunde dilcere, quàm ſua impudenter annos quatuordecim, aſſumpto Barnaba ingerere. Deniq; cum literas quaſi toto ſu& Tito, expoſuerit apoſſiolis euãgeliũ ne gientes orbe perſequitur, captus à piratis forte in uacuum curreret, aut cucurriſſet. atq; uenundatus, etiam tyranno crudeliſ. Habet em̃ neſcio quid latentis energie ui ſimo paruit, Tcaptiuus, uinctus& ſeruus. ua uox,& in aures diſcipuli de authoris tamen quia philoſophus, maior emente ſe ore transfuſa, fortius ſonat. Vnde& M fuit. Ad Titum L iuium lacteo eloquen/ ſchynes cum Rhodi exularet,& legeret tiæ fonte manantem, de ultimis Hiſpanię illa Demoſthenis oratio, quã aduerſus cũ Galliarumq; finibus quoſdam ueniſſe no habuerat, mirantibus cunctis atq; laudan biles legimus,& quos ad contemplatio⸗ tibus, ſuſpirans ait, Quid ſi ipſam audiſſe nem ſui Roma non traxerat, unius homi- tis beſtiam, ſua uerba reſonantem? nisfama perduxit. Habuit illa ætas inau- Haæc non dico, quod ſit in me aliquid I1 1 ditum omnibus ſeculis, celebrandumq́; tale, quod uel poſsis à me audire, uel uelis miraculum, ut urbem tantam ingreſsi ali⸗ diſcere, ſed quòd ardor tuus ac diſcendi ud extra urbem quærerent. Apollonius, ſtudium etiam abſq́; nobis per ſe proba- ſiue ilſe magus(ut uulgus loquitur) ſiue ri debeat.Ingenium docile,& ſine docto philoſophus, ut Pythagorici tradunt, in- re, laudabile eſt. Non quid innenias, ſed trauit Perſas, pertranſiuit Caucaſum, Al⸗ quid queras, cõſideramus. Mollis cera,& banos, Scythas, Maſſagetas, opulentiſsi⸗ ad formandũ facilis, etiam ſi artificis& ma Indiæ regna penetrauit,& ad extre/ plaſtæ ceſſent manus, tamẽ uirtute totum mum, latiſsimo Phiſon amne tranſmiſſo, eſt, qnicquid eſſe poteſt. Paulus apoſto ct. 22 3 peruenit ad Brachmanas, ut Hiarcham lus adpedes Gamalielis legem Moyſi et in throno ſedentem aureo,& de Tantali prophetas didiciſſe ſe gloriatur, ut atma- fonte potantem, inter paucos diſcipulos tus ſpiritualibus telis, poſtea diceret con- de natura, de moribus, ac curſu dierũ& fidéter, arma militie noſtrę, nõ carnalia 2. ſyde/ funt⸗ peregrinus atq; diſcipulus, malens aliena dicator inſtruendus erat. urſumi; poſt Galat.² 6 ei 2. Tim. 3. d 2. Tim. 4. d ſunt ſed potẽtia deo, ad deſtructionẽ mu- nitionum conſilia deſtruentes,& omnem altitudinem extollentem ſe aduerſusſcien tiam dei,& captiuantem omnem intelle- ctum ad obediendum Chriſto,& parati ſubiugare omnem inobedientiam. Ad Timotheum ſcribit ab infantia ſacris li- teris eruditum,& hortatur ad ſtudium le- ctionis, ne negligat gratiam quę data ſit ei per impoſitionem manus presbyteri. Tit.i b Tito præcipit ut inter cæteras uirtutes X†quas e 1111 Mala.z. b Deut. z2. a Pſalma. Danie. 12. b Ia.34. d epiſcopi, Fquem breui ſermone depin- xit, ſcientiam quoq; non negligat ſcriptu rarum. Obtinentem(inquit) eum, qui ſe- cundum doctrinam eſt, fidelem ſermonẽ, ut potens ſit exhortari in doctrina ſana, & contradicentes reuincere. Sancta quippe ruſticitas ſolum ſibi prodeſt,& quantum ædificat ex uite me rito eccleſiam Chriſti, tantum nocet, ſi de ſtruentibus non reſiſtat. Malachias pro pheta, imò per Malachiam dominus inter rogauit ſacerdotes legem, intantum ſacer dotis officium eſt, interrogatum reſpon- dere de lege. Et in Deuteronomio legi- mus, interroga patrem tuum,& annũcia- bit tibi, ſeniores tuos,& dicent tibi. In pſalmo quoq; u s. Cantabiles mihi erant zuſtificationes tuæ in loco peregrinatio- nis meæ. E t in deſcriptione iuſti uiri, cũ eum Dauid arbori uitæ, quæ eſt in para- diſo, compararct, inter cęteras uirtutes et hoc intulit, In iege domini uoluntas eius, & in lege eius meditabitur die ac nocte. Daniel in fine ſacratiſsimæ uiſionis] ait iuo L ſicut ſtell intelligen⸗ tes.id eſt doctos quaſi frmamentum. Vi des quantum inter ſe diſtent iuſta ruſtici- tas,& docta iuſtitia: Alij ſtellis⸗alij ccœælo comparantur. Quanquam iuxta Hebrai- cam ueritatem utrunq; de eruditis poſsit intelligi. Ita enim apud eos legimus, Qui autem docti fuerint, fulgebunt quaſi ſplẽè- dor firmamenti,& qui ad iuſtitiam eru- diunt multos, quaſi ſtellæ in perpetuas ę- ternitates. Cur dicitur Paulus apoſtolus uas electionis: Nempe quialegis,& ſcri pturarum ſanctarum erat armarium Pha riſæi ſtupent in doctrina domini,& mi- rantur in Petro& lohanne, quomodo le gem ſciant, cum literas non dadicerint. uicquid enim alijs exercitatio,& quo tichana in lege meditatio tribuere ſolet, illis hoc ſpiritus ſanctus ſuggerebat,&⅜ erant 8. Hieronymi erant iuxta quod ſcrĩptũ eſt,theodidacti. Ioh. s. a Il Duodecim annos ſaluator impleuerat, Luc.:. f & in tẽplox ſenes) de quæſtionibus legis Tſedens interrogans, magis docet dum prudenter interrogat. Niſi forte ruſticum Petrũ, ru- ſticum dicimus Iohannem, quorum uter- que dicere poterat, Etſi imperitus ſer- 2. Co. u b mone, non tamen ſcientia. Iohannes ruſti cus, piſcator, indoctus:& unde illa uox obſecro. In principio erat uerbum,& J0h.a 31. uerbum erat apud deum,& deus erat uer bum: Logos em̃ Græce, multa ſignificat: nam& uerbum eſt,& ratio,& ſupputa- tio,& cauſa uniuſcuiuſqei, per quam ſunt ſingula quæ ſubſiſtunt, quæ uniuerſa, recte intelligimns in Chriſto. Hoc doctus Plato neſciuit, hoc De V moſthenes eloquẽs ignorauit. Perdã, in Abd.:. C quit, ſapientiam ſapientium,& pruden- Iſa. 19.: c tiam prudentium reprobabo · Vera ſapiẽ- 1. Cor..·c tia perdet falſam ſapientiam.& quanq́; ſtultitia prędicatiouis in cruce ſit, tamen Paulus ſſ ſapientiam loquitur inter perfe 1, Cor-. b ctos, ſapientiam autem non ſeculi huius, nec principum ſeculi iſtius, quæ deſtrui- tur, ſed loquitur dei ſapientiam in myſte- rio abſconditam, quam prædeſtinauit deus ante ſecula. Deiſapientia, Chriſtus eſt. Chriſtus enim, dei uirtus,& dei ſapi- entia · Hæc ſapientia, in myſterio abſcon dita eſt, de qua& noni pſalmi titulus prę notatur Pro occultis fllij, iſin quo ſunt o- Coloſ.:. 2 mnes theſauri ſapientiæ& ſcientiæ dei abſconditi. Et qui in myſterio abſcondi⸗- tus erat, prædeſtinatus eſt ante ſecula: prę deſtinatus autem& præ figuratus in lege & prophetis. Vnde& prophetę appella bantur uidentes, quia uidebant eum, quẽ cæteri non uidebant. ſ Abraham uidit di Ioh. 8. g em eius,& lętatus eſt. aperiebantur cœ Eze ³.d li Ezechieli, qui populo peccatori clauſi erant. Reuela(inquit Dauid)oculos me Pſal. nus. os,& conſiderabo mirabilia de lege tua. H☛ hO◻Q mliderabor om.7 ·C L ex em̃ ſpiritualis eſt,& reuelatione, Co. 33 opus eſt ut intelligatur, ac reuelata facie dei gloriam contemplemur. Liber in& poc. 5. a pocalypſi ſeptem ſigillis ſignatus oſtendi jſa.„ d tur, I quem ſi dederis homini ſcienti lite- ras ut legat, reſpõdebit tibi, Nõ poſſum, ſignatus eſt emim. Quanti hodie putant ſe noſſe literas,& tenent ſignatũ hbrum, nec aperire poſſunt, niſi ille reſeruauerit qui habet clauem Dauid, qui aperit,& Apo. 3. b nemo claudit:claudit, et nemo aperit.¹ſ'n Act. s. c Actibus pus ac un Huonodopo eolu de biot um hoc n de Ethuop i findus ue tegum, I ag ſcientin jeocttt licr nun. brüttnenl, niomii mt* mlereue arct 80 minlb- Mbhilpp 2 n Gürda cn mincdan m Daden2 1. Drnach an d„ moiterd P Gin beir necceme Eit aunn tenplotep amt bratern rn plütde agatibr e batud m Wteinſa 2nn rlne pir vonkttegan Tapoleng I Trpan ricuRher Mlopie ri Dultä Kh Aio n kologt, MN ouriſcie tun piba ucl un vcnerabatu Ileium. — NanacKig run fränm te in menen, chn prim. Au wele ſemntan Aumman irm.— A nanſt un ſotun igm daten— i p Kuldee tigimnde Kälenenn lulädti un ſg daädn, lmu un t. pln ddroni n„ i nacamn tir anae bmanckg ſüinam 1e pnt Kaddi Äläg dm nöm Hn hun, I ſenet, han huctvl n urigre um äicm. m 1n fm an 831 d.lah AMℳ at, Luc.2., 2 lter A & 5 dl ver loh, a 11 12 n⸗ Ia.c 8 8 ſ⸗ 1Cor. 1 21 rie * 19,„Cor⸗ 1 te o⸗ Coloſ2. an lei aun li⸗ tg ange me lla un uẽ ans di loh.5. g a œ B2ed inn ſ n ne pſal. ug iela. Rom.74 nt, 00.; le A Apoc.3. l h.4 an e⸗ u I, dine Ut um m, Ar& Apo. b 'n Acs. 4 305 —ꝭ—— 8 Adibus apoſtoloru ſanctus Eunuchus, jmo uir(ſic enim eũ ſcriptura cognomi- nat) cum legeret lſaiam prophetam in⸗ terrogatus à Philippo, Putas ne intelligis quæ legis: reſpondit, Quomodo poſſum, niſi aliquis me docuerit: Ego(ut de me lo quar interim) nec ſanctior ſum hoc Eunu cho.nec ſtudioſior, qui de M thiopia, id eſt, de extremis mundi finibus uenit ad templum, reliquit aulam regiam,& tan- tus amator legis diuinæq́; ſcientiæ fuit, ut etiam in uehiculo legeret literas ſa- cras.Et tamen cum librã teneret,& uer ba domini cocnatione cõciperet, lingua uolueret, labijs perſonaret, ignorabat eũ, quem in libro neſciens uenerabatur. Ve nit Philippus, oſtendit ei Ieſum, qui clau ſus latebat in litera. O mira doctoris uir/ tus. Eadem hora credit Eunuchus, bapti zatur,& fidelis& ſanctus factus eſt, ac mag iſter de diſcipulo, plus in deſerto fon re eccleſiæ, quam in aurato ſynagogæ templo reperit. Hæc ame perſtricta ſunt breuiter(neq; enim epiſtolaris anguſtia euagari longius patiebatur)ut intellige- res te in ſcripturis ſacris ſine præuio& monſtrante ſemitam non poſſe ingredi. Taceo de Grammaticis, Rhetoribus, Philoſophis, Geometris, Dialecticis, Mu ſicis, Aſtronomis, Aſtrologis, Medicis, quorũ ſcientia mortalibus uel utiliſsima xin dodri eſt,& in tres partes ſcinditur, Fdecretũ, nam, rationem,& experientiam. Admino- res artes ueniam,& quę non tam lingua, quam manu adminiſtrantur. Agricolę, cę mentarij, fabri metallorum, lignorum ue cæſores, lanarij quoq;.& fullones,& cę teri qui uariam ſupellectilem et uilia opu ſcula fabricantur, abſq; doctore eſſe non poſſunt, quod cupiunt. Quod medicorũ eſt, Promittunt medici: tractant fabrilia fabri.Sola ſcripturarum ars eſt, quam ſibi paſsim omnesuendicant. Scribimus indo cti, doctiq; poẽmata paſsim. Hanc garru- la anus, hanc delirus ſenex, hanc ſophi- ſta uerboſus, hanc uniuerſi præſumunt, la cerant, docẽt. antequam diſcant. Klij ad- ducto ſupercilio, grandia uerba trutinan tes inter mulierculas de ſacris literis phi- Ioſophantur. Alij diſcunt, proh pudor, à fœminis, quod uiros doceant.& ne parũ hoc ſit, quadam facilitate uerborum, imò audacia ediſſerunt alijs, quod ipſi non in telligunt. Taceo de mei ſimilibus, qui ſi forte forte ad ſeripturas fanctas poſt ſeculares literas uenerint,& ſermone cõpoſito au- res populi mulſerint, quicquid dixerint- hoc legem dei putant, nec ſcire dignan- tur quid prophetaæ, quid apoſtoli ſenſe/ rint, ſed ad ſenſum ſuũ incongrua aptant teſtimonia, quaſi grande ſit,& non uitio- ſiſsimum docendi genus, deprauare ſen- tentias,& ad uoluntatè ſuam ſcripturam Fſacram trahere repugnantem. Quaſi non legeri- mus Homerocentonas& Vergiliocento nas:ac non ſic etiã Maronem ſine Chri⸗- ſto poſsimus dicere Chriſtianũ, quia ſcri pſerit, Iam redit& uirgo, redeunt Satur- nia regna.Iam noua progenies cœlo de- mittitur alto. Et patrem loquentem adſt lium, Nate, meę uires, mea magna poten tia ſolus. Et poſtuerba ſaluatoris in cru- ce, Talia præſtabat memorans, fix us& manebat. Puerilia ſunt hæc,& circulato rũ ludo ſimilia docere quod ignores, imo ut cum ſtomacho loquar, ne hoc quidem ſcire quod neſcias. Videlicet manifeſtiſsima eſt Gene/⸗VIr ſis, in qua de creatura mundi, de exordio Geneſis⸗ generis humani, de diuiſione terræ, de cõ kuſione linguarum& gentium, uſq́; ad exitum ſcribitur Hebræorum. Patet Exodus cum decem plagis, Exodus. cum decalogo, cum myſticis diuinisc præceptis. In promptu eſt L euiticus liber, in L. euiticus. quo ſingula ſacrificia, imò ſingulæ penè ſyllabæ,& ueſtes Aaron,& totus ordo L euiticus ſpirant cœleſtia ſacramenta. Numeri uero, nonne totius Arith- meticæ,& prophetiæ Balaan,& qua- draginta duarum per eremũ manſionum myſteria continent. Deuteronomi quoq; ſecunda lex, Deuterono-⸗ & euangelicæ legis præfiguratio, nonne ſic ea habet quæ priora ſunt, ut tamen no ua ſint omnia de ueteribꝰ: Hucuſq; Moy ſes, hucuſq́; Pentateuchus, 1quibus quin que uerbis loqui ſe uelle apoſtolus in ec- cleſia gloriatur.. Iob exemplar patientiæ, quæ non myſteria ſuo ſermone cõplectitur: Proſa incipit, uerſu labitur, pedeſtri ſermone fi- nitur, omnesq́; leges dialecticæ, propo- ſitione, aſſumptione, confirmatione, con- cluſione determinat. Singula in eo uerba plena ſunt ſenſibus. Et(ut de cæteris ſi- leam) reſurrectionem corporum ſic pro- phetat. Numeri. mium. 1. Cor. 14. d Iob. 1 3 —.....G.-—“⅓“ . 8’. “ ö“ Cap. 1½ d cautius ſcripſerit Iolue liue le- Eus Naue. Lü. Iadic. Reg&: Reg.;&⸗4 Oſee demptor meus niuit,& in nouiſsimo die de terra ſurrecturus ſum,& rurſum circũ- mora diſtringens, paucis uerbis ex plica- dabor pelle mea, et in carne mea uidebo deum, quẽ uiſurus ſum ego ipſe,& oculi mei conſpecturi ſunt,& non alius. Repo- ſita eſt hæc ſpes mea in ſinu meo. Veniam ad leſum Naue, qui typum domini non ſolum geſtis, uerum etiam no mine præfert. tranſit lordanem, hoſtium regna ſubuertit, diuidit terram uictori po pulo,& per ſingulas urbes, uiculos, mon- tes, Humina, torrentes atq́; confinia, ec- cleſiæ cœleſtisq; Ieruſalem ſpiritualia re gna deſcribit. In Iudicum libro. quot principes populi, tot figuræ ſimt. Ruth Moabitis, Iaiæ explet uatici- nium dicentis, I Emitte agnum domine dominatorem terra, de petra deſerti, ad montem filiæ Sion. Samuel in Heli mortuo,& in occiſo Saul, ueterem legem abolitam monſtrat. Porro in Sadoc atq; Dauid, noui ſacer- dotij, nouiq; imperij ſacramenta teſtat᷑. Melachim, id eſt tertius& quartus Regum liber, à Salamone uſq; ad lecho- niam,& à Ieroboam filio Nabat uſq; ad Oſee, qui ductus eſt in Aſſyrios, regnum Inda& regnum deſcribit Iſrael. Si hiſto riam reſpicias, uerba ſimplicia ſunt, ſi in eris ſenſum latentem inſpexeris, eccle- ſiæ paucitas& hæreticorum contra ec- cleſtam bella narrantur. Duodecim prophetæ in unius nolu- minis anguſtias coarctati, multo aliud q́; ſonant in litera, præfigurant. Oſec crebro nominat Ephraim, Sa- mariam, loſeph, Iezabel,& uxorem for- mcariam,& fornicationis fllios,& adul- teram cubiculo clauſam mariti, multo tempore ſedere uiduam,& ſub ueſte lugu bri uiri ad ſe reditum præſtolati. Ioel d rubigine uaſtante conſump Ad&c euerſionem prioris populi, i effuſum iri Ioel filius Phatuel deſcribit terram uodecim tribuũ, eruca, hrucho, lIocuſta, tam,& poſt ſpiritum ſanctum ſuper ſeruos dei& an⸗ cillas, id eſt ſuper centum uiginti creden- tium nomina,& effuſum iri in cœnacu- lo Sion. Qui centum uiginti ab uno uſcq; ad quindecim paulatim,& per menta ſurgentes, quindecim grade merum Hieronymi phetat, ut nullus de ea uel manifeſtius, uel merum efficiunt, qui in pſalterio myſtiee Scio(inqyuit] quòd re⸗ continentur. Amos paſtor,& ruſticus,& ruborũ Auae ri non poteſt. Quis em digne exprimat tria& quatuor ſcelera Damaſci& Ga- zæ,& Tyri, & Idumeæ,& flliorum Am mon,& Moab,& in ſeptimo& octauo gradu Iudææ& Iſrael: Hic loquitur ad uaccas pingues, quæ ſunt in Samariæ mõ te,& rutturam domum maiorem, mino- remq teſtatur. Ipſe cernit florem locu- ſtæ,& ſtantem dominum ſuper murum li tum uel adamantinum, etcinum poino rum attrahentem ſupplicia peccatoribꝰ, & famem in terram, non kamem panis, nec ſitim aquæ, ſed audiendi uerbũ dei. Abdias, qui interpretatur eruus dei, pertonat contra Edom ſanguineum terrenumq; hominẽ, fratris quoć; lacob ſemper æmulum, haſta percutit ſpirituali. lonas pulcherrima columba, naufta Ionas gio ſuo paſsionem domini præfigiirans, mundã ad pœnitẽtiam reuocat.& ſub no mine Niniue, ſalutem gentibus nunciat. Mich-as de Moraſthi cohæres Chri Michgas ſti, uaſtationem annunciat flliæ latronts, & obſidionem ponit contra eum, quſa maxillam percuſſerit iudicis Iſtasl. Nahum conſolator orbis, increpat ci uitatem ſanguinum,& poſt euerſions i. lius loquitur, Ecce ſuper montes pedes e- uangelizantis,& aununciantis pacem. Habacuc luctator ſortis& rigidus, Habacuc ſtat ſuper cuſtodiam ſuam,& figit gra- dum ſuper munitionem, ut Chriſtum in cruce contempletur,& dicat, Operuit cœlos glori a eius,& laudis eius plena eſt terra. Splendor eius ut lux erit, cornua in manibus eius, ibi abſcondita eſt fortitu- do eius. Sophoni ias ſpeculator,& arcanorum 24 Abdias? Nahum 2 Cap.3 à Sophe⸗ dei cognitor, audit clamorem à porta pi, nias ſcium,& eiulatum à Secunda,& contri- tionem à collibus. Indicit quoq; ululatũ nabitatoribus Pilę, quia conticuit omnis populus Chanaam, Fdiſperierunt] uni- †. diſperſ uerſi qui inuoluti erant argento. Agg æus feſtiuus& lætus, qui ſemi Aggaæeus nauit in lachrymis, ut in gaudio meteret, deſtructum templum ædificat, deumq; patrem in ucit loquentem, it Adhuc u- incre⸗ num modicum, et ego commouebo cœlũ um nu& terram,& mare,& aridã,& mouebo omnes ſunt Cap.z b omtbeh uchan 49 ſain plop 4 bmäurum neubrur hh wwian dk „ luumle ü iilen qui le e ani udet? e , Kda e 1 lccenan vn poluumm le ueremcr uli Teninrm detodſcot bewit, n Mcannd rr e Atnorperen. Arin d dmden! e. dmalid raa umiit. Duit e LJlcca er keens, Fdr Kachor 1ee telten deen dion n lüci dndtes e. 4 um ng 3. nt Dienm d. p S ln Iih 23 ender e nteryret, imn . Adjenc 241 8 d ahl — d limeo od ten b a 3 f6 miil nuettt 4 mamto Lrechieker ſuucliger mur non p ſei Bung ncem. lonis,& . Kr alohabemn a&faemt bdan, m. ſexorcol da legantu citccne rnpdrm iſtoros, hap mmida, cuol Snditet, p du 2,Ca rrnpeiſen d, 2 ulen md drunn äoc ſt. män kothadmi ie ypo pe ſmnhed t panen irtiti pe llda n 1 nc 4, 2l. Abäis 5b at. u Nichau , 1 i Nahun 2⸗ Rubacuc nt⸗ men ang it Cap.z3 aüſt nn 12 1 * äiſpen bant a mi XSgxn da et, n 13 4 1 Cwal den eli ain debo hnes Smnes gentes,& geniet deſideratus cun ctis gentibus.... Zacharias memor domini ſui, multi- Epiſtola. menti ueterĩs epitome. fantus de talis e3t- ut abſq; illo ſi quis ſcientiam ſcripturarũ ſibi uoluerit arrogare, ſeipſum irrideat. Zachari⸗ plex in prophetia. leſum ueſtibus ſordi⸗ Per ſingula quippe nomina iuncturasc; 25; dis indutum,& lapidem oculorã ſeptem, candelabrumq; aureum cum totidem lu/ cernis quot oculis, duas quoq; oliuas à ſi- niſtris lampadis cernit,& à dextris, ut poſt equos nigros, rufos, albos, et uarios, & diſsipatas quadrigas ex Ephraim,& equum de leruſalem, pauperem regem ua ticinetur,& prædicet, ſedentem ſuper pul lum filium aſinæ ſubiugalis. Malachigaperte,& in fine omnium Malachi prophetarum, de abiectione Iſrael,& uo 25. catione gentium. Non eſt mihi, ait, uo- Capuc juntas in uobis, dicit dominus exercituũ, .& munus non ſuſcipiam de manu ueſtra. Ab ortu enim ſolis uſq; ad occaſum, ma- gnum eſt nomen meum in gentibus,& in omni loco ſacriflcatur,& offertur nomi- ni meo oblatio munda. Iſaiam, leremiam, Ezechielem,& Da nielem quis poteſt uel intelligere uel ex- ponere: Quorum primus non prophetiã mihi uidetur texere, ſed Buangelium. : Secundus uirgam nuceam,& ollam leremias ſuccenſam à facie Aquilonis,& pardum ſpoliatum ſuis coldribus,& quadruplex diuerſis metris nectit alphabetum. Tertius principia& finem tantis hia/ bet᷑ obſcuritatibus inuoluta, nt apud He- bręos iſtę partes cum exordio Geneſeos ante annos triginta non legantur. Quuttus uero, qui eſt extremus inter quatuor prophetas, temporum conſcius, & totius mundi philiſtoros, lapidem prę ciſum de monte ſine manibus,& regna omnia ſubuertentem, claro ſermone pro- Dauiq nunciat. Dauid Simonides noſter, Pindarus, & Alcæus, Flaccus quoq;, Catullus, atq; Serenus, Chriſtum lyra perſonat,& in decachordo pſalterio; ab inferis excitat reſurgentem. Prouerb. Salomon pacificus,& amabilis domi- Eecleſia/ ni, mores corrigit, naturam docet, eccle- ſtes ſiam iungit,& Chriſtũ, ſanctarumq́; nu- Canticũ ptiarum dulce canit epithalamium. Eſther Eſther in eccleſiæ typo populum li- berat de periculo,& interfecto Aman, q interpretatur iniquitas, partes conuiuij, & diem celebrem mittit in poſteros. Paralipomenon liber, id eſt, inſtru- menti Iaias Ezechias Daniel Paralipo/ menon uerborum,& prætermiſſæ in Regum li- bris tanguntur hiſtoriæ,& innumerabi- les explicantur Euangelij quꝛæeſtioncs. Eſdras& Nehemias adiutor uideli⸗ Eſdras cet,& conſolator à domino, in unum uo- Nehemiær lumen coarctantur, inſtaurant templum, muros extruunt ciuitatis, omnisq́; illa tur ba populi redeuntis in patriam,& deſcri ptio ſacerdotum, Leuitarum, Iſraèlis, pro ſelytorum, ac per ſingulas familias muro- rum, ac turrium opera diuiſa, aliud in cor tice pręferunt, aliud in medulla retinent. Cernis me ſcripturarum amore raptum, exceſsiſſe modum epiſtolę,& tamen nõ impleſſe quod uolui. Audiuimus tantum quid noſſe, quid cupere debeamus, ut& nos quoq; poſsimus dicere, Concupiuit Pal.„. anima mea deſiderare iuſtificationes tuas 6 in omni tempore. Cæterum illud Socra- ticum impletur in nobis, Hoc tantũ ſcio, quod neſcio. Tangam& nouum bre- uiter teſtamentum. Matthæus, Marcus, Lucas& Iohan⸗ Matthæus nes quadriga domini,& uerũ cherubim, Marcus quod interpᷣtatur ſcientiæ E multitudo,). ucas per totum corpus oculati ſunt, ſcintillę e- Iohannes micant, diſcurrunt fulgura, pedes habent plenitudo rectos, et in ſublime tendentes, terga pen nata,& ubiq; uolitantia, tenẽt ſe mutuo, ſibiq; perplexi ſunt,& quaſi rota in rota uoluuntur,& pergunt quocunq́; eos fla- tus ſpiritus ſancti perduxerit. Paulus apoſtolus ad ſeptem ſcribit Paulus apo⸗ eccleſias.octana enim ad Hebræos, à ple ſtolus riſq; extra numerum ponitur. Timotheũ inſtruit ac Titum,& Philemonem pro fugitiuo famulo deprecatur. Super quo tacere melius puto, ́; pauca ſcribere. Actus apoſtolorum nudam quidem ſonare uidentur hiſtoriam,& naſcentis eccleſiæ infantiam texere, ſed ſi noueri- mus ſcriptorem eorum Lucam eſſe me- dicum, cuius laus eſt in euangelio, ani- maduertemus pariter omnia uerba illius animæ languentis eſſe medicinam. Iacobus, Petrus, Iohannes, Iudas, ſe⸗ Tacobus Ptem epiſtolas ediderũt tam myſticas q́; Petrus ſuccinctas& breues pariter ac lõgas. bre x hannes ues in uerbis, lõgas in ſententijs, ut rarus Iuas ſit, qui non in earum cxcutiat lectione. Apoca- Adus Apo- ſtolorum Hieronymi Epiſtola: Apocaly⸗ Apocalgpſis Iohannis tot habetſacra⸗ honeſtatem morũ tuorum, contemptunn pfs, menta, quot uerba. Parum dixi,& pro ſeculi, fidem amicitiæ, amorem Chriſti- merito uoluminis laus omnis inferier eſt. Nam prudentiam,& eloquij uenuſtatem In uerbis ſingulis multiplices latent intel/ etiam abſq illo ipſa epiſtola præferebat- ligentiæ. Orote frater chariſsime, inter Feſtina, quæſo te,& hærentis in ſalo naui b hæc uiuere, iſta meditari, nihil aliud noſ⸗ culæ funem magis præſcinde, q́; ſolue. 3 ſe, nihil quærere, nonne tibi uideturiam Nemo renunciaturus ſeculo, bene po⸗VIIIa hic in terris regni cœleſtis habitaculum: teſt uendere, quæ cõtemplſit ut uenderet- Nolo offendaris in ſcripturis ſanctis ſim⸗ Quicquid in ſumptus de tuo tuleris, pro 7 plicitate,& quaſtuilitate uerborum, quę lucro computa. Antiquum dictum eſt, A⸗ 5 k. uel uitio interpretum, uel de induſtria ſic uaro tam. deeſt. quod Lhabet Quam quod 1 prolata ſunt, ut ruſticam concionem faci⸗- non habet. Credenti, totusmundus diui/ lius inſtruerent,& in una eademq́; ſen⸗ tiarum eſt, infidelis autem etiam obolo Alentiret tentia aliter doctus, aliter kaudiret lindo- indiget. Sic uiuamusſſtanoam nihil ha-*. Co. 6. 5 ctus. Non ſum tam petulans& hebes, ut bentes,& omnia poſsidentes. V ictus& hæc me noſſe pollicear,& eorum fructus ueſtitus diuitiæ Chriſtianorũ ſunt- Si ha- capere in terra, quorum radices in cœllo bes in poteſtate rem tuam, uende: ſi non ſixæ ſunt, ſed uelle fateor. Sedenti me prę habes, proijce. Tollenti tunicam,& pal Matt. 5.& fero, magiſtrum renuens, comitem ſpon- lium relinquẽdum eſt. Scilicet mſi tu ſem Matt.7. a deo. II Petenti datur, pulſanti aperitur, per recraſtinans,& diem de die trahens Luc..b duærens inuenit. Diſcamus in terris, quo cautè,& pedetentim tuas poſſeſsiuncu- * rum ſcientia nobis perſeueret in cœlo⸗ Ias uendideris, non habet Chriſtus unde Obuijs te manibus excipiam,&(ut ine/ alat pauperes ſuos. Totum deo dedit, qui Mat. 4. e pte aliquid, ac de Hermagoræ tumidita- ſeipſum obtulit. I Apoſtoli nauem tantũ Ma 1.72. J ee effutiam) quicquid quæſieris, tecum& retia reliquerunt. Vidua duo ęra mi 1.. ſcire conabor. Habes hic amantiſsimum ſit in e elrlacium.ee præfertur Crœ ue. 2l⸗à tui fratrem Huſebium, qui literarum tua- ſi diuitiſs. Facile contemnit omnia, qui ſe rum mihi gratiam duplicauit, leferens ſemper cogitat eſſe moxiturum. one⸗ ¹ n 7. „ 7‧21. d 8 V lcktlu ☚ᷣ lit deuslac itbona, Ar an Pd anen b icglucr m Lenchran — iſet ueſp e ne dchun nooq; der i ſrmanemm 4 anunm= kbraam däſ 7 dem iti, lniag 4 Rnitde arn pr dbs inga haat pce n hiſtona d un Joh.. dd dels= kuragron —. d ie 1— 3 unlo 4 3 lUazu.„Kappe 1. vuni uoc leu mmeh e hec Dnwjt —“ m* 1 23 6 tetnptumn .. 5 S — ayl HBBRAICE BERESITH 3 r 1 ſolue. DICI T.V R. 2 6 2 A ene 8..„ m nieke. ſlTk. De eyeatione mund. CAPVI I. ts,pro— AN fh M — MN M ſſh us diui- le 1 obolo ar linna⸗.00.5,5 —— 2. 046. de ir iaus e an n Ziha⸗ am:ſinon. 11 pal Mtt.;, ltu ſem em in trahens 1as 9 ziuncu⸗ et un wunde m ann dit,qui d0 2 n tantã zt. 4. eR fic era mi 3r. 12. d ip nCtœ LüL.n. à m e qui ſe in B——.„8 65 2 4 APRLNCIPIO ciens fructũ iuxcta genus luũ, cuius lemen Ae. creauit deus cœlum&⅞ in ſemetipſo ſit ſuper terraã. Et factum eſt creauit deus cœlum& in ſemetipſo ſit ſuper terrã- Et faci 3 52 terrã. Terra aũt erat ina ita. Et protulit terra herbã mirentẽ,& fa Pnl. z2 a 21148, nis, et uacua, et tenehrę cientẽ ſemen uxta genus ſuũlignuc; fa- erät ſuper faciẽ abylst, ciens kructi Ge habens unũquode ſenre⸗ 3& piriuus dmi)feteba tem lecundũ ſpeciem iuã. Bt aidtt de⸗ c 3 tur ſuper aquas. Dixitq; deus, Fiat lux. eſſet bonũ. Et factũ eſt ueſpere& mane Recleza Hifacta eſt lux. Et uidit deus lucẽ quod dies tertius Oucit aũt deus: Flant lumtna Hb.na eſſet bona,& diuiſit luc? àtenebris, ap⸗ ria in firmamẽto ccxli,& diuidãt diem&x pellauitc; lucẽ diem,& tenebras noctẽ, ſa noctè,& ſint ſſin ſigna& tpora,& lier, Pſal. 13 5b ctãq; eſt ueſpere& mane dies unus. Di-& annos, ut luceãt in firmamẽto i. 2 xit quoqʒ; deus, Fiat firmamentum in me illuminèt terram. Et factũ eſtita. ecit; dio aquarum,& diuidat aquas abaquis. deꝰ duo luminaria magna, luminare ma- Pfal. 18 a Ht fecit deus ffrmamẽtũ, diuiſitq; aquas ius ut pręeſſet diei,& laminare miuuts ut Ier. io b quæ erãt ſub firmamento, ab his quę erãt pręeſſet nocti,& ſtellas: Se poſuit eas de Pial.i4s a ſuper firmamentũ. Et factũ eſt ita. Voca in firmamento ccæſi urincererädet ner⸗ Pſal. 32 b uitq; deus firmamentũ, cœlum:& factum ram,& preeſſent diei ac nocti,& di 65 38 b135 P eſt ueſpere& mane dięs ſecundus. Dixit rent lucẽ ac tenehras. Et uidit de 635 lob zs a uero deus: Congregrtur aquę que ſub cœ ellet bonũ· Et factum eſt ueſpere et manie lo ſunt in locũ unũm,& appareat arida. dies quartus. Diacit etiã deus: Producant Et factum eſt jr. Et uocaiut deus aridã, aquę reptile animę uiuẽtis,& uolatile ſu- B terram: congtegationesq; aquarũ appel⸗ per terrã ſub firmamento coli. Creauitq; lauit marjd. Et uidit deus quod eſſet ho⸗ deus cete grandia,& om nẽ animã utuen- nũ,& ſt: Germmet terra herbã uirent?, tem aic; †motabilẽ,] quã produxerst a- tepentem 13. 5 a 2 „— g.— 1 47 7 2Q & acientẽ ſemen,& lignã pemiferum ſa quę in pecies ſuas,& omne uolatile fecũ . ciens Aide oſe 1. b dum dot de dOees Weedee ar dees* pe lej. Tewerſoc& In m'a ron ged Aa r h-fe werbe. V Ire hene qr*π‿ eſt& boπυ Col.z. b 3.CO.. b Adam dum genus ſuum.Et uidit deus quod eſſet Geneſſs. eſt homo in animi geretem. Plantave- Ponum, benedixit eis, dicens, Creſcite rat autẽ dñs deus Paradiſum uoluptatis à & muttiplicamini,& repiete aquas ma- principio, in qus poſuit hominem quem ris. auesq; multiplicentur ſuper terrã. Et formauerat. Produxitq; dominus deus de factum elt ue eſpets& mane dies quintus. Dnxit quoq́; deus, Producat terra animã uiuentem in genere ſuo, iumenta& re- ꝑptilia,& beſtias terræ ſecundum ſpecies ſuas. Factumq; eſt ita. Et fecit deus be- ſtias terræ iuxta ſpecies ſuas,& iumen- ta,& omne reptile terrę in genere ſuo. Et uidit deus quod eſſer bonum,& ait, Fa- ciamus hominẽ ad j imaginẽ& ſimilitu dinem noſtram,& præſit piſcibus maris, & uolarilibus cœli,& beſtijs, uniuerſe q; terre, omniq; reptili quod mouetur in ter ra. Et creauit deus hominẽ ad imaginem & ſimilitudinẽ ſuam, ad imaginẽ dei cre- D auit illũ, ſmaſculum& fœminam creauit Matth. 15. a os Benleitde illis deus,& ait: Cre- Eccli7. a ſcite,& multiplicamini,& replete terrã, Eccl. 19. c Heb. 4. b Heb. 4. 5b & ſubijcite eam,& dominamini piſcibꝰ maris,& uolatilihus cœli,& uniuerſis a- nimantibus quæ mouentur ſuper terram. Dixi t deus: Ecce dedi uobis o?ẽm her-/ bam acterentẽ ſemen ſuper terram,& uni- uerſa ligna quæ habtt in ſemetipſis ſemẽ tem generis ſui, ut ſint uobis in eſcam,& cunctis animantibus terrę, omniq́; uolu- cri cœli,& uniuerſis quę mouentur in ter ra,& in quibas eſt anima uiuès, ut habe- aut ad ueſcẽdũ. Et factũ eſt ita.i Viditq; deus cũcta q fecerat,& erãt uaide bona. Et faatũ eſt ueſpere& mane dies ſextus. Sabbathum, Paradiſus,& matrt⸗ moninm. Cap. 11. ISitur per rfecti ſunt cœlt& terra,& o- anis ornatus eorum. Compleuitq; deus die ſeptimo opus ſuũ quodfecerat,&æ iire Exod. a0. P qitieuit die ſepꝑtimo ab unuerſo ope re dᷣd patrarat. Benedixit diei ſeptimo.& ſau⸗ ctiſicauit illũ, quia in ipſo ceſſauerat ab omnt opere ſuo, quod creauit deus ut fa- ceret. Iſt ſunt generationes cœli& ter- ræ, quando creatæ ſunt, in die quo fecit dqſñs deus cœlum& terram,& omne uit- gultü agri, anteq; oriretur in terra, om- nemqc herbã regionis; prius q́; germina- ret:nõ enim pluerat dis deus ſupe r terrã, 8 homo nen erat qui operaret᷑ terrã, ſed 44◻ 0.14. fons aſcendebat è terra, irrigans uniuer- lam ſu perf Vci terræ. Formauit igitur dfis deus hominẽ de limoterræ, R ingpirauit k in faciem e us ſpiraculũ uitæ, j& factus c elt humo omne lignũ pulchrũ uiſu,& ad ue ſcendum ſuaue. lignam etiam uitę in me- dio Paradiſt, lignumq́; ſciemię boni& mali. Et fluuius egrediebatur de loco uo- luptatis ad irrigandũ Paradiſum, qui m- de diuiditur in quatuor capita, nomen u- niſj Phiſon, ipſe eſt qui circumit omnem terrã Heuilath, ubi naſciur aurũ,& au- rũ terrę illius optimũ eſt, ibiq; inuenitur bdellium.& lapis onychinus. Et nomen fluuij ſecũdi Gehon: ipN eſt qui circumit omnẽ terram Æ. thiopiæ. Nomẽ uero flu mints tertij, Tigris, ipſe uadit cõtra Aſ- ſyrios Flunus autẽ quartus, ipſe eſt Bu- Phrates. Tulit ergo domimus deus homi- nem,& poſuit eũ in Paradiſum uolupta- tis, ut operaretur,& cuſtodiret illũ, præ- Sepi:ce ei, dicens: Ex omni ligno Vara- diſi comede, de ligno aut? ſc ientiæ bom & mali ne comedas. In« quocunq; die co- mederis ex eo, morte morieris. Dixit quo que dñs deus: Non eſt bonũ hominẽ eſſe ſolum, faciamus ei adiutoriũ ſimile ſibi. Formatis igitur dms deus de humo cun- ctis animãtibus terre,& uniuerlis uolati- libus cœſt, adduxit ea ad Adam, ut uide- ret quid uocaret ea:omne enim quod uo-/ cauit Adã an mæ uiuentis, ipſum eſt no- mẽ eius. Appellauitco; Adã nomuubꝰ ſuis cũcta animatia,& 6ee uotatilia cœ- li,& oẽs beſtias terræ, Adę uero nõ mue Ecca4 0 mebaiur adiutor ſimilis eiꝰ. Ælmmiſi;] Immilis dñs deus ſoporẽ in Adã, cũq; obdormiſ, ergo ſet, tulit unã de coſtis eius, æ repleuit car nẽ pro ea. Et ædific auit diis deus coſtam quã tulerat de Adã in mulierem,& addu xit eã ad Adã. Dmxitq; Adã: Hoc nunc: Os ex oſsihus meis,& caro de carne mea, hæc uocabitur unrago, m̃ de uiro ſum- pta eſt. Quam ob rem relinquet homo patrem ſuum,& matrẽ,& adhærebit u-: xori ſuę,& erunt duo in carne una. Brat autem uterq; nudus, Adam ſcilicet,& u- xor eius,& nen erupeſgehant. ¶ Hominis præuaricatio pæ⸗ ut. Cap. 111. S Ed& ſerpens erat callidior cunctis animantibus terrę, quę fecerat domi- nus deus. Qui dixit ad mulierẽ: Cur prę- cepit uobis deus, ut non comederetis ess omni Co. u. b NIat. 9. a Ro. o. 2 Eph. s. g 1. COk. 6. A ————— ¹ b 1 3 1 — ſä gimalan t. 2 bech 00g auttoln! Jate Br unbuinier Iie, a 5 ricdonini M t Nxuihèm übist m aliuiihpu O dden,. nin(ub an Welent d peritbin un aih lemakn cam delitn a dnidet n it CWen iken Kcoredi.) an (peui ib i eroma adn detpeäcd Kn. desciätdi n. 3 2 1 in 2. ſeidg d mmR ꝙ naü 08 IIT V pecbwin n A- ditiuoc, I igna Ken me derdoch— uin an omeie tni niucn Ateram, Gein de, 5 Aͤbanoa 224 1 5 — 8* — 11 4 tet h ungdems l⸗ ſixtt autem ſci⸗ — hee d es beum A erqxolbomm & ulchru de,& uilt de lediip uinſa tocui ando⸗ eſedos cde Kenm ſdi pen⸗ it vocm gi de ad uri pomt i& nentem 2 lign pxadi. 5 Adi,& dnn Kem tiĩ èdumt mui eo qudd m de. Cui dpatdo- autti idi quoam pno dt quoprr E comednDi ndedit m 0,& comedi. B 1:Wrelocſe⸗ trpos dectpu me Pnus dem adſen pmalechmem betttenr ſe b.&uni cam dul fomct capam 2 ſalcnned cin.. tiplicido ennn r.ſin dolote dieſtate ers, d uet dixit de,& Cdomeaihe rmn tidine coa mopere meenl danats dieda Npermmdu rr.. hſddtem d ddnecreurn peue Qun pund btuda lu Hea 9 8 en, Adam 2 at4 omni ligno Paradiſi: Cui reſpõdit muli- 1n düem er: De fructu lignorum quæ ſunt in Para- f 56 de diſo, ueſcimur: de fructu uero ligni quod n m eſt in medio Darac precepit nobis 8 3 oni& usne comederemus,& ne tangeremus il- idt lud, ne torte mortamur. Dixit autem ſer- 3 co lo⸗ 5, Co-n.a pens ad mutierẽ: Nequaq́; morte morie 2n ui⸗. mini, ſcit em̃ deus quod in quacunq; die 2 nu⸗ comederitis ex eo, aperientur oculi ue- 1 88 Lccaz ſtri,& eritis ſicut dij, ſcientes bonum& Sahu malum. Vidit igitur mulier quod bonum entut eſſet lignum ad ueſcendum,& pulchrum 1 dnen oculis, aſpectuq; delectabile,& tulit de cmi 0 g6d frucdu illius, et Omedit, deditc; uiro ſuo 23 w Hcc.25 ã qui comedit. Et aperti ſunt oculi ambo- kl*. 1i* rum, cũq; cognouiſſent ſe eſſe nudos, con 2 dLu⸗ ſuerunt folia Hicus,& fecerunt ſibi peri- oni⸗ B zomata. Et cum audiſſent uocem dñi dei — upu⸗ deambulãtis in paradiſo ad aurã poſt me be ridiem, abſcondit ſe Adã& uxor eius à rand facie domini dei in medio ligni paradiſi. rboni Vocauiq; dominus deus Adã,& dixit e co⸗ ei, Vbi es: Qui ait: Vocem tuã domine An cit quo audiui in paradiſo,& timui eo quod nu- m eſl dus eſſem,& abſcondi me. Cui diæit do- in leldi minus: Quis enim indicauit tibi quod nu dun wan⸗ dus eifes, niſi quod ex ligno de quo præ- ann uoli ceperã tibi ne comederes, comediſti: Di- uune xitq; Adam: Mulier quã dediſti mihi ſo nn odio ciam, dedit mihi de ligno,& comedi. Et het etw dixit dũʒ deus ad mulierẽ: Quare hoc fe/ ennnt ub'id ciſti: Quę reſpondit: Serpẽs decepit me. atn lacn& comedi. Etait dominus deus ad ſer- anöme C pentẽ: Quia feciſti hoc, maledictus es in- iligl lmnidt ter omnia animãtia,& beſtias terræ: ſu- i bmegd. per pectus tuũ gradieris,& terrã come- atweutc des cũctis diebus uitę tuę.nimicitias po ann cocan nam inter te& muliers aal ad jple& ſemllius: pipf ret caput tu- c Cou. h um,& tu inſidiaberis calcaneo eius. Mu ema, h. äd. lieri quoq; dixit: Multiplicabo ærum- unh olun, Nooa 1. Co,4 f nas tuas,& cõceptus tuos: in dolore pa- ries fllios,& ſub uiri poteſtate eris,& i- de chitu, 04 pſe dominabit᷑ tui. Adę uero dixit:Quia amn audiſti uocẽ uxoris tuæ,& comediſti de ad ligno ex quo præceperam tibi ne come- deres, maledicta terra in opere tuo: in la- ane hond Eoh-g 5 4 5, boribus comedes ex ea cunctis diebus ui 1 tę tuę:ſpinas& tribulos germinabit tibi, annäi!& comedes herbas terrę. In ſudore uul- 1 on, tus tui ueſceris pane tuo, donec reuertaris . rm D in terram, de qua ſumptus es, quia puluis ee es,& in puluerem reuerteris. Et uocauit ahb Adam nomen axoris ſug, Heua, eo quod aA⸗ Geneſis. 2 ter eſſet cunctorum uiuentium. Fecit quo que dominus deus Adæ& uxori eius tur nicas pelliceas,& induit eos,& ait: Ec- ce Adam quaſi unus ex nobis factus eſts ſciens bonum& malũ:nunc ergo ne for- te mittat manum ſuam,& ſumat etiam de ligno uitæ,& comedat,& uiuat in ęter- num. †᷑ Emiſit] eum dominus deus de pa radiſo uoluptatis, ut operaretur rerrã de qua ſumptus eſt. Eiecit Adam,& col- locauit ante paradiſum uoluptatis cheru bin,& flammeum gladium atq; uerſati- lem, ad cuſtodiendam uiam ligni uitæ. ¶ Homicidium(ain, exilium,& gene- ratio. Cap. 1111. Dam autem cognouit uxorẽ ſuã He- AXuam, quę concepit& peperit Cain, dicẽs:Poſſedi hominẽ perv deum.) Rur- ſumq́; peperit fratrem eius Abel. Fuit au tem Abel paſtor ouiũ,& Cain agricola. Factum eſt autem poſt multos dies ut of- ferret Cain de fructibus terrę munera do mino. Abel quoq; obtulit de primogeni tis gregis ſui& de adipibus eorum,&‿ reſpexit dominus ad Abel,& ad munera eius, ad Cain autem,& ad munera Hlli- us non reſpexit, iratusq; eſt Cain uehe- menter,& concidit uultus eius. Dixitq; dominus ad eum: Quare iratus es:& cur concidit facies tua: Nonne ſi bene ege- ris, recipies: ſin autem male, ſtatim in fo- ribus peccatũ tuum aderit, led ſub te erit appetitus eius,& tu dominaberis illius. Dixitq; Cain ad Abel fratrẽ ſuum: E- grediamur foras. Cumq́; effent in agro⸗ conſurrexit Cain aduerſus fratrẽ ſuu R- bel,& ſtinterfecit eum. Et ait dominus ad Cain: Vbi eſt Abel frater tuus: Qui re- ſpõdit:Neſcio:nũquid cuftos fratris mei ſum ego: Dixitq́; ad eum:(uid feciſti: Voxſanguinis fratris tui clamat ad me de terra. Nunc igitur maledictus eris ſu- per terrã, quæ aperuit os ſuum,& ſuſce- pit ſanguinẽ fratris tui de manu tua. Cum operatus fueris eam, non dabit tibi fru- ctus ſuos, uagus& profugꝰ exis ſuper ter- ram. Dixitq́; Cain ad dominum, Maior eſt iniquitas mea, quàm ut ueniã merear. Eoce eijcis me hodie à facie terrę,& à facie tua abſcondar,& ero uagus& pro fugus in terra, omnis igit qui inuenerit me,occidet me. Dixiiq ei dñe:Nequa- quã ita fiet, ſed omnis ꝗ occiderit Cain, ſeptuplũ punietur.· Poſuiiq; dñs in Cain b 4 ſignum, Et emiſit A dominun. Hebn,. 2 Sap. 10·2 Mat. 23. e 1. I0.3. b ludx-d Noe ſignã.ut non interficeret eũ omnĩis qui in ueniſſet eũ. Egreſſusq; Cain à facie dñi, habitautt profugus in terra ad oriẽtalem plagam Eden. Cognouit aũt Cain uxo- rẽ ſuã, quæ concepit& peperit Henoch, & ædificauit ciuiratẽ, uocauitq́; nomen eius ex nomine fllij ſui, Henoch. Porrò Henoch genuit Irad,& Irad genuit Ma uiaẽ!,& Mauiatl genuit Mathuſaél,& Mathuſaèl genuit Lamech, qui accepit duas uxores, nomẽ uni Ada,& nomẽ al- teri Sella. Genuiq; Ada label, qui fuit pa ter hahitantiũ in tẽtorijs atq; paſtorũ,& nomẽ fratris eius lubal, ipſe fuit pater ca- nentiũ cithara& organo. Sella quoq; ge nuit Tubalcã, qui fuit malleator& faber in cuncta opera æris& ferri. Soror uero Tubalcã, Noẽma. Dixii Lamech uxo ribus ſuis Adę& Sellę:audite uocẽ meã uxores Lamech, auſcultate ſermonẽ meũ, qm̃ occidi uirum in uulnus meũ,& adole ſcentulũ in liuorem meũ:ſeptuplum ulſtio dabitur de Cain, de Lamech uero ſeptua gies ſepties. Cog nouit quoq; adhuc Adã uxorẽ ſuã,& peperit flliũ, uocauitq; no- mẽ eius Seth, dicẽs, Poſuit mihi deus ſe- mẽ aliud pro Abel, quẽ occidit Cain. Sed et Seth natus eſt filius, quẽ uocauit Enos, iſte cœpit inuocare nomen dommi. C Ge nealogiæ Ada, uſque ad Noë. Cap. V. Sap 3 Hi eſt liber generationis Adã. In die qua creauit deus hominé. ad limili- tudinẽ dei fecit illũ. Maſculũ& ſœminã Suprai d creauit eos,& benedixit illis,& uocauit nomẽ eorum E Adam, Jin die quo creati ſunt. Vixit aũt Adam centã triginta an- nis,& genuit filiũ ad imaginẽ& ſimilitu dmem ſuã, uocauitq́; nomẽ eius Seth. Et facti ſunt dies/ Adã poſtq́; genuit Seth, 3 Par. d octingenti anni, genuuq́; Rilios& filias- Et factũ eſt omne tempus quod uixit A- dam, anni nongẽti triginta, et mortuꝰ eſt. Vixit quoq; Seth centũ quinq; annis, et genuit Enos. Vixitq; Seth poſtquã ge- nuit Enos, octingentis ſeptẽ annis, genu- itq; filios& filias. Et facti ſunt oẽs dies Seth nongentorũ duodecim annorũ,& mortuus eſt. Vixit uero Enos nonaginta annis,& genuit Cainan. Poſt cuius ortũ uixcit octingẽtis quindecim annis,& ge- nuit ſilios& filias. Fac; ſunt oẽs dies Enos nongenti quinq; anni,& mortuus eſt. Vixit quoq; Cainanſeptuaginta an- nis, Geneſis. nis.& genuit Malaleel,& uiæit Cainan poſtq́; genuit Malaleei octingentis qua- draginta annts, genuitq; filios& filias- Et tacti ſunt oẽs dies Cainan nongẽti de- cem anni,& mortuꝰ eſt. Vucit aũt Mala leel ſexaginta quinq; annis,& genuit Ia red. Et unæit Malaleel poſtq́; genuit la- red, octingentis triginta annis,& genuit filios& filias. Et factiſunt oẽs dies Mala leel octingenti nonaginta quinq; anni, et mortuus eſt. Vixitq́; Iared centum ſexa- ginta duobꝰ annis,& genuit Henoch. Et uixit ſared poſtq́; genuit Henoch octin- gentis annis,& genuit Mlos& filias. Et facti ſunt omnes dies lared nongenti ſexa ginta duo anni,& mortuus eſt. Porro He noch uixit ſexaginta quinq; annts,& ge nuit Mathuſalam. Et ambulauit Henoch cũ deo,& uiꝛcit Henoch poſtquã genuit Mathuſalã trecẽtis annis,& genun fllios & flas. Et facti ſunt omnes dies Henoch trecenti ſexaginta quinq; anni,iſ ambula E ccl.44 uitq cũ deo,& nõ apparuit, qa tulit eũ deus.vixit quoq; Mathuſala centũ octo-. ginta ſeptẽ annis,& genuit Lamech. Ert uixit Mathuſala poſiq́; genuit Lamech ſeptingentis octoginta duobus annis,& genuit filios& filias. Et facti ſunt omnes dies Mathuſalæ nongenti ſexaginta no- uem anni,& mortuus eſt. Viæit autẽ L. a mech centum octoginta duobus annis, et genuit fllium, uocauitq́; nomẽ eius Noë, dicens:Iſte conſolabiĩ nos ab operibꝰ& laboribus manuum noſtrarũ in terra cui maledixit dñs. Vixitq LQamech poſtq́; genuit Noé, quingẽtis nonaginta qumq́; annis,& genuit ſitios& fiiias. Et facti ſunt omnes dies L amech, ſeptingenti ſe- ptuaginta ſeptẽ anni,& mortuus eſt. Nor uero cum quingentorum eſſet annorum, genunt Sem. Cham,& Iaphet. C Maktia hommaum Cauſa di⸗ luuij. Cap. VI. CVmch cœpiſſent homines multipli- cari ſupra terrã, et filias procreaſſent, uidentes filij dei filias nominum ꝙ eſſent pulchrę, acceperunt ſibi uxores ex omni bus quas elegerãt. Dixitq; dñs: Non per manebit ſpiritus meus in homine in eter- nã, quia caro eſt, erũtq́; dies illius centn uiginti annorũ.Gigantes aũt exant ſuper terrã in diebus iliis. poſtqᷓ; enim ingreſsi ſunt filij dei ad filias hominũ, illę genue- rũt, iſti ſunt potemtes à ſeculo uiri famoſi. Videns ebr. n à uidR udsut Ihlüchm. N.. 4 ium e wan ceg b umnea ian uero 3b peunt Cmesbem. b uiten“ umd rcpam unclä rimixtka r ganel tmfn gühaut ee Ualgn n gcs, Abt 2n IMcs.I. waiuf primdh 3 ĩ nobiod e abe, R rkinoe fer donun m ina Bcces enämi 5 anpitms ten nhqwin ue ungid n zemtud un hornon ibsunue a ciuim e. mim.DVe Sleime, en miltem em omdon att ee Tol ugh oxniiiſ arn e enmegr zidoit g UNein Omm A b Keat liluitn,. 1 KRonnid e ml 4 1 cr muttamahn nĩ cramd ſe Noi, N 2 F0 in genctab hut Etgems apdet Com 5,&npeae n oess tena Cao comp Darn. 24 No bu coran nc. anct cotm na Factbim Puncubs in a. cs inmnſecn dem, Tic udo ucx, On uudo,& i ummduin ntex penao a mͦegaiac 1qus dituuij ſemn cunen. zter cali& u priunenau. in. Kingnös ſor na,&ucn anäu aumm in indacan uinmiſoan Ki ſuxa gem treſud,& a hens ſua, bim neci, u pdien ti cx omnde fünncci f nerperin rrrine ailun Cch. vI niti: Ingrtat wamaci n deranont dumnin ni ſelti grjamn — — aß mmbn Lccl44: an ultts debrn iocio⸗ n el xt 1 neck u, K tonnes An uunmo⸗ ul ann unset an uNoe n nh's. eem ai aIp pcl dn auad äthäi at zentie⸗ d Ne9 am nuuw) n e ann alltpi nant eaſlet uns pelelt am eKonul d Nonpet emeineler abp centũ nir nentlper d ingtebi geme kmck. Vites —ö—„ Noe B Videns hominũ e tio cordis intenta e pore,pœxnituit eũ qu interra. Et præ dolore cordis intrin hominẽ q mine uſch C iniquitate. C umq; ui corruptam(omnis quip rat uiamſuã ſuper terram) Fmis uniuerſaæ car pleta eſt terra iniquitate à ego diſperdã eos cum terra. de lignis leuigatis, manſiun ſacies,& bitumine linies in extrinſecus. Et ſic facies eam, rum cubitorũ erit longitu uem creaui, a facie terræ, „ Geneſlis. nimantibus uero immundis duo& duo. maſculũ& fœminã. Sed& de uelatilib- liſeptena& ſeptena, maſculũ& fœmi ut ſaluetur ſemẽ ſuper faciem uniuerſę dnuc enim& poſt dies ſeptẽ ego ns aũt dominus quod multa malitia a ſſet in terra,& cunca cogita- ſſet ad malũ omnitem cœ od hominem feciſſet nã, cauens in futurũ,& tactꝰ“ terræ. A ſecus:Delebo, inquit, pluam ſuper te ab ho quadraginta noctibus,& delebo omnem nbſtantiã quam feci, de ſuperficie terræ- Noẽ omnia quæ mandauerat B Rratqʒ ſexcentorũ annorũ, Mat. 24 d aquę inundauerunt ſuper. uc. 17 1 ad animantia, àreptili uſq; ad ſi uolucres cœli, pœnitet enim me feciſſe Fecit ergo eos. Noë uero inuenit gratiã coram do⸗ ei dominus. mino. Hæ ſi uir iuſtit atq; p nibus ſuis, cum tres fllios, Sem, Cham, ta eſt autẽ terꝰcorã deo,& repleta eſt diſſet deus terrã eſſe uolucr & Iaphet. Co nis uenit coram me. do arcæ, qui int generationes Noëẽ, Noëẽ quando diluuij 1 erfectus fuit in generatio- terram. Etſſingreſſus eſt Not,& ſilij eiꝰ, 1, Pet. 3 3 geo ambulauit Et genuit uxor eius,& uxores filiorũ eius cum eo rru⸗ in arcã propter aquas diluuij De animã- tibus quoq; mundis& immundis,& de ihus,& ex omni quod mouetur ſu pe caro corrupe- per terram, duo& duo ingreſſa ſunt ad dixit ad Noë: No in arcam, maſculus& fœmina, ſicut re pręceperat dms] Noë. Cumq tranſiſ/ deus facie eonun, et ſent ſeptẽ dies, aquę diluuij inundauerunt Fac iibi arcã ſaper terrã. Anno ſexcẽteſimo uitæ Noë, mer: do, ſeptimo decimo die men- ⁊. trinſecus& ſis, rupti ſunt omnesfontes abyſi maguę, Trecento& cataractæ cveli aperte ſunt,& facta eſt n⸗ plauiaſuper terrã quadraginta diebus& culas in arca menſe ſecun rrã quadraginta diebus& quaginta chbitdr erit latitudo,& trigin quadraginta noctibus. In articulo diei il- A „. Pet.: b ta cubi ca facies mitatẽ eius, oſtium aũt a tere deorſum, coœrnacula in ea. Ecce ego adducã aquas dituuij ſu- per terrã ut interficiam omnẽ carnem, in moue iorũ altitudo illus. Feneſtrã in a „& in cubito cõſummabis ſum⸗& Iap roxæ pones ex la- Nores qua ſpiritus uitæ eſt ſubter cœlũ,& uni⸗- ctumq́; uolatile ſecundũ genus ſuum, uni⸗ Po- uerſe aues, omnesq́; uolucres ingreſſę ſunt namq; fœdus meũ tecum,& ingredieris ad Noè in arcam, bina& bina ex omni arcam tu& fitij tui, uxor tua,& uxores camne, in qua erat ſpiritus uitæ. Et quę in fiuorũ tuorũ tecũ. Et ex cunctis animan/ greſſa ſunt, maſculus& fœmina ex omni tibus uniuerſæ carnis bina induces in ar. carne introierunt, ſicut ꝑxęceperat ei de uerſa quę in terraſunt, conſumentur. cã ut uiuant tecũ, maſculini ſexus fœ- us, & incluſit eum dominds de ſoris. Fa- minini. De uolucribus iuzcta genus ſuum, ctumq; eſi diluuiũ quadraginta diebus ſu & de iumentis in genere ſuo,& ex omni per terrã,& multiplicatę ſunt aquę.& e- „ reptili terræ ſecundũ genus ſuũ, bina de leuarunt arcam in ſublime à terra. Vehe- omnibus ingredientur tecũ, ut poſsint ui uere. olles igitur tecũ ex omnibꝰ quæ mãdi poſſunt,& comportabis apu menter enim mundauerunt,& omnia re⸗ eſcis pleuerunt in ſuperficie tetrę, pPotro arca d ferebatur ſuper aquas. Et aquę pręuaiue te,& erunt tam tibi,q́; illis in eſcã. Fecit runt nimis ſuper terrã, opertiq́; ſunt om- igit Noẽ omnia que pręceperat illi deus. ¶ Nod tuſtus arcam inę reditur, diluruo omma pereunt. Cap. VII. Dio dominus ad eũ: Ingredere tu eſt & omnis domus tua in arcã, te enim ram uidi iuſtum corã me in generatione hac, ex omnibus animãtibus mandis tolles ſe, niuerſi ho ptena& ſeptem:maſcutã& lœminã, de racuium uitę eſt in terra, b animan⸗ 11 umq; repti nes montes excelſi ſub uniuerſo cœlo- Quindecim cubitis altior fuit aqua ſuper montes quos operuerat. Conſumptaq́; Sap.10 a omnis caro quę mouebatur ſuper ter⸗ Eccl. 39 G uolucrũ, animantiũ, beſtiarũ, omni- liũ quę reptantſuper terrã. V. mines& cuncta in quibus ſpi- mortua ſunt. Et 3 deleuit . r⸗ lius ingreſſus eſt Noẽ,& Sem, et Cham,( neet filij eius,& uxor illius,& Tu⸗- tres ſiliorum eius cũ eis in arcã, ipſi& & triſfega facies onme animal ſecundũ genus ſuũ, unuer- ſaq; iumenta in genere ſuo,& omne qc tur ſuper terram in genere ſuo, cun- D röo, Noe deleuit deus omnem ſubſtantiam quæ e- rat ſuper terram, ab homine uſq; ad pe/- cus, tam reptile quàm uolucres cœli,& V deleta ſunt de terra: remanſit autem ſolus Noẽ,& qui cum eo erant in arca. Obti⸗ 1 mueruntq; aquæ terram centum quinqua ginta diebus. ¶ C&ᷣat dtluuium, emißiis coruo& columba eg reditur Noe. Cauft. VI17. A Ecordatus autem dominus] Noẽ Deus cunctorumq; animantiã& ommum lumenrorũ quę erant cum eo in arca, ad- duꝛeit ſpiritum ſuper terram,& imminu- ræ ſum aquæ. Et clauſi ſunt fontes abyſli & cataractæ cœli,& prohibitæ ſunt plu uiæ de cœlo. Reuertæq;(umt aquæ de terra euntes& redeuntes,& cœperunt h Menn minui poſt centũ quinquaginta dies. Re quieuitq; arca menſe ſeptimo, uiceſimo 1 ſeptimo die menſis, ſuper montes Arme- miæ. At uero aquæ ibant,& decreſcebãt uſq; ad decimum menſem: decimo enim menſe, prima die menſis apparuerunt ca- cumina montium. Cumq́; tranſiſſent qua B draginta dies, aperiens Noè feneſtrã ar- cæ quam fecerat, dimifit coruũ qui egre- diebatur,& non reuertebatur, donec ſic- Carentur aquæ ſuper terram. E miſit quo- que columbã poſt eum, ut uideret ſi iam ceſſaſſent aquæ ſuper faciem terræ. Quæ cum non inueniſſet ubi requieſceret pes eius, reuerſa eſt ad eum in arcam:aquæ e- nim erant ſuper uniuerſam terram, exten ditq; manum uam,& apprehenſam intu lit in arcam. Expectatis autem ultra ſe- ptem diebus alijs, rurſum dimiſit colum- bam ex arca. At illa uenit ad eum ad ue/ ſperam, portans ramum oliuæ uirentibus foliis in ore ſuo: intellexit ergo Noẽ qd ceſſaſſent aquæ ſuper terram. Expecta/ uitq; nihilominus ſeptẽ alios dies,& e- 4 E milſit columbam, quæ non eſt reuerſa ul⸗ 3 tra ad eum. Igitur ſexcẽteſimo primo an- no, primo menſe, prima die menſis, immi nutæ ſint aquæ ſuper terram,& aperiens Noe tectum arcæ, aſpexit, uiditq; quod exiccata eſſet ſuperficies terræ. Menſe ſe 7ke. 2 cundo, ſeptimo& uiceſimo die menſis a⸗ deus refacta eſt terra. Locutus eſt autemedo- minus Jad Noë, dicens: Egredere de arca tu& uxor tua, f lij tui et uxores ſiliorum tuorum tecum· Cuncta animãtia quęſunt apud te, ex omni carne tam in uolatilibus 3 quam L 10 Geneſſ S⸗ qᷓ in beſtijs,& umiuerſts reptilibus quæ reptant ſuper terram, educ tecum,& egre dimini ſuper terram: creſcite& multipli Sup. c. camini ſuper eam. Egreſſus eſt ergo Noẽ † h ſet. & filij eius,& uxor illius& uxores filio Iinfta rum eius cum eo. Sed& omnia an man- tia, iumenta,& reptilia quę reptam ſuper terram ſecundũ genus ſuum, egrefſa ſimt de arca. M½ dificauit autẽ Noè altare do- mino,& tollens de cunctis pecoribus& uolucribus mundis, obtulit holocauſta ſiu per altare. Odoratusq; eſt dominus odo- rem ſuauitatis,& ait ad eum: Nequaquã ultra maledicam terrę propter hominem: Venſus enim& cogitatig& humani cordis in malum Prona ſunt abadoſeſcentia lua; non igitur ultra percutiam omnem ani⸗ mam uiuentem ſicut feci. Cunctis dtebus terræ ſementis& meſsis, frigus& æſtus, æſtas& hyems, nox& dies non requie/ ſcent. Urohibetur ſang uis, percutitur fa⸗ dus,& inebriatur Noe. Cap. IX.— Enedixitq́; deus Noẽ& fllijs eius, et 3 dixit ad eos: Creſcite& multiplica-⸗ mini,& replete terram. Et terror ueſter Sup.:¹.ũ ac tremor ſit ſupra cuncta animalia terræ?: & ſuper omnes uolucres cœli, cum uni- uerſis quę mouentur ſuper terram, omnes piſces maris manui ueiræ traditi ſunt. Et omne quod mouetur& uiuit, erit uobis in cidum, quaſi olera uinentia tradidi uo- bis omnia. Eꝛcepto quod carnem cum ſanguine non comedetis. Sanguinem em̃ animarum ueſtrarum requiram de manu cunctarũ beſtiarum,& de manu uiri,& de manu fratris eius requirã animam ho- minis.ſi Quicunq; effuderit humanã lan M a6. c guinem, fündetur languis illius: ad imagi- Ap. 13. C ginẽ quippe dei factus eſt homo. Vos B autẽ creſcite& multiplicamini,& ingre Supr. 5. a dimini ſuper terrã,& implete eam. Hæc 1. d quoq dixit deus ad Nos,& ad fllios eiꝰ Supr. i. cum eo. Ecce ego ſtatuã pactum meũ uo. q biſcum,& cũ ſemine ueſtro poſt uos,& ad omnem animã uiuentẽ quæ eſt uobi- ſcum, tam in uolucribus quàm in iumen- tis& pecudibus terræ, cunctisq; quæ e- greſſa ſunt de arca,& uniuerſis beſtijs ter rę. F Statuam pactum meum uobiſcũ,& nequacꝗ́; ultra interficietur omnis caro a- quis diluuij, neq; erit deinceps diluuium diſsipans omnem terram. Dmxitq; deusʒ Hoe CGen dol d9 nte * ſe 1 auemcs tlgn ea pon ſemy hnu a — in nubibs c qod y himm uben von emmnt n Min rubidus. bot ſcdens ſe 1 uritt de wumiam xuiqq dert? fine n ſrxnc 27 Mai Jumn dcn 1 4 b umem Noi qu egrc nm. mn KL epe Mtdenca ann. Tie lmiſt er lräſemun hüijue N A— Samgn nen in e 91 S No uit agric⸗ me ³☛ praituntan. eaaceteten e neen uinc Cn use Ancn denoqy unw— Dandcam ithnde tan ſ. olcnn Mtemm) 2— 9 ſca rarsin † 2 9 boarbs A ue Wiepil Im tri es Kiceiente Dun p. operuen m mnaput an feorun— mäpan Tin ſn uilenet k nubaner Io w, om d Kopeiece ün fonninat Kdehpot un j. ſeru ſcrde einrda Tn ſip Bentächn nndeus Edn bumnſcene Dum den eie Khabuetmn nausgen pram ſamne Vrtne ee ſaimrimn ne oringu inplene made deE fndnm qun Umam Sr ſrumen. (on 87 4 gnenu. A Uk 12n hyer fljenm. den0 er phetnmip ipolai den ſihpberC. Alge r Lbun Maſte, a. fum per u Gme ar KRpha K mna t an da l e Lene 1 akpi 4 eum⸗ uliper Mimt 2 4 Ate q A. 8⸗ 20 ibus&. Asp aha msold, cn Jum Duai — 8 mani⸗ xgn 33 Xſdas, uie⸗ 4⁸, 48 rſa⸗ — r⸗ tine 1ld. plica⸗ 1 oNcR dihie, üld la mat tuche dup. ant auna 10 me mwi⸗ ann onnes aan ſut.. anltuod iai uo⸗ e dom ald eneä ae mnu n mmko⸗ tn N e 1 magi lorzc aiteV 3 aneingte gapr, eulgg.Mxr 1 dn liovel' Sapr. tesneülo 3,6 annt ue, 2 4 ucbi⸗ uun iumen⸗ an qux aatte iſter ci⸗& mn cud-- naan lubimm d deu b Noe Geneſis. 4 Hoc eſt ſgnum kœderis, cuod do inter ſis, Ceithin&⅞ Dodanim. Ab his diuilo me& uos,& omnem animam uiuentem ſunt inſulæ gentium in regionibus ſuns, u- quæ eſt uobiſcum in generationes ſempi nuſquiſc lecundum linguam ſuam& fa- milias ſuas in nationibus ſuis. Fiiij autem ternas Arcum meum ponam in nubibus; 4 n. & erit Enum Iœder in etm Cham, Chus,& Meſrain,& Phut,& Cnanaan. Filij autem Chus, Saba,& He C rram.Cumcß d uxero nubibus cce- O uila,& Sabatha,& Regma,& Sabata- Ec.43. b inter erit minmu deus Sem, ſit Chanaan ſeruus eius. 3. Par. , apparebit arcus meus in nubibus cœ, li,& recordabor fœderis mei quod pepi inobiicum,& cum omni anima uiuen/ te qræ carnem uegetat:& non erunt ul⸗ rra aquæ dnuuij ad delendam unuerſam coram domino carnem. Eritq; arcus meus in nubibus, et um, Quaſi Nemrod robuſtus uenator co uidebo an F. recordabor fœderis ſem ram domino. Fuit autem principium re- pitermi quod pactum eſt inter deũ& To- gni eius Babylon& Arach,& Achad, mnem animam uniemem uniuerſę carnis& Chalamneo in terra Senaar. De terra il uæ eſt ſuper terram. Dixitq; deus ad la egreſſus eſt Aſſur,& ædificauit Nini Noë: Hoceſt)ſignum foderis quod cõ- uen,& plateas ciuitatis,& Chale, Reſen ſiitui inter me& omnem camnem ſuper quocqh inter Niniuen& Chale, hæc eſt terram. Erant ergo filij Noẽ qui egreſsi ciuitas magna. At uero Meſrai genuit Lu ſunt de arca, Sem, Cham& Iaphet. por- dim,& Anamin,& Laabim& Neph- ro Cham ipſe eſt pater Chanaan. Tres i⸗ tuim,& Phetruſim,& Chasluim de qui- ſti fllij ſunt Noẽ,& ab his diſſeminatum bus egreſsi ſunt Philiſtijm,& Caphto- eſt omne genus hominum ſuper uniuer⸗ rim. Chanaan autein genuit Sidonem pri ſam terram. Cœpitq; Noẽ uir agricola mogeninum ſuum Hethæum„G lebulæ- exercere terram,& plantauit uneam. Bi um& Amorrhæum& Gergeſæum bensq; uinum mebriatus eſt,& nudatus Heueum& Aracæum, Sinum& Aradi- iacuit in tabernaculo ſuo. Quod cum ui- um, Sammara um& Hamathæxũ,& per diſſet Cham pater Chanaan, uerenda ſci- hos difſeminati ſunt populi Chananæo- licet patris ſui eſſe nudata, nuncianit duo rum. Factich ſunt termini Chanaan ueni⸗ bus fratribus ſuis toras. At uero Sem& entibus a Sidone Geraram uſq; ad Ga- Iaphet pallium impoſuerũt humeris ſuis, zam, donec ingrediaris Sodomã& Go- & incedentes retrorſum, operuerunt ue- morrham,& Adamam& Seboim uſc renda patris ſui, faciesc; eorum auerſæ e- Laſa. Hi ſunt filij Cham in cognationi- rant,& patris uirilia non niderunt. Bui⸗ bus& linguis& generationibus, terris xilans autem Noè ex uino, cum didiciſ⸗ que& gentibus ſuis. De Sem quoq; na⸗ ſe quę fecerat ei Rius ſuus minor ait Ma tiſunt patre omnium filiorum Heber, fra- lecictus puer Chanaan, ſeruus ſeruorum tre Iaphet maiore. Filij Sem. Elam& D erit iratribus ſuis. Dixitq;: Benedictus do Aſſur& Arphaxad, Lud& Aram Fi- lij Arã, Hus& Hul& Gether& Mes. Dilatet deus laphet,& habitet in taber- At uero Arphaxad genuit Sale, de quo naculis gem, ſitq; Chanaan ſeruus eius. ortus eſt Heber. Natiq́; ſunt Heber fllij Vixit autem Noẽ poſt diluuium trecen- duo, nom en uni Phaleg, eo quod in die/ tis quinquagmta aunis,& impleti ſunt o- bus eius diuiſa ſit terra,& nomen eius Ie mnes dies eius nongentorum quinqua- ctan. Qui lectan genuit Elmodad& Sa⸗ ginta annorum,& mortuus eſt. leph,& Aſormoth, Iare& Adoram& Genealotia humani generis. Vazai& Decla& Hebal,& Ahima- (ap. X. el, Saba& Ophir& Heuua& Ioab, o- x& ſunt generationes flliorum Noe, mnes iſti, filij lectan. Et facta eſt habita- Kem, Cham,& laphet, natiq; ſunt eis tio eorum de Meſſa pergeniibus uſq; Se Hlij poſt dluuium. Fiiij laphet: Gomer, phar montẽ orientalem · jſti ſunt füij Sem & Magog.& Madai,& lauan,& Thu ſecundum cognationes& linguas& re bal.& Moſoch,& Thiras. Porro filii giones in geniibus ſuis. Hę familiæ Noꝰ a Gomer, Aſcenezct& Riphat& Tho⸗ iuxta populos& nationes ſuas. Ab his gouna Frlij autem lauan, Elia& T har diuiſæ ſunt gentes in terra poſt dluuiã. ſis bh 4 LL4 di⸗ cha. Filij Regma, Saba,& Dadan. Por- 10 Chus genuut Nemrod. ipſe cœpit eſſe potens in terra,& erat robuſtus uenator †ab hocexiuit prouerbi ob hoc 4 ta quamor annis.& genuit Phaleg. Et ui fe Babel Geneſis. ¶ Aediſicatio Babel. Genealogia Nachor poſtc; genuĩt Thare, centi de⸗ D Sem. Cap. XI. cẽ& nouẽ᷑ annis.& genuit filios et fllias. 1. Pa 1. b BR at autem terra labij unius.& ſermo Vixitq; Thare ſeptuaginta annis,& ge Ioſ 4. 3 num eorundẽ. Cumq́; proficiſcerẽtur nuit Abram& Nachor& Arã. Hę ſunt de oriente, inuenerũt campũ in rerra San aũt generationes Thare. Thare genuit naar,& habitauerunt in eo. Diæxiiq; aſter Abrã, Nachor,& Aram. Porro Arã ge ad proꝛcimũ ſuum, Venite faciamus late- nuit I. oth. Mortuusq́; eſt Arà ante Tha res,& coquamus eos igni. Habueruntq; re patrem ſuum, in terra natiuitatis ſuę in Nateres pro faxis,& bitumẽ pro cęmẽto, Vr Chaldæorũ. Duxerũt autem Abram & dixerunt, Venite, faciamus nobis ci-& Nachor uxores. nomẽ uxoris Abrã, uitatẽ& turrim, cuius culmen pertingat Sarai:& nomẽ uxoris N achor, Melcha ad cœlũ,& celehremus nomt noſtrũ an⸗ fiiia Aram patris Meichæ&x patris leſcꝭ. tec; diuidamur in uniuerſas terras. De, Erat autem Saral fterilis, nec habebat li- ſcendit aũt dominus ut uideret ciuitatem beros. Tulit itaq; T harg Abram filium Ioſ. 4 & turrim quã ædiſt cabant filij Adam,& ſuum& Lot filium Aram filium fiij ſui. N 8 95 dmelt: Ecce, unus eſt populus,& unũ eſt& Sarai nurum ſuam uxorem Abrä füij d2-9. labiũ omnibus, cœperuntq; hoc facere, ſin,& eduxi t eos de Vr Chaldęorum, ut 0lt: 5. 3 B nec deſiſtent à cogitationibus ſuis, donec irent in terram Chanaan, ueneruntq́; uſ- 82p. 10.2 eas opere cõpleant. Veniie igitur, deſcen que Aram,& habitauerunt ibi. Etfacti — 1———. 3. 3 briſo oo. damus,& confſundamus ibi linguã eors, ſunt dies Thare ducentorum quinq; an⸗- b dMᷣv— 4 ut nõ andiat unuſquiſq; uocem proæimi norum,& moreuus eſt in Aram. C Abræ eg reſpio de terra ſua, fit Dei promſoto,& rafitur uxor. ſui. Atq; ita diuiſit eos dñs ex illo loco in uniuerſas terras,& ceſſanerunt ędificare eius cioitatẽ. Etidcirco uocatũ eſt nomẽ ꝓ†lo- Cap. X.II. dIeN ci iinꝰ Babel, quia ibi confuſum eſt labiã Dittast dominus ad Abrä: Egredere A um uerſe terrę,& inde diſperſit eos domi de terra tua,& de cognatione tua, nus ſuper faciẽ cunctarũ regionũ. Hę ſunt& de domo patris tui,& ueni in terram monſtea⸗ generationes Sem, Sem erat centũ anno⸗- quam monfirauero] tibi. Faciamqꝙ te in sũ quando genuir Arphaxad, biẽnio poſt gentẽ magnam,& benedicã tibi,& ma- diuu'ũ. Vixitq; Sem poſtq́; genuit Ar- gnißcabo nomen tuũ, erisq́; benedicus. Phaxad, quingentis annis,& genuit fllios Benedicã benedicentibus tibi,& maledi VAN 6& filias. Porro Arphaxad uixit triginta cã maledicent us tibi, atq; in te benedi- G1. quinque annis,& genuit Sale. Vixiic; centur umuerſe cognationes terrę. Egreſ- Arpiaxad poſtq́; genuit Sale.& trecen⸗ ſus eſt itaq; Abrã ſicut præceperat ei do cuadringentis tis tribus annis,& genuit filios& filias. minus,& iuit cũ eo L oth. Septuaginta- Sale quoq; uixit triginta annis, et genuit quinq; annorũ erat Abraã cum egredere- Heber. Vmeitq; Sale poſtq́; genuit He⸗ tur de Haram. Tulitq; Sarai uxorẽ ſuam, * ber, quadringẽtis tribus annis,& genuit& Loth fillũ fratris ſui uniuerſamq; ſlub Elios& fiias. Vixit autem Heber trigin ſtarttiã quam poſſederãt,& ammasquas cerãt in Harã, et egrefsi ſunt ut nent in xit Heber poſtq; genuit Phaleg, quadrin terrã Chanaan. Cumq; ueniſſent in eam. gentis triginta annis,& genuit filios& fi pertranſiuit Abra terram uſq adlocũ 8i mias. Vixit quoq; Phaleg triginta annis, chen,& uſq; ad conuallẽ Muftrẽ: Chana- & genuit Reu. Vixitq; Phaleg poſtq́; neus aũt tunc erat in terra. ½ Apparuit au Appa- „„Par. ¹. b genuit R eu, ducentis nonẽ annis,& ge⸗ tem]dms Abrã,& dixxit ei: Semini tuo da tuitq; trigima duo⸗ nuit flios Se filjas. Vixit aũt Reirktrigin bo terram hanc. Qui edificauit ibi altare bus 6a quinq;] annis& genuit Sarug. Viit domino, qui apparuerat ei,& inuocauit Inf. 2. G quoq; Reu poſtq́; genuit Sarug, ducen⸗ ibi nomẽ eius. Bt inde tranſgrediens ad 1n 43. tis ſeptem annis,& genuit filtos& ſilias. mont:? qui erat contra orientẽ Bethel, te, ¹5 22d Vivrit uero Sarug tr'ginta annis,& ge/ tendit ibi tabernaculũ ſuum, ab occidẽte De. 34⸗ nuit Nichor. Vixit; Sarug poſt ge⸗ habens Bethel,& ab oriente Hai:ædiſi- nuit Nachor, ducentis annis,& genuit ſi cauit quoq; ibi altare dño,& inuocauit lios& filias. Vixit aũt Nachor uiginti, nomen eius. Perrexitq́; Abrã uadens& novem annis,& genuit Thare. Vixitq; ultro Pprogrediens ad neridiem. Facta eſt Nachor autem B aooaa“ 8 b 8 Krierubunt. gumalslt— tamrmnimat mnaſs e ntggptim. vus tnunc— vEbucaueh— lnchmület enbeneulil 1. iues bou— aLn InsPkande. meiso ang P. ncithoc qut r ialiwitiqern benſmch? i pletememt mtecce coiun Prxcepi t& ded dn Ronnaq de (Lrmnſe A&αᷣ mßs 1 ILcendi r Koe drt& Le tan Irtätdt lene 8 mwitin naatamel mt. raa tigrust: ar telai. Einocar de Alernci.n launat Aecpen. ippe ul aan 4 Dnthadi e ſttain dr IBoae hrn 22 re n 1 pecl nuA e irtedetetut. 4 1 7 No kerpth c Ibran it Sal drxit dal- . ra l mul 11 3 ſergcicnt we dobſecrott ntiam tu C 1EgTpüA d cliet pule incipos bm ad lum.& 1 Praons.I tr ilĩ Puxrm & ſemi ns agcllaen. mxim 8 KO JIdri b axic: nint quaren. to cſet ſororem mam xerm Nunc Lcpe tin,& üpa Abm &motml — — Lat, Wer . XIII fi de Rxype eman qar k d auttrale pa m pollelnen ſelt per net q dhel, uiqgadte rwauum ime n 9 fſeceru ſen cni. Scd d trun gregus o hacila Nac pd aditarem ſtn tümuita, Kn untet. Vnaes 5 gregu Abrn G hunnen A zulndi en Aama n de& d., 12* un, tar. ümir 22 denttie 211 tnn ilt.Dn pulolt imgin ſtdtes neda 3e m Nccem tedt zmechi⸗ gerri teneh dadlnttipe — mthai du⸗ 4 1 m en ! em M as pwe malte, nat Nm, 1 ireiu. weei aun enedi⸗ dan kokei 3n teico A 1 ginn M dere ain ſuan, zan qüd u Sqeas a entm I eam, agtexä di tan han⸗ antn uitan en loca uung ant alate an cauit ann ensad im ehte⸗ m cidlte dm zat⸗ a,n xnit ain 5& rir dc Men il nier 8 VNN Ge. 3 dyw⸗ Iu94 1das De. un V V V Ink o. C D Abram Geneſis. 5 aũt fames in terra, deſcendiic; Abram in Eleuatis itac Lot oculis, nidit omnẽ cir⸗ E gyptã,ut peregrinaretur ibi, preualue ca regionsè lordanis, quę uniuerſa irriga- rat em fames in terra. Cumq́; prope eſſet batur anteć; ſubuerteret dñs Sodoma G ut ingrederetur Mgyptũ⸗ dixit Sarai u- Gomorrha, ſicut paradifus dñi,& ſicut xori ſug: Noui quod pulchra ſis mulier. Mgyptus ueniẽtibus in Segor. Elegito& & quod cũ uiderint te X gyptij, dicturi ſibi Lot regionẽ᷑ circa lordanẽ,& receſ⸗ ſunt: Vxor illius eſt,& interficient me, et ſit ab oriente, diuiſic; ſunt alterutrũ à fra te reſeruabunt.¶ Dic ergo obſecro te, d trxe ſuo. Abram habitauit in terra C hana⸗ ſoror mea ſis, ut bene ſit mihi propter te, an, Lot uero moratus eſt in oppidis quæ & umt anima mea ob gratiam tui. Cum erant circa Iordans, g habitauit in So- itaq; ingreſſus eſſet Abrã Kgyptü, uide domis, homines autè Sodomitę peſsimi rũt R gyptij mulierẽ quod eſiet pulchra erant,& peccatores corã dño nimis. Di- mimis. Et nunciauerũt principes Pharao xitq; dñs ad Abrã poſtq́ diuiſus eſt ab ni,& laudauerant eã apud um,& ſub- eo Lot, Leua oculos tuos in directũ& ui lata eſt mulier in domũ Pharaonis. Abrã de a loco in quo nunc es ad aquilonẽ& uero bene uſi ſunt propter illã. Fueruntq; meridiẽ, ad orientẽ& occidentẽ. Omnè ei oues& boues& atini& ſerui Cfamu terram quam conſpicis, tibi dabo,& ſe- Iæ& aſinę& cameli. Flagellauit aũt do- mini tuo uſq; inſ empiternum. Faciamq; minus Pharaonè plagis maximis.& do- ſemen tuum ſicut puluerem terrę, ſi quis nã eſt hoc quod feciſti mihit quare nõ in Surge ergo,& perambula terrã in longi Sup.:. b Inf; d 2 mũ eius propter Saras ux orẽ Abra. Vo- rpoteſt hominũ numerare puluerẽ terre, Po⁴si cauitq; Pharao Abrã,& dixit ei: Quid⸗ ſemen quoq; tuum † numerare poterit. numsx2 dicaſti mihi quod uxor tua eſſet? Quam tudine& in latitudine ſua, quia tibi datu ob cauſam dixiſti eſſe ſororem tuam, ut rus ſum eam. Mouens igitur tabernacu- iollerem eam mihi in uxorem. Nunc igi⸗- lum ſuum Abrã, uenit& habitauit iuxta. tur ecce coniun tua, accipe eam,& ua⸗- conuallem Mambre, que eſt in Hebron⸗ de. Præcepiiq́; Pharao ſuper Abram ui æ dificauitq; ibi altare domino. ris,& deduxerunt eum& uxorem illius, Abræ uicioria. Melc hiſe decb. & omnia quæ habebat. Cap. XIIII. C. Abram ſeparatur à Lot, iteratur pro- MActum eſt aũt in illo tempore, ut Am, K nmuißio.(ap. XIII. 1 raphelrex Semnar,& Arioch rex P6. R IMSeemlit ergo Abrã de Ægypto ipſe ti,& Chodorlahomor rex Ælamitarũ, Abram & uor eius,& omnmia quæ habe-& Thadal reæx gentiũ inirent bellũ con bant,& L.ot cum eo ad auſtralẽ plagam. tra Bara regẽ Sodomorũ,& contra Ber- Prat aũt diues ualde æin poſſeſsione auri ſa regẽ Gomorrhæ,& contra Senaab re & argẽti. Reuerſusq; eſt per iter quo ue, gẽ Adama,& cõtra Semeber tegem Se nerat à meridie in Bethel, uſq; ad locum Poim, contraq́; regẽ Balę, ipſa eſt Segor- Supr. 2. a ubi prius fiserat tabernaculum inter Be. Omnes hi conuenerunt in uallem Sylue- thel Hai, in loco altaris qd fecerat prius, ſtrẽ, quę nunc eſt mare ſalis. Duodecim e⸗- & innocauit ibi nomen dñi. Sed& Lot nim annis ſeruierãt Chodorlahomor,& qui erat cũ Abrã, fuerunt greges ouium tertio decimo anno receſſerunt ab eo.Igi Infr. 36.4& armenta& tabernacula. Nec poterat tur quartodecimo anno uenit Chodorla- B eos capere terra, ut habitarent ſimut erat homor,& reges qui erãt cum eo, percuſ- &e quippe ſubſtantia eorũ multa,& nequi⸗ ſerum; Raphaim in Aſtaroth& Car- bant habitare communiter. Vnderfacta naim& Zuzim cũ eis,& Emim in Saue eſt rixa inter paſtores gregũ Abram& Chariatamm, et Choręos in montibus Se- Lot. Ro aũt tpore Chananęus& Pheęre ir, uſq; ad campeſtria Pharam, quę eſt in zeus habitabant in terra Illa. Dixit ergo ſolitudine. Reuerſiq́; ſunt,& uenerũt uſ- Abram ad Lot: Ne quęſo ſit iurgiũ inter que ad fontẽ Miſphat, ipſa eſt Cades,&æ me& te,& inter paſtores meos,& paſto percuſſerunt omnè regionẽ Amalecitarũ res tuos, fratres em̃ ſumus. Ecce uniuerſa& Amotrhęorum qui habitabãt in Aſa- terra coram te eſt, recede à me obſecro, ſi ſon thamar. Et egreſai ſunt rex Sodomo ad ſiniſtrã ieris, ego dexterã tenebo:ſi tu rum& rex Gomorrhę, re Adame, et dexterã elegeris, ego ad ſmiſtrà pergam. rex Sebomm, nec nõ& rev Balę, que eſt Rle- b z Segor⸗ F Gemorrhg, Abram Segor,& direxerunt aciè contra eos in ualie Sylueſtri, ſcilicet aduerſus Chodor lahomor reẽ Aelamitarũ,& Thadalre gem gentiũ, et Amraphel reg? Sennaar, & Arioch regè Ponti, quatuor reges ad uerſus quuq;. Vallis aũt Sylueſtris ha- Pebat puteos mulcos bituminis. Itaque rex Sodomorã et rex Gomorrhę terga uerterunt, ceciderũtq́; ibi,& qui reman- ſerant, fugerunt ad montẽ. Julerunt autẽ omnem lubſtantiam Sodomorã& X* Go morrheoru,]& untuerſa quę ad cibum pertinent,& abierunt: nec nõ& L ot et ſubſtannãà eius, filtum fratris Abram, qui habitabat in Sodomis. Et ecce unus qui enaſerat, nunciauit Abrã Hebręo, qui ha bitabat in conualle Mambre Amorrhgi ratris Eſcol,& fratris Aner, hi enim pe pigerant fœdus cum Abrã. Quod cũ au deſſet Abram, captum uidelicet Loth fra trem ſuũ, numerauit expeditos uernacu- los trecentos decẽ& octo,& perſecutus eſt eos uſq; Dan. Ht diuiſis ſocijs irruit ſuper eos nocte, percuſsitq́; eos,& perſe- cutus eſt eos uſq; Hoba& Phoœnſcen, Qug eſt ad lellã Damaſci. Reduxcitlp om m ſubſtantid& L. oth fratrẽ ſuũ cum ſub ſtantia illius, mulieres quoq;& populã. Egreſs eſt aũt rex Sodomorã in occur ſiun eius poſtq́; reuerſus eſt à cade Cho- dorlahomor,& regũ qui cum eo erãt in nalle Saue, quæ eſt uallis regis. At uero Melchiſedec rex Salé:proferens panem & uinu erat em ſacerdos dei altiſsimi) He. 7.a benedixit ei,& ait: Benedicdus Abram deo excelſo, qui creauit cœlũ&æ terrã, & henedictus deus exc eiſus, quo prote- gente hoſtes in mar ibus tuis ſunt. Et de dit ei decimas ex omnibhus Dixit autem rex Sodomorũ ad Abram: Da mihi ani mas, cætera tolle tibi Qui reſpondit ei: Leuo manũ meam ad dim deum excel- ſum, poſſeſſorem cœti& terrę, q́d à fiſo fibtegminis uſꝙ; ad corrigiã caligę, nõ * accipiã ex omn: bus quę tua ſunt, ne di- cas: Ego ditaui Abrã, exceptis his quæ œmederunt iunenes,& partibus uirorũ qut uenerunt mecũ, Aner& Eſcol, q& Mambre, iſti accipiant partes ſuas. Frders Ahraæ. Cap. XV. A1 HE itaque tranſactis, factus eſt ſermo 1dũi ad Abram per uiſionẽ, dicens: RS. 4. Nofi tmere Abram, ego protector tuus ſimn,&i merces tua magna ſlimis. Dixitc „ Abram: In A Geneſis.“* 2,0 e&llvan JWrNwWw 2pe AbVAA: cumq́; ſol occũberet, ſopor irruit ſuper Abrã,& horror magnus& tenebroſus inuaſit eum. Dictũqʒ eſt ad eũ:Scito prę noſcẽs quod peregrinũ futurũ ſit ſemen tuã in terra nõ ſua. ſubijcięt gOs ſexui, 3 2 Aennnmn tuti,& affligẽt uadringetis aiuus. runtñ gentẽ cui ſeruituri ſunt, ego iudica e& ε. &ᷓ hi:ego PoſW ſunm wWu aw Krreeſoen B Rö. 4. Gal. z. a lac..2 Su. 1. d ler. 4. d. bo,& poſt hęc egredient᷑ cũ magna ſuh 1 A r. ſtãtia. Iu aũt ibis ad patres tuos in pace, ſepultus in ſenectute bona Generatione aũt quarta reuerteni huc: necdum enim cõpletæ ſunt iniquitates Amorrhęorum uiq; ad pręſens tempus. Cum ergo occu buifſet ſol, facta eſt caligo tenebroſa,& apparuit clibanus fumãs, et lampas ignis tranſiens inter diuiſiones illas. In illo die pepigit dis fœ dus cum Abram, dicens: Semmi tuo dabo terrã hanc à fluuio Ae- gypti, uſq; ad fluuiũ magnũ Kuphratẽ, Cugos,& Cenezæos, Cedmongos,& Hethęos,& Phęrezęos, Raphaim quo- que& Amorrheos,& Chananços,& Gergeſęos,& lebuſgos. C Kar concipit Iſinaslem. Ca 5. XVI. Gitur Sarai uxor Abrã nõ genuerat ſ bi liberos, ſed habens ancillam Aegy- ptiã nomine Agar, dixit marito ſuo: Ec- ce,cõchuſit me dis ne paretẽ, ingredere ad ancillã meam ſi fotte ſaltẽ ex illa ſuſci piam ACo ENO.:12. f A VWM ſu A, NWV' Jo eos Sr nr W„ vAMW n Fevν wrn 14 LA Abram:Dſie deus, quĩd dabis mi uadam abſq́; liberis,& filtus procurato⸗ uu n ris domus meæ iſte Damaſcus Eliezer. Ar Aeva Addidiq; Abrã, Mihi aät non dediſti ſemen,& ecce uernaculus meus, hæres meus erit. Statimq́; ſermo dñi factus eſt ad eum, dicens: Nen erit hic hęres tuus, ſed qui egrediet᷑ de utero tuo, ipſum ha- bebis hęredem · Eduxit; cum foras,& ait illi: Suſpice cœlũ,& numeraſtellas, ſt potes. Et dixit et: Sic erit ſemen tuũ. redidit Abram deo, J& reputatũ eſt illi ad iuſticia. Dixit; ad eum: Ego dũs qui eduxi te de Vr Chalde orũ, ut darẽ tibi terram iſtã,& poſſideres eã. At ille ait:dñe deus, unde ſcire poſſum quod poſ ſeſſurus ſim eam: Et reſpondens dũs:SIu- me, inquit, mihi uaccãtriennẽ,& caprã trimã,& arietẽ annorũ trium, turturem quoq;& columbã. Qui tollens uniuerſa hęc, diuiſit ea per mediũ, et utraſq; par tes contra ſe altrinſecus poſuit: aues autẽ non diuilit. Deſcenderuntq; uolucres ſu per cadauera,& abigebat eas Abram: An, 2 Ira: n 131 8* 11 fios.( egypu an, jult= madente aculh,— um habitle: 1 geltan 8— 8 gcit a V mn 9m 2 reſis ciade 4 xore T 3 cant de tiol pdepe incötpih Abri:lme jä Dixic 14 an limen! 1 4 anc 4 5 me eryerll. gchlia 1— cõctperuc 5 i tuu,qu mame be at, alh lu Pber.Aff vwanutun e ſit Cuig nac tzltidin. aſon aqo 1 tängelus Par in dcere polne, GMx n. ziadilam.,* w om) Tne mereen Häreunn— fom⸗ relübnan dtrar jiesmquit 2 nimmenb p. h Snadc rdn.Abacc Duxiq; um ☛ m 5 um. Na tabo ſemen te uamt. A⁰ „ 4 LL Ale lu ene rucbecg eice 4 e u. R«enmn ucterit clis n ſim 4 Wumomun n ncöclmm hmwüäcöta* an ſegne muer mträſuorũ 1 Krack. Vo mni Igrran ſj u bncha d de'ch e meDuch ſcaohc ui e dnuden n deraapp ſci lä Pucän t.Kude en ſe cima(au Dna Pe A gu Aba fün. ſe ucann ne un lmail. Qäe⸗ 9 6 6 AEaI i Pban ag ne ga n. rℳ (Kre den er lrali ne Lara an p.(*ſ. XI. IPOich a e. ſeu Lmd um d happanncid biacori D p peitän. Pe ieäumngn dä t,& mn bote vet rn pims. Ccoan none Dariq e den 66 8„ 9 d im 8 meum tecũ en emn Necud donäni ae 1 kmo nn wi E .„„. eenn, d Abram Geneſis. G 1 end„eu, acquie, piam flios. CQumq; illex acquieſceret de nerationibus ſujs fodere ſempiterno: ut San A0, umg nilſet precanti, Jtulit Agar Aegyptiã ancillã ſim deus tuus& ſem inis tui poſt te. Da- a ket. qnad ſuam peſt annes decẽ quàm habitare cœ boq́; tibi& ſemini tuo terram peregra poſt te aur lili N7 erant in terra Chanaan.& dedit eã ui natsonis tue,& omnem terrã Chanaà in f es deſ ro ſuo uxorem. Qui ingreſſus eſt ad eã. poſſeſsionem ęternã, eroq́; deus eorum. . At ila cõcepiſſe ie uidẽs, deſpexit domi Dixitq; iterũ deus ad Abrahã: Et tu er- un, nã ſuã. Dixiiq; Sarai ad Abrã: Inique go cuſtodies pactũ meũ,& ſemen tuum „r ha⸗ B agis cõtra me, ego dedi ancillã meã inſi poſt te in generationibus ſuis. Hoc eſt At, 7.2 . 5 num tuũ, quę uidens qd cõceperu, deſpe pactũ meum quod obſeruabitis inter me u l ctui me habet:iudicet dñs inter me& le. et uos, et ſemen tuum poſt te. Qircunci- an. B Cui reſpõ dẽs Abiã. Ecce, ait, ancilla tua detur ex uobis omne maſculinũ, et cir- e Ra in manu tua eſt, utere ea ut libet. Affligẽ cumcidetis carnem prę puti ueſtri, ut ſit i C s te igit eã Sarai/ fugã inijt. Cũc; inueniſ- ſſin ſignum fœderis inter me et uos: In⸗ Ro. 4.b 4 he. 4 ſet eã angelus dñi iuxta fontẽ aquę in ſo fans oclo dierũ circumcidetur in uobis, Luc.2,2 ttl buanc lutudine, quæ eſt in uia Sur in deſerto, di omne maſculinũ in generationibus ue- dpal A xit ad illam: Agar ancilla Sarai unde ue ſtris: tam uernaculus quam emptitius cir 1Su.. nis:& quò uadis: Quę rñdit, Afacie Sa cumcidet᷑, et quicunq; non fuerit de ſtir- a apa C nai dñę meę ego fugio. Dixitq; ei ange/ pe ueſtra, eritq; pactũ meum in carne ue an urem lus dũt: reuertere ad dñam tuã,& humi- ſtra in fœdus æternum. Maſculus cuius dera liare ſub manu illius. Et rurſum: Multi⸗ preęputij caro circumciſa nõ fuerit, dele- 14 an ap la gd V plicis, inquit, multiplicabo ſemen tuũ, et bitur anima illa de populo ſuo, quia pa- mn ane nõ numerab it prę multitudine. Ac dem/ ctum meũ irritũ fecit Dixit quoq; deus uß eru VAde 1 oſreps-Mcce ait cSPiſti et ꝑaries flliũ: ad Abrahã: Sarai uxorẽ tuam non uoca ei um. In Co: uocabisc; nomẽ eius Imaèl, eo quod au bis Sarai ded Saram. Et benedicã ei, et mmiper ſob 124 dierit düs afflictionem uã. Hic eri ferus ex illa dabo tibi fllium, cui benedicturus mae ci nomo, manus eius cõtra oẽs, et manus o- ſum, eritq; in nationes.& reges populo- a dph. D mniũ cõtra eum, et eregione uniuerſorũ rum orientur ex eo. Cecidit Abralam n men fratrã ſuorũ figet tabernacula. Vocauit in faeiem ſuam,& riſit in corde ſuo, di- 1 gie 1 autẽ Agar nomen dñi qui loquebat ad cẽs: Putas ne centenario naſcetur filius: 5 9 Wnſ eã, Tu deꝰ qui uidiſti me. Dix it em̃: Pro et Sara nonagenaria pariet: Dixitq; ad Infr. 1 8. R n dez, 50 fecto hic uidi poſteriora uidètis me. Pro eum: V tinam Iſmaèl uiuat coram te. Et et. 27. 2 arüd wae. pterea appellauit puteũ illũ, Puteũ uiuen ait deus ad Abraham: Sara vxor tua pa- nce, Wo tis,& uidentis me:ipſe eſt inter Cades et riet tibi filium, uocabisq; nomen eius I⸗ mdpvione. Barad. Peperitq; Agar Abré filiũ, qui ſaac, et conſtituam pactum meum illi in damin. uocauit nomen cius Iimaẽl. Octoginta fœdus ſempiternum, et femini eius poſt a run Rauf& ſex annorũ erat Abram quãdo pepe- eum. Super lſmael quocq; exaudiui te, c das ccl rit ei Agar Iimatlem. ce benedicam ei, et augebo et multipli- ene K C Albram nomin atur Abrabâ, Sarai cabo eum ualde: duodecim duces gene- ain g Sara.(ircunc ſio.(ap. X ½ II. rabit, et faciam illum creſcere in gentem ode V A P Onq; uero nonaginta& nouè anno magnã. Pacium uero meum ſtatuam ad acew. rum eſſe cœperat, apparuit ei dñs, di Iſaac quẽ pariet tibi Sara, tempore iſto de ae⸗ deus xitq; ad eũ: Egordãs omnipotens: am in anno altero. Cumq; finitus eſſet ſermo D I n, bula corã me,& eſto perfectus. Ponach loquẽtis cum eo, aſcendit deus ab Abra fœ dus meũ inter me& te,& multiplica ham. Tulit autem Abraham Iſmael filũ dn go bo te uehementer nimis: Cecidit Abrä ſuum, et omnes uernaculos domus ſuæ, d Ec. 44.c pronus in faciem. Drxitq́; ei deus, Ego uniuerſosq́; quos emerat, et cunctos ma- V Ro.4.c fum,& ponã pactũ meum tecũ, erisq; pa res ex omnibus uiris domus ſuæ: et cir- 5 ter maltarũ gentiũ. Nec ultra uocabitur cumcidit carnem pręputij eorum ſtatim nomẽ tuũ Abrã, ſed appellaberis Abra- in ipſa die ſicut pręceperat ei deus. Abra ham iia patrem muitarũ gentiũ cõſti⸗ ham nonaginta et nouem erat annorum K at tuĩ tẽ: Faciãq́; ie crelcere uehementiſsi⸗ quãdo oircumcidit carnem prępuuj ſui- 5 me, et ponã te in gentibus, regesq; ex te Et Iimal fliius ſuus tredecim aumos im- e egredient. Et ſtatuam pactũ meũ inter pleuerat tempore circumcißonis ſuæ. 94 i 1 me& te, et inter ſemen tuũ poſt te in ge Badem die cixcumciſus eſt Abraham et ö nerg⸗ Imass * 3. 6 1 4 4 3 2. Abraham Geneſis. Mmav’ filius eius. Et omnes uĩri domus il, tus eſt ad eũ. Dixit itaq; dtis: Clamor S0 hus, tam uernaculi, quàm emptitij& alie domorũ& Gomotrhęorũ multiplicatus nigenę pariter circumciſi ſunt. eſt,& peccatũ eorũ aggrauatũ eſt nimis. ¶ Abrabam hoſpitioſuſcipit ange⸗ Deſcendã& uidebo, utrum clamorẽ qui los. Cap. XVIII. uenit ad me opere cõpleuerint, an nõ eſt A A¾ Pparuit aũt ei dñs in conualle Mam ita ut ſctã. Conuerterũtq; ſe inde& abie bre ſedenti in oſtio tabernaculi ſui in runt Sodomã. Abrahã uero adhuc ſtabat res de, orwipſo keruore diei. Cũq; eleuaſſet oculos, corã dño. Et appropinquans ait. Nunꝗd uAvE faAς ꝑ̃paruerunt ei tres uiri ſtantes prope eũ, perdes iuſtũ cum impio: Si fuerint quin- quos cũ uidiſſet, cucurrit in occurſum eo quaginta iuſti in ciuitate, peribunt ſimul, rũ de oſtio tabernaculi ſui et adorauit in& non parces loco illi propter quinqua- terrã. Et dixit, Domine, ſi inueni gratiã ginta iuſtos, ſifuerint in eo: Ablità re ut in oculis tuis, ne tranſeas ſeruũ tuum, ſed rẽ hanc facias,& occidas inſtã cũ impio, afferã pauxillum aquę,& lauentur pedes fiatq; inſtus ſicut impius.nõ eſt hoc tuũ, neſtri,& requieſcite ſub arbore. Ponão qui iudicas omnẽ terrã, nequaq́; facies iu buccellã panis,& cõfortetur cor ueſtrã, diciũ hoc. Diacitq; dominus ad eũ: Si in- D Poſtea tranſibitis. idcirco em̃ declinaſtis uenero Sodomis quinquaginta iuſtos in 6 cutus es. Feſtinauit Abrahã in tabernacu eos. Reſpondesq; Abraham ait, Quia fe- ẽ ad Sarã, dicitq; ei, Accelera, tria ſata mel cœpi, loquar ad dñm meũ, cũ ſim pul ſimę cõmiſce,& fac ſubcinericios pa⸗ uis& cinis. Quid ſi minns quinquaginta f . 212 1n,2, 5 Cui dixit, Reuertẽs uenã ad te tempore triginta: Reſpõdit: Non factam ſi inuene- 5ᷣ oe eſt difficile: Iuxta cõdictũ reuertar ad te ¶ Sodomorum ſutue xſio. hoc eodẽ tẽpore uita comite,& habebit Cap. XIX. Sara filiñ· Negauit Sara, dicens: Non ri- V Enerunich duo angeli Sodomã ue/ A ſi, timore perterrita. Dñs autẽ: Non eſt in ſpere, ſedente Lot in foribus ciuita- C quit ita, ſed riſiſti. Cum ergo ſurrexiſſent tis. Qui cũ uidiſſet eos, ſurrexit et iuit ob inde uiri, direxerũt oculos contra Sodo⸗ uiã eis adorauitq ꝑronus in terrã,& di- mã,& Ahrahã ſimul gradiebatur dedu⸗- xit: Obſecro domini, declinate in domũ cens eos. Dixitq; dñs, Num celare pote pueri ueſtri,& manete ibi: lauate pedes ro Abrahã quę geſturus ſum, cũ futurus ueſtros,& mane proficiſcemini in uiam ſit in gentẽ magnã ac robuſtiſsimã oœ be ueſtrã. Qui dix erũt: Minime, ſed in pla- Heb. 13.2 SShcenae ſint in illo omnes natiolcEr tea manebimus. Cõpulit illos oppido ut Dciò em̃ quod pręcepturus ſit filijs iu- diuerterẽt ad eũ, ingreſsiscq; domũ illius, is& domui ſuę poſt ſe, ut cuſtodiant uiã ſecit conuiuiũ.& coxit azyma,& come i,& faciant iudiciũ& iuſtitiã, ut addu derunt. Prius em̃ quã ierunt cubitũ, uiri cat dũs proyter Abrahã oumia quę locu ciuitatis uallarũi domũ illius à puero uſq; ad G 1— Fpi ſum um 1a.Ks 4 los buc mum aln e s Male cſem e0,2 air Noitec adipei ſvockacere iine mebnc ſj cogada 3 ubanri 3 10 uirs l ano.. inste„„ nimi ben l dixcturh ndas culminl eſus e,in 99 abelleeBtn Aiccs ite cge naltena nun 1 em Iim um maols 4 fum ae tentut el 1 t imam 2 ammnäul* 2 resoufors In dacletätc ₰ 5 mn petcule⸗ 2* iinmenn bhe mxim= 1 1 gue mlen.Dot e n genpiituoti—„ vomnes quiter* duc 4S, lihimseb cd re nchmoteor e 0,f 6 1 txrdamsiT n Flstaf de utG cadg Gnn h üha urtisein r Sugiee Amnideloc Gt as dutaté nc a ſctcs gi ba.Cunq 1 pe cnehner D dente x un hlewont mnn undis g n ped upune won ſcele tun Uimalne ahrchendtr ſjeiu, Nmn wrsac Gu ſcic, ed e cretdomit 1 Pdxcnmt Aphünerur ae ſurni ibi lutadeum a Smmir mitiſpice es foi neciem V nerareg— p nötehuän neKedim 1* Dixiq lma¹ Godon ☛ u laemrſen ugräc penahg duierict 7 iſeci mec ler n rai pec poſmm Karn e prehenume W Amarin. 21 485 dcin düpoln e ſeu Laan endunq 1 a de 8 mmer di per „ ““ — g — 8 —2 1 6 Nlüegin en ödaeni anip h. — ne duch 60 une ropter n grers ann uerint a ene, pio⸗ 3iuun ant üpto nn lcaus a vidc 1 Non an winus ak w aiihrine! dat ilitz amalitch 2 undorüi aala pedes n wian aa iph Hs b ilias, an come 1 Abraham Geneſis. ad ſenem, omnis populus ſimul. Vocaue/ grediaris illuc. Idcirco uocatu eſt nom? Eſa. 15. b runtq; Lot,& dixerũt ei: Vhi ſunt uiri q urbis illius Segor. Sol egreſſus eſt ſuper Hie. 60† hucut terrä,& Loth ingreſſus eſt Segor. Igitur Hze.i6. f introierunt ad te nocte: educ 1llos 1 cognoſcanuis eos Egrefſus ad eos Lot, dominus pluit ſuꝑer Sodomã& Gomor Oſeen-C poft tergũ occludẽs oſtiũ, ait: Nolite qug rhã ſuſphur& ignẽ à domino de cœlo, Amo. 4. d ſo fratres mei, nolite malũ hoc facere Ha& ſubuerti ciuitates has,& omns circa Luc.7. B beo duasfilias, quę necdũ cognouerunt regionẽ᷑, uniuerſos habitatotes urbiũ,& E uirum, educã eas ad uos& abutemini eis cũcta terrę uirentia. Reſpiciẽsq; uxor e/ ſicut uobis placuerit, dũmodo uiris iſtis ius poſt ſe, uerſa eſt in ſtatuã ſalis- Abra⸗ ia ingreſsi ſunt ſub hã autẽ conſurgens mane ubi ſteterat pri nihil mali faciatis, quia ins urgens m⸗ umbrã culminis mei. At illi dixerũt: Re-⸗ us cum domino, intuitus eſt Sodomaã& cede illuc· Et rurſus: Ingreſſus es, inquiũt, Gomorrhã,& uniuerſam terrã regionis ut aduena, nunquid ut iudices: te ergo i⸗ illius. Viditq́; aſcendentẽè fauillã de terra 3 Pet. 2.P pſum magis q́ nos affligemus. ¹ Vimo; quaſi fornacis fumũ · Cum em̃ ſ ubuerte/ faciebant Lot uehemẽtilsime, iamq; pro⸗ ret deus ciuitates regionis illius, recorda Sup.:10. 2 pe erat ut effringerent kores. Et ecce mi⸗ tus eſt Abrahę,& liberauit Loth deſub ſerunt manã uiti,& introduxerunt ad ſe uerſione urbiũ in quibus habitauerat. A⸗ Lot, clauſerũtq; oſtiũ,& eos qui foris e- ſcenditq; Loth de Segor,& manſit in rant, Ipercuſſerunt cęcitate Aminimo uf. monte, duę quoq; flię eius cum eo(timue Saꝑ · 19·c que ad maximũ, ita ut oſtiũ inuentre nõ rat enim manere in Segor)& manſit in poſſent. Dixerũt aũt ad Lot, gabes hic ſpelunca ipſe& due filię eius cũ eo. Di⸗ quempiã tuorũ: generũ, aut fiios aut fili- xiiq; maior ad minorẽ, Paternoſter ſe- as omnes qui tui ſunt, educ de urbe hac, nex eſt,& nuilus uirorũ remanſit in ter/ delebimus emñ̃ locũ iſtũ, eo quod increue ra, qui poſsit ingredi ad nos iuxta morẽ rit clamor eorã coram do, qui miſſt nos uniuerſę terrę. Veni inebriemus eum ui⸗ G ut perdamus illos. Egreſſus itac; Lot, lo- no, dormiamusq; cũ eo.˖ ut ſeruare poſsi⸗ cutus eſt ad generos ſuos qui accepturi e- mus ex patrẽ noſtro ſemen. Dederũt ita- rant ftlias eius,& dixit: Surgite& egre- quce patri ſuo bibere uinũ nocte ifla. Et in dimini de loco iſto, quia delebit dommꝰ greſſa eſt maior, dormuiq́; cũ patre. At ciuitatẽ hanc. Et uiĩſus eſt eis quaſi ludẽs ille non ſenſit, nec quando accubuit ſila⸗ loqu:. Cumq; ellet mane, cogebit eũ an⸗ nec qũ ſurrexit· Altera quoq; die dineit D geli, dicentes: Surge, tolle uxorẽ tuam& maior ad minorẽ, Ecce dormnui heri c duas fllias quas habes, ne& tupariter pe patre meo, demus et bibere uinũ etià hac reas in ſcelere ciuitatis. Diſsimulãte illo, nocte,& dormies cũ eo.ut ſaluemus ſem apprehenderunt manũ eius,& manãu/ de patre noſtro. Dederuntq; etis& illa oris. ac duarũ filiarũ cius, eo quod par⸗ nocte patriſuo bibere umum· Ingreſſac; ceret dominus illi. Eduxceruntq; eum, minor filia dormiuit cũ eo,& nec nunec 3a. 10. à poſuerunt extra ciuitatẽ. Ibiq; locuti quidẽſenlit quãdo concubuerit, uel quã- ſunt ad eum, dicentes: Salua animã tuam, do illa ſurrexerit. Cõçeperũt ergo due noli reſpicere poſt tergũ, nec ſtes in om- lię Lot de patre ſuo. Peperitq; maior fi⸗ ni circa regione: ſed in mõte ſaluũ te fac, liũ,& uocauit nomẽ eius Moab. Ipſe eſt ne Rtuſimul pereas. Dixitq; Lot ad eos, pater Moabitarã uiq; in preſentẽ diem- Quęeſo domine mi. quia inuenit ſeruus tu Minor dq; peperit flliũ, et uocauit nomẽ us ꝑratiã corã te,& magmiicaſti gioriã, eius Ammon, d eſt, fHlius popuii mei. Ipſe & miſericordiã tuã, quã feciſti mecum ut eſt pater Ammonitarum uſq́; hodie- ſaluares animã meã, nec poſſum in mon- ¶ Alimelech percutitur probter uxo- te ſaluari, ne forte apprehendat me malũ, rem Abrahaæ.(ap. XX. hęc& moriar. Eſt ciuitas † hic iuxxta, ad Rofectus inde Abrahà in terrã auſtra X quã poſſum fugere, parua,& ſaluabor in. lem⸗habitauit inter Cades& Sur,& ea: nunquid nõ modica eſt,& uiuet ani- peregrinat eſt in Geraris. Dixuq; de Sa ma mea: Dixit; ad eũ, Bece etiã in hoc ra orefua, foror mea? Milit ergo A- E ſuſcepi preces tuas, ut nõ buertã urbem bimelech rex Gerarę,& tulit eã. Venit pro qua locutus es. Feſtita&ſaluare ibi, aũt de“ ad Abimeiech per fomniſũ nocte, quia nõ potero facexe quicq́; donec m-& au uli; En morieris ꝓpter mulierẽ T tuliſti, gre- A Iſitauit aũt dms Sarã, ſicut promiſe- b. Galat. 4. c. cepitq;,& peperit filiũ in ſenectute ſua, ei Sara, Iſaac.& circuncidit eum octauo ſed& tu non indicaſti mihi& ego non 60 ag Ibad 2 he pe 1àb. b ſann e b Abraham GUeneſts. emas K n ſ . boues ſekan tuliſti:habet enim uirum. Abimelech ue⸗ die, ſicut preceperat ei deus, cũ centum q anbo ennig anbo.— un. CM. 4.—.— 4 anuch 1 dl eruc ro non tetigerat eã,& att: dñe num gen⸗ eſſet annorũ:hac quippe etate patris na⸗ wi agnas 1 volunt 5 D tem ignorantẽ,& iuſtũ interficies: Non tus eſt Iaac. Dvenq; Sara, Riſum fecit lmele C 1 corum! ne ipſe dixit mihi:Soror mea eſt,& ipla mihi deus,(&) quicunq; audierit, corri Hile qun 8. ſccipc zen ait: Frater mes eſt. In ſimplicitate cordis debit mihi. Rurſumq́; ait, Quis auditu- ſn. 6 mqut 25 larriun mei,& mundicia manuum mearum feci rus crederet Abranã, ꝗ d Sara lactaret fi- 38 dt lint m. ldcitcd hoc. Dixitq; ad eum deus: Et egoſcio lium quẽ peperit ei iam ſeni: Creuit igi epſoa p dce, quia di quod ſimplici corde feceris,& ideo cu- puer,& ablactatus eſt: fecitq; Abraham dälocs 12 4 l gop ſtodiui te, ne peccares in me,& nõ dimi grande conuiuiũ in die ablactationis ei- ar nuitBti 4 abimct. Rut tangeres eam. Nãc ergo redde uiro us Cũ q; uidiſſet Sara flliũ Agar Aegy 1 ti. Surt- 4 cus, ſuã uxorem,& orabit pro te, quia pro- prię ludentẽ cum Itaac filio ſuo, dixit ad un* G 1PO 16 1 ll votichol prin norääba Pheta eſt,& uiues. Si autẽ nolueris red- Abrahã, Mijce ancillã hanc,& ſil A 0 lum Gal. 4348 apummte i ende dn dere, ſcito quod morte morieris, iu& o- ſle non em erit hæres Huus ancilſe cum baruitne mn pode c mnia quę tua ſunt. Statimq; de nocte cõ flliameo laac Dure accepit hoc Abra- hnomi pee ſurgens Abimelech, uocauit omnes ſer⸗ ham pro filio ſuo. Cui dixit deus, Nõ ti- lan ſe dicde .„.—. as!* Pa uos ſuos,& locutus eſt uniuerſa uerba bi uideat aſperũ ſuper puero& ſuper an uim hec in auribus eorum. 1 mmueruntch om cilla tua. omnia quę discerit tibi Sara, au 1 4. nes uiri ualde. Vocauit aũt Abimelech di uocẽ cius: quia ĩl in Iſaac uocabit᷑ tibi Ro. 9. 5 1 a Kitant de b etiã Abraã,& dixit ei: Quid feciſti no⸗ ſemen. Sed et filiũ ancillę factam in gen He. 11 1 3 li* ſi benan bis: quid peccauimus in te, quia induxi⸗- tem magnã, quia ſemen tuũ eſt. Surrexcit 3 5 Iit rr lit rolet ſti ſuper me,& ſuper regnũ meum pec- itaq; Abrahã mane,& tollens panem&æ zutaler Mü us ſeö luc catum grande: Quę non debuiſti facere, utrem aquę, impoſuit ſcapulę eius, tradi- lummgen 1 11 ore feciſti nobis. Rurſumq́; expoſtulans, ait: ditq; puerum,& dimiſit eam. Que cum Kuraun montun Quid uidiſti ut hoc faceres: Reſpondit abijſſet, errabat in ſolitudme Berſabee. b Finbend 4 Pdralan der Abraã:Cogitaui mecũ, dicens:Forſitan Cũq; conſumpta eſſet aqua in utre, abie- nitrwatt Arun ium: non eſt timor dei in loco iſto,& interfi⸗ cit puerũ ſuhter unam arborẽ quę ibi e- Kcuingase, ullnc dr clent me propteruxorẽ meam. Alias aũt rat. Et abij t, ſeditq; è regione, pcul quã- anmſtam 4 32 Lgmin bobd & uerè ſoror mea eſt, fllia patris mei,& tum poteſt arcus iacere. dixit enim, Nõ b fun, ächcre heccpens 4 nõ filia matris meę,& duxxi eam in uxo⸗ uidebo morientẽ puerũ.& ſedens cõtra ünitdban mus nätk rem. Poſtquam autẽ eduxit me deus de leuauit uocẽ ſuam,& fleuit. Exaudiuit Deittertlo ne nk teer- domo patris mei, diai ad eam: Hanc mi⸗ autem deus uocem pueri. uocauitq; an- zahxiih m& Mei Sup. 12. c ſericordiam facias mecum. In omni loco geius Dei Agar de coœrlo, d:cens, Quid& Iitamamnd*.. 4 ad quem ingrediemur, dices quod frater agis Agar: noli timere: exaudiuit enim iiperpau e„ tuus ſim. Tulit igitur Abimelech oues& deus uoc? pueri de loco in quo eſt. Sur- mummradu I Wuophgud boues,& ſeruos&æ ancillas,& dedit A geniolle puerũ& tene manũ illius: quia aceinpi an ſanchäti⸗ braã. Reddiditc; illi Saram uxorẽ ſuam, in gentem magnã faciã eum. Aperuiic arponabneren hs gum d. & ait: Terra coram uobis eſt, ubicunq; oculos eius deus: quæ uidens puteum a- üäcig du an Pedert tibi placuerit, habita. Sarę autẽ dixit: Rc quę, abijt,& impleuit utrẽ, dedu; pue- tniſo Dat E n ſertpöcn, ce mille argenteos dedi fratri tuo, hoc e, ro bibere. Et futt xcum eo:qui creuit,& deus uſiBcct p ſns dhen rit tibi in uelamẽ oculorũ ad omnes qui moratus eſt in ſolitudme, factus q; eſt iu- V dudima h Dnnu A. tecum ſunt,& quocunq; perrexeris, me⸗ uenisſ agittarius. Habitauit q́; in deſerto k Deupt E lbiwämit mento te reprehẽſam. Orante autem A⸗ Pharã,& accepit M mater ſua uxorẽ de h m rn pergopun braam, ſanauit deus Abimelech& uxo- terra Aegypti. Rodẽ tẽꝑore dixit Abi⸗ mmait ad ſlenzemal rem, ancillasq; eius,& pepererunt. con⸗ melech,& Phichoh princeps exercitus aewdtn Pr,R deiup cluſerat enim ds omnem uuluã domus eius ad Abrahaã, deus tecũ eſt in uniuer- Abimelech ꝓpter Sarã uxorẽ Abrahę. ſis quę agis. Iura ergo per deũ, ne noceas Naſcitur Maac. Eicitur Agar cum mihi et poſteris meis. ſtirpiq; meę: ſed iu mahele. Cap. X XI. xta miſericordiã ſſquam feci tibi, facies Sup.0 mihi& terreę in qua uerſatus es aduena. rat& impleuit quę locutus eſt. Cõ Dixitq; Abraha, Ego iurabo. Et incre pauit Abimelech propter puteum aquæ ia e b me tempore quo prędixerat ei deus. Voca- quẽ ui abſtulerãt ſerui eius. Reſponditq; d vränacht be uitq; Abrahã nomen fllij ſui quẽ genuit Abimelech, Neſciui quis fecerit hãc rẽ: Nnatm 2 Lun 1A mcopeln e an ſligalſe lan⸗ l poſuitei. Uper frnn m Extene ſ 4 npu ünntimn 2 hü uã. X ecc Rwdi’ de p. teen. lütbahan a. pondit Adlan der die audiui V V ak en Abraham r hodie. Tulit itaq; Abrahã I diui præte. 40 1m zuige boues,& dedit Abimelech per- eci D cuſſeruniq; ambo fœdus. Et ſtatuit Abra 4 xti ham ſeptẽ agnas gregis ſeorſum. Cui di- tt⸗ eit Abimelech- Quid ſibi uolunt ſeptem tt⸗ gnæ iſtæ,quas ſtare feciſti ſeorſum? At gis ile, Septẽ, imquit, agnas accipies de ma 5 am nu mea, ut ſint miht in teſtimonium: quo ur ei⸗ niam ego fodi puteum iſtum 1dcirco uo At 8 catus eſt locus ille Berlabee, quia ibi u- ia 3 terq; iurauit.Et inierũt foœdus pro puteo 3 juramenti. Surrexit autem Abimelech, 2 un Cl& phichol princeps exercitus eius, re- an, uerſiq; ſunt in tertã Pal eſtinorã. Abrahã mrſt, uero plãtauit nem' in Berſabee.& inuo I. an 5 gñi cauit ibi nomẽ Fdei xterni. Et fuit colo/ i u nus terræ Paleſtinorum diebus multis. a ihj ¶ Abrabam mmolat filium · 1 lto Cc XXII e end à IæRpoſt geſta ſunt, tétauit Deyꝰ A- 3 5 brahã:& diit ad eũ, Abrahàã Abra 91½ 5 Tudit. 8. c hä. Atille m̃dit, Adium. Ait lli, Tolle flliũ Ham Heb. u. d tuũ umgennù quem dingis Ilaac. Se ua- ine de in Terram uiſionis: atc; ibi offeres eũ an 88 in holocauſtũ ſuper unã montnim quem n monſtrauero tibi. Igiturabraham de no- 5 cte conſurgens ſtrauit aſinum ſuum: du- 3u cens ſecum duos iuuenes, et Iaac flium 1in, ſuum: cũ q; concidiſſet ligna in holocau d in ſtũ, abijt ad locũ quẽ pręceperat ei deꝰ. u Die aũt tertio, eleuatis ocults.uidit locũ Rui ꝓcul, dixitq; ad pueros ſuos, Expectate B hie cum aſino: egoautẽ& puer ille illuc in uſq; properãtes, poſtq́; adorauerimus, re 3 9 uertemur ad uos: Tuut quoq; ligna holo n cauſti,& impoſuit ſuꝑ Iiaac filiũ ſuũ: ipſe * uero portabat in manibus ignem& gla- * diũ. Cũq; duo pergetẽt ſimul, dixit Iiaac ⸗ patri ſuo, Pater mi- at ille reſpõ dit, Quid R uis flii: Ecce inquit, ignis& ligna: ubi ann u, eſt uictima holocauſti: Dixit autẽ Abra- n wo ham, Deus prouidebit ſibi uictimã holo- man ce cauſti,fi mi. Pergebãt ergo pariter,& na bi uenerũt ad locũ quẽ oſtenderat ei Deus anp ub Taco.a. a ſlin quo ædiflcauit altare,& deſuper li- ahiet⸗ gna cõpoſin::cuniq; alligaſſet Iſaac fiiũ ades ſuũ, poſuit eũ in altare ſuper firuẽ ligno- ap lu. rum. Extenditq́; manũ,& arripuit gla- iss dipas dium, ut immolaret fitũ ſuũ.& ecce an- aa l. gelus dñi de colo clamaun dicens, Abra Daant C hã Abraham. Qui re pondit, Adſum. Di- aa ur xitꝗ; ei, Non extendas manuũ tua ſuper niy geum, puerũ, neq; lacies nlt quicc; nuͦc cogno 7 ui quod timeas(im)& nõ peperciſti UIM⸗ Geneſis. 8 unigenito ilio tuo propter me. Leuauit Abraham oculos ſuos, uiditi poſt tergi arietẽ inter uepres, hærentem cornibus: quẽ aſſumens obtulit holocauſtũ pro fi- lo. Appellauito; nomen loci illius, is uidet. Vnde uſq; hodie dicit᷑, In mon: e dñs uidebit. vocauit aũt angelus domini Abraham ſecundò de cœlo, dicens I Per me metiplum iuraui, dicit ds, quia feci- Cii hanc rem,& non peperciſti fillio tuo unigenito(propter me) benedicã tibi, ct multiplicabo ſemen tuũ ſlcut ſtellas cœ- li,& uelut arenã queę eſt in littore maris: poſsidebit ſemẽ tuũ portas inimicorum ſuorũ.& BENEDILCBNTVR in ſe mine tuo omnes gẽtes terræ, quia obedi ſti uoci meę.Reuerſus eſt Abrahã ad pue ros ſuos, abierũtq́; Berſabee ſimul,& ha bitauit ibi. His itaq; geſtis nunciatũ eſt Abrahę quod M elcha quoq; genuiſſet ſt lios Nachor fratri ſuo, Hus primogeni- tum,& Buz fratrem eius,& Camuèſ pa trem Syrorũ,& Caſed, et Azau, Pheldas quoq;& ledlaph, ac Bathuel, de quo na ta eſt Rebecca. octo iſtos genuit Mel- cha, Nachor fratri Abralig. Concubina uero illius nomine Roma, peperit Ta- bee& Gahan& Thaas& Maacha. ¶ Sara moritur.(ap XͤXIIII. KTIwitaütSara centum uigintiſeptem A annis. Et mortua eſt in ciuitate Ar- bee, quę eſt Hebrõ, interra Chanaan:ue- ni q; Abrahã ut plangeret et fieret eans. Cumiq; ſurrexiſſet ab officio funeris, lo- cutus eſt ad filios Heth, dicens, aduena ſum& peregrinus apud uos: date mili ius ſepulchri uobiſcum, ut ſepeliam mor- tuum meum. Reiponderunt filij Heth, dicentes, audi nos domine, princeps dei es apud nos: in electis fepulchris noſtris ſepeli mortuum tuum, nullusq; te pro- hibere poterit quin in monumen o cius ſepelias mortuum tuum. Suxrexlt Abra- ham,& adorauit populuun tetræ, fllios uidelicet Heih:dixiiq; ad eos, Si placet animæ ueſtræ ut ſepeliam mortuum me- um, audite me,& intercedite pro mea- pud Ephron fllium Seor, ut det mihi ſpe luncam duplicem, quam habet in extre- ma parte agri ſui: pecunia digna tradat eam mihi coram uobis in poſſeſsionẽ ſe- pulchri. Habitabat autem Bphron in medio flliorum Heth. Reſponditc; B- phron ad Abraham cunctis aulenmnben 85 Pſal. 104. 3 1. uc 1 g Eccl. 44.9 Hebs. c 1. Ma. 2. F Lucę-à Supra 2. 4 13.C.Infrazs. a. Ac. 3·d. Bc cleſiaſt. 44.4 Abraham Geneſis. qui ingrediebantur portã ciuitatis illius lier noluerit ſequi te, dicens, Nequaquam ita fiet domine mi, mento:filium meum tantũ' ne reducas ll⸗ C ſed tu magis auſculta quod loquor. Agrũ luc: Poſuit ergo ſeruus manũ ſub femo trado tibi,& ſpeluncã quę in eo eſt, præ re Abraham dni ſui,& iurauit illi ſuper B ſentibus fllijs populi mei, ſepeli mortuũ ſermone hoc.Tulitq; decem camelos de euum. Adorauit Abraham coram domi- grege domini ſui, et abijt, ex omnibs bo no(& populo terræ. Et locutus eſt ad nis eius portans ſecum, profectusq́; perre Ephron circumſtante plebe eius, Queſo xit in Meſopotamiã ad urbem Nachor. ut audias me, dabo pecuniam pro agro: Cũq; camelos feciſſet accumbere extra ſuſcipe eam,& ſic ſepeliam mortuum oppidum uxta puteum aquę ueſpere, eo meum in agro· Reſpõ ditc; Ephron. Do tempore quo ſolent mulieres egredi ad. mine mi audi me, terra quã, poſtulas qua hauriendam acuam ꝝ oraunt dim dicẽs dixit W1 1 dringentos ſiclos argenti ualet: iſtud eſt Domine deus domini mei Abrahã, oc- precium inter me& te: ſed quantum eſt curre obſecro mih ni hodie,& fac miſeri- hoc:ſepeli mortuũ tuum.Quod cum au⸗ cordiam cum domino meo Abrahã, Ec 4 D dülflet Abraham appendit pecuniã quam ce ego ſto prope fontem aquę, et filię ha „ Epbhron poſtulauerat, audientibus filijs bitatorum huuss ciuitatts egrediẽtur ad fo Heih, quadringentos ſiclos argenii pro⸗- hauriendãaquam. Igitur puella cui ego batę monetę publicę. Confirmatusq; eſt dxero, Inclina hydriam tuam ut bibam: ager quondã Ephronis, in quo erat ſpe⸗& illa reſponderit, Bibe, qum& came- lunca duplex reſpiciens Mambræ: tam lis tuis dabo potum:ipſa eſt quanquã prę ipſe q́; pelunca,& omnes arbores eius paraſti ſeruo tuo Iſaac,& per hoc intelli in cunctis terminis eius per circuitũ, A- gam quod feceris miſericordiã cum do- brahæ in poſſeſſionem, uidentibus fiijs mino meo Abrahã. Necdum intra ſe uer non teneberis iura⸗ Heth, et cunctis qui intrabant portam ci ba compleuerat,& ecce Rebecca egre- uitatis illius. Atq; ita ſepeliuit Abraham diebatur filia Bathuel fllij Melchę usso- Saram uxorẽ ſuam in ſpelũ ca agri dupli ris Nachor 6 ci, qug reſpiciebat Mambre, hięc eſt He⸗ dri bron in terra Chanaan. Et confirmatus eſt ager& antrũ qd erat in eo, Abrahæ in poſſeſſionem monumtẽti à filijs Heth. rat hydriam aqua, ac reuertebatur. Oc⸗ Abrabæ ſeruus Rebecca. curriiq́; ei ſeruus,& ait, pauxillũ aquæ Caρ. XXIIII. mii ad bibendum prębe de hydria tua. A BRat autem Abraham ſenex dierũqq Que reſpondit, Bibe domine mi. Celeri multorũ, et dominus in cunctis benedi terq; depoſuit hydriam ſuper ulnã ſuam, C xerat ei. Diꝛitq́; ad ſeruum ſeniorẽ do⸗& dedit ei potũ · Cumq; ille bibiſſet, ad- mus ſuę, qui pręerat omnibus quæ habe iecit, Quin& camelis tuis hauriã aquã. bat, Pone manũ tuam ſubter femur meu, donec cuncti bibãt. Effundensq; hydriã dm. ut adiurem te per Tdeum cœli& terræ, in canalibus, recurrit ad pureumut hau- 1 ut non accipias uxorẽ fllio meo de filia⸗ riret aquã,& hauſtam ommibus camelis bus Chananęorã, inter quos habito: ſed dedit. Ipſe autẽ contemplabatur eam ta- ad ierram& cognationẽ meam profici⸗ citus, ſcire uolens utrum proſperum iter 8 ſcaris,& inde accipias uxorẽ filio meo ſuum feciſſet⸗ Deus, an non Poſtquã au Dũs, 4 Ilaac. Reſpondit ſeruns, Si noluerit mu- tem biberunt cameli, protulit uir inaures lier uenire mecũ in terram hanc, nungꝗd aureas, appendentes ſiclos duos, et arml reducere debeo filium tuũ ad locum de las totiden pondo ſiclorum decem. Di- quo tu egreſſuses Dixitq; Abrahã, Ca- xitq; ad eam, Cuius es fllia:indica mihi, ue ne quando reducas filium meũ illuc. eſt in domo patris tui locꝰ ad manendũ: Dom inus cœli& terrę, qui tulit me de Quę reſpondit, Filia ſum Bathuelis filij domo patris mei,& de terra natiuitatis † Nachor, quem peperit ei Melcha. Et Melche 2 meę, qui locutus eſt mihi,& iurauit mihi addidit dicens, Palearũ quoq;& fœni quẽ peꝑit Sup.1i.b dicens. j Semini tuo dabo terram hanc: piurimum eſt apud nos,& locus ſpacio- Nachor- ipſe mittet angelũ ſuum coram te,& ac- fus eſt ad manendum. Inclinauit ſe homo tipies inde uxorem ſt io meo. ſin aũt mu& adorauit dominũ dicens, Benedictus fratris Abraham, habens hy ã in ſcapula ſua: puella decora nimis, uirgoq́; pulcherrima,& incognua uiro- deſcenderat autem ad fontẽ,& impleue/ 1 * lier dominus ————— * li, band ded 4 2 chlimle i isaatd, ee gunomum IE olt laq; dacl nsltomnt uulietca 2* üüümmdede 4 miiob Cun ülun mnb W anibuebda*. ritovorle znaneos 3 rirademm,l 2 arorb ,p n anrltas 3 fixcdettali In AienmA Tn anelorum e e dotappolti 1u N. ſemolesmeo T aüllegeus n Eöbeneäot n ür ek: 28 neenmm K. En ari A T. vnrmef aurln, ded Tn Imbalun 2n rrgslo Kr uniquott Ken nbweipe?. achis wc hendidonm temecäml Br eanheäuan e an Kti d ke mnilode n wattn en ſemea cun r an Cnödede Je ineman e Amel Abt 2 g ingeanm a inacl,, a eleam K„ päilum 8 uu gda 128 tusmu 1* raui c, heltas ne e Clben, 4 bthau 84 4 1 G mnere we pe pwmwa. luunt m dod eru Hbed nine Li ſhomm, u nnaures&: ee,K zuaͤul nxclocutus n quiſtuba temaqut, benedit e ſomã& loc t cum inbo 1f ʃ 4 —— oeduqp pa Indos pe audos b uu eneramc — — dipeäi c bi, donec 100 1e., Loqp braham um heo ualde, m ooes& dor duos& ancl dperi S2r. r pomeo mie ninqux had jmeu dich. 4 abu hm. nto: ſed a4d connatone deo Bgoue bdf nohaa bums m. m er angelä la — ſe mea,& d bers amalee Iptoxmos: ſeniergd hoe Homme dem eait uame dcceſto itnr begredſeiz — ertame, D ſdendä, de Riubide 2 4. ſmuher Qur 1 me. Daäc m pparun 1,Guam port. ldſenen 8. 4 . . ntu Slora, Sn Cas 1, en kemo lec ſiper . 0 d iſt, a de ſh ibsb pr, dd du 1 belte ac A chor. na e extta cdi ad ad es Gichl ci me n; ait die a⸗dee. 1 niſeri⸗ me 15* n. Ic mg us iea 1 mut ad 1.* ul ego 4 ame, * d pi n 1 meli d n 4 an Keuer i. dee 10, ah. A. ensh la un imis, t, unn aqur be 12* A tua um a„eler (i ang ſim, 311 enaa tui min acui un s pärſä Ip lau⸗ om aim mels pla mem⸗ np am nieer not m mia Di, ott m aures os uml run aim Di⸗ (lia ains mtti, dcs ndä: m. aut sflij tei an⸗It Nälche 1q i tcend gipepit & aMlic⸗ Nachot- lu i omno 1n0 4 3 Abraham Geneſis. dommus deus domini mei Abrahã, qui aquã. Et aio ad eam, Da mihi paululum E non abſtulit miſericordiam& ueritatem bibere · Que feſtinans depoſui hydriam a domino meo,& recto itinere me per- de humero,& dixit mihi, Et tu bibe,& quxit in domum fratris domini mei: Cu camelis tuis tribuam potũ Bibi,& ad- currit itaq; puella,& nunciauit in domũ aquaui camelos. Interrogauuq; eam.& matris ſuęg omnia quę audierat. Habebat drxi, Cuius es fllia: Quę reſpondit, Filia autem Rebecca fratrẽ nomine Laban, Bathuelis ſum filij Nachor, quem pepe qui feſtinus egreſſus eſt ad hominè, ubi rit ei Melcha. Suſpendi itaq; maures ad erat fons: Cumq; uidiſſet inaures& ar/ ornandã faciem eitus, et armilſas poſuni mn mullas in mantbus ſororis ſuę,& audiſſet manibus eius. Pronusq́ʒ adoraui düm, cunda uerba referentis, hæec locutus eſt benedicens dũo deo domini mei Abra- milu homo: uenit ad uirum qui ſtabat iu ham, qui perduxit me recto itinere, ut ſu xta camelos& prope fontem aquæ, di⸗- merem fiiã fratris domini mei filio eius- xii; ad eum, Ingredere benedicte cfii, Quamobrem ſi facitis miſerico diam& cur toris ſtas: pręparaui domũ& locum ueritatẽ cũ dommo meo Andicate mihi, camelis tius.· Et introduxit eum in hoſpi ſin autẽ aliud placet, ꝗ& hoc dictte mihta Hũ, ac deſtrauit camelos, deditq; paleas ut uadam ad dexteram, ſiue ad ſiniſt/ ã· & fœnum,& aquam ad lauandos pedes Reſponderuntq́; Laban& Bathuel, A camelorum, et uirorũ qui uenerant cum domino egreſſus eſt ſexmo:nõ poſſumus eo. Et appoſitus eſt in conſpectu eius pa extra placitum eius quicquã aliud loqui nus. Qui ait, Non comedã, donec loquar tecũ. En Rebecca corã te eſt, tolle eam, ſermones meos. Reſpondit ei, Loquere.& proficiſcere,& ſit uxor filij dii tuu. ſi At ille, Seruus, inquit, Abranam ſum. Et cut locutus eſt dominus. Quod cũ audiſ- dñs benedrit domino meo ualde, mag- ſet puer Abraham, procidès adorauit in nificatus eſt:& dedit ei oues& boues, terram dominu. Prolatisq; uaſis argen- argentum& aurum, ſeruos& ancillas, teis& aureis, ac ueſtibus, dedit ea Re- camelos& aſinos. Et peperit Sara uxor beccę pro munere: fratribus quoq́; eius, domini mei filium domino meo in ſene/& matri dona obtulit. Inito cõunuo ue- ctute ſua, dediiq́; illi omnia quæ habue, ſcentes pariter& bibẽtes, manſerũt ibi⸗ rat. Et adiurauit me dñs meus, dicẽs, Nõ Surgens aũt mane, locutus eſt puer, Di- accipies ſſlio meo de filiabus Chananęo mittite me ut uadam ad dominũ meum. rum. in quorũ terra habito: ſed ad domũ Reſponderuntq; ꝓfratres eius& mater, frater patris meiperges, et de cognatione mea Maneat puella ſaltẽ dec? dies apud nos, accipies uxorem filio meo. Ego ueròre& poſtea proficiſcet᷑. Nolite, ait, me re- ſpondi dommo meo, Quid ſi noluerit ue tinere, quia dominus direxit uiam meã: nire mecũ mulier: Dominus, ait, in cuius dmittite me ut pergã ad dominum meũ. conſpectu ambulo, mittet angelũ ſuum te Et drxerunt, N ocemus puellà,& quęra cum,& diriget uiã tuã, accipiesq́; uæo- mus ipſius uolun Mem Cumq́; uocaia ue G rem filio de cognatione mea,& de do-⸗ niſſet, ſciſcitati ſunt, Vis ire cum homme ũ mo patris mei · Innocẽs eris à maledictio iſto: Quę ait, Vadam. Dimiſerunt ergo ne mea, cum ueneris ad proximos meos, eam,& nutricem illius Deborã ſeruũ q́; & nõ dederint tibi. Veni ergo hodie ad Abraham,& comites eius, imprecantes fontem aquę, et dixi, domine deus domi proſpera ſorori ſuę atq́; dicentes, Soror ni mei Abraham: ſi direxiſti uiam meam noſtra es, creſcas in mille mill a,& poſsi in qua nunc ambulo, ecce ſto iuxta fon⸗ deat ſemen tuum portas inimicorũ ſuo- tem aquę,& uirgo quę egrediet᷑ ad hau rum. Igitur Rebecca,& puellę illius aſ- riendam aquam audierit à me, Da mihi cenſis camelis ſecutę ſunt urum: qui feſti pauxillum aquę ad bibendã, de hydria nus reuertebatur ad dommum ſuum. Eo tua:& dixerit mihi, Et tu bibe,& came autẽ tempore deambulat Iſaac per uiam lis tuis hauriam:ipſa eſt mulier quam prę quę ducit ad puteum, cuius nomẽ eſt Vi parauit dñs filio domini mei. Dũq; hæc uentis& uidentis:habitabat enim in ter tacuus mecũ uoluerem, apparuit Rebec ra auſtrali. Et egreſſus fuerat ad meditã cà uemes cum hydria, quam portabat in dum in agro, inclinata iam dielſcũc; ele ſeapula:deſcendiiq; ad fontem,& hauſit uaſſet oculos, uidit camelos uentẽ es pro acHuanm, 6 cul⸗ ſup 41 6.d 3 4 “ 6 3 3 Sup. 23. c C Abraham eſt ille nomo qui cul. Rebecca quoq; cõſpecto laac, de⸗ tiones Ilaac filij Abraham. ſcendit de camelo,& ait ad puerũ, Quis Geneſis. uenit ꝑ agrũ in occur/ Abrahamge nuit Iaac: qui cum quadraginta eſſet an norum, duxit uxorem Rebeccam filiam ſum nobis: Dixcitq; ei, Ipſe eſt dms meus. Bathuelis Syri de Meſopotam:a, ſororẽ At illa tollens cito palliũ ſuum, operuit Laban. Deprecatusq; eſt Iſaac dominũ ſe. Seruus autem cuncta quę geſſerat, nar pro uxore ſua, eo quod eſſe rauit dño ſuo Iſaac.Qui introduxit eam exaudiuit eum,& de in tabernaculum Sarę matr t ſterilis: qui dit conceptum Re s ſuę,& ac- beccæ. Sed collidebantur in utero eius cepit eam uxorẽ: et in tantum dilexit eã, paruuli: quæ ait, Siſic mihi futurũ erat, ut dolorem qui ex morte matris eius ac- ciderat, temperaret. CNaſcuntur lacob& Eſaua. ſau uen⸗- ſpondens ait, dit primog enita.(ap. XXT. A A Braham uero mine Cetura: & lecſan,& Madan,& Madian, et Ief uenerat,& ecce gemir boc, et Sue. Iecſan quoq́; genuit Saba et perti ſunt. Dadan. Filrj Dadan fuerunt Aſſurim,& fus erat,&t quid neceſſe ſuit x cõcipere: Perrexiiq; æme Rebecca ut cõſuleret dominum. Qui re lDusę gentes ſunt in utero Hęc Pa tuo, et duo populi ex uentre tuo diuiden lus expo aliã dux it uxorem no tur, populusq; populũ ſuꝑabit,& maior nit ad quę peperit ei Zamräã ſeruiet minori- lam tempus pariendi ad Ro. /5.- ni in utero eius re Qui primus egreſſus eſt, ru- O ce 12,1 Otus in morẽ pellis hiſpidus: Latuſsim, et Loomim. At uero ex Madiã uocatumq́; eſt nomen eius Eſau. Proti D ortus eſt Epha,& Hpher,& Henoch, et Abida,& Eldaa. omnes hi fllij Ceturgę. bat manu:& idgirc aꝑpellauit cum la- Deduq; Abrahã cuncta quę poſſederat, Iſaac: fiiijs autẽ concubinarũ largitus eſt ti funt ei paruuli. Qulbus adultis factus munera,& ſeparauit eos ab Iſaac filio eſt Eſau uir gnarus uenandi,& homo a- ſuo dũ adhuc ipſe uiueret, ad plagã orien gricola: Iacob autẽ urr ſimplex habita talẽ. Fuerunt aũt dies uitę Abrahęgentũ bat in tabernaculis. Iſaac amabat Eſau, ſeptuagintaquinq; anni. Et deficiès mor eo quodò de uenationibus illius ueſceret᷑, tuus eſt in ſenectute hona, prouect q; ęta& Rebecca diligebat lacob. Coxit au- tis,& plenus dierũ: cõgregatusq; eſt ad tem lacob pulmentum: ad quem cum ue B populum ſuã. Et ſepelierunt eũ Iſaac& niſſet E ſan de agro laſſius, ait: Da mihi quę ſi de eoctione hac rufa, quia oppido laſſus ta eſt in agro Ephron filij Seor Hethęi, ſum. Quam ob cauſam uocatum eſt no- Sregione Mambre, quamſſemerat àfi⸗ men e us E dom. Cui d:it lacob, Ven lijs Heth. ihi ſepultus eſt ipſe& Sata u⸗ de mihi primogenita tua. Ille re pondit, uxor eius. Et poſt obitum illius benedi- En mortor, quid mihi pro Imaẽl filij ſui in ſpelunca duplici, xXir deus Iaac fillio ptia, famula Sarę:& hæc nomina filiorũ primogenita uendidiſitt. eius in uocabulis& Primogenitus Iſmaëlis Nabaioth,dein- de Cedar,& Adbeel,& Mabſam, Maf 31. h ma quoq;, et Duma,& Maſſa, Hadad, & Thema,& letur.& Naphis,& Ced bus Abraham, abijt Iſaac ad Abime- ma. iſti ſunt ſilij IImaëtis:& hęc nomina lech regem Paleſtinorũ in Gerara. Ap⸗ per caſtella& oppida eorum, duodecim paruitq́; ei dominus,& ait, Ne deſcen- principes tribuum ſuarum. Et facti ſunt das in Mgyptum, ſed quieſce in terra generatidnibus ſuis. Dromittitur(briſtus Digan Eſaue. X X VJ. cob· Sexagenarius erat ſiaac quando na derũt primo- eius, qui habitabat genita: Ait lacob, Iura ergo mihi. fura- Sup. 15. d liuxta puteum nomine Viuentis& ui⸗ uit ei Eſau, et uendidit primogenita. Et dentis. Hæ ſunt generationes Iſmael fi⸗ ſic accepto pane& lentis eduſio come- lij Abrahę quem peperit ei Agar Jegy dit,& bibit,& abijt, parui pendens dd ꝛiæ Rta autem fame ſuper terram poſt eam ſterilitatẽ quæ acciderat in die anni uitæ Iſmaëlis Centumtriginta ſcꝑ- quam dixero tibi. Etperegrinare in ea, tem, deficiens; mortuus eſt,& appoſi. eroq́; tecũ,& benedicã tibi. Tibi em̃ et tus ad popu ũ ſuum. Habitauit autem ab ſemini tuo dabo uniuerſas regiones has, Heuila uſq; Sur, quę reſpicit Aegyptum l complens iuramentum quod ſpopon/ Sup. 12. 5 introeuntibus Aſſyrios, corã cunctis fra di Abraham patri tuo. Et mu tribus ſuis obijt. Hæ quoꝙ; ſunt genera- ſemen tuum ſicut ſtellas cœcli: dabo tiones q; po ſteris nus alter egredtens, p'antam fratris tene Matth.,a Heb. n A ltiplicabo 1 3. d. 15. — — halam Stsd ſ unibet mausu 7 jal heumawclr Kcen emon gDlL 1— 4 uit üocheritpr 0 tmine 1u 1C*— pd obeaͤ Lman e cde lu — hue. hßtma en ſenognem iGonnz. 1 del, repe Dubcili In mnco ih be u cnim migulltit gemanp fomshic e diüenn uilnde dechtex Tnnn god ,adit eum ſünonmper e Lnin P piem can— d6 Opran. D —— — miocn, aet ul, aume 2— b dieReponäi Tai eno 1 welech, E coite quipt 1. indte mpolul dMn dewpyiben. We er wgn 2 ſkrric enirpud Sen Wliengent Ihulsr ſe monttim uni lnt u †,& tmucm ampenm kneäxnge un M n ſdene a riiag ar— ſen, Lonec⸗ IMane Eit. hbe Re, an memom, aule oiui) u hoc innden ddalein,, m kos quds ſod ſeupust. Lm, Ulonen tdiſtexer re pies humen Dnupſe dan ſicectaa! Neutea nt2, pm poteme llaueen.. llle delen uni Iurn Cerrar hal ng dinn liorpueos, brm tttran ſi Abraun mllomd=n dolneri üſm pe Dm eillem noe ugtin e noczuern. tmncgin T ptrenm Uuam. Sed 11 dimm frirga Gunr e n unm Johr..*, d * N .. MrO Quo g wabaant, 8s hu non 5 nNi L ahmge aeſfetm * ¹. Ile A m flliam . Alotots 10o n, 6 alls: qui 1 A num Re dc eldeiz — 3 8 Uru erat, rrexi 8 2 t un 88. 1 6 2 ¹ tetd R. viden 4 ſa 3 tamlx ur andon kaens nomoa. i kadia a ban, i wicac, Nitau, al cmmie an NRmiii ans Plüb eſtno⸗ n t Va ldn Kcad, dan piino⸗ amnnilun, an liie Et au Come, art les an m el mantincie aun lbime⸗ Duta lp⸗ i eſcex danteu ant inen, ci u cüet S as, iclbo usd ſtettz un mutene matgz w ag po Sup.i2.2 48.C. 42 · 8 D Abraham geris tuis uniuerſas regiones has:& BE AE PDICENTVR in ſemine tuo o- mnes gentes terræ eo quod obedierit Abraham uoci meæ,& cuſtodiexit præ cepta& mandata mea,& ceremonias legesq; ſeruauerit. Manſit itaque Iſaac in Geraris. Qui cum interrogaretur a uiris loci illius ſuper uxore ſua, reſpon- dit, Soror eſt mea, timuerat enim conf- teri quod ſibi eſſet ſociata connigio: re/ putans, ne forte interficerent eum pro⸗ pter illius pulchritudinem · Cumq per⸗ tranſiſſent dies plurimi,& ibidem mo- raretur, proſpiciens Ab melech rex Pa leſtinorum per feneſtram, uidit eum io- cantem cum Rebecca uxore ſua. Bt ac- cerſito eo ait, Perſpicuũ eſt quod uxor tua ſi, cur mentitus es eam ſororem tuã eſſe: Reſpondit, Timui, ne morterer pro pter eam. Dixit; Abunelech, Quare impoſinſti nobis: potuit coire quiſpiam de populo cum uxore tua, et induxeras ſuper nos grande peccaiũ. Præcepitc; omni populo, dicens, Qui tetigerit ho- minis huius uxorẽ. morte morietur. Se- unt autẽ Iſaac in terra illa,& inuenit in ipſo anno centuplum: benedixitq; ei do minus. Et locupletatus eſt homo, et ibat proficiens atq́; ſuccreſc ens, donec ma- gns ementer eftectus eſt. habuitq; poſſefr ðnes ouium& armentorum,& funiliæ Plurimum Ob hoc inuidentes ei Paleſtini, omnes puteos quos foderãt ſerui patris iltius Abraham, illo tempo- re obſtruxerunt, implentes humo: in tan tum ut ipſe Abimelech diceret ad lſaac, Recede à nebis, quoniam potentior no bis facus es ualde. Et ille diſcedens, ut ueniret ad Torrentem Geraræ: habira- retq; ibi, rurſum fodit alios puteos, quos foderant ſerui patris ſui Abraham,& quos illo mortuo elim obſtrux erãt Phi,/ liſtijm: appellauitq; eos eiſdem nomini- bus quibus ante pater uocauerat. Fode- runtq́; in Torrente,& repererunt aquã uiuam. Sed& ibi iurgium fuit paſtorũ Geraræ aduerſus paſtores Iſaac, dicen- tium, Noſtra eſt aqua. quam ob rem no men putei ex eo quod acciderat, uoca- uit Calumniam. Foderunt autem& a- lium:& pro iſto quoq; uixati ſunt, ap- pellauu q; eum Inimicitias. Profectus in de fodit alium puteum, pro quo uon con tenderunt: ia uocaunt nomen eius Qa titudo: Geneſis. 8 titudo:dicens, Nunc diſatauit nos domi nus,& fecit creſcere ſuper terram. Aſcẽ dit autẽ Iſaac ex illo loco in Berſabee. ubi apparuit ei dominus in ipſa nocte, dicens, Ego ſum deus Abraham patris tui, noli timere, quia ego tecum ſum: be⸗ nedicam tibi,& mult: plicabo ſemẽ tuũ propter ſeruum meum Abraham. Itac; F ædificauit ibi altare dommo,& muc- cato nomine domini extendit taberna⸗ culum:præ cepitq́; ſeruis ſuis ut foderent puteum. Ad quem locum cum ueniſſent de Geraris Abienelech,& Ochozath am cus illius,& Ph̊ icol dux miltum, lccutus eſt eis Iaac, Quid ueniſtis ad me hominem, quem odiſtis,& expuli- ſtis A uobis: Qui reſponderunt, Vidi- mus tecum eſſe dominum:& idcirco nos diximus, Sit iuramentum inter nos, & ineamus fœdus: ut non facias nobis quicquam mali, ſicut& nos mihil tuc⸗ rum attigimus, nec fecimus qued te læ⸗ deret, ſed cum pace dimiſimus auctum benedictione domini. Fecit exgo eis cõ uiuium:& poſt cibum& potum ſur- gentes mane, iurauerunt ſibi mutuo. di- miſitq; eos Iſaac pacifice in lecum ſuũ. Ecce autem uenerunt in ipſo die ſer⸗ ui Iſaac annunciantes ei de puteo cuem foderant, atque dicentes, Inuenimus a⸗ quam. Vnde appellauit eum Abundan⸗ tiam.& nomen urbi impoſitum eſt Bet⸗ ſabee, uſque in præſentem diem. Efau uerò quadragenarius duxit †uxores du- as] Iudich filliam Beeri Hethæi,& Ba- ſemath flliam Blon eiuſdem loci. ſ quæ ambe offenderant animum Iſaac& Re beccæ. pit Lenecictionem Eſau. Cap. X X V I 1. SEnuit autem Haac,& caligauerunt oculi eiue,& uidere non poterat uo cauitq; Eſau filium ſuum maiorem,& dixit ei, Fili mi: Qui reſpondit, adium. Cui pater, Vides, inquit, quod ſenuerim, & ignorem diem mortis meæ. Sume ar- ma tua& pharetram& arcum,& egre dere foras, cumq́; uenatu aliquid appre henderis, fac mthi inde pulmentum, ſi⸗ cut neile me noſti,& affer ut comedam, & benedicat tibi anima mea antequam moriar. Quod cum audiſſet Rebecca, et ille abijſſet in agrum, ut iuſsionem pa- 6 2 txis A n pe CIacoεν ber aſtutiam mal ri⸗ pret er 2 G uNxorem. Infra 27.G cæ am as veeße e „ VVW AVW VMAAUN VWWeNA Tere N, A Iſaac Geneſis. tris impleret, dixit fllio ſuo Iacob, Audi terræ, abundantiam frumenti& uini(& ui patrem tuum loquẽtem cum Eſau fra/ olei.) Et ſeruiant tibi populi,& adorent tre tuo,& dicentẽ ei, Affer mihi de uena te tribus, eſto dominus fratrum tuorũ,& tione tua,& fac cibos ut comedã,& be, incuruentur ante te filij matris tuæ. Quid Jrhen 3 nedicã tibi corã domino anteq́; moriar. Inaledixerit tibi, ſit ille maledictus,& k aα Nũc erxgo fili mi acquieſce cõtilijs meis, Qui bene iẽrit Niĩ. Sene dictlonibus re wd pa & pergens ad gregem, affer mihi duos pleatur. Vix Taac ſermonem impleue- EAw— hæœdos optimos, ut faciã ex eis eſcas pa, rat,& egreſſo Iacob foras, uenit Eſau, tri tuo, quibus libenter ueſcitur: quas cũ coctosq́; de uenatione cibos intulit pa- intuleris,& comederit, benedicat tibi tri, dicens, Surge pater mi,& comede de priuſquam moriatur. Cui ille reſpondit, uenatione filij tui, ut benedicat mihi ani Noſti quod Eſau frater meus homo pilo ma tua. Dixitq́; illi laac, Quis enim es ſus ſit,& ego lenis:ſi attrectauerit me pa tu: Qui reſpõdit, Ego ſum filius tuns pri ter meus,& ſenſerit, timeo, ne putet me mogenitus Eſau. Expauit Iiaac ſtupo- ſibi uoluiſſe illudere,& inducat ſuꝑ me re uehementi, et ultra quam credi poteſt maledictionẽ pro benedictione. Ad quẽ admirans ait, Quis igitur ille eſt qui du- mater, In meſit, ait, iſta maledictio fili dum captam uenationem attulit mihi,& mi:tantum audi uocẽ meam,& pergens comedi ex omnibus prius quàm tu ueni affer quę dixi. Abijt,& attulit, deditq; res: Benedix itq́; ei,& erit benedicdus. matri. Parauit illa cibos ſicut uelle noue Auditis Eſau ſermonibus patris, irrugijt rat patrem illius. Et ueſtibus Eſau ualde clamore magno,& conſternatus ait, Be bonis, quas apud ſe habebat domi, in- nedic etiam& mihi, pater mi. Qui ait, duit eum: pelliculasq; hoœrdorum circum Venit germanus tuus fraudulenter,& ac dedit manibus,& colli nuda protexit. cepit benedictionẽ tuam. At ille ſub. un F Deditq; puimentum:& panes quos co, xit, Iuſte uocatum eſt nomẽ eius lacob, xerat, tradidit. Quibus illatis dixit, Pa, ſupplantauit enim me en altera uice iipri Sup. 25 ter mi? At ille reſpondit, Audio: quis es mogenita mea ante tulit, nãc ſecundo fur tu fili mi: Dixitq́; lacob: Ego ſum pri- ripuit benedictionẽ meam. Rurſumq́; ad mogenitus tuus Eſau:feci(tibi)ſicut prę patrẽ, nunqud nõ reſeruaſti, att,& mihi cepiſti mihi:ſurge, ſede, et comede de ue benedictionè: Reſpondit liaac, dominũ natione mea, ut benedicat mihi anima tuum ilſũ cõſtitui,& omnes fratres eius C tua. Rurſumq́; lſaac ad filium ſuũ, Quo- ſeruituti tllius ſubiugani, frumento& ui modo, inquit, tam cito inuenire potuiſti no(&]) oleo ſtabiliui eũ,& tibi poſt hęc filt mi: Qut reſpõdit, uotuntas dei fuit ut fili mi uitra quid faciã: Cui Eſau, Num cito occurreret mihi quod uolebam. Di, unã, inquit, tamũ benedictionem habes xitq́; lſaac, Accede ad me, ut tangam te pater: mihi quoq; obſecro ut benedicas- fili mi, et probem utrum tu ſis filius meus Cũ q́; eiulatu magno fleret, motus liaac Eſau, an non. Acceſſit ille ad patrem:& dixit ad eum, In pinguedine terrę,& in palpato eo, dix it Iſaac, uox quidem Ia- rore cœli deſuper erit benedictio tua. cob eſt:ſed manus, manus ſunt Eſau. Et Viues in gladio,& fratri tuo ſeruies, tẽ- non cognout eum, quia piloſe manus ſi- pusq́; ueniet cum excutias& ſoluas iu- D militudinem maioris expreſſeran:-Bene gum eius de ceruicibus tuis. Oderat er- dicens ergo illi, ait, Tu es filius meus E⸗ go ſemper Eſau lacob pro benedictio- ſau:Reſpondit, ego ſum. At ille, Affer mi ne qua benedixerat ei pater, dix i; in hi, inquit, cibos de uenatione tua fili mi, corde ſuo, Veniẽt dies luctus patris mei, ut benedicat tibi ammma mea. Quos cum& occidã lacob fratrem meũ. Nunciata oblatos comediſſet, obtulit ei etiã uinũ · ſunt hęc Rebeccę, quę mittens,& uocãs quo hauſto, dixit ad eũ: Accede ad me, Iacob filium ſuum, dixit ad eum, Ecce & da mihi oſculum fli mi. acceſſit,& o⸗ Eſau frater tuus minatur ut occidat te. ſculatus eſt eum. Statimq; ut ſenſit ueſti⸗ Nunc ergo fili mi audi uocem meã,& mentorum illius fragranttam, benedicẽs cõſurgens fuge ad Laban fratrẽ meum illi, ait, Ecce odor filij mei ſicut odor a- in Haran, habitabisq́; cum eo dies pau- gri(pleni,)cui benedixit dominus. Det cos, donec requieſcat furor fratris tui,& tibi deus de rore cœli,& de pinguedine ceſſet indignatio eius, obliuiſcaturq; eo- terrę, rum and V uit ta Ilſo⸗ 1 pati d» wm 1 ‿ pot errac Ulreur Iv Jalo? ln f. — C. K 1 dice, 4 dReum P dere Chand lunn d ſn l Lpr d onr Gak, R ſhucltpa nunfrien 4 imae uxot M a e, I gue,. d ui. Desa „lnont ſ maaammmae awuacin Er 3 3 n b aülädm— bi,& ad muts be ußsmm ehcitugt huiden güb ·It1 fn d eemn n u e be Quam pe emnpang— mülfa virn nm Meſe lur,potc hi Budan nmöſrea. n ninnen Re 2— niu. 1 Meſopot 1 1 rci, girtinè luct 1 1 beedit ³8* tece 10 em Non 2 n fotem de d. 10 islacodp (mmg blacet tislſtr prptobane ceret flas trs lac. V 7— iſet puc 8— nbmnde ran(madem. de ieumm N o lenre Pch adeJer 3n eba Rard iſerad Eon peum, Ku orguiec g pls occudin aelgpid age dedm,! nes cpti,. pruit in cda (oVt Plcahm lan m Kcnan ſutngeme awtlds GT Alcendemes ſcendente. K dommäin ſalt dce Ded luna des bt an P tu den Tarmi) En po rdechd Nuuc niñ ud Pn dtn toum q gt. Astenelerg tadenene lu titum en ſronem s Pexren Tinn tudda tm een an ieeſpei ge ulnt, ndolar near alm mqp as ſeru müi ondt uln ominä zon aam eseln dni, anoSe eũ, a oc hec 1:. Nun ned mit ludes Nect neh edlca. dller aat slac gue un,Ein tit ato na. ratl mmulies,s ut lam unsu⸗ àus t Mamanter⸗ ob Ma dco⸗ eip ann uchm s lu n met rem nmn cian em uorü IXN anat Vcce atu anahtt. di unei,K ab. um neum ßo nan pal⸗ lur um td ,ob Fo⸗ num baz Geneſis. b 9 aben J0 Iſaac ſtea mittã,& cuſtos tuus quocunq; perrexeris,&re⸗ Abr mo donſo rum quæ feciſti in eum, po— re adducã te inde huc. cur utroq; orbabor ducam te in terram hanc:nec dimittã ni⸗ D ſilio in uno die: Dixitq; Rebecca ad l⸗ ſi cõpleuero uniuerſa quæ dixi. Cumq; ſaac, Tædet me uitę meæ propter filias euigilaſſet Iacob de ſomno: ait, V ere do Heth:ſi acceperit Iacob uxorẽ de ſtirpe minus eſt in loco iſto,& ego neſciebã· hums terrę, nolo nuere. Pauensq;, Quam terribilis eſt, inquit, io in Meſopotamiam ad cus iſte, non eſt hic aliud niſi domus dei, ¶ Mittitur Iacob L2bun p/h e. Votum Iacob.& porta cœli. Surgens ergo lacob ma- Cap. XXVIII. ne, tulit lapidem, quem ſuppoſuerat capi Ocauit itaq; Iſaac Iacob,& bene- ti(uo,& erexit in titulũ, fundens oleum qnæit eum, pręcepitq; ei dicẽs, No. deſuper. Appellauitq; nomen urbis Be/ li accipere coniugẽ de gene ſed uade,& proficiſcere in Meſopota⸗ rtiam uotum, patris miam Syrię, matris tuæ,& — accipe tibi inde uxorẽ de ego ambulo,& dederit mihi panẽ ad ue filiabus Laban auunculi tui. Deus autem ſcendũ,& ueſtimentum ad induendũ, re omnipotens benedicat tibi,& creſcere uerſusq́; fuero proſpere ad domũ patris te faciat atqʒ multiplicet, ut ſs in turbas mei: erit mihi dñs in deum,&ʒ lapis iſte populorũ. Et det tibibenedictiones A- quem erexi in titulum, uocabitur domus brahe& ſemini tu as terram peregrinationis tuę, quam pollici nas Offeram tiht. Oſee u2. d tus eſt auo tuo. Iſaac, profectus per miam Syrie ad Laban fliũ Bathuel Sy Cap. ri, fratrem Rebeccèe mat autẽ Eſau quod benediæ iſſet pater ſuus orientalem. Et uidit puteum in agro, Iacob,& miſiſſet eum in M eſopotamiã tres quoq; greges ouium accubantes iu- Syriæ, ut inde uxorem duceret,& quod xta eum: nam ex illo adaquabãtur peco- poſt benedictionem præcepiſſet ei, di⸗ ra,& os eius grandi lapide claudebatur. cens, Non accipies uxorem de flliabus Morisq; erat ut cunctis ouibus congre- Chanaan: quodq́; obediẽs lacob paren- gatis deuoluerent lapidẽ,& refectis gre tihus ſuts iſſet in Syriam:probans quoq; gibus rurſum ſuper os putei ponerẽt. Di- aauod non libenter aſpiceret filias Cha- xitq; ad paſtores: Fratres unde eſtis: LLAl Moran pater ſuus, juit ad maslem,& du- Qut reſponderunt, De Hara n. Quosin- 1is uasPrius häbebat, terrogans, Nunquid, ait, noſtis Labanfl Aurt W'Sit uxoré abſc iis ſeA Mahelein fliam Ifmatl filij Abraham, lium Nachor:? Dixerunt, Nouimus: Sa- „ ſororem Nabaioth. Igitur egreſſus Ia- nus'ne eſt, inquit: Valet, inquiunt:& ec- cob de Beiſabee, pergebat Harã. Cũq; ce Rachel fllia eius uenit cum grege ſuo: ueniſſet ad quendam locum,& uellet in Dixitq; lacob, Adhuc multũ diei ſuper/ eo requieſcere poſt Solis occubitum, tu- eſt, nec eſt tempus ut reducant᷑ ad caulas lit de lapidibus qui iacebant:& ſuppo- greges: date ante potũ ouibus,& ſic eas nens capiti ſuo. dormiuit in eodem lo⸗ ad paſtũ reducite. Qui reſponderunt, nõ C co. Viditq; in ſomnis ſcalam ſuper ter/ poſſumus, donec omnia pecora congre- ram,& cacumen illius tangens cœlum: gentur,& amoueamus lapidẽ de ore pu angelos quoch Dei aſcendentes& de⸗ tei, ut adaquemus greges. Adhuc locue- ſcendentes per eam:& dominũ innixum bantur,& ecce Rachel ueniebat cũ oui⸗ ſcalę dicentem ſibi, Ego fum dominus bus patris ſui: nam gregẽ ipſa paſcebat. deus Abraham patris tui,& deus lſaac. Quam cum uidiſſet Iacob.& ſciret con- Terram in qua dormis, tihi dabo& ſe- ſobrinam ſuam, ouesq́; Laban auunculi Deu. 12. c mini tuo. Eritq; ſemen tuum quaſi pul⸗ ſui, amouit lapidem quo puteus claude- d9 c uis terræ Hduataberis ad orientem et oc- batur. Et adaquato grege oſculatus eſt Sup. 26.,4 cidentem,& ſeptentrionem& meridiẽ: eam:& eleuata uoce fleuit. Et indicauit P.45:à& BENEDICENTYVRi tet& ei quod frater eſſet patris ſui,& fllius Re in ſemine tuo cunc tribus terr· Et ero beccx:at illa feſtinãs nunciauit patri ſuo. cuſtos c Qui ₰* uenit in Meſopota- Jupponitur Lia Ducit utranque. XXIX. re Chanaan: thel, quæ prius Luza uocabatur. Nouit Liu bbeu⁴ dicẽs, Sifuerit dominus, deus uuεεα mQπναανα ad domã Bathuelkpatrem) mecum.& cul Iodierit me in uia pex duã fu‿αα αVſe VN, WNA Ue MaruamAG 0 poſt te, ut poſſideas dei: cunctorum q́; quę dederis mihi deci,.. b — P Aule An esAdr, Qumqq; dimiſiſſet eum ¶ Seruit Iacol ſeptem annis pro Rachel. a0 du ris ſuaæ. Videns Rofectus ergo Iacob uenit in terram A Lauo u . A 4 4 „2 .....,—,—— * 8 VWA O U„. 5„.„ Oetdw u, eaſy Pen.dicẽs, Vidit dominus humilitatem eius:con vovm nal[ meam, nunc amabit me uir meus, Rur- uwm fl*. E nuſto aſpeciu. Quam diligens Iacob, ait, DH Iacob Geneſis, Qui cum audiſſet ueniſſe Iacob filiũ ſo- roris ſuę, occurrit obuiã et, cõplexusq; eum,& in oſcula ruens, duxit in domum ſuam. Auditis autẽ cauſis itineris, reſpon dit, Os meum es, et caro mea. Et poſtq́; impleti ſunt dies mẽſis unius, dixit ei, Nu Er quia frater meus es, gratis feruies mihi: dic, quid mercedis accipias. Habebat ue rito ro duas filias, nomẽ maioris Lia: minor Cui uerò appellabat Rachel. Sed Lia lip⸗ pis erat oculis, Rachel decora facie et ue Iudam:ceſſauitq; parere. CRachel& Lia ſteriles, dant marito an cillas. Iacob decipit Laban in conceptu pecorum.(aꝶ XXX. da eſſet, inuidit ſorori ſuę,& ait ma- ſuo. Da mihi liberos, aliogn moriar- iratus reſpondit lacob, Nũ pro deo ego ſum, ꝗ priuauit te fructu uentris tui: At illa, Habeo, inquit, famulam Balam: ingredere ad illam, ut pariat ſuper genua Seruiam tibi pro Rachel filia tua mino⸗ mea,& habeã ex illa filios. Deditq́; illi re ſeptẽ annis.Reſpondit Labã, Melius Balam in coningium: quę ingreſſo adſe eſt ut tibi eam dem quam alteri uiro:ma uiro, cõcepit,& peperit ſilium. Dixitq; ne apud me. Seruiuit ergo Iacob pro Ra Rachel, Iudicautt mihi dominus,& ex- chel ſeptem annis:& uidebantur illi pau audiuit uocem meam, dans mihi filium, ci dies præ amoris magnitudine. Drxit& idcirco appellauit nomen eius Dan. que ad Laban, Da mihi uxorem meam: Rurſumq; Bala concipiens, peperit alte quia iam tempus impletum eſt, ut ingre⸗ rum, pro quo ait Rachel, Cõparauit me diar ad illam. Qui uocatis multis amico⸗ dominus cũ ſorore mea,& inualui, uoca rum turbis, ad conuuium, fecit nuptias. uitq; eum N ephthali. Sentiẽs Lĩa quod Et ueſpere L.iam filiam ſuam introduxit parere deſiſſet Zelphã ancillam ſuã ma- ad eum, dans ancillã filiæ, Zelpham no rito tradidit. Qua poſt conceptũ eden- mine. Ad quam cum ex more, lacob fu- te filiũ Iũ, disit, Fœliciter, et idcirco uoca iſſet ingreſius, facto mane uidn Liam:& uirn omen eius Gad. Peperit quoq; Zel dixit ad ſocerũ ſuum, Quid eſt quod fa⸗ pha alterum. Dix itq; Eia, Hoc pro bea cere uoluiſti: nonne pro Rachel ſeruiui titudine mea:beatã quippe me dicẽt(o- tibi: quare impoſuiſti mihi Reſpondit mnes) mulieres, propterea appellauit eũ Laban, Non eſt in loco noſtro conſuetu Aſer · Egreſſus autem Ruben tempore dinis, ut minores ante tradamus ad nu⸗ meſsis triticeę in agrum, reperit mandra ptias. Imple hebdomadam dierum huius Soras: quas matri Liæ detulit. Dix itq copulę:& hanc quoq; dabo tibi Proo- Rachel, Da mihi partem de mandrago- pere quo ſeruiturus es mihi ſeꝑtẽ annis ris filij tui. llla reſpondit, Parum ne tibi alijs. Acquieuit placito:& hebdomada uidetur quod præripueris maritũ mihi, tranſacta, Rachel duxit uxorem: cui pa- niſi etiam mandragoras filij mei tuleris: ter ſeruam Balam tradiderat. T ãdemq; Ait Rachel: Dor potitus optatis nuptijs amorem fequẽtis priori prętulit, ſeruiens apud eum ſeptẽ ueſperã lacob de agro, egreſſa eſt in oc- annis alijs. Videns autẽ dominus quod curſum eius Lia,& ait, Ad me, inquit, deſpiceret Tiam, aperuit nuluam eius, ſo intrabis: quia mercede conduxci te pro rore ſterili permanente. Que cõceptum mandragoris fllij mei. Dormiuitq; cum genuit filium, uocauit; nomen eius Ru ea node 1lla. Et excaudiuit deus preces cepitq;.& peperit ftrum quin- tum,& ait, Dedit deus mercedem mih, quia dedi ancullã uiro meo appellaniiq; nomen eius Iſſachar. Rurſum Lia conci Plens peperit ſextum filium,& ait, Do- tauit me deus dote bona. etiam hac uice mecũ erit maritus meus, eo quod genue- meus: eo rim ei ſeæ filios,& idcirco appellauit no pro mandragoris fllij tui. Redeũtiq; ad ſumq; concepit& peperit fllium, et ait, Quoniã audiuit me dominus haberi cõ- temptui, dedit etiam iſtũ mihi, uocauit; nomen eius Simeon. Concepiiq; tertio. & genuit aliũ filium: dixitc;, Nũc quo que copulabitur mihi maritus quod pepererim ei tres filios, inam. Recordatus quoq; elis, exaudiuit eã,& ape mun cepit.& peperit ſiliũ,& ait, Modo cõ. dominus Rach Utebor fitebor domino.& ob hoc uocauit eum nens autẽ Rachel quod infœcun- A miat tecum hac nocte 11495— 5 tin 1 deeto ſid, füidiuad i Laban, . uo X mmealet Rum 98 nuin gaunm eritmibic tnidääcka 3 mi. G. Tnyntechn 22 nolti enctiat ile Inta mma miormierm e u Nose warsſuen- 2 hin n phrtianteql. 0 riq tbis imcfttn e gictuu linnünne ne.De unrdopronnd. llent. N Ue an, IiWitd uer 1 ſecrn Petd n noſtllitcs e en . u ſt Iä Koltd„ 14. ta cune ngtege tud— urs&e par 12 ulo-. uina zir u merctit nodsuie e . 1,1, 15 lmtt n lehwicdut n P un 1 uen AA ampact eEn uener „penzei e Prtunh tech omnaq n. une ocad iu un dudn wimine: Im Kic lamn b Fütheoquc T mn ſie ¹ 4 5. 4 t Hcpm,A. n pico⸗ dn uncagn kincant. medbrem, 1 Kng ucl ie— G A p nlänm T ſlicri.Biy hrnnerman prümerſee mi qupal: an huos grege Tüm ugr lenn poupoput fiectamf n tex patan medecon, Rin dernis, chunts h krenmc umminn e Pregniſuer nüipenm ar pin buncm oekc an ß. P ciung enaibus, Fr. thauaa 10 . m — wp ſoem, unatge. benäem, m iähertt er Pinlpcäue V Gecnpedt e. ſctumipe Koo ee pi ciran d mn, d ſ X ducre V um ae dregt lacch urg accan eii alt auitme 91 duindcs 1 ten ohe en manch an Drig An näagd⸗ ai ulelti mänä mil, itt tulers⸗ nc mae0 iniiga ſ in d⸗ Rn uncui, antite hio ul gan in ptece nenan⸗ menmahi, nan lanich uin Iconci an it Do⸗ un macle dan genne⸗ ent autmn an perin hocg a Geape nan Geneſis. 10 rait uiruam e'ue. Qu concepit,& pepe tum. erãt aũt alba& nigra quęq́;. Labã, nnt filium dicens, Abſtulit deus oppro- cętera uero, Iacob, ſeparatis inter ſe gre Pbrium meum. Et uocauit nomen eius Io gibus. Igit quando primo tempore alcẽ ſephodicens, Addat mihi dommus filium debant oues, ponebat lacob uirgas in alterum. Naio autem loſeph, dixit la- canalibus aquarũ ante oculos arietũ,& cob ſocero ſuo, Dim tie me, ut reuertar cuiũ, ut in earu con:ẽplatione concipe- in patriammeam& ad terram meã. Da rent. quãdo uero ſerotina admiſſura erat, us& cõceptus extremus, nõ ponebat eas- mihi uxores et liberos meos, pro quib nõ po ſeruiui tibi,ut abeam. tu uero noſu ſerui Factaq ſunt ea quę erat ſeio' ina, Labã, tutem quaſeruiui tibi. Ait illi Laban, In⸗& ꝗ́ᷓ primi tẽporis, Iacob. Ditatusi; eſt neniam gratiam in conſpectu tuo. expe⸗ homo ultra modũ · et habuit greges mul⸗ rimẽto didici, quia bñdixerit mihi deus tos, ancillas etferuos, camelos et aſinos. ropter te. conſtitue mercedẽ tuã, quam ¶ Iaban perſequitur Iacob fugien⸗ dem uibi. At ille reſpondi t, Ju noſti quo tem, Sex poſtulat cum eo. modo ſeruierim tibi,& quanta in mani⸗(ap. XXXI. pus meis fuerit pofſeſſio tua. Modicum P Otc; autẽ audiuit uerba filiorũ La- habuiſti antequã uenirem ad te,& nunc ban dicentiũ, Tuut lacob omnia quę dmes effectus es. penedicitq; tibi deus fuerunt patris noſtri,& de illius faculta/ ad introitũ meum,⸗ iuſtũ eſtigitur ut ali, te ditatus, factus eſt inclytus· animaduer- quando proudeㆠdomut mes. Dixucq; iit quoq; faciem Laban, quod non eſſet lacob etiam Labã, Quid tibi dabo: At ille aſt, Nihil erga ſe ſicut heri& nudiuſtertius maxi- uolo ſed ſi feceris quod poſtulo, iterum me dicente ſibi dmio, Reuertere in terrã paſcã,& cuſtodiã pecora tua: Gyra om patrum tuorũ,& ad generationẽ tuam. nes greges tuos,& ſepara cunchas oues eroq́; tecũ Miſit x.& uocauit Rachel Iacob uarias,& ſparſo uellere, et quodcũq; fur& Lian in agrũ ubi paſcebat greges, di- uum et maculoſum. uariumi; fuerit, tam xitq; eis· Video faciem pauris ueſtri, dd in ouibus quã in capris,erit merces mea. nö ſit erga me ſicut heri& nadiuſtertiꝰ. Reſpondebitq; mihi cras iuſtitia mea, Deus autem patris mei futt mecum. Et quando placititempus aduenerit, coram ipſe noſtis quod totis uiribus meis ſeruie te,& omnia quę nõ fuerint uaria,& ma rim patri ueſtro. Sed& pater ueſter cir- culoſa& turua, tam in ouibus quã in ca cumuenit me,& mutauit mercedẽ meam pris, furti me argues. Dix:ic Labã. Gra decem uicibus,& tamen nõ dimiſit eum tũ habeo quod petis. Et ſeparauit in die deus ut noceret mihi. Si quando diæit, illa capras,& oues,& hircos& arietes Varię. erãt mercedes tuę, pariebant om uarios, atq; maculoſos, cunctũ aũt gregẽ nes oues uarios fœtus quãdo uero e cõ/ unicolorem, id eſt albi& mgri uelleris, trario ait, Alba quęq; accipies pro mer- tradidit in manu filiorũ ſuorj. Et poſuit cede, omnes greges alba pepererũt. Tu B ſpaciũ itineris trium dierũ inter ſe& ge litq; deus ſubſtantiã patris ueſtri, et dedit nerũ, qui paſcebat reliquos greges eius. mihi. Poſiq́; em̃ cõceptus ouiũ tempus Tollens ergo Iacob uirgas populeas ui, aduenerat, leuaui oculos meos:et uidi in rides, et amygdalinas, et ex platants, ex ſomnis aſcendẽtes mares ſuꝑ fœminas, par:e decorticauit eas. detractisc; corti⸗ uarios,(reſperſos)& macuioſos,& di- cibus, in his quę ſpoliata fuerant candor uerſorũ colorũ. Dneitq; angelus dei ad apparuit.illa uero quę integra ſuerant, ui me inſomnis, Iacoh: Etego reſpondi, tidia permanſerunt, atq; in lumc modum Adſum. Quiait. Leua oculos tuos,& ui⸗ color eftectus eſt uarius. Poſuitq; eas in deuniuerſos, maſculos aſcendẽtes ſupert canalibus, ubi effundebatur aqua, ut cũ fœminas, uarios, maculoſos atq; reſper/ ueniſſent greges ad bibendum, ante ocu ſos· Vidi enim omnia qua fecit tibi La⸗ los haberent uirgas,& in aſpectu earum ban. Ego ſum deus Bethel.ii ubi iunxci⸗ G coneiperẽt. Factumq; eſt ut in ipſo calo- ſtilapidem,& uotum uouiſti mihi. Nũc re coitus oues intuerent᷑ uirgas,& pare⸗ ergoſurge,& egredere de terra hac, re- rent maculoſ,& uaria,& diuerſo colo- uertẽsin terrã natiuitatis tuę. Reſponde re reſperſa. Diuiſitq; greg Iacob,& po rũtq; Rachel et Lia, Nunꝗd habemꝰre- luis uirgas in canalibus ante oculos arie, ſidui quicq́; in facultatibꝰ, et hęreditate tum. c 4 domus Sup· 2 8.d 8— 3 Zö 1 3. 1 8 = Iacob Geneſis. domus patris neſtri: Nõne quaſi alienas ſicdeluſa ſolicitudo reputauit nos, et uendidit, comeditq; pre cium noſtrum: Sed deus tulit opes patris V noſtri,& eas tradidit nobis, ac filijs no- V quęrentis eſt. Tumẽs que Iacob, cũ iurgio att, Quã ob culpã meam,& ob quod peccatũ meum ſic ex arſiſti poſt me,& ſcrutatus es omnẽ ſi⸗ C ctris:unde omnia quę pręcepit tibi deus, pellectilem meã: Quid inueniſti de cun- Inq; fac, Surrexitæautem Iacob.& impoſitis da ſubſtãtia domus tuę? pone hic coram liberis ac cõiugibus ſuis ſuper camelos, fratribus meis,& fratribus tuis,& iudi- abijt, Tulitq; omnẽ ſubſtantiã ſuam,& cent inter me et te. Idcirco uiginti annis greges et quicquid in Meſopotamia ac fui tecum: Oues tuę& caprę ſteriles non ꝗuiſierat, pergens ad Iſaac patrem ſuum fuerũt, arietes gregis tui nõ comedi: nec in terrã Chanaan. Eo tempore ierat La captũ à beſtia oſtendi tibi, ego damnum ban adtondendas oues,& Rachel fura, omne reddebã: quicquid furtim peribat ta eſt idola patris ſui. Noluitq; Iacob cõ à me exigebas. die noctuq; æſtuurge, fiteri ſocero ſuo quod fugeret. Cũq; ab⸗ bar& gelu, fugiebatq; ſomnus ab ocu- ijſſet tam ipſe quàm omnia qnxę iuris ſui lis meis Sicqꝙ; per uiginti annos in do- erant, et amne tranſmiſſo pergeret cõtra mo tua ſeruiui tibi, quatuordecim pro fi⸗ montem Galaad, nuntiatũ eſt L. aban die liabus,& ſex pro gregibus tuis. immuta tertio, qᷓd fugeret Iacob. Qui aſſumptis ſti quoq; mercedẽ meam decem uicihus. fratribus ſuis, perſecutus eſt eum diebus Niſi deus patris mei Abrahã& timor ſeptẽ,& cõprehendit eum in monte Ga Iſaac affuiſſet mihi, forſitan mode nudũ laad. Viditq; in ſomnis dicentẽ ſibi do-⸗ me dimiſiſſes. afflictionẽ meam& labo- P minũ Qaue ne guic aſpere loquaris cõ rem manuũ mearum reſpexit deus,& ar tra Iaco. Iãq; lacob extenderat in m. guit te heri. Reſpondit ei Lah an, Filiæ te tabernaculũ, cumq́; ille cõſecutus fu- meę& filij& greges tui.& omnia quæ iſſet eum cũ fratribus ſuis, in eodẽ möte cernis, mea ſunt, quid peſſum facere frjs Galaad fixit tentoriũ. Et dixit ad Iacob,& niepotibus meis: Venm ergo,& mea- Quare ita egiſti, ut clam me abigeres fi⸗ mus fœdus, ut ſit in teſtimomũ inter me lias meas quaſt captiuas gladio: Cur ig⸗& te. Tulit itaq; lacob lapidem,& ere norante me fugere uoluiſti, nec indicare xit illum in titulũ. Dixiiq; fratribus ſuis, mihi ut proſequerer te cũ gaudio, et can Afferte lapides. Qui congregantes fece- ticis& tympanis,& citharis: Non es runt tumulum, comederuntc; uper eum paſſus, ut oſcularer filios meos& filias. Quẽ uocauit Laban Tumulũ teſtis:& Ia 1 ſtulte oꝑatus es& nunc quidẽ. Valet ma cob, Aceruũ teſtimonij, uterq; iuacta pro nus mea reddere tibi malum: ſed deus pa prietatem linguę ſuę. Dixu; Laban, Iu geſtri tris ꝓtui heri dixit mihi, Caue ne loqua⸗- mulus iſte erit teſtis inter me& te ho- Lum risTcontra Iacob quicquã durius. Eſto, die,& idcirco appellatũ eſt nomen eius ad tuos ire cupiebas,& deſyderio erat Galaad, id eſt T umulus teſtis.(Et adie- tibi domus patris tui, cur furatus es Deos cit I aban,) Intueat& iudicet dis inter meos: Reſpondit Iacob, Quod inſciote nos, quando receſſerimus à nobis, ſi affli⸗ profectus ſum, timui ne uiolenter aufer- xeris filias meas,& ſi introduxeris alias 6 res filias tuas. Quod autẽ furti me arguis: uxores ſuper eas, nullus ſermonis noſtri 6 apud quemcũq; inueneris Deos tuos, ne teſtis eſt abſq; deo. qui pręſens reſpicit. cetur coram fratribus noſtris. ſcrutare, Dixitq; rurſus ad ſacob, En tumul hic, quicquid tuorum apud me inueneris, au-& lapis quem erexi inter me& te,teſtis fer. hęc dicens, ignorabat quod Rachel erit: tumulus Inquã iſte& ſapis ſunt in te furati eſſet idola. Ingreſſus itach Laban ſtimoniuma ſi aut ego tranſicro illum per tabe naculum lacob& Lię,& utriuſq; gens ad te: aut tu præterieris, malũ mihi famulę.nõ inuenit. Cũq; intraſſet tento. cogitans, deus Abrahã& deus Nachor rium Rachelis, illa feſtinãs abſcõdit ido iudicet inter nos, deus patris eorum. ura la ſubter ſtramenta camneli,& ſedit deſu hit ergo Iacob n timorẽ Patris ſul Iaac: per: ſcrutantiq; omne ientoriã,& nihil immolatisq; uictimis in monte, uocauit jnuenienti, ait, Ne iraſcat᷑ ds meus, d fratres ſuos ut ederẽt panẽ. Qui cũ come corã te aſſurgere nequeo:quia iuxta con diſſent, manſerũt ibi. L. abã uero de nocte ſuetudinẽ fœminarũ nunc aceidit mihi. conſurgens, oſculatus eſt filios& filias ſic ſuas, F urebar, ——— cs⸗Venm dcepboperdt 1 dipen Treniud 1 gros qlop urmslr vnmtermi, malxreiquct chhDespu n äds toweilduc 2 Pxiſtimih.. easidſ— ſege 1 elt— runnic, in herteren tenme mlocäm 3 duod 00 iümmnitum m wud am . 8 9 uae tsuir Inn lace ſan ſecum dues Kon ſueneru tie 2 kit eam all binr Dan fpl. rahi& 14 5 F* hellnue&be din ſi mnerlin Nesnas meraie nnn k uentmen m. ſapkeuitiſet Ma lcc vicn pe u dnbe niregredie N pe de namt nätau k ſrmedn 3 ienpetcut m ſun firs J baaiomec wendd En Pmh eri ineum ſm mars,r Dnüinine e nö peteft. dmſſett Fr epanunae hebatm ge Ptuntan., ddcehrsh ug, p ms oaci nets igt, fom dm ſumginn 2 ſnene'nt, e ugintt an pinn, R pul ndecem Ih ze hr mams ſer uorum in d a bn greges, fuesis, ſene 8 mter geg 1 ſdtpracepi Nend n ver ſrantn ſu Kim ſtte, Cume Jooue». Pun ih a weehe 5 mlt 11 llus duip dob, unten te& trar terie hi& spat ou inm panẽ Labi peſt urge unehar Se⸗ ledak 2 d Ocu⸗ 8 In do⸗ aproſ 2 immn cibu. 3,, 1 K Etimor Vonadä abo, 4 a 4 3 b Filiæ 4 2 Tl qux , g⸗ 3 refllig Luen an nterme M& ete wwlun, esfece, n ereum sn I ennpeo dnn an l 4 1 te ho⸗ ann enenns nn⸗ tadie, at sinte nt laſi⸗ ahen Salids anc nolri ann biict. aad l'hi. man telti alitinte mper unrämihl mnachor anelun u lanc mn cauit acome ai noce at fllas ſu, — 4 à Jecobe autẽ rat:fueruntq; ei o cum uidiſſet, ait, Caſtra dei ſunt hæc, ellauit nomen loci illius Manahim, id propitiabitur & nuncios ante nera ante eũ, ip C ncelsr Iacob ſuas,& benedixit illis: reuer locum ſuum. ¶ Mittit Iaco tur cum angelo.(Cap. XXXII. abijt in itinere quod cœpe ſeruus buiã angeli dei. Quos dixit eſ̃, & præcedunt, app eſt Caſtra. frater tuus Ia Miſlit autem ſe ad Eſau fratrem ſuum in tert regionẽ Edom:præcepiic eis, loquimini domino meo Eſau, H cob. Apud Laban peregri- Geneſis. ſusq; eſt in uenit. tertio, h nuncios ad Eſau,& lutta- dicen cũ inueneritis eũ. 11 Similiter dedit mandata ſecũdo& & cunctis qui ſequebãtur greges, 8: lildem uerbis loquimini ad Etan & addetis, Ipſe quoc; tuus Iacob iter noſtrũ inſequitur. Placabo illum muneribus quæ & poſtea uidebo illũ, forſi ã mihi. Pręceſſerũt itaq; mu ſe uero manſit nocte illa in 7 Teir, in caſtris. Cumq́; † mature ſurreæxiſſet, tulit mane qrcẽs, Sic duas uxores ſuas& totidẽ famulas cũ̃ un æc dicit decim fllijs,& trãſiuit Vadũ laboc. Tra quctisc; omnibus quæ adſe pertinebant, natus ſum,& fui uſq; in præſentẽ diẽ. Ha⸗ †mãſit ſolus,& ecce uir luctabatur cã eo rem ctu tuo.Reuerſic; ſunt nunci centes, Venimus ad Eſau fratrẽ tuum, ecce properat in occurſu dringentis uiris. Timuit beo beues& aſinos& oues,& ſeruos et uſq; mane. ancillas: mittoq; nunc legationem ad do/ rare nõ poſſet, minum meuũ, ut inueniã gratiã in conſpe,& ſtatim emar j ad lacob di mitte me, iam em̃a & dit, Nõ dimittã te niſi benedin eris mihr- od nomẽ eſt tibi: Reſpõdit, ſacob ap m tuũ cum qua⸗ Ait ergo, Qu lacob ualde& Iacob-At ille, Nequać inquit, Qui cũ uideret quod eũ ſupe- tetigit neruũ fœmoris eiꝰ, cuit. Dixitq; ad eum, Di. ſcendit aurora. R eſpᷣõ- perterritus d. uiſit populũ qui ſecum erat, pellabitur nomẽ tuũ. ſed Iſraẽl. quoniã ſi greges quoq; oues& boues& camelos cõtra deũ fortis fuiſti, quãto magis cẽ tra in duas turmas, dicens unam turmã,& percuſſerit eam „Siuenerit Eſau ad homines præuale alia tur⸗ cob, Dic mihi, quo appellaris nomine? bis: Interrogauit eũ la- ma quæ reliqua eſt, ſaluabitur. Dixiiq́; la Reſpõdit, Cur quæris nomè meũ(quod cob. Deus patris mei Abrahã tris mei lſaac: dñe qui dixiſti mihi, Re- co. uertere in terrã tuam,& in locũ natiuita⸗- nue tis tuæ.& henefaciã tibi: minor ſum cun& ſalua facta eſt anima dis miſerationib. tuis,& ueritate tua quã ei ſtatim Sol poſt́; tra expleuiſti ſeruo tuo, in baculo meo trãſi- ui Iordanẽ iſtum,& nunc cũ duabus tur/ cauſam non com edunt mis regredior. Erue me de mamu fratris el,' qui emarcuit in femore lacob, uſq; in mei Eſau, quia ualde eũ timeo: ne forte ue præſentem diem eo quod tetigerit neruũ niens percutiat matrẽ cum filijs. Iu locu- tus es quod benefaceres mihi, et dilatares mẽ meum ſicut arenam maris, quæ præ D muftitudme nuwerari nõ poteſt. Cumq; dormiſſet ibi noctee iſla, ſeparauit de his qᷓ habebat. munera Eſau fratriſuo, capras tos uiros. dimiſiti fiuos Liæ& Rachel ducentas, hircos uigintt oues ducẽtas,& ambarumq́; famularum,& pouit utrã c arietes uiginti, camelos fœtas cum pullis ancillam& uberos carum in principio, ſuis triginta, uaccas quadraginta,& rau⸗ L. iam ueròet filios eus in ſecundo loco, ros uiginti, aſinas uiginti,& pullos ea- Rachel aũt& lIoſeph nouits imos. Et i- rũ decem. Et miſit per manus ſeruorum pſeꝑroxredie2dolauit Pronus in tetram ſuorum ſingulos ſeorſum greges, dixiq; ſepties: donec appropincuarèt fraſer eiꝰ. pueris ſuis Antecedite me& ſit ſpacium Currens iraq; Bauobuiam fratri un m inter gregẽ& gregẽ. Et præ cepit priori plexatus eſt eum ſtringensq; coilũ eius, dicens, Si obuiũ habueris fratrèẽ meũ E-& oſculans fleuit. Leuatisq; ocu ha uidit ſau,& interrogauerit te, Cuius es: aut, mulieres& paruu' os earũ,& ait: Quid ſi H Quo uadis: aut, Cuius ſunt iſta quę ſeque bi uolunt iſſi,& ſi ad te pertinẽt: R eſpS⸗ ris: Reſpondebis. eui tui Iacob,mune- dit, Paruuli ſunt quos donauit imhi dens ſeruo tuo. Et appropinquantes ancilie& ra mili * 4 32 i0 ſuo Eſau. ipſe quoq; poſt nos dl uCnlt. „& deus pa eſt mirabile:) Et benedixit ei in eodẽ lo- vocauitq; lacob nomẽ loci illius Pha I,dicens, Vidix dũm facie ad faciem, mea. Ortusq; eſt deum nſgreſſus eſt Pha- nuel: ipſe uero claudicabat pede. Quã ob femoris eius,& ohſtupuerit. C Iacob& Fſau in itinere conue/ niunt.(ap. XX XIII. L euans autẽ lacob oculos ſos uidit ⁴ neruum flij lſra- uenientẽ Eſau,& cũ eo quadringen- C 3 nij Iacob Geneſis. Kilij earum incuruati ſunt. Nccesit quoq; eo quod fœdam rem operatus eſſet in Ti⸗ Liua cũ pueris ſuis,& cũ ſimiliter adorat, rae& uiolata fila Iacob rem illicitam ſent, extremi loſeph& Rachel adoraue⸗ perpetraſſet. ocut eſt itaq; Hemor aq runt. Dixitq; Elau: Quęnã ſunt iſte tur⸗ eos, Sichẽ filij mei adhęſit anima fllię ue- me quas obuiã habui: Reſpondit, Vt in⸗ ſtrę. date eã tlli uxorẽ,& iungamus uiciſ uenirẽ gratiam corã dño meo. At ille ait: ſim cõnubia. fillas ueſtras tradite nobis, Haheo plurima frater mi, ſint tua tibi. DOi& filias noſtras accipite.& habitate no⸗ xitq; Iacob. Noli ita, obſecro: ſed ſi inue biſcũ.terra in poteſtate ueſtra eſt, exerce ni gratiã in oculis tuis, accipe munuſcu- te, negociamini,& poſsidete eã. Sed& lũ de manibꝰ meis.ſic em̃ uidi facie tuam, Sichem ad patrẽ& adfratres eius ait, In- C quaſi uiderim uultũ dei: eſto mihi Ppitiꝰ ueniã gratiam coram uobis,& duęcunq; & ſuſcipe benedictionẽ quã attuli tibi, et ſtatueritis dabo. augete dotẽ,& munera quam donauit mihi deus tribuẽs omnia. poſtulate,& libenter tribuã quod petie⸗ Vix fratre cõpellente ſuſcipiẽs ait, Gra- ritis, tantũ date mihi puellã hanc uxorẽ. diamur ſimul, eroq́; ſocius itineris tui. Di Reſponderũt filij Iacob Sichem d patri xitq; lacob. oſti dñe mi quod paruulos eius in dolo, ſeuientes ob ſtuprũ ſororis. habeam teneros,.& oues& boues fœtas Non poſſumus facere quod petitis, nec mecũ, quas ſi plus in ambulãdo fecero la dare ſororem noſtram homini incircum- borare, morientur una die cuncti greges. ciſo, quod illicitũ et nephariũ? apud nos. Pręcedat dñs meus ante ſeruũ ſuũ‚et ego Sed in hoc ualebim“ foœderati, ſi uolueri- ſequar paulatim ueſtigia eius, ſicut uidero tis eſſe ſimiles noſtri,& circuncidatur in Paruulos meos poſſe, donec ueniã ad do- uobis omnis maſculini ſexus. Tũc dabi⸗ minũ meũ in Se:r. Reſpondit Eſau: Oro mus& acciĩpiemꝰ mutuo filias ueſtras ac te ut de populo qui mecũ eſt, ſaltẽ ſocij re noſtras, et habitabimꝰ uobiſcũ, erimust mane at uitę tue. Non eſt, inquit, neceſſe, unus populus.Si aũt circũ cidi nolueritis. hoc uno tãtũ indigeo, ut inueniã gratiam tollemus filiã noſtrã,& recedemus. Pplacu in cõſpectu tuo, dñe mi Reuerſus eſt itaq; it oblatio eorũ Hemor. et Sichẽ filio eius. illo die Eſau itinere ꝗᷓ uenerat in Seir. Et Nec diſtulit adoleſcens quin ſtatim quod Iacob uenit in Socoth, ubi dificata do- petebatur expleret:amabat em̃ puellã ual mo& fixis tẽtorijs appellauit nomẽ loci de,& ipſe erat inclitus in ommi domo pa illius Socoth, id eſt tabernacula. Tranſi⸗ tris ſui.Ingreſsiq; portã urbis, locuti ſunt uitq; in Salem urbem Sichimorum, quæ ad populum, Viri iſti pacifici ſunt,& uo eſt in terra Chanaan, poſtq́; reuerſus eſt lũt habitare nobiſcũ:negociẽtur in terra, de Meſopotamia Syrię,& habitauit iu-& exerceat eã, ꝗᷓ ſpacioſa& lata cultori xta oppidũ. Emitq; partẽ agri in ꝗᷓ fiae⸗ bus indiget. filias eorũ accipiemus uxo- rat tabernacula, à filijs Hemor patris Si, res,& noſtras illis dabimus. Vnũ eſt quo chem centũ agnis. Et erectoibi altari, in differt᷑ tãtũ bonũ.S i circũcidamus maſcu uocauit ſuper illud fortiſsimũ deũ Iſratl. IOs nt̃os, ritũ gẽtis imitãtes,& ſubſtantia ¶ Dina rapitur. nchmuta occidun⸗ eorũ,& pecora,& cũcta ꝗᷓ poſsidẽt no- tur. Cap. XXͤXIIII. ſtra erũt,tãtũ in hoc acquieſcamꝰ,& ha- A₰ FGref eſt aũt Dina filia Lię ut uide⸗ bitãtes ſimul, unũ efficiamꝰ popfm. Aſs?- ret mulieres regionis illius. Quã cum ſiq; ſunt oẽs, circũciſis cũctis maribꝰ. Et uidiſſet Sichẽ filius Hemor Heuęi, prin- ecce, die tertio, quãdo grauiſsimꝰ uulne⸗ D ceps terrę illius, adamauit eã,& rapuit, rũ dolor?, arreptis, duo flij Iacob, Sime & doimuuit cũ illa, ui opprimẽs uirginẽ᷑. on& Leui fratres Dinę, gladijs, ingreſsi Et conglutinata eſt anima eius cũ ea.tri- ſunt urbẽ confidenter:interfectisq; oĩbus ſtemq; deliniuit blanditijs,& pergẽs ad maſculis, Hemor& Sichẽ pariter necaue Hemor patrẽ ſuũ, Accipe, inquit, mihi pu rüt, tollentes Dinã de domo Sichẽ ſororẽ enlaã hanc coniugẽ. Quodcum audiſſet la ſuã. Quibus egreſsis irruerũt ſuper occi- cob abeuntibus filijs,& in paſtu pecorũ ſos cęteri filij Iacob.& depopulati ſunt Ooccupatis, ſiluit donec redirent. Egreſſo Jurbèẽ in ultionem ſtupri. Oues eorũ,& ar B düt Hemor patre Sichs ut loqueretur ad mata a 1nos, cũctaq́; uaſtãtes ꝗᷓ in do- Iacob, ecce fliij eius ueniebant de agro, mibꝰ& in agris erã t, paruulos quoc; eo audito; quod acciderat, iratiſunt ualde, rũ& uxores duxeruut captias. Quibus 60 3 Perpe-/ aaj 6 1* i M 9 6 4 4 tbedsaljends t rimaunde* ncbibäd e tjieilcbh cwtüchuitate Jarais.Ven IutaClami tng lospopul'cd ql ob„ 1 Nauc.( 12 gern ocuts 4eBelta. aläde e 1 nedio u arackimän= 1 b te ppelk ☛ 7 bit ſattan 4 mau. Bodel utixRebecc 2: Dehellubter tcils Cuect a jeni deus lac caa Nlerpoami t obenedx,. wum lacol I t. — Prypeltui- nn Monnipt 2 2 me depo n Wdelumbl e aumdedi Aeg beeninitut: F. kucpoetek T an bensiner a E dmin K En mnldclili t elenter trs däyär, e. dhelod a, 1 ig. Ame Mer tem dnlma 25 Tolheuoc n atauditme gav'faititine’ Er . Ge livit 2 & odho re²dl, uci fum bia dit 6 oñ tug ſcõuoca tdeos an mächmin rgue& ibiatare 8 blauonb! — ſederãtci . 8. al 8& I 1.1 inſodit ca¹ — 1— „Kich & Ac — — inalu och n unt aulp. dl La⸗ 1 d D kto Bahel e 4 4 aunc Kncau 81 ſoci ilna D deus ci iu tuu cit Re neſtadn . 4 Kauuq; chn 6. Apparun nnueae o &◻ u 14 4 4 k.:Non udc ſem nomin ſcuic c, e& matp puex te cran 4— Klentur. Ic Ll Lad 1 144 2 Feccblt ad . mloc aslapen — dleum. Doc „ 2 Egrelw au te alienac Tom parnn mas perain Noltm P. 4 n. Egrechen k.&mmin Hnd Rl Henc itnn io eild, Dn n duod an eellä ul mnt omon mn utifun iis Ko a nter, an cultti n o⸗ imectano mii ma da ſaantia ai ltno⸗ rhe& k⸗ r„Aße⸗ aat b Bt nnn uulne⸗D d ,gime ih wrebi enn oibls ann lecale nan ſordki a occi⸗ P tiſont 2 Fu ainn in do⸗ ee'Gß c0 an Vübus Krpe, A Sup.. c gup. 28. pup. 32.f c dei, ibi em̃ ſapparuit ei deus cũ fugeret Geneſis. 12 daczer, Iacob dixit ad Si⸗- filius doloris mei, pater uero appellauit Turbaſtis me,& odioſimn eũ Beniamin, id eſt fllius dextrę. Mortua feciſtis me Chananeis& Pherezeis, ha⸗ eſt ergo Rachel,& ſepulta eſt in uia quę bitatoribꝰ terrę huius. nos pauci ſumus, il am, hæc eſt Bethleem. B⸗ li cõgregati percutiẽt me,&d lebor ego rexit;; lacob titulũ ſuper ſepulchrũ eiꝰ⸗ & domus mea.Reſpõderũt, Nunquid ut hic eſt titulus monumenti Rachel, uſq; in ſcorto ahuti debuere ſorore noſtra: præſentem diem. Egreſſus inde fixit ta- C Iacob uocatur IIrael. Moritur bernaculu trans Turrem gregis. Cũqʒ ha Iſaac.(ap. XX NX V. bitaret in illa regione, abijt Ruben,& INerea locutus eſt deus ad lacob, Sur⸗ dormiuit cum Bala cõcubina patris ſui, ge,& aſcẽde Bethel, et habita ibi, facq; quod illũ mmime latuit. Erant autem fi⸗ aitare deo quiſſapparuit tibi qñ fugiebas lij lacob duodecim.filij Lie, primogeni- Eſau fratrẽ tuũ. Iacob uero cõuocata o⸗ tus Ruben,& Simeon& Leui& ludas mni domo ſua, ait, Abijcite deos alienos& Iſſachar& Zabulon. Filij Rachel, Io qui in medio ueſtri ſunt,& mũdamini, ac ſeph& Beniamin FHij Balę ancillę Ra- mutate ueſtimẽta ueſtra. Surgite& aſcẽè⸗ chelis, Dan& Neptali. Filij Zelphę an damꝰ in Bethel, ut faciamꝰibi altare deo, cillę Ligę, Gad& Aſer.hi ſumi filij lacob qui exaudiuit me ĩ die trihulationis meę, qui nati ſunt ei in Meſopotamia Syriæ- & ſociꝰ fuit itineris mei. Dederũt ergo ei venit etiam ad Iſaac patrem ſuũ in Mam oẽs deos alienos qs habebãt,& maures bre ciuitatem Arbee, hęc eſt Hebron⸗ ꝗᷓ erãt in aurib.eorũ:at ille infodit eas ſub in qua peregrinatus eſt Abrahã& Iſaac. ter terebinthũ, ꝗ eſt poſt urbẽ Sichẽ: Cũ Ei completi ſunt dies Iſaac centum octo que ꝓfecti eſsẽt terror dei inuaſit o&s per ginta annorum. imptwe gtate mor circuitã ciuitates,& nõ ſunt auſi ꝑſequi tuus eſt,& appoſitus e popuſòo ſũò recedẽtes. Venit igit lacob Luzã, quę ẽ nex& plenus dierum,& ſepelierunt eũ in terca Chanaã, cognomẽto Bethel, ipſe Eſau& Iacob flij ſui. & oĩs populꝰ cũ eo.&Æ dificauitq; ibi al- ¶ Genealogia Eſau. tare,& appellauit nomẽ loci illius Dom Cap. XXXVI. ₰ x& ſunt aũt generationes Eſau, ĩpſe ẽ ſrm ſuũ. Rodẽ tẽpore mortua eſt Debora Edom. Eſau accepit uxores de filia- nutrix Rebeccę, et ſepulta eſt ad radices bus Chanaan, Ada flliam Elon Hęthei, Bethel ſubter quercũ: uocatũq; eſt nomẽ& Oolibama filiã Anexfilij) Sebeon He loci illius Quercus fletus. Apparuit autẽ uęi, Baſemath quoc; filiã IImaẽl ſororem iterũ deus Iacob, poſtquã reuerſus eſt de Nabaioth. Peperit autẽ Ada, Eliphaz. Meſopotamia Syrię(& uenit in Be- Baſemath genuit Rahuel, Oolibama ge thel)benedixitq; ei dicẽs: Non uocabe⸗ nuit Iehus& Ihelõ& Core. hi fliij E- ris ultra Iacob, ſed Iiraël erit nomè tuum. ſau qui nati ſunt ei in terra Chanaã. Tu⸗ Et appellauit eũ Iſraẽl, dixitq; ei, Ego lit aũt Eſau uxores ſuas& fllios& filias. Deus omnipotens creſce& multiplicare,& omnem animam domus ſuę,& ſubſtã- gentes& populi nationũ ex te erunt, re⸗ tiam„& pecora, et cuncta quę habere po ges de lumbis tuis egredientur. Terrãc terat in terra Chanaan,& abijt in alterã quam dedi Abꝛaham& Iſaac, dabo tibi regionem, receſsitq́; à fratre ſuo Iacob· & ſemini tuo poſt te. Et recelsit ab eo.il D uites enim erant ualde,& ſimul habi- le uero erexit titulũ lapideũ in loco quo tare non poterant, nec ſuſtinebat eos ter- locutus fuerat ei deus: Iibansſuper eum li ra peregriationis eorũ prę multitudine bamina,& effundens oleum, uocãsq; no gregũ- Habitauitq́; Eſau in mõte Seir. i- men loci illius Bethel. Egrellus autem in pſe?ꝶ⁴dõ. Hę aũt ſunt generationes Eſau de uenit ueinꝰ tempore al terrã quę du- pf̃is Edõ in mõte Seir,& hęc nomina fl cit Ephratam: in qua cum parturiret Ra liotũ eius, Eliphaz filius Ada uxcoris E- Iacob perpetratis Al meõ& Leul!, 4 filiæ 1. Par. 129 B chel ob difficultatẽ partus periclitari cœ ſau, Rahuel ꝗ́; fllius Baſemath uxoris e- pit. Dixitq; ei obſteirix, Noli timere, ꝗa ius. Fuerũtq; Eliphaz fllij, Themẽ?, O- & hunc habebis filium. Egrediente au mar, Sepho& Gathã,& Cene=(& Co tem anima prę dolore,& immintte iam re.)Erat aãt rhãna, cõcubina Bliphas ſf- morte uocaurt nomẽ filij ui Benon:, id ẽ uij Uſau, q peperit ei Amaleclu ſimt yllij li 3 Ad⁴a Hlius Jacob b Ada uxoris Eſan. Filij autẽ Rahuel, Na- bath& Zara, Säma et Meza. hi filij Ba ſemath uxoris Eſau. Iſti quoq; erant flij Oolibama flliæ Anæ, fllij Sebeõ, uxoris Eſau quos genuit ei lehus& Ihelon& Core. Hi duces flliorũ Eſau. Filij Eli⸗ phaz primogeniti Eſau, dux Theman, dux Omar, dux Sepho, dux Cenetz, dux Core, dux Gathã, dux Amalec.hi filij E- liphaz in terra Edom, et hi filij Ada Hi quoq; fiiij Rahuel filij Eſau, dux Na- bath, dux Zara, dux Säãma, dux Meza. hi aũt duces Fahuel in terra Bdom, iſti ſi Ii Baſemath uxoris Eſau. Hi autem filij Oolibama uxoris Eſau, dux lehus, dux Ihelon, dux Core. hi duces Oolibama 1. Para..c ftllxæ Anæ uxoris Elau,& hi duces eo- rũ, ipſe eſt Edom. Iſti ſunt filij Seir Hor- ręi, Fhabitatoris) Terrę, L otã& Sobal & Sebeon& Ana& Diſon& Aſer& Diſan.. hi duces Horręi, filij Seirin Terra E dõ Facti ſunt aũt fllij Lotam, Hori& Hemã. erat aũt ſoror Lotã, Thanna. Et iſti fllij Sobal, Aluã& Manaat& Ebal, & Sepho& Ond. Et hi flij Sebeõ, Aia & Ana.Iſte eſt Ana qui inuenit aquas ca lidas in ſolitudine, cũ paſceret aſinas Se- beon patris ſui. Habuiq; ſiuũ Diion,& filã Oolibama.& iſti fllij Diſon. Hãdan & Eſebam& Ietrã& Charã. Hi quoq́; finj Eſer, Balaã& Zanã& acã. Habuit aũi fllios Diſan, Hus,& Aran. Hi duces Horręorũ, dux Lotã, dux Sobal, dux Se beõ, dux Ana, dux Diſon, dux Eſer, dux Dilan, iſti duces Horręorũ qui imperaue- runt in terra Seir. Reges aũt qut regnaue rũt in terra BEdom anteq́; haberent regẽ fiiij Iſraẽl, fuerũt hi, Bela fiius Beor, no- mench urbis eius Denaba. Mortuus eſt aũt Bela,& regnauit pro eo Iobab filius Zarę de Bofra.: Cumq; mortuus eſſet Io- bab, regnauit pro eo Huſam de terra The manorũ. Hoc qutoq; mortuo, regnauit ꝓ eo Adad filius Badad. qui percuſsnt Ma- d'an imregione Moab,& nomẽé urbis e- ius Auith. Cumq́; morruus eſſet Adad, re gnauit, ꝓ eo Sẽla de Mafreca. Hoc quo- que mortuo regnauit pro eo Saul de flu- uno Rohoboth. Cumí;& hic obijſſet, ſucceſsit in regnũ Balanan fllius Acho- bor. Iſto quoq; mortuo regnauit pro eo Adar, nomenq́; urbis eius Phau,& appel labatur uxor eius Meetabel, filia Matred filig Mezaab. Hęc ergo nomina ducum Bſau habitatorcs. Geneſis. Eſau in cognationibus& locis,& uoca bulis ſuis, dux Thanna, dux Alua, dux Ietheth, dux Oolibama, dux Ela, dux Phinon, dux Cenez, dux T heman, dux Mabſar, dux Mag diel, dur Hiran. hi du ces Bdom habitãtes in terra imperi ſui, ipſe eſt Eſau pater Idumęorum. ¶ Ioſeph accuſat fratres, uidet ſomnia, mittitur in ciſternam, uenditur ſ⸗ maëttis. Cap. XXXVII. Habitaui aũt Iacob in terra Chana/ 4 an, in qua pater ſuus peregrinatus?. Et hæ ſunt generationes eius. loſeph cũ ſedecim eſſet annorũ paſcebat gregẽ cum fratribus ſuis adhuc puer,& erat cum fi- lijs Balæ& Zelphę, uxorũ patris ſuu, ac cuſauitq; fratres ſuos apud patiẽ crimime peſsimo. Iſraẽl aũt diligebat loſeph ſuper omnes filios, eo qd in ſenectute genuiſſet eum, fecitq́; ei tunicam polymitã. Viden tes aũt fratres eius quod à patre plus cun ctis filijs amaretur, oderant eũ, nec pote- rant ei quicq́; pacifice loqui.Accidit quo que ut uiſum ſomnmũ referret fratrib.ſuus, quæ cauſa maioris odij ſeminariũ fuit. Di xitq; Floſeph fratribus ſius, Jjaudite ſom mũ meũ quod uidi, Putabam nos ligare manipulos in agro,& quaſi conſurgere manipulos circunſtãtes adorare mampu- lum meũ. Reſponderũt fratres eius, Nun quid rex noſter eris: ant ſubijciemur di- tioni tuę:Hęc ergo cauſa ſommorum atq; ſermonũ, inuidię& odij fomitẽ miniſtra- uit. Aliud quoq́; uidit ſomniũ quod nar- rans fratribus, ait: Vidi per ſomniũ quaſi ſolem& lunã,& ſtellas undecim adora- re me. Quod cũ patri ſuo& fratribꝰre- C tuliſſet, increpauit eũ pater ſuus& dixit: Quid ſibi uult hoc ſomniũ quod uidiſti: nũ ego q& mater tua& fratres tui adora- bimus te ſuper terrã: Inuidebãt ei igitur fratres ſui, pater uero rẽ tacitus conſy de- rabat. Cũq; fratres illius in paſcendis gre gibus patris morarẽtur in Sichem, dixit ad eũ Iſraẽl: Fratres tui paſcũt oues in Si chimis, ueni, mittã te ad eos. Quo reſpon dente, Præſto ſum, ait ei: vade,& uide ſi cuncta proſpera ſint erga fratres tuos& D pecora,& renuncia mihi quid agat. Miſ ſus de ualle Hebron, uenit in Sichẽ, inue- nitq; eum uir errantẽ in agro,& interro- rad eos gauit quid queęreret, At ilſe reſpõdit, Fra tres meos quæro, indica mihi ubi paſcãt greges. Dixitq; ei uir:Receſſerũt de loco iſto, 4—: 1 riuuarödicem qndü „ runc: 1 4 8 n- r an bocRur luunuie du 2 Ados cor. Ddunlderatet bam phbt Nont 2 ſed prou ucndama— Jqxxd mincikem Lune imn rnt un fr Gpolne man ſcrperec V uictdiceb nre pumi Talllblb- atr Cäimigturut tn e e⸗ hnt d— an.& p Mmuuenntea ernĩutteni Au mieruntc* 1 dencs u 3— 1 e umirdeda müuuu nienpanbul er lnriece enne deGa ib khs rrans romat de Perideee ſu ſs, Luünobü e 00* nrinoi, Knn puß unge elſlelibec= leuu. a kam no e hnta äcatonch-* ouſcucn. Dnccwſemoidus— ſpirichtn ſaslltentsneg m. aua mäecktemm Ern ftemli zütetg maja an ſaun 1 V Kxptä. Ru1 Rd 8 mnmues an Kcliibue maaditahe bacr nõ nk egoqot[uenma vameus R i khcd qu ernttimeetü n qufene emni dicer F.. inuenma ncaftlſ En nen 4. tw aaruiee) mn lunh tn Gienpelam ene teum deit maldſeph N ſuckda, tcleioluge E pnmäl eg nm ſäulde hanent èd, e ps nclun b ninm ac des iDeicse immäu ne. ſnähed ſaranemt”. unſoleya matob 2 fanx ue. 8 dööhanck b rom er V ut. mmrän beri lai Vice e puuscn in necpoie 4 ccidit qo en amb in, mi nätuii uüielm talen dn nosligat 1 onlixger en emnpu mit eins Nu un iemu ndn orm 1g mi imunik, ma uodm mnü qul mat im adena al runb'te( ann sKdhit inm auiii an wuiaden⸗ aanl iteiizin mnescoyhjce ma cendsgn Aumem, dait ag odendj an ke worepon Eulcelt denn estlesd onh awi i um chiöine am L inteno üu vöhin u abi galät uag üce boh iio △£ loſeph Geneſis. ui aut? eos dicentes: Eamus in 13 ¶ Inceſtus ludæ cum Thamar. jſto, audi 6 Dothain. Perrexit itaq; loſeph poſt fra/ Naſcuntur Pbares& Lau. tres ſuos.& inuenit eos in Dotham. Qui Cap. XXXIVIII. cũ uidiſſent eum procul, anteq́; accederet ad eos,cogita tuo loquebantur: uenite occidamus eũ, ſternã ueterẽ, dicemusq; uorauit eũ,& tunc apparebit quid illi ꝓ⸗ E ſint ſomni nitebatur liberare eũ de manibus eorum, & dicebat: Non interficiamus animã ei⸗ us, nec eſſundamus ſanguinẽ, ſed proijci- te eum in ciſternã cueterem. ſolitudine, manusq́; ueſtras ſeru xas. hoc aũt dicebat, uolens eripere eum de manibus eorum,& reddere patri ſuo. Cõfeſtim igitur ut peruenit ad fratres ſu⸗ os, nudauerunt eũ tunica talari.& poly- mita, miſeruntq́; eũ in ciſternã ueterem, X hanc mederent pan r portantes aromata,& reſinã& ſtactem uerunt illũ occidere · Et mu Ecce ſomniator uenit, & mittamus in ci-⸗ hominis C a ſua. Audiens aũt hoc Ruben, eo occiſus filiũ ſuum: & ſociare Iile ſciens non naſci ſibi filios, introiès ad quę non habebat aquã. Et ſedentes ut co uxorem fratris ſui, ſemenfundebat in ter e, uiderunt Iimaëẽiitas uiato ram, ne liberi fratris nomine naſcerẽtur. Odem tempore deſcẽdens ludas à fra& tribus ſuis, dtuertit ad uirũ Odollami- ten, nomine Hiram. Viditq; ibi filiam hananęi, uocabulo Sua,& ac- Fera peſsima de cepta uxore ingreſſus eſt ad eã. Quę con cepit& peper filiũ,& uocau t nomen eius Her. Rurſumq; cõcepto fœtu, nain filium uocauit Ona.· Tertium quoq; pe- perit, quẽ appellauit Sela, quo naio, pare re ultra ceſſauit. Dedit aũt ludas uxorem quæ eſt in primogenitoſuo Her, nomine Thamar. ate inno⸗ ſiFuit quoq; quam in conſpectu domini.&(ideo) ab Her primogenitus ludæ, ne eſt. Dixit ergo Iudas ad Onã Ingredere ad uxorè fratris tui⸗ illi, ut ſuſcites ſemẽ fratri tuo. es uenire de Galaad,& camelos eorum Duit ergo ludas fratribus doſſowd in Ægyptũ. luis„Quidnobis prodeſt, ſi occiderimus mo patris fratrẽ noſtrũ,& celauerimus ſanguinem us-timebate ipſius: Melius eſt ut uenundetur IImatli⸗ fratres eiu t eñ̃,& caro noſtra eſt. Acquieuerũt fr Sap. io. c tte Pf. 4. b M eum de ciſterna, uendiderũt eum Iſmatli⸗ gregiũ O uiginti t ciatũq; eſt Thamar quod ſocer illius a- in R. gyptũ · Reuerſusq; Rubẽ ad ciſter ſcenderet it puerũ,& ſciſsis ueſtib?ꝰ Quę depoſitis uiduitatis ueſtibus, aſſum- nam, non mnueni plit theriſtrũ: et mutato habitu ſedit in bi pergeus ad fratres ſuos, ait: Puer nõ com- paret,& ego quo ibo: Tulerunt aũt tu- 1s,&manus noſtræ nõ polluantur, frater mo patris 3 ſermonibus illius. Et prætereuntib. is Ftrig nta] argẽteis, qui duxerunt eum uio itiner a⸗ mortua eſt x Sua Juxor ludę: qui poſt lu- dũ conſolatione ſuſcepta, aſcendebat ad C adianitis negotiatoribus, extrahentes tonſores ouiũ ſuarũ, ipſe& Hiras opilio dollamites, in Thamnas. Nun- in Thänas ad tondendas oues. is, quod ducit Thamnam: eo ꝙ nicam eius,& inſanguine hoœdi quẽ occi creuiſſet Sela,& non eũ accepiſſet man⸗ derant, tinxerũt, mittentes qui ferrent ad tum. Qam cum uidiſſet ludas, ſuſpicatus D G patrẽ,& dicerent: Hanc inueni . utrũ tunica filij tui ſit,an non. Quã cum ſuũ, ne ag Tagno/ uiſſet Fcognouiſſet] pater ait: Tunica fllij mei ait: Dim eſt, fera peſsima come dit eum, beſtia de- em̃ quod mus, uide eſt eſſe meretricem: operuerat em uultuum noſceretur. Ingrediensc; ad eã tte me ut coẽam tecũ. neſciebat nurus ſua eſſet. Qua reſpõden- uorauit Ioſeph. Sci sisq; ueſtibus, indutꝰ te, Quid dabis mihi. ut fruaris concubitu eſt cilicio.lugens filtũ ſuum multo tempo meotdiæit:Mittã tibi hœdũ de gregibus. re. Congregatis autẽ cun ut lenirent dolorem patris, noluit conſo- ſi dederis lationem accipete: ſed ait, Deſcẽdam aã quod pol is liberis eius Rurſum q; illa dicente: Pauar quod uis, mhi arrhabonem, donec mittas liceris. ait ludas: Qusd tibt uis fiium meũ lugens in internũ. Et illo per⸗ pro arrhabone dari: Reſpõdit: Anulum ſeuerante in fletu, Madianitæ uendide⸗ iuũ,& armillã,& baculũ quem manu te- runt lofeph in Æ. gypto Phutiphari eu, nes. Ad unã igitur coitũ mulier cõcepit, nucho Pharaonis, magiſtro militum. et ſurgens abijt: depoſitoc; habitu quem 2 Ince⸗ ſumpferat, induta eſt unduſtatis ueſti bus- M 1 lit. 1. Par. 2-à Num. 26. C B3 e abe e† 1(ewn Et ideircꝑ ꝑercuſsit eum dñs, eo quodsr? l feteſtabilem laceret. Qu ob re dicit Iũ das Thamar nurui fuę, Eſto uidua in do tui, donec creſcai Sela filius me m̃ ne& ipſe moreretur, licut 5. Quæ abijt, et habitauit m do ſui. Euolutis autẽ multis anius fiiia Suæ 4 G roſeph Miũtt aũt ludas hœdũ per paſtorẽ ſuum tos ita Odollamitẽ, ut reciperet pignus quod de in lofe derat mulieri: qui cum non inueniſſet eã, quaq́; acq interrogauit homin mulier quæ ſedebat aũt poſt tres menſes dicẽtes: Fornicata eſt Thamar nurus tua, & uidetur uterus illius intumeſcere. xitq; Iudas, Producite eam ut cõbu Que cum duceretur Geneſis. † es loci illius, Vbi eſt ad eam, E in biuio: Reſponden ditis ignorat tibus cunctis, Non fuit in loco iſto mere- quicq́; eſt trix: reuerſus eſt ad Iudã,& dixit ei, Non inueni eam, ſed& homines loci illius di- F xerunt mihi nunq; ſediſſe ibi ſcortum. Iudas, Habeat ſibi, certe mendacij argue Hun re nos nõ poteſt: ego miſi hœrdum ꝗq promiſeram,& tu non inueniſti eã. ad pœnam, miſit ad lio, fugit, ſocerum ſuum dicens, De uiro cuius hræc diſſet mu ſunt, concepi:cognoſce cu ſtetrix ligauit coccin dietur prior, ille uero retrahente manum ti domum egreſſus eſt alter, dixitq; mulier, Qu erat coccinum, quem ¶ Deus cum loſepihh. Tentatur hoſepb ab uxore eunud hi Pharaonir, XXXINX. A IGitur Ioſeph ductus emitq; eum Putiphar einuchus Phara- Ca 5. onis, princeps exercit uus, de manu Iſmatlitar ductus erat. Fuitq; dſs cũ eo,& erat uir appellauit Zara. uel non tradiderit mihi, xor eius es: quomodo Ait maläfacere,& p uirum Hebręũ, ut uieſcens operi nepha quod non in mea ſit p In argumentum ergo dies iniecit qfa ſua oculos ſuos ph,& ait, Dormi mecum. Qui ne- rio dixit cce dñs meus omnibus mihi tra ꝗd habeat in domo ſua: nec oteſtate, præter te, quę u- ergo poſſum hoc eccare inr dñm meũ:) de ſcemodi uerbis per ſingulos dies ret dtum uem mulier moleſta erat adoleſcenti, Ecce cuſabat ſtuprũ. Accidit aut? qua nunciauerunt Iudæ ut intraret Ioſeph domum,& piam abſq; arbitris faceret: Di- henſa lacini & ille re loqueba- tu dam die C operis quip & lla, appre- aueſtimẽti eius, diceret, Dor rat. mi mecum. Qus relicto in manue & egreſſi lier ue ius ſit anulus et ſe eſſe contem armilla,& bacuius. Qui agnitis muneri⸗ mines dom bus ait, Iuſtior me eſt: qiuia non tradidi eã duxit Sela filio meo. Attamen ultra nõ cogno- ingreſſus 1a uit eam Inſtãte autẽ partu, apparuerunt gemini in utero: atq; in ipſa effiſione in- kantiũ unus protulit manum, in qua ob- ius pal- s eſt foras. Cumqʒ ui- ſtem in manibus ſuis,& ptam, uocauit ad ſe ho- us ſuæ,& ait ad eos, En intro illuderet nobis, eſt ad me, ut coiret mecum: cũ- que ego ſucclamaſſem, et audiſſet uocem meam, reliquit pallium quod tenebat,& fugit foras. ũ, dicens, Iſte egre⸗- tentum allium oſtendit marito reuerten 8 H „& ait, Ingreſſus eſt ad me ſer- D are uus Hebręus quem addirxiſti, ut illuderet diuiſa eſt propter te maceria:& ob hanc mihi:cumq́; audiſſet me clamare, 2, Para.2. a cauſam uocauit nomen eius Phares. Po pallium quod tenebam,& fu ſtea egreſſus eſt frater eius, in cuius manu auditis, dms& nimiũ credul iugis, ira'us eſt ualde, trad in carcerem, ubi uinci regis cuſtodtebã- tur,& erat ibi clauſus. Fuit autem domi- nus cum Ioſeph,& miſertus eſt illius,& fidei re reliquit git foras. His us uerbis con idiiq; Ioſeph eſt in Rgyptum, dedit ei gratiam in conſpectu principis carceris. Qui tradidit in manu iltius uni⸗ us ſui, uir R gypti⸗ uerſos uincos qui in cuſtodia teneban- um, à quibus per- tur:& quicquid fiebat, ſub ipſo erat. Nec in cunctis proſpere agens: habitauitq; in nus enim erat cum illo,& omnia domo dũi ſui, qui optime num eſſe cum eo,& omnia quæ gereret, ab eo dirigi in manu il ſeph gratiam coram domino ſuo,& mi- niſtrabat ei: à quo præpoſttus omnibus gubernabat creditam ſibi domum,& u- pti,& niuerſa quæ ei tradita fuerant: benedixit Phar que dominus domui M gypti; propter piſtoribus) miſit eos in carcerẽ Ioſeph.&œæ multiplicauit ram in ædthus militum, in quo erat uinctus& Ioſe ſtantiam. cuſtos carceris tradi niſi panem miniſtrabat eis: al quim in agris cuncam eius ſub nec quicquam altud nouerat, lius. Inuemiq; Io- nouerat domi, eius dirigebat. nouerat aliquid, cunctis ei creditis: domi opera ¶ Somnium pincernæ& piftorisz Io- ſepb exponit.(ap. XI. Is itaque geſtis accidit ut peccarent duo eimuchi, pincerna regis Aegy- piſtor dño ſuo.Iratusq; contra eos a0(nã alter pincernis pręerat, alter principis ph. At dit eos Ioſeph, qui et Iquantulũ temporis Hu- quo ueſcebatur. Erat autem I Ooſeph pul⸗ Xerat,& illi in cuſtodia tenebantur. Vi- chra facie,& decorus aſpeciu. Poſt mul⸗ tos deruntq; ambo ſommũ nocte una, inter⸗ iuxta (mauei, unt. 1 c auüct sſtwinne 5 On leiand ſtra⸗Qn inleſin e Lna h Sann 1 hiq al lagann e wuafn ſh Namin 6. Nart renenüiqn de pmil a gp e dem fitpi. 1e nel. fabicoräme n K ingen ie aelce e. calt rn ke Enitnesu rüicg oeehrn„ bem ten tebtin 94 Le Rcpol lom 21 ics ſun. ſagugn et— ectabimt uin hne annd e Winun: Artiuette ing um giclemu den bantum khaa A T atatelkcetec lai vmtonmitrio:— b igeibeng n malttsſu c„ Nlicimocenst 1 n kpidum mm 2— munälſolui r fegemd nicwitncen hehder Mcpumeumé Fu mactluspor a pundam, uchos ol ln ſior 4 ontke ed e ſtlocph. toregteuuid gn Tra n unlacdesſe aufera wcyei, ven imteina Kanntuntuemn knestn. Kerrißnada ſpanons Mhatn grar e Pü pners mantewekti 12 Fmgſt emi Lpilt, an ſipu.Rei ieäinle an panige Nühn: Nter g lin pude ain en a ſen Ptt latldlidr n 1 emnmall d d Pr ſ. (lhſin K p. lamttr ltur, ETs 2 r 6 b Tatunta„2ö 71. Oaucsa 11— un, Putt. V kgmzende 2 dir Kcral 2 dpauttd A8 füope u tm donen, △ — ſpalcedan o ur ſe * V b b sacc ince d.Ira ncer sin uine it e unnn odia mön 1 Pninteo 4 letnobi, can:ci⸗ et Uocem ant neban u ottdein un reuergn un dmelu D dnn illudere Tx e reliqui i ioras M erbägcan n p lole odehi⸗ an m äome⸗ ant llu,& 1m Nincii dius Unle don eneban, ac m Ner mhrtbrdomi a acpen dru b⸗ ä. ann ccatent mn degy⸗ mmnnaes in at ater aan rincipb dus ſephaät em qvict aor u⸗ en ur. Vi⸗ Ie„jxta jne D A loſeph j terpretationem congruã ſibi. ad quos cũ introiſſet loſeph mane,& uidiſſet eos triſtes.ſciſcitatus eſt eos dicens, Cur tri⸗ ſtiot eſt hodie ſolito facies ueſtra: Qui re ſponderunt. Somniũ uidimus,& non eſt qui interpretetur nobis. Dixit ad eos Ioſeph, Nunquid non dei eſt interpreta- tio:referte mihi quid uideritis. Narrauit prior, prępoſitus pincernaru ſommiũ ſuũ, Videbã corã me uitem, in qua erant tres propagines, creſcere paulatim in gẽmas, & poſt flores uuas matureſcere: calicem que Pharaonis in manu meas tuli ergo u⸗ uas:& expreſsi in calicem quem tenebã, & tradidi poculã Pharaoni. Reſpondit Ioſeph, Hæc eſt interpretatio ſomnij, Tres ꝓpagines, tres adhuc dies ſunt, poſt quos recordabitur Pharao miniſterij tui, &ʒ reſtituet te in gradum priſtinum: da/ bisq; ei calicem iuxta officium tuum, ſt⸗ cut ante facere conſueueras. Tantum me mento mei, cum tibi bene fuerit,& faci- es mecum miſericordiã: ut ſuggeras Pha raoni, ut educat me de iſto carcere, quia furtum ſublatus ſum de terra Hebræorũ, & hic innocens in lacum miſſus ſum. Vi dens piſtorum magiſter quod prudenter ſomnium diſſoluiſſet, ait, Et ego uidi ſom niã. Quod tria caniſtra farinę haberemſu per caput meum:& in uno caniſtro quod erat excelſius portare me(putabam) om nes cibos qui fiunt arte piſtoria, auesq; comedere ex eo. Reſpondit Ioſeph, Hæc eſt interpretatio ſomnij: Tria caniſtra, tres adnuc dies ſunt:poſt q́s auferet Pha- rao caput tuũ, acſuſpendent te in cruce, & lacerabunt uolucres carnes tuas. Exin de dies tertius natalitius Pharaonis erat, qui faciens grande conuiuiũ pueris ſuis, recordatus eſt inter epulas magiſtri pin- cernarũ,& piſtorum principis. Reſtitu- it; alterũ in locũ ſuum, ut porrigeret ei poculum: alterũ ſuſpendit in patibulo ut cernarum œhlitus eſtinterpreris ſui. Ioſeph ſomma Pharaonis interEre- tatur. Dominus Aeg ypti con⸗ ſitutur.(ap. XLI. Oſt duos annos nidit Pharao ſomni- um, Putabat ſe ſtare ſuper fluuum, de quo aſcendebant ſeptem boues, pul- chræ& craſſæ nimis:& paſcebantur in locis paluſtribus. Aliæ quoaue ſeptem emer⸗ Geneſis. 14 emergebant de flumine, fœdae, confectę que macie:& paſcebantur in ipſa amnis ripa in locis uixentibus, deuoraueruniq; eas quarum mira ſpecies et habitudo cor porum erat. Expergefactus Pharao, rur- ſum dormiuit,& uidit alterum ſomnium. Septem ſpicæ pullulabant in culmo uno plenæ atq; formoſæ, aliæ quoq́; totidem ſpicæ tenues,& percuſſæ uredine orie- bantur, deuorantes omnem priorum pul- chritudinem. Euigilãs Pharao poſt quie tem,& ſacto mane, pauore perterritus, miſit ad omnes coniectores Aegypti, cun ctosq; ſapientes:& accerſitis narrauit ſo mniũ, nec erat, qui interpretaretur. Tunc B demum reminiſcens pincernarum magi⸗ ſter, ait, Conſiteor peccatum meum. Ira- tus rex ſeruis ſuis, me& magiſtrum piſto rum retrudi iuſsit in carcerem principis militum: ubi una nocte uterqʒ uidimus ſo mnium, præeſagiumfuturorũ. Erat ibi pu- er Hebræus, eiuſdem ducis militũ famu- lus: cui narrantes ſomnia, audiuimus quic quid poſtea rei probauit euentus. ego e- nim redditus ſum officio meo,& ille ſu⸗ ſpenſus eſt in cruce. Protinus ad regis im perium eductum de carcere loſeph totõ- derunt, ac ueſte mutata obtulerũt ei. Cui ille ait, Vidi ſomnia, nec eſt qui ediſſe- rat: quæ audiui te ſapientiſsime comjce- re.Reſpondit Ioſeph, Abſq; me deus re- ſpondebit proſpera Pharaoni. Narrauit ergo Pharao quod uiderat: Putabam me ſtare ſuper ripam fluminis,& ſeptem boues de amne conſcendere, pulchras ni mis,& obeſis carnibus, quæ in paſtu pa ludis uireta carpebant.& ecce, has ſe- quebantur aliæ ſeptem beues, in tantum deformes& macilentæ, ut nunquam ta- les in terra Aegypti uiderim, quæ de- uoratis& conſumptis prioribus, nullum ſaturitatis dedere ueſtigium, ſed ſimiti macie& ſqualore torpebant. Buigilans., rurſum ſopore depreſſus uidi ſomnium. Septem ſpicæ pullulabant in culmo uno plenæ atque pulcherrimæ. aliæ quoque ſeptem tenues& percuſſæ uredine orie- bantur è ſtipula, quæ priorum pulchri- tudinem deuorauerunt. Narraui coniecto ribus rſomnum].& nemo eſt qui ediſſe⸗ ſomniotuns rat.Reſpondit loſeph, Somniũ regis uns 1 eſt. quæ facturus eſt deus, oſtendit Pha- raoni. Septem boues pulchræ,& ſepem ſpicæ plenæ: ſeptem liubertatis ann ſunt, eanden eandemq́; uim ſomnij cõprehendunt. Se- Ptem quoq; boues tenues atq; maciletæ, duęaſcenderunt poſt eas,& ſeptẽ ſpicę te nues,& uento urente percuſſæ, ſep D uenturę ſunt famis. Qui hoc ordine com plebũtur. Ecce ſeptẽ anni ueniẽt fertilita- tis magnę in uniuerſa terra anni alij tantę ſterilitatis. ut obliuoni tradatur cuncta retro abun- dantia: cõſumptura eſt em fames omnem terram,& hubertatis magnitudinẽ perdi tura eſt inopię magnitudo. Quod autẽ ui diſti ecundo ad eandè rem pertinẽs ſom-/ mũ:Hirmitatis indiciũ eſt, eo quod flat ſer- mo Dei,& uelocius impleatur. Nunc er- go prouideat rex uirũ ſapientem& indu ſtrium,& pręficiat eum Terrę Mgypti. Qui conſtituat prępoſitos per cunctas re giones:& quintam partem fructuum per ſep ẽ annos fertilitatis, qui iam nunc futu ri lunt, cCõgreget in horrea:& omne fru- mentũ ſub Pharaonis poteſtate condat᷑, ſerue urq in urbibus. Et pręparetur fu- turę ſeptem annorũ fami quę oppreſſura eſt Mgyptũ,& non cõſumetur terra ino pia Placuit Pharaoni conſilium& cun- niſtris eius, locutusq; eſt ad eos, Nã inuenire poterimus talẽ uirũ, qui ſpi- ritu dei plenus ſit: Dpeit er it tibi deus omnia quę locu- tus es, nunquid ſapientiorẽ& conſimilẽ 1I. 04.b. tut inienire poteroò: Ju erig ſuper domũ Mach.2z. f Eeam,& ad tui orts imperiã Lunctus po Act. 7. Pulus obediet: uno tantũregni ſolio te P⸗ cedam. Dixitc; rurſum Pharao ad lo- ſeph: Ecce, conſtitui te ſuper umuerſam terram Rgypti. Tulitq; anuſũ de manu ſua,& dedit eũ in manu eius, ueſtmuit ſtola byßsina,& col fertilitas ſeptẽ annorum: redactę ſegetes congreg rea Æ gypti. Omnis ettam frugum abun ntia in ſingulis urbibus cõdita eſt. TJan taq́; fuit abundantia tritici, ut arenę ma- ris coęquaretur,& copia menturam exce Natiq; iunt lIoſeph fiij duo anteq; ueniret ſames, quos peperit ei Aſeneth ſi bant in Æ gyptum, ut emerent e malum inopię temperarent. ¶ Expoftulat Ioſeph cum fratribus Juis in Acg yptum profettis. lo torquẽ auream cir. cumpouit. Fecitq; eum aſcendere ſuper cucrũ ſuum ſecundũ, clamante pręcone, Fß ut omnes corã eo genu flecterẽt poſituũ eſſe ſcirent umuerſę Ter ꝑti. Dixit quoq; rex Mg Ego ſum Pharao: abiq; tuo imperio nõ mouebit quiſ. manum aut pedẽ in omni terra Mgypti. Vertitq; nomen eius,& uocauit eũ lin gua M gyptiaca, Saluato- rem mundi. Ded tq; iili uxorẽ Aſeneth ſi liam Phutipharis facerdotis Heliopole⸗ 98. Egreſſus eſt itaq; oſeph adterra M. autem 8Vpti(triginta cannoruũ erat quando ſte ait in conipectu regis Pharaonts)& cir- cuiuit omnes reion Mgypti. Venitq; ——= pharis ſacerdotis Hehiopoleos. ; nomen primogeniti, Manal⸗ dicens, Obunſci me fecit deus om⸗ niu laborũ meorũ,& domus patris mei. Nomen quoq; ſecundi appellauit Ephra- Creſcere me fecit deus in ter⸗ ra paupertaiis meę. Igitur tranſactis ſeptẽ hubertatis annis, qui fuerãt in Mgypio⸗ cœperunt uenire feptẽ anni inopię, quos at Ioſeph:& in uniuerfo orbe fa mes pręualuit, m cuncta etiã] Terra M.⸗ gypterfames Jerat. Qua eſuriente clama- autem uit populus ad Pharaonẽ alime Quibus ille reſpondit, Ite ad Ioſ eph,& quicquid ipſe uobis dixerit, facite. Cre- ſcebat autem quotidie fames in omni ter⸗ ra, aperuiiq; Ioſeph uniuerſa horrea,& uendebat M gyptijs: nam& illos oppreſ Omnesq́; prouincię uenie-⸗ Cap. XLIII. Vdiens autem lIacob quod alimenta uenderentur in Æ gypto, dixit filijs ſuis, Quare negligitis: audiui quod triti⸗ cũ uenundetur in Aegypto:deſcendite, et emite nobis neceſſaria, ut poſsmmus uiue- re,& nõ conſumamur inopia. Deſcend-- tes igitur fratres Ioſeph decẽ, ut emerent frumenta in Aegypto, Beniamin domi re tento à Iacob, qui dixerat fratribus eius, Ne forte in itinere quicq; patiatur mali: ingreſsi ſunt Terrã Aegypti cum alijs 9 ad emendũ. erat aũt fames in terra Chanaan. Et Ioſeph erat princeps in Terra Aegypti, atq; ad eius nutũ fru⸗ menta populis uendebantur. Cumq́; ado raſſent eum fratres ſui,& agnouiſſet eos B quaſt ad alrenosdurius loquebatut, inter- rogans eos, Vnde ueniſtis: Qui reſponde run t, De terra Chanaan, ut emamus ui= ctui neceſſaria. Et tamẽ fratres ipſe cogno ſcens, non eſt cognitus ab ets. Recorda- tusc; ſomniorũ quę aliquãdo uiderat, ait ad 2* micenn . bat & in manĩpulos hunuem ate ſunt in hor- nta petẽs. Panlls ſcas,& 6 uiri ſum funuli ile reipe 8 Lnn hulusc — erunt, 4 ſar 4 11 4 n an. mm A* . m nenm b. EEPW mentu ue 5 rnis nd ce 7 fruet u tnum,& Nrem X atren gaAp 5 Kteotumt. Kcunias bn Iota da r. Siportam feäiſunt. 1 uumento, — platas tratridas ſla Nen hꝛ i tadatie ſelthoc A 1 ötidig phu tijsn nesq im, u nper loſen Dptu ¹ . 4 m la in 2 gitis Aeg eſan amu loſe Vpie mdis re q rrã; nene Etl ti,a ende es ſu durin leue ttan gnlt Jule a 4 nte cam⸗ Alen eenta peta Dall n oleph, d 23 24 rite Cte, mne nomite, an dorrea, ans llos opyai an cig ueni⸗ amiitelca,& P ar natnlu⸗ 1 t. han dalmem 1ie ditlh 882 quod ri a Kcendtenn an imus uiu⸗ aenun Deccend⸗ Sg u emeran un donin uunn rib eil, inrmi lammalſäg a ütfanesm nntptinens emnnrähe anet unqqalt 153 onifere mola acut iter aiteponle naranamäs-e neseipſechx den Reccid- apllkruan 1l Ioſeph Geneſis. 15 ad eos, Bꝛploratores eſtis: ut uideatis in trem ſunm in terram Chanaan,& narra- firmiora terrę, ueniſtis· Qui dixerũt, Nõ uerunt eſt ita dñe, ſed ſerui tui uenerunt ut eme, centes, ei omnia quæ accidiſſent ſibi di- Locutus eſt nobis dominus terrę rent cibos. Omnes fllij unius uiri ſumus: durè,& putauit nos exploratores eſſe pacifici uenimus, nec quicq́; famuli tui prouinciæ. Cui refpondimus, Paeifici ſu C machinantur mali. Quibus ille reſpon⸗ mus, nec ullas molimur unſidias. Duode- dit, Aliter eſt, immunita terrę huius con⸗ cim fratres uno patre geniti ſumus, unus ſyderare ueniſtis. At ille dixerunt, Duo- non eſt ſuper, minimus cum patre noſtro decim, inquiunt fratres, ſerui tui) ſumꝰ, eſt in terra Chanaan. Qui ait nobis, Sic ſerui tui fliij uiri unius in terra Chanaan: minimꝰ probabo quod pacifici ſitis. Fratrem ue- fratres cum patre noſtro eſt, alius non eſt ſuper. ſtrum unum dimittite apud me,& ciba- Hoc eſt ait, quod locutus ſum, Explora⸗ ria domibus ueſtris neceſſaria ſumite,& tores eſtis · Iam nunc experimentũ ueſtri abite, fratremq́; ueſtrum minimum ade capiam: pex faltem. Pharaonis nõ egre⸗ ducite ad me, ut cciam quod non ſitis ex- diemini hinc, donec ueniat frater ueſter ploratores,& iſtum qui tenetur in uincu- minimus. Mittite ex uobis unum,& ad- lis, recipere poſsitis, ac deinceps quę uul ducat eũ: uos autẽ eritis in uinculis, do⸗ tis, emendi habeatis licentiam. His dictis nec probentur quæ dixiſtis, utrũ uera an cum frumenta effunderent, ſinguli repe- falla ſint: alioquin per ſalutem Pharaonis rerunt in ore ſaccorum ligatas pecunias, exploratores eſtis. Tradidit ergo illos cu exterritisq; ſimul omnibus, dixit pater P ſtodiæ tribus diebus. Die aũt tertio edu Iacob, Abio; liberis me eſſefeciſtis, lo- ctis de carcere, ait, Facite quæ dixi,& ſeph non eſt ſuper, Simeon tenetur in uin D uiuetis: deum enim timeo. Si pacifici e- culis,& Beniamin rauferetis, Jin me hęc aufertis ſtis, frater ueſter unus ligetur in carcere: omnia mala reciderunt. Cui reſpondit uos autem abite,& ferte frumenta quæ Ruben, Duos filios meos interſice, ſi non emiſtis, in domos ueſtras:& fratrem ue- reduxero illum tibi, trade illum in manu ſtrum minimũ ad me adducite, ut poſsim mea,& ego eum tibi reſtituam. At ille, ueſtros probare ſermones,& non moria Non deſcendet, inquit, filius meus uobi- mini. Fecerunt ut dixerat,& locuti ſunt ſcum, frater eius mortuus eſt,& ipſe ſolus ad muicem, Merito hæc patimur, quia remanſit. Si quid ei aduerſitatis acciderit peccauimus inftatrem noſtrum, uidentes in terra ad quam pergitis, deducetis ca- anguſti Tanguſtias] animæ ilſius dum deprecare nos meos cum dolore ad interos. tur nos,& non audiuimus: idcirco uenit Ducitur Beniamin in Aog yptum ut li⸗ ſuper nos iſta tribulatio. E quibus unus, Ruben, ait, Nunquid non dixi uobis, Kap. 7,⁴d Nolite peccare in puerum:& non au⸗ beretur Ameon.(aeqf. X III. Nterim fames omnem terram uehemẽ- ter premebat. Conſumptisq; cibis qs diſtis me, en ſanguis eius exquiritur. Ne ex N½ gypto detulerant, dixit Iacob ad autem ſciebant † enim] quod intelligeret Io⸗ fllios ſuos, Reuertimini,& emite nobis ſeph: eo quod per mterpretem loquere⸗ pauxillum eſcarum. Reſpondit Iudas, De tur ad eos. Auertitq; ſe parumper,& fle nunciauit nobis uir ille ſub Fatteſtatio- teſtificatione uit:& reuerſus locutus eſt ad eos. Tollẽs ne liuriſiurandi, dicens, Non uidebitis fa que Simeon,& ligaus, illis præſentibus, ciem meam, niſi fratrem ueſtrum minimũ iuſsit miniſtris ut implerẽt eorum ſaccos adduxceritis uobiſcum. Si ergo uis eum tritico,& reponerent pecunias ſingulo⸗ mittere nobiſcum, pergemus pariter,& rum in ſacculis ſuis, datis ſupra cibarijs in ememus tibi neceſſaria. Si autem nõ uis, uia, qui fecerunt ita. At illi portantes fru non ibimus. uir enim(ut ſæpe di:c imus) menta in aſinis ſuis, profecti ſunt. Aper⸗ denunc:iauit nobis, dicens, Non uide⸗ Sup. 44. d toq; unus ſacco ut daret iumento pabu/ bitis faciem meam abique fratre ueſtro lum in diuerſorio, contemplatus pecu- minimo. Dixit eis Iſraẽl, In meam hoc ſe B niam in ore ſacculi, diæxit fratribus ſuis, ciſtis miſeriam ut indicaretis ei& alium mea, Reddita eſt mihi pecunia en habetur habere uos fratrem. At illi reſponderũt. in ſacco. Et obſtupefacti, turbatiq; mu- Interrogauit nos homo per ordinem, no- tuo dixerunt, Quidnam eſt hoc quod fe, ſtram progeniem, ſi pateruiueret, ſ habe cit nobis deus: V eneruniq ad lacob pa⸗ remus fratrem,& nos reſpondimus ei 4 conſe- . e 4 Eſ²“²“ „ Ioſeph. Geneſls. conſe quenterx iuxta id cuod fuerat ſciſci⸗- troductis domum attitit aquam,& laue- tatus, nunquid ſcire poteramus quod di⸗ runt pedes ſuos, deditq; pabulum aſinis cturus eſſet, Adducite fratrem ueſtrã uo⸗ eorum. lilt uero parabant munera, donec 3 biſcũ: ludas quo;; dizcit pattiſuo, Mitte ingrederetur loſeph meridie, audierat e- puerum mecã, ut proficiſcamur,& poſsi nim quod ibi comeſturi eſſent panẽ. Igi- mus umere, ne moriamur nos& paruuli tur ingrefſus eſt Ioleph domũ uam, obin noſtri· Rgo ſuſcipio puerum, de manu leruniq; ei munera, tenentes in manibus mea require illum. niſi reduxero& red- ſuis,& adorauerunt proni i terrã. At il- didero eum tibi, ero peccati reus in te o- le clementer reſalutatis eis, interrogauit V mni tempore. Si nõ interceſsiſſet dilatio, eos. dicens, Sanus ne eſt pater ueſter ſe- iam uice altera ueniſſemus. Igitur Iſra?l nex, de quo diæxeratis mihi, adhuc uuit? C pater eorũ dixit ad eos, Si ſic neceſſe eſt, Qui reſponderunt, Soſpes eſt ſeruus uuurs facite quod uultis, ſumire de aptimis ter⸗ pater noſter: adhuc uiuit. Et incuruati, a- fructibus ræ Ffrugibus] in uaſis ueſtris,& deferte dorauerunt eum. Attollens autem lIoſeph uiro muera, modicum reſinæ& mellis, ocules uidit Beniamin fratrem ſuum Me- & ſtoracis, ſtactes,& terebinthi,& amy, rinum.& ait, Iſte eſt frater ueſter paruu- Sdalarum. Pecuniam quoq; duplicẽ fer⸗ Ius, de quo duceratis mihi: Et rurſum, de te uobiſcum,& illam quam inueniſtis in us, inquit, miſereatur tui flli mi. Feſtinauit ſacculis. reportatene forte errore factum que(in domũ) quia commota fuerant ui ſit. Sed& fratrẽ ueſtrum tollite,& ite ad ſcera eius ſuper fratre ſuo.& erumpebât G uirum, deus autẽ meus oaunipotens faciat lachrymæ,& introiens cub iculum fleuit. uobis eum placabilem,& remittat uobi- Rurſumq́; lata facie egreſſiss continuit ſcum fratrẽ ueſtrum quem tenet in uincu- ſe,& ait, Ponite panes. Quibus appoſi- lis,& hunc Bentamin, ego ast quaſl or- tis, ſeorſum loſeph& ſeorſum fratribus, D batus abiq; liberis ero. Tulerunt ergo ui Aegyptijs quoc qui ueſcebantur ſimul, ri munera,& pecuniam duplicẽ,& Be- ſeorlum(illicitum eſt enim Aegyptijs co niamin, deſcenderuntq; in Aegyptũ,& medere cum Hebręis,& prophanum pu- ſteterunt coram loſeph. Quos cum ille ui tant huiuſcemodi conuiuium) ſederunt diſſet,& Beniamin ſimul, præcepit di- coram eo primogenitus iuxta primoge- ſpenſatori domus ſuę, dicts, Introduc ui- nita ſua,& minunus iuxta ætatem ſuam. ros domũ,& occide uictimas,& inſtrue Et mirabantur nimis, ſumptis partibusa 6 conuiuium, quoniã(hodie) mecã ſunt co quas ab eo acceperant: maiorq́; pars ue- ſicut meſturi meridie. Fecit ille quod ſibi fue nit Beniamin, ita ut quinq; partibus exce .— ₰ 2..—„.„— rat imperatũ,& introduxeit uiros domã. deret. Biberuntq;, et inebriati ſunt cũ co. Ibiq; exterriti dixerunt mutuo, Propter C Soypbus argentens ſubijcitur pecuniam quam retulimus prius in ſaccis in ſaccum Beniamin. 5 noſtris, introducti ſumus, ut deuoluat in Cap. XL.IIII. nos calumniam,& uiolenter ſubijciat ſer Recepit autem loſeph diſpẽſatori do 3 4 uituti& nos& aſinos noſtros. Quamob mus ſuæ, dicens, Imple ſaccos eorum rem ad diſpenſatorẽ locuti ſunt, Oramus frumento, quantum poſſunt capere:& po Sup. 42. a domine ut audias nos.Ilam ante deſcen/ ne pecuniam ſingulorã in ſummitate ſac- E dimus ut emeremus eſcas. Quibus emptis ci. Scyphum autem meum argenteum,& cum ueniſſemus ad diuerſoriũ aperuimus precium quod dedit tritici, pone in ore laccos noſtros,& inuenimus pecuniã in ſacci iunioris. factũq; eſt ita. Et orto ma- ore ſaccorum, quã nunc eodem pondere ne, dimiſsi ſunt cum aſinis ſuis. lIamq́; ur- reportauimus. Sed& aliud attulimus ar. bem exierant,& proceſſerant paululum, gentum, ut emamus quæ nobis neceſſaria Ttunc] Ioſeph accerſito diſpenſatore do- cum ſunt, uon eſt in noſtra cõſcientia quis po⸗ mus; ait, Surge, inquit,& perſequere ui- ſuerit eam in marſupiſs noſtris. At ille re ros,& appręhenſis dicito, Quare teddi⸗ ſpondit, Pax uobiſeum, nolite timere, de, diſtis malum pro bono? Scyphus quem us ueſter,& deus patris ueſtri dedit uo- furati eſtis, ipſe eſt in quo bibit dominus B bis theſauros in ſaccis ueſtris. nam pecu- meus in quo augurari ſolet, peſsimã rem niam quam dediſt:s milii probatam, ego feciſtis. Fecit ilſe ut iuſſerat. Et appræ- 1 habeo. Eduxito; ad eos Simeon. Et in⸗ henſis per ordinem locutus eſt. Qiu re⸗ trad.: ſpon⸗ — nradeapent e fcrutt iitij cot Rele, 9 ſemutin psml 1 lrcdam e conleq mnCr ocnin oema 964 sllngentd 1 d 1 er 21 bernumm A. ☛ lertul 8 rctaucit dhite P lriics 3 paim nopedlſrulst=— . 1 9. nell wuhg l. n uopöam—— umtgpäm en Pamin. Mluctb, Sn f urrvrdonth n n Gantanb n ſciac lo numc de lE= fi m mtämicin un frerum. wwiltatCulran. pluitst: fenrgwim d fün ciin mälcernsC n Lmrc V D ds ugit en peo ull 4* ac nniconins an knogaſt pem, aut e fu odie eDmnent En[ſcrdrur icomaſen s an mei,& Aauigemu en Kſcyphm. hatigloepl dn ſe u ucas pilnuwetc um üt lern 3wauenz. ſadpmnc i ctien, e ppus lac i leraOu. Pweu.le triem wn n prba mn mtitnam Man en poff 1 IſenstsTa au anen — lathöehi de dno mer ndaäguaſa t pprnulg hlenaeill nae ncme nameneg e hn ſoum maſi pa 2 ere ällgit ſüig im mi Käuce e dtfaoe eulupmi e. wp. 2 kn(uum 9 1 ſnämien,*. 4 dl 1 Imus N e ſe vein— numtän n birsang wnum ds 1 eniag. V anrlen ren f An aem meim. 2.„ enne wcäch, dtpd a ſaann KrTlumtm. noge mum r m Lede tat 7 nich 7 h dobtr imin d enr pebinitm 2 an 8. hue, loſe P 3—. 28 dulbm ala ſponderunt, Quare fic locentur dominus nero donec noſter, ut lerui tui tantum flagitij commi audierat, ſerint. Pecuntam quã inuenimus in ſum/ npam lii mitate ſaccorum reportauimus ad te de 61 uluam, ohn terra Chanaan,& quomodo conſe quens zm wan b eſt, ut furati ſimus de domo domini tui * lerri. r. aurum uel argentum: Apud quemcunq; 1 tuterdgni fuerit muentum ſeruorũ tuorũ, quod duæ fnt Ater vee, ris, moriatur,& nos erimus ſerui domini 1 64 achuc u C noſtri. Qui ducit eis, Fiat iuxta ueſtram ule erulsn ſententiã, apud quemcunq; fuerit inuen- theruid tum, ipſe ſit ſeruus meus, uos autem eritis e aten läeg innoxij. ltaq; feſtinato deponentes uuter ram ſaccos, aperuerũt ſinguli. Quos ſcru cem äum os ſcr 1 tatus, incipiẽs à maiore uſq; ad minimũ, 1 ekter enn, an Dtnrimae inuenit ſcyphũ in ſacco Beniamin. At il⸗ ni pekrai li ſciſsis ueſtibus, oneratisq; rurſum aſi- ant onernti nis, reuerſi ſunt in oppidum. Primusq Iu in k ennyei 4 das cum fratribus ingreſſus eſt ad loleph m iecm en(necdum em̃ de loco abierat) omnesch lu connnut ante eũ pariter in terram corruerunt. Qui an pide apni⸗ bus ille att, Cur ſic agere uoluiſtis ani⸗ s ün ante gnoratts, quod non ſit ſimilis m 6 iin augu 1n danunſal D randi lcientia: Cui ludas,— d bon⸗ at Aexgpia debimus, inquit, domino meo: 8 auic 12- pianm loquemur, aut iuſte poterimus obtende- aan um) ſehenur re: Deus inuenit miquitatẽ ſeruorum tuo an ʒm peuns ru.en omnes ſerui ſumus dñi mei,& nos, ain arreniun& apud quem inuentus eſt ſcyphus. Re- lam npi rni„ ſponditq; loſeph, abſit à me ut lic agam, an niog on qui furatus eſt ſcyphi᷑, ipſe ſit ſeruus me/ Wpnu us, uos autem abite liberi ad patrem ue- wnnhum ſtrũ. Accedens(autem)propius Iudas, cõ anth wiilünteäc. 7 ,, ter afe Dodd s P 8 8 a fuime mi fidenter ait, Oro diexaue ime ut loqua- tur ſeruus tuus uerbũ in auribus tuis,& . ne iraſcaris famulo tuo,tu es em̃ poſt Pha al dhtümi Sup. 42. C raonẽ dominus meus. Interrogaſti prius — E ſeruos tuos. Habetis patrẽ aut fratrem:& harnem nos reſpõdebimus tibi domino meo. Eſt nmeäht nobis pater ſenex& puer paruulus, qui doh imninu in ſenectute illius natus eſt, cuius uterinus aann argenremmä e nri,pole n or anta Uapm⸗ de lus lmgm. dan rantpuhn, üp. helümed am din pelſcgeti, ait Cunreull ace chphüden frater mortuus eſt,& ipſum ſolum habet mater ſua, pater uero tenere diligit eum. Dixiſtiq; ſeruis tuis, Adducite eum ad me,& ponam oculos meos ſuper illum. Suggeſsimus(tibi)domino meo. Non po teſt puer relinquere patrem ſuum, ſi enim Suß. 43.a illum dimiſerit, morietur. ſ Et dixiſti ſer F uis tuis, Niſi uenerit frater ueſter mini- mus uobiſcum, non uidebitis amplius fa- ciem meam. Cum ergo aſcendiſſemus ad famulum tuum patrem noſtrum, narraui⸗ mus ei omnia quæ locutus eſt dms meus. arsdhoe Et dixit pater noſter, Reuextimini,& e⸗ eh mite un u. Btapytä⸗ Genefis. 16 mite nobis patum tritici. Cui diximus, ire non poſſumus, ſi frater neſter minimus de ſcenderit nobiſcũ, proficiſcemur ſimul a⸗ lioquin illo abſente, non audemus uidere faciem uiri. At ille reſpondit, j Vos lci er 9 tis quos duo:(flios) genuerit mihi uxor 2*·'3⁷‧8 mea. Egreſſas eſt unus,& dis iſtie, Befkia deuorauit eum,& huc uſq; nõ comparet. Si tuleritis& iſtum,& aliquid ei muia cõtigerit, deducetis canos mees cũ mer⸗ G rore ad infetos. igitur ſi intrauero ad ſer- uũ patrem tuum patrem noſtrũ,& puer defueri(cum anuma illius ex huius atlima dependeat)uideriti eum non eſſe nopi- ſcum, morietur,& deducent famuii tui ca nos eius cum dolore ad inferos. go pro prie ſeruus tuus fim, qui in meã hmc re- cepi flidem.& ſpopondi dicens, Niſt re Su. 41 ℳ quxero eum, peccatt reus eroin patrem* meum omm tempore. Manebo nacy ſer- uus tuus pro puero in miniſterio dom ni mei,& puer aſcendat cum fratribus ſuis. Non enim poſſum re dire ad patrẽ abien- te puero, ne calam itatis, quæ oppreſſina eſt patrem meum, teſtis atiſtam. Cloſeph mittit fratrer pro patre adau- cendo.(ap. XLV. NSn le poterat ultra combere loſeph X coram multis aſtantibus, unde praæ- cepit ut egrederentur cuncti ſforas,& nul lus intereliet alienus agnitioni mutuæ. E⸗ leuauitq; uocem cum ſſetu, quam audie- runt ⁴ gyptij, omnisc; domus Pharac- nis. Et dixit fratribus ſuis, Ego ſum lo⸗ ſeph, adhuc pater meus uiuit: Non pote- rant reſpondere fratres nimio terrore per territi. Ad quos ille clementer, Accedite, inquit, ad me. Et cum acceſiſſent prope, B Ego ſum ait, Ioſeph frater ueſter, quem AG.. b uendidiſtis in M gyptum. Noiite paue- re, nec uobis durum eſſe uideatur quod uendidiſtis me in his regionibus, pro ſalu Inf. zo. a te enim ueſtra miſit me deus ante uos(in EÆgyptum.) Biẽnium eſt enim quod coœs pit fames eſſe in terra,& adhuc quinq; anni reſtant, quibus nec arari poterit, nec meti. Præmiſitq; me deus ut reſeruemi- ni ſuper terram,& eſcas ad uiuendum ha bere poßitis. Non ueſtro conſilio, ſed ei uoluntate hug milus ſim. qui ſecit me quaui patrem Pharaonis,& domi- num uniuerſæ domus cius, ac princi- pem in omni terra Aegypti. Feſtina⸗- te,& akcendite ad patrem meum,& 6 2 diet- Ad Cuae D Ioſeph diceris ei, Hęc mandat 3tlius tuus Ioſeph. Deus fecit me dominum untuerſeæ terræ Mgypti, deſcende ad me, ne morieris,& habttabis in terra Geſſen: erisq; iuxta me tu,& filij tui,& filij fillorum tuorum, oues tuæ,& armenta tua, et uniuerſa quę poſsides. Ibiq; te paſcam(adhuc enim quinq; anni reſidui ſunt famis) ne& tu pereas,& omnis domꝰ tua,& omnia quxę poſsides. En oculi ueſtri& oculi fratris mei Beniamin uident, quod os meumlo- quatur ad uos. Nunctate patri meo uni- uerſam gloriam meam,& cuncta quæ ui diſtis in Mgypto, feſtinate,& adducite eum ad me. Cumq; amplex atus cecidiſ⸗ ſet in collum Beniamin fratris ſui, fleuit: illo quoq; ſimiliter flente ſuper collum ei us. Oſculatusq́; eſt loſeph omnes fratres fuos,& plorauit ſuper ſingulos, poſt q́ au ſi ſunt loqui ad eum. Auditumq́; eſt& ce lebri ſermone uulgatum in aula regis, Ve nerunt fratres Ioleph,& gauiſus eſt Pha rao atq́; omnis familia eius. Dixitq; ad Io eph, ut imperaret fratrihus ſuis, dicès, Onerantes iumenta, ite in terram Cha- naan:& tollite inde patrem ueſtrum& cognationem,& uenite ad me:& ego da bo uobis omnia bona Æ.gypti, ut come datis medautlam terræ. Præcipe etiam, ut tollant plauſtra de terra Mgypti, ad ſub- uectionem paruulorum ſuorum ac coniu- F gum.& dicito, Tollite patrem ueſtrum, & properate quantocius uenientes. Nec dimittatis quicquam de ſupellectili ue- ſtra: quia omnes opes Mgypti ueſtræ e- runt. Feceruntq; fllij Iſcael, ut eis man- da tum fuerat. Quibus dedit Ioſeph plau- ſtra, ſecundum Pharaonis imperium,& cibaria in itinere. Singulis quoq; profer ri iuſsit binas ſtolas. Beniamin uero de- dit trecentos argenteos cum quinq; ſto- lis optimis, tantundem pecuniæ& ueſti⸗- ; um mittens patri ſuo, addensreis(aſinos decem qui ſubueherent ex omnibus diui tijs K. aypti)& totidem aſinas, triticum G in itinere, panesq́; portantes. Dimiſit er- go fratres fuos:& preficiſcentibus ait, Ne iraſcimini in uia. Qui aſcẽdentes ex gypto, uenerunt in terram Chanaan ad patrem ſuum lacob. Et nunciauerunt ei dicentes, Ioſeph(fllius tuus) uiuit:& ĩpſe dom inatur in omni terra Mgypti. Quo audito Iacob. quaſi de graui ſomno euigilans, tamen nõ credebat ei. lli econ tra Genefis. tra referebant omnem ordinem rei. Cum que uidiſſet plauſtra& uniuerſa quę mi- ſerat. reutxit ſpiritus eius,& ait, Sufficit mihi ſi adhuc loſeph fllius meus uiuit: ua dam,& uideho illum anteq́; moriar. ¶ Deſtendit Iaæcob cumi filijs& nepyotibus ſuis in Aeg yptum. Cenealogia la⸗ cob. Cap. XI. VI. DRofectasc Iſraẽl cum omnibus que A habebat, uenit ad Puteum iuramenti: & mactatis ibi uictimis deo patris ſui Iaac, audiuit eum per uiſionem nocte uo cantem ſe,& dicẽtem ſibi, Iacob, Iacob: Qui reſpondit, Ecce adſum. Ait illi deus, Bgo fum fortiſsimmus deus patris tui: no⸗ li timere, ſed deſcende in M. gyptum, quia in gentem magnam faciam te ibi. Ego deſcendam tecum illuc,& ego in- de adducam te reuertentem. Ioſeph quo- que ponet manus ſuas ſuper oculos tuos. Surrexit autem lacob mane à Puteo iu- Act.7.5 ramenti: tuleruntq; eum fllij cum paruu- lis& uxoribus ſuts in plauſtris quæ miſe rat Pharao ad portandum ſenem,& om- nia quæ poſſederat in terra Chanaan: ue- nitq; in Aegyp:ũ cum omni ſemine ſuo, fiiij eius.& nepotes, flliæ& cuncta ſimut progenies. Hæc ſunt autem nomina filio- rum Iſraẽl qui ingreſʒi ſunt in yptũ, B ipſe cum liberis ſuis.¹ Primogenitus Ru Exocl. 1, ben. Filij Ruben Henoch& Phallu& a.. b Heſron& Charmi. Filij Simeon: lIamu u. 26. a el& Iamĩ(& lami)& Ahod& lachir 1. Par. 5. 2 & Sohar,& Saul Hitus Chananitidis. 1. Par. 4 e Filij Leui, Gerſon& Cahath& Me- 1. Par.. a rari. Filij Iuda, Her& Onan& Sela&. Par.². Phares& Zara. mortui funt aut? Her& a. 4. Onan in terra Chanaan. Natiq; ſunt fl Zup. 39. a lij Phares: Heſron& Hamul. Filij Iſa- 1. Pa. 7.3 char: Thoela& Phiua& lob& Sime- ron. Filij Zabulon:Sared& Elon& Ia hehel. hi fllij L iæ quos genuit in Meſo- potamia Syrię cum Dina fllia ſua omnes animæ filiorum eius& filtarum, triginta tres. Filij Gad: Sephon& Aggi& Eſo bon& Suni& Heri& Arrodi& Are- Pa.„. li. Filij Afer: Ianna& leſſua& leſtui & Beria, Sara quoq; ſoror eorum. Filij Beria: Heber& Melchiel. hi fllij Zel⸗ phæ, quam dedit Laban Liæ flliæ ſuę. & hos genuit lIacob ſedecim animas. Fi lij Rachel uxoris Iacob: Ioſeph& Ben iamin. Naticqʒ ſunt loſeph in terra M- Sup. un. gypti, quos genuit ei Aſenech filia Phu- tipha/ 83p 1 gr mann aus fli 3 1. miluteimten 3. Orasanm ſe 8 —. Kam zn. läauex( farn neic EN r n — vo cu lkoeemnereti ⁵ a anittneäd f 4 tormpant r ene nch um inun tolum „ ⸗ Dn umugens en fuchpe ſclam letu 3„* n Alpa En felnchd hauctadſ m k.&³. ennpuns. fm bophwacni, u ſ kranch onsgatrs fantin ic mnrexnn ten Klumun wocium, n ſertacne grrpecon pentz, 8 mderef n Sddmen (aqen dixn dcyuet n ſüchits. Raoum n db mkant ihipat ſ pane Hcattem an aditane p im Ceſen n tüantu? omepatt ne. (lal du n. hum ℳ e dm pr pemtn fen in p. XTI JTets T e ſh mncaa non, ic— mem de lseonm rn cund ſiennen kn Chan decnln e Ccden.J arhis usf Srng mntennm e d ſeille inne Cnd e ehe 3 8 lottsoni uiti, K. , tawh pun mem n. epif dlei lum. n Kllutza bam in DMn. 1 epots an 4 5 19 um dua l 3 45. 1 e . 4 lracc 1ad 2 nide er J uicit n nden patris(r pe a ctem ccn 4 dlacch, 1s tt llj denn eicen snim. mag 2 Eolh naet an amte hi tecm in& egon eu 3 nn. de A oeon qur⸗ — d uas ulos tuos lac. 4 4 1 O m puted 1 (GRe 1 ir 32 lim duu, 4 1 ssquz mie t en 4 em,& on⸗ r 4 Nanaapen, 1 4 2 ſemine l, tes, und nu lunt: zan xwinſit⸗ ret airRgpyü a gentushu Inl ah me bhalu 57 meon.am. A 2& lachin„Dy 31 ul 1 want unnils ge. don at L ur and Kend. iitautiHa tratg unſ a9 ſ aett.kiiijlse 9473 PH 18 b S diw⸗ on: ant Blondeh x u ritll Mleo⸗ um! ann aſun omnes 2ius m wtyin beph me ggid b Her 4 2 Ai d e De lam luac’ lel zuoc otum. Jlſ N an bütlij e, eklelb. a anin l do. eph ADen anatkbw iGM 1ö. nan 9f Ioſeph tipharis ſac He C ſes& Ephraim. Filij Be 1.Par. 7. Bechor&e & Ros& Mophim Hlij Rachel quos genuit la- æ quatuordecim. Filij Nephthali: laſiel& ſpect b.&. 8- a& Echi & Ared. hi cob:omnes anim Dan, Huſim. Fiiiij li: leſer& Sallem. hi filij Balæ, ait Laban Racheli filiæ ſuæ:& mnes animæ, ſeptè. æ ingreſſæ ſunt cum hæcj & egreſſæ ſunt de gem,& bus filiorũ ei- lij autem loſeph qui di Rgypti, animę duę. Omues ammæ domus Iacob quæ ingreſ tum, ſuere ſeptuaginta. Guni& quam de nos gennit lacob. o Cunctæq́; ammæ ꝗu Iacob in ſemore ilius, abic uxori us, ſexaginia ſex. F' nati ſunt ei in terra ſæ ſunt Myp Miſit autem(lacob) Ioſeph(in Mgyptum) ut ille occurreret in Geſſen. ueniſſet, obuiam densq́; eum, irruit ſuper coll D inter amplexus fleuit. Dixiie&; pater ad lIo lis ſeph, Iam lætu tuam,& ſuperſtitem te rel ☛ gVptum, patri ſuo ad eund locutus eſt ad fratres ſuos, domum patris ſui, Aſcen domus patris mei qui erant in terra naan uenerunt ad me:& ſunt uiri pafio- res ouium, curamq́; habent alen gum: pecora ſua, quæ habere potuerun Cumq; erdotis Heliopoleo Geneſis. cens illi . 17 6. Manaf⸗ tuã uenimus:quoniã non eſt herba gregi- niamin: Bela et bus ſeruorũ tuorum, ingraueſcemte ſame Asbel& Gera& Naaman in terra Chanaan: petimus q; ut eſſe nos & Ophim jubeas ſeruos tuos in terra Geſſen. itaq; rex ad Ieſeph, Pater tuus et fratres tui uenerunt adte. Terra Mgypti in con a tuo eſt: in optimo loco fac eos ha- Pitare,& trade eis terram Geſſen. Quod ſi noſti in eis eſſe uiros induſtrios, conſti- tue illos magiſtros pecorũ meorum. Poſt ntroduxit Ioſeph patrem ſuũ ad re/ Dixit ſtatuit eum corâ eo: qui benedi- „G& interrogat ab eo, Quot ſunt es annorũ uitæ tuę: Reſpõdit Dies pe regrinationis uitę meę centũ triginta an- norũ ſunt, parui& mali,& non peruene- runt uſq; ad dies patrũ meorũ quibus pe- 1udam ante ſe ad regrinati ſunt. Et benedicto rege egreſ⸗ nunciaret ei,& ſus eſt foras. Ioſeph uero patri Quò cum per- bus ſuts juncto Ioſeph curruſuo, aſcendit in optimo terræ loco, em locum: ui, ceperat Pharao. Et alebat eos, omnemi um eius,& domum patris ſui, præbens cibaria ſingu Intoto enim orbe panis deerat,& op- Smoriar, quia uidi faciem preſſerat fames terram; maxime Aegy- & fratri/ dedit poſſeſsionem in Aegypto Rameſſes, ut præ- 3 inquo. Atille pti& Chanaan. E quibus omnempecu- & ad omnem niã congregauit pro uenditione frumen- dam,& nuncia, ti,& in tulit eam in ærarium regis. Cum&; bo Pharaoni:dicamq́ ei, Fratres mei& defeciſſet emptoribus precium, uenit cun Hæc autem dicetis, ut hab terra Geſſen: quia deteſtantur Mgyptij min omnes paſtores cuium. Clacoh ducitur ad regnum Aeg ypti& abſq; Aegyptij ommia pro pamibus ex⸗ pendunt. Cap. XLVII. Ngreiſus ergo Iofeph nunciauit P raoni, dicens, Pater meus& kratres ues eorum& armẽta& cuncta quæe poſ- ſident uenerunt de terra Chanaan:& ec- pti, uendentibu ce conſiſtunt in terra Gefſen. Eætremos rum ſuorũ quinq; uiros conſti Pnaraoni quoq; frat uiſsimis terminis tuit coram rege: quos ille interrogauit, Quid habetis operis ſiores ouiũ ſumus ſerui tui,& nos& pa- ares noſfri. Ad peregrinandum in: & armenta,& omnia t. Adduxerunt ſecũ. uocauerit uos,& dixerit, Quod cum a eſt opus ueſtrum: reſpondebitis. Viri pa- equis ſtores ſumus ſerui tui, ab infantia noſtra uſq; in præſens,& nos& Reſpõderunt, Pa- Cha da Aegyptus ad Ioſeph, dicens, Da no- bisxpanes, quare morimur coram te de⸗ panem dorũ ficiente pecunia: Quibus ille reſpondit dorũ gre pec P* Aducite Pecora ueſtra,& dabo uchis pro eis cibos, ſi pretium nõ habetis. Quę dduxiſſent, dedit eis alimenta pro & ouibus,& bobus,& aſinis: ſu- ſtentauitq; eos illo anno pro commuta- patres noſtri. tione pecorum. Venerunt quoq; anno ſe tare poſitis in cundo,& dixerunt ei: Non ceſamus do- onoſtro quod defſciente pecunia: pe cora ſſmuldefecerũt, nec clam te eſt quod Cur er terran amn as præ magnitudine famis. Sub i,& cunctos popules eius à no- Aegypti uſq; ad extre- mos fines eius, præter terram ſacerdotum quæ à rege tradita fuerat eis, quibus&- erram flatuta cibaria ex horreis publicis præ- 8 corporib.& terra nihil habeamus. go moriemur te uidente:& nos, et Ooſtra tui erimus, eme nos in ſeruitu ha⸗ tem regiam,& prebe ſemina, ne pereũte „0⸗ cultore redigatur terra in ſolitudinem. E⸗ mit igitur loſeph omnem terram Aegy⸗ s ſingulis poſſeſsiones ſu- iecitq; eã B 8 E 3 beban⸗ Ioſeph Geneſis. bebantur,& 1 dcirco nen ſumt compulſt trum ſuorum nocabuntar in pofſeſsioli⸗ uendere poſſeſsiones ſuas. Dixit ergo lo-⸗ bus ſuis. Mihi enim quando ueniebam 3,—. ße E ͤ ſepn ad populos, Enut cernitis,& uos de Meſopotamia, mortua eſt Rachel Sup. 36.7 1 4 M ſun. & terram ueſtram Pharao poſeidet. acci in terra C nh, errat hanaan in ipſo itinere, erat q; lin u Plot, Pier emin&ʒ ſerite agros, ut fruges ha⸗ uernum tempus& ingrediebar Ephra- matautem! trnunc⸗ dere polsitis. Quintam partem regi dabi tam,& ſepeliui eam iuxta uiam Ephra⸗ Nan Cöge bu no tis, quatuor reliquas permitto uobis in ſe tæ, quæ alio nomine appellatur Bethle- aumim 6, 72 Rlijluc mentem,& in cibumfamilijs& hberis hem. Videns autẽ fllios eius dixit ad eũ. dmn mmn, er f ueſtris. Qui reſponderunt, Salus noſtra in Qui ſunt iſti: Reſpondit, Fuij mei ſuns lhianm afer manu tua eſt. reſpiciat nos tantum domi- quos donauit milii deus in loco. Adduc, unn tnpge—— nus noſter,& lęti ſeruiemus regi. Ex eo inquit, eos ad me, ut benedicam illis. O⸗— 1 fuhn Tempore u; in præſentem diem in uni⸗ cuſi enim Iſraẽi caligabant præ nimia ſe-—— nmbwo e gerla terra A⸗ Wti, regihus quinta pars nectute,& clare uidere non poterat. Ap- eeuolckdcs e 1 114. 4., 77 2.„ ou ne num Hluitut.& famm e3t Jual in legem, abſ- plicatos; ad ſe, deoſculatus& circum- 3l amd gmin feum, — 3— 4 ſemn su Km. amn que terra ſacerdotali, quæ ſibera aP hac plexus eos, diæit ad filium ſuũ, Non ſum abemm Lorts an conditione fuit. Habitauit ergo Iſratt in Iaudatus aſpectu tuo, inſuper oſtendit mi- 1 lum me ſeorumt Aegypto, id eſt in terra Geſſen,& poſæ hi deus ſemen tuum. Cumq́ tuliſſet eos C untmnn afA ſilem ſedit eam, auctusq; eſt& multiplicatus Ioſeph de gremio patris, adorautt pro- manmn u. t doc⸗ 3 nimis Et uis it in ea decem& ſeptem an nus interrann. Et poſuit Ephraim ad de- 1— 1en ſu lit nis, facti ꝙ; ſunt omnes dies uitæ illiius, Rteram ſuam, id eſt ad finiſtrã Ifrasl, Ma mum ☛ pet c Sntum guactragima ſeptem annorum. naſſen uero in ſiniſtra ſua ad dexcterã ſci- i mum gienn n umq; appropinquare cerneret diẽ mor licet patris, applicuit; ambos ad eum. 14 gupmmm—& die tis ſuæ, uocauit filium ſuum Ioſeph,& di Qui extendens manum dexteram, pofuit imüutmes 4 ʒit ad eum, Si inueni gratiam in conſpe- ſuper caput Ephraim minoris fratris, ſi⸗ NWuülal AtrN. Pni.m Sup4. à ctu tuo, pone mamunn tuam ſub femore niſtram autem ſuper caput Manaſſe qui ¹ bhiela 4 ã worĩ, 4—— 5— 3—— cerac b E 8 meo.& facies mihi miſericordiam& ue maior natu erat, commutans manus. j Be Heb. u. unmencmcha da umle ritatem, ut non ſepelias me in Acgypto, neditq; Iacob(filijs) Ioſeph,& ait, De- Sup. 32, 3 rhmnüipan. 2 7 En ſed dormiam cum patribus meis,& aufe- us in uius conſpecdu ambulauerunt Pa- 31 4 3 muamämfet 4 ag ras me de terra hac, condasq́; in ſepul- tres mei 2 Iquipa iwuhrhude e cluo maiorum meorum. Cui reſpondit Io ſcit me ah adeleſcentia mea uſc in præ- lagti n e 43 ſeph, Ego faciam quod iuſsiſti. Et ille, Iu ſentẽ diem, i erui Matth.³ auakm e fi e ra ergo inquit, mihi. Quo iurante, adora- ci malisab 1 b. ſtEg 3 1 uit Itraël dominum conuerſus ad lectuli cetur ſuper 22 ina quo 0; iimIrn caput. que patrum meorum Abraham& Iſaac, ſu vgy. 1A rNa it nin C Iacob moriturus bene dixit Rlijs ʒ& creſcant in multitudinem ſuper terra. 4» G inumpldcn be Dan Ioſe pb. Cap. XVIII. Videns autem loſeph quod poſuiffet pa- 5 epläum ae drasſam A Ho ĩtaq; tranſactis nunciatum eſt lo⸗ ter ſuus dexteram manum ſuper caput E- enumn Kchmat ſe ci ſeph, quod ægrotaret pater ſiuus, qui Phraim, grauiter accepit,& apprehen- ki huu aſſumptis duobus filijs Manaſſe& B⸗ ſamn manum patris leuare conatus eſt de Anltinen an Fngend Phraim, ite perrexit. Dictũq; eſt ſeni.Ec c apite Ephraim,& trasferre ſuper caput lin ce fllius tuus Ioſẽph uenit ad te, qui con⸗ Manafſe. Dixiitq; ad patrem, Nõ ita con— fortatus ſedit in lectulo. Et ingrefſo ad ſe uenit pater, quia hic eſt primogenitus, nn Vi wäck Sup. a8. c Ioſeph ait, Deus omnipotens apparuit pone dexteram tuam ſuper caput eius. u mn e Ki mihi in Euza, quę eſt in terra Chanaan Qui renuens ait, Scio fili mi, ſcio:& iſte idem mmium n ſm,ſ. Penedi xit; mihi,& ait, Egote augebo, X+ quippe erit in populos& multiplicabi quldem drbabia. & mult plicabo& faciam te in turbas tur:ſed frater eius minor, maior erit illo, laie im i populorum, dabo; tbiterram hans& iererenen,e uan vundwin Danco. Mcerſin Mt äcnune ſcet in gentes. Benedi- . 5 8.. 7* 8 7 12* ſensini tuo poſt te in poſſeßionem ſempi⸗ xliq́; eis in tempore illo dicens, Iu te be- Sup. 41*g ternam. Duoergo flij tui quiſinati ſimt nedicetu b. erna r Irael, atq; dicetur, Faciat tibi Au aten e bmn oſie rz. P,. d. tibi in terra Aegypti antequam huc ue- deus ſicut Ephraim& ſicut Manaſſe. TAsu S 17.7.à4 nirem adte, mei erunt, Ephraim& Ma Conſtituitc Ephraim ante Manaſſen. Gun e hl 4 naiſes, ſicut Ruben& Simeon reputa- Bt ait ad Ioſeph Rlium ſuum, En ego mo V iee 2* dmm 3 B buntur mihi. Reliquos autem quos ge: rior, et erit deus uobiſcum, reducett uos„ rs ſim G nuexis poſt eos, tui erunt,& nomine fra- ad terram patrum ueſtrorum. Do tibi l zu eg na An E““ b im partem 1 G 8...... 2 5. .· dälcg ng ab enim ee dehith 1, 3 tenida nin„. 3— 3 3n zerat 1 eam ara Pöhe De 81 „ Nhnaſega ijs) 1 ems hgh, ec 1 Kait N. 8 5 ecdu n 9) . werunt„ 1 ſ dfa iti ai üpette 3 ℳ lep agt dicfau 7 m ercptd, ac appketer⸗ 51 mn mus ch na üpercau 1ac e Nöiachn hi aie mogerie, na a rcpit eis Sci MMach:ile im op Asobuthlaht lann mi ctertit) ic untre Yrwü- dre welhtebe⸗ i a krüüttt uir e Mſc Ir. u en Maniſn. Ju amn egec ot a llcetytes u„Do töt Galen Iolie 2z-à partem un 36.2. 19.4 .**„„ Sup.35.. 3„.—.—„ 3.... 3. Par.. bile patris tui,& maculafti Ktrarum eius ug. Benedictiones patris tui confortatæ D. 3 Simeon& L. eui fratres, uala miqui⸗ ſunt benedictionibus patrum eius, donec gup.34.d ſit gor 107.16. a runt „.a'b. 4, Par. 5:2 rabunt te fi ij patris tul. i Ca:ulus leonis ca duplici quę eſt in agro Ephron He- Iob. E. A⸗ g. 10— 48t r 8* Je Iuda,& dux dc Temòorẽ cii Jonèc u? Ibi ſepelierunt eum,& Saram uxorè ei- iat qrunren& jpfe exir us. ibi ſepultus eſt Ifaac cũ Rebecca con Matth.². niat G 3 ctati Mors Iacob. Geneſis. 18 am extra frattes tuos, Aem N Pphttani Lermn emiſſus,& dans moxrhaci in gladio& ar- eloquia pulchritudinis. b lidan Suhanc 8 IFilius accreſcens roſeph Hllius ac= 1. Para. 9.2 * SC lacob filifs ſuis futura pradicens creſcens,& decorus aſpectu:filię diſcurre moritur.(ap. XIIX. runt ſuper murum. ged exaſperauerit eu Ocauit autem lacob Blios ſios,&&i iurgati ſunt. inuideruntq́; illi haben- tes iacula. dedit in forti arcus eius,& dii- A V airt eis. Cõgregamin:, ut annunciem quæ uentura ſunt uobis in diebus nouiſ- ſoluta ſunt uincula brachiorum& manu- — amini,& audite flij lacob, um illius per manus potentts Iaceb. inde ſimis. Cõgrteg. b. 3. 42, audite Iſtatl patrem ueſtrum. paſtor egreſſus eſt, lapis Ifracl. Deus pa Liſs 16 1.50⸗ enitus meus⸗tufortitu tris tui erit adiutor tuus,& ommpotens do mea& principium doloris mei:prior benedicet tibi benedictionibus cœli de/ in donis.maior(in)imperio. Hffuſus es ſi ſuper. benedictionibus abyſei iacentis de d cut aqua, non creſcas:ſcna aſcendiſſi cu orſum, benedictionibus huberum& uull- Ruben primog tatis bellantia. In conſilium eorum non ueniret deſiderium collium æternorum. ueniat anima mea,& in coœetu illorum nõ fant in capite Ioſeph& in uertice Naza b ia mea:iſquia in furore ſuo occide ręi interfratres ſuos. Beniamin lupus runt uirum,& in uoluntate ſua ſuſfode · rapax, mane comedet predam,& ue⸗ uirum. ¹◻ Maledictus furor eorum, ſpere diuidet ſpolia. Omnes hi in tribu/- quia pertinaz.& indignatio eotum, quia bus Iſratl duodecim. Hæc locutus eſt eis qura: diuidam eos ii acob& diſpergà pater ſuus benedi xitc; lingulis. benedi⸗ eos in Iſracl. ctionibus proprijs. Et præcepit eis, di⸗ B Iuda, te laudabunt fratres tui. manus cens⸗ Ego congregor ad populm mer̃. tua tuæ in ceruicibus inimicorũ tuorũ, ado ſepelite me cum patrſbus meis in ſpetun⸗ 4 11 Iuda: ad prędam fili mi aſcendiſti:requie, thei conira Mambre mterxta Chanaan, ſcens accubuiſtiut leo.& quaſi legna, ꝗs ſiquam emit Abraham cum agro ab E, upt. 2z. . ſiſcitabit eum:(NONl aufereturſceptru phron Hethęo in poſſeſsionem ſepulchri. 2 mu Lĩgans ad uineam puilã iuge ſua:ibi& Lia condita iacet. Fini- fuum atem ò flli mi aſinã ſuam. la⸗ tisc mã datis quibus ſilios inſtruebat, col uabit in uino ſtolam ſuam,& inſanguine legit pedes ſuos ſuper lectulum,& obijt⸗ uuæ palliũ ſuum. Pulchriores ſunt oculi appoſitustꝶ eſt ad populum ſuum. eius uino,& dẽtes eius lacte cãdidiores. ¶ Sepelitur lacob in ſpelunca duplici cum Zabulon in. littore maris habitabit, patribus ſuiis. Cap. L. & in ſtatione nauium pertingens uſq; ad ◻ Vod cernens loſeph xuit ſuper fa- A Sidonem. 3 Jciem patris, flens& deoſculatus eũ- Iſſachar aſinus fortis accubans inter Pręcepitq; ſeruis ſuis medicis, ut aroma⸗- terminos. Vidit tequiem quod eſſet bo⸗ tibus con dirent patrem. Quibus iuſſa ex- na,& terram uod optima:& ſuppoſuit plentibus tranſierumt quadraginta dies: humerum ſuum ad portandum, factusq; iſte quippe mos erat cadauerum condi- eſt txibutis leruiens. torum, fleuitq; eũ Aegyptus ſeptuaginta CQ Dan iudicabit populum ſuũ ſicut& diebus. Et expleto planctis tẽpore, iocu. AMia tribus in Iſracl. Fiat Dan coluber in tus eſt lofeph Adfamiliam Pharaonis, Si 8 er ſut b uia, ceraſtes in ſemita, mordẽs ungulas e⸗ Inueni gratiam in csſpecter Heft dequi- AAQ qui, ut cadat aſcenſor eius retro. 8AL.V- minſ in auribus Pharaonis: eo quod pa- TARE tuum expectabo Domine. ter meus adiurauerit me, dicẽs, Enmori- Gad accinctus pręliabitur ante eum, or in ſepulchro meo ii quod fodi miht in Sup. 47. S & ipſe accingerur retrerũnn. terra Chanaã, ſepelies me. Aſcẽdaã igitur Aſe pinguis panis eius,& præbebit& ſepelia patrẽ meũ, ac reuertar. Dixit q́; delicias regibus. ei Pharao, Aſcende,& ſepeli patrè tuum Neph⸗ d 4 ſicut 5 Gerel querant . 7. b Hup 83.d 4 siuf ubus auditis fleuit Ioſeph, uenerunti; ad eum fratres ſui:proni adorantes in ter. ram dix erunt, Serui tui ſumus. Quibus il le reſpondit, Nolite timere: num dei pof Sup. 49. b ſumus reſiſtere uoluntati⸗ Vos cogitaſtis de me malum, ſed deus uertit illudin bo- num: ut exaltaret me ſicut impræ ſentiarũ D cernitis,& ſaluos faceret multos popu- . 49. l0s. Nolite timere, ego ſj paſcam uos& paruulos ueſtros, conſolatus q; eſt eos,& blande ac leniter eſtlocutus. Et habita- uit in Aegypto cũ omni domo patris fui: uixuc; centum decem annis. Et uidit E. Phraum ſilos uſq; ad tertiam Seneratio- gene, 32. n. Enlij quoc Machuir filtj Manaffe na ti ſunt in genntbus loſeph. Quibus trant- 5.11. d 3Cis Ocutus eſt fratribus ſuis, Poſt mor tẽ meam deus uiſitahit uos,& aſcendere uuos faciet de terraiſta ad terrã quã nura- in? braham, Iſaac& Iacob. Cuip adiu- raſſet eos, atq; dixiſſet, Deꝰ uiitabit uos, aſpor⸗ ſed csteru Mors Jacob Geneſis. B ſicut adiuratus es. Qno aſcendente, ierũt cum eo omnes ſenes domus Pharaonis, cunctiq; maiores natu terrææ Aegypti:do mus loleph cum fratribus ſuis abſc; par⸗ uulis& gregibus, abſq; armentis q†⁴dere liquerunt in terra Geſſen. Habuit quoq; in comi:atu currus et equites:& facta eſt turba nõ modica. Veneruntq; ad aream Atad, quæ ſita eſt trans Iordanem: ubi ce lebrantes exequias planctu magno atq; uehementi impleuerunt ſeptẽ dies. Quod cum uidiſſent habitatores terræ Chana- an: dierunt, Plãctus magnus eſt iſte Ae- Eyptijs. Et idoirco uocatum eſt nomen ioci iins, Plancius Aegypti Fecerũt er- go filij Iacob ſicut pręceperat eis,& por tantes eum in terram Chanaan, ſſepelie- runt eum in ſpelunca duplici,“ quam eme rat Abraham cum agro in poſſeſsionem ſepulchri ab Ephron Hethæo, contra fa- ciem Mambre. Reuerſusq; eſt Ioſeph in O Aegyptum cũ fratribus ſuis& omni co- mitaiu, ſepulto patre. Quo mortuo, timen tes fratres eius,& mutuo colloquentes, Ne forte memor ſit iniuriæ quam paſſus eſt,& reddat nobis omne malum quod fe cimus Tmandauerunt ei, dicentes, Pater tuus præcepit nobis antequam morere- tur, ut hæc tibi uerbis illius diceremus, Ob ecro, ut obliniſcaris ſceleris fratrum tuorũ,& peccati atq; maliciæ quã exer- cuerunt in te. nos quoq; oramus, k ut ſer- uo dei patri tuo dimittas iniquitatẽ hanc. Iaſportate oſſa mea uobiſcũ de loco mortuus eſt expletis centũ decẽ uit annis. Et conditus aroma eſt in loculo in Aegypto. Liber Exodus, Hebrai, ce Velleſemoth. ¶ Opprimuntur filij Iſra dura ſeruitute. 1 Aec ſunt nomina flliorum S fracl ꝗ ingreſsi ſunt in Ae- Sgyptum cum lacob:ſinguli E cum domibus ſuis introie- runt, Ruben, Simeon, Le⸗ ui, ludas, Iſſachar, Zabulon,& Benia- min, Dan& Nepthali, Gad& Aſer. E- rant igitur omnes animæ eorum, qui e⸗ greſsi ſunt de femore Iacob, ſeptuaginta: Ioſeph autẽ in Aegypro erat. Quo mor- tuo,& uniuerſis fratribus eius, omniq́; co gnatione ſua, ſ fllij Ifrael creuerunt,& quaſt germinantes multaplicati ſunt, ac roborati nimis, impleuerunt terram. Sur- rexit interea rex nouus qui ignorabat Ioleph:& ſuum, Ecce, popi n hautct n⸗ l(W rwynnlpo 8 „. Apo emn fplu p lrragar ui . 4 v temcnece T treu Bcceauer 2 nn Gutauei t Pe e anännaöurauret 2. Nlus fillorum Ifraẽl mul- tus,& fortior nobis eſt. Venite ſapien/ ter opprimamus eum: ne forte tur,& ſi ingruerit contra nos bellum, ad- datur immicis noſtris xnugnatisq́; no- bis egrediatur de terr eis magiſtros operum. ffligerent eos oneribus: ædificaueruntq; urbes taberna culorum Pharaoni, Pluthon,& Rameſ- ſes. Quantoq́; opprimebãt eos, tanto ma gis multiplicabantur,& ereſcebant: ode- raniq; fiſos Iſrael Aegyptij bant illudentes eis (& inuidentes) Atq; ad amaritudinem perducebant uitam eo- rum operibus duxis luti& lateris, ommo famulatu, quo in tetræ operibus preme- bantur. Dixit autem rex Aeg tricibus Hebręor batur Sephora, altera Phua, eis, Quando obſtetricabitis Hebręas,& & partus tẽpus aduenerit:ſi maſculus fue rit, interflcite eum: ſi fœmina, reſeruate. Ti muerunt autem obſtetriges Deü.& non tecerunt iuxta pręcepti regis Aegypti, abät mares. Ogibus accerlitis ad ſe, rex ait, Quidnã eſt hoc quod facere uoluiſtis, ut pueros ſ eruaretis: Quę reſpõ derunt, Non ſunt Hebreę ſicut Aegyptię mulieres: ipfe enim obſtetricandi habent m: quariun una uoca- E jeßls 1 In nn ad denlam, m d erg 1 o bitet 1 oln 021 au ☛ a Narulpe kmices miRtgain 441 di teme 3 usn- relck miuim fNl h re arggichn on koiſe 57— CyMſesde 4qus pan mutluxcnus 111 45 tn Mal 4 ceuckpor tnetpt me3 3 enwüncon ueum celate 1 ☛ wotpeamet 1. epeinig m. n — 8 llortetin, N ———,— vgadediniſ* umudieſtc u 4 unstimulitTa ann rewcnelsch 8 fudd uns ricnans, d 3 pudm undile Cu ir u⸗ Jti&uO ſiaen H gemtepo Nan plä Ref paiePenca n K ocm li aiqilo Fr Phnarni hangueräil rn ztn mir botdimeice rr Lepum unutpuerilsat pip nac vidnsQl n Poptann jweniig em pes Moy GCndean.lnch mi creuet, gren nnn ſäidnem, lhm Rgn. rentem deehres 1 p Qumo herittha t müüim nüil pe 1/ vpaum: ldud GteE falnda isRedt ae 5: Gixitg cidu min u eraun, umg Ene uisce Nnc an— Reme un e in occiai buen r Late Uuna d iab didl. mſen ug. qiae Nld. e M 3 9. KX N du e nea 39' lenad a beiha n wnn er aude egYp a Nepoſ,g dh IA b 1 a e lienm 2 ptum tttin Ne. 1 m dor am 3 dnguü Ge,— ſt Ru 34 ds introie, at, 2 eon,Le eptha aeeben es an zn de nore. uie- virn natäg— eter npolii ng ber pperent os auei nnebestzbenn enl, aats Se Rme- bpr n os nanom nuu cebanr ode dlE, Ag 218( u lenes aig npe nabnntuxane rs tersanni nte a ibo pree tten 4 antrgyptichle⸗ en r munce elf'ſ aite 1 n, prechiw lau ſtet taat Hebha maſ” ddu amalallshe” m. relenatel 4" u dann un 2 acalin ich ta quodhren OX thö tE anchut exypit in ach. andihabent ſcicgtau Moyſes ſcientiam,& priuſquã neniamus ad eas, aciunt. Bene ergo fecit deus obſtetrici- pus:& creuit populus, con nimis. Et quia timuerũt obſtetrices deũ, edificauit ei rao omnt populo ſuo, maſculint lexus natum roij cite:quicquid fœminini, reſeruate. ¶ Mayſes de aqua extractus,& in aula regia educatus propter homcichum concepit,& peperit flliũ:& He. n. d raonis ut lauaret in flu gine S pue 4— 8984* us gradiebãtur pet crepidinẽ auèi. Qie fugit m Madian. Cap. J. LGrenüs eſt poſt hęc uir de domo Le- ui, et acce pit uxorem ſtirpis ſug: quæ potumq; dedit ouibus. Atille, uidens eum inquit. quare dimiſiſtis hominem: uocate elegant? abſcondit tribus menſibus. Cũ eũ ut comedat panẽ. Iurauit ergo Moy- Exodus. 19 eius, moratus eſt in Terra Madian, S& ſedit iuæxta puteum. Erant aũi ſaceidoti fortatusq; eſt Madian ſeptẽ filie, quę uenerant ad hau- riendam aquã:& impletis canalibus ad- s domos. Pręcepit ergo Pha aquare cupiebant greges patris ſui. Su- dicens, Qutcquid peruenere paſtores,& eiecerunt eas: ſur- fuerit, in flumen rexiq; Moyſes,& defenſis puellis, ad- aquauit oues earũ. Que cum reuertiſſent ad xlethro patrem ſuũ, diæit ad eas, Cur Ragurf. uelocius ueniſtis ſolito: Reſponderunt, Vir Aegyptius liberauit nos de manmu pa ſtorum: inſuper& hauſit aquã nobiſcnñ̃, Vbieſt, D que iam ceſare non poſſet, ſumplit ficel ſes quod habhitaret cum eo. i Accepuq; Infra 18.a lam ſcirpeam, et liniuit eam bitumine ac pice:poſuitq; intus infantuium Sephoram filiam eius uxorem, quę pepe: Para. az. b „S& expo rit ei fillũ, quem nocauit Gerſan, dicẽs, Jyjo ſuit eũ in carecto ripę fluminis, ſtäte pro Aduena fui in terra aliena( Alterũ uero 90 pera, cul ſorore eius,& conſy derante euentũ peperit, quem uocauit Eliezer, dicens, Ad6. 7. c rei. Ecce autem deſcendebat filia Pna deus em̃ patris mei adiutor meus lg ei, puit me de manu Pharaonis Poſt multũ uero tẽporis mortuus eſt rex Aegypti: cum uidiſſet flſcellã in papyrione, miſit& ingemiſcentes filij Ifrael, propter ope unam è famulabus ſuis:& allatam ape⸗ ra uociferati ſunt. Aſcendiq; clamor eo riens, cernensq́; in ea parunlũ uagientẽ, rum ad deũ ab Operibus& audtuit ge- ar ‚I&⅞ exi⸗ miſerta eius, ait, De infantibus Hebręo⸗- mitum eorum ac recordatus eſt ſcœderis rum eſt his. Qui ſoror pueri, Vis, inquit, quod pepigit cum Abrahã, Iſaac& la- ut uadã,& uocẽ tibi mulierem Hebręã, cob. Et reſpexit dominus filios Iſraẽl,— cognouit quę nutrire poſſit infantulũ: Reſpondit, Vade. Perrexit puella,& uocauit matrẽ ſuã. Ad quã locuta fllia Pharaonis, Acci pe, ait, puerũ iſtum,& nutri mihi: ego da bo tibi mercedẽ tuã. Suſcepit mulier,& & liberauit eos. ¶ NMoyſes à Deo legatus mititur ad fi⸗ lior Iſraël. Cap 1I1. Oyſes aũt paſceba ceri ſui ſacerdotis Madian · cumq t oues Iethro ſo A nutriuit puerũ: adultumq́; tradidit flliæ duxiſſet gregẽ ad interiora deſerti, uenit Pharaonts. Quem illa adoptauit in locũ ad montem dei Horeb Apparuitq; ei do Hilij, uocauitq́; nomen eius Moyſes, di⸗ minus in flãma ignis de medio rubi. ces, Quia de aqua tuli eũ. In dtebu poſtq́; creuerat Moyſes, egreſſus eſt ad pureretf. Dixit ergo Moyſes, sillis uidebat quod rubus arderct,& non com. Vadam, Ack. 7.4 fratres ſuos, uiditq; aflictionem eorũ, et& uidebo uiſionem hanc magnã, quare uirum R. gyptiũ percutientem quendã non cõburatur rubus. Ceinens autẽ dis, de Hebręis fratribus ſuis Cumq́; circũ, quod pergeret ad uidendũ, uocauit eum ſpexiſſet huc atq; illuc,& nullum adeſſe de medio rubi,& ait, Moyſes. Qui te- uidiſſet, percuſſum Mgyptium abſcõdit ſpondit, Adſum. At ille, Ne appropies, ſabulo. Et egreſſus die altero conſpexit inquit, huc, ſolue calceamentu m de pedi- duos Hebrgęos rixantes: dixitq; ei qui fa bus tuis locus enim in quo ſtas, terra ſann B C ciebat iniuriã, Quare percutis proximũ ca eſt. Et ait, i Ego ſum deus patris tui, Matthl22 tuum: Qui reſpondit, Quis conſtituit te deus Abrahã,& deus Iſaac,& deus Ja- c. Mar.i⸗ principẽ᷑,& iudicem ſuper nos: nã occi- cob. Abſcondit Moyſes faciem ſuã non c.Lu. ac⸗ dere me tuuis ſicut heri occidiſti Mgy enim audebat aſpicere contra deũ. Cui ptiũ: Timuit Moyſes,& ait, Quomodo ait dominus, Vidi affliction? populi meĩ palã factum eſt uerbum iſtud: Audiuitc; in gypto,& clamorẽ eius audiui pro Pharao ſermonem hunc,& quęrebat oc pter duritiã eorum qui preſun operibus, cidere Moyſen: qui fugiens de cõſpectu et ſciens dolort eius, deſcendi ut liberem Eumn ,. 7, Moyſes Fxodus- Pͦl eum de manibus Aegyptioruũ,& educã euf Lraetiete e pini⸗ egyptiorũ,& educã CVenit Mayſés in Aey yptum, Aa⸗ l c K de terra illa in terrã bonã& ſpacioſam, ronem prointerprete P etreu giä 1 G8 3 d in terram quę fluit lacte et melle, ad loca Cap. I111 fänollle 1en pum, Chananet,& Hethei,& Amorrhęr.& RHpondens Moyfes ait, Non credẽt gmee psun Pherezci,& Heuci,& Iebuſei. Qlumor IOmiht, neq; audient uocem meam⸗ſed 4 6—— C neo Htorã Iſras uenit ad me, uidiq; af, dicent, Non apparuit tibi dominus. Di⸗ aum om „ lictionè corum. quaab Aegyptiſs oppri xit ergo ad eũ, Quid eſt quodtenes in mn run 2en fann Voctrio muntur. Sed ueni,& mittam te ad Pha⸗ manu tua: Reſpõdm. Virga. Diaitc do lwugeou ſein, 4 Moſis aomein, Ai educas populum meum, fllios minus, Proijce eam in terrã Proſeek& Mmancdeen em. lir al de Aegypto- Dixit Moyſes ad uera eſt in colubr, ita ut fugeret May- bun ene, zen pumad den, Quis ſum ego, ut uadam ad Pharao ſes. Dixitc; dũs, Extende manum tua dlächmd, Drm nem,& educã Nlios Iſraẽl de Aegyptot& apprehende caudam eius. Extendit, ultiD In iminer Qui dixit ei, Ego ero tecũ et hoc habe& tenuit, nerſaq; eſt in uirgam. Vt ere⸗ aimaati un pf bis ſignã quod miſerim te. Cum eduxe/ dant, inquit, quod apparuerit tibi domi- faraum 1n krem ris Populum(meum)de Aegypto, immo nus deus patrũ tuorum, deus Abraham ſuori gim liache khuott lahis deo ſuper moniẽ iſtã. Ait Moyſes& deus Ilaac et deus Iacob. Dixii; do 3 oeronrte. dumn ſbora 8 deum, Eæce ego uadã adfltios Iſraẽt, minus rurſum, Mitte manã tuam in ſinũ a Km Jun— grxpe & dicam eis, deus patrũ ueſtrorũ miſit tuum. Quam cum miliſſet in ſinum, pro- npeni, N 6 4. me ad uos. Si dixerint milii. Quod eſt tullit leproſam inſtar niuis. Rernane n Fjſätrtgilß 155 8 nomen eius: quid dicam eis: Diæit domi manum tuam in ſinum tuũ. Retraxit,& ampii un r L nus ad Moylſen, E GO ſum qui ſum. Ait, protulit ĩiterum,& erat ſimilis carni reii⸗ Ae., S 8 t. Sic dices filijs Iſracl, QVI eſt, miſit me quę Si non crediderint, inquit, tibi, ne auoddciemc 2 Die duos Dbriio; iterã qjens ad Noyſen, audierint lermonem ſigni prioris creci mutur Vae⸗de in o Hec dices filiſs lracl, dominus deus pa⸗ uerbo ſigni ſequentis. Quod ſi nec duo- Mäns Uipe un kaane trum ueſtrorum, deus Abraham,& deus bus quidem his ſgnis crediderint nech o m 1 Nun Iſaac, et deus Iacob miſit me ad uos. hoc audierint uocem tuͦam ſume acuã ſlums- äslaöor ſecunn nomen mihi eſt in æternum,& hoc me, nis,& effunde eam ſuper aridã,& quic- woirtem gmn moriale meum in generatione& gene⸗ quid hauſeris de fluuio, uertetur in fan⸗- uffomnig Le fongre rationem Vade,& cögrega ſeniores guinem. Ait Moyſes, Oblecro domine qmuiaſa 3 2 R lna 1 acl,& dices ad eos. ũs deus patrũ ue/ non ſum eloqueus ab heri& nudiuſter- art kahh ne pauct deurumaaf Herniemins. leh Abradde fin. e ex quo locutus es ad ſeruũ tuum, beudhal n a bon tans uifetauf 8 ob, cens; iſi⸗ impeditioris& tardioris lingue fum. Di emgrpud, e tpopule Mads 1 zuos. uidi omnia quę ac⸗ xit dominus ad eum, Quis fecit os ho- danig qMd mt omimn edac un 89 1e nen Kegpto. 85 Aniat mni aut quis fabricatus elt mutum& V lii d gu 2 kealh rã Chananęi& Hetthæi Thmarf i eeue nidenen Seceumuoemeegor V bunpn 5 & Pherezgęi& Heuęi& MerTe iaitur,& ego ero in ore tuo, do Mat. 10 c aunch f che 29 euęi& Iebuſei, ad ter eboq; Fquid ſoquaris. Atille, Oblecro, te. auu es ſallta ram fluentẽ lacte& melle. Et audiet uo dõmine. inquſt, mitte quem miſſurus es. DalAs cem tuam, ingredierisq; tu& ſeniores Iratus dominus in Moyſen„ait Aaroa b JDowein+ h — adreds Aesypti,& dices ad eum, frater tuus Leuites, ſcio quod eloquens Lor. b hu 7.* dominus deus Hebręorum uocauit nos. ſit. ecce ipſe egrediet᷑ in occurfum tuã WwaA en üce Ibimus uiam triũ dierũ inſolitudinẽ„ut uidenst Siet 1u0 im tuũ,. Gtwllüieen popam 3- udiné, ut uidensc; te letabitur corde. Loquere Eccl. 43, Ahaftetm, aw. A immolemus domino deo noſtro. Sed ego ad eum, et pone uerb„.„ 3 Rcetm g. At ſcio quod nõ dimittet uos rex A 1„up Leena meam Oreckus et A hmit Cgi p. une Ut easſs Azſi pe. 5 egypti ego ero inore tuo, et in ore illius, ſ et o⸗ Inf. 7.2 eneis Nd Les As,nfi per manã ualidã. Bxtendam ſtendam uobis quid agere debeatis. Et le Laddan que manũ meã,& percutiã in lülton din C. Tun, . A Wen: percutâ Aegypta in ipſe loquetur pro te ad populũ, et erit os ltedrä uno Ls G cunctis mirabilibmeis, que facturusſum euum, tu aũt eris ei in his quę ad deũ per anee kemnu b medio eor, poſt hoc dimittet uos. Da tinent. Virgam quoq; hanc ſume in ma b zuhn i Ehae Lafr 6 Sratann Populo huic coram Aegy- nu tua, in qua facturꝰ es ſigna. Abijt Moy muun 2n accan Mr. 11.a pfijs& ci egredicmini, nõ exibitis ua ſes, et reuerſus eſt ad letbro ſocerũ ſuũ 1 12.C cui,ſed poſtuſabit mulier à uicina ſua& dixitc; ei. Vadam et reuertar ad fra tres 1 dücgu Na ab hoſpita ſua. uaſa argẽtea& aurea, ac mees in Mgyptũ, ut uideã ſi adhuc ui- V huda henealo neſtes, bonetiscy eas ſuper fllios& fllias uant. Cui ait lethro, Vade in pace. Di- V urdi—*☚ flatac Veſtras,& poLiabitt M yptum. xit ergo däs ad Moylen in Madian. Nnbil at piaſa Venit Vade, V 1oug Bes 2 quat mi n N es,t diei bitu aerb o.et uid dte: ei in (90 hur* ſt ad ime an etrabeai, n etraxit aut eꝛminii⸗ utbinng 2 is ctedit Malinec dno⸗ 1 m rint 1 nech anaflumi⸗ 190 à& quic⸗ nag turin in odomine, n mudiuge nennätaum, dan ueſam Di M ecitolo⸗ mant mutum ⸗ aep lonne ego, actewacd bem aß niſunse.Wh „Pat, zum u math d eloquens dom aat urlum nä, 0r[Loqurr Jad9 aant oreeibset wo lu ſeto U7g d beats B ag i ttetto Hennad deäper at p imeinm nabijſly a ocerüluü aust adlane Bee adhnru- aa pace De MMadin, Vade F ecce erg E quato magis fideder oyſes 20 ui quęrebat animã tuã. fectis operum& exactoribus popult, di Tulit ergo Moxyſes uxorẽ ſuã,& filios cens, Nequaquã ultra dabitis paleas po- ſuos,& impoſuit eos ſuper aſinum, reuer pulo ad conficiendos lateres, licut prius- ſusq; eſt in Egyptum, portans uirgam fed ipſi uadant,& colligant ſtipulas. Et gei in manu ſua. Dixitq; ei dominus re/ meniuram laterũ, quam prius faciebant, nertenti in E gyptũ, Vide ut omnia o⸗ imponetis ſuper eos, nec minuetis quic«- ſtenta quę poſiu in manu tua, facias corã quam. uacant enim,& idcirco uociferan Pharaone, ego indurabo cor eius,& nõ tur, dic?tes, Eamus,& ſacriſicemus deo dimittet populum. Dicesq; ad eum, Hęc noſtro. Opprimantur operibus,& exc- dicit dommus, Filius meus primogeni⸗ pleant ea, ut nõ acqvieſcant uerbis men tus. Iſmacl. Dixi tibi, Dimitte filiũ meum dacibus. Igitur egteſſ præfecti operum ut ſeruiat mihi.& noluiſti dimittere eũ.& exactores, ad populum dixerunt, Sic o interficiam flliũ tuum primo⸗ dicit Phatao, Non do uobis palcas, ite- genitum. Cumqʒ eſſet in itinere, in diuer et colligite ſicubi inuenire poteritis, nec forio occurrit ei dominus, et uolebat oc minuetur quicquãà de opere ueſtro. Di- cidere eum. Tulit illico Sephora acutiſ- ſperſusq; eſt populusxrin Jomnem terrã pet ſimam petrã,& circumcidit pręputium RÆ gypti ad colligendas paleas. Pręfecti C Hliij ſui, tetigitq; pedes eius.& ait, Spon quoq; operum inſtabant, dicentes, Cem ſus ſanguinũ tu mihi es. Et dimiſit eum plete opus ueſtrum quotidie, ut prius fa⸗ poſtq́; dixerat, Sponſus ſanguinũ iu mi⸗ cere ſolebatis, quãdo dabantur uobis pa Oixit hi es, ob circumciſionem. Dixiiq; dñs leę. Flagellatio; ſunt qui pręerant operi⸗/ autem ad Aaron, Vade in occurſum Moyſt in bus flliorum Iſraẽl, ab exactoribus Pha- deſertũ. Qui perrexit obuiã ei in Mon raonis, diceniibus, Quare non impleſtis tem dei,& oſculatus eſt eũ. Narrauitq; menſuram laterum ſicut ptius, nec heri, Moyſes Aarõ omnia uerba dmi pro qui nec hodie: Veneruntq; prępoſiti filiorũ bus miſerat eum,& ſigna quę mandaue Ifrael,& nociſerati ſunt ad Pharaonem rat. Veneruniq; ſimul,& congregaue⸗ dicentes, Cur ita agis cõtra ſeruos ruos: G runt cunctos ſeniores fliorã lſraẽi. o/ Paleę non dantur nobis,& lateres ſimi- cutusq; eſt( ad) Aaron omnia uerba quę liter imperãtur, en famuli tui flagellis cę dixerat dñs ad Moyſen,& fecit ſigna dimur,& iniufte agitur contra populum coram populo,& credidit populus. Au⸗- tuũ. Qui ait, Vacatis otio,& idcirco di dieruntq; quod urſitaſſet dominus filios citis, Bamus,& ſacrificemus dño. Ite er Iſratl,& quod reſpexiſſet affliciionem go,& operamini, paleę non dabunt᷑ uo⸗ illorum,& proni adorauerunt. Pis,& reddetis conſuetũ numerum late⸗ ¶ Pbaraò contempta dei lezatione, rum. Videbantq́; ſe prępoſſti flliorum grauius premit Iſraëlitas. Iſragxin malã,]) eo quod diceretur eis, in malg Cap. V. Nõ minuet quicq́;(operis) de lateribus Oſt hęc ingreſ ſunt Moyſes& Aa per ſingulos dies. Occurrerũæ Moyſi ron, et dix erunt Pharaoni, Hęc dicit& Aaron, qui ſtabant ex aduerſo, egre- dñs deus IſtatlI, Dimitte populum meum dientes à Pharaone,& dixerunt ad eos, ut ſacrificet mihi in deſerto. At ilie re- Videat dñs& iudicet, quoniã fœtere fa ſpondit, Quis eſt dominus, ut audiã uo⸗ ciſtis odorem noſtrũ corã Pharaone& cem eins,& dimittã: neſcie dominã,& ſexuis eius,& prębuiſtis ei gladiũ ut oce Iſracl gon dimittã. Dix eruntq;, deus He cideret nos. Reuerfusq; eſt Moyſes ad Pręorũ uocauit nos, ut eamus utã trium dominũ,& ait, Domine cur afffixiſſi po dierum in ſolitudinem,& ſacrficemus pulum iſtã, quare miſiſti me: Ex eo emi dño deo noſtro, ne forte accidat nobis quo ingrefſus ſum ad Pharaonem, ut lo- peſtis aut glad:us. Kit ad eos rex ꝑy- quererr ex] nomine tuo, afflixit populũ pti, Quare Moyſes et Karon ſolicitaris tuum,& non liberaſti eos. popult ab operibus ſuis: ite ad onera ue(onſolatur. deeis Raẽ litas,& texitur ſtra. Dixi:q; Pharao, Multus eſt popu- Genealheia Moyſi. Cap. VI. lus terrę, uidetis qusd turba ſuccreuerit, D'ic is ad Moylſen, Nunc ui- tis ess requiem ab debis quæx fachrus ſum Pharaoni, Operl⸗ pen 4 5 4 ſ““. 8 e. 4 per manũ enim fortẽ dimittet eos,& in manu robuſta eijciet ilios de terra ſua. Locutusq; eſt dñs ad Moyſen, dicens, ſeptem. Filij quoq; Iſaar, Core,& Ne- pheg,& Zechri- Fllij quoq; Oziel, Mi ſael,& Eliſaphan, et Sechri. Accepit au go dñs qui apparui Abrahã, Iaac& Iacob in deo omnipotente, et nomẽ meã ADGONAI nö indicaui eis. Pepigity foœdus cum eis, ut darem eis Terr naan, terram peregrinationis eorum, in qua fuerunt aduenę. Ego audiui gemitũ filiorũ Iſratl quo Æ gyptij opprefſerunt ſum pacti mei. Ideo ras, E go dũs qui educam uos de ergaſtulo Mgyptiorum,& eruã de ſeruitute, ac redumã in brachio excelſo & iudicijs magnis. Et aſſumã uos mihi in populum,& ero ueſter deus,& ſcietis quod ego ſum dñs deus ueſter, qui edu- xerim uos de ergaftulo Æ& gyptiorũ,& indux erim uos in terram, ſuper quam le uaui manũ meam ut darẽ eam Abrahã, Ilaac& lacob, daboq́; illam poſſidendã uobis, ego dñs. Narrauit ergo Moyſes omnia filijs Iſraẽl, qui non acquieuerunt ei propter anguſtiã ſpiritus,& opus du- riſsimũ. Locutusq́; eſt dominus ad Moy ſen. dicẽs, Ingredere,& loquere ad Pha raonem regẽ&gypti, ut dimittat filios Iiraẽl de terra ſua. Reſpõdit Moyſes co ram domino, Ecce flij Iſraẽl nõ audiũt me,& quomodo audiet Pharao, pręſer- tim cum incircunciſus ſim labijs: Locu- tusq; eſt dominus ad Moyſen& Aarõ, C& dedit mandatum ad fllios Iſracl,& ad Pharaonẽ᷑ regem M gypti ut educerent filios Iſraẽl de Terra& gypti. Iſti ſunt principes domorum per familias ſuas. Fi lij Ruben primogeniti lratlis, Henoch & Phallu, Heſron& Charmi, tiones Ruben. Filij Simeon, lamusl & Iamin(& lami)& Ahod,& Iachin, & Sohar,& Saulfilius Chananitidis, hę progenies Simeon. Et hęc nomina fllio- rum Leui per cognationes ſuas, Gerſon & Caath& Merari. Anni aũt uitę Leui fuerũt centũ triginta ſeptem. Filij Ger ſon/Lobni et Semei, per cognationes ſu- as. Eilij Caath, Amram, et Iſaar,& He bron& Oziel: Æ anni& uite Caath, centum trięinta tres. Filij Merari, Mo- i holi& Muſi. hę cognationes Leui per familias ſuas. Accepit aũt Amram uxo- rem Iocabed patruelem luam, quę pepe rit ei Aaron& Moyſen(et Mariã) Fue runt; auni uitę Auua. centum triginta tem Karon uxorem Elizabeth filià ami nadab, ſororem Nahaſon, Nadab,& Abiu,& Eleazar,& Itha- mar. Filij quoq; Core: Aſer,& Elca- na,& Abiaſaph. hæ ſunt cognationes Coritarũ. At uero Eleazar fllius Aaron accepit uxorem de filiabus Phutiel: quę peperit ei Phineas. hi ſunt principes fa- miliarum Leuiticarum per cognationes ſuas. Iſte eſt Aaron& Moyſes, quibus pręcepit ds ut educerent filos Iiratl de Terra fl gypti per turmas ſuas. Hi ſunt qui loquunt᷑ ad Pharaonem regẽ Mgy pti, ut educat filios Iſrat de Æ& gypto: iſte eſt Moyſes& Aaron, in die qua lo- cutus eſt dñs ad Moyſen, in Terra Aegy pti. Et locutus eſt dñs ad Moyſen, dicẽs, Ego dñs:loquere ad Pharaonè regẽ Ae gyptiↄ oĩa quę loquor tibi. Et ait Moy- ſes coram domino, En incircumciſus la bijs ſum, quomodo audiet me Pharao: C Virga in ſerpentem,& aquc in ſetn- Suanem uertuntur. Cap. VII. xit; dominus ad Moyſen, Ecce conſtitui te deũ Pharaonis:& Aa- ronfrater tuus erit propheta tuus. Iu lo- queris ei omnia quę mando tibi:& ille loquatur ad Pharaonsẽ, ut dimittat fllios Ifraẽi de terra ſua. Sed ego indurabo cor eius,& multiplicabo ſgna& oſtenta mea in Terra Aegypti,& nen audiet uos:immittamq́; manũ meam ſuper Ae- gyptum,& educam ex ercitũ& popu- lum meũ fllios Iſraẽl de terra Aegypti, per iudicia maxima. Etſcient Aegyptij quia ego ſum dñs qui extenderim manũ meam ſuper Aegyptum,& edux erim H- lios Iſraẽl de medio eorum. Fecit itaq; Moyſes& Aaron ſicut pręceperat dñs, ita egerunt. Erat aũt Moyfes octoginta annorum,& Aaron octogintatrif, aua do locuti ſunt ad Pharaonem. D xu dominus ad Moyſen& Aaron, cum di- xerit uobis Pharao, Oſtendite ſigna, di cesad Aaron, Jolle uirgar ijce eam corã Pharaene, colubrum. Ingres itaq; Moyles& Aa ron ad Pharaonem, fec perat dominus. Tulitq; Aaren uir rã Pharaone& ſeruis emus, quę uerla eſt in colubad. Vocauit aũt Pharao fapien eos,& recordatus ——— —— —— —,— A 1 „ 1 4 9 1 3 1 91 6 1— 3 ““ 1 1 4 8 4 4 4 1 4 5 4 * 1* 1 C v 3 * 6 4 3 4 1 1 1 1 8 1 4 15 * 4 6 4 5 4 1 1 1 4 3 2 U. maui, hit g3 „ tunt AnIs N lluvorält 7* tat do 5 en E brien esltatdonh non. V mm. ₰ um galtctpop 42 8 hbun rachtöeicka. hus& lei 1 einäsipanf 1 Ln, n 1— fn, k jarcretack a uanum, d,* V 1*α urvimütme eh K„ nt 1 rpäüneum n frdut 18 In 1 ſc— .„ptcr dict 4 Reh rtan kr hbamaak n e 1 E mnüedckbaqlo 1 ſc u ſu ürluannen b2 ivwrrie’e Ie 5 6320 l. rctana e esad 5 win Dit 5 adku Azor? d hanäma 11 8 dKwrunt I rud Hae, Aoresh ut uer Iinunm Den ſomn I Ian unli s ſE nio⸗ Nani Mld S. onlicu ocgen emnen k uird altaqpiſtn ve Phnaor ſlenten unu ſka ngune Gpisgiemm r ſmo. cemi d ſfdir End Per Gab Eüaten e Fecen kufm e ſonm me tonbuiiet u Kcor Ph mnecwäwit ael. rxcepen in Auett. Prelis cl nmli nec ene ſr erum de Padermnt:e Aegypr caimäm Hr zurblden in ompoerm en han fun mitiß in uan ſes, polte eruſtäon, p. b (beruritg A fanus peche Om)n hp n 1DRae Kal läo 1 ſänade I honen,& wa Diminep An Janten s G egN nedie aron at ai arot ad P loyſe Jarac Tolle Pha res mem .Tu ſer 0³9 din Accepian ech i n läni ₰ U 4 44 ahani 90* a, drincpog r cognaiohe e a ann llos lhan — luns Rin 1reo⸗ alx b dnn . ndie qnado 3n lena er . loylenäch wni regi ke n t itilof, 1 cumelh iut ne Pharoo auamſan Ke VII oſen la et amus To am otdi:Kile ann diwitratlid ke indundo ar dat n lenz ate nonauda an anaper ma nrit& peje aabla Aegyyt, adtent Aeoge a n derimmni am edexerng, mase. Fecitlag uneceperach lnies cärpm b noenetri, en en m. Dxic Sm ron miüy R0 lte dgm” anus n dehth ma cbzertaurin der cfsd h antlcbtphice apren ungicd A aue ueth as anobhh 68 coenreie N ee ¹ aTonis:&. Ne eg guit u nes: ſed deuorauit u rum. Induratumq; e Moyſes Aeficos,& ſecerunt etiam ipſi Aegyptiacas& ar- tes& m lper incantationes cana quędam ſimiliter irgas ſuas, quę . Proiecerũtq; ſin uerſe ſunt in draco- irga Aarõ uirgas eo ſt cor Pharaonts,& non audiuit eos, ſicut pręceperat domi- nus. Dixit aãt dominus ad Moyſen. In- cor Pharaonis(&) non uult grauatu eſt 8— C amittere populũ. Vade ad eum mane: ecce.egredietur ad aquas:& ſtabis in oc curium eius ſuper ripam fluminis,& uir- gà que com in manu tua, dicesq; de Hebreorũ milit me ad te, dicens, Dimit- te popii ſerio:& uſq; ad præl zerſa eſt in draconem, tolle ad eum, dſs deus lũ meum ut ſacrificet mihi in de. ens audire noluiſti. Hæc igitur dicit dñs, in hoc ſcies quod ſim dominu s:ecce per cutiã uurga quę in manu mea eſt, aquã flumints,& uertetur in ſangumem. Piſces quoc; qui ſunt in Huuio morient᷑,& co et affligemur Aegyptij bibentes aquam flumints. Dixit quoq; dominus ad Moy ſen, Dic ad Aaron, Iolle uirgãà tuam,& mputreſcent aque, extende manum tuã ſuper aquas Aegy- pti,& ſuper fluuios eorũ,& riuos ac pa . 2 t ludes,& omnes lacus aquaru, ut uertan in omm Terra in anguinem,& ſit cruor Aegyptꝭ. tã in ligneis uaiis q́; in ſaxeis. ita Fecerũtq;& Moyſes& Aaron ſicut prę Pal.77.c ceperat dominus,& eleuans uirgã per cuſſit aquã flum·nis coram Pharaone& aerſa eſt in ſanguinem. Et m̃ Rumme, mor̃tuũ ſut, „ non poterant᷑ Ae- fluminis,& Iuit faf⸗ Feceruntc; 1 Pll A ſeruis eius, guęr auk. piſces qui erant ene CPntruiie Hi Mw, gypiij bibere aquã — guss in tõta terra Aegypti· ſimiliter maſeſici Aegyptiorum incanta tionibus ſuis, et induratu eſt cor Pharao nis, nec audiuit eos, ſicut pręceperat do- minus. Auertit; ſe,& ingreſſus eſt do- mum ſuã, nec appoſunt cor etiam hac ui ce. Foderunt autẽ omnes Aegyptij per circuitum fluminis aquam ut biberẽt, nõ deaqua enim poterant bibere r aquam fluminis. Impletiq; ſunt ſeptem dies, poſtquam — percuſſit dominus fluuium· Cbercutitur Asę yptus ranis pediculis, & muſcis.(ap. VIII. it quoq; dominus ad Moyſem, Ingredere ad Pharaonem,& dices ad eum. Hec dicit qñis. Dimitte populũ meum, ut ſacriflcet mihi. Si autem nolue ⁶ Fxodus. 21— tis dimittere/ ece exo percutiam omnes" PlAf termmos tuos ranis. Et ebulliet uuius vA ranas, quę aſcendent,& ingredienur do mum tuã,& cubiculum lectuli tui,& ſu- per ſtratum tus,& in domos ſeruotũ tuo rum,& in populũ tuũ,& in futnos tuos, & m reliquias ciborum tuori:& ad te & ad populum tuum, et ad omnes ſeruos tuos intrabũt rane. Dixitq; dom nus ad Moylſem, Dic ad Aaton, Extende ma- B num tuã luper fluuios ac tiiper riuos& paludes,& educ ranas ſuper Terram Ae gypti. Et extendit Aaron manum ſuper aquas Aegypti,& aſcenderut tan, Ope⸗ b rueruntq; lerram Aegypti. Fecerunt Sap. 127 auiem& maleſſci per incantatione: ſuas ſmiliter: eduxeruniq; ranas ſuper Terrã Aegypti. Vocauit autem Pharao Moy ſen& Aaron.& dixit eis, Orate domt- Conſtitue mihi quando deprecer pro te & pro ſeruis tuis,& pro populo tuo, ut C abigantur ranę à te& à domo tua,& à ſeruis tuis,& à populo tuo:& tantum in Humine remaneant. Qut reſpõdit, Cras- At ille, luxta, inquit, uerbũ tuum facſã, ut ſcias quoniam non eſt ſtcut dñs deus noſter,& recedent ranę à te& à domo tua(& à ſeruis tuis,& à populo tuo)& tantũ in flumine remanebunt.· Egreſſ c; ſunt Moyſes& Aaron à Pharaone& clamauit Moyſes ad dominũ pro ſpõſio ne ranarum quam cõdixerat Pharaoni. Fecitq; dominus iuæcta uerbum Moy ſi: & mortuæ ſunt ranæ de domibus& de uillis,& de agris. Congregauerũtq; eas in immenſos aggeres,& céputruit ter- ra. Videns autem pharao quod data eſ- ſet requies, ingrauauit cor ſuum,& non audiuit eos, ſicut præceperat dominus. Dicitq; dũs ad Moyſen, loquere ad Aa ron, Extende uirgam tuâ, et percute pub„ aerem Terreetſint einiphesinuniuerea 1)/ AAGK Tecra Aegxbti Eecerunto; ita. Etex- dupbe tendit Aaron manum, uirgã tenens: per- cufſitq; puluerem Terrę, et facti ſunt ci- niphes in hominibus, et in iumentis, om nis puluis terręuerſus eſt in ciniphes per totam Terram Aegypti. Feceruntq; ſi- militer malefici incantationibus iuis, ut educerent ciniphes, et non potuerunt: e- rantq; ciniphes tam in hominibus, qu 1 PlAGA mwuſese domos Pharaonis& ſeruorum elus,& mintbu Plagæ Aegypti Exodus, in iumentis. Es drxcerũt maleficiad Pha mihi. Qgodſt adhuc rennis,& retines E raonem, Digitus dei eſt hic. induratũqæ eos: ecce manus mea erit ſuper agros, eſt cor Pharaonis,& non audiuit eos ſii&& ſuper equos& aſinos& camelos, tuos cut pręceperat dominus. Dixit quoque& oues et boues, peſtis ualde grauis. Et dominus ad Moylen, Conſurge dilucu⸗ faciet dominus mirabile inter poffeſſio- lo.& ſta corã Pharaone, egredietur em nes Iſrasl& pofleſſiones Aegyptiorf, ad aquas:& dices ad eum, Hęc dicit do ut nilomnino pereat ex his quę pertinẽt minus, Dimitte populum meũ ue ſacrifi⸗ ad filios Heatl. Cõſtituitq; dominus tem cet mihi. Quod ſi non dimiſeris eum, ec- pus, dicẽs, Cras faciet dominus uerbum ce ego immittam in te& in ſeruos tuos, iſtud in terra. Fecit ergo dũs uerbũ hoc c&æ in populũ tuum,& in domos tuas om altera dte, mortuaq; ſunt omma aulman⸗ ne genus muſcarã:& implebuntur(om- ti nes) domus Æ yptiorum muſcis diuer. ligrũ Hrael nihll omnino perijt. Et milit ſi generis,& uniuerſa terra in qua fue- Pharao ad uidendum, nec erat quicquã rint: Faciamq; mirabilem in dieilla ter⸗ mortuũ de his quę poſſidebat Ifracl. In⸗ ram Geſſen, in qua populus meus eſt, ut grauatumq; eſt cor Pharaonis. et non di non ſint ibi muſcę:& ſcias quoniam ego miſit populu. Et dixit dommus ad M oy F dominus in medio terrę· Ponamq; diui- ſen et Aaron, Tollite plenas manus cme ſionem inter populũ meum& Populum ris de camino,& ſpargat illũ M oyſes in — tuum:cras erit ſignum iſtud. Fecit; do⸗ cœlũ corã Eharaone: Sitq; puluis ſuper 111) Sap. 6. b minus ita.Et uenit muſca grauiſima in omnem terrã Aegypti erunt enim in ho 8.& iumentis ulcera,& ueſicæ in omnem terram Aegypti: corruptac; turgen es in uniuerſa terra Aegypti. Tu eſt terra ab huiuſcemodi muſcis. Voca- leruniq; cinerem de camino,& ſtetetũ t uitq; Pharao Moyſen& Aaron,& ait coraã Pharaone,& ſparſit illu Moyſes eis, Ite,& ſacriflcate deo ueſtro in terra in cœlũ, factaq; ſunt ulcera ueſicarũ tur- M hac. Et ait Moyſes, Nõ poteſt ita fleri: gentiũ in hominibus et iumentis.nec po abominationes enim Aegyptiorum im- terãt malefici ſtare corã Moyſe propte molabimus domino deo noſiro. quod i ulcera quę in illis erant,& in omni terra mactauerimus ea quę colũt Aeg Vptij co Aegypti. Indurauitq; dñs cor Pharao- G ram eis, lapidibus nos obruẽt. Viam triũ nis,& non audiuit eos, ſicut locutus eſt dierum perg emus in ſolitudinem:& ſa⸗ dominuis ad Moyſen. Dixitq; dis ad Sup. 3. f crificabimus domino deo noſtro, ſicut Moyſen, Mane conſurge,& ſta coram pręcepit nobis. Dixitq; Pharao, Bgo Pharaone.& dices ad eum, Hęc dicit do dimittam uos, ut ſacrificetis domino deo minus deus Hebręorũ, dimitte populum ueſtro in deſer:o:ueruntamen longiꝗs ne meũ ut ſacrqficet mihi. Quia in hac uice abeatis, rogate pro me. Et ait M oVſes, mittã omnes plagas meas ſuper cor tuũ, Egreſſus ate, orabo dominun:& rece⸗-& ſuper feruos tuos,& ſuper populum det muſcaà Pharaone,& à ſeruis ſuis, tuum. ut ſcias quod non lit ſmilis mei in & àpopulo eius cras: ueruntamen noli omni terra. Nunc enim extendens manũ ultra fallere, ut non dimittas populum ſa, percutiam te,& populũ tuum poſt te, meam crficare domino. Egreſſusc Moyfes à(peribitisc;)de terra, iIdcirco autẽ po- D Pharaone, orauit dominũ. Qui fecit iu- ui te, ut oſtendam in te fortitudinè med, Ro. 9.d Xta uerbum illius:& abſtulit muſcas à& narretur nomen meum in omni terra. Pharaone,& à ſeruis ſuis,& à populo Adhuc rẽtines populum meum,& non elus, nõ ſuperfuit ne una quidem. Et in⸗ uis dimittere eum: En pluã cras hac ipſa grauatum eſt cor Pharaonis, ita ut nec hora grandinè multam nimis, qualis nõ hac quicẽ uice dimitteret populum. fuit in Aegypto à die qua fundata eſi, Dercutitur Arg yptus peſte anmalii, uſc; in oreſens tempus. Mitte ergo iam ulceribus& ę randine.(ap. IX. nunc,& congrega iumenta tua,& om- A₰ Ibent autem dominus ad Moyſen, In⸗ nia quę habes in agro. homines enim et gredere ad Pharaonem,& loquere iumenta,& uniuerſa quę inuenta fuerint ad eũ, Hęc dicit dominus deus Hebreo- foris, nec congregata de agris, cecide- rum, Dimitte populum meñ ut Aenidcet ritq; ſuper ea grando, morientur. Qui ti⸗ ll. müule NU Crâ. . 8 5 E V à Aegyptiorum: de animalibus uero fi- Peſu- 1 ſlt Cnnlswa V niKion ung bimg 1 nenn ſ qhoged5 ranudm x eucinagn 1 1 ttome ignü unutem Gel Sr Tübnd ceilt rne aotllbſen Rn 4 u Nanietinm.Xe pulbmesim Sn mewum dei Koulc Arqunch un. pune⸗ Nſisume; en fode 1 eümsm E. hiu& linenim et okm ſert, Aücomniet b werſerui ui m Eun heats Liliumerge cne ſielum tdtordeäeltnn kilinä nralulgan n 22 ndm l 1gaeh. r ancuch Jicl lacogermnatmn mnsaddd nuctgnndo, lag. hettemm N an Anxreaune tinenmill a. 3 Kn taal 19 Rrmnum M. lnuiim teme) * Täatä ad piasa 1 Redgn e iati mal u 5 l 4 riggat en„ leme 4 w.guiauk K& iun un halhiſct PJlo un r act uftu 1 Aessi rriete Ppeſci Afff rg m tchar Aautc zuten (mwaa, qu chm henm. penGalaan Kude tſauen illaui P hara lüſtplnui, uu Ket cni ſi cio arũ ni perate ſuſſ dad Anus Juos aues, m poci pere 1.06 ras ſa Feci rtuac ruma hul e dend, dug ſ COt Etdi Tolli & ſ araoh Legp umen auer em d 6,& P ſun inibu tarec lis er rraui diuit Joyl oyl con ices: bred etm lagu tuos duod nc er & terr am ll nen! popt me mult 0à temp egat nag luerſ. teg ranld — — nu 4 5 2 Exodus. 4e TJe Ns. ITherofe⸗ Aegypti önss, tis quia ego dominus Deus. Inrroie- n Plagæ Aeg ſeruis Pharaonis, tis qu Moyſes et Aaron ad pharac 4 18, G„urit erbũ domint de& lumenta runt ergo Meoyl Næc dicit dominus ant dceteinen mu ue eeruosſuos,& iumen derunt ei, Hæc dicit don ub 3 4. üper fecit cdnluear atudegieni ſermonem nenefereotum Hacguon nie. 2 3 ca 1 4 n08. QCQul aut. z menta deus 8 3 1 meum, uit la4⸗ melde 1 E in doms„ ſe 108 ſuos,& nun 2 42 32 itte Populun 14, 1b, eruos— i mihi: dimitte populum metun on uis B egrana lomini, dimitit: inus ad Moyſen, ijc ihni. Sin alte reſiſtis, et non uis ain 8.N domini, d. cit dominus ad VI rificet milu. Sin aãe re 4 829. 16.5 aterpoſes in agris. Et diæxit de lũ, ut fiat gran crific m: ecce ego inducã cras lo- Sap. 18 s aid. de manã tuã in ccœælll,„ dimittere eum: ecce eg iet ſup erfi- Aegyptia Exiende mant Aegypti ſuper ho tuos: quę operiet fup er ai dlptie in uniuerſa terra Aegyp 1 cuſtam in fines tuos: 3 us aparedr ſed uepe. ao in umuerlate„ er omne cüutt. qud eius appareat, ſe- 4 4 deasi nha Pühper auents, Setutdin dunn⸗ ciem terrę. ne Dar cch hen eri grandi⸗ 1. Alnnus e 1II. in terra Aegyptt. tur quod refidun 590 9 1 bamagtt in terra Aeg c comedatur quoc mia liona que ger⸗ aa lnisuerden ap.. c herbamas ſes uirgam in cœlum,& i, ni corrodetenim onmia ligma Le e 2 serh&*5 4 ditq; Ad 1 Onitena& grandint᷑, ac a nat in agris. Et implebũ domos hae. 1 dna anin mins dedit 1 47 rra pluitq do m ũ, et omnium Aggypt ud h, mitlas Ge fulgura ſuper terra: ſeruorum tuoru, et: e 84 ub Tow currentia fulgu 2 vpti Et etierus derunt pa res tu!, et Dl heroi,) V11 ſcurtent e n r terrã Aegypii. E. quamũ non uiderunt pa tes ti 35 rir Pei wwu O, mmm dannie Gna pariter ferebant, rum, q Dao Ottaſane npertet am uſche in 1 grando& ignis mn nte aul, ex quo ortilun nuc ſe, et eg eſlus eratpicge Lgrando.„ d 13 quanta an 2 Auertite E, Ek 5 a 1„ fuit magnitudinls, ſentem diem. z. autltaäj. autece 1utt maSmitucine rra Aegy preſ Dixerunt autẽ ſerui Pha 1a lrac,i, rantecs niuerla tetia Aes A pharaone. Dixerunt aut 34 unquã apparuit in uni cuf eſt à Pharaone. L ennt hoc us etnnna nunqu app la cõdita eſt. Et percui Viquequo patiemur lic 5 1 3 llla co⁴i 9 nis ad eum, Viꝗ 4 acn⸗ Din sa tiex quo gens ili vpti cuncta raon itte homines, ut ſactl Alo P 1 terra Aegypti cunet 3 lum: dimitte hommes, an t grando in omni d iu ſcandalum: des cuod amans E fit grando in omn hom ne uſq; ad iu leo ſuo: nonne uides que ene 54 rũt in agris, ab hom 3 at domino deo ſuo:no — erüt in agris, aorl vercuſht gràä cent do Reuocauerütce Moy( MNoyasin qus lu aa herbã agri percuſſit g. yptus: Reuocauerũ tq ; dol mctacy herb. lerit Aegyptus: 3 Q , entäã, cunctace. 8 fre it. Tan pefier 2 rr m: Qu Mle d pulusipe Im ignũ regionis cõfregit. Ian p ron ad Pharaonen l tomne lignũ regio. ij Iſracl, ſen, et Aaro ind deo ueſtro. 21 t eniwin! do, etomn 98 i erant ſitj Iſra 2 e Hacrificate domino deo u 4 0 Geſſen, ub„Ite ſacrificate d wic um in terra„&⅞ uo Qlse Ite. 1 ſunt? Ait Moyles, ,, Keliz Am in keire d Miſitq; Pharao, inam ſunt qui ituri ſunt: Alt N. 1, 3 cecidit. s, quinamfunt q oribus per⸗- ui Aeyp grãdo nõ dicens ad eos, ſtris, et ſenioribus p 8 SA l it Moyien& Aaron, dicer& Cum patuulis noftris, en Ou & ſheiai cauit N DV dñs iuſtus,& ego fllijs ei flliabus, cum oulbus tiã nunc. dñũs s.Ctum liijs et filia 6 1n⸗ ccaui etlä nu deſi⸗ gemus, R enim ſolenmitas domint dl rna b Pecca impij. Orate dñmur et armentis: eſt enim ſolenmita eMa, vulus meus Impl..— et armentis: e 4 c do 32 uellenütg ſ Popinwannen dei⸗& grando, ut dnin(dei)noſtri. Et reſpondit Pharao,Sc 1n emisler mnm uac ltra manea is·Al 2 biſcum, quomodo ego di 11 RWan& nequacq́; hic u ex minus lit uobiſcum,— dubt . 3 8 ubium i pſep uos, egreſſus fuero de urbe, ex aruulos ueſtros. cui 42 Moyſes, Cum egreſſi inã,& ceſſa⸗ tam uos, et p itetis NöHat ita: maannomnitn M 7 as ad dominũ,& ceſſa Jpeme cogitetis: . onn 1 meas. ſt quod peſſime cog. m. tendã palmas do nõ erit, ut ſcias eſt quod p jri, erſacrificate domino: S or phato,* et grando nõ erit, dite tamen niti, etſacrif 5 3 bũt tonitrua, et g aute quod et ſed ite 1 1 13 Statimq; eiecti waen ttlochnsct jeſt terra. noui autẽ quoc im et ipſi petiſtis. St F waati aia domini e imeatis dominũ hoc en is. Dmxit au- D theitcg Gat 4 i tui necdum timeatis e de conſpectu Pharaon tu, et ſerui ti Jeũ leſum eſt, eo ſunt de ce vſen, Extende ma- zu Lin corm a. Linum ergo et hordeũ ię 3 dominus ad Moyſen, 4 deu.Linum ergoO et h linã lam fol tem gypti ad locu D as keKecith deũ eſſet uirens, et lin m ſuper terram Aegypt 547 Sd uod hordeũ eſſet uirens, et far num tuam ſu rã, et deuo- aſcendat betrte popllm ꝗ ret. triticù autem, 4 Fdeicendat ſuper terra.— Din haeut L. ia ſerotina erant. Z herbã quę reliduad 8 9 Krin mtiee G non ſunt leſa, quia ret omnem 2. ſuper 3 9, x urbe, teten ret c dit Moyles uirgam ſup aen percorui, fus les à Pharaone e i dini. Et extendi 3 uscq; Moy! e nt toni din 1, dux it uen⸗ 18 er popin lu, enead dmind⸗Ererſbauenn luuia terr Aesypei erhominpsinalme tuen⸗ dnas imils mein trua et grando, nec ultra feilan Ton d tum urentẽè tota Seilln etno ennat .: üt Phara— s leuauit locuft. Qu⸗ menndensmne ſ rram. Videns aũ 3 facto, uẽtus uren uper te itrua, au facto, iuerſam terram Ae- aee num Dohte Be tgrando et tonitrua, 3 tſuper uniuer-— ag umpolt nil ceſſaſſet pluuia, et g R eſt aſcenderunt ſup 1. 5 1— cor eius, 4 5.; Kiis finibus Aeg arco ausäpo 4 ꝛ et ingrauatu eſt cor 1 ſederũt in cuncti b . Wneaen Nit peccatum.. 8 duratù nimis, nec gyptlet biles quales ante illud 41 1,„A 74 illius: et in— numera. 4 K 3 uumene et ſeruorum Alicut ręceperat dominus ptiorũ tnum rãt, necpoſtea futurę ſunt. 1! dLod ann omnitem lios dimiſit x Ifraẽl ſficut p tempus nõ fuerãt,i ſarperßcle ter⸗ —. am ſuperficie um Em Hlios per manun Woyl ptus locuſtis Cæ Operuerumtq; uinerdn ſihe eſigitur H. da neras lacide Percutitur Aug) uaſtantes omnia. 5 ia rutci C brir. Cap. X re, icquid pomorum in ar enſenf bris.(ap. N. ba terrę, et quicquid pon 41,4 a ms, qMalbld tent Ingredere herba terre, ado dimiſerat: nihſt aunäratk xit dñs ad Moyſen, Ingres ibus fuit, quę grãdo at: n EISit üe im induraui cor boribus fuit: que g lictũ eſt in lignis 1 e: ego enim in omnino uirés relict 8 e teepoim ad Pharaon: ego enim ſgna mea quoq; in cuncta Aegypto- * 1 ã illius, ut faciam ſig is tertæ, in cuncta Aegypto menttua, ch uheteienaahin auribus fl i tuiet nep 0 Seun enisurekezeenwen uocauit AM iwe in eo, et narres in a Pergpe to. Qu z, caui A⁴. c de, 9 tuorum, quoties contriuerim AesY- Morleneegog, et distt Ci, Peerane emiem ios, et ſigna mea fecerim in ei et ſcia- Moyten et A I 4 ae nt Mi+ Plagæ Aegypti. in dominum deum ueſtrã,& in uos. Sed nunc dimittite peccatũ mihi etiã hac ui- ce,& rogate dominũ deũ ueſtrũ ut aufe- rat à me mortem iſtam. Egreſſusq; eſt (Moyles)de cõſpectu Pharaonis,& o- E rauit dñm. Qui flare fecit uentum ab oc- cidente uehementiſſimũ,& arrepiam lo cuſtam proiecit in Mare rubrũ: non re- manlit ne una quidem in cuncis ſinibus Aegypti. Et in durauit dñs cor Pharao- nis, nec dimiſit fllios Iſrasl. Dixit autem dominus ad Moyſen, Extende manum tuam in cœlõ,& ſint tenebrę ſuper terrã .„Aegypti tam denſæ, ut palpart queant. X PlAAABN Teuubre Expandit; Moyſes manã in cœlũ,& factę ſunt tenebræ horribiles in untuerſa Sap.:7. a Terra Aegypti tribus diebus.ſjNemo ui dit fratrem ſuum, nec mouit ſe de loco in Sap. 18. a quo erat:ſi ubicunq; aũt habitabant fllij G Hracl lux erat. Vocauitq; Pharao Moy 4 Fup. 3.. x Infra 12. C FEc. 4 5.a B grediar C ſen& Aaron,& dixcit eis, Ite, lacrifica- te domino:oues tamen ueſtrę,& armen- ta remaneant, paruuli ueſtri eant uobiſ- cum. Ait Moyſes, Hoſtias quoq;& ho locauſta dabis nobis, quę offeramus do- mino deo noſtro. Cuncti greges pergẽt nobiſcum, non remanebit ex eis ungula: quę neceffaria ſunt in cuitum domini dei noſtri, pręſertim cũ ignoremus quid de- beat immolari, donec ad ipſum locũ per- ueniamus. Induranit autẽ dñs cor Pha- raonis,& noluit dimittere eos. Dixitq́; Pharao ad Moyſen, Recede à me,& caue ne uſtra uideas faciem meam: quo-/ cunq; die apparueris mihi, morieris. Re- ſpondit Moyſes, ita flat ut locutus es, nõ uidebo ultra faciem tuam. ¶ Comminatur deus pæuam ex- tremam.(apß. XI. E Tdirit dominus ad Moyſen, adhuc una plaga tangam Pharaonẽ& Ae- gyptum, et poſt hęc dimittet uos,& ex- ire cõpellet./ Dices ergo omni plebi ut poſtulet uir ab amico ſuo, et mulier à ui cina ſua uaſa argentea& aurea(& ue- ſtem). Dahit aũt dominus gratiã popu- lo ſuo coram Aegyptijs. Euiiq; Moy- ſes uir magnus ualde in Terra Aegypti coram ſeruis Pharaonis,& omni popu- lo. Et ait, Hæc dicit dis, Media nocte ringrediar) in Aegyprũ:& morietur o- mne primogenitumin Terra Aegyptio- rum, à primogenito Pharaonis qui fedet in ſolio eius, uſq; ad primogenitũ ancillę aus Exodus. eſt ad molam.& omnia primogenita ia- mentorũ. Erit; clamor magnus in uni- uerſa terra Aegypti, qualis nec ante fuit, nec poſtea futurus eſt. Apud omnes autẽ fllios Irael non mutiet canis ab homne uſq; ad pecus, ut ſ. iatis quanto miracu- lo diuidat dñ, Aegyptios& Iſracl. De- ſcendenić; omnes ſerui tui iſti ad me,& adorabunt me, dicentes, Egredere tu& omnts popilius qui fubiect eſt tibi: poſt hæc egrediemur. Et exiuit à Pharaone iratus nimis. Dixit aũt dominus ad M oy ſen, Non audiet uos Pharao ut muita ſi- gna fiant in terra Aegypti. Moyſes autẽ & Aaron fecerunt omma ſigna(& oſtẽ ta) quę ſcripta ſunt, corã Pharaone:& indurauit dominus cor Pharaonts, nec dimiſit fllios Iſraẽl de terra ſua. Daſchalis ayni ritus,& primogenito⸗ um A yptiinteritus. Cap. XII. D lxit quoq; dominus ad Moylſen&æ Aaron in Terra Aegypti, Menlſis iſte, uobis principium meniſã: primus e⸗ rit in menſibus anni. Loquimini ad uni- uerſum cœtũ filiorũ Iſraẽl,& dicite eis, Decima die mẽſis huius tollat unufquiſ- que agnum per familias& domos iuas. Sin autem minor eſt numerus in ſufficere pofſit ad ueſcendũ agnum, aſſumet uici- num ſuum qui coniunctus eſt domui ſuę, iuxta numerum animarum quę ſufficere poſſent ad eium agni. Erit autem agnus abſq; macula, maſculus, auniculus: iuxta quem ritum tolletis& hœdum. Et ſerua bitis eum uſq́; ad quartam decimã diem menlis huius, immolabitq; eum uniuer- ſa multitudo fliorũ Iſraẽl ad ueſperã. Et B ſument de ſanguine eius, ac ponent ſuper utrunq; poſtem,& in ſuperliminaribus domorũ in quibus comedent illum. Et edent carnes nocte ilſa aſſas igni& azy mos panes, cum lactucis agreſtibus. Nõ comedetis ex eo crudũ quid, nec coctũ aqua, ſed aſſum tantã igni. caput cum pe dibus eius& inteſtints uorabitis. Nec remanebit quicquã ex eo uſq; mane. ſi- quid reſiduum fuerit, igne cõburetis. Sic aũt comedetis illum. Renes ueſtros ac- cingetis,& calciamenta habebitis in pedibus, tenentes baculos in manibus, et comedetis feſtinantes: eſt enim phaſe(id eſt tranſitus) domini. Et tranſibo per ter ram Aegypti nocte illa, percutiamq; om nem primogenitũ in Terra Aegypti ab homine Iqadpechèh hana dch— Aungſolenns, lntmerh Ir uchurtpts 22 onen Vtcdſch Na Anuim yladiet* MNumietem Aef 1 ittingenenn k iraa un drmome 19 4 Tacnümuepaid2t a tin licllnä Ker üi Krzegten 18 winenie in dt r ae mbrnkewenet 1 Amulhi: D ham, Oann mlet, wnndit Auym VoO Wfenicre3liot.d tleiwlemes n Reh Ars Kimoln rr üiyngtei nn Kapergta Aung poli a hüinmsſi nen üiamen dner. lnpiuninlpran aitdranſcädet). V puuddddd ngn e b Cdänr 3 diigunh e 4 b tnich ̃ 2A upolicte de Mite Bta, 2e M tcit 1 imnaün Fi V inaconaſt 2 Kerliä Jeg. lderd. lnem „Negali ii 4 macalo. 2 rlegll e haäs .Uri täba a dip Aegl. nonum K dom uſemp peden dom erme n prum naert zmae persi uecen vmatl rctum cuſtod — a nuu dedm azyma emm ſerment ſtru, o tamm nns 1 tatä ne lis vel Mopyi & dn rfamali Faſco qaicſ perlm ktrü eg Triltt rcig i«me zus, et ne neſtras legitm Cigi turs abitusc tuodis ſicetse andher on Nin J demos: hus ad rütſicn da. kac —— nam 1 agl maſc lletis ad q mme torũ zulne n,& ibus octe n laé coct tant untet cquã ſueri Illur Uciat tesb nant omin nocie aitä! * 4 Sa 99 muni abe camefnt Dan and 1 Ad homn n ina a9) 8 1 1 o ut mulas & eanal, ra(&„ a mn(e Uakaones 4„ 43 Naons nee ſua. * nimdgent lA 1. . 2 pti, Nans nt lü prmbe⸗ minialui, A diiciech 4 lat unuſcui n domos. n us uſufe ung Alimeruio itn ſtdomuli, men que luſter 1 autemaghu anh iiculubeunn 3 lum. Btſeru am ecima dien ndst eum uni⸗ i luelperi h and ponegtiiga mirliminante anch ent illum. R asl igni euf an trettibus N ated, necci attraput claye aanst abits. N amiſch mane’ aöbaretsäit s delo, aan labeblbn a ummnbbct emimpkaleit dafbopertt G auttancyon AT Aed Horibe un nogeni in⸗ ta phad * Pharaohe 1 plagæ Aegyptix. Exodus. 23 homme uſq; ad pecus:& in cunctis dijs aũt in noctis medio. percuſsit dũs omne X Pl. 1.ℳ gypti faciã iudicia, ego dñs Erit au primogenitũ in terra Aegyptu à primo⸗ tem ſanguis uobis in ſignũ in ædibus in genito Pharaonis qui in ſolio elus ſede- quibas eritis& uidebo ſanguinẽ,& trã, bat, i uſq; ad primogenitũ captiuę qude Sap.i8.b ſibo uos:nec erit in uobis plaga diſper/ erat in carcere,& omne primogenitum dens quando percuſſero terrã Aegypti · iumentorũ · Surrexcitq; Pharao nocte& C Habebitis ast hunc diem in monimen⸗ omnes ſerui eius, cunctaiy Aegyptus& tum et celebrabitis eum ſolennẽ domino ortus eſt clamor magnus in Aegypto:ne in generationibus ueſtris cultu ſempiter que enum erat domus in qua non iaceret no. Septem diebus azyma comedetis: in mortuus. Vocatisq; Pharao, Moyſe& die primo nõ erit fermentũ in domibus Aaron nocte, ait. Surgite, egredimini G& ueſtris, quicunq; comederit fermentum, à populo meo, uos& fiiij Ifrael:ite,(G&) peribit anma illa de Ifraël, à primo die immolate dño licut dicitis. Oues ueſtras uſq; ad diẽ ſeptimũ. Dies prima erit lan⸗& armenta aſſumite ut petieratis,& ab⸗ cta atq; ſolennis, d dies ſeptima eadem euntes benedicite mihi. Vrgebãtq́; Ae- feſtiuntate uenerabilis: nihil operis facie gyptij populũ(Iſratl) de terra exire ue- tis in eis, exceptis his quę ad ueſcendum lociter, dicẽtes, Omnes moriemur. Tulit pertinent. Et obſeruabitis azyma:in ea/ igit᷑ populus cõſperſam farinam anteq́; dem enim ipſa die educã exercitum ue-/ fermentaret᷑:& lig as in pallijs pofuit ſu⸗ ſtrum de terra Aegypti,& cuſtodietis per humeros ſuos.· Feceruntq; fllij Iſraðl diẽ iſtũ in generationes ueſtras ritu per⸗ ſiſicut pręceperat dñs Moylſl,& petie- Sap. 112 Len. 23. 4 petuo. Primo menſe quartadecima die runt ab Mgyptijs ual argentea& au- Nũ 28. c mẽſis ad ueſperã comedetis azyma uſq; rea ueſtẽq; plurimã. Dominus aũt dedit ad diem uĩceſimã primã eiuſdem menlis gratiã populo corã Aegyptijs ut cõmo⸗ fernẽtũ ad ucſperã.Septem diebus fermentatũ! darent eis:& ſpoliauerunt Aegyptios. non inueniet in domibus ueſtris, qui co profectiq; ſunt Hllij Iſrasl de Rameſe in 000 mederit fermentatũ, peribit anima eius Socoth, ſexcenta fere milia peditũ uire⸗ de cœtu Iſraẽl, tam de aduenis q́; de in⸗ rum, abſq; paruulis(& multeribus)· Sed D digems terrę. Omne fermentatũ non co& uulgus promiſcu innum erabile aſcẽ medetis, in cunctis habitaculis ueſtris e⸗ dit cũ eis, oues& armenta& animãtia detis azyma. Vocauit autẽ Moyſes om diuerſ generis multa nimis. Coxcerũtq; nes ſeniores filiorum Iſraẽl,& dixit ad farinã quam dudã de Aegypto conſper- eos, lte tollentes animal per familias ue/ ſam tulerãt:& fecerũt ſubcinericios pa- Heb. uu. e ſtras,& immolate phaſe, i Fafciculũq; nes azymos:neq; em̃ poterat fermentari hyfſopi tingue in ſanguine qui eſt in li⸗ cogentibus exire Aegyptijs, et nullã fa mine,& alpergite ex eo ſuperliminare, cere ſinentibus morã: nec pulmenti quic & utrunq; poitẽ, nullis ueſtrũ egrediat quã occurrerat pręparare. Habitatio aũt 430, W0 a oſtiũ domus ſuę uſq; mane. Trãſibit em̃ filiorũ lfrait qua man erũt in Aegypto. Gat ui dñs percutiens Aegyptios: cũq; uiderit fuit quadringentorũ triginta annorum. Jrabd ſanguinem in ſuperiiminari& in utroq; Quibus expletis eadem die egreſſus eſt ℳ f 0 poſte, tranſcẽdet oſtiũ domus, et nõ ſinet omnis exercitus domini de terra Aegy- 4 percufſoꝛẽ ingredi domos ueſtras& læ- pti. Nox iſta eſt obſeruabilis domini, dere. Cuſtodi uerbũ iſtud legitimũ tibi quãdo eduxit eos de terra Aegypti, hãc & filijs tuis uſq; in ęternũ. Cũq; introie obſeruare debẽt omnes fllij lſraèl in ge- ritis terrã q́; dis(Deus) daturus eſt uo⸗ nerationibus ſuis. Dixitq; dominus ad G bis ut pollicitus eſt, obſeruabitis ceremo Moyſen& Aaron, Hęc eſt religio Pha nias iſtas. Et cum dixerint uobis flij ue ſe, Omnis alienigena nõ comedet ex eo- V ſtri, Que eſt iſta religio:dicetis eis, Vi- Omnis autem ſeruus emptitius circunci-„ ctima tranſitus dñi eſt, quando tranſiuit detur,& ſic comedet. Aduena& merce. ſuper domos flliorum Ifraẽl in Acgypto narius non edent ex eo. In una domo Nũ.ↄ.b percutits Aegyptios,& domos noſtras comedet, nec efferetis de carnibus eius. liberãs. Incuruatusq; populus adorauit. foras, ſſnec Os illius cõfringetis- Omnis Ioan. 49—ℳ Ht egreſsi fllij Iſrat fecerũt ſicut prece cortus flliorum Iſraẽlfaciet illud. Quod E perat ds Woxyſi& Aaron. Factum eſt ſi quis peregrinorũ ueſtrã uoluerit tran/ autem 3 8 ſirs Exitus Ifrael Exodus. ſire coloniam,& facere phaſe qſi, cir, tere, occidit dominus omne primogeni⸗ cumcidet᷑ prius omne maſculinã eius:& tum in terra ypti à primogenito ho tunc rite celebrabit, eritq́; ſicut mdige-⸗ minis uſq; ad primogenitũ iumentorã: na Terre. ſi quis aũt circumciſus non iue idcirco immolo dmio omne quod aperit rit, non ueſcet᷑ ex eo. Badẽ lex erit indi uuluã maſculiniſexus,& omnia primo- gen?& colono qui peregrinatur apud genita fiuorũ meorũ redimo. Erit igitur aut uos. Feceruntq; omnes fllij Iſraèl ſicut quaſi ſignũ in manu tua,& quaſi appen- pręceperat dñs Moyſi& Aaron. Et ea ſum quid, ob recordationẽ, rante oculos inter dem die edaxit dñs flios Iraël de ter⸗ tuos: eo quod in manu forti eduxit nos ra Mgypti per turmas ſuat. dñs de Mgypto. Igit᷑ cã emiſiſſet Pha- CExitus de Aeo vpto nunqud obliuis rao pppula, nõ eos duxit xdms per uiam deus ſtendus.(ap. XIII. Terrę Philiſtijm quę uicma eſt, reputãs A LOcunnd eſt dnũs ad Moyſen, dicts, ne forte pœniteret eum, ſi uidiſſet aduer- Iafra. 4. Sandt fica mihi omne primogenitũ ſum ſe bella cõſurgere,& reuerteret in Naum. 8. c quod aperit uuluã in fiiijs Iſxatl, tam de Mgyptũ. Sed circũduxit per uiã deſer- Luc.⁊. d hominibus quã de iumẽtis: mea ſunt em̃ ti, quę eſt iuxta Mare rubrã:& armati D mentote diei huius in qua egreſſi eſtis Tulit quoq; Moyſesoſſa Ioſeph ſecum: 0½ 43 de Mypto& de domo ſeru: tutis, quo eo quod adiuraſſet filios Iſrael, dicens, zaſeph niã in manu forti eduxit uos dñsde loco Viſitabit uos deus, efferte oſſa mea(e. zi iſto, ut nõ comedatis fermeniatũ panem. hine uobiſcũ. Profectiq́; de Socoth ca- Nu Hodie egredmini menſe nouarũ frugũ. ſtrametati ſunt in Ethã in extremis fiai- Cumq; introduxerit te dñũs in terra Cha bus ſolitudmis. Dfñs autẽ pręcedebat 1. Co.h nanęi& Hethei& Amorrhei& He, eos ad oſtendendã uiã per diem in co- uęi& lebuſęi, quã iurauit pa ribus tuis lũna nubis,& per noctè in colũna ignis: 1 ut daret tibi, terrã fluentem lade& mel ut daux eſſet itineris utroq́; tẽpore. Nun- celebrabis le, Fcelebrabitis Iunc morem ſacrorum quã defuit colã na nubis per diẽ, nec co- B menſe iſto. Septem diebus ueſceris azy, lumna ignis per noctẽ, cocã populo. mis:& in die ſeptimo erit ſolennitas do ¶ Pharaoò cum equitatu perſscu us Iſras⸗ mini. Azyma comedetis ſeptem diebus: lem ſubmeritur in mari.(ap. XIIII. non apparebit apud te aliquid fermenta Ocutus eſt aũt dominus ad Moyſen, A tum, nec in cunctis finibus tuis. Narra- dicens, Loquere fllijs Iſraęl, Reuerſi bisq; ſilio tuo in die illo, dicens, Hoc eſt caſtrametentur è regione Phihahiroth, quod fecit mihi dñs quãdo egreſſus ſum quę eſt inter Magdalũ& mare contra de M gypto. Et erit quaſi ſigna in manu Beelſephon: in cõſpe cu eius caſtra po- tua,& quaſi monimentũ ante oculos tu-, netis ſuper mare. Dicturusq; eſt Pharao Os:& ut lex dſi ſemper ſit in ore tuo, in ſuper fitijs Iſrael, Coarcdati ſunt in terra, mant enim forti eduxit te dommus de concluſit eos deſertum. Et indurabo cor Ngypto. Cuſtodies huiuſcemodi cultũ eius, ac perſequetur uos:& glorificabor ſtatuto tempore à diebus in dies. Cãq; in Pnaraone& in omni exercitu eius: introduxerit te dñs in Terrã Chananei, ſcient X. gyptij, quia ego ſum domi- ſicut iurauit tibi& patribus tuis,& de/- nus. Fecerũtq; ita Et nunciatũ eſt regi — V derit tibi eam:ſeparabis omne quod ape Mgyptiorũ quod fugiſſet populus, im- rit uuluã dũo,& quod primitiuũ eſt in mutatãq́; eſt cor Pharaonis& ſeruorã pecoribus tuis: quicquid habueris maſcu eius ſuper populũ,& dixerunt, Quid uo lini ſexus, conſecrabis dño. Primogeni- luimus facere ut dimitteremus lſratl, ne tum aſini mutabis oue, quod ſi uon rede ſerutret nobis: Iunxit ergo currũ,& om C meris interficies. Omne aũt primogeni- nem populũ ſuũ aſſumpſit ſecũ. Tulu; ODn¹ tũ hominis de filijs tuis, precio redimes. ſ excentos currus electos,& quicquid in Dſedwbe dicẽs, Quid eſt oo: Reſpondebis ei, In ercitus. Indurauirq; dominus cor Phna- UM lerr⸗ Keitl⸗ Leu. 27. c omnia. Et ait Moyſes ad populũ. Me- aſcenderãt filij Iſrat de terra Mgypti. 3 Cumq interrogauerit te filius tuus cras M gypto curruũ fuit, et quces totius ex⸗- Ilνεν manu forti eduxſt nos dms de terra M., raonis regis πgypti,& perſecutus eſt gypti, de domo ſeruitutis. Nã cum in du lios Iſral: at illi egreſſi erant in manu ¹. Mack⸗ 68 7 ve 98. 3 2 71 5. tatus eſſet Pharao,& nollet nos dimit, excelſa. Cumq; per equerent Æ gyptij 4 à 5 8 3*. mulhtannw leu⸗ „oinqua 5„ gopia glot bin Ralt l 2 fils aKi vert! foru gü rüta— 3 1 8 Roenmmme 8 ſi urüitmän 4 e li Taltetimete— 1— ganä auha 2 94 aczenm qucona t ſr ga unväctsuſch IEn tuã D woudtpo aa⸗ Dadbcipdsad. 1 raineloque fup ci aütdeue 1à 9 Aenuinlpere. ſudeil rgaaidijlte n ſo mn lai guütind O Aeg inttocegume en ſonf leaamne, Kiran ficiu narbo tmn Pilla lim eelpiſge En, erdens berot s pe ett idaapmequt ten ſolln ünatlomnik pn ſeda D Müabitpoctec ſparn Amuubis prio m ſpont utinaeakta2 ſ K. iertmdee ſ,K m näiaue a ſio nporegccedere e. p Oä V uila tofle n. pun V büt licks,1. ſuche ahagann u Mnd ſhnſamt ½ 3 a Nugdumg.; ho 2*- dmn e präc 6 litan nxrel Nie Konn* Hud Iir ſeiü G Knegit li um dom e ep d pt I mnnganadd ueſtigia prę cedentiũ, repererũt eos in ca a Mhd lumentotd, ſiris iuper mare. omuis equitatus& cur- lmt e 4 uodagei rus Pharaonis, et untuerſus ex ercitus e- dme n no äptap C rant in Phihahiroth cõtra Beelſephon. nma an, 1 dütgin Cãq; appropinquaſſet Pharao, leuãtes reec inz dllaphn, finj Iaèl oculos uiderunt Kgyptios oit ſe,& timuerũt ualde, clamauerũti; 3 Ad tideen, Fxitus Ifrael Exodus. 24 — Aegyptiſ. fugiamus Iiraeſẽ. s enim pu gnat pro eis contra nos. Et ait dñs ad Moyſen, Extẽde manũ tuã ſuper mare, ut reuertant᷑ aquę ad Aegyptios ſuꝑ cut rus& equites eorũ. Cumꝗq; extendiſſet Moyſes manũ cõtra mare, reuerſum eſt primo diluculo ad priorẽ locũ:fugienti- busq́; Aegyptijs occurrerunt aquę:& inuoiuit eos dñs in medijs fluctibus. Re- uerſe q; ſunt aquę,& operuerunt currus & equites cuncti exercitus Pharaonis, qui perſequẽtes ingreſſi fuerãt mare, nec unus quidẽ ſuꝑfuit ex eis. Filij aũt Iſrati perrexerũt per mediũ ſicci maris,& a- quę eis erãt quaſi pro muro à dextris et A ſiniſtris:ltheraun q́; dſs in die illa Iſra- elde manu Aegyptiorũ. Etuiderũt Ae gvptios mortuos ſuꝑ littus maris, er ma- nũ magnã quam exercuerat dũs contra eos:timuitq; populus dominũ,& credi- derunt dommo,& Moyſi ſeruo eius. ¶ Haelitæ cantico deum ęlorificanter⸗ dto. iale i edugtm ad dũm,& duxerũt ad Moyſen, forſitan döee rlleph, non erantſepulchra in Mgypio:ideo tu ſtiſn age. äperun d liſti nos ut moreremur in ſolitudine: ꝗd dtet aan WMeluexai hoc facere uoluiſti, ut educeres nos ex u üüllerin Aegypto: Nonne iſte eſt ſermo cluem lo dch iti telertene quebamur ad te in Aegypto„dicentes, ctal aalirLer lüc, Recede à nobis, ut ſeruamꝰ Aegyptijs: ilij l J5 dlä: Lan) multo enim melius erat ſerutre eiss quàm Mo 2 ete Re mort in ſolitudine. Et ait Moyfes ad po uraſt n lacgim pulũ, Nobte timere: ſtate& uidete ma- u ltuhem, V gnalia dñi quę facturus eſt hodie. MgyY l. Pr ente oinen 9, ptios emmm quos nunc uidetis nequaquã „ut a de Serdä, ultra uidebitis uſq; in ſempiternũ. Domi ntin 43 extremüfi 1% nus pugnabit pro uohis,& uos tacebi⸗ ue a uns zerden 1 D tis. Dixito; dms ad Moyſem. Quid cla- 2 er diem 1 dlän unper dänecn, pern ife äpopin m ed ut fecuu ſfu⸗ tur: 1(cyXIII. 2ſtai aabe usas loyien, ocqu an lltaä’ Ren sure en Philatüuh Na nbpe mure enr b inc zaaſt eiscalham are. aisqg ekbhn raeèl, auo tiſimtm ter, deſe aum tinaunboc quet aun X gltiau 2&n mon exetcitwan. aypt ugego limam Pit ud nucitdeht quo eeitpopulm cor aMdns& ſamn pulũ a eran Clilo rutd im mus lin, mas ad me: Loquere fllijs Ifraẽl ut profi- ciſcant. Iu aũt eleua uirgã tuã.& exten de manũ tuã ſuper mare,& diuide illud: ut gradtans fllij Iſraẽl in medio mart per ſiccũ. Ego aũt indurabo cor Aegyptio rum ut perſequantur uos:et glorificabor in Pharaone,& in omni ex ercitu eius, & in curribus& in equitibus illius. Et ſcient Aegyptij quia ego ſum diis, cum gloriflcatus fuero in Pharaone, et in cur ribus atq; in equitibus eiis. Tollensq; ſe angelus domini qui pręcedebat caſtra Iſraẽl, abijt poſt eos:& cũ eo pariter co- lumna nubis, priora dimittẽs poſt tergũ, ſtetit inter caſtra Aegypiiorãũ& caſtra Iſcatk æ erat nubes tenebroſa,& illumi nans noct, ita ut ad ſe inuicẽ toto noctis tempote accedere nõ ualerent· Cũq́; ex tendiſſet Moyies manẽ ſuper mare, ab- ſtulit illud dms, flante uento uehementi & urente tota nocte& uertit in ſiccum, Plit 3. à diuiſaq; eſt aqua. Et ingreſſiſunt fi- Pſ. 77.· b lij Iſxaẽl per mediũ ſięci maris:eratenim ue munt in Marath& Lüm. Cap. X L. 0.. TVne cecinit Moyſes& fllij Iſrasi Ae) carmen hoc dño,& dixerunt, Can- I9e 3 temus domino:glorioſe enim magnifica/ tus eſt, equũ aſcenſorẽ deiecu in ma- re. Fortitudo mea,& laus mea dũs,& Sap. i6. d factus eſt mihi in ſalutẽ: iſte deus meus, I.a. 12. 2 & gloriHlcabo eũ, deus patris mei,& ex PI. u7‧⁸α altabo euũ. Dominus quaſi uir pugnator, omnipotens nomẽ eius. Currus Pharao- nis& exercitũ eius proiecit in mare: ele cti principes eius ſubmerſi ſunt in mari rubro Abyfli oeruerunt eos, deſcende runt in profundum quaſi lapis. Dextera tua domine magnificata eſt in fortitudi- ne, dextera tua domine percuſsit inimi- cũ. Et in multitudine glorię tuę depoſui ſti aduerſarios E meos.miſiſti irã tuã quę tuos deuorauit eos ſicut ſtipulã. Et in ſpiritii furoris tui cõgregatę ſunt aquę: ſtetit un da fluens, cõgregateę ſunt abyſſiin medio mari. Dixit inimicus, Perſequar& com lu emtn d. o4d acua quaſi muras à gextra eorã et lua. als ane an Heb. n.e Perſequentes; Aegyptij ingreſsi ſunt lus a aatlecl 3 n poſt eos,& omnix equitatus Pharaonis: trus te Laurm 3 19 currus eius& eæquites per mediũ maris. truĩ aatelcestonch d F Iãq; aduenerat uigilia matutinaj&(ec- Ira mwen 3 Sap.18. b ce)reſpici?s qs ſuper caſtra Aegyptio- Eg pertenat 4 rũ per coſumnã ignis et nubis, interfecit prehendã, diuidã olia, implebit᷑ anima mea: euaginabo gladium meum, interfi⸗ ciet eos manus mea. Flauit ſpiritus tuus, & operuit eos mare:ſubmerſt ſunt quaſi plumbum in aquis uehementibus. Quis ſimilis tui in fortibus domine, quis fmi- lis tui, magniflcus in ſandiitate, terribilis rant in Waul!.— 3— at illt id anen exercituũ eorũ. et ſubuertit rotas curruẽ, IRp nAperi Kg ferehantq; in prolundũ Dixerũt ergo vel r6 A wonſe e v ST⸗ „* Weure Moef atq; laudabilis, faciens mirabilia: EX-= tendiſti manum tuam,& deuorauit eos 6 2 terra. ͤͤͤͤͤ— Lurmnice Exitus Iſrael Exodus. Hauwon en n terra. Dux fuiſti in miſericordia tua po- Sin, quod eſt inter Elim et Sinai: qninto uuminſ ſesc pulo quẽ redemiſti:& portaſti eũ in for decimo die menſis ſecũdi, poſt; egreſſ 1 fumugi nu a ſlun titudine tua, ad habitaculã ſanctũ tuum. ſunt de terra Aegypti. Et murmurauit füaian. colle Aſcenderãt populi& irati ſunt: dolores omnis cõgregatio ſiliorum lira contra dra Pgocor ene un pöp⸗ obtinuerũt habitatores Philiſthijm. Tãc Moyſen d Aaron m ſolitudme. Dixe- mdi worn oxt cõturbati ſunt principes Edõ, robuſtos runtq́; fiiij Iira?l ad eos, Vtinam mortui untpnlum 2n aven Moab obtinuit tremor:obriguerũt om/ eſſemus per manũ dñi in terra Aegypti, mic poie ſu n nes habitatores Chanaã. Irruat ſuper eos quando iedebamus ſuper ollas carmum, hrillofe⸗ orn udier formido& pauor, in magnitudine bra-& comedebamus panè in ſaturitate: cur ausainm„. buq chij tui flant immobiles quaſi lapis: do⸗ indux iſtis nos in deſertum iſtud, ut occi üidlämſenquo e uagc nec pertranſeat populus tuus, dñe, donec deretis omnem multitudinẽ fame: Dixit nalant rpin⸗= vris C pertranſeat populus tuus iſte quẽ poſſedi aũt dñs ad Moyſen, Ecce ego pluã uo. B tutaiad kab pülu ſti · Introduces eos,& plantabis in mon bis panes de cœlo: egrediat᷑ populus,& 1 aurumnelte ncal te hęreditatis tuę, firmiſſ mo habitaculo colligat quę ſuficiunt per ſi ngulos dies, rywemzüueſem 3 nc tuo quod operatus es dñe:ſanctuariũ tuũ ut tentẽ eum utr ambulet in lege mea. Hanrcida. 40 2** dñe, quod firmatrerunt manus tuę. Do- an non. Die autẽ ſextto parent quod in- hs agllcbe 8 90 minus regnabit in gęternum& uitra. In/ ferant:& ſit duplũ q́; colligere ſolebant ts wnins. mn u equus grefſus eſt enimreques. Pharao cũ curri per ſingulos dies. Dixerũt; Moyſes et 3 nrje nütmi er n bus& equitibus eius in mare:et reduxit Aaron ad omnes filios Iſratl, Veſpere NGinesſte 2 ſuper eos dñs aquas maris: fllij aũt Iſrat ſcietis quod dñs eduxerit uos de terra hä naued futen ambuiauerunt per ſiccũ in medio eius. Aegypti:& mane uidebitis gloriã dñi. äaas aoiog üct. Sumplit ergo Maria prophetiſſa ſoror Taudiui enim murmur ueſtri contra do audiuit tuucntl ee te, qu Aaron tympanũ in manu ſua: egreſſęq; minũ:nos uero quid ſumus, quia muſſita Fürinamiuen uc! ſunt oẽs mulieres poſt eã cũ tympanis et ſtis cõtra nos: Et ait Moyſes, Dabit uo lefuminuaen SerA⸗ choris, quibus pręcipiebat, dicens, Can bis dñs ueſpere carnes edere, et mane pa NKüciunnere ſinur temus dño: glorioſe emim magnmiflcatus nes in ſaturitate: eo quod audierit mur- udhi Mo). pecne eſt, equũ& aſcenſorẽ eius deiecit in ma murationes ueſtras, quibus murmurati e- Fviemüd 1, n5 re. Tulit aũt Moyſes Iſraẽl de Mari ru/ itis cõtra eũ. nos em̃ quid ſumus: nec cõ uwlena P coll bro& egreſſi ſunt in deſertũ Sur: amhu- tra nos eſt murmur ueſtrũ, ſed cõtra do- V Iieutrumd. e c laueruntq; tribus diebus per ſolitudin?, minũ. Dræit quoq; Moyſes ad Aaron, C arimenici kpim⸗ & non inueniebãt aquã. Et uenerunt in Dic uniuerſę cõgregationi filiorũ Iſraẽl, Aunditeppp,. aen D Mara, nec poterãt bibere aquas de Ma Accedite coram dño: audiuit enim mur nu Danke d Me ra, eo quod eſſent amaræ. unde& con- mur ueſtrã. Cũq; loqueret Aaron ad o- Vbrnarönl lar rem gruũ loco nomen impoſuit, uocãs illum mnem cœtũ fiiorũ Iraẽl, reſpexerũt ad ma icimi pode 2 1... 1 3 d egemes 2e ſuode Mara, id eſt amaritudinem. Et murmu, ſolitudin?:& ecce gloria dãi apparuir Aundsiuda aa pee rauit popts cõtra Moyſen dicens, Quid in nube. Locutꝰ eſt aũt dñs ad Moyſen, bibemus? At ille clamauit ad dñm, qui dicens, 1 Audiui murmurationes flliorã Ec. 4.4 . oſtendit ei lignã:quod cum miſiſſet in a/ Iſrac, loquere ad eos, Veſpere comede- Iudic. 35.c quas, in dulcedinẽ uerſe ſunt.j ibi conſti tis carnes,& mane ſaturabimini pani⸗ Ec. 38. a tuit ei pręcepta, atq; iudicia,& ibi tenta bus: ſcietisq; quod ego ſum dñs deus ue- uit eum dicens, Si audieris uocẽ dñi dei ſter. Factũ eſt ergo ueſpere,& aſcendẽs tui,& quod rectũ eſt coram eo feceris, coturniæx, cooperuit caſtra: mane quoq; Karbutuwdid gplccs amigicha aa plam, k eaäi delant ſeſeptt t bredi ti ätmeditht ſepein an elauig iomn hr hi tin dolernqul g män: & obedieris mãdatis eius, cuſtodierisq; ros iacuit per circuitũ caſtrorũ. Cuḿ; D duäste ſnele omnia præcepta illius: cunctit languorẽ operuiſſet ſuperficiem terræ, 1j apparuit Nu. u¹. 5 1 heolham Grip quem polui in Aegypto, non inducam in ſolitudine minutũ,& quaſi pilo tuſum Par. 77.e V hgw n pan ſuper te. ego enim ſum dominus deus ſa- in ſimilitudinẽ pruinę ſuper terrã. Quod Sapas.- 8 Dr ſes nn. Nã.33. nator tuus. Venerunt autem in Elim fi cum uidiſſent flij Iſraẽl, dixerunt ad in- lohã.6.d V us ndiuet linec lij Ifraci, ubi erãt duodecim fontes aqua uicẽ, Man hu.(qiod ſigmficat, Quid eſt V n 4et ſoti.. “ rum,& ſepruaginta palmę,& caſtrame, hoc) ignorabant enim quid eſſet. Qui- V TſariAuuat tati ſunt iuxia aquas. bus ait Moyfſes, Iſte eſt panis quem do ¹· Cor- V immanaa hpere CExtorqutt Iſraèlitæ murmure ſuo car minus dedit uobis ad ueſcendã. Hic eſt 10-⸗à2 hi Rgenecri e, hrmäã es E manna de cœlo. Cap.X VI. ſermo quem pręcepit(uobis) dominus. Ihinsaln n bape A Rofecti ꝙ ſunt de lm,& uenit om Coilligat; unuſquiſq; ex eo quantũ ſuf- 4 Nriu un hün nis multitudo flliorũ ſiratl in deſertũ fleit ad ueccendum:gomor per ſingula iclaueaane 87 dul Sin, capita inter 31l 8 nents aa Smäcn damu al 8 ſegppii mmus ange⸗ den G ent quodin dupt l gereſcledan o qui ail Cſc 6 *** 1 M Ate: ape audtertm n lumus' necc armu an ſedcön quo prleszaiäannn,. cOg asg uflickülhii da·m aof iutenmm Cüch aacei Aunnald flio aili repereüttd C ec, ag zadäi aypan unne us ſisad llof diui mm ntansßfinik, eade N dolſpere cmel- Xm. Manabinini om,, quo agalm dütsauu derg zute, Kacalb oper aa aa: mane qug cire nunn bormp perft umnat re.mnt ,6 min n uaüpib tün ee e npr 1zm erteni Cus wpi. rj Senlenmate üi. 1(q d befee üd ban aurn iideſte GW ſes, Saans gund 4 uod Als en.Rhud drec nü) bveim V nuſe Meodunält enh reer cpm capita: quę habitant in tai E Feceruntq; ita fllij Iſra „Cor. alius plus, alius minus. E 3.d menſurã gomo rat:habutt ampli F aũt reliquum fuerit, ſabbathi⸗ Zauit. G quod erat quaſi ſemen coriandri album, lum remiſiſſet, ſuperabat Amalec. Ma- Deute. 2. d Fcepit rationes ueſtras ſicut X pręceperat] dſs ſue, del Nehé.5.d Moyfl. Poſuitq; illud Aarõ in taberna cœlo. Aedificann Coturnices, man& petra iux ta numerũ animarũ ue itant in tabernaculo ſic tolletis. &l:& collegerũt, ſunt, uſque quo tangerẽ: t menſi ſunt ad naan. Gomor aũt decima pars eſt ephi. poti aqua dèe petra png nant contra Amalech. Cap.XVII. Gitur profecta omnis multitudo filiorũ A r: nec qui plus college- Iſraslitæ us: nec qui minus para- uerat, reperit minus: ſed ſinguli iuxta id quod Dixitq; Moyles ad eos quat ex eo in mane. eũ, ſed dimiſerũt qui ne, et ſcatere cœpit uermibus, atq; cõpu ſen ait, truttet iratus eſt cõtra eos Moyſes. Col bus reſpondit Moy ligebant aũt mane re poterat ad ueſc rũt cibos duplices, ſingulos hom principes mul Moyſfi. Qui ait eſt dñs, requies ſ- dño cras.quodcunq; operandã eſt, faci⸗ ſen. Antecede populum, te& quę coquẽda ſunt, coquite, quicꝗd ſenioribus Ifratl,& uirgã qualipercufſi reponite uſq; in ma ſti fluuiũ, tolle in manu tua,& uade. En ego ſtabo ibi coram te, ſupra petrã Ho- — edere poterant congregauerunt. „Nullus relin- Qui non audierunt in Raphidim dam e eis uſq; ma dum populo. Qui iurgatus contra Moy Da nobis aquã, ut bibamus. Qui ſes, quid iurgamini is dñm: Sitiuit ergo enuria,& murmu icens, Cur feciſti inguli, quantũ ſuffice contra me: cur tentat endũ. cũq; incaluifſet ibi populus prę aquę p ſol.liquefiebat · In die aũt ſexta college/ rauit cõtra Moyſen, d id eſt duo gomor per nos exire de Aegyptout occideres nos/ ines. uenerunt aũt omnes& liberos noſtros, ac iumenta ſiti: Cla- titudinis,& narrauerunt mauit autem Moyſes ad dñm, dicens, eis, Hoc eſt quod locutꝰ Quid faciam populo huic: adhuc paulu abbathi ſanctificata eſt lum,& lapidabit me. Et ait dñs ad Moy & ſume tecũ de ne. Fecerũtq; ita ut pręceperat Moyſes, & nõ cõputruit, nec; uermis inuẽtus eſt reb, percutiesq́; petram,& exibit ex ea in eo. Drcitq; Moyſes. Comednt illud aqua, ut bibat populus. Fecit Moyſes o hodie, quia ſabbathũ eſtxydñi, nõ inue/ ita corã ſenioribus Ifrael. Et uocauit no- niet᷑ hodie in agro. Sex diebus colligite, men loci illius tentatio, propter iurgium in die aũt ſeptimo ſabbathũ eſt dñt)id⸗ filiorum Iſratl, et quia tentauerunt dñm, circo nõ inueniei. Venitq; ſeptima dies, dicentes, Eſt ne dũs in nobis, an nõ: Ve & egreſſi de po Exodus. ſtrarũ derũt man quadraginta annĩs, donec ue aae(Uoe nirent in terrã habitabilẽ, hoc cibo aliti πα Jer fines terrę Cha⸗ Iſraèl de deſerto Sin, per manſiones ſu- as, iuxta ſermonẽ dñi, caſtrametati ſunt ubi nõ erat aqua ad bibẽ- 25 Sup. 14. e Par. 7 7. b 1.Cor. 10,2 pulo ut colligerent. non nit aũt Amalech,& pugnabat contralſ inuenerunt. Dixit aũt dns ad Moyſen, lios) Iraãl in Raphidim. Dixitq; Moy Viquequo nõ uultis cuſtodire mandata ſes ad loſue, Elige uiros,& egreſſus pu mea,& legẽ meã: Videte quod dñs de- gna contra Amalech cras ego ſtabo in derit uobis ſabbathũ, et propter hoc die uertice collis, habens uirgã dei in manu ſexta tribuit uobis cibos duplices. ma/, mea. Fecit loſue nt locutus erat Moy- neat unuſquiſq; apud ſemetipſum,(et nul ſes,& pugnauit contra Amalec. Moyſes 1us) egrediat de loco ſuo die ſeptimo. Et autem,& Aaron& Hur aſcenderunt ſu Fſabbatizabit) populꝰ die ſeptimo. Ap per uerticẽ collis. Cumq; leuaret Moy- Iudith. 4. d pellauitq; domus liratl nomè eius Maà, ſes manus, uincebat Iſrasl ſin aũt paulu- Sap. 11.a guſtusq; eius quaſi ſimilę cũ melle. Dixit nus autem Moyſi erant graues ſumtẽtes aũt Moyſes, Iſte eſt fermo quẽ precepit igitur lapidem, poſuerunt ſubter eum, in dñs, Imple gomor ex eo,& cuſtodiatur quo ſedit, Aaron autem& Hur ſuſtenta in ſuturas retro generationes, ut noueriĩt Pant manus eius ex utraq; parte. Et factũ D panẽ quo alui uos in ſolitudine quãdo e⸗ eſtut manus illius non laſſarẽtur uſq; ad ducti eſtis de terra Aegypti. Dixitq occaſum ſolis. FEugauttq́; Ioſue Amalec, Moyles ad Aaron, Sume uas unũ, et mit& populum eius in ore gladij. Dixit au te ibi man, quantũ poteſt capere gomor, tem dñs ad Moyſen, Scribe hoc obmo- & repone corã dño ad ſeruandũ in gene nimentum in libro,& trade auribus Io- ebo enim memoriã Amalec ſub ꝙ Moyſes altare,& exaltatio ludit.;. c culo reſeruands ſHFilij aũt luat come, uocauit nomẽ eius dominus exultatio) ſolij derun 8 3 mea⸗ 0 W Monh M, L bvPw Dw fa v ————— 17 — —— —— e —, “ nes Cali⸗ .— lethro Fxodus. v1s Le mea, dicen 5 1.„ aeh pden⸗ weaen cens, Quia manmus † ſolins doli, uires tuas eſt negotiaã, ſolus illud 3 1 ddur Tue lm domini erit contra Amalec, à poteris ſuſtinere. Sed audi uerba me hon Deut 14 Gulae 2 lpol neratione in generationem ZI: at⸗ halt ergo dpun Ze m. ue cõſilia,& erit drs tecũ audt elgo e dpu C lerhro adducit Moyli uxorè ſud& que cõtilla,& erit cń tecũ. Eſto tu po- ſm kic lhal Va es a confui loyſi uxore ſud pulo in his quę ad eũ pertinèt, ut referas uau e ſe⸗ 2 i 2eonſtisr. Cap. XVIII. quę dicunt᷑, ad eũ:oſtendasq; popul Pni ailos unn iem 46 An adediſ lereind ſaesrddn Ma remonias,& ritũ colendi zlp dereer maia kn,n cñs — am⸗cognatus oyii ommia quæ 1 2 0 A1uli. Per quà ine, Fte, 8 5 ingredi debeã 2 3 4,1 1. adee 2 u fe I Vle eat, et op' q́d facere debe? GWe erg. Wern gehs Moyſi, ct Ifracè popr oſuo, Prouide aũt Je on, pibe uiros Llapis 2 Iac bc 11 cutti den un 3 uxiſſet dñs Iſrati de Aegy- tes)& timẽtes deũ, in ꝗbꝰ ſit ueritas 7 otätes vhlmitsbeh mt Pto, tulit Scphorã uxorẽ Moyſi qu: t 1128; Cauete’’1. . am qui oderint auaritiã,& conſti- 1 auechee e en ſmnis remiſerat,& duos filios eius, quorũ j„& conſtiiue ex eis ir ſ — 5, Quorü u 6 etes al 7. Sup.z. d uocaba Gerſan, dicente 6 Achor⸗ mihanlos⸗ c centuriones,& quinquage ncmma 5 1.RM- fui i Adue, narios,& decanos, ꝗ iudicèẽt poplm o tioanao,. at pppr in, ait, patris mei adtutor meus, ad te, et ipſi mi tũ d tumaldt 1 & erxuj Jadie Pharaeuns te, et pii minora tantũ modo iudicẽt f Wanei p C ergo lethee de Sacho hann Sie N eni leuiusq; ſit tibi, partito in alios onere 81 imlulendn hui 28 natus Moyſi& Hlsj eius hoc feceris, implebis i i dei. et- uduccim t2 & uxor eius ad Moyſen 5 uh s. implebis imperiũ dei, et prę le e e men 1— 1 ſen in deſertu ubi ce ta ei.— Prę cemäüg! Cacr 1b a eius poteris ſuſtentare:& ſmwkanaüic r erat caſtrametatus iuxta montem dei 4 tare:& omnis m ac u Lun 8 4 2 m dei,& hic OQ ul* reuer 2 4—— 6 ſanch 3 4. 7 7 2*. 1 rtet„ 111 2 Coh,. 2 9 mandauit Moyfi, dicẽs, Bgo lethro co- bus ATdeedaeie ecnewnkde 1 Tinucnuni⸗ 8 b. gnatus tuus uenio adte,& uxor tua,& i 1 sfecit omnia quę ſulrun e piop⸗ 4 Lus ille ſuggeſſerat. Et electis uiri g üam en⸗ duo filij tin cum ea. Qu in 88 Et electis uitis ſtrenuis mumd ſodut 1 1 1 A⸗ Utegreſſus in OcC⸗ d„. 8. o— 20u — 4 8 e cuncto Iſraẽl conſtitui at bos veſtt curſum cognati ſui adorauit,& oſcula⸗, uit eos principes 15 0 u 5„&⅞ oſculas popli, tribunos& Aicäch&un Se fat tus eſt eum, ſalutaueruntq́; ſe płi, tribunos& centuriones,& quin; q†, Een MKüGäce en ſmc 1 mutuo uer⸗ quagenari d 2, Iljudicabzz ninte un mn bis pacificis. Cumq; i quagenarios, et decanos, qui F iudica/, depennlal is pacificis. Cumq; intraſſet tabernacu rent plebẽ dñi its esde un ſent B lum, narramt Moy nt ꝰplebẽ dñi] omni tẽpore: quicquid Knudes det 5 Ioyſes cognato ſuo cun- aũt grauiꝰ A 1 dn n pentmu 2 IS rauiꝰ erat, referebãt ad eũ, fac imwui bux Bn cta que fecerat dũs Ph. 8 ad ei, faciliora dk 5 bin de ecen i Mnataon x Aegy- tantãmodo iĩudicãtes. Dimiſi:q; cogna-/ rökrerdimn— ni qui accidiſſet eis ztnere eh 8 tũ ſuũ, qui reuerſus abijt in terrã ſuam dismgged NMc 2„ 41Æ u 1. 4. 1.. 2.. 4 r rauerat ens dus Letat„ 51 0 kl 2 ¶ Populas iubetur ſan Vihicari,(um doms wanunäe del— 1 3 Letatusq; eſt Iethro ſu- nuw in montem inai deſe Do40,resment. duem per omm bus bonis quę fecerat domin 0utems St uar deſeenderer.. Ws aladumonn* Iſtatli, co quod eruiſſet eũ de manu Ae. Cap. X7X. SLMXAIA muimbuar S ſcmen gyptiorũ,& ait, Benedictus dfis qui li Munſe tertio egreſſonis x Iſraẽl de A um dlipa n pe.. beraunt uos de manu A Sene Tun li⸗ 1¾ terra Aegypti, in die hac uenerunt flioru auimsert e ſomac it ue manu Aegyptiorũ,& de in ſolitud nẽ Smai. N ed de Ra z liſor manu Pl 42— am profecti de Ra dgeornmöst Ian ſtlom naraonis, qut eruit populũ ſus phidi, 8 de manu Aegypti. Nunc cognoui quia hin Vmge perueniẽtes uſq; in deſertum ampimch de prals, maxgnus dñs ſuper omnes deos. eo quod AeThee 15 metaei ſintin code loco ibi un tmäcden Hloche Sup. 1 P. ſuperbe egerint cötra illo 1 11 tSn mon⸗ E urhonè a fleme Sop. b. ſluperbe egerint cnna illos. Obtulit er tis. Moyſes aut alcenaiim onnemen. d unhand e f Sdsh ed 80 lethro cognatus Moyſi holocauſta de⸗ doNas aut acend it(in momem) ad Dripetno une ſipie deo& hoſtias domino Juenerunto; A ehoe uteß eumas demonte ei düe. ct maa e hinc runtq; Aaron Hec dices domui Iacob,& nciabis 14.7.*. a et omnes ſeniores(fllioruũ) Iſraẽl,ut come filijs Iirael Voſipſ dini eebi ſ lon en ſrxt: je 5 2 t ¹js Iirael, V oſipfi uidiſtis que feceri h C Aerent pand᷑ cũ eocorã deo. Altera autẽ Aegyptijs. aus portavenmauesſn 8 nti hun 2 die ſedu Moyſes ut iudicaret populã, qui 71.8, 1 auos ſup alas eueltmancern ſno ac aſſ ſtebat Moyſt à mane aſcr an aquilarũ,& aſſumpſerim mihi. Si ergo Deu. 29. 3 an doninä, Reis 1 111 35 3 4 aAd e pee audteritis uocẽ m 3& 1— 2 5 rã. Quod cũ uidiſſet cognatus eii Fme eri es,& cuſtodieritis pa⸗ O M diinid dac, tus eius. om⸗ ctũ meũ, eritis mihi in peculiũ de cunctis„ε⁶α midid dn ſch nia ſeilicet agebat in popro. aſt id 84 ihi in peculiũ de cunctis ſaſ. H. Aonac ei e Nlanant hoc eſt quod facis in fehhet alte uid populis: mea eft em omnis terra Re Ffal-Na wutge e ud facis in plebe: cur ſolus ſedes uos eritis mihi 5 1.Ar, Pet.z. 2 Ryadatetet et Plop 3 itis miht in regnũ ſacerd„ 4 3 me 8 verdotale, Pner Samdie pophe eedie de mane uſq; gens ſancta. hęc anr uerba quę wahen V uu dien un ſce ad ueſpera: Cut reſpõdit Moyſes, venit mum Sina) 4, G loyſes it ad fllios Iſrael. Venit M 8 min ſeü fl ad me populus querẽs ſentẽtiã dei.Cũt dles keael: Venit Moykes,& cöuo, üü— ² querès ſemẽtiã dei. Cũq; catis maiori ſ haem. 1,. e 1 Luc aioribꝰ natu popuni ſunj 1 mos acciderit eius aliqua diſceptati popul⸗ expoſuit 0æ tem etength 1 . K A A. Pfatlo, Uenſut mnes ſermones C— m(tanchf. 8' ſant 35 8 eer.— 8 3 4 1uOs mandauerat mfis. lan ch eametinäſee nien cos, et oſtendã prę Reſpõditq; omnis popis ſimul Pue lende:e 3,,&. 5 de„ g* 2 2— 8 8 8 1.— 43 4 7 58 deenchr 8 8 di Aile Nõ bo/ quę locutus eſt dñs, faciemus Cumd re B iane s punre 1, e rè facis:ſtulto labore conſume tuliie. termidos,ne 1 1 contum iſſet Moyſes uerba populi ac neeorts ſadc 5.—. 4 2d domi-.. 140n. tis& tu.& popls iſte qui tecẽ eſt: unra munz utt ei cis, l Ponnn ee— emaiin T. wät 8 zatt el dis, Jam nunc ueniâ ad te in uxpür mäücj ehuhmn men ſanan Rnego* erit bame 1 bl 6 kotugo⸗ ad eün a met treieg ritüũc ai N Pdplldc, 26 ¶ Decalogi præcepta-(ap. X X. L Ocumc eſtr dommus cunctos ſer⸗ Duntiauit ergo Moyſes uerba populi mones hos, Ego ſum dominus deus deus ad dñm.qui dixit ei, Vade ad populum, tuus qui eduxiteterta Aegypti, de do- & anctifica illos hodie,& cras, Iauẽtq; mo ſeruitutis, Nõö habebis deos alienos Lex Exodus. caligine nubis, ut audiat me populus lo- quentẽ ad te, et credat mihi in perpetuũ. 4 1 3 dn ahani ueſtimema ſua. Et ſint parati in diem ter coram me. Non facies tibiſculptile,ne Deut. a. a es den Vtteruie⸗ f d tium: in die em tertia deſcendet dũs co⸗ que omnem ſimilitudinem que eſt In Ce Pſal. so0. c.96. d an(toer Mü rã omni plebeſuper montẽ Sinai. Conſti lo deſuper,& qus in terra deorſum, nec b. 13. b auarit Sa uf ntas 3) tuesq terminos populo per circuitũ,& ecrur, quę ſunt in aquis ſubterra. Non. euit. 26.a centu asſt& duettm dices ad eos. Cauete ne aſcẽdatis in mõ- adorabis ea, neq́; coles: ego ſimm dominꝰ Deut. 4. C euert isr. ,Mh itis A1A ne d ge cit omni rat.. Ad dhe 3ue 2 uitis eung d cos pri 108& des oner an, cre: qalcquj lcqud 1 ad eu, 1 aol dan ailtig an. ie ntenal 06 ontem aall her. C 49 4.' ertio rp nb elhrid egyI mMat emclenenntii Si 3 profeicelg erne aslich inceitm mete ainneocklornii xit te nmeregionenm, aut: imn in monken Tpei ih miemwome an 47 dmu 1as Seamunca 7oſi iun his qae fam auö arr rmuolh aſſin me müli'gego o.a c?n d.Kulidientsw⸗!” Smi Im auläceanc, cae nä em 1 9 „ hin igararacbeeh hec unenaquebpen el. uwoylaKein ber nlh epwlnd' nes aezumdwenr. om a sbm(uch eſt Reamsmfud va dw yilalc⸗ V ds den aaüun 6 ii 5„dpi iudre e tem, nec tangatis fines illius omnis qui deus tuus fortis, zelotes 3 uiſitans iniqui- Iud. s.b tetigerit montem morte morlet Manus tatem patru in filios, in tertia& quartam Ioſ 4.. d„ nõxtangent Jeũ, ſed lapidibus opprime/ generatione eotu, qur oderunt me:& fa- Deu. 24.0 tanget tur, aut confodiet iaculis: hue iumentum ciens miſericordiã in milia his qui dili⸗ He.u:. e fuerit ſiue homo, nõ uiuet. cum cœperit gunt me,& cuſtodiũt pręcepta mea. 80 B clangere buccina, tunc aſcendãt in mon aſſumes nomen qñi dei tui in uanum nec tem Peſcenditq Meyſes de monte ad enim habebit inſontẽ dominus eum qui populũ, ſanct ficauit eum. Cumq; la⸗ aſſumpſerit nomẽ domini dei ſui fruſtra. uiſſent ueſtimenta ſua, ait ad eos, Bſtote Mementout diem ſabathi ſanctifices. Deu. b parati in diem tert ũ,& ne appropinque Sex diebus operaberis,& facies omnia L.eh 15 6 tis uor bus ueſtris. Iamo; aduenerat opera tua. Septimo aũt die ſabbathũ do. M Ate⸗ 2 tertius dies,& mane inclaruerat& ecce mini dei tui eſt, non facies omne opus in P 2 85 5. b coœeperunt audir tonitrua, ac micare ful⸗ eo,t:& filius tuus et filia tua, iumenꝛum P 2u..5.b gura,& nubes denſ ſ ma operire mon⸗ tuum,& aduena qui eſt intra portas tu⸗ Inf. 37.b tẽ, clangorq́; buccinę uehementius per- as. Sex em̃ die bus fecit dominus coœlum omnis ſtrepebat:& timuit* populus qui erat in& terram& mare,& omnia quę in eis caſtris Cun q́; eduxiſſet eos Moyſes in ſunt, et requieutt in die ſeptimonidcirco occurſum dei de loco caſtrorũ, ſteterũt benedixit dũs diei ſabbathi,& ſanckifi⸗ Deu. 4. b 2radices montis. Totus autem mons cauit cum. Honora patrẽ tuũ& matrẽ Deu. 5. b Sinai fumabat: eo quod deſcendifſet do tuã,. ut ſis longęuus ſuper terrã quam do- Matt. 5. a minus deus ſuper eum in igne,& aſcen⸗ minus deus tuus dabit tibi i Non occi- C deret fumus ex eo quaſi de fornace: erat des. Nõ moœchaberis. Non furtã facies. Bph. 6. 2 que omnis mõs tetribilis. Et ſonitus buc Non loqueris contra proximũ tuum fal Mat. 5. c cinę paulatim creſcebat in maius,& pro ſum teſtimoniũ. Non cõcupiſces domũ Ro. 7. b. 13·6 lix nus tendebatur: Moyſes loquebatur, proximi tui: nec deſyderabis uxore ei⸗ & deus reſpondebat ei· Deſcendiii do us non ſeruũ, non ancillam, nõô bouem, D minus ſuper montẽ Sinai in ipſo montis nõ aſinũ, nec omnia quę illius ſunt. Cun- nertice,& uocauit Moyſen in cacumen ctus aũt populus uidebat uocem& lam- O FF! CIWN eius. Quoè cum aſcendiſſet, dixit ad eum, pades,& lonnũ buccinę, mentemq; fu- 1½ Delcende,& cõteſtare pepulum, ne lor mante,& perterriti ac pauore concuſſi, 2 te uclit tranſcendere termnnos ad uiden⸗ ſteterunt procui, dicentes Moyſt, Lo- dum dominã,& pereat ex eis plarima quete tu nebis,& audiemus, non loqua- multitudo Sacerdotes quoq;(& popu- tur nobis dominus, ne forte meriamur. lus) qun acc edunt ad düm ſanctficentur, Et ait Moyſes ad populã, Nolite time He. 12z ne percutia t eos· Dixitc; Moyſes ad do re, ut enim probaret uos uenit deus,& Deu. 18. b minum, Nõ poterit uuigus aſcendere in ut terror illius eſſet in uobis,& nonpec mentem Sinai: tu enim ieſt fieatus es& caretis. Stetiq́; populus de longe, Moy juſſſti, dicens. Pone terminos circa mon ſes autem acceſſit ad caliginem in qua e/ tem, et ſanchica ill. Cui ait dys, Vade, rat deus. Dixit p̃terea dominus ad Moy deſcende: aſcendes ꝙ tu,& Aaron te/ ſen, Hæc dices Hlijs Irael, Vos uidiſtis D cũ:ſacerdotes aũt& populus ne tranſeãt quod de cœlo locutus ſim uebis. Non terminos, nec aſcendant ad dim ne fer- facietis deos argenteos, nec deos au mecum te intenficiat illos· Deſcenditc; Moyſes reos facietis uobis. II Altare de terra Inf.2 7. b. 38 a ad populum,& omnia narrauu eis. facietis mihi& offereiis ſuper eo holo Deca- e 4 cauſta —]1üͤſͤſ ---cſſſͤ“—“—ſͤͤ ——— — Lex cauſta& pacifica ueſtra, oues ueſtras et houes in omni loco in quo memoria fue rit nominis mei. Veniã ad te,& benedi- Deu. 27 a cã tibi. Quodſi attare lapideũ feceris Ioſue.s. f mihi, nõ Ldificabis illud de ſectis lapidi- tuum bus, ſi em̃ leuaueris cultrũ ſuper eñ. pol luetux. Nõ aſcẽdes per gradus ad altare meum, ne teueletur turpido tua. ¶ Iudicia, ſeu Iludicialia præcepta. A XX 71 A* Aec ſunt iudicia quę ꝓpones eis. Si Deut. 15. c emeris ſeruãũ Hebræũ, ſex annis ſer- ier. 34. c uiet tibi, in ſeptimo egredietur liber gra tis. Cum quali ueſte intrauerit, cum tali exceat, ſi habẽs uxorẽ,& uxor egredier ſimul.Si aũt dñs dederit illi uxorẽ, et pe Perit filios& filias, mulier& liberi eius erũt dñi ſui, ipſe uero exibit cum ueſtitu ſuo. Quod ſi dixerit ſeruus, Diligo dũm meũ& ux orẽ ac liberos, non egrediar li ber. offeret eum dũs dijs,& applicabit ad oſtiũ& paſtes, perforabitq; aurem eius ſubula,& erit ei ſeruus in feculũ. Si B quis uendi derit flliam ſuã in famulã, non egrediet᷑ ſicut ancillę exire cõſueuerũt. Si diſplicuerit oculis dñi ſui cui tradita fuerat, dimittet eã, populo aũt alieno uẽ- dendi nõ habebit poteſtatẽ, ſi preuerit eã. Sin aũt filio ſuo deſpõderit eã, iuxta mortẽ filiarũ faciet illi. Quod ſi alterã ei acceperit, prouidebit puellę nuptias,& ueſtimẽta,& preciũ pudicitiæ nõ nega- bit. Si tria iſta nõ fecerit, egrediet᷑ gratis abſq́; pecunia. Qui percuſſerit hominẽ C uolès occidere, morte moriat᷑. Qui auẽ Võ eſt inſidiatus, ſed deus illũ tradidit in Le. 24. C man eTnfttruã tibi locs in quem. De.:9. a. de fusere debeat Si qui eer induſtria] oc induſtria ciderit prox imũ ſuũ.& per inſidias, ab altari meo euelles eũ ut moriat᷑. Qui per & cuſſerit patrẽ ſuũ aut)matrẽ, morte mo- Hec uerba in riat. Qui maledixerit patri ſuo uel ma Hrbrgęo legũ- tri, morte moriat,] Qui furatus ſuerit ho eur ante, Si ri, mint᷑,& uendiderit eũ, conuictus nox, Kati. morte moriat᷑. Si rixati fuerint uiri,& percuſſerit alter proximõ ſuũ lapide uel pugno.& ille mortuus non fuerit, ſed ia cuerit in lectulo, ſi ſurrexerit,& ambula uerit foris ſuper baculũ ſuũ, innocss erit qui percuſſerit, ita tamen ut operas eius, & impẽſas in medicos, reſti tuat. Qui per cuſſerit ſeruũ ſuũ, uel ancillam uirga,& mortt:i fuerint in manibus eius, criminis reus erit.· din aũt uno die uel quobus fu⸗ ⸗ Exodus. peruixerit, nõ ſubiacebit pcœænę, quia pe cunia illius eſt. Si rixati fuerint uiri,& percuſſerit quis mulierẽ pręgnantem,& abortiuũ quidẽ fecerit, ied ipſa uixerit, ſubiacebit dãno, quantũ maritus mulie- ris expetſerit, et arbitri iudicauerint. Sin E at mors eius fuerit ſubſecuta, reddet ani mã pro anima, oculũ pro oculo, dentem pro dente, manã pro manu, pedẽ prope- de, aduſtionẽ pro aduſtione, uulnus, ꝓ uul nere, Iuorẽ pro liuore. Si percuſſerit quiſ Matt.„ piam oculũ ſerui ſui aut ancillę, et luſcos Le. 24. d eos fecerit, dimittet eos liberos pro ocu- Deu 4 lo qut᷑ eruit.dentẽ quoq; ſi excuſſerit ſer uo uel ancillę ſimiltter dimittet eos libe ros. Si bos cornu ꝑcuſſerit uirũ aut mu- lierẽ,& mortin fuerint, lapidibus obrue tur,& non comedentin carnes eius, dñs quoq; bouis innocens erit. Quod ſibos cornupetafuerit ab heri& nudiuſtertiv⸗ & cõteſtati ſunt dñm eius,nec recluſerit F eum(dñs,)occideritq; uirũ aut mulierẽ, & bos lapidibus obruef᷑, et dũm eius oc cidẽt. Quod ſi pretiũ fuerit ei impoſitũ. dabit pro anima ſua quicquid ſuerit po- ſtulatus. Filiũ quoc;& filiã ſi cornu per cuſſerit, ſimili ſententię ſubiacebit. 8i ſer uũ ancillãq; inuaſerit, triginta ſiclos ar- gẽti dño dabit, bos uero lapidibus oppri met Si quis aperuerit ciſterna,& fode- rit, et nõ opuerit eã, cecideriq; bos aut aſinus in ea, reddet dñs ciſi ernę pretiũ iu mentorũ qd aũt mortinum eſt, ipſius erit Si bos alienus bouẽ alteriꝰ uulnerauerit, & ille mortuus fuerit, uendẽt bouẽ uiuũ, et diuidẽt preciũ, cadauer aũt mortui inr ſe diſpertient.Si aũt ſciebat qd bos cor- nupeta eſſet ab heri et nudiuſtertius& nõ cuſtodiuit eũ diis ſuus, reddet bouem pro boue,& cadauer integrũ accipiet- ¶.Adtjciuntur priorib us alia itaclis ctalia.(ap. XNXII. IVTVN S quis furatus fuerit bouẽ aut ouem& Docciderit, uel uendiderit quinq; bo- ues pro uno boue reſtituet,& quatuor Oues pro una oue. Si effringẽs fur domũ ſiue ſufodiẽs fuerit inuentus,& accepio uulnere mortuus fuerit, percuſſor nõ erit reus ſanguinis. Quod ſi orto ſole hoc fe- cerit, homicidiũ perpetrauit,& ipſe mo riet᷑. Si nõ habuerit ꝗqd ꝓ furto reddat, ipſe uenundabit᷑. ſi inuẽtũ fuerit apud eñ quod furatus eſt, uinẽs, ſiue bos, ſiue aſi- mus, Aue Arieau ase aituss iltedi B qull⸗ 2. eg⸗ b 11. c Gülnacenos tguunnbe ſtne wuelir 5 wrmiieren e alhpenenieb, 12 1 fictaponn ½ bongwinoit, eimwüaleuld. ärddiltnön 1 rhuxptoruiden nn alacl öh rial llc 5: Auidlenticen ar 1 donähert n encübem é r iim charötel an V Toguinl um IPbltnä auttuan anendereca rſaninä sſtnrn. Anedccndoän n Nuiwebſdiſes an mithonatd in das nbeden rücnenoluer oken müchit, ude MRenn Mat ege (icieicin er upuummohtchſdtan uidoi Jähe ncn gssci dde m nEgppi Vi. Tge üllſentt en. Kuudüäch e irrdrwet dunwen af iiapileg de dllo neh r uedbemg e 1 nines i8 1 rtinend e lihimn he m — 9 Ape 6r FE lleri wice ſel l 8 &c unt lign mmc 2 nuc fia quc — nilu 1 be qh uic gutr aueri fe 4 ,& borto hof Uam anäa duram. pnũ d fü quo gapte hoſtunn erit Ff o feltitue ptom uirei de di hecm ccipe mers! meme r ret tritab daun 84 — 2 billo ne tradun 5.Ki⸗ lhn du, R twi ce bitatte t,Hecum imo tar decalan dopen no ſul ſt. S luis n idefe ano, t, eta sfuer a, 0c anä! 3 4 bro dro li ſerui limit dent 1 elm corm tuifi ome 2inne erit; funt ccid libus 1ſ 7 uma ü que lilen inua dit, be apen uerit redd Laüt! us bo uusſ 6nn ha. atusf t, uch boue aoue sfuer tuus is. C idiũ abue abit. Leſt, 1 armtlerziam k al viii oni beene an wün ui 8 A. nar 3inu uengal gäb aredlerz dculo, den tr ein adn NMan dtafeada ar lexlt pi. etnciſe atll A D 3 nec netlai 1 tüaumüi, 20 dt dän eilsee anartteiingaai Dn quic leri Klalicamgn innn dacchü arr gintaltln, aaepitucyi 3 un erni, 2 ſode 1 rgeridg bozt iid ßetneprrün mtortech pius 18⁷ uulveruun, arn ckt boläi r raä woruin Amaradesch rr vdiadtermw Rar xadderbeua rregrüzccpit arw aläud a XII. FMMFh nanfoumä, murit ouing 2 tackgun, 2 te npöſlrmi ur u Cexehn rrateuforlöcn Ho tololetare 1 i d yb 10 5: furoredin. Ven fuertqyali ebob llel — — keethin, ſpicas aut Gen. 31 f Deu. 22. d Zach. 7. c Iudicia. quiſpiã agru mentũ ſuũ ut optimum nabueri nea, pro dani ęſtima . reſſus ignis inueneritin ſpinas, prehẽderit aceruos frugũ, 8 nullusq; hoc uidert medio quod nõ extẽderit manũ ſuſcipietq; dũs iuramẽtum, prox imi ſui, õ cogetur. Quod ſi fur & ille reddere nõ to ablatũ fuerit, reſtituet damnũ do. Si impiũ. comeſtã à beſtia, deferat ad eũ quod oc- ciſum eſt, et nõ reſtituet · Qi à proximo ſuo quicquid horũ muruo poſtulauerit, &⅞ debiiitatũ aut mortuũ fuerit dſio non grini fuiſtis in terra Wgypti. pręſente, reddere cõpelletur. Quod ſi im preſentiatũ dñs fuerit, non reſtituet, ma- ges eius. ime ſi conductum uenerat pr operis ſui.ſii ſeduxerit quis uirginèn dum deſponſatã, dormieritq́; cũ ea, dot bit eã,& habebit eã uxorẽ. Si pater uir- ginis dare noluerit, reddet pecuniãiuxta modũ dotis, quã uirgines accipere con⸗ n ſueuerunt. Maleficos nõ patieris uinere.& aduena. Omnia quę d 0, morte moriatur. dite. Et per nomen externorũ deorũ nõ idetur, pręterq́; do iurabitis, neq; audietur ex ore ueſtro. Iri nech bus uicibus per ſingulos annos mihi fe- Solẽnitatẽ(quoq;) azy- Septẽ diebusxcomede/ comedes yma, ſicut pręcepi tibi, tempore Sup. 13. a quando egreſſus es de Int. 4. c Aegypto. Non apparebis in conſpeciu Deut. i6. d. meo uacuus. Etſolennitatẽ meſtis primi Hccl. 35:à⸗ Qui coierit cũ iument Teu. 7. g Qui immolat dijs, occi mino ſoli. Aduenã non cõtriſtabis. affliges eũ, aduenę em̃& ipſi fuiſtis in ter ſta celebrabitis. ra Ægypti. Viduę& pupilio nõ noce- bitis. Si lęſeritis eos, uociferabunt᷑ ad me, tisaæ & ego audiã clamorẽ eorũ,& indigna- bitur furor meus, percutiãc; uos gladio, & erunt uxores ueſtrę uiduę,& fllij ue- cenderit.Si quis cõmenca cuniã aut uas in c ſceperat, furto abl 1 fur, duplum reddet, ſi latet fur, ds domus t applicabitur ad deos,& iurabit quod nõ extenderit manũ in x perpetrandã fraudẽ, tam in boue qᷓ́; in a- ſino,& oue ac ueſtimento,& quicquid damnum inferre pote cauſa perueniet, C plũ reſtituet proxim b dauerit proꝛcimo ſuo aſinũ, bouẽ,& om- ne iumentũ ad cuſtodiã,& mortuã fue/ rit& debilita:ũ-. uel captũ ab hoſtibus, erranti it, iuſturandum erit in entis te iacere uſtodiã,& em proximi ſui, ad ſt, ad deos utriuſq; & ſi uli iudicauerint, du FExodus. m uel uineã.& dimiſerit iu- depaſcatur aliena, quicquid tin agro ſuo uel in ui- tione reſtituet. Si e/ F kord. Peregri em̃ aduenarũ animas, qui morũ cuſtodies. menſis nouorum, mentã carnis eiꝰ, nec habet aliud, in quo dormiat, ſi clamauerit ad me, exaudiã eũ- quia miſericors ſum. Dijs non detrahes, & principi populi tui nõ maledices. De ritpſpicas.)& com- cimas X⁵& primitias tuas nõ tardabis red —2 ſuex* ſtantes ſe dere · primogenitũ filiorũ tuorum dabis etes in agris, reddet damnũ qui ignẽ ſuc mini. De bobus quocq;.& ouibus ſimili- uerit amico pe ter facies, ſeptẽ diebus ſit cum matre ſua, ab eo qun ſu die ottaua reddes illum mihi. Viri ſancti ata fuerint, ſi inuenitur eritis mihi. carnẽ q́ à beſtijs fuerit pᷣguſta a, nõ comedetis, ſed proijcietis canibus. C ludlicialibus adijciuntur quædam ce- remomalia.(ap. XXIII. ges manũ tuã ut pro impio dicas fal- ſum teſtimonium. Non ſequeris turbã ad faciendũ malũ, nec in iudicio, plurimorũ 0ſuo. Siquis cõmen acquieſces ſentẽtię, ut à uero deuies. Pau peris quoq; nõ miſereberis in iudicio.) negotio Si occurreris boui inimici tui, aut aſino Deut.:2². 3⸗ reduc ad eũ. Si uideris aſinũ odi- ſub onere, nõ pertranſibis, ad rem ſed ſubleuabis cũ eo. Non declinabis in Fiudiciũ) pauperis. Mendaciũ fugies. In ĩudicio ſontẽ& iuſtũ non occides, quia auerſor Dan. 1z. E Nec acciꝑięs munera, quę etiam B tprudẽtes& Iubuertũt uerba ii ſeminabis terrã tuam& cõgregabis fru- Anno aũt ſeptimo dimittes eã, omercede& requieſcere facies, ut comedãt paupe- ec res populi tui,& quicquid reliquũ fuerit a edant beſtię agri. ita facies in uinea et in oliueto tuo. Sex diebus operaberis, ſepti mo die ceſſabis, ut requieſcat bos& aſi- us tuus,& refrigeretur filius ancillę tue, ixi uobis, cuſto- no moleſtus non exis.ſcitis ia& ipſiſſpere- Deut. 16. S Sex annis Eccl. 20. d tuas Act. 23.8 L. eui. 24. b Ezech-44 ,⸗ On ſuſcipies uocẽ mẽdacij, nec iun- A ⸗ Gen 46.* Zach::c ſtri pupilli.&t pecuniã mutuã dederis po tiuorũ operis tui, quęcunq; ſeminaueris pulo meo pauperi qui habitat tecã, non in agro, ſolennitatè quocq; in exitu anmi urgebis eum quaſi exactor, nec uſuris op⸗ quando cõgregaueris omnes ftuges tuas primes. 8i pignus à proximo tuo accepe de agro er in anno apparebit omue ma ris ueſtimentũ, ante ſolis occaſum reddes ſculmũ tuum corã dño deo(tuo.) Nõ im 5 ei.Ipſum em̃ eſt ſolum quo operitur, indu molabis ſuper fermẽto ſanguinẽ uictimæ mentum 6 5 †urne.] ——— 4 ——————— ——— 3 ———õ— ſſſooͤſſſͤſͤſſſ —; ͦ ᷣů-õõ Den.4. C te,& cuſtodiat in uia,& introducat Inf. 33. 4 Deut. 7. c Iudicia. Exodus. meæ Xtuæ, Inec remanebat adeps ſolennitatis ficauit altare(dsio) ad radices montis,& B meę uſq; mane. Primitias frugum terræ duodecim titulos per duodecim tribus It tuæ deferes in domũ dñi dei tui. Non co ratl. Miſitq́; uenes defilijs Hraël,& ob ques hoœdum in lacte matris ſuę. Ecce e, tulerunt holocauſta, immolauerunt q; ui- mitto gor mittam angelũ(meum,)qui pręcedat ctimas pacificas dño, uitulos(duodecim) in lo Tulit itaq; Moyſes dimidiã partem ſan Inf. 34. c cum quẽ præparaui Obſerua eũ,& audi guinis.& miſit in crateras, partẽ aũt reſi- E uocem eius, nec cõtemnendũ putes, qufa quam fudit ſuper altare. Aſf umens ꝙ; uolu Oeccaueritis, non dimittet cũ peccaueris,]& eſt no⸗ mẽ fœderis, legit audiente populo. qui di men meum in illo. Quod ſi audieris uo⸗ xerunt, Omnmia quę locutus eſt dñe, facie cem eius,& feceris omnia quæ loquor, mus,& erimus obeciẽétes. Ille uero, ſum⸗ inimicus ero inimicis tuis,& affigã affli ptũ ſanguinẽ reſperſit in populũ,& ait, gentes te. Pręcedetq; te angelus meus, Hic eſt languis fœderis quod pepigit dũs Iol. 14. e& introducet ad Amorrhęũ,& Gethęũ, uobiſcũ ſuper cunctis ſermontbus his. A- & Pherezeum, Chanangumq;& Heuę ſcenderuntq; Moyſes& Aaron, Nadab um,& lebuſęum, quos ego conterã. Nõ&⅞σ Abiu,& ſeptuaginta de ſenioribus Iſ O adorabis deos eorum, nec coles eos, non rael,& uiderunt deũ Iſraël,* ſub pedibꝰ Sx facies opera eorum, ſed deſtraes eos,& eius quaſi opus lapidis fapphirini,& qua confringes ſtatuas eorum. Seruietisc; do ſi cœlum cum ſerenũ eſt. Nec ſuper eos mino deo ueſtro. ut bene dicãpanibus tu- qui procul receſſerant de fllijs Iſrael, mi- is& aquis,& auferã infirmitatem de me ſit manã ſuam, uideruniq́; deũ,& come- dio tui. Nõ erit infœcunda, nec ſternlis in derunt,& biberunt. Dixit autem dñs ad terra tua, munerũ dierum tuorũ implebo. Moyſen, Aſcende ad me in montẽ,& e- E Terrorem meũ mittam in pręcurſum tu/ ſto ibi, daboq́; tibi( duas)tabulas lapide- um,& occidã omnem populã, ad quẽ in- as,& legẽ, ac mãdata quę ſcripſi, ut doce gredieris, cunctorumq́; inimicorũ tuorũ as filios Iſratl.] Surrexerunt M oyſes, et eO⁸ coram te terga uertã, emittẽs crabrones loſire miniſter eius, aſcendensq́; Moyſes prius, qut fugabunt Heuęum,& Cananę, in montem dei, ſeniortbus ait, Expectate um,& Hethęum, anteq́; introeas. Non e, hic, donec reuertamur ad uos. Habetis ijciã eos à facie tua announo: ne terra in Aaron,& Hur uobiſcum ſi quid natum ſolitudinẽ redigatur,& creſcãt contra te ſuerit qugſtionis, referetis ad eos. Cumq; beſtig. Paulatim expellã eos de cõſpectu aſcendiſfet Moyſes, operuit nubes mon- tem,& habitauit gloria domini ſuper Si tuo, donec augearis,& poſsideas terram. H onã aũt terminos tuos à mari rubro uſ- nai, tegens illum nube ſex diebus, ſepti⸗ que ad mare Paleſtinorã,& à deſerto uſ, mo autem die uocauit eum( dominus) de que ad fluuiũ, tradam in mamhus ueſtris medio caliginis. Erat autẽ ſpecies gloriæ habitatores terræ,& eijciã eos de cõſpe dom ni, quaſ ignis ardẽs ſuper uerticem ¶ Moyſes aſſiamptis comitiburs aſt endit in montem. Cap. XXIIII. [Oyfi quoq; dixit, Aſcende ad dmm A Ms& Aaron, Nadab& Abiu,& ſe Deu“.7, a cu uro. Nõ mibis cã eis fœ dus, nec cũ montis in conſpectu filiorũ Iſraẽl. Ingreſ Nopie Inf. 4% dijs eorũ. Nõ habitèẽt in terra tua‚ ne for ſusc; Moyſes medium nebulę, aſcendit040. te peccare te faciãt in me, ſi ſeruieris dijs in mõtem,& fuit ibi quadraginta diebꝰ, maNe eorum, quod tibi certe erit in ſcandalum.& quadraginta noctibus. Clubentur formari arca, menſa& can⸗ 4* L delabrum. Cap. XXV. Ocutusq; eſt dñs ad Moyfſen dicens, A pPM loquere filijs Iſracl. ut tollãt mihi pri-⸗, ptuaginta ſenes(ex) Iſrael,& adorabitis mitias, abſjomni homine qui offert ultro- Inf.35.4 procul. Solus; Moyſes aſcendet ad do⸗ neus, accipietis eas. Hęc ſunt autem quæ minũ,& illi non appropinquabunt, nec accipere debetis, aurũ& argentũ,& es, populus aſcẽdet cũ eo. Venit ergo Moy hyacinthũ& purpurã, coccumq; bis tin ſes,& narrauit plebi omnia uerba dſii, at Aum,& byſſum, pilos caprarũ,& pelles que iudicia. Reſpõditq; omnis populꝰ u, arietũ rubricatas, pellesq; ianthinas,& na uoce, Omnia uerba dſi, quę locutus ligna ſetim, oleum ad luminaria concin- eſt, faciemus. Scripſit aũt Moyſes uniuer nanda, aromata in un guentũñ,& thymia- ſos ſexmones dit,& mane cõſurgens ędi⸗ mata boni odoris: lapides onychinos,& Kca⸗ Lgemmas Aabräm utedäde und 1 7 lMCca. A ion 1 lomnünn 4 bab ſan d. nl 5.1 1 a muült ſm 1 act: Haikulwardn n.4 osqlog e a e ſcid nchn nduc 1 urii mnunabtenbis 3** gnnampe rigu beb.Do S. An zalicaboth k kl⸗ mm pscl wamdänneyil n’ u 1 mmrlmiſtnn Se le non u,?= ſdn Roumqpatie era 9— rnwKlees kun omunnjteg Ter ſen Atyems onno n ficla Taunbunbq fitan V ogpcintat:n. 3 pon liwouignddab. r Kpr⸗ Aaeraltel T ori nelodmntächen. ſcrun aitkinoni d ee päcr eiplin Facan mat im adeni an ek ſöxin Audinänea arn ſn ln abüxſeniſin nt abise münd ſacjeiet ane araig pih e amin mm amquanb nte düpe a oemma r a V tnats nedsg den Kpe Aanunranan B pa Tigatesddne menn lanumiän fin s V iunnapota d e p ues ee e btenchmm en fabt, hcRiln, Fe düdeeaend e, pinn üänn th, 2 liae an n, ae paͤlle mend dijo los 1 wen auſt. 8s df loyſ tm ſera gita à qu obe eſpe fœd rund 0 Piu nt de lapt ſeren iſſer. uide. runt Mde ibi dat. Sur iu, enio ud rtam uobi reft ſes, 6 at 8 1ſ li n b Come, n autem a) m n, a. 20 monté,&, i botshpie un iple che ent Mofſaa S. Raheis nun quidnann D u eOs.Cun macp nubes mon⸗ enn niniſipergi eebu ſepi⸗ u dominw)a in ecles Atit at erueriem mil ſracl.Inetei 5 1 un mile Kent niſe Gem⸗ 66 NI. Abt ſendicen Ae0. au itmitipte manoffettulto⸗ 19 an autemom 4* entü,& mqp ben aes u,&epels Benattinsk aui rig conen⸗ an e thywi- ma chünesd geua V b dang gina det un 2ut ha 3 Iudicia. Hebræ 5. gemmas ac“e Facientq; mint bo in medio eorũ, iuxta omne li quod eſtendam tibi, nem tabernac omnmin usorum 4 2 m 4 17 4 emmas ad ornandũ ephod, ac Fxodus. rationale. mundiſsimo, haſtile eius,& calamos, ſcy 28 ſanduarium,& habita⸗ phos& ſphærulas, ac lilia ex ipſo procs in cultũ eius.ſicq; facie⸗ tis illud. Arcam de lignis ſetim cõpingite, cuius longitudo habeat duos& ſemis cu bitos, latitudo cubitũ& tudo cubitũ ſimiliter ac ſemiſſem. Et d aurabis eam auro mun ris, faciesq; ſupra coron cuitum,& quatuor circulos aureos, quos rulę q; ones per quatuor arcę angulos. duo cir B culi ſint in latere uno, e duo in altero· Fa ĩ cies quoq; uect ſph ries eos auro, inducesq́; per eſrculOos qiunt uniuerſa du es& lucernas ſeptem& pones eas ſuper ſunt in arcæ lateribus, ut portetur in eis, qui ſemper erunt in circu trahentur ab eis. Pon L0v. cationẽ auã dabo tibi. Facie toriũ de auro mundiſsimo, duos cu AA Ato aul & dimidiũ ten ebit longitudo eius,& c pitum ac ſemiſſem latitudo. Duos quoc cherubim aureos,& productiles facies, ex utraq; parte oraculi. Cherub unus ſit in latere uno,& alter in altero. utrunq; la tus propitiatorij tegãt expandentes alas, & operientes quo operienda eſt arca, in quę pones ſtimoniũ quod dabo tibi.Inde præcipiã, & loquar ad teſupra propitiatoriũ, ac medio duorũ cherubm, qui erunt arcaã teſtimonij, cuncta quæ mãdabo per iũget MSℳ te fllijs Iracl. Facies& me ſetim, habentẽ duos cubitos lõgitud & in latitudine cubitum, cubitũ ac ſemiſſem. Et in puriſimo, faciesq́; illi labiũ aureum p V circuitũ,& ipſ labio coronam interraſi- lem altam quatuor digitis,& ſuperillam, alterã coronam aureolã. Quatuor quocq; circulos aureos pręparabis,& p in quatuor angulis eiuſdem mẽſę per gulos pedes. Subter coronam erunt circu oraculum, reſpiciant q; ſe ſuper fiẽt un ur mutuo,& alię quinq́; nexu fimi- nſam de lignts li cohꝭ nis, teribꝰ ac ſummitatibꝰ facies cortinarũ, ut &x m altitudine poſsint inuicè copulari. Quinquagenas E aurabis eã auro aniulas cortina habebit in utraq; parte- er ita inſertas, ut anſa cõtra anſam ueniat, et altera alteri poſ:t adaptari. Facies& ꝗn quaginta circulos aureos qbꝰ cortinari uela iũgẽda ſunt, ut unũ tabernaculã flat- Facies& ſaga cilicina undecim, ad ope ſin⸗ riẽdũ tectũ tabernaculi L. õgitudo ſagi u- niꝰ habebit triginta cubitos,& latitudo Olles eOs Emlitudi dentia. Sex calami egredientur de lateri- &⅞ bus, tres ex uno latere,& tres ex aftero- Tres ſcyphi quaſi in nucis modũ per ca- lamos ſingulos, ſphęrulęq; ſimul,& lilia, & tres ſimiliter ſcyphi inſtar nucis in ca- q'midium, alti⸗ lamo altero. ſphęrule; ſimul et lilia, hoc e⸗ erit opus ſex calamorũ, qui producendi diſsimo intus& fo ſunt de haſtili. In ipſo aũt candelabro e⸗ jauream per cir runt quatuorſcyphi in nucis modũ, ſphę- per ſingulos,& lilia. Sphęrulę ſub s calamis per tria loca, qui ſimul ex fiunt procedentes de haſtiliuno. Et es de lignis ſetim.& ope- ſphærulæ igitur& calami ex ipſo erunt. ctilis de auro puriſsimo. Faci- lis, nec unq́; ex candeiabrũ ut luceãt ex aduerſo. Emun- esq; in arca teſtifHi⸗ ctoria quoq;,& ubt quæ emũcta ſunt ex s& propitia tinguantur, flant auro puriſsimo. Omne bitos pondus candelabri cũ uniuerſis uaſis ſuis u habebit talentum auri puriſsimi. Inſpi- ce,& fac ſecundum exemplar quodtibi in monte monſtratum eſt. C Tabernacuh Moſauci extruslio. Cap. XXVI. Abernaculũ uero ita facies. Decẽ cor ⁴4 tinas de abyſſo retorta, et hyacinito C mutuo uerſis uultibus in propitiatorium ac purpura, coccoq; bis tincto, uariatas tc⸗ opere plumario facies. Longitudo corti nę uniꝰ habebit uigintiocto cubitos:ſati- de tudo, quatuor cubitorũ erit. uniꝰ mẽſuræ uerſa tẽtoria. Quinq; cortinę ſibi rebũt. Anſulas hyacinthinas in la- ſt aurei, ut mittãtur uectes per eos,& poſ quatuor: ęqua erit mẽſura ſagorũ omniĩ. ſit menſa portari. Ipſos quoq; es de lignis ſetim,& circũ da uectes faci⸗ E ꝗbus quinq; iũges ſeorſum,& ſex ſibi bis auro ad mutuo copulabis, ita ut ſextã ſagũ in frõ ſubuehendam menſam. Parabis& aceta te tecti duplices. acies et qnquaginta an bula, ac phialas,thuribuſa,& cyathos, in ſas in ora ſagi unius: ut cõ iungi cũ altero quibus offerenda ſunt libamina, ex au puriſs imo. Et pones ſuper menſam panes terius, .„ propoſſtionis it 45 Fawies S⸗ candelabrum ductile de- ro queat:& ꝗnquaginta anſas in ora ſagi al ut cũ altero copulef᷑ Facies& ꝗn- aconſpectu meo ſemper. quaginta fibulas eneas quibus iungantur auro aulæ, ut umm ex omm bus operimentum Heb. 8. b Act. 7.1 2 B* ℳ⁴ eY 4 „ 8 ———————— 4———ö——— —— — “ —— — 8 4 E ee „ Sup. 24. c D Ceremoniæ: ſiat. Quod aũt ſuperfuetit inſagis quę pa rium ſup rantut tecto, id eſt unũ ſagũ quod ampliꝰ ctorũ eſt, eæ medietate eius operies poſteriora menſam candelabrũ in latere tabernaculi. Et cubitus ex una debit,& alter ex altera, qui plus eſt in ſa- lonis. Faci gorũ lõgitudine, utrãq; latus tabernaculi bernaculi protegens. Facies& tecto de pellihus arietũ rubricatis: per hoc rurſum alind operimentũ d einthinis pellibus. Faci tes tabernaculi lias duas quę in an de lignis ſetim, quę ſingu- l denos cubitus in longitudine habeant, & in latitudine ſingulos acſemiſſem, in lateribus tabulę, duę incaſtraturę fiẽt, quii bus tabula alteri tabulę connectatur, in hunc modũ cuncę tabulę parabu Quarũ uiginti erunt in latere meridiano, quod uergit ad Auſtrõ. Quibus quadra- ginta baſes argenteas fundes, ut binæ ba- les ſingulis tabulis per duos angulos ſub⸗ ijciantur. In latere quoq; ſecundo taber/ naculi quod uergit ad Aqunlonẽ, uiginti tabulę erunt, quadraginta habentes Daſes argtteas, binę baſes ſingulis tabulis ſup/ ponẽtur· Ad Occidentalẽ uero plagã ta/ bernaculi facies ſex tabulas,& rurſum a- gulis erigãtur poſt ter betes ad cula uſc & una omnes cõ dine. :menſam parte pen meridiano: operimentum aliud coq; bis tincto, & ſu- plumarij. Et qui ehya lignorũ ſetim, an es& tabulas ſtan quarũ erunt capita aurea,& baſes eneg. ¶ Altare& atrium formari iuben⸗ tur. HdAcies& altare de lignis ſetim, quod habebit quinq; cubiius in longitudi- at ne, et totidè in latitudine, id eſt quadrum, ntur.& tres cubitos in altitudine. Cornua au- tem per quatuor angulos ex ipſo erunt, et Operies illud ære. Faciesq́; in uſus eius le Cap. XXVIE. ſuſcipiendos cineres, et forcipes atq; fuſcinulas,& igniũ receptacula. om- nia uaſa ex ære fabrificabis, craticulãce in modum retis ęneam, per cuius quatuor angulos erunt quatuor annuli ænei, quos pones ſubter arulam altaris, eritq; crati- adaltaris medium. Facies S&æ uc ctes altaris de lignis ſetim duos, quos ope ries laminis ęneis:& induces per citcu- gum tabernaculi. Eruntq; ſibi coniunctę los, erũ tq; ex utroq́; latere altaris a deorſum uſq; ſurſum, pago retinebit. Duabus quo in angulis ponendę ſunt, ſi F ſeruabitur. Et erunt ſimul tabulę octo, ba culi, ſes eorũ argent eę ſedecim, duabus baſi- bus per unã tabulã ſupputatis. Facies& uectes de lignis ſetim, quinq; ad continen das tabulas in uno latere tabernaculi& demę Ad POÖr tandũ.¶ Non ſolidu, ſed inane& cauum qh tabulis qᷓ intrinſecus facies illud, ſicut tibi in Mon milis iunctura te monſtratũ eſt. Facies& atriũ taberna, TX; 7 in cuius auſtrali plaga contra meri⸗ diem erunt tentoria de hyſſo retorta: cẽ- tum cubitos unũ latus tenebit in longitu⸗ Et colũnas uiginti cũ baſibus toti⸗ neis, quę capita cum cælaturis ſuis quinq; alios in altero,& eiuſdem numeri habebunt argentea. Similiter& in latere ad Occidentalẽ plagã: qui mittentur per aquilonis medias tabulas à ſummo uſq; ad ſummũ. cubitotũ, Ipſas quoq; tabulas deaurabis,& fundes eiuſdẽ numeri,& capita earũ cum cæla- per longũ erunt tentoria cen. ũ columnę uiginti,& bales æneę er arcã teſtimonij in ganda ſan⸗ q; extra uelum:& contra in eis anulos aureos per quos uectes tabu turis ſuis argentea. In latitudine uero atrij lata contineant, q plar quod tibi in Mon Facies& uelũ de h ra, coccoq; bis tin pere plumario& lumnas de lignis ſetim deauratę erunt,& ſed haſes argẽteas. Per circulos intra monij, quo& Sanctuariũ,& ancduaria diuidétur. Pones& prop 1108 cto,& hyſſo retorta, o- quagin Operies laminis au, quod reſpicit ad occidentẽ, erunt tento. reis. Et eriges tabernaculũ iucta exem- ria per quinquaginta cubitus,& colum- te monſtratũ eſt. nę decẽ. baſesq; totidẽ. In ea quoc; atrij vYacintho& purpu- latitudine quę reſpicit ad orientem, quin ne ta cubiti erunt, in quibus quinde- 1 pulchra uarietate con⸗ cim cubitorũ tentoria lateri uni deputa- textu: quod appendes ante quatuor co- buntur, columnę ꝙ tres& haſes totidem, habebũt capita aurea, Inſeretur autem uelum „Qug ipſę quidem& in latere altero erunt tentoria cubitus obtinentia quindecim, columnę ttes,& baſes totidẽ. In introitu uero atrij ſiet ten quõd pones arcà teſtis torium cubitorum uiginti ex hyacintho ĩ Sanctuarij& purpura, coccoq́; bis tincto,& byſo tiato tetosta, Opexe plamarij. colũ nas habebit quatuor tabernaculi mẽſa em̃ ſtabit in parte Aqui es& tentorium in mtroitu ta- de hyacintho,& purpura, coc & byſſo retorta, opere nq; columnas deaurabis te quas ducet᷑ tentorium, B Sup. 16.4 8 6 N naktidd dende tümnyloc com munm iljllae Cunngee tiulu tgr.(a. 4 umcijs us dent W änn biofmg!. NubäIbin EI uläfm n tniltedi Knnn em pendonie,qu lep mittiemm. Autiaomnitn et 1 deliaenagu. hri 8 24 fenn redenent unci 1h aiKtatbeä.Pér 2 animd uwr it daviugmm 4 Eirumti E n teimäbyum if nrikikano& da n corrdgß bisn. denamio Drc. unudg len an Küdenr ga qaoa V esnenserit an RKeun, ecd zne ana lnesdh d rr Ennpsnesn dn npaſnhpide. hilämwinea c ITu . Nariotpors à ee V atesnonine e b Ww gcton hrrtlcpatume m.: u barndig. müidlperl e dunna i 2 2 haru wwent us,u ienig Ccum öt ſap Ep pſor uncta täm; R cu ehfa hid& ſonye rü li X ri ti eo ſemar tall,i wes ig drale me me erä dx: : rt,& coum- e alementem⸗quln an rbus cuinäte eiplo enn. 2 mults i ſe etforepez 2 eptacihem 'atlelic u granun 1 lnei, g erlich cnii n Pactss d, dos gutsch unes per cia⸗ 0c ältarbalge— nn ne g caum i eibiin len dasn triä nden, 4 an contra met⸗ wioretornaci⸗ aiiitinlongi⸗ F un dalibatel⸗ 1 8 laturislus mr& inkae ang meerin eni ng. bales alc anng ü cum eet ang neueroani un ennttenn⸗ d1 quog anj aele mi depata z mes totickm, arnamtia cublu ue e t, A aatzutthtettn un tyacinto alo,& byl anabkabehbdt quauoet Ceremoniæ-. baſibus totidẽ᷑. Omnes colũ⸗ næ atrij per circuitũ ueſtitg erunt argen⸗ teis laminis, capitibus argentets,& baſi bus gneis. In longitudine occupabit atri- um cubitos centũ. in latitudine quinqua- inta, altitudo quiq; cubitorã erit, fietq; de byſſo retorta.& habebit baſes ęneas. quatuor, cũ D Cäcta uaſa tabernaculi in omnes uſus NS5IT] en K AA 44 17 ceremonias, tã paxillos eius quàm airij, ex gre facies, pręcipue fllijs Iſrael ut affe rant tibi oleum de arboribus oliuarũ pu- riſs imum, piloq; contuſum: ut ardeat lu/ cerna ſemper in tabernaculo teſtimonij, extra uelum quod oppanſum eſt teſtimo nio. Et collocabunt eam Aaron& fllij eius ut uſq; mane luceat coram domino. Perpetuus erit cultus per ſucceſsiones eo rum coram fllijs Iſrael. CPontificalia indumenta deſernbun⸗ tur. Cap. XXVYIII. Pplica quoq; ad te Aaron fratrẽ tuũ cum Hlijs ſuis de medio filiorũ Iſra- el ut ſacerdotio fungantur mihi: Aaron, Nadab& Abiu, Eleazar,& Ithamar. Faciesq; ueſtẽ fanctã Aaron fratri tuo mm gloriã& decorẽ,& loqueris cunctis ſa- pientibus corde, quos repleui ſpiritu pru dentiæ, ut faciant ueſtes Aaron in quibꝰ ſanctificatus miniſtret mihi. Hæc aũt erũt ueſtimenta quę facient, Rationale& ſu- perhumerale, tunicã& lineã ſtrictam, ci⸗ dari& baltheũ. Facient ueſtimenta ſan- ca fratri tuo Aaron& filijs eius, ut ſacer B dotio fungantur mihi. Accipientq; aurũ & hyacinthũ& purpurã, coccumq; bis 5VPE HIndum& byflum Facient aũt ſuperhu- merale merale de auro& ſiyacintho& purpu- ra, coccoq́; bis tincto,& byſſo retorta opere polymito. Duas oras iunctas habe bit in utroq; latere ſummitatũ ut in unũ redeant. Ipſa quoq; textura& cuncta o- peris narietas erit ex auro& hyacintho & purpura, coccoq́; bis tincto& byſſo retorta. ſumesq; duos lapides onychinos, & ſculpes in eis nomina filiorũ Iſraẽl, ſex nomina in lapide uno,& ſex reliqua in Sap. 8.d altero, iuxta ordinẽ natiuitatis eorũ. O/ pere ſculptoris& celatura gẽmarij, ſcul- pes eos nominibus filiorũ Iracl, incluſos auro atq circundatos, et pones in utroq; latere ſuperhumeralis, memoriale filijs I- racl. Portabitq; Aaron nomina eorũ co- ram dño ſuper utrunq; humerũ, ob recor E dationem. Facies& uncinos ex auro,& duas Fxodus. 2 9 quas catenulas auri puriſsimi ſibi inuicẽ cohærentes, quas inſeres uncinis. Ratio- nale quoque iudicij facies opere poly- mito iuxta texturã ſuperhumeralis ex au ro, hyacintho,& purpura, coccoć; bis tincto,& byſſo retorra. Quadrangulum erit& dupiex: menſurã palmi habebit tã in longitudine qᷓ́; in latitudine. Ponesc; in eo quatuor ordines lapidum:in primo uerſu erit lapis ſardius,& iopaz=us,& ſmaragdus, in ſecundo, carbunculus, ap- phirus,& iaſpis. in tertio, ligurius, acha- tes,& amethyſtus, in quarto chryſolytꝰ⸗ onychinus,& beryllus, incluſi auro erũt per ordines ſuos. Habebuntq́; nomina f⸗ liorũ lſraẽi: duodecim nominibus cęlabũ tur, ſinguli lapides nominibus ſingulorũ per duodecim tribus. Facies in rationali D catenas ſibi inuicem cohærentes ex auro puriſsimo:& duos annulos aureos quos pones in utraq; rationalis ſummitate: ca- tenasq; aureas iunges annulis qui ſunt in marg inibus eius:& ipſarum catenarũ ex trema duobus copulabis uncinis muitro- que latere ſuperhumeralis, quod rationa- le reſpicit. Facies& duos annulos aureos quos pones in ſummitatibus rationalisin oris quæ è regione ſunt ſupernumeralis, & poſteriora eius aſpiciunt. Necnon& alios duos annulos aureos ꝗ ponẽdi ſunt in utroq; latere ſuperhumeralis deorſum⸗ quod reſpicit contra factẽ iuncturæ mfe- rioris, ut aptari poſsit cũ ſuperhumerali, & ſtringatur rationale annulis ſuis cum E annulis ſuperhumeralis uitta hyacinthi- na, ut maneat iunctura fabrefacta,& à ſe inuicem rationale& ſuperhumerale ne- queant ſeparari. Portabitq; Aaron nomi na flliorã Iſraẽl in rationali iudicij ſuper pectus ſuum, quãdo ingredietur Sanctua- riũ, memoriale coram domino inæternũ- Pones aũt in rationali iudicij Doctrinam & Veritatem, quæ erunt in pectore Aa- ron quando ingredietur corã dño:& ge ſtabit iudicium flliorum Iſrael in pectore ſuoↄ in conſpectu dñi ſemper. Facies& tunicã ſuperhumeralis totam hyacinthi- nã, in cuius medioſupra erit capitiũ,& ora per gyrũ eius textilis, ſicut fleri ſolet in extremis ueſtiũ partibus, ne facile rum patur. Deorſumuero ad pedes eiuſdẽ tu- nicæ per circuitũ quaſi mala punica faci- 5 es ex hyacintho,& purpura,& cocco bis tincto(& byſſo retorta,miſtis in me dio ⅓⅓⅛⅓¾ — 1 V 4 4 4 4 3 6 a edadart Aemre .„..—.„.. 4„..* GhhrCeabarl. 8 ſtrent in fanctuario, ne iniquuatis rei mo fundesi; ſanguinẽ ſuper altare per circui ii — — 3 fanonis,, pe Cer emoniæ,. Fxodus. imm domi †. unt io tintinnabulis, ita ut tintinnabulum ſit Happlicabis& uituls cor tabernacule purun hum— Eccl. 45, b aureũ& malũ punicũ, rurſumq; tintinna teſtimonij.lImponentq; Aaron& filij e⸗ 3 Mu wn. 18₰* 45*ꝑ‿ bulum aliud aureũ& malã Punicũ. Et ius manus ſuper caput ilſius,& mactabis augnds fex—* ueſtietur ea Aaron in officio minifterij, eum in cõſpectu domini, uxta oſtium ta uaiponn unp pich ut audiatur ſonitus, quãdo ingreditur& bernaculi teſtimonij. Sumptumq́; de ſan batiſ 69 nn ſuih egreditur Sanctuarium in com pectu dñi, guine uituli, pones tuper cornua altarts di imaim 8 m pon & non moriatur. Facies& laminã de au S4Otuo, reitquum autem anguinè fun⸗ bub In* ſelus ro puriſsimo, in qua ſculpes opere cęlato des iuæta baſim eius.jSumes& adi pem f 1 nalkse el fon ris, Sanctum domino. Ligabisq; eam uit totum qui operit inteſtina,& reticuiie- 19 i Güb gubub an ta hyacinthina,& erit ſuper tiaram, im⸗ coris, ac duos renes,& adipem qui ſuper ANa tmksqc, dnij minens fronti pontiflcis Portabitq; Aa, eos eſt,& offeres incenſum ſuper altate. 9 wribidndernc S n. G ron iniquitates eorum, quæ obtulerũt& Carnes uero uituli& cortũ& fimũ com nuxiaccdie 1Abi ſanctificauerunt fllij Iſratl, in cunctis mu⸗ Pures foris extra caſtra, eo quod pro pec Wanrokerentln= npa neribus& donarijs ſuis. Erit aũt lamina cato ſit. Vnum quoq; arietẽ ſumes, ſuper uronviedtt ex 4 2 be ſemper infronte eius, utplacatus ſit ei do cuius caput ponẽt Aaron& filij eius ma Fluhumment e 5 G minus. Stringens q́; tunicam byſſo,& tia nus. Qujem cum mactauerts, tolles de ſan⸗C uecepmne han ram byſsinã facies,& balteum opere plu guine euus,& fundes circa altare, ipſum güclis ignbno* 4 marij. Porro fllijs Aaron tunicas lineas autem arietẽ ſecabis in fruſta:lotaq; iute- N aalun. Om* parabis& balteos ac tiaras in gloriã& ſtina eius ac pedes pones ſuper conciõiag quolipe dar ₰* decorem: ueſtiesq; his omnibus Aaron carnes,& ſuper caput illius. E t oſſeres to musconern a fosch fratrem tuũ& filios eius cum eo.& cun⸗ tum arietẽ in incenſum ſuper altare: obla⸗ duumpopecc e. ctorũ conſecrabis manus, fanct ficabisq; tio eſt domino, odor ſuauiſs imus uictimeę teulespimndu R¹ illos, ut ſacerdotio fungãtur mihi. Facies domini. Tolles quoq; arietẽ alterum, ſu⸗ nmmblauetts ſs de & feminalia linea, ut operiant carnẽ tur, percuius caput Aarõ& fllij eius ponent immluämar= pen pitudinis ſuuę, à renibus uſq; ad femora:et manus. Quẽ cum immolaueris, ſumes de läacyibsal ³ Kücd utentur eis Aaron& fllij euuis, quando in ſanguine eius,& pones ſuper extremum Rwmſantonm e Pdulte gredientur tabernaculum teſtimonij, uel auriculę dextrę Aaron& filiorũ eius,& nunlwattcab kigh quando appropinquant ad altare ut mini ſuper pollices manveorũ ac pedis dextri, ſo tafle 1 Mub esugite grr riantur. Legitimũ ſempiternum erit Aa- tũ. Cũq; tuleris de ſanguine qui eſt ſuper tumacpere— K pꝛn ron,& ſemini eius poſt eum. altare& de oleo unctionis, aſperges Aa- ab Indeft lem huoln ¶ Conſecrantur ſacerdotes. rõ& ueſtes cius fllios,& ueſtimenta eo unga ran hu, à Cap. XXIX. ro. Conſecratisq; ipſis& ueſtibiis tolles D Punbn elt en pein A S Ed& hoc facies, ut mihi in ſacerdo ad ipẽ de ariete,& caudã& aruinã quæ tio conſecrentur. Tolle uitulum de ar Operit uitalia, ac reticulũ iecoris,& duos memo,& arietes duos inmaculatos, Pae renes, atq; adipem quod ſuper eos eſt, ar nesq; azymos,& cruſtulã abſq; termen mumq́; dextrã, eo quod ſit aries cõfecra 10; quæ cõ perſa ſit oleo lagana quoq; a- tionis:tortã; panis unius, cruſtulã con⸗ „M heun uerouar ffers: bmrimnm r Podat Ama qae dnn ſodens rataaiicum t ſ Ded 21E 8* 4 uixerpetmaine en onesu Zyaa oleo ſita:de ſimila triticea cuncta ſperſam oleo. laganũ de caniſtro azymo I uanwam 6 euit. 9. a facies Et poſita in caniſtro offeres: uitu- rum, quod poſi um eſt in cõſpectu dñi, po V amicdii 4 4 1 lum aũt& duos arietes. Et Aaron, ac fi⸗ nesq; omnia ſuper manus Aarõ& filio- 1 Nham 1 d Uopteclpam[&lm lios eius applicabis ad oſtium tabernacu/ rum eius,& ſanctiflcabis eos eleuãs corã Niſirt. li teſtimontj. Cumq laueris patrẽ cum fi. dño. Suſcipiesq; uniuerſa de manibꝰ co- ul ngn dnat lis ſuis aqua, indues Aaron ueſtimentis ſu rum:& incendes ſuper altare in holocau emalm cn ſcma isꝛid eſt linez& tunica,(&)ſuperhume- ſiũ. odorẽ ſirauiſimã in cõſpectu dñi,quia mumſß poi rali& rõnali, quod conſtringes balteo. oblatio eius eſt. Sumes quoq; pectuſculũ enht ee Kloßt Et pones tiarã in capite eius,& laminam de ariete quo mitiatus eſt Aarõ, ſanctifi- Menges pent =— . AL. ſanctã ſuper tiarã,& oleum unctionis fun cabisq; illud eleuatũ corã dño,& cedet enmime— füma des ſuper caput eius, atq; hoc ritu conſe⸗ in parté †ſuã. ISanc flcabisq; et pectuſcu tuam an ghn inai crabitur. Filios quoq; illius applicab s, et lũ conſecratũ,& armũ quẽ de ariete ſepa E 4 imnn ☛ indues tunĩcis lineis, cingesq́; balteo, Aa raſti, quo initiatus eſt Aaron& fllij eius,(ahn* Ona ron ſcilicet et liberos eius,& impones eis cedeni; in partẽ Aarõ& filiorũ eius iu aprRA W B mitras, eruntq; ſacerdotes mihi ꝛel gione re perpetuo à filijs Iraẽl, quia primitiua aPrüang e Leui.", b perpetua, Poſt; mitiaueris manus eorũ, ſunt& initia de uictimis eorum pacificis: Ki e da lap⸗ ddlæ ume per E p un es ſin Simĩ „Ju nitia euati anct Lan tuse re A ujsl uich 3u u ewuühu gaat Adetnach 12n aron&. AAfae a S tolee- 4 8 Sdein e aaff uag ſuper ca⸗ 1 1 enna u nalanaid R. ötms liäme 3 aüäaltenmi Serlij eius bolnen mant erts lnes 3 er exttemm 1 m lliotũ eius a n pedlisdexte ag areper cirai 1e: dunetllner nitß aſpetpo a⸗ das ieltimenaco ii ectibistole dat e aruini qar iun orz&e a mn der eoseha mach ariescoſecn unn croſtuli ch⸗ hi uſtro zwym ut pecudio ausn laröcelo⸗ adt weleuächri nu e manib'co⸗ a Preein holocau dau ecucfüq eagp pechuial u a arõ⸗Hnaſ antio,&cait ens petpecil um g ſerieeceah ani dlljcu, aullotüeisin Brria priniin aum m paclked ir .„ Ceremoniæ. uæ offerunt domino. veſtem autem ſan ctam qua utetur ius poſt eum, ut 1 cren urmanus eotum. Septem diebus u⸗ tetur illa qui pontifex pro eo fuerit con⸗ ſtitutus de fllijs eius,& qui ingredietur tabernaculum teſtimonij ut miniſtret in anctuario. Arietem autem † conſecra- tionts, tolles,& coques carnes eius in lo- coſancto, quibus ueſcetur Aaron& filij 5. f cius. Panes quoq; qui ſunt in caniſtro⸗ in ueſtibulo tabernaculi teſtimonij come dent, ut ſit placabile ſacrificium,& ſan⸗ aificentur offerentium manus. Alienige- ſanca na non ueſcetur ex eis, quia ſancti ſunt. E Quod ſi remanſerit de carnibus conſe- eratts, ſiue de panibus uſq; mane, combu res reliquias igni, non comedentur: quia ſana ficata ſunt. Omnia quæ præcepi ti⸗ bi, facies ſuper Aaron& fllijs eius. Se- ptem diebus conſecrabit manus eorum: & uitulum pro peccato offeres per ſingu los dies ad expiandum. Mundabisq; alta re cum immolaueris expiationis hoſtiã, & unges illud in ſanãificationem. Septẽ d ebus expiabis altare& ſanctificabis, et erit lan dum ſanctorum, omnis qui tetige- rit illud, lanctificabitur. Hoc eſt quod fa- Nu. 25. a cies in altari. Agnos anniculos duos per ſingulos dies iugiter, unum agnum mane, & aiterum ueſpere, decimam partem ſi- milę conſperſę oleo tuſo, quod habeat men uram, quartam partem hin,& uinũ ad libandum eiuſdem menſurę in agnou- no. Alterum uero agnum offeres ad ue- 8 ſperam iuxta ritum matutinę oblationis, & iuxta ea quæ dix imus, in odorem ſua- uitatis ſacrificium eſt domino(Deo,)ob- latione perpetua in generationes ueſtras, ad oſtium tabernaculi teſtimonij coram domino, ubi conſtituam, ut loquar adte. Ibiq; pręcipiam filijs Iſraẽl,& ſanct flca bitur altare in gloria mea. Sanctificabo & tabernaculum teſtimonij cum altari, et Aaron cum fllijs ſuis, ut ſacerdotio fungã tur mihi,& habitabo in medioſiliorum Iſraèl, eroq; eis deus,& ſcient quia ego dominus deus eorum, qui eduxit eos de terra gypti, ut manerem inter illos, e- go dominus deus ipſorum. ¶ De altarithymamatis& incenſi Aaron, habebunt Cfllij e⸗ ungantur in ea,& conſe- confertione. Cap. XXX. Acies quoq; altare ad adolendum thy miama, de lignis ſetim, habens cubi- tum Fxodus. 30 tum longitudinis,& alterum latitudinis, id eſt quadrangulum,& duos cubitos in altitudine. Cornua ex ipſo procedent, ue ſtiesq; illud auro puriſsimo, tam craticu- lam eius quàm prrietes per circuitum,& cornua. Facie Jei coronam aureolã per gyrum,& duos annulos aureos ſub corona per ſingula latera, ut mittantur in eos uectes,& altare portetur. Iplos quo- que ueces facies de lignis ſetim,& inau- rabis. Ponesq; altare contra uelum, quod ante arcam pendet teſtimonij corã pro- pitiatorio, quo tegitur teſtimonium, ubi loquar tibi. Et adolebit incenſum fuper eo Aaron, ſuaue fragrans mane. Quido componet lucernas, incendet illud:& quando collocabis eas ad ueſperum, uret thymiama ſempiternum corã domino in generationes ueſtras. Non offeretis ſuper eo thymiama compoſitionis alterius, nec oblationem& uictimam, nec libabitis Ii bamina. Et deprecabitur Aarõ ſuper cor nua eius ſemel per annum, in ſanguine quod oblatum eſt pro peccato,& placa⸗- bit ſuper eo in generationibus ueſtris. ſan ctum ſanctorum erit domino. L ocutusq; eſt dominus ad Moyſen, dicens, Qpan- do tuleris ſummam filiorum Iſrael luxta numerum, dabunt ſinguli precium proa- nimabus ſuis domino,& non erit plaga in cis cum fuerint recenſiti. Hoc autem en dabit omnis qui tranſit ad nomen,] di⸗ numera midium ficli lugta menſuram templi. Si- Leu.⸗z27. c. cſus, uſginti obolos habet. Media pars Num. 3. g ſicli offertur domino. Qui habetur in nu- mero⸗à uiginti annis& ſupra, dabit pre- cium. Diues non addet ad medium ſicli, & pauper nihil minuet. Suſceptamq; pe cuniam, quę collata eſt à fliijs firacl, tra⸗ des in uſus tabernaculi teſtimonij, ut ſit monimentum eorum corã diio,& propi- tietur animabus eorũ. Locutusq́; eſt do minus ad Moyſen, dicens. Facies& labi um eneũ cũ haſi ſua ad lauandũ: ponesq; illud inter tabernaculũ teſtimonij& alta re. Et miſſa aqua lauabãt in rea] Aaron, es & filij eius manꝰ ſuas, ac pedes, quãdo in greſſuri ſunt tabernaculum teſtimonij,& quãdo acceſſuri ſunt ad altare, ut offerant in eo thymiama domino: ne forte moriã- tur, legitimum ſempiternũ erit ĩpſi,& ſe- mini eius per ſucceſsiones. Locutusq; eſt dñs ad Moyſen, dicẽs, Sume tibi aro- mata, primę myrrhę& electę quingẽtos ſiclos. —————— —————y— — ———— ——— — Ceremoniæ,. que unqtionis oleũ ſanctũ, unguentũ com poſitã opexe unguentarij,& ungues ex eo tabernaculũ teſtimonij,& arcam teſti monij, menſamq; cum uaſis ſuis, candela brum,& utenſilia eius, altaria thymiama tis& holocauſti,& uniuerſam ſupellecti lem, quę ad cultũ eorũ pertinct. Sanctifica bisq; omnia, et erunt ſancta ſanctorũ: quĩ tetigerit ea, ſanctificabitur. Aaron& flli- os eius unges, fanctificabisq́; eos, ut ſacer D dotio fungantur mihi. Filijs quoq; Iſrael onycha Falbanem e 6 dices, Hoc oleũ unctionis ſanctũ erit mi- hi in generationes ueſtras. Caro hominis nõ ungetur ex eo,& iuxta cõpoſitionẽ eius nõ facietis aliud, quia ſanctificatum eſt,& ſanctã erit uobis. Homo quicunq; tale cõpoſuerit,& dederit ex eo alieno, exterminabitur de populo ſuo. Dixitq; dñs ad Moyſen, ſume tibi aromata, ſta- cten& †onychãrgalbanũ. boni odoris, & thus lucidiſsimum, ęqualis ponderis e- runt omnia, faciesq; thymiama cõpoſſitũ opere unauentarij, miſtũ diligenter, et pu rũ.& ſancificatione digniſsimũ. Cumq; in tenuiſsimũ puluerẽ uniuerſa contude- ris, pones ex eo coram tabernaculo teſti- monij, in quo loco apparebo tibi, ſanctũ ſanctorum erit uobis thymiama. Talem compoſitionem non facietis in uſus ue/ ſtros, quia ſanctũ eſt domino. Homo qui- cunq; fecerit ſimile, ut odore illius per- fruatur, peribit de populis ſuis. ¶ Inhtuuntur artifices,& obſeruantia ſabbathi denuo inculcatur. Cap. XXXI. LOeutusi eſt dñs ad Moyſen, dicẽs, Ecce, uocaui ex nomine Beſeleel fi⸗ SrOrlLum Vri filij Hur de tribu luda,& imple Gesat deen ſpiritu dei. aꝑientia et intelligẽtia. ientia in omni opere: ad excogitan- dã quc quĩd faprẽ ſeri poteſt ex auro et argento,& ære, marmòrẽ& gemis.& dinerſitate lignorũ· Dediq; ei ſociũ Oo- Aiab filiũ Achiſamech de tribu Dan. Etin corde omnis eruditi poſui ſapientiã, ut fa ciant cuncta quæ pręcepi tibi, taberna- culũ fœderis,& arcã teſtimonij,& pro- pitiatorium quod ſuper eã eſt,& cuncda uala tabernaculi, menſumq;& uaſa eius, cande- Exodus. RNclos,& cinnamomi mediũ, id eſt ducen tos quinquaginta(ſiclos)calami ſimiliter ducentos quinquaginta ſiclos,(caſiæ au- tem quingentos ſiclos in pondere ſanctua elei rij.Foleũ)de oliuetis menſurã hin: facies candelabrũ puriſsimũ cum uaßs fuis,& Taltar a] thymiamatis& holocauſti,& omnia uaſa eorũ, labium cum haſi ſua, ue ſtes ſanctas in miniſterio Aaron ſacerdo. ti,& filijs eius, ut fungantur oficio ſuo in ſacris, oleũ unctionis,& thymiama aro- matũ in ſanctuario, omnia quę precepi ti⸗ bi facient. Et locutus eſt dñs ad Moylſen dicens, Loquere filijs IIrael,& dices ad eos, uidete ut ſibbathũ meum cuſtodia-. tis:quia ſignũ eſt inter me& uos in gene rationibus ueſtris, ut ſclatis quia ego do- minus qui ſanctifico uos. Cuſtodite ſabba thũ(meum, fancdũ eſt em̃ uobis, qui pol- luerit iliud, morte morietur, qui fecerit in eo opus, peribit anuna illius de medio po puli ſui. Sex diebus †facietis Jopus, in die ſeptimo ſabbathũ eſt, requies ſancta dñio. omnis qui fecerit opus in hac die, morie- ur. Cuſtodiant filij Iſracl ſabbathũ,& ce lebrent illud in generationibus ſuis. Pa- ctũ eſt ſempiternũ inter me& fllios Iſra/ el, ſignumq́; perpetuũ. iſſex em̃ die bus fe- cit dñs cœ:um& terrã,& in ſeptimo ab (omm)opere ceſſauit. Deditq; dñs Moy ⁊ completis huiuſcemodi ſermonibus in monie Smai, duas tabulas teſtimonii la- pideas, ſcriptas digito dei. COb adoratil ustulum tabulæ legis fran- Luntur,&ᷓ&́ multa milia honunum pro- Kternuntur. Ca p. XXXII. V ldens aũt populus quod morã face/ ret deſcendendi de monte Moyſes, Congregatus aduerſus Aaron, dixit,"Sur ge, fac nobis deos ꝗ nos pręcedãt. Moy- li enim huic uiro qui nos eduxit de terra Mgypti, ignoramus quid acciderit. x Di xitq; ad eos Aarcn, Tollite inaures au- reas de uxorũ, flllorumq;.& filiarum ue- ſtrarũ auribus,& afferte ad me. Fecitq; populus quę iufſerat, deferens inaures ad Aaron.¶ Quas cum ille accepiſſet, forma uit opere fulorio,& fecit ex eis uitulum conflatiiem. Dixeruntq́;, Hi ſunt dij tui Iſ ratl, qui te eduxerunt de terra Mgypti. Quod cum uidiſſet Aaron, ædificauit al- tare corã eo,& preconis uoce clamauit, dicens: Cras ſolennitas dñi eſt. Surgen- tesq́; mane, obtulerunt holocauſta,& ho ſtias paciſicas, ⅜& ſedit populus mandu- care& bibere, et ſurrexerunt ludere. Lo cutus eſt aut dñs ad Moyſen,(dicens,) Vade, deſcende, peccauit populus tuus quẽ eduxiſti de terta gypti. Receſſe⸗ tunt altate C Sup. 20 2A R rhuͤm faciet D Gen. 1.3 4 Deut./5 Tapl. 4 15 . 8₰ Pra u38 hiorcai U B 1.C0 0! 2.10h mnen hp li laiendetmim 1A y—õ 11 7 7 — 9 5 Ä uſGnckertm . rlemnnt, 1 3 2— Gbebendegwebdca? au demMuhpicdn. gdlhisdenooe Edn mum goene Mu,. tutrrwinemg dBaieuintem— luntumgutce b nraisizerme 1 u rid K)l. iti,qutwiutn tels crb& ulE ucäurninm cas krn mmn g lapmqop deits. udlesait loſp unn cienns itadaa. erauätricalte e. ctemmeradhoran Kn wcienio onpell nn niannimeg ite vnguſttaicalte an wmipuldeg tan llcälegiteds kr b tpiniounili a Aennuſga au. liaR del, e. i,& manu nonte com guen i Klij⸗ bifec ĩpecc Keine li po dxer mwunace en 1 ſni ani Cliler Har momindnen b i wiga dnn diendbds a0r üllohlgind ndemu gid,. cai Cliuedi en — u Knrätaftso e ürät u tun. I elletn ktopte . Sinai Exodus. 31 ddeun e runt cito de uia, quam oſtendiſti eis, fece, miniãſordis,& inter hoſtes nudum con- 3 4 mbagirn e la runtq; ſibi uitulũ conflatilem,& adora⸗ ſtituerat)& ſtans in porta caſtrorum ait, mn anſa aue uerunt, atq; immolantes ei oſtias„dixe⸗ Si quis eſt domini lungatur mihi. Cõgre 4 ofict ai, Regi rut, Iſti unt dij tui Iſraẽl, qui te eduxe/ gatiq; ſunt ad eũ omnes filij Leui: quibꝰ 3 mmänüoi 2 runt de terra Mgypti. Rurſumq́; ait dñs ait, Hæc dicit dominus deus Iſraẽl, Ponat aadnamand,.„a ad Moyſen, Cerno quod populus iſte uir gladiũ ſuper femur ſuum:ite,& redite a mde, un mac lais 4 bu dehrtegin C duræ ceruicis ſit, dimitte me, ut iraſcatur de porta uſq; ad portã per mediũ caſtro/ In 18. dlalin furor meus contra eos,& deleam eos, fa- rum,& occidat unufquiſc; fratrem,& a- tut umg 8 d” ctamq; te in gentem magnã. Moyſes au⸗ micũ,& provimum ſuum. Feceruntq́; ſi- an un athf 8 tem orabat dñm deum ſuum, dicẽs, Cur lij L eui iuxta ſermonem Moyfi, cecide- g2 1 eogae Ju Pfal.05: qomine iraſcitur furor tuus contra popu- runtq́; in die illa quaſi(triginta)tria mil⸗ ſto Kn din 4 b. lum tuum, quem eduxiſti de terra Hgy⸗ lia hominũ. Et ait Moyſes, Cõſecraſtis 6 bi ohi⸗ dbba pti, in kortitudine magna,& in manu ro⸗ manus ueſtras hodie domino, unuſqu ſqʒ aun gu euni Nu. 4. C buſta: Ne quęſo dicant Egyptij, Calli in filio.& in fratre ſuo, ut detur iobis be- anz qe mn de eduxit eos, ut interficeret in montibꝰ, nedictio. Facto autem altero die, locutus 3 dl gun& deleret è terra, quieſcat ira tua,& eſto eſt Moyſes ad populũ, Peccaſtis pecca- 3 e eer al placabilis ſuper nequitia populi tui. Re- tum maximi: aſcendã ad dñm, ſi quo mo- agc den ld cordare Abranã&) laac,& Ifratl ſeruo do quiuero eũ deprecari pro ſcelere ue/ pr eeolle rũ tuorũ, quibus iuraſti per temetipſum ſtro. Reuerſusq; ad dominũ ait, obſecro, A. unte Gen.2.·b dicens, 1 Multiplicabo ſemen ueſtrũ ſi⸗( domine peccauit populus iſte peccarũ 198G fiela 15. b. 43· cut ſtcllas cœli,& uniuerſam terrã hanc, maximũ, fecerunic ſibi deos aureos: aut a5 inde n,.. de qua locutus ſum, dabo ſemint ueſtro, Ainütee eis häc noxam, aut ſi nõ facis, de ag buoe G. forcss u& poſsidebitis eam ſemper. lacatuse le me de libro tuo, quẽ ſcripſiſti. Cui re/ alepinod ſi gu aſt dis, ne faceret malum quod locutus ſpõdit dominus, Qui peccauerit mihi, de „ 13 cfs a, D fuerat aduerſus populum ſuum. Et reuer- lebo eũ de libro meo:tu aũt uade,& duc * monlhpn M ſis eſt Moyſes de monte, portans duas ta populũ iſtũ quo locutus ſum tibi, angelꝰ 2 eſtimanjl bulas teſtimonij in manu ſua, ſcriptas ex(autem)meus præcedet tet go aũt in die 32,. utraqp parte,& factas opere † domini] ultionis uiſtabo& hoc peccatum eorũ- Nermo eud del un elgißmn. ſcriptura quoq; dei erat ſculpta in tabu⸗- Percuſsit autem dominus populum pro ergs He in manumym, lis. Audiens aũt Ioſue tumultũ populi uo reatu uituli quem fecerat Aaron. La Lu⁴. D. ciferantis, dixit ad Moyſen, Vlulatus pu Dommum iratum populo Moyſes dmorähee,, gnę auditur in caſtris. Qui reſpõdit, Nõ uux placat. Cap, XXXII. me Mofee, eſt clamor adhortantium ad pugnã, neq; Ocutusq; eſt dñs ad Moyſen,(di⸗ A in dixitr uociferatio compellentium ad fugam, ſed cens,) Vade, Fdeſcende]de loco iſto aſceude dan cedät.ley, Dane, uocẽ cantantium ego audio. Cũq́; appro tu& populus tius quem edauxiſti de ter- anieluxit deem pinquaſſet ad caſtra, uidit uitulũ,& cho⸗- ra Mgypti, in terrã quam iuraui Abra- unmccidert ,,. ros, iratusq; ualde, proiecit de manu tabu ham, Iſaac,& lacobsdicens: Semini tuo Gen. 12. b a e iranzwa, las,& cõfregit eos ad radicẽ montis. Ar⸗ dabo eam,& mittam pręcurſorem tui an Supᷣ.23.c eflarunl ripiensq; uitulũ quẽ᷑ fecerant, combuſsit gelum. ut eijciam Chananęum,& Amor Ioi. 24.c. nnt me Fuut 3& contriuit uſq; ad puluerẽ, quem ſpar⸗ thęum,& Hethęum,& Pherezęum,& Deut.7. c te winzursal,, ſt in aquã,& dedit ex eo potũ filijs Iſra- Heuęum,& Iebuſeum,& intres in terrà aalhepiſer am Moyſes el. Dixiiq; ad Aarõ, Quidtibi fecit hic fluentem lacte& melle. Non enim a- Suỹ.;2· aata xeisuttalm iuß populus ut induceres ſuper eũ peccatum ſcendam tecum, quia populus duræ cer- anrluntcjwml maximũ: Cui ille reſppondit, Ne indigne- uicis Xx eſt,] ne forte diſperdam te in uia. es nn Pg tur dominus meus, tu em̃ noſti populũ i⸗- Audiensq́; populus ſermonẽ hunc peſi- s ediſcalti ſtũ quod pronus ſit ad malũ, dixerũt mi⸗ mũ, luxit,& nullus ex more indiitus eſt Sußg.;3. na cechmi, hi, Fac nobis deos, qui nos pręcedãt, huic cultu ſuo Dixiiq; dominus ad Moylten; u. 34. à ek Anm„ eñ̃ Moyſi, qui nos eduxit de terra Eꝑy L oquere filijs Iſraẽl, Populus durę cerui aimecauaekd pti, neſcimus quid acciderit. Quibus ego cis es, ſemel aſcendam in medio tui,& de at uusmnb„e. dixi, Quis ueſtrũ habet aurũ: Tulerunt lebo te. Iam nunc depone ornatum tuum, 86090 tludereld&⅜ dederunt mihi:& proieci illud in i⸗ ut ſciam quid faciam tibi. Depoſuerunt al v(dres) gnem. egteſſusq; eſt hic uitulus. Videns ergo fllij Iſraẽl ornatũ ſuum à monte Ho- d yopüllsms ergo Moyſes populũ quod eſſet nudatꝰ, reb. Moyfes quoq; tollens tabernaculũ, B ai Reaikke ſpoliauerat enim ei Aaron propter igno tetendit extra caſtra Pioeul Noaauiae u5 mn mintam Sinai. men eꝛus Tabernaculum fœderis. Eto- mnis populus qui habebat aiiquam quę- ſtionem, egrediebatur ad Tabernacu- lum fœderis extra caſtra. Cumq́; egre- deretur Moyſes ad tabernaculum ſurge- bat umueria plebs,& ſtabat unulqu ſq; in oſtio papilionis ſun, aſpicteban: q; ter- gum Moyſt, donec ingrederetur tento- rium. ingreſſo autem illo tabernacu- lum koederis, deſcendebat columna nu- bt,& ſtabat ad oſtium, loquebaturq; (dominus)cum Moyſe, cernentibus uni uerſis quod columna nubis ſtaret ad o- ſtium tabernaculi. Stabantq; ipſi,& ado rabant per fores tabernaculorum ſuorũ. C Loquebarur autem Dominus ad Moy- ſen facie ad faciem, ſicut ſolet loqui ho- mo ad amicum ſuum. Cumq́ ille reuer- teretur in caſtra, miniſter eius loſue fllius Nun puer, non recedebat de tabernacu- lo. Dixit autem Moyſes ad dominum, Præcipis ut educam populum iſtum:& non indicas mihi quem miffurus es me- cum, præſertim cum dixceris, Nout te ex nomine,& inueniſti gratiam coram me. Si ergo mueni gratiam in conſpectu tuo, uiam oſtende mihi F faciem] tuam, ut ſciam te & inueniam gratiam ante oculos tuos: re ſpice populum tin gentem hanc. Di- xich dominus, Facies mea præcedet te, & requiem dabo tibi. Et ait Moyſes, Si non tuipſe præcedas, ne educas nos de lo co iſto. In quo enim ſcire poterimus ego & populus tuus inueniſſe nos gratiam in conſpectu tuo, niſt ambulaueris nobiſcũ, ut glorificemur ab omnibus popults, qui D habitant ſuper terram. Dixit autem do- minus ad Moyſen, Et uerbum iſtud qd locutus es, faciam: inueniſti enim grati- am coram me,& te ipſum noui ex nomi- ne. Qui ait, oſtende mihi gloriam tuam. Reſpondit, Ego oſtendam omne bonum uocabo tibi,&* uocabor! in nomine Domini Rom. 9. coram te:& miſerebor cui uoluera,& clemens ero in quem mihi placuerit Rur ſumq; ait. Non poteris uidere faciem meam: nonenim uidebit me homo,& uiuet. Etiterum, Ecce, inquit eſt Iocus apud me,& ſtabis ſupra petram. Cum- ue tranſibit goria mea, ponam te in fo- ramine petræ,& protegam dextera mea donec tranſeam: tollamq́; manum meam & uidebis poſteriora mea, faciem autem meam uidere non potexis. de CMoy⸗ Exodus. ¶ Moyſes zεpæratis tabulis cornu= tus deſ eudit à donuno. Cap. XXXIIII. C deinceps, Præcide, ait, tibi duas 1 Atabulas lapideas inſtar priorum,& Deus ſcribam ſuper eas uerba quæ habuerunt tabulæ quas fregiſti. Eſto paratus mane ut aſcendas ſtatim in montem Sinat, ſta- bisq́; mecum ſuper uerticem mõtis. Nul lus aſcendat tecum, nec uideatur quiſpi- am per totum montem, boues quoq;& oues non paſcantur è contra. Excidit er- go duas tabulas lapideas, quales amea fu erant,& de nocte conſurgens aſcendit in montem Simat, ſicut præceperat ei dris, portans ſecum x tabulas. Cumq́; deſcen, duas diſſet dominus per nubem, ſicut Moyſes cum eo inuocans nomen dñi. Quo tran/ ſeunte coram eo, ait, Dominator domine deus, miſericors& elemens, patiens& multæ miſerationts, ac † uerus,] qui cu- uerax ſtodis miſericordiam in milia: qui aufers Pſa. 9 iniquitatem,& ſcelera atq́; peccata, nul- lusq; apud te per ſe innocens eſt. Qui lere. us reddis iniquitatem patrum fllijs, ac nepo Deut; tibus in tertiam& quartam progeniem. Feſtinusq Moyſes, curuatus eſt pronus in terram,& adorans ait, Si inueni grati- am in conſpecta tuo dñe, obſecro ut gra- diaris nobiſcum, populus em̃ durę cerui- cis eſt, Put Jauferas ini quitates noſtras at-& que peccata. noeiy poſsideas. Reſpondit d⁵s, Ego inibo pactum uidentibus cun- ctis, ſigna faciam quæ nunq́; uiſa ſunt ſu- per terram, nec in ullis gentibus: ut cernat populut(iſte, in cuius es medio, opus dſi terribile quod facturus ſum. Obſerua cũ- cta quę hodie mandaui tibi, ego ipſe eij- ciam ante faciem tuam Amorrhæum,& Chananeum,& Hetheum, Pherezeum quoq;& Heueum,& lebuſęum. Caue ne unq́; cum habitatoribus terrę illius iun- gas amicitias, quæ ſint tibi in ruinam: ſed (&)aras eorum deſtrue, Xconfringe ſta⸗& tuas, lucosq́; uccide Noli adorare deum alienum. dñs zelotes nomen eius, de' eſt Sap z6,1 æmulator ſ Ne ineas pactum cum homi Sup.9 1 nibus illarum regionum ne cum fornicati Deut.7 fuerint cum dijs fuis,& adorauerint ſimu lachra eorum, uocet te quiſpiamut) co-& medas de immolatis. Nec uxorem de fl 3. Re.ua liabus eorũ accipies fliijs tuis ne poſtq́; ipſe fuerint fornicatę, fornicari faciant et filios tuos in deos ſuos. Deos conflitiles non Bro io Sn huc 3 39 Pyd 1eJdeh ped 1 haredearen ſamte — — Dhin g — gaimi geimd„ hes tvicäpeäu n. us wabels, G e 1.Soker r kd diinpei güt tbiinpelun 5 bwagt, A n rhannni tenpol- an nd Attatunperda T eradinäwmn A k. ekeiälulläCnnn ſerd DarhcetmXdh m nn ndllsilüinbitn n.z iaen R ppten? e pect wKiwitrinanmd.ht n pd DRerſanenoangunk me. 8 eilläinne 3 Fr p lol vnbni bomiti Tun ſten⸗ eiwutm i un ſnc⸗ ulnuhieman In Pig yin gerbe an hac⸗ äbbeemKam, i fzike Ktk epdic An ſoyſe dazirades& Gden poce imwwichnedit, uner inoal 1d dlaitnnbut ade ers⸗ bupernäae Ter de me miehn änt en ſlen wnij gnrat n druur twinont Iie ſnsc eenanzune l fe Kicorn Nnhxien in ne dpeac KIraich abe Tan mtan mgingneh en prl Eunadim tunta one duim 4 1 an. wlehetgſe de Wertn icletacin wuit wweienlä, — Mani Tonn. Frlr u depnne a lered ncedi,dn* a ar a ſaiemn ar. „Nl Cle n. Euddah mm 3. wum üür 3 enu unlgando Alton 11 un, ſnnh. g 4 4 .. 1 Kda al ralstdicha. . Tpriorun. an lorm, A lx h 3 ¹ em alenin cccpeuich (unr en 39. Ap, heſſen 4 üi. Gtrn, da winacr donine 54 ens paiemge 4) Ar en)cgi ,n, 3 2 17 nila quiuüin 4 1 icp peccatan Ma cem eg. Cuila mfliß a eon De. mam progat. d mttetip te Simueniganb an abſecwugn Rees eñ aurz eeui nnr itatesnoltaa af des Repodat anet uldenibes eg anng emcß oiaeunl ien midewrncem anth medio uci a m Obſeuc, abniii, egotſ, ratelmontamt atlm bleeem Bn duleum Cuee ann tene llisin. An biinnimmel ai Kconktigelh, 1ah liadonneden 1 9 uase uen eind'dt 49 en dum cun tomi 3 4ℳ;* anariecumſenieit“ Ra ioraueritimm amripiankuch d curendel e a duinepoli o in icuifwumt aa co cocise Sup ¹z Sup. 23. c uctima(liE LeLl. 13,c tatis Phaſe. Primitias frugum terræ tuæ Fuit 2.C0. 3. c Ceremoniæ. b non facies tibi Solennitatem azymorum cuſtodies. Septem diebus ueſceris azy- mis ſicut pręcepit tibi, in tempote men- a ſis nouorum, menſe enim uerni temporis egreſlus es de Mgypto. Omne quod a⸗ perit unluam generls maſculmi, meum e/ rit. De cuncts animantibus, tam de bo⸗ bus quàm de ouibus, meum erit. Primo- genitum aſint redimes oue: lin autem nec precium pro eo dederis, occidetur. Pri- mogemtum filiorũ ſuorum redunes, nec Sup. 23. b apparebis in cõſpectu meo uacuus.Sex Deu. 6.5 diebus operaberis, die ſeptimo ceſſabis Ecc.55·d arare& metere. Solennitatẽ hebdoma- darum facies tibi in primitijs frugũ meſ⸗ ſis tuæ triticeę,& ſolennitatem quando redeunte anni tempore cuncta condũtur- Tribus temporibus anni apparebit om⸗ ne maſculinũ tuum in conſpectu omnipo Sup. 23. c tentis dñi dei Iſraẽl. Cũ enim tulero gen⸗ tes à facie tua,& dilatauero terminos tu- os, nullus inlidiabitur terræ tuæ, aſcen- dente te& apparente in conſpectu cñi dei tui ter in anno. Non immolabis ſu/ per fermemo ſangumem hoſtiæ meæ: ne- que reſidebit mane del uictimis ſolenni- offeres in domo dñi dei tui. Non coques hoedum in lacte matris ſug. Dixitq; dñis ad Moyſen, Scribe tibi uerba hæc, qui- Sup.:4. d bus tecum& cum Iſrael ſ pepigi fœlus. Fecit) ergo ibi cum dño(Moyſes)qua draginta dies& quadraginta noctes: pa- nem non comedit,& aquam non bibit, Deua 4. b& ſcripſit in tabulis uerba fœderis decẽ. E Cumq; deſcenderet Moyſes de mõte 8i nai, tenebat duas tabulas(lapideas)t eſti- monij,& ignorabat quod cornuta eſſet facies ſua, ex conſortio ſermenis dñi. Vi dentes aũt Aaron& fllij Iſraẽl cornutam Moyſi faciem, timuerunt prope accede- re. Vocatiq́; ab eo, reuerſi ſunt tam Aa⸗ ron, quàm principes ſynagogæ. Et poſt⸗ quã locutus eſt ad eos, uenerunt ad eum etiam omnes fllij Iira?l, quibus præcepit cuncta quę audierat à dño in monte Si- nai. Impletisq; ſermonibus poluit uelamẽ ui ſuper faciem ſuã.(¶Quod)ingreſſus ad do minũ,& loquens cum eo auferebat do⸗ nec exiret,& tunc loquebatur ad filios Iratl omnia quæ ſibi fuerant imperata. Quiuidebant faciẽ egrediẽtis Moyſi eſſe cornutam, ſed operiebat ille rurſus faciẽ ſuam ſi quando loquebatur ad eos. Exodus. 3 2 C Conquiruntur artifaces& qud ne-⸗ ceſſaria ſunt pro tabernaculo. . Cap. XXNXVY. Gitur congregata omni turba filiorum Ifrael, dræcit ad eos, Heęc ſunt quę iuſsit dominus fieri. Sex diebus facietis opus- ſeptimus dies erit uobis ſanctus, ſabbathũ & requies domini, qui fecerit opus in eo, occidetur. Non ſuccendetis ignem in omnibus habitaculis ueſtris per diem ſab bathi. Et ait Moylſes ad omnem cateruã filiorum Iſraẽl, Iſte eſt ſermo quem præ- cepit dominus, dicẽs, Separate apud uos primitias domino. Omnis uoluntarius et Tprono Janimo offerat eas domino: aurũ & argentum,& es, hyacinthum& pur⸗ puram, coccumq́; bis tinctũ,& byſſum, pilos caprarum, pellesq; arietum rubrica tas,& rhyacinthinas. Nligna ſetim,& o- leum ad luminaria cõcinnanda,& ut cõ- Hciatur unguentum,& thymiama ſuauiſ- ſimum, lapides onychinos, et gemmas ad ornatum ſuperhumeralis& rationalis. Quiſquis ueſtrũ ſapiens eſt, ueniat& fa- ciat, quod dñs imperauit, tabernaculum ſcilicet,& tectum eius, atq; operimentũ anmulos& tabulata cum uectibus, paxil- los& baſes. Arcam& uectes, propitiato rium,& uelum quod ante illud oppandi- tur. Menſam cũ uectibus& uaſis& pro poſitionis panibus: Candelabrum ad lu- minaria ſuſtentanda, uaſa illius& lucer- nas,& oleũ ad nutrimenta ignium. Alta⸗ re thym:amatis,& uectes& oleũ unctio nis& thymiama ex aromatibus. Tentc⸗ rium ad oſtiumtabernaculi, Altare holo cauſti.& craticulam eius ęneã cum uecti bus& ualis ſuis, Labrũ& baſes) eius. Cortinas atrij cum columnis& baſibus, tentorium in foribus ueſtibuli, paxillos ta bernaculi& atrij cum funicults ſuis. Ve ſtimenta quorũ uſus eſt in miniſterio ſan Sup. 45.3 uet ianthinas baſim ctuarij, ueſtes Aaron, pontificis ac flliorũ eius ut ſacerdotio fungantur mihi. Egreſ ſaq; omnis multitudo flliorũ Iſraẽl decõ ſpectu Moyli, obtulerunt mente prõptiſ- ſima atq; deuota primitias dño, ad facien dũ opus tabernaculi teſtimonij. Quicꝗd ad cultũ et ad ueſtes ſanctas neceſſariũ e⸗ rat, uiri cũ mulierib ꝓrębuerunt armillas & inaures, anulos et dextralia: omne uas aureũ in donaria ſeparatũ eſt. Siquis ha= bebat(aurũ) hyacinthum& purpuram. coccumq; bis tinctum, byſſum& pilos ⸗ 3 capPtA G Ceremoniæ. caprarum, pelles arietum rubricatas,& Fhyacinthinas,(argenti)& auri) ęrisqh metalla obtulerunt domino, lignaq́; ſe⸗ tim in uarios uſus.Sed& mulieres doctę, quæ neuerant, dederũt hyacinthum, pur- puram,& uermiculum ac byſſum,& pi- los caprarum, ſponte propria cuncta tri- buentes. Principes uero obtulerunt lapi- des onychinos,& gẽmas ad ſuperhume- rale& rationale, aromataq́;,& oleũ ad lu minaria concinnanda,& ad pręparandũ unguentũ, ac thymiama odoris ſuauiſsi- mi componendum. Omnes uiri& mulie res mente deuota obtulerunt donaria, ut ſierent opera quæ iuſſerat dñs per manũ Moyſi. Cuncti filij Iſratl uoluntaria dio dedicauerunt. Dixiich Moyſes ad fllios Iſrael. Ecce, uocauit dñs ex nomine Be- ſeleel filium Vri filii Hur de tribu Iuda: impleuitq; eũ Spiritu dei, ſapientia& in telligentia& ſcientia,& omni doctrina ad excogitandã,& faciendũ opus in au- ro& argẽto,& ęre,(& ferro,) ſculpen- disq; lapidibus,& opere carpẽtario, quic quid fabre adinueniri poteſt, dedit in cor de eius:Ooliab quoq filiũ Achiſamech de tribu Dan, ambos erudiuit ſapientia, ut faciant opera abietarij, polymitarij, ac plumarij de hyacintho ac purpura, coc- coq; bis tincto,& byſſo,& texant om- nia ac noua quæq; reperiant. ¶ Paratur tabernaculum iuxta omnes partes ſisas ex oblatis donarijs. Cap. XXXVI. Ecit ergo Beſeleel,& Ooliab,& o- mnis uir ſapiens, quibus dedit dñs ſa- pientiam& intellectum, ut ſcirent fabre operari quę in uſus ſanctuarij neceſſaria ſunt,& quę pręcepit dñs. Cumq́; uocaſ- ſet eos Moyſes,& omnem eruditum ui- rum, cui dederat dominus ſapientiam,& qui ſponte ſua obtulerant ſe ad faciendũ opus, tradidit eis omnia donaria filiorum Iſrael. Qui cum inſtarent operi, quotidie mane uota populus offerebat. Vnde ar- tifices uenire compulſt, dixerunt Moyli, Plus offert populus quàm neceſſariũ eſt. Iuſsit ergo Moyſes præconis uoce can- tari, Nec uir nec mulier quicquam offe- rat ultra in opere ſanctuarij. Sicq; ceſſa- tum eſt à munerxibus offerendis, eo quod oblata ſufficerent& ſuperabundarẽt. Fe- ceruntq́; omnes corde ſapientes ad ex- plendum opus tabernaculi, cortinas de- eem FExodus.. cem de byſſo retorta,& hyacintho,& purpura, coccoq́; bis tincto, opere uario, & arte polymita, quarum una habebat in longitudine uig ntiocto cubitos,& in la:itudine quatuor, una menſura erat om nium cortinarum. Coniumæxttq́; cortinas quinq; alteram alteri,& altas quinq; ſi- bi inuicem copuſauit.Fecit& anſas hya cinthinas in ora cortinæ unius ex utroq; latere, et in ora cortinæ alterius ſimiliter, ut contra ſe inuicẽ uenirent anſæ,& mu- tuo iungerentur. unde& quinquaginta fudit circulos aureos, qui morderent cor tinarũ anſas,& fieret unũ tabernaculum. Fecit& ſaga undecim de pilis caprarum ad operiendum tectũ tabernaculi: unum ſagũ in longitudine habebat cubitos tri- ginta,& in latitudine cubitos quatuor- unius menſurę erant omnia ſaga, quorum quinqʒ iunxit ſeorſum,& ſex alia ſepa- ratim. Fecitq; anſas quinquaginta in ora ſagi unius,& quinquaginta in ora ſagi al terius, ut ſibi inuicem iungerentur. Et fi⸗ bulas ęneas quinquaginta, quibus necte- retur tectũ ut unum palliũ ex omnibus ſa gis fieret. Fecit& opertoriũ tabernaculi de pellibus arietũ rubricatis: aliud deſu- per uelamentũ de pellibꝰehyacinthinis. Fecit& tabulas tabernaculi de lignis ſe- tim ſtantes. Decem cubitotũ erat longiru do tabule unius,& unũ ac ſemis cubitum latitudo retinebae. Binę incaſtraturę erãt per ſingulas tabulas, ut alteri altera iunge retur. Sic fecit in omnibus tabernaculi ta bulis. E quibus uiginti ad plagã meridia nam erant cõtra auſtrũ cum quadraginta baſibus argenteis. Duę baſes ſub una ta- bula ponebantur ex utraq; parte angulo rum, ubi incaſtraturę laterũ in angulis ter minantur. Ad plagam quoq; tabernaculi quæ reſpicit ad aquilonẽ, fecit uiginti ta bulas cũ quadraginta baſibus argenteis, duas baſes per ſingulas tabulas. Cõtra oc cidentẽ uero, id eſt ad eã partem taberna culi que mare reſpicit, fecit ſex tabulas, & duas alias per ſingulos angulos taber- naculi retro:quę iunctę erãt à deorſum uſ- que ſurſum,& in unã cõpaginem pariter ferebãtur. Ita fecit ex utraq; parte per an gulos, ut octo eſſent ſimul tabulę,& habe rẽt baſes argẽteas ſedecim, binas ſcilicet haſes ſub ſingulis tabulis. Fecit& uectes de lignis ſetim, quinq; ad cõtinẽdas tabu las unius lateris tabernaculi,& quinque allos lant D ftiſundd e Pi Inm.(t. geumm i kace nuteun 2 2— ö nwähe,„ pruiregimdd er ſusce pamiſwekir nnrof wimaibrsJ'te ſcoke mmgi, er e huor ampegund erg kse mhen no, Du ſalen asgwglicid im i Putano, qa din ennut erinkteribus:. Ntane Ptpnpta ten Rone mmuäisime e Puoni näſnengin Sen übinz inbetnäine, dan in dudim wäul espd a up pa taani, chen Vm nispus&cu ch minle tepntsateriu an mbim ſewmittdo ten wiif e ers Kiegnce ſiinde nono Kilnd aen d. Tech imcelgns iaſme gruän dbiwum K mf nernin mdä ne cadi den cram ee im ectt* anen p ulbdemn zum üntertal noragicri d ennäen cmaan an t8 on ditsaneds dan ür dübpa Gegge zucg n Ppattepun 2 mils exun tan e,dm e qaincuapiye — ann tademn dermam an pllscaeun nacu nan ant bics dan man aſagr aunun 4 ſexalaſey e wrginninen e tawor dgia an zerentur Jtſ. ee quidusneie, ag exonnttaſ 2. tütabennai V ann d:alluläch, iibe kyacinhn uln. aeintnnd lul n n alide lgniſ ran tü erat bawin im ſemis cabiumm a clann mi umerialenimge inas tabetmelln ung plagimerii tmannaxhn 3daleslüdumt umz parte naid al mäinangulsde 9 un q ubenui ml fecituüxini denm bos awent, da ulas Cönteh abn artemtbem itſex abuih uugn upllo nhe⸗ tädentini a einenpalir arabul,,4 hobe a bin lclle uareecita äs titäbstt a i, d’qunge alcs 4 Ceremoniæ. „ lateris coaptãdas tabulas: alios ad alteri & extra hos quinq; al talem plagã tabernaculi per medias ta uaſa a den Fecit quoq; uectẽ aliũ qui ios ue Fxodus. des ad occi- cõtra mare. bulas ab angulo uſq; ad angulſũ perueni⸗ ret. Ipſa aũt pus earũ argtteis · aureos, per quos ue & ipſos laminis aurei lã de hyacintho, ac byſſo retorta, Opere p diſtinctũ:& quatuor colãnas de tibus deaurauit, s. Fecit& ten cis in calamo al lilia. ²½ quum erat op qui procedebant de riũ atq; lignis ſetim, quas cũ capi arũ argentei culi ex hyacin- fulis baſibus e toriũ in introitu taberna tho, purpura, uermi opere plumarij:& pitibus ſuis, quas operuit auro, baſes ea rum fudit æneas(quas& operult auro.) ¶ Formantur arca menſa, brum.(ap. XXXVII. tabulata deaurauit, fuſis baſi- Etcirculos eorũ fecit qes induci poſſent:q̊s rom soperuit. Fecit ue- & purpura, uermiculo, olymitario, ua- culo, byſſoq; retorta, colãnas quinq; cũ ca In ipſo aute LEeitaatem Beſeleel& ſetim habentem duos et in longitudine,& cubitũ x candela⸗ arcã de ligni ſemis cubitos ac ſemiſſem in latitudine, altitudo quoq; unius cubiti fu it& dimidij:ueſtiuitq; eam auro puriſsi- mo intus ac koris. Et fecit illi coronã au- reã per gyrũ, conflans quatuor annu aureos per quatuor angu nulos latere uno,& duos in altero. los eius: duos a Ve- los habés cub e cuius angufi ctes quoqʒ fecit de lignis ſetim, quas ue- ſtuit auro,& quas miſit in annulos, qui erãt in lateribus arcę 2 Fecit& propitiatoriũ,i dquorũ cuhitorũ& di- auro mundilsimo, midij in longitudine: d portandũ eam. d eſt oraculũ, de ronã aureolam per gy los aureos ſub corona, & cubiiac ſemis inlatitudine, duos etiã cherubim ex au- ro ductili, q́s poſuit ex utraꝙ parte pro⸗ pitiatorij, cherub unum in ſummitate u- nius partis,& cherub unum in ſummita⸗ P thymi te partis alterius: duos cheru lis ſummitatibus propitiatorij, extendẽ- tiatoriũ, ſec; cientes. Fecit& mẽ- itudine duorũ tes alas,& tegentes propi mutuo& illud reſpi ſam de lignis ſetim in longi cubitorum,& in latitudme unius cubiti, quæ habebat in altitudine cu miſſem, circumdeditq; eam auro mundiſ- ſimo,& fecit illi labium aureũ per gyrũ, ĩpſi labio coronã aureã interraſil tuor digitorũ,& ſuper eandem a coronam auream. Fudit& quatuor cir- culos aureos, quos poſuit in quatuor an- guls per ſingulos pedes m ⸗ bitũ ac ſe⸗ lis procede em qua nos, enlæ cõtra co mitten roam, ronã, miſitq; ſa portari. Ipſos quoq; ue in ees uectes, ut poſsit men cdes fecit de li⸗ ¶ gnis ſetim,& circumdedit eos auro. Et d diuerſos uſus menſæ, acetabula, phialas,& cyathos,& thuribula, ex au= ro puro, in quibus offerenda ſunt libami⸗ candelabrum ductile de au- na· Fecit& undiſsimo. De cuius uecte calami, ſcyphi, ſphęrulæq́; ac lilia procedebant. latere, tres calami ex parte ſex in utroq; una,& tres ex altera. tres ſcyphi in nucis modum per calamos ſingulos, ſphærulæ- que ſimul& lilia: et tres ſcyphi inſtar nu m uecke erant quat tero, ſphærulæ q́; ſimul et us ſex calamorum, ſtipite candelabri. uor ſcyphi in nucis modum, ſphærulæq́; per ſingu- 2 lilia:& ſphærulæ ſub duo- 3 per loca tria, qui ſimul ſex fi⸗ los ſimul& bus calamis unt calami proc s ſphærulæ igitur, uniuerſa ductilia ex auro edentes de uecte uno.& & calami ex ipſo erãt. puriſsimo. Fe- cit ei lucernas ſeptem cũ emunctoriſs ſu⸗ is,& uaſa ubt ea quæ emuncta ſunt, ex- tinguantur, de auro mundiſsimo. Talen⸗ tum auri appen los ommbus uaſis ſuis n matis de lignis ſeti ſtiuitq; illud auro puri debat candelabrum cum Fecit& altare thymia m, per quadrum ſingu itos,& in altitudine duos: s procedebant cornua. Ve ſsimo cũ craticula ac parietibus& cornibus.Feciiq; ei co- rum,& duos annu per ſingula latera- ut mittant in eos uectes,& poſsit altare portari. Ipſos aũt uectes fe tim,& oꝑuit laminis aureis. cit de lignis ſe/ Cõpoſuit& oleum ad ſanct flcationis unguentum,& amata] de aromatibus mundiſsi- bim in ſingu mis opere pigmentarij. C Formatur a thymiama tare holocaufti cuem labio eneo Catrio. Cap. XXXVIII. Bcit& altare holocauſti de lignis ſe- tim, quinq; cubitorum per quadrũ,& triũ in altitudine: cuius cornua de angu-/ neis. Et inu bãt, operuiiq; iliud laminis ę- ſus eius parauit ex ęre uaſa di 3 uerſa. lebetes, forcipes, fuſcmulas, unci- & igniũ receptacula. Craticulamq; lteram eius in modũ retis fecit ęneã, et ſubter eã in altaris medio arulã, fuſis quatuor annu lis per totidè retiaculi ſummitates, ad im- dos uectes ad Potrana„cnos& 1plos — 88 — ö—öoöoooſſſ“ —— Ceremoniæ. ĩpſos fecit de lignis ſetim,& operuit lami nis eneis:induꝛxitq; in circulos qui in late rib. altaris eminebãt. Ipſum aũt altare nõ erat ſolidũ, ſſed cauũ ex tabulatis,& in- Hxo.: 0⸗G— tus uacuũ. Fecit& labrũ ęneũ cum baſi ſua de ſpeculis mulierũ quę excubabant in oſtio tabernaculi. Fecit& atriũ, in cu ius auſtrali plaga erant tentoria de byſſo B retorta, cubitorũ centum, columng ęneæ uiginti cũ haſibus ſuis. capita columna- rũ,& tota operis cęlatura, argentea. ⁴ què ad ſeptentrienalé plagã tentoria, co- lũnę, baſesq;,& capita columnarũ eiuſdẽ menſurę,& operis ac metalli erant. In ea uero plaga quę ad occidentẽ reſpicit, fue runt tentoria cubitorũ quinquaginta, co lumnę decẽ cum baſibus ſuis eneę,& ca- Pita columnarũ,& tota operis cęlatura, argentea. Porro contra orientẽ quinqua- Sinta cubitorũ parauit tentoria,& quibus quindecim cubitos, columnarũ triã, cum baſibus ſuis unũ tenebant latus,& in par te altera(quia inter utraq́; introitum ta- bernaculfecit) quindecim ęque eubito- xum erant tentoria, columnęq; tres,& ba ſes totidem. Cuncta atrij tentoria byſſus retorta texuerat. Baſes columnarã fuere eneę, capita aũt earũ cum cunctis cęlatu ris ſuis argentea:ſed& ipſas columnas a- trij ueſtiuit argento. Et in introitu eius opere plumario fecit tentoriũ ex hyacin tho. purpura, uermiculo, ac byſſo retot⸗ ta, quod habebat uiginti cubitos in longi tudine, altitudo uero quinq; cubitorũ e- rat iuxta menſurã quam cunca atrij ten- toria habebant. Columnę aũt in ingreſſu fuere quatuor cũ baſibus ęneis, capitaq; earũ& cęlaturę argenteę. Paxillos quo- que tahernaculi& atrij per gyrũ fecit g⸗ neos. Hęc ſunt inſtrumẽta tabernaculi te- ſtimonij, que enumerata ſunt iuxta præe in ceremonias ceptũ Moyſixin ceremonijs Leuitarum per manũ Ithamar filij Aaron ſacerdotis: quę Beſeleel filius Vri, filij Hur de tribu Iuda, dño per Moyſen iubente, comple- uerat, iuncto ſibi ſocio Ooliab filio Achi ſamech de tribu Dan, qui& ipſe artifex lignorũ egregius fuit,& polymitarius at- que plumarius ex hyacintho, purpura, uermiculo,& byſſo. Omne aurum quod expẽſum eſt in opere ſanctuarij,& quod obiatũ eſt in donarijs, uiginti nouẽ talen PH torũ fuit,& ſepringentorũ triginta ſiclo- rũ ad menſura anctuarij. Oblatũ eſt au/ tem Exodus. 4 tem ab his quĩ tranſterãt ad numera à ui ginti annis& ſupra, de ſexcẽtis tribus mi libus,& quingentis quinquaginta arma- torũ. Fuerunt pręterea centũ talẽta argen ti, è quibus cõflarę ſunt baſes ſanctuarij, & introitus ubi uelũ pendet. Centũ baſes factę ſunt de talẽtis centũ, ſingulis talentis per baſes ſingulas ſupputatis. De mille au tem ſeptingẽtis,& ſeptuaginta quinq;(ſi clis)fecit capita colum narũ, quas& ipſas ueſtiuit argẽto. Aeris quoq; oblata funt talẽta ſeptuaginta duo milia,& quadrin- gẽti ſupra ſicli, ex quibus fuſę ſunt baſes in introitu tabernaculi teſtimonij,& alta re ęneũ cũ craticula ſua, omniaq́; uaſa ꝗ ad uſum eius pertinent,& baſes atrij tà in circuitu, quàm in ingreſſu eius,& pa- xilli tabernaculi atq; atrij per gyrum. ¶ PHerficiuntur indumenta&ᷓ ornamenta pontiſicalia. Cap. XXXIX. E hyacintho uerò& purpura, uer- miculo ac byſſo fecit ueſtes, quibꝰ in dueretur Aarõ, quãdo miniſtrabat in ſan ctis, ſicut pręcepit dñũs Moyſi. Fecit igit ſuperhumerale de auro, hyacintho, et pur pura, coccoq́; bis tincto,& byſſo retorta opere polymitario, incidirq; bracteas au reas,& extenuauit in fila, ut poſſent tor- queri cũ priorũ colorũ ſubtegmine, duas que oras ſibi inuicẽ copulatas in utroq; latere ſummitatũ,& balteũ ex eiſdẽ colo ribus, ſicut pręceperat dñũs Moyſi. Para- uit& duos lapides onychinos, aſtrictos & incluſos auro,& ſculptos arte gẽmaria nominibus filiorum Iſratl, ex nomina in lapide uno,& ſex in altero, iuxta ordinẽ natiuitatis eorũ. Poſuitq́; eos in lateribus ſuperhumeralis in monimentũ filiorũ li- raẽl.ſicut pręceperat dñs Moyſi. Fecit et rationale opere polymito iuxta opus ſu- perhumeralis, ex auro, hyacintho, purpu ra, coccoq́; bis tincto,& byſſo retorta, quadrangulũ, duplex, menſurę palmi. Et poſuit in eo gemmarũ ordines quatuor.in primo uerſu erat ſardius, topazius, ſmara- Sgdus. in ſecundo, carbunculus, ſaphirus & iaſpis. in tertio, ligyrius, achates& a- methyſtus. in quarto, chryſolitus, onychi nus,& berillus. circũdati& incluſi auro per ordines ſuos. Ipſiq; lapides duodeci, ſculpti erant nominibus duodecim trihu- um ſiratl, ſinguli per nomina ſingulorũ. Eecerunt in rationali& catenulas ſibi in uicem cohęrentes, de auro puriſeimo,& duos B aiixid en uer anubso dtn S Gegub mai au n wlel 90 1 2* nauniangu& rawiacom tion meànn e 1 ten 4 MM agcsungd e ayij eadlenedeo uriaala— uchabidra e Jhxpnanbind, T ub ganan l EEr renumm intinnl run nmnpanehmM V dr rrder aund ier u Kuraceput S mbhiſseit⸗d u A fſcienip larigliueto ePrn inpapuraac Ran aunna ſcit r K lleundhmed n mdemopmibt n eregennandd, da zamencmm nam kupracepert P om omneot n Nnnnj ece b anneepentd T. mmnbemaculu alceltälem, En chmndachaſe ae enm ubticat uuätnn uns San V Rigrgiatnn ihd ppulti en. ullcema, 2 V tralaeunea 132 d R ao en mwintbem e düm ein K mabalſun er V enbaübwlui, V wyämdig 2 Auldjut imamncsbyf k! c uH t uen trunn 1& Wacu n Padr acuhl Iitacl dulas ſa den open helem ſamc dus 8 aenn tnrum tenae encun m „o nmm dralle — 6 Aͤ 3 1 1 1 t — 8ſſ— 1 i Kadas Dr ſolinserſci es guln 1 inltaddineg t ahl kerttpi 1 meintonnr K yſo ann un üig braäan u nrpurpolleni, redlegmnne als latas inond 1 eüexeſchcal eians Moflipr⸗ do hinos, nc 4 Dtosanegianit Amexnoannir urrow intorän ulo eozindtrhe dentä wl⸗ en Mepliperta Mloouuxacpul- ru rcmäle pup afde bylorern ae nürepalm R ars itesqunorn ih opreun, us clis fpimw a Kmldlmn Ra pictsdlnät dn wockematd ma niraüploÄ, i acenulälbit apunduk daoh b D E Hn nthinis Ceremoniæ- ante& retro ita conueniebant ſibi, u ſu erhumerale& rationale mutuo necterẽ- tur, ſtricta ad balteum& annults fortius copulata, quos iungebat uitta hyacin hi- na, ne laxa Hluerent,& à ſe inuicem moue rentur, ſicut præcepit dũs Moyfi. Fece- FExodus. duos uncinos, totidemq́; annulos aureos. ſtes quocq Porro annulos poſuerunt in utroq; latere ſanctuario, rationalis, è quibus penderent duę catenę tu aureg, quas inſeruerunt uncinis quv in ſu- Qu perhumeralis angulis eminebant Hęc& pleta, benedixit ets. ¶ Erigitur tabernaculum, tur maie late Domum. lerunt fllij Ifraẽi, ſi quibus ſacerdotes utuntur in Aaron ſcilicet& filij eius,ob/ cut preceperat dñs. æ poſt Moyſes cuncta uidit com- imple⸗ Ocutusq; eſt ñs ad Moyſen,dicens, Menle prmo, prima die menſi eri- ges tadernacu um teſtimonij.& pones in runt quoq; tunicam ſuperhumeralis iotã eo arcam, demittesq; ante Mam uelum: hyacinthinam,& capitium in ſuperiori& illata menſa pones ſuper eam, quæ vite arte contra medium, oramq́; per gyum preceptaſunt. Candela brum ſtabit cũ lu/ capitij textilem:deorſum autem ad pedes cernis ſiuis,& altare aureum in cquo ado- mala punica ex hyacintho, purpura, uer- m culo, ac byſſo retorta:& tintinnabula letur incenſum, corã arca teſtimomj. Ien torium in introitu tabernacui ſtimonif de auro puriſsimo, quæ poſuerunt in er pones,& ante iliud altare holocauſti: la- malo granata in extrema parie tunicæ per gyrum tintinnabulum autem aureum, brum inter altare& tabernacul m, que d implebis aqua. Circumdabisq́; atriũ ten malum punicum, quibus ornatus incede- torijs,& igreſſum eius. Et aſſumpto un bat pontifex quando miniſterio fungeba tur, ſicut præ ceperat ñs Moyſi. Fece- runt& tunicas byſsinas opere textili Aa ron& filijs eius,& mitras cum coronulis ſuis ex byſſo:fœminalia quoq́; linea, byſ lanct ſina:cingulũ uero de hyſo retorra, hya- filios ei ciniho, purpura, ac uermiculo diſtincetum& lotos aqu arte plumaria, ſicut præceperat dñs Moy miniſtrent . ſi Fecerunt& laminam ſacræ ueneratio: dotiũ ſempiternũ proficiat. nis de auro purißimo, ſcripſeruntq; in ea ſes omnia quę pręce opere gemmario, Sanctum dñi:& ſtrin- ſe primo anm ſecundi, prima die menlſis Xerunt eam cum mitra uitta hyacithina, co ſicut præceperat dñũs Moyfi. Perfectum Moyſes illud,& poſiiit ta eſt igitur omne opus tabernaculi& tecti& uectes, F teſtimonij. Feceruntq; ſiiij Ifraèl cuncta dit tectum ſuper tabernacul quę preceperat dñs Moyſi. Et obiule⸗ deſuper operimemto./ſicut dñʒ runt tabernaculum& tectum& umuer- rat. Poſuit& teſtimomum in locatum eſt tabernaculum. Erexcit bulas ac bates ſtatuitq; columnas,& expan- um, impoſito c onis oleo unges tabernacuium cum ua ſis ſuis, ut ſanct fic entur: aitare holocauſti & omnia uaſa eius, labrum cum baſi ſua: omnia unctionis oleo conſecrabis, ut ſitit a lanctorum. Applicabisiq; Aaron et »ad fores tabernaculteſtimon i⸗ a indues ſancti ueſtibus, ut mihi,& unctio eorum in ſacer Recuq; Moy B perat dñs Iguur men imperaue- arca, ſubdi ſam ſupellectilem, annulos, tabulas, uectes, tis infra uectibus,& oraculum deſuper. columnas ac baſes, opertoriũ de pellibus Cumq́; intuliſſet arcam in tabernaculum arietum rubricatis,& aliud operimentũ derhyacin lunis pellibus, uelum, arcam, expieret domit (teſtimonij,) appendit ante eam uelum, ut ui iuſsionem Poſuit& mẽ uectes, propiti atorium, menſam cum uaſis ſam in tabernaculo teſtimonij ad plagam ſuis& propoſitionis panibus: candela: ſeptentrionalem extra ueium, erdinatis brum, lucernas,& utenſilta earum cũ o- coram propoſitionis panibus, ſicut præ- leo: altare aureum,&́ unguentum,& thy ceperat dominus Moyſi. Poſuit& can⸗- Q miama ex aromatibus,& tentorium in delabrum in tabernaculo teſtime nij è re/ introitu tabernacul:: altare eęneum, retia, gione memee in parte auſtrali, locatis per culum, uectes,& uaſa eius omma: abrum ordinem lucernis, iuxcta pręceptum dñt. cum baſi ſua, tentoria atrij,& columnas Pouit& altare aureum ſub teddo teſtimo cum baſibus ſuis, tentorium in introitu a, mij contra uelum,& adoleuit ſuper eo in- trij, funiculosq́; illius& paxillos. Nihil cenſum aromatum, ſicut iuſſerat dominus ex uaſis defuit quę in miiſteriũ taberna Moyſi. Poſiit& tentor'jũ in intr itu ta⸗ culi,& in tectũ lœderis iulſa ſun fleri. ve bernaculi teſtimonij, des et altare holocauſtit f 4 ueſti⸗ gg Num. 7. 3 — 8ſoöoöoöoſöſoſͤoͤſſ“ 8 Cere moniæ: ueſtibulo teſtimonij, offerens in eo holo- cauſtum et ſacrificia, ut dñs imperauerat. Labrum quoq; ſtatuit inter tabernacu. lum teſtimonij& altare, implens illud a- in eo qua. Lauerũt; æ Moyſes& Aaron, ac fllij eius manus ſuas& pedes, cum ingre derentur tectũ fœderis,& accederent ad altare, ſicut pręceperat dms Moyſi. Ere- xit& atriũ per gyrum tabernaculi& al taris, ducto in introitu eius tentorio- Poſt Num. 5. c quã omnia perfecta ſunt, operuit nubes 3Reg.. b tabernaculũ teſtimonij,& gloria dñi im Pleuit illud. Nec poterat Moyſes ingre- di tectum fœderis nube operiète omnia, & maieſtate dñi coruſcante, quia cuncta nubes operuerat. Si quande nubes taber- naculũ deſerebat, proficiſcebantur filij Ii- raẽl per turmas ſuas:ſi pendebat deſuper, manebant in eodem loco. Nubes quippe dñi incubabat per diem tabernaculo,& ignis in nocte, uidentibus cunctis popu- lis Iſraëè* per cunctas manſiones ſuas. Liber Leuiticus, He⸗ braice Vaiicra. ¶ Modi uarij offerendi armenti pecora& auer. Cap. I. Ocaun aũt Moyſen,& lo ☛& cutus eſt ei dñs de taberna-/ l culo teſtimonij, dicens, Lo quere filijs Ifrael,& dices M ad eos, Homo qui obtulerit ex uobis hoſtiã dño:de pecoribus, id eſt Exo. 28. P de bobus& ouibus offerens uictimas, liſi 3 holocauſtũ fuerit eius oblatio, ac de ar- mento. maſculũ immaculatum offeret ad oſtiũ tabernaculi teſtimonij, ad placandũ B ſibi dñm:ponetq; manus ſuper caput ho-/ ſtig,& acceptabilis erit, atq; in expiatio nẽ eius ꝓfictens. Immolabiiq́; uitulũ co- Eſacerdotes ram dño,& offerẽt filij Aaron †facerdo tis]langums eius, fundẽtes per altaris cir cuitũ. quod eſt ante oſtiũ tabernaculi, de tractaq; pelle hoſtię, artus in fruſta cõci- dent,& ſubijciet in altare ignem, ſtrue li Snorũ ante cõpoſita:& membra quę ſunt cęſa, deſuper ordinãtes, caput uidelicet, et cũcta quę adherẽt iecori, inteſtinis et pe dibꝰ Iotis aqua:adolebiiq; ea ſacerdos ſu per altare in holocauſtũ& ſuauẽ odorem C dño. Quod ſi de pecoribus oblatio eſt, de ouibus, ſiue de capris holocauſtũ: Ta- maſculum gnũ anniculum& Jabſq; macula offeret: unmola birc; ad latus attaris quod reſpi. . clt Exodus. cit Aquilonẽ, coram dio. ſanguinẽ uero illius fundent ſuper altare filij Aaronper circuitũ:diuideniq; mẽbra, caput& om nia quę adhęrent iecori:& imponent ſu- per ligna, quibus ſubijciendus eſt ignis, inteſt:na uero& pedes lauabũt aqua. Et oblata omnia adolebit ſacerdos ſuper al- tare in holocauſtũ& odorẽ ſuauiſs imum dño. Si aũt de auibus holocauſti oblatio D fuerit dño: de turturibus& pullis colum be offeret eam ſacerdos ad altare:& re⸗ torto ad collum capite, ac rupto uulneris loco, decurrere faciet ſanguinẽ ſuper cre pidinẽ altaris:ueſiculam uero gutturis& plumas ꝓijciet prope altare ad Oriẽtalẽ plagã, in loco in cineres effundi ſolent, cõfringetq́; aſcellas eius,& nõ ſecabit, neq; ferro diuidet eã,& adolebit ſuꝑ al- tare, lignis igne ſuppoſito. Holocaufium eſt& oblatio ſuauiſsimi odoris domino⸗ ¶ De oblatione ſimilæ oleo conſperſæ primitiarum. Cap. II. Nima cum obtulerit oblationẽ ſacri 1 aficij dño, ſimila erit eius oblatio, fun- detq; ſuper eam oleum,& ponet thus, ac deferet ad filios Aaronkſacerdotes: Jquo ſacerqo- rũ unus tollet pugillũ plenũ ſimilæ& o⸗ tis lei, ac totũ thus,& ponet memoriale ſu- per altare in odorem ſuauiſsimũ dño qꝗd' Eccl. autem reliquum fuerit de ſacrificio, erit 4 Aaron& filiorũ eius, ſanctum ſanctorũ de oblationibus dñi. Cum autem obtule- ris ſacrificium coctum in clibano, de ſi- mila. panes ſcilicet abſq; fermento con- ſperſo oleo,& lagana a⸗yma oleo lita. Si oblatio tua fuerit de ſartagine: ſmilę cõ- ſperſe oleo& abſq; fermento, diuides es minutatim,& fundes ſuper eam oleũ. Sin autem de craticula fuerit ſacrificium, æ- que ſimila oleo conſpergetur, quam offe rens dño, trades manibus ſacerdotis Qui cum obtulerit eã, tollet memoriale de a- criſicio,& adolebit ſuper altare in odo- rem ſiauitatis dño. quicquid autem reli- quũ eſt, erit Aaron& flliorũ eius, ſfanctũ 0 ſanctorum de oblationibus dni. Omnis oblatio quæ offertur dño, abſq́; fermen- to flet, nec quicq́; fermenti ac mellis ado- lebitur in ſacrificio dñi. Primitias tantũ corum offeretis ac mumera: ſuper altare V uero non imponentur in odorem ſuauita tis. Quicquid obtuleris ſacriffcij, ſale cõ- dies, nec auferes ſal fœderis dei tui de ſa- criſicio tuo.In omni oblatione offeres ſal. Si 3 uxum hefen A om D dheseme hut acputuäm ipact e . wu aberm 4 wabddd 1. p. 4 mti imn e tren 6 xrüaclen G Marfw m Kne 4 I 4 Enn& fehs dpem q L. 4 IXh 4 ⁹ dälnse Qpha ten ähegpo egulte* *— un Datannamn de ar lmeinlol ſn 8 . alim fün nchan en 4 ri ww iuet e fuen pärxc Dre 3,ln prchulet tma„ Geanomin) ung ſodbeu ano, ponet in im if jiimelie,que Di ſtur 1 rdemaclt dem feunde Aumnungui utse et ci m ltofft a Fcrrĩ afiumèom dg m&. un am eni pgre tpertventrern e verau unng enu em ipe qn imn nicaluraaa, Smr Kabhedtebm üip bimignb ai asden daivert ei een Eoht damino,pe tom ſuam(a dusimmolerg g in inr r mollttet T. fan Ungnnmeng aarse llenge ae km ig Gaihen mee dennen u— Nunelt i hos rem däuhd unt Neos iu Wunüſann te, ancult nit ds m d drs.O. 8 ſ ſetnend cay . V ¹ B 1 rwitis ai d rarinn 35 Leuiticus. quum 9 de weir. Ceremoniee 1ee,. 52 ſif dan dtd D Siautẽ obtulerit munus primitiarum fru domini erit jure Ppetuo in generationi⸗ ai aenpe npet oum tuarum domino, de ſpicis adhuc ui Po,&e cunctis habitaculis ueſtris: nec ſan , dha kentibus, torrebis igni,& confringes in guinẽ nec adipem omnino comedetis.· ia ndus dei morẽ furis,& ſic offeres primitias tuas ¶ De hoſtijs quæ fiunt pro gnoran- 4 büta 5 domino, fundens ſuper ea oleũ,& thus tiſs. Cap. I111. ne erdalu t imponens, quia oblatio demini eſt, de Ocutusq; eſt dominus ad Moyſen, räiann qua adolebit ſacerdos in memoriã mu⸗ dicens, Loquere filijs Iſracl, Anima axaüitde neris partem farris fracti& olei ac to- Tquę Jpeccauerit per ignorãtiam,& de Am pulls 9 1 tum thus. uniuerſis mandatis domini, quę prę cepit mi lar 2 V ¶De hoſtia pacificorum. ut non flerent, quippiam fecerit: f ſacer mhan. Cap. III... dos qui unctus eſt peccauerit, delinque- Dun und Vodſi hoſtia pacificorũ fuerit eius re faciens populum, offeret pro peccato w e Wict oblatio,& de bobus uoluerit offer ſuo uitulum immaculatũ domino,& ad- weicn 3 jmmacu⸗ re, marem ſiue fœminam immaculata! ducet illum ad oſtiũ tabernaculi teſtimo tiännt tum. offeret coram domino. Ponetco manum nij coram domino, ponetq; manũ ſuper O Anöan ſuper caput uictimę ſuę, quę immolabit caput eius,& immolabit eum dño. Hau 5 ablhit d V in mntrottu tabernaculi teſtimonij, fun. riet queq; de ſanguine uituli, inferens il o. Habes 88 Nacerdo, dentq; fllij Aaron ſacerdotis ſanguinè lum in tabernaculum teſtimonij · Cumq; ui arrs. nut tes per aliaris circuitum. Et offerent de ho⸗ intinxerit digitum in ſanguinẽ, aſperget in feo dumn ſtia pacificorũ in oblationem domino, reum ſepties coram domino contra ue eo amßeſe b Hadipem qui operit uitalia,& quicquid lum ſanctuarij ponetq; de eodem ſangui B . 4 2. A ⸗. Aluh-h 3„. Ir. 9 pinguedinis eſt intrinſecus: duos renes ne ſuper cornua altaris thymiamatis gra b ationiſgaf J adipe quo teguntur ilia,& reticulum ie tiſ mi domino, quod eſt in tabernaculo rehhnnin coris cum renunculis, adolebuntq́; ea ſu teſtimonij:omnẽ autem reli quũ ſangui/ „*— V per altare in holocauſtũ, lignis igne ſup nẽ fundet in baſim altaris holocauſtiin Salhrü aa he) poſito, in oblationem ſuauifſ imi odoris introitu tabernaculi. Et adipem uituli 6 5 menn d i5 domino. Si uero de ouibꝰ fuerit eius ob Tofferetpro peccato, tam eum qui uita/ au eret Amwäümi ne ntio& pacificorum hoſtia„fue maſcu/ lia operit, quàm omnia quæ intrinſecus Kn han id 93 1 lum obtulerit ſiue fœminã, immaculata ſunt: duos renunculos d reticuũ quod un elo, ent C erunt(omnia.) Si agnum obtulerit corã eſt ſuper ecs iuxta ilia,& adipem ieco- un nähminhi domino, ponet manũ ſuam ſuper caput ris cum renunculis, ſicut offertur Ide ui- aufertur — rjauxen dodeule⸗ ment clbano,de erm leollag 1 35 phetwig crificium domino, adipem& caudãà to- efferet extra caſtra in locum mundũ, ubi ai Prro uibei tam cum renibus,& pinguedinem quæ cineres effundi ſolent: incendetq; ea ſu- weadremn deign operit uentrem atq; uniuerſa untalia,& per lignorum ſtruem, quę in loco effuſo aufR acrfeim,) utrunq; renunculum adipe qui eſt iuxta rum cmerum cremabuntur. Quod ſi om aitmenn ammtfe ilia, reticulumq́; iecoris cum renũculis, nis turba(flliorum)lſrati ignorauerit,& an ſacerdcts(li& adolebit ea ſacerdos ſupꝑ altare in pa⸗ per imperitiam fecerit quod cõtra man Norrnorkdta bulum ignis& oblationis domini. Si ca datum domini eſt,& poſtea intellex erit ſanralannedo pra fuerit eius oblatio,& obtulerit eam pecatum ſuum, offeret pro peccato ſuo 3 Mid arenri domino, ponet manũ ſuam ſuper caput uitulum, adducetq; eum adoſtium taber i ewiin eius immolabitq; eam in introitu taber naculi. Et ponẽt feniores populi manus Dkuts G Om u dbſckema lac melbabd aen n:lpaatae nndäckem unl afejbn⸗ a rssceivieh domi- f uictime ſue, que immolabitur in ueſtibu⸗ tulo hoſtię pacificorum,& adolebit eà lo tabernaculi teſtimonij: ſundeniq; fllij ſuper altare holocauſti. Pellem uero& Aaron ſanguinem eius per circuitum al omnes carnes cum capite& pedibus et taris. Et offerenr de pacificorũ hoſtia ſa inteſtinis& fimo,& reliquo corpore naculi teſtimonij. Et fundẽt filij Aaron ſuper caput eius coram domino. Immo D per ſanguinem eius † per] altaris circuitum. latoq́; uitulo in conſpectu domini, infe⸗ Tollentq; ex ea in paſtum ignis domini ret ſacerdos qui unctus eſt, de ſanguine ci, adipem qui operit uentrem,& qui te eius in tabernaculum teſtimonij, tincto git uniuerſa uitalia: duos renunculos cũ digito aſpergẽs ſepties contra uelum, po reticulo quod eſt ſuper eos iuxta ilia,& netq; de eodem ſanguine in cornibus al uinã iecoris cũ renunculis, adolebitq; taris„quod eſt coram dño in tabernacu⸗ ea ſuper altare acerdos in alimoniã ig- lo teſtimonij. reliquum autem ſanguinẽ nis,& ſuauiſſimi odoris Omnis adeps fnndet iuxta baſim altaris holocauſto- rum, 4— 2 2 S 2 6 — ͤ 1 2 1 84 5 8 —.. . ö“ 4 4 4 Sn 3 4 —— B . 2 8. — Cere moniæ Leuiticus. rũ, quod eſt in oſtio tabemnaculi teſtimo/ dit, aut conſcius eſtniſ indicauerit, por nij. Omnẽq; elus adipem tollet,& ado- tabit iniquitatemſuam. Anima quę teti- lepit ſuper altare: ſic faciẽs& de hoc ui gerit aliquid immundum„ſiue quod oc⸗ tulo quomodo fecit& prius:& rogante ciſum à beſtia eſt, aut per ſe mortuũ aut pro eis ſacerdote, propitius erit eis do- quodlibet aliud reptile:& oblita fuerit minus. Ipſum autẽ uitulum efferet extra immunditię ſuę, rea eſt,& deliquit.& ſi caſtra, atq; cõburet ſicut& priorem ui- tetigerit quicquã de immunditia homi- tulũ: quia eſt pro peccato multitudmis. nis iuxta omnem impuritatem qua pol⸗ Si peccauerit princeps,& fecerit unum liu ſolet, obittach cognouerit poſtea, & pluribus per ignorantiã, quod domini ſubiacebit delicto. Anuna quę iurauerit, lege prohibet᷑: et poſtea intellexerit pee& protulerit labijs ſuis ut uel male quid E catum ſuum, offeret hoſtiã(corã) domi- faceret, uel bene,(& non fecerit)& id- no. hircũ de capris immaculatum. Ponet ipſum iuramento& ſermone firmauerit, que manũ ſuam ſuper caput eius: cumq; oblitaq; poſtea intellexerit delicium ſu⸗ ĩmmolauerit eũ in loco ubi ſolet macta, um, agat pœrnitentiam pro peccato,& B ri holocauſtum corã dño, quia pro pec⸗ offerat de gregibus agnam ſiue capram, cato eſt, tinget ſacerdos digitũ in ſangui orabitq; pro ea ſacerdos& Pror pecca peccatis ne hoſtię pro peccato, tangẽs cornua al. to eius. ſin autem nõ Potuerit offerre pe- taris holocauſti,& reliquũ fundẽs ad ba cus, offerat duos turtures, uel duos pullos ſum eius. Adipem uero adolebit ſupra, ſi columbarum domino, unum pro pecca⸗ cut in uictimis pacificorũ fieri ſolet, ro- to,& alterum in holocauſtum, dabitq; gabitq; pro eo ſacerdos,& pro peccato eos ſacerdoti. Qui primum offerens pro eius,& dimittet᷑ ei. Quod ſi peccauerit peccato, retorquebit caput eius ad pen- anima per ignorantiam, de populo Ter⸗ nulas, ita ut collo adhæreat,& non pe- rę, ut faciat quicquã de his quę domini nitus abrumpatur. Et aſperget de ſan- lege prohibent᷑ atq́; delinquat, et cogno guine eius parietem altaris: quicquid au uerit peccatũ ſuum, offeret caprã imma/ tem reliquum fuerit, faciet diſtillare ad culatam. Ponetq; manus ſuper caput ho fundamẽtum eius, quia pro peccato eſt. ſtie, quę pro peccato eſt,& immolabit Alterum uero in holocauſtum adolebit,& eam in loco holocauſti. Tolleti ſacer/ ut flieri ſolet: rogabitq; pro eo ſacerdos dos de ſanguine in digito ſuo:& tangẽs& ꝓ peccato eius,& dimittet ei. Quod cornua altaris holocauſti, reliquũ fundet ſi non quiuerit manus eius duos offerre ad baſim eius. Omnem aũt adipem aufe turtures, aut duos pullos † columbarũ,] colũbas rens ſicut auferri ſolet de uictimis paciſt, offeret pro peccato ſuo ſimilæ partem e- G corum, adolebit ſuper altare in odorem phi decimam, non mittet in eam oleum, ſuauitatis domino:rogabitq;, ꝓ eo,& di nec thuris aliquid imponet, quia ꝓ pec- mittetur ei. Sin aũt de pecoribus obtule cato eſt: tradeiq; eam ſacerdott:, qui ple- rit uictimam pro peccato, ouem ſcilicet num ex ea pugillum hauriens, crema- immaculatam ponet manũ ſuper caput bit ſuper altare in monimentum eius qui eius,& immolabit eam in loco ubiſolẽt obtulerit, rogans pro illo& expians, re cędi holocauſtorum hoſtię. Sumetq; ſa liquam uero partem ipſe habebit in mu⸗ cerdos de ſanguine eius digito ſuo,& nere. Locutus; eſt dominus ad Moy⸗ tangens cornua altaris holocauſti, reli⸗ ſen, dicens, Anima ſi pręuaricans cere. D quum fundet ad baſim eius. Omnẽ quo-⸗ monias, per errorem in his quęe domino que adipem auferens, ſicut auferri ſolet ſunt ſauctificata peccauerit, offeret pro adeps arietis qui immolatur pro pacifi⸗ delico ſuo arietem immaculatum de gre cis, cremabit ſuper aliare incenſum dñi, gibus, qui emi poteſt duobus ſiclis, iu⸗ nogabitq; pro eo& pro peccato eius, xta pondus ſanctuarij. ĩpſumq; quod in- & dimittetur ei. tulit damni reſtituet,& quintam partem LQuales poſtiæ immolandæ pro igno- ponet ſupra, tradens ſacerdoti, qui ro- rantia iurame ntorti& inumun- gabit pro eo offerens arietem,& dimit- dicijs. Cap. V. tetur ei. Animar quæ] peccauerit per ig ſi à Slpeccauerit anima,& audierit uoc? norantiam, feceritq; unum ex his quæ zurantis, teſtisc; fuerit quod ipſe ui- domini lege prohibẽtur,& peccati rea b intel⸗ unſee en E n Kiürawm Ap a nualail erit lue ke wübtt ud d ra. guchent pec 2* di, widet zwaruitodtiner„ iipearen d2 S. et.Propecc 1n rrminacllu mſjerdotbü t 1 Erngielä: unio d dmit t trmnöopeccau e malleylen n dAlieiséc e mbhurinatartoEn. bmincodem 2. 40 V rpaxlätr u V thaloebdch E Dakds Khwan ppli tarp ec urtenn digni tapenewiner ke deolelimen an ntewanc S ) liqkead u wanmin an nnie acerät ne einxuoscinr S Kiper ad: N e ektite pe unn dtinaar E Fr nenctum t mmdonino. E. Anühu 9n molbri u n. lisſun dN. e m . Wanelug, R elment. 1 1 unekenn— n Ran locla c 9 loco dnlum 1 „41 4I — QO — — — E — — — — — —— —η — — — — — — ☚½ — — — — ᷣ — — — fg—— S=— 3 lüa⸗ 8 peccao h * le han⸗ 7 Getdtprae as nriene dl mulchagud a.⸗Henpro ai enar ) an akena 8 ensad den⸗ 4. nonpe, „t ma let, n anncouidnn 1 ast dittlkr mn peccqot. 1 r maddlebi, 1 Peoolacaih 3 b iniei Clol a a8 audues ocfene A aolundani) in d lepmeme, a an eamcleum, 1 mc onappe⸗ e aMrdetr guüpe⸗ art rens, cem⸗ u nrrenmeusqu 31 s ckexpamn e e bedinm 4 b mallie m a imcmat) dd e t qur donino pt nns, ofergod d n htumdegt 63 d Hhüclhl 0 t qlvliy u lampufen 34 ue di quw⸗ 1 1Æ☛ m,& aimi lunripatt rl r M e l d nl aa kecann inn .—„ 4 Ceremoniæ Leuiticus. 36 intellexerit iniquitatem ſuã, offeret a⸗ rum erit, ſicut pro beccato atq; delicto. rietem immaculatum de gregibus ſacer⸗ Mares tantum ſtirpis Aaron comedent doti, iuxta menſuram æſtimationẽq; pec iſlud. Legitimuũ ac ſempiternu erit in ge⸗ cati:qui orabit pro eo, quia neſciens fe- neratiombus ueſtris de ſacrificijs domi- cerit:& dimittetur ei quia per errorem ni, omnis qui tetigerit illa⸗ ſancnficahi⸗ tur. Locutusq; eſt dñs ad Moyſen, di- deliquit domino ·.. CQuodofferendum pro peccato ſcien⸗ cens, Hęc eſt oblatio Aaron,& filꝛorum ter c? miſſo, item quad inb olocau/ eius, quam offerre debent dño in die un- um. Cap. VI. ctionis ſuę. Decimam partem ephi offe⸗ X LOeue eſt domimus ad Moyſen, di, rent ſimilę in ſacrificio ſempiterno, me- cens, Anima que peccauern,& con dium eius mane,& mediũ eius ueſpere, tempto domino negauerit, proximo ſuo quę in ſartag ine oleo conſperſa frigetur. depoſitum, quod fidei eius creditum fue Offeret autem eam calidã in odorem ſua rat, uel ui aliquid extorſerit, aut calum/ uiſſ mũ dño ſacerdos, qui iure patri ſuc- niam fecerit, ſiue rem perditam inuene- ceſſerit, et tota cremabit᷑ in altari· Omne rit,& infictans inſuper peierauerit,& enim ſacrificiumſac erdotũ igne cõſume quodlibet aliud ex pluribus fecerit in tur, nec quiſquã comedet ex co. Locu- D quibus ſolent peccate homines, conui, tus eſt autem dñs ad Moyſen, dicens, Lo Cia delicti, reddet omnia quæ per frau⸗- quere Aaron& filijs eius, Iſta eſt lex ho dem uoluit obtinere, integra,& quintã ſtię pro peccato. In loco ubi offertur ho inſuper partem domino cui damnum in. locauſtum, immolabit᷑ coram dñio, ſau⸗ tulerat. Pro peccato autẽ ſuo offeret a- cã ſanctorũ eſt. Sacerdos qui offert, co- rietem immaculatum de grege,& dabit medet eã in loco ſancto, in atrio taberna eum ſacerdoti, iuxta ęſtimationem men- culi. Quicquid tetigerit carnes eius ſan- ſuramq; delicti: qui rogabit pro eo corã dificabit᷑. Si de ſanguine illius ueſtis fue- domino,& dimittet illi pro ſingulis quę rit aſperſa lauabitur in loco ſancto· Vas faciendo peccauit. Locutusq; eſt domi⸗ autem fictile in quo cocta eſt, confringe⸗ nus ad Moyſen, dicens, Pręcipe Aaron tur, quod ſi uas eneum fuerit, defricabi⸗ & filijs eius, Hęc eſt lex holocauſti. Cre tur,& lauabitur aqua. Omnis maſculus mabitur in altari tota nocte uſque mane: de genere ſacerdotali ueſcetur de carni- ignis in eodem altari erit, ueſtietur tuni⸗ bus eius, quia ſanctum ſanctorũ eſt. Ho/ B ca ſacerdos& fœminalibus lineis: tol⸗ ſtia enim quę cędit᷑ pro peccato,i cuius Heb. 13. 5 norax letq cineres, quos ruorans)ignis excuſ, ſanguis infertur in tabernaculũ teſtimo⸗ Sup. 4 ſit,& ponens iuxta altare, ſ poliabi pri⸗ mj ad expiandum in ſanctuario, non co- oribus ueſtimentis, indutusq́; alijs, effe- medetur, ſfed comburetur igni.. ret eos extra caſtra,&(in loco mundil- pacifica à quibus comedenda adipts ſimo) uſque ad fauillam conſumi faciet. E ſangumis eſus probibit us. Ignis autem in altariſemper ardebit, quẽ Cap. VII. nutriet ſacerdos ſubijciens hgna mane Hæ⅝s quoq; eſt lex hoſtiæ ꝓ delicto, A perſingulos d:es,& impoſito holocau- ſanca ſanciorum eſt:idcirco ubi im- ſto, deſuper adolebit adipes pacificorũ, molabitur nolocauſtũ, mactabitur& ut ignis eſt iſte perpetuus, qui nunquã defi ctima pro delicto: ſangvis eius per gyrũ ciet in altari. Hęc eſt lex ſacriſicij& li- altaris fundetur. Offerent ex ea caudã et bamemtorum, quę offerẽi fij Aaron co. adipem qui operit uitalia, duos renuncu ram domino,& corã altari. Tollet ſacer los,& pinguedinem quę iuxta ilia eſt, re dos pugillũ ſimilę, que cõſperſa eſt oleo, ticulumq; iecoris cũ renunculis,& ado & totũ thus quod iuper ſimilam politũ lebit ea ſacerdos ſuper altari, incenſum eſt:adolebinq; illud in altart in monimẽ/ eſt domini pro delicto. Omnis maſculus tum odoris ſuauifſ. mi domuno, reliquam de ſacerdotali genere, urloco ſancie ue- autem partem ſimilę comedet Aaron cũ ſcetur his carnibus, quia ſanctum ſancto⸗ HMijs ſuis, abſq; fermento:& comedet in rum eſt. Sicut pro peccato offeri hoſtia. C locox†ſanctuarij) tabernaculi, ideo autè ita& ꝓ delicto: utriuſc; hoſtie lex una ſancto in non fermentabitur, quia pars eius in do- erit a ifacerdotẽ qui eam obtulerit, per- urio muint offertur incenſum- lanctum ſanco⸗ tinehn. Sacerdos qui offert holocauſti rum uic⸗ Ceremoniæ uict:mam, habebit pellẽ eius. Et omne ſaer: ficiũ ſimilę, quod coquitur in cliba no,& quicquid in craticula, uel in ſarta Eine pręparat᷑, eius erit ſacerdotis à quo ocfert: ſiue oleo conſperſa, ſiue arida fue rint; cunctis fllijs Aaron menſura æqua per ſingulos diuidet. Hęc eſt lex hoſtiæ pacificorũ, quæ offertur domino. Si pro gratiarum actione oblatio fuerit, offerẽt panes abſq; fermento conſperſos oleo, et lagana azyma uncta oleo, coctamq; ſi- miiam,& collyridas olei admiſtione cõ ſperſas, panes quoq; fermẽètatos cum ho- ſtia gratiarum, quę immolatur pto paci- offeretur ficis: ex quibus unus pro primitijs † of- fertur Idominc, et erit ſacerdotis qui fun det hoſtię ſangumem, cuius carnes eadẽ comedemur die, nec remanebit ex eis qucquam uſq; mane · Si uoio, uel ſponte quiſpiam obtulerit hoſtiam, eadem ſimi- liter edetur die: ſed& ſi quid in craſti- num remanſerit, ueſci licitum eſt: quic- qurd autẽ tertius inuenerit dies, ignis ab ſumet: x ſi quis de carnibus uictimę paci fieorum die tertio comederit, irxita ſiet (enus)oblatio, nec ꝓderit offerenti:quin C potius quę cunq; anima tali ſe edulio cõ taminauerit, pręuaricationis rea erit. Ca ro quę aliquid tetigerit immundum, non comedetur, ſed comburet᷑ igni, qui fue- mundus rit immundus, Jueſcetur ex ea. Anima 8 polluta. quę ederit de carnibus hoſtię pa ciicorũ, quę oblata eſt domino, peribit de populis ſuis. Et quę tetigerit immun- ditiam hominis, uel iumentt, ſiue omnis rei quę polluere poteſt,& comederit de huiuſcemodi carnibus, interibit de popu hs ſuis Locutusq; eſt dis ad Moyſen, di cens. Loquere fllijs Iſratl, Adipem ouis & bouis,& caprę non comedetis. Adi- pem cadaueris morticini,& eius anima lis quod à beſtia captũ eſt, habebitis in uarios u us. Si quis adipem, qui offerri debet in incẽſum domini, comederit, pe ribit de populo fuo. Sanguinem quoque omnis animalis non ſumetis in cibo, tam D de aubus„quàm de pecoribus. Omnis anima quę ederit ſagguinem, peribit de populis ſuis. Locutie eſt dñs ad Moy ſen, dicens, Loquere lijs Iſrasl, dicens, Qui offert uictimam pacificorum, dũo Ooſferat ſimul& ſacriflciſ, id eſt libamen ta eius, tenebit manibus adipem hoſtię, & pectuſculum, cumq; ambo oblata do mino v & Leuiticus. mino conſecrauerit, tradet ſacerdoti, qui adolebit adipem ſuper altare, pectuſculũ minus⸗ ) autem erit Aaron,& filiorũ etus, armus fwaua e 1 quoq́; dex ter de pacificorum hoſtijs ce- tana wfuit P det in primitias ſacerdotis. Qui obtule- vlin wenn 9☛ 4 rit ſanguinem& adipem, flliorũ Naron, mue m„ 1 ipſe habebit& armum dextrũ in portio arih Ticlo 1 ne ſua. Pectuſculum enim eleuationis& uande gen pr armum ſeparationis tuii à filijs Iſraẽl de aun ,nd s 3 hoſtijs eorũ pacificis,& dedi Aaron ſa- hande aue— h cerdoti, et filijs eius lege perpetua, ab o- malumte c mni populo Iſraẽl. Hęc eſt unctio Aaron mlode zan) 1 ps & filiorum eius in ceremonijs domini in nrülen- 1 die quo obtultt eos Moyſes, ut lacerdo- Guimadani 1 im tio fungerentur,& quę prę cepit eis dari— 69 An bs dominus à filijs Iſracl religione perpe- niehnconch 5 5b tua in generationibꝰ ſuis. Iſta eſt lex ho lulgaados 3* u locauſti& ſacrificij, pro peccato atque V khalda 12 ſe delicto,& pro conſecratione et pacifico Kntlpuratu 2. rum uictimis: quam conſtituit dnñs Moy cutun duläm 22 bd ſi in monte Sinai, quãdo mandaui fliiſs cyend Obult 4 Iſract ut offerrent oblationes ſuas domi- canecruiohem 22 h no in deſerto Sinai. viglperqpn 1 ¶ Conſecrantur& ung untur ſacer= lGql en 2 dotes& tabernaculum.( lausde ang 2 4 Cap. VII1. mmnmiad r fe LOcunuq eſt Cñs ad Moyſen, dicẽs, ananeidt en lit Tolle Aaron cũ filijs fuis, ueſtes eo- 4.Cbuh&, rum, et unctionis oleum, uitulum pro pec lnxune neti e 5 g cato, duos arietes, caniſtrũ cum azymis, temm unieilD ae & congregabis omnem cœtum(Ifraẽl) güm rlrs mnb3e le ad oſtium tabernaculi. Fecitq; Moyſes unkütlpet 3n Kire ut dñs imperauerat. Cõgregataq́; omni he ad etcau de kmcj turba ante fores tabernaculi, ait, Iſte eſt tirn q cperi Fdn zren ſermo quem iuſſit dñs fieri.· Statimq; ob renn duchr uae Küpi tulit Aaron et fllios eius. Cumq́; lauiſſet And dentd ae No. eos, ueſtiuit pontificem ſubucula lmea, kandacfr enn dod accingens eum balteo,& induens eum Un Fd usd mm d., tunica hyacinthina,& deſup er humera- in imanpert a31. ggan le impoſuit, quod aſtringens cingulo ap lüipeipes un düd⸗ tauit rationali in quo erat dociria& ue B bümlemna a0, Flis ritas. Cidari quoq; texit caput,& ſuper rlieruen e mc eam, contra frontem, poſuit laminam au- in lit d din don ream cõſecratam in ſanctificatione, ſicut Iuipnhn beo pręceperat ei dominus. Tulit& unctio enntnicse de n* nis oleũ, quo liniuit tabernaculum cum ktird gae n rnn omni ſupellectili ſua. Cumq́; ſancificãs bimtenn nh aſperſiſſet altare ſeptem uicibus, unxit il Knaan 3* lud,& omnia uaſa eius, labrumq; cum Bc. 44.,6 cgerd f 4 mmiu baſi ſua ſanctificauit oleo. Quod fundẽs Ec· 5 Kannanen Whun ſuper caput Aaron, unxit eum,& conſe giai V dden em ter crauit, filios quoq; eius oblatos † conſe- ueſtiuit Heinn aeiu crauit, ueſtiuitq; Itunicis lineis, et cinacit K n ar m. balteis, impoſuitq; mitras, ut iuſſerat do wlcas ite bon ute nns gen 4 nſschmin 22 eut(acenge, 4 24 cepit esch n Done pi m A h 1 A acRleRho 3 Necruone 2 10 ne etpacſic — o etun did le „ Aen mandautfti t u ees ſuas dom „. Sdem⸗ r ¶ Putur ſacen 1 A alum. 3 ſerenät luis uectes C n tulumpropee 5 m. cum azymb, O mtxtum(lni n nu ciicg Nloffe 6 egaraqp eani 4 nzeliai Wteett t defl Latmgch ic un dumqy huſi ut ae bacuh men a De mdbers am S uperhuman⸗ d urhenscitpuba 9 an dloänmadue em apursdehe ne anthminmma icxiioneſſel aumulitc mnä i uar mcdluman 1npkanakä ſ ribes uhdit 1 asäbnmpan 1 Ae Cwlkei d“ eum.&rCOll 2 Aumäm n anvatos kcolee mareibet iwit auunutüfftnch glllb Ceremoniæ C mmus. Obtulit& uitulum pro peccato, s poſuiſſet Aaron & fllij eius manus ſuas, immolauit eum, hauriens fanguinem,& tincto digito, te- tigit cornua altaris per gyrũ. quo expia cens-ſte to& ſanctiflcato, fudit reliquum ſangui⸗ quicqui cumq; ſuper caput eiu nemad fundamenta eius- qui erat ſuper uitalia,&œ reticulum ieco⸗ que ta 1 os cum aruinulis ſuis bus, uſq; in diem quoc ris, duosq́; renũcul adoleuit fuper altare: uitulum cum pelle, & camibus& fimo, cremans ex tra ca- ttra ſicut pręceperat dñs. Obtulit& arie factã eſt tem in holocauſtũ, ſuper cutus caput cũ impoſuiſſent Aaron& fllij eius manus ſuas, immolauit eum,& fudit ſanguinem eius per circuitum altaris. in fruſta concidens, caput elus,& artus, & ad pem adoleuit igni, lotis prius inte⸗ C. ſtinis& pedibus, totumq; fimul arietem lo. Be incendit luper altare, eo quod eſſet holo cauſtum ſuauiſſimi odoris dño, ſicut prę ceperat ei: Obtulit& arietem ſecundũ, in con ecrationem ſacerdotum, polue- runtq; ſupe us manus ſuas, quẽ cũ immolaſſet Moy- ſes, ſumens de anguine e tremum auriculę dextrę, cem manus eius dextrę, ſimiliter& pe- loqueris, Tollite hi dis. Obtulit& fllios Raron, cumq́; de ſanguine arietis immola tremum aurieulę ſingul 4. 4. 89 pollicem Tpollices manus ac pe quum fudit ſuper altare per circuitũ, ad, conſperſam oleo o ipem uero, et caudam, omnemq́; pingue dñs apparebit uobis. dinem quę operit inteſtina, reticulumq; jecoris, et duos renes cum adipibus ſuis, naculi Leuiticus. 8 3 dicens, Coquite carnes ante fores taber⸗ naculi,& ibi comedite eas, panes quoc; cõſecrationis edite, qui politi ſunt in ca niſtro, ſicut pręcepit mihi dominus, di- Aaron& fliij eius comedent eos, d autem reliquũ fuerit de carne Adipem uero& panibus, ignis abſumet. De oſtio quo conſecrationis ueſtrę.· Ipſumq; arie- ius, tetigit ex- Aaron& polli ti tetigiſſet ex⸗ ne tabernaculi non ex bitis lepiẽ die- õplebitur tempus ſeptẽ enim diebus fiuitur con ecratio, ſicut impręſentarium ut ritus ſacriſicij compleret.) Die ac nocte manebitis in tabernaculo obſeruãtes cuſtodias dñi, ne moriamini: ſic enim mihi præceptũ eſt. Fecerunti Aaron& fllij eius cuncta quæ locutus eſt dominus per manã Moyſi. prima Aaronis oblatio pro ſe popu ne dixit faron populo. Gloria domi m. Ia nis à deo deuorans holocau⸗ ſum. Cap. IX. Ado autem odauo die, uocauit Moy ſes Aaron et fHlios eius, ac maiores na r caput eius Aaron et Hlij ei⸗ tu Ifratl, dixitq́; ad Aaron, Tolle de ar Hxo.2 9.a mento uitulum pro peccato,& arietẽ in holocauſtum, utrunq; immaculatum,& offer illos coram dño. Et ad filios lſrael rcum pro peccato, et uitulum atqʒ agnãkannicuium.]& ſine macula in holocauſtum, bouem& arie- orum dextrę,& tem pro pacificis:& immolate eos corã dis dextri, reli⸗- domino, in facrificio ſingulorum ſimilã fferentes, hodie enim Tulerunt ergo cun cta quę iuſſerat Moyſes ad oſtium taber ubi cum omnis multitudo aſtaret- & armo dextro ſeparauit. Toilens autẽ ait Moyſes. Iſte eſt ſermo quẽ præcepit de caniſtro azymorum, quod erat corã dominus:facite,& apparebit uobis glo t panem dño. Æpanes)abſq; fermento,*& colly ria eius. Et dixit ad Aaron; Accede ad unum ridam conſperſam oleo, laganumq; po- altare,& immola pro pec cato tuo, offer ſuit ſuper adipes,& armum dextrum, tra holocauſtum, et deprecare pro te& pro d⁊s ſmul omnia Aaron et filijs eius. Qui populo, cumq́; mactaueris hoſtiam po- poſtq́; leuauerunt ea coram domino⸗ rur puit, ora pro eis, ſicut precepit dominus- adole⸗ Statimq; Aaron accedens ad altare, im- ſum ſuſcepta de manibus eorum uit ſuper altare holocauſti, eo qu ſecrationis eſſet oblatio in odorem ſua, od con molauit uitulum pro peccato ſuo: cuius ſanguinem obtulerunt ei fllij ſui, in quo G ExXod. 25.5 compleat A anniculos qfio uitatis ſacrificijr⁴domini.] Tulitq; pectu tingens digitum, tetigit cornua altaris, et ſculum eleuans illud coram dño, de arie⸗ te conſecrationis in partem ſuã, ſicut pre& renu fudit reſiduũ ad baſim eius. Adipemc;. nculos, ac reticulum iecoris, quę ceperat ei dñs. Aſſumensq; unguentum, ſunt pro peccato, adoleuit ſuper altare ſi & ſanguinem qui erat in altari, aſperſit cut pręceperat dominmus Moyſi: carnes ſuper Aaron& ueſtimẽta eius,& ſuper uero& pellem eiuse ztra caſtra cõbuſ- ſilios illius ac ueſtes eorum. Cumq́; ſan⸗ &t ſicaſſet eos in ueſtitu ſuo pręcepit eis, ſit igni.Immolauit et dicens, ob:uleruntq; ei filij ſui ſanguinem ei holocauſti uictimã,& us, quem — ¾——— 1 ——y, ͤͤöoͤͤͤͤͤͤͤͤͤͤͤͤ Nadab& Abiu quem fudit per attaris circnitum, ipſam etiam hoſti& in fruſta conciſam, cum ca- pite& membris ſingulis obtuleritt, quæ omnia ſuper altare cremauit igni, lotis aqua prius inteſtmis& pedibus. Bt pro peccato populi offerens, mactauit hircũ: expiatoq́; altari, fecit holocauſtum, ad- dens in ſacrificio libamenta, quę pariter offeruntur,& adolens ea ſuper altare, abſque ceremonijs holocauſti matutini. D lmmolauit& bous atq; arietem hoſtias paciflcas populi, obtuſeruntq; ei filij ſui ſanguinẽ, quem fudit ſuper altare in cir- cuitum. Adipem autẽ bouis,& caudam arietis, renunculosq́; cũ adipibus iuis,& reticulum iecoris poſuerunt ſuper pecto- ra, cumq́; cremaii eſſent adipes ſuper al- tare, pectora eorũ& armos dextros ſe- parauit Aaron, eleuans coram dño, ſicut Ppręceperat Moyſes. Et extendens ma- num ad populum, benedixit ei. Sicq; cõ- pletis hoſt js pro peccato,& holocau- ſtis& pacificis, delcendit. Ingreſſi autẽ Noyſes& Aaron in tabernaculum te- ſtimonij,& deinceps egreſsi benedixe- r. Mar.: e runt populo. Apparuitq; gloria domi- ni omni multitudmi:& ecce egreſſus ig nis à diio, deuorauit hoocauſtum, et ad- ipes qui erãt ſuper altare. Quod cum ui- diſſent turbę, laudauerunt dominã, ruen- tes in Acies ſuas. CXNadab&̃ Abzu comburunturd Deo. Plandlus Iſradl propter eos. Iuter⸗ dicittar ſacerdotibus uino. Ca⁵. X. A A Rreptisq; Nadab& Abiu fllij Aa ron thuribulis, 1 impoluerunt ignẽ, & incenſum deſuper, offerentes cotài do mino ignem alienã, quod eis pręceptum non erat. Egreſſusq; ignis à dño, deuo- rauit eos,& mortui ſunt coram dño·Di- xih Moyſes ad Aaron, Hoc eſt quod locutus eſt dis, Sancuficabor in ijs qui appropinquant mihi,& in cõſpectu om nis populiglorificabor. Quod audiẽs ta- cuit Aaron. Vocatis autem Moyſes Mi ſaèle,& Eliſaphan filijs Oziel, patrui Aaron ait ad eos, Ite, et tollite fratres ue ſtros de cõſpectu ſanctuarij,& aſportate extra caſtra. Confeſtimq; pergentes, tu lerunt eos ſicut iacebant, ueſtitos lineis tuntcis,& eiecerunt foras, ut ſibi fuerat B impetatũ. Locutusq́; eſt Moyſes ad Aa- 15,& ad Eleazar, et Ithamax flios eins. Capita Leuiticus. Capita ueſtra nolite nudare, et ueſtimèta nolite ſcindere, ne forte moriamini,& ſu ꝑ omnẽ cœtũ oriat᷑ indignatio. Fratres Xueſtri,& omnis domus ſſracl plangãt incendiũ quod dñs ſuſcitauit: uos autem non regrediemini fores tabernaculi, a⸗ lioquin peribitis, oleũ quippe ſanctę un- ctionis eſtſuper uos. Qui fecerũt omnia iuxta pręceptũ Moyſi. Dixitq; dñs ad Aaron, Vinã,& omne quod mebriare poteſt, nõ bibetis tu& filij tui, qñ intra bitis in tabernaculã teſtimonij, ne mo- riamini: quia prę ceptum ſempiternũ eſt in generationes ueſtras. Et ut habeatis ſcientiã diſcernendi inter ſanctũ& pro- phanũ, inter pollutũ& mundum: docea tisq; fllios. Iſral oĩa legitima mea quæ locutus eſt dñs ad eos per manũ Moyſi. Locutusq; eſt Moyſes ad Aaron,& ad Eleazar& Itiiamar filios eius, qut erant reſidui. Tollite ſacriflcium quod reman ſit de oblatione dñi,& comedite illud abſq; fermento uxta altare, quia ſanctã ſanctorũ eſt. Comedetis aũt in loco ſan⸗ cto: quêd datũ eſt tibi& filijs tuis de ob lation bus dñi, ſicut pręceptum eſt mihi- Pectuſcutum quoq; quod oblatũ eſt,& armum qui ſeparatus eſt, edetis in loco mundiſſuno tu& fllij tui& filiæ tuę te- cum, tibi enim ac liberis tuis repoſita] ſunt de hoſtijs ſalutaribus ſiliorũ Iſratl: eo quòd armũ& pecus& adipes qui cremant᷑ in altari, eleuauerunt coram do mino,& pertineant adte,& ad fllios tu- os lege perpetua, ſicut precepit dns.i In ter hec hircũ, qui oblatus fuerat pro pec cato cum quęreret Meyles, exuſtumq; repetit: iratusq contra Eleazar& Itha mar filios Aaron qui remanſerant, ait, Cur non comediſtis hoſtiã pro peccato in loco ſancto, quę ſancta ſanctorũ eſt, et data uobis ut portetis iniquitatem multi tudinis,& rogetis pro ea in cõſpectu do mini, præſertim cum de ſanguine illius non ſit illatum intra ſancta,& comedere debueratis eam in ſanctuario, ſicut pręce ptum eſtmihi: Reſpondit Aaron, Obla- ta eſt hodie uictima pro peccato,& ho- locauſtum coram dño: mihi autem acci- dit quod uides, quomodo potui comede re eam, aut placere dño in ceremonijs mente lugubri: Quod cũ audiſſet Moy- ſes. recepu ſatisfactionem. 6 4 quoq; egreci⸗ munm C depoſita 2. Mac⸗⸗ deacker e Mils ae fen ſf 33 umät lebet hb wwon me gamkum 2. As Uautu e aagmſ* auuuä crern 8 Pau mounäatt V glüwqunmmn 4’4 Mannise e 1 Ib ieunnmbſe un 14 7 fw wumcambt rn Buumdnt En 8 V Ads ec(etom 2 4 muduala). 5 pnus Aſ n 4 Fiennveae e e au ymmu ui 2 igpnagus ee ku rindie uobscen 5 neeoänon com T mo. wi Cmäagt e. kpj hansnu ut nür orceꝛudusct na 5 c (uanaluntuod ug& Luleä ma de ſne mlan Konn ium zenc lmiemſiäſt ncn ene hi daccipin im m un Amerga n Kc owcelä,& pe ond. Kämairon gn b dog& uepe, Omn eide quodgan t en dominbile e(d tm amduht Um oer qu dſedadet n retnd Atſaltlupern ie neger et buas 3,, agchiiem Nuih dnuli pon daue dides gn den dabiene 5— erumntenige egue 5 uponaa. ke 2 4 nund Kanln zewhe 1el) tonn 2m0 ſe.dem * npitemäg pl 18 1 Aron,Kad, AMmei dan eins qnerut 1 1 Ndlod teman de omecdite lul ¹ ete, quiaſangi mitm locoſan. u lſstuis de h g tum edmi. 20 dlatä ent& 1 a detts in lch afi Lflliemete 33 Prepolt dnn clliori luaat n Tadper qi en nt coraudh ube Ladflicsw 1 epit däk.h nst uerngtog ſhe I, exulg Iemeazar& lin), an Rulerant, ¹, dotl pro peccnd mundori ehhet at aritatemmuli a cöſppecucd d mnguneeiliu r. s Lcomedete — 8—— ar lcuptget bnraron,Oba⸗ nato,Cho a ac autemacci omtui comedt uüt cerenolii a üler Nlo/ 86 Nc. 4 1 auh b d ed Deu be ancd⸗ u, 5 0. RA quidem 2. Mach 4 6.d Cere moniæ 14.2 ſim deus ueſter.) bus terrę bet ungulam, ſed no n. uunt camelòs& corera, non comedetis illud, quę mouent᷑ in terra, muſteſſa& mus ſus, qui cum ungu B nat, horum carmbus non ue ¶ Jecernuntur animalia mtanda ab immundis.(ap. XI. 6 ⸗ Leuiticus. bet quidẽ ungula, ſed non diuidit eã, nec ruminat, immundũ erit,& quicquid teti 38 Ocutusq; eſt dominus ad Moyſen gerit illud, contaminabit᷑. Quod ambu- & Aaron, dicens, Dicite fllijs Ifrasl, lasſuper manus ex cundis animamibus, (Cuſtodite omnia quæ ſcripſi uobis, ut quę incedunt quadrupedia, immundũ e- . 4. 2— 11„„* Mec ſunt animalia quę rit, qui tetigerit morticina eoru, polſget comedere debetis de cunctis animanti- uſq; ad ueſperum. Et qui portaueru hui- Omne quod habet diuiſam un uſcemodi cadauera, lauabit ueſtimenta ulam& rum nat in pecoribus, come- ſua,& immundus erit uſc; ad ue perum, detis. Quicquid autem ruminat, x& ha quia omnia hęc immũda ſunt uobis. Hęc n diuidit eam, ſicut quoq; inter polluta repurabuntur de his et E & inter immunda reputabitis. Choœrro, crocodilus, ſingula iuæcta genus ſuũ, my ryilus qui ruminat, ungulamq; nõ diui gate,& chameęleon,& ſtellio,& lacer- dit, immundus eſt, Lepus quoq́;: nam& ta,& talpa, omnia hæc immunda ſimt. ipſe ruminat, ſed ungulã nõ dmidit, Et Qui tetigerit morticina eorum, immun⸗ lam dmidat, non rumi⸗ qus erit iic; ad ueſperũ, ò ſuper quod ſcemmi, nec ceciderit quicquã de morticinis eorum, cadauera cõtingetis, quia immunda ſunt polluet᷑ tam uas ligneum& ueſtimentũ, uobis. Hęc(etiam) ſunt quę gignunt in quam pelles& cilicia,& in quocũq; fit aquus,& ueſci licitũ eſt. Omne quodha opus tingent aqua,& polluta erunt uſc; bet pinnuias& ſquamas tam in mari ́ ad ueſperũ,& ſicpoſtea mundabuntur. in flumimbꝰ et ſtaęnis, comedetis. Quic Vas autem fictile in quod horũ quicquã quid aũt pinnulas& ſquamas nõ habet introciderit, polluet᷑,& idcirco frangen eorũ quę in aquis mouent᷑& uiuunt, ab dum eſt. Omnis cibus quẽ comedetis, ominabile uobis ex ecrandãq́; erit, car⸗ ſi fuſa fuerit ſuper eum aqua nes eorũ non comedetis,& morticina ui erit,& omne liquẽs quod bibitur de uni „‚immundus tabitts. Cuncta quę nõ habẽt pinnulas et uerſo uaſe, immundum erit. Et quicquid E ſquamas in aquis, pollu. a erũt. Hęc ſunt de morticinis huiuſcemodi ceciderit ſu- quę de auibus comedere nõ debetis,& per illud, immundũ erit. ſiue clibani, liue C uitanda funt uobis, aquilã,& gryphen, chytropodes, deſtruent᷑,& immundi e- & halietũ,& miluũ ac uulturẽ luxta ge runt. Fontes uero& ciſterne,& omnis nus ſuã,& omne coruini generis in ſimi aquarum congregatio munda erit. Qui litudinemſuã, ſtruthionẽ,& noctuã,& morticinũ eorum tetigerit, polluet᷑, ſi ce larũ,& accipitrẽ iirta genus ſuũ, bubo cideritſuper ſementẽ, non polluet eã- 81 nem,& mergulũ,& ibin,& cygnum,& autem quiſpiã aqua ſementè perfuderit, onocrotalũ,& porphyrionẽ, herodionẽ et poſteamorticinis tacta fuerit, ilico pol & charadrion iuxta genus ſuũ, upupam Iuetur. Si mortuũ fuerit animal quod li- quoq;& ueſpertilionẽ. Omne de uolu cet uobis comedere, qui cadauer eius te cribus, quod gradit᷑ ſuper quatuor pedes tigerit, immundus erit uſque ad ueſperũ, abomimbile erit uobis. Quicquid au- et qui comederit ex eo quippiã, ſiue por tem ambulat quidem ſuper quatuor pe- tauerit, lauabit ueſtimenta ſua,& immun des, ſed habet longiora retro crura, per dus erit uſq; ad ueſperũ · Omne quod re qusę ſalit ſuper terrã, comedere debetis, ptat fuper terrã, abominabile erit, nec aſ- ut eſt brucus in genere ſuo,& arttacus ſumetur in cibũ. Quicquid ſuper pectus atq; ophiomachus, ac locuſta, ſingula iu quadrupes graditur,& multos habet pe xta genus ſuũ. Quicquid autem ex uolu des, ſue per humum trahitur, non come- cribus quatuor tantũ habet pedes, exe, detis, quia abominabile eſt. Nolite cõta crabile erit uobis:& quicũq; morticina minare animas ueſtras, nec tangatis ꝗc- eorum ietigerit, polluet,& erit immun, quam eorũ, ne immundi ſitis. Ego enim dus uſq; ad ueſperũ,& ſi neceſſe fuerit ſum dñs deus ueſter, ſancti eſtote, quia IPet.i g- ut portet quippiam horũ mortuum, laua ego ſanctus ſum. Ne polluatis animas ue bit ueſtimẽta ſua,& immundus erit uſq; ſtras in omni reptili, quod mouetur ſu- ad occaſum ſolis. Omne animal quod le per tetram. Ego enim ſum domin et us, qui eduxi G 8 “ 4½ Luc. 2. d Iohan. 7. 0 LuC. 2. a D Luc. s. d Ceremoniæ Le eduxi uos de terra Mgypti, ut eſſem uo Pis in deũ. Sancti eritis, quia ego ſanctus ſum.Iſta eſt lex animantiũ ac uolucrũ, et omnis animę uiuentis, quæ mouet᷑& in aqua,& reptat in terra, ut differẽtias no ueritis mundi et immũ di,& ſciatis quid comedere& quid reſpuere debeatis. Lex puerperæ. Cap. XII. Ocurꝛusq; eſt dñs ad Moylen,⸗ dicẽs, loquere filijs Iſraẽl,& dices ad eos, Mulier ſi ſuſcepto ſemine pepererit ma ſculum, immunda erit ſaptem. di iu- xta dies ſeparationis menſtrugę.ſj Et die octauo circuncidetur infantulus, ipſa ue- ro triginta tribus diebus manebit in ſan- guine purificationis ſuę. Omne ſanctum non tanget, nec ingredietur in ſanctua- rium donec impleantur dies purificatio- nis ſuę. Sin autem fœminam pepererit, immunda erit duabus hebdomadibus iu xta ritum fluꝛcus menſtrui,& ſexaginta ſex diebus manebit in ſanguine purifica tionis ſuę. Cũq; expleti fuerint dies pu⸗ rificationis ſuę, pro filio, ſiue pro filia, de feret agnum anniculũ in holocauſtũ,& Pullum columbę ſiue turturem pro pec- cato ad oſtium tabernaculi teſtimonij, et tradet ſacerdoti qui offeret illa corã do/ mino,& orabit pro ea,& ſic mundabit à proſfuuio ſanguinis ſui. iſta eſt lex pa- rientis maſculum aut fœminam. Qujod ſi non inuenerit manus eius, nec poterit offerre agnũ, ſumet duos turtures uel du- os pullos columbarũ, unũ in holocauſtũ, & alterum pro peccato, orabitq; pro ea ſacerdos,& ſic mundabitur. C Lex& cox nitio lepræ. Cap. XIII. I. Deutusch eſt dominus ad Moyſen et Aaron, dicẽs, Homo in cuius cute et carne ortus fuerit diuerſus color ſiue pu- ſtula, aut quaſi lucens quippiã, id eſt pla- ga leprę, adducetur ad Aaron ſacerdo- tem, uel ad unum quemlibet flliorũ eius. Qui cum uiderit lepram in cute, et pilos ĩn album mutatos colorem, ipſamq; ſpe ciem leprę humiliorem cute& carne re liqua, plaga leprę eſt,& ad arbitriũ eius ſeparabitur, ſin autem lucens candor fue rit in cute, nec humilior carne reliqua, & pili coloris priſtini, recludet eum ſa- cerdos ſeptem diebus,& conſyderabit die ſeptimo,& ſiquidem lepra ultra non ereuerit, nec tranſierit in cute priores ter minos, Leuiticus. minos, rurſum recludet eum ſeptem die- bus alijs. Et die ſeptimo contemplabit᷑, ſi obſcurior fuerit lepra,& non creuerit in cute, mundabit eum, quia ſcabies eſt,] lauabitq; homo ueſtimenta ſua,& mun- dus erit. Quod ſi poſtq́; à ſacerdote ui⸗ ſus eſt,& redditus munditię, iterũ lepra creuerit, adducetur ad eum,& immundi cię condemnabitur. Plaga leprę ſi fue- rit in homine, adducetur ad ſacerdotem, & uidebit eum. Cũq; color albus in cu- te fuerit,& capillorum mutauerit aſpe- ctum, ipſa quoq́; caro unua apparuerit, le pra uetuſtiſſima iudicabitur atq; inolita cuti. Contaminabit itaq; eum ſicerdos, & non recludet, quia perſpicuę immun- ditię eſt · Sin autem effloruerit diſcurrẽs lepra in cute,& operuerit omnem carnẽ à capite uſq; ad pedes, quicꝗd ſub aſpe ctũ oculorum cadit, conſyderabit eum ſa cerdos,& tencri lepra mundiſſima iudi- cabit, eo quod omnts in candorem uerſa ſit,& idcirco homo mundus erit. Quan do uero caro uiuẽs in eo apparuerit, tãc ſacerdotis iudicio polluetur,& inter im mundos reputabitur, caro enim uiua ſile C pra aſpergitur, immũda eſt. Quod ſi rur- ſum uerſa fuerit in alborem& totum ho minem operuerit, conſyderabit eum ſa- cerdos,& mundum eſſe decernet. Caro autem& cutis in qua hulcus natum eſt. & ſanatum, et in loco ulcerts cica riæ al ba apparuerit, ſiue ſubrufa, adducet᷑ ho- mo ad ſacerdotem, qui cum uiderit locũ leprę humiliorem carne reliqua, et pilos uerſos in candorem, contaminabit eum, plaga em̃ leprę orta eſt in hulcere. Quod ſi pilus, colorts eſt priſtini,& cicatrix ſubobſcura,& uicina carne non eſt hu- miltor, recludet eumſeptem diebus,& ſi quidem creuert. adiudicabit eum leprę: ſin autem ſteterit in loco ſuo, ulceris eſt cſcatrix,& homo mundus erit. Caro autem& cutis quam ignis exuſſerit,& ſanata albam ſiue rufam habuerit cicatri cem, conſyderabit eam ſacerdos, et ecce Xuerſa eſt in alborem,& locus eius reli ſi qua cute eſt humilior:cõtammabit eum, quia plaga lepræ in cicatrice orta eſt. Quod ſi pilorum color non fuerit immu tatus, nec humilior plaga carne reliqua, & ipſa leprę ſpecies fuerit ſubobſcura, recludet eum ſeptem diebus,& die ſepti mo contemplabit, ſi creuerit in eute le- Pra⸗ ndetl? Q beinägouiit 2 k neens 5 nbbteü⸗orsch m 3 uanznüpotes. 4 Eaueimahhin 1e ſ0 muricapilusſotat de Uimrans qlup nte de mmilrni macn* dal- iereverithomt m äch failtrtä ponmum fü. lUumäitincuiw cu Na itabtecslacet. a kept anildodlarülbaut eu lannöchelepri, ſaen me cliberhominät ke Vi vepiecqpllitunt Kn Katrontece mim li, ledmmäwett, ne cal deintecalnione Mar niu leertexornus,& atte os onmbteähm iich pre, nckincilitid. nnn zerg basertlepn, e ei tüſeriois Nanage imen dcaputnud,e gan eää. rimäzcloräd n dit. deecaoleprol e amäd ſüücdienrnef a eſis! velna oi ern fiinn amldtoune me pells füafemdt Kal ameihiunt ſck ne tieipſaer. diit ühtgen. de eamlgie 27 onteng adt, 3 non Gfeuent 1 ulna ſcah e 8 3 lln,4 mun, Vaälcerchteu⸗ Alti, iert lepta 8 eum& imnundh aoa leor.. 9 lepre 1 fue⸗ n nl bifenn nuxueri n ua appanert. 3 32 Wbitur at)ſ 22 ch tlolita ch eum ſactros, ergpicu; muun⸗ ſornenn dillurtäs eiitomnem arn 28 quicgd luhaſpe yderabit eim ſi mundiſſima udi⸗ mncandorem perſa mandus erit. Quan an oapparueti fãc muenur,& inter im mawenim nin ſile C aeſt. Quod ſ rur⸗ drem G totun ho apderabit eun ſi⸗ aſle decemer. Caro hulcunaun eſt, n uccerscica lxX al rüia, adduceſ ho⸗ uicum niderit ocũ nereliqun etpllos ontaminabit zum, t m hulcere Guod riſtini,& cicinx acarnenonel hu⸗ ſepienacbus, Ieſ adicabit eum epre: oco luo, ülce seſt nundu erit. Caro uignb eruſlet de am labuerit qcattl am ſacetdos,g ecce 1 m,& locuselts reli rncötammnabt cum, w cicatrice ofa ell. lor nonfueritimm Dagacune niqm iuerit ſubob cun⸗ diebus,& dte ſepii g geueriii unel * b pla⸗ — E eum ſter& mundus eſt. Sin aũt in caluitio ſt⸗ auolet: Cumq; lauerit homo ueſtimenta ta, caput nudũ, os ueſte contectũ, conta⸗ ueſtibus& corpore, die octauo aſſumet minatũ ac ſordidũ ſe clamabit. Omni tẽ duos agnos immaculatos,& ouẽ annicu — . 4*— 0 1. Ceremoniæ Leuiticus. 39 ra, contaminabit eũ, ſinat in loco ſuo eam uiderit nd ereuiſſe, precĩpiet,& la⸗ candor ſteterit non ſatis clarus, plaga cõ uabunt in quo lepra eſt, recludetq; illud buſtionis eſt,& idcirco mundabit, quia ſeptẽ diebus alijs. Et cum uiderit faciem cicatrix eſt cõbuſturę· Vir liue mulier quidẽ priſtina non reuerſam„nec tamen in cuius capite uel barba germinauerit creuiſſe leprã, immundũ mudicabit,& ig lepra, uidebit eos ſacerdos,& ſiquidem ne cõburet, eo quod infuſa ſit in ſuperfi⸗ humilior fuerit locus carne reliqua,& cie ueſtimentiuel per totũ lepra cſin autẽ capillus flauus ſolito ſubtilior, contami obſcurior fuerit locus leprę poſtq; ueſtis nabis eos, quia lepra capitis ac barbæ eſt lota, abrumpet eum,& à tolido duui- eſi. Sin aut uiderit locum maculę æqua: det. Quod ſi ultra apparuerit in his lo- lem uicinę carni,& capillũ nigrũ reclu⸗ cis, quę prius immaculata erant, lepra uo deteos leptẽ diebus,& in die ſeptimo latilis& uaga, debet igne cõburi.ſi ceſ⸗ intuebii.· Si nõ creuerit macula, et capil ſauerit, lauabit aqua ea quę pura ſunt le⸗ lus ſui coloris eſt,& locus plagæ carni cũdo,& munda erunt. Iſta eſt lex lcꝑræ reliquę ęqualis, radet homo abſq; loco ueſtimẽti lanei& linei, ſtaminis atq; ſub maculę,& ineludet ſeptem diebus alijs. tegminis, omnisq; ſupellectilis pelliceę, Si die ſeptimo uiſa fuerit ſtetiſſe plaga quõ mundari debeat uel cõtaminari. in loco ſuo, nec humilior carne reliqua, ¶ Quomodo lepra ſacrifi ijs expi⸗ mundabit eũ, lotisq́; ueſtibus ſuis mun- andum. Cap. XIIII. dus erit. Sin aũt poſt emundationem rur LLSOcutusch eſt dñs ad Moyſen, dicẽs.& ſus creuerit macula in cute, non quæret 1 Hic eſt ritus leproſi qñ mundandus amplius utrũ capillus in flauum colorem eſt.ii Adducet᷑ ad ſacerdotẽ, qui egreſſus Mat.s. ⁊ ſit cõmutatus, quia aperte immũ dus eſt. de caſtris cũ inueneritleprã eſſe munda⸗ Mar.i. d porro ſi ſteterit macula,& capilli nigri tã, pręcipiet ei qui purificatur ut oſferat Luc⸗z5. C fuerint, nouerit hominẽ ſanatum eſſe,& duos paſſeres uiuos pro ſe, quos ueſct li⸗ conſidẽter eũ pronuntiet mundũ. Vir citum eſt,& lignũ cedrinũ, uermiculũ q́; ſiue mulier in cuius cute candor apparu& hyſſopũ,& unũ eꝝ paſſeribus immo erit, intuebit eos ſacerdos. ſi deprehen⸗ lari iubebit in uaſe fletili ſuper aquas ui- derit fubohſcurũ alborẽ lucere in cute, uentes, alium aũt uiuũ cum ligno cedri- ſciat nõ eſſe leprã, ſed maculam coloris no,& cocco et hyſſopo tinget in ſangui candidi, et hominẽ mundũ. Vir de cui⸗ ne paſſeris immolati, quo aſperget illum us capite capilli fluũt, caluus& mundus qui mundandus eſt, ſepties, ut iure purge eſt,& ſia fronte ceciderint pili, recalua tur,& dimittet paſſerẽ uiuũ, ut in agrum ue in recaluatione albus uel rufus color ſua, radet oẽs pilos corporis,& lauabit fuerit exortus,& hoc ſacerdos uiderit, aqua, purificatusq́; ingrediet᷑ caſtra, ita condẽnabit eũ haud dubie leprę, quę or duntacat ut maneat extra tabernaculu a eſt in caluitio. Quicunq; ergo macu ſuũ ſeptẽ diebus,& die ſeptimo radat) Lntus fuerit lepra,& ſeparatus eſi ad arbi capillos capitis barbãq́;& ſupercilia, eriũ ſacerdotis, habebit ueſtimenta diſſu ac totius corporis pilos. Et lotis rurſum 2 8 pore quo leproſus eſt,& immũdus ſolus lam abſq; macula,& tres decimas ſimile habitabit extra caſtra. Veſtis lanea ſi⸗ in ſacrificium quæ cõſperſa ſit oleo, G& ue linea, quę leprã habuerit in ſtamine ſeorſum olei ſextariũ. Cumq ſacerdos atq; ſubtegmine. aut certe pellis, uel ꝗc⸗ purificans hominè ſtatuerit eum,& hæc quid ex pelle confectu eſt, ſi alba uel ru⸗ omnia coram domino in oſtio taberna⸗ fa macula fuerit, infecta lepra reputabit, culi teſtimonij, tollet agniun,& offeret oſtendetq; ſacerdoti, qui conſyderatã re eum pro delicto, oleiq; ſextariũ. Et obla cludet ſeptem diebus,& die ſeptimo rur tis ante dominũ omnibus, immolabit ag ſus aſpiciens ſi deprehenderit creuiſſe,le num ubi ſolet immolari hoſtia pro pec- pra perſcuerans eſt. pollutũ iudicabit ue cato,& holocauſtum, id eſt in loco ſau- ſtimentũ,& omne in quo fuerit inuẽta, cto. Sicut eñm̃ pro peccato, ita et pro deli & ideireo combuxei flammis. Quod ſi do ad lacerdotẽ ꝑtinet hoſtia, fanctaſan eam g Korum Ceremoniæ ctorũ eſt. Aſſumẽsq; ſacerdos de ſangui⸗ in domo ſunt. Intrabltc; poſtea ut eon- ne hoſtię quæ immoſata eſt pro delicto, ſyderet leprã domus,& cum uiderit in E ponet ſaper extremũ auriculę dextrę ei⸗ parietibus illius quaſt ualliculas pallore Leuicicus. s qui mundat,& ſuper pollices manus ſiue rubore deformes,& humillores ſu- dextrę& pedis,& de olei ſextario mit⸗ perflcie reliqua egrediet᷑ oſtium domus, tet in manũ ſuã ſiniſtrã, tingetq; digitum& ſtatim claudet Mam ſeptẽ diebus Re dexctrum in eo,& aſperget corã dño ep uerſusq; die ſeptimo, cõſyderabit eam, ties, quod autè reliquum eſt olei in læua ſi inuenerit creurſſe lepram, iubebit erui manu, fundet ſuper extremũ auriculę de lapides in quibus lepra eſt, et proiſci eos xtrę cius qui mundat᷑,& ſuper pollices extra ciuitatè in locũ immundẽ, domum manus ac pedis dextri,& ſuper ſangui⸗ autẽ ipſam radi intrinſecus per circuitu, 1 nem qui effuſus eſt pro delicto,& ſuper& ſpargi puluerem raſurę extra urb? in caput ens. Rogabuq́; pro eo corã dno, locum immundã Iipidesq́; alios reponi & factet ſacriflciũ pro peccato, tunc im, pro his qut ablati fuerint,& luto alio li- molabit holocauſtũ,& ponet illud in al niri domũ. Sin autem poſtq́ eruti ſunt la eari cũ libamẽtis ſuis,& homo rite mun. pides,& puluis elatus, dabit᷑. Quod ſi pauper eſt,& nõ poteſt ingreſſus ſacerdos uiderit reuerſam le- manus enis inuenire quę dicta ſunt, pro prã,& parietes reſperſos maculis, lepta delicto aſſumet agnã ad oblationẽ ut ro- eſt perſeuerans,& immunda domus quã get pro eo ſacerdos, decimãq; partem ſi ſtatim deſtruèt,& lapides eius ac ligna, milę cõſperſę oleo in ſacs flctũ,& olei atq; uniuerſum puluerẽ proijcient extra D ſextarium, quosq́; turtures ſiue duos pul oppidum in locum immundũ. Qui intra- los columb:, quorum unus ſit pro pecca uerit domũ quãdo clauſa eſt, immundus to,& atter in holocauſtum, offeretq; ea erit uſq; ad ueſperum,& qui dormierit G die octauo purificationis ſuæ ſacerdoti in ea,& comederit quippiã lauabit ueſti ad oſtiũ tabernaculi teſtimonij corã do, menta ua. Quod ſt introiens acerdos ui mino. qui ſuſcipiens agnẽ pro delicto et derit lepram nõ creuiſſfe in domo. poſtꝗ́; ſextariũ olei, leuabit ſimul, immolatoq; denuo lita fuerit, purificabit eam reddita agno, de ſanguine eius ponet ſuper extre ſanitate:& inpuriflratione] eius ſumet puritti mum auriculę dextrę illius qui mundat᷑, duos paſſeres, lignumq́; cedrinã,& uer. tionen & ſuper pollices manus eius ac pedis de miculum at; hyſſopũ, et immolato uno xXtri, olei uero partẽ mittet in manã ſuã pa ſere in uaſe fictili fuper aquas uiuas, ſiniſtram, in quo tingens digitũ dextræ tollet lignum cedrinã,& hyfſopum& manus apperget ſepties coram dſio, tan coccũ paſſerẽ uinun,& tinget omnia in getq; extremũ dextrę auricult illivy qui ſanguine paſſeris immolati, atq́; in aquis mundatur, et pollices manus acpedts de uiuentibus:& aſperget domaã ſepties, pu xtri in loco anguinis qui effuſus eſt pro rificabitq; eam tam in ſanguine paſſe- delicto, reliquã aũt partem olei quæ eſt ris, quàm in aquis uiuentihus,& in paſ- in ſiniſtra manu, mittet ſuper caput puri- ſere uiuo, lignoq́; ceditnò& nyfſopo at- ſicati.ut placet pro eo dominũ,& tuturẽ que uermiculo. Cumq; dimiſerit paſſerẽ ſiue pullum columbę offeret, unum pro auolare in agrum libere, orabit pro do- delicto,& alterum in holocauſtũ cum li mo,& iure mundabftur. Iſta eſt lex om⸗ bamentis ſuis. Hoc eſt ſacriſiciũ leproſt, nis leprę& percuſſurę lepr? ueſtium& qui habere non poteſt omnia in emunda domorum cicatricis& erumpentiũ pa- tion? ſui. ocutusq; eſt Iis ad Moyſen pularum, lucentis maculę,& in uarias cum& Aaron, dicens, Cu nc; jingreſſi fue ſpecies coloribus immutatis, ut poſſit fci ritis terrãĩ Chanaan, quam ego dabo uo, ri quo tem bis in poſſeſſionem, ſi fuerit plaga lepræ mundum ſit. in ędibus, ibit cuius eſt domus, nuntians ſacer Jo: i& dicet, Quaſi plaga leprę ui- detur miihi eſſe in domo mea. At ille prę LOcutusc; eſt dñis ad Moyſen& Aa A ꝗt efferãt eipiet& ut ecferantur] uniuerſa de domo L priuſauã ingrediatur eam, et uideatutrũ& dicite eis, Vir qui patitur fluxum ſe⸗ leproſa ſit, ne immunda fiant omnia qtæ minis im nundus erit. Et tunc iudicabit & alia terralita, pore mundum quid, uel im- ¶ De ſeminifluis& me nſtruoſis. Cap. XV ron, dicens, Loquimmi fllijs Iſraël huio dehem Apee* Aher aom l uim:8.G* b aakträſennpa— uluudtweint d 5 au, Wenndtser l Qansquen engt Anf P naaxemn b' es pe Lhwaqun imm n V tui laſälea. t, u wiüligne da fa un dent qu r pllan umtrid2 lie hrcemſuitenn ſib vchpekinaqut nae ſ sDeaätoäalt am ſost Mrdorpulls co. De den⸗ (hetmnc a0Hnn pac i ubuqg arn ⸗ unn pdopeccauat a ten cuthn ogdi e kore venumdetaſen eem Vi tgreäiurſemen cce bu: Renpſiü& um zeii ac Veien lag icu thiacditana, m äe Auchei. lum ac⸗ hnran R ne Fie hmm Muer ban per ttewwi angg an. Ad iirOmnsu 1 beiulgad d la bwitn e 9„ u üt mihe pa ts tian)rd nunem, au uſg 7 n.Ounet e 1 gugutznig e duch diate en de 10 u 11 des Pnnroiens ang na 1 S iſfeinämafih mn ditebdi andia A. i rionejei ui e ugg edtni dunn m rn päetmmnen 1 paetmmmu inſ t ailuperaamn 81 m nü, ynd 21 rs a Tiingemmnn de m molaä uam du lr et end hin i unin ingirfi m A inentbes Au 20 cdtno Pipim m cng ünlengii in amn dere drdipne iu Ms oſtur.hellam (A* ir ſerr uüni um 8 Cerunpeni mal. Linnt -2 κ mrxsaeneli tct en üdun glieä 5 d] e Enenfaſt I. V 10 aljtyuth- 1 uimnihöli V ee t Vigunmtommt dm V L Geremoniæ nuic uitio menta adhęſerit ca rickædus humor·O dormierit, immundũ erit, derit. Si quis hominã tetige Leuiticus. b ubiacere, cũ per ſingula mo ueſperum. 3i coierit cum ea uir tempore rni eius, atq; cõcreue ſanguinis menſtrualis, immundus erit ſe- mne ſtratum in quo ptem diebus:& omne ſtratũ in quo dor & ubicunq; ſe mieris polluet᷑. Mulier que patitur mul⸗ rit lectũ eiꝰ, tis diebus fluxum ſanguis nonin tem- 4⁶ Nauabit ueſtimẽia ſua:& ipſe lotus aqua, pore menſtruali, uel quę poſt menſtruum jmmundus erit uſq; ad ueſ rit ubi ille ſederat,& ipſe menta ſua,& lotus aqua, immun uſq; ad ueſper. Qui tet aqua, inunundus erit u B ſaliuã huiuſcemodi ho eum qui mundus eſt, lauabit ue ſua,& lotus aqua: i ueſperum. Sagma ſuper o mundum ertt ad ueſpetum. aqua Omnes quem tetigerit qui ta lotis ante manib' laua & lotus aqua immundus erit ſperũ. Vas ſictile quod tetigerit, cõ getur, uas aũt ligneũ lauabitun aqua. ianatus fuert paſſionẽ, numerabit ſept mundationem ſui,& lotis ueſtib to corpore in aquis uiueniibus, erit m perũ. Si ſede- ſanguinsè fluere non ceſſat, quandiu iub- lauabit ueſti, iacet huic paſſ-oni, immundia erit quaſt dus erit ſit in tempore menſtruo, omne ſtratum igerir carnem in quo dormerit,& uas in quo ſederit, eius, lauabit ueſtimenta ſua:& ipſe lotus pollutum exit, quicunq; tetigerit eam,] ſq; ad ueſperũ. Si lauabit ueſt imẽta ſua:& iple lotus aqua, mo iecerit ſuper immundus erit uſq; ad ueſperum. Si ſte- ſtimenta terit ſanguis.& fluere ceſſauerit, nume- nundus erit uſq; ad rabit ſeptem dies purificationis ſuç, S& od ſederit, im- die octauo offeret pro ſe ſacerdoti duos 2 2 :& quicquid ſub eofuerit turtures, aut quos pullos columbarũ ad R quifluxũ ſeminis pati t, politũ crit ulq; oſtium tabernacult teſtimonij: qur unum Quiportauerit horum aui- faciet pro peccaio,& alterum in hoio- qquid lauabit ueſtimenta ſua:et ipſe lotus cauſtum, rogabiic pro ea coiam domi- umanundus erit uſq; ad ueſperum. no,& pro fluxu immunditię erus. Doce ls eſt, non bitis ergo fllios iaclut caueant immem bit ueſtimenta ſua: ditias,& non moriantur in ſordih us ſu⸗ uſq; adue is, cum polluerint tabernaculum meum frin quod eſt inter eos. Iſta eſt lex eius qui Si patitur fluxum ſemints,& qut poilunur t qui huiuſcemodi ſuſtinet coitu,& quę mentruis tempolibus(e⸗ dus. Die aũt octauo ſumet duos turtures, aut duos pull C ſpectum dñi monij, dabi os cclumbę,& ueniet in cõ ad oſtium tabernaculi teſti⸗ tq; eos ſacerdoii, qui faciet unum pro peccato,& in alterum holo- cauſtum, rogabitq́; pro eo corã dño, ut emundet à flexu ſeminis ſui. Vir de quo egreditur ſemen coitus, lauabit aqua om ne corpus ſuũ:& immundus erit uſq; ad ueſperũ· Veſtem& pellem quã hahue/ rit, lauabit aqua,& immunda erit uſque ad ueſperũ. Mulier cum qua coierit, la⸗ uabitur aqua,& immũ da erit uſq; ad ue ſperum. Mulier quę redeumte menſe pa- titur fuxũ ſanguinis, ſeptẽè die bus ſepara bitur. Ommn dus erit uſq; s qui tetigerit eam, immun- ad ueſperũ: et(locus)in quo dormierit uel ſederit diebus ſeparatio- nis ſug, polluetur. Qui tetigerit lectum efus †ſuum,] lau lotus aqua, i abit ueſtimenta ſua,& ipſe mmundus erit uſq; ad ueſpe ram. Omne uas ſuper quod illa ſederit, quiſquis attigerit, lauabit ueftimẽta ſua: un ¶ Quomodo& qu em dies poſt e⸗ paratur, uel quę iugi fluit ſangunne, et ho us& to minis qui dormierit cum ea. 2 1do ſacerdos ſanctum ſanttorunn ing rediutem S emh, ſaritam abgere debeat. Cap. XII. LLOemusc elt dominus ad Meyſen X poſt mortẽ duorum filorüũ Aaron, Sup. 19.à1 quando offerentes ignem alienẽ interfe⸗ Peis cti ſunt:& pręcepit ei dic eus, Loquere ad AXaron fratrẽ iuũ ne omm tempore P· od. ze h ingrediat ſanctuar ũ, quod eſt int a nelu Heb. 5 b corã prœpitiatorio quo tegit᷑ arca, ut nõ 3 moriatur(quia nube appareboſuper ora culum)niſi hęc ante ſecerit, uttulum pro peccato offeret,& arietem in holocau- Num. Tunica linea ueſtietur, ſœminali- bus lineis uerẽda celabit accingetur z0- na linea, cidarim lineam imponet capiti: heęc emim ueſt menta ſunt ſancta, quibus B cunctis cum lotus fuerit, induetur. Suſci- pieiq; ab uniuerſa multitudine flliorum Ifrasi duos hircos pro pecca'o,e: unum arietem in holocauſtum. Cum q́; obsule- rit uitulum,& orauerit proſe& pro do mo ſua, duos hircos ſtare faciet corã qie & iple lotus aqua, pollutus erit uſq; ad in oſtio tahernaculi teſtimonij:miitsq; nepe- 8 2 ſapet —— 8 1 Ceremoniæ Leuiticus. ſaper utrunq; ſortem, nnam dio,& alte⸗ qui dimiſerit caprũ emiſſarium, Iauabit F rã capro emiſſario: cuius exierit ſors do⸗ ueſtimenta ſua et corpus aqua,& ſic m- mino, offeret illum pro peccato: cuus au gredieturin caſtra. Vnulum aãt& hir- tem in caprum emiſſarium, ſtatuet eum cum qui pro peccato fuerant immolati, uiuum corã dño, utfundat preces ſuper& quorum ſanguis illatus eſt in ſancqua eum.& emittat eum in ſolitudinem. His rium ut expiatio complerei: aſportabũt rite celebratis, offeret uitulum,& rogãs foras in caſtra, ſſet cõburẽt igni tã pelles pro ſe et pro domo ſua, immolabit eum. quàm catnes eorum ac fimũ:& quicũq; aſſumptoq́; thuribulo quod de prunis al combuſſerit ea, lIauabit ueſtimenta ſua et taris impleuerit,& hauriens manu com⸗- carnem aqua,& ſic ingredietur caſtra. poſitum thymiama in incenſum, ultra ue Eritq́; uobis hoc legitimũ ſempiternũ: lum in: rabit in Sanca:ut poſitis ſuper ig menſe(autem)ſeptimo, decima die men- nem aromatibus, nebula eorũ& uapor ſis affligetis animas ueſtras, nullumq́; o- operiat oraculum quod eſt ſupra teſtimo pus facietis, ſiue indigena ſiue aduena, Irf. 4 3 Heb.⸗. d nium,& non moriat-i Tollet quoq; de qui peregrinatur inter uos. I In hac die & 10.a ſanguine uituli,& aſget digito ſepties expiatio erit ueſtri atq́; mundatio abo- contra propitiatoriũ ad orientẽ. Cumq́; mnibus peccatis ueſtris, coram dño mun mactauerit hircũ pro peccato populi, in- dabimini ſabbathum enim requietionis D feret ſanguinẽ eius intra uelũ, ſicut præ⸗- eſt,& affligetis animas ueſtras religio- ceptũ eſt de ſanguine uituli, ut aſpergat ne perpetua. Expiabit autẽ ſacerdos, qui e regione oraculi, et expiet fanctuarium unctus fuerit,& cuius manus x initiatæ Initiatꝗ ab immundicijs filiorũ Iſrat᷑i,& à pręua ſunt]Jut ſacerdotio fungai pro patre ſuo: ricationibus eorum, cunctisq́; peccatis. induetq́; ſtola linea& ueſtibus ſanctis, Iuxta hunc ritum faciet tabernaculo te-& expiabit ſanctuarium& tabernacu- ſtimonij, quod flæum eſt inter eos in me ſũ teſtimonij atq; altare, ſacerdotes quo- Luc.:. a dio ſordiũ habitationis eorum. Nullus que& uniuerſum populũ. Eritq́; uobis hominã ſit in tabernaculo, qñ pontifex hoc legitimũ ſempiternum, ut oretis pro ſanctuarium ingre dit᷑, ut roget pro ſe& flijs Ifraẽl,& pro cunctis peccatis eorũ pro domo ſua,& pro uniuerſa cœtu Iſ. ſemel in anno. Fecit igitur ſicut pręcepe raẽl, donec eg. rcdiatur(tabernaculum.) rat dominus Moyfti. Qum auten: ccierit ad altare, qod corã ¶ Soli Deo ſacriſtcia facienda,& à ſan- dño eſt, oret pro ſc,& ſumptẽò ſanguins uine abſunendum.(ap. XVII. uituli atqʒ hirci fundat ſuper cornua eius T locutus eſt dñũs ad Moyſen, dicẽs.*⁴ per gyrum: aſpergensc; digito ſepties, LOquere Aaron& fllijs eius& cun- expiet,& ſanctificet illud ab immundi⸗- is Hijs Iſratl, dicens ad eos, Iſte eſt ſer- E cijs filiorum Ifracl. Poſtquã emundaue mo quem mandauit dis, dicens: homo rit ſanctuarium& tabernaculum& alta quilibet de domo Ifravl, ſi occiderit bo- re, tunc offerat hircuma uiueniẽ:& poſita uem, aut ouem, ſiue caprã in caſtris uel utraq; manu ſuper caput eius, cõfiteatur extra caftra,& non obtulerit ad oſtium omnes iniqitates filiorã Iſraẽl,& uni⸗ tabernaculi oblationem domino, ſangui uerſa delicta atq; peccata eorũ: quę im⸗ nis reus erit: quaſi ſi ſanguinẽ fuderit, ſic precans capiti eius, emittet illum per ho peribit de medio populiſui. Ideo ſacer- minem paratum in deſertũ. Cumq; por/ doti offerre debẽt ſilij Iſratl hoſtias quas tauerit hircus omnes iniquitates eorum occidunt in agro, ut ſanctificent᷑ domino in terram ſolitariam, et dimiffus fuerit in ante oſtium tabernaculi teſtimonij,& Aaron deſerto, reuertet᷑ æin tabernaculum teſti immolent eas hoſtias pacificas domino. monij, et depoſitis ueſtibus quibus prius Fundetq; ſacerdos ſanguinem ſuper alta indutus erat, cum intraretſanctuariũ, re⸗ re dñi adoſtium tabernaculi teſtimonij, lictisq; ibi, lauabit carnem ſuam in loco et adolebit adipem in odorem ſuauitatis ſancto, induenirq́; ueſtibus ſuis.& poſt⸗ dom no& nequaquã ultra immolabunt quam egreſſus obtulerit holocauſtũ ſuũ hoſtias ſuas dę monibus, cum quibus for- ac plebis, rogabit tam pro ſe quàm pro nicati ſunt. Legitimum ſempiternũ erit populo:& adipem qui oblatus eſt pro illis et poſteris eorum. Et ad ipſos dices, peccatis, adolebit ſuper altare. llie uero homo dexfllijs IIſratl& de aduenis, qui domo qui perxe- Heah cüu 1 niam und am. ſr duthg oqulbete ſer 1sehmodeg umn fabrnsa 3 ine rm ſo ſwemtiig e pe mam nnd n ar 3 epuolio P. Gne daed ab minsualte2 ſaro fliſ ubsrndcome 8 r bens gigachn t ganch a msckperegtimn 1 tan ug alclh 1 abwücdilicmum hc,8 tyerunilũ* mscanlsin ane. 4 tulbiimm en e⸗ aneäets, onan mn ntkuang kan 1 h Aumarxco 1³ bn epüibekent 5 Kadens undit enn ku ntijumanaen 4 I auermeboect 4 Gilnöuunt n lur upondtin 1 4 (ugyedu 4 Met. Ci 11 1 uai a5N ſen LANxurxfilet ſer Iwindis deurach kre äni en Eg t idb m cett:Ann kn (rrnadcui en he mn gent,! un ſir abuhis Pachunt, an cpe meaſemnd. nde Nha Gtypodominusan a. kaum elhsnesac ait du wunemese an dr ciſt apexmi ain he Vadettmpin e t, wäedmeker. ern ſin Amyiuäntn en in nematertmne, ie kr nmnein.Tu mtke hr minmaäͤſe V uinon aäſcodg Ires ku tini Tu aite ſc main an a 1 9„ 1 Ceremoniæ Leuiticus. 41 6 n lrim i deregrinãtur apud uos qui obtulerit ho⸗ genita eſt, non reuelabis. Turpitudmem B — len locauſtã ſiue uictmam,& ad cſtium ta- lilie filij tui uel neptis ex fllia non reuela e— düt bernaculi teſtimonij nõ addixerit eam, bis: quia turpitudo tua eſt. Turpitudinẽ n au. a immohaj offerat utFofferatur domino, interibit de popu filiæ uxoris patris tui, quam peperit pa- aaa aseknlig C lo ſuo. Homo quilibet de domo Iſratl, et tri tuo, et eſt ſoror tua, nõ reuelabis. Jur 5ep ntiapurti de aduenis qui peregrinanu znrer 8 pitudmẽ Hrori, pond tui 19 dilcoope lmrcbntäpta ſi comederit languin, ob lanao 1 dui ercane aret Baurl 8 üüdin din „ ien 2 Aucig meam contra anima 1 aus, 8 1 pex aum Ororis matr 8 6 is, eo quo A ectimenzigg eam de populo ſuo.quia anima carnis in caro ſit matris tuę · Turpitudinem patrui 1 mlieiu c. ſanguine eſt: ego dedi illum uobis, ut ſu/ tui non reuelabis, nec accedes ad uxotẽ 4 mnü ſempitni er altare in eo expietis P animabusue eius quę tibi affiitate coniungitur. Tur 9 cmadlemn ſtriss& ſanguis pro anim x piaculo ſit. pitudinem nurus tuę non reuelabis, quia u lo, nullinige Idcico dixi filijs Iſraẽl, Omms anima uxor fiuij tui eſt:nec diſcooperies igno- n enallue acun ex uobis non comedet ſanguinẽ, nec ex miniam eius.(Et uxorem fratris ſui nul⸗ d e os.ln nc, inter aduenis qui peregrinantur † apud luos. lus accipiat)Turpitudinem uxoris tra- d a d nuncdid Homo quicunq; de fllijs Iſraẽl& de ad- tris tui non reuelabis, quia turpitudo fra-& 18 N Coram oni uenis qut peregrinant apud uos, ſi uena⸗ tris tun eſt. Turpitudinem uxoris tuę 1 A 3 tione atq; aucupio ceperit ferã uel auẽ, fllie eius non reuelabis. Eiliam fllij eius, filie illius non ſumes, ut reueles um requietion ut ain ucirnen quibus ueſci licitum eſt, fundat ſanguinẽ& filiam X ads nutälaceries 1 Gen. 9.b eius,& operiat illũ terra.ij anima enim ignominiam uin mnakiünei D omnis carnis in ſanguine eſt. Vnde dixi talis coitus incę fujs Iſracl, Sangumẽ uniuerſę carnis nõ tuę in pellicatum dt Mh 1 ipropanelua A, Sanguin E5 1 d 1 den eeltibas knät comedetis, quia anima carnis in ſangui/ reuelabis turpitu ne ans G taberna ne eſt:& quicunq; comederit illã, interi uente eius:quia caro illius ſunt, et ſtus eſt.Sororem uxoris illius non accipies, nec dinẽ eius adhuc illa ui⸗ Ad mulierẽ quę patiturmenſtrua derit morticinum non accedes, nec reuelabis fœditatẽ eius. — mls ſacerddtesga bit. Anmna dux comellertn e e LlClAs— ur ogi. Bniipuchi uel captũ à beſtia, tam de indigenis qua Cum uxore proximi tui nõ coibis, nec en aaig matoreatm de aduenis, lauabit neſtimenta ſua& ſe⸗ ſeminis cõmiſtione maculaberis. De ſe⸗ p m otzpeccubeni meripſum aqua, et cõtaminatus erit uſq; mine tuo non dabis ut conſecreturlſido- 4.Reg.3. amm ulcu ag ad ueſperum:et hoc ordine mundus flet. lo Moloch; nec pollues nomen dei tui. Quod ſi nõ lauerit ueſtimẽta ſua uel cor ego dominus. Cum maſculo non cõmi- I An nle, Ifa pus, portabit iniquitatem ſiam. ſcearis coitu fœmineo, qula abominatio n. a. XyIL ¶Quigradus omug hciti& eſt. Cum omni pecote nõ coibis, nec ma d attNoyſe däa hciti. Cap. XVIIIIA. culaberis cum eo. Mulier non ſuccum/ rr 8 wiäels ka A[. Oeutns eſt dñs ad Moyſen, di cens, bet iumento⸗nec miſcebitur ei:quia ſce- li Senn eos We e Loquere filijs Iſracl,& dices ad eos, lus eſt Nec polluamini in omnibus his 1 dn der en Ego ſum dñs deus ueſter:iuxta conſue⸗- quibus cõtaminatę ſunt uniuerſe gentes, na Teccilgit tudinẽ terrę Egypit in qua habitaſtis, quas ego eijclam ante conſpectũ ueſtrũ, non facietis:& uxta morem regionis& quibus polluta eſt Terra: cuius ego . auräinct Chapaan, ad quã ego introducturus ſum ſcelera uiſitabo ut euomat habitatores D l1 mrletadkim uos, non agetis, nec in legitimis eorum ſuos. Cuſtodite legitima mea atq; iudt- a amo domidſhl ambulabitis Facietis iudicia mea, et prę cia,(ut) non faciatis ex omnibus abomi 1 Mind faie cepta mea ſeruabitis,& ambulabitis in nationmibus iſtis, tam indigena, quàm co- 3 orlitlikoltn Ro. 15. à eis, ego dom inus deus ueſter. Cuſtodi⸗ lonus qui peregrinat apuduos. Omnes d innmülholiägh Bzec.zo te leges meas atc judicia, quę faciẽs ho enim execrationes iſtas fecerunt accolę o ad ſceni donln.⸗ b mo, uiuet in eis. ego dns. Omnis homo Terreę, qus fuerunt ante uos,& pollue⸗ e masrefimani, Gal.„b ad proximã ſanguinis ſui non accedet, runt eã. Cauete ergo ne& uos ſimiliter 0i Nes illes donim ut reuelet turpitudinem eius, ego domi- euomat, cũ paria feceritis, ſicut euomuit Omnis anima dc un nemſiper mis deus ueſter. Turpitudinẽ patris tui gentem quę fuit ante uos. t achulttellmni de vmoremſuuuſau ries. mater tua eſt, non reuelabis turpitu piam⸗per u aemn aimmolbmt dinem eius. Turpitudinem uxoris patris dite mandata mea. & turpitudinem matris tue nõ diſcoope quę fec erit de abominationibꝰ his quip ibit de medio populi ſui. Cuſto Nonte facere que fe/ tui non diſcooperies, turpitudo enim pa cetunt hi qut fuerum ante uos,& ne pol n mqube h, g aunn wpitemi d tris tui eſt. T urpitudinem ſororis tuę ex luamini in eis, ego dominus ueſter. d dedipdsden, patre ſiue ex matre quæ domi uel foris g 3 Prę⸗ 1 a eadheni,3. genita e Iudicia Cpræcepta quædam moraliæ& · ceremo malia promiſiue enarrantur. Cap. XIX. Ocutus eſt dis ad Moyſen, dicens, A loquere ad omnem cœtũ filiorũ Iſ⸗ rati,& dices ad eos, Sancti eſtote, quta ego ſan tus ſum dñs deus ueſter. Vnul⸗ quiſq; patrem ſuũ et matrem ſuã timeat. Sabbatha mea cuſtodite, ego dñs deus ueſter. Nolite cõuerti ad idola, nec deos Cõflatiles faciatis uobis, egòo dñs deus ue ſter. Si immolauerits hoſtiã paciflcorũ B domino ut ſit placabilis: eo die quo fue- rit immolata, comedetis eam,& die alte ro:quicquid aũt reſiduum fuerit in diem tertium, igne comburetis, ſi quis poſt bi- duũ comederit ex ea, prophanus erit& Impietatis reus: portabitq; iniquitatem ſuã, qula ſanctũ dii polluit,& peribit a- illa nima Tilfius) de populo ſuo. Cumq́; meſ Peiga 13*d ſueris fegetes terrę tuę, nõ tondebis uſc ad ſolum ſuperficiẽ terrę, nec remanen- tes ſpicas colliges. Neq; in uinea tua ra⸗ cemos& grana decidentia cõgregabis, C ſed pauperibus& peregrinis carpenda Hxo. z0. b dimittes. ego dominus deus ueſter. Non Peut.a. Hacietis furtã, Non mentiemini, nec de- Becl. i0. a cipict unuquiſq́; proximũ ſuum. Non Deut.*z 4. c Periurabis in nomine meo, nec pollues Tob. 4. c nomen dei tur, ego dñs. Nontacies ca- HPHeut.i.C xc. d lummã ꝓximo tuo, nec ui opprimes eũ. 1 Ia. z. a Non morabit᷑ opus mercenartj tui apud Pro. c te uſq; mane. Nõ maledices ſurdo, nec 1* corã cęco pones offendicuſum: ſed time bis dñm deũ tuũ, quia ego ſum dominus. Non facies quod iniquũ eſt, nec iniuſte iudicabis. Non cõſy deres perſon ĩ pau peris, nec honores uultũ potentis: Iuſte iudica prox imo tuo. Nõ eris crimina- 1. Io.2. 5 3, c tor, nec ſuſurro in populo. Dõ ſtabis co Eecc.ub tra ſanguinẽ proximi tui. egò dns. Non 3. b * 118. b odermffäET tuum In Srde tnSred publi Luc. 17. a ce argme xum i? abeas ſuper Secca O tum. Non queęras ultionem, nec memor Mat. 5.&. 22., eris imurię ciuũ tierum. Dilges ami- i Rom. z cum fuum ſicut teipſum ego dñs. Leges Gala. 5.c meas cuſtodite. Iumentũ tuum nõ facies Iacob.z. b corrè cum alterius gencris animantibus. 14= Agrum tuun non leres diuerſo ſemine- V eſte quę ex duobus texta eſt, nõ indue ris· Homo ſi dormierit cũ muliere coitu ſeminiquę ſit anciila etiã nobiiis,& ra men pregiancn redita, nec libertate do R anta: uapulabunt ambo,& non morien⸗ .......A tur, 42 4 Leuiticus: tur, quia non fuĩt libera. pro delicto aie ſuo offeret domino ad oſtiũ tabernaculi teſtimonij axietẽ:orabĩtq; pro eo facer/ dos,& pro peccato] eius coram dũo: delichg & repropitiabitur ei, dtmitteturq́; pec- catum. Quando ingrefli fueritis terram, &ʒ plantaueritis in ealigna pomifera, au feretis pręputia eorum: poma quę germi nant immunda erũt uobis, nec edetis ex eis. Quar'o autẽ anno omnss fructus eo- rum ſanctificabitur laudabilis dño. Quin to autem anno come detis fructus, cõgre E gantes poma quę proferũt. ego dominus deus ueſter. Non camedetis(carnẽ)cũ ſanguine. Nõ 2uTurabiminl, noe obſer uabitis ſomnia. Neq; in rotundũ atton debitis comã, nec radetis barbam. Et ſu per mortuo nõ incidetis carnes ueſtras, neq; figuras aliquas, aut ſtigmata facie- tis uobis. ego dominus. Ne proſtituas fi- liam tuã, ne contaminet᷑ terra,& implea tur piaculo. Sabbatha mea cuſtodite,&, ſancuariũ meũ metuite ego dñs. Nõ.] Na³ declinetis ad magos, nec ab ariolis ali- quidſciſcitemini ut polluamini per eos. G ego dominus deus ueſter. Corã cano ca- pite conſurge,& honora perſonã ſenis: EX⁴0. 2¹.s & time dominã deũ tuũ · ego ſum domi⸗- nus. Si habitauerit aduena in terra ue- ſtra,& moratus fuerit inter uos, † non] ne exprobretis ei, ſed ſit inter uos quaſi ig- digena:et diligetis eũ quaſi uoſmetipſos, fuiſtis enim& uos aduenę in terra M.⸗ gypti. ego dñs deus ueſter. Nolite facęe- re iniquã aliquid in iudicio, in regula. in pondere, in menſura. Statera iuſta,& ę- qua ſint pondera, iuſtus modus, ęquuſq; ſextarius. ego dominus deus ueſter, qui eduxi uos de terra Migypti. Cuftodite omnia pręcepta mea, et uniuer a iudicia & facite ea ego dominus. Præcepta iudicialia mortem com- mimantia.(Cap. X X. Ocutuso; eſt dis ad Moyſen, Hec K „loqueris fllijs IIrasl, Homo de filijs Iſraël,ſi quis dederit de ſemine ſuo idolo Moloch, morte moriat, populus terrę la pidabit eum. Et ego ponã faciem meam contra illũ ſuccidaq; eum de medto po- puli ſui, eo quod dederit de femine fuo- Moloch,& cõtaminauerit ſanctuarium meum ac polluerit nomen ſancta meum. Quod ſi negligẽs populus terrg,& qua- ſi paruipendẽs impettũ meum, diunſerte . Hem⸗ füint aaa i lar — — ;—— * Aira Ar Leui 8 al 1b- 1. ponam e lar nln mn fan lnm ae i mun mmane in tri nu Wi enums han Kanamb n Gwkauien aett krne 3 am naam it umnm nünatn n do ins rilipach din ks miauag in pPalcklet nin Mum ü ſiper c d oconuſa nugue ide 2. monc lirii um pee nunnula mac käucms m edu ci Kummed um eis me hpnagn Kpeont timwumtang ec t hace ant cuüde nasdad e rcü co,lan amſip he accpern mümfl deen nedhn u, Aen wwcnen en bh mpe n igramm bimen ue cczenin aänpe pe da mpund ſannnl d m K pon⸗ vatan he cdictan lnn Ade 0,& neach ¹piwän g penen mün at, famam uüngn af prudcem: de a l deptri DMtag dmam eſa na cutatem ſen enn ucl endmmi — 3 1 ado peccĩ Kla.D n ———— —— ——— a eam, lam de medio popu & cſiote lancti, qui ſum dñs deus ueſter. & facite ea: Eg & adulteriũ pe uerca ſua& reuclauerit ign tris ſui, morte moriantur amb nuru ſua, uerq́; moriatur, dormierit cum ma neo, uterq; operatus C riantur:ſit languis eorum ſuper eos. ꝛam, duxerit matrẽ eius, ſt: uiuus ardebit cũ eis. um nefas in medio ſanguineis, ac prop nec permanebit tant trem& matrẽ& ſi ueſtri. Qui cum iumento te. Mulier quę ſu ſmul intez flcietur cuᷣ eorum ſut ſuper eos. Qui a rem ſuam filiam patris ſut uel tris luę,& uiderit turpitudinem eius exerit fratris ignominiam, ſariam rem operati ſunt: ſpectu populi ſui, eo quo ſuum mutuo reu elauerint, iniquitatem ſuam· ui coi liere in Huxu menſtruo, turpitudinem eius, ipiac aperuerit ion cerdotis Rllia ſi depreh ſui, interficientur ambo de pro. ter, mis exuretur. & amiie tuę non diſcooperias, qui maximus inter fratres caput fuſum eſt unction manus in ſacerdotio cõſecra usq; eſt fanais ueſtibus, caput ſuũ non ſcooperiet, ueſtimenta Xnõ ſcind ad omnem mortuum non ingrediei om- 144 hoc fecerit, ignomini D un, portabunt ambo Qu coterit cũ uxore patrui, ſun.& reuelauerit ignomin vis ſuę, portabunm ambo peccatũ ſuin uno nino ſuper ꝑatte quoci ſuo& matte nõ g 4 Cn abiq; uberts morieni Qui duxern Leuiticus. dedit de ſemine ſuo, Mo- eum occidere:ponam hominẽ illã,& cogna luccidamq́;& ipſum,& o⸗ öᷣſenſerunt ei ut fornicaretur n, de medio popali ſui. Ani⸗- linauerit ad magos& ario- s Pet,. c Jos,& fornicata fuerit cum eis, ponã fa- & interficiam il li ſui. Sanct ficamini, maledixerit pa * morte Qu Si quis dorm atur:pecus qu — . ſui. Turpuudmem ma rem kratris ſui, tem †erit.] Cuſtodite cia,& facite ea, quẽ intraturi eſtis ambulare a(&) ego(ſanctus) Cuſtodite pręcepta o dominus qui ſan/ tri ſuo, natri, morie moriat. patri matriq; t.ſanguis eiꝰ ſit ſuper e uis fueru cum uxore al rpetrauerit cum con moriant et mœe ꝗ i dormierit cum no ui uos ominiam pa Vir ſiue mulier, in qut o:languis uel diuinationis fuerit ſpiritus morte mo jerit cum riantur lapt quia ſcelus o- us eorum ſit ſuper eds. culo conu fœmi eſt nefas, morte mo[ JIxit quocq; do & pecore coi- oq; occidi ccubuerit cuulibet iu nup eo, ſanguis coni cceperit ſoro. filiam ma- il- m ne dei ſui offerunt, occideni in con tum, et uile proſti d turpitudmem nec eam quę repudiata eſt à marito: quia ſecratus eſt deo ſuo,& panes pr ffert. Sit ergo fanctus. quia et ſum dũs, qui ſanctifico uos. & portabunt cõſe erit cum mu⸗ tionis 0 & reuelanerit ſanctus am carnis ſuę nuda miquitatem ſuam. uel auuncu t ã cegnatio di 4²2 facit illicitam, turpitu dinem fratris ſui reuelauit: abſcq; lberis leges meas, atq; iudi- eri ne& uos euomat terra & habitaturi: Nolite nlegitimis nationũ, quas eso expulſurus ſum ante uos. Omnia enim nec fecerũt,& abominatus ſum eas. Vo bis autem loquor, Poſſidete terram eo- rum, quam dabo u obis in hęreditatem, terram fluentem lacts& melle Ego do- minus deus ueſter, qui ſeparani uos A ce⸗ teris populis. Separate ergo& uos iu⸗ mentum mundum ab immũ do.& auem mundam ab immunda: ne polluatis anie rum ſit luper illos. ¶ Sacerdotes a quere ad ſacet dices ad eos, Ne contaminei mortibus ciuiumſuorũ, u quoq;,& ſororẽ ta uiroſed nec in p aminabit᷑. Nec radẽt ca a. mas ueſtras in pecore auibus,& cun- te ctis quę mouentur in terra,& quę uobis oſtendi eſſe polluta. x Eritis milni ſancti, Is uia ſanctus ſum ego dominus à cæteris populis, ut eſſetis mei. „&☛ ſepara bus pythonſcus, dibus obrustt eos:languis eo- quibus cauere de⸗ beant.(ap. NXXI. minus ad Moyſen, LO A dotes fllios Aaron,& ſacerdos in iſ tautẽ in con inquis, id eſt ſuper pa lum& filiã, fratrem uirginem quę non eſt rincipe populi ſin put, nec bar bã, neq́; in canuibꝰ ſuis ſacient inciſuras. Sancti erunt deo ſuo,& nõ polusnt no tem en eius: incenſum ent & ideo ſancti & uiolauerit nomen patris Pentifex, id eſt lacerdes mdũi,& panes ego Sa⸗ enſa fuerit in ſtu⸗ ſut, flam ſuos, ſuper culus is oleũ,& cuius te ſunt, ueſti eröt. Scor Sup. 12 4 bulũ nen ducet uxor?, B er, Se 1un Iudicia comammabitur. Nec egredietur de ſan- gei ſui, ctis, ne polluat ſanctuariu dñi,] quia o-„& jeum ſanctæ unctionis Dei ſui ſuper eum luerint illud eſt. ego dñs. Virginem ducet uxorem: ui Omnis alieni Leuiticus. diant pręcepta mea, ut nõ ſubiaceãt pec B cato,& moriantur in ſanctuario, cũ pol⸗ ego dñs qur ſanctifico eos. gena non comedet de ſan- duam aũt& repudiatã,& ſordidã atq; ctificatis, inquilinus ſacerdotis,& merce meretricẽ non accipiet, ſed puellã de po narius non ueſcent᷑ ex eis. ſtirpem generis ſacerdos emerit,& ſui uulgo gẽris ſuę:quia ego dñs qui ſan- mus eius fuerit, ctifico eum. Locurusq eſt dñs ad Moy-⸗ li ſen, dicens, Loquere ad Aaron d 1 Iuas ſemine tuo per familtas* qui habuerit primitijs non ueſcer maculã, nõ offeret panes deo ſuo, nec ac cedet ad miniſterium eius:ſi cęcusfuerit, D ſi claudus, ſi uel pParuo uel grandi uel tor ꝑpulo ſuo:nec cõmiſceat det offerre hoſtias t ut intra uelũ cata c Quem autem qui uernaculus do- lii comedent ex eis. SIfle Eze. 44. a ſacerdotis cuilbet ex populo nupta Homo de fuerit, de his quę ſanct ficata ſunt,& de domũ patris ſui:ſicut non ingrediatur, nec accedat ad altare, co 4 raet cuncta que fuerant ſi go Moyſes ad & ad omnẽ l⸗ bi imperata. CQuu céſccrata edant,& qualia anima lia offerenda. Cap. XXII. A LOeutus quoq; eſt dñs ad Moyſen di cens. Loquere ad Aaron& ad filios eius ut caueant ab his quę cõſecrata ſunt dicens, Loquere eos, Homo de domo lationem ſuã uel uota non offeretis:neq; eri ſin aũt uiduauel re pudiata, et abſq; liberis reuerſa fuerit ad puella conſueuerat, aletur cibis patris ſut. Omnis alinigena comedendi ex eis nõ habet poteſtatem. A partẽ cum eo, quod f ctuariũ. bunt ſanct. ficata filiorum dño, nec panes deo Iſrael, quę offeruntu ſuo:ueſcet tamẽ panibus qui offeruntur neant in ſanctuario, ita duntaxa rdño:ne forte ſuſti efferũt iniquitatẽ delicti ſui, cum ſanctifi- omederint. Ego dſñs qui ſanctifi- eos. Locutus q; eſt dominus ad Moy G quia qui maculã habet,& contaminare nõ ſen, dehet ſanctuariũ meũ. Ego dñs qui ſan/ ctifico eos. Locutus eſt er Aaron,& ad fllios eius, ad Aaron,& filios eius,& ad omnes filios Iſraęl, d icesq; ad Iſratl.& aduenis qui habitant apud uos, qui obtulerit ob- ſoluens, uel ſponte offerens, quicquid ilud obtulerit in ho- locauſtum dñtut offerar per uos, maſcu lus immaculatus erit ex bobus,& oui- bus,& ex capris, ſi maculam habuerit, tacceptabile.i¶Ho Peu.: 5· filrorũ Iſraẽl,& non cõtaminent nomen ſanct ficatorũ mi dñs.Dic ad eos, hi, quę ipſi offerũt, ego & ad poſteros eorum 3 mo qui obtulerit uictimã pac:ficorũ do. Ecc. 35* mno, uel uota ſolués, ENO. 22. d cubuerit ſol Omnis homo qui acceſſerit de ſtirpe ue ſtra ad ea, quę cõſecrata funt,& quę ob tulerũt filij Iſraẽ do, in quo eſt immun- ditia, peribit corã domino, ego ſum dñs. Homo de ſemine Aaron qui fuerit lepro fis, aut patiens flaxum ſ. eminis, ſcetur de his quæ ſfancdificata ſu donec ſanetur. tam de bobus quã de tum offeret, ut accept cula non exit in eo.Si ctum, ſi cicatricem h retis ea domino, nec a non ue⸗ per altare domini. nt mihi, aut ſcabiem, aut impetiginem: n uel ſponte offerẽs, ouibus, immacula abile ſit, omnis ma cæcũ fuerit, ſi fra- abens, ſi papulas, onoffe⸗ cdificata ſ t. cauda amputatis, uoluntarie offerre po ui tetigerit immundã tes, uotum auteme ſuper mortuo,& ex quo egredit᷑ ſemen O mo mne animal quod uel contritis, ucl tun tanget quaſi coitus,& qul ptangit. reptile,& ſis quodlibet immundũ, cuius tacdus eſt ſor⸗ didus, immundus erit uſq; ad ueſperum, & non ueſcet his quxæe ſanctificata ſunt. ſed cum lauerit carnẽ᷑ ſuam aqua,& oc- tunc mundatus ueſcetur de Bzec. 44. g ſanct flcatis, quia cibus illius eſt. Mor⸗ ticinum& captũ à beſtia non comedẽt. nec poliuent᷑ in eis ego ſiun dis. Cuſto- diant auel ſectis ablatisq; offeretis domino, omnino ne ſaciatis quid aliud dare uofuerit: im genita fuerint, ſeptem dtebus erunt ſub hubere matris ſug. badie aon ön rbrs de ammen 2 ttruncik rätäbrn in a tinie. mtaipdeer 1gne tu. 2 oungct k (lwereil s hrine dr Foledu be mütinh t rerns ven Ien iinand Si üennpſt d Nhetnäörs n mauntec n uäck. Cimn broſien Tar füberf m urbht nr wemtn iige tartu hm tritkor aer nuimg. lereg adn om ſeleds. üeriigme kme nnpcnchm denien arste dr Ehnt iedäha a viene. damn e kul ig emehyan— Pmeeni, ſuon a Anin eant didun den A ddn. nii 4 da ar r bef daͤne m. 5.Nep maͤtet cul lan — etis. Gcs amausq. z ſe ſeptem d ehnor R zucjetsſi ſen,alctn Gdec,: umegd d em, ferets webis ve⸗ thiccuũ tpro vodis Kcadit nſä. Aus conta tt' anmcdia nmenr eßf mie cöſpe mglaꝛuſ apans hin. Snon cowee om offeret 11 Kſempi ascladir crpd 28 24 dtulſti man onr a pier Nawcnu hat ☛ 4 90. „ 2 4 1* d Iudicia.. Leuiticus..... 4 3 6 e aun ſue, die aũt octauo.& deinceps offerri po ſeptimę, id eſt quinquaginta dies:& ſie 1 mädan V terunt qio. Siue illa bos, ſiue ouis, nõ im offeretis ſacrificiũ nouũ dño ex omnib 1 Iil conelti molabitur una die cũ fœtibus ſuis. Si im, habitaculis ueſtris, panes primitiarũ du- 11 e eatti 8 molaueritis hoſtiã pro gratiarum actione os de duabus decimis ſimile fermentatæ, m undendn qñoↄut poſsit eſſe placabilis, eodẽ die co⸗ quos coquetis in primitias cñi. Offeretis ¹ tnl lenaaln, medetis eam, nõ remanebit quicq́; in ma que cũ panibus ſeptẽ agnos immaculatos 6 a cn 9 nu alterius diei ego qñs. Cuſtodite man- anniculos,& uitulum de armento unum. 8 1— ae ub welhe data mea,& facite ea. ego dñs. Ne pol-& arietes duos,& erũt in holocauſtũ cũ 0t n ten luatis nomẽ meũ ſanctum, ut ſanctificer in libamentis ſuis in odorẽ ſuauiſsimũ dño. 4 1 ntütuman medio flliorũ Iſraẽl. Bgo dñs qui ſanctifi Facietis& hircũ pro peccato, duosq; a/ 61 25 bmnaßgien co uos,& edimi de terra Mgypti, ut eſ gnos anniculos hoſtias pacificorũ. Cũq; D e ulhea 1 ſem uohis in deum. ego dominus. eleuauerit eos ſacerdos cum panibus pri⸗ i9 jen. Oaſ ſderen e e vhmnb ünem ¶De tribus ſolennitatibus legali- mitiarũ coram dño, cedent in uſum eius. . bus. Cap. XXIII. Et uocabitis hunc diem celeberrimũ, at- öper A T Ocutusꝗ; eſt dñs ad Moyſen, gicẽs, que ſanctiſimũ: omne opus ſeruile nõ fa- 3 Loquere fllijs lſraëi,& qices ad cos, cietis in eo. L egitimũ ſempiternũ erit in d e meo,g. A2e in tilidn He ſunt ferię dñi, quas uocabitis ſanctas. cunctis habitaculis,& generationibus ue 9 wctanüm Sex diebus facietis opus. dies ſeptimus, ſtris. Poſtq; aũt meſſueritis ſegetem ter Sup. 19. b quia ſabbati requies eſt, uocabitur ſanctꝰ. rę ueſtre, non ſecabitis eam uſq; ad ſolũ, hennefereig itt ,, orelaäit 5 ETn en bu ameaii omne opus non facietis in eo, qñi eſt in cunctis habitationibus ueſtris. peribus& peregrinis dimittetis eas., ego ſabbathum nec remanẽtesſ icas colligetis, ſed pau- . b 8 P Deut.z4. b qui eng 1— 4 ahei.—.—— 1 gondaa ExO. 2.2 Hę ſunt ergo ferię dñi ſancte, quas cele- ſum dũs deus ueſter. L ocutusq; eſt dſis 7n anmn dit Nu. 8. c brare debetis tẽporibus ſuis. Menſe pri, 2d Moyſen, dicens, Loquere filijs Irael, Num. 28. a mo, quartadecima die mèſis ad ueſperum, 1 enfe ſentimo Prima die menſis exit Phaſe dn eſt.& quintadecima aie men- uòbis ſabbathum memoriaſe, clangenti⸗ ſis huius, ſolennitas azymorũ dñi eſt Se. bus tubis,& uocabitur ſanctũ: omne opꝰ ptẽ diebus azyma comedetis. dies primꝰ ſeruile nõ facietis in eo,& offeretis holo dn elaal, 3a Senern ecgl 3 2 al. Kaumn 1 Lliodmierich I er luens lel ich 8 Donte...„ A P ahdwmtnid crit uobis celeberrimus, ſanctusq́;. omne cauſt it S iperuoh mi opus ſeruile non facietis in eo, ſed offere ſen, dicens, 1 mnäſe tis ſacrificiũ in igne dñoſeptem diebus. ptimi, dies expiationu erit celeberrimus, '. hun — de, in ſceeyndie ſh 3 1 i pacſcodd d lpontokki 3 ibu inmaa i ieſt, emim in iüferi in en enen, Gpgpuh, ut inem. nonoh nd e lebirsexcä ni Aactuenzne at e unni oknenr ter winonpoe Iq a Ponrritsaxltm b e lialüth, m in Sem uelntde ia n Jlenge 29 ecocgie el e uaancotnpe⸗ un wr maniläptes elt a e iloyſen dih ct. rgeninlein II qtes aũt ſeptimus erit celebrior& ſancti⸗& uocabitur ſanctus:affligetis q; animas B or, nullumq; ſeruile opus facietis( in eo.) ueſtras in eo, et offeretis holocauſtũ dño. B Pocutusq; dñ: ad Moyſen, dicens, Lo- Omne copus ſeruile non facietis in tepo- quere Mijs Ifraci,& dices ad eos, Cü in re diei huius, quia dies propitiationis eſt, greſsi fueritis terram quam ego dabo uo ut propitietur uobis dũs deus ueſter. Om bis,& meſſueritis ſegetem, feretis mani⸗ nis anima quę afflicta non fuerit die hac, pulos ſpicarũ primiias meſsis ueſtræ ad peribit de populis ſuis: et quę operis quip ſacerdotem qui eleuabit faſciculũ coram piã fecerit, delebo eã de populo ſuo. Ni- accepta dño, ut acceptabile) ſit pro uohis, altero hil ergooperis facietis in eo: legitimum ii die Sabbathi& ſanctificabit illũ. Atq; in ſempiternũ erit uobis in cunctis genera- eodem die quo manipulus conſecratur, cę tionmibus,& habitationibus ueſtris, ſabba detur agnus immaculatꝰ anniculus in ho tũ requietionis eſt,& affligetis animas ue locauſtum dñi. Et libamenta offerentur ſtras die nono menſis ſeptimi. A ueſpera cum eo, duę decimę ſimilę cõſper oleo uſq; ad ueſperã celebrabitis ſabbatha ue jn incenſum dñi, odoremq́; ſuauiſsimum: liba quoqʒ uini, quarta pars hin. Panem, L oquere filijs Iſca?l. ⁴ quintodecimo & polentã,& pultes non comedetis ex die menſis huius ſeptimi, erunt ferię taber ſegete, uſq; ad diem qua offeretis ex ea naculorũ ſeptem diebus dño. Dies primꝰ 2 deo ueſtro. Pręceptum eſt ſempiternũ in uocabitur celeberrimus atq; ſanctiſsimus generationibus, cunctts; habitaculis ue omne opus ſeruile non facietis in eo. Bt ktris. Numerabitis ergo ab altero die ſepté diebus offeretis holocauſta qrio, di- Sabbathi, in quo obtuliſtis manipulũ pri es quoq; Hectauus erit celeberrimus atch mitiarũ ſeptẽ hebdomadas plenas, uſc; ſanctiſsimus,& offeretis holocauſtũ do- ad alterã diem expletionis hebdomadæ mino:eſt enim cœtus aq; collectę:omme ſepti⸗ opus ſtra. Et locutus eſt dñs ad Moyſen, dicẽs, 3 ã dño. Locutusq; eſt dñs ad Moy⸗ E Decimo die mẽſis huius ſe- Sup.i6.g Num.⸗„ Ioan.». f ——„, “——— 4——. 1 4 . 2— 4 4 3 —— “ dfferetis mini, dor Matt.. a Cere moniæ 4 Leuiticus. opus ſeruile nõ facietis in eo. Hæ ſunt fe, men rię dñi, quas uocabit is celeb errimas atq; ad ſanctiſsimas, offeretisq; in eis oblationes Sa diο, holocauſta& libamen dñi,& maledixiſſet ei, a ductus eſt Moyſen.(Vocabatur aũt mater eius:4 lumith flia Dabri de tridu Dan.) Mi- ta iuxta ritũ ſeruntq; eum in carcerem, donec noſſent uniuſcuiuſq; diei: exceptis ſabbathis do⸗ quid iuberer dñ̃s. Qui locutus eſt ad Mo requies. Sumetisq; uobis di dño deoueſtro. Celebrabitisq; ſolennita moriatur. 7 tem eius ſeptem diebus per annũ, legiti⸗ mũ ſempiternã erxit in generationibus ue anſmal, reddet) uicar ſtris. Menſe ſeptimo feſt celebrabitis, et pro anima. habitabitis in umbracuiis ſeptem diebus. libet ciuin Omnis qui de genere eſt Iſraẽj in tabernaculis: ut diſcant po quod in tabernaculis habitare fecerim fi rit lios Iſtatl, cum educerẽ eos de terra M⸗ gypti, ego domius deus ueſter. L. Ocu⸗ tusq; eſt Moyſes ſuper ſolennitatibus do mint ad filios Iſraẽi. ¶ De lucerni⸗ concinnandlis, hanibtus pro- boſitionis ordmandis, H4. issq́; ueſtris, et quę Poffertis ex ylen ribuitis uoto, uel quę ſponte† tribuetis) fo. A ſtra, quintodecimo ergo die meiis ſeptimt, qſi nus congregaueritis ots fructus terrę ueſtræ, celebrabitis ferias dfii ſeptem diebus, primo& die octauo erit labbathũ, id laſphe mi⸗s ne canclis. Cap. XXIIII. &⁴ F f locutus eſt dñs ad Moyten, Pre cipe fllijs Iſratl, ut afferan tibi o⸗ rat d leum de oltuis puriſ imũ ac lucidã, ad cõ cinnandas lucernas ꝛugiter extra uelũ te- ſtimonij in tabernaculo fœ deris, ponetꝭ 82 e coram eas Aaron à ueſpere uſq; in m ngula ſabbatha mutabtur cora dño ſu ſcepti àfliijs Iſrasl fœdere ſempiterno: eranich Aaron& filiorum eius, dant eos in loco ſanco: quia ſanctum ſan ctorũ eſt de ſacriflciſs dmt iure perpetuo. Ecce autem egreſſus filius muli eris Iſtaẽ- litidis, quem pepererat de niro& gyptio inter ſiitos Iſrz:j, iurgatus eſt n iro Hiaelite Cumq blaſphemaſſet no- men „manebit fracturã p ſteri ueſtri de dicẽs, runt. dicens, Educ biaſphemum extra ca &ʒ ponent omnes qui audierunt, ma⸗ ſuas ſuper caput eius,& lapidet eum populus uniuerſus. Et ad filios Iſrael l0= die queris, Homo qui maledixerit deo ſuo- eſt portabit peccatũ ſuum:& qui blaſphema eprimo fru⸗ uerit nomen dñi, morte moriatur:lapidi- d ctus arboris pulcherrime ſpatulasq; pal- bus opprimet eum omnis multitudo(po- marũ,& ramos ligni denſarũ frondium, puli, liue ille ciuis. Hue peregrinus fuerit. & ſalices da torrente,& letabimini corã Qui blaſphemauerit nomen dñi, morte percuſſerit iumentã, percuſſerit hominẽ punietur. w.quũ iu/ diciũ ſit inter uos, fiue peregrinus, ſiue ci uis peccauerit: quia ego ſum dñs deus ue ſter. Locutusq; eſt Moyſes ad filios lſra el,& eduxerunt eum qui blaſphemaue- rat; extra caſtra, ac lapidibus oppreſſe- fimi. in cibum, tibi ut come mercenario tuo,& natur apud te, ium annorũ, id eſt caſtris cũ ciunt x qua dra terrã quã egou & ſexc annis put Feceruntq; fllij lſrael ſicut prę cepe⸗ ominus Moyfi. CTex ænni ſepti quinquage⸗ Cap. XXV. Ocutusq; eſt dñs ad Moyſen in m te Sinai, dicens, Loquere fiſijs Ifrael, qño, cu tu rituc perpetuo in generatio-& dices ad eos, nibus ueſtris. Super candelabrã mundiſ⸗ ſimũ ponentin ſemper in conſpectu dñi. Accipies quoq; ſimilã.& coques ex ea duodecim panes, qui ſinguli habebũt du- as decimas:quorũ ſenos altrinſecus ſuper B menſam puriſsimã corã dño ſtatues,& Quando ingreſai fueriis & ſeruo tuo, ancillę&& tuę ginta nout᷑, et clanges buc amos cina mèſt ſep:imo, decima die mẽſis, pro- pitiationis um, id eſt animam reddat Qui irrogauerit maculã cui. m ſuorũ, ſlicut fecit, c fiet ei, Matt.„. ro fractura, oculum pro oculo, EXo. 2u.c ntẽ pro dente reſtituet, qualem influe- Deu. 19,G maculã, talem ſuſtinere cogetur. Qui Treddet aliud. Qui reddat Queę ſpõtergi gignit aduenę qui Tperegri peregri- nentis tuſs& pecoribꝰ nantur omnſa quę naſcũtur, prębebũt cibũ. Nu- merabis quoq; tibi ſeptem hebdomadas epties fept?, quę ſimul fa- Qui percuſſerit,& occiderit EXO. au.h hominẽ, morte moriatur. Qui percuſſerit D obts, Fſabbathizetts Iſab ſabbathi⸗ bathũ dño] Sex annis ſeres agrũ tuum, zet. abis uineã tuã, colligesq; domini. fructus eius, ſeptimo aũt anno ſabbai nuun EXO. 33. 5. erit terrę, requietionis dñi:agrum non ſe- res,& uineã non putabis. guet Inon metes,& uuas primitiarũ tua- rũ non colliges, quaſi uindemiã: annus e- nim requietionis terrę eſt, ſed erũt uobis Gin viiaite ae nnnaa eren ſnian nbi dor Aienm in. senqr an non al g viriwire Dermſuge arne mneiud le uwiund en ricsle gunr enenmn nnm ewinn n nott, Ki An koudecn aere nlgt ae mwaw nen wnliler me rünän ba b im ae vmadn n htdu ai üled Kdène. Sm ten tuddud mug nfornud omedem 6, neg do ben e,K fach annod zuq adt lern veren 1 perpet 9 & coloai oſſettionu noat uäde Näidert ipropinq le vendid mm Ki petnernn Rcdtenn um elttee ſſcisnnne Ranng em mp ct qad nemiplo lin K a3 dalätn z⸗ tucenuan Aa, um cs deue m A Sdlba oppkele 1IG 5, Täflkanu e un dunguune y. an Moyeninne c mreſhijelin, „ am woretttieng u0 e bardteewlih äl, de ruuresagriumn n. e ituĩcallgag imi tu um emolabba han nah et erniagrmende du e ar Gepäctgigh n ann rmetnütu q uu Fenü:uns G nfederätncbbb 2 ern acile 1 9 1n Fdrrpegi r. u rn Specorb'n 1 ner dätcbäl 1 e keddomig 1 qpe lel 1 Ar eichngeshh M 1 e lembe, pitans 1 B Dblata Ceremoniæ bus terrę tuę. ipfe eſt enim iubꝛleus. nus. Leuiticus. 44 ttiationis tempore in uniuerſa terra ura. merit,& anni circuitus kuerit euolutus, Sandificabisq; annũ quinquageſimum, emptor potsidebit eam,& poſteri eius in & uocabis remiſsionẽ cunctis habitatori perxpetuu, S redimi nõ poterit, etiam in Re- iubileo. Sin aũt in uilla tuerit domus, quęe uertetur homo ad poſſeſsionem ſuam,& muros nõ habet, agro um iure uẽdetur, i unuſquiſq redibit ad familiã priſtmam: ante redẽpta non kuerit, in iubileo reuer⸗ quia iubileus eſt& quinquageſimus an: tetun ad dñm. x. des Leuitarũ que in urbi Non ſeretis atq; metetis iponte in a- bus ſunt, ſemper poſſunt redimi: ſi redem- ro naſcentia,& primitias uindemię non ptę nonfuerint, in iubileo reuertentur ad colligetis, ob ſan 21L LeAlee 8. 1 2 ſtatim Tablatalcomedetis· Anno iubilei poſſeſsionibus funt inter füios Ifrael. Sub- redient omnes ad poſſeſsiones ſuas. Quã⸗ urbana aũt eorũ non ueniant, quia peſſeſ⸗ do uẽdes quippiam ciui tuo, uel emes ab ſio ſempiterna eſt. Si attenuatus fuerit fra eo,ne contriſtes fratrẽ tuum, ſed iuxta nu ter tuus& infirmus manu,& ſuſceperis merũ annorum iubilei emes ab eo.& iu- eũ quaſi aduenà peregrinũ,& uixerit xta ſupputationem frugum uendet tibi. tecũ, ne accipias uſuras ab eo nec ampliꝰ ures Quanto Pplus] anni remanſerint poſt iu quaàm dediſti. Time Deũ tuuma ut niuere & hůeum, tanto creſcet& precium, x quan poſsit frater tuus apud te. Pecuniã tuam C to minus temporis numeraueris, tanto mi non dabis ei ad uſurã,& frugum ſupera- noris& emptio conſtabit, tempus enim bundantiã non exiges. Ego cʒñs deus ue/ frugum uendet tibi. Nolite affligere con ſter, qui eduxi uos de terra.gyptiut da tridules ueſtros.ſed timeat iinſquiſq; de- rẽ uobis terram Chanaan, ut eſſemueſter umſuũ. quia ego dñs deus ueſter. Facite deus.Si paupertate compulſus uendiderit precepta mea,& nudicia cuſtodite,& im ſe tibi frater tuus, nõ eũ opprimes ſeruitu plete ea, ut habitare poſsitis in terra able te famulorũ, ſed quaſi mercenarius& co que ullo pauore,& gignat uobis humus lonus exit, uſq; ad annũ iubileũ operabi- fructus ſuos, quibus ueſcamini ufq; ad ſa, tur apud te,& poſtea egredietur cũ libe⸗ turitatem, nullius impetum formidantes. ris ſuis,& reuertetur ad cognationẽ᷑ et ad Quod ſi dixeritis, Quid comedemus an/ poſſeſsionem patrũ ſuorum, mei em̃ ſerui no ſeptimo. ſi non ſeuerimus, neq; colle- lunt,& ego eduxi eos de terra Mgypti- D gerimus fruges noſtras: Dabo benedictio nõ ueneant conditione ſeruorũ: ne affli- nem meã uobis anno ſexto,& faciet fru? gas eũ pet potentiã, ſed metuito deũ tuũ- cus triũ annorũ:ſeretis q; anno octauo.et geruus&ʒ ancilla ſint uobis de nationibꝰ comedetis ueteres fruges uſq; ad nonũ: ꝗuę in circuitu ueſtro ſunt. Et de aduenis donec noua naſcantur, edetis uetera. Ter qui peregrinantur apud uos, uel qui ex ra quoq; non uendetur in perpetuã, quia his nati fuerint in terra ueſtra, hos habe- mea eſt,& uos aduen⸗& coloni mei e- bitis famulos,& hęreditario iure trãſmit- ſtis, unde cuncta regio poſſeſsionis ueſtrę tetis ad poſteros, ac poſsidebitis in gter- ſub redemptionis conditione u?detur. Si nũ, fratres aũt ueſtros fllios Iſraẽl ne op- attenuatus frater tuus uendiderit poſſeſs:⸗ primatis per potentiã. Si inualuerit apud unculã ſuam,& uoluerit propinquus eiꝰ, uos manus aduenę ato; peregrini.& atte poteſtredimere quod ille uendiderat, ſin nuatus frater tu uẽdiderit ſe ei, aut cui aũt non habuerit proximum,& ipſe pre- de ſtirpe eius, poſt uẽditionẽ poteſt redi= cium ad redimendum petuerit inuenire: mi. Qui uoluerit ex fratribus ſuis, redi- cõputabuntur fructus ex eo tempore quo met eũ,& patruus,& patruelis.& cõſan lĩdidit:& quod reliquum eſt reddet em⸗ guineus,& atfinis. Sin zũt& ipſe potue/ ptori, ſicq; recipiet poſſelsionem ſuam, rit, redimet ſe, ſupputatis dũtaxat annis à quod ſi non inuenerit manus eius ut red⸗ tẽpore nenditionis ſue uſq; in annũ iubi- dat preciã, habebit empior quod emerat leũ̃,& pecunia qua uenditus ſuerat: iuxta uq; ad annũ iubileum in ipſo em̃ omnis annorum numerũ& rationem mercena⸗ uenditio redibit ad Gim,& ad poſſeſſo⸗ rij ſupputata. Si plures fuerint anni qui rem priſtinũ. Qui uendiderit doinũ intra remanèt uſq; ad inbileũ. ſecundũ hes red urbis muros, habebit licentiã redimendi, det precium: ſi pauci, ponet rationem cẽ donec umus implearur annus, ſi nõrede- eo iuxta annorum numerum,& reddet merte 3 eempiori Kificationem iubilet ſed dfños, quia domus urbiũ Leuitarũ) pro Leuiticarum —yyyy„- 3 Iudicia-, Leuiticus. tur bona,& tranſ& redientibus Si ambulaueritis ex aduerſo mihi., nec uo Go dũs deus ueſter, Non facietis uo que in ſeptuplũ propter peccata ueſtra:e/ Pxod. c. a bis idoiũ Se ſculptile, nec titulos erige mittamq; in uos beſtias agri, quę conſu- Deut. 5. a fis, nec inſignẽ lapidẽ Ponetis interra ue, mant uos,& pecora neſtra,& ad pauci⸗ Paal. ,. b ſtra, ut adoretis eum, ego em̃ ſum dñs de: tatem cuncta redigãt, deſertę ꝗ fiant uie uns ueſter. Cuſtodite ſabbatha mea,& pa ueſtrę. Quod ſi nec ſic uolueritis recipe- Deut. 5. a. uete ad)ſanctuariũ meũ. ego dũs. Si in re diſciplinã, ſed ambulaueritis ex aduer præceptis meis ambulaueritis,& manda ſo mihi: ego quoq; cõtra uos aduerſus in ta mea cuſtodieritis,& feceritis ea, dabo cedã,& percutiã uos ſepties propter pec uobis pluuias temporibus ſuis,& terra cata ueſtra„inducamq́; ſuper uos gla diũ gignet germen ſuũ,& pomis arbores re⸗ ultorẽ fœderis mei. CQumq; confugeritis plebuntur. Apprehẽdet meſsium tritura in urbes, mittàã peſtilentiam in medio ue- uindemiam,& uindemia occupabit ſe/ ſtri,.& trademini in manibus hoſtiũ, poſt mentẽ:& comedetis panẽ ueſtrũ in ſaturi quã confregero baculũ panis ueſtri:ita ut Iob n. d tate,& abſq; pauore habitabitis in terra decẽ mulieres in uno clibano coquãt pa- ueſtra. Dabo pacẽ in fimbus ueſtris: dor⸗ nes:& reddãt eos ad põdus,& comede- mietis,& nõ erit qui exterreat. Auferam tis,& non ſaturabimini. Sin aũt nec per malas beſtias,& gladius nõ tranſibit ter- hęc audieritis me, ſed ambulaueritis con B minos ueſtros. Perſequemini inimicos ue tra me:& ego incedã aduerſus uos in fu- b ſtros,& corruent corã uobis, perſequen, rore cõtrario,& corripiã uos ſeptẽ pla⸗ 1 tur qunq; de ueſtris centũ alienos,& cẽ- gis propter peccata ueſtra, ita ut comeda tum de uobis decẽ millia: cadent inimici tis carnes filiorũ ueſtrorũ er filiarũ ueſtra ueſtri gladio in conſpectu ueſtro. R eſpi- rũ. ęſtruã excelſa ueſtra,& ſimulachra ciã uos,& creſcere faciã: multiplicabimi*confringã Cadetis inter ruinas idolo- ni,& firmabo pactũ meñ uobiſcũ. Come rũ ueſtroru,& abominabitur uos anima detis uetuſtiſsima ueterũ,& uetera nouis mea, intant ut urbes ueſtras redigã in ſo ſ uperuemrẽti bus proi jcietis. Ponã taber⸗ litudinẽ„& deſerta faciã ſanctuaria ur̃a, naculũ meũ in medio ueſtri,& non abij/ nec recipiã ultra odorẽ ſuaui simum. Di- 2. Cor.. d. ciet uos anima mea Ambulabo inter ſperdamq; terrã ueſtrã,& ſtupebunt ſu- uos,& ero deus ueſter, uosq; eritis popu per ea inimici ueſtri, cũ habitatores illius lus meus. Ego dñs deus ueſter, qui eduxi fuerint. Vos ait diſpergam in gentes,& uos de terra Mgyptiorum, ne ſeruiretis euaginabo poſt uos gladium, eritq́; terra eis,& qui confregi catenas ceruicum ue ueſtra deſerta,& ciuitates ueſtrę dirutæ. Dent. 28. b. ſtrarũ, ut incederetis erecti. Qꝑod ſi nõ Tuno placebũt terrę ſahbatha ſua cũctis Thren.⸗.f audieritis me: nec feceritis omnia mãda⸗ diebus ſolitudinis ſuę: quando fueritis in Mala. ². a ta mea, Pſed)ſpreueritis leges meas,& iu terra hoſtili ſabhathizabit.& requieſcet ſi dicia mea contẽpſeritis, ut nõ faciatis ea in ſabbathis ſolitudini 8“ cuxæ a me conſtrtuta ſunt,& adirritum re C perducatis pactũ meũ, ego quoq; hæc fa, bitabatis in ea quoq; ciã uobis. V iſitabo uos&uelociter in ege rint ſtate& ardore, qui cõficiat oculos uFos, de clennas animas ueſtras. Fruſtra fere⸗ uolantis,& ita lugient quaſi gladiũ, ca⸗ ementé, quę ab hoſt: bus deuorabitur. dent nullo perſequente,& corruent ſin⸗ Ponã faciem meã contta uos,& corrue- onA f. 1 guli ſuper fratres ſuos quaſt bella fugien- tis corã hoſtibus ueſiris,& lubijciemini 4 8 mala. Cap. XXYI. lueritis audire me, addã plagas ueſtras uſ emptori quod reliquum eſt annorum, qui his qui oderunt uos, fugietis nemine per- bus ante ſeruiuit mercedihus imputatis: ſequente. Sin aũt nec ſic obedieritis mi= non affliget eum uiolenter in conſpectu hi, addaã correptiones ueſtras ſeptuplum tuo. Quod ſi per hæc redimi non potue- propter peccata ueſtra,& conterã ſuper rit anno iubileo egredierur cum liberis biã quritię ueſtrę. Daboq́; uobis cœlum ſuts. Mei enim ſunt ſerui, filij Iſracl, quos deſuper ſicut ferrũ,& terrã eneã. Conſu- eduxi de terra M gypti. metur incaſſum labor ueſter, nõ proferet C Cuſtodientibus Dei mandata promittun terra germẽ, nec arbores poma prębebũt. D E ueſtra mers co u ſo8s.E mabmn un. pepigl riniuin h 44 8 ealian beri dd erc a p Aucron madl 7 1 katnangtel oa ꝛdie upopecca aanhe a huah N⁴ niudcr nmalleen üt ddmi eiiun enn neine nuunſh:„ (demn lentu. (m. U. dwng em Kofien, lruet di Käcca: Awrgn im K pope irD un din Kmndn numgihaen lutuccf vigalter dn mädi emalc un aümecün Knſänae, u Iqer mchee mſcals rldho AAdm — dmſculd uugäci an ance go mäiits i gen 1 Krirni zuyerfuer ümin am ulldi miend ae Kile i ALuini a dee, tn Qkiane 3 hium 1 ſanit a un nalo, mea a n Kip eg dgom 3 3 tüdeni Il Oho. d a, echaleii u 21 p Ladpene denng hnuu t E dus,&e ce d,& Umulemm 0 tterniinwlh V mo binrurszim t dkaredgind del a an fnaunanh, tn o krauibimun.N ni& upebond” 1 e abttatoreslii ni e min genen dd& aium eriigm 4 ais wecire dine ät wrballn luciät lin euandofterrsn bl a ditt& requicte dl anI docdenn d Kacectrsqyidon .I ueapucbätenne olf aen ebweoliſw d, e nosſonino wrs Mghdü, ed r comenhe es an aclbelxlugt,, un usaudebän, ele- ehe, iu ſtere · peribitis inter gentes; uos qui remanſer ſuis, in terra peccata patrũ ſuoruũ& nec confiteantur iniquitates ſuas,& ma- iorũ ſuorũ recor cati ſunt in me,& ambulauerunt ex ad- uerſo mihi. Ambulabo igitur tra eos,& educã illos in terrã donec erubeſca tunc orabunt pro impietatibus ſuis· Et re cordabor fœderis mei quod pepi G Jacob,& lſaac.& Abrahã. Terrę quoq; agrũ poſſeſsi memor ero:ꝗquę complacebit ſibi in ſabbathis ſuis patiès mabit preciũ, ſolitudinem propter illos. Ipſiu bunt pro pec iudicia mea, Attamen etiam cum eſſent in terr li, non penitus a xi, ut conſumerentur,& irritum facerem niã iuxta annoru ſäm comeie, en Amaütmega 5 nbalaueritsch Verüsursini, 7 Nauesſentinh. witzutcemai 3r auüerflinäuehn Neus eorum,& recordabor fœderis mei cio. Quod ſi uoluerit redimere a priſtini, quando eduxi eos pti in conſp rum, ego dñ pręcepta& leges, ter ſe& inter fllios per manum Moyſi. AR LLOcutusd eſt q Dũo † Deo) animã ſuã, ſub eſtimatione Leuiticus. 45 Iudicia- ☛ 2— 3 e & noſtilis conſecrati erit qño. Animalx immundũ. B immolari dño non poteſt, ſi quis uo autem terra conſumet. Quod ſi 2 de ijs ali, quod int, tabeſcent in iniquitatibꝰ uerit, adducetur ante ſacerdots: qui diju- inimicorũ ſuorã,& propter dicans utrũ bonum an malum ſit, ſtatuit orũ& ſua affligentur: do precium, quod ſi dare uoluerit is qui of᷑- fert, addet ſuper ęſtimationem quintã par dentur, quibus pręuari- tem. Homo ſi uouerit domũ ſuam,& fan- Aificauerit dño, conſyderabit eam ſacer- & ego con dos utrũ bona an mala ſit,& iuxcta pre- 3 hoſtilem, cium quod ab eofuerit conſtitutũ, uenũ t incircunciſa mens eorũ: dabitur.ſin aũt ille qui uouerat, uoluerit redimere eã, dabit quintã partè ęſtima- gi cum tionis ſupra,& habebit domum. Quod ſi onis ſuę uouerit,& conſe/ cum relicta fuerit ab eis. crauerit dño: iuxta menſurã ſementis eſti ſitriginta modijs hordei ſe ero roga⸗ ritur terra, quinquaginta ſiclis uenunde- catis ſuis, eo quod abiecerit tur argenti. Si ſtatim ab anno incipientis & leges meas deſpexerint. iubilei uouerit agrũ, quanto ualere po- ahoſti⸗ teſt, tanto eſtimabit, ſin aũt poſt aliquan/ bieci eos, neq; ſic deſpe⸗ tum temporis, ſupputabit ſacerdos pecu- qui reliqui ſunt nume- s. Ego em̃ ſum dñs rũ uſq; ad iubileũ,& detrahetur ex pre- grã ille de terra Egy qui uouerat, addet quintã partem ęſtima- . actum meum cum ei ectu gentiũ, ut eſſem deus eo⸗ tę pecunię,& pols 5 deus.) Hęc ſunt iudicia atq; noluerit redimere, ſed alteri cuilihet fue- quas dedit dominus in rit uenundatus, ultra eũ qui uouerat redi⸗ Iſcaèel in monte Sinai mere non poterit: quia cũ iubilei uenerit dies, ſanctificatus erit diio,& poſſeſsio C De uotis reddendis. conſecrata ad ius pertinet ſacerdotũ. 81 Cap. XXVII. ager emptus eſt,& nõ de poſſeſsione ma ñs ad Moylen, dicẽs, iorũ ſanctiflcatus fuerit dño: ſupputabit Loquere filijs Iſtatl,& dices ad eos, ſacerdos iunæta annorũ numerũ uſq; ad iu Homo qui uotũ fecerit,& ſpoponderit bileũ, precium:& dabit ille qui uouerat dabit eũ dño, in iubileo aũt reuertetur ad prio precium. Si fuerit maſculus à uiceſimo an rem dñm qui uendiderat eũ,& habuerat no uſq; ad ſexageſimũ annä, dabit quin⸗ in ſorte poſſeſsionis ſuę. Omnis ęſtima-/ quagima ſiclos argenti ad menſuram ſan ſti ii ponderabitur. Siclus ctuarij:ſi mulier, iriginta. ¹ quinto autẽ qu. anno uſq; uſq; ad annũ quintũ, p quinq; ſcli, profœmina tres. Sexagena, redimet qui obtulit iuxta ęſtimationem D rius& ultra maſculus clos: fœmina dec. Si pauper fuerit,&* redimere noluerit, uendetur alteri, quan- eſtimationẽ reddere nõ ualebit, ſtabit co tumcunq; fuerit ante eſtimatum. Omne ram ſacerdote: et quantũ ille eſtimauerit, quod dño conſecratur: ſiue homo fuerit. & uiderit eũ poſſe reddere, tantũ Jabit. ſiue animal, ſiue ager, non uenietsnec re- Animal aũt quod immolari poteſt qño, dimi poterit. Quicquid femel fuerit con- ſiquis uouerit,* ſanctũ erit,& mutari nõ ſecratũ, ſanctũ ſanctorã erit dño· Et om/ poterit, id eſt nec melius malo, nec peius nis conſecratto duę offertur ab hemine. bono, quod ſimutauerit,& ipſum quod non redimetur, ſed morte morietur. Om- mutatũ eſt,& illud pro quo mutatum eſt, nes decimę terrę ſiue de pomis arborum 69 ⸗ — 1 ö „ 3 — ꝗ qä— 5 idebit eam.] Sin aũt eum ——*—— 3— ——— — uiginti ꝗbolos habet. iPrimogenita quę Exocl. 30. b ad uiceſimũ, maſculus dabit ui adꝶ deũ) pextinent nemo ſanctiicare po⸗ Num.ʒ. g ginti ſiclos: fœmina dect᷑. Ab uno menſe terit& uouere, ſiue bos ſiue ouis fuerit: Eze.45.d pro maſculo qabunt᷑ Dñi ſunt: Quod ſi immundum eſt animal dominum dabit quindecim ſi Tſuam,]& addet quintam partẽ precij,ſi tuam ſiue ſiue „ Pra, ſicut pręceperat dñs Moyſi. Nume⸗ Ceremoniæ Numeri. ſiue de frugibus, Idi ſunt,& illi anctift⸗ mogenito Iſfariis per generationes& ſuj cantur. Si quis autem uoluerit redimere milias ac domos ſuas,& nomina capitũ decimas ſuas, addet quintam partem ea- ſingulorũ, omne quod ſexus eſt maſculi- rum. Omnuun decimarum bouis& ouis mud uiceſimo anno& ſupra procedentiũ (& caprę,) quę ſub paſtoris uirga tran⸗ ad hellũ, quadragin aſex millia quingen ſeunt, quicquid decumum uenerit, ſancti- ti. De filijs Simeon per generationes&& ſuas flcabitur domino. Non eligetur non bo- familias ac domos cognationũ ſuarum re num nec malum, nec altero commutabi- cenſiti ſun: per nomina& capita ſingu- tur, quis mutauerit,& quod mutatum lorum omne quod ſexus eſt maſculini 3 eſt,& pro quo mutatum eſt, ſanctificabi- uiceſimo anno& ſupra, procedentiũ ad tur domino,& non redimetur. Hæcſunt bellũ quinquaginta nouè millia trecéẽti. Pręcepta que mandauit dominus Moyſi Defllijs Gad per generationes& famuli- ad filios Iſrael in monte Sinai. as ac domos cognationũ ſuarũ recenſiti Liber Nume ri, Hebrai⸗ ſunt per nomina ſingulorum à uiginti an- . nis& ſupra, omnes qui ad bella procede ce Vaiedabber. rent, quadraginta quinq; millia fexcenti Nume rantur bellieri uri iuxta duo- quinquaginta. De fllijs Iuda per genera- decim tribus Iſraël. Cap. I. tiones& familias ac domos cognationũ Ocutusq; eſt dñs ad Moy- ſuarum, per nomina ſingulorũ à uic eſimo een in deterto Sinai in taber anno& ſupra, omnes qui poterãt ad bel- naculo foœderis, prima die la procedere recẽ᷑ſiti ſunt ſeptuagintaqua menſis ſecundi, anno altero tuor millia ſexcti. De filijs Iſachar per egreſsionis eorũ ex Mgy- generationes et amilias ac domos cogna Exo. z0. b pto, dicẽs. Tollite ſummã uniuertę con⸗ tionũ ſuarã. per nomina ſingulorũ à unce gregationis fliiorum Iſraél per cognatio ſimo anno& ſupra, omu es qui ad bella nes& domos ſuas,& nomnna ſingulorũ, ꝓcederẽt recẽſiti ſunt quinquag inta qua- quicquid ſexus eſt maſculin à uiceſumo tuer millia quadringéti. De fljs Zabulõ anno& ſupra, omniũ uirotũ fortiũ ex Iſ- per generationes et tam ilias ac domos co cos ratl,& numerabitis Teas] per turmas ſu- gnationũ ſuarũ recenſiti ſunt per nomina as, tu& Aarõ. Erũt; uobiſcũ principes ſingulorũ à uiceſimo anno& ſupra, oẽs tribuũ ac domorã in cognationibus ſuis. qut poterãt ad bella procedere, qumqua- quorũ iſta ſunt nomina. De( tribuRubẽ, gintaſeptẽ millia quadringẽni. De filijs Io Elizur ſilius Sedeur. de(tribu) Simeon, feph,flliorũ Ephraim per generationes et Salamiel fllisSurriſaddai. de(tribu)luda, familias ac domos cognationũ ſuarũ re/ B Nahaſfſon filius Aminadab. de(tribu)lſa char, Nathanasy fllius Suar. de tribu) Za mo anno& ſ upra, omnes qui poterãt ad bulon, Eliab ſt' ius Helon. Filiorũ aũt lo⸗ bella procedere, quadraginta millia quin leph, de(tribu) Ephraim, Eliſama flius gentl. Porro filorũ Manaſſe per genera Ammiud. de( tribu) Manafte, Gamaliel f tiones& familias ac domos cognationã lius Dh adaſſeur. dec tribu) Beéiamin, Abi- ſuarũ recenliti ſunt per nomina ſingulorn dam fi us Gedeonis. de(tribu) Dan, A⸗ à uigint: annis& ſupta, omnes qui pote⸗ hiczer liltus Ammiſaddai. de(tribu)Aſer, rant ad beila procedere, triginta duo mit Phegte iius Ochrã. deſ tt bau) Gad, E- lia ducenti. De filijs Beniamin per gene⸗ liaaph filius Duel. de tribu) Nephthali. rationes& familias ac domos cognatio- Ahira filiuus Enan. Hi nobiliſsimi princi⸗ nũ uarã recenſiti ſunt nominibus ſingulo leden demereanttaajtahenor edzwerhno anodehnerenaa Tulerst Ne⸗ 8 Xerc aet, Iuos poterat ad bella procedere, trigintaquin rtat Oyſes& Aar cũü omui uugt ue millia quadringètt. De fllijs Da per multitudine,& COgregauerãt primo die generationes,& familias, ac domos co- percogna- gnationũ ſuarum recenſiti ſunt nomini⸗ mẽſis ſecundi, recẽientes eo 3. 8.— 4 2* tiones& domos ac familias& capita& bus ſingulorũ à uiceſimo anno& ſupra, Omnes qui poterant ad bella procedere, nomina ſingulors à uiceſimo anno&e ſu- ſexagtnta duo millia ſeptingenti. De fi- , 1 PILll14. ratic; ſiunt in deſerto Sinai. De Rub? PprI Hijs Aler per get 3 oge⸗ domos UApni . fuuig ies heu laanaan i pll 9 mqatgnn 1de tobr tellaing e iltipe e de dw K mͤelen n rmmiain den uliml un ces Mäcn Tn tneg wne m Wb liir 3a ainruan u3. etbu, tcen t cenſiti ſunt per nomina ſingulorũ à uiceſt 6 nerationes& familias ac E rint m kian 4 dairend uin inrete men tillge — aange fin nlnnnoll utn. leinwaj dn. denac den (hinm n ſe aln Ac ennde Aüe dLerab g 1 Oau Rᷣ dndic 5 g. Weexll Uhennen maper a bigen ternſin zcran tionã! tulcrm upe wirar b numc odecin nod co nder hu ad heicrat milu! „ cn non(un c a4 indim R lupet 2 halen nuct. mia uer acperg prohc dernacui puiiqus Maada 5 per u i. Porno aadr: udun fn imn prn .II 4 Aoyſe uper uer cognant ltors) le. eru Ado- dutmu ex ĩeis N 1 kepazin luxaci dun, gudii den.& 3ana beei lt 1 Ceremoniæ 112* Peieaat domos cognationum ſuars recenſiti ſunt 1„r A anl ais per nomina lingulorũ Auiceſimo anno et 4 ap uch Gi, ſupra, omnes qni poteraàt ad bella proce⸗ Vuccrh 4 dere, quadraginta millia& mille quingè ſ8 ra lage* ti. De filijs Nephthali per generationes c n, dennraatt& tamilias ac domos co nationũ(uarũ ne an Vlrhähun 1 recenſitiſunt nominibus ſingulorum à ui ml Pe ſapia ceſimo anno& ſupra, omnes qui poterãât u S 33 nadun ad bella procedere, quinquagittatria mil nq. 2 du deebni lia quadringèti- Hi ſunt quos numeraue- 2 66 nälla tec runt Moyles& Aarõ,& duodecim prin os ecdi dnesgea cipes Iſra lingulos pex demosc OSnatio an n iid uan naai nuù ſuarũ. Fueruntq; omnis numerus fłlio ta⸗ nnulttd rũ lſraſper domos& familias ſuas à ui- ra a addelaga ceſimo anno& ſupra, qui poterãt ad bel in dn mllaſen la procedere, ſexcenta tria millia uirorũ 2 ucapergacn, quingenti quinquaginta L. euite aut Tin t1 er dr, Sccgm ih tribu tribubus) lamiliarũ ſuarũ non ſunt nume pN en Wubrauane rati cũ eis. Locutus; eſt dñ ad Moy- ee Aüpocräattt ſen, dicens, Tuhum L. eui noli numera- 8G unkenwgaam re, ueq; pones ſummam eorum cum filijs 4 eültß latam onſtitue Iſtaẽh, fed onſtitues Jeos ſuper taberna/ nes a Sac domoco G culum teſlimonij& cuncta uaſi eius,& 68 nalngalbtiine quicꝗd ad ceremonias pertinet. Ipſi por- & a mes guialbeh tabunt tabernaculũ& omnia utenſilia e- ted 11 uinguging jus,& erũt in miniſterio, ac per gyrũ ta- ou nnr Deflxenddü bernaculi metabũtur.Cũ proficiſcendum r19 re ulusac caucgc fuerit deponãt N.euitę tabernaculũ, cum as e alunrpetneum Caſtrame- Ecaſtrametãda, Jerigèt, quiſquis externo lut aermo en,ch tanckun. rã acceſſerit, occidetur. Wletabuntur aũt 1ad e xccere aunge⸗ caſtra fllij Iſraelunuſquiſc; per turmas et mil aP igin Deülßh cuneos ato; exercitu( au. Porro Leuitae i8g anergenerniane per gyrũ tabernaculi figẽt tetoria, ne fiat doh— emanonälünit indignatio ſuper multitudinẽ iiorũ Iſra- det ener lunucäiuid! el.& excubabãt in cuſtodijs tabernacu- d e.es qu pacl li teſtimonij. Fecerũt ergofllij Iſrael iux ded uns gutamiln ta omnia quę pręceperaàt dm² Moyf. ol unnſe agun COrdmentur Rationer caſtrorum, re- mn e mos cogmii e, Vin feneewn 5. In. litit n uominalägoti u d.5 11f 188 apt De fam enll 10 A dellg uad 8, G aru 1 oiet 0 u 1 A LLOeutusq; et dm; ad Moyſen& Aa- ron, dicens, Singuli per turmas ſgna atq; uexilla& domos cognationũ ſuarũ ſlij caſtrametabuntur fllioru] Iſrael per gy rum tabernaculi fœ deris. Ad orientẽ lu- 3n ornes guipu nigintacuon immpergen onos cogn em inibulhmn 96 7 7..— 2 de cra omnes d ertiiq; princeps flliorũ eius Nahaſſon fi⸗ 1 reemgmwumm lius Aminadab,& omnis de ſtirpe eius = echſlih ſumma pugnantium, ſeptuaginta quatuor eu ae omtöh ſexcenti millia ſexcentorũ. Iuxta eũ caſtrameta i lun ſomul ti ſunt, de tribu Iſſachar, quorũ princeps amo hm ſuit Nathanael fllius Suar.& omuis nu- 8 zeaßee merus pugnatorã eius quinquag intaqua 4 7 4..*„* 4 11 Whcten V aoe millta quadringenti In tribu Zabu a ee lan l0 dono 2 Numeri. 46 lon princeps fuit Elfab flius Helon, om- nusq; de ſtirpe eius exercitus pugnatorũ- quinquaginta ſeptẽ millia quadringentt. Vniuerſſ qui in caſtris Iudę annumerati ſunt, fuerunt centum octog inta fex millia quadringenti,& per turmas ſuas primi e- gredientur. In caſtris fillorum Ruben ad meridianã plagam erit princeps Eliſur fi lius Sedeur.& cunctus exercitus pugna- torã eius qui numerati ſunt, quadraginta ſex millia qningenti. Iuxta eũ caſſrame- tati ſunt de trihu Simeon, quorũ princeps fuit Salam elfilius Suriſaddai,&- cunctis exercitus pugnatorum eius qui numerati ſun: quinquagmtanouẽ millia trecèti. In tribu Gad princeps ſuit Bliſaph filiꝰ Du⸗ el.& cunctus exercitus pugnatorum eius ꝗ numerati ſinn, quadraginraqumc mi⸗ lia fexcenti quinquaginta. Omnes qut re cenſiti ſunt in caſtris Ruben, centũ quin- quaginta millia,& mille quadringenti qumquaginta per turmas fuas, in ſecũdo loco proflciſcentur. Leuabitur autiaber- naculũ teſtimonij per officia Leuitarũ et tur uas eorũ, quomodo erigeꝛur. ita& de ponetur. Singuli per loca& ordines uos proficiſcẽtur. Adoccidentalẽ plagã erũt caſtra filiorũ Ephraim, quorum princ eps fuit Eliſamu fllius Aumiud, cã cas excer citus pugnatorũ eius, qui numerati ſunt, quiadraginta millia quingèi. Et eũ ets tri bus flliorũ Manaſſe quorã princeps fuit Gamaliel fllius Phadaffur, cunctusq; ex- ercitus pugnatorũ eius, qui numerati ſunt triginta dio millia duct᷑ti. In iribu fͦiorũ Bemamm princepsfuit Abida filus Ge- deonis.& cũctus exercitus pugnatorũ e- ius ꝗrecẽſitiſunt, trigintaquinq; millia quadringẽti. Oès qui numerati ſunt in ca Hris Ephraim, centũ odo millia centũ ꝑ turmas ſuas, tertij profſlciſcent᷑. Ad aquilo nis partẽ caſtram etati ſunt fllij Dan: quo rũ princeps fuit Ahiezer filius Ammiſad dai, cũctus exercitꝰ pugnatorũ eiꝰ, qui nu merati ſunt, ſexaginta duo millia ſeptin- das figet tentoria per turmas exercitꝰ ſui, gtti. luxta eũ fixere tentoria de tribu R⸗ D ſer, quorũ princeps fuit Phegiel flli? O- chrã, cũctus exercitus pugnatorũ eius numeratiſunt, quadraginta millia et mil- le quingt᷑ti. De tribu filiorum Nephthali princeps fuit Ahira, filius Bnan. cunctus exercitus pugnatorũ eius quinquagima tria millia quadringenti. Ommes ꝗ nume rati fumt in caſtris Dan, ſVerunt centum qaincqua⸗ ———— 4 he ääääͤ“ — ſ — 9 Ceremoniæ. quinquaginta ſeptem mĩllia ſexcenti,& nouiſsimi proficiſcentur. Hic numerus fi- liorã Iſraęl.per domos cognationũ ſuarũ et turmas diuiſi exercitus, fexcentaria mil lia quingenti quinquaginta. L euitę autẽ nõ ſunt numerati inter filios Iſraẽl.ſic em̃ pręceperat dũs Moyſi. Fecerã iq; fllij Iſ- raẽl iuxta omnia quę mãdauerat dñs. Ca ſtrametati ſunt per turmas ſuas,& profe- cti per familias ac domos patrum ſuorũ. CLeuitis datur admintratio ſacrorum, Cpnumerantur pro primOge nitis Iſraël. Cap. 111. A HEſun generationes Aarõ& Mo Vſi, in die qua locutus eſt domin“ ad Moyſen in monte Sinai. Et hęc nomina filiorũ Aaron, ſi primogenitus eius Na- dab, deinde Abiu& Eleazar& Itha- mar. Hęc nomina filiorũ Aaron ſacerdo- tum qui unci ſunt,& quorum repletę& conſecratę manus ut ſacerdotio fungeren Leu. i0. a tur. Mortui ſunt em̃ Nadab& Abiu, 1. Par.24. a cũ offerrent ignẽ alienũ in conſpectu do- mini in deſerto Sinai, abſq; liberis, fun- ctiq; ſunt ſacerdotio Eleazar& Ithamar corã Aaron patre ſuo. Locutusq; eſt do minus ad Moyſen, dicens, Applica tribũ L eui.& fac ſtare in conſpectu Aaron ſa cerdotis, ut miniſtrent ei,& excubent, et obſeruẽt quicquid ad cultũ pertinet mul/ titudinis, corã tabernaculoteſtimonij,& B cuſtodiant uaſa tabernaculi, ſeruientes in miniſterio eius. Dabisq; dono Leuitas Aaron& fllijs eius, quibus traditi ſunt a filijs Iſraẽl. Aaron aũt& filios eius con- ſtitues ſuper cultũ ſacerdotij. Externus 4 ad miniſtrandã acceſſerit, morietur. I. O cutusq; eſt dñs ad Moyſen, dicens, Ego tuli L euitas a filijs Iſraẽpro omni primo genito qui aperit uuluã in fllijs Iſratl, e- runtq; Leuitę mei. Meum eſt em omne Int᷑. 8. c primogenitũ ex quo percußi ſſprimoge- Exo. 135:a nitos in terra M gypti, ſanctificaui mihi quicquid primũ naſcitur in Iſrael, ab ho- mine uſq; ad pecus, mei ſunt, ego dñs. L0 cutusq; eſt dñs ad Moyſen in deſerto Sĩ nai, dicens, Numera filios L. eui per do- mos patrũ ſuorũ& familias, omnem ma- Axo. 6. c ſculũ ab uno menſe& ſupra. Numera- uit Moyſes ut pręceperat dñs,& inuenti ſunt filij Leui per nomina ſua, Gerſon et Caath& Merari. Filij Gerſon, Lebni-. & Semei. Fiij Caath, Amram, et leſaar, Hebron& Oaiel. Filij Merari, Moho- 42 Exo. s. d Numeri. li,& Muſt. De Gerſon fuere familię duę, Lebnitica,& Semeitica, quarũ numera- tus eſt populus ſexus maſculint ab uno menſe& ſupra ſeptẽ milliat quingento- quingai rum. Hi poſt tabernaculũ metabũtur ad occidentem ſub principe Heliaſaph filio L aël. Et habebũt excubias in taberna- culo fœderis, ipſum tabernaculũ& ope- rimentũ eius, tentoriũ quod trahiitur ante fores tecti fœderis,& cortinas atrij, ten- torium quoq; quod appenditur in introi- tu atrij tabernaculi,& quicquid ad ritũ altaris pertinet, funes tabernaculi& om- nia utenſilia eius. Cognatio Caath habe bit populos Amramitas& leſaa ritas& Hebronitas& Ozielitas. Hę ſunt fami- lię Caathitarũ recenſitę per nomina ſua, omnes generis maſculini ab uno mẽſe& ſuprta. octo milliaſexcenti, habehunt ex- cubias ſanctuarij,& caſtra metabũtur ad Meridianã plagã. Princepsq; eorũ erit Eliſapham filius Oziel,& cuſtodient ar cam, menſamq́;& candelabrũ, altaria et uaſa ſanctuarij, in quibus miniſtratur,& uelum, cunctaq́; huiuſcemodi ſupellecti- lem. Princeps aũt principũ Leuitarũ E- leazar filius Aaron ſacerdotis, erit ſuper excubitores cuſtodię ſanctuarij. At uero de Merari erũt populi Moholitę& Mu ſite recenſiti per nomina ſua, omnes gene ris maſculini ab uno menfe& ſupra, ſex millia ducenti. Princeps eorũ Suriel filiꝰ Abithaiel, in plaga ſeptentrionali caftra metabunt. Erunt ſub cuſtodia eorũ tabu- lę tabernaculi& uectes,& columnæ ac baſes earũ,& omnia quę ad cultũ huiu- ſcemodi pertinent, colunęq; atriſ per cir cuitũ cũ baſibus ſuis,& paxilli cum funi bus. Caſtrametabumur ante tabernaculũ E foœderis, id eſt ad orientalẽ plagã, Moy- ſes& Aaron cũ filijsſuis, habentes cuſto diã ſanctuarij in medio flliorũ Iſracl. quiſ quis alienus acceſſerit, morietur. Omnes E euitę quos numerauerunt Moyſes& Aaron iuxta pręceptũ dñi per familias ſuas in genere maſculino à menſe uno& ſupra, fuerũt uiginti duo millia. Et ait do minus ad Moyſen, Numera primogeni- tos ſexus maſculini de filijs Iſrasl ab uno menſe& ſupra,& habebis ſummã eorũ. Tolles; Leuitas mihi pro omni primo- genito flliorũ Iſraẽl, ego ſum dñs,& pe- cora eorũ pro uniuerſis primogenitis pe- corxum filiorũ Iſcaẽl. Recenſuit M KMcut G amen lam 33 wiiuxn N 3 dl on t Ddög us prumamt en Nuiullofuen umi l enmſcrgi i umbuind 8. uttewi tane oaciäcn (hulmg We i 4 lusaſte Lmäm, unn (whmäd ein Ahnla nit Tiuim an airüan mnt thewabdſe i mui.T. na vin uäd en. oh Me liun R dn wennbeni Dr fid parerurin r a migaläe V nen ſ ſeing wrr 1 aiad e waüldat m gcd ſuun ömi. räcn. Chbwln.. nig Dcimn. bemui 5 u 2 E —⁹ * 1 n liatl- doscor domun pꝛugit Leun . accip h adme poigint ue ron d bpra ſa m corũ umerua Amille: Lloram atem. n quodj nalat c 1II. dfien& mm hio uper do anno ette nn, oma Lmnitr Rcultas n fader lentur A a unt c pendetan teltmon Ibyact Tathos? desſenpe R palh nent uelzu de mä acinchnn cem, 6 auod tralun — 6 tken⸗ 2— det ſonini tenlab unonie 2 thahedunen damenbänag 1 Acegsqg eoräan 8 1 R alodſenz 5 edarü,zlana Ip a Sminikaun, mamodilipelta, a ripüleuiaih! inrldti, aitlge uiteräuj. Auum aero Koholit du On fua omnesge Gnnfe C lapn e mnseoruguralh m entrionalicain du iodn ecränhu au,& colunnaz rane ad clltäha 12 Hn qp arrſpeti en paxllicam w urruntetabenwaui ar vollephagi l etil mabenteseli i arliorä linelequl roneetur. Oune rarunt Moyled erlüi per anils dur h Amenleunodh Knilli. Btaäch 1 neen ptinopei b nijsltal mn ari Flummieci. Aien toomnipim 2. lunc,K M ra rimogerlöge 1 aaliu n V Ceremoniæ. ſicut pręceperat dñs prĩmogenitos filiorũ Iſrael.& fuerunt maſculi per nomina ſua à menſe uno& ſupra, uiginti duo millia ducenti ſeptuaginta tres. Locutusq; eſt dominus ad Moyſen, dicens, Tolle Le- uitas pro primogenitis filiorum Iſrael,& pecora Leuitarum pro pecoribus eorũ, eruntq; Leuitæ mei, ego ſum dominus. In precio autem ducentorum ſeptuaginta trium qui excedunt numerum Leuitarũ de primogenitis flliorum Iſral, accipies quinq; ſiclos per ſingula capita ad men- Bx. z0. b ſuram ſanctuarij— Siclus habet uiginti o- Leu. 27. c bolos. Dabisq; pecuniam Aaron& fl⸗ Eze. 45‧d lijs eius precium eorum, qui ſupra ſunt. Tulit igunur Moyſes pecuniam eorũ qui fuerant amplius, G& quos redemerat à Le uitis primogenitis filiorũ Iſraẽl. mulle tre- centorum ſexagintaquinq; ſiclorum iu- xta pondus ſanctuarij,& dedit eam Aa- ron& filijs eius iuxta uerbum quod prę- ceperat ſibi dommus.. ¶ Officta Ieuitarum per familias diſtri⸗ buuntur. Cap. I111I. A L. Ocurnoc eſt dñs ad Moyſen& Aa- ron, dicens, Tolle ſummam flliorum Caath de medio Leuitarum per domos & familias ſuas, à triceſimo anno et ſupra uſq; ad quinquageſimũ annum, ommum qui ingrediuntur, ut ſtent& miniſtrẽt in tabernaculo fœderis. Hic eſt cultus filio- rum Caath. Tabernaculum fœderis G& Sanctum ſanctorum ingredientur Aaron & fllij eius, quando mouẽda ſunt caſtra, & deponent uelum quod pendet ante fo res, inuoluentq́; eo arcam teſtimonij,& janthina⸗ operient rurſum uelamine rhyacinthina- rom rum] pelliũ, extendẽtq́; deſuper pallium totum hyacinthinũ,& inducent uectes. Menſam quoq; propoſitionis inuoluent ea hyacinthino pallio,& ponent cum Peol thuribula& mortariola, cyathos& cra- teras ad liba fundẽ da, panes ſemper in ea erunt, extendentq́; deſuper palliũ cocci- neum, quod rurſum operient uelamento ianchina⸗ †hyacinthinarum]) pelliũ,& inducẽt ue rum ctes. Sumẽt& pallium hyacinthinũ quo operiẽt candelabrũ cum lucernis& for- cipibus ſuis,& emunctorijs,& cũctis ua- ſis olei, quę ad coneinnandas lucernas ne ceſſaria ſunt,& ſuper omnia ponent ope- janthina⸗ rimentum Phyacinthinarũ) pelliũ,& in- um Aucent uectes. Nec non& altare aureum inuoluent hyacimhino mſtimento,& ex tendent Numert. 47 tendent deſuper operimentũ xhyacmthi⸗- narum] pelliũ, inducentq; uectes. Omnia uaſa quibus mimſtratur in ſanctuario, in- uoluent hyacinthino pallio,& cxtendẽèt deſuper operimentũ hyacinthinarum pellium, inducentq; uectes. Sed& altare mundabunt cinere,& inuoluẽt illud pur- pureo ueſtimẽto, poneniq; cũ eo onmia uaſa quibus in miniſterio eius utuntur, id eſt igniſ receptacula, fuſcmulas ac tridẽ- tes, uncinos& batilla. Cuncta uaſa altaris operient ſimul uelaminerhyacmthinarũ) pellium,& inducent uectes. Qumiꝝ Tin-⸗ uoluerint I Aaron& filij eius lanctuariu &ʒ omnia uaſa eius in cõmotione caſtro- rũ, tunc iurabunt fllij Caath ut portẽt in⸗ uoluta,& non tangent uaſa ſanctuarij nę. moriantur. Iſta ſunt onera flliorum Caaih in tabernaculo fœderis, ſuper quos exit Eleazar fllius Aaron facerdotis, ad cu:us curam pertinet oleũ ad concmnandas lu- cernas,& cõpolſitionis incenſum,& ſa- crificium quod ſemper offertur, et oleum unctionis,& quicquid ad cultũ taberna- culi pertinet, omniṹ; uaſorũ quę in fan- ctuario ſunt.L ocutusq; eſt dñs ad Moy ſen& Aaron, dicens, Nolite perdere po- pulum Caath de me dio Leuitarũ: ſed hoc facite eis, ut uiuant,& non moriantur, ſ. tetigerint Sancta ſanctorũ. Aaron& filij eius intrabunt, pliq; diſponẽt operaſin gulorũ,& diuident quid portare quis de beat. Alij nulla curioſitate uideant, quæ ſunt in ſanctuario prꝛuſq́; inuoluiantur, a- lioquin morientur. Locutusq́; eſt diis ad Moyſen, dicens, Tolle ſummdâ etiam fino rum Gerſon per domos ac familias& co gnationes ſuas à triginta annis& ſupra, uſq; ad annos quinquaginta. Numera o- mnes, qui ingrediuntur& miniſtrant in tabernaculo fœderis. Hoc eſt offlciũ fa- milię Gerſonitarũ, ut portent cortinas tà hernaculi,& tectũ fœ deris operimentum aliud,& ſuper omnia uelamẽ᷑ r hyacinthi num, Itentoriumq; quod pendet in introi tu tabernaculi fœderis, cortinas atrij,& uelum in introitu quod eſt ante taberna- culũ. Omnia quæ ad altare pertinent, fu- niculos q& uaſa miniſterij, jubente Aaron & fllijs eius portabũ fij Gerſon,& ſci- ent ſingu'i cui debeant operi manc ipa- 1i. Hic eſt cultus familię Gerfonitarũ in tabernaculo fœderis, eruntiꝝ ſub manu Ithamar fliij Aaron ſacerdotis. Filios dg; K Merarſ .. 12 ianthinarum ianthinarum iam hinarum Inuolueklt 2 2 Olleraà ... ianthinum oneri D Ithamar fllij Aaron ſacerdotis. Recen- Ceremoniæ Numerf. Merari per familias& domos patrũ ſuo ¶ De immiuunudis extra tæ Ir⸗æ&́ten⸗ rum recenſebis à triginta annis d ſupra dis,& de læge zelotypiæ. uſq; ad annos quinquaginta, omnes qui Cap. V. ingrediuntur ad ofHicium miniſterij ſui, et[Oeurnuac; eſt ñs ad Moyſen, dicès, 1 cultum fœderis teſtimonij. Hęc ſunt one⸗ Pręcipe fllijs Iſraẽl ut eijciant de ca- ta eorum. Portabunt tabulas tabernacu- ſtris omnem leproſum,& qut ſemine flu- ti& uectes eius, colummnas ac baſes earũ, it, pollutusq́; eſt ſuper mortuo: tam ma- columnas quoq; atrij per circuitum cum ſculum quam fœminam eijcite de caſtris, baſibus& paxillis& funibus ſuis. Om- ne contaminent ea, cum habitauerint uo- nia uaſa& ſupellecdilem ad numerum ac biſcum. Fęceruntq filij Iſraei,& eiece- cipient, ſicq; portabunt. Hoc eſt officium runt eos extra caſtra, ſicut locutus erat familię Meraritarum& miniſterium in dominus Moyſi. Locutusq; eſt domi- tabernaculo fœderis: erunt; ſub manu nus ad Moyſen, dicens, L oquere ad fli- os Ifraẽl, vi ſiue mulier cum fecerint ex ſuerunt Moyſes& Aaron& principes omnibus peccatis quę ſolem hominibus ſynagoge flios Caath per cognationes accidere,& per negligentiam tranigrel- & domos patrum ſuorum à triginta an- ſi fuerint mandatum domini, atq; dereli- nis& ſupra uſq; ad annum quinquage- querint, confitebuntur peccatum ſuũ,& ſimum, omnes qui ingrediuntur ad mmi⸗- reddent ipium caput, quintamq́; partem ſterium tabernaculi fœderis:& inuenti deſuper& in què peccauerint. Sin autem ſunt duo millia ſeptingenti quinquagin/ non fuerit qui recipiat, dabunt qmo.& e- ta hic eſt numerus populi Caath qui in/ rit ſacerdotis, excepro ariete qui offertur trant tabernaculum fœderis: hos numera, pro expiatione, ut ſit placabilis hoſtia. uit Moyles& Aaron iuxta ſermonẽ do- Omnes quoq́; primitię quas offerãi filij mini per manum Moyſi. Numerati ſunt Iſraẽl, ad ſacerdotè pertinent:& quic quid & fllij Gerſon per cognationes,& do- in ſanctuariũ offertur in ſingulis,& tradi- mos patrum ſilorum à triginta annis& ſu tur manibus ſacerdotis, ipſius erit. L ocu- pra, uſq; ad quinquag eſimum annum, om tusq; eſt dĩs ad Moyſen, dicẽs: L oquere nes qui ingrediuntur ut miniſtrent in ta- ad̃fliios Iſtael,& dices ad eos, Vir cuius bernaculo fœderis:& inuenti ſunt duo uxor errauerit, maritã q́; contemnès dor. millia ſexcenti triginta. hic eſt populus mierit cũ altero uiro,& hoc maritus de- Gerſonitarum, quos numerauerunt Moy prehendere nõ quiuerit, ſed latet adulte- ſes& Aaron iuxta uerbum domini. Nu. riũ& teſtibus argui nõ poteſt, quia non merati ſunt& ſilij Merari per cognatio- eſt inuenta in ftupro:ſi piritus zelotypię nes& domos patrum ſuorum à triginta concitauerit uirũ contra uxorem ſuã, quę annis& ſipra, uſq; ad annum quinquage uel polluta eſt, uel falſa ſuſpicione appeti- ſimum, omnes qui ingrediuntur ad ex/ tur:adducet eã ad ſacerdotem,& oſteret plendos ritus tabernaculi fœderis:& in- oblationè pro illa decimã partẽ ſati farinę uenti ſunt tria millia ducenti: hic eſt nu-⸗ hordeaceę. nõ fundet ſuper eam oleã, nec merus filiorum Merari quos recenſue⸗- imponet thus: quia ſacrificium zelotypię runt Moyſes& Aaron iuxta imperium eſt,& oblatio inueſtigãs adulteriũ. Offe O domini ger manum Moyſl. Omnes qui ret ięitur eã ſacerdos,& ſtatuet corã do- recenſiti ſunt de L euitis,& quos fecit mino, aſſumetq́; aquã ſanctam in uaſe fi- ad nomen Meyſes& Aaron,& princi- ctili,& pauxillũ terrę de pauimẽto taber pes Iſra?l per cognationes& domos pa/ naculi mittet in eã. Cumq́; ſteterit mulier trum ſuorum ã triginta annis& ſupra, uſ⸗ in cõſpectu dñi: diſcooperiet caput eius, que ad annum qusnquagelimum, ingre⸗-& ponet ſuper manus illius ſacr: flciũ re- dientes ad miniſterium tabernacul,& o, cordationis,& ohlationẽ zelotypię: ipſe nera portanda, fuerunt ſimul octo millia aũt tenebit aquas amariſsimas, in quibus quingenti octoginta. Iuuta uerbum domi cũ execratione maledicta cõgeſsit, adiu- ni recenſut eos Moyſes, unumquenque rabitq́; eam,& dicet, Si nõ dormiuit uir iuxta orflcium,& onera ſua, ſicut pręce- alienus tecum,& ſi nõ polluta es deſerto perat ei dominus. mariti thoro, nõ te nocebunt acuc iſte a- CDe mariſsimę, in quas maledicta cõs cſsi. Sin autem müu us cenge üttbere n extau winäer in crfců nätemd at Go miulpar, E axtu ſu dhnb n d ud ulina n tKl brim z ch icun kund Ank um pourelce mmulle al honk, rmütmi) A plüpo⸗ rimatn Ben ierld häaitt bike Aunmeni raäluim mi Winuche un xem, dnääk in erdai mngepan m dch mmlhn im pitueni (MNe. clenone th 80 71 ILdg ee Noylen nirmat lru,& un fecerintu acemt. zenm Do cüennit ae, cin unenet wicdim Tauis e nmex un Acqui Wexprme achini g un ncem dachnöchn r . 1 10. Um A e m duld ek uic; adaci lſtauin( 1 1i lcparuien 3 48 1 m bad er 3 Conle 4 omthr dntcapin n in lur(o Amui 4 erpati mt Kpatru i, 2 8 d al 1 da lch h ünäe ⁵ 1. 1 lepa endee vunh ad Ma lüdh, 1 un tſännn dätlern anna u b 1 meiit ecgi 2 Am. a äl f d8 18„Smariete qiekrm O3t un paaablis Voln oq a aus okſt xet Sactinenrequlal ät m alingulna! 10 d ipläweriLo 84 M Men diisLoran lch t adeds, Vrrli ert urenip conternä h tet ad E hocmrtwi ent un niit ſedlaeranlte dus en göpotet qn int an pitümddgp ſtu aen irauxoremliig eſt n üſpicioexyje tei un Kdotem Aokat ro en anipnnihtiie noô enperemckänt us de fcumtegpi tio ern saduteri O id Lchmwecnic net an mminuh l lepuiniofc etu)e inc antwi dn in Pweretcyne pet n Pllibs berün⸗ „& Mel zogyiit a u binn nai ont ncögelibah dowintät ,& in um en plunstimn . deramih 1e 2r alkhcihuid lanco u m .. Ceremoniæ aut declinaſti àA uiro tuo atq; polluta es, et cõcubuiſti cũ altero uiro: his maledictio nib.ſubiacebis. Det te dns in maledictio nem, exemplumq́; cunctorum in populo tuo Tſud. putreſcere faciat lemur tuũ,& tu- mẽs uterus tuus diſcũpatur. ingrediantur aquę maledictę uentrè tuũ,& utero tume ſcente putreſcat femur. Et reſpõdebit mu D lier, Amen amen. Scribetq; ſacerdos in li bello iſta maledida,& delebit ea aquis amariſsimis, in quas maledicta congeßit, & dabit ei bibere. Quas cum exhauſerit, tolletlacerdos de manu eius ſacrificiũ ze- lotypię,& eleuabit illud corã dño, impo neic; illud ſuper altare:ita dũtaxat ut pri- us pugillũ ſacrificij tollat de eo quod of- fertur,& incendat ſuper altare:& ſic po- tũ det mulieri aquas amariſsimas. Quas cũ biberit, i polluta eſt,& contẽpto uiro adulterij rea, pertranſibũt eã aquę male- dicionis,& inflato uẽtre cõputreſcet ſe- mur, eritq; mulier in malediction?,& in exemplũ omni populo. Quod ſi polluta nõ fuerit, erit innoxia,& faciet liberos. Iſta eſt lex zelotypię. Si declinauerit à ui ro ſuo,& ſi polluta fuerit, maritusq́; zelo typię ſpiritu concitatus adduxerit eã in cõſpectũ dñi,& fecẽrit ei ſacerdos iuxta omuma quę ſcripta ſunt, maritus abiq; cul- pa erit.& illa recipiet iniquitatem ſuam. ¶ De Naxaræis,& beneciclione ſa⸗ cerdotum.(ap. VI. A LOentusco; eſt Dñs ad Moyſen, di- cès. Loquere ad filios lſrael,& dices ad eo: Vir ſiue muliercã fecerint uotum ut ſancuficentur,& ſe uoluerint Domino conſecrare. à uino,& omni quod inebria re poteſt, abſtinebũt. Acetum ex uino,& ex qualibet alia potione, et ꝗcquid de u- ua exprimit᷑, non bibẽèt: uuas recentes ſic- caiq; nõ comedent, cũctis dieb. quib. ex uoto Dño conſecrant᷑: gcquid ex uinea eſſe poteſt, ab uua paſa uſq; ad acinã nõ Iud 3. a comedent. Omni tẽpore ſeparationis ſuę ſuper ſInouacula non traniibit per) caput eius uſq; ad cõpletũ diẽ ̊ Dño conlecratur. Sanctus erit, creſcẽte cęſarie capitis eius. Omni tẽpore cõſecrationis ſuę ſuꝑ mor tuũ nõ ingrediet᷑, nec ſuperpatris quidẽ & matris& fratris ſororisq; funere cõta minabit, quia cõſecratio Dei ſuꝑ caput B eius eſt. Omnibus diebus ſeparationis ſue ſanctus erit Dño. Sin autem mortuus fuerit ſubito quiſpiam coram eo, pollue- Numeri. 48 tur caput conſecrationis eius, quod radet ilico in eadem die purgationis ſuę,& rur ſum ſeptima.in octaua auiem die offeret duos tuntures. uel duos pullos columbę ſa cerdotiĩ introitu fœderis teſtimonij:faci et ſacerdos unum pro peccato,& alte- rum in holocauſtum, et deprecabitur pro eo, quia peccauit ſuper mortuo: ſanctifi⸗ cabitq; caput eius in die illo,& conſe- crabit domino Fdie I ſeparationis ilfius, offerens agnum anniculum pro peccato. ita tamen ut dies priores irriti flant, quo- niam polluta eſt lanctificatio eius· Iſta eſt lex conſecrationis. Cum dies quos ex no to decreuerat, complebuntur: adducet eũ ad oſtium tabernaculi fœ dexis, ut offe- rat Joblationem eius domino, agnum an- niculum immaculatum in holocauſtum, & ouem anniculam immaculatã pro pec cato,& arietem immaculatum, hoſtiam pacificam, caniſtrum quoq; panum azy- morum qui conſperſſ ſint oleo,& lagana abſq; fermento uncta oleo, ac libamina ſingulorum: quę offert ſacerdos corã do- mino,& faciet tam pro peccato, quam in holocauſtum. Arietem uero immolabit hoſtiam pacficã domino, offerens ſimul caniſtrum azymorũ,& hhamina quę ex morte debentur. Tunc radetur Nazarę- us ante oſtium tabernaculi foœ deris cęſa- rie conſccrationis ſuę:tolletq; capillos e- ius,& ponet ſuper ignem, qui eſt ſuppolſi- tus facr:Hleæio pacificorum. Et armum co ctum arietis, tortamq́; abſq́; fermento u. dies C 2 & offere: Rdo 2i. d.& D nam de caniſtro,& laganum azymum u- um,& tradet in manus nazaręi, poſiq́; raſum fuerit caput eius. Suſceptaq́; rur. ſum ab eo, eleuabit in conſpectu domini. & ſanctificata. ſlacerdotis erunt, ſicut pe- ctuſculum quod ſeparari uſſum eſt,& fe⸗ mur. poſt hęc poteſt bibere nazaręus ui- num. Iſta eſt lex nazaręi. Cum uouerit ob lationem ſuam domino tempore conſe- crationis ſuę, exceptis his quę inuenerit manus eius; iuxta quod mente deucue- rat, ita faciet ad perfectionè ſanctiflcatio- nis ſuę. Locutusq́; eſt dñs ad Moylen, di- cens, Loquere Aaron& fllijs sius, I Sic benedicetis fllijs Iſtael,& dicetis eis, Be nedicat tibi dñs,& cuſtodiat te. Oſtẽdat dñs faciem ſuã tibi,& miſereatur tui. Cõ uertat dis uultum ſuum ad te,& det tibi pacem. Inuocabuntq; nomen meum ſu- per filios Iſraẽl,& ego benedicam eis. 2 CQualia Ecel. 36.6 — Cere moniæ. ¶ Qualia munera obtulerint principes duodecim tribuum in dedica⸗ uonem. Cap. VII. Actã eſt aũt in die qua cõpleuit Moy ſes tabernaculũ,& erexit illud, un- Exod. 40. b xiiq;& ſanctificauit cum omnibus uaſis ſuſs, altare ſimiliter& oĩa uaſa eius. Ob- tulerunt principes Iiraẽt(&) capita fami- ui liarã Xquę Jerant per ſingulas tribus, prę- fecti eorũ qui numerati fuerant, munera corã dño ſex plauſtra tecta cũ duodecim bobus. Vnum pꝛauſtrũ obtulere duo du/ ces,& unum bouẽ ſinguli, obtuleruntq; ea in conſpectu tabernaculi. Ait aũt dſñs ad Moyſen, Suſcipe ab eis ut ſeruiant in teſtimonij niniſterio tabernaculi& trades ea Le- uitis iuxta ordinẽ min ſterij ſui. Itaq; cũ ſuſcepiſſer Moyſes plauſtra,& boues,& ea tradidit eos) Leuitis. Duo plauſtra& quatuor boues dedit fflijs Gerſon, iuxta id quòod habebant neceffariũ: quatuor a- lia plauſtra& octo boues dedit filijs Me rari, ſecundũ offlcia& cultum ſuum, ſub manu Ithamar filij Aaron ſacerdotis. Fi- lijs att Caath non dedit plauſtra& bo- ues:quia ſanctuario ſeruiunt,& onera pro prijs portant humeris. Igitur obtulerunt duces in dedicationẽ altaris, die qua un- ctum eſt, oblationẽ ſuam ante altare. Di- xitq; dñs ad Moyſen, Singuli duces per ſinguios dies offerant munera in dedica- riounem altaris. Primo die obtulit oblatio nem ſuam Nahaſſon filius Aminadab de tribu luda:fueruntq́; in ea acetabulum ar genteum pondo centum triginta ſiclorũ, Pphiala argentea habès ſeptuaginta ſiclos iuxta pondus ſanctuarij, utrun; plenum ſimila conſperſa oleo in ſacrificiũ: morta riolum ex decẽ ſiclis aureis plenum incẽ- ſo, houem de armento,& arietẽ,& agnũ anniculã in holocauſtã, hircũq; pro pec- cato:& in ſacrificio paciflcorum boues duos, arietes quinq;, hircos quinq́;, ag- nos anniculos quinq;. hęc eſt oblatio Na haſſon filij Aminadab. Secundo die ob- tulit Nathanatl filius Suar, dux de tribu Iſfachar, acetabuiũ argenteum appendés centum triginta ſiclos, phialam argenteã habentem ſeptuaginta ſᷣclos, iuata pon- dus ſanctuarij, utrunq; plenũ ſimila con- ſperia oleo in ſacrificium: mortariolũ au⸗ reũ habens decem ſiclos plenũ incenſo: bouem de armento& arletẽ,& agnum anniculum in holocauſtũ, hircumq́; pro pecca- Numeri. peccato:& inſicrificio pacificorũ boues duos, arietes quinq; hircos quq́;, agnos anniculos quinq;. hęc fuit obiatio Natha nael flij Suar. Tertio die princeps filio- rum Zabulon Eliab fllius Helon, obtulit acetabulum argenteum appendens centũ triginta ſiclos, phialam argenteã haben- tem ſeptuaginta ſiclos ad pondus ſanctua- rij, utrunq; plenũ ſimila conſperſa oleo in ſacrificiũ:mortariolum aureũ appendens decem ſiclos plenũ incenſo.bouem de ar/ mento,& arietem,& agnũ anniculum in holocauſtum, hircumq; pro peccato:& in ſacriflcio pacificorũ boues duos, arie- tes quinq;, hircos quinq;, agnos annicuæ los quinqʒ. hęc eſt oblatio Eliab filij He lon. Die quarto princeps filiorũ Ruben, Eliſur fllius Sedeur, obtulit acetabulum argenteũ appendẽs centũ triginta ſiclos. phialam argenteam habentem ſeptuagin ta ſiclos ad pondus ſanctuarij, utrunq́; ple num ſimila concperſa oleo in ſacrificium: mortariolũ aureum appendens decem ſi- clos plenum incenſo:bouẽ de armento, et arietem,& agnũ annicuũũ in holocauſtũ, hircumq; pro peccato:& in ſacrificio pa cificorum boues duos, arietes quinq;, hir cos quinq;, agnos anniculos quinq́; hęc fuit oblatio Kliſur filij Sedeur· Die quin- to princeps fiiorã Simeon Salamiel fili- us Suriſaddai, obtulit acetabulum argen- teũ appendens centũ triginta ſiclos. phia lam argenteam habentem ſeptuaginta ſi. clos ad pondus ſanctuarij, utrunq; plenũ ſimila conperſa oleo in ſacrificiũ:morta- riolum aureũ appendens decẽ ſiclos ple- num incenſo: bouẽ de armento,& arietẽ. & agnũ anniculum in holocauſtũ, hircũ que pro peccato:& in hoſtias pacificorũ boues duos, arietes quinq;, hircos quĩq;, agnos anniculos quinq;. hęc fuit oblatio Salamiel fllij Suriſaddai. Die ſexto prin- ceps flliorũ Eliaſaph filius Duel, obtulit acetabulũ argenteũ appẽdens centum tri- ginta ſiclos, phialam argenteã habentem ſeptuaginta ſiclos ad pondus ſanctuarij, utrunq; plenum ſimila conſperſa oleo in ſacrificiũ:mortariolũ aureum appendens decem ſiclos plenũ incenſo. bouẽ de ar/ mento,& arietẽ,& agnũ anniculũ in ho- locauſtum, hircumq́; pro peccato,& in hoſtias pacificorum boues duos, arietes quinq;. hurcos quinq;, agnos anniculos quqp. hęc fuit oblatio Elialaph fllij 5. ie T gunun* arkriehl Kdriug ie cwitip un znair e Srun autalpond 1 lnh e mrviuni en mexim un umimpy Na twiwe imn Tin end en twolma pragbllt em Modrt n mmmim Iut wrherit un Bätul im lei cwipr ne riiun i. iinnb. e umaänmn e n ttich di ckibd na (e eundag im ſictt ie tonddine w Inih a. W IM Ti ug ach Jiiaaip a mätlac a dnc yenmi air nin 1 twäpr ze eamdd amnpam ier dhian d. m on phra⸗ t ꝛcetal ü migm nẽlepn i unnd much maͤens ae am uum m 10,& netts G crlos— 1 Ar i Mu. xultt 2c mätngt n ſepiuꝛ „vnũ lhanci zeckb Po,: doca meftir. win 9 bzc zuiu.D in Abic ꝛbulũ a Iados Pugin urũq pi ucifcn. sdecem umemo, mmin bol dKinh 9 etes Cunn — — — s Oun Gesderni Dan Ahn aceabe atnginte nrm ſep⸗ varij uuri om dan Rndente i de um rüͤmnbelc Knhodi desqring Scung. Armſ3 or Iſer acdtadul dei ch aonos nnin hno Bubilie re epsülcrihe 8= ddtultacenh 3 lcrficidenarr 5 mnl Wdecä le 8.1=umento dene ca holiaspaciti ar e enc tsgli ai a Pß⸗lecküttdan Ad Delervpi lius Doc’ dhut eg üdens crumh ph M a geltei bentn ( Sonu ſaurh coripela oci = emn jan nlo bolich- ä aniauün i „* ropeccid,d u les dlch, cend anbdeunta 3 laenäanniahmeg P propeccane bodesdhth ä E Galaniel fllius Phadaſſur, obtulit aceta- 1 Ala bntu tig ntu niginälg, 1e abentemſu 22 amrjunnng d = cleo m lacnfelu un u pendens qecene⸗ n ousè de amend us uü inhodculd = Kinſaaedn 1 K areete quing allos qung.e Hm Jeleur Degg⸗ l wcn Kumüll- an a cedabulumanar a a riginaaldiesgtn I emſeptagbad m u rij, utranggpli nõ ſimila conſperſa oleo inſacrificium. incenſo. mortariolũ aurcũ appen plenũ incenſo, tem, et agnũ annicu hircumq; pro peccato, ficorũ boues duos, arietes quinq;,hircos oblatio teum appẽdens cen holocautä’ lid E ta ſiclos ad pond 1os, NeG 1 Dosanlals aaläüſon. 9 de lauci0, principum munera: Numeri. b Die ſeptimo princeps filiorum Ephraim teũ appendens centũ triginta ſclos,phia- lilama flliuus Ammuud, obtulit acetabu lam argented habentẽ ſeptuaginta ſiclos dum argenteũ appendens centũ triginta ad pondus ſanctuarij: utrunq; plenum ſi⸗ ſiclos:phialã argenteam habentẽ ſeptua⸗ mila conſperſa oleo in Hacrificiũ: morta nta liclos ad pondus ſanctuarij, utrũq; riolum auren appendens decè ſiclos ple/ plenum ſimila conſperſa oleo in ſacrifi⸗- num incenſo.bouẽ de armento,& arietẽ, cium. mortariolum aureũ appendens de/& agnũ anniculum in holocauſtum, hir⸗ cem ſiclos plenũ incenio.bouẽ de armen cumq; pro peccato.& in hoſtias pacifico to,& arietem,& agnũ anniculum in ho rum boues duos, arietes quinc, hircos locauſtum, hircũc pro peccato,& in ho quinq;, agnos anniculos quinq;. hęc fuit ſtias pacificorũ, boues duos, arietes quin oblatio Phegiel fllij Ochrã. Die duode- que, hircos filiorũ Nephthali Ahira qumq;⸗agnos anniculos quin elmo princeps fili h que. hꝛæc fuit oblatio Elſama flij Ammi fllnus Enan obtulit acetabulu argenteum ud. De octauo priuceps Riliorũ Manaſſe appendens centũ triginta ſiclos, phialam argenteã habentem ſeptua ginta ſiclos ad pulũ argenteũ appendens centã triginta pondus ſ anctuarij, utrunq; plenum ſimi⸗ ſclos, phialã argentei habentẽ ſeptuagin la oleo conſperſa in ſacrificium.mortario ta ſᷣclos ad pondus ſanctuarij, utrũc ple lum aureũ appendens decem ſiclos plenũ bouem de armento,& arietem, dens decẽ ſiclos,& agnũ anniculũ in holocauſtũ, hircum bout de armento,& arie, que pro peecato,& in hoſtias pacifico- lum in holocauſtum, rum boues duos, arietes quinq;, hircos & in hoſtias paci quinq;, agnos anniculos quinq;. hec fuit quinq;, agnos anniculos quinq;. hæc fuit tione Jaltaris oblata ſunt à principibus Iſ oblatio Gamaliel filij P haduffur. Die no ratl, in die qua confecratũ eſt. acetabula no princ eps flliorũ Beniamin Abidanfi argentea duodecim, phiale argentee duo lius Gedeonis, obtulit acetabulũ argen. decim. mortariola aurea duodecima ita ut tũ txiginta ſiclos, phia centũ triginta ſiclos argenti haberet unũ lam argenteã habentem ſeptuaginta ſic- acetabulu,& ſeptuaginta ſiclos haberet los ad pondus fanctuarij, utrũq; plenum una phiala, id eſt in communi uaſorũ om ſimila conſperſa oleo in acrificiũ· mor/⸗ nium ex argento ſcli duo mĩillia quadrin tariolũ aureum appendens decem ſiclos genti, pondere ſanctuarij, mortariola au- plenũ incenſo. bouem de armento,& a rea duodecim plena incenſo. denos ſiclos rietem.& agnum anniculum in holocauu- appendentia pondere ſanctuarij, id eſt ſi- ſaum, hircũ q́; pro peccato.& in hoſtias mul auri ſicli centũ uiginti. boues de ar- ietes quinq; hir mento in holocauſtũ duodecim, arietes pacificorã houes duos, ant cos quinq;, agnos anniculos quinq;. hęc duodecim, agmt anniculi duodecim,& li fuit oblatio Abidan fllij Gedeonis. Die bamenta eorũ. hirci duodecim pro pec- decimo princeps flliorũ Dan Ahiezerfl cato. in hoſtias paciflcorũ, boues niginti lius Ammiſaddai obtulit acetabulũ ar- quatuor, arietes ſexaginta, hirc ſexagin- genteũ appendẽs centum triginta ſiclos, ta, agni anniculi ſexagſĩta. Hęc oblata ſunt phialam argentes habentem ſeptuagin⸗ inx dedicatione Jaltasis, quaãdo unctũ eſt. us ſanctuarij, utrũq́; pie Cũgo ingrederet Moyles tabernaculum num ſimila conperſa oleo in ſacrificium. fœderis, ut conſuleret oraculum, audie- mortariolã aureum appendens decẽ ſic. bat uocem loquentis adſe de propit ato- los plenum incenſo, bouẽ de armente& rio quod erat ſuper arcam teſtim onij in⸗ ariet?,& agnum annicu' ãin holocauſtũ, ter duos cherubim, unde& loquebatur. hircũ q pro peccato.&x in hoſtias paciſf DPe lucernis ponendis,& I etutli⸗ corum boues duos: arietes quinq; hircos conſecrandirs.(ap. VIII. quinq; agnos anniculos quinc;. hæc kait Ocutusq; eſt dñs ad Moyſen, dic s., obiatio Ahiezer fllij Ammiſiddai. Die Loquere Aaron,& dices ad eũ, Cũ und cimo princeps filiotũ Aſer, Phegiel poſuerts ſeptem lucernas,(candelabrum filius Ochtan, cbiulis acetabulumargen in auſtrali parte erigatur Hoc ixitur prę- teum h 3 cipe Ahirafilij Enan. Hęc indedica dedicationem —,— 8— ö primogenitũ in terra Mgypti, fanctifica mis& lactucis agreſtibꝰ ui eos mihi:& tuli Leuitas pro cũctis pri ut ſeruiãt mihi pro Iſraẽl in tabernaculo mundus 1 Plaga, ſi aufi fuerint accedere ad ſanctura⸗- Ia de „ Cere moniæ Numeri. cipe ut lucernę contra boreã eregione re Aaron& fllijs eius. Sicnt pręceperat do ſpictant ad menſam panũ propoſitionis,) minus Moyſi de Leuitis, ita factum eſt. contra eã partem quã candelabrum reſpi Locutusq; eſt dominus ad Moyſen, di- cit, lucere debebunt. Fecitq; Aaron,& cens, Hęc eſt lex L. euitarum. A uiginti- impoſuit lucernas ſuper candelabrumo ut quinq; annis,& ſupra, ingrediẽtur ut mi pręceperat dñs Moyſi. Hc aũt erat fa⸗ niſtrent in tabernaculo fœderis · Cumq; ctura candelabri. x auro ductili, tã me- quinquageſimum annum etatis impleue- dius ſtipes quàm cuncta quę ex utroq; ca rint, ſeruire ceſſabũt, eruntq; miniſtri fra lamorum latere naſcebantur, uxta exem trum ſuorum in tabernaculo fœderis„Ut plum quod oſtendit dñs Moyſi, ita ope- cuſtodiant qusę ſibi fuerint commendata, ratus eſt candelabrũ. Et locutus eſt dmñs opera autem ipſa non faciant, ſic diſpo/ ad Moyſen, dicens, Tolle Leuitas ex me nes L. euitis in cuſtodijs ſuis. dio filiorũ Iſrac,& purificabis eos iuxta(Quanao Daſi ha celebrant, quomo⸗- hunc ritum. Aſpergantur aqua luſtratio- do nubis dutlus profedui nis,& radant oẽs pilos carnis ſuę. Cũq; ſunt.(ap. IX. 8 Ruerint ueſtimenta ſ ua,& mundati fue- LOcutus quoq eſt dñs ad Moyſen in A rinttollent houem de armentis,& liba⸗- L- deſerto Sinai anno ſecundo, poſtquã mentũ eius ſimilam oleo conſperſam, bo- egreſsi ſunt de terra gypti menſe pri- uem aũt alterũ de armento tu accipies ꝓ%ͦ mo, dicens, Faciant filij Ifrael Phaſe in peccato:& applicabis L. euitas corã ta- tẽpore ſuo, quartadecima die menſis huiꝰ bernaculo fœderis, conuocata omni mul ad ueſperam, iuxta omnes ceremonuas et titudine flliorũ Iſraẽl. Cumq; Leuitę ſue⸗ iuſtificationes eius. Pręcepit; Moyſes rint coram dño, ponent filij Iſratl manus filijs Iſrael ut facerent Phaſe. Qui fecerũt ſuas ſuper eos,& offeret Aaron Leuitas, tempore ſuo, quartadecima die menſis ad munus in cõſpectu dfñii à fllijs Iſrasl ut ſer ueſ perã in monte Sinai. Iuxta omnia quę uiãt in mimſterio eius. Leuitę quoq; po⸗- mandauerat diis Moyſt, fecerunt filij Iſ⸗ nent manus ſuas ſuper capita boũ, e qui⸗ xael. Ecce aũt quidam immundi ſuper a- bus unũ facies pro peccato, et alterum in nima hominis, qui non poterant facere holocauſtũ dñi.ut depreceris pro eis. Sta Phaſe in die illo, accedentes ad Moyſen tuesc; Leuitas in conſpectu Aaron& fi& Aaron, dix erunt eis, Immundi ſumus liorũ eius,& conſecrabis oblatos dño, ac ſeparabis de medio filiorm Iſratl ut ſint mei,& poſtea ingrediantur tabernaculã fœderis ut ſeraiant mihi. Sici; puuifica- bis eos in oblationẽ dñi, quomodo dono Kuß.;*zc donati ſunt mihi a fiitjs Iracl. Pro primo HxOI3.à Semtis quę aperiunt omnẽ uuluã in Ifra- Lucar. d e¹accepi eos. Mea ſunt em̃ omnia primo genita fliorũ lirael, tãex hominibus ch ex iumentis. Ex die quo percuſsi omne non ualeamus oblationem offerre cño in tempore ſuo inter filios lrael: Quibus re B ſpondit Moyſes, State ut conſulam, quid pręcipiat Dñis de uobis. L. ocutus q; eſt dñs ad Moyſen:dicens, Loquere fil ijs If rael, Homo qui fuerit immundus ſuper a- nima, ſiue in uia procui in gente ueſtra, faciat Phaſe dño in menſe ſecundo, quar tadecima die menſis ad ueſperã: cũ azy* comedent illud, 1u d oc non relinquent ex eo quippiã uſq; ma- mogenitis filiorũ Iſcael, tradidiq; eos do ne. iS& I5 Hilforn 1—— os eius non cõfringent, omnẽ ri- Ex- 13.H Nłiorã Ifrael no Aarõ ei fMijs eiꝰ de medio*populi,] tum Ph ſuper anima hominis, quare fraudamur ut. 3 seſt,& in itinere nõ fuit,& tamẽ fœderis,& orent pro eis ne ſit in populo non fecit Phaſe, exterminabitur anima 1 populis ſuis, quia ſacrificiũ dño nõ tulit tempore ſuo: peccatum ſuum Ipſe portabit. Peregrinus quoq;& aduena ſi C fuerint apud uos, faciẽt Phaſe dio iuxcta ceremonias& iuſtiflcationes fuas. Prę ce ptum idem erit apud uos tã aduenę, quã indigene. Igitur die qua erectum eſt ta- Ex. 40 bemaculum, operuit illud nubes. 4 ueſpe re aſe obſeruabãt. Si quis autem& loan. Kicebꝛ xebiſc n id eu m ebuiſtt au ndilucn lrꝛcim m. Dert d wuadt nilttir pr Inumi un llunſs en lun 2 Oarsh len. bgridcd g arcomn nt ahorbut ge untedal ctn linich ne lchi im Mira ain axade ämy ae Kmin a wea ie ünigai ae ti ma 3 nexadd m M. 7 9ud 0. hnnt. Mepien ngenita Eas mült dta Ca adite maafe jent zatt ais Iach dägot ini quiſ andd zn adätten Lioxad lidu id congreg n emgd tFüjaut b Kau dwetd, Pual. 77. cC Murmuratio pręcedebat eos, per dies tres prouidens caſtrorum locum. Nubes quoq; dñi ſuper eos erat per diem cum incederent. Cũq; fal. 3 eleuare: ur arca, dicebat Moyſes, Surge p à Fe,& dißipentur inimici tui,& fugiãt qui oderunt te à facie tua. Cum autem de poneretur, aiebat, Reuertere dñe ad mul- titudinem exercitus Iſraẽl. C Hebrai in malum ſuum impetrant carues coturmcum. (ap. XI.. JNterea ortum eſt murmur populi, quaſ dolentium pro labore, contra dominũ. Quod cum audiſſet, iratus eſt. Et ac- cenſus in eos ignis dñi deuorauit extre- mam caſtrorũ partem. Cumq; clamaſſet Populus ad Moyſen, orauit Meyſes ad dũm.& abſorptus eſtignis. Vocauitq; nomen loci illius incenſio eo quod ſuc⸗ cenſus fuiſſet contra eos ignis dmi. Vul- gus quippe promiſ.· uum quod aſcenderat cum eis/ flagrauit deſy derio) carnium, ſe- dens& flens, unctis ſibi pariter fllijs Ii- „Oor. 10. a raẽſ,& ait, Quis dabit nobis ad ueſcen- — PB dum carnes: Recordamur piſciũ, quos co medebamus in Mgypto gratis in mentẽ nobis ueniãt cucumeres,& pepones, por riq;.& cepe& allia. Anima noſtra arida eſt, nihii aliud reſpiciunt oculi noſtri niſi Man: Erat aũt Man quaſi ſemẽ corian- dri coloris Bdellij. Circumibatq; popu⸗ 3 lus,& coiligẽs illud frangebat mola, liue terebat in mortario, coquẽs in olla,& fa- ciens ex eo tortulas faporis quaſi panis o- leati. Cũ deſcẽderet nocte ſuper caſtra ros, deſcendebat pariter& Man. Audi utt ergo Moyſes flentẽ popuſũ per fami- las. ſingulos per oſtia tẽtorij fui. lratusq eſt furor dñi ualde:ſed G Moyll intolerã da res uiſa eſt,& ait ad dũm. Our afflixi⸗ ſti ſeruũ tuũ: quare nõ inuenio gratiã co. rã te: et cur impoſniſti põdus uniuerſ po C puli huius ſuper me: Nãquid ego cõce/ pioẽm hanc multitudinẽ, uel genui eam, ut dicas mihi, Porta eos in ſinu tuo ſicut pPortare ſolet nutrio infantulũ.& defer in terrã, pro qua iuraſti patribus eorã: Vn- de miht carnes ut dem tantę multitudini: flit cGera me, dicẽtes. Da nobis carnẽs ur comecdamus. Nõ poſſum ſolus ſuſtinere o- nnẽ hunc popuia. quia grauis eſt mihr. Sin aliter uibi uidetur, obiecro ut interfi⸗ cins me,& inuema grati.i in oculis tuis, ne tautis aſſiciar malis. Et xit dominus 417. 1.... 1. 44 24 4 Hxo. 15. C Sap. i6. c Iohal.⸗S. Numeri. ad Moyſen, Congrega mihi ſeptuaginta uiros de ſenibus Ifracl, quos tu noſti qdh ſenes populi ſint ac magiſtri, et duces eos D ad oſtium tabernaculi fœderis, faciesiꝶ ibi ſtare tecum, ut deſcendam& loquar tibi:& auſeram de ſpiritu tuo, tradamq; eis, ut ſuſtentent tecum onus populi,& non tuſolus graueris. Populo quoq; di- ces, Sanctificamini: cras comedetis car. nes, ego enim audiui uos dicere, Quis da bit nobis eſcas carnium? bene nobis erat in Mgypto. Vt det uobis dominus car- nes,& comedatis: non uno die, nec duo- bus, uel quinq; aut decem, nec uiginti qui dem, ſed uſq; ad menſem dierum, donec exeat per nares ueſtras, et nertaturin nau ſeam, eo quod repuleritis dñm, qui in me- dio ueſtri eſt,& fleueritis coram eo, di- centes, Quare egreſsi ſumus ex ⅜ gypto, E ut periremus in folitudine: Et ait Mey- ſes(ad dñm,) Sexcenta millia peditũ hu- ius populi ſunt,& tu dicis, Dabo eis elum carnium menſe integro: Nunqund ouiũ Ioha h b & boum multitudo cędetur ut potsit ſuff cere ad cibum: uel omnes piſces maris in unũ congregabuntur, ut eos ſfatient: Cui reſpondit dis, i Nunquid manus domini inualida eſt: iam nune uidebis utrũ meus ſermo opere compleatur. Venit igitur Moyſes,& narrauit populo uerba dhi, congregans ſeptuaginta uiros de ſemibus HIſras,)quos ſtare fecit circa tabernacu- populi lum. Deſcenditq; dñs per nubem,& lo- cutus eſt ad eũ auferẽs de ſpiritu, qui erat in Moyſe,& dans ſeptuaginta uiris. Cũ que requieuiſſet in eis ſpiritus, propheta- uerunt, nec ultra ceſſauerãt. Remanſerũt E aũt in caſtris duo uiri, quorum untis uo- cabatur Eldad,& alter Medad, ſuper quos requieuuit ſpiritus. nã& ipſi deſcri- ptifuerant,& nõ exierant ad tabernacu- lum. Cumq; prophetarent in caſtris, cu- currit puer,& nunciauit Moyſi, dicens, Eldad& Medad prophetant in caſtris. Statim loſue filius Nun, miniſter Moyſt, & electus è pluribus, ait, Dñe, mi M oy⸗ ſes prohibe eos. At ille, Quid, inquit, ę. mularis pro me: quis tribiat ut omnis po pufus prophetet,& det eis dñs ſ piritum ſinm: Reuerſusq; eſt Moyſes,& maiores natu Iſraẽl in caſtra.i Ventus aut? egre- diens a domiuo arreptas trans mare co- turnices detulit,& demiſit in caſtra ui= nere cquamum uno dte confici poteſt, ex 1 oma i P ſal 77.c V Iſa.. a 4 bae e dmora8 amn h 2 2 bunmi 12 8 Gulbème 8 7 2 märem calc 1 lguahwm, er iitwem aom 1 uanms. e ſgmemn A fertepon See 1 Terdla 4 oenie, rricut d. (lraky mniſ 11 1. Haſen ed Oul lojen. 1 K Aan oxot Nump mme Alnn ILongz nlleyge tenms u linte n fritcten ämor a drn m mat am in byt aun Vnumn rn eil, e n Akenm aun Pnd n Atzdede ite Ch ſcer aAr inep a ge aalng, Raa Uhſis, daam tat enn Omes à. Kann dAnor antumt — Cunqt ncoum dermen A. clm erwones rophenn eiper ſor mtals ſe nldomd t los ocu Owär me 4 igyr 4 a eergom tme ee aIlcfs⸗ b ni ge ae nuüi d ies pn dr ont nher dr Ven Kn me K lopſen, 8 än a omebu ⸗ dlod An neß n ſ 2 1 1 aer erui ohe den 1, ne ncrem ilem 8 Dicka z. ue*½ dier den —— aAUr. 0'22 H ES S 3 Abnxd S.Uaboebann 1— a eldunqnteni 9 4 leururpootl — s plicezmaui Nan ecsſanen(i 13. ddwanus donni ah aariddebtz u u Rrüma exrur. Vauit pin n as pulo wrdacfi e„W aunnstente 3 crranbermar n 1 ernübem, do d in eſpiriu gien 24 ¾= mointaunn(i 9 T lettusgreyten in eürReruan. d m auonmunwuy d n Mechl ſhe it niehllin⸗ u emadwbena- pt a ientmalti, a et t Wopl, uen, ed es hennt ntn il ninke on lu e an, Diemlboy o uich inaat, ne amn 1deatutonnhe tel eüdisſgithm 98 S Fſesdemtn I ens uie ei 10 e n tans naec- 1e üt uclhau 11&☛ν Kinda aMi 6 ü Pf77 ·e Murmuratio onmi parte caſtrorum per circuitum, uo labantq; in atre duobus cubitis altitudi- ne ſuper terrã · Surgens ergo populus to- io die illo,& nocte, ac die altero, congrèe gauit coturnicum multitudinem: qui pa- rum decem coros,& ſiccauerunt eas per gytum caſtrorum. Adhuc carnes erant in dentibus eorum, nec defecerat huiuſ⸗ cemodi cibus. et ecce furor domini con citatus in populum, percuſſit eum plaga magna mmis. Vocatusq; eſt ille locus, „ Sepulchra concupiſcentię:ibi enim ſepe lierunt populum qui deſy derauerat car- nes.) Egreſſiautem de Sepulchris con⸗ cupiſcentiæ, uenerunt in Haſeroth,& manſerunt ibi. B bernacuſum foœderis. Cumq́; fuiſſent e- greſſi, deſcendit dñs in columna nubis, & ſterit in introitu tabernaculi uocans KRaron& Marjam. Qui cum iſſent, di- ¶ Marta lepra percutitur e0 quod mur muraſſet contra Moyſen. Cap. XII. Numeri. 51 eius ſpuiſſet in faciem illius, nõne debue rat ſaltem ſeptẽ diebus rubore ſuffundi: Separetur ſeptem diebus extra caſtra, et poſtea reuecabit. Excluſa eſt itaq; Ma ria extra caſtra ſeptem diebus:& popu- lus non eſt motus de loco illo donec re⸗ uocata eſt Maria. ¶ Exploratores mißiin terram C anaan portant unam. Cap. XIII. PRoiectusq eſt populus de Haſeroth A& ſixis tentorijs in deſerto Pharã. lbic locu tus eſt dominus ad Moyſen, dicẽs, Mitie uiros qui cõſiderent terram Cha naan, quam datuxus ſum filijs Iratl ſin- gulos de ſingulis tribubus, ex principi- dus. Fecit Moyſes quod dominus impe rauerat. de deſerto Pharan, mittẽs prin- cipes uiros, quorũ iſta ſunt nomina De LOanag eſt Maria& Aaron con- tribu Rubé, Sammua fllũ Zechur. De tra Moyſen propter uxorẽ cius M- tribu Symeon, Saphat fllium Huri. de tri bu luda, Chaleb filium lephone. De tri- bu Ifſachar. Igal fllium loſeph. de tribu thiopiſſiun,& dix erunt, Num per ſolum Moyſen locutus eſt dñs: nonne et nobis ſimiiiter eſt locutus: Quod cum audiſſet dñs, iratus eſt ualde.) Erat emm Moy- ſssun mitiſſimus ſuper omnes homines qui morabantur in terra. Statim lecutus eſt dommus ad eũ,& ad Aaron& Ma- Bp nraim, Oſee fllium Nũ. De tribu Be mamin, Phalti filium Raphur. De tribu Zabulon, Geddiel flliũ Sodi. De tribu Ioſeph, ſceptri Manaſſe, Gaddi flliũ Su ſi. De tribu Dan, Ammiel filiũ Gemali- riam. Egredimini uos tantum tres ad ta- De tribu Aſer, Sthur filiũ Michadl · De tribu Nephthaſi, Nathabi fillum Vapſi. De tribu Gad, Guel, flirũ Machi. hæc ſunt nomina uirorum quos miſit Moy⸗ ſes ad conſyderandam terram, nocauitc; xit ad eos, Audite ſermones meos, Si Oſee filium Nun, Ioſue. Miſit ergo eos quis fuerit inter uos propheta dñi, in ui- ſione apparebo ei, uel per ſomnum loe n quar ad illum. A' non talis ſeruus meus ri Moyſes, qui in omni domo mea fideliſ tes ſimus eſf, ore enim ad os loquor ei: pa⸗ Ppu lam,& non per enigmata& figuras do- ſit M aan,& dixit ad eos. Aſcendite per me- d anam plagã. Cṹ; ueneritis ad mon- oyſes ad conſyderandam terrà Cha- conſyderate terram, qualis ſit:& po lum qui habitator eſt eius, utrũ fortis an infirmus, pauci numero an plures: minum uidet. Quare ergo non timuiſtis ipſa terra bona, an mala: urbes quales, detrahere ſeruo meo Moyſi: Iratusq; cõ muratę, an abſq; muris: humus pinguis tra eos, abijt: nubes quoq; receſſit quę e⸗ an ſterilis, at ſuper tabernacuium:& ecce Maria Confortamini,& afferte nobis de fructi apparuit candẽs lepra quaſi nix. Cumq́ bus terrę. Brat autẽ tempus quando iam reſpexiſſet eam Aaron,& uidiſſet perfu precoquę uuę ueſci poſſent. Cũq; aſcen ſam lepra, ait ad Moyſen, obſecro domi diſſent, explorauerunt terram à deſerto ne mi, ne imponas nobis hoc peccatum Sin, uſq; Rohob intrantibus Bmath. A⸗ quod ſtuite cõmiſimus, ne flat hęc quaſi ſcenderuntq; ad meridiem,& uenerunt mortna,& ut abortiuũ quod proiſcitur in Hebron, ubi erant Achiman X Siſai qẽ inlua matris ſuę, ecce iam mediũ car-& Tholmai filij Bnac. nam Hebron ſe- nis eius denoratũ eſt à lepra. Clamauit; ptem annis ante Tanaim urbem K ęy- Moyſes ad dñm, Dicẽs: deus obſecro ſa pti condita eſt. —-⸗. 4..... na enm. Cui reſpondit dominuz, 3i pater rentenn botri, abſciderunt pal A G nemoroſa an abſq; arboribꝰ. D Pergẽtesq; uſq; ad Jor Dei mitẽ cum K. „ K. 16. 4 3 1 6 4 miſiſti nimis Ecc 45.b Horã Iratl. Atuero lofue filius Nun, 3·Mac. Murmuratio, Haſeroth Numeri. u ſua, quã portauerunt in uecte duo uĩ ri. De malis quoque granatis& de ficis loci illius tulerũt, qui appellatus eſt Ne- hel, eſcol:id eſt torrens botri, eo qᷓd bo- trũ portaſſent inde flij Iſratl. Reuerſit exploratores terrę poſt quadraginta di- es omni regione circuita, uenerunt ad Moyſen& Aaron& ad omnẽ filiorum Ifrael in deſertũ Pharan, quod eſt in Ca- des. Locutiq; eis& omni multitudini o- F Ktenderunt fructus Terrę,& narrauerũt dicentes, V enimus in terrã ad quã † miſi ſtis nos, quę reuera fluit lacte& melle, ut ex his fructibus cognoſci poteſt: ſed cultores fortiſtimos habet,& urbes grã des æ atq; muratas. Stirpem Enac uidi- mus ibi: Amalec habitat in meridie, He- thęus& Iebuſgus et Amorrhęus in mon tanis. Chananęus uero moral iuxta ma- re& circa fluenta Iordanis. Inter hæc Chaleb cõpeſcens murmur populi, qui oriebatur contra Moyſen, ait, Aſcenda- mus,& poſſideamus Jerram, quoniam poterimus obtinere eã. Alij uero qui fue rant cum eo, dicebant, Nequaquam ad hunc populum ualemus aſcendere, quia fortior nobis eſt. Detraxeruntq; Terræ quam inſpex erant apud fllios Ifraẽl, di- centes, Terram quam luſtrauimus, deuo- rat habitatores ſuos, populus quem aſpe xXimus procerę ſtaturæ eſt: ibi uidimus monſtra quę dam fiiorũ Enac de gene-/ re giganteo, quibus comparati quaſi lo- cuſte uidebamur. ¶ Irablitæ malunt reuerti in Aeꝝ yptum, quam in terram promiſiionis. (ap. XTIIII. A 1 Gitur uoeiferans omnis turba fleuit no cte illa,& murmurati ſunt cõtra Mo ſen& Aaron cunqti filij Iſta?, dicẽtes, Vtinam mortui eſſemus in Æ gypto, et non in hac uaſta ſolitudine. Vtinam pe- reamus,& non inducat nos dñs interra iſtam, ne cadamus gladio,& uxores ac liheri noſtri ducant captiui. Nonne me- lius eſt reuerti in Mꝑyptẽ: Dixerunti alter ad alterum, Cõſtiruamus nobis du- cem,& reuertamurin Æ gyptum. Quo audito Moytes& Aaron ceciderũt pro ni in terram coram omni mulritudine f- cidit eos in ſolitudine. Magnificetur er- Dominus patiens& multæ miſericor lumq; innox ium derelinquens, qui uiſi- tas peccata patrum in filios in tertiam & quartam generationem. Dimitte ob- ſecto peccatum populi tui) huius ſecun- dum magnitudinem miſericordię tuæ, ſi cut propitius fuiſti egredicttibus de M- SVpto uſꝙ ad locum iſtum. Dixitqꝙ; do- minus, Dimiſi iuxta uerbum tuũ. Viuo ego:& implebitur gloria domini uniuer ſa terra. Attamen omnes homines qui ui derunt maieſtat?ẽ meam,& ſigna quę fe- ci in RÆgypto& in ſolitudine,& tenta- uerunt me iam per decem uices, nec ob- edieruni uoci meę, non uidebũt Terram pro qua iuraui patribus eorum, nec quiſ- quam ex illis qui detraxit mihi, intuebi tur eam. x Seruũ meum Caleb qui ple nus alio ſpiritu ſecutus eſt me, inducam in Terram hanc quã circuiuit,& ſemen eius poſſidebit eam. Quonram Amaleci- tes& Chananus habitant in uallibus, eras 3 f& Caleb fllius lephone, qui& ſpſi lu/ B ſtrauerant Terram, ſcideruntueſtimenta lua.& ad omnem mukitudinem filiorum Iſcadð Iſraẽl locuti ſunt, terra quã circniuimus, ualde bona eſt, ſi propitius fuerit domi- nus, inducet nos in eam,& tradet humũ lacte& melle manantẽ. Nolite rebelles eſſe contra dñm: neq; timeatis populum Terrę huius, quia ſicut panẽ, ita eos poſ- ſumus deuorare, receſſit ab eis omne pr ſidium. Dominus nobiſcũ eſt, nolite me- tuere. Cumq; clamaret omnis multitudo & lapidibus eos uellet opprimere, am paruit gloria dñi ſuper tectum fœderi= cunctis uidentibus)fllijs Iſra?l. t dixit dñs ad Moyſen, Vſquequo detrahiet mi hi populus iſte: Quouſq; nõ credent mi hi in omnibus ſignis quę ſeci coram eis: Feriam igitur eos peſtilentia atq; cõſu- mam:ie aũt faciam principem ſuper gen tem magnã,& fortiorẽ quam hęc eſt. Et ait Moyſeꝛ ad dñm. Vt audiant Rgy- C ptij de quorũ medio eduxiſti populum iſtum, et habitatores Terrę huius, qui au dierunt quod tu domine in populo iſto ſis,& facie uid earis ad faci?,& nubes tua protegat illos,& in columna nubis precedas cos per diẽ᷑,& in columna ig- nis per noctt: quod occideris tantã mul titudinem quaſi unum hominem,& di- cant. Nõ poterat introducere populum in Terram, pro qua iurauerat, idcirc oc EXO15 go fortitudo domini ſicut iuraſti, dicẽs, Pſ. 102 5b dię, auferens iniquitatem& ſcelera, nul- D Sed Ioſ. 14. h baüſtnn 8 umc niixin In icsianſis tütarus Gütueked 0 5 3 nvcldu men ₰ Irn ee dn ſan. abenicch. aüine. fieimeiir Ain nis CMr kymticn demn dancccuium r keed ia din vera pa udrag Tanan 1 1 w ſiwüau d bnte Ir aälChe: hölgioren ge mnapboc ien uahag unpis uin ueltas uatwim ag mnaä ue wa em am ſicu ttacam! uerſum! moriei. Mopſe ireueul nomner (euddc wfſime un,&C ornidu näam 7 diam T. uung mir mpu. netceam bienhafe ehſrnuler a wannta ae agei de erſat Auna e 1,& hx ini.. n prind in laen ae wnne n rail pa hſit Nuad pvope an read ho peccaun Won nran larbisne Ceddere. p äaed. . uin ma co 2 S& Chnn eln 7 un or i de cho aw Adho, m ücöten 3 au. An 1 Fe nenn 5 TMac Ri 4& ecl & numu ch 1. Gcöl 1 8 ipen(ie luam b— d naeun. 42— witi pogatm tdul gei 4 2 2 npopuloih 5 le,& nube columnambe det ain columnaig, &☛ ierstzntäm uminm, Kä er 121 Wcere popuim 29 1 nrlthe urd e nlagnüoetue. doi Rrtünaſi,ich att S utte mibtic Da nic uue Alceletan- um pers qll am i Uliosin tenin ene mn. Digiteth mf adi)huüsſecm, dift um iicotcie tr fuß e lenbude, lol an DRih h iug aun ummi. fio itun ee dowinimnder ren mrominesqlii tit das lemacheſe e e äne Atene pc 1e uices ſecd met Wſebät Termn pat a enm cql aun 1— mik intuche erut=Mch guügke ſec une, inlum nc 6 juit,& ſeren V ca 2 am awadc- Kt in malldo a pharan murmuratio Numeri. 52 cras mouete caſtra,& reuertimini in ſo⸗ nanęus, qui habitabat in monte,& per⸗ litudinem per uiam Maris rubri. Locu- cutiens eos atq; cõcidens, perlecutus eſt B tusq eſt dominus ad Moyſen& Aarõ, eos uſch Horma. dicens, Viquequo multutudo hęc peſſi ¶ Hoſhæ quaædam& primitiæ quo- ma murmurat contra me querelas fllio- mnodo offerendæ, item niolator rum Iſcaẽl audiui. Dic ergo eis, Viuo e- ſabbathi interſiiendus. go, ait dñ̃s: ſicut locuti eſtis audiẽte me, Cap. XV. Ric faciam uobis. In ſolitudine hac iace⸗ LOautus eſt dñsad Moyſen, dicens, bunt cadauera ueſtra. Omnes qui nu⸗ Loquere ad filios Iſraẽl,& dices ad Pf. 105:· e merati eſtis à uiginti annis& ſupra,& eos, Cum ingreſſi fueritis terram habita Deut.:f murmuraſtis contra me, non intrabitis tionis ueſtrę, quam ego dabo uobis, et fe z c. d Terram ſuper quam lenaui manũ meam ceritis oblationem dño in helocauſtum ut habitare uos facerem, preter Caleb fi aut uictimam pacificã uota ſoluentes, uel lium lephone,& loſue filiũ Nun. Paruu ſponte offerentesmunera, aut in ſolenni⸗ los aũt ueſtros de quibus diziſtis, quod tatibus ueſtris adolentes odorem ſuauita prędę hoſtibus forent, introducã: ut uĩde tis dño, de bobus ſiue de ouibus: offeret ant terram quę uobis diſplicuit. Veſtra quicunq; immolauerit uictimã, ſacrificiũ F cadauera iacebunt in ſolitudine. Filij ue ſimilę, decimam partem ephi cõſperſam ſtri erũt uagi in deſerto anniꝰ quadragin oleo, quod menſuram habebit quartam ta,& portabũt fornicationem ueram, partem hin:& uinum ad liba fundenda donec conſumantur cadauera patrum in eiuſdem menſurę dabit in holocauſtũ ſi- deterto, iuxta numerũ quadraginta die⸗ ue in uictimam. Per agnos ſingulos& rum quibus cõſyderaſtis Terram: annus arietes erit ſacrificium ſimilę duarum de Pf. 564. d pre die imputabit.Et quadraginta an- cimarã, que conſperfi ſit oleo tertię par nis recipietis iniquitates ueſtras,& ſcie- tis hin, et uinum ad libamentũ tertie par s ultionẽ meam: quoniam ſicut locutus tis eiuſldem menſure offeret in odorem ſum, ita faciã omni multitudini huic peſ“ ſuauitatis domino- Quando uero debo- ſimę, quę cõſurrexit aduerſum me:in ſo- bus feceris holocauſtum aut hoſtiam, ut uutudine hac deſiciet& moriet. Igitur o- impleas uotum uel pacifſcas uictimas, da unes uiri quos miſerat Moyſes ad con. bis per ſingulos boues ſimilzæ tres deci- templandã Terrã,& qui reuerſi murmu⸗- mas conſperſ oleo, quod habeat mediũ rare fecerant cõtra eum omnem multitu menſurę hin,& uinum ad liba funden- dinẽ, detrahentes Terrę quod eſſet mala, da eiuſdem menturę in oblationem ſua/ 1. C. 10:⁵ ſimortui ſunt atque percuſſiin conſpectu uiſſimi odoris domino.Sic facies per ſin B Hebr. 3.d dñi. loſue aũt fiius Nun,& Caleb flius gulos boues& arietes& agnos& hœ- ludę i.b Iephone uixerunt ex omnibus qui per⸗ dos. Iam indigene quam peregrini eo- rexerant ad cõſyderandam Terrã. Lo, dem ritu oſtereni ſacrii 1anumpiece⸗ cutusq; eſt Moyſes umuerſa uerba hęc ptũm̃ exit atc; iuclicium tam i bis Qlam ad omnes fllios Ifraẽl,& luxit populus ũents Fert Lõcuius eſt dominus ad G nimis. Et ecce mane primo ſurgentes, a- Moyin dicens, Loquere filijs Hracl,&æ ſcenderunt uerticẽ montis, aiq́; dixerũt, dices ad eos, Cum ueneritis in Terram Parati ſumus aſcẽdere ad locum de quo quam dabo uobis,& comederitis de pa „. dñs locutus eſt, quia peccauimus. Qui⸗ nibus regionis illius, ſeparabitis primi- hus Moyſes, Cur, inquit, tranſgrodimi⸗ tias domino de cibis ueſtris. Sicut de ni uerbum dñi, quod uobis non cedet in areis primitias ſeparabitis, ita& de pul proſperũ: Nolite aſcendere: nõ enim eſt mentis dabitis primitiua domino. Quod dñsuobiſ.ũ: ne corruatis corã inimicis ſi per ignorantiam præterieritis quic- ueſtris. Amalecites& Chananęus ante quam horũ, quæ locutus eſt dominus ad uosſunt, quorũ gladio corruetis; eo dd Moyſen,& mandauit per eum ad uos, à nolueritis ac quieſc ere dño, nec erit do. die qua cœpit iubere& ultra, oblita q; minus uobiſcũ. Atilli cõtenebratiaſcen fuerit facere multitudo: offeret untulũ de derunt in uerticẽ momtis. Arca att teſta· armtto, holocav ſlũ in odorẽ ſuaiiſim⸗ memi dni& Movſes non receſſerũt de dño,& ſacrificiũ eius ac iba ut ceremo 8 caftris. Deſcenditc Amnlecttez et Cha, niæ pofttant, hi cumc pre peccato,& na⸗ regu *— 92 Pharan murmuratio rogabit ſacerdos pro omm multitudine HRuiorũ Iſrael:& dimittetur eis, quoniam nõ ſponte peccauerint,mhilominus offe rentes incenſum dño pro ſe& pro pec-. cato atq; errore ſuo,& dimittei umuer- ſę plebi filiorum Iſratl, et aduenis qui pe uos regrinantur inter ſeos,)quoniã culpa eſt omnis populi per ignorantiam. Quod ſi anima una neſciẽs peccauerit, offeret ca- pram anniculam pro peccatoſuo,& de- precabitur pro ea ſacerdos, quod inſcia peccauerit coram dño: impetrabitq; ei ueniam, et dimittetur illi. Tam indigenis quàm aduenis una lex erit omn um qui peccauerint ignorãtes. Anima uero quę per ſuperbiam aliquid cõmiſerit, ſiue ci- nis ſit ille,ſiue peregrinus:quoniã aduer- ſus dñm rebellis fuit, peribit de populo ſuo · uerbum enim domini cõtemplit,& pre ceptũ illius fecit irritum:idcirco dele D bitur,& portabit iniquitatem ſuam. Fa ctum eſt autẽ cum eſſent fllij Iſraẽl in ſo- litudine,& imieniſſent hominẽ colligen tem ligna in die Sabbathi, obtulerunt eũ Moylſi& Aaron& uniuerſe multitudi- ni. Qui recluſerunt eum in carcerem, ne ſcientes quid ſuper eo facere deberent. Dixitq́; dominus ad Moyſen, Morte moriatur homo iſte, obruat eum lapidi- bus omnis turba extra caſtra. Cumqʒ e- duxiſfent eim foras, obruerunt eum lapi dibus:et mortuus eſt ſicut pręceperat do minus. Dixit quoq; dñs ad Moyſen, lo Deu.*:-b quere filijs Iraẽl,& dices ad eos ut fa- Mat. 2;·& ctant ſibi fimbrias per angulos palliorũ, ponẽtes in eis uittas hyacinthinas: quas eum uiderint recordentur omnium man- ditorum dñi, nec ſequãtur cogitationes ſuas& oculos per res uarias fornicãtes, Ld magis memoręs prę ceptorum dñi fa- ciant ea, ſint; ſancti deo ſuo. Ego domi nus deus ueſter, qui eduxi uos de terra Mgyptt, ut eſſem deus ueſter. CCore ſeditionęm mouet,& alſorbe- trir cum mulnis à terra. Cap. X VI. E ce aũt Core fllius Iſaar, fllij Caath, til j Leui,& Dathan atq; Abiron f- lad-. d lij Eliab, Hon quoq; ſiiius Pheleth de ff „.Cor.0 b Iis Ruben, ſurrexerum cötra Moyſen, alijq́; flliorũ Iſraẽl ducenti quinquagin- ta uiri proceresſynagoge,& qui tempo re conſilij per nomina uocabant᷑. Cũq; ſtetiſſent aduerſum Moyſen& Aaron, Axerũt, S ufficiat nobis, quia omnis mul tiaudo Numeri. titudo ſanctorum eſt,& in ipſis eſt dñs. cur eleuamini ſuper populũ dñi: Quod cum audiſſet Moyſes, cecidit pronus in faciem:locutus; ad Core& ad omnem multitudinem, Mane inquit, notũ faciet dominus qui ad ſe pertineant,& ſanctos applicabit ſibi,& quos elegerit, appro- pinquabunt ei. Hoc igitur facite. Tollat unuſquiſq; thuribula ſua, tu Core& om- ne conſiliũ tuum:& hauſto cras ignepo nite deſuper thymiama coram dũo,& quemcũq; elegerit, ipſe erit lanctus mul- tum erigimini fllij Leui. Dixitq; rurſum ad Core, Audite fllij Leui, Num parum uobis eſt quod ſeparauit uos deus lirat ab omni populo,& iunxit ſibi, u ſerui- retis ei in cultu tabernaculi, et ſtaretis co ram frequentia populi,& miniſtraretis ei, idcirco ad ſe fecit accedere te& om- nes fratres tuos fllios Leui, ut unobis etiã ſacerdotiũ uendicetis,& omnis globus tuus ſtet contra dominum?: quis eſt enim Aaron ut murmuretis contra eum: Miſit ergo Moyſes, ut uocaret Dathan& A- biron filios Eliab. Qui reſponderunt, Non uenimus, nunquid parum eſt tibi ãd eduxiſti nos de terra(& gypti) quæ lacte& melle manabat, ut occideres in deſerto, niſi& dominatus fueris noſtri- Reuera induxiſti nos in terram quę fluit riuis lactis& mellis, et dediſti nobis poſ- ſefſiones agrorum& uinearũ: an& ocu los noſtros uis eruere:non uenimus. Ira- tusq; Moyſes ualde, ait ad dominũ, Ne reſpicias ſicrificia eorũ: tu ſcis quod nec aſellum quidẽ unquã acceperim ab eis, nec afflixerim quempiã eorũ · Dixitq; ad Core. Tu,& omnis congregatio tua ſtate ſeorſum coram dño,& Aarondie craſtino ſeparatim. Tollite ſinguli thuri bula ueſtra& ponite ſuper ea incenſum, offerentes domino, ducenta quinquagin ta thuribula, Aaron quoq; teneat thuri- bulum ſuum. Quod cum feciſſent ſtanti⸗ bus Moyſe& Aaron,& coaceruaſſent aduerſum eos omnem multitudinem ad oſtium tabernaculi. apparuit cunctis glo ria domini. Locutusq́; dom inus ad Moy ſen& Aaron, ait, Separamini de medio congregationis huius, ut eos repente di- ſperda. Qꝑi ceciderunt pron: in faciem, atq; dixeęrunt, Fortiſſime deus ſpirituũ unluerſe carnis, num uno peccante, con- tra omnes ira taa defęuiet: Et ait domi- nus B C tum ue 505 11Ä tinduim pit Gamu a b lmgtte e 1n, Sn 2 luimm ig 2 dae An 3 ullb al... Kriertwe 4 4 münnnr on lac trirziern— van Kl in Lpas mmoln Mn mltlt uwm t dene upereste 8 racge kemaa ſeen kinen Eas de 3,9 5 nuucdui Pack wn Kole cw mls le nildn u geſcer unnir imn n, ntom inte Atuer migittehm um iug Annrun din Jeſone nägua n nsegn nenctogten Vinin mckett mn un. 10. nnsz ahn dicem MMrrnn ane nücerae rdua m in inch mmnxſ agn, g inl ien do pecc aigem 3, K Aühd dm tin eizin un àit alm, u Trdign ae ventoſdij nend Um ccräc t de e lertie üm” 1— Wa e ih H ndan Wceh mona L gir ma enidom in ta lur ni eh Wuid in u*. Muma a ſi lia 1 1 . llegei w hacit. enn lol 13☛ Ca ad Eardan did 9 2 itnära „» Kalich nnm 18₰ utuodi eii 1anns gedu 1* quis etterim 1 2 4 meumeRict 1 in jahan&„ Qecandenn, en Pauun etttdi egrpice 3 in occaeresm 1r luersmih 1 ◻ anran que tuit 1 nr Kimoddse n ina rüm oa d n enms, h I nm omni Ne t ſcis quoänte d an herimad eb, d r nü. Dwiig 2. npregniomm * b Auronde n üngulüttui d u*☚ eaincenlum, d m anquiquagn dup teneut tm, d am ciſentlam 4 roacenufſit 1 wiituäinemadh Mcitanäsgh 1& rinsadllef a ciiemel 1 2 rpenk a rminhccem, mM es piiͦ 1 a ccante C 1 Raücm, 1 iorum Pharan, Core nus ad Moyſen, Pręcipe uniuerſo popu⸗ lo ut ſeparet᷑ à tabernaculis Core& Da than& Abiron. Surexit; Moyſes,& abijt ad Dathan& Abiron:& ſequen- tibus eum ſeniorihus Iſratl, dixit ad tur- bam, Recedite à tabernaculis hominum ximpiorũ,& nolite tangere qus ad eos pertinentne inuoluamini in peccatis eo- rum. Cumq; receſſiſſent à tentorijs eorũ per circuitũ, Dathan& Abiron egreſſi ſtabant in introitu papilionum ſuorum, cum uxoribus& liberis, omniq; frequẽ tia. Et ait Moyſes, In hocſcietis, quod dñs miſerit me ut facerem uniuerſa quæ cernitis, et non ex proprio ea corde pro tulerim: Si conſueta hominum morte in- terierint& uiſitauerit eos plaga, qua& E ccgteriuiſitari ſolent, non miſit me domi- nus. ſin autem nouã rem fecerit dominus, ut aperiens terra os ſuum deglutiat eos, & omnia quę ad illos pertinent, deſcen- deriniq; uiuẽtes in infernõ, ſcietis quod Pf. 1*3. b blaſphemauerint dominũ. Cõfeſtim igi Deu. iwa tur ut ceſſauit loqui.dirupta eſt terra ſub pedibus eorum:& aperiẽs os ſuum deuo-/ rauit illos cum taberuaculis ſuis& uni- uerſa ſiibſtantia eorum. deſcenderuniq; uiui in infernũ operti humo,& perierũt de medio multitudinis. At uero omnis Iſ raèl qui ſtabat per gyrum, fugit à clamo re pereuntium, dicès: Ne forte& nos ter ra deglutiat. Sed& ignis egreſſus a dño intertecit ducentos quinquaginta uiros qui offerebant incenſum. Locutusq; eſt dominus ad Moyfen, dicens: Pręcipe Eleazaro fllio Aaron ſacerdoti ut tollat thuribula quę iacent in incendio,& ig- nem huc illucq; diſpergat, quoniam ſan ctiflcata ſunt in mortibus peccatorũ, pro ducatq; ea inlaminas,& affigat altari, eo quod oblatum ſit in eis incenſum do mino,& ſanctificata ſint, ut cernant ea F pro ſigno& monimeneo fllij Iſraẽl. Tu- lit ergo Eleazar ſacerdos thuribula æ- nea, in quibus obtulerant hi quos incen- dium deuorauit,& produxit ea in lami- nas, affigens altari: ut haberent poſtea fi- Iij Iſratl quibus cõmouerentur, ne quis accedat alienigena,& qui non eſt de ſe- mine Raron ad offerẽdum incenſum do-/ mino, ne patiatur ſicut paſſis eſt Core, & omnis congregatio eius loquente do mino ad Moyſen. Murmurauit autẽ o- emis multitudo filiorũ Iſracl ſequenti die con⸗ Numeri, 53 contra Moyſen& Aaron, dicens: Vos interfeciſtis populum dñi. Cumq; orite- tur ſeditio.& tumultus increſceret, Me y ſes& Aaron fugerunt ad tabernaculi m fœderis. Quod poſtq́; ingreſſi ſunt ope- ruit nubes,& apparuit gioria dni. Di G xii; dommus ad Moyſen: Recedite de medio huius multitudinis, etiam nũc de- lebo eos. Cumq iacerent in terra, dis it Moyſes ad Aaron, Tolle thuribulũ,& hauſto igne de altari mitte incenſum de/ ſuper, pergẽs cito ad populum ut roges pro eis: iam enim egreſſa eſt ira à domi- no.& plaga deſauit. Quod cum feciſſet Aaron,& cucurriſſet ad mediã multitu- nem, quam iam uaſtabat in cendium, ob- tulit thymiama:et ſtans inter mortuos ac uiuentes, pro populo deprecatus eſt,& plaga ceſſauit. Fuerunt autẽ qui percuſſi ſunt quatuordecim millia hominum& ſeptingenti, abſq; his qui perierant in ſe- ditione Core. Reuerſusq; eſt Aaron ad Moyſen ad oſtium tabernaculi fœderis poſtquã quieuit interitus. ¶ Floret uirgæ Aaron Cap-XVII. Sap-S41 BE locutus eſt qfis ad Moyſen, dicẽs: 3 Loquere ad fllios Iſraẽl.& accipe ab eis uirgas ſingulas per cognationes ſuas. à cuncdis principibus tribuũ, uirgas dug qecim,& uniuſcuiuſq; nom enſuperſcri- bes uirgę ſuę: nomen autem Aaron erit in tribu eut,& una uirga cunctas eorũ familias continebit:ponesq; eas in taber naculo ſœderis coram teſtimonio ubi lo quar ad te. quem ex his elegero, germi⸗ B nabit uirga eius:& cohibebo à me que. rimonias filiorum Iſrael, quibus contra uos murmurant. Locutusq́; eſt Moyſes ad fllios Iſratl:& dederũt ei omnes prin- cipes uirgas per ſingulas tribus, fuerũ t uirgæ duodecim abſque uirga Aaron. Quas cum poſuiſſet Moyſes corã domi no in tabernaculo teſtimonij, ſequenti die regreſſus inuenit germinaſſe uirgam Aaron in domo Leui:& turgètibus gẽ C mis eruperãt flores, qui folijs dilatatis in amygdalas deformati ſunt. Protulit er⸗ go Moyſes omnes uirgas de conſpectu qñi ad cuncios filios Iſraẽl:uideruntq;‚ et receperunt ſinguli uirgas ſuas. Dixitq; dominus ad Moyſen, Refer uirgam Aa ron in tabernaculum teſtimonij,, ſſunt ſer uetur ibi in ſignum rebelliũ filiorum lſ⸗ rati,& quieſcant querelę eorũ à me: ne 1 mo⸗ D Hebe. F 4 99 5* 3 Pharan Numeri. moriantur. Fecit; Moyſes ſicut pręce, mino deportant, cedent in uſus tuos qui perat dominus. Diacerunt aũt filij Ifraèſ mundus eſt in domo tua, ueſcet eis. Om/ ad Moyſen, Ecce conſumpti ſumus, om ne quod ex uoto reddiderint fiiij Iiratl, zuĩmu nes†peribimus:] quicũq; accedit ad ta⸗ tuum erit. Quiicquid primũ erumpet) e Heriuinus bernaculũ dñi morit᷑. num uſꝙ ad inter⸗ uulua cunaꝭe carn s, quam offerunt dño, neciouem cuncti delendi ſumus: ſiue ex homin bus, ſiue de pecoribꝰ fue ¶ Sacerdotes& Leuitæ mimſterio rit, tui iuris erit, ita duntaxat, ut pro ho- templi additih unde uuant. minis primogenito pretium accipias,& Cap. XPVIII. omne animal quod immundũ eſt redimi àA Ixit dominus ad Aaron, Tu& flij factas, cuius re demptio erit poſt unũ mẽ cui,& domus patris tui tecũ porta- ſem, ſiclis argenti quinq;, pondere lan⸗ bitis inicuitatem ſanctuaxij,& tu& fllij uarij. Siclus uiginti obolos habet, pri ſimul ſuſtinebitis peccata ſacerdotij ue, mogenitum aũt bouis& ouis& capræ ſceptrũ ſtri,ſed et fratres tuos de tribu L eut Pet non facies redimi, quia fanct:ficata ſunt Ceptro)patris tui ſume tecum, præſtoq; dũo, ſanguinem tantã eorũ fundes ſuper Hint,& miniſtrent tibi, tu autẽ& fllij iui altare,& adipes adolebis in ſuauiſſimũ miniſtrabitis in tabernaculo teſtimonij. odorem dño- Carnes uero in uſum tuum Hxcubabũtq; L. euitę ad pręcepta tua, cedent ſicut pectuſculum conſecratũ,& & ad cuncʒa opera tabernaculi, ita dun⸗ armus dexter, tua erũt. Onnes primitias taxat, ut ad uaſa ſanctuarij& altare non ſanctuarij quas offerunt filij Iſratl domi⸗- accedant, ne& illt moriantur,& uos pe mino- tibi dedi& filijs ac flliabus tuis iu reatis ſimul. ſint autẽ tecum, et excubent re perpetuo Pactum ſalis eſt ſempiter⸗ in cuſtodijs tabernaculi,& in omnib. ce num corã dſo tibi ac fliijs tuis, dixitoꝝ remonijs eius. Alienigena non miſcebi- dũs ad Aaron, In terra eorũ nihilpoſſi- rij,& in miniſterio altaris, ne oriatur in ii ego pars et hęreditas tua in medio fllio dignatio ſuper fllios Iſtakl. Ego dedi uo rum Iirari Filijs autem Leui dedi omnes bis fratres ueſtros Leuitas de mediofi⸗ decimas Ifraëlis in poſſefſionẽ pro mini- liorum Iſraẽl,& tradidi donũ domino, ſterio, quo ſeruiunt mihi in tabernaculo ut ſeruiant in miniſterijs tabernaculi ei⸗ fœderis, ut non accedant ultra filij Iſiac us. Iu autem& fl ij tui cuſtodite ſacer⸗ ad tabernaculã, nec cõmittant peccaiũ dotium ueſtrum,& omnia quę ad cultũ mortiferuũ, ſolis filijs L eui mihi in taber- altaris pertinent,& intra uelum ſunt, per naculo ſeruientibus,& portãtibus pecca B Ncerdotes adminiſtrabunt, ſi quis exter ta populi, legitimã ſempiternum erit in nnus acceſſerit, occidetur. ,ocutusq; eſt generationibus ueſtris, nihil aliud poſſi- dñs ad Aaron, Ecce dedi tibi cuſtodiã debunt, decimarum oblatione con:enti, primitiarum mearum Omnia quę ſancti quas in uſius eorũ& neceſſaria ſeparaui. 1 V ficantur à Hllijs Iſrasl tradidi tibi& fi⸗ Locutusq; eſt dñs ad Moyſen, dicene, lijs tuis pro offlcio ſacerdotali. legitima Pręcipe Leuitis, at denuncia, Cum ac ſempiterna. Hæc ergo accipies de his ceperttis à filijs lſraël decimas quas dedi quę ſanctficantur,& oblata ſunt domi- uobis, primitias earum offerte dio, id no. Omnis oblatio,& ſactiftcium,& eſt decimam partem decimę, ut repute- quicquid pro peccato atq; delicto red⸗ tur uobis in oblationem primitiuorum, cedet ditur mihi,& †cedit Jin Sancta ſanctorũ, tam de areis quàm de torcularibus,& u- tuum erit& flliorum tuorum. In anctua⸗ niuerſis quorã accipitis primitias, offer- rio comedes illud: mares tantũ edent te dño,& date ea Aaron ſacerdoti. Om dũo eo, quia conſecratũ eſtrtibi.] Primitias nia quę offeretis ex decimis,& in dona- autem quas uouerint,& obtulerint filij ria domini ſeparabitis, optima& electa Iſracl, tibi dedi,& fllijs tuis ac filiabus erunt cuncta Dicesq; ad eos, Si præcla tuis iure Perpetuo, quu mundus eſt in do ra& meliora quęq; obtuleritis ex deci- mo tua, ueicetur cis. Omnem medullam mis, reputabitur quaſi de area& torcu- olei,& uini, ac frumenti, quicquid offe, lari dederitis primitias, et comedetis eas runt primitiarum dño, tibi dedi, uniuerſa in omnibus locis ueſtris, tam uos quàm lrugum mitu, qut giguit hums,& do⸗ familigueſtre, quna pretium eſt pto mi- L ni⸗ tur uobis. Excubate in cuſtodiã ſanctua debitis, nec habebitis) partem inter eos, poſſide- 15 nec habebis Deu.: 8,3 D — vmhmun m i i ulmedn n tdu, iutenatte kace luſmugun m der ümbütr anta ditueſt hann um u ente Ihmdm iiem unun n dcnr Phryust ne mitm mnltätae Kin heütd,g cm Aluch. Clmten tonme nuncne lm, aamg u edet iiliat gn ihdbi a näm n und(N Racpat peie dent Ipergei mtetn mo,&l lüm di aae perlune umm aa ii 0. Hngaiin a, non anter as, naſ ipeem. uun honu 1 mnes qir tntende an 4.ld g mniuera! hümg tſedts z cie „ 4 Krclä, ne tth nt. dig w.Aqh 1 8 l 8 3 nettudamii mu Set lemyie ptus, änie 1 e wü mitlkpol, tem inrter, dt ain medofit ün 1 n aaidedi onne u 8 W lonpro nin, n n ern innbennacud Heaunafflai 1 aittnar peccaa em üinnber,) d e nätbopeaa t e itenumentin Su n hil Alugdpoſi un en rionecorreni, i en Praforru. Pre, dicr 31 FunciCumac U2 ina grs chü t nnn kette cho, 1 n. urepune amrirtilorun, à Slulanidas K c un imitaucker ed un Kacerdol On 64 u bö⸗Eindenn 1 um Keben i e os diptatt 3 d⁴ D uits ex dc 1 urea& tore- d e omedleüch 3 Ln ancsgim d acaclgton, 49 pharan, Petra niſterio, quo ſeruitis in tabetnaculo te- humwmj. Hi non peccabitis ſuper hoc, . egregia uobis& pinguia reſeruantes, ne 3 Uuatis oblationes Riliorum Iſratl,& moriamini. CCuis uaccæ rufæ combuſtæ mundat immmundos. Cap. XIX. 1 L.Duu eſt dominus ad Moyſen et LAron, dicens, Iſta eſt religio uicti- mę quam conſtituit dominus. Pręcipe fi liſs lſracl ut adducant ad te uaccã rufam xtatis integræ, in qua nulla ſit macula, ä nec portauerit ĩugũ,(tradesq;) eam Ble azaroſacerdoti, qui eductam extra ca- ſtra, immolabit in cõſpectu omnium,& Heb.9. b ſltingens digitũ in ſanguine eius, apper- get cõtra fores tabernaculi ſeptem uici- bus, cõburetq́; eam cunctis uidentibus, tam pelle& carnibus eius, quã ſanguine & fimo flãme traditis. Lignum quoc ce drinũ,& hyſſopũ, coccumq́ bis tinctã ſacerdot mittet in flammã quę uaccã uo rat. Et tunc demũlotis ueſtibus,& cor- pore ſuo ingredietur in caſtra, cõmacu- latusq; erit uſq; ad ueſperum. Sed& ille qui combuſſerit eam. lauabit ueſtimenta ſua& corpus,& immundus erituſq; ad ueſperum.· Colliget autem uir mundus ci neres uaccę,& effundet eos extra caſtra in loco puriffimo, ut ſint multitudini fi- liorum Iſraẽl in cuſtodiam,& in aquam aſperſionis, quia pro peccato uacca cõ- buſta eſt. Cumq́; lauerit qui uaccę por tauerat cineres ueſtimenta ſua, immun- dus erit uq; ad ueſperum. Habebũt hoc Hllij Iſrac& aduenę, qui habitant inter eos, ſanctum iure perpetuo. Qui tetige⸗ rit cadauer hominis,& ꝓpter hoc ſeptẽ diebus fuerit immũdus, aſperget᷑ ex hac aqua die tertio& ſeptimo,& ſic mun- dabitur. Si die tertio aſperſus nõ fuerit, ſeptimo nõ poterit emũ dari. Omnis quj tetigerit humanę animę morticinũ,& a- ſperſus llac cõmiſtione nõ fuerit, polluet tabernaculum dñi,& peribit ex Iſrael, quia aqua expiationis non eſt aſperſus. immundus erit, et manebit ſpurcitia eius ſuper eum.Iſta eſt lex hominis qui mori tur in tabernaculo, Omnes ꝗ ingrediun tur tentoriũ illius,& uniuerſa uaſa quæ ibi ſunt, polluta erunt ſeptẽ diebus. Vas quod nõ habuerit operculũ, nec ligatu- rã deſuꝑ, immun dã erit. Si quis in agro tetigerit cadauer occiſi hominis, aut per ſe Numeri. ſe mortui, fiue os ilſin, nel ſepulchrũ im- mundus erit ſeptem diebus. Tollentq; de cineribus combuſtionts atq; peccati,& mittent aquas uiuas ſuper eos in uas, in quibus cum homo mundus tinxerit hyſ⸗ ſopum, aſperget ex eo omne tentorium, & cunctã ſupellectilem,& homines hui- uſcemodi cõtagione pollutos, atq; hoc medo mundus luſtrabit immundũ tertio & ſeptimo die, expiatusq́; die ſeptimo, lauabit& ſe& ueſtimenta ſua,& immũ dus erĩt uſq; ad ueſperum. Si quis hoc ri tu nonfuerit expiatus, peribit anima il- lius de medio eccleſię, quia anctuariiun dñi polluut,& non eſt aqua hiſtrationis aſperſus.erit hoc prę ceptũ legitimũ ſem piternum. Ipſe quoq; qui aſpergit aquas lauabit ueſtimenta ſua. Omuns qui teti- gerit aquas expiationis, immundus erit uſq; ad ueſꝑerũ. Quicquid tetigerit im- mundus, immundũ faciet,& anima quæ norum quippiam tetigerit, immundaerit uſq ad ueſperum. ¶ Mormntur Maria& Aaron,& producitur aquæ de petra. Cap. R& N. 0 V Enerunt filij Iſrakl,& omnis mul I titudo in deſertum Sin, menſe pri- mo,& manſit populus in Cades. Mor- tuaq; eſt ibi Maria,& ſepulta in eodem loco.Cumq; indigeret aqua populus, cõ uenerunt aduerſum Moyſen& Aaron, & uerſ in ſeditionẽ, dix erunt, Vtinã pe rijſſemus inter fratres noſtros corã domi no. Cur eduxiſtis eccleſiã dni in ſolitu dinem, ut& nos& noſtra iumenta mo- riamur: Qyare nos feciſtis aſcendere de HÆgypto,& adduxiſtis inlocum iſtum peſſimum, qui ſeri non poteſt, qui nec ft- cũ gignit, nec uineas, nec malogranata, inſuper& aquã non habet ad bibendũ: Ingreſſusq; Moyſes& Aaron dimiſſa multitudine in tabernaculũ ſœderis, cor- ruerunt proni in terram, clamaueruntq; ad dominũ atq; dixerunt, Domine deus audi clamorem huius populi,& aperi eis theſaurum tuum fontem aquę uiugę, ut ſa tiati ceſſet murmuratio eorum.) Etap- paruit gloria domini ſuper eos. I. ocu- tusq; eſt dominus ad Moyſen, dicens. Tolle uirgam,& congrega populum tu & Aarõ frater tuus,& loquimini ad p⸗ tram corã eis,& illa dabit aquas. Cuùcq; eduxeris aquam de petra, bibet omnis mul⸗ ENO 7-5b .* Cades, petra Sap· n. a multitudo& iumenta eĩus.ii Tulit igitur Pſal. 77 5b 8-Cor. 10. a eius D en. 1 1 Moyſes uirgã, quę erat in conſpectu do mini, ſicutpręceperat ei, cõgregata mul- titudine ante petram, dixitq́; eis, Audite rebelles& increduli.I Nũ de petra hac uobis aquam poterimus eijcere: Cumq; eleuaſſet Moyſes manum, percutiens uir ga bis ſilicem, egreſſę ſunt aquę largiſſi- me, ita ut popls biberet et iumenta. Di xitq; dñs ad Moyſen& Aaron, Quia non credidiſtis milii, ut ſanctificaretis me coram fllijs Iſraẽl, non introducetis hos populos in terram quam dabo eis. Hæc eſt aquacontradictionis, ubi iurgati ſunt filij Iſraẽl contra dominũ, et ſanctiflcatus eſt in eis. Miſit interea nuntios Moyſes de Cades ad regem Edom, qui dicerẽt, Hęc mandat frater tuus Iſraẽl, Noſti om nem laborem qui apprehendit nos, quo- modo deſcẽderint patres noſtri in.gy ptum, et habitauerimus ibi multo tempo re, afflixerintq; nos Ægyptij,& patres noſtros,& quomodo clamauerimus ad dominũ,& exaudierit nos, miſeritq́; an Et gelũ qui eduxerit nos de Mgypto. x Ec ce in urbe Cades, qug eſt in extremis fi⸗ nibus tuis, poſiti, obſecramus ut nobis tranſire liceat per terram tuam. Non ibi mus per agros, nec per uineas, non bibe- mus aquas de puteis tuis, ſed gradiemur uia publica, nec ad dexteram, nec ad ſi niſtrã declinantes, donec tranſeamus ter minos tuos. Cui reſpondit Bdom, Non tranſibis per me.alioquin armatus occur ram tibi. Dixeruntqʒ filij Iſraei, Per tri- tam gradiemur uiam,& ſi biberimis a- quas tuas nos& pecora noſtra, dabimus quod iuſtum eſt, nulla erit in pretio diff cultas, tantum uelociter tranſeamus. At tranſibis ille reſpõdit, Nõ Ttranſibitis.] Statimq; egreſſiis eſt obuius, cum infinita multitu dine,& manuforti, nec uoluit acquieſce re deprecanti, ut concederet tranſitũ per fines ſuos. quamobrem diuertit ab eo Iẽ D ratl. Cumq; caſtra mouiſſent de Cades, Ink.;3. e eu. 3z2. g uenerunt in montem Hor, qui eſt in fini- bus tertę Edom, ubi locutꝰ eſt dominus ad Moyſen,(dicens,) Pergat, inquit, RAa ron ad populos ſuos, non enim intrabit tertam quam dedi filijs Iſſraẽl, eo quod in credulus ſuerit ori meo ad Aquas cõtra- dictionis. Tolle Aaron& filium eius cum eo,& duces eos in montem Hor. SumqTp; nudaueris patrè ueſte ſua, indues ca Numeri. ea Eleazarum filium eius,& Aaren col ligetur,& morietur ibi. Fecit Moyſes ut pręceperat dmñs,& aſcenderunt in mon- tem Hoc corã omni multitudine. Cũc; Aaron ſpoliafſet ueſtibus ſuis, induit eis Eleazarum filium eius. Illo mortuo in montis ſupercilio, deſcendit cum Elca- zaro. Omnis autem multitudo uidens oc cubuiſſe Aaron, fleuit ſuper eo triginta diebus per cunctas familias ſuas. ¶ Percutiunt Iſraẽlitæ Chananceum Amorrbęum, e rię iturque ſerpens eneus.(ah. XXI. Vod cum audiſſet Chanangęus rex A Arad, quthabitabat ad meridiem, uenuſe ſcilicet Iſraẽl per exploratorum uiam, pugnauit contra illã,& uictor exi ſtens, duxit ex eo prę dam. At Ifraẽl uo- to ſe dño obligans, ait, Si tradideris po- pulum iſtum in manu mea, delebo urbes eius. Exaudiuitq́; dñs preces Iſratl,& tradidit Chananęum, què ille inter fecit ſubuerſis urbibus eius,& uocauit nom? loci illius Horma, id eſt, anathema. Pro- fecti ſunt autem de monte Hor, per uiam quę ducit ad Mare rubrũ, ut circumirẽ terram dom. Et tędere cœpit populũ itineris ac laboris, lo cutusq; contrardo deum 1 — minã JI Moyſen:. ait, Cur eduxiſti nos B de Megypto, ut moreremur inſolitudi ne: Deeſt panis, non ſunt aquę, anima no ſtra iam nauſeat ſuper cibo iſto leuiſſi- mo. Quamobrem miſit dominus in po- pulum ignitos ſerpentes, ad quorum pla- gas,& mortes plurimorum, uenerunt ad Moyſen atque dixerunt, Peccauimus, quia locuti ſumus contra dñm& te, ora ut tollat à nobis lerpenes. Orauit Moy ſes pro populo,& locutus eſt dominus ad eum, Fac ſerpentem ęneum,& pone eum pro ſigno, qui percuſſus aſpexerit eũ, uiuet-Fecit ergo Moyſes 8ERPEN TEM AENEVM,& poſuit eum pro ſigno, quem cum percufſia ſpicerent, ſa- nabantur. Profectiq; filij lſraẽl caſtrame tati ſunt in Oboth. Vnde egreſſi fixere temoria in leabarim, in ſolitudine quæ reſpicit Moab cõtra orientalem plagã. Et inde mouentes, uenerunt ad Torren- tem Zared. Quamrelinquentes caſtra- metati ſunt contra Arnon, quę eſt in de- ſerto,& prominet in ſinibus Amorrhęi. Iſiquidè Arnon terminus eſt Moab, di- uidens Moabitas& Amorrhęos. Vnde diei- Sa. 10,1 1. Corx⸗ 44 10.0 G Iohã.**1 ⁸ Iud. 11& .— —=. belnngene deit Krc agcitehic A älä unnr dht uege vites:OMum ien aneni hn lnd mmkuns dien enc ununga u done emsmnno he cöcce narnial men Ies luo nnuacn de) egn vündie um ulal Mugcntu ag erait jumaa A 4 tena ge wiehld aut Amm nnüdtnmn wim, mi Tüit Re antsc tati ne au An Küihilci, uib ein ücöun 4 Amon wmicät ad K. aaterig e alict e meuläel a ehoa, 6 aibeid e uüae 1* hditan 1 4 tfliose tem te jpiorum N. llij Mechb (uer Anet a Wirha . ,, Tr lt p nlee ſbin. ncä ntei llai 8 dlun, 3 m hus fuer prouerb t& co eſlus elt *(hLaue uuum g * unnieſtnen 1 am a aſn barad erita r)dum 4 l,& NGoke Shml ütunn a deledo ude zpreceslirdl 4 2 qus llelnrerſei * wuocauitnon‚ kbanahem dn e Borget n rRa ut chxcuni ee capitpegut mugp contazad n.(ur elie un atemur inſaliuä aque uninamd 1à cco iid kuſi I it domuwsingyt 5 adcuoruma ar a orum uenennal. en kant, peccaumn 2 andün nm Aues.Oraut äi an cansseſt donne 2 Ai eneum Ahn ae ercuflisaperti opſesERbbx K poluteum alaa pieen ü ilraältm alee egteſihan iloltudie he rientaen pi enmntad Jona umn iinqventscir . on, queelud a bus Arorii 1 1 1 ussekkllehb, d narthas b dal Serpens dicitur in libro bellorum qñi. Sicut fecit in Mari rubro, ſic faciet in totrentibus Arnon.Scopuli torrentiũ inclinati ſunt, D ut requieſcerẽt in Arnon,& recũ berent in finibus Moabitarũ. Et ex eo loco ap paruit puteus, ſuper quo locutus eſt dñs ad Moyſen:Congrega populã,& dabo ei aquã.Tunc ceeinit ſſraẽl carmẽ iſtud, Aſcendat puteus. Concinebant, Puteus quẽ foderũt principes,& parauerũt du- ces multitudinis in datore legis,& in ba culis ſuis. Profectiq; ſunt) de ſolitudine, Mathana:de Mathana in Nahaliel:& de de Nahaliel in Bamoth. Bamoth ual⸗ E lis eſt in regione Moab in uertice Pha⸗ Deut.2. f᷑ ſaga, quod reſpicit cõtra deſertũ. Miſit ludi u. d aũt Iſraẽl nuntios ad Sehon regẽ Amor rhę⸗ũ, dicẽs: Obſecro ut tranſire mihi li⸗ ceat per terrã tuam: nõ declinabimus in agros& uineas, non bibemus aquas ex puteis, uia regia gradiemur, donec tran- ſeamus termmos tuos. Qui cõcedere no luit ut tranſiret Iſraẽl per fines ſuos: quimn potius exercitu cõgregato, egreſſus, eſt obuiã in deſertũ,& ueni in laſa, pugna Amos uitq; cõtra eum A quo percuſius eſt in . 2.c ore gladij,& poſſeſſa eſt terra eius ab P. 334·c Arnõ uſq; leboc,& fllios Ammõ: quia forti pręſidio tenebant termim Ammo- nitarũ. Tulit ergo lſraẽl omnes ciuitates eius,& habitauit in urbibus Amorrhęi, in Heſebõ ſcilicet,& uiculis eius. Vrbs F Heſebõ fuit Sehon regis Amorrhei, qui pugnauit cõtra regẽ Moab:& tulit om/ nem terrã quę ditionis illius fuerat, uſq; Arnon.Idcixco dicit᷑ in prouerbio, Ve- nite in Heſebon:ędificet᷑,& conſtruatur ciuitas Sehon. Ignis egreſſus eſt de Heſe bon. flãma de oppido Sehon,& deuora uit Ar Moabitarum,& habitatores ex- Jadi. Ceiforũ Arnon. Vę tibi Moab, periſti popule Chamos. Dedit fllios eius in fu- gã.& filias in caꝑtiuitatem regi Amor- rheorum Sehon. Iugũ ipſorum diſpertijt ab Heſebon uſq; Dihon, laſsi peruene- runt in Nophe,& uſq; Medaba. Habi⸗ G tauit itaq; Ifratt in terra Amorthęi. Mi ſitq; Moyſes qui explorarẽt Iazer: cuius ceperunt uiculos,& poſſederunt habita Dent.) à fOres,9 Verteruntq; ſe,& aſcenderunt 39.5 peruiam Baſan,& eccurrit eis Og rex Baſan cũ omni populo ſuo, pugnaturus in Bdrai. Dixit; dis ad Moyſen, Ne tumeas tum, quia in manu tua tradidi il- Knn, Numeri. lum,& omnè popnlũ, ac terram eius: fa⸗ ciesq; illi ſicut feciſti Sehon regi Amor⸗ rhęorũ habitatori Hetebon · Percuſſerũt igitur& hunc cũ filijs ſuis, uniuerſumq; populum eius uſq; ad internecionem,& Ppoſſederunt terram illius. C FVocatur Balaam, ut malcdicat Iſraeli. Cap. XXII. PRofecto; caſtrametati ſunt in cam- peſtribus Moab, ubi trans Iordanè Iericho ſita eſt. Videns aũt Balac flͦius Sephor omnia quę fecerat Iſra? Amor- rhęo,& quod pertimuiſſent eũ Moabi- te,& impetũ eius ferre nõ poſſent, dixit ad maiores natu Madian. ita delebit hic populus omnes qut in noſtris finibus cõ morant᷑, quomodo ſolet bos herbas uſc; ad radices carpere. Ipſe aũt erat eq tem⸗ pore rex in Moab. Miſit ergo nuntios Ioſ. 2 4.5 ad Balaã flliũ Beor ariolũ, qui habitabat ſuper flumen terrę flllorũ Ammon, ut uo carent eũ,& dicerẽt: Ecce egreſſus eſt populus ex Æypto, qui opuit ſuperfi- ciem terrę, ſedẽès cõtra me. Veni igitur, et maledicpopło huic, qa fortior me eſi: ſi quomodo poſſim percutere,& eijcere eũ de terra mea)noui em quod benedi⸗ ctus ſit cui benedixeris,& naledictus in quẽ maledicta cõgeſſeris. Perrexerũ to;p ſeniores Moab, et maiores natu Madii, habẽtes diumationis pretꝛũ in manibus. Cũq; ueniſſent ad Balaam,& narraſſent ei omnia uerba Balac, ille reſpõdit, Ma nete hic nocte,& reſpondebo quicquid mihi d: xeri dñũs. Manẽtihus aũt iltis a- pud Balaam, uenit deus,& an ad eum: Quid ſibi u iunt homines iſti apud te: B 0 8* Reipõdit, Balac filius Sephot rex Mo- G abitarũ miſit ad me, dicens: Ecce popu- lts qui egreſſus eſt de ypto, operuit ſupetflciemterrę:ueni,& maledic ei, ſ quomodo poſſim pugnans rabigere Jeũ. Dixitq; deus ad Balaã, Noli ite cũ eis, necq; maledicas populo, quia benedictus eſt: Qui mane cõfirgens dixit ad princi pes, Ite in terram ueitrã, quia proiubuit me dũs uen:re uebiſcum. Reuerſt princi pes dixerunt ad Balac, Noltiit Balaam uenire nobiſcũ. Rurſum ille muĩto plu⸗ res& nobiliores quàm ante miſerat, mi abijcere ſit Qui cũ ueniſſent ad Bataam, dne⸗D runt, Sic dicit Balac fllius Sephor, Ne cuncteris uenire ad me: paratus ſum ho- norare te,& quicquid uolueris dabo d5 1 1 - — 34 —„ Inf. 24& 2. Pe. 2. C Iudę i. d dñi E uerberaſti G nocarem * domum ſuã argenti& auri non potero immutare uerbũ dñi dei mei, ut uel plus, uel minus loquar. Obſecro ut hic mane tis etiã hac nocte,& ſcire queã quid mi- ni rurſum reſpondeat dñs. Venit ergo deus ad Balaà nocte,& ait ei, St uocare te uenermt homines iſti, ſurge,& uade cũ eis: ita duntaxat, ut quod iibi pręce- pero, fa jas. Surrexit Balaam mane,& Campeſtria Moab Nu bi: uent,& maledic populo iſti. Reſpon dit Balaã, Sidederit mihi Balac plena ſtrata aſinaſua profecus eſt cũ eis. Et ira tus eſt deus. Stetitq; angelus dñi in uia D contra Balaam, qui inſidebat aſinę,& quos pueros liabebat ſecũ. iI Cernẽs aſt⸗ nn angelũ x ſtantẽ in uia euaginato gla- dio, auertit ſe de itinere,& ibat ꝑ agrũ. Quã cum uerberaret Balaaã,& ueilet ad ſemitã reducere, ſtetit angelꝰ in anguſti duarũ maceriarũ, quibus uineę cingehã tur. Qus uidès alina iunxit ſe parieti,& atiriuit ſedentis pedẽ. At ille iterũ uerbe rabat cã:& nihilominus angelus ad locũ anguſtũ tranſiens, ubi nec ad dexteram nec adſiniſtrã poterat deuiari, obuius ſte tit. Cũqʒ uidiſſet aſina ſtantẽ angelum, cõc dit fub pedibus ſedẽtis. Qut iratus, uenem tius cędebat fuſte latera eius. A- peruici dñs os aſinę, et locuta eſt, Quid feci tibi? eur percutis me ecce iã tertio: Reſpõdit Balaã, Quia cõmeruiſti& il/ er Iaco modo maledicã, cui nõ maledixit deus:? Qux ratione deteſter, quẽ dñs non dete- ſtat:· De ſummis ſilicibus uidebo eũ,& us de collibus cõſ erabo iilã Populus ſo- lus habitabit,& inter Gentes nõ reputa 0, bit. Quis dinumerare poſſit puluerẽ la- cob,& noſſe numerũ ſtirpis Ifrael: Mo- luſiſti mihi: utinã haberẽ gladiũ ut te p cuterẽ. Dixit aſina. Nonne ammal tuum ſum, cui ſemper ſedere cõſueuiſti uſc; in pręſentẽ diem: dic quid ſimiſe unquã fe- cerim tibi. At ille ait. Nunc Protin aperuit ꝗſis oculos Balaã,& uidit ange- lum ſtantẽ in uia euaginato gladio, ad rauit eũ pronus in terrã. Cui angelus, Cur, inquit, tertio uerberas) aſinã tuã: riat meri. cit ei.(ap. XXIVBVII. Ixit; Balaã ad Balac, Edifica mi hi hic ſeptẽ aras,& para totidẽ uitu- los, eiuſdẽq; numeri arietes. Cũãq; feciſ⸗ ſet iuxta ſermonẽ Balaã, impoſuerunt ſi- mul uituium& arietẽ ſuper arã. Dixiti Balaâ ad Balac, Sta pauliſper iuxta ho- js locauſtũ tuũ, donec uadã, ſi forte occur- rat mihi dñis,& quodcãq́; imperauerit. loquar tibi. Qũq; abijſſet ueſociter, oc- currit illi deus. Locutusq́; eſt ad eum Ba laã, Septem, inquit, aras erexi,& impo ſui nitulũ& arietem deſuper· Dñs autẽ poſuit uerbũ in ore eius,& ait, Reuerte- re ad Balac, et hęc loqueris. Reuerſus in- uenit ſtantem Balac iucta holocauſtum ſuũ.& omnes principes Moabitarũ, Aſ- ſumptaq; parabola ſua, dixit, De Aran adduxit me Balac rex Moabitarum, de montibꝰ oriẽtts. Veni, inquit, et maledic b:propera& deteſtare Iſiael. Quo anima mea morte iuſtorum,& flãt Ego ueniut aduerſarer tibi, quia ꝑuerſa nouiffima mea horũ ſimilia. Dixitq Ba eſt uia tua, mihiq; cõtraria:& niſi aſina lac ad Balaã, Quid eſt hoc qc agts: Vt declinaſſet de uia, dãs locũ reſiſtenti, te malediceres inimicis meis, uocauste:& occidiſſem,& illa uiueret. Drxit Balaã, tu è contrario benedicis eis. Cui llie re/ Peccaui, neſcien, quod ſtares cõtr me: ſpondit, Nũ aliud poſſum loqui niſi qd & nunc ſi diſplicet tibi ut uadã, reuer, iuſſerit dũs: Dixit ergo Balac, Venime 3. P=- ⸗ tar. Ait angelus, Vade cũ iſtis,& caue cum in alterum locũ unde partem lſrael ne aliud quam pręcepero tibi, loquaris. uideas,& totum nidere nõ poſſis,«inde luit igtut cum principibus. Quod cum maledicito ei. Cũq; duxiſle audiſfet Balac, egreſſus eſt in occurſum cum ſublimẽ, ſuper uerticẽ montis Phal⸗ eius in oppido Moabitarã, quod ſtũ eſt ga, dificauit Balaã ſepiè aras,& impoſſ in extrernis finibus Arnon. Dixitq; ad tts ſuipra uirulis atque arietibus, dixit ad Balaam. dem aduentui tuo reddere nequeo: Cui ille reſpondit, Ecce adſum: nunquid lo- qui potero aliud. niſi quod deus poſue- rit in ore meo: Perrexerũt ergo ſimul, et aà uenerunt in urbẽ quę in extremts regni eius finibus erat. Cũq; occidiſſet Balac boues& oues, miſit ad Balaã,& princi pes qui cũ eo erãt, munera. Mane autem facto duxit eũ ad excelſa Baal,& intui tus eſt extremam partem populi. C Balaam male diiurus IIraeh benedi- teum in lo⸗ 4 C B alas, Miſ nuntios ut uocarent) te, cur Balac, Sta hic iuxta holocauſtũ tuũ, do- ce- nec ego obuius pergã. Cui cum dñs oc⸗- cux⸗ non ſtatim ueniſti ad me:an qu amer dem aeücui 2 audit 1 3 bagt lhadöck mahn ficnäl miin At e ſe welät Aißn benchüd bwümmi T va Ach. ADuemti R Ihnwulml me. dummmi net hi lohr die Nüauic e wwukem en dum n uandad e Tüa na. däkdena hn warigic de nnane di iduin an caiin dan oeem ar maulep e l an a döänuds a Rande A* uign e he 1 1Clen 1 ul hud dee meſesähn niina manene.* dudan n wanc aetr S WMelthm. ohurdcn* auak dn Miaat u dach ded b’d baäſa 4 1 ec deue zem bl Aecm ut. Nö D eu ca0 Län ſc Veiz. emon em,Ad Ri ara wmen craam an li 1 lumpt. bect, Nulun, Aud ſcaäit dalch ta Uienr dkit aei 3 1 H. — 9— — 42 — — Uhnce2tenag, II H rl, Kdäcagi panz toric um tei. Cäg el =, inpoluenntt, er ara Dna lſperiwenld ¹ i lforte cen ich inperauen, e tueſocite, 1 1m 1 Pectadamby erex de inp eulper. Wä an * ut Reuxre rs Reuetſusi n holocauſtun = Noabiatä Fxt, De zmn * Aoabitanm de aquit etmaledie 1E, hre llacl Ci- a maledixitdess 2 Puidit non der⸗ 2 a s uideboei, d illä Populb6, rientesnö ke olitpulbeil . aippölralälr e iitotun, Ali ulia Dtxiiyb E oc c a D eisuocunte:9 S ess.(ulllen⸗ Kum ocuiglck — BakxVenim = deprnen lin z n pollsene willetemm nb 2 As rantöbti lrrwKina ienb thau „ ItdO 8 2 2. ocaul An untdäbor⸗ u cund 1 bl currifſet, poſuiſſetq́; uerbũ in ore eius, ait, Reuertere ad Balac,& hęc loqueris ei. Reuerſus inuenit eum ſtantẽ iuxta ho locauſtũ ſuum,& principes Moabitarũ cum eo. Ad quẽ Balac, Quid, inquit, lo cu:us eſt dñs: At ille aſſumpta parabola ſua, ait, Sta Balac& auſculta, audi fili Sephor. Nõ eſt deus quaſi homo ut men tiatur nec ut fiius hominis ut mutet᷑. Di xit ergo,& non faciet: locutus eſt,& nõ implebit: Ad beznedicendum adductus ſum, benedictionem prohibere non ua- leo · Non eſt idolum in lacob, nec uidet ſimulachrum in Iſrai. Dſis deus eius cũ eo eſt,& clangor uictorię Regis in illo. Inf. 4.5b Deus eduxit illum de Mgypto, I cuius D fortitudo ſmilis eſt rhinocerotis. Non eſt augurium in lacob, nec diuinatio in Ifrati, Temporibus ſuis dicet lacob& Iracli, quid operatus ſit Deus. Ecce po- pulus ut legn⁊ conſurget,& quaſt leo eri getur:non accubabit donec deuoret prę dam, et occiſorum ſanguinem bibat. Di xiiq; Balac ad Balaam, Nec maledicas ei, ec benedicas. Et ille ait. Nõne dixi tibi quod quicquid mihi Deus impera ret, hoc facerem: Et ait Balac ad eũ, Ve ni,& ducã te ad alium locũ:ſi forte pla- ceat dño ut inde maledicas eis. Cumq́; duxiſſet eum ſuper uerticẽ montis Pho- gor, qui reſpicit ſolitudinem, dixit ei Ba laã.. difica mihi hic ſeptẽ aras,& para totidẽ uitulos, eiuſdẽq; numeri arietes. Fecit Baſacut Balaã dtx erat: mpoſuiic; uitulos& arietes per ſingulas aras. Chaticinatur Balzam,& benedicit Iſtael. Cap. XXIIII. A Cyma uidiſſet Balaã quod placeret dño ut benediceret ſraẽli, nequaq́; abijt ut ante perrexerat, ut auguriũ quę reret, ſed dirigens contra deſertũ uultum ſuum, et eleuans oculos uidit Iſratl in ten torijs cõmorantem per tribus ſuas,& ir- ruente in ſe ſpiritu dei aſſumpta parabo- la ait, Dixit Balaàã fllius Beor, diæit ho- mo cuius obturatus eſt oculus, dixit au- ditor ſermonum dei, per uiflon? Omni- potentis in uitus eſt, qui cadit,& ſic ape rtuntur oculi eius, Quã pulchra taberna cula tua lacob,& tentoria tua Ifratl: ut ualles nemoroſe, ut horti iuxta fluuios ir ngui, ut tabernacula qu fixit dñs, quaſi cedri prope aquas. Fiuet aqua de fitula eius,& ſemen illius erit inaqaas Thee ol⸗ Campeſtria Moab Numeri. Balaam 56 letur propter Agag, rex eius,& aufere- tur regnum illius. Deus eduscit illum de Hgypto, ſſcuius fortitudo ſimilis eſt rhi Sup.² 9*4 nocerotis. Deuorabunt Gentes hoſtes il lius, oſſaq́; eorum cõfringent:& perfo- rabũt ſagittis. Accubãs dormiuit ut leo. & quaſi leęna, quã ſuſcitare nullus aude bit. Qui benedrxerit tibi, erit& ipie be nedictus:qui male dixerit, in maledici tibi one reputabit᷑. ITratusq; Balac cõtra Ba- laã, comploſis manibus ait, Ad maledi- cendum inimicis meis uocaui te, quibus e cõtrario tertio benedixiſti: reuertere ad locum tuum. Decreuerã quidẽ magni fice honorare te, ſed dmñs priuauit te ho- nore diſpoſito. Reſpondit Balaã ad Ba lac. Nonne nuntijs tuis, quos miſiſti ad C me, dixi. Si dederit mini Balac plenà Sup.-4⸗d domum ſuã argenti& auri, non porero pręterire ſermonẽ dñi dei mei, ut uel bo- ni quid uel mali proferã ex corde meo: ſed quicquid dñs dixerit, hoc loquar: Veruntauen pergẽs ad populũ meum, dabo x conſiltũ quid populus tuus popu tibã lo huic faciat extremo tempore. Sum- pta igſt᷑ parabola, rurſum ait, Dixit Ba-⸗ laã fllius Beor, dixit non cuius obtura- tus eſt oculus, dixit auditor ſermonum dei, qui nouit doctrinã Altilimi,& ur- ſiones Omnipoientis uidet, qui cadens apertos habet oculos, Videbo eum, ſed non modo:intuebor illum, ſed non pro- pe. ORIE TVR ſtella ex lacob,& Mat. 2.2 cõſurget uirga de Iſrasl:& percntiet du ces Moab, uaſtabuq; omnes filios Seth. Et erit Idumea poſſeſſio eius: hęreditas D Seir cedet inimcis ſuis, Ifraẽ uero forti ter aget. De Iacob erit qui dominetur, & perdat reliquias ciuitatis. Cumq; ui⸗ diſſer Amalec, aſſumens parabolam, ait, Principiũ gentium Amalec, cuius extre ma perdentur. Vidit quoq; Cingum:& aſſumpta parabola, ait, Robuſtum qui- dem eſt habitaculũ tuum: ſed ſi in petra poſueris nidum ruũ,& fueris electus de ſtirpe Cin, quamdiu poteris permanere: Aſſur enim capiet te. Aſſiunptaq;ʒ para- bola iterum locutus eſt. Heu quis uictu- rus eſt: quãdo iſta faciet deus: Venient 8 in trieribus de Italia, ſuperabunt Aſſyri- Os, uaſtabuntq; Hebręos,& ad extremũ etiã ipſ peribunt. Surrexitq; Balaam, et reuerſus eſt in locum ſuum: Balac quoqʒ uia quia uenerat, redijt. *. 1 24 Iaa⸗ ——— Campeſtria Moab Numeri. Balaam. CIſraehta fornicantes ſuſbenduntur, nem ſummã ſiliorum Iſral à uiginti an- m u & confodiuntur. Cap. XXL. nis& ſupra per domos& cognationes xrun — 64941 2⸗. 1 1 Orabatur aũt eo tempore lſraẽl in ſuas, cunctos qui poſſunt ad bella proce- 1 n Setim:& fornicatus eſt populus cũ dere.Locuti ſunt itaq; Moyſes& Elca- J buwnptcc * fillabus Moab, quę uocauerunt eos ad zar ſacerdos, in campeſtribus Moab ſu dtan ſacrificia ſua. At illi comederunt,& ad⸗ per Iordanem contra lericho ad eos qui 32 orauerũt deos carum. Initiatusq; eſt Iſ. erant à uiginti annis& ſapra ſicut dñs num raẽ Beecl Phegor,& iratus dñs ait ad imperauerat, quorum iſte eſt numerus: Ge.44 6b giun cr Iol. 2. d Moyſen. Tolle cunctos principes po- i Ruben primogenitus Iſrael. huius fi⸗ zx 7 h, eonft Ne De Deu. 4:a puli,& ſuſpende eos contra ſolem in pa lius, Henoch, à quo familia Henochita- Pat 22 Duanſtd ien 5 tibulis:ut auertaturfuror meus ab Iſratl. rum:& Phallu, à quo familia Phalluita Ar. ya mllac A₰ 4 4 Dixitq; Moyſes ad ludices Iſra, Oc- rũ:& Heſron, à quo familia Hefronita⸗ wiſbeir n* 4 cidat unuſquiſq; proximos ſuos, qui ini⸗ rã,& Charmi à quo familia Charmita- unblutrait—* B tiati ſunt Beel Phegor. Et ecce unus de rũ. hę ſunt familię de ſtirpe Ruben: qua- lenageteat man. filjs Ifrael intrauit coram fratrihus ſuis rũ numerus inuẽtus eſt quadragintatria kägwimf t u.6 ad ſcortum Madianitidem uidẽte Moy miliia& ſeptingẽti triginta. Eilius Phal wwimin u A S ſe.& omni turba fliorum IſralI, qui fle- lu, Eliab. huius filij Namuel& Dathan amma n d „Ma. zz bant ante fores tabernaculi.¹⁷ Quod cũ& Abiron. iſti ſunt Dathan& Abiron Sup.g liſtwpimnd in it Pfal. 1 5½. uidiſſet Phinees filius Eleazari filij Aa⸗ principes populi qui ſurre xerũt cõtra Pars wimlaie Pun „.Cor.10. b ron ſacerdotis, furrexit de medio multi- Moyſen& Aaron in ſeditione Core, pomn he io tudinis,& arrepto pugione ingreſſus eſt quando aduerſus dmm rebellauerunt,& ſäcni he iſhſ poſt uirum Iſcatlitẽ in lupanar,& perfo- aperiẽs terra os ſuã deuorauat Core mo- wluns d egh. dit ambos ſimul, uirum ſcilicet& mulie rientibus plurimis, quãdo cõbuſſt ignis ddläme müc. C rem in locis genitalibus. Ceſſauitq; pla- ducẽtos quinquainta uiros. Et factu eſt dmm nen agma ga à fllijs Iſraẽi, et occiſi ſunt uiginti qua grande miraculã, ut Core pereunte, filij venm ſi dPoi tuor millia hominum. Dixitq; dominus illius non perirent. Filij Simeon per co- r m. abi. ad Moyſen. Phinees filius Eleazar fllij gnationes ſuas: Namuel, ab hoc familia gin d Bec Aaron ſacerdotis auertit fram meã à fi. Namuelitarã:& Iamin, ab hoc familia un fe v lijs ffraẽl: quia zelo meo cõmotus eſt cõ Iaminitarũ: laachin, ab hoc famina Ia- lhar K 5 tra eos, ut non ipſe delerem flios Iſraè, chinitarũ: Zare, ab hoc familia Zareita hrilae— ¹ 3 7. Mac.2.f zelo meo. Idcirco loquere ad eum, ſEc rũ: Saul, ab hos familia Saulitarum. hæ aunn 3 1 Win Hccl. 45.d ce do ei pacem fœderis mei,& erit tam ſunt familię de ſtirpe Simeon, quarũ om dacenti denn mun ipſi quàm ſemini eius pactum ſacerdotij nis numerus fuit uiginti millia r᷑ducento uceg ichin„* ſempiternõ: qu'ia zeSlatus eſt pro deo ſuo, rum. Filij Gad per cognationes ſuas:Se hin c parn 4 E& expiauit ſcelus flliorum Iſratl. Brat phon, ab hoc familia Sephonitarũ: Ag- lhbnae— autẽ nomen uiri Iſraẽlitę qui occiſus eſt gi.ab hoc famiſia Aggitarum. Suni, ab nnk uA Salu, cũ Madianitide: Zambri fllisſ Salumi,] hoc familia Sunitarũ. Ozni, ab hoc fami Heri— ri dux de cognatione& tribu Simeonis. lia Oznitarũ. †ᷣ Her, Jab hoc familia He erl, nm co Porro mulier Madianitis quę pariter in, ritarũ. Arod, ab hoc familia Aroditarũ. Tman ie aoten terfecta eſt: uocabatur Cozbi filia Sur Ariel, ab hocfamilia Arielitarũ, iſtę ſunt Mm dat jertd principis nobiliſſimi madianitarũ. Locu familię Gad, quarũ oĩs numerus fuit qua Kra ca erclitn Inf. 3.à tusq; eſt dñs ad Moyſen, dicens, Ho- draginta milliar quingentorũ.] Filij lu- mnm annm ſtes uos ſentiant madianitę,& percutite da, Her, et Ouan, qui ambo mortui ſunt quſngẽti. ame, mone eos, quia ipi hoſtiliter egerunt contra in terra Chanaan. Fueruntq; filij Iuda Gen. 38- mmeng e dienac uos.& decepere inſidijs per idolũ Pho- per cognationes ſuas. Sela, à quo familia a- b kn an acoxn 3 gor& Cozbi ſiliam ducis Madian ſo- Selaitarũ. Phares, à quo familia Phare- büin dahau rorem ſuam, quę percuſſa eſt in die pla- ſitarũ. Zare, à quo familia Zareitarum, am a, afami g pro ſicrilegio Phogor. Porro filij Phares, Heſron, à quo fami- C imd nänan C Numerantur Iſyaelitæiuxta duodecius lia Heſronitarũ& dHamub, à quo familia 1 dna aan 4 tribus duiginli annis& ſupra. Hamulitarũ, iſt? ſunt familie Iuda, quarã lſäe* Cap. XXVI. omnis numerus fuit ſeptuaginta ſex mil⸗ bnln* b 4 P Se noiiori ſanguns effuſus eſt, lia quingẽtorũ. Filij Iflachar per cogna 5 a⸗ im 4 dixit dñs ad Moyſen& Eleazarẽ tiones ſuas: Thola à quo familia Tho- 1- filium Aaron ſacerdotẽ, Numerate om. laitatũ. Phua, à quo familia Phuaitaru. 1i lcloin nem Ia⸗ Acuot⸗ — ula 1 amlapiulun 1 ¹ alielonn I m; mil Chnrnig n 3 ppelkübenr n 6— Amadtaginrng ei Ar un Räusp- d ſf mulce hr 1 1uhu K örn, * P ünrexeräteön h ſecltlone Oan, 1 ebelluenn T oraut Cokem = id cöhalltigi m a utos.Pthaäͤuch muke dereunte ij r— ömeonperco 3s Nadb hockmii 51* N n d hocimit 1 nb hocfanilnl au e Zſamia Zuch dg a Saultanun. he le meon, quniot, du e Kimillakälcnd m amtionesun d pbonitrri: n immm. Lud Zu e weniab bori, 54*— b hockamiaht 2 nili Aroltai- f Prelütüith „ numerb ümn li u entori⸗Rljſ 21 e nbo nnnulin an — rruptq ſli li dat 21 m j elaa duoandh 5 ua d o knmluapim, 1&☛ riia Trelanm, ekon, gutm u ägnimſ d ma mile luirqmn ru minalan, 1 n rprhan o nlip 1 ulabi eeiie ae Campeſtria Moab Numeri. 57— Ialib. à quo familia laſubitarũ. Semrã à litarũ · Nomen aũt filię Aſer. fuit Sara.h no familia Semranitarũ. hę ſunt cogna co gnationes filiorũ Aſer,& numerus ev tiones lſſachar, quarũ numerus fuit ſexa- trecenti gintaquatuor millia trecẽtorum.] Filij Zbulon per cognationes ſuas. Sared à quo familia Sareditarũ. Elon, à quo fa- milia Elonitarũ. lalel, à quo familia la- lelitarũ · hę ſunt cognationes Zabulon, quarũ numerus fuit ſexaginta millia ꝗn gentorum. Filij loſeph per cognationes ſuas, Manaſſe& Ephraim. De Manafſe ortus eſt Machira, à quo familia Machi ritarũ. Machir genuit Galaad, à quo fa- mutia Galaaditarũ. Galaad habuit filios, Lezer, à quo familia Lezeritarũ.& He- lec, à quo familia Heſecitarũ.& Aſriel, à quo familia Aſcielitarũ.& Sechen, à quo familia Sechemitarũ.& Semida, a2 Iuf. ⁷ a quo famma Semidaitarũ ·& Hepher, à quo familia Hepheritarũ. Fuit autẽ He⸗ pherpater Salphaad, qui flios nõ habe bat, ſed tantũ filias, quarũ iſta ſunt nomi na, Maala& Noa,& Hegla,& Mel- cha,& Therſa. hę iunt familig Manaſſe, & numerus earũ quinquaginta duo mil- na ſeptingentorũ Filij aũt Ephraim, per cognationes ſuas fuerunt hi· Suthala, 4 quo familia Suthalaitarũ. Becher, à quo familia Becheritarũ. Thehen, à quo fami lia Thehenitarũ · Porro filiꝰ Suthala fuit Herã, à quofamilia Heranitarũ. hæ ſunt cognariones filiorũ Ephraim, quarũ nu uuerus fuit triginta duo millia quingẽto- rũ.Iſti ſunt filij Ioſeph per familias ꝛuas. Fnij Beniamin in cognationibꝰ ſuis. Be la à quo famiiia Belaitarũ. Asbel, a quo fam lia Asbelitarũ. Achirã, à quo familia Achuramitarũ. Suphã, à quo familia Su- puamitarũ. Huphã, à quo familia Huphia mitarum. Filij Bela, Hered& Noëẽman. De Hered, familia Hereditarũ. de Noẽ- man, familia Noẽmanitarum. hi ſunt fllij Beniamin per cognationes ſuas. quorũ numerus fuit quadragintaquinq́; millia ſexcẽti. Filij Dan per cognationes ſuas. Suhã, à quo familia Suhamitarũ hę ſunt cognationes Dan per familias ſuas, oẽs fuere Suhamitę, quarũ numerus erat ſesc- agintaquatuor millia quadringẽtorũ Fi uij Aſer per cognationes ſuas. ena. à quo familia lemnaitarũ. Ieffui, à quo familia Ieſſuitarũ Brie, à quo familia Brieitarũ. Filij Brie. Heber, à quo familia Heberi⸗ rum quinquaginta tria millia quadringẽ torũ · Filij Nephthali per cognationes ſuas. Ieſiel, à quo familia leſiel tarũ. Gu ni, à quo familia Gunitarũ. leſer. à quo faminia Ieſeritarũ. Sellẽ, à ꝗ́ familia Selle mitarũ hę ſunt cognatiões flliorũ Neph thali per familias iuas. qrũ numerus qua- dragintaquinq; millia quadringentorũ. Iſta eſt ſumma flliorã Iſraẽl qui recenſiti ſunt, ſexcẽta millia et mille ſeptingẽti tri ginta · Locutusq; eſt dñs ad Moyſen, di- cẽs, Iſtis diuide Terrã iuxta numerũ uo cabulorẽ in poſſeſſiones ſuas. Pluribus maiorẽ partẽ dabis,& paucioribꝰ mino rẽ. ſingulis ſicut nãc recenſiti ſunt, tradet poſſeſſio, ita dun: axat ut ſors Terrã tribu bus diuidat& familijs. Quicꝗqd ſorte cõ tigerit, hoc uel plures accipiãt, uel pau- ciores. Hic quoq́; eſt numerus filiorũ Le ui per familias ſias, Gerſon, à quo fami- lia Gerſonttarum, Caah, à quofamilia Caathitarũ: Merari, à quo familia Mera ritarũ.hę ſunt ſamilię Leui. Familia L.ob ni, familia Hebroni, familia Moholi, fa- milia Muſt, familia Core. At uero Caath genuit Amrã. qui habuit uxorẽ locha- bed flliam Leui. quę nata eſt ei in Mgy pto. hęc genuit Amrã uiroſuò fflios, Aa ron& Moyſen,& Mariã ſororẽ eorũ. De Aaron orti ſunt Nadab& Abiu& Eleazar& Ithamar. ij quorũ Nadab et Abiu mortui ſunt, cũ obtuliſſent ignem alienũ corã dño. Fueruntq; omnes qui numerati ſunt, uigintitria millia generis maſculini ab uno menſe& ſupra. qui) non ſunt recenſiti inter fllios Iſrael, nec eis cũ cæteris data poſſeſſio eſt. Hic eſt numerus filiorũ Iſrael, qui deſcripti ſunt à Moyſe et Eleazaro ſacerdote, in cam peſtribus Moab ſupra lordanẽ cõtra le richo. ſl inter quos nullus fuit eorum qui ante numerati ſunt à Moyſe& Aarõ in deſerto Sinai. Prędierat enim domi⸗ nus quod omnes morerenĩ᷑ in ſolitudine. Nullusq́; remanſit ex eis, niſi Caleb fi- lius lephone,& Ioſue filius Nun. ¶ Filiæ ſuuccedunt patrim hæreditate,& NMoyſi oſtenditur terra pronißio⸗ nis.(ap. XXVII. A△ Oceſſerunt autẽij filię Salphaad, fllij Hepher, ſiiij Galaad, flin Machir, fiij tarũ.& Melchiel. à quo familia Melchie Manaſſe, qui fuit filius loſeph, quarum lita⸗ 1 3 bant E Exo. s.C G Exo. 6.C Sup. 3. a Le..2 1.Pa. 24.2 quia 1. Cor. 10. 3 Sup.:4. d X Sup. a6.d Inf. 36*3 Campeſtria Moab Ie17. 2 funt nomina, Maala& Noa& Hegla & Melcha& Therſa. Steterũtq; corã Moyle& Eleazaro ſacerdote,& cun- ctis principibus populi ad oſtiũ taberna. culi fœderis, atq́; dixerũt, Pater noſter mortuus eſt in deſerto, nec fuit in ſeditio ne quęſj cõcitata eſt cõtra dñmſub Co- te, ſed in pacto ſuo mortu“ eſt. hic nõ ha buit mares fllios. Cur tollit nomen illius B defamitia ſua, quia nõ habet filiũ: Date nobis pofſeſſionẽ inter cognatos patris noſtri. Retulitq; Moyſes cauſam earum ad iudiciũ dñi. Qui dixit ad eũ, luſtam rẽ poſtulãt filię Salphaad. da eis poſſeſ- ſionem inter cognatos patris ſui,& ei in hgęreditate ſuccedãt. Ad filios autẽ Iſral loqueris ligc. Homo cum mortuus fuerit abſq́; filio, ad filiã eius tranſibit hęredi- tas. ſi fiiã nõ habuerit, habebit ſucceſſo- res fra:res ſuos.quod ſi& fratres nõ fue rint, dabitis hęreditatẽ fratribꝰ patris ei- us. ſin aũt nec patruos habuerit, dabit᷑ hę C reditas his qui ei ꝓximi ſunt. eritq; hoc filijs Iſraẽl ſanctum lege perpetua, ſicut pręcepit dñs Moyſi. Dixit quoq; dñs ad Moyſen, Aſcẽde in montẽ iſtũ Aba, rim,& contẽplare inde Terrã quã datu- rus ſum filijs Iſraẽl, cũq; uideris eã, ibis & tu ad populũ tuũ, ſicut iuit frater tuus Deu. 32.g Aaron, quia ſi offendiſtis me in deſerto Sup.20. b Gin in contradictione multitudinis, nec ſanctficare me uoluiſtis corã ea ſuper a- quas. hę ſunt aquę cõtradictionis in Ca des †deſerti) Sin. Cui reſpõdit Moyſes, Prouideat dñs deus ſpirituũ omnis car- nis, hominẽ qui ſit ſuꝑ multitudinẽ hãc. & poffit exire et intra re ante eos et edu cere eos uel introducere, ne ſit poprs dñi ſicut oues abſq; paſtore. Dixitq; dñs ad D ad eũ, Tolle Ioſne flii Nun uirum in Peu.3. d quo eſt Spiritus( Dei)& pone manũ tuã ſnper eũ. Qui ſtabit corã Eleazaro ſa- cerdote& omni multitudine,& dabis ei pręcepta cunctis nidẽtibus,& partem glorię tuę, ut audiat eũ oĩs ſynagoga fi- liorã ſſrael. Pro hoc ſicuid agendũ erit, Fleazar ſacerdos cöſulet dim. Aduer, bũ eius egrediet& ingrediet ipſe,& o- mnes fliij Iſraẽl cũ co.& cętera multitu- do., Fecit Moyſes ur pręceperat domi= nus. Cũq; tuliſſet loſue, ſtatuit eũ coram Eleaz aro ſacerdote& omm frequenria populi. Et impolſitis capiti eius mambus rda replicaun quæ mandauerat dfis. De KPupa c. a in deſerto Numeri. ¶ De oblati onibus faciendis& ſolennita tibus celebrandis.( ap. XXVIII. xit quoq; dũs ad Moyfen, Pręci- pe fliijs Ifraẽl,& dices ad eos. Ob- lationẽ meã& panes:& incenſum odo- ris ſuauiſſimi offerte per tẽpora ſua. Hęc ſunt ſacrificia quæ offerre debetis, Ag- nos anniculos immaculatos duos quoti- die in holocauſtã ſempiternũ. umim offe retis mane,& alterũ ad ueſperum. deci⸗ mã partem ephi ſimilę, quę conſperſa ſit oleo puriſſimo,& habeat quartã partẽ hin. holocauſtũ iuge eſt quod obtuliſtis in monte Sinai in odorẽ ſuauiſſimũ in- cenſi dñi,& libabitis uini quartã partẽ hin per agnos ſingulos in ſanctuario do-/ mini. Alterũq; agnum ſimiliter offeretis ad ueſperã ſuxta omnem ritum ſacrificij matutini,& libamentorũ eius, oblatio- nem ſuauiſſimi odoris dio. Die autem Sabbathi offeretis duos agnos annicu- los immaculatos.& duas decimas ſimilę oleo conſperſę in ſacrificio,& liba quæ rite fundunt᷑ per ſingula Sabbatha in ho locauſtum ſempiternũ. In calendis autẽ, id eſt in menſium exordijs, offeretis ho⸗ locauſtum dñio, uitulos de armẽto duos. arietem unum, agnos anniculos ſeptem immaculatos,& tres decimas ſimilæ o- leo cõperſe in ſacriflcio per ſingulos ui- tulos ꝛ& duas decimas ſimilę oleo con⸗ ſperſe per ſingulos arietes:& decimã de cimę ſimilę ex oleo in ſacrificio per ag- nos ſingulos.holocauſtũ ſuauiſſimi odo- ris aiq; incenſi eſt dño. Lihamenta autẽ uini, quæ per ſingulas fundenda ſunt ui- ctimas, iſta erũt. Media pars hin per ſin gulos uitulos, tertia per arietem, quarta per agnã ·hoc erit holocauſtum per om- nes menſes, qui ſibi anno uertente ſucce dunt· Hircus quoq; offerei dño, pro pec catis in holocauſtum ſempiternũ cinn li- bamentis ſuis. Menſe aut primo, quar- tadecima die menſis, Phaſe domini erit, & qumtadecima die ſolennitas, ſeptẽ die bus ueſc entur az ymis. Quarum dtes pri ma uenerabihs& ſancta erit: omne opus ſeruire non facietis in ea Ofl eretis q; in- cenſum holocauſtum domino uitulos de aumento duos, arietem unum, agnos an- niculos immaculatos ſeptem:& ſacrifi- cia ſingulorum ex Bmila quæ conſperſa ſit oleo. tres decimas per ſingulos untu- los,& daas decimas per arietem:& deci wam Mat. u3a B C EO. 13.6 Leu. 23.3 war umf mubntem macöd c— tirmin nt hisdgt neop lorunn 2 rwwiugt n bu un d1 coſauten m deWxcu bn inuncd I m ne k magnl t. ripeene ſun hüipoutn e In Rtamqeoc nn f rwenete A ew lo dn ciienc i b UTik e n. L4 ſbeue arbl e. owiniel te tunrriel dne atmir a nkan um anmul agm lnicßtae nhe en vperan e ühmlſ gr Neen G nak e üisſa 99 eldati a ritiene. dd caimd t büubb.„ mnnbl. V eun —— nenſu XI. iprm entuo me, Of nsimi Kic un moile ſed oo utulos decmi k.&. Npua Nena ſtum u. Ei mian Icuec vodis! tani Hadet ad m nehtot os ma Seoron m pa perar daud 1 9 —☛½ * ueenm de 126 an crnpahe — eatpattJ dar⸗ — ſdaattigan Guedohaug — Rlunuiſini 1 * uinij guarea u di —½ iin ſanchundiy elmlteroſnen emriam aeri üeu, ahhn apnos annch, 1 s deemol co ld ar Rabbanainig * n creenadi nn ² iif offeretslt⸗ de armäd dua, e annücules fqim t lecmasmleo per iulwu 1* bmle oledcn 8 etes:& decimi * hercopeng, ü ſaanſia ſbamertauui am fundendaſuntu- B Apass linperh m anſetem, qunn anflumperor, BAo enrnueſuct ʒ erei düdp 1” b n aimptternäanl- J Naütprino onn” AMae dominich”. Pennirſcpüdt — Qurrmäegi A aertonneoyt Oerencyin au miouillsie * Som z9ru, 10 otem:A’ al m A qrecnhelt A rerdoubol⸗ cd e 4 Mecri 11 Campeſtria Moab mam decimæ per agnos ſingulos, id eſt per ſeptẽ agnos. Et hircum pro peccato unum, ut expiei pro uobis pręter holo- cauſtum matutinũ quod ſemperl offere/ tis.ltafacietis per fingulos dies leptẽ die rumin fomitem ignis,& in odorẽ ſuauiſ- ſimum dño, qui iurget de holocauſto& D de lbatiombus lingulorum. Dies quocq; ſeptimus celeberrimus& ſanctus erit uo bis:omne opus ſeruile nõ facietis in eo. Dies etiam primitiuorũ quando offere- tis nouas fruges dño, expletis hebdoma dibus, uenerabilis& ſancta erit: omne opus ſeruile non facietis in ea. Offeretis que holocauſtum in odorẽ ſuauiſsimum dño,. uitulos de armento duos, arietem u- num, X agnos anniculos immaculatos ſe ptem, atq; in ſacrifieijs eorũ ſimilę oleo conſperſę tres decimas per ſingulos uitu los per arietes duas, per agnos deci- mam decimæ, qui ſimul ſunt agni ſeptẽ, hircum quoq;* qui mactat᷑ pro expia tione:pręter holdcauſtũ ſempiternum et jiba eius. Immaculata offeretis omnia cum libationibus ſuis. ¶ De ſolennitatibus menſis ſopti⸗ mi.(ap. XXIX. A M Enſis etiam ſeptimi prima dies ue/ nerabilis et ſancta erit uobis, omne opus ſeruile non facietis in ea, quia dies elangoris eſt& tubarũ. Offeretisc; ho- locauſtum in odorẽ ſuauiſlsimũ dño, uitu uun de armẽto unum, arietẽ unum,& ag nos anniculos immaculatos ſeprẽ.& in ſacriflcijs eorũ ſimilę. oleo conſperſę tres decimas per ſingulos uitulos duas deci- mas per arietem. unã decimã per agnũ, qui ſimul ſunt agni ſeptẽ.& hircum pro peccato, qui offert᷑ in expiation? popu- li. pręter holocauſtũ calendarum cum ſa crificijs ſuis,& holocauſtum ſempiternũ cum libationibus ſolitis· Eiſdẽ cexemo/ nijs offeretis in odorem ſuauiſsimum in- cenſum dño.i Decima quoq; dies men⸗ ſis huius ſeptimi erit uobis ſancta atque uenerabilis, et affligetis animas ueſtras. omne opus ſeruile nõᷓ facietis in ea. Offe retisq; holocauſtum dño in odorem ſua- uiſſimũ, uitulũ de armento unum, arietẽ unum, agnos anniculos immaculatos ſe- ptem.& in ſacrificijs eorum ſimilæ oleo conſperſę tres decimas per ſingulos ui- tulos, duas decimas per arſetem, decimã B decmræ per agnos ſingulos, qui ſunt ſi- mul & ſub audi decimas. unum Leu. is. b & 23.c Numeri. 58 mul agni ſeptem.& hircũ pro peccato. abſq; his quę offerri pro deſicto ſolẽt in expiationem,& holocauſtũ fempiter- num,& ſacrificio& libammibus eorũ. Quintadecima uero die menſis ſeptimi, quę uobis ſancta erit atq; uenerabilis, e mne opus ſeruile nõ facietis in ea:ſed ce lebrabitis ſolennitatè dño ſeptẽ diebus, offeretisq; holocauſtũ in odorem ſuauiſ⸗ ſimũ dño: uitulos de armento tredecim, arietes duos, agnos anniculos immacua tos quatuordecim:& im libameniis eo- rũ ſimilę oleo cõſperſę tres decimas per unulos ſingulos, qui ſunt ſimul uituli tre decim:& duas decimas arieti uno, id eſt ſimul arietibus duobus, et decimã de cimæ agnis ſingulis, qui ſunt ſᷣmul agni quatuordecim:et hircũ. ꝓ peccato · abſq holocauſto ſempiterno,& ſacrificio,& libamine eius.In die aſtero offeretis unu los de armento duodecim, arietes duos, agnos anniculos immaculatos quatuor- decim:ſacrifictaq;& libam ina ſingulo- rum per aitulos& arietes& agnos rite celebrabitis, et hircũ pro peccato. abſq; holocauſto ſempiterno.ſacrificicq;& li bamine eius. Die tertio offeretis uttulos undecim, arietes duos, agnos anniculos immaculatos quatuordecim:ſacrificiaq; & ubamina ſingulorã per uitulos et arie tes& agnos rite celebrabitis:& hircũ pro peccato. abſq; holocauſto ſempiter- no, ſacrificioq́;& libamine eius. Die quarto offeretis uitulos decẽ, arietes du- es, agnos anniculos immaculatos qua: u- ordecim:ſacrificiaq;& libamina ſingu- lorũ ꝑ uitulos& arietes et agnos rite ce lebrabitis:et hircũ ꝓ peccaio, abiq; ho⸗ locauſto ſempiterno. ſacrificioq́; eius& uibamine. Die ꝗnto offeretis uitulos no- uẽ, arietes duos, agnos anniculos imma- culatos quaruordeci:ſacrificiaq; et liba- mina ſingulorũ ꝑ uitulos et arietes et ag nos rite celebrabitis:et hircũ ꝓpeccato. abſq; holocauſto ſempiterno, ſacrificio eiꝰ et libamine. Die ſexio offeretis uitu- los octo, arietes duos, agnos añiculos im maculatos quatuordeci: ſacn ficiaq; et li bamina ſingulorũ ꝑ uitulos et arietes& agnos rite celebrabitis:et hircũ ꝓ pecca to.abſq; holocauſto ſempiterno, facnfi- cioq; ei et libamine.Die ſeptĩo offeretis uitulos ſeptẽ᷑ et arietes duos, agnos añicu los imaculatos quatpdrec ſheniſeih 1 4 G Campeſtria Moab & libamina ſingulorũ per uitulos& a- rietes.& agnos rite celebrabitis:& hir⸗ cũ pro peccato, abiq; holocauſto ſempi- terno, lacrificioq; eius& libamine. Die octauo qui eſtceleberrimus, omne opus ſeruile nõ facietis,offerentes holocauſtã in odorẽ ſuauiſſimũ dño, uitulũ unum, a- rietem unũ, agnos anniculos immacula- tos ſeptẽ:ſacrificiaq; et libamina lingulo rum per uitulos& arietes& agnos rite celebrabitis:et hircũ pro peccato.abic; holocauſto ſempiterno, ſacrificioq; eius & libamine. Hęc offeretis qño in ſolẽni tatibus ueſtris,pręter uota& oblationes ſpontaneas in holocauſto, in ſacrificio, in libamine,& in hoſtijs pacificis. ¶ Peuois& iuramentis. (Cap. XXX. A Arrauirdh Moyſes fllijs Iſrael om- ma quę ei dñs imperarat, et locutus eſt ad principes tribuũ flliorũ Iſrael:lſte eſt lermo quẽ pręcepit dñs: Si quis uiro/ rum uotã dño uouerit, aut ſe cõſtrinxe- rit iuramento, nõ faciet irritum uerbum ſuũ, ſed omne ́d promiſtt, implebit. Mu Iier ſi quippiã uouerit,& ſe conſtrinxe- rit iurameto, quę eſt in domo patris ſui, & in etate adhuc puellari:ſi cognouerit pater uotũ quod pollicita eſt,& iuramẽ- tum quo obligaint anmmã ſuã,& tacue- rit, uoti, rea erit: quicquid pollicita eſt et iurauit opere cõplebit. ſin aũt ſtarim ut audierit, contradixerit pater:& uota& iuramenta eius irrita erunt, nec obnoxia tenebit᷑ ſponſiom, eo quod cõtradix erit pater. Si maritũ habuerit,& uouerit ali- quid,& ſemel de ore eius uerbum egre- diens animã eius obligauerit iuraméto: quo die audierit uir. et nõ cõtradixerit, uoti rea erit, reddeiq; quodcũq; promi- ſerat. ſin aũt audiens ſtatim contradixe- rit,& irritas fecerit pollicitationes eius uerbacq; quibꝰ obſtrinxerat animã ſuã: propitius erit ei dñs. Vidua& repudia- ta quncquid uouerint, reddent. Vxor in domo uiri cũ ſe uoto cõſtrinxerit& iu- ramento.ſi andierit uir,& tacuerit, nec cõtradixerit ſpõſioni, reddet quodcũq; promiſerat. ſin aũt extemplo cõtradixe- rit, nõ renebit᷑ promiſſionis rea, quia ma ritus cõtradixit, et dñs ei propitius erit. Si uouerit,& iuramento ſe conſtrinxe- rit, ut per ieiuniũ uel cęterarum rerã ab- ſtinentiã affligat animã ſuam: in atbitrio unri Numeri. uiri exit ſiue faciat, ſiue non faciat. ꝗd ſi D Madian. audiens uir tacuerit,& in alterã diẽ diſtu lerit ſententiâ: quicquid uouerat aq; ꝓ- miſerat, reddet: quia ſtatim ut audiutt, ta cuit.ſin aũt contradixerit poſtquã. reſci⸗ uit, portabit ipſe imquitatẽ eius. iſtę ſunt leges quas cõſtituit dñs Moyjſi inter ui- rum& uxorẽ, inter patrẽ& fiuà, quę in puel ari adhuc çiate eſt, uel quę manet in parentis domo-. ¶ Puę nant Iſraelitæ contra Madianitas E& diripꝛunt eorum ſubſtantias. Cap. XXXI. [LOcutusco; eſt dñs ad Moyſen, dicẽs, ³ Viciſcere prius filios Ifrael de Ma- Sup z d dianitis,& ſic colligeris ad populũ tuũ. Statimq; Moyſes: Armate, inquit, ex uo bis uiros ad pugnã qui poſſint ultionem dñi expetere de Madianitis. mille unrxi de ſingulis tribubꝰ eligant᷑ ex Iſrael qui mĩtrant᷑ ad bellum. Dederuntq; millenos de ſingulis tribubus, id eſt duodecim mil lia expeditorum ad pugnam, quos miſit Moyſes cũ Phinees fllio Kleazari ſacer dotis, uaſaq; ſancta,& tubas ad clangen dum tradidit ei. Cũq; pugnaſſent cõtra Madianitas atqʒ uiciſſen, omnes mares occiderũt,& treges eorũ Eui& Recẽ & Sur& Hur& Rebe nq; principes gẽtis: Balaã quoqʒ filiũ Beor interfece-/ rũt gladio. Ceperũtq; mulieres eorũ& paruulos, omniaq; pecora& cunctã ſu⸗ pellectilẽ: quicquid habere potuerãt, de populati ſunt. ã urbe⸗, q́;ᷓ uiculos& ea- ſtella flãma cõſumpſit. Et tulerũt pre dã. &æ untuerſa quę ceperãt tam ex homini- bus quàm ex iumentis,& adduxerũt ad Moyſen& Eleazarũ ſacerdotẽ,& om- nem multitudinem flliorũ Iſrael. reliqua aũt utenſilia portauerãt ad caſtra in cã- peſtribus Moab, iuxta Iordanẽ contra lericho. Egreſsi ſunt aũt Moyſes& E⸗ leazar ſacerdos, oẽs principes ſynagogę in occurſum eorũ extra caſtra. Iratusq́; Moyſes principibus exercitus, tribunis & centurionibus qui uenerant de bello, ait: Cur fœminas reſeruaſtis: Nonne iſte ſunt quę ſideceperunt filios Iſrael ad ſug- Sup5 3 geſtionem Balaã,& pręuaricari uos fe- cerũ t in dñm ſuper peccato Phoger, un de& percuſſis eſt pops: Ergo cunctos interflcite quicquid eſt gñis maſculini e- tiam in paruulis:& mulieres quę noue/ rũt uitos in coitu,‚iugulate:puellas autem 5 ſe uulloft de UAwidpm w ſwnuetemn 2 fhnu guch 4 faaaac en puubus ucl d te nanai e Jh ogc l Thanmierräcu⸗ ealpes ue mnepencp d aonrme t güglunad, 2 LPmmä. durpg d ninmicet i wemnobre Anäb den nercülm, utn müſtad aihe mmui ge Wirign d de wauad er ch Peren A lueeht e achl er anr Kiung ine la aine ai An on en Nuene n hcnt e unnuän aanxm. ag lüngn unn ſwnu lnüd Uügla wah lparut mäiau. 4 1Æ☛ llä — Wäha les. 4 nüleine u pogmffen öm 31 mn fenvemnom — 19 encpmnchn 1übeor intanic⸗ im aliers eon m con Kanäiſe nit de uberepotueri,, nt cuiclioic - n Bttlerüü ☚ iit um erlond xI R addhxerint H Acerdbii dw udh anrü lſiael veimn 42 uütadcaktno lo:„ aalosdmichm r w üt MMoytsdh 1t Dlccipss fm ne Tacam lan in Ml erciujmnbuſ ont aueneranrdedelo 1 untts Nomelh e e ics limulp h 34½2◻☛ pranrcxiun in ccuobtcha 1* ks Ptooanin uu t a igüsmluind u Be mleresqelue ct i Arfun Peu. 5. d Campeſtria Moab Numeri. & omnes fœminas uirgines reſeruate uo multitudini, id eſt de ouibus trecentis tri bis,& manete extra caltra ſeptẽ diebus. Qui occiderit homint. uel occiſum teti⸗ Madian. 59 ginta ſeptẽ millibus quingentis,& de bo bus triginta ſex millibus,& de aſinis tri- erit luſtrabitur die tertio& ſeptimo. Et ginta mllibus quingentis,& de homini- de omm pręda ſiue ueſtimentum fuerit, bus ſedecim millibus, tulit Moyſes quin ſiue uas et aliquid mn utenſilia pręparatũ, Leui de caprarũ peilibus& pilis& ligno ex- cubabant in tabernaculo dñi⸗ſicut pręce plicabitur. Eleazar quoc; ſacerdos ad ui perat dñs. Cumq; acceſsiſſent principes tos exercitus, qui pugnauerãt, ſic locutus exercitus ad Moyſen,& tribuni, centu- eſt: Hoc eſt pręceptũ legis quodiſmanda rionesq;, dixerunt: Nos ſerui tui recẽſui- uit deus⸗ Moyſi: Aurũ&ʒ argemũ et es mus numeru pugnato: ũ, quos habuimus 1. añ& ferrũ& plumbũ& ſtannũ,& omne quod poteſt iranſire per fläãmas, igne pur gabitur quicquid aũt ignẽ non poteſt ſu ſtinere, aqua expiationis ſanctificabitur, & lauabitis ueſtimenta ueſtra die ſepti⸗ los& dextralia ac murenulas, ut deprece quageſimũ caput, et dedit Leuitis qui eæ ſub manu noſtra:& ne unus quidẽ defuit. Ob hanc cauſam offerimus in donarijs dñi ſinguli quod in præda auri potuimus inuenire, periſcelides& armillas, annu- moꝛet puriflcati poſt ea caſtra intrahitis. ris pro nobis dñm. Suſceperumq; Moy- D Dixi: quoq; dñs ad Moyſen, F Tollite] ſes& Eleazar ſacerdos omne aurũ in di Tolle ſummã eorũ quę captaſunt ab homine uſ uerſis ſpeciebus.pondo ſedecim millia ſe E F ſerunt in partẽ dñi triginta ducę anmæ. ram. Cumqq; ueniſſent uiq; ad Vallem Sup.13⸗0 que ad pecus, tu& Eleazar ſacerdos& ptingentos quinquaginta ſiclos, à trihu⸗ omnes)principes uulgi, diuidesq; ex xæ⸗ quo prę dã inter eos qui pugnauerunt e- gretsiq; ſunt ad bellũ.& inter omnè reli⸗ quã multitudinẽ,& ſeparabis partẽ do monimentu filiorum Iſraẽl coram dño. ab his qui pugnauerũt& fuerũt in bello, unã animã de quingentis, tà ex homnni⸗ bus quàm ex hobus& aſinis& ouibus. nis& centurionib. Vnuſquiſq; em̃ ꝗ́ d ei pręda rapuerat, ſuũ erat. Et ſuſceptum intulerunt in tabernaculũ teſtimonij, in C Filij Ruben& Gad contendunt pro opttmæ terræ poſſeßione. Cap. XXXII. Plij aũt Ruben& Gad habebant pe- 4 & dabis eã Eleazaro ſacerdoti, quia pri cora multa,& erat illis in iumentis in mitię qñi ſunt. Ex media quocq; parte fi- liorũ lirael accipies quinquageſimũ ca⸗ finita ſubſtantia. Cumq́; uidiſſent lazer put hominũ& boũ& aſinoruũ& ouiũ, cunctorũq; animantiũ,& dabis ea Lcui tis, qui excubant in cuſtodijs tabernacu- li dñi. Feceruiuq; Moyſes& Eleazar, ſicui pręceperat dñs. Fuit aũt preda, quã& Nemra: Heſebon& Bleale,& Sabã,. exercitus ceperat, ouiũ ſexcen a ſeptua- ginta quinq; milia:boũ ſeptuaginta duo dñs in conſpectu filiorum Iſracl, regionis & Galaad aptas animalibus alendis ter- ras, uenerunt ad Moyſen& Eleazarum ſacerdotẽ,& principes multitudinis, atq dixerunt, Ataroth,& Dibon,& lazer, & Nebo,& Beon, terra quam percuſsit millia, aſinorũ ſexaginta millia& mille: huberrimę eſt ad paſtũ animaliũ:& nos animę hominũ ſexus fœminei, quę nõ co ſerui tui habemus iumenta plurima, pre- gnouerant uiros, triginta duo millia. Da- camurq; ſi inuenimus grauiã corã te, ut iaqq; eſt media pars his qui in pręlio fueæ des nobis famults tuis eã poſſeſsiont᷑, nec rant, ouiũ trecenta triginta ſeptem millia facias nos tranſire Iordanem. Quibus re quingentę. ẽ quibus in partẽ dñi ſupputa ſpondit Moyſes, Nunquid fratres ueſtri te ſunt oues ſexcentę ſeptuagintaquinq;. ibũt ad pugnã,& uos hic ſedebitis: Cur Rt de bobus triginta ſex millibus, boues ſubuertitis mentes filiorũ Iſracl, ne tranſi- ſeptuaginta& duo:de aſinis triginta mil re audeant m locum quem eis daturus eſt B uibus qiungentis, aſini ſexaginta unus, de dñs: non ne na egerunt patres ueſtri, cñ animabus iominũ ſedecim millibus, ceſ- miſi de Cadesbarne ad explorandam ter Tradiditq; Moyſes numerũ primitiarũ borri luſtrata omni regione, fubuerterux dñi Eleazaro ſacerdoti, ſicut fuerat ei im cor flliorũ Iſrael, ut non intrarẽt fines ãs peratũ ex media parte filiorũ Itraẽl, quã eis dñs dedit. Qui iratus, iurauit dicens, feparauerat his qui in pręuo fuerant. De Si uidebunt homines iſti qui aſcende- Sup. 14 media uero parte quę contigerat relique rum& ꝓyp:o Auiginti annis.& ſu- mllt⸗ 1 5 pra 0⁵ pra, erram quã ſub iuramento pollicitus ſum Abrahã, IHaac, et Iacob,& noluerũt ſequi me pręter Calehflliũ Iephone Ce- nezeũ,& 1oſue filium Nun: iſti impleue- runt noluntatẽ meam.Iratusq́; dñs aduer- ſum Iſrai circũ duxit eã per deſertũ qua draginta annis, donec conſumeretur uni- uerſa generatio quę fecerat malã in con/ ſpectu eiꝰ,& ecce, inquit, uos ſurrexiſtis pro patrib. ueſtris, incrementa& alumni hominũ peccatorũ, ut augeretis furorem Imi contra Iſracl. Quod ſi nolueritis ſe- qui eũ, in ſolitudine populũ derelinquet & uos cauſa eritis necis omnium. At illi prope accedentes, dixerunt: Caulas ouiũ fabricabimus,& ſtabula iumẽtorũ, par- uulis quoq; noſtris urbes munitas:nos au tẽ ipſi armati et accincti pergemus ad prę liũ ante filios Iſrael, donec introducam D eos ad loca ſua. Paruuli noſtri& quicꝗd munitis labere poſſumus, erũt in urbibus kmura tis, Ipropter habitatorã inſidias. Non re uertemur in domos noſtros, uſq; dũ poſ- ſideãt filij Iſraẽl hęreditatẽ ſuã:nec quic/ quam quęremus trans lordanẽ, quia iam habemus noſtrã poſſeſsionẽ in oriẽtali e/ ius plaga. Quibus Moyſes ait, Si facitis quod promittitis, expediti pergite corã dño ad pugna:& omnis urr bellator ar- matus lordanẽ tranſeat, donec ſubuertat dñs inimicos ſuos,& ſubijciatur ei om- nis terta.tũc eritis inculpabiles apud do- minũ et apud Iſtael.& obtinebitis regio nes quas uuſtis corã dño.Sin aũt quod di citis.nõ feceritis, nulli dubiũ eſt quin pec E cetis in deũ:& ſcitote quomã peccatum ueſtrũ apprehendet uos. M dificate ergo urbes paruulis ueſtris.& caulas& ſtabu la Outhus ac iumẽtis:& quod polliciti e- ſtis implete. Dixeruntq; filij Gad& Ru hen ad Moyſen: Kerui tui ſumus, facie- mus quod iubet dñs noſter. Paruulos no- ſtros& mul eres,& pecora, ac iumenta relinquemus in urbibus Galaad: nos aũt famuli tui omnes expediti pergemus ad hellũ, Hicut tu dñe loqueris. Pręcepit ergo Ioſue 4.c Moyſes Eleazaro ſacerdoti,& Ioſue f- er lio Nun,& principibus familiars tribs FE Ifraẽ᷑l.& dircit ad eos, Si tranſierint fflij Gad,& finj Ruben uobiſcũ lIordan? o- mnes armati ad bellũ corã dño,& uobis fuerit terra ſuhiecta, date eis Calaad in poſſeſionẽ. Sin aũt noluerint tranſire ar- mati uobHcũ in terrã Chanaan, inter uos Campeſtria Moab. Numeri. Ruben& Gad habitandi accipiãt loca. Reſponderũ tq; filij Gad,& filij Rubẽ. Sicut locutus eſt dñs ſeruis ſuis ita ſaciemus: ipſi armati tuis pergemus corã dño in terram Chanaan. & poffeſsion iam ſuſcepiſſe nos confite- mur trans lordanẽ. Dedit itac; Moyſes filris Gad& Rubẽ,& dimidię tribui Ma naſſe filij Ioſeph regnũ Sehon regis A- morrhęi, et regnum Og regis Baſan,&) terram eorum cum urbibus fuis per circu itum. Igitur extruxerũt filij Gad. Dibõ, 10,, 5 & Ataroth,& Aroer,& Roth,& So-, 0—. phan,& Iazer,& legbaa,& Bethnem- P ra,& Betharan, urbes munitas,& cau- las pecoribus ſuis. Filij uero Ruben ędi- flcauerãt Heſebon,& Eleale,& Caria- thaim:& Nabo,& Baalmeon uerſis no- minibus.Sabama quoq́; imponẽtes uoca bula urbibus quas extruxerant. Porro Gen, 50½ filij Machir, fllij Manaſſe perrexerũt iu Galaad,& uaſtauerunt eã interfecto A- morrhęo habitatore eiꝰ. Dedit ergo Mo yſes terram Galaad Machir filio Manal ſe, ꝗ habitauit in ea. lair aũt filius Manaſ ſe abijt,& occupauit uicos eiꝰ, q́s appel- lauit Hauoth Iair, i. Villas Iair. Nobe prexit, et apñ̃hẽdit Canath cũ uicu- lis ſuis: uocautq́; eã ex noĩe ſuo Nobe. ¶ Enarrantur ſing ulæ manſiones ilivrunt Iſrael. Cap. XXXIII. ◻ E. ſunt manſiones flliorũ ſcael, qui egreſsi ſunt de ½gypto per turmas ſuas in manu Moyſi& Aaron: quas de⸗ ſcripſit Moyſes iuxta caſtrorũ loca, quę dñi iuſs ione mutabãt.¶ Profecti igitur de Rameſſe menſe primo, quintadecima die Exo. menſis primi, fecerunt)altera die Phaſe, filij Iſrael in manu excelſa, uidẽtibus cũ- ctis M gyptijs,& ſepelientibus primoge nitos quos percuſſerat dfis(nã& in dijs eorũ exercuerat ultionem) caſtrametati ſunt in Socoth. Et de Sochot uenerũt in Ethan, que eſt in extremis finibus ſolitu dinis. Inde egreſsi uenerũt cõtra Phii- Ex. 13.4 2.4 eut. zih 1 hahiroth, quę reſpicit Beel ſephõ,& ca ſtrametati ſimt ante Magdalã.¶ Profecti.14 que de Phihahiroth, tranſierũt per me diũ mare in ſolirudinẽ,& ambulantes tri bus diebus per deſertũ Ethan, caſtrame/ tati ſunt in Mara. Profectiq; de Mara, uenerũt in Elim, ubi erãt duodecim fon- tes aquarũ, et palme ſeptuaginta:ibiq́; ca ſtrametati ſunt. Sed& inde egreſsi, flue- —— ENO.I;. rũ tẽtoria ſuper mare rubrũ.ʒProfectic EX W/z6. 3 6 Kuketm IP Ueimmmnint un Baniunenmt r rruülentn 28 Perütin Cif guinnec g nitdcherner inn ftustan mi Mäi ebacn R.NTM Tur degre un ARetene unbwichte APalömakt an Dwidwe e tm wnr a Namidi, ma tteb lrenc Räulgt Ae nninn c Bennümä ae Hnig KCen n nidn zah del tlilicz z lirüd d ir damie 4 1 „. egi ai nn e ee nmni e Nyiti der liühern* mine xüt ul caſtra us, nulo gek Jdin⸗ penc 1 baye 1 1 1d. däu qe mari rubro, caſtrametati ſunt in deſer 1= keeneratni 2 toliSuni.) Vnde egreſsi, uenerũt in Da- 81'i ennmna gin phca. Profectic; de Daphca, caſtrameta uendiem nan tiſunt in Alus. Egreſsic; de Alus, Rha- et on Hx.r.a phidunfixere tẽtoria, ubi populo defuit 4 Limanen aqua ad bibẽdũ Profectiq; de R aphi- 1 agiß Ketan Exo i dim, caſtrametatiſãt in delerto Sinai. Sed 4 4= Oer aunh& de ſoutudine Sinai egreßt, uenerũt ad 1 Sud Pun dand Sepulchra cõcupiſcẽtię. i Profectiq; de 1— fhhne Sup ·i.a gepulchris concupiſcentię, caſtrametati 6, 8 N T aädi ſunt in Haſeroth.i Et de Haſeroth uene ⸗XRo d guß rd rũt in Rethma. Profectiq; de Rethma, C caſtrametati ſunt in Rẽ᷑mon phares.Vñ S5u. egreſsi uenerunt in Lebna De Lebna ca pl kon ſtrametati ſunt in R efſa. Egreſsic; de Reſ auer an ſa,uenerũt in Celatha. Vñ ꝓfecti, caſtra- 8 ogin Rueti metati ſunt in monte gepher. Egreisi de Kacnodn mõte Sepher, uenerãt in Harada. Inde. ꝓ- 1 Paiſ nu hi ſiciſcẽtes caſtrametati ſunt in Maceloth. ute bad Profectiq; de Maceloth, uencrũt ĩ Tha tg get den td hath. De Thahath caſtrametati ſunt in 7 ae unr Thare.Vñ egreisi fixere tẽtoria in Meth 81 u. drtio Nhmg ca. Et de Methca caftrametati ſunt ĩHel- „* kaütſſuänt mona Profectiq; de feſmona, uenerũt 4 euicdsei nn Deu o-b in M oſeroth. Et de Moſeroth caſtrameta- 4 Vils ni a D ti ſuntĩ Bene iaacã. Proſectic; de Bene- 16 GCanth cina iaacam uenerunt in montem Gad gad. d— ec woſello Nei Vnde profecti, caſtrametati ſunt in Ie⸗ 4 er manſomſinn thebatha. Et de lethebatha uenerunt in ¹ h u. MlI. Hebrona. Egreſsiq; de Hebrona caſtra- nt Aa zesflioni lank metati ſunt in Aſion gaber. Inde profe- 1 eypo perunn cti, uenerũt in deſertũ Sin, hęc eſt Cades. nu Aarnqu Sͦu5 20.4 Egreſsiq; de Cades, caſtramerati ſunt in 6 u d icactrotu ſn e mõte Hor ĩ extremis fimb. terre Edom. 1 l——. et da praiecdixihe Sup. a0. d Aſcẽditq; Aarõ ſacerdos in mõtẽ Hor net„quntadecmäeln E iubẽte dño,& ibi mortuꝰ ẽ anno quadra m Stynten depie Deu.z:.g geſimo egreſsiõis filiorã Iſraẽl ex N. gy nt um rrelſo uckthed pto⸗mẽſe quinto, prima dic menſis, cũ ei⸗ tiſ eliennbospim Lguß. 21,a ſet annorũ cẽtũ uigintitriũ h Audintqh p ntGs(i dhi Chananeꝰ rex Arad ꝗ habitabat ad meri ue d gem cltantdi diẽ, in terrãà Chanaã ueniſſe ſios Ifrael. OoA Sochotuerxin Et ꝓfecti de mõte Hor, caſtrametati ſunt ĩ Salmona. Vñ egreſsi uenerũt ĩ Phunõ. Sup., c Profectiqh de Phunõ, caſtrametati ſũt in Oboth. Et de Oboth nenerũt in rea- 1n rlath-brii F barim, qᷓ ẽ in finib. Moabitarũ. Profecii A„ vulvüper que de le abarim fixere tẽtoria in Dibõ e Lenbenen gad. Vñ egreſsi, caſtrametati ſunt ĩ Hei- 4 i Rtjanaatim mo deblathaim. E gretsi ꝗ de Helmõ de NM cokeälcg elln blathaim, uenerũt ad mõtes Abarim cõ- 1n docsis tra Nabo Profectich de mötib. Abarim, 1 trãſierũt ad c peſtria Moab inpra lorèa et m utenüfäbuih je enerütcümdi 1 1 dn BeelſcyiöKa, h — — — 1 4„ trgintacse 3—— 4 x— 4 nẽ cõtra Iericho. ibiq; caſtrametati ſunt —— abini de Bethlimoth uſq; ad Abelſatim in pla u lnnt ntoxibus 4 Campeſtria Moab Numeri. Ruben& Gad 60 niorib locis Moabitarũ, ubi locutus eſt dñs ad Moyfſen, præcipe ifral,& dic ad eos: Quãdo trãſieritis Iordanè, intrantes terrã Chanaã, dſperdite cũctos habitato res terrę illius, cõfringite titulos,& ſtatu as comminuite, atq; oĩa excelſa uaſtate, mãdãtes terrã et habitãtes in ea. ego cm dedi uobis illã in poſſeſionẽ᷑, quã diuide- tis uobis ſorte. Pluribꝰ dabitis latiorẽ,& paucioribus anguſtiorem/ ſingulis ut ſors ceciderit, ita tribuetur hęreditas. Per tri- bꝰ& familias pofſeſsio diudet᷑. ſin autẽ nolueritis interfl ere habitatores terre: remãſerint, erunt uobis quaſi clam in ocu lis,& lanceę in lateribus,& aduertabun tur uobis in terra habitationis ur̃ę,& ꝗc quid illis cogitauerã facere, uohis faciã- ¶ Limites terræ promißionis ſg nan- tur. Cap. XXXIIII. [. Oeutusl eſt dñũs ad Moyſen, dicẽs, 1 Pręcipe filijs Iſrael,& dices ad eos, Cũ ingretsi fueritis terrã Chanad, ct ĩ pol ſeſeionẽ uobis ſorte ceciderit, his fmibus terminabit᷑.¶ Pars meridiana ĩcipiet à ſo Iof.;.à litudine Sin, qᷓ eſt iuxta Edõ:& habebit terminos cõtra oriẽtẽ mare ſalſiſsimũ:qui„ circuibũt auſtralẽ plagã ꝑ aſcẽſum ſcor/ ſcorpionũ pionis, Ita ut trãcãt in Sẽna,& pneniãt ad meridiẽ uſq; ad Cadeſ barne, uñ egre- diẽt cõfinia ad uillã noĩe Adar,& tẽdent uſq; ad Aſemna.ibitq́; ꝑ gyrũ terminus ab Aſemona uſq; ad torrẽtẽ& gypti.& magni maris littore finiet᷑ Plaga aũt occi dẽtalis à magno ĩcipiet,& ipſo fine clau- det᷑. Porro ad ſeptẽtrionalẽ plagã a mari magno termini incipiẽt, ꝑuententes uſq; ad mõtẽ altiſs imũ, à quo ueniẽt ĩ Emath uiq; ad terminos Sedada, ibũiq́; confinia uſq; ad † Ebrona, Jet uillã Bnan hi erunt Zephrona termim ĩ parte Aqlonis, Inde metabũ tur ſines cõtra orittalẽ plagã de uilla Enã ul que Sephamaa et de Sephama deſcẽdẽt f- mini in Rablatha cõtra fontẽ Daphnin: inde pueniẽt cõtra orittẽ ad mare Cene- reth,& tẽdẽt uſq; ad Iordanẽ,& ad ulti- mũ ſalſiſsimo claudẽt᷑ mari. Hãc habebi⸗/ tis terrã per fines ſuos in circuitu. Pręce- pitq́ Moyſes finjs Iſrael dicens, Hec erit terra qnã poſsidebitis ſorte,& quã iusit dñs dari nouẽ tribubꝰ,& dimidie tribin. Trihns eniĩm flirũ Rubẽ per familtas fu as,& trihus fiiiorum Gad iuxta cogna- tionum numerum, media quoque trihus Manaſſe, id eſſ, duę ſemis tribus, acc epe- runt Campeſtria Moab Numeri. runt partem ſuã trans lordanẽé contra le- richo ad orientalem plagã. Et ait dñs ad Ioſ. 24·a Moyfen: H Hęcſunt nomina uirorũ qui terram uobis diuidẽt, Eleazar ſacerdos, & Ioſue filius Nun,& ſinguli principes de tribubus ſingulis, quorũ iſta ſunt uoca D bula, De tribu Iuda, Caleph filius Iepho ne De tribu Simeõ, Samuel filius Ammi ud.PDe tribu Beniamin. Elidad fiiꝰ Cha ſelon. De tribu iliorum Dan, Bocci filius Iogii. Filiorũ loſeph de tribu Manaſſe, Hamel fflius Ephod. De tribu Ephraim, Camuel ſilius Sephthan. De tribu Za⸗ bulon, Eliaphian fllius Pharnach. De tri hu Iſachar dux Phaltiel fllius Ozan. De rmibu Aſer, Ahiud filius Salomi. De tribu Nephthali, Phedael fliius Ammiud. Hi ſunt quibus prę ceperat dñs ut diuiderent filijs Ifraclterram Chanaan. ¶ Signantur ſuburbana Leuitis,& aſyla bomicidis. Cap. XXXP. A 4₰ Mc quoq; locutus eſt dmũs ad Moy- ſen in campeſtribhus Moab ſupra lor 107. n. à danẽ, contra lericho. Pręcipe filijs Ifra elut dent Leuitis de poffeſsionibus ſuis urbes ad habitandã& ſuburbana earum per circuitũ:ut ipſi in oppidis maneant, & ſuburbana ſint pecoribus ac iumẽtis: quæ à muris ciuitatũ forinſecus, per cir- cuitũ mille paſſuum ſpacio tendentur. cõ tra orientẽ duo millia erunt cubiti,& cõ tra meridiẽ ſimiliter exunt duo millia: ad mare quoq́; quod reſpicit ad occidentẽ, eadẽ menſura erit,& ſeptentrionalis pla- ga ęquali termino finietur. eruntq; urbes in medio, foris ſuburbana. De ipſis aũt Ooppidis, quę Leuitis dabitis, ſex erunt in fugitiuorũ auxilia ſeparata, ut fugiat ad ea qui fuderit ſanguint᷑: et exceptis his a- ua quadragintaduo oppida, id eſt, ſimul B quadraginta octo cum ſuburbanis ſuis. I- pſeq; urbes quę dabuntur de poſſeſsioni⸗ bus filiorũ lſraẽl, ab his qui plus habent, plures auferentur:& qui minus, paucio- res. ſinguli nta menſurã hęreditatis ſuę dabunt oppida Leuitis. RAit dñs ad Moy ſen, Loquere filijs Iſtael,& dices ad eos, Deut. 5. 2 0 Quando tranſgreſsi fueritis lordanẽ in 1Oſ. 0. a terrã Chanaan, decernite quę urbes eſſe deheãt in pręſidia fugitiuori, qui nolen- tes ſanguinè fuderint: in quibus cũ fuerit profugus, cognatus occiſi non poterit eũ occidere, donec ſtet in cõſpectu multitu- dinis,& caula illtus indicetur. De ipſix au temn Manſiones tem urbibus quę ad fugitiuorum ſubſidia ſeparantur, tres erunt trans Iordanem,& tres in terra Chanaan, tam filijs Iirael q́; aduenis atꝙ; peregrinis, ut conſugiat ad eas qui nolens ſanguuiem fuderit. Si quis ferro percuſſerit,& mortuus fuerit quiꝑ/ cuſſus eſt:reus erit homicidij,& ipſe mo rietur.Si lapidẽ iecerit,& ictus occubue rit:ſimiliter punietur. Si igno percuſſus C interierit, percuſſoris ſanguine uindicabi tur. Propinquus occſſi, homicidã interfi- ciet ſtatim ut apprehenderit eũ, P interfi⸗ Ii cietur.j Si per odiũ quis hominẽ impule rit, uel iecerit quippià in eũ per imnſidias, aut cũ eſſet inimicus, manu percuſſerit, et ille mortuus fuerit: percuſſor, homicidij reus erit.cognatus oociſi ſtatim ut inuene rit eũ, iugulabit, Quod ſi fortuitu,(&) abſq; odio,& inimtcitijs quicq́; horum fecerit,& hoc audiẽte populo fuexit cõ- probatũ, atq; inter percufforẽ& propin- quũ ſanguinis quęſtio uentilata:liberabi tur innocens de ultoris manu,& reducse- tur per ſententiã in urbẽ ad quã confuge- rat, manebitq́; ibt, donec ſacerdos ma- gnus, qui oleo ſancto unctus eſt, moriat᷑. St interfector extra fines urbiũ quę exuli bus deputatę ſunt, fuerit inuentus,& per cuſſus ab eo qui ultor eſt ſanguinis:abſc noxa erit qui eũ occiderit. debuerat em̃ profugus uſq; ad mortẽ Põtiflets in urbe reſidere.poſtq́; aũt ille obierit.homicida reuertetur in terrã ſuã· Hęc ſempiterna e P runt,& legitima in cunctis habitationi- bus ueſtris. Homicida ſub teſtibus punie tur:ad unius teſtimoniũ nullus condẽna- bitur. Non accipietis preciumab eo qui reꝰ eſt ſanguinis, ſtatim& ipſe morietur. Exules& profugi ante mortẽ Pontificis nullo modo in urhes ſuas reuerti poterũt, ne polluatis terram habitationis ueſtrę q inſontiũ cruore maculatur:nec aliter ex- piari poteſt, niſi per eius ſanguinẽ qui al- terius ſanguinẽ fuderit. Atq; ita emunda- bitur ueſtra poſſeſsio me commorãte uo- biſcum. ego enim ſum dominus qui habi to inter filios Iſrael. C Cauetur ne homines& poſſeßio- nes de tribu in tribum trans fo- rantur. Cap. XXXVI. A Cceſſerunt aũt& principesfamilia⸗ A rum Galaad filij Machir, fflij Ma- naſſe de ſtirpe flliorum loſeph: locutic; ſunt Moyſi coram principib Iſrael, atc; dixerunt 1 Gäͤtüntu. nmrdar i nraſtuücöpan Nr gi uturmien dn ttdf De nihdd dap n. nribäte une inäentu e vit Aend un rrrzcyinn rrehmlſ,n me urnentu ie enir ap han rrideen dan araälle. ulgäimin n jamunnm üm Prinonia ban nnamiit mi mMeanlec lherDaar välee Uentydr e ridüäe gelnor„* ſtenäsle tenag— entam dur degid. 4 trdt n. d lo 29 aulir erat: pan a fac iup at c0 qü uq olt tin 291 1 9s 1 gut 9n ot ist nr ſt. uit ag 0t 108 tun den ntu ſeru J.I clliſtatmumnen .2 wiülenn n inſs auich 4 ſs Cllecß honn de populo uen cullotz g prepn u P'odentlanaitdi in ü manu K a bi adpuicige lonecſacerlam undus eſt morit * nes unhiü qa eui anrt inueun Kpu 12 dtangumieaig 2 E deru. deddergt 1 Iu Pötiteuinobe eobiert wnic Weelenplannt, nais kadium, an üdd teinbopme a E ü nullus conkm preciumabeogh . nSewpſemren = emonii benüi 2k aumreuetipnni a a bintionütekh a ktur.necalkera, üulanguiügit 1e a Atq; Haemnd- m ne connoriew domins quti -= b X wie uil . bum tanſß MAII. princhewi ¹ Kuchi i urg a a loſeph ben de ecihd lamg Aterut 1 Sup.¹7.a dixerunt,¹ Tibi dño noſtro pręcepit do .. Cãpeſtria Moab Deuteronomium. Mäſiones. 61 dicere, Dñs deus noſter locut eſt ad nos minus, ut terrâ ſorte diuideres filijs Iſra⸗- in Horeb, dicens: Sauificit uobis quod in &i,& ur flliabꝰ Salphaadfratris noſtri da hoc monte manſiſtis, reuertimini,& ueni B res poſſeſsion? debitã patri: quas ſi alteri te ad montẽ Amorrhęũ,& ad cętera quę us tribus homines uxores acceperint, ſe- ei proxima ſunt campeſtria aiq; monta- quetur poſſeſsio ſua,& translata adallã na& humiliora loca contra meridiẽ, G& tribũ de noſtra hęreditate minuetur:atq; iuxta littus maris, Terram Chananęorũ, jta ſlet, ut cũ iubileus, id eſt quinquageſi-& Libani uſq; ad fiumẽ magnũ Euphra- mus annus remißionis aduenerit, cõfun- tem. En. inquit, tradidi uobis, ingredimi datur ſortiũ diſtribu:io,& aliorũ pofſeſ- ni& poſsidete eam ſuper qua iurauit do ſo adalios tranſeat. Reſpondit Moyſes minus patribus ueſtris, Abrahã, Iſaac,& Rilijs lſracl,& dño pręcipiente ait, Redte Iacob, ut daret illã eis,& ſemini eorum tribus flliorã loſeph locutaẽ,& hec lex poſt eos. Dixiq; uobis illo in tẽpore:nõ 6 ſuper flliabus Salphaad A dño promulga- poſſim ſolus ſuſtinere uos, quia Imñs deus ta eſt. Nubãt quibus uolũt, tantũ ut ſuæ ueſter multiplicauit uos,& eſtis hodie ſi O tribus hominibus:ne cõmiſceatur poſſeſ. cut ſtellę cœli, plurimi. Dñs deus patrum ſo flliorũ Iſrael de tribu in tribũ. Omnes ueſtrorũ addat ad hunc numerum multa eñ̃ uiri ducent uxores de tribu& cogna millia,& benedicat uobis ſicut locutus tione ſua:& cunctę foœminę de eadẽ tri⸗ eſt. Non ualeo ſolus negotia ueſtra ſuſti- bu maritos accipient:ut hęreditas perma nere,& pondus ac iurgia. Date ex uobis neat in familijs, nec ſibi miſceãtur trib?, uiros ſapientes& gnaros, quorũ cõuer&r ſed ita maneant ut à dño ſeparatę ſunt. Fe ſatio ſit probata in tribubus ueſtris, ut po ceruntq; filie Salphaad ut(ſibi)ſueratim nam eos uobis principes. Tunc reſpõdi- peratũ.& nupſerunt Maala,& Therſa, ſtis mihi, Bona res eſt quã uis facere. Tu Se Hegla,& Melcha,& Noa filijs pa- liq de tribubus ueſtris uiros ſapientes et trui ſui de familia Manaſſe, qui fuit fHlius nobiles,& conſtitui eos principes tribu- Ioſeph. poſſeſsio quę illis fuerat attribu- nos,& centuriones,& quinquagenarios ta. manſit in tribu& familia patris earã. ac decanos, qui docerẽt uos ſingula. Prę- Hęc ſunt mandata aiq; iudicia quę rman cepiq; eis, dicens, Audite illos,& ſſquod Loan.7. d prgcepĩt dauit dñs per manum Moyſi ad fllios Iꝑ iuſtũ eſt iudicate, ſiue ciuis ſit ille, ſiue pe- nf. 16. d raẽl, in campeſtribus Moab ſupra Iorda regrinus. Nulla crit diſtantia perſona⸗ P eli 15. nem contra lericho. rũ, ita paruũ audietis ut magnũ, nec acci Pro. a4.C Liber Deute ronomij, He/ pietis cuiuſquã perſonã, quia dei iudici- Ecc. 42·3 .. um eſt. Quod ſi difficile uobis uiſum ali⸗ 4C.2 ·A Praice Ellehaddebarim. A quid fuerit, referte ad me.& ego audiã- ¶ Reperitꝛo breuis eorum quæ aẽlitis Pręcepiq; omnia quę facere deberetis. 4 monte Horeb initinere acci⸗ profecti aũt de Horeb, tranſiuimus per e- de runt.(ap. I. remũ terribilem& maximã(ſolitudinẽ) Mcſunt uerba quę locutus quam uidiſtis, per uiã montis Amorrhei, eſt Moyſes ad omnẽè Iſratl ſicut pręceperat dñs Deus noſter nobis. Strans jordant, in ſolitudine Cumq́; ueniſſemus in Cadesbarne, disci eampeſtri, contra mare ru- uobis: Veniſtis ad montẽ Amorrhei, quẽ =brü inter Pharan& Tho. dfis deus Fueſter daturus eſt uobis.) Vi, noſter daturꝰ phel& Laban& Haſeroth, ubi auri eſt de terrã quam qſs deustuus dabit tibi, eſt nobis. plurimum, undecim diebus de Horeb per aſcende& poſside eam, ſicut locutus eſt dat uiã mõtis Seir uſq; ad Cadesbarne. Qua dñs deus noſter patribꝰ tuis, noli timere, drageſimo anno, undecimo menſe, prima nec quicq́; paueas. Et acceſsiſtis ad me die mẽſis locutus eſt Moyſes ad filios Iſra omnes, atq; dixiſtis. Mittamus uiros qui elomnia quę pręceperat illi dñs ut dice-⸗ conſyderent terrã,& renuncient per d NIa.*.c ret eis, poſic; percubsit Sehon reg? A⸗ iter debeamus aſcendere,& ad quas per- B morrheotũ, qui habitauit in Heſebon.& gere ciuitates. Cũq́; mihi ſermo placuiſ- Og regẽ Baſin, qui manſit in Aſtaroth, ſet, miſi ex uobis duodecim uiros, ſingu- & in Bdrai trans lordans in terra Mo- los de tribubus ſuis. Qui cũ perrexiſſent ab. Cœpitq; Moyſes explanare lede&&” aſcendiſſent in montana, uenerũ v lWets To.7 ——.— „ͤͤ*³² 3 —.* *— 2— —ö— 3 ——ᷣ—B—B—ꝭ,ꝑ—— „½ 8.* FEdom, Moab Deuteronomium. ad Vallẽ botri, conſyderata terra ſumen- tes de fructbus eius, ut oſtenderẽt huber- E tatẽ, attulerunt ad nos atq; dixerunt, Bo na eſt terra, quam dũñs deus noſter daiu- rus eſſ nobis. Et noluiſtis aſcendere, ſed neſtri increduli ad ſermonẽ dſi de †noſtri mur muraſtis in tabernaculis ueſtris, a q́; dixi ſtis, Odit nos dñs,& idcirco eduxit nos de terra M gypti, ut traderet nos in ma- nu Amorrhęu atq; deleret. Quò aſcende mus:nuncij terruerunt cor noſtrũ, dicen- tes, Maxima multitudo eſt,& nobis ſta- tura procerior.Vrbes magnę& ad cœlũ uſq; munitę, fllios Enac:muid mus ibi. Et dixi uobis:Nolite metuere, nec timea tis eos, dñs deus qui ductor eſt ueſter, pro uobis ipſe pugnabit, ſicut fecit in Mgy- Pto cunctis uidentibus,& in ſolitudine i- E pſi uidiſtis. Portauit te dñs deus tuus, ut ſolet homo geſtare paruulũ filium ſuum, in omni uia per quam ambulaſtis, donec ueniretis ad locũ iſtum. Et ne ſic quidẽ credidiſtis dño deoueſtro, qui pręceſsit uos in uia,& metatus eſt locũ in quo ten ExOHI3. toria figere deberetis. nocte oſtendens uobis iter per ignem,& die per colum- nam nubis. Cumq́; audiſſet dñũs uocem ſermonum ueſtrorũ, iratus iurauit& ait: Non uidebit quiſpiã de homiuibus gene rationis huius peſsimę terram bonã, quã ſub iuramento pollicitus ſum patribꝰ ue- ſtris:pręter Caleb flliã Iephone. ipſe em̃ uidebit eam,& ipſi dabo terram quã cal cauit,& filijs eius, quia ſecutus eſt dũm. Nec mirana indignatio in populã, cum mihi quoq; iratus dñs propter uos dixe- Num. 10. P rit, Nec tu ingredieris illuc, ſed Ioſue fi- lius Nun miniſter tuus, ipſe intrabit pro te. hunc exhortare& robora,& ipſe ſor te terrã diuidet Iſraeli. Paruuli ueſtri, de quib & ſi us Aixiſtis quod captiui qucerentur, lij qui hodie boni ac mali ignorant G diſtantiam. ipſi ingredientur:& ipſis da- bo terram,& poſsidebunt eam. Vos aũt reuertimim& ahite in ſolitudinẽ? per uiã maris rubri. Et reſpondiſtis mihi: Pecca umus domino:aſcendemus& pugnabi- mus⸗ ſicut precepit dominus deus noſter. Cũq; inſtruct armts pergeretis in mon- tem, ait miln domnus, Dic ad eos, Noli- te aſc uobf endere: neq; pugnetis, non em̃ ſum . cũ, ne cadatis corã inimicts ueſtris. Eocutus ſum, d non audiſtis. ſed aduer- ſantes imperio domini,& tumentes ſu- perbia perbia aſcendiſtis in momẽ. Itaq; egreſ⸗ ſus Amorrhęus, qui habn abat in monti- bus,& obui uentens perſecutus eſt uos, ſicut ſolent apes perſequt:& cecidit de Seir uiq; Horma. Cumq; reuerſi plorare- tis coram dño, non audui uos, nec uoci ueſtrꝭ uoluit acquieſcere. Sediſtis ergo in Cadesbarne multo tempore. Cont. matur loria profsectionis Iſraelitarum.( ap. II. D Rofectiq; inde uemmus mn tolitudinẽ quę ducit ad mare rubrum, ſicut miht 4 dixerat dũs:& circumiuimus montẽ Seir longo tempore. Dixitq; dñs ad me: Suf- flcit uobis circuire montẽ ſtum: ite con- tra aquilonem,& populo pręcipe, dicès: Tranſibitis per terminos fratrũ ueſtro- rũ filiorũ E ſau, qui habitant in Seir,& ti mebuntuos. Videte ergo diligẽter ne mo ueamini contra cos. neq; em dabo uobis de terra eorũ quantum poteſt unius pedis caleare ueſtigium: quia in poſſelsionẽ E- fau dedi montẽ Seir. Cibos emetis ab eis pecunia,& comedetis: aqu ĩ emptã hau- rietis,& bibetis. Dñs deus tuus benedi- Xxit tibi in omni opere manuum tuarum, nouit iter tuũ, quomodo tranſteris ſolitu- dinem hanc magnã per quadraginta an- nos habitãs tecũ dñs deus tuus,& nihilti bi defuit. Cũq; tranſiſſemus fratres nr̃os filios Eſau, qui habitabant in Seir, per ui am campeſtrẽ de Blath,& de Aſionga- ber, uenimus ad iter quod ducit in deler⸗- tã Moab. Dneitq; diũs adme, Non pu- gues cõtra Moabitas, nec ineas aduerſus eos prenũ, nõ em̃ dabo tibi quicq́; de ter ra eorũ, quta filijs Lot tradidi Ar in pol- ſeſcionẽ. Bmim primi fuerãt habitatores eius, populus magnus& ualidus,& tam excelſus ut de Bnacum ſtirpe, quaſi gigã tes crederent᷑,& eſſent ſimiles flliorũ E- nacim. Deniq; Moabitę appellãt eos E- mim In Seir aũt prius habitauerũt †Hor rim, Iquibus expulſis atꝙ; deletis habita- uerũt fllij Eſau, ſicut fecit Iſraèl in terra poſſeſionis ſuę, quã dedit illi dñs.Surgẽ/ tes ergo ut trãſtremus torrentẽ Zared ue nimus ad eũ. Tempus aũt quo ambulaui mus de Cadesbarne uſq; ad trãſitũ& a- red, triginta& octo annorum fuit, donec conſumeret᷑ omnts †congregatio] homi- nũ be minus, cuius manus luit aduerſum eos, ut interirent de caſtrorũ medio, Poſt́; aũt uniuerſi —„. 9g latorũ de caſtris, ſicut iurauerat do ³ B C Horrhi- 4 torrentis, ñatio - pieau e tinblic e tineeon, vüudatſece de üoünlbk en bhui dup, u komrggit ne feicppad tunkeCpmdc— vrigvil e dunte binctidd nen aucexlin n aiücoitnde agimähit ge wrwänAnt une nakon Am Kokahaite dam. nepicktdöteds e netr barprtti diee ri egrannöcte ra a e föngult ah fhruünten ue richedlehde zn⸗ din Pabunäll aa liheäasen,, diKhnebut Pe di benbe 4 itsna taiiend ae Uoslähhla* andn, (Pkamg ſcyedde ſäami, rän. 4 migan 8* u 2 4 dradü 4 —— ðꝑu☛ „ 49. —n 1 59 miluin adumſteun 2 unde tariu — ltantin eie 4* ochltätrjen 5 1 e üöbo dehe 1 bolektmigeig . un poſſeslonin, 1= dos enetbadig acuienpä — Geus tubeel- 1 num unum, Siotrankerzlolt⸗ m rauacnaginaa aus ruw Gendl emus fraresſich antiin deityperij RHI&d in od ducitn du aume, Nolmp n crecinezs aduell ithi qucch an A nddi Aringwe aerüthabiats n ⸗Lualidu, Kun 1 irpe qunlggi o(milesalonb eappelliteosd Saditauerüttin ge an eketstnbio an Salt linalintem Elttilicis Oag aarrenc Zredue aiquo unbulu 2 1 1 1 2 altrillürne D orumiibdode greguio)toul cat uruernch verümechl da clo bolh ruual Edom, umuerſi ceciderũt pugnatores, locutꝰ eſt dũs ad me, dicès: Tuirãſibis hodie termi D nos Moab, urbẽ nomine Ar,& accedẽs in uicinia flliorum Ammõ, caue ne pu- gnes cõtra eos, nec mouearis ad preliu. nõ em̃ dabo tibi de terra fi iorũ Ammõ, quiafflijs Qot dedi eã in poſſeis iont. Ter ra gigãtã reputata eſt,& in ipſa ouim ha bitauerunt gigãtes, quos Ammonitę uo- cãtrZ omim, Ipopulus magnus,& proce Zomz/ rg longitudints, ſicut Bnacim, quos dele- mim, ut d5s a facie eorũ,& fecit illos habita- re pro eis, ſicut kecerat filijs Eſau, qui ha E bitat in Seir, delẽs Horrhęos,& terrà eo rũ illis tradẽs, quã poſsidẽt uſq; in pſens. Heucos quoq; qui habi ãt in Haſerim uſ que Gazã, Cappadoces expulerunt, qut egreisi de Cappadocia deleuerũt eos,& nabitauerãt pro illis. Surgite,& tranſite torrẽtẽ Arnon, ecce tradid in manu tua Senõ regẽ Heſebõ Amorrhęũ.& terram eius incipe poſsidere.& cõmitte aduer- ſus eũ preliũ. Hodie incipiã mittere terro rẽ aiq; lormidinẽ tuã in populos qui ha- bitant ſub omni cœlo, ut audito nomine tuo paueĩt,& in morẽ parturientũ cõtre miſcãt,& dolore teneãtur. Mifi ergo nũ cios de ſolitudine Cademoth ad Sehõre & c 1108 T ſum uſcq; onẽ Moab Deuteronomium. eſt ſuꝑ ripã totrẽtis Arnò, xoppido qd& in ualle ſitũ eſt.uſq; Galaad. Nõ fuit uicꝰ 62 mitas qᷓ noſtras effugeret manus, oẽs tradidit dñs deus noſter nobis. Abiq; tex ra fiiorũ Ammõ, ad quã nõ acceſsimus, & cũctis quę adiacẽt torrẽti leboc,& ur bibus mõtanis, unuierſisq; locis, à qaib prohibuit dominus deus noſter. CRete xitur hiſloria prælii quod gcſti est contra Oæ redem. Cap. III. aq; cõuerſi aſcèdim per iter Baſan, egreſſusq; eſt Og rex Baſan in occur- nobis cã populo ſuo ab bellandũ in Edrai. Dixitq; dñs ad me: Ne:imeas eũ quia in manu tua traditꝰ eſt cũ omni po⸗ Infra 15 pulo ac terra ſua, faciesq; ei! ſicut feciſti. Num. 2 5 Sehõ regi Amorrhęorũ, qui habitautt in KTum. 21 2₰ Heſebõ, Tradidit ergo ds deus noſter Num. 2i. g in manib noſtris etiã Og regẽ Baſan, et uniuerſum populk eius, pereuſiimusc; eos ad interneciont, uaſtãtes cũctas ciui tates illius uno tẽpore. nõ fuit oppidũ qdł nos effugeret, ſexaginta urbes, oèm regi- Argob regni Og in Baſan. Cumctæ urbes erãt munitę muris altiſsimis, por- tisq;& uectibus, abſq; oppidis innume- ris quę nõ habebãt muros. Et deleuimm* eos, ſicut feceramus Sehõ regi Heſebon tranſibo gẽ Heſebõ uerbis pacificis, dicẽs, Trã diſperdẽtes oëm ciuitat?, uirosc; ac mu- 4 8ra Kar ua nö de mur uia, nõ dec inabimus] neq́; ad dex- libimus Iper terrã tuam, publica radie lieres& paruulos, iumẽta aũt et ſpolta ur biã diripuimus. Tulimus; ilo in ttpeve B lunabo trä, neq; ad ſiniſtrã· Alimẽta precio ude terrã de manu duorũ regũ Amorrhęorũ, E xnobis, ut ueſcamur,] aquam pecunia tri qui eräãt trans Iordant, à torrente Arnon †mhiut bue,& ſicbibemus.Tantã eſt ut nobis] uſq; ad montẽ Hermõ, què Sidonij Sari⸗ ucſcar. cõcedas trãſitũ, ſicut fecerũt fllij Bfau, ꝗ abiutt habität in Seir,& Moadbité qui morant on uocãt,& Amorrhei sanir, omnes ciui tates quę ſitę ſunt in plauitie,& uner- aä eſtmi⸗ in Ar, donecrueniamus adlordanem,& ſam terrã Galaad& Baſin uſq; ad Sel⸗ — hi. trãſeamus ad terrã neni ad daturꝰ eſt nobis. Noluitq́; Sehon rex He ſan Iordanẽ ſebõ dare nobis träſitũ, quia indurauerat rat g traſei dũñs deus tuus ſpiritã eius,& obfirmaue- rat cor illius,(ſta) ut traderetur in manus mõ, tuas ſicut nunc uides · Dꝛxitq; dñs ad me. quatuor Amos: c Ecce ccœæpi tibi tradere Sehõ& terrã rili quã dñs deus noſter cha,& Edrai cinitates regni Og in Ba- Solus quippe Og rex Baian reſtite- ſtirpe gigantũ·(Et)mõſtrat lec/ ei ferreus, qui eſt in Rabhath filiorũ Am- nouẽ cubitos habẽs lõgitudinis,& latitudinis ad menſurã cubiti ui s manus. Terrão; poffedimus tẽpore eins, incipe poſsidere eã. Egreſſusq; eſt illo ab Aroer, quę eſt ſuper ripã torrẽtis Sehõ obuiam nobis cũ omni populo ſuo Arnõ, uſq; ad mediam partè montis Ga- ad pręliũ in laſa. Et tradidit eũ dñs deus laa d,& ciuitates illius dedt Ruben& noſter nobis, percuſimusq́; eã cum fllijs Gad. Reliquam auiem pattem Galaad, G ſuis& omni populo ſuo Cunctasq; urbes& omnem Baſan regni Og, tradidi me- A Num. z2.T in tẽpore iſto cepimus, interfectis habita- die tribui Manaſſe, omnem regionẽ Ar⸗ toribus earũ, uiris ac mulieribus& par⸗ gob cunctaq; Baſan ruocabatur terra uncatur uulis nõ reliquimus in eis quicq́;. Abſq; gigantũ: lair filius Manaiſe poſſedit om C iumotis, ſooliis urbiũ, quas cepin ab Aroer, quę ſurt& Machati. Voca eſt W in partẽ uenere predantium,& nẽ regionẽ Argob uſq́; ad terminos Get uiiq; ex uoĩe io Baian, 34 5* . Baſan, Hauoth lair, id eſt villas lair, uſq; in pręſentẽ diẽ. Machur quoq; dedi Ga- laad. Et tribubus Rubẽ d& Gad dedi de bis.iſ Oculi ueſtriuiderunt omnia quę fe Nu. 3⁰ terra Galaad uſq; ad ad torreniẽ Arnon mediũ torrentis,& confiniũ uſq; ad tor- rentem leboc, qui eſt terminus filiorum Ammon:& planitiẽ ſolitudinis atq; Ior- danẽ,& terminos Cenereth uſq; ad ma- re deſert:, quod eſt ſalſiſsimum ad radices montis Phaſga contra orientẽ· Pręcepi- que uobis in tempore illo, dicens: Dñs deus ueſter dat uobis terrã hanc in hęre- ditatem, expediti pręcedite fratres uros filios Iſrael omnes uiti robuſti:abſq; uxo ribus,& paruulis atq; iumentis. Noui e nim quod plura habeatis pecora,& in ur bibus remanere debebunt, quas tradidi uobis, donec requiẽ tribuat dñs fratribus ueſtris, ſicut uobis tribuit:& poſsideant ĩpſi etiã terrã quã daturus eſt eis trãs lor danẽ: tunc reuertetur unuſquiſq; in poſ- Num. 27. d ſeßionem ſuã quã dedi uobis.iſloſue ꝗq; D in tempore illo pręcepi, dicens: Oculi tui uiderunt quę fecit dmũs deus ueſter duo- bus his regibus:ſicfaciet omnihꝰ regnis ad quę tranſiturus es. Ne timeas eos:Do minus em̃ ueſter pugnabit ꝓ uobis. Pre- catusq; ſum dñm in tempore illo, dicens, Dñe deus tu cœpiſti oſtendere ſeruo tuo magnitudinẽ tuà, manumq́; fortiſsimam. neq; em̃ eſt alius deus uel in cœlo, uel in terra, qui poſsit facere opera tua,& com parari fortitudini tuę. Tranſibo igitur& uideho terrã hanc optimã trans Iordantẽ, tusq́; eſt dñs mihi propter uos, nec exau- diuit me, ſed dixit mihi: Sufficit tibi, ne- quaq́; ultra loquaris de hac re ad me. A- ſcende cacumen Phaſgę,& oculos tuos circunfer ad occidentẽ,& ad Aquilonẽ, auſtrumq;& orientẽ, æ aſpice. nec enim tranſibis Iordanem iſtã. Pręcipe loſue, & corrobora eum atq; conforta: quia i- pſe pręcedet populũ iſtum,& diuidet eis terram quam uifurus es. Manſimusq; in ualle contra phanum Phogor. CInculcamur Hebræis dei beneficia in legis datione exbibita. Cap. 111IT. T nunc ſrael audi pręcepta&ʒ iudi- cia quę ego doceo te, ut faciens ea, ui- nas,& ingrediens poſsideas terram, quã dñs deus patrũ ueſtrorum daturus eſt uo- bis. Non addetis ad uerbũ quod uobis l quor Sehon& Og Deuteronomium. quor, nec auferetis ex eo: cuſtodite man- data dñi dei ueſtri, quę ego pręcipio uo- cit dñs contra Beelphegor, quomodo cõ triuerit omnes cuitores eius de medio ue ſtri. Vos aũt qui adhęretis domino deo ueſtro, uiuitis uniuerſi uſq; in pręſentem diem. Scitis quod docuerim uos pręce- pta atq; iuſtitias, ſicut mandauit mihi do minus Deus meus, ſic facietis ea in terra quam poſſeſſuri eſtis,& obſeruabitis,& imple bitis opere · Hęc eſt em̃ ueſtra ſapiẽ tia.& intellectus coram populis, ut audi- entes uniuerſi pręcepta hęc, dicant, En populus ſapiens& intelligens, gens ma- gna. Nec eſt alia natio tam grandis, quę habeat deos appropinquantes ſibi, ſicut x Deus noſter adeſt cunctis obſecratio- nibus noſtris. Qngę eſt enim alia gens ſic inclyta, ut habeatceremonias, iuſtaq́; iu- dicia,& uniuerſam leg?, quam ego pro- ponã hodie ante oculos ueſtros: Cuſtodi igitur temetipſum& animam tuam ſoli- cite. Ne obliuiſcaris uerborũ quę uide- runt oculi tui,& ne excidant de corde tuo cunctis diebus uitę tuę. Docebis ea fllios ac nepotes tuos, diẽ in quo ſtetiſii corã domino deo tuo in Horeb, quando dominus locutus eſt mihi, dicens, Cõgre ga ad me popiiũ, ut audiãt ſermones me- os,& diſcant timere me omui tempore q́ uiuunt in terra, doceantq́ filios ſuos. Et acceſsiſtis ad radices montis qui ardebat uſq; ad cœlũ:eraniq́; in eo tenebrę, et nu Int. 31.& 34 ·à& montẽ iſtũ egregiã,& Libanũ.Ira- bes,& caligo. Locutuiq; eſt dominus ad uos de medio ignis. vocẽ uerborum eius audiſtis,& formã penitus nõ uidiſtis. Et oſtendit uobis pactũ ſuũ quod præcepit ur faceretis,& decem uerba quę ſcripſit in duabus tabulis lapideis. Miliicq; mãda uit in illo tempore ut docerẽ uos ceremo nias et iudicia quę facere deberetis inter ra. quam poſſeſſuri eſtis. Cuſtodite igitur ſolicite animas ueſtras. Non uidiſtis ali⸗ quã ſimilitudinem in die qua locutus eſt uobis dominꝰ in Horeb de medio ignis- ne forte decepti faciatis uobis ſculptã ſi- militudinẽ, aut imaginẽ maſculi uel fœmi nę, ſimiſitudinẽ omniũ iumentorum quę ſunt ſuper terrã, uel auiũ ſub coœlo uolãti um. atq; reptiliũ quę mouentur in terra, ſi ue piſciũ qui ſub terra morantur in aquis. ne forte leuatis oculis ad cœlũ uideas ſo- lem& lunã,& omnia aſtra ccœli,& er- tore ENXO9 1 häimmneg e chmiae maniännce ſan aumaueſt ug AHGäw gt n ſauügun i enütbents e uituuni te kulm orm 100. manlmpt en tunbettor a. 3 —— di gl- neiu dAdiaen ier — dl 1 olkerlbm en. Raem au un lRitcknöhithn phſccöcte awnsgand, m urdulg he ühiei duen uninim dge nruim aln alingale e nnütmen tme nin mn r latnt u tüdandest, ar nch a te Remtnodt ſtingnin r eltdu me un 6 marn h mialunn. ket tl 2e. mhngit (Giſtaſe— Auäh d. heteenn,. krim nenn,. uam Ten dmaa dan 8 4 4 ttun. eront 3 bo⸗ adla ceme ket po ddo. fecit — dige tidne rode n. ecauf idein culi 1 contr Omn. a uiunti citig iuſ Deus oſſeſf tig 2 neelle — * 5 ntepid an dawai 4 9 4 d r 1ih dan 1 A aleri nta 1 mn n aüuind au Sealne m dhſeadis, äthtak; Se ſe a 1 heoplisua 4 Alhe en, 23 dligewgan un een 2 mäi ddänn, eammaünga riczitdg. „1*, Cuan eonae 14 auektes h unan um uträpa 3 Kcicantcecan ae ne.Doine aen dä inqo n de Iar ge 1 lti dicen,C7 an äütlennanen an eomütent ann ipßflim d wnuisqu nd an ſeotenäbn al alc gpectdoment ann ckuetbornal aim wnöciäls n üquolpeg. au uerba ud antes.Niliynn aum oceteälds ceng) nan eeckebereühhr aCuſdodiebi aam Non uGitsa, ane qulbatuſ ineemedioig nn uobi lcupd a macalueini en umentenmqt dam iflbcadun a enuuem as Nandtmihs an caläudas cal d“ al ilac. 6 4. nn aalhütan —= 9- F. — Præcepta& iudicia Deuteronomium. 63 rore deceptus adores ea et colas, quę cre auit dñs deus tuus in miniſterium cunctis gẽtibus quæ ſub cœlo ſunt. Vos aũt tulit dñs,& eduxit de fornace ferrea Mgy- pti, ut haberet populũ nereditariũ ſicut eſt in pręſente die. Iratusq; eſt dñs con- Supa- i tra me propter ſermones ueſtros,& iura- uit ut non tranſirem Iordanem nec ingre derer terram optimam quam daturus eſt moriar uobis. Ecce Tmorior)in hac humo, non tranſibo lordanem:uos tranſibitis& poſ ſidebitis terram egregiam. Caue ne quan do obluiſcaris pacti dñi dei tui, quod pe- pigit tecũ:& facias tibi ſculptã ſimilitudi nem eorum qugę fieri dñs prohiibuit. quia dñs deus tuus ignis conſumẽs eſt, Deus emulator. Si genueritis filios ac nepotes, & morati fueritis in terra, deceptiq́; fece ritis uobis aliquã ſimilitudinem, patran- tes malum coram dñio deo ueſtro, ut eum ad iracundiam prouocetis: teſtes inuoco hodie cœ lũ& terram, cito perituros uos eile de terra, quam tranſito Iordane poſ⸗ ſeſſuri eſtis.nõ habitabitis in ea longo tẽ- pore, ſed deiebit uos dũs, atq́; diſperget in omnes gentes,& remanebitis pauciin nationibus ad quas uos ducturus eſt dñũs. ibiq; ſeruietis dijs qui hominũ manu fa- biicati ſunt, ligno& lapidi, qui nõ uidẽt nec audiunt, nec come dunt nec odoran- tur. Cũq quęſſeris ibi dñm deũ tuũ inue/ nies eũ:ſi tamen toto corde quęſieris,& tota tribulatione animę tue.Poſtq́; te in- uenerint omnia quę prędicta ſunt, nouiſ- ſimo aũt tempore reuerteris ad dmũm deũ tuũ,& audies uocẽ eius, Quia deus miſe- ricors dñs deus tuus eſt: non dimittet te, niec omnino delebit, neq́; obliuiſcetur pa cti in quo iurauit patribus tuis. Interroga de diebus antiquis, qui fuerunt ante te ex die quo creauit(diis) deus hominẽ fuper terrã, aſummo cœlo uſq; ad ſummũ euus, ſi facta eſt aliquãdo huiuſcemodi res, aut unq́; cognitũ eſt, ut audiret populus uocẽ „(dm) dei loquentis de medio ignis, ſicut uixiſti tu audiſti,& uidiſti:] ſifecit deus ut in⸗ grederetur,& tolleret ſibi gentem de me dio nationum, per tentationes, ſigna atq́; portenta, per pugnã& robuſtà manum, extentumq́; brachium,& horribiles ui- E ſiones iuxta omnia quę fecit pro Æ nobis Hes. b nobis dñs dñs deus noſter m M. gypto, uidentibus de' ueſter oculis tuis, ut ſcites quoniam dũñs ipſe eſt eumn deus,& non eſt alius pręterrunum.] De Eoœxlo cœlo te ſecit audire uocẽ ſuam ut doce- ret te,& in terra oſtendit tibi ignem ſuũ maximũ,& audiſti uerba illius de medio ignis, quia dilexit patres tuos, et elegit ſe men eorũ poſt eos. Eduxitq te pręce/ Exo-i 3. d dens in uirtute ſua magna ex Mgypto, ut deleret nationes maximas et fortiores te in introitu tuo:& introduceret te.da/ retq; tibi terram earũ in poſſelsionem, ſi. cut cernis in pręſenti die.Scito ergo ho- die,& cogitato in corde tuo quod dñs i- pſe eſt deus in coœlo ſurſum, et in terra de- orſum,& nõ ſit alius. Cuſtodi pręcepta e- ius atq; mandata quę ego pręcipio tibi: ut bene ſit tibi,& fitijs tuis poſtte,& per maneas multo tempore ſuper terrã quaum dñs deus tuus daturus eſt tibi. Tunc ſepa& rauit Moyſes tres ciuitates trans Iorda- nem ad orientalẽ plagam, ut cõfugiat ad eas qui occideru nolens proximũ ſuum, nec ſibi fuerit mimicus ante unum& al- terũ diem,& ad harum aliquam urbium poſsit euadere. Boſor in ſolſtudine quę Iol. 10. G ſita eſt in terra campeſtri de tribu Rubẽ: & Ramoth in Galaad, quæ eſt in tribu Gad,& Golan in Baſan, quę eſt in tribu Manaſſe. Iſta eſt lex quã propoſuit Mo- ſes coram fllijs IIr: el,& hec teſtimonia et ceremonię atq; iudicia quę locutus eſt ad fllios Iſracl, quãdo egreſsi ſunt de. gypto, trans Iordanẽ in ualle contra pha- num Phogor in terra Schon regis Amor rhei, qui habitauit in Heſebon, quem per cuſsit Moyſes. Filij quoq; Iſtael egreſsi H ex Mgypto poſſéderunt terram eius,& terrã Og regis Baſan, duorũ regũ Amor rhęorum, qui erant trans lordanẽ ad ſolis ortũ: ab Aroër quę ſita eſt ſuper ripã tor- rentis Arnõ, uſc; ad montẽ Sion, qui eſt & Hormõ, omnẽ planitiẽ trans Iordanð ad orientalẽ plagam, uſq́; ad mare ſolttu- dmis,& uſq; ad radices montis Phaſga. (¶ Repetitio decalog:.(ap. V.— V QOeamx Moyies omnéè Iſraëlem, A & dixit ad eum, Audi Iſraẽl cere- monias atq; indicia quæ ego loquor in auribus ueſtris hodie: diſcite ea,& ope- re cõplete.¶ Dñs deus noſter pepigit no- Exo.:5. P.c biſcũ fœ dus in Horeb. Non cũ patribus noſtris inijt pactũ, ſed nobiſcu qui imprę ſentiarũ ſumus& uiuimus. Facie ad faciẽ locutꝰ eſt nobis in mõte de medio ignis. Hgo ſequeſter& medius fui inter dñm & uos in tẽpore illo, ut annunciaiẽ uo- E bis ͤͤ“- 3„ 4 ———y————— HoO. 20.a L eui. 26. a ,1, Plalm. 96. b Exo. 34.a Hxo. 20-.b Leui. 19.C Matth. 5. e Ezc. 20. b Q domini EXO.ao. b Gen.2.2 Heb. 4-b & tuus C ENO.osc Eccl. z. b Matth. 15. a Matth. 7. b Eph. 5. a Matth. 5. c. d Rom. 7. b Præcepta& iud. Deuteronomium. bis uerba eius. timuiſtis em̃ ignẽ,& non aſcendiſtis in montẽ. Et ait, IE go dũs dt us tuus, qui eduxi te de terra ypti de domo ſeruitutis. Non habebis deos alie nos in conſpectu meo. Nõ facies tibi ſcul ptile, nec ſimilitudinẽ omniũ quę in cœ- lo ſint deſuper,& quę in terra deorſum, & quę uerfant᷑ in aquis ſub terra Nö ado rabis ea,& nõ coles. Ego em̃ſum dñs deus tuus, Deus ęmulator, reddens iniqui tatẽ pairã ſuper flios in tertiã& quartã generationè his qui oderunt me,& faci- ens miſericordiã in multa millia diligen- tihus me,& cuſtodientib. pręcepta mea. Non uſurpabis nomen ꝝ dei tui fruſtra: quia non erit impunitus, qui ſuper re ua- na nomt eius aſſumpſerit. Obſerua diem Sabbathi, ut ſanctifices eũ, ſicut ſipręce- pit tibi dñs deus tuus.Sex diebus opera/ beris,& facies omnia opera tua. Septi- mus dies Sabbathi eſt, id eſt requies dñi dei tui. Non facies in eo quicq́; operis, tu& fllius tuus& fllia, ſeruus& ancilla, xbos& aſinus,& omne iumentũ tuum, peregrinus qui eſt intra portas tuas: ut re quieſcat ſeruus& aucilla tua, ſicut& tu. Memẽto quod& ipſe ſeruieris in M- gypto,& eduxerit te inde dñs deus tuus in manu forti,& brachio exten:o. Idcir eo prę cepit tibi ut obſerxuares diem Sab bathi. Honora patrẽ tuũ& matrè, ſicut pręcepit tibi dñs deus tuus, ut longo ut- uas tempore.& bene ſit tibi in terra quã dñs deus tuus daturus eſt tibi. Non oc- cides. Neq; mœchaberis. Furtumq́; nõ facies. Nec loqueris contra proximũ tu- um falſum teſtimonium. Non concupi- ſces uxorem proximi tui, non domum, non agrũ, non ſeruũ, non ancillã, non bo uẽ, non aſinũ,& uniuerſa que illius ſunt. Hęc uerha locutus eſt dñũs ad omnẽ mul- ritudinem ueſtram in monte de medio i- gnis& nubis,& caliginis, uoce magna, ninit addens amplius, et ſcripſit ea in dua bus tabulis lapideis quas tradidit mihi. Vos autẽ poſt; audiſtis nocẽ de medio tenebrarũ,& montem ardere uidiſtis, ac ceſsiſtis ad me oẽs principes tribuum et maiores natu, atq; dixiſtis: Rœce oſtẽdit nobis dũs deus noſter maieſtatẽ& ma- gnitudinẽ ſuã uocem em̃ eius audiuimus de medio ignis,& probauimus hodie q́ d loquite deo cũ hoie, uixerit homo. Cur ergo moriemur,& dcuorabit nos ignis hic hic maximus:s ĩ em̃ audierimus ultra uo cẽ dñi dei noſtri, moriemur. Quid eſt o- mnis caro, ut audiat uocẽ dei uiuẽtis, qui de medio ignis loquitur ſicut nos audiui mus,& poßiit uiuere: Tu magis accede: & audi cuncta quę dixerit dñs deus no- ſter tibi:loquerisq; ad nos,& nos audi?⸗ tes factemus ea. Quod cum audiſſet dñs. ait ad me: Audiui uocẽ uerborum populi huius quę locuti ſunt tibi: bene oĩa ſunt locuti. Quis det talẽ eos habere mentem ut timeant me,& cuſtodiãt uniuerſa mã- data mea in oani tẽpore, ut hene ſit eis & filijs eorũ in ſemptternũ: Vade( ergo) & dic eis, Reuertimini in tentoria ura- Fu uero hic ſta mecũ,& loquar tibi o- mnia mãdata mea,& ceremonias atq; iu dicia:quę docebis eos.ut faciãt ea in ter⸗ ra quã dabo illis in poſſeisionẽ. Cuſtodi- te igitur& facite qnę pręcepit dñs deus uobis, nõ declinabitis neq; ad dexteram, neq; ad ſiniſtrã, ſed per uiã quã pręcepit dñs deus ueſter, ambulabitis, ut uiuatis, & benc ſit uobis,& protelentur dies(ue ſtri) in terra poſſeſsionis ueſtrę. ¶ Dominus ex corde dillg endus,& mandata eius ſollicite obſer- uanda.(ap VI. M ſunt pręcepta& ceremonię at- que iudicia quę mandauit dñs deus ueſter ut docerem uos, xut faciatis ea in& terra quã tranſgredimini poſsidendã, ut timeas dñm deũ tuũ,& cuſtodias cia mã data& prę cepta eius, quę ego pręcipio tibi& filijs ac nepotibus tuis, cunctis die bus uitę tuę, ut prolongentur dies tui · Au di ſſrael& obſerua ut facias(quę pręce⸗ pit tibi dñs)& bene ſit tibi,& multipli- ceris amplius, ſicut pollicitus eſt dñs deꝰ patrũ tuorũ tibi, terrã lacte& melle ma- nantem. 1 Audi Iſrael, Dñs deus noſter, Mat. 22.4 †deus Junus eſt. Diliges dñm deũ tuũ Marcaine ex toto corde tuo,& ex tota anima tua, L uc. o* & ex tota fortitudine tua. Eruntq; uer dominus ba hæc quæ ego præcipio tibi hodie, in⸗ Et corde tuo:& narrabis ea filijs tuis, et me Infane ditaberis ſedẽs in domo tua,& ambulãs in itinere, dormiẽs atq; cõſurgens. Et li⸗ B gabis ea quaſi ſignũ in manu tua, erũtq; et mouebunt᷑ inter oculos tuos, ſcribesq; ea in limine& oſtijs domus tuę. Cum q́; introduxerit te dñs deus tuus in terrã ꝓ qua iurauit patribus tuis Abrahã, Iſaac et Iacob. et dederit tibi ciuitates naghe lniwa ſaeinit lämen e bnwögn e rrberne e wügin Aiwwleuten— Pallhe karulätts e tiwict u iinaum n bumgiid n ſeuicnnd mn möind dr „Acahnkrc A. gtuncn 1riwqupe er ictdan meltcbeKgt mikii un ſaeerdön aie bun(i age WerGl ein Neeeno u AKenicort me eien' m dum. tm irigi N (TaEmn. en ſi,Loind ade bedaxtneh n. tiipage gr wipleds ahe ute Kt a dibzc hütenig a wAern e tmidät ⸗ (lnn n, 4. h 4 ) 1 ſeu e pet omgt — dträct.. wik ie lu, k bind e Klcheecd. dien. ſedilg 2— Wne d ie —— 4 5 12 dacewa 4 nzuiſjcd g ſidenit Blcden nag, tmuann, telthenle — Inn häläa —intenxnu 4 Klaqanit erenonäaan 9 ehacüain 1 öir hl cepich in apadenen 85 ui nigga itis nun delennr a uekk Ann le ug ann iälehſe . an Kennnri n anchunche ann eun hendal un aipehimä ant calbtrein nag qu egapäch an utubscmüd ang entarieth an acis oun an tübi wiij. na llicitseknd ann ade dmebem, n Disdenmdt, nn 1h ioe dim dini lur Xtoazmimdh, Lu m. Bronighe or aen pootidiräte, 1 a a blisteiet li B tm mbh ar cün in du 2 tuosſeribe mu(m 3 in ter Jbecdi ha auiateomag ae t . præcepta& iud. Deuteronomium. & optimas quas non ędificaſti, domos gis ſeruiat dijs alienis, iraſceturq; furer as multarũ] opũ quas nõ extruxi=- dñi,& delebit te cito. Quim potus hęc facietis eis: Aras eorũ ſubuertite,& con- liueta quę nõ plantaſti,& comederis,& fringite ſtatuas, lucos ſuccidite,& ſcul ptilia comburite. Quia populus ſanctus ſcaris dñi qui eduxit te de terra M gypti es dño deo tuo. Te elegit dñs deus tuus, de domo ſeruitutis. Dñm deũ tuũ time/ ut ſis ei populus peculiaris de cunctis po- Mut.4. b bis,& illi(ſoli)ſeruies, ac per nomè illius pulis qui ſunt ſuper terrã. Non quia cun- Luc 4. zurabis. Nõ ibitis poſt deos alienos cun- ctas gentes numero uincebatis, uobis iun ctus eſt dñs, elegit uos, cũ omnibus ſi- tis populis pauciores: ſed ꝗa dilex it uos dñs,& cuſtodiuit iurameniu quod nna- uit patribus ueſtris. Eduxnuq; uos in ma- nu forti, et redemit de domo ſeruituiis, de manu Pharaonts regis M gypti. Et ſcies quia dñs deus tuus. ipſe eſt deus fortis& fidelis. cuſtodiens pactã& nnſericordiã diligentibus ſe.& his qui cuſſodiũt prę- cepta eius, in mille generaticnes.& red- dens odiëtibus ſe ſtatim, ita ut d. ſperdat eos,& ultra non differat, protinus eis re ſtituens quod merẽ:ur. Cuſtodi ergo prę- C cepta& ceremonias atq́; iudicia quę e- gormandabo Itibi hodie, ut facias. Si mande poſtq́; audteris hęc iudicia, cuſtodieris ea& feceris, cuſtodiet& dñs deus tuus pactum tibi& miſericordiam, quã iura- uit patribus tuis.& diliget te ac mul ip li cabit, benedicesq; fructui uentris tun,& fructui terrę tuę, frumento tuo atq́; uin⸗ demię: oleo,& armentis, gregibus cuium tuarũ ſuper terrã, pro qua iurauit patrib. tuis ut daret eam tibi. Benedictus erit in⸗ cactatum plen Ai a5 0 cen ſti, ciſternas quas nõ fodiſti, uineta& O- ſaturatus fueris: caue diligẽter ne obliui- carũ gentiũ, quę in circuitu ueſtro ſunt: qñ̃ deus ęmulator dominꝰ deꝰ tuus in me dio tui:ne quãdo iraſcatur furor domini C dei tui cõtra te,& auferat te de ſuperficie terrg · ¶ Nõ tẽtabis dominũ deũ tuũ, ſicut Mat. 4b tentaſti in loco tẽtationis. Cuſtodi pręce Luc. 4. b pta domini dei tui ac teſtimonia& cere Na.b monias, quas pręcepit tibi:& fac qd pla/ cuũ eſt& bonũ in conſpectu domini, ut bene ſit tibi:& ingreſſus poſęideas terrã optimã, de q́; iurauit dominꝰ patrib. tuis, D ut deleret oẽs inimicos tuos corã te, ſicut locutus eſt. Cũ interrogauerit te filiꝰ tuꝰ cras, dicens: Quid ſibi uolunt teſtimonia hęc,& ceremonie, atq; iudicia, quę prę- uobis, cepit dominꝰ deus noſter nobis, Idices ei, Serui eramꝰ Pharaonis in Aegypto, & eduxit nos dñs de&. gypto in manu forti, fecitq́; ſigna atq; prodigia magna & peſaꝛma in Kgypto, cõtra Pharao- nẽ.& oẽm domũ illius in cõſpectu nr̃o. & eduxit nos inde, ut introductis daret terrã ſuper qua iurauit patribus nr̃is. Prę cepitq; nobis dñũs ut faciamus oĩa legiti- ma hęc,& timeamus dñm deũ nrum, ut bñ ſit nobis cunctis dieb.·uitę nr̃ę. ſicut ẽ hodie. Eritc; nr̃i miſericors, ſi cuſtodieri mꝰ& fecerimꝰ oĩa prę cepta eiss coram domino deo noſtto, ſicut mãdauit nobis. ¶ Cum gentibus nulla amicitia cont ra- henda, nec ſculptilia earum to- leranda.(ap. VII. A ¶ Vmuero) introduxerit te dñs deus Igtederis tuus in terrã quã poſſeſſuuus Pingre- 3 dieris, Jet deleuerit gẽtes multas corã te, Hethęũ et Gergezęũ et Amorrhęũ: Cha naneũ& Pherezęũ& Heuęũ& lebu- ſcũ, ſeptẽ gẽtes multo maioris numeri q́; tu es,& robuſtiores te: tradideritq; eas dñs deus tuꝰ tibi, percutiesq; eas uſq; ad Ex. 22, d internecionẽ. ii Nõ inibis cũ eis fœdus, nec miſereberis earũ, neq; ſociabis cum eis coniugia. Filiã tuã non dabis filio e- ius, nec ſiliã illius accipies filio tuo: quia ſeducet filiũ tuũ ne ſequatur me, et ut ma —. ter onmes populos. Nõ erit apud te ſte EO5 rilis utriuſ ſexus, tam in homintb. ́; in gregibus tuis. Auferet dũs à te cẽm lan- guorẽ,& infirmitates& gypii peſsimas quas nouiſti, nõ inſeret tibi, led cũ cts ho ſtibus tuis· Deuorabis oës populos quos dſis deus tuus daturus eſt tibi. Non par- cet eis oculus tuus, nec ſeruies dijs eorũ, ne ſint in ruinam tui. Si dixeris in corde tuo: Plures ſunt gẽtes iſtę qᷓ; ego. quõ po tero delere eas: noli metuere ſed recorda re quę fecerit dñis deus tuus Pharaoni et cunctis Mgyptijs plagas mazcimas quas uiderũt oculi tui,& ſigna atq; portenta manumq́; robuſtã, et ewtentũ brachiũ ut educeret te Ims deus tuꝰ, ſic faciet cũctis populis q́s metuis. Inſuper& crabrones mittet dñs deus tuus in eos, donec deleat Oẽs atq; diſperdat ꝗ te fugerint,& late- re nõ potuerĩt. Nõ timebis eos, qa dis Ex. 23:c. 33.:3 deus tuus in medio tui eſt, deus mag K 2 ———— ö“. 3eee Seidan A — —— —— — — 2. Mac 12. g Matt. 4 a L uc. 4. 4 B †uiuat Inf. 65.a 8 Præcepta& iud. Deuteronomium. & terribilis. ipſe conſumet nationes has in conſpectu tuo paulatim atq; per par⸗ tes. Non poterts eas delere pariter‚ ne for te multiplicentur contra te beſtię terrę. Dabixq; eos dñs deus tuus in conſpectu tuo,& interficiet illos donec penitus de- leantur. Tradetq; reges eorũ in manus tu- as,& diſperdes nomina eorũ ſub cœlo. nullꝰ poterit reſiſtere tibi, donec cõteras eos. Sculptilia eorũ igne combures. nõ concupiſces argentũ et aurum de quibus facta ſunt.neq; aſſumes ex eis tibi quicq; ne offendas. propterea quia abominatio eſt dñi dei tui.Nec inferes quippiam ex ĩdolo in domũ tuam, ne flas anathema, ſi- cut& illud eſt. Quaſi ſpurcitiam deteſta beris,& uelut inquinamentum ac ſordes abominationi habebis, quia anathema ẽ?. ¶ Beneficia Dei ad pietatem inducere debent. C(ap. VIII. Mne mandatum quod ego pręcipio tibi hodie, caue diligenter ut facias ut poſsitis uiuere,& multiplicemini, in- greſsiq; poſsideatis terrã, pro qua iurauit dñs patribus ueſtris. Et recordaberis cũ cti itineris per quod adduxit te dñs deus tuus quadraginta annis per deſertũ, ut af fligeret te, atq; tentaret,& nota fierent ꝗ́; in tuo animo uerſabãtur. utrũ cuſtodires mandata illins, an nõ. Afflixit te penuria, & dedit tibi cibum Manna, quod igno- rabas tu& patres tui: ut oſtenderet tibi quodſnõ in ſolo panekuiuit) homo, ſed Iin omni uerbo quod egreditur de ore do mini. Veſtimentũ uũ quo operiebaris, nequaquam uetuſtate deiectt, et pes tuus non eſt ſubtritus·en quadrageſimus aunꝰ eſt. Vt recogites in corde tuo quia ſi- cut erudit fllium ſuum homo, ſic dñs deꝰ tuus erudiuit te, ut cuſtodias mãdata dmi dei tui.& ambules in uijs eius,& time⸗ as. eum. dñs em̃ deus tuus introducet te in terram bonã, terram rinorũ aquarumq;, & fontium. in cuius campis& montibus erumpunt fluuiorũ abyſsi, terrã frumẽti, hordei, ac uinearũ, in qua ficus& malo granata& oliueta naſcuntur, terram olei ac mellis. Vbi abſq; ulla pennia come- des panem tuũ,& rerũ oim abundantia perfruerxis. cuius lapides ferrũ ſunt,& de montibus eius æris metalla fodiuntur. ut cum comederis& ſatiatus ſueris benedi cas dno deo tuo pro terra optima quam de dit tibi.Oblerua& caue ne quãdo ob liuiſca- uiſcaris dñi dei tui,& negligas mandata eius atq; iudicia& ceremonias quas ego pręcipio tibi hodie, ne poſtq́; comede- ris& ſatiatus fueris, domos pulchras edi- flcaueris,& habitaueris in eis, habueris que armenta boũ,& ouiũ greges, argen ti& auri, cunctarãq; rerũ copiã, eleuet cor tuũ,& non reminiſcaris dñi dei tuiĩ, qui eduxit te de terra M.gypti de domo ſeruitutis, et ductor tuus fuit in ſolitudine magna atq; terribili, in qua erat ſerpens flatu adurẽs,& ſcorpio ac dipſas,& nul- le omnino aquę. IIqui eduxit riuos de pe tra duriſsima,& cibauit te Manna in ſolitudine quod neſcierunt patres tui. Et poſtq́; afſtixit ac probauit, Xad extre- mum miſertus eſt tui, ne diceres in corde tuo:Fortitudo mea, et robur manus meę. hęc mihi omnia pręſtiterunt. Sed recor- deris dñi dei tui, quod ipſe uires tibi prę buerit, ut impleret pactum ſuũ, ſuper quo iurauit patribꝰ tuts, ſicut pręſens indicat dies. Sin autẽ oblitus dm dei tui, ſecutus fueris deos alienos, coluerisq́; illos& a- doraueris, ecce nũc prędico tibi qd om nino diſpereas. Sicut gentes quas deleuit dñs in introitu tuo, ita& uos peribitis, ſi nõ obediẽtes fueritis uoci dñi dei ueſtri. ( Nihal bomi nobis, ſed Deo æſcri- bendum.(ap. IX. A Vdi Iſraẽi,tu tranſgredieris ho⸗ die Iordanem, ut poſ ideas nationes maximas& fortiores te, ciustates in gen tes,& ad cœlũ uſq; muratas, populũ ma- gnũ aiq; ſublimẽ, fllios Enacim quos i- pſe uidiſti& audiſti, quibꝰ nulius poteſt ex aduerſo reliſtere. Scies ergo hodie quod dũñs deus tuus ipſe trãſibit ante te, ignis deuorãs atq cõſumẽs, qui cõterat eos& deleat atq; diſꝑdat ante faciẽ tuã uelociter, ſicut locutus eſt tibi. Ne dicas in corde tuo cũ deleuerit eos dñs deꝰ tuꝰ in cõſpectu tuo:Propter iuſtitiã meã in/ troduxit me dñs, ut terrã hanc poſsiderẽ, cũ propter impietates ſuas iſtę deletę ſint nationes. Neq; em̃ propter iuſtitias tuas, & eęquitatem cordis tui ingredieris ut poſsideas terras earũ. ſed quia ille egerũt impie, introeunte te delete ſunt:& ut cõ pleret uerbũ ſuũ dſñs, quod ſub iuramẽto pollicitus eſt patrib. tuis Abraliam, Iſaac & lacob.Scito ergo q́d nõ propter iuſti tias tuas dñs deus dederit tibi terrã hanc tranſgre⸗ deris. ingrede/ ris. optimã in poſſeſsiont, cũ duriſsimę cer- B uicis o 2 1 eewiwcd 85 — HhDaücgm uralg e rnmduſtt 8 1” neholonl . grrpepi We lhtun. unnlrche lheimga te mmüsdin venciät e apdtt n rirruie m. 4 enied an. urngine dn Nalhèa lnäcnin ii ieisgiu den Ademm an enheinoet age cpian am wimnen ae dpaom aaer ermdi a nes in ae lund, ae deuadl e rür e e naneiat d Whlile riniric e rnäjen; X* nnund Ndeciin Daa e Raeh eae Ae eate tämd. duek ⁵ . num 4 1s qnid 4— tidi nn Mehea ſatianug äa ,&! 2 arnan menta ase Bli ün ur, cu e kad 1,&n ümü les5,n. ud 3 a3r beue tlS, et d u eAAldechh ucht 24 Säuninloine durẽ Nohn en, ures, R1. eedlaga tobur mude 6 1 ie term g 1 42 tpſeuüe hl om ni dei ut tm 3 4 1 umlüüſpg datrit aantt utpreſmi d n eſenndn 4 e th niian leos al aas teh kin r, ec u edicothlem ſpere:— ntroit aase * 1 ün ens 1 entes qili Kurspeün ſocs ha iäteg a dciclltä Vod m ſet aiß ben p. K. di lſra amt angnüid, lord: amm eolitesgurn, as& an tecunwimn,. dcx et rruaxin 3 plubl ane Bʒrma ſi& itn yub'aloy erſo ai Seis enri äs dea unrlettübturn vorä nstimi guünk lelegt an emnif e,ſia s ckthi R etuo wdettewchteu ecdut— tme an ritmexrü terin a witellh „Net Aiatspterlibtd ater aa ikgräedl i Ster aas dqruka 3 Arde ane llukud rböl un wildimn geſt immf xKi Fögwn dñs ahgit I dur b, npo 75 I Exo. „ 27 71. 310 3 5 s bus, panẽ non comedẽs, 79. 42 12 4— C populus iſte durę ceruicis ſit D dit. In incendio quoq;, in tentatione, 172 4◻ EHgypto, deſeruerũt uelociter uiã, quã 2 2. præcepta& jud. Deuteronomium. 65 s ſis populus. Memẽto,& ne obliui⸗ eius audire uoluiſtis, ſed ſemper fuiſtis re ſcaris quomodo ad iracundiã prouoca- belles à die qua noſſe uos cœpi. Et iacui ueris dũm deũ tuũ in ſolitudine,(&) ex corã dño quadraginta diebus ac noctib. co die quo egreſſus es ex Mgypto uſq quibus cũ ſuppliciter deprecabar, ne de- ad locũ iſtũ ſemper aduerſum dim con,- leret uosut fuerat cõminatus: et Orans d4 tendiſti. Nã& in Horeb prouocaſti eũ, xi, Dñe deus, ne diſperdas populũ tuũ,& & iratus delere te uoluit, quãdo aſcendi hęreditatẽ tuã, quã redemiſti in magnitu in montẽ. ut acciperẽ(duas)tabulas lapi⸗ dine tua, q́s eduxiſti de Mgypto in ma⸗ deas pacti quod pepigit uobiſcũ Tdeꝰ 2 nu forti. Recordare ſeruorũ tuorũ Abra- quadraginta die hã, Iſaac,& lacob:ne aſpicias duritiã po & aquã nonbi- puli huius,& impietatẽ atq; peccatũ: ne pens. Deditq́; mihi dñs duas tabulas lapi forte dicãt habitatores terrę, de qua edu- deas ſcriptas digito dei,& cõtinentes o- Xxiſti nos: Non poterat dñs introducere mnia uerba quę uobis locutus eſt in mõ⸗ eos in terrã quã pollicitus eſt eis,& ode te de medio ignis. quãdo concio populi rat illos: idcirco eduxit, ut ĩterficeret eos cõgregata eſt Cũqʒ tranſiſſent quadra- in ſolitudine, qui ſunt populus tuus et hę⸗ ginta dies,& totidem noctes, dedit mihi reditas tua, quos eduxiſt in fortitudine Iñs duas tabulas lapideas, tabulas fœde- tua magna⸗& in brachio tuo extento. ris, diæitq; mihi: Surge,& de cẽde hinc ¶ Reparanturfraciætabulæ, ʒ monẽ᷑ tur cito.quia populus tuus quem eduxiſti de Ifraelitæ ad ue ram pietaté. Cap. X. ã tempore illo dixit dñs ad me, Dola a qemonſtraſti eis, fecerunt q́; ſibi cõflati⸗ le. Rurſumq; ait dñs ad me,. Cerno quod aſcende ad me in montẽ, faciesq; arcã li⸗ Aumitte me gue& ſcribã in tabulis uerba quę fue⸗ ut conterã eũ& deleã nomẽ eius de ſub rant in his, quas onte cõfregiſti, pones q́; cœlo,& cõſtituã te ſuper gentẽ quę hac eas in arca. Feci igitur arcã de lignis ſe/ maior& fortior ſit. Cumq́; de monte ar tim. Cũq; dolaſſem duas tabulas lapide⸗ qente deſcenderẽ,& duas tabulas fœde- as inſtar priorũ, aſcendi in montẽ, habens ris utraq; tenerem manu, uidiſſemq; uos eas in manibus. 8 cripſitq; in tabulis iu⸗= peccaſſe dño deo ueſtro.& feciſſe uobis xta id quod prius ſcripſerat, Verba de- uitulũ conflatilem, ac deſeruiſſe uelociter cẽ, quę locutus eſt dñs ad uos in mõte de uiã eius quã ucbis oſtenderat, proieci ta- medio ignis, quãdo populus cõgregatus bulas de mambus meis, cõfregiq; eas in eſt,& dedit eas mihi. Reuerſusq; de mõ/ conſpecʒu ueſtro. Et procidi ante dñm ſi te deſcendi,& poſui tabulas in arcã quã cut prius, quadraginta diebus& noctibꝰ feceram, quę hucuſq; ibi ſunt, ſicut mihi B ul & perſeueraui in mõte panẽ non comedens,& aquã nõ bibens, preęcepit dñs. Filij aũt Iſraẽl mouerunt Num. 33.d. propter omnia peccata ueſtra quę geſsi⸗ caſtra ex Beroth fliorã lacan in Mole⸗ ſtis contra dm,& eũ ad iracundiã pro- ra, uocaſtis. timui em̃ indignationẽ& iram pro q́ ſacerdotio functus eſt Eleazar ſiliꝰ illius, qua aduerſum uos concitatus, dele- eius. Inde uenerũt in Gadgad, de quo lo- re uos uoluit. Et exaudiuit me dñs etiam co profecti, caſtramerati ſum in letheba⸗ nac uice, Aduerſum Aaron quoq́; uehe- tha, in terra aquarũ atq; torrentiũ. Ro tẽ menter iratus, uoluit eũ conterere,& ꝓ pore ſeparauit tribũ Leui, ut portaret ar- ino ſimiliter deprecatus ſum. Peccatum cã ſœderis dũu.& ſtaret corâ eo in mini- aũt ueſtrũ quod feceratis, id eſt uitulum, ſterio, ac benediceret in noĩe illius uſq; arripiens, igne cõbuſsi,& in fruſta cõ- in preſentẽ diem. Quamobrẽ nõ habuit mmuens, omninoq́; in puluerẽ redigens, Leui partẽ, nec; poſſeſsionẽ cũ fratribus proieci in torrentẽ qui de monte deicen⸗ ſuis: quia ipſe dñs poſſeſsio eius eſt, ſicut & promiſit ei qñs deus tuus. Ego aũt ſteti 1 in ſepulchris concupiſcentię prouocaſtis monte, ſicut prius, quadraginta diebꝰ ac dñm,& quando miſit de Cadesbarne, di noctibus, exaudiuit́; me dũs etiã hac ui cens: Aſcendite,& poſsidete terrã quam ce,& te perdere noluit. Dixitq́; mihi, Va dedi nobis,& cõtempſiſtis imperiu dñi de,& pręcede populũ, ut ingrediatur,& dei ueſtri,& nõ credidiſtis ei, neq; uocẽ poſsidear terrã, quã zuraſit patribus eorũ eius 3 ut H tibi duas tabulas, ſicut priores fuerũt, et Exo.;34.3 ubi Aaron mortuus& ſepultus eſt, Num. 20. d. Præcepta& iud. deus tuus petit à te, niſi ut timeas dñm de um tuum,& ambules in uijs eius,& dili- gas eum, ac ſeruias dño deo tuo in toto quas ego hodie pręcipio tibi, ut bene ſit tibi: En dñi dei tui cœlũ eſt,& cœlum cœlt, terra,& omnia quę in ea ſunt:& ta men patribus tuis conglutinatus eſt dũs, & amauit eos, elegiiq; ſemè eorum poſt D eos, id eſt uos, de cunctis gentibus, licut hodie cõprobatur. Circũcidite igit᷑ prę/ putiũ cordis ueſtri,& ceruicẽ ueſtrã ne induretis amplius:quta dñs deus ueſter i- pe eſt deus deorũ,& dominus dominã tium, dcus magnus,& potens,& terribi lis, qui perionam non accipit, nec mu- nera. Facit iudicium pupillo& uiduę, a- mat peregrinũ,& dat ei uictã aq; ueſti⸗ ſaturemini. Cauete ne forte decipiat᷑ cor tũ, et uos ergo amate peregrinos, quia et / 1 ipli fuiſtis aduenę in terra Æ gypti. D0 minũ deũ tuũ timebis,& ei(ſoli) ſeruies, 7. c 1pſi adierebis, iurabisc; in nomme illius. tt.4 5 loſe eſt ſaus tua,& deus tuus, qui fecit ti b bi hec magnalia& terribilia quę uide- rät oculi tui. In ſeptuagita animab. de ſeenderunt patres tui in Aegyptum:& ecce nunc multĩplicauit te dominus deus tuus ſicut aſtra cœli. CEBeneſicia dei& terribilia ſiona ad amo e eius incitare debent. Cap. XI. A Maitaq́; dũm deũ tuum,& obſerua *&ϑprecepta eius et ceremonias, mducia at— mandata omni tempore. Cognoſcite hodie quę ignorant fiij ueſtei, qui nõ ui derunt diſciplinã dũi dei ueſtri, magna- lia eius& robuſtã manũ, extentũc; bra- chiũ, ſigna& opera que fecit in medio ₰ AS ar 4 S Aegyptt Pharaoni: Si,& uniuerſe ter- „.4..* F o†ze 44 S 4., 82»* 7 etus omniq; exercitui Aegyptiorum, 8«* eculs ac curribus: quomodo operue- t eos aquę Maris rubri, cũ uos perſe- zerentur, et deleuerit eos dis uſq; in ⸗ lem di? ecerit in ſolitu- 1 1 zentretis ad hu ; 4 4 . ODlSG que t . 21 83 AAAeA 03ec 4 3 A * 5 an atc Abiron fllijs Ehab, qui fu- Hen: quos aperto dre ſuo terra domibus& tabernaculis, erta ſubſtantta eorü, quam habe- medio Ifrael. Ocult ueſtri uide- i Opera di magna qus fecit, ut unlueria mädata illius, quę e- Git recipio uobis, †& poſsitis in troire, Deuteronomium. ut traderem eis. Et nunc Ifraẽl quid dmñs troire,& poſsidere terrã ad quã ingredi B mini, multoq́; in ea uiuatis tẽpore quam ſuh iuramento pollicitus eſt dñs patribus ueſtris,& ſemmi eorũ, lacte& melle ma- Corde tuo,& in tota anima tua: cuſtodi⸗- nantẽ. Terra em̃ ad quam kingredieris] ingrede asc; mandata dũi,& ceremonias eius poſsidendã, nõ eſt ſicut terra Aegyptu de rus qua exiſti, ubi iacto ſemine in hortorum morẽ aquę ducuntur irriguę: ſed mõtuo- ſa eſt& campeſtris, de cœlo expectans pluuias, quà dũs deus tuꝰ ſemper inuiſit, & oculi illius in ea ſunt à principio anni uſq; ad finẽ eius.Si ergo obedieritis mã- datis meis, quę ego hodie pręcipio uo- bis, ut diligatis dñm deũ ueſtrũ,& ſeruia tis ei in toto corde ueſtro,& tota anima ueſtra: dabit pluuiã terrę ueſtrę tempora neã& ſerotinã, ut colligatis frumentum, & uinũ,& oleum fœnuḿ; ex agris ad paſcenda iumẽta,& ut ipſi comedatis ac ueſtrũ, et recedatis à dño, ſeruiatisq; dijs alienis,& adoretis eos, iratusq́; dñs clau dat cœlum,& pluuię nõ deſcendãt, nec terra det germẽ ſuũ, pereatis q́; uelociter de terra optima quã dñs daturus eſt uo- bis. Ponite hęc uerba mea in cordib.& in animis ueſtris,& ſuſpendite ea pro ſi- gno in manib. et inter oculos ueſtros col locate. Docete filios ueſtros, ut illa medi tentur quãdo ſederis in domo tua,& am. bulſaueris in uia,& accubueris atq; ſurre xeris. Scribes ea ſuper poſtes& ianuas domus tuę:ut multiplicent᷑ dies tui,& fi- liorũ tuorũ in terra quã iurauit dñs patri bus tuis, ut daret eis quandiu cœlũ immi net terrę. Si em̃ cuſtodieritis mãdata quę ego pręcipio uobis,& feceritis ea, ut di- ligatis domiũ deũ ueſtrũ,& ambuletis in ommibus uijs eius, adhęrẽtes ei, diſper det dominꝰ oës gẽtes iſtas ante faciẽ ue- ſtrã,& poſsidebitis eas quę maiores& fortiores uobis ſunt./ Ois locus quẽ cal⸗ Ioſ. 2 cauerit pes ueſter, ueſter erit. A deſerto, & à Libano, ⁵&) flumine magno Bu- à phrate uſq; ad mare occidẽtale erãt ter- ne locũ:& ſ mini ueſtri. Nullus ſtabit cõtra uos:terro D 1 rẽ uẽ̃m& formidinẽ dabit dominꝰ deus ũ ſuper oẽm terrã quã calcaturi eſtis, ſi⸗ cut locutus eſt uobis. En propono in cõ- ſpectu uro hodie benedictionẽ& maledi ctionẽ: benedictionẽ, ſi obediertis mãda tis domini dei ur᷑i, quę ego pręcipio uo- bis:maledictionẽ, ſi nõ obedieritis mãda tis domimi dei ueſtri, ſed receſſeritis de uia Deu isiu„ in” biia Kwing itn e Haue 2 euntünei dir Güicnän 5 gein e m 0 Dwiwihe den u diem üin a0 umui e di tychr coe dhaduenn nir dc bwen nten en⸗ ro ignetzn um de⸗ wrrddenm en uRin er ündedüd en 8 toma den zr ſinwang gen in ubelim üi uimilt an 6 toalge ni i did nqil an r — ahelcaid inr b ainid d ui emn , qu- ligauis toto co aditpl wend aat wirnen Ealt zan aem aim bcxan ni O e blcwür reced aan wärhen, ada aan. wauigi n. R. an wch gemm n. üälcün opum 5 aunketn ite ha zchnmdhn 4 7 nauin eui end aaene Docete uu n 5 camdui adol a tmmn 4 1 3s daetoagſn des n oite dema keutt ugerniGhernii wmt aa iruichpn un dat aus näucrüm Sie aintritnitag, ppior nts ecwiüeai mmnü itr Aatin uij ant wrirri ihn u' dgi wanehin osid un qwrmamna nobit da slccsgrich uel annrcillin no, 1 Al inemympb p ad ung iiiäqgecitw iNu da cömtnanm) (orm Aint it dmi'os Emte ann Acttaietö et Leanprnarid 1od dans fendmd nedk dmat dcirönid dei aih vplite i n ecleitsnüt del its nauant 8 præcepta& iud. Deuteronomium⸗ 66 uia quã ego nãc oſtẽdo uobis.& ambu/ pręcipuũ eſt in munerib. quę uouiſtis do laueritis poſt deos alienos, ques 1nora- mino. lbi epulabimini corã domino deo tis Cũ uero introduxerit te domin' deus ufro, uos& fliij ac filig ueſtre⸗famuli et fa tuus in terrã, ad quã pergis habitãdã, po muleę atq; Leuites, qul in urbibus ueſtris nes benedictionẽ ſuper montẽ Garizim, † cõmoratur neq; em̃ nabet aliã partem maledictionẽ ſuper mõtẽ Hebal: qui ſunt& poſſeſsionẽ inter uos. Caue ne offeras trans lordanẽ poſt uiã quę uergit ad ſolis holocauſta tua in omni loco quẽ uideris: Inf.7 b occubitũ in terra Chananei, qui habitat ſed in eo quẽ elegerit dominus, in una tri c.d-·( in cãpeſtribus contra Galgalam, que eſt buũ tuarũ ofteres hoſtias,& factes quę- juxta uallem tendentẽ& intrantem pro- cunq; pręcipio tibi.Si autem comedere tem cul. Voskemm] tranſibitis Iordanem, ut uolueris,& te eſus carnium delectauerit, autem igearis terram quam dominus deus occide,& c commoratur omede iuxcta benedictionem ueſter daturus eſt uobis, ut habeatis& domini dei tui, quã dedit tibi in urbibus posideatis am. Videte ergo ut implea tuis, ſiuue immũ dũ fuerit, hoc eſt, macula- tis ceremonias atq; iudicia quę ego ho⸗ tũ& debile:ſiue mundũ, hoc eſt. integrũ die ponam in conſpectu ueſtro. er ſine macula, quod offerr licet.ſicut ca C Ehmumanda idololatria,& ſenfi⸗ preã& ceruã, comedes abſq; eſu dunta- cia certo lco facienda. xat ſanguinis, quẽ ſuper terrã quaſi aquã Cap. XII. egundes Nen poteris comedere in oppi C Hec ſunt pręcepta atq; iudicia que dis tuis decimã frumenti& uini,& olei A Hcacere debetis in rerra quã dominus tui, primogenita armètorũ& pecorũ,& deus patrũ tuorũ daturus eſt tibi,& peſ i oĩa que uoueris,& ſponte offerre uolue- deas eã cunctis dieb quibus ſuper humũ ris,& primit ias manuũ tuarũ: ſed cotam gradieris. Subuertite omnia loca in qui. domino deo tuo comedes ea in loco quẽ Pus coluerũt gètes quas poſſefſuri eſtis, elegerit dominꝰ deus tuus, tu,& filius tuꝰ, Deos ſuos ſuper montes excelſos,& col& filia,)& ſeruus,& famula, atq́; Leui- filia tua les,& ſubter omne lignũ frondoſum. Diſ, tes, qur manẽt)in urbibus tuis:& lętabe manet ſipate aras earũ,& confringite ſtatuas, lu ris,& reficieris corã domino deo tuo in cos igne cõburite,& idola vomminuite, cũctis ad quę extenderis manũ tuã. Caue a eorũ de locis illis. 3⁰ ne derelinquas Leuiẽ in omni tẽpore q́ diſperdite nomin facietis ita domino deo ueſtro: ſed ad lo- ucrſaris in terra. Quãdo dilatauerit dñis cũ quem elegerit dominus deus ueſter de deus tuus terminos tuos, ſſſicut locutus 8 Sen 5 19.G cunctis tribub. ueſtris, ut ponat nomẽ ſuũ tibi,& uolueris ueſci carnibus quas deſi 1bi,& habitet in eo, uenietis.& offere⸗ derat anima tua:locꝰ aũt quẽ elegerit de- tis in loco illo holocauſta& uictimas ue minus deus tuus,ut ſit nomẽ eius ihi.ſi ꝓ⸗ ſtras, decimas& primitias manuũ ueſtra cul fuerit, occides de armẽtis et pecorib. rũ, et uota atq; donaria, primogenita bo- quę habueris,ſicut pręcepi tibu& come um& ouiũ. Et comedetis ihꝛ in cõſpe⸗ des ĩ oppidis tuiʒ.ut tibi placet. Sicut co Au domini dei ueſtri:ac letabimini in cũ meditur capra& ceruus, ita ueſceris eis, ctis ad quę miſeritis manũ uos& domus S mãdus& immũ dus in c mune ueſcẽ. ueſtrę, in quib. benedixit uobis dominꝰ tur. Hoc ſolũ caue, ne ſanguinẽ comedas. deus ueſter. Nõ facietis ibi quę nos hic ſanguis eñ̃ eorũ pro anima eſt.& idcir- facimus hodie, ſinguli ad ſibi rectũ uide co non debes animã come dere cũ carni⸗ tur. Neq; eñ̃ uſq; in pręſens tẽpus ueni⸗ bus, ſed ſuper terrã fundes quaſi aquã, ut ſtis ad requiẽ& poſſeſsionẽ, quã domi- bene ſit tibi,& fllijs tuis poſt te,cũ fece⸗ nus deus ueſter daturus eſt uobis. Tranſi⸗ ris q d' placet in cõſpectu cñi. Que autẽ bitis Iordanẽ,& habitabitis in terra quã ſanct ficaueris& uoueris dño, tolles,& dominus deus ueſter daturus eſt uobis, ut uenies ad locũ quẽ elegerit dñs,& offe- requieſcatis à cũctis hoſtib.per circuitu, res oblationes tuas carnẽ& ſanguinẽ ſu et abſq; ullo timore habitetis ĩ loco quẽ per altare dñi dei tui: ſanguinẽ hoſtiarũ elegerit dominꝰ deus ueſter, ut ſit nomen xfundes in altari, carnibus aũt ipſe ueſce tuarum eius in eo. Muc oĩa quę pręcipio confe⸗ ris. Oblerua,& audi oĩa quę ego pręci- neſtra etis, holocauſta xset holtias, ac decimas pio tibi, ut bene ſit tibi& flijs tuis poſt & prim:tias manuũ ueſtrarũ,& quicqd te in ſempiternũ, cũ feceris quoò bonum prę. k 4 eſt eſt placitũ in cõſpeciu dñi dei tui. Quan do diſperdiderit dñs deus tuꝰ ante faciẽ jngrederis tuã gentes, ad quasringredieris, poſsidẽ- das,& peſſederis eas, atq; habitaueris in terta earũ:caue ne imiteris eas, poſtq́; te fuerint introeunte ſubuerſę,& requtras cęremonias earuũ, dicens: Sicut coluerũt gentes iſtę deos ſuos, ita& ego colam. Non factes ſimiliter dño deo tuo. Om- nes em abominationes quas aduerſatur dũs, fecerunt dijs ſuis, offerentes filios& filtas,& comburentes igni: Quod pręci- ꝑpio tibi, hoc tantum facito domino, nec addas quicq́;, nec minuas. Tkalſus prophęta lapidandus. 4 Cep. XIII. A 81 ſurrexerit in medio tui prophetes, d C Inf 1 7. d aut qui ſomniũ uidiſſe ſe dicat,& prę- dixerit ſignũ atq; portentũ,& euenerit quod locutus eſt,& dixerit tibi: Bamus, & ſequamur deos alienos quos ignoras, & ſeruiamus eis:nõ audies uerba ꝓphe- te illius aut ſomniatoris:quia tẽtat uosdo minus deus ueſter, ut palã fiat utrũ diliga tis eũ an nõ, in toto corde,& in tota aĩa ur̃a. Dñm deũ ueſtrũ ſequimini,& ipſum timete,& mãdata illius cuſtodite,& au- dite uocẽ eius.ipſi ſeruietis,& ipſi adhę- rebitis. Propheta aũt ille& fictor ſomni orũ interficietur. quia locutꝰ eſt ut nos a- uerteret à domino deo ueſtro, qui eduxit uos de terra M gypti,& redemit uos de domo ſeruitutis, ut errare te faceret de uia quã tibi pręcepit dominꝰ deus tuꝰ. et auferes malũ de medio tui. Si tibi uolue- rit ꝑſuadere frat᷑ tuus fliius matris tuę, aut filiꝰ tuꝰ, uel filia, ſiue uxor quę eſt in ſinu tuo, aut amicus quẽ diligis ut animã tuã, clam dicens:Eamus,& feruiamus dijs a- lienis, quos ignoras tu& pr̃es tui, cũda rum in circuitu gentiũ, quę iuxta uel pro cul ſunt, ab initio uſq; ad finẽ terrę, non acquieſcas ei, nec audias, neq; parcat ei Oocuiꝰ tuꝰ, ut miſerearis& occultes eum, ſed ſtatim interficies./i Sit primũ manus tua ſuper eũ,& poſt te omnis populꝰ mit tat manũ.J, apidib. obrutus necabitur. ꝗa uoluit te abſtrahere à dño deo tuo, qui e- qux it te de tra M gypti, de domo ſerui= tutis. ut oĩs Iſraẽl audiens, timeat,& ne⸗ qua q́; ultra faciat quippiã huius rei ſimi- le. Si audieris ĩ una urbiũ tuarũ. quas dñs deus tuus dabit tibi ad habitandũ, dicen- ſes aliquos: Egreſgi ſunt filij Belial de me 3 die Præcepta& iud. Deuteronomium. re ſuo. upupam quoq́; et ueſpertilionem. dio tui,& auerterunt habitatores urbis ſuę, atq; dixerũt: Eamus& ſeruiams dijs alienis, q́s ignoratis, quęre ſolicite,& di- ligenter rei ueritate perſpecta, ſi inuene- ris certũ eſſe quod dicitur,& abomina- tionẽ hanc opere perpetratã, ſtatim per- cuties habitatores urbis illius in ore gla- dij,& delebis eã, oĩaq; quę in illa ſunt, uſq; ad pecora. quicꝗd etiam ſupellecti. lis fuerit, cõgregabis in medio platearũ eius,& cũ ipſa ciuitate ſuccẽdes, ita ut u- niuerſa cõſumas domino deo tuo, et ſit tu multus ſempiternꝰ. nõ ędificabit᷑ ampliꝰ, & nõ adhęrebit de illo anathemate quic q́; in manu tua, ut auertat᷑ dñs ab ira furo ris ſui,& miſereat᷑ tui, multiplicetq; te, ſi cut iurauit patrib.tuis, qñ audieris uocẽ dñi dei tui, cuſtodiens oĩa pręcepta eius, quę ego pręcipio tibi hodie, ut facias qᷓd placitum eſt in conſpectu domini dei tui. ¶ Dſcretio babèda inter animalia,& de- cimæ reddendæ.(ap. XIIII. llij eſtote domini dei ueſtri: nõ uos in cidetis, nec facietis caluitiũ ſuper mor tuo, qm̃ populus ſanctus es dño deo tuo, & te elegit, ut ſis ei in populũ peculiarẽ de cunctis gentibus quę ſunt ſuper texrã. Ne come datis quę immũda ſunt, hoc ẽ animal quod comedere debetis, Bouem, & ouè,& capram, ceruũ, et capream, bu balũ, tragelaphũ, pygargũ. orygem, ca- melopardalũ. Omne animal quod in du- as partes ſindit ungulam& ruminat, co- medetis. De his aũt quę ruminãt,& un- gulã non finduat, hęc comedere non de- betis, camelũ, leporẽ, chœrogrillũ, quia ruminant,& nõ diuidunt ungulã, immã- da erunt uobis. Sus quoq; qm diuidit un gulã,& non ruminat, immunqda erit. car- nibus eorũ non ueſcemini,& cadauera nõ tangetis. Hęc comedetis ex omnibus quę morantur in aquis. Quę habẽt pinnu las& ſquãmas comedite: quę abſq; pin- nulis& ſquãmis ſunt, ne comedatis, quia te. Immundas ne comedatis, aquilã ſcili- cet.& gryphẽ,& halięetũ, ixiò& uultu rem, ac miluũ iuxta genus ſuũ:& omne coruini generis,& ſtruthionẽ, ac noctuã, & larum atq; accipitrem, iuxta genus ſu um, herodiũ, ac cygnũ,& ibim ac mer- gulum, porphyrionẽ᷑,& nycticoracẽ, o- nocrotalũ q& charadrium, ſingulaĩ gene Et D Sup. 7,3 Inf. 26.§ Leu. n.2 B immũda ſunt. Oẽs aues mundas comedi- — 1 frin 6 hvwisinco ar agmdegent— aratt ecmm egm en nhebnu u n riemitenpo e u Kbol e utdihben Ke mhxccnit en dbumt e nErcii M näsdestn n. nauuit n umarut ſin enan dn woncoi en. undim anle vranäch de n In&om Nen wre A um Vclcchle tihe pum ne umn vrnod, e rest dun atk a wnne aae dr ſecei (lſhgme m.* 1 w Phrir in⸗ MWcote a no rxe nülenk waige n⸗ arötat I. V üens dendt Nalit Ann. KRähen 1 halen ui,&a * ün 4sig buw ter 4 11 auitue nu eſe Tpech hanco Aazae Laeleb aälhinn d peco ae ei lt, cö Blabig n maüften Ld Dl Eies Colun ei alamji* e adhere* tecdäm manutu 1a muiman „& mi Kiüäid iitgn 1 vtgirn eltul,cd 4 Aaüeänn 991 A, Soprec Sasg an um eſti e d, etdil „ onini reno h, lli me red n ammaih . 8 L 4. n doepalüxradi n eümüpewi 1guod X cap a u a ngela a ardalä es fund 2 ticgund pi elyno umalguodne n ncemm un. mminit d9 1 Ans cemäkemis nl charegnſün dn mugümi a og Gücuäng on am mamama drün mi, Kabun getis.] un deücemin ranm u bmi awuim miteateadgyn ſqui aums ecometussgi aſunt as Bmuncasen dunde nchtiaude ryph u eüiäm milui animmluA pene ha tionxmin nuh npwige odiũ. ⸗Cbnxn vop n enünit li& us w tign pupa d ußain S. 4 ſdianläee— Exo. 2 6.34 d 22 mäcg aeie n eckheuudan C præcepta& iudicia Et omne quod reptat& pennulas ha- it,& non comedetur.& ipſe à nu bet, immundum er Omne quod mundũ eſt, co quid autem moxticinum eſt, ne ueſcami- Peregrino ꝗ intra portas tuas qui morant᷑ intra⸗ quia tu terra quam dñs deus tuus daturus eſt ti⸗ ni ex eo · eſt,da ut comedat, aut uende ei, populus ſanctus dñi quęs hœdũ in lacte matris ſuę. partẽ ſepar quę naſcunt᷑ in terra per annos ſi & comedes in cõſpectu dñi dei tui in lo⸗ co quem elegerit ‚ut in eo nomen inuocetur.decimã frumenti tui,& uini, & olei,& primogenita d ouibus tuis: ut diſcas timere tuũ omni tempore. rit uia,& locus quem elegerit drs d tuus, tibiq; benedixerit, nec potueris: eum hec cuncta portate, uendes omna, & in pretium rediges, portabisq; manu& in cunctis ad quę manũ miſeris.¶ Nõ tua.& proficiſceris ad locũ rit dũs deus tuus:& emes ex eadẽ pecu- nia quicquid tibi placuerit, ſiue ex armẽ manũ fr tis,ſiue ex ouibus, uinũ quoq;& ſicerã, & omne quod deſiderat antma tua, comedes corã dño ris tu& domus iua mam ex omnibus tempore,& repones intra ianuas tuas- Venietq; Leuites, qui aliam non habet partem neg poſſeſſionem tecum,& pe- regrinus ac pupilus& uidua, qui intra dei tui es· Non co- bi, ad paupertate lo. te ſubrepat tibi i illius cas in corde tuo nedicat tibi dñs —. 7 „& Leuita, qui intra bus& de area, to quod& ipſe . Deuteronomium. licitus eſt. Fœnerabis gentibus multis, B llio accipies mutuũ. Domi- medite. Quic naberis natiombus plurimis,& tui ne/ mo dominabit᷑. Si unus de fratribus tuis e armentis& tuos à paupere fratre tuo, dñm deum poſtulat mutuum Qum aũt longior fue cõtra te ad dñm,& fiat tibi in peccatũ. eus Sed dabis ei, nec ages quippiã callide ad in eius neceſſitatibus ſubleuan quem elege deerunt pauperes 1 tecum uerſatur in terra. Cum ti Hebręus, aut He- ierit tibi, in ſepti⸗ & quem & tus fuerit frater tuus deo tuo,& epulabe bręa,& ſex annis ſeru mo anno dimittes eum liberũ, portas tuas eft— ne derelinquas E. ertate donaueris, nequaq́; uacuũ ab- quia non haber Miam partein Pollelllo⸗ ire patieris: 5 u Innò tertio ſeparabis alia deci- quæ naſcũtur tibi eo dñs deus tuus benedixerit tibi. 67 portas ciuitatis tuæ in m deuenerit, nõ obdu- Decimã rabis cor tuũ, nec contrahes manũ, ſed abis de cunctis frugibus tuis, aperies eã pauperi, et lIdabis mutuũ quo ngulos, eum indigere perſpexeris. Caue ne for- & di⸗ Appropinquat ſepti- mus annus remißionts, et auertas oculos nolẽs ei quod commodare:ne clamet mpia cogitatio, tuus in omni ꝓ tẽpore ſed dabis uiaticum de gregi & torculari tuo, quibus Memen dis:ut be- 1 opere n terra habitationis tuę:idcirco ego pręcipio tibi ut aperias atri tuo egeno& pauperi, qui bi uendi C Mat. 5. Luc.6. c Mat. 25.2 EXO. 21. a ſeruieris in terra R gy- Hier. 34· e pti,& liberauerit te dũs deus tuus,& id circo ego nunc pręcipio tibi. Sin aũt di xerit: Nolo egredi, eo quod diligat te portas tuas ſunt,& comedent,& ſa:ura-& domum tuã,& bene ſibi apud te eſſe buntur: ut Penedicat tibi dom tuus in cunctis operibus manu quæ feceris. (ex ſeptimi an ni. qui eſt annus re- mißionis. Cap. X V. hoc ordine cele aliquid ab amico uel proximo ac fratre nus deus tuus: poter:t, quia annus re, gis. De primogemtis A peregrino& adue- armentis& ouibus tuis, quic ſuo, repetere non miffionis eſt dñi. na exigeszciuem di nõ habebis poteſtatẽ. B di gens& mendicus nõ erit inter uos benedicat tibi dominus deus tuns in ter conſpectu eſt tibi in poſſeſſionẽ. nos lingulos in loc deitui,& cu tu& domus tua. Sin aũt habuerit macu- & uel claudũ fuerit uel cęcũ, aut in a parte deiorme uel debile, non im⸗ k ra quã traditurus Si tamen audieris uocẽ dũi ſtodieris uniuerſa quę iuiſit,& quę ego lam, hodie pręcipꝛo tibꝛ, bñdicet tibi, ut pol⸗ aliqu inus deus ſentiat: aſſumes ſubulã,& perforabis au ũ tuarum rem eius in ianua domus tuæ,& ſeruiet tibi uſq; in eternum.ancillę quoq; Bmili ter facies. Nõ auertas ab eis ocul quando dimiſeris eos liberos: quoniam Eptimo anno facies remiſſionẽ, quæ iuxta mercedem mercenarij per ſex an- brabit. Cui debetur nos ſeruiuit tibi:ut bene os tuos D dicat tibi domi⸗ n cunctis operibus quę a- quę naſcuntur in quid eſt ſe/ & propinquũ repeten xus maſculini, ſanctificabis dño deo tuo. licitus t omnino in⸗ Non operaberis in prim zut& nontondebis primogenita oui dñi dei tui comedes ea per an o quem elegerit dñs, ogenito bouis, 5, in Leu. 12. E E ccl. ʒub 5 mola⸗ Præcepta& iud. Deuteronomium. mnolabitur dño deo tuo, ſed intra portas cilla, Leuites qio;,& aduena,& pupĩl urbis tuę comedes illud, tam mundus q́; lus ac uidua, qui intra portas tuas ſunt. immundus ſimiliter ueſcent᷑ eis quaſi ca Septem diebus domino deo tuo feſta ce prea& ceruo. Hoc ſolum obſeruabis ut lebrabis in loco quẽ elegerit dominus: fanguinẽ eorum nõ comedas, ſed effun- benedicet; tibi dominus deus tuus in das in terram quaſt aquam. cunctis frugibus tuis,& in omni opere ¶ De tribus ſolenmbus anni. manuũ tuarum, erisq́; in lgtitia. Tribus Cap. XVI. uicibus per annum apparebit omne ma- (— Beeruz menſem nouarã frugum,& ſculinum tuũ in conſpectu domini dei tui uerni primũ temporis, ut facias pha in loco quem elegerit, in ſolennitate a- ſe dño deo tuo:qm̃ in iſto menſe eduxit zymorum,& in ſolennitate hebdoma- te dñs deus tuus de M. gypto nocte Im⸗ darum,& in ſolennitate tabernaculorũ. molabisq; phaſe dño deo tuo de ouibꝰ,“ eerr rireem uacuus, ENXO33. & de bobus in loco quẽ elegerit domi- ſed Qſteretu quod haà b. 34.c nus deus tuus, ut habitei nomen eius ibi. buerit iuxta benedictionem dũi dei ſui, Ecc. 16 3 Non comedes in eo panẽ fermentatum. quam dederit ei. ludices et magiſtros cõ Septẽ diebus comedes abſque fermento ſiituesin omnibus portis tuis, quas do- afflictionis panẽ᷑, quoniã in pauore egreſ minus deus tuus dederit tibi, per ſingu⸗ ſuts es de Ægypto ut memineris diet e- las tribus tuas: ut indicent populum iu- greſſionis tuę de Mgypto omnibus die ſto iudicio, nec in alteram partem decli- Lus uitę tuę. Non apparebit fermentatũ nent.Non accipies perſonã, nec mune Sup.nc in omnibus terminis tuis ſeptẽ diebus, ra: quia munera excęcant oculos ſapien⸗ L eu. 9.e & nõ remanebit de carnibus eius quod tum, et mutant uerba iuſtorũ. Iuſte quod BxO.2za immolatũ eſt ueſpere in die primo uſq; iuſtum eſt perſequeris, ut uiuas,& pofſi- Eecao⁴ mane. Non poteris immolare phaſe in deas terrã quam dñs deus tuus dederit ti qualibet urbium tuarum, quas dſs deus bi. Non plantabts lucũ& omnem arbo ruus daturus eſt tibi: ſed in loco quẽ ele⸗ rem iuxta altare domini dei tui. Nec fa- zumolabis Serit dms deus tuus, ut habitet nomẽ ei, cies tibi atque conſtitues ſtatuam, quæ us ibi, E immolabis] phaſe ueſpere ad odit dominus deus tuus- ſolis occaſum, q egreſſus es de G2gy- ¶ Idololatria condemnatur,& qua« pto · Et coques& comedes in loco quẽ lis Rex elggendus oſtenditur. elegerit dns deus tuus, maneq; conſur- Cap. XVII. gens uades in tabernacula tua. Sex die- Non immolabis domino deo tuo bo 4 bus comedes azyma:& in die ſeptima, uem et ouem in quo eſt macula aut quia collecta eſt domini dei tui, non fa- quippiam uiti j: quia abominatio eſt dño cies onus. Septem hebdomadas numera deo tuo. † Cumq;] reperti fuerint apud Cum bis tibi ab ea die qua falcẽ in ſegetẽ mi⸗ te intra unam portarũ tuarum, quas do- ſeris,& celebrabis diem feſtum hebdo⸗- minus deus tuus dedit tibi, uir aut mu- madarum diño deo tuo, oblationem ſpon lier qui faciũt malũ in conſpectudñi dei auneam manus tue, quã offeres iuxta be tui,& tranſgrediantur pactũ illius ut ua nedictionem domini dei tui:& epulabe⸗ dant& ſerurant dijs alienis,& adorent ris coram do deo tuo, tu& filius tuus, eos, ſolem& lunã,& omnem militiam & filia tua,& ſeruus tuns,& ancilla tua, cœli, quę non pręcepi:& hoc tibi fuerit & Leintes qui eſt intra portas tuas,& munciatum, audi ensq́; inquiſieris dilig?- aduena ac pupillus& uidua, qui moran ter,& uerum eſſe repereris,& abomina tur uobi ſcum:in loco quem elegerit dñs tio facta eſt in Iſraèl: educes uirn ac mu⸗ deus tuus, uut habitet nomen eius ibi,& lierem qui rem ſceleratiſſimam perpetra recordaberis quoniã ſeruus fueris in M- runt, ad portas ciuitatis tug, et lapidibus B SVpto: cufodi esq; ac facies quæ(ribi) obruentur. j In ore duorum aut triumte Infi5.d precepta ſu Solẽnitatem quoq; taber, ſtiũ peribit qui interficietur. Nemo oc- Matas.⁴ nacuſorũ ceiebrabis per ſeptẽ dies, quan cidatur, uno contra ſe dicente teſtimo⸗ 2. Cor. do colſegeris de area& torculari fruges nium. Manus teſtia prima interficiet eũ, 13.a tuas:& epulaberis in feſtiuitate tua, tu& manus reliqui populi exttema miĩtte⸗ Sup. 13.c & Hlius tuus, ex mia et ſeruus tuus& an ur:ut auferas malũ de medio tui. Si diffi- Lü cile — Nüubem Puciidie 1 u Vhas ch itagd 8 atipnleget e . 8 ubund0 ⁰ — teliegcet iie eunintae me tuücsortier ien uräceltai dm indiun n dipchal e rilstum den venytaue nn kuilge di werncteit nn aanäcde ſentriu i wümie min Dwummam ntglebill de amnäg nn döenn pe Ar hrilnds an enlemumt mar luans Junn en d gech 83 1 da doſe 1 Nandet m ennulu dantnde dütäeg ti Mäle ir⸗ 4 tät Waͤlige cͤreum u. ₰ deg declm.. „Him uld.. ltülens — uiteg „ bn a diebes emn Aueme m,& Linſc altat ain vini Nah tqur kaum a inse leims it ztur eaa V dere ng knatu. 1. umo aeiin a eth ereu umhelmann uitif ann murichät Cu age mibeinnal am mngranm,auh sm a bi uirarw, rün minn ypäuüütd ſort atadüilwun uiu n, Kaneg n mennitim non ange actbüüen an gſcnsdhii me anh dämid din au cssunun tem anelmanpepen ts anehcttpid 5 Th un murtimt dige cu aamss ick⸗Nerpoh Nä 8 1 dc n ene kimt igt ai ainkefciach u3 tn S9 eit an estm nit dn d doni 1 4 2— Deuteronomium. 68 efle eius comedent,& nihil aliud accipient Num. 18. 8 de poſſeſſione fratrũ ſuorum, dñs enim 1. Cor. 9 b nẽ, cauſſam& cauſſam, leprã& non le- ipſe eſt hereditas eorũ, ſicut locutus eſt Num. 18.·C pram,& judicũ inter porias tuas uide- illis. Hoc erit iudicium ſacerdotum a po ris uerba uariari: ſurge& aſcende ad lo pulo, et ab his qui offerunt uictimas: ſiue cum quem elegerit dñs deus tuus, nenies bouem, ſiue ouem immolauerint, dabunt que ad ſacerdotes Leuitici generis, et ad ſacerdoti armum ac uentriculum: primi- ludicẽ qui fuerit illo tempore queresq; tiasfrument:, uini& olei,& lanarũ par- ab eis, qui indicabunt tibiiudicij uerita tem ex ouium tonſione. Ipſum enim ele/ tem. Et facies, quodcunq; diacerint qui git dominus deus tuus de cunctis tribu⸗ preſunt loco quẽ elegerit dñs,& docue- bus tuts, ut ſtet,& miniſtret nomini dñi rint te iuæta legẽ eius, ſequerisq; ſenten-( dei tui) ipſe& fllij eius in ſempiterni. tiam eoro, nec declinabis ad dexteram Si exierit L.euites ex una urbium tuarũ neq; ad ſiniſtrã. Qui aũt ſuperbierit, no⸗ ex omni Iſrael in qua habitat,& uolue- B. jens obedire ſacerdotis imperio, qui eo rit uenire, deſyderans locum quem ele⸗ tẽpore miniſtrat dño deo tuo: ex decre⸗ gerit qfis. miniſtrabit in nomine domini to iudicis morietur homoille,& aufere⸗ dei ſui, ſicut omnes fratres eius Leuitæ, res malũ de Iſrael, cunctusq́; populus au qui ſtabunt eo tempore coram dommo. giẽs timebit, ut nullus deincepsintume- Partem ciborũ eandem accipiet quã q ſcat ſuperbia. Cum ingreſſis fueris terrã cęteri: excepto eo quod in urbe ſua ex quã dñs deus tuus dabit tibi& poſſede/ paterna ei ſucceſſione debetur. Quando ris eam, habitauerisq; in illa,& dixeris, ingreſſus fueris terrã quã dominus deus Conſtituã ſuper me regẽſicut habent o, tuus dabit tibi, caue ne imitari uelis ab- mnes per circuitũ nationes: cum conſti- ominationes illarũ Gentium. iſnec imuie- tues quem dñs deus tuus elegerit de nu- niatur in te qui luſtret ſllium ſuum aut fi⸗ mero fratrũ tuorũ Non poteris alterius liam, ducens per ignẽ: aut qui ariolos ſci- Gentis hominem regẽ facere qui non ſit ſcitetur,& obſeruet ſomnia atq; augu- D frater tuus. Cumq́; fuerit conſtitutus, nõ ria nec ſit maleficus nec incãtator, neci multiplicabit ſibi equos, nec reducet po qui pythones cõſulat, nec diuinos, i& 1.Reg. 18.3 pulum in Mgyptum, equitatus numero quęrat à mortuis ueritatem. omnia enim lubleuatus, pręſertim cum cominus prę- hęc abomnatur dñs,& propter iſtiuſce⸗ ceperit uobis ut nequaquã amplius per modi ſcelera delebit eos in introitu tuo: eandem uiam reuertamini. Non habebit perfectus eris,& abſc macula cum dño uxores plurimas quæ alliciant animum deo tuo. Gentes iſtę quarum poſſidebis cius, nec; argenti& aurt immenſa pon, terram, augures& diuinos audiunt: tu dera, Poſtquã autẽ ſederit in ſolio regni autem à dño deo tuo aliter inſtitutus es. ſui, deſcribet ſibi Deuteronomium legis-PROPHETAM de gente tua& de huius in uolumine, accipiens exemplar fratribus tuis ſicut me, ſuſcitabit tibi do. A ſacerdotibus Lcuiticę tribus,& habe- minus deus tuus: ipſum audies ut petiſti bit ſecũ.legetq; illud omnibus diebus ui à domino deo tuo in Horeb, quando cõ t ſuę, ut diſcat timere m deum ſuum, cio cõ regata eſt, atq; dixiſtt, ſſultra nõ Iohan.:. g & cuſtodire uerba& ceremontas eius, audiam uocẽ dommi dei mei,& ignem Act. 3.d. 7.c quę in Lege pręcepta ſunt. Nec eleuer hunc maximũ amplius non uidebo, ne ExO. 20. d cor eius in ſuperbiam ſuper fratres ſuos, moriar. t ait dñs mihi, Bene omniaſunt neq; declinet in partem dexterã uel ſini locuti, i prophetam ſuſcitabo eis de me/ Ioan.i·g ſtram, ut longo tempore regnet ipſe& dio fratrum fuorũ ſimilem tui:G& ponam Blij Ffilius Jeius ſuper Ifrasl. uerba mea in ore eius, loquet᷑q́; ad eos (CSacerdotes& Ieuitæ unde uuant: omnia quę precepero illi. qui aũt uerba malefict eliminandi&c. eius quę loquet᷑ in nomine meo, audire Cap. XVIII. noluerit, ego ultor exiſtã. Propheta aãt A NOn labebunt Qacerdotes& Leui- quiarrogdtia deprauatus noluerit loqui præcepta& iud. cile& ambiguum apud te iudiciũ eſſ proppexeris inter ſanguinem& ſangui⸗ 2. Par. 15 ·E C Leu. 20.4 te.& omnes qui de eadẽ tribu unt, in nomine meo quę ego non pręcepi llli partẽ& hęreditatẽ cũ(reliquo populo) ut diceret, aut ex nomine alienorũ deo-⸗ Sup,10. b Uradl, quia ſacrifi ia ñi, et obiationes rum, mterficietur- Quod ſi tacita cogita eius tiope Præcepta& iud. tione reſpon deris: Quomodo poſſum in telligere uerbũ quod dñs non eſt locu- tus:hoc habebis ſignã. Quod in nomine domini proꝑheta iiſe prędixerit,& nõ euenerit, hoc dũñs nõ eſt locutus, ſed per tumorem animi ſui propheta confinxiit, & ideirco non timebis eum. C Ad quas urbes homicidæ confugere debeant.(Cap. XIX. A* Vm diſperdiderit dñs deus tuus Gẽ tes, quarũ tibi traditurus eſt terram, & poſſederis eam, habitauerisq; in urbi earum hus eius& in ędibus: tres ciuitates ſe- parabis tibi in medio terrę quam domi- Na. 35.b nus deus tuus dabit tibi in poſſeſſtonem, 1oſ. 0. a ſternens diligenter uiã:& in tres ęquali- ter partes totam Terrę tuę proumciam diuides: ut habeat è uicino qui propter homicidium profugus eſt, quo poſſit eua dere. Hęc erit lex homicidæ fugientis, cuius uita ſeruanda eſt: Qui percuſſerit proximũ ſuum neſciens,& qui heri& udiuſtertius nullũ cõtra eum odium ha buiſſe cõprobatur:ſed abijſſe cũ eo ſim⸗ B piciter in ſyluã ad ligna cędenda,& in ſucciſione lignorũ ſecuris fugerit manũ, ferrumq́; lapſum de manubrio amicum eius percuſſerit& occiderit: hic ad unã ſupradictarũ urbium cõfugiet,& uiuet: ne ſorſitan proximus eius, cums effuſus eſt ſanguis, dolore ſtimulatus perſequat, & apprebendat eum ſi longior uia fue- rit,& percutiat anumã eius qui non eſt reus mortis: quia nullum cõtra eum qui Oceiſus eſt, odium prius habuiſſe mon- ſtratur. Idcirco pręcipio tibi, ut tres ciui tꝛtes ę qualis inter ſæ ſpacij diuidas. Cum aut? dilatauerit dñũs deus tuus terminos 11 8. 2*— 4.. Gen. 28.e tuo licut iurauit pati ibus tuis,& dede- rit tihi cunctã Terram jquam eis pollici- tus eſt(ſi tamẽ cuſtodi eris mandata eiꝰ, & feceris quę hodi? pręcipio tibi, ut di- ligas dommũ deum tuum, et ambules in uijs eius omni tempore) addes tibi ſitres altas ciuitates,& ſupradictarũ trium ur- 3 bium numerum duplicabis:ut non effun datur fanguis innoxlus in medio Terrę, quam dũs deus tuus dabit tibi poſſiden. dam, ne lis ſanguinis reus.Siquis autem oclio habens prox imũ xinſidiatus fuerit uit: eius, ſurgẽsq́; ꝑcuſſerit illã,& mor- tuus fuerit, fugeritq; ad unã de ſupra di- ctis urbibvmittẽt, eniores ciuitatis illius, & arripient eũ de loco effugij, tradẽtq; in Deuteronomium. in manu proximi, cuius ſanguis effuſus eſt,& moriet. Non miſereberis eius,& auferes noxiũ] ſanguinem de Iſratl, ut bene ſit tibi. Non aſſumes,& transferes terminos proximi tui, quos fixerũt prio res in poſſeſſione tua, quã dñs deus tuus dabit tibi in Terra quã acceperis poſſi- dendã. Non ſtabit teſtis unus contra ali- quem, quicquid illud peccati,& facino ris fuerit: ſed in ore duorum aut trium te ſtium ſtabit omne uerbum. Si ſteterit teſtis mendax contra hominẽ, accuſans eum pręuaricationis, ſtabũt ambo, quo- rum cauſa eſt ante dũm in conſpectu ſa- cerdotum& iudicum qui fuerint in die/ bus illis. Cumq́; diligentiſſime perſcru- tantes inuenerint fallum teſtẽ dixiſſe cõ tra fratrem ſuum mendaciũ, ireddent ei ſicut fratxi ſuo facere cogitauit,& aufe- res malum de medio tui:ut audientes cę- teri timorẽ habeant,& nequaquà talia audeant facere. x Non miſereberis eius, lſed animã pro anima, oculum pro ocu- lo, dentem pro dente, manum pro manu, pedem pro pede cxiges. ¶ Qui à bello arcendi,& quomodo pug nandum.(ap. X X. Iexieris ad bellũ contra hoſtes tuos & uideris equitatus et currus, et mai- innoxii D Sup a76 Mat. isb 104.8.c. 1. Cor. 1 33 Heb. 10,6 Daà15 Et Mat.,. EXOMC Leu. 24.3 4 orem quàm tu habeas, aduerſarij ex erci tus multitudinẽ, non timebis eos:quia do minus deus tuus tecum eſt, qui eduxit te de terra M⅜ gypti. Appropinquante aũt iam pręlio, ſtabit ſacerdos ante aciẽ,& ſic loquetur ad populũ: Audi Iſraẽl,uos hodie contra inimicos ueſtros pugnã cõ mittitis, non pertimeſcat cor ueſtrũ, noli- te metuere, nolite cedere, nec formide- tis eos: quia dñs deus ueſter in medio ue ſtri eſt, et pro uobis cõtra aduerſarios di micabit, ut eruat uos de periculo. Duces quoq; per ſingulas turmas audiente ex- ercitu proctamabũt: Quis eſt homo qui edificauit domum nouã,& non dedica- uit eam: uadat,& reuertatur in domum ſuam ne forte moriatur in bello,& alius dedicet eam. Quis eſt homo qui planta- nit uineam, ſ& necdũ fecit eam eſſe cõ- munem, de qua ueſci omnibus liceat: ua- dat.& reuertat᷑ in domũ ſuam: ne forte moriatur in bello, et alius homo eius fun gatur officio. Quis eſt homo qui deſpõ/ dit uxorem,& non accepit eam: uadat, & reuertat᷑ in domum ſuã, ne forte mo- riatur B 1. Mackh. 3˙8 Lei. 16· 6 b sgeunäd: 2 gauni cfe 2 rvetetape rayniepe rni ui i tüm 8 nnur, A r s um Omimen G Kcete fie mggäbcerche asansc u dukw, Anbm. oufcllir man wurwunt dg manidper inm anacgad dete Prnäun n (hum K mn Mübtet un menäsdmn rmiin ij m irm dm umallldt d ee wananbeletie a tada d n krabs der kenn gn wnerpole n vmri rar tmiecii m cpisauir„ (buane 1„ nnult „ n NS maatu n r alh Kme A kra de ² om nut bro an orei uwi eneh icaß . 34 tmg Getta ſſe matit Ain, a. wüc kan Non- u 3 cetpeni 1coh dlccnn iſed an. den, Khen dite un mmat ndax 1 3 ditea aric an dir u decdd Mambhg 1 A. 1l n& nceheg. dui ſperann Ca ui nemg maüwen uene. dl 10 1 diedecdec 6 F dela edäata, . ian Aat 1e at audea ,g, htecuaglä uäp dud) cr n müſerdeia napt c dculmponn m 4 n in mnmm 10 pe 6. 1e„ ſan bel as r aum 4 leris angterunan untu aie herfrſenn dudin anftebbersrnü ustu l glieirin dg a epncxan 0, ſta ant os meenc dura e Jucilräh ntraj angrekroöpoyich donp aatcorultäm re,I an te ſeckamie a d u kerimelde prot an aadlerbrd uten an petiald D erſin a r alenec ocan tmasetäomndg, dom a, rondkäch, mada a Haturin dormn dorte annenbelooéa amn.G Au ono quigtn mſi dn ctemdkd je qu aiaa ubolcand, epert aase ilren i inb astemäi cio n mo gichi m oiemmn iin ah imima, nant — — —— præcepta& iud. Deuteronomium. 69 atur in bello,& alius homo accipiat quam uiciniorem cæteris eſſe perſpexe eam. His dictis addent reliqua.& loquẽ- rint, ſeniores ciuitatts illius tollent uitulã Lud.7 à tur ad populum 1i Quis eſt homo formi- de armento, quę non traxit iugum, nec & corde pauido: uadat,& re⸗ terram ſcidit uomere,& ducent eam ad domũ ſuam, ne pauere faciat uallem aſperã atq; ſaxoſam, quę nunclua doloſus, uertatur in ſuam, ne pau 912 corda fratrũſ uorũ, ſicut ipſe timore per arata eſt, nec ſementem recepit, cędèt in territus eſt. Cumq; ſtluerint duces exer- ea ceruices uitulę, accedèt c ſacerdotes citus,& finem loquendi fecerint, unuſ. filij Leui, quòs elegerit cñs deus tuus, ut quiſq; ſuos ad bellandum cuneos prępa⸗ miniſtrent ei,& benedicant in nomine C rabit. Si quando acceſſeris ad expugnã eius:& ad uerbum eorũ omne negotiũ qam ciuitatẽ, offeres ei primum pacem.(pendet:)& quicquid mundum uel im- di receperit, et aperuerit tibi portas, cun mundã eſt, iudicetur. Et uenient ᷣmaio B s qui in ea eſt,(aluabitur,& res natu cuntatis illius ad interfectum, la omnes ctus populu ſeruiet tibi ſub tributo.· Sin autẽ fœdus uabuntq; manus ſuas ſuper uitulam quę inire noluerit,& cœperit contra te bel⸗ in ualle percuſſa eſt,& dicẽt: Manus no lum, oppugnabis eam. Cumq; tracdliderit ſtrę non etfuderuntſanguinem hunc, nec dñs deus tuusillam in manu tua, percu⸗- oculi uiderãt. propitius eſto populo tuo ties omne quod in ea generis maſculini Iſratl, quem redemiſti dñe, et ne reputes eſt in ore gladij abſq; mulieribus& in, ſangumem innocentem in medio populi fantibus, iumentis& cęteris quę in ciui⸗ tui Iſral. Et auferet᷑ ab eis reatus ſangui tate funt. Omnẽ prędam exercitui diui- nis, tu autem alienus eris ab innocentis es,& comedes de ſpolijs heſtium tuo- cruore qui fuſus eſt,cũ feceris quod prę- rum, quę dñs deus tuus dederit iibi. Sic cepit dms. Si egreſſus fueris ad pugnam ſacies cunctis ciuitatibus quę àte procul cõtra immicos tuos, et tradiderit eos do D ualde lunt,& non ſunt de his urbibus minus deus tuus in mamm tua, captiuosq; quas in poſſeſſionem accepturxus es De duxeris,& uideris in numero captiuo- nis aut ciuitatibus quę dabunt᷑ tibi, nul, rum mulierẽ pulchrã,& adamaueris eã, lum omninopermittes uiutre, ſed interfi uoluerisq; habere uxorem, introduces cies in ore gladij, Hethęum uidelicet,& eam in domum tuã: que radet cęſariem, Amorrhęum,& Chananeũ, Pherezęũ,& circuncidet ungues,& deponet ueſtẽ & Heugum,& lebuſęum, ſicut pręcepit in qua capta eſt: ſedens ́; in domo tua, tibi dus deus tuus: ne forte doceãt uos fa flebit patrem& matrem ſuã uno menlſe, cexe cunctas abominationes quas ipſi o⸗ et poſtea intrabis ad eam, dormiesq; cũ perati ſunt dijs ſuis,& peccetis in dũm illa,& erit uxor tua. Si autẽ poſtea non deum ueſtrum. Quando obſederis ciui- ſederit in animo tuo, dimittes eam libe- tatem multo tempore,& munitionibus rã, nec uendere poteris pecunia, nec op- circundederis ut expugnes eã, non ſucci primere per potentiam: qula humiliaſti des arbores de quibus ueſci poteſt, nec eam. Si habuerit homo uxores duas, unã ſecuribus per circuitũ debes uaſtare re/ dilectam,& alterã odioſam, Tgenueruq; genuerintoꝶ gionem, quoniam lignum eſt.& non ho exx eis Iliberos,& ſuerit filius odioſ pri- ex eo mo, nec poteſt bellantium cõtra te auge mogenitus, uolueritq; ſubſtantiam inter re numerũ. Siqua aũt ligna non ſunt po- filios ſuos diuidere: non poterii filium di mifera, ſed agreſtia,& in cęteros apta lectę facere primogenitũ,& pręſerre fi/ uſus, ſuccide, et inſtrue machinas, donec lio odioſę, ſed filium odioſę agnoſcet pri capias ciuitatẽ quę contra te dmicat. mogenttũ, dabitq; ei dehis quę habue- ¶ Qualter agendü cum bomicidio occul rit cuncta duplicia. iſte eſt enim princi- to, muliere captiua,& falo contu- pium liberorum eius,& huic debentur mace. Cap. XXI. primogemta. Si genuerit homo flliũ cõ- A Vandoinuentuũ fuerit in Terra quã tumacem& proteruum, qui non audie- Iñs deus tuns daturus eſt tibi, homi rit patris ac matris imperium,& coerci nis cadauer occiſt,& ignorabitur cędis tus obedire contempſerit:apprehendent reus, egredient᷑ maiores natu,& iudices eum,& †ducent] ad feniores ciuitatis il⸗ educent tui,& metientur à loco cadaueris ſingu lius& ad portã iudicij, dicent; ad eos, larum per circuitum ſpacia ciuitatum: et Filius noſter iſte proteruus& cõtumas quam eſt d — ma ——— —— .—— 8 —— 1 8 1— ———— 3 1N B Num. 15. d Præcepta& iud. Deuteronomium. eſt, monita noſtra audire contemnit, co- Filiam meã dedi huic uxorem: quã qura meſſationibus uacat,& luxurię atq; con odit, imponit ei nomen peſſimum, ut di⸗ D uiuijs:lapidibus eum obruet populus ci. cat, Non inueni filiã tuam iurginèẽ,& ec uitatis,& moriet, ut auferatis malum de ce hęc ſunt ſigna uirginitatis filiæ meę. medio ueſtri,& uniuerſus Ifraẽl audiens Expandent ueſtimemũ coram ſfemori- pertimeſcat. Quando peccauerit homo bus ciuitatis, apprehendeniq́; ſenes ur- quod morte plectendũ eſt,& adiudica⸗- bis illius uirum,& uerberabunt illũ, cõ- tus morti appenſus fuerit in patibulo:nõ demnantes inſuper centum ſiclis argkti, permanebit cadauer eius in ligno, ſed in quos dabit patri puelię, quoniã diffama Gal. 3. b eadem die ſepelietur: quiaſſmaledictus a uit nomen peſſimũ ſuper uirginẽ Iſratl: deo eſt qui pendet in ligno, et nequaquã habebitq; eam uxorẽ,& nõ poterit di- contaminabis terrã tuã, quam dñs deus mittere omnibꝰ tuus dederit tibi in poſſeſſionem. ¶ Charitas etiam brutis exbibenda, uiręmes non uiolandæ,&c. Cap. XXII. ſi uerum eſt quod obijcit,& non eſt in puella inuenta uirginitas: eijcient eã ex- tra foras domus patris ſui,& lapidibus obruent uiri ciuitatis illius, et morietur, On uidebis bouem fratris tui, aut quoniam fecit nephas in ſſrac᷑l, utforni- ouem errantẽ,& pręteribis: ſed re, caretur in domo patris ſui, et auferes ma duces fratri tuo, etiam ſi non eſt propin⸗ lum de medio tui. Si dormierit uir cum quus frater tuus, nec noſti eum, duces in uxore alterius, uterq; morietur, id eſt a- domum tuam,& erunt apud te quandiu dulter& adultera,& auferes malum de quęrat ea frater tuus,& reipiat. Simili Iſra? ter facies de aſino,& de ueſtimenio. ueneris eam, ne negligas quaſi alienam. Si uideris aſinũ fratris tui aut bouẽ ceci- diſſe in uia. nõ deſpicies, ſed ſubleuabis cum eo ¶ Non induet ec uir utetur ueſte lis enim apu J. Si puellã uirginẽ deſponderit uir, D & R&c inuenerit eam aliquis in ciuſtate,& de omni re fratris tui quæ perierit, ſi in⸗ cõcubuerit cũ ea, educes utrunq; ad por tam ciuitatis illius,& lapidibus obruen tun: puella, quia nõ clamauit cũ eſſet in ciuitate: uir, quia humiliauit uxorẽ pro- ler ueſte nirili, ximi ſut.& auferes malũ de medio tui. fœminea, abomnx, Sin aũt in agro repererit uir puellã, quæ aeſt aui facit hec. Si deſponſata eſt,& apprehendens concu- amülans peruiã, in arbore ueſin terra buerit cum eꝛ, ipſe morietur ſolus, puella nidum auis inueneris, et matrẽ pullis uel nilul patietur, nec eſt rea mortis. qm̃ li⸗ ouis deſuper incubantẽ, nõ tenebis eäm cut latro conſurgit cõtra fratrem ſuum, cã fllijs, ſed abire patieris, captos tenẽs& occidit anima eius, ita& pueila per- Hilios, ut bene ſit tibi,& longo uiuas tem peſſa eſt. ſola erat in agro, clamauit& fa nullus affuit qui liberaret eam. Si muene pore · Qum ędiflcaueris domũ nouam, cies murum tecti per circuitũ datur ſanguis in domo tua,& ſis reus bente alio,& in pręceps ruente. Non res umeã tuã altero ſemine, ne& ſeme tis quã ſeuiſti,& quę naſcunt᷑ ex uine to quod ex lana linoq́; contextum eſt. accip „ne effun⸗ rit uir puellam uirginem, quę non habet la ſponſum,& apprehendens concubuerit Ellieles a, quaginta ſiclos argẽti,& habebit eã u- pariter lanctificentur. Nonarabis in bo xorẽ, quia humiliauitilli, non poterit di ue ſimul& aſino. Non indueris ueſtimẽ mittere eam cunctis diebus uitę ſuę. Nõ iet homo uxorẽ patris ſui, nec re- Funiculos in fimbrijs facies per quatuor uelabit operimentum eius. angulos pallij tui quo opꝑiris.ij Si duxe- rit uir uxorem,& poſtea odio habuerit eam, quęſieritq; occaſtones quibus di- mttat eã, obijciens ei nomen peſſimum, & dixerit, Vxorem hac accepi,& in- greſſus ad eam nõ inueni uirginem, tol⸗ retr⸗o lent eam pater& mater eius,& ferent cum ſigna uirginitatis eius ad ſeniores urbis qui in porta ſunt:& dicet pater, Fllia ſe t 4 ¶ Qui extra ſynaę gam arcendi,& Quibus cum fæne randum. Gap. XXIII. n intrabit eunuchus attritis uel 3 mputatis teſticulis,& abſciſſo ue- eccleſiam domini. Non ingredie- mamzer, hoc eſt de ſcorto natus, in ccleſiam domini uſc; ad decimã gene- Tationem Ammonites ei Moabites etiã poſt * ——ryy diebus uite ſuç. Quod eam ſe cum illa,& res ad iudiciũ uenerit, da⸗ Ex.z3. 0 n bit qurdormiuit cũ ea, patri puelle quin ad 19 1 gith omiüihet e andn, 4 lr. Ic Egpr t 4 mäs i Wmudi wsnon ma⸗ Uärardecuit, mabtda i dam Ke un truuai n bengeibealne ſahrttnm a Gunt Kn ge tgeän it nehnitese a idallal, ae ti de a te pelin logd. ga wan un. 1 Ruempe. ka in dpu e dadt n 4 51 dt & p. or te m mei im 0 J an ſunt dem duitatgs ius ui antesi gadit men iiq;e ekem 1 eſt mnuen 2s doh nt uiri amfec rinde emech alteri Kah Ki pue enertt verite uitatts ell,( erutt, u.& inas latael cume: atletu 0 con dltan t. ſola ntutte uln hu eame t hom operi Keun nuius 6 mintr. penan cletial zer, m doc u Au — — 1 unm a AMen, d da. hlehe . ndun b ☛ üüm lal M 4 2 li d hi d l ſmene Wnlliai ein litun onmienn — = — tan reur it . ulfetanin, n eepontan n bin cune nat esunn 1 a hpadblsc 1 amauiccitna unn ltautarin ant alädemaltt n rturxuli aehendercn it iennüiw an ramanii n irxatr. an ia c gubh Kn go, chr ann retenn guun ann w aurwat an kens ccün dan cütenen h e aa pannipuelhen dnn Cnndelin d li nonpeen aim dout 5 ee ar li net manuilh au rtudun h e chus Attlbh e Gbkäbu due Naxüg an ſcono tans n. dermi d Nlaümn n „ 1 . 4 Nä. Jü. n. a nus deus uertit N. B ledictionem eius in benedictionẽ tuam, ligeret te. Nõ facies cum eis aha e uesn eis bona cunctis die. 81 acceperit homo uxorem,& habue A1 pus uite tug, in ſempiternum. Non ab⸗ Ant Fafſam⸗ ominaberis Idumęum, quia frater tuus oculos eius propter aliqui fœditatem, eſt, nec Egyptium, quia aduena fuiſti ſcribet libellũ repudij, G dahäinmana in terra eius. Qui nati fuerint ex eis ter illius,& dimittet eã de domoſua. 5c tia generatione, intrabunt in eccleſiam egreſſa alterum maritũ durerit 1 le domini. Quaudo egreſſus fueris aduer⸗ quocq; oderit eam, dederi tq eih elluum ſus hoſtes tuos in pugna, cuſtodies te ab repudij et dimiſerit de domo ſuas suel cer omni re mala 8i fuerit inter uos homo te mortuus fuerit, non poterit prior mari tuorum D Præcepta& iud. Deuteronomium. 70 oſt decimam generationem non intra⸗ cies ſicur promiſiſti demino Ledne. 35 bunt eccleſiam domini, in æternu: quta propria uoluntate et ore 1u 3. umnees. noluerunt uobis occurrere cum pane et Ingreſſus uineam Proimi 3 Jeemede aqua in uia quãdo egreſſi eſtis de. gV⸗ uuas quãtum tibi Placueri 3 Dias 220 ne to:& quia conduxerunt contra te Ba- efferas tecum.Si intraueris ſegeten laam flium Beor de Meſopotamia Sy- ci tui, franges ſpicas,& manu conteres, 2 rig ut malediceret tibi.& noluit domi⸗ falce autem non metes. .* 3 tuus audire Balaã, uertiiq; ma- Iibellus repudi„ermittitur,& miſt⸗ ricordia m pauperes præ ipituur. Cap. XXIIII. rit eam,& nõ inuenerit gratiam ante 2 qui nocturno pollutus ſit ſomnio, egre, tus recipere eam in uxorem. qu ia pollu⸗- dietur extra caſtra,& non reuertei pri⸗ ta eſt& abominabilis facta eſt corã do- uſquã ad ueſperam lauetur aqua,& poſt mino, ne peccare focias terrã tua qum ſolis occaſum regredietur in caſtra-· Ha⸗ dũs deus tuus tradidetit tibi poſsiden- bebis locum extra caſtra ad quem egre dam. Cum acceperit homo nuper eo- diaris ad requiſita naturę, gerens paxil, rem, nõ procedet ad bellum, nec em qump lum in balteo. cumq́; ſederis, fodies per piam nec eſsitatis imungei publicæ ſed circuitum,& egeſta humo operies quo uacabit abſq; cuſpa demui ſug. u: uno releuatus es. Dñis enim deus tuus ambu- anno ſętetur cum uxore ſua. Non acci- B lat in medio caſtrorum, ut eruat te,& pies loco pignoris inſeriorẽ& mperio- tradat tibi immicos tuos,& ſint caſtra rem molam, quia ammã ſuam appotuit tuaſancta,& nihil in eis appareat fœdi- tibi. Si deprehenſus fuerit hemo olici⸗ tatis, ne derelinquat te. Non trades ſer⸗ tans fratrem ſuum de filijs li rat,& uen- uum domino ſuo, qui adte confugerit, dito eo acceperit pretium, interfic ietur, habitabit tecum in loco qui ei placue⸗& auferes malum de medio tui. Ob ſer⸗ rit,& in una urbĩum tuarũ requieſcet: ua diligen er ne incurras plogam leprę, ne contriſtes eum. Non erit meretrix de ſed facies quę cunq́; docuerint te Sacer- filiabus Iſratl, nec ſcortator de fllijs Iſ. dotes Leuitici generis iuxta id qd prę- raël. Non offeres mercedem proſtibuli cepi eis,& imple ſolicite. I Memenio Memẽto cux nec pretium canis in demo domini dei te quę ſecerit dominus deus ueſter Ma fecerit dlls tui, quicquid ilud eſt quod uouerint. rię in uia cũ egrederemint de MÆ gypto- deus tuus, quia abominatio eſt utrunq; apud dm Cum repetes à prox imo iuo rẽ anqus, deum tuum.[œuerzheli ituo quam debet tibi, non ingredieris demũ a4 uſuram pecunia nec fruges nec quã⸗ eius ut pignus auferas. ſed ſtabis foris, libet aliam rem. fed alieno. Fratri autem& ille tibi proferet quod habuerit. ſin tuo abſq́ uſura id quo indiget, cõmo⸗ autem pauper eſt, non pernodabit a- dabis, uùt benedicat tibi dominus deus pud te pignus, ſed ſiatim reddes ei an- tuus in omui opere tuo in terra in quam te ſolis occaſum, ut doimits in ueſtimen ingrede Xingredieris poffidendam Cum uotum toſuo, benedicat tibi,& habeas iuſii- ris uoueris domino deo tuo, non tardabis tiam corã domino deo tuo. Nen nega- reddere. quia regret illud dominus deus bis mercedem indigentis,& pauperis tuus. ſi moratus fueris, reputabitur tibi fratris tui, ſiue aduenę qui tecum mora- in peccatum. Si nolueris polliceri, abſq; tur in terra,& intra portas tuas eſt: fed peccato eris. Quod autem ſemel egreſ, eadem die reddes ei precium laboris ſui ſum eſt de labijs tuis obſeruabis,& fa⸗ ante ſolis occaſum. quia paup eſt,& ex 1 cies eo 2 ——————— ——————————4——— 1 3 2 8 5 3 4. Reg. 4. b 2. Par. 25.b Eze. 18.c D „. 1 1.C0. 11. † 2. Cor. 9. a 1. Tim. 5. c Mat. 24.· c Ma-12. b Luc. 20. d B Kut. 4.0C nomen 3 8 ℳ Præcepta& iud. eo ſuſtentat animam ſuam: ne clamet cõ tra te ad dñm,& reputetur tibi in pecca tum.¶ Nõ occident᷑ patres pro fllijs, nec filij pro patribus:ſed unuſquiſq; pro pec cato ſuo morietur. Non peruertes iudi cium aduenę& pupilli, nec auferes pi- gnoris loco uiduę ueſtimẽtum. Memen to quod ſeruieris in Æ.gypto, et eruerit te dñs deus tuus inde · Idciroo præcipio tibi ut facias hanc rem.Quando meſſue- ris ſegetem in agro tuo,& oblitus mani pulum reliqueris, non reuerteris ut tollas illum:ſed aduenã,& pupillũ,& uiduam auferre patieris, ut benedicat tibi domi- nus deus tuus in omni opere manuũ tua- rum. Si fruges collegeris oliuarũ, quic- quid remanſerit in arboribus, non reuer- teris ut colligas:ſed relinquas aduenę, pu pillo, ac uiduę. Si uindemiaueris uineã tuam, non colliges remanentes racemos, ſed cedent in uſus aduenę, pupilli, ac ui- duæ. Memento quod& tu ſeruieris in M gypto,& idcirco pręcipio tibi ut fa cias hanc rem.— ¶ Pœna delinquentium. Merces redden- da. Mulier apprebendens unlia. A fra- tre fratris ſemenſ⸗ unſcitandum&c. Cap. X X V. 81 fuerit cauſa inter aliquos,& inter pellauerint iudices: quem iuſtũ eſſe perſpexerint, illi iuſtitię palmã dabunt: quem impiũ, cõdemnabunt impietatis. Sin autem eum qui peccauit, dignum ui derint plagis, proſternent,& corã ſe fa- cient uerberari. Pro menſura peccati e- rit& plagarum modus: ita duntaxat ut quadragenarium numerum non exce- dant:ne fœde laceratus ante oculos tuos abeat frater tuus. Non ligabis os bouis terentis in area fruges tuas·· Quãdo ha bitauerint fratres ſimul,& unus ex eis abſq; liberis mortuus fuerit, uxor defun cti non nubet alteri:ſed acc ipiet eam fra ter eius,& ſuſcitabit ſemen fratris ſui:& primogenitum ex ea fliũ nomine illius appellabit, ut non deleatur nomen eius ex Ifratl. Sin aũt noluerit accipere uxo- rem fratris ſui quę ei lege debet᷑, perget mulier ad porram ciuitatis,& interpella bit maiores natu, dicetq́;. Non uult fra ter uiri mei ſuſ-itare ᷣſem?) fratris ſui in Iſraðl, nec me in coniugium ſumere. Sta- timq; accerſiri eum facient, interro- gabunt. Si reſponderit, Nolo eam uxo- tem Deuteronomium. rem accipere:accedet mulier ad eũ corã ſenioribus, et tollet calceamentum de pe de eius, ſpuetq́; in faciem illius, et dicet, Sic fiet homini qui nõ ædificat domum fratris ſui. Et uocabit᷑ nomen illius in li⸗ raẽl, Domus diſcalceati. Si habuerint in- ter ſe iurgium uiti duo,& unus cõtra al terum rixari cœperit, uolensq́; uxor al- terius eruere uirũ ſuum de mani fortio/ ris, miſeriiq; manum,& apprehenderit uerenda eius, abſcindes manũ illius, nec flecteris ſuper eã ulla miſericordia. Nõ habebis in ſacculo diuerſa põdera, maiꝰ & minus: nec erit in domo tua modius maior& minor pondus habebis iuſtum & uerũ,& modius ęqualis& uerus erit tibi: ut multo uiuas tempore ſuper ter- ram quam dñs deus tuus dederit tibi.ab/ ominat᷑ enim dñs tuus eum qui facit hęc, & auerſatur omnem iuſtitiã. Memento quæ fecerit tibi Amalec in uia quando egrediebaris ex Æ gypto, quomodo oc currerit tibi,& extremos agminis tui- qui laſſi reſidebant, ceciderit, quando tu eras fame& labore confectus,& nõ ti- muerit deũ. Cum ergo dñs deus tuus de- derit tibi requiem,& ſubiecerit cunctas per circuitũ nationes in terra quam ti- bi pollicitus eſt: delebis nomen eius ſub cœlo. Caue ne obliuiſcaris. ¶ Decimæ quibus debe antur,& quid fi⸗ &nihicent, Cap. XXVI. C Vmq́ intraueris Terram quã domi nus deus tuus tibi daturus eſt poſſidẽ dam,& obtinueris eam, atq́; habitaueris in ea, tolles de cunctis frugibus tuis pri- mitias& pones in cartallo, pergesq; ad locum quẽ dñs deus tuus elegerit, ut ibi inuocetur nomen eius: accedesq́; adſa- cerdotem qui fuerit in diebus illis,& di- ces ad eum:Profiteor hodie coram dño deo tuo, quod ingreſſus ſum in Terram pro qua iurauit patribus noſtris ut da- ret eam nobis. Suſcipiẽsqʒ ſacerdos car/ tallum de manu Feius, JIponet ante altare dñi dei tui,& loqueris in cõſpectu domi ni dei tui: Syrus perſequebatur patrem meum, qui deſcendit in Æ gyptũ,& ibi peregrinatus eſt in pauciſſimo numero: creuitq; in gentem magnã ac robuſtam & infinite multitudinis. Afflix eruntq; nos M⁵gyptij,& perſecuti ſunt imponè- tes onera grauiſſima:& clamauimus ad dũm deum patrum noſtrorũ, qui exaudi uit A od'äne 3 wuen m dta:Atdl M me, K n Keyilt au daietrintn mwiderſu mm. monecl uie mndnn nec Hle iuiti Ob d wAiidani e 1 Rbialne ann an bavithn e bwolii K e Amkem ar Iykepithagen ün aan tredderd, äſwden K 1 — 1 leiha dis Kuug dnor ccida 1b n miin ſpu anea ei hon an emllin ſn„ dß I natatd extento, in ingenti pauore, in ſignis atqh tribus tuis. Quãdo ergo tranſieritis lor HxO. 20⸗d womms d1 lhad, ortentis,& introduxit ad locũ iſtum, danem, erigite lapides quos ego hodie Ioſ-. i irgu an 4 unbdenn& tradidit nobis terrã lacte et melle ma pręcipio uobis in monte Hebal.& leui- an 4 mucha nantẽ. Et idcirco nunc offero primitias gabis eos calce:& ędificabis ibi altare zeruer ur eu frugũ terrę quam dũs dedit mihi. Et di/ dño deo tuo de lapidibus quos ferrũ nõ ieri armmt mittes eas in cõſpectu dñi dei tui:& ad⸗ tetigit,& de ſaxis informibus& impo- cein 4 Raiad orato dño deo tuo, epulaberis in omni- litis,& offeres ſuper eo holocauſta dño rsſup a. nenülag pus bonis quæ dñs deus tuus dederit ti⸗ deo tuo, et immolabis hoſtias pacificas, bumf wromü bi,& domui tuę, tu& Leuites,& adue⸗- comedesq́; ibi,& epulaberis coram do- mn:n Vnnän na qui tecũ eſt Quãdo cõpleueris deci⸗- mino deo tuo. Et ſcribes ſuper lapides r«m n ut dun C mam cunctarũ frugũ tuarum, anno deci, omnia uerba legis huius planę& luci- rü,. l 8 uis marum tertio dabis Leuitę& aduene, et dę. Dixeruntq; Moyſes& ſacerdotes ut mul a enjer 8 pupillo& uiduę, ut comedant intra por Leuiticigeneris ad omnẽ Iſratlẽ, Atten- uamd A ce dan tas tuas,& ſaturent: loquerisꝗ; in cõſpe de,& audi Iſraẽl.· Hodie factus es popu- at ent in an ui ctu qñi dei: Attuli quod ſanctificatũ eſt lus dñi dei tui, audies uocem eius.& fa/ erſatu an uitd ſi de domo mea& dedi illud L euitę& cies mandata atq; iuſtitias quas ego pr. ſecent a llm aduenę,& pupillo ac uiduę.ſicut iuſſiſti cipio tibix. Pręcepitq; Moyſes popu/ hodie lebari a eeüg mihi:nõ pręteriui mandata tua, nec ſum lo in dieillo, dicens, Hi ſtabunt ad bene nt nbi anam oblitus imperij tui. Non comedi ex eis dicendũ rdñoſuper montem Garizim, populo iE 3 Jgota in luctu meo, nec ſeparaui ea in qualibet Iordane tranſmiſſo: Simeon, Leui, Iudas, amed i immunditia, nec expendi ex his quicq́; Iſſachar, Ioſeph,& Beniamin· Et ere- t dei, lbdin in re funebri. Obediui uoci domini dei gione iſti ſtabunt ad maledicendum in . dsdelea tbi te ag lbiecnnan rcuttä an zinteraamn liicitus a düoneneui Caue us ſens. dme a as nthy en Sußc 1 IIy mchi am Tanan gikn us deu une dunreyüt Tobt amm waolähnm rtolles tesinghuu s pe uageruld pen nqutc a uneleame eturm us Accelahl temgh mi acbwib eum: ajclocecrnd 10, M aa ſlumn m, uaiut enenbonnd 9 m not uutt tücgünbd ndem aans pckeimrtt, ei tui un sincöhenis uied hehmßm nquie asm 1 natu — — uciſmonmnc whadul i; n min mnite t* 1n, Loypt anecut jnin er*— du5 Jalltali lamm n tocülen, — E— =e —. præcepta& iud. Deuteronomium. 71 uit nos,& reſpexit humilitatẽ noſtrã, et huius Iordane tranſmiſſo, ut introeas ter nborem atq; anguſtiam:& eduxit nos rã quã dñs deus tuus dabit tibi, terrã la- de Ægypto in manu forti,& brachio cte& melle manantem, ſicut iurauit pa- mei,& feci omnia ſicut pręcepiſti mihi, monte Hebal, Ruben, Gad& Aſer,& I6.43.,4 Recpice de ſanctuario tuo,& de excel Zabulon, Dan,& Nephthali. Etpro Baru. d ſo cœlorũ habitaculo,& benedic popu nuntiabunt Leuitę, dicẽtq; ad omnes ui- lo tuo Iſraẽl,& terrę quam dediſti no⸗, ros Iſraẽl excelſa uoce: Maledictus ho- bis, ſlcut iuraſti patribus noſtris, terrę la mo qui(facit) ſculptile& cõflatile, abo, faciet cte& melle mananti. Hodie dñs deus minationem dñi, opus manuũ artificũ, tuus pręcepit tibi ut facias mandata hęc ponetq́; illud in abſcõdito.& reſponde atq; iudicia: ut cuſtodias& impleas ex bit omnis popts,& dicet, Amẽ. Maledi 8up.7. a toto corde tuo,& ex tota aĩa tua. Dñm ctus qui nõ honorat patrẽ ſuũ,& matrẽ les in uijs eius, ut cuſtodias ceremonias dictus qui transfert terminos proximi illius,& mandata atq; iudicia,& obe- ſui,& dicet omnis popts, Amen. Male- dias eius imperio. F En]dñs elegit te no dictus qui errare facit cęcũ in itinere. et die, ut ſis ei populus peculiaris, ſicut lo- dicet omnis populus, Amen. Maledictus cutus eſt tibi,& cuſtodias omnia pręce- qui peruertit iudiciũ aduenę, pupilli& pta illius:& faciet te excelſiorem cun/ uiduę,& dicet omnis populus, Amen. ctis gentibus quas creauit inlaudẽ, et no Maledictus qui dormit cũ uxore patris men,& gloriã ſuam: ut ſis populus ſan- ſui,& reuelat operimentũ lectuli eius.& ctus qñi dei tui, ſicut locutus eſt. dicet omnis populus. Amen. Maledictus ¶ Altare lapideum erigendu. benedittio⸗ qui, dormit cũ omni iumento.& dicet nes pijs,& maleditt ones impifs im⸗, omnis populus, Amen, Maledictus qui precandæ. Cap. NXXVII. dormit cum ſorore ſua filia patris ſui, uel 1 PRecepit autem Moyſes& ſeniores matris ſuę,& dicet omnis populus, R- Da.5 c C elegiſti hodie, ut ſit tibi deus,& ambu-*&ʒ dicet omnis populus, Amen· Male ſuam D Iſraẽ populo, dicẽtes: Cuſtodite om, men. Maledictus qui dormit cum ſocru ne mandatũ quod pręcipio uobis hodie. ſua.& dicet omnis populus, Amen. Ma- Cumq tranſieritis Iordanem in terram ledictus qui clã percuſſerit proximum quam dñs deus tuus dabit tibi, eriges in, ſuũ. etdicet omnis populus, Amen.(Ma gentes lapides, et calce leuigabis eos, ut ledictus qui dormit cum uxore proximi poſſis in eis ſcribere omnia uerba legis ſui.& dicet omnis populus, Amen.) Ma huius, ledictus — „ ſ“““ ———-—————— ledi us qui accipit munera⸗ut percutiat animam ſanguinis innocẽtis.& dicet 0- mnis populus, Amen. Maledictus qui nõ permanet in ſermonibus legis huius, nec eos opere perficit.& dicet omnis populus, Amen. Benedictio multiplex datur obſeruato- ribus legis,& male dittio tranſg reſſõ⸗ ribus. Cap. XX VI1 I. A O lautem audieris uocẽ dñi dei tui, ut facias atq; cuſtodias omnia manda- ta eius, quę ego pręcipio tibi hodie, fa- ciet te dñs deus tuus excelſiorem cunctis gentibus quę uerſant᷑ in terra. Veniẽtq; ſuper te uniuerſ benedictiones iſtę,& apprehendent te: ſi tamen pręcepta eius audieris. Benedictus tu in ciuitate, et be- ned:ctus in agro· Bñdictus frucius uẽtris tui,& fructus terrę tuę, fructusq; iumen- torum tuorũ, greges armentorũ tuorũ, Scaulę ouiũ tuarũ. Benedicta horrea tua,& benedictę reliquię tuę. Bñdictus nursã eris ingrediens& egrediens. Dabit dñs conlurgaât inimicos tuos qui †cõſurgent Jaduerſum te.corruentes in cõſpectu tuo:per unam uiam uenient cõtra te,& per ſeptem fu- gient à facie tua. Emittet dũs benedi- ctionẽ ſuper cellaria tua& ſuper omnia opera manuũ tuarum: benedicetq; tibi in terra quã acceperis. Suſcitabit te dñs ſibi in papulc ſanctum, ſicut iurauit tibi: ſi cuſtodiexia andata dñi dei tui,& am B bulaueris in uijs eius. Videbuntq́; om- nes terrarũ populi quod nomen dñi inuo catum lit ſuper te, et timebũt te. Abunda re te faciet dñs omnibus bonis, fructu u- teri tui& fructu iumentorũ tuorũ, fructu terrę quam iurauit dñs patribus tuis ut daret tibi. Aperiet dñs theſaurũ ſuũ opti mum cœlũ, ut tribuat pluuiã terręe tuę in tempore ſuo:benedicetq́; cunctis operi- bus manuũ tuarũ Et fœnerabis gentibus multis,& ipſe à nulio fœnus accipies. Conſtituet te dñũs(deus tuus) in caput, & non in caudã.& eris ſemper ſupra et non ſuhter:ſi tamen adieris mandata dñi dei cui quę ego pręcipio tibi hodie,& cuſtodieris& feceris, ac nõ declinaue- ris ab eis nec ad dextrã nec ad ſiniſtrã, nec ſecutus fueris deos alienos, neq; co- lueris eos. Quod ſi audire nolueris uocẽ dñi dei tui, ut cuſtodias& facias omnia mandata eius& ceremonias quas ego pręcipio tibi hodie, uenient ſuper te om- nes Gal. 3. b Len. 16. b Thre. 2. f Malach. 2. 2 Baruc.:.d Benedict.& maledict. Deuteronomium. nes maledictiones iſtę,& apprehendenet te. Maledictus eris in ciuitate, maledi- ctus in agro. Maledictum horreũ tuum, & maledictę reliquię tuę. Maledictus fru ctus uentris tui,& fructus terrę tuæ, ar- menta boum tuorũ,& greges ouiũ tua- rum. Male dictus eris ingrediens,& ma- ledictus egrediens· Mittet dñs ſuper te famem& eſuriem,& increpationẽ in o- mnia opera tua quę tu facies:donec con- terat te,& perdat uelociter propter ad- inuentiones tuas peſſimas in quibus reli- quiſti me. Adiungat tibi dñs peſtilen⸗ tiam, donec conſumat te de terra ad quã ꝓmgredieris Ipoſſidendam. Percutiat te dñs egeſtate, febri& frigore, ardore& eſtu,& aère corrupto ac rubigine, et per ſequatur donec pereas. Sit cœlum quod ſupra te eſt eęneum:et terra quam calcas, fertea. Det dominus imbeẽ terrę tuę pul uerem,& de cœlo deſcendat ſuper te ci- nis, donec conteraris. Tradat te dñs cor- ruentem ante hoſtes tuos:(&) per unam uiam egrediaris contra eos,& per ſeptẽ fugias,& diſpergaris per omnia regna terrę· ſitq; cadauer tuum in eſcã uolatili bus coœli& beſtijs terrę,& non ſit qui abigat. Percutiat te dſis hulcere Wy- pti,& partem corporis per quam ſterco ra egeruntur, ſcabie quoq; et prurigine⸗ ita ut curari nequeas. Percutiatte domi- nus amentia& cęcitate ac furore men/ tis,& palpes in meridie ſicut palpare ſo- let cęcus in tenebris,& non dirigas uias tuas. Omniq; tempore calumniam ſuſti neas,& opprimaris uiolentia, nec ha- beas qui liberet te. Vxorem accipias, &e alius dormiat cum ea. Domum ędiſi- ces,& non habites in ea. Plantes umeã, & non uindemies eam. Bos tuus immo- jetur corã te,& non comedas ex eo. Aſi nus tuus rapiat᷑ in conſpectu tuo,& non reddatur tibi. Oues tuę dentur inimicis ruis,& non ſit qui te adiuuet. Filij tui& filię tuę tradantur alteri populo, uidenti bus oculis tuis,& deficientibus ad con- ſpectum eorũ tota die,& non ſit fortitu- do in manu tua. Fructus terrę tuę,& om nes labores tuos comedat populus quem ignoras:& ſis ſemper calumniam ſuſti- nens,& oppreſſus cunctis diebus,& ſtu- pens ad terrorẽ eorum quę uidebũt ocu- li tui. Percutiat te dñs hulcere peſſimo in genibus& in ſuris, ſanariq; non poſſis à planta * s bihu de tana numii nuum üüohtiacl e mdhse inds.Ohm ribcbetn äihab en imninn de. puni,om A un nd 1 iaamurti der oigldimc 44 uinnipe ki rerdbd n rnültuer Se flüiewi, en ier edone Ken dümemäl Ma inesbcen lübrint gen unimteuwu u Krnenech gen däglmay d rttewiwrä ſern am — hiän dt⸗ tmpruat u aramcit aan dunällpen ie li aren aat tiinend ane mnelg a clai a n ae wxaul d da denizuin a aämaun demame in kied ht nödsu awübime* Veänonn* puttag ticsce 4 kalnet a untuna ur d a dur etenod 2 düexan 4 teron 10. maledu an.s Mied a haan Linagn ir alde mledit ant untͤnain zuentrig ldu nta dou aane Mlle 1 dem Ae elrug Icrentjene, ans ur abii Ate, 1 Ndh. entlont aum den een. 3 Wim pann ¹ Litgniin vacndiun segeſta uRu n dan aR ang ate el antatm aana tes De a sidimte tem,& alccnande 2 elcenänlgan, donec mn tz⸗Iadtteän, mtema tanzturs m megre zantmne 1u8,& ain latspercmnn dg-litc ac tumineliot 8cah ai tene dm igat. E unn eciäiskucn & pa rsgeteh egerun ane guoo en ut cur. anme berauineb, samen an cittex nn, & pal marticlelnyin, cccus asnis Koncun, 8. On— ,& agrsdiolendn 3s qui 2. Vosurn liut un umer Dun ,& ne esinenbuten non u ubhn em datun ur cor Kancemett 8 — 1 4 5 9 5 4 stus, Kig cwijanmi ddatur M 1Ssttedenria „&n am teatenn fu etet un ateri rchü 1 socut ane defceentuſ ctum aan dr Am inma um va er, 9 1 sabot mna . cälann ors: un pet de- cmnasdeiu ilti Ducet Mich.5.d 48889. immittet Benedict.& maledict. Deuteronomium. 7 2 planta pedis uſc; ad uerticẽ tuum. Du- et uxori quę cubat in ſinu ſuo‚ ne det eis cetq;) te dñs,& regem cauem cõſtitues de carmbus filiorum ſuorũ quas come- ſuper te‚ in gentẽ quam ignoras tu& pa det, eo quod nihil habeat in obſidione tres tui:& ſeruies ibi dijs alients, ligno et penurſa qua uaſtauermt te inimici tui & lapidi. Et eris perditus‚in prouerbiũ intra omnes portas tuas. Tenera mulier ac fabulam omnibus populis, ad quos te& delicata quę ſuper terra ingredi non introduxerit dñs. Sementem multã ia- ualebat, nec pedis ueſtigtum figere pro- ciesin terram,& modicũ congregabis: pter mollitiem& teneritudinẽ nimiam, quia locuſtę deuorabũt omnia. Vineam inuidebit uiro ſuo qui cubat in ſinu eius⸗ plantabis& fodies,& umã non bibes, ſuper filij& filię carnibus,& illuuie ſe⸗ nec coliig es ex ea qunppia: qm uaſtabit cundinarũ quę egrediuntur de medio ſe uermibus. Olinas habebis in omnibus minum eius,& ſuper liberis qui eadẽ ho termiais tuis, et nõ ungeris oleo: quia de ra nati ſunt: comedent enim eos clã pro- fluent& deperibũt. Filios generabis et pter rerũ omniũ penuriam, in obſidione ſilias,& non frueris eis. qm ducentur in ei uaſtitate qua opprimet te mnimicus tu- captiuitatẽ. Omnes arbores tuas& fru⸗ us intra portas tuas. Niſi euſtodieris,& ges terrę tuę rubigo cõſumet. Aduena feceris omnia uerba legis huuus quę ſcri- qui tecum uerſat in terra, aſcendet ſuper pra ſunt in hoc uolumine,& timueris no te,eritq; fublimior, tu aũt deſcendes,& men eius glorioſum& terribile, hoc eſt eris interior: Ipſe fœnerabit tibi,& non dũm deum tuũ: augebit dñs plagas iuas, ſœuerabis ei· Ipſe erxit in caput, et tu eris& plagas eminis tut, plagas magnas cʒ in caudã. Et uenient ſuper te omnes ma perſeuerãtes, infirmitates peſſimas et per edictiones iſtę,& perſe quentes appre- petuas,& cõuertet in te omnes afflictio- hendens te, donec intereas. quia non au-, nes M gypti, quas timuiſti, et adhęrebũt diſti uocem di dei tui, nec ſeruaſti man tibi. Inſuper et uniuerſos languores, et data eius& ceremonias quas præcepit plagas quę non ſunt ſcriptę in uolumine tibi. Et erũtin te ſigna atq; prodigia,& legis huius, inducet dñs ſuꝑ te, donec te in ſemine tuo uſq; in ſempiternũ, eo qd' conterat: et remanebitis pauci numero. non ſeruieris dio deo tuo in gaudio, cor qui prius eratis ſicut aſtra cœli prę mul- disq; letitia propter rerum omnium ab/ titudine, quoniã non audiſtis uocem dñi undantiã. Seruies inimico tuo quiẽ remit dei tui. Et ſicut ante lętatus eſt dſs ſuper tet ltibi dus,in fame.& ſiti,& nuditate, uos, bene uobis faciens, uosq; multipli- & omni penuria,& ponet iugum ferreũ cans: ſic letahit᷑ diſperdẽs uos atq; ſub/ ſuper ceruicẽ tuã, donec te conterat. Ad- uertens, ut auferam ni de terra ad quam qucet dũs ſuper te gentẽ de longinquo, ingredieris poiſidendã. Diſperget te diis & de extremis terrę fimbus in ſimilitu: in omnes populos à ſummitate terrę uſ p dinẽ aquię uolantis cũ impetu, cuius lin adterminos eius: et ſeruies ibi dijs alie- guam intelligere nõ poſſis, gentẽè proca nis quos et tu ignoras et patres tui, lig- cillmmã, quę nõ deterat ſeni, nec miſerea nis er lapidibus. In Genubus quoq; ll- tur paruuli,& deuoret fructã lumentorũ lis non quieſces, neq; erit requies ueſti- tuorũ, ac fruges terrę tug. donec intere- gio pedis tui. Dabit em̃ ibi dñs ibi cor as, Se non relinquat tibi triticũ, uinũ& pauidũ, et deficientes oculos, et animam oleum, armen:a boum& greges ouium. conſumptã mœrore, et erit uita tua qua- donec te diſperdat,& cõterat in cunctis ſi pendès ante te. T imebis nocte et die, urbibus tuis,& deſtruant muri tui firmi et nõ credes uitę tug. Mane dices: Quis atq; ſublimes, in quibus habebas fidu- mihi det ueſperum:et ueſpere, quis mihi FE̊ ciã in omni terra tua. Obſideberis intra det mane: propter cordis tui formidmt᷑- portas tuas in omni tera tua quam dabit qua tecreberis, et propter ea quę tuis ui- tibi dũs deus tuus,et comedes fructum u. debis oculis. Reducet te dominus claſ⸗ texi tui, et carnes filiorũ tuorum et filia- ſibus in EÆgypium per uiam, de qua di- rum tuarum, quas dederit tibi dñũs deus it tibi ut eam amplius non uideres. Ibi tuus, in anguſtia et uaſtitate qua oppri- uenderis inimi cis tuis in ſeruos et ancil- met te hoſtis tuus. Homo delicatus in te, las, et non exit qui emat· et luxurloſus ualde inuidebu fratii ſuo, 1 2 lnis 6 ————— —— — Verba foderis C nit Dominus fædus cum Iſraelitis. Cap. XNIX. A ◻ xcſunt uerba foœederis, quod prę- cepit dñs Moyſt ut feriret cũ flijs Iſrael in terra Moab, preter illud fœdus quod cũ eis pepigit in Horeb. Vocauit que Moyſes omnem Iſral,& dixit ad eos: Vos uidiſtis uniuerſa quę fecit do minus corã uobis in terra M.gypti Pha raoni& omnibus ſeruis eius uniuerſec terre illius, tentationes magnas quas ui- derunt oculi tui, ſigna illa portentaq; in- gentia,& non dedit tibi dñs cor intelli- gens,& oculos uidentes,& aures quæ poſſint audire uſq; in pręſentẽ diẽ. Ad- duxit uos quadraginta annis per deſer- tum, nõ ſunt attrita ueſtimẽta ueſtra, nec calceamenta pedumFueſtrorum uetuſta te conſumpta ſunt. Panem non comedi ſtis, uinum& ſicerã non bibiſtis:ut ſcire tis quia ego ſum dñs deus ueſter. Et ue niſtis ad hunc locum: egreſſusqʒ eſt Se- hon rex Heſebon,& Og rex Baſan, oc currentes nobis ad pugnam. Et perucſſi mus eos,& tulimus terram eorũ, ac tra- didimus poſſidendã Ruben& Gad,& dimidię tribui Manaſſe. Cuſtodite ergo uerba pacti huius,& implete ea:ut intel ligatis uniuerſa quę facitis. Vos ſtatis ho die cuncti coram dño deo ueſtro, princi pes ueſtri,& tribus, ac maiores natu, at- que doctores omnis populus Iſraẽl, libe qrena qui te ri& uxores ueſtrę,& † aduenæ qui te- um mora? cum morantur in caſtris, exceptis ligno rum cęſoribus,& his qui cõportant a- quas: ut tranſeas in fœdere dũñi dei tui, & in iureiuraudo quod hodie dñs deus tuus percutit tecũ:ut ſuſcitet te ſibi in po pulum& ipſe ſit dñs deus tuus, ſicut lo- ¹ 5 w cutus eſt tibi,& ſicut iurauit patribus tuis Abraham, Iſaac,& Iacob. Nec uo- 1 bis ſolis ego hoc fœ dus ferio,& hęc iu ramenta confirmo: ſed cunctis pręſenti- bus& abſentibus. Vos enim noſtis quo modo habitauerimus in terra Mgypti, & quomodo tranſierimus per mediũ na tionum, quas tranſeuntes uidiſtis, abomi nationes& ſordes, id eſt idola eorum, li- gnum& lapidẽ, argentũ et aurũ quę co C lebant. Ne forte ſit inter uos uir aut mu- lier, familia aut tribus cuius cor auerſum eſt hodie à dmio deo noſtro: ut uadat& ſeruiat dijs illarum Gentium,& ſit inter uos radix germinans fel& amaritudi- Lem. Exo. 19.a Sup. 8. a tuorum Sup. 3. a Deuteronomium. nem. Cumq; audierit uerba iuramenti huius, benedicat ſibi in corde ſuo, dicẽs: Pax erit mihi& ambulabo in prauita- te cordis mei:et aſſumat ebria ſitientem, & dũs non ignoſcat ei:ſed tunc quã ma. Xime furor eius fumet et Zzelus cõtra ho minem illum,& ſedeant Iuper eum om- nia maledicta quę ſcripta ſunt in hoc uo lumine:& deleat dñs nomẽ eius ſub co⸗ lo,& confſumat eum in perditionem ex omnibus tribubus Iſraẽl, iuxta maledi- ctiones quę in libro legis huius ac foœde ris continentur. Dicetq́; ſequens genera tio,& filij qui naſcentur deinceps,& pe regrini qui de longe uenerint, uidentes plagas terrę illius, et infirmitates quibus eam afflixerit dñs ſulphure,& Solis ar⸗ D dore comburens, ita ut ultra non ſeratur, nec uirens quippiam germinetin exem-/ plumſſſubuerſionis Sodome& Gomor- rhę, Adamę& Seboim, quas ſubuertit dñs in ira& in furore ſuo. Et dicunt o/ mnes Gentes: Quare ſic fecit dominus terrę huic: quę eſt hæc ira furoris eius immenſa: Et reſpondebunt, Quia dere/ ler. 3R liquerunt pactum dñi quod pepigit cum 8ũ⸗. b patribus eorum, quando eduxit eos de ¹⁴*⁶ terra M gypti:et ſeruierunt dijs alienis, & adorauerunt eos quos neſciebant,& quibus non fuerant attributi:idcirco ira tus eſtfuror dñi contra terram iſtam, ut induceret ſuper eam omnia maledicta, quę in hoc uolumine ſcripta ſunt,.& eie- cit eos de terra ſua in ira& in furore, & in indignatione maxima: proiecit; in terram alienam, ſicut hodie compro- batur. Abſcondita domino deo noſtro: quę manifeſta ſunt, nobis& filijs noſtris uſq; in ſempiternum, ut faciamus uniuer- ſa xlegis huius. ¶ Vera pœnitentia Deum placat. Cap. XXX. (Qym ergo uenerint ſuper te omnes ſermones iſti, benedictio ſiue male- dictio quã propoſui in conſpectu tuo:& ductus pœnitudine cordis tui in uniuer- ſis gentibus, in quas diſperſerit te dñs deus tuus,& reuerſus fueris ad eum,& obedieris eius imperijs, ſicut ego hodie pręcipio tibi, cũ fiiijs tuis in toto corde tuo, et in tota anima tua, reducette dñs dis deus deus tuus de captiuitate tua,] ac miſere/ tuꝰ capt bit᷑ tui,& rurſum congregabit te de cun uitatè t- ctis populis in quos te ante diſperſit. 4 am, 4 Ge. 1, uerba A Pſ. 10 matute in. awäott um vrnicpp dn muderg aghe erplünpe in leaicum dm mannlo nf r ctm ehn wde Cute hrannn, aen naoüm itn büen a ind nmndiet e acenote e nſe dper—* mra,7 üer detau ümdsur„ nnds 4* rurwua um 1. Cm A, s ben dism feum, atemän 1non agt, tat euror ahr emillu ia, mledie an ne:&; Lcd al ipüücn, tr.ahͤene des qu lesn vnii lpäbiur Lülije an. „ n 5. nigui a Wäi Bt ai lünms comde a ktmät 4 MMt. litengt utranone auai aiſluda mn dam an piin 4½ b ¹ duälh nirad antello Rtd Geu nrelk 4 dune 9 dkectähe entuß unha dE nnlebm(piol rrantp aftigwiaea bus eo mermideixiat Rgy iasg ienmſän loraue an nucgeliün, us non a ttridaltllan ſtfuror nibentermnik, ceret i angß omu wiih nhoct, m(cryerlae ds det unminineutm indigt mit mineunn mam a anteutnät em r. Abſ Kassloniloannn mnife authoböcini. inſemn unutrinun egis M a 8 UIea unn aDen lt A. Vmer awütlwatm ermon hna oquit ussnccnhet s pœn R andbtln, entidu nes dhatt du, E andsklcbaian lierße um ſ uchi piotl aitsubunan e er in to a Mrtrtat tuus 1 e mla ri uian enuinie odis ann Wdhus, 9 ul e ande dh — — — „Macha te re kc· atres tui,& obtinebis eam.& benedi⸗ tudo dierũ tuorũ) ut habites in terra pro cens tibi maioris numeri te eſſe faciet, q́; qua iurauit dñs patribus tuis Abraham, B fuerint patres tui. Circuncidet dñs deus Iſaac,& Iacob⸗ ut daret eam illis. tuus cor tuum.& cor ſeminis tui, ut dili- ¶loſue dux populi loco Moyſi conſti⸗ in gas dũm deum tuũxex] toto corde tuo, tuitur. Cap. XXNI. et in tota anmma tua, ut poſſis uiuere. O- Bijt itaq; Moyſes,& locutus eſt o⸗ K Verba foœderis Deuteronomium. 73 ad cardines cœli fueris diſſipatus, inde& tu uiuas,& ſemen tuũ. et diligas dñm rahet dñs deus tuus. Se aſſumet at⸗ deum tuũ. atq; obedias uoci eius,& illi que introducet in terrã quã poſſederunt adhęreas(ipſe eſt enim uita tua,& longi mnes autem maledictiones has cõuertet mnia uerba hec ad uniuerſum Iſrael ſuper inimicos tuos,& eos qui oderunt& dixit ad eos: Centũ uiginti annorum te,& perſequũtur. T uautem reuerteris, ſum hodie, nõ poſſum ultra egredi& in & audies uocem dñi dei tui, faciesc u- gredi, pręſertim cum& dñs dixerit mĩ⸗ niuerſa mandata quæ eg hodie,& abundare te deus tuus in cunctis operibus manuũ tua Pbit omnes gen rum, in ſobole uteri tui,& in fructu iu⸗ mentorum tuorũ, in hubertate terrę tuę, & in rerum omnium largitate Reuer⸗ tetur enim dñs,ut gaudeat ſuper te in om Amorrhęorũ,& terrę eorũ, Fdelebitq;J deleuitq; nibus bonis, ſicut gauiſu tuis.ſi tamen audieris uocem dñi dei tui. o pręcipio tibi hi,i Non tran faciet dominus go deus tuus tranſibit ante te„ipſe dele⸗ Nu. 27 ·S tes has in cõſpectu tuo.& & Ioſue iſte tranſibit an- poſſidebis eas: dñũs. Facietq́; dñs te te, Ecut locutus eſt eis, I ſicut fecit Sehon& Og regibus Nu. 21. 8 ſimilite ſibis Iordanẽ iſtũ, dñs er- Sup. 3. d s eſt in patribus eos. Cum ergo& hnos tradiderit uobis, rfacietis eis ſicut prę cepi uobis. ingrede Tingredieris) poſſidendam. Si aũt auer- ris. ſum fuerit cor tuum,& audire nolueris, intra p C nias, quę in hac lege D trario mortem& ma . & cuſtodieris pręcepta eius& ceremo⸗ conſcripta ſunt.& timere, nec paueatis ad conſpectum eo- reuertaris ad dñm deum tuũ in toto cor: rum, quia dñs deus tuus ĩpſe ductor eſt de tuo,& in tota anima tua. Mandatum tuus, et non dimittet, nec derelinquet te. noc quod ego pręcipio tibi hodie, non Vocauitq; Moyſes Ioſue.& dix it ei co ſupra te eſt, neq; procul poſitum, necin ram omni Iſratl: Cõfortare, et eſto robu cœlo ſitũ, ut poſſis dicere: Quis noſtru ſtus, tu enim introduces populũ iſtum in ualet ad cœlum aſcẽdere, ut deferat illud terram, quã daturũ ſe patribus eorũ iura ad nos, ut audiamus, atq́; opere complea uit dñs,& tu eam ſorte diuides. Et dñs mus: Neq; trans mare poſitum, ut cauſe/ qui ductor eſtueſter, ipſe erit tecũ:nõ di ris,& dicas, Quis è nobis poterit trans- mittet, nec derelinquette, noli timere, fretare mare,& illud ad nos uſq; defer⸗ nec paueas- Scripſit itaq; Moles legem re. ut poſſimus audire,& facere qd prę⸗ hanc,& tradidit eam ſacerdotibus, filijs ceptum eſt: Sed iuxta te eſt ſermo ualde, Leui, qui portabant arcã fœ deris dñi, et in ore tuo& in corde tuo, ut facias illũ. cunctis ſenioribus Iſrael. Pręcepiiq; eis,( Conſydera quod hodie propoſuerim in dicens: Poſt ſeptẽ annos anno remiſſio- conſpectu tuo uitam& bonum,& è con nis, inſolennitate tabernaculorũ„cõue-/ lum. ut diligas do⸗ nientibus cunctis ex Ifrael, ut appareãt minum deum tuum,& ambules in uijs in conſpectu dñi dei tui in loco quem ele eius,& cuſtodias mandata illius ac cere gerit dfis, leges uerba legis huius coram monias atq; iudicia,& uiuas, at q; multi Omni Ifrael, audientibus eis,& in unum plicet te, bñdicat q; tibi in terra ad quã omni populo congregatostam uiris quã mulieribus, paruulis& aduenis, qui ſunt Ortas tuas: ut audientes diſcant,& Viriliter agite,& confortamini: nolite Sup. 7.2 ortẽ uobis uitam& †bon atq; errore deceptus adoraueris deos ali- enos,& ſeruieris eis, prędico tibi hodie quod pereas,& paruo tempore moreris in terra ad quam Iordane tranſmiſſo in- gredieris poſſidendã. Teſtes inuoco ho † gie cœlum& terrã, quod propoſuerim in ter ü,] benedictionem pergi & maledictionem. Elige ergo vitamn ſen:Ecce pro timeant dñm deum ueſtrũ,& cuſtodiãt impleaniq́; omnes ſermones legis huius. qui nunc ignorant: ut timeant dominũ deum filij quoq; eorum audire poſſint& ſuum] cunctis diebus quibus ue ra, ad quam uos Iordane tranſmiſſo tis obtinẽdam. Et ait dñs ad MoxY pe ſint dies mortis tuę, uo- 1 3 rſantur ueſtrum 91 ——— 3 3 8 4* 1 “. 4 “— 4. ca loſue, et ſtate in tabernaculo teſtimo nij, ut pręcipiam ei. Abierũt ergo Moy D fes& loſue,& ſteterunt in tabernaculo teſtimoij, apparuitq́; dũñs ibi in colum- na nubis, quę ſtetit in introitu taberna- culi·. Dixuq́; dominus ad Moyſen: Ec- ce tu dormies cum patribus tuis,& po- pulus iſte conſurgens fornicabitur poſt ingreditur deos altenos in terra ad quam ingredie tur ut habitet in ea: ibi derelinquet me, & irritum faciet fœ dus, quod pepigi cũ eo,& iraſcetur furor meus cõtra eum in die illo,& derelinquam eum,& abſcon dam faciem meã ab eo,& erit in deuo- rationem, inuenient eum omnia mala& Æ afflictiones: ita ui dicat in illo die: Vere quia non eſt deus mecũ, inuenerunt me hęc mala. Ego aũt abſconds,& celabo faciẽ meã in die illo propter omnia ma- la quę fecit, quſa ſecutꝰ eſt deos alienos. Nunc itaq; ſcribite uobis canticũ iſtud & docete filios Ifraẽl, ut memoriter te- neant,& ore decantent,& ſit mihi car- men iſtud pro teſtimonio inter fllios Iſ- raẽl. Introducam enim eum in terrã pro qua iuraui patribus eius, lacte& melle manantem Cumq́; comederint,& ſatu- rati craſſiq; fuerint, auertentur ad deos alienos,& ſeruient eis, detrahètq́; mihi, & irritum facient pactũ meum. Poſtquã inuenerint eum mala multa& afflictio- nes, reſpondehit ei canticũ iſtud pro te- ſtimonio, quod nulla delebit obliuio ex un ore ſeminisꝶtui.) Scio em̃ cogitationes eius, quę facturus ſit hodie, antequã in- troducã eum in terrã quam ei pollicitus ergo ſum. Scripſitx quoq;) Moyſes canticum, & docuit filios Iſraẽl. Pręcepitq;(domi nus) lIoſue fllio Nun,& ait: Confortare, & eſto robuſtus, tu enim introduces fi- lios Iſraẽl in terrã, quam pollicitus ſum, & ego ero tecum. Poſtquã ergo ſcripũit Moyſes uerba legis huius in uolumine, atq; cõpleuit, precepit Leuitis qui por⸗ G tabant arcam fœ deris dñi, dicetis: Tolli te librum iſtum,& ponite eum in latere arcę fœderis dñi dei ueſtri, ut ſit ibi con tra te in teſtimoniũ. Ego enim ſcio con/ tentionem tuam,& ceruicẽ tuam duriſſi mam. Adhuc uiuente me& ingredien- te uobiſcum, ſemper contentioſe egiſtis contra dim, quanto magis cum mortuus fuero: Congregate ad me omnes maio- res natu per tribus ueſtras, atque docto- Tes, Deuteronomium. res,& loquat audientibus eis ſermones iſtos,& inuocabo cõtra eos ecœlũ et ter rã. Noui em qd poſt mortẽ meã ini què agetis,& declinabitis cito de uia quam prę cepi uobis:& occurrẽt uobis mala in extremo tẽpore, qñ fe ceritis malũ in cõſpectu dñi, ut iritetis eũ per opera ma. nuum ueſtrarũ L.ocutus eſt ergo Moyſes audiente uniuerſo cœtu Ifratl uerba car- minis huius, et ad finem uſq; cõpleuit. ¶ Canticum Moyſi.(Cap. XXXII. V dite coœli quę loquor, audiat terra A uerba oris mei: Cõcreſcat in pluuiã doctrina mea, fluat ut ros eloquiũ mem, quaſi imber ſuper herbam,& quaſi ſtillę ſuper gramina. Quia nomen dñi inuoca- bo: date magniflcenti ã deo noſtro. Dei perfecta ſunt opera,& omnes uię eius in dicia. Deus fidelis& abſq; ulla miquita te, iuſtus& rectus. Peccauerũt ei,& nõ filij eius in ſordibꝰ, generatio praua atq; peruerſa. Hęccme reddis dũo popbe ſtul te& inſipiens: nunquid non ipſe eſt pa- ter tuus, qui poſſedit te,& ſecit,& crea⸗ uitte: Memẽto dierũ antiquorũ, cogita gñrationes ſingulas:interroga patrẽ tuũ, & annunciabit tibi, maiores tuos,& di- B cent tibi: Quando diuidebat Alriſſ mus gẽtes:ꝗñ ſeparabat fllios Adã, conſtituit terminos populorũ iuxta numerũ fllio- rũ Iſral. Pars aũt ñi, popys eius: Iacob funiculus hęreditatis eius. Inuenit eũ in terra deſerta, in loco horroris,& uaſtæ ſolitudinis circunduxit eũ,& docuit,& cuſtodiuit quaſi pupillã oculi ſui. Sicut aquila prouocãs ad uolandũ pullos ſuos. & ſuper eos uolitãs expãdit alas ſuas:& aſſumpſit eum, atq́; portauit in lunneris fuis. Dñs ſolus dux eius fuit,& nõ erat cum eo deus alienus. Conſtituit eum ſu- per excelſam terrã, ut com ederet fructus agrorũ, rut, ſugeret mel de petra, oleumg& qe de ſaxo duriſſimo:Butyrũ de armen to,& lac de ouibus cũ adipe agnorũ,& arietum flliorũ Baſan, et hircos cum me dulla tritici,& ſanguinẽ uuę†biberent biberet meraciſſimũ. Incraſſatus eſt dilectus,& recalcitrauit: incraſſatus, impinguatus, dilatatus, dereliquit deum factorẽ ſuum, & receſſit à deo ſalutari fuo. Prouocaue runt eum in dijs altenis, et in abomina- tionibus ad iracundiã concitauerunt. Im molauerunt dęmonijs, et non deo, dijs quos ignorabant: noui recentesq́; uene- runt⸗ — —— — aomioddet en gcyanm. d Knsd n bdenc. deſdhaälue A wemrxime ſi wrirmait un poide lx achtun in bwadhern 14 u nühpe u em rrilanpe Pr ſmaunm den komwillrr e mäntesd the emdhcensr ſter aiäm ale rünna d ate wanecdi n Kdctaet a m hi ne Aätlnt pn nniielͤ an einne 8 V dlüe da* taxen l ae . Attanb — — — — r. ud dchiagen Wa tao 8 1 ium inu 1 loui nt „Ks 3 pi uol 3„ ltemo 9 8 1 u dh 1 1 Shuiugs an be 1 Va 4 2 lite. 2.LAI erbac gutho⸗ Mün, ina Sdeneſet inda Aan tanr uumben 8 Alü .. 8 T* Stamt D mäga ema a en tütn Gaun n läcemh. Deus 33 Temann ſtus& ddq lhde ius in ir ſcalenae erf 5— ererroyeud asn Sedüsänmi unllote m Th nuid 4 hs au 1 ngh 4 33 3 1 te 3 4 e' Ner, aatä Alanän tiones nnunci tib. :gf ſe nos p rakl. Pa culush n prou perect noliter Düsſe eo deu xcelſa dü, ut de ſaxc Lhcd tum fli tritici aciſim lcitraui tatus,” eceſſit. eumin ibus ad auerun signot — 23 Aaniigwig 21 dnterogapuit in mabrsöt a- dniſedn hin at les Iadcrite iinmrunni t ipepkseia dinn eis.umh at henrre d aat xitidam, n ila oaliii hn ohnäünalsin maneexpictabic e okraritinlmn an eiwiul Alin aitte Concktnten rnn teometente aan aeldepemant n o anpridam, us. driiewni d weeurozant — a inimrdhmt a amwedtue e inoinm din dem rdun. al. nillo dwrod, , uitbon . cnciann d ,amähe aui inenshul, tlb Iere.5·C uocabo e Deuteronomium. runt, quos nõ coluerunt patres eorum. me. ego occidã,& ego niuere faciã:per Sap.1 6. b Deum quite genuit dereliquiſti,& obli cutiam,& egoſanabo,& nõ eſt qui de R ei tus esr Dñi creatoris tui- Vidit gñs,& manu mea poſſit eruere Leuabo ad cœ- ad iracundiã concitatus eſt: quia prouo- lum manũ meam,& dicã: Viuo ego in cauerunt eum filij ſui& fllig. Et ait: Ab- ęternã. Si acuero ut fulgur gladiũ meũ, ſcondam faciem meã ab eis,& conſide-& arripuerit iudiciũ manus mea, reddã rabo nouiſſima eorum: generatio enim ultionẽ hoſtibus meis,& his qui oderũt eruerſa eſt,& aufideles ffiij · Ipſi me pro me, retribuam. Inebriabo ſagittas meas rerunt in eo qui nõ erat deus, et iri- ſanguine,& gladius meus deuorabit car nes, de cruore occiſorũ,& de captiuita in uanitatibus ſuis, ſſet ego pro os in eo qui nõ eſt populus,& te nudati inmmicorum capitis. Laudate in gente ſtu ta iritabo illos. Ignis ſuccẽ- gentes populũ eius, quia ſanguinẽ ſeruo ſus eſt in furore meo,& ardebit uſq; ad rum ſuorũ ulciſcet,& uindictã retribuet inferni nouiſſima, deuorabitq; terrã cũ in hoſtes eorũ,& propitius erit terrę po D germine ſuo,& montiũ fundamenta cõ puli ſui. Venit ergo Moyſes,& locutus huret. Congregabo ſuper eos mala et ſa eſt omnia uerba cantici huius in auribus gittas meas cõplebo in eis. Cõſumentur populi:ipſe& loſue fllius Nun. Cõple- fame,& deuorabunt eos aues morſu a- uitq; omnes ſermones iſtos, loquẽs adu- mariſſumo.dentes beſtiarü immittam in niuerſum Iſratl.& dixit ad eos: Ponite G eos, cum furore trahentiũ ſuper terram, corda ueſtra in omnia uerba mea, quę e- atq; erpentium. Foris uaſtabit eos gla- go teſtificor uobis hodie: ut mandetis ea dius,& in us pauor. iuuent ſimul ac uir, filijs ueſtris cuſtodire et facere,& imple ginem, lactentẽ cum homine ſene. Et di⸗ re uniuerſa que ſcripta ſunt in uolumine zit: Vhinã ſunt:ceſſare faclã ex homini legis huius: quia non incaſſum pręcepta bus memoriam eorũ. Sed propter iram ſunt uobis, ſed ut ſinguli in eis uiuerent. ne forte ſuperhirent quę faciẽtes longo perſeueretis tempore Manus noſtra in terra, ad quã lordane trãſm ſſo ingre/ diemini poſſidendã · Locutusq; eſt dñs ad Moyſen in eadẽ die, dicens: Aſcende tia. Vtinã ſfaperent,& intelligerent, ac in montem iſtã Abarim, id eſt, tranſitum nouiſſima prouiderent. Quomodoxper- in montẽ Nebo, qui eſt in terra Moab ſequebatur) unus mille,& duo fugarent cõtra lericho,& uide terram Chanaan⸗ qecem millia: nõne ideo, quia deus ſuus quã ego tradã filijs Iſraẽl obtinendã,& uendidit eos,& dñs cõcluſit illos: Non morere in monte · Quẽ conſcendens iun- E enim eſt deus noſter ut dij eorũ ·& inimi geris populis tuis. ſicut mortuus eſt Ra Num. ꝛ0.d. ci noſtri ſunt iudices. De uinea Sodomo ron frater tuus in monte Hor.& adpoſi- 33. e rũ, uinea eorũ,& de ſuburbanis Gomor tus eſt popis ſuis: quiaſſ pręuaricati eſtis Nũ. 20. a.77. 5 rhę. uua eorũ uuafellis,& botri amariſſi cõtra me in medio flliorũ lſraẽl ad aquas mi. Fel draconũ uinum eorum,& uene- contradictionis in Cades deſerti Sin:& num aſpidũ inſanabile · Nonne hęc con⸗ non ſanctiſicaſtis me inter fllios Iſraẽl. E 18,a dita ſimt apud me,& ſignata in theſau, cõtra, uidebis terrã,&non ingredieris 5 ne ris meis: Mea eſt ultio,& ego retribuã in eam quam ego dabo filijs Iſracl. . eis in tempore. ut labat᷑ pes eorum, iuæta ¶ Benedicit Moyſes duodecum tribubus Heb.⁊0* eſt dies perditionis,& adeſſe feſtmnant Iſrael. Cap. XXXIII. tempora. Iudicabit dñs populum ſuum, ⁵c eſt benedictio qua benediit R & in ſeruis ſuis miſerebit᷑: uidebit quod Moyſes homo dei filijs Iſraẽl ante jnirmata ſit manus,& clauſi quoq; defe mortemſuã. Et ait: Dñs de&inai uenit, et cerunt, reſiduiq; conſumpti ſunt. Et di⸗ de Seir ortus eſt nobis, apparuit de mon cet Vbi ſunt dij eorum, in quibus habe⸗ te Pharan,& cum eo ſanctorũ millia, in bant flduciã: De quorũ uictimis come, dextera eius ignea lex · Dilexit popu- debant adipes,& bibebant uinũ Ubami los, omnes ſfandti eius in manu illius ſunt, num:ſurgant et opitulent᷑ uobis.& in ne& qui appropinquãt pedibus eius, acci- 1.Re.2. 5 ceffitate uos protegant. I Videte quod pient de doctrina illius. Legem pręcepit Tob. à ego ſim ſolus,& nò ſit alius deus préter nobis Moyſes hgreditatem multitudinis me 1 4 lacob Cant. Moyſi uocai Roo. d tauerunt 2. Mac.7.b . inimicorum diſtuli, hoſtes eorũ,& dicerent, excelfa,& non dũs, fecit hæc omnia. Gens abſq; conſilio eſt,& ſine pruden- blequat Sap. 3.5 Moyſes moritur Iacob.Erit apud rectiſſimum rex, cõgre gatis principibus populi cũ tribus Iſraẽl- Viuat Ruben& non moriat᷑,& ſit par uus in numero. Heęc eſt Iudę benedictio: Audi dñe uocem Iudæ,& ad populum ſuum introduc eñ. manus eius pugnabũt pro eo,& adiutor illius contra aduerſa- rios eius erit. Leui quoqʒ ait: Perfectio tua,& doctrina tua à uiro ſancto tuo, quẽ probaſti in tentatione,& iudicaſti ad Aquas contradictionis. Qui dixit pa tri ſuo& matri ſuę, Neſcio uos:& fratri bus ſuis, ignoro illos,& neſcierunt filios ſuos.Hi cuſtodierunt eloquium tuum,& pactum tuũ ſeruauernnt, iudicia tua ò Ia- cob,& legem tuã ò Iſratlſ, ponẽt thymia holocauſtũ ma in furore tuo, F& holocauſta] ſuper altare tuũ. Benedic dñe fortitudini eius, & opera manuum illius ſuſcipe. Percute dorſa inimicorũ eius,& qui oderunt eũ, non conſurgant. Et Beniamin ait: Amã tiſſimus dñihabitabit confidenter in eo. quaſi in thalamo tota die morabit᷑,& in ter humerosilliꝰ requieſcet. Ioſeph quo-/ que ait: De benedictione dñi terra eius, C de pomis cœli,& rore atq; abyſſo ſubia cente. De pomis fructuũ ſolis ac lunę, de uertice antiquorũ montiũ, de pomis col lium ęternorum,& de frugibus terrę,& Hxo. z. a de plenitudine eius bñdictio illius ſ qui apparuit in rubo, ueniat ſuper caput Io- ſeph,& ſuper uerticẽ Nazaręi inter fra- tres ſuos. Quaſi primogeniti tauri pul- chritudo eius, cornua rhinocerotis cor- nua illius: in ipſis uentilabit Gentes uſq; ad terminos terrę. hæ ſunt multitudines Ephraim,& hęc millia Manaſſe. Et Za bulon ait: Lętare Zabulon in exitu tuo, & Iſachar in tabernaculis tuis. Populos uocabunt ad montẽ:ibi immolabunt ui- ctimas iuſtitię. Qui inundationem maris quaſi lac ſugent,& theſauros abſcondi- tos arenarum. Et Gad ait, Benedictus in latitudine Gad: quaſi leo requieuit, ce- pitq; brachium& uerticẽ. Et uidit prin cipatũ ſuũ, quod in parte ſua doctor eſſet repoſitus:qui fuit cum principibus popu li,& fecit iuſtitias dñi,& iudiciũ ſuum cum Iſraẽl. Dan quoq; ait: Dan catulus leonis, fluet largiter de Baſan. Et Neph- thali dixit: Nephthali abundantia per⸗ fruetur,& plenus erit benedictionibus dñi, mare& meridiem poſſidebit. Aſer, uoq; ait: Benedicꝭ in filijs Aſer, ſit pla Lenls Deuteronomium. cens fratribus ſuis,& tinget in oleo pe- dem ſuum. Ferrum& ęs calceamentum eius· Sicut dies iuuentutis tuę.ita& ſene- ctus tua · Nõ eſt deus alius ut deus rectiſ ſimi, aſcenſor coœli auxiliator tuus. Ma- gnificentia eius diſcurrũt nubes, habita- culũ eius ſurſum,& ſubter brachia ſem piterna:eijciet à facie tua inimicum, di- cetq;:Cõterere · Habitabit lſrael conſſ dẽter& ſolus. Oculus Iacob in terra fru menti& uini, coœliq́; caligabunt rore. Beatus es tu Iſraẽl, quis ſimilis tui popu- le, qui ſaluaris in dño: ſcutũ auxilij tui, & gladius glorię tuę. negabunt te inimi ci tui,& tu eorum colla calcabis. ¶ Moyſes uiſa terra promiſßiioni⸗ in mon- te moritur. Cap. XXXIIII. A Scendit ergo Moyſes de campeſtri bus Moab ſuper montem Nebo in uerticem Phaſga cõtra Iericho.oſten- ditq; ei dñs omnẽ terram Galaad uſque Dan,& untuerſum Nephthali, terrã q; Ephraim& Manaſſe,& omnem terrã uſq; ad mare nouiſſimũ,& auſtralem partem, et latitudinem campi lericho ci uitatis palmarũ uſq; Segor. Dixitq; do- minus ad eum, Hęc eſt terra, pro qua iu raui Abraham, Iſaac& Iacob, dicens: Semini tuo dabo eam. Vidiſti eam ocu- lis tuis,& non tranſibis ad illam. Mor- tuusq; eſt ibi Moyſes ſeruus dmñi in ter- ra Moab, iubente dño:& ſepeliuit eum in ualle terre Moab cõtra Phogor,& non cognouit homo ſepulchrũ eius uſq; in preſentem diem. Moyſes centũ& ui- ginti annorum erat quãdo mortuus eſt, non caligauit oculus eius, nec dentes il- lius moti ſunt. Fleuerũti eum fllij lſraẽi in campeſtribus Moab triginta diebus, &ʒ cõpleti ſunt dies planctus lugentium Moyſen. Ioſue uero filius Nun repletus eſt ſpiritu ſapientię, quia Moyſes poſuit ſuper eum manus ſuas. Et obedierunt ei filij Iſraẽl. feceruntq; ſicut pręcepii dñs Moyſi. Et nonſurrexit ultra propheta in Iſraẽl ſicut Moyſes, quem noſſet dũs facie ad faciem in omnibus ſignis atque portẽtis, quę miſit per eum ut faceret in terra M gypti Pharaoni, et omnibus ſer uis eius, uniuerſęq́; terręillius,& cunctã manũ robuſtã, magnaq́; mirabilia, qug fecit Moyſes coram uniuerſo lfrat᷑l. FINIS. HIE- ler. 3 5 4 2. Mach⸗ 2.3 Sup. z luda Ge. ia.h 15.d B Iude.2c C ——O— Qʒ⏑—ʒ—⸗—⸗—·—j— inwenurle kxlicn nen ann.Clo Am peinn, ai alnen me apbär ch erum en CenDwit m⸗ mätumen, n fonmnt d Manäbt d teun nan tarnegrie th Knmote. riman tumtbet — 1 udlani n⸗ d. tng 5 nom a ratridu uum. F dhti „.„ 3 nel dcutdi ad Sclle 6 4 lus lurl 4 5 d ö weiſci. iin cendit hune us Me ölechhn em 5 3 rnade 6 ltapth, did K emhilaih bu 82 doerDhihg 1 tiemmai 34 larhän, 9 Nüienm. . 4 adihn 8 1 zſerus üin adin mt cſptin etern all öm piem e gnou nitepaſtma enten adelopeaenidt. mon m päcomrru ligꝛu ue ei nrrden dt lun af näcpemüi peſtei Autab tixmnäh letiſ Am knäs ori en.lo auu iuſa eualleſesyit unm un. Rtchdelem: ail, un lteupnghiſt 1. Bt aus xidyeqäe lſdcca t, wmmüſs dfac mnibugöe 5,qu utemäkri EeII AMrjammixſ Huni imenrelind obul nftih widin,k loyſ niderdllü dn * n Præfatio Ioſue. en 5 HIERONVYMI IN I0⸗ tranſit Iordanem, hoſtium regna ſubuer/ ſue Prefatio. tit, diuidit terram uictori populo.& per Tandẽ finito Pentateucho Moyſi, ſingulas urbes. uiculos, montes, flumina. ore liberati, ad Ieſum fi. torrentes atq confinia, eccleſię, cœleſtis ittimus: quem Hebręi que Ieruſalẽ ſpiritualia regna deſcribit. Liber loſue, Hebrai/ uelat grandi fœn uũ Naue manu m 1E HOSVA BEN NVN, id eſt Io- ſue flliũ Nun uocãt.& ad ludicũ librũ, que SOPHETIM appellãt, ad Ruth ce Iehoſua. quo & Eſther, quos eiſdẽ nominibus ¶ Iubetur Iehoſua ſtrenue oppu narte efferunt. Monemusq; lectorè, ut ſyluam terram promiſſam. Cap. I. Hebraicorũ nominum,& diſtinctiones/ e T factum eſt poſt mortem K per membra diuiſas, diligens ſcripior cõ- D. Moyſſ ſerui dñi, ut loque- feruet, ne& noſter labor,& illius ſtudiũ ¶ʒ retur Dũs ad loſue filium pereat. Etut inprimis, quod ſepe teſta- Erama Nun, miniſtrum Moy ſi,& tus ſum, ſciat me non in reprehenſionem diceret ei, Moyſes ſeruus meus mortuus ueterũ noua cudere, ſicut nuumici mei cri eſt, ſurge,& tranſi Iordanem iſtum tu& minantur:ſed pro uirili parte offerre lin⸗ populus tecũ, in terram quã ego dabo fi- ug meę hominibus, quos tamen noſtra lijs Iſrael. IOmnè locũ quem calcauerit Deut. u. delectant, ut pro Grecorũ hexaplis, quę ueſtigiũ pedis ueſtri, uobis tradã, ſicut lo- & ſumptu& labore maximo indigent, cutus ſum Moryſi. A deſerto& L ibano editionem noſträ habeant. Et ſicubi in uſc; ad fluuiũ magnũ Euphratẽ, omnis antiquorum uoluminum lectione dubita terra Hethęorum uſi; ad mare magnum rint, hec illis conferentes, inuemãt quod cõtra ſolis occaſum erit terminus ueſter. requirunt. Quod ſiuetus eis tantũ inter⸗ Nullus poterit uobis reſiſtere cunctis die pretatio placet, quę& mihi non diſpli/ bus uitę tuę, ſicut fui cum Moyſe, ita ero cet& nihil extra recipiendũ putant: cur tecũ.inon dimittã, nec derelinquam te. H p. 16.3 ea que ſub aſteriſcis& obelis uel addita Confortare,& eſto robuſtus. tu enim ſor 4⁄ ſunt uel amputata, legunt& negligunt: te diuides populo huic terrã pro qua iu/ Quare Danielem, iuxta Theodotionis raui patribus Ptuis Jut traderet eam illis. ſuis trauslationem, eccleſię ſuſceperunt? Cur Confortare igitur,& eſto robuſtus ual- Origenem mirantur,& Euſebiũ Pam⸗ de, ut cuſtodias& facias omnem legem phili, cunctas editiones ſimiliter diſſeren/ quam pręcepit tibi Moyſes ſeruus meus tes: Aut quę fuit ſtultitia, poſtquam uera ne declines ab ea ad dexterã uel ad ſini- dixerint, proferre que falſa ſunt: Vnde ſtram, ut intelligas cuncta quę agis. Non aũt in nouo teſtamente probare poterãt recedat uolumen legis huius ab ore tuo: aſſumpta teſtimonia quę in libris ueteri- ſed meditaberis in eo diebus ac noctib- bus non habentur: Hęc dicimus, ne om, ut cuſtodias& facias omnia quę ſcripta nino calumniantibus tacere uideamur. ſunt in eo⸗tunc diriges uiam tuam,& in- Cęterũ poſt ſanctę Paulę dormitionem, telliges eam. Bcce pręcipio tibi, confor- cutus uita uirtutis exemplum eſt,& hos tare,& eſto robuſtus. Noli metuere,& libros quos Euſtochio uirgini CHRI- noli timere. quoniam tecum eſt dñs deus 8T I negare non potuit, decreuimus qũ tuus in omnibus ad quę cũq; perrexeris- ſpiritus hos regit artus, prophetarum ex Pręcepitqʒ loſue principibus populi, di-· Q planationi incumbere.& omiſſum iam cens: Tranſite per mediũ caſtrorum, diu opus, quaſi quodã poſtliminio repe⸗- imperate populo, ac dicite: Pręparate uo tere, pręſertim cum& admirabilis, ſan- bis cibaria. quoniã poſi diem tertiũ tran/ ctusq; uir Pammachius hoc idem literis ſibitis Iordanem,& intrabitis ad poſsi- Hlagitet,& nos ad patriã feſtinantes mor dendam terrã quam qũs deus†noſter da⸗ ueſter datur* tiferos ſirenarum cãtus ſurda debeamus turus eſt nobis.) Rubenitis quoq;, et Ga eſt uobis. aure tranſire. ditis,& dimidię tribui Manaſſe ait: Me ARGVMENTVM IN mentote ſermonis ſquem precepit uobis Num. 32·d librum loſue. Moyſes famulus dñi, dicens: Dñis deus ue Neſus filius Naue, ꝛypum gñi nonſolũ ſter dedit uobis requiem,& omnẽ terrã: in geſtis, uerumetiam in nomine gerens, Vxores ueſtre,& fluj ac iumenta mane- tranſit 1 3 bunt 3 . 4 bunt in terra quã tradidit uobis Moyſes trans Iordanẽ uos aũt tranlite armati an te fratres ueſtros, omnes fortes manu,& pugnate pro eis, donec det dñs requtem fratribus ueſtris, ſicut& uobis dedit,& poßsideant ipſi quoq; terram quã dñs de ceuertemini us ueſter daturus eſt eis-& ſic reuertimi ni)in terram poſſeſsionis ueſtrę,& habi- tabit is in ea quã uobis dedit Moyſes fa/ mulus dñi trans Iordanẽ contra ſolis or- tum. Reſponderuntq́; ad loſue, atq́; dixe runt:Omnia quę pręcepiſti nobis facie- mus,& quocunq; miſeris, ibimus. Sicut obediuimus in cunctis Moyſi, ita obedie mus& tibi: tantũ ſit dñs deus tuus tecũ, ſicut fuit cum Moyſe. Qui contradixe/ rit ori tuo,& non obedierit cunctis ſer- monibus quos pręceperis ei, moriatur:tu tantum confortare& uixiliter age. C Mittuntur exploratores Iericho quos Rabab meretrix ſal- uat.( ap. II. A MNM Iſit igitur loſue filius Nun de Setim duos uiros exploratores in abſcon- dito,& dixit eis: lte& conſyderate ter- Taco.a. d ram, urbemq́; lericho. Qus pergentes Heb.ii. f ingreſsi ſunt domum mulieris meretricis, nomine Rahab,& quieuerunt apud eã. Nunciatumqʒ eſt regi lericho,& dictũ: Eece uiri ingreſsi ſunt huc per noctẽ de 1 filijs Ifratl, ut explorarẽt terram, miſitq; rex lericho ad Rahab meretricẽ, dicens: Educ uiros qui uenerũt ad te& ingreſsi ſunt domũ tuã:eꝛploratores quippe ſunt. & omnẽ terrã conſyderare uenerũt. Tol lensq; mulier uiros, abſcõdit,& ait: Fa- teor, uenerũt ad me, ſed neſciebã unde eſ ſent. Cumq; porta clauderet᷑ in tenebris & illi pariter exierunt, neſcio quo abie- rũt.perſequimini cito,& cõprehendetis eos. Ipſa aũt fecit aſcẽdere uiros in ſola- riũ domus ſuę, operuit; eos ſtipula lini quę ibi erat:Hi aũt qui miſsi fuerãt, ſecu- Euada ti ſunt eus per uiã quę ducit adruadum] B lordanis. illisq; egreſsis ſtati porta clau- ſa eſt:necdũ obdorm ierãt qui latebãt, et ecce mulier aſcendit ad eos,& ait: Noui quod dũs tradiderit uobis terrã:etem̃ ir/ ruit in nos terror ueſter.& elanguerunt os habitatores terrę. Audiuimus quod ſiccauerit dñs aquas maris rubri ad ue/ ſtrũ introitũ, quãdo egreſi eſtis ex Æ Num. e gypto:&⅜ quę feceritis duobus Amor- thęorũ reg ih.qui erãt trans Iordant᷑, 3e- hon ——— — Iericho Iofue- hon& Og⸗ quos interkeciſtis. Et hęc au dientes pertimuimus,& clãguit cor no- ſtrũ, nec remanſit in nobis ſꝑiritus ad in- M troitũ ueſtrũ:Dñs eñ̃ deus ueſter ipſe eſt deus in cœlo ſurſum, et in terra deorſum. Nunc ergo iurate mihi per dũm, ut quo C modo ego miſericordiã feci uobiſcũ, ita & uos faciatis cũ domo patris mei, detis que mihi uerũ ſignũ rut faluetis patrem& meũ& matrẽ, fratres ac ſorores meas, et omnia quę illorũ ſunt,& eruatis animas noſtras à morte. Qui reſponderũt ei: aſa noſtra ſit pro uobis in mortẽ: ſi tamẽ nõ prodideris nos. cũq; tradiderit nobis dñs terrã, faciemus in te miſericordiã& ueri tatẽ. Demiſit ergo eos per funẽ de fene- ſtra:domus em̃ eius hęrebat muro. Dixxit que ad eos:ad mõtana cõſcendite, ne for te occurrãt uobis reuertẽtes, ibiq; latita- te tribus diebus donec redeãt,& ſic ibi- tis per uiã ueſtrã. Qui dixerunt ad eam: Innoxij erimus a iuramẽto hoc quo adiu raſti nos, ſi ingredientibus nobis terrã, ſi- gnũ fuerit funiculus coccineus,& ligaue ris eũ in feneſtra, per quã demiſiſti nos, & patrẽ tuũ ac matrẽ, fratres q́;,& omnè? cognationẽ tuã cõgregaueris in domum tuã. Qui oſtiũ domus tuę egreſſus fuerit, D reus ſibi erit, ſanguis ipſius erit in caput„ eius,& nos erimus alieni]. Cũctorũ aũt innoxij ſanguis, ꝗ tecã in domo fuerint, redunda bit in caput noſtrũ, ſi eos aliquis tetige- rit. Quod ſi nos prodere uolueris,& ſer- monẽ iſtũ proferre in mediũ, erimus mũ- di ab hoc iuramẽto quo adiuraſti nos. Et illa reſpõdit:Sicut locuti eſtis, ita flat. Di mittensq; eos ut pergerẽt, appendit funi culũ coccineũ in feneſtra.Illi uero ambu lantes peruenerũt ad mõtana,& manſe- rũt ibi tres dies, donec reuerterentur qui fuerãt perſecuti: quęrẽtes em̃ per omnem uiã, nõ repererũt eos. Quib urbẽ ingreſ ſis, reuerſi ſunt& deſcẽderũt explorato- res de mõte, et trãſmiſſo Iordane uenerũt ad Ioſue ad filiũ Nũ, narrauerũtq; ei oĩa ꝗᷓ acciderant ſibi, atq; dixerũt: Tradidit dñs oẽm terrã hãc in manꝰ noſtras,& ti- more pſtrati ſunt cũcti habitatores eius. Clſraelita tranſcunt exiccatum Ior- danem.(ap. 1I11. Gitur Ioſue de nocte cõſurgens mouit caſtra:egredientes q de Setim, uenerũt ad Iordanem ipſe,& omnes filij Iſracl, et morati ſunt ibi pex tres dies.(3 bugene utiz 3 4 wiunnit täpböit 42 er än qüin ſa peuetene hi 4 eDgle 'qsell“ nea wreuiene min lunit Am mmaem en 4 adauig A keheeK Wee hrtm n An Güübin in Phihi un tihemä der ugäldu un Aaieies G me dremi ü k(dotam) nen altwiri ne⸗ lopelöiedi nen Mſecersc une gildihns tunnag mü ſnm e rWetpopull an Helptmi, e Riſalerd ee „Mülatni, an kurgeäs teyntne e künien 1 uanmal 17 ln thecen* dügenmg 4 dihul nſdece dade 3 in u. — feese Amed. lüuhe a⸗ 4 1 ac&. 6,, ntes pert 2 keiad, ttu üeidi do egor uosfaca n emihi ue 4 & mnt ma quei me 1 a wlia henen n üdi — nücetgis len aeakenzen domus 2 dein ad eos: at. ccurrit, tidus du der uiäu oxij eru„ 1KAa — 4 nür „ ſddh nobitan, fuerit 1. Wllh en. an* 3 eheni aträndi. Auidetän un ianeiim a kcien natlone ain auerg C Puus in A Al mu tue egreſlbn.) ldiei atwannd 1 pünna nos aan lieni) Ciinizn uis, qt a no erif whn „qu ukem hernn ncapu Manai ha u iewäliaüm Bod l an eeecplenzit Eiſät i melänmü Dhociu ntuorüunim. eſpödi isr cdtictisnhd enäge uneri amnti coccin zn dhelba llrnun s peru nim mönn Aun di tres memunaen t perſe mum itstüpeten ö repe aünr(b'Whihn everiſt aSmcicetoptnn emöte knm ſblbrinemi Suead Tut maarigtt cideru aunrg dheinlnit dim tei un maö'mniai pſtr mn tabiunc ueht ashtenauamlp da Met. Ull urrlol abnecämne ha en iteFüebentmit rdane ammiijlui tilm ai ate Iericho m is tranſierunt precones per caſtrorum mediũ,& ciamare cœ perunt: Quãdo ui- geritis arcam foœderis dñi dei ueſtri,& gacerdotes ſtirpis Leuiticę portantes eã, uos quoc; conſurgite,& ſequimini prę- cedentes: ſtq; inter uos& arcam ſpaciũ cubitorum duum millium: ut procul ma- is uidere poſsitis,& noſſe per quã uiã mos ingrediamini er eam,& dilicamini: cras em̃ ſaciet Ioſue. per ling lant de medio Iordanis alueo, runt pedes ſacerdotũ, duodecim duriſsi- lapides, quos ponetis in loco caſtro- : quia prius non ambuſaſtis rũ, ubi fixeritis hac nocie tentoria. Vo- q; lomie duodecim uiros, quos ele⸗ de filijs Iſrael ſingulos de ſingulis arcam dñi cauete ne appropinquetis ad cauit arcam. Dixiiq; loue ad populum: San⸗ gerat dñs inter uos tribubus, et ait ad eos, Ite ante ¶ Duodceim lapider colliguntur ex lordane.(ap. IIIf. Vibus tranſgreſsis dixit dñs ad Io- 76 ſue, Rlige duodecim uiros ſingulos ulas tribus,& pręcipe eis, ut tol- ubi ſtete- mirabilia. Et ait ad ſacerdotes: Tollite dei ueſtri ad Iordanis mediũ,& portate arcam fœderis,& pręcedite populũ. Qui inde ſinguli ſingulos lapides in humeris iua cõplentes, tulerunt, ante eos. Drꝛcitq; dñs ad oſue, Hodie in cipiam exaltare te coram omni ſctant, quod ſicut cum Moyſe fui, ita& ecum ſum. Iu aũt pręcipe ſacerdotibus qui portent arcam fœderis& ingresi fueritis partẽ aquę lordanis, ſta- te in ea. Dixitq; ioſue ad fllios Iſrael, Ac rael uſq; in etern rael ſicut pręcepit eis Ioſu dio Iordanis alueo duodecim lapides, merũ filiorũ cedite huc,& audite uerbum dñi dei ue- ſtri. Et rurſum, in hoc, inquit, ſcitis quod me & diſper ut dñs ei imperarat, iuxta nui qñs deus uiuẽs in medio ur̃i eſt, Q det in cõſpectu ur̃o Chananęum& He- quoq;& lebuſęũ,& Amorrhęũ. Ecce, arca kœ deris dñi omnis terrę antecedet uos per lordanẽ. Parate duodecim uiros de(duodecim) tribubus Iſraẽl, ſingulos per ſingulas tribus. Et cũ poſuerint ueſti gia pedũ ſuorũ ſacerdotes qui portãt ar⸗ cam(fœderis)dñi dei uniuerſę terrę in a- quis Iordanis, aquę quę inferiores ſunt, decurrunt atq; deficient:quę aũt deſuper uemit, in una mole cõſſtent. Igit᷑ egreſ ſus eſt populus de tabernaculis ſuis, ut trã ſiret lordanẽ,& ſacerdotes qui portabãt d arcã fœderis pergebãt añ eũ. ngreſsisc; eis Iordanẽ,& pedibus eorũ in parte a- Ec.*4,c quę tinctis(HHIordanis aũt ripas aluei ſui tempore meſsis impleuerat)ſteterũt aquę deſcendentes in loco uno, et ad inſtar mõ tis intumeſcentes apparebant procul ab Adam urbe quę uocaturꝶ Edõ Juſc; adxlocum) latus Sarthan. quę aũt inferiores erant, in ma- re ſolitudmis(quod nunc uocatur mortij- um) deſcenderũt uſque quo ommno def- cerrẽt. Populus aũt incedebat contrarlor lericho dan,]& ſacerdotes qui portabãt arcam foderis dñi, ſtabant ſuper ſiccam humũ in medio lordanis accincti, omnisq́; po- pulus per arentem alueum tranſibat. ¶ Duo- Pſ. u 3.4 Ad. 7 ·f & ambulauerüt ueſtris, iuxtam ſignũ in Ifrael, ut rint uos f uolunt iſti lapides: dic eis: Cũ ris ſunt lapides iſti in monimentũ fil ũ. Fecerũt ergo fllij Iſ⸗ e, portantes de theũ, Heuęum& Pherezgũ, Gergeſcum ſim dñi, cum tranſiret eum, idcirco poſi jorũ Iſ⸗ merũ filiorũ Iſrael, ut ſit er uos. Et quando interrogaule⸗ lij ueſtri cras, dicẽtes: Quid ſibi reſpondebitis eis, De- fecerunt aquę lordanis ante arcam fœ de ti Ifrael, uſq; ad locum in quo caſtrametati t bi poſuerũt eos. Alios quoq; duo decun lapides poſuit loſue in medio lor- danis alueo ubiſteterunt ſacerdotes, qui portabant arcas fœ deris(dri.) bi uſq; in preſentẽ & ſunt i⸗ diem. Sacerdotes autẽ qui portabant arcamſtabant in Iordanis medio, donec omnia cõplerentur, quę 10 ſue, ut loqueretur ad populũ, pręceperat dũs. F&] dixerat ei Moytes. Feſtinauit ut que populus,& tranſijt. Cũc; tranſijſſent( oẽs, tranſiuit& arca dñi, ſacerdotes quo que pergebant ante populũ. Filij quoc Rubẽ,& Gad,& le, armati pręcedebant fratres ſuos fi Ifrael ſicut eis præceperat Moyſes, dimidia tribus Manaſ⸗ ios & 34 B quadraginta pugnatormumillia per tur- mas& cuneos incedebãt per plana atc; cãpeſtria urbis lericho. In die illo magni ficauit dñs Ioſue corã om̃i Iſrael, ut time rẽt eũ, ſicut timuerant Moyſen dum ad⸗ huc uiueret. Dixitq; ad eũ, Pręcipe ſacer dotib. qui portant arcã fœ dderis(d⁵) ut aſcendant de lordane. Qui precepit eis dicẽs: Aſcẽdite de lordane. Cũq; aſcẽdiſ- ſent portãtes arcã fœderis dñ& ſiccam humum calcare cœpiſſent, reuerſę ſunt a- quę in alueum ſuum,& fluebant ſicut an te conſueucrant. Populus autem aſce ndi de 4₰ t D ro aquas in conſpe ueſtro- EXOS4-C dñm A Fecitq; B 9 Iericho de Iordane decimo die menſis primi,& caſtrametati ſunt in Galgalis contra ori- entalem plagã urbis Iericho. Duodecim quoq; lapides, qs de Iordanis alueo ſum- pſerant poſuit Ioſue in Galgal s,& dixit ad filios Iſrael: Quando interrogauerint filij ueſtri cras patres ſuos,& dixerint eis:Quid ſibi uolunt lapides iſti: docebi- tis eos, atq; dicetis: Per arentem alueum tranſiuit Iſraẽl Iordanem iſtũ, ſiccante do minoꝓ deo noſtro aquas eius in conſpe⸗ ctu noſtro,) donec tranſiretis: ſicut fece rat prius in mari rubro, quod ſic cauit do nec tranſiremus: ut diſcant omnes terra/ rũ populi fortiſsimã dñi manũ, ut& uos timeatis Xdeum ueſtrum omni tempore. ¶ Curcunciduntur Iſratlitæ,& cele- brant Paſcha. Cap. V. P Oſtq́; ergo audierũt omnes reges A⸗ morrhęorũ, qui habitabant trans lor- danem ad occidentalẽ plagam& cuncti reges Chanaan, qui propinqua poſside- bant magna maris loca, qd ſiccaſſet dñs fluenta Iordanis coram filijs Iſraẽl donec tranſirent, difſolutũ eſt cor eorũ,& non remanſit in eis ſpiritus, timentiũ introitũ filiorum Iſraẽl. Ro tempore ait dñs ad lo ſue:Fac tibi cultros lapideos,& circun- cide ſecundo filios Iſraẽl. Fecit quoq;) quod iufferat dñs,& circãcidit filios Iſ- raẽl in colle pręputiorum. Hęc aũt cauſa eſt ſecundę circunſionis, Omnis populus qui egreſſus eſt de Ægypto generis ma- ſculini, uniuerſi bellatores uiri, mortui ſunt in deſerto per longiſsimos uię circui tus, qui omnes circunciſi erant. Populus aũt qui natus eſt in deſerto, per quadra- ginta annos itineris latiſsimę ſolitudinis incircunciſus fuit, donec conſumerentur qui non audierant uocem domini,& qui at non bus ante iurauerat ut loſtenderet eis ter C ram lacte& melle manantem. Horũ fllij in locũ ſucceſſerunt patrã,& circunciſi ſunt à loſue:quia ſicut nati fuerant, in prę putio erant, nec eos in uia aliquis circun ciderat. Poſtq́; autem omnes circunciſi ſunt, manſerunt in eodem caſtrorũ loco. donec ſanatentur. Dixitq; dñs ad loſue, Hodie abſtuli opprobriũ Mgypti à uo- bis. Vocatumq́; eſt nomẽ loci illius Gal- gala uſq; in pręſentẽ diem. Manſeruntq filij lſrael in Galgalis,& fecerunt Phaſe quartadecima die menſis ad ueſperum in &eſtribus lericho:& comederunt de frugi⸗ Ioſue: frugibus terrę die altero.(&)azymos pa nes,& polẽtam eiuſdem anni. Defecitq; manna poſtquã comederunt de frugibus terrę, nec uſi ſunt ultra cibo illo filij Iſia- el, ſed comederunt de frugibus pręſentis anni terrę Chanaan. Cum aũt eſſet loſue 8 in agro urbis Iericho, leuauit oculos,& uidit uirũ ſtantem contraſe, euaginatum tenentem gladium, perrexitq́; ad eum, et ait:Noſter es, an aduerſariorum: Qui re- ſpondit, Nequaq́;, ſed ſum princeps ex- ercitus dñi,& nunc uenio. Cecidit Ioſue pronus in terram,& adorans ait, Quid dñs meus loquitur ad ſeruum ſuum: Sol/ Ex.ze ue, inquit, calceamentum tuũ de pedibus tuis: Iocus enim in quo ſtas, ſanctus eſt. Fecitq; Ioſue ut ſibi fuerat imperatum. C Expug natur& deuaftatur le⸗ acho.(ae. VI. IEricho aũt clauſa erat atq; munita, ti⸗ more filiorũ Iſraẽl,& nullus egredi au- debat aut ingredi. Dixitq́; dñs ad Ioſue: Ecce dedi in manus tuas lericho,& re- gem eius, omnesq́; fortes uiros. Circuite urbem cuncti bellatores, ſemel per diem, ſic facietis ſex diebus. Septimo autẽ die ſacerdotes tollent ſeptem buccinas, qua- rum uſus eſt in Iubileo,& pręcedent ar- cam fœderis:ſeptiesq́; circuibitis ciuita- tem,& ſacerdotes clangent buccinis. Cũ que inſonuerit uox tubę longior atq; cõ ciſior,& in auribus ueſtris increpuerit, conclamabit omnis populus uociferatio- ne maxima,& muri funditus corruent ci uitatis, ingredienturq́; ſinguli per locum contra quem ſteterint. Vocauit ergo lo- ſue filius Nun, ſacerdotes, et diæit ad eos, Tollite arcam fœderis,& ſeptem alij ſa- cerdotes tollant ſeptem Iubilęorũ bucci- nas,& incedant ante arcam dñi. Ad po- pulum quoq; ait, Ite,& circuite ciuitatẽ armati pręcedẽtes arcam dñi. Cumq; lo ſue uerba finiſſet,& ſeptem ſacerdotes ſe- ptem buccinis clangerent ante arcam ſœ deris dñi, omnisq; populus pręcederet omnisi armati] exercitus, reliquũ uulgus arcam pcederet ſequebatur, ac buccinis omnia concrepa armatus bant. Pręceperat aũt Ioſue populo, dicẽs, Non clamabitis, nec audietur uox ur̃a, neq; ullus ſermo ex ore ueſtro egrediet᷑: donec ueniat dies, in quo dicam uobis: Clamate et uociferamini. Circuiuit ergo arca dñi ciuitatem ſemel per diem,& re uerſa in caſtra, manſit ibi. Igitur loſue de nocte cenakeeafum Mtecnmt wügaim k. inm Bancaln dweliold rr egri Hai tui eſt Ifraẽl:non poteris ſtare coram ho-. C ſtibus tuis, donec deleatur ex te qui hoc D cõtam inatus eſt ſcelere. Accedetisq; ma ne ſinguli per tribus ueſtras& quamcun que tribũ ſors inuenerit, accedet per co- gnationes ſuas,& cognatio per domos, domusq; per uiros. Et quicunq; ille in hoc facinore fuerit deprehenſus, combu- retur igni cum omni ſubſtantia ſua: quo- niã pręuaricatus eſt pactũ dñi,&ʒ fecit ne phas in Ifrael. Surgens itaq; loſue mane, applicuit Iſraẽ pertribus ſuas,& inusta eſt tribus luda. Quę cũ iuxta familias ſu as eſſet oblata, inuenta eſt familia Zare. Illam quoq; per domos offerens, reperit Zabdi: cuius domũ in ſingulos diuideus uiros, 1uenit Achã filiũ Charmi, filij Zab di, filij Zare de tribu luda. Et ait loſue ad Achan: Fili mi, da gloriam dño deo Iſ rael,& confitere, arq; indica mihi quid feceris, ne abſcondas Reſponditq; Achã Ioſue,& dixit ei, Vere ego peccaui dño deo Ifraei,& ſic& ſic feci. uidi em̃ inter ſpolia palliũ coccineum ualde bonum, et ducentos ſiclos argenti, regulamq; aureã quinquaginta ſiclorũ,& cõcupiſcens ab ſtuli,& abſcondi in terra cõtra medium tabernaculi mei, argentumq́; foſſa humo operui. Miſit ergo Ioſue miniſtros, qui currentes ad tabernaculũ illius, repererũt cuncta abſcondita in eodem loco,& ar- gentũ ſimul.Auferentesq́; de tentorio tu lerunt ea ad loſue, et ad omnes fllios Iſra el,proieceruntq; ante dñm. Tollens itaq; Ioſue Achan filiũ Zare, argentũ& pal- liũ,& aureã regulã, fllios quoq́;& filias eius, boues& aſinos& oues, ipſumq́; ia bernaculũ ct cunctã ſupellectilem:(& o- mnis Ifrael cũ eo)dux erunt eos ad Val- lem Achor, ubi dmcit Ioſue: Quia turba- ſti nos, exturbet te dñs in die hac Lapi- dauitq; eũ omnis Iſrael:& cuncta quę il- lius erant, igne conſumpra ſunt. Congre/ gaueruntq; ſuper eũ aceruũ magnũ lapi- dũ. qui permanet uſq; in pręſentẽ di?. Et auerſus eſt furor dñi ab eis. Vocatã q;? nomẽ loci ilſiꝰ, uallis Achor, uſq; hodie. ¶ Capitur urbs Hai una cum rege elus. Cap. VIII. Ixit aũt dñs ad loſue, Ne timeas, ne- que formides, tolle tecũ omn? multi- tudinem pugnatorã,& conſurgens aſcẽ- de in oppidũ Hai. ecce tradidi in manum tuam regem eius& populum, urbemq;, & Ioſue. & terram. Faciesq; urbi Hai,& regiĩ e⸗ ius, ſicut feciſti Iericho& regi illius: Sup. 1 prędam uero,& omnia ammantia diripie tis uobis:pone inſidias urbi poſt eã. Sur. rexitq; loſue,& omnis exercuus bella- torũ cũ eo, ut aſcenderent in Hai,& ele⸗ cta triginta millia uirorũ fortiũ miſit no- cte, pręcepitq; eis, dicens, Ponite inlidi- as poſt ciuitatẽ, nec longius recedatis,& B eritis oẽs parati. ego aũt,& reliqua mul- titudo, quę mecũ eſt Faſcendemus ex ad uerſo contra urbẽ. Cumq; ex erint con,/accede tra nos, ſicut ante fecimus, fugiemus,& inls terga uertemus, donec perſequttes ab ur be iongius protrahant᷑, puabant em nos fugere licut prius. Nobis ergo fugientib. & illis perſequentibus, cõſurgeiis de in- ſidijs,& uaſtabitis ciuitatẽ, traderq; eam dñs ueſter in manus ueſtras. Cũq; ceperſ tis, ſuccendite eam,& ſic oia facietis ut utbem iuſsi. Dimiſitq; eos,& perrexerũt ad lo- cũ inſidiarũ, ſederuntq́; inter Bethel& Hai, ad occidentalẽ plagã urbis Hai, lo- ſue aũt nocte illa in medio manſit popu- li, ſurgensq; diluculo recẽſunt ſocios,& aſcẽdit cũ ſenioribus in fronte exercitus, 2 uallatus auxcilio pugnatorũ. Cumq; ue- C niſſent,& aſcendiſſent ex aduerlo cinita tis, ſteterunt ad feptẽtrionalẽ urbis plagã, inter quã& eos erat uallis media. Quin- que aũt millia uiros elegerat,& poſue, rat in inſidijs inter Bethau]& Hat ex Bethel occidentali parte eiuſdẽ ciuitatis, omnis V uero reliquus exercitus ad aquilonẽ aciẽ dirigebat, ita ut nouiſsimi multitudinis occidentalẽ plagã urbis attingerẽt. abijjt ergo loſue nocte illa, et ſtetit in uallis me dio. Quod cũ uidiſſet rex Hai, feſtinauit mane,& egreſſus eſt cũ omni exercitu ci uitatis, direxitq; aciẽ cõtra deſertũ igno rans quod poſt tergũ laterẽt inſidię, Ioſue uero, et omnis Iſrael ceſſerunt loco, ſimu lantes metũ,& fugientes per loluudius uiã. At illi uociferantes pariter,& ſe mu- tuo cohortantes, perſecuti ſunt eds. Cum que receſsiſſent à ciuitate,& ne unus qui D dẽ in urbe Hat& Bethel remãſiſſet„qui non perſequeret᷑ Iſrael(ſicut eruperãt a- perta oppida relinquentes, dixit dñs ad Ioſue, Leua clypeum qui in manu tua eſt contra urbẽ Hai, quomã tibi tradã eam. Qumq eleuaſſet clypeũ ex aduerſo ciui tatis, inſidię quę latebant, ſurrexerunt cõ feſtim,& pergentes ad Euitaſigcepenne 4 M —— aai Pallterloin Ten nttidetn de anchlk ame wrläſlſn de Akrnrirgui nrutalmin peim ud e Prrnerü W mdſpci M dhüthal ime mäutbän ir uneä He inm m annei lu nen upeidol R Lcpri e anerani ma ennedb igipemn an⸗ ur dücauit ete Panmmeße in möbwiuci a. dettminele l e ſinit e lülpe ie lg aciie n hisden 2 DKtddm a hpünd Knadtesg.. egeina biasbü„ Ninpm E⸗ kminn 3 chernl üde 4 onn.. üda d b k. . terram Rdanue taboge Xii; lo Sa3 abinne ö he e rü cäeo ee lde Itriit. . r n6 n un kat 3 eLep pr atäne boſtcu am cn ll dosp mn 3 do qu. N .due as no conti ut Aenia nosſia ah rageai Wmu 9 4 c ongus an erbatgä ete icu a uepantm & 11 ,& u lcond ueſter m wtienate fucca. dekta Cig, Mlecel a 31 .Dmi 4 Kaidin nſig Lendga⸗ p I ar Ar 1 1 5 4 um dal ¹ Moi uthe dtnot an dduukh,. rgensc u dtauag Saff— 1 tecäutt aut 2 uüwnean 2n d A mcri. Oug,, bet* atherpen — te romüntdi dui aest ulbmeülh autmi ant 1 mt asst elegeat a inſich a Betaid 9 rr. 3 3 e 4 e tusadanntei tebat, act ubin minat denalt ug bbninai 9. loluen en etlteitnolne Quod ui trexRajfam, „ eg an cäomniann 8, dire am icömaceim duodp ate kretunlbee 1 99 9 et omr manceſſenatben e metün uns jentespanchule tilliu uin spaniae bhorta man em lunme ceſsit aunt itne dmewau rbeß ihthel inſs erſecu Anmtel(ſdonenyn oppid ug en-hich Lemn ahr quimmmt 1 aurb? mätbiradin peleu an eüexabali m(ohe ans una 4 1 1 5 7 E pe auss leu F FNX. 10* d De 27 3-. holocau⸗ Hai & ſuccenderunt eam. tis quiperſequebant Io ller⸗ uidentes fumũ urbis ad cœlum uſq́; con⸗- replicauit Ioſue. Virxi autem ciuita in legis uolumine. 78 Nihil ex his quę Moy ſue, reſpiciẽtes& ſes iuſſerat, reliquii intactum, ſed uniuerſa coram omni multitudine Ifra- ere, non potuerũt ultra huc 1llucq el, mulieribus ac paruulis& aduenis ſcendere, P 2 diffuge rant kugam,& tẽdebant adiſ olitudinem, contra perſequẽtes fortiſsime reſtitiſſent. & omnis Iſfrael quod ca- ciuitas,& fumus urbis aſcende⸗ vidensq; loſue pta eſſe ret, reuerſus percuſsit uiros Hai. Siqui, E& illi qui ceperant& ſuccẽderant ciuita magni maris, hi quoq; qui medios xta Libanũ, Hethęus& Amorrhę'“, Cha Cũ ergo ex utraq; naneus, P herez eus, Heuęus& lebuſcus, ita ut nullꝰ de congregati ſun pariter, ut pugnarẽt con⸗ tem, egreſsi ex urbe contra ſuos, hoſtiã ferire cœperũt. 3 parte aduerfarij cederent, re:preſertim cum hi qui ſimulaue⸗ inter eos morabantur. ¶ Gabaonitæ imponunt loſue G. hi⸗ lijs Iſrael. 1 Vibus auditis, cuncti reges trãs Ior- danem qui uerſabantur in montanis Siquidẽ& campeſtribus, in maritimis ac littore Cap. I X. A habitabant iu tanta multitudme faluaret᷑, reg? quoq́; ur tra Ioſue& Iſfrael uno animo, eademq́; bis Hai apprehenderunt uiuent?,& ob- ſententia. At hi qui habitabant in Gaba- tulerunt 1oſue. Igitur omnibusi qui lſtaelẽ ad deſerta tendentẽ fuerãt per richo& Hai: xc lecuti,& in eodẽ loco gladio corruenti- nterfectis on, audientes cuncia quę fecerat loſue, le allide cogitãtes tulerũt ſibi cibaria, ſaccos ueteres aſinis imponẽ bus. reuerſi fllij Iſrael percuſſerunt ciuita, tes, et utres uinarios ſciſſos atq; cõſutos. eodẽ die conciderãt calceamentaq; perantiqua quę ad indici à uito uſq; ad mulierem, duodecim millia um uetuſtatis pictacijs cõſuta erãt, induti tẽ. Erant aũt qui in hominum oẽëẽs urbis — Ioſue uero nõ ueteribꝰ* Hai. — ueſtimentis, panes quocp quos contraxit manũ, quã in ſublime porrexe portabant ob uiaticum duri erant,& in rat, tenens clypeũ, donec in oẽs habitatores Hai. Iumenta dam ciuitatis diuiſerunt ſi cut pręceperat dñs Ioſue. Qui ſuccendit urbe,& lecit eam tumulũ ſempiternũ:re- gẽ quoq; eius ſuſpendit in patibulo uſq; ad ueſperã& ſolis occaſum. Pręcepitq; Ioſue,& depoſuerũt cadauer eius de cru ce:proieceruntq; in ipſo introitu ciuita⸗ tis:congeſto ſuper eũ magno aceruo lapi Iofl poſsimus fœdus Ioſue, Serui, inqutũt, tui ſumus. Quibus ie ait, Quinã eſtis uos: aut unde ueni- terficerentur fruſta cõminuti, perrexeruntq́; ad loſue aũt& prę qui tunc morabatur in caſtris Galgalę, et bi filij Iſrael, ſi⸗ dixerunt ei, atq; ſimul omni Iſraeli, De terra longinqua uenimus, pacẽ uobiſcum facere cupientes. Reipõderũtq; uiri Ifra- el ad eos, atq́; dixerũt, Ne forte in terra quę nobis ſorte debetur, habitetis.& nõ inire uobiſcũ. At illi ad B dũ, qui permanet uſq; in preſentẽ diem. ſtis: Reſpõderũt, De terra lõginquaual- Tunc ędificauit Ioſue altare dño deo Iſra de, uenerunt ſer elin monte Hebal, ſicut pceperat Moy Audiuimus em̃ famã potẽtię eius, cuneta ſes famulus dñi filijs Iſrae in uolumine legis Moyſt, Altare de lapi- dibus impolitis quos ferrũ nõ tetigit. ui tui in noĩe dmi dei tui. & ſcriptũ eſt quę fecit in M ypto. ii& duob-. regibus Num. ul⸗ Amorthęorũ ꝗ ſuerũt trãs lordanẽ Sehõ & regi Heſebõ,& Og regi Balanꝗ erat ĩ obtulit ſuper eoxholocauſtũ)dño, immo Afiaroth, dixerũtq́; nobis ſeniores,& Hauitq; pacificas uictimas. Et ſcripſit ſuꝑ oẽs habitatores lapides Deuteronomi legis Moyſi, od xcibaria ob lõgißimã uiã.& occurrite ille digeſſerat corãfilijs Iſrael. Omnis aũt eis,& dicite, Serui uri ſumꝰ, fœdus inite populus,&(oẽs) maiores natu, ac iudices ſtabãt ex utraq; parte arcę, conſpectu ſacerdotũ qui portabãt arcam fœderis dñi, ut aduena ita& indigena. Media pars eorũ tuxta montẽ Garizim, ducesq; nebiſcũ. En, pai ſumpſimus, nũc te nimia cõmi uimꝰ, nũc rupti &e medta iuxta montem Hebal, ſicut pre ceamtta quib. i ceperat Moyſes famulus cñi. Et primum in pedib. ob quidẽ benedixit populo Ifrael. Poſt hec ta ſunt,& pene penedictionis& male tur de cibarijs eorũ,& Os di nõ interro legit omnia uerba erant dictionis,& cuncta quę ſcriptarfuerant] gauerunt. IFe in ere nre, Tollite ĩ manib.. Lnrh 9 ueſtris ies qñ egreſsi ſumꝰ de do in mibus noſtris ut uenirem»ad uos, calidos ſicci facti ſunt,& uetuſta- nuti. utres uini nouos imple ſunt& ſoluti.ueſtes et cal nduimur,& quę habemꝰ longitudimẽ lõgioris uię tri⸗ cõſumpta. Suſceperũt igi citqʒ Ioſue cũ eis Peren. 2.Reg-n a 94 ——— —— * h ehoo“ ——-— ————— 4 eis D Gabaon & inito foœdere pollicitus eſt, ut non oc- ciderentur. principes quoq; multitudinis iurauerunt eis.Poſt dies aũt tres initi fœ-/ deris, audierunt quod in uicino habita- rent,& inter eos futuri eſſent. Mouerunt que caſtra flij Iſraẽl,& uenerunt in ciui tates eorum die tertio, quarum hęc uoca bula ſunt, Gabaon& Caphira& Be- roth& Cariathiarim. Et non percuſſe- runt eos, eo quod iuraſſent eis principes multitudinis in noĩe dñi dei Iſraẽl. Mur- murauit itaq; omne uulgus contra prin- cipes(Iſraẽl). Qui reſponderunt eis:Iura uimus eis in nomine dñi dei Iſraẽl.& id- circo non poſſumus eos contingere. Sed hoc faciemus eis.Reſeruentur quidem ut uiuant, ne contra nos ira dñi concitetur ſi peierauimus*: ſed ſic uiuant, ut in uſus uniuerſę multitudinis ligna cędãt, aquas que comportent. Quibus hęc loquenti- bus, uocauit Gabaonitas Ioſue,& dixit eis: Cur nos decipere fraude uoluiſtis ut diceretis: Procul ualde habitamus à uo- bis, cũ in medio noſtri ſitis: Itaq; ſub ma ledictione eritis,& non deficiet de ſtirpe ueſtra ligna cędens, aquasq́; comportãs in domũ dei mei.Qui reſponderunt, Nũ- ciatum eſt nobis ſeruis tuis quod promi- ſiſſet dñs deus Moyſi ſeruo ſuo ut trade⸗ ret uobis omnem terram,& diſperderet cunctos habitatores eius. Timuimus igi- tur ualde,& prouidimus animabus no- ſtris. ueſtro terrore compulſi,& hoc cõ- ſilium iniuimus, nunc aũt in manu tua ſu- mus:quod tibi bonũ& rectũ uidetur, fac nobis. Fecit ergo loſue, ut dixerat,& li- berauit eos de manu filiorũ Iſraẽl, ut nõ occiderentur. Decreuitq; in illo die eos eſſe in miniſterio cuncti populi& alta- ris dñi, cędentes ligna& aquas compor- tantes, uſq; in preſens tẽpus, in loco quẽ dominus elegiſſet. C(epit Ioſue quinque reges oppu- Cnantes Gabaon, ſole in 25 immoto.(ap. X. A 0) Veę cum audiſſet Adoniſedec rex Ie Iuſalem, quod ſcilicet cepiſſet Ioſie Hai,& ſubuertiſſet eam(Sicut em̃ fece/ rat Iericho& regi eius, ſic fecit Hai,& regi illius)& quod transfugiſſent Gaba- onitę Iſraẽl.& eſſent fœderati eorum, ti/ mnit ualde. Vrbs em̃ magna erat Gaba- on.& una ciuitatũ regaliũ,& maior op⸗ pido Hai, omnesq; bellatores eius fortiſ- 4 Ioſue. ſimi. Miſit ergo Adoniſedec reꝝ Ieruſa- lem ad Onam regẽ Hebron,& ad Pha- b ran regem Ierimoth, ad Iaphia quoq; re gem Lachis,& ad Dabir regem Eglõ, dicens: Ad me aſcendite,& ferte pręſidi- um, ut expugnemus Gabaon, quare trãſ- fugerit ad Ioſue,& ad filios Iſrasl. Con- gregati igitur aſcenderunt quinq; reges — Amorrhęorã:rex Ieruſalẽ, rex Hebron, rex Ierimoth, rex Lachis, rex Eglon, ſi- mul cũ exercitibus ſuis,& caſtrametati ſunt circa Gabaon, oppugnantes eã. Ha- bitatores aũt Gabaon urbis obſeſſę mi- ſerunt ad Ioſue, qui tuncmorabatur in ca ſtris apud Galgalam,& dixerunt ei: Ne retrahas manus tuas ab auxilio ſeruorum tuorum, aſcende cito,& libera nos, ferq; prefidiũ: conuenerunt em̃ aduerſum nos omnes reges Amorrhęorũ, qui habitant in montanis. Aſcendiiq; Ioſue de Galga lis,& omnis exercitus hellatorũ cum eo xuiri fortiſsimi.· Dixitq; dñs ad Ioſue, uiig Ne timeas eos: in manus em̃ tuas tradidi illos, nullus em̃ ex eis tibi reſiſtere pote- rit.Irruit itaq; Ioſue ſuper eos repente, to ta nocte aſcendens de Galgalis. Et con- turbauit eos dñs à facie Iſraẽl, cõtriuiiq; plaga magna in Gabaon, ac perſecutus eſt eos per uiam aſcenſus Beth horon,& percuſsit uſq; Azeca& Maceda. Cũqʒ fugerent filios lſraẽl.& eſſent in deſcenſu Beth horon, Dñs miſit ſuper eos lapides magnos de cœlo uſq; ad Azeca:& mor- tui ſunt multo plures lapidibus grandinis, quã quos gladio percuſſerant filij I ſrael. Tunc locutus eſt Ioſue dño in die qua tradidit Amorrhęũ in conſpectu flliorum Iſrael, dixitq; corã eis, Sol contra Ga- Iſa. 25 baon ne mouearis,& Luna contra Val- Bc, 40 lem Aialon. Steteruntq; Sol& Luna, do nec ulciſceretur ſe gens de inimicis ſuis. Nonne ſcriptũ e hdc in libro iuſtorũ: Stetit itaq; Sol in medio cœli,& nõ fe- ſtinauit occũbere ſpacio unius diei. Non fuit antea& poſtea tam longa dies, obe- diente dño uoci hominis,& pugnãte ꝓ Ifrael. Reuerſusq́; eſt Ioſue cum omni If ratl in caſtra Galgalę. Fugerant em̃ quin que reges, et ſe abſconderant in ſpelunca urbis Maceda. Nunciatumq́ eſt Ioſue quod inuenti eſſent quinq; reges latẽtes in ſpelunca(urbis) Maceda. Qui pręce- pit ſocijs,& ait: Voluite ſaxa ingẽtia ad os ſpelũcę.& ponite uiros lachaütſor aui clau- 6 4 ciũ güte, pererd u Walaanni ien kuinn Ghwray ahe deru e aplhänu gn 1 lrnia danbeo, en tim e tenmiipee mvatuih m ahn an a V lna ee rahlan aitame limn— bhan 5 — 1 1,b0.— b — — mi. Mit adO* Gabaon oſue. 359 eed D chuſos cuſtodiant: uos autẽ nolite ſtare, chis: quẽ percusit Ioſue cũ omni populo emLac ſed perlequimim hoſtes,& extremos q́i- eius uſꝙ; ad interneciont: Tranſiuttq́; de lcens:A, n que lugientiũ cędite, nec dimittatis eos Lachis in Eglon,& circũdedit atq́; ex- müt urbiũ ſuarã intrare pręſidia, quos tradi⸗ pugnauit edim eadẽ die:percuſsitq; in o- geritad n dit dñs deus in manuis ueſtras. Cęſis ergo re gladij oëẽs animas quę erant in ea iu- regatiig aduerſarijs plaga magna,& uſq; ad in⸗ xta oia quę fecerat Lachis. Aſcendit quo morrhe⸗ ternecionem pene cõlumptis, hi quun Iſra que cũ omni lſrael de Egłlõ in Hebrõ,& x lerim el effugere potuerunt, ingreſʒi ſunt ciui⸗ pugnauit cõtra eã: cepitq;,& percuſsit . 1..„...— H—. ulcũ ex na ade tates munitas. Reuerſusq; eſt omnis exer in ore gadij:regẽ quoq; eius,& oa op- ntciraa. li d 1 citus ad loſue in Maceda, ubi tunc erant pida regionis illuus. umuerfasc; animas natorsg, rndern caſtra, fani& integronumero: nullusc queę in ca kuerant cõmoratę:non reliquit dnt 3 wnutächä, cõtra fllios Iſraẽl mutire auſus eſt Pręce in ea ullas reliquias:ſicut fecerat Eglon, is apudt n mnennrät pitc; Ioſie, dicens, Aperite Os ſpeluncę. ſic fecit& Hebron cũcta quę in ea repe- naram Sut üneu& producite ad me quinc; reges qul in eheime gladio- Inde reuerſus in Pa. drum a 4 aninda ea latitãt. Feceruntqʒ miniſtri ut ſibi fue bir, cepit&d, atq; uaſtauit:teg? quoc ei ddc d Elteang auxerüt rat imperatũ:& radduxerunt ad eũ quin atq; Annis per Sreut oppida veicufait nnesrep lkcfaätna que reges de ſpelunca, regẽ leruſaſè: regẽ in ore gladij: non dimiſit in eu ullas reli- 8 Ar theeti git Hebrom regẽ lerimoth, reg? Lachis, re- quias: ſicut fecexat Hebron& Lebna& montan dhhg ui 1 cducti 8 Eglon. Humq; vadducui Jeſſent ac eũ, regib. earum, ſic fecit Dabir& regi illiꝰ. om mrn derni E uocauit omnes unos Iſrael, et ait adprin Percuſsit itàq; loſue oeẽm terrã montanã iril kon a hi h cipes exercitus qui ſecũ erant:Ite& po-& medianã atq; campeſtrẽ,& Aſedotli etimeas aatamm Saus 1 nite pedes ſuper colla regũ iſtorum. Qui cũ regib.ſuis. non dimiſit in ea ullas reli- 3. nullu anha ütbire cã perrexiſſcnt,& ſubiectorũ colla pedi quias, ſed omne quod ꝓirare poterat in⸗ 1 4 1 lruit ſt ape lpeteane bus calcarent, rurſum ait ad eos: Nolite terfecit, ſicut pręceperat ei dñs deus Iſra node aſe anhdie Gal 4 timere, nec paueatis, confortamini& e⸗ elà Cadesbarne uiq; Gaza. Oem terrã bauit et anach hean 1. ſtote robuſti:ſic enim faciet dñs cunctis Goſen uſq; Gabaon, uniuerſosq́; reges gamg un ben x rin dimicatis hoſtibus ueſtris aduerſum quosr dimica⸗& regiones earũ uno impetu cepit atq; bitis.] Percuſiq; Ioſue,& interfecit e⸗ uaſtauit. dñs em̃ deus Ifrael pugnauit pro eospet m. 1 3.. 3 niedeim, os, atq; ſupẽdit ſuper quinc; ſtipites, fus eo. Reuerſusq́; eſt cum omni Iſrael ad lo xcuſsitu 4 c llaadh erentſil Aa, g dlmite runtq; ſuſpenſi uſq; ad ueſperũ· Cumq́; cum caſtrorum in Galgala. th horo multlüpae 3 occumberet ſol. precepit ſocijs ut depo⸗ ¶ De bellat loſue labin& alios mul- gnos de anne ln Dhh nerẽt eos de patibulis. Qui depolſitos ꝓ- tos reger.(ap. XI. h ad Naccn, jecerunt inſpeluncã in qua latuerant,& Ve cũ audiſſet Iabin rex Aſor, miſit nuntmul agat lpildugud, iquos G bc raerm ltl nc loct aus oluecio nane lidit Ir maancenpenuine el dici apeiz belcnu! poſuerunt ſuper os eius ſaxa ingẽ᷑tia, que O. ad lIobab regẽ Madon,& adregem permanent uſq; in pręſens. Bodem die Semeron, atq; adl reg? Achſaph:ad reges Macedam quoq; cepit loſue,& percuf quoq; aquilonts, qut habitabant in mon ſit in ore gladij, regemq́; illius interfecit, tanis,& in planicie contra meridiẽ Ce- & omnes habitatores eius, nõ dimiſit in neroih, in cãpeſtrib. quoq;& regionib- nnemt en Lamennd en Altem paruas reliquias. Fecitq; regi Dor iuxta mare: Chananeũ quoc; ab o- Jialon aeui äm, Maceda ſicut fecerat regi Iericho. Trã- riente& occidẽte,& Amorrhęum atc uleilce an els ſeunmäſt ſiuit aüt cum omni ſrael de Maceda in Hethęũ ac Pherezęũ& lebuſeũ in mõ/ nineſct augxin lhwiüti Lebna,& pugnabat contra eam quã tra- tanis: Heueũ quoqʒ qui habitabat ad ra- it iag uniteliocuint didu dis cum rege ſuo in manus Iſrael: dices Hermon in terta Maſpha. Egreſ- nit occ zntt aciomibäi percuſſeruntꝙ urbẽ in ore gladij,& oẽs ſiq; ſunt oẽs cũ turmis ſuis, populus mul- antea un amkengh habitatores eius, non dimiſerunt in ea ul- tus nimis ſicut arena quę eſt in littore ma te cno an en Kup.4. las reliquias. Feceruntq; regi Lebnalſſi- ris, equi quoq́;& currus immenſę multi- 1.Reut mmiloltcmn cut fecerant regi lericho. De Lebna trã⸗ tudinis. Conuenerũiq; oẽs reges iſti in u- in caſtr euss ſiuit in Lachis cũ omni Iſrael:& exerci⸗ nũ ad aquas Merom, ut pugnarẽt cõtra regese inn erurupon tu per gyrũ diſpoſito oppugnabat eam. Iſrael- Dixitq; dñs ad loſue, Netimeas B „Mac e innng Tradidiiq; ds Lachris in manu(flliorũ) eos, cras em hac eadẽ hora ego tradã cẽs linuent abtuingteul Iſracl.& cepit eã die aliero, atq; percuſ. iſtos uulnetandos in conſpectu Iſrael, egès tuncae in acckeſ„ ũᷣt m ore gladij.oæmi; animã quę fuerat eorum ſubneruabis,& currus igne com- cis, R& U iie amigi 1 in ea, ſicut fecerat Lebna. Eo tẽpore aſcẽ bures. Veniiq́; loſue,& omnis exercitus lic a icsinuinne qi Horãtex Gazer, ut auxiliar etur La-(eius) cum eo aduerſus illos ad aquas Me c dal dus i 10 n —— ———— 8———-⅛ ——— 3 16 —— —ͤdͤhͤ22·, ——— 3— — Terræ diuiſio Ioſue. romſubito,& irruerunt ſuper eos, tradi⸗ nem fllijs Iſrat᷑ ſecundũ partes& tribus ditq; illos dñs in manu Iſracl. Qui per- ſuas, quieuit terra à pręlijs. cuſſerunt eos,& perſecuti ſunt uſq; ad Si ¶ Recenſentur nommatim reger quo: donem magnã& aquas Maſerephoth, percußsi: Ioſua. Cap. XII.„ campumq́; Maſphe, qui eſt ad orienta- Iſunt reges quos percuſſerunt fllij lſ lem illius partẽ.Itaq; percuſsit oẽs, ut nul raẽl,& poſſederunt terram eorum las dimitteret ex eis reliquias: fecit ſi⸗ trans Iordanem ad Solis ortũ, à torrente cut pręceperat ei dñs, equos eorũ ſubner Arnon uſq́; ad montè Hermon,& omnẽ uauit, currusq́; combuſsit igni. Reuerſus orientalem piagam quę reſpicit ſolitudi- que ſtatim cepit Aſor:& regem eius pex nem. Sehon rex Amorrhę orũ, qui ꝓhabi hubiau cuſsit gladio. Aſor em̃ antiquitus inter o⸗ tauit Jin Heſebon, dominatus eſt ab aro- mnia regna hęc principatũ tenebat. Per er, que ſita eſt ſuper ripam torrentis Ar- cuſsitq; omnes animas quę ibidem mo/- non,& medię partis in ualle, dimidięq; rabantur, nen dimiſit in ea ullas reliqui- Galaad, uſq; ad torrentem Ieboc, qui eſt C as, ſed uſcp ad internecionem uniuerſa ua terminus filiorũ Ammon.& à ſolitudine ait ſtauit, ipſamq́; urbemEperemit incẽdio. uſq; ad mare Ceneroth cõtra oriemem, Et omnes pex circuitum ciuitates, reges& uſ yᷓ ad mare deſerti, quod eſt mare ſal quoq; earſ cepit, percuſsit atq; deleuit, ſiſsimũ, ad orientalẽ plagam per uiã que a ſicut pręceperat ei Moyſes famulꝰ dmi. ducit Bethſimoth.& ab auſtrali parte q́ Abſq; urbibus quę erant in collibus& ſubiacet Aſedoth(uſq;) Phaſga. Termi⸗ mn tumulis ſitę, cęteras fuccendit Iſraẽi:u- nus Og regis Baſan, de reliquijs Rapha- nam tantũ Aſor munitiſs imam flãma cõ⸗ im, qui habitaun in Aſtaroth, et in Edrai, ſumpſit. Ommemq́; prędam iſtarũ urbiũ et dominatus eſt in monte Hermon, et in ac iumenta diuiſerunt ſibi fuij Iſraẽl, cun Salecha, atq; in uniuerſa Baſan, uſq; ad ctis nominibus interfectis./ Sicut pręce⸗, terminos Geſſuri,& Machati,& dimi- — at d Moyles loſue,& ille umuerſa comple- regis Heſebõ Moyſesfamulus dii,& ſ uit. non preterijt de uniuerſis mandatis, lij Iſrael percuſſerũt eos, tradiditq; terrã nec unum quidem uerbum quod iuſſerat eorũ Moyſes in poſſeſsionẽ Rubenitt, D algadper planittem Libani ſubter mon- Seir, tradiditq; eã loſue in poſſeſſionem omnes em̃ heilando cepit. Dñi enim ſen Rex lericho unis, rex Hai, quę eſt ex & non mererentur ullã clemẽtiam, ac pe chis unus, rex Eglon unus, rex Gazer u- rirent, ſicut pręceperat dñs Moyſi. In il⸗ nus, rex Dabir unus, rex Gader unus, rer 10 tempore uenit loſue,& interfecit Ena Herma unus, rex Hered unus, rex Lebna cim de montanis Hebron,& Dabir,& unus, rex Aduilam imus.rex Maceda u- Anab.& de omni monte Iuda& Ifrasl, nus, rex Bethel unus, rex Taphua unus, urbes eorẽ deleuit. Non reliquit ullum rex*† Opher lunus, rex Aphec unus, rex Hephet e ſirde 7„ Hi, 3 5 de ſtirpe Enacim, in terra flliorũ Iſral, † Saron lunus, rex Madan lunus, rex A. abio ciuitatibus Gaza,& Geth,& Azo ſor unus, rex Semeron, Xun', rex Acſaph Madon to, in quibus ſolũ relicti ſunt. Cepit ergo unus, rex Thenac unus, rex Maggedo Morod Ioſue omnè terram, ſicut locutus eſt dris unus, rex Cedes unus, rex JIechanã Car- ad Moyſen,& tracdidit eam in poſſeſio meli uus, rex Dor,.& prouincię Dorunꝰ, . nem. 1 1 8 diia ſerrey denn is Moyli feruoſuo, Ifita pręcepit dię partis Galaad,(&) rterminos ISehõ tauill A m fomadlte hrälenmer an dringüihd ne Na ahrdttittr une hlämanä puinenugn am näg hete i ſcätwcan attee gaiemaut aitt Ri m t⸗ icaäei Ed ättt. 1 Atcll fte iodene. in A tüdunet.. tutn. tdu 3 5 —, . -— le. nemüüli 1 luas, ouh n d.„Gune 4 3 d Chec a5 12 ln ee S in tn A nel n Wparaia translox rientae n edenen dem SLeh aa tepea aunin es Vrirgi on, I Mnc 8Ogn n mderei 1 duhae hain üdann nenthen cna, nüpgt duerain m ncs e WMai pa s ash S) emint, g Helt a i Feeturidä lfraelp aan iterüihe Na. z2.f ri Kle, agpfoſeäeitn Laudh t eiätntile, unt re meap quc'pae jlie a lortmialun npbgi it adincnoll, 8 mont ail jemnswuin t,nad aßt loſtenglänn dudelia ait tpemsiu. ntanist auff isupemit. Aſerot. oltudneans' Hether aute Amort Uhn s& Pl n Hfeurw düt.) Kleric aut tex ki, aa re Beil ant rex lewblaſe dron ur maerimothamwaa a üi 6 auih babitant Terræ diuiſio rex gentium Galgal unus, tex Therſa unus, omnes regestriginta unus. ¶ Terra promuſzionis diftribuutur ⸗ raelitis.(ap. XII I. xit dñs ad eũ: Senuiſti,& longęuus es, 2 1 IOlue ſenex prouectę q; ętatis erat, et di Terraq; latiſsima derelicta eſt, quę nec- qũ ſorte diuiſa eſt:omnis uidelicet Galilga Philiſtijm,& uniuerſa Geſſuri. A flunio turbido qui irrigat Egyptũ, uſc adter- minos Accaron contra aquilonem, terra Chanaã, quę in quĩq; regulos Philiſtiim duuiditur: Gazeos,& Azotios, Aſcaloni tas, Gethęos,& Accaronitas. Ad meridiẽ uero H euęi, oĩs terra Chanaan,& Maa ra Sidoniorum, uſq; Apheca& terminos Amorrhei, eiusq́; cõfinia. Libani quoch regio cõtra oriẽtẽ à Baalgad ſub monte Hermõ, donec ingrediaris Emath. Oĩm quihabitabãt)in monte à Libano, uſq; ad aquas Maſerephoth, untuuerſiq; Side- nij. Ego ſum qui delebo eos a facie filio- tis Iſtatt.ſicut pręcepi tibi. Et nunc diui- de terrã in poſſeſsionẽ nouẽ tribubus,& dimidię tribui Manaſſe, cũ qua Rubẽé et Gad polſederũt terrã: ſ quam tradidit eis Moyſes famulus dñi trãs fluẽ᷑ta lordanis, ad orientalẽ plagã · ab Aroer quę ſita eſt in ripa torrentis Arnõ, et in uallis medio, uniuerſaq; cãpeſtria Medaba, uſq; Di⸗ bõ,& cũctas ciuitates Sehõ regis Amor- rhei, qui regnauit in Heſebõ uiq; ad ter⸗ minos flliorã Ammon,& Galaad, ac ter- mmũ Geſluri& Machati,& oꝰm mon- tẽ Hermon,& uniuerſam Baſan, uſc; ad Salecha.omne regnũ Og in Baſan, qui re gnauit in Aſtarot& Edrai, ipſe fuit de reliquijs Raphaim: percuſsitq; eos Moy- ſes atq; deleuit. Noluerũtq; diſperdere fi lij Iſratl Geſſuri et Machati,& habitaue rũt in medio Iſrael uſq; in pręſentẽ diẽ. Tribui aũt Leui nõ dedit poſſeſsionẽ:ſed unar um mahae Nuat. b ſacrificia et uictimę dni dei Ifratl, ipſa eſt rex D texGatad ma und ake fedunusalm rex mll ree Be anster Tpiaſth, Oohe alger lokemme on un un labn'magtt, aus,re Wür wemmit tex· aru w b rerO vrex lſnl n u,e n one C eius hereditas, ſicut locutus eſt illi · Dedit ergo Moyſes poſſeſsionẽ tribui flliorum Rubẽ iuxta cognationes ſuas. Fuiiqq́; ter minus eorũ ab Aroer, quę ſita eſt in ripa torrẽtis Arnõ,& in ualle eiuſdẽ torrentis media: uniuerſam planitiẽ, queę ducit Me rũ quę ſunt in cãpeſtrib. Dibõ quoq;‚et Bamothbaal& oppidũ Baalmeõ,& Iaſ ſa,& Cedimoth,& Mephaath,& Caria thaim 3 Ioſue. 80 thaim,& Sabama,& Sarat haſar in mõ- te cõuallis, Bethphogor et Aſedoth, Phaſ ga& Berthieſimoth,& os urbes cam⸗- peſtres, uniuerſaq; regna Sehon regis A- morrhęi, qut regnauit in Heſebon, quẽ Num. zt. 3 percuſsit Moyles cũ principibus Madi- an: Heueum,& Recen,& Sur,& Hur,& †Rebe]duces Sehõ habitatores terrę Et Reba Balaam filiã Beor ariolũ ccciderunt filij Iſrael gladio cũ cęteris interfectis· Factus que eſt terminus finorũ Ruben lordanis fluuius.Hęc eſt poſſeſsio Rubenitarũ per cognationes ſuas urbiũ& uiculorũ. De-/ ditq; Moyſes tribui Gad& filijs eius per cognationes ſuas poſſeſsionẽ, cuius diu-= ſio eſt, Terminus lazer,& Oẽs ciuitates G Haad, et dimidiã partẽ terrę fllorũ Am mõ, uſq; ad Aroer quę eſt cõtra Rabba, & ab Heſebõ uſq;x Ramoth,)Maſphe et Ramath Betonim, et à Manaim uſq; ad terminos Dabir. in ualle quoq; Betharã,& Beth- nemra,& Socoth,& Saphõ reliquã par B rũ Iſrasl. Veniat ergo in partẽ hęredita⸗ tè regni Sehõ regis Heſebõ. huius quoq; finis, Iordanis eſt uſq; ad extremã pariẽ maris Cenereth trais Iordanẽ ad orienta- Eẽ plagã.hęc eſt poſſeſsio filiorũ Gad per familias ſuas(et) ciuitates,& uillę earum. Dedit& dimidię tribui Manaſſe, fllijsch eius iuxta cognationes ſuas poſſeſsionẽ, cuiꝰ hoc principiũ eſt. A Manaim uniuer ſam Baſan,& cũcta regna Og regis Ba- ſan,?sq; uicos Iair qui ſunt in Baſan. ſe-⸗ xaginta oppida,& dimidiã partẽ Gala- ad.& Aſtaroth,& Edrai urbes regni Og in Bafan, filijs Machir, filij Manaſſe di- midie parti flliorũ Machir iuxta cogna. tiones ſuas. Hanc poſſeſsionẽ diuiſit Moy ſes in cãpeſtribus Moab, trans Iordanẽ contra lericho ad orientalẽ plagam. Tri bui aũt Leui non dedit poſſeſsion. quo⸗ niam dñs deus Iſraèl ipſe eſt poſſeſsio e/ ius, ut lIocutus eſt illi.. C Caleb accipit poſſeſoionem. Cap. XIIII. Hoc eſt quod poſſederũt filij Ifrael in terra Chanaã, quã dederũt eis Elea- zar ſacerdos,& loſue filius Nun, et prin- cipes familiatũ per tribus Iſraet ſorte oĩa diuidentes, ſicut pręceperat dñs in ma- Num 14 d nu Moyſi, nouem tribubus,& dimidiæ um. 18, 6 daba(& Heſebõ, cũdosq; uiculos Fea- tribui Manaſſe. Duabus enim tribubus, & dimidię dederat Moyſcs trans lorda- nem poſſeſsionem abſq́; Leuitis, quia ni hil terxrę acceperunt inter fratres ſuos, ſed m 2 18 — — ——— ————-———— ————— E e ooooöoöo—— ——— 5 4— 5 ſ 8——„—— 12. 1.——— —————————— 3 8.. 5* 1——————————— 38 21 6 5 35 5 —- 2 8* 2 8 8 4—ſ“ 8 3 K 8 1.B e e ur.., ſh he e“ . Terræ diuiſio ſucceſſerũt in eorũ ᷣſucceſſerant Ilocã fflij Ioſeph in duas diuiſi tribus, Manaſſe& Bphram. nec acceperunt Leuitę aliã in terra pat⸗ tem, niſt urbes ad habitandũ,& ſuburba- na earũ ad alenda iumẽta& pecora ſua. Sicut pręceperat dñs Moyſt, ita fecerũt fllij Iſrael,& diuiſerunt terrã. Acceſſerũt itaq; fiiij luda ad Ioſue in Galgala, locu- tusq; eſt ad eũ Caleb filius Iephone Ce- nezeus. Noſti quid locutus ſit dms ad Moyſen hominẽ dei de me& te in Ca- desbarne. Quadraginta annorũ eram qñ miſit me Moyſes famulus dñi de Cades- barne, ut confyderarẽ terram, nunciauiq; C ei quod miht uerã uĩdebatur. Fratres au- tem mei qui aſcenderant mecũ, diſſolue- rant cor populi,& nihilominus ego ſecu meum tus ſum dũm deumEtuã. iuranitc; Moy Sup.. à ſes in die illo, dicens, T erra qnam calca- uit pes tuus, erit poſſeſsio tua,& filiorum tuorum in ęternum: quia ſecutus es dñm meum deum tuum. JConcef it ergo dis uitam mihi, ſicut pollicitus eſt uſq́; in pręſentẽ diem. Quadraginta& quinq; anni ſunt ex quo locutus eſt dñs uerbum iſtud ad Moyſen, quando ambulabat Iſrael per ſoltudmnem: hodie octogintaquinq; an⸗ norum ſum ſic ualens, ut eo ualebã tem- pore quando ad explorandũ miſſus ſum, lius inme temporis fortitudo uſq; ho- die perſeuerat, tam ad bellandum quàm ad gradiendum. Da ergo mihi montem iſtum quem pollicitus eſt dms te quoque audiente, in quo Enacim ſunt,& urbes magng atq́; munite, ſi forte ſit dñs mecũ, & potuero delere eos, ſicut promiſit mi- hi. Benedixitq; ei Ioſue, ⅜ tradidit ei Hebron in paſſeſstonẽ, atq; ex eo fuit He bron Caleb filio lephone Cenezeo uſc in preſentẽ diẽ: quia ſecutus eſt dñm deũ Iſrael. Nomẽ Hebron ante uocabatur Ca riat Arbe, Adam maximus ibi inter Ena cim ſitus eſt,& rerra ceſſauit à prelijs. C Tribus lIuda accibit ſortem.. Cap. XY. Gitur ſor: flliorum lude per cogmatio- nes ſuas iſta fuit, à termino Edom(ul⸗ que ad) deſertũ Sin contra meridtem,& uſq; ad extremã partem auſtralis plagę. mitiit eius à ſummitate marts ſalſiſs imi, et à Lingun eiu quę reſpicit meridis. Egre diturq; Contra aſcenſum ſcorpionis, Gæ pertrantit in Sina: aſcendirq; in Cade⸗⸗ barne,& peruenit in Eſron, aſc?dens ad X13;1 AdG 4 AT Ioſue. Addar,& circuiens Cariathaa, atq; in Cauca de pertranſiens in Aſemona,& perueni- ens ad torrenẽ Ægypti, eruniq; termini eius mare magnũ. hic erit finis mericha- ne plagę.· Ab oriente nero erit initiũ ma re ſalſiſsimũ uſq; ad extrema Iordanis. et ea quę reſpiciũt ad aquilonem à Lingua maxis uſq; ad eundẽ lordanis ftuuin, alcẽ ditq́; terminus in Beth⸗hagla,& tranſit ab aquiſone in Beth-araba, aſcendẽs ad Lapidẽ Boen,. filij Ruben,& tendens uf que ad terminos Debera de ualle Achor cõtra aquilonẽ reſpiciens Galgala, qug? ex aduerſo aſcenſionis Adõmim, ab au- ſtrali parte torrẽtis trãſit; aquas quę uo cantur Fons Solis,& erũt exitus eius ad Font? Rogel.aſcẽditq; perk cõuallẽ filij uallem Ennõ ex latere lebuſei ad meridiẽ, hęc eſt Ieruſalẽ,& inde ſe erigens ad uerticẽ montis, qui eſt contra Geennom ad occi dentẽ in ſummſtate uallis Raphaim cõtra aquilont, pertrãſit; à uertice mõtis uſq; adfontẽ aquę Nephthoa,& peruennt uſ que ad uicos mõtis Ephrõ: inclinaturq; in Balaa, qᷓ eſt Cariathiarim, id eſt, urbs ſyluarũ,& circuit de Balac cõtra occidẽ tẽ, uſq; ad mõtẽ Seir, tranſitq́; iusæta latus mõtis larim ad aqulonẽ in Cheslon,& deſcẽdit in Bethſames, traſitq; in Thã⸗ na,& peruenit cõtra aquilonẽ partis Ac carõ, ex latere, inclinaturq; Sechrona, & trãſit mõtẽ Baala, peruenitq́; in leb- neel,& magni maris, cõtra occidẽtè fine cõcludit.hi ſunt termini fliorũ luda per circuitũ in cognationib. ſuis. Caleb uero fliio Iephone dedit partẽ in medio fllio- rã luda, ſicut pręceperat ei dñs, Cariat⸗ D Arbe pris Enac ipſa eſt Hebrõ.¶ Dele/⸗ Iudub uitq́; ox ea Caleh tres filios Enac, Seſai & Ahimã& Tholmai de ſtirpe Enac. Atq; inde cõſcẽdẽs uenit ad habitatores Dabir, qᷓ prius uocabat᷑ Cariath-ſepher. i.ciuitas literarũ. Dixitq́; Caleb, Quiꝑ- cuſſerit Cariatſepher,& ceperit eam, da bo ei Axã flliã meã uxorẽ. Cepitq; eam Othoniel fllins Cenez frater Caleb iu- nior, deditq́; ei Axã filiã ſuã uxorẽ. Qui cũ pergerent ſimul, ſuaſa eſt à uiro ſuo ut peteret à patre ſuo agrũ, ſuſpirauitq́; ut ſedebat in aſino. Cui Caleb, quid habes, inqutt. At illa reſpõdit, Da mihi benedi- ctionẽ, Terrã auſtralẽ& arentem dediſti mihi, un ge& irriguã. Dedit itaq; ei Ca leb irtiguũ ſuperius& inferius. Hęc eſt poſſeſ +—+———ÿ—— i epenra V W ad Ganu a 86 kpugg. 0 27 1 Ue 1.) — ak enddi Aueret an tdlha arisuc 3 wnd 1 ihtemn ateuüt — acuilo Iunt pide I anegen eadter tra aqui iast ſc — n mi dliparte naes b ntur Fo aan 5 h ng ntẽ Rog ertn * 4 1 t 5 möexl wmttuit leruſaſe ntis, qu aen Cad,nh 3 n nGeenung tẽ in ſun le ulond, ahte ontä ag aduic Sottö: Saa, i uinmälce — ri E, uun Bürian „G onäinCheen, ddit in ind 8, näligan . derue aimraculchigen vexlat a h muuigkätn tälit mà ae, penenigul & man i cötocadih udit ht ans imtirlch ltũ mc e nb lus hn lephon un ar inmäht da ſicu umerteich n epfis E nant edtHebs0h ox ea 1ur esflios Vie himä 6. 1 ni delttyehg inde ct unn enitadtien t, q pri m af Cunbihh tas lltei inn icg Cand it Cari nn⸗ccyetten Axifll mtsor(Gihr miel ſt Wae kurli ediig helälticnitg rgerent aat ackiund era p dr dyilmm at mnaſi Was uieä t. Iti n Da ant ,Teni ans Lann 3 un ree Deluin mguült i das i Fras Gederothaim: uxbes quatuordecim tra orientè in Thanathſelo:& pertrãſit . Aüerieenin. 4 2 thor) Apra na. hęc eſt Dabir. Anab& lſtemo&A primogenito Manaiſe patri Galaad, qui G bron,& Sior · ciuitates nouẽ& uillę ea⸗-& filijs Hepher,& filijs Semida. ifiu ſunt 81 diuiſio Ioſue. 4 Tertee ſiuorũ Iuda per cognatio ruſalẽ nõ potuerũt fllij luda delere: hbie ofſelslo tq; cuitates ab extremis par tauitq; lebuſęus cum filijs Iuda in leruſa nes ſuas,ere D Iuxia terminos Edõ à lem uiq; in pręſentem diem. tibus üe bſeel& Eder& lagur,&( Sors Ephramm decermtux. Cap. XII. A merichcae ona,& Adada,& Cedes,(QuUeidlit quoq; ſors filiorũ loleph ab Cina,&& muman Ziph,& Telem,& lordane cõtra lericho& aquas eius, Ea ſor noua& Oarioih, Heſron, ab ortẽte, ſolitudo quę aſcẽdit de lericho PalotnAl Aman gama,& Molada, ad mõtẽ Bethel. et egredit de Bethel Lu ne 8 Ae& Haſſemon& Bethphe za. trãſitq; terminũ Archi, Ataroth,& 5 zie aerſual,G Beihſabee& Bazio deſcedit ad occidẽtè iuxcta terminu leph⸗ ler, B. a& lim& Eſem& Eitho leti, uſq; ad terminos Beihhorõ inferio- ia 523 Harma,& Siceleg& Me ris,& Gazer: fimuntix regiones eiꝰ ma- aad& 25 Lenlenna⸗Lebaoth Seli ri magno, pofſederũtq; klij loleph Ma⸗ demenage R emen. omnes ciuitates ui- naſſes& Ephraim. Et factus eſt termin & Aen 2& uille earũ.In campeſtribus filiorũ Bph raim per cognationes ſuas, et nime oa& Sarea& Aſena& Za- poſſeſsio eoru ctra ortente Atarothad⸗- dends Eunand& Taphua& Rna- dar uſq; Bechorõ ſuperiorè. Egrediütur noe Lmarſ& Adullã, Socho& A- que cöfinia in mare. Machmechath uero u, g. Saraim,& Adithaim& Gede⸗ aquilonè reſpicit.& circuit terminos c ööoöoo — 1 ——— —— 8 — Lra e ee & uille earũ · Sanan& Hadaſſa& M ag aboriẽte lanoe, defäeudf de 1; nein dalgad, Delean& Maſepha& lecthel. Ataroth& Naaratha,& peru— uni& Baſcath& Eglon, Chebbõ, richo egrediturq; ad Iordanè. De Ia- Penieman& Cethlis& Gideroth& phua pertraſit cõtra mare in uallè arundi Berndagon& Naama& Maceda: ciui neti, ſunic egreſſus— ſauuſii tates ſedecim,& unlę earu. Lf abana& mũ. hec eſt poſſeſsio nei— Mth rae Bther& Aſan, Jephtha& Efna& Ne im per—— rbes hiepataeſdüt ſib& Ceila& Achzib& Mareſa. ciui iſs Ephraim in medio poſt An nuh tates nouem& uille earum. Accaron cu rũ Manaſſe,& uille— M nderie⸗ uicis& unllulis ſuis. Ab Accaron uſq; ad cerũt filij Hphrain han—. dise, eerernsaenenalaceuindt Beireerrnanreraanr abenar ius. Azotus cum uicls 1 rral 3 — du uicis Seninane ſuis, ulq; C 1— tri deai eraßs aen ktem EK gypti& mare magnum ſortem.. X 8 enreetmfdeſe monte Samir& le/(eicht aũt ſors unbun anafete ipte 4 mher& Socoth& Danna& Cariathſen em̃ eſt primogenitus loſeph)Mac iui it ui habuit peſſeſ ionem m,& Olon& Gilo ciuitates un fuit uir pugnator, nat oſſeſ icne vuſg u earum. Arab& Ruma& Galaad et Baſan, 1& reliquis Hliori Ma Nun. as. d Eſaan& lanum& Bethaphua& Aphe naſſe iuxta familias ſulas flijs ediaer 6 ca, athmatha& Cariatharbe, hec eſt He ſuijs Helec,& füijs Eixiel,et filijs Sichẽ, „harmel& Ziph& lo fllij Manaſſe filij loſeph, mares, per ⸗ un aneöeſchdem&— Acca grationes ſuas. Salphaadh fee i Me Nu. 27. a. 36. a in, Gabaa& Thanna. ciuitates decẽ& pher, flij Galaad fuj AAaclare 1i5 a⸗ ville earum. Halliul& Bethſur,& Ge- naſſe nõ erãrfllij, ſed ſole. dua na dor, Mareth,& Bethanorh,& Blthecõ ſunt nemina. Maala 85 Noa et ſelaes ciuitates ſex& uillę earũ. Cariathbaal, Melcha& 1 hexla. anae in vene hec eſt Cariathiarim urbs ſyluarũ& A/ ſpectu Hleazari Haeaeloeis e 0 1 3 rebba, ciuitates duę& uillę earũ. In de- Nun,& principũ. dicctes: Rs pr dl ſerto, Betharaba. Meddin& Sachacha: permans Moyſt, ut daret nobis po e 30 28 & Neblan& ciuitas ſalis& Engaddi, in medio fratrã noſtror Dediig,* ſne⸗ ciuitates ſex,& uille earũ Hlũt ſimul cen. imperiũ dñi polletienetn meee knr n tũ quindecim.Iebuſũ ahtablaa re1e pr̃is earũ · Et ecicensf Pie Beueut: 3 Terræ diuiſio decẽ, abſq; terra Galaad& Baſan trans Iordanẽ. Filię em̃ Manaſſe poſſederũt hę reditatẽ in medio fiiorũ eius. Terra autẽ Gailaad cecidit in ſortẽ filiorũ Manaſſe, qui reliqui erãt. Fuiiq; terminꝰ Manaſſe ab Aſer, Machmathath, qᷓ reſpicit Sichẽ, & egredit᷑ ad dexterã inxta habitatores fontis Taphuę.Etem̃ in ſorte Manaſſe ce/ ciderat terra Taphuę, quę eſt iuxta ter- minos Manaſſe filiorũ Ephraim Deſcen ditq; termin uallis arũ dineti in meridiẽ torrẽt:s ciuitatũ Ephraim, quę in medio funt urbtũ Manaſſe:terminus Manaſſe ab aquilone torréẽtis, et exitus eius pergit ad C mare, ita ut poſſeſsio Ephraim ſit ab au- ſtro, et ab aqlone Manaſſe, ui utrãq; clau dat mare,& cõiungant᷑ ſibi in tribu Aſer ab aquilone,& in tribu Iſſachar ab oriẽ- te. Fuitq; hęreditas Manaſſe in iſſachar & in Aſer, Bethſan& uiculi eius, et Ieb naã cũ uiculis ſuis,& habitatores Dor cũ oppidis ſuis, habitatores quoq; Endor cũ uiculis ſuts, ſimiliterq; habitatores Tenac cũ uiculis ſuis,& habitatores Mageddo cum uiculis ſuis,& tertia pars urbis No pheth. Nec potuerũt filij Manaſſe has c citates ſubuertere, ſed cœpit Chananęus iſta habitare ĩ terrarſua Poſiq́; aũt cõualue rũt filij lirat᷑l,ſubiecerũt Chananęos, et le cerũr ſibi trbutarios, nec ĩterfecerũt eos. Eocutiq; ſunt filij loſeph ad loſue, et dixe rũt: Quare dediſti mihi terrã in poſſeſsio nẽ fortis& funiculi uniꝰ, cũ ſim tatę mul titudinis,& bñdixerit mihi dñs: Ad ôs Ioſue ait: Sipopulꝰ multꝰ es, aſcẽde in ſyl uã,& ſuccide tibi ſpacia in terra Phere- gi& Raphaim: quia anguſta ẽ tibi poſ ſeſio mõtis Bphraim. Cui reſpõ derũ fi- lij loſeph, Nõ poterimꝰ ad mõtana con⸗- ſcẽ᷑dere, cũ ferreis currib. utãt᷑ Chananei, qui habitãt in terra cãpeſtri, in qua ſitę ſunt Bethſan cũ uiculis ſuis, et lezrael me diã poſidẽs uallẽ. Dixitq; Ioſue ad domũ Ioſeph& Bphraim& Manaſſe Populꝰ multꝰ es magne fortitudinis, nõ habebis ſortẽ unã, ſed traſibis ad montẽ,& ſucci- des tibi, atq; purgabis ad habitandã ſpa cia,& poteris ultra procedere, cũ ſubuer teris Chananęum, quem dicis ferreos ha- bere currus,& eſſe fortiſsimum. ¶ Rccipit Benianun poſſeßionem ſuam. Cap. XVIII. A(Ongregatich ſunt omnes ſilij Iſrael in Silo, ibiq; xerunt tabernaculum teſti⸗ Ioſue. teſtimonij.& fuit eis terra ſubĩecta:Re manſerant aũ t filiorũ Iſraẽl ſeptẽ tribus, quę necdũ acceperant poſſeſsiones ſinas. Ad quos Ioſue ait: Vſq; quo marcetis ig nauia,& nõ intratis ad poſsidendã terra, quam dñs deus patrũ neſtrorũ dedit uo⸗ bis: Eligite de fingulis tribubus ternos uiros, ut mittam eos,& pergant atq; cir cumeant terram, et deſcribant eam iuxta renun runt Fnumerum Juniuſcuiuſq; multitudinis, re terminna ferantq; ad me quod deſcripſerint. Diui dite uobis terram in ſeptem partes: ludas ſit in terminis ſuis ab auſtrali plaga, et do mus Ioſeph ab aquilone, mediã inter hos terrã in ſeptẽ partes deſcribite, et huc ue nietis ad, me, ut corã dño deo ueſtro mit- tam uobis hic ſortem: quia non eſt inter ues pars Leuitarum, ſed ſacerdotium dũñt, eſt eorum hęreditas. Gad aũt& Ruben, & dimidia tribus Manaſſe iam accepe⸗- runt poſſeſsiones ſuas trans Iordanem ad orientalem plagam, quas dedit eis Moy- ſes famulus dñi. Cumq; ſurrexiſſent uiri, ut pergerent ad deſcribendam terrã, prę- cepit eis Ioſue, dicens: Circuite terra,& deſcribite eam, ac reuertimini ad me, ut hic coram dño deo neſtro, in Stlo mittã uobis ſortẽ. Itaq; perrexerunt,& luſtran tes eam, in ſeptem partes diuiſerunt, ſcri⸗ bentes in uolumine. Reuerſiq; ſunt ad lo ſue in caſtra Slo, Qui miſitſortes coram dño in Silo, diuiſitc; terrã filijs Iſrael in ſeptem partes. Et aſcendit ſors prima flli- orã Beniamin per familias ſuas, ut poſi- derent terrã inter filios Iuda& filios lo- ſeph. Fuiiq; terminus eorum cõtra aqui- lonem à Iordane, pergens iuxta latus le- richo ſeptentrionalis plage,& inde con- tra occidentem ad montana conſcendès, & perueniens ad ſolitudinem Bethauen, atq; pertranſiens iuxcta Luzam ad meri- diem, ipſa eſt Bethel, deſcenditq́; rin A- Ataroth ſtaroth]IAddar in mõtem qui eſt ad meri diẽ Bethhoron inferioris. Et inclinatur circuiens contra mare ad meridiẽ mon- tis, qui reſpicit Betlihoron contra Afri⸗ canum, ſimtq; exitus eius in Cariathba- al, quę uocatur& Cariathiarim, urhẽ fi⸗ liorum Iuda. hęc eſt plaga cõtra mare ad occidentem. A meridie aũt ex parte Ca⸗ riathiarim egrediturtermincõtra mare, & peruenit uſqʒ ad fontem aquarũ Ne- phtoa. Deſcenditq in partẽ montis qui reſpicit uallem filiorũ Ennom:& eſt con tra i nnpe eni dl 8 e kala e tränn t a Aömram. 1 pmrcxer nie pnne— rleictwng dn M(ohn 4 dAren n. anil e tanmaadd 1 uiuugm e trhehitt dm inanicle Ftarune e tandlant u ngrrr e auächän elad dn 1 Mhächlate 5 väii caen Rran anidtn 2 2 4 ue. manſerzg n tenl Terræ diuiſio Ioſue. 7 8 2 Aneca viad era ſeptẽtrionalẽ plagã in extrema parte tem in finẽ Cheſelethabor„& egreditur dque el n ne nallis Raphaim, deſcenditq; in Geennõ ad Dabereth, aſcẽdit q; cõtra laphie. Et manin d, e eew det, ualHls Bnnon,) uxta latus lebu⸗ inde pertrãſit uſq; ad oriẽtalẽ plagã Geih quam qã 2 uuh— eiad auſtrã,& peruenit ad fontẽ Rogel, hepher& Tacalin.& egredi in Rem⸗ g 8: Big n irt 1 tranſtens ad aquilonẽ,& egredics ad En mô, Amihar& Noa. Et circui ad achui lros tn a Buü ndn ſcmes⸗id eſt, lontẽ ſolis& pertranſit uſ; lont Hanathõ: ſuniq; egreſſus eius allis umennt, e 1 ad tumulos, qui ſunt è regione alcẽ᷑ſus A lephihael& Cateth& Noalol& Seme ſa numenuj dintun P qõmim, deſcendite; AbenboenT id eſtla rõ&† ledaba let Bethlehẽ, ciuitates du eranecp 4 lichana pidẽ Boen Rij Ruben,& perträlit e la⸗ cum,& uilię earũ. Hęc eſt hęreditas trib. ite vodis ae n tere aquilonis ad cãpeſtria, deſcẽdii c in fiiorũ Zabulõ per cognationes luas; ur⸗ rintem AMvexan anitiẽ,& prętergredis cõtra aqullone bes,& uiculi earum. Iſlachar egreſſa eſt us loſ 1 bnnn Bethhagla: lunic exitus eius contra lin⸗ ſors quarta per cognationes ſuas:fuitq; e- mäinſ i idradu uã maris ſalſiſsimi ab aquilonesin fine ius hęreditas lezrael G& Caſalochn& Su⸗ Son je ule tßs 8 ad, Iordanis ad auſtralẽ plaga, qut eſt termi⸗ ne& Hapharai s xsenõ& Anaharath etadt Cntdns, nus illius ab oriẽte.hęc eſt poſſeſsio fllio& Rabboth ⅜ Ceſiõ, Abes,& Rameth muobis ene ddeͤrin rũ Beniamin per terminos ſuios in circui⸗& Engamim et Enhadda& Bethpheſes. Span lneinis tu et lamilias ſuas. Fuerĩ io; ciuitates ei?, Et peruenit terminꝰ ei“ uſq; IThabor& eorum. dünt jericho& Bethhagla& uallis Caſis, Be Seheſima et Bethſemes, erdtq; exitus elꝰ dimidi üiäh tharaba& Sgamaraim& Bethel et Auim Iordanis ciuitates ſedecim, et uillę earũ. nt poſſet ud dun& Aphara et Ophera, uila Hemona& Hec eſt poſſeſsio fil: orũ ſſacharꝑ cogna jentalen ztanlun Ophnss et Gabec, ciuitates duodecim& tiones ſuas, urbes,& uicuii earũ. Cecidit famulu uttza uille earũ. Gabaon& Rama et Beroth et q́; ſors quinta ribui filiorũ Aſer pex co- dergere awend uneaan, Meſphe,& Caphara& Amoſa et Recẽ, gnationes ſuas, fuuć; termin' eoru Hal- ditee a WWantahi Iarephel& Tharela& Sela, Eleph& cath et Chali& Betè et Axaph et Elme- cnbite mrCrana Iebus, quę eſt leruſa, Gabaath& Cari⸗ lech et Amaad ei Meſſal.& perueni uſq; ecoran n ammnit ath, ciultates quatuordecim, d uill ea- ad Carmelũ maris& Schor et Labanath. bis oni ackt Rüte rum. Fueruniq; omnes ciuitates uiginti Ac reuertit᷑ cõtra orlèt? Bethdagõ,& g⸗ eamin neremma ſex. Hęc eſt pofſeſsio filiorum Beniamin trälit uſc Zabulõ& uallẽ lephtahel c5 mesint an mesdümng iuxta famihias ſuas.. tra aquitonè in Bethemec et Nehiel. E⸗ in caſt 3 lanzin CITnbubus gimeõ, Zabuld, Machar&xc. grediturq; ad Ieuâ Cabul. et Abrã et Ro- om St imütdnn honeſta poſſeßßio datur. Cap. XI. hob et Hamõ et Cana, uſq; ad Sidonk ma den ze-. Pteräciälun NT egreſſa eſt ſors lecunda flliorã Si⸗ gnã⸗ reuertiiq; in Horma uſc; ad cinitatẽ d Dan ad tcendtnpin& Umeon per cognationes ſuas, fuit T hę⸗ munitiſsimã J yrũ,& uſq; Hoſa, eruniq; Beniat n milin ſaxon reditas eorũ in medio poſſeßionis filiorũ exitꝰ eius in mare de funicino Achziba enrterr anit icsluchiu 4 pidelt Inda, Berſabeek&)Sabee& Molada& et Amma& Aphec et Rohob. ciuitates Fuiiq ans geenmäicn idet Faſerſual, Bala& Aſem,& Eltholad, Be uigintiduę et uillę earũ. Ięc eſt poſſeſßio maälol aas gwimmw thul& Harma& Siceles& Bethmar⸗ filiorũ Aſer per cognationes ſuas urbes; oſepte minnsphes uan chaboth& Haſerſuſa et Bethlebaoih&& uiculi earũ. Filiorũ Nephthalt fexta Wciden umn entameniri Sarohen: ciuitates tredecim,& uillę ea- pars Jcecidit ſuper famMlias ſuas,& coœ- ſors eruenie mamituenendeiu rũ. Aain& Remon& Athar&'Aſan, ci- pt terminꝰ de Heleph et Elõ x Saananim in pertru amſen lurna uitates quatuor& uillę earũ. œẽs uiculi ꝑ et Adami quę eſt Neceb,& lebnael uſ- vlpſae ai dedeäihtat, circuitũ urbiũ iſtarũ uſq; ad Baalath, B e que Lecum,& egreſſiis eorũ uſq; ad lor- ehlAd mnhätemqlicen 3 er, Ramath cõra auſtraſé plagi. Fuerüũt danem, reuertitur E terminus contra oc Zethhot ma crö⸗Rtiid que oẽs ciuitates decẽ& ſeptẽhęc ẽhę⸗ cidentẽ T S. Azanothtabor, atq inde e/in ens ce aatz eaimeüin rediuas flliorũ Simeõ iuxta cognationes greditur in Hucuca,& pertranſit in Za- puiteſß ans berodermit ſuas, in poſſeſsione g funiculo iliorũ lu bulon contra meridiẽ,& in Aler contra m iun aaf ewn(ih da quia maior erat. et idcirco filj Simeõ occidentem& in luda ad Iordanẽ con/ euoca ne fattuima poſlederũt in medio hereditatis teius lce tra ortum ſolis. ciuitates munitiſsimę, Aſ⸗ mluch aa kaacönen cidiiq; ſors tertia flliorũ Zabulõ per co- ſedim, ger& Emath& Reccath et Ce- ſentem a Vecüergnn. gmtiones ſuas,& ſactus? termin poſſeſ nereth et Edema et Arama, Alor et Ce- arim e uaneminn edrum lionisxfiliorũ Zabulõ luſqʒ Sarid. Aſcẽ. des et Edrai, Enhaſor et leron et Mag- nuent mmn wiß Merala zupae mari SMedalaa 8- pecheniti Hast aren et Bethanath 5 nekarne. :. Del Sa rmmimm ebbaſeth, uſq; ad tortẽtẽ, qui eſt cõtra ciuitates decem etnouem, et uillę earum. itualle ds Bundch Ieconã, treuertii de Sarid cõtra orien Hęc eſt poſſeſſio tribus filiorum Neph- 4 U tem m thali iMe e deseeee — 1„* Terræ diuiſio D thali per cognationes ſuas, urbes& uicu Aquę A Num.;5,2 E Deu. 4, G li earũ. Tribui filiorũ Dan per famiſias ſuas egreſſa eſt ſors ſeptima,& fuit termi nus pofſeſionis eius Saraa,& Eſtaoh et Hiriemes, id eſt ciuitas Solis. Selebin& Aialon& Iethela. Rlon& Themna& Acron, Elthece, Gebbethõ& Baalath & Iud& Bane& Barac& Gethrem- mõ, Se rasq;] Iercon& Aracon cũ ter- mino qui reſpicit Ioppen, et ĩpſo fine cõ cluditur. Aſcenderuntq; filij Dan.& pu gnauetũt cõtra L eſem, ceperuntq; eã,& percuſſerũt ean in ore gladij,& poſſede rũt& habitauerũt in ea, uocantes nomẽ eius Leſen Dan, ex nomine Dan pris ſui. Hęc eſt poſſeſsio tribus flliorũ Dan per cognationes ſuas, urbes& uiculi earã. Qumq́; cõpleſſet ſorte diuidere terrã ſin gulis ꝑ tribꝰ ſuas, dederũt filij Iſrael pof- ſeſsion. Ioſue fllio Num in medio ſui, iux ta pᷣceptũ dſi, urbẽ quã poſtulanit. Thaã- nathſaraa ĩ mõte Bphrai,& edificauit ci uitatẽ, habitauitq́; in ea. Hę ſunt poſſeſsio nes quas ſorte diniſerunt Eleazar ſacer- dos,& loſue filius Nun,& principes fa- miliarum ac tribuum flliorũ Iſrael, in Si- lo, coram dño ad oſtium tabernaculi te- ſtimonij, partitiq; ſunt terram. ¶ Cmiitates refugii ſlatuuntur. Cap. XX. T locutus eſt dfis ad loſue, dicès, Lo- quere filijs Iſrael,& dic eis: Separate urbes fugitinorũ.i1de quibus locutus ſum ad uos per manũ Moyſi,ut contugſat ad eas quicũq; auimã percuſſerit neſcius,& poſsit euadere iramproximi qui ultor eſt ſanguinis.cũ ad unã harã cõſugerit ciui- tatũ, ſtabitq; ante portã ciuitatis,& lo- quetur ſeniorib. urbis illius ea, quę ſe cõ probẽt innoct᷑tẽ, ſicq; ſuſcipiè᷑t eũ,& da- bũt ei lock ad habitandũ. Cãq; ultor lan guinis eũ fuerit perſecutꝰ, nõ tradent in manus eius, quia ignorãs percuſsit pxi- mũ eius⸗nec antc biduũ tridu ue e uus, batux inimicus. Et habitabit in ciuitate illa, donec ſtet ante iudicium cauſam red dens facti ſui,& moriat᷑ ſacerdos magnꝰ qui filerit in illo tẽpore. tũc reuertet᷑ ho- micida,& ingrediet ciuitatẽ& domum ſuã de qua fugerat. Decrenerotq; Cedes in Galilça mõtis Nephthali,& Sichem in mõte Ephraim& Cariatharbe, ipſa? Hebrõ in mõte luda.Et trãs Iordanẽ cõ ra oriẽtaſẽ plagã Iericho.ſjſtatuerãt Bo Or, quę ſita eſt in campeftri ſolſtudine, de mbu Ioſue. tribu Rubẽ, et Ramoth in Galaad, de tri bu Gad,& Gaulõ in Baſan de tribu Ma naſſe. Hę ciuitates cõſtitutę ſunt cũcits fi- lijs Iſrael& aduenis qut habitabãt inter eos, ut fugeret ad eas ꝗ ammã neſcivꝑcuſ ſiſſet,& nõ morerei in manu ꝓæimi effu ſum ſanguinẽ uĩdicare cupiẽ᷑tis, donec ſta ret ante populũ expoſiturus cauſam ſuã. C Leuiitis loca aßig nätur.( ap. XXI. 5 A Ceeſſerũic; principes familiarõ Le⸗ A ut ad Bleazarã ſacerdotẽ,& Ioſue füiũ Nun,& ad duces cognationum per ſingulas tribꝰ flliorũ ſcael, Iocutiq; ſunt ad eos in Silo terrę Chanaan, atq; dixe- rũt: ¶ Dñs pręcepit per manã Moyſl, ut darẽtur nobis urbes ad habitadũ,& lub- urbana earũ adaleda numẽta. Dederũtq; filij Iſraẽl de poſſeſsionibus ſins iuxta im periã dñi, ciuitates& ſuburbana earũ. Egreſſaq; eſt ſors in familiã Caath fiio- rũ Aarõ ſacerdotis de tribu Iuda& Si- meõ, et Beniamin, ciuitates tredecim. Et reliquis filiorũ Caatli, id eſt, Leuitis ꝗ ſu- perfuerãt, de tribub. Ephramm,& Dan, Fdimidię tribus M anaſſe ciuitates decẽ. Porro fllijs Gerſon egreſſa eſt ors, ut ac- ciperẽt de tribubus Iſſachar& Alſer,& Nephthali, dimidiaq; tribu Manaſſe in Balan ciuitates numero tredecim. Ei fi⸗ lijs Merari per cognationes ſuas de tri- bubus Rubẽ& Gad& Zabulon urbes duodecim. Dederũtq; fiiij Iſraxl Leuitis ciuitates& ſuburbana earũ. flcut pręce- pſt dñs per manũ Noyſt:ſingulis forte tri buentes. De tribubꝰ filiotũ Iuda et Sime on dedit loſue ciuitates, ii quarũ iſta unt nomina, fllijs Aaron perfamilias Caath Leuitici gñris(prima em̃ tors illis egreſſa Nu. 35.s „ dimiai tribu B 2. Par.7.1 eſt) Cartatharbe pris Enac. quę uocatur Hebrõ, in mõte Iuda,& ſuburbana elus per circuitũ. Agros uero,& uulas eius dederat Caleb fiiio Lephone ad poſsidẽ- dũ. Dedit ergo fiijs Aarõ ſacerdotis He brõ cõfugij cinitatẽ, acſuburbana eius, & Lobnd cũ ſuburbanis ſuis,& lether, & †Eſtemo Ia Holõ& Dabir et Ain et Ieta& Bethſames, cũ ſuburbanis ſuis: ci uitates nouẽ de tribub. ut dict eſt, dua- bꝰ. De tribu aũ: filiorũ Beniami, Gabaõ & Gabae& Anathoth& Almö, cũſub urbanis ſuis, ciuitates quatuor. Omnes ſi mal ciuitates ſliorũ Aarõ ſacerdotis tre/ deeim, cum ſuburbanis ſuis. Reliquis ne ro per familias ſaliorum Caath L euitici generis Sup. 444 Eſthe- moa udecem,. G usäct 8 ſpanw n * 6 faim Cdo minmie m. Dw thulle dm nbnnimii d huhniemn tk Kbhcuih d dbinDemt u hwotinClün läenänet d dehnd s. A uyencont man ddcinſo N⸗ fleümnd N en dremläbont e len ler e iniglt ger nbltutern e lrnllrii e tatubl kins De ae ten g ſi⸗ haut* ront h bna techm nwmä Ademla. im Mlaut* b e. du Rub. an 4G28,8 20 RAnd MeN ci düneht ſslſtaelg 3 lädn Ra 4 e le n oin 8 ag⸗ dheng 1 gulas tri enne Dn⸗, duisfie Jn wetamwim a dilets une 9 Ppäraa Elt no fllis keicii Retc a Arhuͤn phthali. Keird an ciun— . Iinn ero treleon Meran n natic. don anicnesluchen uen lS eäktas 4 en küijlu ates cr ais manung f Peri um rttnpisin, nesDe an tliotluhd edit lol angt tes,ſqwiihu, ma, fU genperimüädd ticigin Wan tübntügi Pnrdatſ c Buren d in a Cltdadun ircuii Misueroula ntCal i epboneii 3 3 dedtta hagr Anöbeabie röfugh m acläbndmnd obnic aut mblb Ll ſtemo a KD iegn2 L Bet aahälidutüd 3 nOui b wdüt eiriba i iBoinhd re ed bbt lsluis a qun lui nirate achelwübenld cu a ius lü rami aamlublä 0 18 Terræ diuiſio eneris, hęc eſt data poſſeſſio. De tribu hraim urbes confugij Sichẽ cũ ſub- urbanis ſuis in monte Ephraim,& Ga- C zer& Cibſaim& Berhoron, cum ſub- urbanis ſuis, ciuitates quatuot. De tribu quoc.. Aialon Gethrämon, cu cinjates quatuor- Porro d bu Manaſfe, I hanach& Gethrẽmon, eum ſuburbanis ſuis, ciuitates duę. Om- nes ciuitates decem, datę ſunt Mlijs Caaih infe Fuljs quoq; G Ioſue. CExtruitur pbanum ad Iorclanem 4 83 quabus fribubus& dnnadia. Cap. XXII. Odem tempore uocauit loſue Rube⸗ nitas,& Gaditas,& dimidiã tribum Dan: Eltheco& Gabathon& Manuaſſe, dixitq; ad eos: Feciſlis cmnia ſuburbanis ſuis que pręcepit uobis Moyſes famulus do echmidiatri⸗ mmi: mihi queq; in ommibus obediſtis. nec reliquiſtis fratres ueſtros longo tem pore, uſq; in preſentẽ diem, cuſtodientes & ſuburbana earũ imperium dñi dei ueſtri. Quia igitur de- rioris gradus. dit dfis deus ueſter fratribus ueſtris quie „ erſon Leuitici generis de tem& pacem, ſicut pollicitus eſt:reuerti dit e dimidiatribu Manaſte cõfugij ci mini,& ite in tabernacula ueſira,& in nitates, Gaulon in Baſan,& Bofrã,cum terram poſſeſſionis ſ quã tradidit uobis Nu.*½£᷑ ſuburbanis ſu tribu Iſachar: Ceſion, et Daberet,& lIa ramoth,& Engannim? cum s, ciuitates duas. Porro de Moyles famulus dñi trans Iordanẽ, ita quntaxat, ut cuſtodiatis attente,& ope- ſiburbanis re cöpleatis mandanim& legem, quam ſuis ciuitates quatuor. De tribu autẽ A- preęcepit uobis Meyſes famulus dñi: ut Meſſal zer, † Maſaa]& Abdon,& Helcati et diligatis dmũm deum ueſtrũ,& ambuletis quatuor. De tribu quoc; Nephthahr ci untates cõfugij, Cedes in Galila, et Hã- Rohoeb, cum ſuburbanis ſuis, ciuitate s in ommibusuijs eius,& obſeruetis man= „ dataillius, adhereatisq; ei, ac ſeruiatis in omm corde, et in emni anima ueſtra. Be 3 moth dor,& Carthã, cum ſuburbanis nediitq; eis Ioſue,& dimiſit eos · Qui ſuis, ciuitates tres. Omnes urbes familia- rum Gerſon, tredecim, cum iu reuerſi ſunt in tabernacula ſua. Dimidię burbanis aut tribui Manaſſe poſicſſionẽ Moyles D ſuis. Filijs aut Merari Leuitis inferioris dederat in Baſan,& idcirco medię quę gradus per familias ſuas data e Zabulon, Jecnam ſt de trihu ſuperfuit, dedit loſue ſortẽ inter ceteros et Cartha& Damna fratres ſuos trans lordanem ad occiden- & Naalon, ciuitates quatuor cum ſübur talem eius plagã · Cumq; dimitteret eos panis ſuis. De tribu Gad ciuttates confu in tabernacula ſua,& benedixiſſet eis. ij, Ramoih in Galaad,& Manaim& discit ad eos: In multtaſubſtantia atq; di- Hlelebon& lazer, ciuitates quatuor, cũ uitijs reuertimini ad ſedes ueſtras, cũ ar- ſubutbanis ſuis. De tribu Ruben auitra gento& auro, ere ac ferro,& ueſte mul LPrdanem, contra lerich O. ciuitates refu- iiplici: dinidite prędã hoſtiũ cum fratri= ij, Boſorin ſolitudine, Mifor& lazer bus ueſtris. Reuerſiq; ſunt,& abierunt ſi & lechfon& Mephaath, ciuitates qua- uj Ruben,& flij Gad,& dimidia tribus tuor cum ſuburbanis ſuis. Omnes urbes Manaſſe, à fllijs IIrasl de Silo, quę ſita filiorum Merari perfamiſias,& cogna⸗- eſt in Chanaan:ut intrarent Galaad ter- tiones ſuas duodecim. itaq; ciuitates uni ram poſſeſſ onis ſug qnã obtinuierant iri⸗ uerſe Leuitarum in medio pofſ liorum Ifracfuerũt quadragintaocto cũ ueniſſent ad tumulos Iordan ſuburbanisſuis, ſingule per familias di- gonis fl xta imperiũ dñi in manum Moyſi. Cũq; is, in terram Chanaan, edificauerũt iuseta lordanem ſtribute. Deduch dis deus Hratli omne altare inßnite magnitudinis. Quod cum C — terram, quam traditurũ ſe patribus corũ jurauerat,& poſſederunt illam, atc; ha- bitauerunt in ea. Dataq́; eſt ab eo pax 7 in omnes per circuitũ nationes, nuliusc eis hoſtium reſiſtere auius eſt, ſed cuncti audiſſent flij Iſratl, et ad eos certi nuntij detulifſent diicaſſe filios Rubẽ et Gad, et dimidię tribus Manaſſe altare in ter- ra Chanaan, ſuper lordanis tumulos, cõ tra ſilios Iſra? hconuenerunt ohunes in 81 in eorum ditonem redacti ſunt. He und lo, ut aſcenderent et dimicarent contra quidew uerbum, quod illis pręſtiturũ ſe eos. Rt interim miſerunt ad illos in tex⸗. facerdotis 2 eſſe promuſerat, irritũ fuit, ſed rebus ex⸗ ram Galaad Phinees filiã Bleazati ſa- pleta ſunt omnma· Ex, fngulos de Gugulis tribubus. cerdotem Jet decem principes cum eo, ui uene- m 5 runt “ — 3„ nobis macuia hufus ſceleris in uobis perma- Phinees filius Eleazari facerdos a net, mulriq; de populo corruerunt: Et Nunc ſcimus quod nobilcũ ſit dominus, uos hodie reliquiſtis dñm,& cras in uni quoniã alieni eilis à pręuaricatione hac, uerſum I.racl ira eius deſguiet. Quod ſi& liberaſtis filios Iſraèl de manu domi- putatis immundã eſſe terrã poſſeſſionis ni. Reuerſusq; eſt cum principꝛbus à f- ueſtrę, tranſite adterram, in qua taberna lijs Ruben& Gad de terra Galaad, †f- in tettz culum dñt eſt,& habitate in: er nos: tan nium) Chanaam ad filios Icraèl,& retu⸗ tum ut à dũo,& à noſtro conſortio non lit eis. Placuit ꝙ ſermo cunctis audienti- recedatis, ædificato altari præter altare bus. Et laudauerunt deum filij Iſraẽl,& dñi dei noſtriſ Nonne Achan filius Zare nequaquã ultra dixerunt, ut aſcenderẽt pręterijt mandatũ dñi,& ſuper omnem contra eos atq; pugnarent,& delerent populum Iſrat̃l ira eius incubuit: Et ille terram poſſeſſionis eorũ. Vocauerũt; erat unis homo: at ꝓ utinã ſolus perijſſet ſilij Ruben& filij Gad altare quod ex- in ſcelere ſuo. Reſponderuntq; filij Ru⸗ truxcerant, Teſtimonium noſtrum„quod Sup. 7.a Iofue moritur Ioſue. runt ad fllios Ruben, et Gad,& dimidię holocauſta,& ſacriſicia,& uictimas ot- tribus Manaſſe in terram Galaad, dixe ferendas, pręter altare domini dei noſtri runtq; ad eos:Hęc mandat omnis popu- quod extructum eſt ante tabernaculum lus dñi: Quę eſtiſta tranſgreſſio: Cur re⸗ eius. ibus auditis, Phinees ſacerdos, liquiſtis dmim deum Ifraẽl,&diicantes al-& principes legationis Iſraèl, qui erant tare ſacrilegum,& à cultu illius receden cum eo, placati ſunt:& uerba flliorum à tes: An parũ uobis eſt quod peccaſtis Ruben,& Gad,& dimidię ixibus Ma ixit; G d eos: . D in Beelphegor,& uſq; in preſentẽ diem naſſe, libentiſſime ſuſceperunt. D dia ben,& Gad,& †dimidie Jtribus Manat dominus ipſe ſit deus. ſe principibus legationibus Iſrat: For⸗ C ue ſenex exbortatur Iſraelitas ad i Mumus Deus dñs, ipſe nouit,& Iſral ſi legem Der. Cap. XXIII. muii intelliget: ſi pręuaricationis anmo E Voluto autem multo tempore, poſt& quã pacem dederat dñs Ifraẽli, fub- nos; ſed puniat nos in pręſenti:& ſi ea iectis in gVro nationibus uniuerſis,& mente fecimus, ut holocauſta,& ſacrifi⸗ Ioſue iam longeęuo,& perſenilis ętatis, cium,& pacificas uictimas ſuper eo im⸗ uocauit loſue omnem ſſfraẽlẽ, maioresq́; poneremus, ipſe quęrat& iudicet:& nõ natu,& principes, acduces,]& magi- ca magis cogitatione atq; traciatu, ut di ſtros, dixit; ad eos: Ego ſenui,& pro- ceremus: Cras dicent filij ueſtri flijs no- greſlioris ętatis ſum: uosq́; cernitis om- ſtris, Quid uobis et dño deo Iſraẽletermi nia quæ fecerit dñs deus ueſter cunctis nũ poſuit dñs inter nos& uos 6 filij Ru per circuitũ nationibus, quomodo pro ben,& flij Gad. Iordanem fluuiũ: et id⸗ uobis ipſe pugnauerit:& nunc quia uo- circò partem nõ habetis in dño,& per bis ſorte rdiuiſit Jomnem terrã, ab orien- hanc occaſionẽ auertent fllij ueſtri filios tali parte Iordanis uſq; ad Mare mag- noſtros à timore dñi. Putauimus itaque num, multęq; adhuc ſuperſunt nationes: F melius,& diximus: Extruamus nobis dñs deus ueiter diſperdet eas,& auferet altare, non in holocauſta, neq; ad uicti- à facie ueſtra,& poſßsidebitis terram, ſi- mas oſtferendas, ſed in teſtimonium inter cut uobis pollicitus eſt. tantũ cõfortami B hoc aitaxe conſtruximus, non cuſtodiat nos& uos,& ſobolem noſtrã ueſtramq; ni, et eſtote ſolliciti, ut cuſtodiatis cũcia progeniẽ᷑, ut ſeruiamus dño,& iuris no- quę ſcripta ſunt in uolumine legis Moy ſtri ſit offerre& holocauſta,& uictimas ſi:& non declinetis ab eis, neq; ad dex- & paciſicas hoſtias,& nequaquã dicant teram neq; ad ſiniſtrã: ne poſtquã intra- cras filij ueſtri fllijs noſtris: Non eſt uo- ueritis ad Gentes, quę inter uos futimæ bis pars in dño. Quodſi uoluerint dice- ſunt, iuretis innomine deorum earum,& re, reſpondebãt eis: Ecce altare domini ſeruiatis eis,& adoretis illos. Sed adhę- quod fecerunt pattes noſtri, non in holo reatis dmo deo ueſtro, quod feciſtis uſq; cauſta, neq; in ſacrificium, ſed in teſtimo in diem hanc. Et tunc auferet dñs Deus Ab conſpectu ueſtro Gentes magnas& hoc ſcelus ut recedamus a dño,& eius robuſtiſſimas,& nullus uobis reſiſtere ueſtigia relinquamus, extrucdo altari ad poterit. Vnus è uobis perſequetur ho⸗ C holo- ſtium 4 jeuind 5 h M edschor 1 1 mydum h ähna e maädtd den 5„ b rn Nen 9f 4 adrm eren in * atgcenima, me . 1 rrnaie e * 1 4 4o adnwerr m ninpe 7 1 K ammade 1 5 lunrua r ue ns.. oeneni me din glt ne Prſtnepes, dern lheunnonc ie nicleem. tuin din, a. düirt ⸗ mlergppen h miei 1¹ hb butun. i Umd umaita mdrwin 8 — Ue, Socquſta, 4 ndugt auii „ xtnu. t 3 donin d— idu au me tdann dad e ülle 8 mneo, pla ul ben& reh ſe,dent ai erda inees lu a penn.) ees ilu a. u Klma müallen derais at Aarieen wueu ager denante 91 Alndegäui n Chan. an. Kmlh Ruden a—„Nocqui erant,N aach laneggi, lnus ipß ah rchnn a hueſe. dlutoz 1än V üpace, an emh ingn ar blt umſor renund iit lolu 2— üt m Lu d Mnalömitn brun e ducen Anen, lixitc; ni gdtemig 4 eS ſta ar cöcp eniü ix fece in es eelnmi cultut miht, rwi ipſepu aa dnuncqanh, terduu mid mteri den ne lot unepad Mung ulteq; ade peruurnrina us ueſt mum etewakam neſtra a debitötema dis pol m. ancälnmſ loteſo anl cuſdduttat ptaſu un milelgi in dec ann düdlgälte ſecy ac und vepoltnümm d Ge an run etisin amen eorum enm eis, de bilss Ku io der iee lodferlsdh hanc.— veccu a entes magli imas a2 Bundü ne Vu ans EEaa — — * 7 Nuß proſpera- HNoc a A onnmet f ſ ſger JA U 8 4 U CE lIoſue moritur Ioſue. Ub xor 8. ſium mille uiros: quia dis dens ueſter xit ſuper eos mate, et operuit eos. Vide pro uebis ipſe pugnabit, ſicut pollicitus runt oculi ueſtri cuncta quę in Sypto eſt Hoc tantum diigentiſſime preęcaue- fecerim Se habitaſtis in uituchne ut te, ut diligatis dominum deumueſtrum. tẽpore:& introduzei uos in terrà mor⸗ d Quod ſi uolueritis Gentium hatũ cuæ rhęi, qui habitabat tras Iordanẽ.Cue Hl. 21.3 jnter uos habitant erroribus adhærere, pugnarent cõtra uos, tradidi eos m ma- & cum eis miſcere cõnubia, atq; amici- nus ueſtras,& Pofſediſt s terrã Lord at/ tias copulare:iamt tunc) ſcitote quod do que interfeciſtis eos.ſ Surrexit aũt Ba- Nu. 22 2 minus deus ueſter nõ cas deleat ante fa- lac fllius Sephorrex Moab,& pugnauit C ciem ueſtrã, ſed* ſint. uobis ifouedac cõtra Ifraelem. Miſitq;,& uocaunt Ba- laqueum,& offendiculum e=s latere ue- laã flliũ Beor, ut malediceret uobis:& e⸗ ſtro.& ſudes in oculis ueſtris, donec uos gonolui audire cũ ſed è cõtrario per il⸗ auferat aich diſperdat de terra hac opti- lübenedisi uobis, et liberaui uos de ma D ma, quamtradiciit obis. Enego hodie nu eius. Tranſiſtis q; Iordanẽ᷑,& ueniſtis 8 4 inotedior uiã uniuerſe terrę,& toto ani ad lericho. Pugnauerũt cõtra uos ui up..d. pw ſmmo cognoſcetis, d de omnibus! uerbis ri ciuitatis eius, Amorrhęus Ge Pete 6.4.11.2 nnn ſa duc ſe Iis Preſti uT5 MObiS eſle pollici, zgus& Chananeus& Hethęus et ber 8 224 aus ehtuni non preterierit incaſſum- Si- geſeus& Heueus et Iebuſęus,& tradi 1 eend 3 cutergo mpleuit opere dd' promiſit,& llos in manus ueſtras. Miſic; ante uos P . aa uenerãt: ſic adducet ſu- crabrones: et eieci eos de locis ſuis, duos 44 ¾ς munc erunt donec 40s auferat atq; diſperdat de cu tuo. Dediq; uobis terra in aua nõ la teti hac epiima, quam tradidit uobis, boraſtis,& urbes quas nõ(dificaſtis, ut eo cuod pręterieritis pactum dũt dei ue“ habitaretis in eis, nineas& oliueta que ſri uod pepigtuebiicum,& ſeruieri- nõ plantaſtis. Nãc ergo timete dñm,& ialtenls,& adoraueritis eos: cito ieruite ei perfecto corde atq; ueriſſimo: aac; ueoctter conſurget in uos furor do& auferte deos qubusſeruierunt pat 8 ml, I aueremmt ab hac terra optis ueſtri in Meſopotamta etin E gVplo‚ ac ima quam trad:dit uobis. feruite dño. Sin aũt malũ uobis uidet᷑ ut CCommemorautur beneficia Domini. Iſi do ſeruiatis, optio uobis datut: eligite raei eſtenſa. Cap. XXIIII. hodie qd placet, cui ſeruirepotiſſimum Oogregauttq́; loſue omnes tribꝰ Iſ⸗ debeatis, utrũ dijs quibus ſeruierunt pa- raelin Siché,& uocauit matores na tres ueſtri in Meſopotamia, an dijs Amor tuac principes. et iudices, et magtiſtros: rhęorũ, in quorũ terra habitatis: ego atit emus dño · Rñditq; per uos auicquid malorum cõm matus reges Amorrheorũ, nõ in gladio et in ar Dei ſteteruntch in cõſpectu Dñi,)& ad po& domms mea ſeruien 1 pulum ſic locutus eſt, ęc dicit dñs deus populus, et ait: Abſit à nobis ut relinqua Genai. d Iſtacl. Trans Fluurũ hahnauerunt pa- mus dfm,& ſeruiamus dijs alienis. Dũs tres iieſtri ab initio, Thare pater Abra- deus noſter ipie eduscit nos& patres no a& Nachor: ſeruieruntq; dijs altenis. ſtros de terra Ægypti,(&)de domo ſer Tiui ergo patrẽ neſtrum Abraliã de Me uitutis: fecito nidètibns nobis ligna in/ ſopotamie finibus,& adduxi eum in ter gentia,& cuſtodiuit nos in omni ula per rã Chanaan, muttiplicaumch ſemẽ eius, quã ambulauimus,& in cunctis populis Ce. 2u. a& dedi ci 1faac: illic rurſum dedi la⸗ per quos trãſiuimus. Et eiecit uniuerſas E 3d. cob& ERu. qunbus, Eſau dedi mõ Gentes, Amorrheũ nabitatorẽ terrę qua Ge. 6. a tem Seir ad poſſidendũ, lacob ueroet nos intrauimus. Seruiemus igitur dño, Ge. 46. a flij eius deſcenderũt in M gyptã. i Mi- quia ipſe eſt deus noſter. Dixiic; Ioſue Pxo.*:c ſich Moyſen& Aarõ, et percuſſi N y ad populũ: Nõ poteritis ſernire dño: De- Exuf ptã multis ſignis ato portentis. ¹ Bdu⸗ us enm ſanctus& fortis æmulator eſt, B xi†— uos& patres ueſtros de gypto, nec ignoſcet Keeleribus ueſtris atoq; pec- Bx. 14a ſſet ueniſtis ad mare: perſecutiq; ſunt Ae catis. Si dimiſeritis dominum,& ſeruie- gyptij patres ueſtros cum curribus et e- ritis dijs alienis, conuertet ſe,& affliget quitatu, uſq; ad Mare rubrã̃. Clamaue- uos, atq ſubuertet, poſtquam uobis pre runt aũt ad dñm flij Ifrael, qui poſuit te- ſtiterit bona. Dixit populus ad loſue: nebras inter uos& gyptios:& addu Nequaquã ita ut loqueris, Eeſelea ae Xit Tle 4 n ————— — audierit Gen. 50.a Gen. 33·d xin ſortẽ Iudas Liber Iudicum. ſeruiemus.Et Ioſue ad populum, Teſtes,& percuſſerunt in Bezec dect᷑ mĩllia ui inquit, uos eſtis, quia ipe elegeritis uo- rorum. Inuenerũ:q; Adonibezec in Be bis dñm ut ſeruiatis ei. Reſponderuntq; zec,& pugnauerunt contra eum, ac per Teſtes. Nunc ergo ait, auferte deos alte cuſſerunt Chananęum& Pherezeü. Eu B nos de medioueſtri,& inclinate corda git autem Adonibezec: quem periecuti ueſtra ad dñm deũ Iſraei, Dix iiq́; popu- cõprehenderunt, cęſis ummitatihus ma- lus ad Ioſue: dño deo noſtroſeruiemus, nuum eius ac pedum. Dixit; Adonibe- & obediẽtes erimus pręceptis eius. Per- zec: Septuaginta reges amputatis ma⸗ cuſſit ergo Ioſue in die illo fœdus, et pro nuum ac pedum ſummisatibus, collige- poſuit ꝑopulo pręcepta atq; iudicia in hant ſub menſa mea ciborum reliqutas: S.chẽ. Scripſit quoq; omnia uerba hęc ſicut feci, ita reddidit mihi deus. Addu- in uolumine legis dñi:& tulit lapidẽ per xeruntꝙ; eum in leruſalem,& ibi mor- grandem, poſuitq; eum ſubter quercum, tuus eſt. Oppugnantes ergo fi ij luda le quę erat in ſanctuario dñi,& dixit ad ruſalem, ceperunt eam,& perguſferũt in omnem populũ, En lapis iſte erit uobis ore gladtj, tradentes cunctam incendio in teſtimonium quod raudieritis Jomnia ciuitatem. Et poſtea deſcendẽtes pugna uerba dñi quę locutus eſt uobis:ne forte uerunt contra Chanangũ qui habitabat poſtea negare uelitis, et mentiri dño deo in montanis,& ad meridis in campeſtri. „ ueſtro. Dimiſitq; populum, ſingulos in bus. Pergensq; ludas contra Chananũ C poſſeſſionem ſuam. Er poſt hꝑc mortuus qui habitabat in Hebron,(cuius nomen eſt Ioſite filius Nun, ſeruus dſi, centũ& fuit antiquitus Cariatharbe) l perc decem annorum: ſepelieruntq́; eum in fi Seſai& hlS.. uflit 10164 Ahimã,& Tholmai: atq; in⸗ nibus poſſeſſionis ſuę in Thamnathſa⸗ de profect abijt ad habitatores Dabir, cuius nomẽ uetus erat Chariath ſepher. id eſt ciuitas literarum. Dixiiq; Caleb: que Ifraẽl dño cunctis diebus Ioſie et ſe Qui percuſſerit Cariath ſepher,& ua- niorum, qui longo uix erãt tempore poſi ſtauerit eam, dabo ei Axam flliã meam re, quę eſt ſita in monte Ephraim. à ſep⸗ tentrionali parte montis Gaas. Seruiuit loſue,& qui nouerant omnia opera dñi uxorem. quę fecerat in Hraẽl. Oſſa quoq́; loſeph. duę tulerant fllij Ifral de Ægypto, ſe ei pelierunt in Sichem, in parte agri quem gen emerat Iacobſ à fllijs Hemor patris Si- tere chem, centũ nouellis ouibus,& que flius Aaron mortuus eſt:& ſepelie- runt eum in Gabaath Phinees filij eius, quę data eſt ei in monte Ephraim. Liber Iudicum Hebrai⸗ cè Sophetim. ¶ Sub duce Iuda infideles oppuę nau- tur.(ap. I. Oſt mortem loſue cõlulue rum kllij Ilradl cim dicen tes, Quis alc?det ante nos A contra Chananęum et erit —= qdux belli: Dixit; dũs, Iu das aſcendet: ecce tradiditerram in ma- nus etus. Et ait ludas Simeontfratri ſuo, Aſcende mecũxin ſorte mea, la pugna meam. cötra Chanangä. ut et ego pergã tecum in ſortẽ tuã. xin ſorte tua. IEt abhijt cũ eo Simeon. Aſcendiiq; Iudas,& iradidit dñs Cha- nangum, ac Pherxez gum in manus corü: Er Qumq; cepiſſet eam Othoniel fllius Cenez frater Caleb minor, dedit Axam flliam ſuã coniugem. Quã per tem in itinere monuit uir ſuus ut pe⸗ tà patre ſuo agrum. Quę cum ſuſpi- D fuit in raſſet ſedẽs in aſino, di xit ei Caleb: Quid poſſeſſ onẽ filiorũ Ioſeph. Eleazar quo- habes: At illa reſpondit: Da mihi benedi ctionem, quia terrã arentẽ dediſti mihi- da& irriguam aquis. Dedit ergo ei Ca leb irriguum ſuperius& irriguum infe- rius. Filij autem Cinei cognati Moyſi aſcenderunt de Ciuitate palmarum, cum filijs luda in deſertũ ſortis eius, quod eſt ad meridiem Arab,& habitauerũt cum eo. Abijt autem Iudas cum Simeone fra tre ſuo,& percuſſerunt ſimul Chananęũ qui habitahat in Sephath,& interfece- runt eum. Vocatumq́ eſt nomen urbis, Horma, id eſt anathema. Cepitq; ludas Gazà cum finibus ſuis,& Aſcalonem, ato& Accaron cum terminis ſuis. Fuuc; dñs cum luda,& montana poſſedit: nes potuit delere hahitatores uallis, quia fat catis curribus abundabant. Dederunic; Caleb Hebron, ſſicut dix erat Moyſes, qui deleuit ex ea tres filios Enac Iebu- ſeum autẽ habiratorem Iexuſalem nõ de- lus· Nä.:41 V Dxin hunt2i dn 1 uhahorder 2 Chttett dn Puch Kch 4. 1 lol ojcd Aue prna ndt ulr nictem Nuühn tulrawre dm Athlaudnten iram en dha Niwl t cha kutesl nn ulien 4 4 —8E· ldicun berc wuen n n aoea a ät cuflerunt lt autem oprehen 1 4 nuum ein. c: eyr Aah uum ac antſuhn dut feci,i eue as eſtO lalem ce egadj, umn litatem.] a V tunt con eklänn montani mi gitde z.Perger thabitab anicnit Ai& Ah drofea“ us nomè Kt ciuitas percuſt eerit eam Trem. Ou sCenez Xam fli em in inn a patte ſedésin s:Atila em, qun trigun riguum Fülij aut deruntc Ludaine ridiem dijt aute „& pen bitahat un. Vo a.id eft cun fa ccaron mluda, delereh Irribus: Hebron auit ex i hadi 4 von dianmn de) n⸗ Thonu n 3 lkbolnaiaxi iit htmne de an. Chrrrnie . Daiqgeh dnn uhſene Aan ſlünen ee lerem Oim am iusen.Ol a 4 fdausge on. E eni aid etclcubig tambin an entädedlten Vsn Hectagga ag Limgmi Am icoomi lni 9 epamman birteiwyqtit an habjtanrüs aul meun Swereil al Gwul Chernd Anch, Küuraie aumaſtonenanb dtens Cpich ü da& AKathn, aa inälus.ug aa mapoltn, dnt sunlisqbäi Ba ar Deemz 3 a cu la mr vlnrit arubaewlôd eln an alehmin.. 5 , ludas leuerund fllij buſcus cum uſq; in preſentem diem. loſeph aſcendit in Bethel, fuutq; dñs cũ rum ſi cis. Nam cum obſiderẽt urbẽ, quę prius re iderüũt hominem egre lios uerunt. Et uocatum eſt nomẽ loci illius, Locus flentium ſiue lachrymarum: immo ſericordiam. Qui cum laueruntq; ibi hoſtias dño.i¶ Dimiſit er- ſerãt urbem in ore go loſue populum,& abierũt fuij Iſrael Luza uocabarur, u dientem de ciuitate, dixeruntq; ad eum: Oſtende nobis introitũ ciuitatis,& fa⸗ ciemus tecum mi oſtendiſſet eis, percu ladij:hominem aũtillum, et omnem co unuſquiſc; ¹— dimiſerãt. Qui dimiſſius nerent eam:ſeruieruniq; dño cunctis die nationem eius abijt in terram Hethim,& ędificauit ibi ciuitatem, uocauitq; eam Luza: duę ita appellatur uſq; in pręſentem diem. Ma- naſſes quoque non deleuit Bethſan,& Tanach †Chanathcum uiculis ſuis,& habitato res Eor,& leblaam,& Mageddo cum ☛ 02 uiculis iuis, cœpitq; Chananeus habita- † Thamnatſare] in monte onfortatus ſeptentrionali plaga montis Gaas. Om- re cum eis.Poſtquam autem c eſt lſratl.fecit eos tributarios,& delere noluit. Ephraim etiã non interfecit Cha nanęum qui habitabat in Gazer, ſed ha- bitauit cum eo. Zabulon nõ deleuit ha- Cetron bitatores† Tethron, Jô † Naalon:)ſed Nunlol habitauit Chananęus in medio eius fa- ctusq; eſt ei trihutarius. Aſer quoq; nõ G deleuit habitatores Accho,& Sidonis, Ahalab,& Achazib,& Helba& K- hec,& Rohob habitauitq; in medio Onananæi habitatoris illius terrę, nec intertecit eum. Nephthali quoq́; nõ de leuit habitatores Bethſemes,& Betha- nath:& habitauit inter Chananęum ha- bitatorem terrę, fuerũtq; ei Bethſemitę, &⅜ Bethantte tributarij. Arctauitq; A⸗ morrheus fllios Dan in monte; nec dedit eis locum ut ad planiora deſcenderẽt: ha bitauitq; in monte Hares, quod interpre ußtseeo, tatur X† teſtatio.]) in Rialon& Salebim. Et aggrauata eſt manus domus Ioſeph, factusq; eſt ei tributarius. Fuit aũt termi nus Amorrhęi ab Aſcẽſu ſcorpionis, Pe tra& ſuperiora loca. ¶ Ipraelitaſæpe lerati, reciderunt in malum.(ap. II. 4 ASeendiich angclus dmi de Galgalis ad locum flentium,& ait: Eduxi uos de Æ gypto, et introduxi in terram pro qua iuraui patribus ueſtris:& pollicitus ſum, ut nõ facerem irritũ pactum meum uohiſcum in ſempiternũ:ita duntax at ut non feriretis fœcdus cũ habitatoribus ter rg huius,& aras sorum ſubuerteretis,& u0 Liber Iudicum. Beniamin: habitauitq; le- noluiſtis audi fllijs Bemamin in leruſalem ciſtis: Quam Domus quoq; cie ueſtra, ut habeatis hoſtes,& dij eo- “ 2 re noeem meã. cur hoc fe- obrẽ nolui delere eos à fa- 0 nt uobis in ruinam. Cumq; loque tur angelus dñi hęc uerbaad omnes fi- Iſraẽl, eleuauerunt uocẽ ſuam,& fle lof. 24. G n poſſeſlionem ſuã, ut obti⸗ B bus eius⸗& ſeniorũ, qui longo poſt eum uix erunt tempore,& noueràt omnia o⸗ pera dñi quę fecerat cum Ifratl. Mor- tuus eſt autem loſue filius Nun, famulus qñi, centum& decem annorum,& ſepe lierunt eum in finibus poſſeſſionis ſuę in Ephraim àa Thainathares nisq; illa generatio cõgregata eſt ad pa tres ſuos& ſurrex erunt alij, qui nõno uerunt] dñm,& opera quę fecerat cum Ifrael. Feceruntq; fllij Iſraei malũ in cõ- ſpectu dñi,& ſeruierunt Baalim. Ac di miſerunt dñm deum pattum ſuorum, qui eduxerat eos de terra Ægypti:& ſecuti lunt deos alienos, Fdeos quoq; Ipopulo- rum, qui habitabant in eircuitu eorũ& adorauerunt eos:& ad iracunciam cõci tauerunt dñm, dimittentes eũ,& ſeruien tes Baal& Aſtharoth. fratusq; dms con tra Iſravl. tradidit eos in manus diripien tium: qui ceperunt eos,& uendiderunt hoſtibus qui habitabant per gyrum:nec potuerunt reſiſtere aduerfſarijs ſuis, ſed quocunq; pergere uoluiſſent, manus do- mini ſuper eos erat, ſicut locutus eſt,& turauit eis:& uehementer afflicti ſunt- Suſcitauiiq; dũs iudices qui liberarent eos de uaſtantium manibus: ſed nec eos audire uoluerunt, fornicantes cum diſs alienis,& adorantes eos. Cito deſerue./ runt uiam per quam ingreſſi fuerant pa⸗ tres eorum:& audientes mandata dñi, omnia fecere contraria. Cumq́; dñs judi D ces ſuſcitaret, in dtebus eorum flectebat miſericordia, et audiebat afflictorum ge mitus,& liberabat eos de cęde uaſtan- tium. Poſtquã autẽ mortuus eſſet iudeꝝ. reuertebantur,& multo faciebãt peiora quam fecerant patres eorum ſequentes deos alienos, feruientes eis.& adorãtes illos. Nõ dimiſerũt adinuentiones 6 nouerãt deosc; C — 4— 5 8 eeA=8 * 4 8 — 4 ehees ee —— —“ ———— ————— habitabät Aſeroih Ochoniel & uiam duriſſimam per quã ambulare Eglon regi Moab decẽ& odto annis, conſueuerãt. Iratusq́; eſt furor dñi in Iſ⸗ raẽi.& ait: Quia irruũ fecit gens iſta pa- ctum meũ quod pepigerã cum patribus eorum,& uocẽ meam audire cõtempſit, et ego nõ delebo gentes quas dimilit Io ſue,& mortuus eſt Iſrasi, u & poſiea clamauerunt ad dñm: qui ſuſci tauit eis ſainatorem uocabulo Aod,(in- cytum)filiũ Gera fllij lemin:, qui utra- que manu pro dexttera utebat᷑. Miſerunt que filij Ifraẽl per illũ munera Eglon te ut in ipſis experiar gi Moab. Qur fecit ſibi gladiũ ancipuẽ, trum cuſtodiant uiam dñi,& am habentem in n e lio capulum longitudi- bulent in ea, ſicut cuſtodierũt patres eo nis palmy manus,& accinctus eſt eoſub rum an non. Dimiſit ergo dñs omnes na t tiones has,& cito ſubuertere noluit, nec tradidit in manus Ioſue. ¶ fraelitæ afftti per extraneos reges, lberantur per Othoniel& Aocl. 4 mat Cap. 111. x ſunt gentes quas dñs dereliquit tum habeo ad te òrex. Etil ut erudiret in eis Iſtaẽlem,& qui non nouerant bella Chananęorũ.& pPoſtea diſcerent filij eorum certare hoſtibus,& habere andi. quinq ſatra⸗ nemq́; Chananęũ,& Sid uęũ, quix habitab 21„& Heth Pherezęi,& Heuęi dux erunt uxores filias eo nath. Dumiſitq; eos, ut in ipſis experi retur Iſraẽſẽ, utrũ audirent mandata dfi quę pręceperat patribus eorũ per manã Ii Moyſ, an non. Itaq; filj Iſraẽi habita- uerunt in medio Chanan & Amorrhei,& Iebuſęi:& ipſiq; ſilias ſuas fli & ſeruierunt dij ei. rũ, js eorum tradiderũt, s eorũ. Feceruntq; ma. lum in conſpectu dñi,& obliti ſunt dei ſi cet flliun rem. fun uit Ifraci. Ngreſſi tradidit dñs in thaim re Quientq; terra quadraginta annis,& mortuus eſt Othonie (e 1 Cenez, fratre f B li. ſeraietes Baalim& † Aſtaroth.] Ira- tus; cõtra lſraẽi dñs, tradidit eos in nus Chuſanraſathaim regi mię, ſeruieruntq; eis oco annis et cl uerunt ad dñm:qui ſuſcitauit eis ſal rem,& liberauit eos, Othoni er ſagum in dextro femore, obtuliteꝑ munera Eglon regi Moab. Erat autem Eglon craſſus nimis. Cumq; obtuliſſet ei munera, proſecutus eſt ſocios, qui cũ eo uenerãt. Et reuerſus de Galgalis, ubi erant idola, dixit ad reg?, Verbum ſecre le imperauit omnes ſilentiũ: egreſſisq; omnibus qui circa eũ erant, ingreſſus eſt Aod ad eum, ſedebat cum autem in gſtiuo cœnaculo ſolus, dixiti;: conſuetudinẽ pręli Verbũ dei habeo ad te. rapas Philiſtin Qui ſtatim ſur- orü, om, rexit de throno. Extendito Acd ſini- onium atq; He ſtrã manũ,& tulit ſicam de dextro kemo at] in monte Libano, de monte Baalhermõ uſq; ad introitum re ſuo, inſtx iq; eã in uentrẽ eius tam ua lide, ut capulus ſequeret ferrum in uulne re,ac pinau’ ſſ mo adipe ſtringeref. Nec eduxit gladium, ſed ita ut percuſſerat, re quit in corpore, ſtatimq́; perſecreta na turę alui ſtercora proruperunt. Aod aũt clauſis diligentiſſime oſtijs cœnaculi, et zet Obfirmatts ſera, per poſticũ egreſſus eſt. Seruiq; regis ingreſsi uiderũt clauſas fo res cœnaculi, atq; dixerũt, Forſitan pur= gat aluũ in ęſtiuo cœnaculo. Expectan texq; diu donec erubeſcerent,& uiden- tes quod nullus aperiret, tulerũ t clauè᷑,& ma apertentes inue nerũt dñm ſuũ in terra ia s Meſopota- centem mortuũ. Aod aũt dum illi turba- ama rentur effugit,& pertranſijt locũ idolo- uato- rſ unde reuerſus fuèrat. V enitq; in Sei- eluideli- rath:& ſtatim inſonuit buccina in mon- m Caleb mino⸗ te Ephraim, deſcenderũt; cum eo fllij in eo Spititus dñi& iudica- Iſraẽj, ipſo inftonte gradiẽte. Qui dixit Ta? diderũt autem fliij Iſra? in conſpectu di:q ſum eos Bgion regem Moal runt malum in conl Hauit ei fllios Ammon& Amaleg: que& percuſſt Iſrasl, atq; poſſe em paimarum Seruieruntq; fil — pectu eius. .. sc; eſt ad pugnam,& manus eius Chuſan raſa- 6 0 gem Syrię, Lfittus Cenez. Ad- l facere malum ul confortauit aduer- :quia fece- 5*— At cOpu- Eglon ad eos. ſequimini me, tradidit enim dñs Mimicos noſtros Moabitas in manus no- & oppreſlit eum. ſtras. Deſcenderuniq; poſt eum,& oc- cupauerunt uada Iordanis quę tranimit- tunt in Moab:& nõ dimiſerunt tranſire quenquã, ſed percuſſerunt Moabitas in tempore illo, circiter decẽ millia, omnes robuſtos& fortes uiros, nullus eorũ eua dere potuĩt. Humiliatusq; eſt Moabin abijt die illo ſub manu Iſrael:& quieuit terra dit Vr octoginta ij Iſrae Samgar fllius Anah, qui percußit de Phi. annis à pręlijs. Poſt hunc fuit liſtijm D rſahwienpone* rap waneth K uibän t Calbigpalenn uhm nit n ilörwma N 1 mTed au nid Turwlepte nie mhemltsd din Nur wui te nn im ae ¹ telcad hn mmkuün, u dADnig detn D läüenhe dn P un Ma zſatunncai e nir d dänrdrertit anee rpnau e, er Tannciic ger titäetöhd e räben dden a8 damdenin int e drim. Aengt. mnddn uma ir fünaalh naur wemihe 1 1* lnr. au f.d. dA g älian 1* b 7., 3 Lpoit ba Rod Samgar Liber Iudicum. 86 taunt ds 4 nan Fmahi liſtim ſexcentos uiros uomere:& ipſe uerſaãq; multitudinè in ore gladij ad cõ 8 uoq; defendit lfraẽl. ſpectum Barac in tantã, ut Siſara de cur Luemn aene düli 4 ¶ Mulier lael mtexßecit giſaram ducem ru deſiliens, pedibus fugeret-&e Barac a exercitus.(ap. IIII. perſequereturfugientes currus,& exer cipnun) J dencn que dn 2ter. 39—„ Kciif ae ndedi Daideruntq; fllij ffratl facere ma:ũ citum uſq; ad Aroſeth gentium.& om- &l1M dab Uünn 4 A——.. habeme tld dah incouſpectu dñi poſt mortem Aod, nis hoſtiũ multitudo uiq; ad internecio- tr arae dalin& tradidit illos dñs in manus Iabin re- nem caderet. Siſara autem fugiens per- Is Pa dc 3 1. c— 2 3 ter h an dmnt gis Chanaan, qui regnauit in Aſor: ha⸗ uenit ad tentorium Iahel uncoris Haber Igun:. nä puitq; ducem exercitus ſui nomine Si- Cinei. Erataute PaxX mter labin regem manera]„ta Olene in Haroleth Azor,& ü Haber Cinęi. Egreſſa aesl P de ſara, ipſe autem habitabat in Harotlet zor,& domũ Haber Cinęi. Egreſſa i 6. 5„ e. 2. Egonc ül entium. Olamauerũtq filij Ifratl ad do igitur lahel in occurſum Sifarę, drit ad e No*. 6——.. 2 tmuner: asge n rach minum, nongentos em̃ habebat falcatos eũ:Intra ad me domine mi, æne timeas. intra .* w 6 8e.... 3. eo ueneri ün V currus,& per uiginti annos uehemeter Qui ingreſſus tabernaculum eius,& o- D erant ido a nakig oppreſſerat eos. Erat aũt Debora pro- pertus ab ea pallio, dixit ad eam, Da mi tun hahe ute. dtdes phetis uxor Lapidoth, quę iudicabat po hi obſecro paululum aquę, quia litio uat lilentiu:eg an erktlega pulũ in illo tempore. Et ſedebat ſub pal de. Qux aperuit utrem lactis,& dedit ei ernnting mndh ma, quę nomine illius uocabatur, inter bibere,& operuit illum. Dixitq́; Siſara autem in aan olalenin Rama& Bethel in monte Bphraim, a, ad eam, Sta ante oſtium tabernaculi,& Verbude a ulhbw ſcendebãtq; ad eam filij Iſrael in omne cum uenerit aliquis interrogans te,& di texit et. ke(äkan iudicium. Quę miſit,& uocauit Barac cens, Nunquid hic eſt aliquis: Reſpon- krimamää aütgg Hlliũ Abinoem de Cedes Nephthali. du debis, Nullus eſt. Tulit itaq; Iahſel, uxor e tuo,iß 3 em eane xiiq; ad eum, Pręcepit tibi dñis deus It Haber, clauũ tabernaculi, aſſumens pari „ Nuanicutn ral. Vade,& duc exercitũ in mͤntem ter& malleum:& ingreſſa abſcondite, - e ut c2 e“ 7— ,213 8 9 3 ut ca ast ereiſenmman, Thabor, tollesq́; tecum decẽ millia pug et cum ſilentio poſuit ſupra tempus capi 52C DIne.... 9 S.8 3 dhektigne natotum de filijs Nephthali,& de filijs tis eius clauum, percuſſumq́; malled de, qun 4 n ka epealte Zubulon, ego autẽ adducam ad te in lo fixit in cerebro uſq; adterrã: qui ſoporẽ ns oo torremis Ciſon, Siſaram principem morti ſocians defecit,& mortuus eſt. Et ee Au des umg eraen *ait at dnnpenn, 9 lauſis di ae„ ſi e „ ns ſeli enn 21 rmaps poceäenr eruicp re aanetulbrirhnn e aruiderirchne B exercitus labin,& currus eius, atq; om⸗ ecce Barac ſequens Siſaram uentebat: nem multitudinẽ,& tradã eos in manu egreſſaq; lahel in occurſum ens, dixit tua. Dixitq; ad eam Barac, Si uenis me, ei, Veni,& oſtendam tibi uirum quem en. am, uadã:ſi nolueris uenire mecũ, non quęris. Qui cumintraſſet ad eaã, uidit Si⸗ Scxnact et xereanin perga. Quę dixit ad eum, Ibo quidẽ te⸗ ſaram iacentem mortuum,& clauũ inſi- naluumn an enr Jen cum, ſed in liac uice uictoria non reputa xum in tempore eius. Humiliauit ergo 1 bitur tibi, quia in manu mulieris tradet deus in die iſlo labin regẽ Chanaan co-/ Siſara. Surrexit itaq; Debora,& perre, ram flijs Iiraẽl: qui creſcebãt quotidie. eit cũ Barac in Cedes. Qui accitis Za-& forti manu opprimebãt labin regem mem mo dn aäcmiti) bulon& Nephthali, aſc endit cũ decem Chanaan donec delerent eum. atur ecu dgnnaſitbeih millibus pugnatorum, habens Deboram ¶ Canticum Debora& Barac. unde reu zan a Veidin in comitatu ſuo. Haber aũt Cinęus receſ. Cap. V. eG ſtu umdurbucauim ſerat quondã d cæteris Cinęis fratribus Eceinerunt; Debora et Barac filius Ephran aab dctipanei ſuis fllijs Hobab, cognati Moyſt,& te/ Abinoem in illo die, dicentes: Qui aalipſor u znit Chi tenderat tabernacula uſq; ad uallẽ quæe ſponte obtuliſtis de Iſraẽl animas ueſtras eos ſeqi um mütcti uocatur Sennim,& erat iuxta Cedes. ad periculum, benedicite dño. Audite re mncosm ebinmmn Nuntiatumq; eſt Siſaræ quod aſcendiſ- ges, auribus percipite principes Ego s Deict expekmn ſet Barac fllius Abinoẽ, in mont? Tha- ſum. ego ſum quę dño canãpfallam dfio Auennt in Anbarth bor,& congregauit nongentos falcatos deo Ifral. Domine cum exires de Seir, tin Mo n nur cutrus,& oinnẽ exercitum de Haſoreth& tranſires per regiones Bdõ, terra mo nenn ſe Be adklchui O gentium ad Torrentem Ciſon · Dixitq; ta eſt. cœliq; ac nubes diſtillauerunt a- nar,ſe gtmmte 3 Debora ad Barac: Surge, hęc eſt emm quis. Montes fluxerũt à facie dñi,& 8i poreill une deämlamg dies in qua tradidit Cfis Siſarã in manus nai à facie dmi dei iſratl. In diebꝰ Sãgar uſtos&— ias. en ipſe ductor eſt:uns. Deſcendit flij Anath, in diebus Iahel quieuerũtſe- epotuft alH nße n itaq; Barac de monte Thabor,& decẽ mitę:& qui ingrediebant᷑ p eas, ambula iloſub intmilsequrim millta pugnatorum cum eo Perterruitc; uerũt ꝑ calles deuios. Ceſſauerũt fortes Wn. eerlentes man tdimſuünenn ⸗ Forc.. ⸗ 4⸗. Bmtn annrlis! Vi qis Sifaram,&omnes currus eius, uni- in Iſratl,& quieuerunt, donec ſurgeret garbit ihaas, uer⸗ Debo- V b 8 4 1 ——. — EteeA 1he ́ ́=́=1 22 Debora Debora, ſurgeret mater in Iſras. Noua beſla elegit ᷣdũs,]& portas hoſtiũ ipſe ſubuertit. clypeus& haſta ſſ apparuerũt in quadraginta millibus Iſraẽi. Cor meũ diligit principes Iſraẽl, qui propria uo- luntate obtuluſtis uos diſcrimii, benedi- cite dño. Qui aſcenditis tuper nitentes raſinos& ſedetis ſupra in iudicio 1& ambulatis in uia, Ioquimnt. Vbi colliſi ſunt currus, et hoſtium ſuffocatus eſt ex- excitus, ibi narrẽtur uſtitię diñi,& cle- mentig fortis Iſacl. tunc deſcendit po- pulus dñi ad portas,& obtinuit princi- patum. Surge, ſurge Debora, ſurge, ſur- ge.& loquere canticũ ſurge Barac,& apprehende captiuos tuos filij Abinoẽ. Saluatę ſunt reliquię populi, dũs in ſor- tibus dimicauit. Ex& Ephraim deleuit eos in Amalec,& poſt eum ex Benia- min in populos tuos o Amalec.· de Ma- chir principes deſcenderunt,& de Za- bulon qui exercitum ducerẽt ad bellan- dum. Duces Iſſachar fuere cum Debo- ra,& Barac ueſtigia ſunt ſecuti, qui qua ſi in pręceps ac barathrum ſe diſcrimini dedit, diuiſo contra ſe Ruben, magnani- morum reperta eſt contentio. Quare ha bitas inter duos terminos, ut audias ſibi- los gregum: diuiſo contra ſe Ruben, ma gnanimorum reperta eſt cõtentio. Ga⸗ laad traus Iordanem quieſcebat,& Dan uacabat nauibus. Aſer habitabat in litto re maris,& in portubus morabatur. Za bulon uero& Nephthali obtulerũt ani- mas ſuas morti in regione Merome. Ve nerunt reges& pugnauerunt, pugnaue- runt reges Chanaã, in Thane,] iuxxta Aquas Mageddo,& tamen nihil tulere prędantes. De coœlo dimicatum eſt con tra eos: ſtelle manentes in ordine& cur ſu ſuo, aduerſus Siſarã pugnauerunt. Tor rens Ciſon traxit cadauera eorum, Tor- rens Cadumim, Torrens Ciſon. cõculca anima mea robuſtos. Vngulę equorum ceciderunt fugientibus impetu,& per preceps ruenti bus fortiſſimis hoſtiũ. Ma ledicite terr Meroz, dixit angelus dñi maledicite habitatoribus eius, quia non uenerũt ad auxilium dñi, in adiutorium fortiſſimorum eius. Benedicta inter mu- lieres lahel uxor Haber Cinei,& bene/ dicatur in tahernaculo ſuo. Aquam pe- tenti: lac dedit,& in phiala principum obtulit butyrũ · Siniſtram manũ milit ad cla⸗ Liber Iudicum. clauum,& dexcterã ad fabrorũ malleos. percuſſitq; Sitarã, quęrens in capite uul nieri locum,& tempus ualide perforãs. Inter pedes eius ruit, defecit, et mortuus eſt:uoluebatur ante pedes eius,& tace- bat exanimis& miſerabilis. Per fene⸗ ſtram reſpiciens, ululabat mater eius:& de cœnaculo loquebatur. Cur moratur regredi currus enis: quare tardauerũt pe des quadrigarum illius: Vna ſapientior cęteris uxoribus eius, hęc ſocrui uerba reſpondit: Forſitan nunc diurdit ſpola, & pulcherrima fœminarum eligitur ei: ueſtas diuerſorum colorũ Siſarę tradun/ tur in prędam,& ſupellex uaria ad or- nanda colla congerit᷑. Sic pereãt omnes inimici tui dñe:qui aũt diligunt te, ſicut Sol in ortu ſuo ſplẽdet, ita rutilent. Qui- euitq; terra per quadraginta annos. CIſraelitis a Madian oppreſis, Gedeon ſaluat or deſunatur. Cap. VI. Ecerunt autè fllij Itraël malum in cõ- ſpectu dñi: qui tradidit illos in manu Madianſeptem annis,& oppreffi ſunt ualde ab eis. Feceruntq́; ſibi antra et ſpe luncas in montibus, et munit ſſima ad re pugnandum loca. Cumq; ſęuiſſer lſfatl, aſcendebat Madtan& Amalec, cæte- riq; orientauum nationum,& ↄpud eos figentes tentoria, ſicut erãt in herbis cun cta uaſtabãt uſq; ad introitum Gaze:ni- hilq; omnino ad uitam pertmens relin- quebant in Iſrael, non oues,non boues, non aſinos. ſpſi enim& uniuerſi greges eorum ueniebant cum tabernaculis ſuus, &c inſtar locuſtarũ uniuerſa cõplebant. innumera multuudo hominum et came lorum, quicquid tetigerant deuaſtantes. Humiliatusq; eſt Iſrael ualde in conſpe- ctu Madian. Et clamanĩt ad dũm poſtu- lans auxilium contra Madianitas. Qui 3 miſit ad eos uirum prophetam.& locu- tus eſt, Hęc dicit dñs deus Iſtaẽl, Bgo uos feci conſcendere de Rgypto.& e- duxi uos de domo ſeruitutis,& hberaui de manu RÆgyptiorũ,& ommum inimi corum qui aifligebãt uos:eieciq; eos ad introitum ueſtrum,& tradidi uobis ter- ram corum. Et dixi: Bgo dñs deus ue/ ſter, ne timeatis deos Amorrhęorum, in quorum terra habitatis. Etnoluiſtis au- dire uocem meam. Venit autẽ angelus dñi,& ſedit ſub quercu, quę erat in E- Phra, et perumebat adloaspatrè familig Bzri- —— — — ogulumm Me Iuageumcr e ddabqubonne Une hmr necran g — Keien e tänobm ul m i dtuia u d amd men 1 rumuhr dor anian ae ludic amn ur . percudl 1n ühm t leri es»un; 3 llo zem, dei luna a muüa ett:dit ee batex* epettet ſtramr„ d 3 i decœr aahhe 8 regred m. des qu 4 ctens am reſpa gn iiami Dulc atns ie Ueſtese u . wn turin ae dewäan manda 1 mmc Sol in euiiq; CI „ 4l — —— — 4 dietia n Audgüntn ,, 4 A Kalan0h t 5 10. 1 9 18 utmr.(c * aa cdepltaüntr., 1 e At quai diga 1 Madis ualdea luncu 1 — 1 pugnu a aOmglan aſcend, nch or memenonm en ligemte beu änttn ca uat unc aiimmma, nlch amaduim enn quehan dettri nenamn non at„.sor enin Amni eorum atzantcumtherait G int no arü unei innum an Kruudowanrtn lorum, matartengennitt Humi. zandliai weur, ciu M asntechamaulalärh, Lnsa lhomailuies, miltta aos mpnyiemit, uus eft aHu dötulä uos fee uaa ddeie Egfn, duxtu ab aroleumdiltn dema l— 1 corun ahs cirwenalt inrott aa mämüeie mmer Lanadl. kp fcr n an ierrera com e 1 — „are he 1m n.J Ai 5 quean dnl, M 1„ pade 7s 3 ab 1 1 unaltme. aan& ara Gedeon Ezri Cumq; Gedeen filius eius excute ret aiq; purgaret frumenta in iorculari. ut fugeret Madian, apparuit ei angelus C dũi,& ait: dũs tecum uirorũ fortiſſme. Reg Dixiiq; ei Gedeon, Obſecro nu dñe, ſi dñs nobiſcũ eſt, cur(ergo) apprehende- runt nos hꝛec omnia: ubi ſunt mirabilia eiusʒquę narrauerunt patres noſtri, aic dixerunt: De M gypto eduxit nos dñs: Nunc aui dereliquit nos dñs, et tradidit in manus Madian. Reſpexitq; ad eũ 22.b. fis, et ait⸗ Vade in hac fortitudine tua, Dei & uberabis Hratl de manu Madiã: ſci⸗ to quod miterim te·Qui reſpondẽs ait: Obſecro mi dñe in quo liberabo Iſrael: ecce familia mea infima eſt in Manaſſe, & ego minimus in domò patris mei Di xitq; ei dns, Ego ero tecũ,& percuties Madian quaſi unum uirũ. Etille, Si inue ni, nquit, gratiam corã te, da mihi ſignũ quod tu ſis qui loqueris ad me. Nec rece das linc, donec reuertar ad te, portãs ſa- crificium,& offerens tibi. Qui reſpon- dit: Ego pręſtolabor aduentũ tunm. In- greſſus eſt nac; Gedeon et coxit hœdũ, & de farin; modiò azymos panes, car⸗ nesq; ponens in caniſtro,& 1us carniũ mittẽs mollam, tulit omnia ſub quercu, & abtulit ei. Cui diacit angelus F dmi,] Tolle carnes& az ymos panes,& pone ſupra petram iliã,& ius deſuper funde: Qumiq; fec·ſſet ita, extendu angelus dñi ſummitatem uirge quam tenebat in ma- nu,& tetigit carnes& panes azymos: aſcenditq; ignis de petra,& carnes, a- zymosq; panes conſumpſit: angelus au/ tem dñi euanuit ex ocuiis eius. Vidẽsq; Gedeon quod eſſet angelus dñi, ait, Heu mihi domine deu::quia uidi angelum do ̊ mini facie ad faciem. Dixit; ei domi- nus, Pax tecum: ne timeas, nõ morieris. Ex dificauit ergo ibi Gedeon altare do- mino, uocaunq́; illud, Dmi pax uſque in Perſentem diem. Cumq; adhuc eſſet in phra quę eſt familię Eari, nocte illa dixit dñs ad eum: Tolle taurũ patris tui, & alterum taurum annorum ſeptem, de- ſtruesq; aram Baal qug eſt patris tui:& nemus quod circa aram Baal eſt, ſucci- de,& ędificabis altare dũo Deo tuo, in ſummitate petrę hurius, ſuper quamante ſaerißcium poſuiſti:tollesq; taurũ ſecun/ dum.& offeres liolocauſtũ ſuper ſtruem Ugnorum quę de nemort ſuccideris. Af- 4 Liber Iudicum. 87 ſumptis ergo Gedeon decem uitis de ſer uis ſuis, fecit ſicut pręceperat ei domi- nus. Timens autem dñm patris ſun,& no E mines illius ciuitatis, per diem nie luit fa- cere, ſed omnia nocte compleuit. Cumeꝝ ſurrexiſfent uiri oppidi enis mane, uide- runt deſtructam aram Baal, lucumq́; ſuc ciſum d taurum alterum impoiitũ ſuper altare, quod tunc ędificatum erat Dixe- runi qꝙ; adinuicem: Quis hoc fecit: Cũcꝶ perquirerent authorem facii, dictum eſt: Gedeon fllius Ioas fecit hęc omna. Et dix erũt ad loas/ Produe filium tuũ hucs⸗ ut moriatur:quia deſtruxit aram Baal, et ſuccidit nemus. Quibus ille reſponcdit: Nunquid ultores eſtis Baal, ut pugnetis pro eo: qui aduerſarius eſt eius, moriatur ante quãâ lux craſtina ueniat. ſt deus eſt, uindicet ſe de eo, qui ſuffodit aramn eius- Ex illo die uocatus eſt Gedeon, lero- baal, eo quod dix iſſet Ioas, ulciſcatur ſe- de eo Baal, qui fodit aram eius Igitur o- mnis Madian& Amalec,& orientales populi congregati ſunt ſimul& tranſ- euntes Iordanẽ, caſtrametati ſunt in ual- le lezratl. Spiritus autem dñt induit Ge deon, qui clangens buccina conuocauit domum Abiezer, ut ſequerei ſe. Milſitc; nuntios in uniuerſum Manaſſen, qui& ipſe ſecutus eſt eum,& alios nuntios in Azer& Zabulon et Nephthali, qui oc currerũt ei.Dixitq; Gedeon ad rdim,] Deum Si ſaluumt facis per manũ meam popu/ſacies lum lſratl. ſicut locutus es, ponã hoc uel- lus lane in area: ſi ros in ſolo ueliere fue⸗ rit,& in onni terra ſiccitas, ſciam quod per manum meã, ſicut locutus es, ſibera- bis Ifra?l. Factumq; eſt ita. Et de nocte conſurgens expreſſo uellere, concham rore impleuit. Dixitq; rurſus ad Do⸗ Deum mmum,] Ne iraſcatur furor tuns contra meſt adhue ſemel tentauero, ſignum quę rens in ueſlere. Oro ut ſolum uellus ſic- cum ſit,& omnis terra rore madens. Fe- citq; x Dominus] nocte illa ut poſtula- uerat:& fuit ſiccitas in ſolo uellere,& rosin omni terra. ¶ Gedeon irruut in(aſtra Maclianita⸗ rum cum pauscis.(ap. VII. IGüur Ierobaal qui& Gedeon, de no- 8 Lce conſurgens,& omnis populus cum eo. uenit ad fontem qui uocatur Harad. erant autẽ caſira Madian in ualle adſep tentrionalem plagam collis excelſt. Di⸗ ———————— ———————————————————— — 2 8 2 8— 8 1 - “ Den. 20. 5b dica, 1Qui 1. Mac. 3. ipſe prohibuero, Sedeon xit; dñs ad Gs leon, Mukus tecum eſt populis, nec tradetur Madian in manus eins, ne glorietur contra me Ifra,& di- cat:Meis uiribus liberatus ſum.Loquere ad populam,& cunctis audientibus pre. formidoloſus& timidus eſt, reuertatur. Receſſeruntq; de monte Ga Iaad, et reuerſi ſunt ex popfo uiginti duo millia uirorum,& tantum decè millia re manſerunt. Dicit; dñs ad Gedeon: Ad- nue pops multus eſt: duc eos ad aquas, & ibi probabo illos,& de quo dixero ti biĩut tecum uadat, ipſe pergat, quem ite Kreuertatur. Cumq; deſcen diſſet populus ad aquas, dixit dis ad Ge deon: Qui manu& lingua lambuerint aquas, ſicut ſolent canes lambere, ſepara bis eos ſeorſum, qui autem cutuatis geni bus biberint, in altera parte erunt. Euit itup numerus eorũ qui manu ad os ꝑto- ijciente, lambuerant aquas trecenti uni: omnis autem reliqua mulꝛitudo flexo po C plite biberat. Et ait dñs ad Gedeon, in trecentis uixis qui lambuerunt aquas, li- berabo uos,& tradam in manu tua Ma dian:omnis autem reliqua multitudo re⸗ uertatur in locum ſuũ. Sumptis itaq; pro numero cibarijs& tubis, omnem reli- quam multitudinẽ abire prę cepit ad ta- Dernacula ſua,& ipſe cum trecentis ui- ris ſe certamini dedit. Caſtra autem Na dian erant ſubter in ualie. Eadem nocte dixit dominus ad eum, Surge,& deſcen de in caſtra: quia tradidi eos in manu eua. ſin autẽ ſolus ire ſormidas, deſcendat tecum Phara puer tuus. Et cum aud eris quid loquantur, tunc confortabunt᷑ ma- nus tuę,& ſecurior ad hoſtiũ caſtra de/ D ſcendes. Deſcendit ergo ipſe& Phara puer eius in partem caſtrorũ, ubi erãt ar- matorum uigili?. Madian autẽ& Ama- lec,& omnes orientales populi fuſi iace bant in ualle, ut locuſtarũ multitudo: ca- duo meliTautem hinnumerabiles erant, ſicut arena quæ iacet in littore maris. Cumq; ueniſſet Gedeon, narrabat aliquis ſom- nium proximo ſuo:& inhunc modũ re⸗ ferebat quod uidera, Vidi: omnium,& uidebatur mihi quaſi ſubeinericius pa- nis ex hordeo uolut,& in caſtra Ma⸗ dian deſc?derc. cumq́ perueniſſet ad ta bernaculum, percuſsitilud atq; ſubuer- tit,& terre funditus coę quauit. Reſpon E dit is, cui loquebatut: Non eſt hoc aliud, niſi Liber lIudicum. niſi gladius Gedeonis fliſſ Ioas uiri lſtas litę · tradidit em̃ domi nus in manus eius Madian,& omnia caſtra eius. Cumq; audiſſet Gedeon ſomnium,& interpreta tionem eius adorauit,& reuerſus eſt ad caſtra Iſratl, et ait: Surgite, tradidit enim dũñs in manus noſtras caſtra Madtan. Di uiſttq; trecentos uiros in tres partes,& dedit tubas in manibus eorũ, lagenasq; uacuas, ac lampades in medio lagenarã. Rt dixit ad eos, Quod me facere uide- ritis, hoc facite: ingrediar partem caſtro rum,& quod fecero, ſectamini. Quando perſonuerit tuba in manu mea, uos quo- que per caſtrorum circuitũ clangite,& cõclamate, domino& Gedeoni. Ingreſ⸗ ſusq; eſt Gedeon,& trecenti uiri qui e- rant cum eo in partẽ caſtrorũ, incipien- tibus uigilij noctis medię,& cuflodibus ſuſcitatis, cœperũt buccinis clangere& cõplodere inter ſe lagenas. Cumq; per gyrum caſtrorum in tribus perſonarent locis,& hydrias confregiſſent, tenuerũt ſiniſtris manibus lampades,& dextris ſo mntes tubas, clamauerũtq́;, Gladius do mini& Gedeonis. ſtantes ſinguli in lo- co ſuo per circuuũ caſtrorum hoſtiliũ. Omnia itaq; caſtra turbata ſunt,& uo- ciferantes, ululantesq; fugerunt.& nihi lominus inſiſtebãt trecenti utri buccinis perſonantes. Imm: ſitq; dñs gladium in amnibus caſtris,& mutua ſe cęde trun- cabant, fugientes uſq; adt Bethſeca,]& 42 crepidint Abimehula in Tebhath Con G clamantes autẽ uiri Iſrasl de Nephthali- & Aſer,& omni Manaſſe perſequeban tur Madian. Miſitq; Gedeon nuntlos in omnem montem Ephraim, dices, De- ſcendite in occurſuum Madian,& occu- pate aquas uſq; Bethbera atq; lordanẽ᷑. Clamauitq; omnis Ephraim,& pręoc- cupauit aquas atq; Iordanem uſq; Beth bera. i Apprehenſosq; duos uiros Ma- dian, Oreb& Zeb, interfecit Oreb in Petra Oreb, Zeb uero in Torcula- ri Zeb. Et perſecuti ſunt Madian, ca- pita Oreb& Zeb porrantes ad Gede- on trans fluenta Iordanis. Oedeon comprehendit reges 7 ebab& Zalbunam.(ap. VIII. Ixeruntq; ad eum uiri Bphraim, Quid eſt hoc quod facere uoluiſtt, ut nos non uocares, cum adpugna pei⸗ geres contra Madian: iurgãtes fortiter: 6 Iſa iot Plal 2¹ 4* nimätk, um i dmi emuremkt eei Crh niimein Ain unenee maratiitn mee (ieme anhe lſcraat ludicu patez nitga lit, n f Madb audde tidnen ee en dmn. caſtral r a⸗da, crin ucig deditte uacun Itdxk ritts he 4 um,& perſom. que pe cöchm lunqxe rant cu tiduzu —— tn iümelb 6 0. 5 baconäin. unn ſehamu a aitr ainrhaede d sextiegſtne, uen slunpäioat ad maai t 19 1ad us. Kunrs n cõplo Syrum locts, liniſtri mntes ni 8 co ſoo Omni citern lomim perſon dmnit caban crepie chma & AI tur M inom ſcenai nenitatudnin naenuteüg tzendi an witttecettmit ammmigh ur s, Lmmint. nau esulqhattdtän 8 nehakinſtu derruin lraläe 238 ni lläxal a Aſtcc Cann am tem Ftrnii aat zutim jhinit, ern Beltdenntit Pa mnü bhRrath See ranq Gunnat, aan nüöhänen), 6 O. 26,⸗wtt rZGaniſg” 3. ſecuiimltne 14e 2cb nnaile ah elloräin m aeleräh, Chm cupa berꝛ, dian, in Pe n Ze pitr On tn Ged ut nor geles Mo 1 ad erw Mch ht 1 wlän 9 abin o l, 1 1 1 4* — a uriai Gedeon &x prope uim inferentes. Quihus ille re- ſpõdit. Quid em̃ tale facere potui, quale uos feciſtu: nõne melior eſt racemus E- hraim, uindemijs Abiezer: In manus Deus ueſtras † dñs) tradidit principes Ma- d8 1e ldclnat C Ole. 10. d dian, Oreb& Zeb: qund tala facere po tui, quale uos feciſtis: quod cum locutus eſſet, requieuit ſpiritus eoru, quo tiane- bant cbtra eũ. Cumq; ueniſſet Gedeon ad lordanem tranſiuit iꝑſe cũ trecentis uiris qui ſecũ erant:& præ laſsitudine, fu ientes perſequi non poterant. Dixitq; ad uiros Socoth, Date, obſecro panes po pulo qui mecũ eſt, ꝗa ualde defecerunt: ut poſsimus perſequi Zebee& Salmana reges Madian. Reſponderunt principes Socoth, Forſitan palmæ manuũ Zebee & Salmana in manu tua ſunt,& idcirco poſtulas ut demus exercitui tuo panes. Quibus ille au. Cum ergo tradiderit do- minus Zebee& Salmana in manus me- as,& cum reuerſus fuero uictor in pace, conteram carnes ueſtras cũ ſpinis, tribu- lisq; deſerti. Et inde cõſcendens, uenit in Phanuel: locntusq; eſt ad uiros loci iltius ſmilia. Cui& ulli reſponderunt ſi- cut reſponderũt uiri Socoth · Dixit itaq; eis, Cum reuerſus fuero uictor in pace, deſtruam turrim hanc. Zebee aũt& Sal mana requieſcebant cum omni exercitu ſuo. Quindecim enim millia iiri reman- ſerant ex omnibus turmis orientaliũ po- pulorun. cæſis centum uiginti m'llibus bellatorũ G& educentium gla Aũ. Aſcen densq; Gedeon per uiam eorũ qui in ta bernaculis morabantur ad orientalẽ par- tẽ Nobe& legbaa, percußit caſtra ho- ſtium, qui ſecuri erãt,& nihil aduerſi ſu- ſpicabantur. Fugeruntq; Zebee& Sal- mana, quos perſe quens Gedeon cõpre- hendit, turbato omni exercnu eorũ· Re- uertensc; de hello ante ſolis ortũ, appre hendit puerũ de uiris Socoth:interroga- nitq; eum nomina principũ& ſeniorum Socoth,& deſcripſitſeptuaginta ſeptem uiros. Venitq; ad Socoth,& dixit eis, Enzebee& Salmana ſuper quibus ex probraſtis mihi dicẽtes: Forſitan manus Zebee& Salmana in manib' tuis ſunt, et idcirco poſtulas ut demus uiris qui laſ D ſiſunt,& defecerũt panes. Tulit ergo ſe niores ciuitatis, et ſpinas deſerti ac tribu los,& cõtriuit cũ eis, atq; comminuit ui ros Socoth· Tuttun quoq; Phanuel ſub —. uek⸗ Liber Iudicum. uertit, occiſis habitatoribus ciuitatis. Bi xitq; ad Zebee et Saima, Quales fuerũt uiri quos occidiſtis in Thabor: Qut re- * ſponderũt, Simiies tui et unus ex eis qud ſi fllius regis· Quibus ille rñdit, Fratres mei fuerãt filij matris meę uiuit dns, ꝗa ſi ſeruaſſetis eos, nõ uos occiderẽ. D.xie Iether primogento ſuo, Surge,& inter- fice eos. Qui nõ eduxit gladiũ: timebat enim, quia adhuo puer erat. Dixerũte Zebee et Salmana, uſurge,& itrue in nos: quia iuxcta ętatẽ robur eſt hominis. Surrex it Gedeon,& interfecit Zebee & Salmana,& tulit ornamẽta ac bullas, quibus colla regaliũ camelorũ decorari ſolent. Dixeruncc; omnes uiri Iſraẽl ad Gedeon, Dominare noſtri tu, et fllius tu- us,& filiusfflij tui: quia liberaſti nos de manu Madian. Quibus ille ait: Nõ domi nabor ueſtri, nec dominabit᷑ in uos flius meus, ſed dñbitur e dũs. Dixitq́; ad eos: Vnã petitionẽ poſtulo à uobis: Date mi hi inaures ex pręda ueſtra.Inaures enim aureas ſmaðlitę habere cõſueuerãt. Qui rñderunt:Libẽtiſsime dabimus. Expan⸗ dẽtes q; ſuper terrã palliũ, proiecerũt in eo inaures de pręda,& fuit põdus poſtu latarũ inauriũ, mille ſeptingẽti auri ſieli. abſq; ornamẽtis,& monilibus,& ueſte purpurea, quibus reges Madian uii ſoliti erãt.& pręter torques aureas camelorũ- Fecitq; ex Gedeon Ephod,& poſuit il lud in ciuitate ſua Ephra. Fornicatusq; eſt omnis Iſratl in eo,& factũ eſt Gede- oni& omni domui eins in ruinã. Hum⸗ liatus eſt aũt Madiã corã filiis Iſasl, nec potuerũt ultra ceruices eleuare, ſed quie- uit terra per quadraginta annos quibus Gedeon pre fuit. Abijt ita lerobaal fllms Ioas,& habitauit in domo ſna: habuit; ſeptuaginta fllios, qui egreſſiſunt de fe- more eius:eo qd'plures haberet uxores. Cõcubina aũt illius, quã habebat in Si chẽ, gepuit ei flllũ nomine Abimelech. Mortuusꝙ eſt Gedeon fllius Ioas in ſe- nectute bona, et ſepultus eſt in ſepulchro Ioas patris ſui in Bphra, de familia Bz⸗ ri. Poſtquã autem mortuus eſt Gedeon⸗ auerſi ſunt fllij Iſraci,& fornicati ſunt in Baalim Pereuſſeruntq; cũ Baal fœdus. ut eſſet eis in deum: nec recordati ſunt dñi dei ſui, qui eruiteos de manibus ini- E Pfal 64 6 G micorum ſuorũ omnitun per ctrcuitiun: nes fecerunt miſericordiam cum domo K 2 Iere- Abimelech Ierobaal Gedeõ, iunta omnia bona quę fec era: Iſraẽ̃li. Abꝛme lech tyrannice imne rium ſibi uſurpat.(ap. IXN. A ABijr aute Abimelech ſtiius Ieroba. al in Sichem ad fratres matris ſuę, & locutus eſt ad eos.& ad omnẽ cogna matris tionem domus patris matrisq; ſu] di- cens: Loquimini ad omnes uiros Sichẽ: Quid uobis eſt melius, ut dominentur ue ſtri ſeptuaginta uiri omnes ſllijs leroba- al, an ut dominet᷑ uobis unus uir: ſimulq; cõiyderate quod os ueſtrum,& caro ue ſtra ſum.Locutiq; ſunt fratres matris ei/ us de eo, ad omnes uiros Sichem uniuer ſos ermones iſtos,& inclinauerunt cor eorum poſt Abimeilech, dicem es: Frater noſter eſt. Dederuntq; illi ſeptuaginta pondera argenti de phano Baalberith. Qui conduxit ſibi ex eo uiros inopes et uagos, ſecutiq; ſunt eum. Et uenit in do- mum patris ſui in Ephra,& occidit fra- tres ſuos filios Ierobaal ſeptuaginta ui- ros, ſuper lapidem unã: remanſiiq; loa- tham filius Ierobaal minimus,& abſcõ- ditus eſt.Qongregati funt aũt omnes ui- ri Sichẽ,& uniuerſę familię urbis Mel- lo, abieruntq́;,& cöſtituerunt regẽ Abi melech nrxta quercũ, quę ſtabat in Si- ch?.Quod cum nun iatã eſſet Ioathan, iuit et ſtetit in uertice montis Garizia: eleuataq; uoce, clamauit& dixit: Audi- te me uni Sichẽ, ita ut audiat uos dũs.) Ierunt ligna, ut ungerent ſuper ſe regẽ: dixeruntq; oliux: Impera nobis. Que re ſpondit: Nunquid poſſum deſerere pin- guedinẽ meã, qua& Dij utunt᷑,& homi nes, et uenire ut inter ligna promouear: Dexerumq́; ligna ad arborè flcum: Ve- ni,& ſnper nos regnẽ accipe. Quę re- ſpõdit eis:Nunquid poſſum deſerere dul cedinem meã, fructusq́; ſuauiſſimos,& ire ut inter cętera ligna promouear: Lo- cutaq ſunt ſigna aduitẽ: Veni.& impe ra nobis. Quę reſpondit eis: Nunquid poſſum deſerere uinũ meum, quod lętiſi- cat deũ et hom nes,& inter ligna cętera promoueri: Dixeruntq; omnia ligna ad rhamnũ:ueni,& impera ſuper nos. Quę reſpõ liit eis:Si uere me regẽ uohis cõſti tuiſtis uenite, et ſub umbra mea requieſ- cite:ſñ autẽ non uultis, egrediat᷑ ignis de rhamno. deuoret cedros Libani. Nũc igit᷑ ſi recie et abſq; peccato cõſtituiſtis ſuper Liber Iudicum. ſuper uos regẽ Abimelech,& bene egi- C ſtis cum lerobaal,& cũ domo eius,& reddidiſtis uicẽ bñflcijs eius, qui pugna- uit pro uobis,& animã ſuã dedit pericu lis, ut erueret uos de manu Madian, qui nunc ſurrexiſtis cõtta domũ patris mei. & interfeciſtis filios eius ſeptuaginta ui ros ſuper unũ lapidem,& cõſtiruiſtts re. gẽ Abimelech filiũ anciſlę eius ſuper ha bitatores Sichem, eo quod frater ueſter ſit:ſi ergo recte,& abſq; uitio egiſtis cũ Ierobaal,& domo eius, hodie lęiemini in Abimelech,& ille lętetur in uobis. ſin autem peruerſe, egrediatur ignts exc eo,& conſumat habiatores Sichem,& oppidã Mello, egrediaturq; ignts de ui ris Sichem,& de oppido Mello,& de- uoret Abimelech. Quę cum dixaiſſet, fu gijt& abijt in Bera, habitauisq́; ibi ob merum Abimeſech fratris ſui. Regnauit itaq; Abimelech ſuper Ifrael tribus an- nis. Miſite; dũs] ſpiritum peſſ mũ inter Dei Abimelech,& habitatores Sichem, qui cœperũt eum deteſtari,& ſcelus interfe ctionis ſeptuaginta flliorum Ierobaal,& effuſionem ſanguinis eorũ cõferre in A- bimelech fratrem ſuum,& in cęteros 8i chimoruiu principes, qui eum adiuraue- ramt. Poſueruntq; inſidias aduerſum eũ in ſummitate montium,& dum illius pre D ſtolabantur aduentum, exercebant latro cinia, agentes prędas de prętereuntibus, nunciatumq; eſt Abimelech · Venit au- tem Gaal ffiius Obed, cũ fratribus ſuis. & tranſiuit in Sichimam. Ad cuius ad- uentum erecti habitatores Sichẽ, egreſſi ſunt in agros, uaſtãtes uineas, uuasq́; cal- cantes:& factis cantantium choris, in- greſſi ſunt phanum deiſui,& inter epu⸗ las et pocula maledicebant Abimelech. ciamante Gaal fillo Obed: Quis eſt iſte Abimelech,& quę eſt Sichema ut ſeruia mus ei: Nunquid nõ eſt fiius lerobaal, & conſtituit principem Zebal ſeruum ſuum ſuper uiros Bmor patris Sichem:? urr ergo ſeruiemus ei:utinam daretali⸗ quis populũ iſtum ſuh manu mea, utau- ferrem de medio Abimelecht. Dictumq; eſt Abimelech: Cõgrega exercitus mul- titudinẽ,& ueni. Zebul enim princeps ciuitatis, auditis ſermonibus Gaal fllij Obed, iratus eſt ualde,& miſit ciam ad Abimelech numtios, dicens: Ecce Gaal filius Obed uenit in Sichimam cum fra- tribus 4 agabmdl 2 psanesunn dam aigeam id u ubuunaut n dät in* ln tedi de 1 mteäm Ar ngemneri.. dde lüde e ka Kan unna. aüennn Rgang, mamm gän Rdinen„4 Külhi 1* len p Dudicu m luper n ſ 9 inna teddidit ua ntpnau , — 22 lenrugg 4 un bezr 1 0” & imerf a da tos liper m 8 Abim ansb⸗ dinatotes Krengt eageien lerodaal walgun m Adim, tin aute b 6o,& 1 geim 1 oppidã tus Siche gijt Kal d ana — 3 döenzu uens 22 ſtrilige 8* merſtuna 2u der hitiumpün Abumele B dianon eh, cœperut’ 1 enu ſänii Aütan nion sſe en ſioron d effulione nn ris eniini bimelech mer ſum nen cumonu arng esqlitmun — —= — — —— — S S — — — — 1 1 9 rum. Do ure mdcsabee in ſummit m awium à& ankend Rolabast Astzuun aaänd cnlaage Fitdleetenn nunciatu d Päbimegch ch tem Gaal autel cütenh & ml dimmm Aür uentune if tunrolli ſunt in ag m ge tesunesm cantes: 8 ne untmtimegn greſſilum atke detic’ Käng las et poc umngflicchnt lu chmmnte 1en.) Obet.Gts Abimele aeeliöräwumi nus ei: d eentöcktündt R coniti Meipen Ldiim ſuum ſupe atu 3uyramm ſn Ou ergo iunbeiulmnähn quis popt AAiüdmunonn ferrem qe da bintei i Abim en grgtanin titudind, un Däünm ciuitati, urmunbobi V Obedlin aled e Abimele lem dlus Oh autlbrlnn 4 pecante Abimelech ribus ſuis,& oppugnat aduerium te ci⸗ uitatem. Surge itach nocte cum populo, qui tecum eſt.& latita in 2gro,& prmo mane oriente ſole, irrule ſuper ciuitatem: illo autẽ egrediente aduerſum te cum po pulo ſuo, fac ei quod potueris. Surrexit nag Abmelech cũ omni ex ercitu ſuo nocte et tetendit inſidias iuxta Sichimã in quatuor locis · Egreſſusq; eſt Gaal fi- lius Obed,& ſtetit in introitu portę ci- uitatis. Surrexit autẽ Abimelech,& om nis exercitus cum eo de inſidiarũ loco. Cumq; uidiſſet populum Gaal, dixit ad Zebui: Ecce de montibus multitudo deſcẽdit. Cui Hle reſpõdit: Vmbras mon tium uides, quaſi capita hominã,& hoc errore deciperis. Rurſumi; Gaal ait:Ec ce populus de umbilico terrę deſcendit, & unus cuneus uenit per uiam, quę reſpi cit quercum. Cui dizcit Zebui: Vbi eſt nunc os tuum, quo loquebaris, Quis eſt Abimelech ut ſeruiamus ei: Nonne hic populus eſt quẽ deſpiciebas: Egredere, & pugna contra eum. Abijt ergo Gaal⸗ rexpectante Sichimorũ populo,& pu- gnauit cõtra Abimelech, qui periecutus eſt eum fugientt᷑,& in urbẽ cõpulit: ceci deruniq; ex parte eius pluruni, uſque ad portam ciuitatis,& Abimelech ſedit in F Ruma. Zebul aũt, Gaab et focios eius ex pulit de urbe:nec in ea paſſus eſt cõmo- raxi.Sequenti ergo die egreſſus eſt popu lus in campũ · Quod cum nunciatũ eſſet Abimeiech, tulit exercitũ ſuum,& diui- ſit in tres turmas, tendens inſidias in a- gris. Vidensq́; quod egrederet᷑ popuſus de ciuntate, ſurtexi:,& irrui in eos cum cuneo ſuo, oppugnãs& obſidens cnuta tem: duę aũt turmę palantes per campũ, aduerſarios perſequebant᷑ Porro Abi- melech omni die illo oppugnahat urbẽ, quã cepit, imterfectis habitatoribus eius, ipſaq; deſtructa ita, ut ſal in ea diſperge- 8up.g ret. Quod cũ audiſſent qui habitabãt in turre 8ichimorũ, ingreſſi ſunt phanum dei ſui, Berith, ubi fœdus cum eo pepi- gerant,& ex eo locus nomt acceperat, qui erat munitus ualde. Abimelech quo- que audiens uiros turris Sichimorũ pari ter cõgiobatos, aſcendit in montem Sel- mon cum amni populo ſuo.& arrepta ſe cuti pręcidit arboris ramũ, impolitũc; ferẽs humero.dixit ad ſocios: Quod me nidiſtis facere. citofacite. Igiĩ certatim ramos Liber Iudieum. 89 ramos de arboribus pręcidentes, ſeque- bantur ducẽ Qui circundantes pręſidiũ ſuccenderũt, aiq; ita factum eſt, ut fumo & igne mille hominũ necarentur, uuri pariter& mulieres, habitatorũ turris Si chem. Abimelech aũt inde profieiſcens, ¶ uenit ad oppidũ Thebes, quod circun- dans obſidebat exercitu. Erat aũt tur is excelſa in media ciuitate, ad quã cõfuge rãt ſimul uirt ac mulieres,& omnes prim cipes ciiitatis, clauſa firmiſſime ianua⸗ & ſuper turris tecdum ſtantes per propu/ gnacula. Accedensq́; Abimelech iuxta turrim, pugnabat fortiter,& appropin- quans oſtio, ignè ſupponere mtebal: ⅜„Reg.n* ecce una muner fragmẽ molę deſuper is- ciens, Hliſit capiti Abimelech,& cõfre- git cerebtũ eius. Qui uocauit cito arm gerũ ſuum,& ait ad eũ:Ruagina gladjũ tuum& percute me:ne forte dicat quod à fœmina interfectus ſim. Qut iuſſa peifi ciens, interfecit eũ. Illo quoq; mori o⸗ omnes qui cũ eo erant de ſſratl, reuerſi ſunt in ſedes ſuas,& reddidit deus malũ quod fecerat Abimelech conna patrem ſuũ, interfectis ſeptuaginta fratribus ſuu. Sichimitis quoq; quod operati erant, te tributum eſt,& uenit ſuper eos maledi- ctio loatham fllij Ierobaal. ¶ Eiiij Iſrael affliti Ctlamant ad Deum.(ap. X. Oſt Abimelech ſurrexit dux in Iſ. rat Thola fißus Phua, patrui Abi- melech, uit de Iſſachar, qun habitaun in Samir mõtis Ephra:m, et undicaun Iſraẽ- lem uigiti& tribus annis, mortun q; eſt, ac ſepultus in Samir. Hinc ſucceis it lair Galaadites, qui iudicauit Iſfraëlẽ per uiginti& duos annos, habens triginta fi lios, ſeden esſuper trigima pulles Nna- rñ,& principes triginta ciuitati, qug ez nomine eius ſunt appellatæ Auothiair, id eſt oppida lair. uſq; in pręſentẽ diem in terra Galaad Mortuusq́; eſt lair ac ſepultus in loco, cui eſt uocabulũ Camõ. Filij aũt Iſrai peccatis ueteribus unge⸗ B tes noua, fec erũt malũ in couſpeciu dii, & ſeruierũt idolis. Baalim& Aſtaxoth, & dijs Syrię ac Sidonis& Moab& t liorũ Ammon et Philiſtijm, dimiſerũtq́; dm,& nõ coluerunt eum Cõtra quos dñs iratus, tradidu eos in manus Phil- ſtijm& flliorà Ammon. Afflict; ſunt, & uchementer oppreſsi per aunos dect u 3 8 Iephte & octo, omnes qui habitabãt trãs Iorda- nẽm terra Amorrhęi, quę eſt in Galaad: in tantũ, ut filij Ammõ lordane trãſmiſ- ſo uaſtarent ludam,& Beniamin& E⸗ phraim, afflictusq́; eſt Iſraèl nimis. Et clamates ad dmim, dixerũt: Pescauimus gltera B principes Galaad ad lephte: Ob hãc 8 2 ⸗ tibi, quia dereliquimus dim deſ noſtrũ, & ſermuimus Baalim. Quibus locutus eſt dis:Nuncuid nõ Mgyptij et Amor rhęi, filijq; Ammon& Phihſtijm, Sido nij quoq́; et Amalec et Chanaã oppreſ- ſerũt uos,& clamaſtis ad me,& erui uos de manu eorũ: Et tamen reliquiſtis me, & coluiſtis deos alienos:idcirco nõ ad- dam, ut uſtra uos liberẽ. Ite,& inuocate deos quos elegiſtis: ipſi uos liberent in tempore anguſtię. Drxerũ iq; fliij Iſraẽi ad dominũ: Peccauimus, redde tu nobis quicquid tibi piacet, tantum nunc libera nos. Quę dicem es, omnia de finibus ſuis alienorũ deorum idola proiecerũt, et ſer uierũt dño deo:qui doluit ſuper miſerijs eorum. Itaq; fiiij Ammon cõclamantes, in Galaad fixere tentoria:cᷓtra quos cõ gregati fllij Iſraẽl, in Maſpha caſtrame- tati ſunt. Dixeruntq́; principes Galaad lngult ad proximos ſuos. Qui primuss ex nobis contra filios Ammon cœperit dumicare, erit dux populi Galaad. ¶ Iepbte iudex fattus ſacrfec auit /6⸗ ham ſuam.(ap. XI. Vit itaq; illo in tẽpore lephte Gala- — P adit es, uir fortiſsimꝰ atq; pugnator, ſi lius mulieris meretricvs, qui natus eſt de Galaad. Habuit aũt Galaad uxorem, de qua ſuſcepit filios, qui poſtquã creuerãt, eiecerunt Iephie, dicentes: Hęres in do- mo patris noſtri eſſe nõ poteris, quia de Tadultera] matre natus es. Quos ille fu- iens atque deuitans, habitauit in terra Tob, congregatiq́; ſunt ad eum uiri in- oꝑes,& latrocinantes,& quaſi principẽ ſequebantur. In illis qiebus pugnabãt fi- lij Ammon cõtra Iſratl. Quibus acriter inſtantibus perrexerũt maiores natu de Galaad, ut tollerẽt in auxiliũ ſui Iephte de terra Tob, dix eruntq; ad eum: Ve- m,& eſto princeps noſter,& pugna cõ tra ſilios Ammon, Quibus ille reſpõdit: Nonne uos eſtis qui odiſtis me,& eieci ſtis de domo patris mei,& nunc ueniſtis ad me neceßitate compulſt· Dixeruntq; aux cauflam nunc ad te uenimus, ut pro ei Liber Iudicum. ciſcaris nobiſcum,& pugnes cantra N- lios Ammon, ſisq; dux omnium qur ha- bitãt in Galaad. Iephte quoq; dixit ets: Si uere ueniſtis ad me, ut puęnẽ pro uo- bis contra fllios Ammon, tradiderit; eos dñs in manus meas, ego ero ueſter princeps. Qui reſpõderit ei: dñs qui hęc audit ipſe mediator ac teſtis eſt, quod no ſtra, pmiſſa faciemus. Abijt itaq; lephte cum principibus Galaad, ſecitq; eã om- nis populus principẽ ſui. Locutusq; eſt Iephte omnes ſermones ſuos coram dño in Maſpha. Et miſit nuntios ad regem filiorum Ammon, qui ex perſona ſua di cerent: Quid mihi& tibr eſt, quia ueni- ſti contra me, ut uaſtares terram meam: Quib ille reſpõdit, Qina tulit Iſratl ter Nu. a ram meam, quãdo aſcendit de Mgypto à flii bus Arnon uſq; Ieboc atq; lorda- nem:nunc ergo cum pace redde mihi es. Per quos rurſum mandauit lephte,& imperauit eis, ut dicerent regi Ammon, Hec dicit lephte, Nõ tulit Iſraci terram Moab, nec terram filiorum Ammon. ſed quando de EÆ gypto conſcenderunt, am bulauit per ſoluud:nẽ uſq; ad Mare ru- brum,& uenit in Cades. Miſirc; nun- Nug tios ad regem Edom, dicẽs, Dimitie me ut tranſeam terram tuam. Qui noœluit ac- quieſcere precibus eius. Miſit quoq; ad regem Moab, qui& ipſe tranſetum prę- bere contempſit. Maniit itaq; in Cades, & circuiuit ex latere terram Edom,& terram Moab, uenuq; †ad] orientalem cötta plagam ter Moab,& caſtrametatus D eſt irans Arnon. I nec uoluit intrare ter⸗ Nu. u minos Moab. Arnon quippe cenfinium& e. eft terrę Moab. Miſit itaque Iſracl nun- tios ad Schon regem Amorrhęorũ, qui habitabat in Heſebon,& dixerunt ei, Dimitte ut tranſeam per terrã tuam uſq; ad fluuum. Qui& ipſe Iſraẽl uerba de- ſpiciens, non dimifſt eum tranſire per ter minos ſuos, ſed infinita multitudine con- gregata, egreſſus eſt contra eum in Iaſa, & ſortiter reſiſtebat. Tradiditq; eum do minus in manus Iſraẽl cum omni exerci- tu ſuo,& percuſſit eum,& poſſedit om- nem terrã Amorrhęi habitatoris regio- nis illius,& uniuerſos fines eius de Ar⸗ non uſq; Ieboc,& de ſolitudine uſq; ad lordanem. Dſs ergo deus Iſratlſubuer- E tit Amorrheum, pugnante contra illum pPopulo ſuo Iſrasl,& tu mmc uis alu⸗ cre „—— —— —— rälſ „ig 6 getkeit. ar amth it atbw dha lac ger 6 hha e 1 Te uwdcrpu 68 unm G9. Päraug'n an Apjeirnnn äinhwh We⸗ pungyuns e iamat,g en aicmtit n alwrmme meenmn u tzomätc n ohholnen um Thraeleun e innin an wiugl a PNermrent: un —=— ätoideds, 1 KaneHt ger (chkhhien e tnalmd allrh. loni ich öm ntän. Am n nash nühuge, ſäkeäen dar ah tui 2 d die— düm.. 1e e . ciſcarisn 1 V aa, s Ke er Fir hu Raereun chtd 5 contr. enth ſeal Mcdm dilima dn drincepg mrnen, t r 1n Hed zuditigſer ib tn m iſ Hi vnd um pii ebſtage us nna 22 b min u anaſi. un 1 na uh ede onn Ab'ller Se. zlennnn 1 unddo de 3³* colſcten, aauitpar atlo ucat 4 rum,& u Maag ünth Saiten les. alüth trm 43 MaulichäDm nn ern umm(lia mneccereß Mi is Mügn gem Mo Metteipketnige ere comer e mttingi 6 circuin al Whetermm lint nam Me a. Geighi dins agum ter M p. Kaima dirans I rtorecuolutiurnn inos Mo R. dnquypechn. tene M 1daſttauelin Sad Sch nn Irornig biabati af on, Kcuni witte ut amt pettetitmi fluumm e ipſellnümae iciens,Rc ath eumprplleytt jnosſuos u bs ita mllttuäbea egana, ulb coanamitt lorriter ufte Indigern nus in laumälcmmonüonk bo, p dumm KAhtäin mitenäa. om Mdianb zillin, 6 un d krti nuſqy le an ſeoimie. rdanem. aan dewlhütu Amonl ae mntecrn pulo ſu akamnn d. Amon illius, uel in cunct u lierun un „ 1 Iephte Liber Iudicum. 90 gereterram eĩus: Nonne ea que poſſedit creuit in Iſra?.& cõſuetudo ſerdata eſt. Chamos deus tuus, tibi iure debentur: ut poſt anni circulã cõueniant in unum ue autem oss deus noſter uictor obti- filig Iſraẽi,& plangant 5liam lephte Ga oſtram cedent poſſetsionẽ: MNi laaditę diebus quatuor. lior es Baalac fllio Sephor re Obiuncdtur Ephratai à lephte apmd nada lordanis.(ap. XII. 22,a nutt, in ſi forte me e Moab, aut docere potes, quod iurga dus fit contra Iſtaèl,& pugnauerit con- Cce aãt in Ephraim orta eſt ſeditio tra eum, quando habitauit in Heſebon., Inam tranſcuntes cõtra aquilonem, di- & in uiculis eius,& in Aroer,& uillis Xerunt ad lephte: Quare uadens ad pu- s ciuitatibꝰ iuxtaxlor gnam contra ſllios Ammon, uocate nos danem)per trecentos annos. Quare tan- noluiſti, ut pergeremus tecum: lgitur iu- re whil fuper hac repetitione ten cendemus demũ tuam. Quibus ille re- te ds taſtus: Igitum non ego pecco in te.ſed tu ſpondit, Dioepiatis erat mihi& popu- contra me male agi, indicẽs mihi bella lo meo cötra fllios Ammon uehemens, judicet dfñs arbiter huius diei uocauiq; uos ut preberetis mihi auxiliũ̃. ſlios Ammon. No-& facere noluiſtis Quod cernens, poſin to tẽpo non iuſta. inter Iſra?l,& inter luiiq; acquieſcere rex 9 fliiorum Ammon animã meam in manthus meis, traliuic uerbis lephte, quę per nuntios mandaue ad fllios Ammon,& tradidit eos dñs in F nat. Factis eſt ergoſuper Iephte ſpiritus manus meas. Quid commerui,. ut aduer. dii,& cicumiens Galaad& Manaſſe, ſum me cõſargatis in pręlium: Vocatis B Maſpha quoq; Galaad,& inde tranfies itaq; ad ſe cunctis uiris de Galaad, pug- ad filios Ammon, uotũ uouit dñio, dicẽs: nabat cõtra Bphraim, percuſſerun, ui Si tradideris fllios Ammõ in manis me ri Galaad Ephraim, cꝑuia dixerat, Fugi at. quicunq; primus fuerit egreſſus de ſo tiuus eſt Galaad de Ephrafm,& habi- ribus domus mee, mihiq; occurrerit re⸗ tat in medio Ephraim& Manaſſe. Oc⸗ uerteuti cũ pace à fllijs Ammon,cum ho cupaueruntq; Galaaditę uada Iordanis, locauſtum offeram dſo. T ranſiuitq; Ie per que Ephraim reuerſurus erat. Cũe phte ad fllios Ammõ, ut pugnaret cêtra leniſſet ad ea de Ephraim numero, fu- eos, quos tradidit qyis in mamus eius. Per giens⸗atq; diciſſet, Ob'ecro, ut me trãſſ cuſsitq; ab Aroer uſq; dã uenias in Mé- re permittas, dicebãt ei Galaaditę: Nun nith, uiginti ciuttates,& uſq; ab Abel, quid Bphratęus es: Quo dicente, Non quę eſt uineis conſita, plaga magna ni⸗ ſum, interrogabãt eum, Dic ergo Schib mis, humiliat iq; ſunt fllij Ammõ a filijs boleth, quodinterpretaturſpica. Qui te- Iſracl. Reuertenti ant Iephte in Maſpha ſpondebat, Sibboleih, eadẽ litera ſpicã domũ ſuã, occurrit ei unigenita fllia ſua exprimere nõ ualens. Statimq́; apprchè cum tympanis& choris:nõ enim habe⸗ ſum iugulabant in ipſo lordants tranſitu. bat alios liberos. Qa uiſa ſcidit ueſtimẽ Rt ceciderũt in llo tpore de Ephraim ta ſua,& ait: Heume filia mi, deceptſti quadraginta duo millia- Iudicauit itaq; G me,& ipſa decepta es. aperui enim os lephte Galaadites Iſcacl ſex annis,& meum ad dñm,& aliud facere non pote- mortuꝰ eſt ac ſepulius in ciuitate ſua Ga ro. Cui ilſa reſpondit: Pater mi, ſi aperui laad Poſt hunc iudicauit 1frat Abeſan ſti os tuũ ad dm, fac mihi quodcunque de Becklehé. qui habuit trigima ſſiios, et pollicitus es, cõceſſa tibi ultione atq; ui totidem filias, quas emittẽs foras, maritis Aoria de hoſſibus tuis· Dixiiq; ad patrẽ. dedit,&e eiudẽ numeri Rlis ſuis accepit Hoc ſolã mihi pręſta quod deprecor. di uxores, introducens in domũ ſuam. Qui mitte me, ut duobus menſibus circũ eam ſeptem annis iudicauit Ifraẽl, mortuuś montes.& plangamuirginitatemmeam eſt, ac ſepuhusin Bethlehem. Cui ſuc⸗ cum ſodalibus meis. Cut ille reſpondit. ceßit Ahialon abulonites.& iudica Blan Vade,& dimuſit eam duobus menſibus. uit Iſracl decem annis, mortuusq; eſt ac lus in Zabulon. Poſt hunc iudi⸗- Cumq; abiſſſet cum locijs ac ſodalibus ſepu ſuis, Heuit uirginitatẽ᷑ ſuam in montibus. cauit Iſcatl Abdon, flius Elel Phara- Expletisq; duobus meufibus, reuerſa thonites, qui habuit quadraginta fllios. cſt ad patrem ſium,& fecit ei ſicut noue& triginta ex eis nepotes, NMcendentes nt, qus ignorbet nirs. Bxinde mos in⸗ ſvper ſeptuagimta pullos aſinarum,& errufſt n 4 i „— . Deu⸗ .2 321 ): 44 git * 7 Samſon indicauit Iſraẽl octo annis, mortuusq́; eſt ac ſepultus in Pharathon terræ R- phraimiin monte Amalec. CAnnunciat ang elus Samſonis conce- Pprnonm.(ap. XIII. Vriumq; filij lſraẽl fecerunt malum Ra conſpectu dñi, qui tradidit eos in manus Phuliſtinorã quadraginta annis. Erat aũt quidam unr de Saraa,& de ſtir pe Dan, nomine Manne, habens uxorẽ ſterilem. Cui apparuit angelus dñi, et di it ad eam:Sterilis es,& abſque liberis, ſed cõcipies& paries filiũ, caue ergo ne bibas uinũ ac ſᷣcerã, nec immundã quic quam comedas.quia cõcipies,& paries ſlium, cuius nõ tanget caput nouacula: erit enim nazaręus dei ab infantiaſua, et ex matris utero, ei ipſe incipięt liberare Iſraẽl de manu Philiſtinorã, QOue cũ ue⸗ nilſet ad maritum ſuun, dtæit ei: Vir dei uenir ad me habens uilltũ angelicum, ter 2 ibilis nimis, Quem cum mterrogaſſem, quis eſſet,& unde ueniſſet,& quo nomi ne uocaret, noluit mihi dicere, ſed hoc reſpondit, Ecce cõcipies& paries fiuũ. caue ne umũ bibas nec ſicerã,& ne ali⸗ quo ueſcaris immundo. erit em̃ puer na- Zargus dei ab infantia ſua,& ex utero matris ſue ad diẽ mortis ſuę. Orauit itaq; Manue dñm,& ait, Obſecro dfie, ut uir dei, quem miſiſti, ueniar iterũ,& doceat nos quid debeamus facere de puero, qui naſcituxus eſt. Exaudiutq; † Dñs depre cantem Manue,& apparuit rurſum an- gelus dei uxori eius ſedenti in agro. Ma nue aũ: maritus eius non erat cũ ea. Que cum uidiſſet angelũ, feſtinauit,& cucur rit ad utrum ſuum, nunciauitq; ei dicẽs, Eece apparuit mihi uir quẽ ante uiderã. Qui ſurrexit,& ſecutus eſt uxorẽ ſuam: ueniensq; ad uirũ, dixit ei, Ju es qui lo⸗ cutus es mulieri: Et ille reſpondit, Ego ſum. Qui Manue, Quãdo. inquit, ſermo tuus fuerit expletus, quid uiĩs ut faciat puec:aut à quo ſe obſeruare debebit: Di en; angelus dñi ad Manue, Ab omni- bus quę lacutus ſum ucori tug, abſtineat ſe:& quicquid ex uinea naſcitur nõ co⸗ medat, uinum& ſicerã non bibat, nuflo ueſcatur immundos& quod ei pręcepi, ꝙ mpleat atc cuſtodiat. † Dixit itaque] Manue ad angeſum dñi, Obſecro te. ut acquieſcas precibus meis,& fagiamus ti bi osdum de gapris. Qai reſ pondit an- gelust Liber Iudicum. gelus: Si me cogis, non comedam panes tuos:ſi aũt uis holocauſtã facere, offer il lud dño. Et neſciebat Manue quodan- gelus dñi eſſet. Dixitq; ad en:Quod eſt tibi nomen, ut ſi ſermo tuus fueret expſe tus, honoremus te. Qui ille reſpõdt: Cir queris nomen meũ, quod eſt mirabile: Tulit itaq Manue niœ dum de capris. et lihamenta,& poſuit ſuper peiiã, offerẽs dño, qui facit mirabilia, ipſe autem& uxor eius intuebantur. Cumq; aſcẽderet flamma altaris in coœlũ, angelus dñi pari, ter in flamma aſcendt. Cuod cumtui- diſſet) Manue& uxor eius, proni ceci- derunt in terrã,& ultra eis nõ apparuit angelns dii. Statimq́; intellexit Manue angelum dñi eſſe,& diit ad uxorem ſuam: Morte moriemur, quia ui dmmus F dñm Cui reſpondit mulier: Si dns nos uellet occidere, de manibus noſtris holo cauſtum& libamenta nõ ſucepiſſet, nec oſtẽdiſſet nobis hęc omnia, neq́; ea quæ ſunt uentura, dixifſet. Peperit itaq; fliũ, & uocauit nomẽ eius Samſon. Creuuq; puer,& benedix it ei dñũs. Coœpuq; ſpi- ritus dommi eſſe cum eo in caſtris Dan. inter Jaraa& Eſthaol. Samſon duxit uxorem Phili ſlaam,& diſcerpſit leonem. Cap. XIIII. LyRſendi ergo Samſon in Thamna⸗ tha, uidensq́; ihi mulierẽ de flliahus Philiſtijm: aſcendit,& nunciauit pati ſuo.& matri ſug, dicens: Vidi mulierem in Thamnatha, de filiabus P hiliſtmo- rũ, quã, quęſo, ut mini accip' a:is uxorẽ Cui dixerũt pater& mater ſua: Nungꝗd nõ eſt mulier innliahus fratrũ tuorũ& in omni populo, quia uſs accipere uxo- rẽ de Philiſt jm, qui incircunc ſiſunt: Pi xit Samſon ad patrẽ ſuum: Hanc mihi accipe, quia placuit oculis meis Paren- tes autẽ eius neſciebant quod res à dmo fleret,& quęreret occaſtonẽ cãtra Phi- liſtijm. Eo enim tempore Philiſtijm do- minabant᷑ Iſraẽli. Deſcẽdit itaq; Samſon cum patre ſuo& matre in Thamnatha. Cũqh; ueniſſent ad uineas oppidi, appa- ruit catulus leonis ſęnus:& rugisẽs. et o currit ei, Irruit a5t Spiritus dit in Sam- ſon,& dilacerauit leont᷑, quaſi hœdũ in fruſta di cerperet, nthil omnino habens in manu,& hoc patri& matri noluit indicare Deſcendiio;,& locutus eſt muj Heri. quę placuerat ogulis cius, Et poſt all⸗ D Deum uidien (wagocut en ammtildd aclde e detantodöp fe hehünnaſe ue boniomnl ne denbimgin dn miujcs A un N dem, E neiene n hcuce e npohi Men aaskeptm ume ändbhäle ber labntticwidl en (herewhens, e tienuu nn Duſnhyiar ig, Alömbaach an anOlh m he Tenn guod e Adgenyöwih um lüthmimeot ne lücepd Ajtttt ae lätielt an geſeon— (pääleun reenale e Ananmnine alnut ng 2 und gut (edem. Gitäod ſtmatän adie dicun. Sriur.Jin nos: 35 ludcho. geun ci id nome us honcr Weris no 4 Ulit taq mgelus c uam: Me dm.Ch ſellet dcch auſtum& ſtädiſſetn, ate Intuemut a L uocauit 3 uer,& he ntus dom nter Jarar 1 unſon Eſcen tha, ui hiliſtijm. 0,& mat 1Tham quĩ, qug ui dixerũ ö eſt muli Tomnipo de Dhultt it; Samf rcipe, qut s auté ein eret, g tijm. Eot inabmtl mpanreſ uqqueniſ it catulch arit ei. a,& dik uſta dice n,s dicate U 1 ubeici. Cepg B meoin erdu 4 ncaki un) z er en he .Co.Nln Inn andeni Tm Hen imalitiuni 93, d mncmng 1au emeViclmeim nn flladepile aus Naceyxum use macer unden den beskanänwit o un accyeno) aen inekeunelir un nrſun ura ar o oallümsbn dtan an qwitee arccalonicimeh anen potbüilind tar cädtmn n 1, etrem[nra e znersoyyd9 or uusndengönt xn 1 uron, gulte ll omnwpte d m Kmn. a Lbana ulse mc en Gap au öllc 4 Samſon aliquot dies reuertens, ut acciperet eam, declinauit ut uideret cadauer leonis,& ecce examen apum in ore leonis erat ac fauus mellis Quem cum ſumpſiſſet in ma uubus, come debat in uia, ueniẽsq́; ad pa- trem ſuum et mafrẽ, dedit eis partem, qui & ipf comederunt: nec tamen eis uoluit indicare, quod mel de corpore leonis aſ- ſumpſerat. Deſcendit itaq; pater eius ad mulięrem,& fecit filio ſuo Samſon con- uiuium. Sic em̃ iuuenesfacere conſueue/ rant. Qum ergo ciues loci illius uidiſſent eum, dederumt ei ſodales triginta, qui eſ- ſent cum eo. Qunbus locutus eſt Samſon: Proponam uobis problema. quod ſi ſol⸗ ueritis mihi intraſeptem dies cõuiuij, da bo uobis triginta Bndones,et totidem tu nicas:ſin aũt non potueritis ſoluere, uos dabitis mihi trigiuta ſindones,& eiudẽ Dixeruntq; Philiſtijm, Quis fecit hanc B numeri tunicas. Qui reſponderũt ei: Pro pone problema, ut audiamus. Dixitq; ess:De comeden e exiuit cibus, et de for ti egreſſa eſt dulcedo · Nec potuerunt per tres dies propoſitionem ſoluere. Cumq; mulierem, quam patrem etus. Quibus ait adeſſet dies jeptimus, dixerunt ad uxorẽ Samion: Licet hęc feceritis, tamẽ adlnuc Samſon, Blandire uirotuo,& ſuade ci. ut indicet ubi quid ſignific et problema, q́ᷓ d ſi facere nolueris, incendemus te,& do- mũã patris tui, an dcirco uocaſtis nos ad D nuptias, ut ſpoliaretis: Quę ſundebat a- pud Samſon lachrymas,& querebatur, dicens: Odiſt me,& non diligis, 1dcirco problema, quod propoſuiſti fllijs populi mei, nonuis mint exponere. At ille reſpõ dit: Patri meo& matri nolui dicere,& tibi indicare potero: Septẽ igitur dichus ſtatun mdicauit ctuibus ſun. Et illi dme runt ei die ſeptimo ante ſouis occubitum. Quid dulcius melle,& quid forttus leo⸗ la mea, non inuemiſſetis propoſitionẽ me am.Irtuit itaq; in eũ ſpiritus dmñi,deſcen- ditq; Aſcalonem,& percuſsit ibi trigin- ta uiros, quorum ablatas ueſtes dedit iſs, qui probiema ſolnerit. Iratus ꝙ iumis at- —⸗ cẽdit in domũ patris ſu:uæxcor aut eivacce ¶ Samſon per uulper incencit ſexetes, & mandibula aſim magnam cædem fecit.(ap. XI. A POM auquaituiũ aãt temporis, cũ dies bus ligatus erat, diſ ipata ſun, Inuentamq; mazsillam, d eft mand: bu- „ 3 lam ititice; me ts inſlarent, uenit Same Liber Iudicum. 91 ſon, inuiſere uoſens uxorem ſuã,& attu= lit ei hœdum de capris. Cumq́; cubicu- lum eiusſolito uellet intrare, prohibuit il lum pater illius, dicens: Putaui quod o- difſes eam,& ideo tradidi illam amico tuo:ſed habet ſororem, quę iumor& pul chrior illa eſt. ſit tib pro ea uæcor. Cui Samſon reſpondit: Ab hac die non erit culpa in me contra Philiſtę os:faciã enim uobis mala. Perrexitq;,& cepit:recen- tas uulpes, caudasq; eorũ iunæn ad cau= das,& faces ligauit in medio: quas igne ſuccendens dimiſit, ut huc illucq; diſcux- rerent. Quę ſtatim perrexerũt in ſegetes Philiſtinorũ. Quibus ſuccenſis,& com- portatę iam fruges,& adhuc ſtantes in ſtipula, concrematę ſunt, intantũ ut unne- as quoq;, et oliueta flamma conſumeret. rem: Quibus dictum eſt, Samſon gener Thamnathęt: quia tulit irxcorem etus,& alteri tradidit: hęc opera:us eſt. Aſcende- runtiq; Philiſtijm,& combuſſerunt tam ex uobis expetam ult ionẽ.& tunc quie⸗ ſcam. Percutsitq́; eos ingeii plaga: ita ut ſtupentes ſurã femori imponerent Et de ſcendens habnauit in ſpeiunca petrę E- tam. Igitur aſcendentes Phiuſtijm inter ram luda, caſtrametati ſunt in loco, qui poſtea uocatus eſt Lechi, id eſt maxilla: ubi eorũ fuſus eſt exeroitus. Drxerunic ad eos de tribu Iuda: Cur aſcendiſtis ad- uerſum nos:(lui reſponderunt: ut ligemꝰ samlſon uenimus,& reddamus ei quę in conuiuij Hebat ante eũ: tandemq́; die ſe- nos operatus eſt, Deſcenderunt ergo tria ptimo cũ ei eſſet moleſta, expeſuit. Qę millia uirorũ de luda, ad ſpecũ ſilicis B- tam, dixerun:q; ad 3amfon. Neſcis quod Phihſtijm imperent nobis: quare hoc ergeo facere uoluiſti: Quibus ille ait:s icut fece ne: Qui ait ad eos: Si nottaraſſeus in uitu runt miht, ſic feci eis. Ligare, inquiunt, te uenimus,& tradere in manus Philiſtino rum. Quibus Samion: lurate, ait,& pon dete mihi quod non occidatis me- Diæe- runt:Non te occidemu:, eduinctũ trade mus. Ligauerun; eũ duobus nouis fu- mbus‚ et tulerunt eũ de petta Etam. Qui dit maritũ unũ de amicis ei“,& ꝓnubis. cum ueniſſet ad lecũ Maxille.& Phui- ſtijm gociferantes occurriſſent ei, irruit ſpiritus qñi in eð,& ſicut lolem ad Todo arderehn rem ignis ligna) cõſumn, ita uincuſa quxa Glurz, 4 I Ai eewew“ . — e Samſon . D lam aſini, quę iacebat, arripiens, interfe- 4 habitabat B cit in ea milſe uiros,& ait, in maxilla aſi- ni, in mandibula pulli aſinarũ dcleui eos, & percuſʒi mille uiros. Cumq́; hęc uer- ba cauens compleſſet, proiecit mandibu lam de manu,& uocauit nomen loci illi- us Ramath /lechi, quiod interpretatur, e- Ieuaio maxillę. Sitienscq; ualde, clama- uit ad diim,& ait: Iu dediſti in manu ſer ui tui ſalutem hanc maximam atq; uicto- riam,& en ſiti morior, incidamq́; in ma- nus ineircunciſorã. Aperuit itaq; x dnñs) molarem dentẽ in maxilla aſini,& egreſ- ſę ſunt ex eo aquę · Quibus hauſtis refo- eiltauit ſpixitum,& uires recepit. Idcirco appellatum eſt nomen loci illius, Fons in uocamis de maxilla, uſq; in prę ſentẽ di- em. lIudicauitq; Iſra in diebus Philiſti- im utginti annis. ¶ Samſon ſiublatis portis ciuit atis, per wxorèm fradiit ur in mans bofiuem. Cap. XVI. A Bijt quoq; in Gazam,& uidit ibi mulierẽ meretricem, ingrefſusq; eſt ad eam. Quod cũ audifſent Philiſtijm et percrebuiſſet apud eos, intraſſe urbè Sam ion, circundederãt eũ, poſitis in porta ci- uitatis cuſtodibus,& ibi tota nocie cũ ſi lentio pręſtolantes, ut facdo mane exeun- tẽ occiderent.Doꝛmiuit aũt Samſon uſq; ad mediũ noctis,& inde conſurgens ap- prehendit ambas portę fores cũ poſtibꝰ ſuis& ſera, impoſitasq́; humeris ſuis por tauit ad uerticem montis, qui reſpicit He bron.Poſt hęc amauit mulierẽ, quę Fha- bitauit Jlin Valle Sorec, et uocabatur Da Iila. Veneruntq; ad eam principes Phili ſtinorum, atq; dixerunt, Decipe eum,& iſce ab ilo in quo habeat tantam forti- tudinem,& quomodo eum ſuperare ua- leamus,& uinctum affligere: quod ſi fe- ceris, dabimus tibi ſinguli millle& cen- tum argenteos. L ocuta eſt ergo Dalila ad Samſon, Dic mihi, obſecro, in quo ſit tua maxima fortitudo,& quid fit quo li ꝑatus erumpere nequeas: Cui reſpondit Samſon, Si ſeptẽ neruiceis funibus necdũ ſiccis,& adhuc humentibus ligatus fue⸗ 10, infirmus ero ut cęteri homines. Attu- leruntq; ad eam ſatrapę Philiſtinorã ſe⸗ ptein funes, ut dixerat: quibus uinxit eũ, latentibus apud ſe inſidijs,& in cubicu- lo finem rei expectitibus: clamauitq; ad um, Phinſtiſm ſuper te Samfon. Qui ru pi Liber Iudicum. pit uincula, quomedo ſi rumpat quis is de ſtupa tortum ſputamine, cum odorem ignis acceperit:& non eſt cognitum in quo eſſet fortitudo eius Dixitq; ad eum Daliſa, Ecce illuſſiſti mihi,& falſum locu tus es: ſaltem nunc indica mihi quo lga⸗ ri debeas. Cui ille reſpõdit:Si ligatus fue ro nouis funibus, qui nunq́; fuerunt ino- pere, infirmus ero,& aliorũ hominũ ſimi lis. Quibus rurſum Dalila uinxit eum,& clamauit, Philiſtijm ſuper te Samſon, in cubiculo inſidijs pręparatis. Qui ita ru- pit uincula quaſi fila telarum. Dixit; Da lila r irſum ad eu m: Vſquequo decipis me,& falſum loqueris: oſtende quo uin- ciri debeas. Cui reſpondit Samſon, Si, in- quit, ſeptẽ crines capitis mei cũ licio ple xueris,& clauũ his circũſigatũ terrę fi⸗ xeris, infirmus ero. Quod cũ feciſſet Da Hila. dixit ad eũ:Philiſtijm ſuper te Sam- ſon.Qui cõſurgẽs de ſomno/extraxit cla uum cã crinibus& licio. Diꝛitq; ad eũ Dalila: Quomodo dieis quod amas me, cum animus tuus nõ ſit mecũ: Per tres ui ces mẽtitus es mihi,& noluiſti dicere in quo ſit maxima fortitudo tua. Cũq; mo⸗ leſta efſet ei, et per multos dies iugiter ad hęreret.ſpaciũ ad qmetẽ non tribuens,de fecit anima eius, de ad mortẽ uſq; laſſata eſt. Tunc aperiens ueritatẽ rei, dixit ad eã Ferrũ nunq́; aſcẽ dit ſuper caput meũ, quia naz arçus, id eſt conſecratus Tdño] des ſum de utero matris meę: ſi raſum fuerit caput meũ, recedet à me fortitudo mea, et deflciã, eroq́; ſicut cteri homines. Vi⸗ densq́; illa quod cõfeſſus ei eſſet omnem animũ ſuũ:miſit ad principes Philiſtino- rũ ac mandauit, Aſcendite adhuc ſemel, quia nũc mihi aperuit cor ſuũ. Qui aſcẽ ꝑ derũ t aſſumpta pecunia quã promiſerãt· At illa dormire eũ fecit ſuper genua ſua, & in ſinu ſuo reclinare caput. Vocauiiq; tonſorẽ, et raſit ſeptẽ crines eius, et cœpit abigere eũ,& à ſe repellere: ſtatim emm ab eo fortatudo diſceſgit. Dixit q;. Phili- ſtijm ſuper te Samſon. Qui de ſomno cõ furgens, dixit in animo ſuo: Egrediar ſi- cut ante feci,& me excutiã:neſciẽs quod receſsit ab eo dũs. Quẽ cũ apprehendiſ- fent Philliſtijm, Katim eruerũt oculos eiꝰ⸗ & duxerũt Gazã uinctũ catenis,& clau num in carcere molere fecerũt. Iamq; ca- pilli eius renaſci cœperant,& principes Philiſtinorũ conuenerũt in unũ uumo arent —y— drä d. lagiglensſp u ülleruoocn A adocoler dinn mbawalerm nn tüpenenan icüiin Cormi Ktu lpe dan ijär b khe. Tſig onn e⸗ Tynm h⸗ adeiaeJl Aeorruurh Atraitua. amlm C.* lianan di Iiaa R. ddicu .. Dit uin Wnsaqd., waiad Lamſon— Liber Iudicum. 92 aao d n larent hoitias magni cas Dagõ deoſ 3 f 1 4 uO& † 4 ☛ Dulnh, 2 un& epularẽẽ, dic aes: Tiadidit deus noſter& Tneradh i 44 uenteſacerdotalem, tner.. a laät nimicñ noſtrũ Samſon in man, noſtras. manũ&k Nen Ghrnae fiicta ſuormm ti debe nn uütan dis Quod etiã populus uidens, landabat deũ illis non fuwemm aceraa ln dlebes donaun— chita— ſus, eademq́; dicehat, Tradidit deus no-⸗ quod Aeraerereihlcham. ſed inuſquiſq dere in rumf ſter aduerſariũ noſtrũ in manus noſtras, Fuit Wdtes uidebatur, hoc laciebat. 1Ons. Skune qui deleuit terrã noſtrã,& occudit pluri- Faiscom in hane d aleradolelcis camai nan deigai F mos. Lftantes; per conuiuia, fumptis iã ratc;i Nehs luda ex cognatione eius:e- ad u nei uü Gun epuis, pręceperũt ut nocaretur Samſon, reſſ 4 Thentteee habitabat ibi. B- — debat& ante eos luderet. Qui adductus de car Hanr vec ds Sulzate Beih lehẽ, peregri⸗ la nel e RG cere ludebat ante eos, feceruntqq; eũ ſtare riſſ voluit ubicumq ſibicõmocũ repe⸗ laua 3 1.mnd inter duas columnas. Qui dixit puero re ite bet. Cũq; werüütein montẽ Ephraim &. 1 e 4„... 4 AcCle 3 em cen eewae Len ti greſſus ſuos: Dimitte me‚ ut tangam mũ Miche declinaſle parũper in do⸗ he m den c umnas quibus omnis imminet domus, ueniſſet e interrogatus eſtabeo unde nit eo a nütöni& recliner ſuper eas,& 8 et. Qui rñdit: Leutta ſum de Beth dunſe h Kl 3 p„& paululũ requie- lehem luda,& 38 eth⸗ er, ec mecüt ſeã Domus aũt erat plena uirorũ ac mu- ro,& uti 2,&c uadout habitẽ ubi potue xeris, in 921 ckeülgin lierã, et erãt ibi oðs principes Phrꝛiiſtino Mi lannenneiexroſpereo mau D ha dit ne Prichi rũ,ac de tecto& ſolario circiter tria mil- Te ee lane apud me,& eſto mihi pa Con Qui n. ſmüyade lia vtriuſcy ſexus, ppectantes ludentẽ Sam ſin deſacerdoe aabacn tibi per annos uum cäq Hmnam lon. Atilleinuocat año ait: Dñe deus piſdemn deoea argenteos, ac ueſtem du- Dali. G de u Dagi(meus)memento mei,& redde mihi nũc A dS. oueacjeum ſunt neceſſaria- le arnresgplan e fortitudinẽ priſtinã d 5 nũc Acqwieuit,& manſit apud homi ₰— prĩſtinã deus meꝰ, ut ulciſcar itq; illi quaſi im de flij ninem, fu⸗ ces mĩtiu* tmeri,pan. me de hoſtib. meis, et pro amiſione duo chas Duudn defiliis Imp euitix i quo ſim wliita G m luminũ unã uliionẽ recipiã. Et appre⸗ cerd manum eius,& habuit puerum ſa- dha. iudmalin hẽdẽs ambas columnas, quibus inniteba- orenapeuſe,dancſanene dac. he n ulkozaliinn tur domus, alteramq́; earũ d enefaciet mihix Deus Jhahentt Lensti⸗ du ereretſg tnein terã leuatenens, ait: M dextera.& al ci generis ſarerdotem Dasi enh ſecn ꝛnin anbal a cũ Philiſtij„Ait: Meriaf anma men Tribus Da eſt. Tum amanrgü ä Phul; jm Concußuc ſoruter colſ/&dA. Pacnth Meſammaeen. e; eri 1r tenaſmin nis, cecidit dom ſuper omnes principes nipit ilolum Michæ. ann na in älipachun& cęteram multitudinẽ que ibr erat mul Ndieb lchnoa 88 2— e onienuie toq; plures interſecit moriens, q́ amte ui Gibus Wente noerat ree m Iadese am de u 1 cci. 8 5.—. 5 ute un enrr lrinir uus occiderat Deſcendentes aute fratres uth bi⸗ an quęrebat pe ſſeſsionẽ ſibi. 3 5 4 weiuunn eins, Suunnerfacogmato lerunecar⸗ behs bleerer in ea. Vſq; ad illum em̃ diẽ 4 leui, ai Fakiionin pa 1 ius,& ſepelierunt inter Sara& Eſt Utenewer rein dns deunacee a⸗ demq; il Dun felcseieänen, 20 inlepolehropatris ſui Manue.iuci lię ſu erdo diij Dan, ſtirpis& fami- mindli prnchahüle caunq; lſrael uiginti annis.& Eer d uiros fortiſsimòs de Saraa nüzcmn atnalletneree C Micha feci. ſbr ſcuulptile& con- genter 9n tepirareat terrs,& dtli- quia näct iterlä qii atile. Cap. XVII 82 ſpicerẽt: dixerimtc; eis: Ite,& dait af dedun e Viiq; eo tem„. e dagn cõſy derate terrã. Qui cñ̃ per g ätafiu Nennniqwipna 4 te Rohat pore uir quidam de mõ ſent in montẽ Ephram per gẽtes uemſ⸗ Atülu da amerripr ru⸗ 2 bp rai nomine Michas, qui di- mum Miche 10, raim.& intraſſent do⸗ Kinſnat aegengt i quos ſe rai Wullr Se centum argenteos ſcentes liene fuamme Wbi⸗se 3no. tonfori, et Aand crnoeutu 3i paraueras tibi, et fuper quibus me llius diue erhi lenit menees ab audiente iuraueras, e que illius diuerforio, dixerũt ad eũ: 1 igt ci at Apelerr ſtina pud meſ deras, Cce eg haheo,& a- te huc adduxit:„dideriit aleidun ans a dkäun d me unt.Gui lla reſpdit, B A dduxit? quid hic agis: quam ob co fora dal üi Dhilt flſi ul põdit, Benedict' cauſim! Caglss quaod. — e Vätmi filius meus dño. Reddidit ergo eos ma- di um huc nentre uoluiſti: Qut reſpon- üngench d miahir urfſuenchee dixerat ei, Conſecraui,& uo⸗ Anemage anes Preclitie mini ieha, 1 6 C 4 12 8 2C 5. —— dig üna tnse ge de manu mea ſu⸗ Fnkaerer soafdwnüm ei ſacer/ dc e lldnpte— zcute faciat ſculptile, atq; retrdominum& leir 4 ermem conſule/ nrpnü da uius Soenenn Eune erae nne tibi. Red. ro itinere pergerent aerie Proſpe deums 1 4. S 1 ue: qu it duc E 1*9 ere 3 & arxerd ad oüarüld tes argenteos,& dedit nis tuntducen ctum. Qui reſpondit eis:lte cu en⸗ umincn a eiecri ut fac dit eos argentaric, minus ſicit ui ilte cum pace do incm umn ceret ex eis ſculptil 8 reſpicit uiam ueſtram,& i I an Kp uod fuieh ptile atq; conflatile tis.„lter du pilli eiusn alt ean dhe quod fuit in domo Michit. Qui edi* pergitis. Euntes igitur quinq; ui üend de nüüwinn aq; in ea q che. Qui diculã uunt Lais: ui ur dumx mir nene⸗ Pnütmo khe in ea deo ſeparannt,& fe. it Ephod, tantem m en deuned populam habſ- 3 14 1 E 124.5 K n ea abſqut ullo timore, iuxta cone — — a 1— „ 5„ 9 4 —— —--— 2 Liber Iudicum. conſuetudinem Ssidoniorum, ecurum& Deos meos quos mihi feci, tuliſtis,& ſa- quietum, nullo eis penitus reſiſtente, ma- cerdotem,& omnia quę habeo, dici- narumq́; opum. et procul à Sidone atq; tis: Qid tibi eſt: Dixerũtq; ei fllij Dan: cuncis hominibus ſeparatã. Reueriic GQaus ne ultra loquaris ad nos,& ueniãt ad fratres ſuos in Saraa& Eſthaol,& ad te uiri ammo concitati,& ipie cumo- C quid eʒiſſent ſciſcu anibus reſponderãt. mni domo tua pereas. Et ſic cœpto itine aſcendamus Surgite.& † eamus Jad cos. Vidimus e- re perrexerunt: Videns aũt Michas qᷓd num terram ualde opulentam dœ hube- fortiores ſe eſſent, reuerlus eſt in domum rem: nolite negligere, nolite ceſſare. ea, ſuam. 3excenti aũt uiri tulerunt ſacerdo⸗ mus,& poſsideamus eam, millus erit tem& quę ſupra dixtmus:ueneruntq; in labor. in:rabimus ad ſecuros, in regio⸗ Lais ad populã quie centẽè atq; ſecurum, nem latiſsimã, radetq; nobis rdñslocũ,& percuſſerũt eos in ore gladij, urbemi; in quo nullius rei eſt penuria, eorum quę incen. iio tradiderunt, nuilo penitus feren gignulntur in terra. Proſecti igitur ſunt te pręſidiũ, eo quod procul habitarent à id eſt de cognatione Dan æde Saraa& Eſtha Sidone,& cum nullo hommum haberẽt ol ſexcenti uiri ac cincti armis hellicis, a- quicq́; ſocietatis ac negotij. Erat aũt ci- ſcendentesq; man erunt in Chariath ia⸗ uitas ſita in regione Rohob, quã rurſum rim ludę: qui locus eo tempore Caſtro-⸗ extruentes, habitauerũt in ea, uocato no D rum Dan, nomen accepit,& eſt poſt ter⸗- mine ciuitat:s Dan, iuxta uocabulũ pa- gum Carnth-iarim. Inde tranſierãt in tris ſui, quẽ genuerat Iſrael, quę prius La. mon:t Bphraim. Cumqʒ ueniſſent ad do is dicebatur Poſueruntq́; ſibi ſculptile, mam Miche: dixerunt quinq; uiri, qui& lonathan filium Gerſom filij Moy Gerſ prius musi fuerant ad conſy derandã ter- ſi, ac fllios eius ſacerdotes in tribu Dan, ram Lais, ceteris fratribus ui, Noſtis q́d uiq; ad diem captiuitatis ſuc. Manſuq; in domib.ſtis tit Ephod,& T heraphim, apud eos idolum Michę omni:empore, & ſcuiptile atq; cõflatile:uidete, quid uo quo fuit domus dei in 8¹lo. In diehus il- bis placeat. Et cũ paululũ declinaſſent, lis non erat rex in Iſrael. ingreſsi ſunt domũ adoleſcentis Leuitę, ¶ Leuitæ uxor ſtupro extinsta, in qui erat in domo Michę: ſalutaueruniq; duode cim partes duuditur. eum uerbis paciflcis. Sexcenti autẽ uiri Cap. XIX. ĩta ut exant armati, ſtabant ante oſtium. FVit quidam uir Leuites, habitans in At illi qui ingr eſsi fuerãt domã iuuenis, I latere montis Ephraim, quſ accepit u- & ſculptile& Bphod& Theraphim, xorem de Beth lehè luda, quę reliquit e- atq́; conflatile tollere nitebantur,& ſa-, um,& reuerſa eſt in domum patris ſut in cerdos ſtabat ante oſtium ſexcentis uiris Beth lehem, manſitq; apud eum quatu- E fornßimis haud procul expectãtibus. Tu or menſibus. secutusqʒ eſt eam unr ſuus, lerunt igitur qui inrauerant, ſculptile, R- uolens reconciliari ei, atq; hlandiri,& ſe phod,& idola, atq; conflatile. Quibus di cum reducere, habens in comitatu puerũ x ſacerdos. Quid facitis: Cui reiponde& duos aſinos:quę ſuſcepit eum,& inuro runt. Tace,& pone digitã ſuper os tuũ, duxit in domã patris ſui. Quod cum au- ueniq; nobiſc, ut habeamus te patrem diſſet ſocer eius, eumq́; uidiſſet, occurrit ac facerdoiem. Quid tibi menius eſt, ut ſis ei lętus,& amplexatus eſt hominẽ. Man- ſacerdos in domo un iss uiri, an in una tri ſitq; gener in domo ſoceri tribus diebꝰ⸗ bu& familia in Ifrael: Quod cũ audiſſet& comedens cum eo& bibens famutiari acquieuit ſermonibus eorum.& tulit E- ter. Die aũt quarto de nocte confurgens, phod& idola ac ſculptile,& profectus prefleiſci uoluit. Qy? dutsſoge 2n E eſt cum eis. Qui cũ pergerent,& ante ſe ad eum, Guſta prius puſillã panis,& cõ- ire feciſſent paruulos ac iumenta,& om- forta ſtomachũ,& ſic proſi iſceris Sede ne quod erat precioſum iãe ⁴domo Mi- runtq; ſimul, ac comederunt& biberũt. chę eſſent procul, uiri qui habitabant in Dveitq; pater puelię ad generũ ſuũ. Quę dibus Michg, conclamantesſecuti ſunt, ſo te ut hodie luc mansas, pariterq; lete- & poſt ter gum clamare cœperunt. Qgi mur. At ule conſurgens, cœæpis uelle pro- cum re pexiſſent, dmerunt ad Nicham, floiſci. Et nihilommis obnixe eum ſocer Quid sibi uis: cur clamas: Qgi eſpödit: tenuit,& apud ſe iecu manere. Mane au Decs tem deus ͤaͤſͤ — „¹ 1 Trbemapol nie nahnir raab be umlande i Mtäum ün mrda cdebw um ubehnrptte fee ſhomd mn kcyaeu m leeran 3 1 1 dinn Gad m Uin mn die lütleek aan 5 2 nexim rb. iunnenen r nihenlenä ur AEianl rrö 3e Riptaim, aimalen enend. e nülne— dodemag. thrdfn e inämdè. Apa. ſunan 4 üdeten lidgco t 93 parabat Leuites iter. Cui ſo- illius fiuj Belial,. id eſt abſq; iugo,& cit- E Obſecro.inquit, ut paululum cundantes domũ ſenis, fores puiſare cor- Cui eos ſenex,& ait, Nelite fratres, nolite fa- eſt ſocer: Comydera qd cere malũ hoc, quia ingteſſus eſt homo decliuior ſit,& propin/ hoſpitiũ meũ,& ceſſate ab hac ſtuiltitia: d me etiam ho habeo filiãuirgmem,& hic homo habet ficiſce concubinã, educam eas ad uos, ut humi- sin domũ tuam. Noluit gener lietis eas,& ueſtram libidinẽ compleatis. e ſermonibus eius, ſed ſtatim tantũ obſecro, ne ſceuuis hoc contra natu- & uenit contra lebus, quę al⸗ ram operemini in unũ. Nolebaut acquie atur leruſalem, ducẽs ſe ſcere ſermonibus mhus: quod cernens ho- concubinam. mo eduxit ad eos concubinam ſuam,& qies muta eis tradidit illudendã: qua cum tota nocie abuſi eſſent, dimiſerunt eam mane- At mu ſier recedentibus tenebris, uenit ad oſtiũ domus, ubi manebat dũs ſuus,& ibi cor- ruit. Mane facto, ſurrexit homo& ape- G ſed tranſibo ruit oſtiũ, ut cœptã expleret uiam.& ec- ce cõcubina eius iacebat ante oſtiũ ſpar ſis in linine manibus. Cui ille, putans eã qui eſcere, loquebatur, Surge, rut)ambu- miamin: diuerte- quod erat mortua, tulit eam,& impoluit cã ut manerent ibi. Quò cum aſino, reuerſusq; eſt in domũ ſuam. Quã m eſſet ingreſſus, arripuit gladium,& oſpitio. Et ec cadauer uxoris cum oſsibus ſuis in duo⸗ decim partes ac fruſta concidẽs, milit in omnes terminos Iſraẽl. Quod cum audiſ ſent ſinguli, conclamabant, Nunq́; res ta lis facta eſt in Iſrael, ex eo die quo aſcen- & Den 22„, d. canten 3s lüſn, Liber Iudicum. 3 ec A da 6 tem facto, d urn en rigad cer rurlum: 8 d alteu A Wna cibi capias.& aſſumptis umibus, denec perunt, clamantes ad dñm domus, arc; di u. mni dq an wrinan increſcat dies, poſtea proficiſcaris. Come centes: Educ uirum, qui ingreſſus eſt do- d“ repern walian gerunt ergo ſimul. Surrexitq; adoleſcès, mũ tuã. ut abutamur eo. Ereſſusq; eſt ad *e fotnort 1 üerä ut pergeret cñ uxore ſua& puero. 1 luan 3 nacinaa rurſum locutus it tem n lunteanin dies ad occaſum „ Lg 4 2 reran quat ad ueſperũ:mane apu 5 C pen recnig dlie,& duc letum diem,& cras pro d incen unezadt C ns ut uada ii tepreſ u acquieſcer 4 Sudone„Ahnahe arrexit I pertezelt⸗ uren a. anc 1 aan d tero nomine uOcCaA 3 utn umael cũ duos aſinos onuſtos,& 4 ee a N koiha lamq; aderant nuxta lebus,& ies mut. 9 13 weinan barur in noctẽ. Drxitq; puer ad dñm ſiũ: 3 mnic 7 deuna Veni obſecro, declinemus ad urbẽ lebu⸗ u trss i, g alla ſeorũ,& maneamus in ea. Cui reſpondit 0 u dceh. nem m qis:Non ingrediax oppidũ gentis aliene, u K lont ncedu quę non eſt de filijs ltraẽt, k Gac t aaer„ uſq; Gabaa.& cum illuc peruenero,ma- d uqad uunu nehimus in ea, aut certe m urbe Rama. * apudeq 2odllih Keli Tranſierunt ergo lebus,& cœptũ car- nebatu ut)ambi o quo fun wndi— pebant iter, occubuitq́; eis ſol iuxta Ga lemus. Qua nihil reſpondente intelligès , lu noqf S thi, 99 baa, quę eſt in tribu Be 6ʃ2 2 ſupn enui nmiq; ad— u 5 on duhn intraſſent, ſedebant in platea ciuitatis, et cu 1 i nullus eos recipere uoluit h DVii witlnin tb ce, apparuit homoſenex, reuertens de 2⸗ . Pac eun lh gro& de opere ſuo ueſperi, qui& ipſe . Wn 1 V uge de monte erat Bphraim„& peregrinus b. e Klucngane habitabat in Gabaa. homines autè reli- um,& t& rii dommxn 6 BDeth ldſ a.s rlgyatär u or menl atugckanni uolem mietag wii li cum red e resmemmh le& duos asorllcccpumaan i, duxit it aniai mim n duletſoh un 2 opuüiäen 8 eilens, rcanekdmit ni ſaq get an o demtirit 1& com erco üch „ ter Die ag Getoinins 8 prat iſ 2 1⸗Nieina e ad eum „ fona ſtch di Kpräin t wnnqp ſ a. Miau he n Doxq e üxmmül „Hoteu N. d Sawmnf 1 ma.t0 wenuut „Kiki.2.— : teauinde Bruanmit a Hspulimn gionis illins erant fllij lemini. Eleuatisq; derunt patres noſtri de Æypto uſq; in oculis.uidit ſenex ſedentem hominẽ cum preęſens tempus:ſerte ſententià, et in com ſuis in platea ciuitatis:& dixit mune decernite, quid facto opus ſit. ſarcinulis ad esũ, Vnde uems:& quo uadis: Quire( ſpondit ei, Profecti ſumus de Bethlenem Iuda,& pergimus ad locũ noſtrum, qui eſt in latere montis Bphraim, unde iera- mus in B ali mã † dei recipere, norũ pabulum,& panem ac ui os& ancillę tuę uſus& pueri qui mecũ eſt:nullate indigemus, niſihoſpitio. Cui reſpondit ſenex, Pax tecum ſit, ego prę- bebo omnia quę neceſſaria ſunt. tantum queſo ne eum in domũ ſuam,& pabulũ aſinis prę⸗ buit, ac poſtq lauerunt pedesſuos, rece- pit eos in comuiũ. IHlis epulantibus, poſt laborem itineris, cibo& potu re eientibus corpora, uenexũt uiri ciuitatis Jnuliusq; ſubiectũ ſuũ nos uult d ñm in Maſpha: Tomnes quoq; Pug nant undecim tribus coꝛra Benia⸗ min, quem& fere delent.(ap. XX. Greisi itaq; ſunt omnes fllij lſraẽl,&e 4 pariter congregati quaſi uir unts, de Oſe. 10.& eihlehẽ:& nunc uadumus ad do Danuſq; Berſabee.& terra Galaad ad habentes paleas& fœnũ in aſi populorũ,& cunctę tribus Iſiaẽl in eccle in platea maneas. Introduxit; illius nũ inme⸗ ſiam populi Als dei conuenerunt F quadra- cqua ginta) millia peditum pugnatorum. Nec atuit fllios Bemamin, quod aſcendiſſent Hliij Iſrael in Maſpha, interrogatus q; Le uita maritus mulieris interfect, quomo- do tantũ ſcelus perpetratũ eſſet, reſpon⸗- dit, Veni in Gabaa Beniamin, cũ uxore mea illucq; diuerti:& ecce, homines ci- & uitatis illius circundederũt nocie domũ- fi⸗ in qua manebam, uolentes me occidere⸗ & uxotem meã incredibili furore libidi Janguli omnesa dringtte —— ———— 94 —— —————-- 8„ à v ————— egradringenta nis nexantes, deniq; mortua eſt. Quã ar- reptam. in fruſta concidi, miſiq; partes in omnes terminos poſſeſsionis ueſtrę: quia nunquam tantũ neſas,& tam grande pia culum factũ eſt in Ifraẽl. Adeſtis omnes f lij Iſraẽl, decernite qutid facere debeatis. Stansq́; omnis populus,(&) quaſt untus hominis ſermone reſpondit, Non recede mus in tabernacula noſtra, nec ſuam quiſ quam intrabit domũ: ſed hoc contra Ga baa in commune faciemus.Decẽ uiri eli- gantur è centũ ex omnibus tribubus Iſ rat᷑i,& centũ de mille,& mille de decem millibus, ut comparent exercitui cibaria, & pofstmus pugnare contra Gabaa Be- niamin,& reddere ei pro ſcelere quod meretur. Conuenitq; uniuerſus Iſraẽl ad ciuitatem, quaſt homo unus eadem men- te, unoq́; conſilio,& miſerunt nuncios ad oinnẽ tribum Beniamin, qui dicerent, Cur tantũ nephas in uobis repertũ eſt: Tradite homines de Gabaa, qui hioc fla- gitium perpetrarunt, ut moriantur,& au feratur malũ de Iſraẽl. Qui noluerunt fra/ trum ſuorũ filiorũ Iſrat᷑l audire mandatũ: ſed ex cunctis urbibus quę ſortis ſuę erãt, conuenerunt in Gabaa, ut illis ferrent au xilium,& contra uniuerſum popuſũ Iſia el dimicarent. Inuẽtiq; ſunt uigintiquin- que millia de Beniamin aducentiũ gladi- um, pręter habitatores Gabaa, qui ſeptin genti erant uiri fortiſsimi, ita ſiniſtra ut dextra pręliantes:et ſic fundis lapides ad certã iaciẽtes, ut capillum quoq; poſſent percutere,& nequaquam inalteram par- tem ictus lapidis deferretur. Virorũ quo que lſrael, abſq; filijs Beniamin, inuenta ſunt quadraginta jmillia educentiũ gla⸗ dios,& paratorũ ad pugnam. Quiſurgẽ- tes nenerunt in domũ dei, hoc eſt in Silo, conſuluerunt; dñm atq; dixerunt, Quis erit in exercitu noſtro princeps certami nis cõtra filios Beniamin: Quibus reſpõ dit dũs, ludas ſit durx ueſter. S tatimq́ fllij Ifratl ſurgentes mane, caſtrametati ſunt iuxta Gabaa& inde procedentes ad pu gnam contra Beniamin, urbem oppugna re cœperunt. Egreſsiq; filij Beniamin de Gabaa, occiderunt de filijs Iſrael die illo uiginti duo millia uirorum. Rurſumq́; fi- Iij Iſracl,& fortitudine,& numero con- lidentes, in eodem loco in quo prius cerx⸗ tauerunt, aciem direxerunt, ita tamen ut Prius aſcenderent,& fletent coram dño uſq; Liber Iudicum. uſq; ad noctem, conſulerentq; eũ,& di- D cerent: Debemus ultra procedere ad di- micandũ contra fllios Beniamin fratres noſtros, Jan non: Quibus ille reſpondit meo Aſcendite ad eos,& inite certamen. Cũ que filij Iſrael altera die cõera filios Bea iamin ad pręlium proceſsiſſent, eruperũt filij Bentamin de portis Gabaa,& oc- currentes eis, tanta in illos cęde bacchati ſunt, ut decẽ et octo mullia uurorũ educen tium giadiũ proſternerent. Quamobrem omnes fllij Ifrael uenerunt in domũ dei, & ſedentes flebant coram dño, ieiunaue- runtq; die illo, uſq; adueſperam,& ob- tulerunt ei holocauſta, atq; paciflcas ui- ctimas,& ſuper ſtatu ſuo interrogauerãt. Ro tempore ibi erat arca ſœderis qi, et Phinees fius Eleazari filij Aaron prę- poſitus domus. Cõſuluerunt igitur dñm,. atq; dix erunt, Exire ultra debemus ad pugnã contra fllios Beniamin fratres no- ſtros an quieſcere: Quibus ait dũs, Aſcen dite, cras em̃ tradã eos in manus ueſtras- Poſueruntq; filij I'raẽl inſidias per circu itum urbis Gabaa:& tertia uice, ſicutſe- mel& bis, contra Beniamin in exercitũ produxcerunt. Sed& fllij Beniamin au- E dacter eruperunt de ciuitate, et fugientes aduerſarios longius perſecutiſunt: ita ut uulnerarent ex eis ſicut primo die& ſe- cun do,& cęderent per duas ſemitas uer- tentes terga, quarũ una ferebatur in Be- thel,& altera in Gabaa, atq; preſterne- rent triginta circiter uiros. putauerunt e- nim ſoltto eos more cędere. Qui fugã ar/ te ſimuſantes inierunt conſiliũ ut abſtra- herent eos de ciuitate,& quaſifugientes ad ſupradictas ſemitas perducerent. Om- nes itaq; filij Iſraẽl ſurgentes de ſedibus ſuis, tetenderunt acið᷑ in loco, qui uocatur Baalthamar. Inſidie quoq; quę circa ut- bẽ erant, paulatimſe aperire cœperũt,& ab occidètali urbis parte procedere. Sed & alia decẽ millia uirorũ de uniuerſo lſ- raẽl, habitatores urbis ad certamina pro- uocabant. Ingrauatumq; eſt bellũ contra fllios Beniamin,& nõ intellexerunt ꝗd ex omni parte illis inſtaret interitus. Per cuſgitq; eos dñs in conſpectu flliorum l¶ rael,& interfecerunt ex eis in illo die ui gintiquinq; millia,& centum uiros, o?s beſlatores& educentes gladiũ. Filii aũt Beniamin cũ ſe inferiores eſſe uidiſſent. cœperũt ſugere. Qlod cernètes filij a, 4 Gmnalrnitte pwdtjsper— aätbeecde Nan nhämel Pn dehbu düene mr muutn(e um n cicnel en Aale aner nn tbtllurdcet inn Rrhlibn e ma din mie hlicht a ent ehen aee tteinicai— vmän Owiume rmn N iun ſtd. rondaun 1 8 lodenag. uaa umeh (haan. e n eunih os palia iib at.*„llleeruneogge t, auch d aar n ſt u ant 8 l ed pugn ene eme 1u. hr, haiman ttrosa 9 12 au dte ddana, n Polu Tn d: itumu„ ſlnäntdn „. m e eadmänan Il, wel& 14 aAM rod 8¼„ ia* uſden in* e decuiatcin u. Alee etmgu 4 uulnet mölenawat 4 cun q en entperäuuſer 6 tente Er znüunictn. 1. ad thel e Gön r. enn reut geriumger ar- nimſg cecler dun uo telimd a emncmli dta herent e aute Agn d adlipt nimpatan. 8o nesira at Ralexanai do, ſuis tet Kakacindcfn ats Blch die woghan ni biecd e nleena 8d ad ocd ar uenemat di aig 1 aumütun mt mht marhärtamn pu uocad malmgcküt u Hics I In Krüntlue de cxou ur biltntn lo cubitq anachtin nd Tmnan n 1 n. gimig* Semm 8udn msgubi , belh e m dezu T ut Denim ferictö 1 b olau'e o capeii ol a 1 5 — darumnin hr. V aucrät I el, dederunt eis ad ſugiendum lo ad prip juxta urbem poſi Liber Iudicum. cum, ut iamin dè flliab. ſuis meotẽ. Venerũti o- aratas inſidias deuenirent, quas mnes ad domũ dei in Silo,& in conſpe- ierant. Qui cum repen/ ctu eius ſedẽtes uſq; ad ueſperã. leuauerũt 94 te de latibulis ſurrexiſſent,& Beniamin uocẽ,& magno ululatu cœperũt flere, di terga cędentibus darent, ingreſsi ſunt ci- uitatem.& percuſſerunt eam in ore gla- dij. signũ auiem dederãt fllij Ifratl his, quos in inſidiſs collocauerant, ut poſic; urbem c iſſent, ignem accenderent: ut quei uſta, ns 63 et dixerũt, Quis nõ aſc durin exercitũ qñi de umuerſis tribubus Ifrael: Grandi oſiti(putauerũt em̃ iuramẽto ſe cõſtrinxerãt cũ eſſent in aſcendente in Atũ fumo, captam urbem demonſtrarent. Quod cum cernerent fllij Iſael in ipſo cextamine p Alij Beniamin eosfugere& inſtanti- Maſpha, in 4 4 citu eo ctiq; peenitẽtia fllij iſrael ſiper fratre ſuo quaſi co Beniamin, cœperũt dicere, Ablata eſt tri Ben bus una ex Iſiael, unde uxores accipiẽt: Ods em̃ in commune iurauimus nõ datu us perſequebantur; cęſis de exer rumtriginta niris) Tut uiderunt lumnã kumi de ciuitate conſcendere, jamin quoq́; reſpiciens retro, cum captã cemneret cititatem,& flãmas in ſublime ferri: qui prius ſimulauerani fugam. uerſa eacie fortius refiſtebant. Quod cum uidiſ- ſent flij Beniamin, in fugam uerſiſunt, et ad uiam deſerti ire cœperũt, illuc duoſ eos aduerſarijs perſequentibus, ſed& hi qui urbẽ ſuccenderant, occurrerunt eis. G Auq ita ſactum eſt. ut ex utraq; parte ab hoſtibus cęderentur, nec erat ulla requi- & morientium. Ceciderunt, atq; proſtra- tiſunt ad orientalem plagam urbis Ga- baa. Euerunt autem qui in eodem loco in terfectiſunt, decem octo millia urorum, omnes robuſtiſsimi pugnatores. Quod cum uidiſſent qui remanſerant de Benia- min, fugerunt in ſolitudinem& perge⸗ hant ad petram, cuius uocabulum eſt Rk⸗ mon. In illa quoc; fuga palantes,& in di uerſa tendentes, occiderunt quinq; mil lia uiros. Et cum ultra tenderent, perſecu ti ſunt eos,& interfecerũt etiam alia duo millia. Et ſic factum eſt, ut omnes qui ce- ciderant de Beniamin in diuerſis locis, eſ cẽtes, Quare dñe deus Iſrael factũ eſt hoc malũ ĩ popło tuo. ut hodie una tribus au ſerretur ex nobis: Altera an die diluculo cõſurgeẽtes, extruxerũt altare, obrulerurit bi holocauſta,& pacificas uiciuimas, terfici eos qui defuiſſent. Du ros nos his fllias nr̃as. Idcirco dixerunt, Quis eſt de uniuerſis tribubus lſrael, quiĩ nõ aſcendit ad dũm in Maſpha: Et ecce inuenti ſunt habitatores Iabes Galaacl in illo exercitu nõ fuiiſe · Bo quoq́; tpote cũ eſſet in Silo.nuilus ex eis idi repertus eſt· Miſerũt itaq; decẽ millia uiros robu ſtißimos,& pręceperũt eis, lte,& perou tite habitatores Iabes Galaad in ore gla- dij, tam uxores q́; paruulos eotũ. Et ho erit quod obſeruare debebitis. Omne ge neris maſculini, et mulieres quę cognoue rũ tuiros, interflcite, uirgines aũt referua- te. Inuentę; ſunt de Iabes Galaad qua- dringẽtę uirgines, quę neſcierũt uiri tho- rũ,& adduxcetũt eas ad caſtra in Silosm terrã Chanaan. Miſeruntq; nãcioꝛ ad ſi lios Beniamin qui erãt in petra Remmõ. & pręceperũt ets utx eas ſuſ. iꝑerẽt in pa ce. Venerũ:q; fllij Beniamin in ilio tem/ in exercits 208 pore,& datę ſunt eis ux ores de flliab. Ja- bes Galaad, alias aũt non repererũt, quas ſimili modo traderẽt. Vniuerſusq; Iſrael ſentuiginti quinq; millia, pugnatores ad ualde doluit,& egit pœnitentiam ſuper bella promptiſsimi· Remanſerunt itaqus interfectione unius tribus ex Iſrael Dixe de omni uumero Beniamin, qui euadere runtq; maiores natu, Quid faciemus re- liquis, qui non acceperunt ixores: Om nes in Beniamin ſoœmine conciderunt. menſibus quatuor. Regreſsi autem filij I& magna nobis cura ingentii; ſtudlio potuerunt,& fugere in ſolitudinem ſex- centi uiri: ſederuntq; in petra Remmon raeL, omnes reliquias cwiitatis àuiris uſ ad iumenta gladio percuſſerunt, cunctas que urhes& uiculos Beniamin uorax Hamma conſumpſit. ¶flauratur tiius Beniamin fere evtmẽla. Cap. XXI. rauerãtquoq; filn lcrael in Maſpha, dixerũt, Nulius nm dabit flijs Ben anun prouidendum eſt, ne una ttibus delea- tur ex Iſrael. Filias enim noſtras eis da- re non poſſumus, conſtricti iuramento et maledictione qua dximus: Maledictus, qui dederit de filiabus ſuis uxoxem Be⸗ niamin · Ceperumq́; conſilium, atquc dixerunt, Ecce ſolenniras Domini eſt in Silo anniuerſaria, qux ſita eſt ad ſepten 34 5 L ͤͤ 4 * 8 4 d ———— — — — — — —. —. — —— » 1 ſeptentrionem urbis Bethel, ad orienta ẽ plagam uię, que de Bethel tendit ad Si- chiinã,& ad meridiem oppidi Lebona. Pręceperũiq; filijs Beniamin, at q; dixe- (runt,Ite,& latitate in uineis⸗Cumq; ui- D deritis fllias Silo ad ducendos choroes ex more procedere, exite repente deuineis, & rapite ex eis ſinguli uxores ſingulas, & pexrgite in terrã Beniamin· Cumq; ue nerint patres earũ, acfratres, et aduerſum uos queri cœperint, atq; iurgari, dicem⸗ eis, Miſeremuni eorũ: non em̃ rapuerunt as iure bellantinm atq; nictorum, ſed ro gantibus ut acciperent᷑non dediſtis,& à ueſtra parte peccatum eſt. Feceruntqʒ fi- lij Beniamin ut ſihi fuerat imperatum,& iuxta munerum ſuum rapuerunt ſibi de his, quę ducebant choros, uxores ſingu- las:abierun:q; in poſſeſsionem ſuam, edi ficantes urbes& habitantes in eis. Filij quoq; Iſrael reuerſi ſunt per tribus,& fa milias in tabernacula ſua. In diehus illis non erat rex in lſrael, ſed unuſquiſq; ꝗd ſibi rectum uidebatur, hoc faciebat. L.iber Ruth. CElimelech cum uxore& filijs in Moab concedit. Cap. I. N diebꝰ unius Iudicis, quã- do iudices pręerãt, facta eſt ames in terra. Abijtq; ho- mo de Bethlehẽ lIuda, ut pe — regrinaretur in regione Mo abitide cũ uxore ſua, ac duobus liberis. ipſe uocabatur Elimelech,& uxor eins Noẽmi⸗:& duo ſlij, alter Mahalon,& al ter Chelion, Ephrathęi de Bethlehem Iu da. Ingreßsich regionem Moabitidem, morabantur ibi. Et mortuus eſt Ehime- lech maritus Noẽmi, remanſitq́; ipſa cã Hiijs. Qui acceperum uxores Moabiti- das, quarum una uocabatur Orpha, alte- rach Ruth. Manſerunsq; ibi decem an- nis:& ambo mortuiſunt. Mahalon uide licet& Chelien: remanſitq; mulier orba B ta duobus liberis ac marito. Et ſurrexit, ut in patriã pergeret cũ utraq; nuru ſua de regione Moabitide: audierat em ad reſpexiſſet dñs populũ ſium,& dediſſet eis eſcas. Egrelſa eſt itaq; de loco pere- grinationis ſuę cum utraq; nuru,& iam in uia reuertendi poſita in terrã 1uda, di- xit ad ea:: Ite in domũ matris ueſtre, fa- ciat uobiſcũ dus miſerigordiã. ſicut feci- ſti Ruth. ſtis cum mortuis& mecũ. Det uobis in- uenire requiẽ in domibus uirorum, quos ſortiturę eſtis. Et oſculata eſt eas. Quę e- leuata uoce flere cœperunt, et dicere, Te cum pergemus ad populũ tuum. Quibus ilia reſpondit, Reuertimim Rilię mi. cur uenitis mecũ? num ultra habebo fllios in utero meo, ut uiros ex me ſperare poſsi- tis: Reuertimini filię † Moabitę, Nam e- mi A¹ nim ſenectute confecta ſum, nec apta uin- culo coniugali. etiã ſi poſſem hac node concipere,& parere fiuos, ſi eOs expecta re uelitis donec creſcant,& annos puber tatis impleant, antè eritis uerule quam nu batis. Nolite queſo fllię m facere hoc, quia ueſtra anguſtia magis me premit,&èè egreſſa eſt manus dſii contra me. Eleua- ta igitur uoce. rurſum flere cœperunt.Oor pha oſculata eſt ſoerum, ac reuerſa eſt: Ruth adheſit ſocrui ſuę. Cui dixit Nodë- mi, En reuerſa eſt cognata tua ad popu- lum ſuum,& ad deos iuos, uade cum ea. Queę reſpondit, Ne aduerſeris mihi ut re linquam te& abeam:quocunq; em per- rexeris, pergam:& ubi morata fueris,& ego pariter morabor. Populus tuus, po- pulus meus,& deus tuus, deus meus. Quę te terra morientẽ ſuſceperit, m ea moriar: ibiq; locum accipiam ſepulturę.· Hęcmi-. hi ſaciar Deus,]& hec addat, ſi nonſo- dſ la mors me& te ſeparauerit. Videns er. D go Noẽmi, quod obſtinato animo Ruth decreuiſſet ſecũ pergere, aduerſari nolu⸗ it, nec ad ſuos uſtra reditum perſuadere, profecte h ſunt ſimul& uenerũt in Beth lehem Quibꝰ urbè ingreſsis, uelox apud cundos fama percrebuit:dicebant; mu lieres, Hęc eſt illa Noëmi. Quibus ait, Ne uocetis me Noem:, id eſt pulchram. ſed uocate me Mara, id eſt amarã, quia amarttudine ualde repleuit me ommpo- tens. E greſſa ſum piena,& uacuam edu- xit me dñs.Cur ergo uocatis me Noẽ᷑mi, quam dñs humiliauit& afflixit omnipo- tens: Venit ergo Noëmi cum Ruth Mo- abitide nuru ſua, de terra peregrinatia- nis ſuę:ac reuerſa eſt in Bethlehem, quã- do primum hordea metebantur. Ratth collię it ſpica⸗ in agro Boox.(ap. II. 1 SRat aũt uiro Elimelech conſangtine- 3 us, homo potens,& magnarã opum, nomine Booz. Dixitq; Ruth Moabitis ad ſoerum ſuam, Si iubes uadam raxei, Pnarp 8 drarnTluchuiemn nn holichtl n äcnad ur WäpanlcebPe im Kadenme dudenphlerrte emünndalt n bfmimgin mr kar utrine in dmit m minacete mich Kenn 6 iälana. ai lis lum n d. Un rex e andian ego 6 pulu tetet d. idiq iſt hiſa o hm pe god lo decn 8. it, ne us prof A iebes 2 t lüeepen, in. chan ſgn v hee alhe wen debidan = iyepmain t utmamünngn ünilmn binmnund an aaanhurtn, mmt 42 Numitt e ln, läiri metillle nplaune Aupeenken an rehyocwrn 1e lautd kiue de odomel art deten un, un nsii abehltün, 3d dopt ncenttim ſet erhunt (! . Sa 1 lutat! e L his - amu te, tems. m⸗ Xitn de quan da tenss it, abitit d⸗ 334 4 27, 6 b, nomd äühin f - ad loc aa dübale A ☛ mr ekrrun. neniam ait, †Inueni] gratiam Ruch. 9 5 Eeolligã ſplcas que bugerint manus me, quę collegerat uirga cędens& excuti- tentium, ubicunck clementis in me patrif ens, inuenit hordei quaſi ephi mẽſuram. familias repetero gratiã. Cui illa reſpon- id eſt tres modios: quos portans reuerſa qu. Vade Rlia mi. Abiſt itaq;& collige eſt in ciuitatem,& oſtencit ſocrui ſue:in. bat picas poſt terga metentium. Kccidit ſuper protulit,& dedit ei de relicuijs ci- autem ut ager ille haberet düm nomine bi ſui, quoſaturata fucrat. Dixitqꝙ; ei ſo⸗ Booz, qui erat de cognatione Elime⸗ crus ſua, Vbi hodie collegiſti,& ubt fe- lech. Etecce, ipſe ueniebat de Bethlehẽ, ciſti opus: benedict“ qui mſertus eſt tui. dixitq; meſſoribus: Dñs uobiſcum. Qui Indicauitq; ei apud quem eſſet operata, reſponderunt eio Benedicat tibi dñs· Di⸗·& nomen dixit uiri, quod B9oz uocare xitq; Booz iuueni qui meſſoribus pręe⸗ tur. Cui reſpondit Noemi, Benedicius rat, Cuius eſt hecpuella: Cui reſpondit, ſit à dño: quoniam eandem gratiam quã Hec eſt Moabitis quę uenit cum Noëmi preębuerat uiuis, ſeruauit& mortuis. Rur de regione Moabitide,& rogauit ut ſpi ſumq; ait, Propinquus noſter eſt homo. cas colligeret remanentes, ſequentes meſf Bt Ruth, Hoc quoq;, inquit, prę cepit mi ſorum ueſtigia:et de mane uſq; nunc ſtat hi, ut tamdiu meſſoribus eius iungeret⸗ in agro,& ne ad momentum quidem do donec omnes ——— ſegetesmeterentur. Cui di mumreuerla eſt. Btait Booz ad Ruth: xit ſocrus: Melus eſt fllia mi, ut cum pu Audtlia, ne uadas in alterum agrum ad ellis eius exeas ad metendum, ne inalie- colligẽdum, nec recedas ab hoc loco:ſed no agro quiſpiam reſiſtat tibi. Iuncta eſt iungere puellis meis,& ubi meſſuerunt, itaq; puellis Booz,& tandiu cũ eis meſ- ſequere. Mandauiem̃ pueris meis, ut ne- ſuit, donec hordea& triticum in horreis mo moleſtus ſit tibi: ſed etiam ſ ſicieris, conderentur. uade adfarcinuias,& bibe aquas de qui- ¶ Ruth ad pedos Booxdormientis bus& pueri(mei) bibunt. Que cadens procumbit. Cap. III. in faciem ſuam,& adorans ſuper terram, P Oſiqᷓ; autem reuerſa eſt ad ſocrum ſu& dixit ad eum, Vnde mihi hoc, ut inueni- am, audiuit ab ea, Filia mi, quęram ti- rem gratiãante oculos tuos,& noſſe me bi requiem,& prouidebo ut bene ſit ti⸗ dignareris peregrinam muli erem: Cui il bi. Booz iſte, ciuus puellis in agro iuncta le reſpondit: Nunciata ſunt mihi omnia es, propinquus noſter eſt,& hac nocte a- quæ feceris ſocrui tuæ poſt mortem uiri ream hordei uentilat. Lauare igitur,& iui:& quod reliqueris parentes tuos,& ungere,& induere cultioribus ueſtimen⸗ tetram in qua nata es,& ueneris ad po⸗ tis,& deſcende in aream. non te uideat pulum, quem antea neſciebas. R eddat ti home, donec eſum potũq; finierit. Qian bi dũs pro opere tuo,& plenam merce⸗ do autem ietit ad dormiendum, nota lo- dem recipias à dño deo Iſratl, ad quem cum in quo dormiat, ueniesq́;,& diſco- ueniſti,& ſub cuius contugiſti alas. Quę operies pallium quo operitur à parte pe- apudocuios tuos dum,& proijcies te;& ibi iacebis.‚ipſe dñe mi, qui conſolatus es me,& locutus autem dicet tibiequid agere deh eas. Quę es ad cor ancillę tuę, quę non ſum ſimilis reſpondit, Quicquid pręceperis, faciam. unius puellarum tuarum. Dixit q; ad eam Deſcenditq; in areã,& fecit omnia, quę Booz, Quando hora ueſcendifuerit, ueni ſibi imperauerat ſocrus. Cumq́; comedil huc,& comede panẽ,& intinge buccel⸗ ſet Booz,& bibiſſet.& factus eſſet hila- lam tuam in aceto. Sedit itaq; ad meſſo- rior, iſſetq; ad dormiendum iuxta acer⸗ rum natus,& congeſsit polentam ſibi, co uum manipulorum, uenitabſcondite,& meditq;,& ſaturata eſt,& tulit reliquias, diſcooperto pallio à pedibus eius ſe pro Atq; inde ſurrexit, ut ſpicas ex more col iecit. Et ecce nocte iam media expauit ligeret. Pręcepit aũt Booz pueris ſuis, di homo,& conturbatus eſt. uiduq; mulie- cens: Rtiam ſtuobiſcum metere uoluerit, rem iacentè ad pedes ſuos,& ait illt, Quę ne prohideatis eam:& de ueſtris quoe es: llla reſpondit, Ego ſum Ruth ancillæ manipulis proijcite de induſtria,& re⸗- tua. excpande pallium tuum ſuper famulã G manere permittite, ut abſq; rubore colli, tuam, quia propinquus es. Et ilfe, Benedi gat,& colligentem nemo corripiat Col a. inquit, es à dñofllia,& priorem miſe legit ergo in ago uſq; ad neſperam,-& ricordtampeſteriore ſuperaſti. qu:a non G es Ruth. es ſecuta iuuenes pauperes, ſue dinites. Noli ergo metuere, ſed quicquid dixeris mihi, faciam tibi. Scit enim omnis popu- lus, qui habitat intra portas urbis meę, mulierem te eſſe uirtutis. Nec abnuo me propinquum, ſed eſt alius me propinqui⸗ Or. Quieſce hac nocte,& facto mane, ſ te uoluerit propinquitatis iure retinere. bene res ada eſt: ſin autem ille noluerit, egote abſ ulla dubitatione ſuſcipiam, D uuuit dominus, dormi uſq; mane. Dormi- uit ĩcaq; ad pedes eius uſq; ad noctis ab ſceffum. Surcexit itaq; antequam homi- nes ſe cognoſcerent mutuo,& dixit Bo- Oz, Caue ne quis nouerit, quod huc uene ris. Et rurſum, Bæpande, inquit, pallium tuum, quo operixris,& tene utraq; manu. Qua extendente& tenente, menſis eſt ſIex modios hordei,& poſuit ſuper eam. Que portãs ingreſſa eſt ciuitatem,& ue- nit ad ſocrum ſuam. Quę dixit ei, Quid egiſti flia: Narrauitq; ei omnia quę ſibi feciſſet homo. Et ait, Ecce ſeac modios hordei dedit mihi,& ait, Nolo uacuam te reuerti ad ſocrum tuam. Dyxitq; Noẽ- mi. Ezpecta filia donec uideamus, quem res exitum habeat neq; em̃ ceſſabit ho- mo, niſi compleuerit quod locutus eſt. ¶ Boox ducit Rauth uxorem.(ap. IIII. 4A Asckätt ergo Booz ad portam,& ſe- dit ibi. Cumqʒ uidiſſet propinquum pręterire, de quo prius ſermo habitus eſt, diæit ad eum: Decliua pauliſper,& ſade hic, uocans eum nomine ſuo. Quii diuer- tit,& ſedit. Tollens autem Booz decem uiros de ſeniorib · ciuitatis, dixit ad eos, Sedete hic. Quibus reſidentibus locutus eſt ad propinquum, Partem agri fratris uen it noſtri Elimelech Puendet] Noemi, quę reuerſa eſt de regione Moabitide. quod audire te uolui,& tibi dicere coram cun ctis ſedentibus,& matorib- natu de popu lo meo.Si uis pποdere iure propinquita tis, eme,& poßside: ſin autem diſplicet ti- bi hoc ipſum.indica mihi, ut ſciam quid facere debeam. mullus enim eſt propin- quus excepto te, qui prior es.& me qui ſecundus ſum. At ille reſpondit, Ego a- grum emam. Cus dixit Booz, Quando emeris agrum de manu mulieris, Ruth quoq; Moabitidem, quę uxor defuncti fuit, debes accipere: ut ſulcites nomẽ pro Ppinqui tui in hęrednate ſua. Qui reſpon- dit, Cedo iuxi propinquitatis, neq; enim poſta * poſteritatem familie meę qelete debeo iu meo utere priuilegio, quo me libenterca rere profſteor. Hic autem erat mos anti d quiiꝰ in Iſtael inter propinquos, ut ſi qujàj do alter alteri ſuo iuri cedebat:ut eſſet fr ma conceſsio, ſoluebat homo calceamen tum ſuum, et dabat r propinquo]ſuo: hoc proxii erat teſtimonium cetʒionis Iſraèl. Dixit ergo propinquo ſuo Booz, Tolle calcia mentum. Quod ſtatim ſoluit de pede tuum ſuo. At ille maioribus natu,& uniuerſo C populo, Teſtes uos, inquit, eſtis hodie, qd pofſederim omnia quæ fuerunt Elimelech & Chelion& Mahalon, tradente Nos- mi:& Ruth Moabitidem, uxorem Ma- halon, in coniug ium ſumpſerim, ut ſuſci- tem nomen defuncti in hęreditate ua, ne uocabulum eius de familia ſua ac fratri⸗ bus& populo deleatur. Vos, inquam, hu ius rei teſtes eſtis. Reſpondit omnis popu lus, qui erat in porta,& matores natu, Nos teſtes ſumus. faciat dnis hanc mulie⸗/ rem, quę ingreditur demum tuam, ſicut Rachel& Liam, quę ęd:ficauerunt do, mum Ifrat̃l: ut ſit exemplũ uirtutis in êA phrata.& habeat celebre nomẽ in Bih lehem: flatq domus tua, ſicut domus Pha mine quod tibi dederit dñs ex hac puel⸗ la. Tulit itaq; Booz Rurh,& accepit D uxorem: ingreſſusq; eſt ad eam,& dedit ili qĩs, ut conciperet& pareret filium. Dixerumtq; mutieres ad Noẽmi, Bene- dictus dũs qui non eſt paſſis ut deſiceret ſucceſſor ſamilię tuę,& uocaretur nomẽ eius in Ira:l.& habeas qui conſoletura- nimam tuam,& enutriat ſenectutem: de nuru enim tua natus eſt, qui te †diliget,] qiligi muito tibi melior eſt, quàm ſi ſeptem ha- beres fllios. uſceptumq́; Noꝛmi puerum poſuit in ſinu ſuo,& nutricis ac gerulę fungebatur officio. Vicinę autem mulie res congratulantes ei,& dicentes, Natus eſt filius Noẽmi, uocauerunt nomen e- ius Obed, hic eſt pater lnai, patris Dauid. res, ſquem Thamar peperit ludę, de ſe⸗ GCenſ Hæ ſunt generationes Phares. Phares Matd genuit Eſron. Eſron genuit Aram. A- Ran ramlgenuit Aminadab, Aminadabge- nuit Nahaſſon, Nahaſſon genuit Salmõô, Salmon genuit Booz, Booz genuit O- bed. Obed genuit Iſai, Iſai genuit Da- ud. II NI Ss. VIGIN * — wnwerd umer unn ardipcdeld um watmüden e Knnedd 1 tn Nlambnenc er itenulnell aer drdgung lter a irt pn, lane dinenden un rig ed ix.- Tixa eten. teeinidol 3e itanälte* de, dme do qui⸗ 1 * . idi Ng e nszjükän de nn an nllw iund unm Ra d P tin No. nun ttermiln uem pit Ee deutiünmi do leht an H onumlad t. res hanrynril III. mit aansdiceien ätt eſe- h n Ri Bwwehehi uum urg emellapaa, eit, iliſ ua achan Amn ſade Di mnmtesi ner, did n tiamnckgütt cem ſuch imcllieh Auer dos, eic rlLibwgn uus nid e Kenunäler urs um mmdat que mu An licreh qat uod den An llcepmait, cn pol 1 en o K opu lun me ic ſihm duta tes e mräünn , et ani,mmn quid is K Kprerlünnt pin⸗ He arwesleun aui g Tin muth 0 a“* nm ninid,le ndo nult Kni Dfl E ben. 8 8 Eraikie pro ni 1NI, Hiieron. in Lib. Regum Præfatio. 96 Viginti& duas literas eſſe Hebręorũ, eos Iehoſua Ben Nũ dicitur. Deinde ſub Sgrorũ oc;& Chalde orũ lingua teſtak, texunt Sophetim. id eſt ludicum librum. Hebręg magna exparte cõfinis eſt:nã Et in eundem coinpingunt Ruth: quia in & ipſi iigintiduo elemẽta habĩt, eodẽ ſo diebus ludicum facta etus natratur luiſto noſed diuerſis characterib. Samaritani e ria. Tertius ſequitur Samuel, quem nos ti pentateuchũ Moyſi totidẽ literis ſcri Regum primum& ſecundum dicimus- ptitant, figuris tantũ& apicibus diſcre/ Quartus Malachim, id eſt, Regum: qui antes:certumq́; eſt Eſdram ſcribam, le- tertio& quarto Regum uolumine cont: gisch doctorem, poſt captam leroſolymã netur· Meliusq́; multo eſt Mala clum, id & inſtaurationem templi ſub Zoroba⸗ eſt, Regum, quàm Malachoth, id eſt re- belalias literas reperifſe, quibus nunc u⸗ gnorum dicere. Non em multarum gen⸗ timur: cum ad illud uſq; tempus ijdẽ Sa- tium deſcribit regna, ſed unius Iſtatlitici maritanorum et Hebręorum characteres populi, qui tripubus duodecum continek. fuerint. In libro quoq; numerorũ hęc ea- Qujitus eſt Iſſaias.Sextus lerem as. Septi dem ſupputatio ſub L euitarum ac ſacer⸗ m. Ezechiel. Octaꝰs, liber duodeci Pro dotum ſenſu myſticè oſtenditur. Et no- phetarũ, ꝗ apdillos uocat᷑ Thereaſar. Ter men dñi Tetragrammatõ, in quibuſdam iu- ordo. hagiographa poſsidet. Et primꝰ Gręcis uoluminibus uſq; hodie, antiquis liber ĩcipit ab Iob. Secũdꝰ à Dauid, quẽ expreſſum literis inuenimus. Sed& Pſal qnc inciſionib.et uno pſalmorũ uolumi mi triceſimusectus,& centeſimusdeci- ne cõprenẽdũt. Tertiꝰ eſt Salomõ, tres li mus,& centeſimus undecimus,& cente⸗ bros nabens, Prouerbia, quę ili parabo- ſimus decimusoctauus, et centeſimus qua las, id eſt Misle appellant. Quartus, Ec- drageſimusquartus, quanq́; diuero ſcri⸗ cleſiaſten, id eſt, Coheleth. Quintus, Can bantur metro, tamen eiuſdem numeri te⸗ ticum Canticorum, quem titulo Sirhaſsi- xuntur alphabeto. Et Ieremig lamenta- rim prę notant. Sextus eſt Daniel. Septi⸗ tiones,& oratio eius: Salomonis quoq; mus, Dibrehaiamin, id eſt uerba dierutr inſine prouerbia, ab eo loco in quo ait: quod ſignificantius Chronicon totius di Mulierem fortem quis inueniet: ijidem uinę luſtorię poſſumus appellare, qui li- alphabetis, uel inciſionibus ſupputantur. ber apud nos Paralipomenon primus& Porro quinq; literę duplices apud He- ſecundus inſcribitur. Octauus, Eſdras, qui bręos ſunt: Caph, Mem, Nun, Pe, Sade., et ipſe ſimiliter apud Gręcos et Latinos. aliter enim ſcribuntur per has principia in duos lihros diutſus eſt. Nonus Eſther-⸗ medietatesc; uerborum aliter ſines. Vn⸗ Atq; ita fiunt par'ter ueteris legis libri de& quinq; à pleriſq; libri, duplices eſti uiginti duo. id eſt, Moyſi quinq;,& pro mantur, Samuel, Malachim, Dibrehaia, pheetarum octo. Hagiographorũ nouem- min, Eſdras⸗ lerem ias, cũ Cmoth, id eſt. Quanq́; nonnulli Ruth& Cinoth inter lamentationibusſuis. Quomodo igitur ui hagiographa ſcriptitent,& hos libros in ginti duo elementa ſunt, per quę ſcribi⸗ ſuo putẽt num ero ſupputãdos:ac per hog mus Hebraice omne, quod loquimur,& eſſe priſcæ legis libros vigintiquatuor- eorum initijs uox humana comprehendi quos ſub numero uigintiquatuor ſeniorũ tur:ita uigintiduo uolumina ſupputatur, Apocalypſis Ioannis inductt adorantes quibus quaſiliteris& exordijs in dei do agnum,& coronas ſuas proſtratis uulti- ctrina, tenera adhuc,& lacdens uiri iuſti bus offerentes, ſtantibus coram quatuor eruditur infantia. Primus apud eos liber, animalibiis oculatis retro& ante, id eſt, uocatur Bereſith, quem nos Geneſim di- in pręteritũ,& in futurũ reſpicientib.& cimus. Secundus, Veelleſemoth, qui E. in defeſſa uoce clamantibus:Sanctus, San xodus appellatur. Tertius, Vaijcra, id ctus, Sanctus dñs deus omnipotens, qui e-⸗ eſt, Leuiticus. Quartus, Vaiedabber, qu? rat,& qui eſt,& q uẽturꝰ eſt. Hic ꝓlogꝰ, Numeros uocamus. Quintus Ellehadde ſcripturatũ quaſi galeatũ principrꝛũ, om- barim, qui Deuteronomium pręnotatur. nib. libris quos de Hebręouertinè in La Hijſunt quinq; libri Moyſi: quos pro⸗ inã, conuemre poteſt, ut ſcire ualeamus, prie Thorah, id eſt, legem appellant. Se- ꝗqcgqd extra hos eſt, inter apocrypha eſſe eunaum prophetarum ordinem faciunt, ponendi. Igitur Sapiẽtia, quę uugò Sa- &e incipiunt ab lelu filio Naue, qui apud lomonis inſeribitur,& Ieſu filij Sirach cos 0 2 liber 14 .éé&éö—— 8 1 1——— Phal.z6 non ſunt in canone. Machabęorum pri- mum librum, Hebraicum reperi'. Secuu dus, Gręcꝰ eſt, quod ex ipia quoc; phra ſi probari poteſt. Quę cum ita ſe habeãt. obſecro te lector, ne laborem meum, re- prehenſionem exiſtimes antiquorum. In tẽplo dei offert unuſquiſq; quod poteſt. alij aurum& argentum,& lapides pre- cioſos, alij byſſum& purpuram& coc- cum offerunt,& hyacinthum: nobiſcum bene agetur, ſi obtulerimus pelles& ca- prarum pilos. Et tamen Apoſtolus con. temptibiliora noſtra magis neceſſaria iu dicat· Vnde& tota illa tabernaculi pul- chritu do,& per ſingulas ſpecies eccleſię pręſentis futuręq; diſtinctio, pellibus te- gitur& cilicijs, ardoremq; ſolis,& iniu riam imbrimn, quę uiliora ſunt, prohibẽt. Lege ergo primũ Samuel& Malachim meum, meũ inquam, meum. Quiicquid e- nim crebrius uertendo& em endãdo ſo- licitius, et didicimus, at tenemus, noſtrã eſt.Et cũ intellexeris quod antea neſcie- bas, uel interpretẽ me exiſtimato, ſi gra- tus es:uel paraphraſten, ſ ingratus. quan- quam mihi omnino conſcius nõ ſim, mu taſſe m e quippiam de Hebraica ueritate. Certe ſi incredulus es, lege Gręcos codi ces& Latinos,& conter cum his opu- ſculis,& ubicunq; diſcrepare inter ſe ui- deris, interroga quemlibet Hebręoruun, cui magis accommodare debeas fldem. Et ſi noſtra ffrmauerit, puto quod eũ nõ exiſtimes coniectorem, ut in eodem loco mecum ſimiliter diuinarit. Sed& uos fa- mulas Chriſti rogo, quę dñi diſcumben- tis precioſiſs ima fidei myrrha ungitis ca- put, quę nequaq́; Saluatorem quęritis in ſepulchro, quibus iam ad patrem Chri- ſtus aſcendit, ut contra latrantes canes, qui aducrium me rabido ore deſęuiunt, et circumeunt ciuitatem, atq; in eo ſe do ctos arbitrantur, ſi alijs detrahant, oratio num ueſtrarum clypeos opponatis. Ego ſciens humilitatem meã ilſius ſemper ſen tentie recordabor, Dixi, cuſtodiam ui- as meas ut nõ delinquam in lingua mea. Poſiti ori meo cuſtodiam, cum conſiſte⸗ ret peccator aduerſim me. Obmutui,& humiliatus ſum,& ſilui à bonis. u. C Liber Hieron. in Lib. Regum Præfatio- ier,& ladith& Tobias,& Paſtor, Liber primus Samuelis, quem nos primũ Re/ gum dicimus. ¶ Anna ſterilis impetrat Jamuelem filum. Cap. I. 3Vit uir unus de Ramatha- a 4 im ſophtim, de monte B- phraim, d nomen eius BI canz, filius lerohaà, filij B- 4— liu. fllij Thohu, fliij Suph, Hphrathęus,& habuit duas uxores, no- men uni Anna,& nomen ſecundę Phe⸗ nenna. Fueruntq; Phenenns fliif, Annæ aũt non erant liberi. Et aſcendebat uir il le de ciuitate ſua ſtatutis diebus, ur adora ret& ſacrificaret dño exercituũ in Silo. Erant autem ibi duo fitj Heli, Ophni& Phinees, ſacerdotes dñi. Venit ergo dies, & immolau:t Elcana, deditq; Phenen- nę uxoriſuę,& cunctis fiiijs eius,& flia bus partes: Annę aũt dedit partẽ unã tri- ſtis, quia Annam diligebat. Dñs aũt con- cluſerat uuluã eius. Affligebat quoq; eã gmula eius,& uehemẽter angebat, intan- tum, ut exprobraret quod dñs cõcluſiſſet uuluam eius: ſicq́; faciebat per ſingulos annos, cũ redeunte tempore aſcẽderet ad templum dñi.& ſic prouocabat eã.por/ ro illa flebat,& nõ capiebat cibũ. Dixit B ergo ei Elcana uix ſuus: Anna cur fles:& quare non comedis:& quãobrẽ affligit cor tuum: nunquid non ego melior tibi ſum, quàm decẽ filij: Surrexit aũt Anna poſtq́; comederat& biberat in Sllo. Et Heli ſacerdote ſedente ſuper ſellam ante poſtes domus dñi, cũ eſſet Anna amaro animo, orauit ad dñm, flẽs largiter,& uo tum uouit, dicens:dñe exercituũ, ſi reſpi- ciens uideris afflictionẽ famulę tuę.& re- cordatus mei fueris, nec oblitus ancillæ tuę, dederisq; ſeruę tuę ſexũ uirilẽ, dabo eũ dño omuibus diebusuitę eius, et noua cula non aſcẽdet ſuper caput eius. Factã eſt aũt cum illa multiplicaret preces corã dño, ut Heli obſeruaret os eiꝰ. Porro An na loquebatur in corde ſuo, tantũq; labia illius mouebantur,& uox penitus nõ au diebatur. Exiſtimauit ergo eam Heli te⸗ C mulentã, discitq́; ei,. Viq; quo ebria eris: digere pauliſper uinũ quo mades. Reſpò dens Anna, Nequaq́;, inquit, ñe mi, na mulierx infelix nimis ego ſum, uiuũ;& omne u . dä pandhund e wertswgoli dene mantteütute A wirsth’llim genmäwäſon A. näsäntchun rteurh m. nuutiet eernal in widuduce m ndari n urum lte ne. litüiam donac r dhtam ec di pelttnem e lellinedä d misache ☛ mämdäd Rt r Mam am,. ( mumcan„ Unltnu enoheſo vaütgien 94 nntu quod inebriare poteſt, nõ bibi, ſed deus ſcientiarum qñs eſt.& ipſi prępa⸗ omne 1 3—,„0 d effudi animã meam in conſpectu dñi. Ne rantur cogitationes. Arcus fortium ſupe⸗ di V reputes ancillã tuam quaſt una de filiabꝰ ratus eſt,& infirmi accincti ſunt robore · g — na Belial, qa ex multitudine doloris& mœ Repleti] prius, pro panibus ſe locatie- aturati Ante en roris meilocuta ſum uſq; in pręſens. Tüc rum,& ſamelici ſaturati ſunt donec ſte/ Vade in pace,& deus Iſraę rilis peperit plurimos,& quę multos ha- . G Heli ait ei: Vade in pace s 1 det tibi petiion? tuã, quã rogaſti eñ. eſt. illa dixit: Vtinã inueniat ancilla tua gra cat& uiu ficat, deducit ad inferos& re- tiã in oculi: tuis. Et abijt mulier in uiam ducit. Dñs pauperem facit& ditat, hu- Sapac.h ſuam,& comedit, uultusq; illius non ſunt miliat& ſiibleuat. Suſcitat de puluere e. amplius in diuerſa mutati. Et ſurrexe rät genum,& de ſtercore eleuat pauperem. mane,& adorauerũt corã dñoreuerſiq; ut ſedeat cum principibus,& ſolium glo ſunt.& uenerunt in domũ ſuam in Rama rie teneat. Dñi enim ſunt cardines terrę, 1 cha. Cognouit aũt Elcana Annam uxo-& poluit ſuper eos orbem. Pedes ſancto- P 15ſuam, de recordatus eſt eius dñs. Etfa rum ſuorum ſeruabit, et impij in tenebris At bebat filios. infirmata eſt. Dñs mortifi⸗ Deut. 32. f Teb.: a —ͤͤͤͤͤͤ . e er n Aum eſt poſt eirculũ dierũ, concepit An conticeſcent: quia non in fortitudine ſua dn der n ecide ba In& peperitſilium, uocauito; nomen e- roborabitur uir. Dñm formidabunt ad- t. Ers a. Liaufrai nus Samuel, eo quod à dño poſtulaſſet e⸗ uerſarij eiꝰ, ſuper ipſos in cœlis tonabit- m bhin en. pes ii um. Aſcendit aũtunr eius Elcana,& om Dñs iudicabitſines terre,& dabit impe- C 12 mans nus domus eius, ut immoſaret dño noſtiã rium regi ſuo,& ſublimabit cornu Chri⸗ Kin 3 Ca n!. 8.. 3 m äe ſolennem,& uotũ ſuum,& Anna non a⸗ ſtiſui. Et abijt Elcana in Ramatha, in do d Mu 1.e a 5 wahne ſcendit, dixit em̃ uiro ſuo Non uadam, mum ſuam: puer autẽ erat miniſler in con je- ſto X aüüi 4* donec ablacteturinfans;& ducam eũ, ut ſpect i dñi ante faciẽ Heli ſacerdotis. Por a, cluſc m ur appareat ante conſpectũ dñi,& maneat 10 fllij Heli, filij Belial, neſcientes dñm⸗ n, tmut win 5 abilugiter. Et ait ei Hlcana uir ſuus: Fac nec officium ſacerdotũ ad populum, ſed au ium eamt 93 quod bonũ tibi uidetur;& mane donec quicuuq; immolaſſet nictimamuentehat te. uuld 2 nac 9— ablactes eũ, precorq́;, ut impleat ñs uer puer ſacerdotis dum coqueretur carnes, di and zun atnt bum ſuum. Manſit ergo mulier,& lacta-& habebat fuſcinulam tridentem in ma , tang e wmrrti uit fliiũ ſuum, donec amoueret eũ aà lacte. nu ſun,&mittebat eam in lebetem, uel in a e wliehdorrhi Et adduxit eum ſecuũ, poſtq; abladaue⸗ caldariã, aut in ollam, ſiue in cacabum. 4 1 4. do Krendchitnt nomo⸗ ratin ui:ulis tribus,& †tribus modijs fa et omne quod leuabat faſcinula, tollebat m. ergo e. rlm unn g0 rine,& amphora uini,& adduxit eũ ad ſacerdos ſibi.ſic faciebat uniuerſo Iſratli m. qunn r cctb Kgüni domũ dñi in Silo. Puer autem erat adhuc uenientium in Silo. Etiam anteq́; adole⸗ n5 cor as rqülmrem inkantulus,&c immolauerunt uitulum,& rent adipem, ueniebat puer ſacerdotis, et -d ſum ewifllj'Larenn obtulerunt puerũ Heli. Et ait Anna: Ob dicebat immolanti: Da mihi carnem, ut ir pod momta däan douune ſecro mi dñe. uiuit anima tuax*: ego ſum coquam ſacerdoti, non enim accipiam à en⸗ Heliſ Hrn ſeientlitn illa mulier, que Heti coram te hic orans te carnem coctam, ſed crudã. Dicebat D a polle uncli dckr dñm Pro puero iſto oraui,& Jedit mi- illi immolans: Incendatur primum iuxta zin ꝛnim ee mdän fübhn mi dñs petitionem meam, quam poſtula⸗- morem hodie adeps,& tolle tibi quan= ri, tm wäecnri ui eum. Idcirco& ego commodaui eum tumcunq; deſy derat anima tua. Qui re- nes, ciens 2= liaicritmin cño cunctis d. ebus, quibus fuerit accom- ſpondens, aiebat ei: Nequaq́;:nunc enim Pee modatus dño. Et adorauerunt ibi dũm. dabis, alioquin tollam ui. Brat ergopec- mt, cordh u uerb,nelä dñ— n ET 240 te, I Aene nwniti Ht orauit Anna,& ait: catum pueroruũ grande nimis coram do- nio ti wm süöctntin C. Anna in canlꝛco prophetat,& He, mino: quia detrahebant homines ſacrifi⸗ 390 al e tiweax k redarꝛguitur propter malos cio dñi. Samuel aut miniſtrabat ante fa- gen ck 1 mityieanni filos. Cap. II. ciem Gñi:puer, accinctus ephod lineo. Et b A Pxultauu cor meum in dño.& exalta tunicã paruam ſaciebat ei mater ſua, qui aui. Go; ſauno 1Ad2 mb Suctiinb aomino Dumeſt cornu meum inr deo meoldi- afferebat fiatutis diebus, aſcendens cum nez. us m Luſei latatum eſt os meũ ſuper inimicos meos, uiro ſuo, ut immolaret hoſtiam ſolennem iſte⸗ T n quia lætata ſum in ſalutari tuo. Non eſt& uotum ſuum. Et benedixit Heli Blea 6& didt un ſanctus ut eſt dñs, neq em̃ eſt alius extra ne& uxori eius, dixitq; ei: Reddet tibi mulc hü,. 4 Si te,& non eſt fortis ſicut deus noſter. No- dominus ſemen de muliere hac, pro fœ- ligc eurgi lire multiplicare loqui ſubiimia, glerian⸗ nore quod commodaſti dño. Et abierũt dder des Ser uh ſ tes:recedaut uctera de ore ueſtro, quia in locum ſuum- Viſttauit ergo dominus 8 a pexaiunuh euli iniixia deus 3„Aunam 2 Heli. Annã, et cõcepit,& peperit tres filios, et duas filias:& magnificatus eſt puer Sa- muel apud dominum. Heli aũt exat ſenex nalde,& audiuit omnia quæ faciebãt fi- lij ſui untuerſo Iſ. atl: et quomodo dormie bant cum mulieribus, quę obſeruabãt ad ad oſtium tabernaculi, et dixit eis: Quare F eſſent abi jcitis Reg. 2.c facitis res huiuſcemodi, quas ego audio, res peſsimas, ab omni populo- Nolite filij mei: non enim eſt bona fama, quam ego audio, ut transgredi faciatis popufũ diii. Si peccauerit uir in uirum, placari ei po- teſt Deus: ſi aũt in Dñm peccauerit uir, quis orabit pro eo: Et nõ audierunt uo- cem patris ſui: quia uoluit Dñs occidere cos. Puer autem Samuelproficiebat, at- ꝙ; creſeba:,& placebat tam Deo, quàm hominib. V enit uir Dei ad Heli, et ait ad eum: Hæc dicit Dem nus: Nunquid nõ aperte reuelatus ſum domui patris tui, cũ Teſſet) in&. gypto in domo Pharaonis: Et elegi eum ex omnibus tribubus Ifrael mihi in ſacerdotem, ut aſcenderet ad alta re meum,& adolere: mihi incenſum& portaret ephod corã me:& dedi domui patris tui oia de ſacrificijs filiorum Iſrael. Quare calce † abieciſtis) uictimã meã, et munera mea, quę pręcepi ut offerret᷑ in tẽ plo: et magis honoratii flllos tuos qum me, ut comederetis primirias oĩs ſacriſi- cij lraei populi mei: Propterea ait diis Deus Iſracl..oquens locutus ſum, ut do- mus tua, et domus patris tui miniſtraret in cõſpectu meo, uſq; in ſempiternũ. Nunc aũt dicit Dñs, Abſit hoc à me: ſed qui- cũq; honorificauerit me, glorificabo en: aui aũt contemnũt me, erunt ignobiles. G Temanſerit in donso tu Ecce dies ueniãt, et precidã bracluũ tu- im, et brachiũ domus patris tui, ut nõ ſit ſenex in domo tua. Et uidebis æmulũ tu- um in tẽplo, in uniuerſis proſperis Iſrael: & non erit ſenex in domo tua ommbus diebus. Veruntamẽ nõ auferã penitus ui- rñ ex te ab altari meo:ſed ut dchᷣciãt ocu li,& tabeſcat aĩa tua, et pars magna do- mus tuę morietur, cũ ad uirilem ętatẽ ue- nerit.· Hoc aũt erit tibi ſignũ, qoσturum eſt duob. filijs tuis, Ophni et Phinees: In die uno moriẽtur ambo. Er ſuſcitabo mi bi ſacerdotẽ fidelẽ, qui iusta cor meũ,& animã meã faciet:& ædificabo ei domũ fidelẽ, et ambu abit corã Chriſto meo cũ · ctis diebus. Futmum eſt aũt, ut quicunq; 2 ueniat ut oretur pro Regum. I. pro eo,& offerat nummũ argenteum,& tortam panis, dicatq;: Dimitte me, obſe. cro ad unã partem ſacerdotalem, ut co- medam buccellam panis. ¶ Puer Samuelad Domino uoca⸗ tur. Cap. IIIT.ſ P Ver aũt Samuel miniſtrabat Dño co rã Heli,& ſermo Dñi erat precioſus. In diebus illis non erat uiſio maniffeſta. Factũ eſt ergo in die quadam, Heli iace⸗ bat in X lectulo)ſuo,& oculi eius caliga⸗ loc uerant, nec po: erat uidere lucernã Dei, Leges anteq́; extingueretur. Samuel autẽ dor- dun, miebat in templo Dñi, ubi erat arca Dei. cenn 4 Et uocauit Dñs Samuel. Qui reſpõdens anteca ait: Eece ego. Et cucurrit ad Helt,& qi- tinguen xit: Ecce ego, uocaſti enim me. Qui di. tur, 3, xit: Nõ uocaui te fili.xenertere, et dormi muel dc Et abijt, et dormiuit. Et adiecit Dũs rur- wiehn, ſum uocare Samuelẽ. Cõſurgẽsq; Samu- el abijt ad Heli, et dixit, Ecce ego, quia uocaſti me. Qui reſpõ dit, Nõ uocaui teſl B li mi, reuertere, et dormi. Porro Samuel necdũ ſciebat Dñm, neq; reuelat fuerat. ei ſermo Dñi. Et adiecit Dñs, etuocauit rikuriuch ee adhuc Samuelẽ tertio. Qui cõſurgens ab gclictesn ijt ad Heli, et ait, Ecce ego, quia uocaſti erümäshe ie me. Intellexit ergo Heli, quia dũs uoca- darnsrlns dne ret puerã,& ait ad Samuelẽ: vade,& dor rantarlumnt d mi, et ſi deinceps uocauertt te, dices: Lo- quere dne, quia audit ſeruus tuus. Abijt ergo Samuel,& dormiuit in loco ſuo. Et uenit Düs,& ſtettt, etuocauit, ſicut uoca- uerat ſecũdo: Samuel, Samuel. Et att Sa- muel, Loquere domine, quia audit ſeruꝰ tuus. Et dixit dñs ad Samuelẽ, Ecce ego facio uerbũ in Iſraẽl.quod quicũqʒ audie rit, tinniẽt ambę aures eius. In die illa ſuf- citabo aduerſum Heli omnia, quæ locutꝰ Ium ſuper domũ eius:incipiã, et cõplebo. Prędii em̃ ei, quod iudicaturꝰ eſſem do- C mĩ eius in æternũ, ꝓpter iniquitatẽ, eo ꝙ ſnian 4 nouerat indig ne agere filios ſuos,& non ümaſ d corripuerit ess. Idcirco iuraui domui 1 9 Heli, ꝙ non expietur iniquitas domꝰ eius ül 49 uictimis et muncribꝰ uſq; in ęternũ. Dor di miuit autẽ Samuel uſq; mane, aperuitq; 1 lunte oſtia domus domini. Et Samuel timebat unnteae indicare uiſionẽ Heli. Vocauit ergo Heli ünu u Samuelẽ,& dixcit: Samuel, flli mi? Qui uüuim reſpõdens, ait: Præſto ſum. Et interro⸗ hanaa e gauit eum, Quis eſt ſermo quem locutus 1 diaa eſt dominus ad tetoro te, ne celaueris me. lſchtd ge hæc faciat tibi Deus,& hæc addat, 6 digms ſ⸗ abſcon- npa: a 4 8: elab el uocat ta lim 1 b X necch ſächmle 5 nn ai etſen J rdmntd cl. Adhu . acu ne 3 ct itadd alip.L Iit Vccet te me. in retpi e 1“ m., et 2 queré d. ergo in uem ne vera ¹ Ri aare dhrniutale — 10' 1 e ntaud 22* duele Cön—— aaüt dnn 1 emetwant ¹ te 1amuelsemen. 9 ae muel c. domine, du mue e c' demine aen 5: tus.] a b cadzmaie 8. facio u⸗ kit ti 1 urestin lt. lit citabt ain ellenan u⸗ ſum i ak eiwingpütit ck Prd 8 kuügrigi eR wolmäan 3s mici„u xnuu au nouen c dom im miuit. In oftad nnin mi inäch n keü ſ 1 n wa nä rcpäd Mihin, 42„ ekemdga & zamu ü prauit de rezgerettt ii an. ldeiwvinit 0, Helih Waritmiininst e, uicm u aab'upuhm eſtdon oi tarkcdbr 10 aun ac d Om lua Sul uig wnae wi jir 1 Regum I. 98 onem, ex omnibus Ophni& Phinees. Currens auten uir ge Beniaminex acte, uenit in Silo in die ila, ſciſſa ueſte,& conſperſus puluere ca- zdit ab eo. Et llle teſpõdit, Dñis eſt, d put. Cumq; ille ueniſtet, Heli ſedebat ſu- „ Dculis ſins⸗aciat. Creuit aũt per ſellã conra uiam expectans.] Brat k- b& dñs erat cũ eo,& nõ cecidit † aut cer eius pauens pro arca dei. Vir EIEm uerbis eius in terrã. Et co- aãt ille poſtq́; ingreſſus eſt, nunciauit ur- rſus Iſraẽlà Dan, uſc; Berſa bi,& ululauit omnis ciuitas. Et audiuit lis Samuel propheta eſſet Heli ſonitũ clamorts⸗ dixiiq;: Quis eſt hic qn. Et addidit dñs, ut apparetet in Silo, ſonitus tumultus huius: At ille feſtinauit, ñ reuelatus fuerat 3üs Samuelt in Silo,& uenit,& nunctauit Heli. Heli aũt era: juxta uerbum qi. Et euenit ſermo Sa- nonaginta& odo annorũ,& oculi eius muelis uniuerſo Iſraeli. caligauerant,& uidere non poterat. Et ¶ Arca domim capitur in bello disi ad Heli: Ego ſum qui ueni de prę- philiſtim. Cæp. III I. lio,& ego qui de acie kugi hodie. Cui il⸗ A HT Hactum eſt in diebus illis conuene, le aft: Quid adũ eſt fili mi: Reſpondens runt Philiſtijm in pugnã. Bgreſius eſt auët ille qui nũciabat, Fugit, incuit, Ifrael nanq; Isael obuiam Pmiiſtijm in pteli⸗ corã Philiſtijm,& ruina magna facta eſt um,& caſtrametatus eſt iuxta lapidẽ ad, in populo:inſuper,& duofliij tui mortui iutorij. Porro Philiſtijm generüt in A“ ſunt, Ophni& Phinees,& arca dei ca- phec,& inſtruxerãt aciem con'ra ICrael. pta eſt. Cũc ille nominafſet arcã deſ,ce- jnito autem certamine, terga uertit Ifrael cidit de ſella retrorſinn iuxia oſtiũ,& fra Philiſteis,& cęſa ſunt in illo certamine ciis ceruicib. mortuus eſt. Sene: em erat paſsim per agros, quaſi quatuor millia ui uit,& grãdçuus,& ipſe iudicauit Iſrael rorũ. Et reuerſus eſt populus ad caſtra, di quadraginta annis· Nurus aũt eius uxor veruniq; maiores natu de jfrael, Quare Phinees pra gnã erat, uicina; pariui, et percuſsit nos ꝗrs hodie corã Philiſtijm. audito nũcio qd capta eſſet arca dei,& Afferamus ad nos de Silo arcam dñi.& mortus eſſet ſocer ſuꝰ,& uir ſuꝰ, ĩcuruauit ueniat in medium noftri, ut(aluet nos de ſe,& peperit: irruerãt em̃ in eã dolores ſu manu inimicorã noſtrorũ. Miſit ergo po biti In ipſd aũt momẽ᷑to mortis cius, dixe pulus in Silo,& tulerunt inde arcam fœ- rũt ei†qui ſtabãt circa cã:Ne timeas, ꝗa du geris cni exercituũ, ſedentis ſuper Che, flliã peperiſti. Quę nõ reſpõ dit eis,nec rubim, erantq; duo ſilij Heli cũ arca io⸗ aiaduertit Etuocauit puerũ Ichabod, di ĩ deris rdñi, Ophni& Phinees. Cumq; cés: Translata eſt gloria dñi dc Irael, ꝗa ueniſſet arca fœderis dñi in caſtra, uoci- capta eſt arca dei,& proſocero ſuo,& feratus eſt omnis lſrael clamore grandi, pro uiro ſuo. x Ait: Translata eſt gloria Et & perſonuit terra. Et audierãtPhiliftiim ab Ifrael, eo quod capta eſſet arca dei· uocẽ clamoris, dixeru iq: Queęnã eſt nec C propter arcã dei Dag on obtruntatur. uox clamoris magni in caſtris Hebręori: G&. Phꝛhſtijm affliguntur. Cap. V. Etcognouerũt quod arca dñi ueniſſet in Hiliſtijm aũt tulerunt arcã dei,& aſ caſtra. Timueruntq; Philiſtijm, dicẽtes, portauerũt eam à lapide adiutorij in Venit Deus in caſtra. Btingemuerunt, Az0tũ. Tulerãtq; Philiſtijm arcã Dei, et dicemtes: Vę nobis, non cm̃ fuittanta e intulerũt eã intemplũ Dagon,& ſtatue⸗ ultatio heri& nudiuſtertius. ug nobis. rũt cã iuxta Dagon. Cũc; ſurrexiſſent di ſemabit Quis nos eſaluabit) de manu ſublimium luculo Rzotij altera die, ecce Dagõ iace iſtorũ: hij ſunt dij qui percuſſerũt EHgy⸗ bat pronus in terra ante arcã cñt,& tule⸗ ptũ omni plaga, in deferto· Confortami- runt Dagon,& reftituerunt eum in locũ ni,& eſtote uiri Philiſtijm, ne ſeruiatis ſuũ Rurſumq; mane die altera cõſurgen Hebręis. cut& illi ſeruierunt nobis: cõ tes, inuenerũt Dagõ iacentẽ ſuper faciem ſortamini,& bellate. Pugnauerunmt ergo ſuã in terra corã arca dñi: capm aũt Da- Philiſtijm,& ceſus eſt I&rael.& fugitu- gõ,& due palme manuũ ei, abſciſe erãt nuſquiſq; in tabernaculum ſuum.& facta ſupra limẽ: porro Dagõ ſol trãcus remã C eſt plaga magna nimis.& ceciderunt de ſerat in loco ſuo. Propter hanc cauſſam B Irael triginta millia pedit. Bt arca dei noncalcant facerdotes Dagon,& de 8 G 4æ capiaẽ: duo quoq; flij Meli sottui fut, d. 8 Beli abſconderis à meſerm mn uerbis quę qicta ſum tib'· Indicauiit ſta; Auniueros ermones,& nôᷓ ab⸗ ſpectarss 4 — 1 TF * Heli qui ingredisntur templũ eius, ſuper limẽ Dagon in Azoio, uſq; in hodiernum di- em, Aggrauata eſt autẽ manus dñi ſupet Pſal. 77. 4 Az0tios,& demolitus eſt cos,& per⸗- cuſsit in ſecretiore parte natiũ Azotũ, & fines eius. Et ebullierunt uillę,& agri in medio regionis illius,& nati ſunt mu- res,& facta eſt confuſio mortis magnę in ciuitate. Videntes aũt uiri Azotij huiu- E icemod plagam, dixerunt: Non maneat arca dei Iſrael apud nos, qm̃ dura eſt ma- nus eius ſuper nos,& ſuper Dagõ deum noſttũ. Et mittentes, cõgregauerunt oẽs ſatrapas Philiſtinorũ ad ſe,& dixerunt: Quid faciemus de arca dei Iſrael:Reſpõ deruntq; gethęi: Qircunducatur arca dei Iſracl. Et circunduxerũt arcã dei Iirael. Ilus aũt circunducentibus eã, flebat ma- nys dãi dei per ſingulas ciuitates interfe ctionis magnę nimis,& percutiebat ui- ros uniuſcuiuſq; urbis, à paruo uſq;ad ma iorẽ,& cõputreſcebant prominentes ex tales eorũ. Inieruntq; Gethęi gonſiliun, & ſecerunt ſibi ſedes pelliceas. Miſerũt ergo arcã dei in Accaron. Cumq; uenif ſet arca dei in Accaron, exclamauerunt Accaronitę, dicentes: Adduxerũt ad nos arcam dei Iſrael.ut interficiat nos,& po- pulum noſtrũ. Miſerunt itaq;,& cõgre- Sauerunt omnes ſatrapas Philiſtinorum, qui dixerunt:Dimitte Jarcam Dei Iſra- el,& Ireuertatur in locũ ſuum, rut) non interficiat nos cũ populo noſtro. Fiebat em pauor mortis in ſingulis urbibus,& grauiſsima ualde manus dei, Viri quoq; qui mortui nõ fueęrãt, percutiebant᷑ in ſe- cretiore parte natiũ,& aſcendebat ulula ſus uniuſcuiuſq; ciuitatis in cœlum. ¶ Pbhiliflai mittunt à ſe arcam domi⸗- u per uaccas& plauſtrum houum,(ap. VJ A FVi- ergo arca dñi in regiene Philiſti 2norum ſeptẽ menſibus. Et poſt hęc uo Cauerunt Philiſtijm ſacerdotes,& diui- nos, dicẽtes, Quid faciemus de arca dñi: in licate nobis, quomodo remittamus es in locũ ſuum, Qui dixerunt:gSi remittitis arcam dei lrael, nolite dimittere eam ua cuã, ſed quod debetis, reddite ei pro pec Lato.& tunc curabimini:& ſcietis. qua- re nõ recedat manus eiꝰ a uohis. Qui di Nerũjt: Qi d eſt, quod pro delicto reddere debeamds ei: Reſponderũtq illi, Iuxta nmeru ꝓuinciarũ Philiſtinortũ quinq; anor Regum I. anos aureosfacietis,& quinq; mures an reos, quia plaga una fuit omnibus uobis, & ſatrapis ueſtris. Facietisq́; ſimilitudi- nes anorũ ueſtrorũ,& ſimilitudines mu- rium, qui demoliti ſunt terram,& dabi⸗ tis deo Iſrael gloriam, ſt forte releuet ma nũ ſuam à uobis,& Aà dijs ueſtris,& à ter ra ueſtra.Quare aggrauatis corda ueſtta, ſicut aggrauauit R gyptus,& Pharao Exud cor ſuũ: nonne poſtq́; percuſſus eſt, tunc dimiſit eos,& abierunt: Nũc ergoarri- pite,& facite plauſtrum nouũ unum,& duas uaccasfœtas, quibus non eſt impo- ſitum iugum, iungite in plauſtro,& te lu dite uitulos eatũ domi. Tollen: q; arcam dñi,& ponetis in plauſtro,& uaſ aurea quę exoluiſtis ei ꝓ delicto, poneiis in ca- pſellam ad latus eius,& dimittite eam ut uadat. Et aſpicietis,& ſi quidẽ per uiam finiũ ſuorũ aſcenderit con txa Bethſames, ipſe fecit nobis hoc malũ grande, ſin aũt minime, ſciemus quia nequaq́; manus e- ius tetigit nos, ſed caſu accidit. Fecerunt ergo illi hoc modo,& tollentes duas uac cas quę lactabant uitulos, iunxerunt ad plauſtrum, untulosq́; earũ concluſerũt do mi. Et poſuerunt arcam dei Muper plau- qũi ſtrũ,& capſellam quę habebat mures au reos& ſimilitudinẽ anorũ. Ibant aũt in 0 directu uaccę per uiam, quę ducit Beth- ſames,& itinere uno gradiebantur, per- gentes& mugientes,& non declinabãt neq; ad dexterã, neq́; ad ſiniſtrã, ſed& ſatrapę Philiſtijm ſequebant᷑ uſq; adter- minos Bethſames. Porro Bethſamitę me tebant triticũ in ualle,& eleuantes ocu- los ſuos. ui derunt arcã,& gauiſt ſunt cũ uidiſſent. Et plauſtrũ uenit in agrũ loſue Bethſamitę,& ſtetit ibi. Erat aũt ibi la- pis magnus,& conciderunt ligna plau- ſtri, uaccasq́; impoſuerunt ſuper ea holo cauſtum dũo. L cuitę aũt depoſuerunt ar camTdei, I& capſellã quę erat iuxta eã, qi in qua erant uaſa aurea,& poſuerunt ſu- per lapidem grandẽ. Viriaũt Beth⸗ſami te obtulerunt holocauſta,& immolane- rũt uictimas in die illa dño. Et quinq; ſa trapę Philiſtinorum uiderunt,& reuerſi ſunt in Accaron in die illa. Hi ſunt autẽ ani aurei, quos reddiderũt Philiſtijm ꝓ delicto, dño, Azotus unum, Gaza unum, Aſcalon unum, Geth unũ, Accaron unũ, D & mures aureos ſecũ dũ numerũ urbium Philiſtijm, quinq; prouinciarũ, ab urbe murata Vnln ſata lirds, * icese nür ete hn üwehmta er kummant un ſcueMaddodt di in ergadlet en erurmmutt e dhKiwunwu tn äomllt erduladunn mn Keulbboocc u lindin ulene me d dum ta matnclrd 16- d oh mtuohde n aemagdciſ e 1 Klewienn. demen d a 4 Mocid 85 ün M. 4 uthn Cld 4 lninzluht lagilkä e tmid lr dsprogohi tana auet mlnzü un Keh umgtt 1 Rcane uni,d— 8 Saul. Regum I. 99 murata, uſc; ad uillã quę erat abſq; mu⸗ tra Iſraèl, intonuit aut? qñs fragore ma. ro,& uſq; ad Abel magnũ ſuper quẽ᷑ po gno in die illa ſuper Philiſtijm,& exter ſuerunt arcã dñi, quę erat uſq; in die illa rint eos,& ceſi ſunt a filijs Iſraẽl. E- in agro loſue Bethſamitis Percuſsit aũt greſsiq; xfilij)lſratl de Maſphath perſe Ec. 4§. b qss) de uiris Bethſamitibus, eo quod ui cuti ſunt Philiſtęos,& percuſſerunt eos Tuiri qifſent arcam qſi,& percußit de popu⸗ uſq; ad locũ qui erat ſubter Bethchar. lo ſeptuaginta uiros,& qumquaginta Tulit autem Samuel lapidem unum,& millia plebis. Luxit; populus, eo quod poſuit eũ inter Maſphath,& inter Sen, dis percuſsiſſet plebẽè plaga magna. Et R& uocauit nomen lociillius.Lapis ad diweruntuiri Bethfamitę: Quis poterit iutorij. Dicitc;, Hucusq; aux iſiatus eſt ſtare in cõſpectu dñi dei fancti huius,& nobis dũs. Ei humiliati ſunt Philiſtijm. ad quem aſcendet à nobis: Miſeruntq; nec appoſuerunt ultra ut uenirent in ter⸗ nuncios ad habitatores Cariath-iarim, minos Iſravl: facta eſt itaq; manus dñi ſu 1 qicentes: Reduxerunt Philiſtijmarcam per Phil ſtęos, cunctis diebus Samuelis. acl.. ban qucite qñi, deſcendite,& r reducite) cã ad uos. Et redditę ſunt urbes quas tulerant Phi m,„lelg t. igätänn lſraelita conuevſi 2d dominii uncerunt liſthijm ab Iſratl, lſraèli, ab Accaron uſ- eln Aen, Philiſtæos. Cap. III. dllie Geth,& terminos ſuos: liberauit; o A V7 Fnerant ergo uiri Cariath iarim, Irasl de manu P hiuſtinorũ, eratq; pax ma ſpeeſe 22* eeicene 4& reduxerunt arcam qñi,& intule inter lſraèl et amorrheũ Iudicabatc;. iudicauit V in Abi-na runt eam in domũ* Aminadab. in Ga: quoct Samuel Ifratlẽ cunctis diebus ui/ 1 aob baa: Eleazarum autem fllium eius ſancti tę ſuę,& ibat per ſingulos annos circut- ius 2 mn*— Saunnam a5. neti 2 u ſicauert, ut cuſtodiret arcam dñi. Et fa ens Beth⸗ el& Galgala& Macphath, ni ae— dhhhn dum eſt, ex qua die manſit arca(dniJin& iuchcabat Iſtaèlè in ſupradictis locis. unt dn 4 Fit uüni nn Cariatlriarim, multiplicari ſunt dies. erat Reuertebaturce in Ramatha. ibi enim 4 Phau Periant quippe iam annus uiceſinuss,& requie, erat domus eius& ibi iudicabat Uſraclẽ: m. Bt ae axcane un omnis domus Ifrael poſt dmm. Ait au edificauit etiam ibi altare dño. d0 ſhäd earaa n tem Samuel ad untuerſam domũ Iſtael, CIſrachtæ, contempto Doꝛmno, poſtulãt re, reos kerini uh dicens: Si in toto corde ueſtro reuertimi regem. C(ap. IIII. mn. dircdt Sunniln ni ad dũm, auferte deos altenos de me- FlXdum eſt aũt cum ſenuiſſet Samuel, A i(anes, md ahut dio ueſtri,(Baalim)& Aſtaroth,& prę poluit fllios ſuos iudices in Ifraël. Fu, on gentes u mer ba 3 heuted arate corda ueſtra ñio, I& ſeruite ei iiq; nomen fliij eius primogeniti loel, et at neqp aà pun P loli,& eruet uos de manu Philiſtiim. Ab nomen ſecundi Abia, iudicum in Berſa- 3 um r aü drih 9 Knlerunt ergo fllij Hfratl Baalim& Aſta bee. Et non ambulauerunt filij illius in q minos rt vree roth,& ſerui erunt dño ſoli. Dixnt autẽ uijs eius, ſed declinauerũt poſt auaritia, le tedant— ue 2 Samuel: Cõögregate uniuerſum Iſraêl in acceperunſq; munera,& peruerterũt in da losſug kad bu Maſphath, ut orẽè pro uobis dñm,& cõ dicium. Congregati ergo uniuerſi maio- idile ru nenerunt in Maſphath, hauſeruntq; a, res natu lſrael, uenerunt ad Samuelè in Bethi- 2 Deii n cunm,& effuderuntin conſpectu qñi, 82 Ramatha. Dixerunio; ei: Ecce iu ſenui — ee e ieiunauerũt in die illa, atq; dixerũt ibi: ſti,&e fllij iui non ambulant inuijs tuis: Oec.dnzc um wa 5 Peccanimus dño. Iudicauit; Samuel fi cõſtitue nobis regem; ut iudicet nos⸗ſi- 4 4 2, 3 i n h lios llraẽl in Maſphath. Et audierunt cut& uniuerſe habent nationes. Diſpli. et.¹**⁸ ſun e Faltzüpim Philiſtijm, quod congregati eſſent Klij cuitq; ſermo in oculis Samuelis, eo quod 4 ant eligne Ifrat in Maſphath,& aſcenderunt ſatra d xiſſent: Da nobis regt, ut iudicet nos. - Inquat r ane Kyie pe Philiſtinorũ ad Iſraẽi. Quod cum au- Et orauit Samuel ad dñm. Dixit autem i: perlagf a. Viüüki diſſent filij Iſratl, imuerunta facie Phi- dñs ad Samuelem: Audi uocem populi B ei t, cbtu ar ocait,dr C Mʒtinorũ. Diacerunti; ad Samuelem, Ne in omnibhus quę loquũtur tibi. non enim s rüt 4 tatihuoh ceſſes pro nohis clamare ad dñũm deã no te abiecerunt, ſed me, ne regnem ſuper a upeh n mmulkeanir ſtrum, ut ſaluet nos de manu Philiſtino- eos Iuxta omnia opera ſua, quę ſecerunt tc lunt in, un oin eib U rum Tulit aũt Samuel agnum lactantem à die, qua eduxi ces de Mgypto, uſque 1 unum,& obtulit illum Rolocauſtum in, ad diem hanc:ſicut dereliquerunt me,& mni amn an Pediäceität di deldoh e hsunnen, tegrum dño,& clamauit Samuel ad do ſeruierut dijs alienis, ſic faciunt etiam ti- ee ACcalot an ehciſmil minum pro Iſraci,& exaudiuit eũ üs, bi. Nunc ergo uocem eorã audi: uerun- a Km w kciümmi Factũ eſt autem, cũ Samuel offerret ho⸗- tamen comteſtare eos,& pre dic eis ius Phüud Nrnusai locauſtũ, Philiſtijm iniere prelium con- regis, qui reguatutus eſt ſaper eos. Dixit 6 9”¹ la. 0 itac V D A Seror 8 fuum Saul Regum J. itaq; Samuel omnia uerba dñi ad popu- ei: Ecce uir dei eſt in ciuitate hac, uir lum, qui petierat à ſe regem,& ait: Hoc nobiits, omne quod loquitur, ſine ambi- erit ius regis qui imperatuus eſt uobis. guitate uenit. nunc ergo eamus illuc, ſi Fillos ueſtros tollet.& ponet in curtibus forte indicet nobis de uia noſtra, pro⸗ ſuis, facietq́; fibi equites& pręcurſores pter quã uenimus. Dixit; Saul ad pue- quadrigarum ſuarũ,& conſtituet ſibi tri rum ſuum: Ecce ibimus, quid feremus ad bunos& centuriones,& aratores agro- uirum dei:panis defecit in ciſtartijs no⸗ rum ſuorũ,& meſſores ſegetum,& fa. ſtris,& ſportulam non habemus, ut de- bros armorũ& curruum ſuorum. Filias mus homini dei, nec quicquã altud. Rur 8 quoq; ueſtras faciet ſibi unguentarias et ſum puer reſpondit Sauli,& ait, Ecce focarias,& panificas. Agros quoq́; ue- inuenta eſt in manu mea qvarta pars ſta ſtros,& uineas, et oliueta optima tollet, teris argenti, demus hoꝛnini dei, ut indi- & dabit ſeruis ſuis. Sed& ſegetes ue/ cet nobis uiam noſtram.(Olum in lſraxt ſtras.& uinearum reditus addecimabit, ſic loquebatur unuſquiſq;, uadens con- ut det eunuchis& famulis ſuis. Seruos ſulere deum, Venite,& camus ad uiden etiam ueſtros,& aucillas,& iuuenes op- tem. Qui enim propheta dicitur hodie, tumos,& afinos auferet,& ponet in ope uocabatur olim Videns) Et dixit Saul re ſuo. Greges(quoq;)ueſtros addecima ad puerum ſuum: Optimus ſermo tuus: bit, uosq; eritis ei ſerui. Et clamabitis in ueni, eamus. Et ierunt in ciuitatè, in qua die illa à facie regis ueſtri quem elegiſtis erat uir Dei. Cumq́; aſcenderẽèt cliuum uobis,& non exaudiet uos dñs in die il ciuitatis, inuenerunt puellas egredientes 1 la, quia petiſtis uobis regem. Noluit aũt ad haurien Jam aquam,& dexerunt eis: di 5 Liun Populus audire uocem Samuelis, ſed di- Nũ hic eſt uidens: Quę reſpondentes, bte auta xerunt: Nequaquã. rex enim erit ſuper dixerunt illis: Hic eſt, ecce ante te. feſti m tſäctin nos, et erimus nos quoq; ſicut omnes gẽ na nunc: hodie enimuenit in ciuitatem, dn un e tes.& iudicabit nos rex noſter,& egre/ quia ſacriflciã eſt hodie Fpopuli] in ex- popilo u d ce e diet᷑ ante nos,& pugnabit bella noſtra celſo, Ingredientes urbé, ſtatim inuenie, nimf 1b 4 Pncl, S pro nobis. Et audiuit Samuelomnia uer tis eum, ante quam aſcẽ᷑dat exccelſum ad akehla ba populi,& locutus eſt ea in auribus ueſcẽdum. neq; enim comeſturus eſt po 5 bui„ Ri· Dixit aũt dñs ad Samuelem: Audi pulus donec ille ueniat, quia ipſexhene, bñelict 2- 9 uocem eorum,& conſtitue ſuper eos re- dicet Ihoſtig,& deinceps Fcomedẽt qui comedã. Muff ma gem. Et ait Samuel ad uiros Iſratl, uadat uocati ſunt. Nunc ergo cõſcendite, quia 6 iu a unuſquiſq; in ciuitatem ſuam. hodie reperietis eum. Et aſcenderunt in Tnm ¶ Saul quarendo afinas patris ſui. uemt ciuitatem Cumq; X ambularẽt in medio illi liha r ad Samue lem.(ap. I N. urbis, apparuit Samuel egrediens obuiã.Bam hütn A Terat uir de Ben.iamin, nomine cis, eis, ut aſcenderet in excelſum. Dũs aũt Ad e p Raſgeidem flius Abi-el, ſllij † Seor] fllij Becho⸗ reuelauerat auricul Gamuelis ante uns 4 fnemlt ie rath, Hlliſ Sareth, lrj Aphia, filij uiri le- diem, quam ueniret Saul, dicẽs: Hac ipſa nuzume e mini, fortis robore,& erat ei fllius uoca hora, quę nũc eſt, cras mittam uirum ad unuan bulo Sauk, electus& bonus,& non erat te de terra Ben iamin,& unges eum aͤu⸗ Atgn ſ uir de fliſs Iſraẽl melior illo, ab humero cem ſuper populum meum iiratl.& ſal- ePönnos d & ſurſum eminebat ſuper omnem popu uabit populã meũ de manu Philiſtino⸗ lum. Perierant autẽ aſinę Cis patris Saul: rum:quia reſpexi populã meum uenit e- C & dixit Cis ad Saul flliumn ſsã: Tolle te nim clamor eorum ad me. Cumq; aſpe- na ki cum unum de pueris,& conſurgens ua- xiflet Samuel S aulẽ, Dũs dixit ei: Ecce, de,& quere aſinas. Qui cum tranſiſſent uir quem dixeram tibi, iſte dominabitur Per montem Ephraim,& per terrã Sa- populo meo. Acceſsit autem Saul ad Sa uden r liſa,& non inueniſſent, trantterunt etiam muelem in medio portę,& ait, Indica, mime Per terram Salim,& nõ erant: ſed& per oro, mihi, ubi eſt domus uidentis. Etre- didem terrã lemini,& minime repererũt. Cium ſpondit Samuel Sauli, dicens, Ego ſum en. aut uenifſent in terram Suph, dixit gaul Videns, aſcende ante me in excelſum- he ad puerũ, qui erat cum eo, Veni,& re ꝙut comedas) mecum hodie,& dimittã comed„ꝰ iabmt uertamur, ne forte dimiſerit pater meus te mane,& omnia quę ſunt in corde tuo, tis ldandeen aHuas,& ſohcttus ſtt pro nobis Qiait indicabo tibi, Et de afinis quas nudius- dtäui et tertius m 1,2 ei: 3 A8 c wbi ne ſä Hauhd Regum 1..H 106G Pun abe rertius perdidiſti.ne ſolicitus ſis:quia in- ingreſſus ſueris ibi urbẽ, obuium habe- s forte 35 nae uente ſunt. Et cuius erunt optima quęq; bis gregẽ prophetarõ deſcendetium de à ptet n tledad lirazi: nonne tibi& omni domui patris excelſo,& ante eos plalteriũ& tympa⸗ i umſ Ar nd, tmi Rñdens aũt Saul ait: Nunquid nõ fl nã,& tibiã,& citharã, ipſos; prophe- „ unm eal vius lemini ego ſum de minma ribu Ii tãtes. Bt inſiliet in te ſpiritus dii,& pro B „kti 1 dächn nel,& cognatio mea nouiſsima inter o⸗ phetabis cumu eis,&e mu aberis in uirum 1 umülüdf umes familias de tribu Beniamin, quare aliñ. Quãdo ergo euenerint ſgna hęc o- f ſrn. rn endr ergo locutus es mihi fermontẽ iHtũ: Aſſu⸗ mnia tibi fac quęcũq; inuenerit manus unpd Ricä ens itacy Samuel Saulẽ& uerũ eius, tua, quia ⁴is Itecã eſt· Et deſcendes an Deus * muen P t a m tacs P daitei 3 214 Galgal deſcendas.* „ ter., lum 3 introdumcit cos intricliniũ,e dedit eis lo te me in Galga au ego quippe deſcenda 1 „ u Pn cum in capite eorũ qui fuerãtinuitatie- te) ut offeras oblationẽ, et immoles uicti cktn n ahn ä rant enim quaſitriginta uiri. Dixitq; Sa mas pacificas: ſeptẽ diebus expectabis ' llo AE II vr D muel coco: Da partẽ quam dedi nbi,& donec ueniã ad te,& oſtendã tibi quid ſülere uede pręcepi utreponeres ſeorſum apod te. Lt facias. Itaq; cum auertiſſet humerũ ſuñ, „en. a wetm auit aũt cocus armũ̃. et pofuit ante Saul. ut abiret à Samuele, immutauit ei Deus 1 4 uocadt peutdt Dexitc; damuel: Bcce dqck remanſit, po cor aliud,& uenerũt omnia ſigna hęc in 1adpuc Riu han ne ante te.& comede: q́uia de induſtria die illa. Venerũ:q; ad prędictũ collem, 3. den, e., dnma ſeruatũ eſt tibi, qñ populum nocaui. Et& ecce cuneus prophetarũ obuius ei, et d ert ut tuäia comedit Saul cũ Samuele in die illa. Et inſilunt ſuper eum Spiritus dũi, I& pro D— cüutati ASubi geſcenderũt de excelſo in oppidũ,& lo phetauit in medio eorum. Videntes aũt 8 t ad hau Intmtebbegee cutus eſt cum Saule in ſolario, ſtrauitq; omnes qui nouerãt eũ heri&ʒ nudiuſter⸗ „Nä R Jum A zan Saul in ſolario.& dormiuit. Cumq; ma- tius, qd eſſet cum prophetis. et propheta dixers alicch 4 nanun unea ret uoc tSeranel 5aatee 2 Sdn 4 Sul mter De. aaia Wentin& Surge, Tut) dimittà te- Ht furrexit saul: rñduq; alius ad alterũ, dicès: Ei† Cis pa quis patei ccllo,l* etyyün egreßiq; ſunt ambo, ipſe uidelcet et Sa ter eius:) Propterea uerſum eſt in prouer eorum⸗ — adähnie muel. Cumq deſcenderent in extrema biſ. Nũ et Saul inter prophetas: Ceſſa- C arEäc ulültam pante ciuitatis, Samuel dixit ad Saul: uilt aut ꝓphetare,& uenit ad excelſum. nin eaneknt Diopuerout antecedat nos,& tranſeat: Dixitq; patruus Saul ad ei.& ad puer dalu ennr quuge tu autem ſubſiſte pauliſper. ut indicẽ ubi eins: Quò abiſtis: Qui rñderunt, Que⸗ Accetla encegsicrei Dei. uerbum Domini.) rere afinas:quas cũ nõ reperiſſemus, ue- uocuit.. apccündd ¶ Vngitur Saul in ragem.(ap. X. nimus ad Samuelem· Et dixit ei patruus hodie ciuiate knbelnie unds, at te ammelegnigu AA.3. indicauit ei, quẽ es neclaſti Oe.5. per hęreditatem ſuã in principẽ,& libe- mone aät regni non indicauit ei, què lo- reuetun er imüm. Giem, a un retsulükte · born, e wnümnan tedetet a un us cemſug eenman idi da n be II KLe. 2 A udi Slilemmlät in finibus Beniamin, in meridie, dicètc nium regũ qui affligebãt,uos autem ho- o al Pprhümnn tibi: lnuentę ſunt aſinę, ad quas ieras per die proieciſtis(Tũm)deum ueſtrũ. qui ſo nin cht nulm la quirendas,& intermiſsis pater tuus aſi, lus ſaluauit uos de uniuerſis malis& tri⸗ xiſa Ditu nis, ſolicitus eſt pro uobis,& dicit: Quid bulationibus ueſtris,& dixiſtis: Nequa faciam fllio meo: cumq́; abieris inde,& quam, ſed regẽ conſtitue ſuper nos. Nũc uir que Nes thiſtmee dulot— di Thabor, inuenient te xtres uiriaſcéden ſtras,& per famitias. Et applicuit Sa⸗ D 1 madden eal 4 81 es 2d Deum in Bethel- unus portãs tres muel omnes tribus Ifraẽl,& ceciditſ ors nmi 3 i dauuknl hoœdos,& alius tres tortas panis, et alius †ſuper tribum Beniamin. Et applicuit tribua ſpondit ueulli tmn portans lagenã uini. Cumq; te alutaue, tribum Beniamim& cognationes eius, 1 Videms mcmrlan„ rint, dabunt tibi duos panes,& accipies& ceciditxſors ſuper cognationẽ] Me- cognatie Futcom ambeide e manu eorum. Poſt hęc uenies in col⸗ tri,& peruenit uſq; ad Saul fllium Cis. enne e winian lem deiubi eſt ſatis Philiſtinor, et caũ Qurfierumt c.& nõ ct imxmusſillic.) t inlica c Enan in⸗ Et 1- 6. ⸗. 5. 2— A 12 3s:phten eſ neſurrexiſſent,& iam † dies luceſceret,) ret, dixerunt ad inuicè, Quę nã res acci eluceſce Se 1leh, auit Samuel Saulem in(Olario⸗dicẽs: dit fllio Cis: nũ& Saul inter prophetas: n ran Dtalnam. k TNsaf Samuel lenticulam olei,& ſuus; Indica mihi quid dmxerit tibi Sa⸗ effudit ſuper caput eius,& deoſcula muel. Et ait Saul ad patruũ ſuum:Imiica e tus eſt eũ,& ait, Ecce, unxit te drs ſu- uit nobis qa inuentę eſſent aſinę · De ſer rabis populum ſuũ de manibus nimico- cutus fuerat ei Ssmuel. Et cõuoeauit Sa rum eius, qui in circuitu eius ſunt. Et hoc muel populũ ad dñm in Maſphat,& ait tibi ſignã, quia unxit te Deus in princi⸗ ad fllios Ifraèi: Ięc dicit ds deus Iſraet⸗ cum pem †Qumqp labieris hodie A me,inue ego eduxi liratl de Egypto, et erui uos nies duos uiros iuxta ſepulchrũ Rachel, de mann EÆgyptiorũ,& de manu om⸗- „ oͤooͤoͤoͤoͤoͤoͤöͤhöoöoͤaͤaͤ ſſ ——. 5— ultra tranſieris,& ueneris ad quercum ergo ſate coram domino per tribus ue- Saul Regum I. Et conſuluerũt poſt hęc dñm utrum nã nenturus eſſet illuc.Reſpondit dñs, Ec- ce abſconditus eſt domi. Cucurrerunt itaq;, et tulerunt eum inde:ſtetitq; in me dio populi,& altior funt uniuerſo popu- loab humero& ſurſum. Btait Samuel ad omnem populã: Certe uidetis quem elegit dñs, quoniam non ſit ſimilis illi in omni populo. Et clamauit omnis popu- Sup. s lus,& ait, i Viuat rex. Locutus eſt autẽ Samuel ad populum legem regni,& ſcri pſit in libro,& repoſun corã dũo,& di- miſit Samuel omnem populum, ſingulos in domum ſuam: ſed& Saul abijt in do- mum ſuã in Gabaa: et abijt cum eo pars exercitus, quorũ tetigerat Deus corda. Filij uero Belial dixerunt:Num ſaluare nos poteritiſte: Et deſpexerunt eum,& uero non attulerunt ei munera:ille renim diſ- ſimulabat fe audire. CSaul percußit Nahas regem Am⸗ mon.(ap. XI. A Br(factum eſt quaſi poſt menſem,) a- — 4 ſcẽdit Nahas Ammonites,& pugna re cœꝑpit aduerſum labes. Galaad. Dixe runtq́; omnes uiri Iabes ad Naas:Habe to nos fœderatos,& ſeruiemus tibi. Et reſpondit ad eos Naas Ammonites: In hoc feriam uobiſcũ fœdus, ut eruam om nium ueſtrum oculos dextros, ponamq́; uos opprobriũ in uniuerſo Iſrael.Et di- xerunt ad eum ſeniores Iabes: Concede nobis ſeptem dies, ut mittamus nuncios ad uniuerſos terminos Iſrael:& ſi non fuerit qui defendat nos, egrediemur ad te. Venerunt ergo nuncij in Gabaa Sau lis,& locuti ſunt uerba hęc audien e po pulo. et leuauit omnis populus uocẽ ſuã, B& fleut. Et ecce Saul ueniebat, ſequens boues de agro,& ait: Quid habet popu lus quod plorat: t narrauerunt ei uerba Dei uirorum labes. Et inſiluit ſpiritus Fdñi in Saul, cum audiſſet uerba hęc,& ira- tus eſtfuror eius nimis. Et aſſumens u- trunq; bouem, concidit in fruſta, miſit; in omnes terminos Iſrael per manã nun- ciorum, dicens: Quicunq; nõ exierit,& ſecutus fuerit Saul& Samuel, ſic ſiet bo bus eius. Inuaſit ergo timor dñi populã, & egreſsi ſunt quaſi uir unus. Et recen- ſuit eos in Bezec: fueruntq; ſiliorum Iſ. rael trecenta millia, uirorũ autẽ Iuda trĩ- ginta miliia Et dixerunt nuncijs qui ue E næraut: Sic digetis uiris qui ſunt in labes Galaad: Cras erit uobis ſalus, cum inca- luerit Sol. Venerunt ergo nuncij,& an- nunciauerunt uiris Iabes: qui letatiſunt. jcba juimae mi dlle a Et dixerunt:Mane exibimus aduos,& facietis nobis omne quod placuerit uo⸗ bis. Et factum eſt, cum dies craſtinus ue- mſſet. conſtituit Saul populũ in tres par- tes,& ingreſſis eſt media caſtra in uigi- lia matutina,& percuſsit Ammon uſq; dum incaleſceret dies:reliqui aũt diqper- ſi ſunt, ita ut non relinquerenturin Feis) xex duo pariter Et ait populus ad Samue Sup a3 lem: Quis eſt iſte qui dixit, Saul nõ re⸗D gnabit ſuper nos: Date uiros,& interft. ciemus eos. Et ait Saul, Nen occidetur quiſquã in die hac, quia hodie fecit dũs ſalutẽ in Iſrael Dixit aũt Samuel ad po- pulũ, Venite,& eamus in Galgala,& innouemus ibi regnũ.Etperrex n omnis populus in Galgala,& fecerũt ibi regẽ Saul coram dño in Gaigala,& immoſa- uerunt ibi uictimas pacificas coram do- mino. Et lęetatus eſt ibi Saul,& cundi uiri Iſrael nimis. ¶ Quam inculpatus Samue! prafuerit Ifraelilis. Cap. XII. Ixit aũt Samuel ad uniuerſum Iſca⸗ el, Ecce audiui uocẽ ueſtram iuxta omnia quę locuti eſtis ad me,& conſti- tui ſuper uos regem. Etnunc rex gradi- tur ante uos, ego autẽ ſenui,& incanui: porro filij mei uobiſcumſunt.itaq; con/ uerſatus corã uobis ab adoleſcentia mea uſq; ad hanc diem, ecce pręſto ſum. L. Ee. 494 quimini de me corã dño,& corã Chri⸗ fto eius, utrum bouem cuiuſquã tulerim. aut aſinũ. Si quempiã calumniatus ſum, ſi oppreſsi aliquẽ᷑, ſi de manu cuiuſquam munus accepi, et contemnã illud hodie, reſtituamq; uobis. Et dix erunt, Nones calumniatus nos, neq; oppretsiſtt, neque tuliſti de manu alicuius quippiam. Di- xit; ad eos: Teſtis eſt dominus aduer- ſum uos,& teſtis Chriſtꝰ eius in die hac, quia non inuener itis in manu mea quip- piam. Et dixerunt: Teſtis. Et ait Samuel ad populũ:dñs qui fecit Moyſen& Aa ron,& eduxit patres noſtros de terra EÆ gypti, adeſt. Nunc ergo ſtate, ut iudi B cio contendam aduerſum uos corã dmo de omnibus miſericordijs dñi, quas fecit dñs uobiſcum,& cum patribus ueſtris, duomodo lacob ingreſſus eſt in My(e. 46,à ptum,& clamauerunt patres uebn ad , Umo⸗ jtimüt i R un ricdöſigüte me umramäer Jemmäemo ne Äjpalep ten LagehsKuc dn ten gunictn nn e 1 tnalte mncennn umaim wimbi, Rügua urn ſundtä üid e anle r u n. . 33 cau zenſ A l D/ 8 wadlaswigne Da e uann b e nuxce wirmn omnia iibaiae muiſp edm Vnmg ur antt calitem dn deondt am dilmimih: verſatu udatburin uc a ernecaeggätn ulmül n Mili dmih kociud anrumuiu araln memüäcqurnn Aoppr e ddemmann e cemenüt mteſtta.Ntäramae cauumn t anegcyfeüt niiid un wiauus qia xiig clätkomat ſum uos e a Miheun and wüühemn pum waitlihkuk 24 popt a ilcilloel ron& Wu anes miwir EIp tuneaottal cio cont umllerimwwäli de ann den crriſige äscoh n an an guomg 8α1— puun, deInl-ad 4 4.. 1 ſacie 0¹ bed 1ad. 42 collocauit eos in loco hoc. A — Saul Regum I. 101 Füm, g milit Gis Moyſen& Aaron, cebo uos niam bonam& rectã. Igitur ti & eduxitpatres ueſtros de Kgypie, et mete dñm,& ſeruite ei in ueritate, et ex Qui obuti ioto corde ueſtro.,uidiſtis enim magnif- ſunt dñi Dei ſui, et tradidit eos in manus ca, quę in uobis geſſerit dominus. uod Silarę magiſtrimilitię regis Haſor,& in ſi perſeueraueritis in malitia,& uos& manu Philiſtinorum,& in mami regis rexν ueſter pariter peribiris- Moab,& pugnauerunt aduerſum eos: Philſiæi maximo apparatu bellico Poſtea autẽ clamauerunt ad dñm,& di- contra Iſraelem armantur. xerunt: Peccauimus, quia dereliquimus Cap. XIII. zm,& ſeruiuimus Baalim et Aſtaroih: llius unius anni erat Saul cum regna- 8 nunc ergo erue nos de manu inimicorũ I re cœpiſſet, duobus aut? annis regna noſtroru,& ſeruiemus tibi. Et miſit dñs uit ſuper Iſra?ël. Bt elegit ſibi Saul tria Ierobaal& Badan& Samſon,& Ba- millia de Iſrael,& erant cum Saul duo rac& lephte& Samuel,& eruit uos millia in Machmas, et in monte Beihel: C de manu immicorũ ueſtrorumper circui mille aũt cum Ionatha in Gabaa Bemia tum,& habitaſtis cõfidenter. Videntes min: porro cęterum populum remiſit.u- autem cuod Naas, rex filiorã Ammon numquenc in tabernacula ſua. Et per⸗ uen ſſet aduerium uos, diæiſtis mihi: Ne- cuſsit Ionathas ſtationem Philiſtinoruũ. quaquam, ſed rea imperabit nobis:cum quę erat in Gabaa. Quod cum audiſſent qñs deus ueſter regnaret in uobis. Nüc Philiſtijm, Saul cecinit buccina in omni ergo pręſto eſt rex ueſter, quẽ elegiſtis terra, dicens: Audiãt Hebręi. Et uniuer- & petiſtis: ecce dedu uobis dris reg?. Si ſus Iſratl audiuit huiuſcemodi famam⸗ timueritis dñm,& ſeruieritis ei,& au- Percuſsit Saul ſtationem Philiſtinotũ, qieritis uocem eius,& non exaſperaue-& erexit ſe Iſrael aduerſus Philiſlijm. ritis os dſii eritis& uos,& rex qui im- Clamauit rergo Ipopfs poſt Saul in Gal autem perat uobis, ſequũtes dñm deum ueſtrũ: gala. Et Philiſtijm congregati ſunt ad ſi autem non audierutis uocẽ dñi, ſed eææ. pręliandum contra lfrael, triginta millia aſperaueritis ſermones eius, erit manus curruũ et ſex millia equitum,& reliquũ qñi ſuper uos, et ſuper patres ueſtros. Sed uulgus, ſicut arena quę eſt in littore ma- genunc ſtate,& uidete rem iſtam gran- ris plurima. Et aſcendentes caſtrametati dem, quam facturus eſt dñs in conipectu ſunt in Machmas ad Orientem Betha- B ueſtro. Nunquid nõ meſsis tritici eſt ho uen. Quod cum uidiſſent uiri Iſrael ſe in die? Inuocabo dñm,& dabit uoces& arctos poſitos(afflictus enim erat popu- phumias,& ſcietis, et uidebitis quia gran lus) abſconderũt ſe in ſpeluncis,& in ab de malum fecerius uobis in cõſpectu do ditis, in petris quoq;,& in antris,& m mini, petẽtes ſuper uos regem. Et clama- ciſternis· Hebręi autẽ tranſierunt lorda- uit Samuel ad düm,& dedit dũs uoces nem( in)terram Gad& Galaad. Cumq; D et pluuias in illa die. Et timuit omnis po adnuc eſſet Saul in Galgala, umiuerſus pulus nimis dim& Samueiem. Et dixit populus perterritus eſt, qui ſequebatur uniuerſus populus ad Samulẽ: Ora pro eum. Et expectauit ſeptem diehus iuxta ſeruis tuis ad cñim deum tuum, ut nõ mo placitũ Samuelis,& nõ uenit S amuelm riamur. addidimus enimuniuerſis pecca Galgala, dilapſiuq; eſt populus ab eo. tis noſtris malum, ut peteremus nobis re⸗ Ait ergo Saul, Atferte mihi holocauſtũ, gem. Dixit autem Samuel ad populum,& pacifica. Et obtulit holocauſtum- Nolite timere, uos feciſtis uniuerſum ma Cumi; cõpleſſet offerens holocauſtiun. lum hoc: ueruntamen nolite recedere à ecce Samuel ueniebat,& egreſſus eſt iergo dñi. ſed ſeruite dño in ommi corde Saul obuiam ei, ut ſalutaret eum. Locu neſtro.Et nolite declinare poſt uana, quę tusq; eſt ad eũ Samuel, Quid feciſtt Rę C non proderunt uobis, neque eruent uos, ſpõdit Saul: Quia uidi quod populus di quia uana ſunt. Et non derelinquet dñs laberetur à me,& tu non ueneras iuxta popuiuum ſuũ, propternomen ſuum ma- placitos dies:porro Philiſtijm cõgrega- gnũ: quua turauit dñs facere uos ſibi po/ ti fuerant in Machmas, dixi: Nunc de- pnlum. Abſit autem à me hoc peccatum ſcendèt Philiſtijm ad me in Galgala,& in dño, ut eſem qrare pro uobis,& do faciem dũi non placaui. Neceßitate com cebo 4 Pul⸗ 4 — — Saul.. Pulſus, obtuli holocanſt dño. Dixit; nees, i qui ortus fuerat ex Heli ſacerdo- Samuel ad Saul:Stultè egiſti, nec cuſto⸗ te dñi in Silo, portabat ephod. Sed& Regum I..2 diſti mandata dñi dei tui, quę pręcepit ti populus ignorabat qd eſſet lonathas. E- bi. Qod ſi nõ feciſſes, iam nunc prępa⸗ rant aũt inter aſcentus, per quos nitebar raſſet dñs regnum tuũ ſuper Iſraël in ſem lonathas tranſire ad ſtationẽ Philiſtino⸗- piternum, ſed nequaquã regnum tuum rũ, eminentes petrę, ex utraq; parte,& ultra conſurget. Quęſiuit dũs ſibi uirum quaſi in modũ dent:iũ ſcopuli liinc inde ſuxta cor ſuũ,& pręcepit ei dñs ut eſſet pręrupti, nomen uni Boſes,& nomenal Act.a3· d dux ſuper populũ ſuũ, eo quod non ſer⸗ teri Sene: unus ſcopulus ꝓminẽs ad Aqui uaueris quę pręcepit dñs. Surrexit autẽ lonem ex aduerſo Machmas,& alterad Samuel,& aſcendit de Galgalis in Ga⸗ meridiem cõtra Gabaa. Dixit aũt lona baa Beniamin. Et reliqui populi aſcẽde thas ad adoleſcentẽ armigerũ ſuum. Ve- runt poſt Saul obuiã populo, qui expug- ni, tranſeamus ad ſtationè incircumciſo- nabant eos uenientes de Galgala in Ga/ rum horum. ſi forte faciat dñs pro nobis: baa, in colle Beniamin. Et recẽſuit Saul quia non eſt dño difficile faluare ucl in populũ, qui inuenti fuerãt cum eo, quaſi multis, uel in paucis Dixitq; ei armiger ſexcentos uiros. Et Saul& Ionathas fl⸗ ſuus, Fac omnia quę placent animo tuo: lius eius, populusó; qui inuentus fuerat perge quò cupis,& ero tecum ubicũq; cum eis, erat in Gabaa Beniamin:porro uolueris. Et ait Ionathas: Ecce nos tran- Philiſtijm cõſederant in Machmas. Et ſimus ad uiros iſtos. Cumq; apparueri/ D Eprę dandũ egreſsi ſunt ad pręliandum] de caſtris mus eis„ſt taliter locuti fuerint ad nos, Philiſtinorũ tres cunei, unus cuneus per⸗ Manete, donec ueniamus ad uos: ſtemus Ephra gebat cõtra uiamEEphraim] ad terram in loco noſtro, nec aſcendamus ad eos:ſt Xsual Magron ¹ in agro† Gabaa]:; 5 BH T accidit in quadã die, ut diceret Io tionem Philiſtinorũ, qu Tsaul.) porro alius ingrediebat᷑ per uiã aũt dixerint: Aſcendite ad nos, aſcenda- Bethhoron.tertius aũt uerterat ſe ad iter mus ad eos. quia tradidit eos dñs in ma- termini in terra Sabaa imminentis ualli nibus noſtris, hoc erit nobis ſignũ. Ap Seboim contra deſertũ. Porro faber fer paruit igit᷑ uterq; ſtationi Philittinori: rarius non inueniebat᷑ in omni terra Iſ- dixeruntq; Philiſtijm, En Hebreęi egre ratl. cauerãt enim Philiſtijm, ne forte fa diunt᷑ de cauernis, in quibus abſconditi cerent Hebręi gladiũ, aut lanceã. Deſcen fuerãt. Et locuti ſunt uiri de ſtatione ad debat ergo omnis lſraẽl ad Philiſtijm, ut Ionathã, et ad armigerũ eius, dixerũtq;: exacueret unuſquiſq; uomerẽ ſuũ,& li- Aſcendite ad nos,& oſtendemus uobis gonem,.& ſecurim& tridẽtem& ſarcu⸗ rem. Et ait Ionathas ad armigerũ ſuum: lum. Retuſę itaq; erant acies uomerum, Aſcendamus, ſequere me: tradidit enim & lignorũ,& tridentiã,& ſecuriũ, uſq; eos dñs in manus Iſratl. Aſcendit aũt lo- ad ſtimulũ corrigendũ · Cumq; ueniſſet nathas manibus& pedibus reptans,& dies pręlij, nõ eſt inuẽtus enſis q& lancea armiger eius poſt eum.lItaqʒ cũ uidiſſent in manu totius populi, qui erat cum Sau faciem lonathę, alij cadebant ante Iona- le& Ionatha, excepto Saul& ſonatha than, alios armiger eius interficiebat ſe- filio eius. Egreſſa eſt autem ſtatio Phili- quens eum. Etfacta eſt plaga prima, qua ſtijm, ut tran cenderet in Machmas. percuſsit Ionatlias et armger eius, quaſt Clonathas percuſſa ſtatione Phihſthæo⸗ ui ginti uirorin in media parte iugeris, rum, uix mortem à patre commina- Fquã Ipar boũ in die arare conſueuit.Et tam euacit.(ap. XIIII. factũ eſt miraculũ in caſtris,(&) pera- 3it gros:ſed& omnis populus ſtationis eo- nathas filius S aul ad adoleſcentem ar rũ, qui ierant ad prędandũ, obſtupuit,& migerũ ſuũ, Veni,& tranſeamus ad ſta- conturbata ſunt caſtra,& accidit quaſt tis e eſttrans locum miraculum à Deo.Etreſpexerũt ſpecu ilium. Patri aũt ſino hoc iĩpſum non indi- Iatores Saul, qui erant in Gabaa Benia- cauit. Porro Saul morabat᷑ in extrema min.& ecce multitudo proſtrata,& huc Parte Gabaa ſih malogranato, quę erat illucq; diffugiẽs. Et ait Saul populo, qui 3& erat populus cũ eo erat cum eo: Requirite,& uidete quis quaſi ſexcentorũ uirorum Et Achiasſi- abierit ex nobis. Cumq; requiſiſſent, re- nus Achitob ſratris Ichadoh Hlij Phi- pertum eſt non adeſſe lonathan,& armi b nee.. gerum 3 & C Legendi eſt, qd, refert eñi iugeru. 9 ¹ 4 ot 9 1 acelc äu 1 gP wumenc 4 8 9 4 Kuitrat A 1 corui 1 48 1 Remnsulc e d Wraätpch i hrurniante e Nacwri gl dn wammnecy ae fumnodert dn utsdliacg din rrtteramebr ag — nitger nmonli atmanäll ae Vaanoruu poguldal a Ki druspo u iutgieame n dec fumn uen werr Rätduinti 2 deimpaul 0 rs tcon 21 umedum rätgaga ſehacdſe n bäclacm amähane. dedtean üedm. Mam alli fer L- 1 en dut li⸗ 8 m, 5 ſlet cea 3au tha 12 20* 4 rlo nar ſa⸗ um nai- n erat c0 84 12 n dand En cilain, 1S in zneuth wult dütäe und 1 toceürüih 2e 3 Pan tueri 13 Keeidt ¹ a numuriäeke lonat mmigriiue AKed e 8 Solen tem./ awamiei Aſce Marequetemetuün eos di un öliai Nen nahd a Cpeldom amig n kemlagtt ſacien maralicattun than,* e gerewintit quens 1 uheiphmr percut letangra nigin rn in mecapu 1ri ⁴ dennme haie rüncin groe fügtpioitn i,ul u pretmübi contul an ciin du mirac mo. Btnhem mnores T enniGtu min I*S tiwyntal illucq; tuübufn eru d S untrua Wbierit(angtrn t ſcebai 5 p ſun, 8 uch Dan deülladte e eahend cui erat ber A Saul Regum I. 102 grum eins. Et ait Saul ad Achiam, Ap tem Sauli dicttes. quod popaulus peccaſ- camrdfñi. Erat enimibi arca dei ſei dño comedès cum ſanguine. Qui ait. Dei hca a Frat ealme. Lom 4 die illa cum fllijs Iracl. Cumq; loque Pręuaricati eſtis: uoluite ad me iam nũͦc ne saul ad ſacerdotẽ, tumultus magnus ſaxum grande. Et discit 8aul, Diſpergi⸗ exotuus eſt in caſtris Philiſtmorum, ere mini in uulgus,& dicite eis ut adducat c paulatim et clariv †reſonabat.) ad me unuſquiſq; hout᷑ ſuum et arietem- Et au Saul ad acerdotem, Cõtrahe ma⸗& occidite ſuper iſtud,& ueſcimmi,& num uã. Conclamauit ergo gaul,& om non peccabitis dio, comedetes cum ſan⸗ opulus qui erat cum eo⸗& uenerũt guine. Adduxit itaq omnis pepulus u- uſq; ad locum certaminis,& ecce uerſus nuſquiſc; bout in manu fua uſq; ad no- fuerat gladius uniuſcuiuſq; ad proximũ ctem,& occiderunt ibi. E. dificanit au⸗- fu,& cędes magna nimis. Sed Ge He⸗ iem Saul altare dſio, tuncq; primum cœ bręi qui fuerant cum P nudiuſtert us, aſcenderantq; cũ eis in ca Saui, Irruamus ſuper Philiſtços nocte, D Kris, reuerſi ſunt ut eſſent cum Iſra?è&& uaſtemus tos uſc; dum illuceſcat ma * ijs qui etãt cũ Saul& Ionatha. Omnes ne, nec relinquamus ex eis uirum. Di- quoque Iſratlitę qui ſe abſconderant in xitq populus: Omne quod bonum tibi monte Ephraim, audientes qd fugiſſent uidei in oculis tuis, fac. Bt ait ſacerdos⸗ Philiſtęi, ſociauerũt ſe cũ ſuis in pręlio. Accedamus huc ad deum. Bt conſuluit Bt erant cum Saul quaſi decẽ millia ui- Saulrdim, Mdicens: Num perſequar Phi rorum. Et ſaluauit dũs deus in die illa Iſ- liſtijm: ſi trades eos in manus Iſrat᷑i: Et ratl. pugna aũt peruenit uſq; ad Betha⸗ non reſpödit ei in die illa. Dfxitq; Saul, uen. Etuiri Iſratl lociati ſunt ſibi in die Applicate huc uniuerſos angulos popi- illa: ad urauit autem Saul populũ, dicẽs, li,& ſcitote,& uidete per quem accide- Maledictus uir qui comederit panẽ uſq; rit peccatum noc hodie. Viuit dominus ad ueſperam, donec ulciſcar de inimicis Saluator Ifrakl, quia ſi per Ionathan 8⸗ meis. Et nõ manducauit uniuerſiis popu lium meum factum eſt, abſq; retractatio- lus panem, omneq́; terrę uulgus uenit in ne morictur. Ad quod nullus contradi- ſatum in quo erat mel ſuper facit᷑ agri, xit ei de omni populo · Et att admuer- Ingreſſus eſt itaq; populus ſaltum,& ap ſum Ifratl, Separamini uos in partemu- paruit fluens mei, nullusq; applicuit ma- nam,& ego cum lonatha fllio meo ero ramentum. Porro Ionathas nõ audierat rati ad Saul, Quod bonum tibi uidetur cum adiuraret pater eius populũ: exten- in oculis tuis. fac. Et discit Saul ad domi ditq; ſummitatem uirgę quam habebat num Deum Ifratl: dñe Deus Iſraei da in- in manu,& intinxit m fauum mellis,& dicium, quid eſt quod non reſponderis conuertit manã ſuam ad os ſuum,& illu ſeruo 1uo hodie. 1 in me aut Ienatha fi- minati ſuunt oculi eius. Reſpondensq́; u- lio meo eſt iniquitas hęc, da oſtenſion?᷑, nus de populo, ait: lureiurando cõſtrin⸗ aut ſi hęc inĩquitas eſt in populo tuo da xit pater tuus populum, dicens, Maledi- ſanctitatem. Et deprehenſus eſt Ionathas dus uir qui comederit panem hodie: d-& Saul, populus aũt exiuit. Et ait Saul. E fecerat autẽ populus. Dixit; lonathas. Mittite forteminter me,& inter Iona- Turbauit pater meus terram:uidiſtis ipſi than filium meũ. Et captus eſt Ionathas. quia illuminati ſunt oculi mei: eo quod Dixit autt᷑ Saul ad Ionathan, Indica mi guſtauerim paululum de melle iſto: quan hi quid feceris. Et indicauit ei Ionathas⸗ to magis ſi comediſſet populus de prę-& ait: Guſtans guſtaui in ſummitate uir da inimicorum ſuorã, quam reperite non ge⸗ quę erat in manu mea paululum mel⸗ ne maiorplaga facta fuiſſet in Philiſti⸗ Iis,& ecce ego morior: Bt ait Ssaul: Hęc jm: Percufſerunt ergo in die illa Phili, faciat mihi deus,& hęc addat, quia mor ſtios à Machmas uſq; in Rialon. Defa⸗ te morieris Ionatha. Dixitq; populus tigatus eſt autem populus nimis,& uer⸗ ad saul: Ergone Ionathas morietur, qui ſus ad prędam tulit oues,& boues,& ui fecit ſalutem hanc magnã in Iſrael: hoc tulos,& mactauerũt in terra: comeditq; nefas eſt ꝛuiuit dis, ſiceciderit capillus populus cum ſanguine. Nunciauerũt au de capite eius interrã, quia cum deo ope ——— hiliſtijm heri& pit edificare altarex Domino.] Et dixit Dii num ad os ſuũ:timebat enimpopulus iu⸗, in parte altera. Reſponditc; populus 1ſ= — HNILI7. Saul ratus eſt hodie.Liberauiĩt ergo populus Ionatham, ut nõ moreretur. Receſsitq; Saul, nec perſecutus eſt Philiſtijm: por- ro Philiſtijm abierunt in loca ſua. At gaul cõſfirmato regno ſuper Iſrael, pugna bat per circuitũ aduerſum omnesinimi- cos eius, cõtra Moab,& filios Ammon. & Edom,& reges Soba,& Philiſtęos, & quocunq; ſe uerterat, ſuperabat. Cõ- gregatoq; exercitu percuſsit Amalech, & eruit Iſcael de manu uaſtatorum eius. Fuerunt autẽ fllij Saul, Ionathas& Ieſ- ſui,& Melchiſua,& nomina duarum fi- liarum eius, nomẽ primogenite Merob, & nomen minoris Michol. Et nomẽ u- Xxoris Saul, Achinoam filia Achimas:& nomen principis militiç eius Abner, fi⸗ lius Ner patruelis Saul. Porro Cis fue- rat pater Saul, et Ner pater Abner, filius Abiel.Erat aũt bellum potens aduerſum Philiſtęos omnibus diebus Saul. Nam quemcunq; uiderat Saul uirum fortẽ& aptum ad prelium, ſociabat cum ſibi. ¶ Saul amouetur reg no, quod impyerium Domini non executus eſt. Cap. X V. A BT dixit Samuelad saul: Me milſit do minus ut ungerem te in regem ſuper populum eius Iſfrael, nunc ergo audi uo- Regum I. tibus& uniuerſis quę pulclita erant, nec uoluerunt diſperdere ea. quicquid x er- uer go] uile fuit& reprobum, hoc demoliti ſunt. Factum eſt autẽ uerbum dñi ad Sa. O muel, dicens: Poœnitet me quod conſii- tuerim Saul regem: quia dereliquit me, & uerba mea opere non impleuit. Oon- triſtatusq; eſt Samuel, et clamauit ad do minum tota nocte. Cumq; de nocte fur rexiſſet Samuel, ut iret ad Saul mane, nunciatum eſt Samueli, eo quod ueniſſet Saul in Carmelum,& erexiſſet ſibi for- nicem triumphalem,& reuer ſus tranſil⸗ ſet, deſcendiſſetq; in Galgala. Venit aa muel ad Saul,& Saulofferebat holocau ſtum dño de initijs prędarum, quę attule rat ex Amalec. Et cum ueniſſet Samuel D ad Saul, dixit ei Saul, Bñdictus tu à do- mino, impleui uerbum dſii. Dixitq; Sa- muel, Et quę eſt hęc uxor gregum quę reſonat in auribus meis, et armentorum, quam ego audio: Et ait Saul: De Ama- lec addux erunt ea: pepercit enim popu lus melioribus ouibus& armentis, ut im molarentur dño Deo tuo, reliqua uero occidimus. Ait aũt Samuel ad Saul:Sine me,& indicabo tibi quę locutus ſit dms ad me nocte.Dix itq; et,Loquere. ꝑt ait 9 e aeenunep * Gusntcen, mutärchng nſttäbägn e Rrderp umphe 4 urapontuämt rmlordekutagat rcuiſednun 97 manhespopal 8 naretetetemecln nkeucrutn A danuu ht 5 6 leil 3 ics eperrman un tſctab an ausccdſcl de ll derdammBti d raſciom C runpbanaha, un cem dñi. Hęc dicit dñs exercituum: Re⸗ Samuel, Nonne cum paruulus eſſes in Sop z4 dab närmtündt i cenſui quę cunque fecit Amalec Ifraeli, c quomodo reſtitit ei in uia cum aſcende ret de Æypto. Nũc ergouade,& per cute Amalec,& demolire uniuerſa eius: non parcas ei,& nõ concupiſcas ex re- hus ipſius aliquid:ſed interfice à uiro uſ/ que ad mulierem,& paruulũ atq; lactan tem, bouem& ouem, camelũ& aſinũ. Pręcepit itaq; Saul populo,& recenſuit eos quaſi agnos: ducenta millia peditũ, B& decem millia uirorũ Iuda. Cuma; ue niſſet Saul uſq; ad ciuitatem Amalec, te tendt inſdias in torrente. Dixitq; Saul Cmæo, Abite, recedite, atq; diſcedite ab Amalec: ne forte inuoluã te cum eo. tu enim feciſti miſericordiam cum omni bus fllijs Ifrael, cum aſcenderent de M- gypto· Et receßit Cinęus de medio A-⸗ malec. Percuſsiq; Saul Amalec ab He- uila donec uenias ad 3ur, quę eſt è regio ne Ægypti.· Et apprehendit Agag reg? Amalec uiuum, omne autẽ uulgus inter ſecit in ore gladij. Et pepercit S aul& populi, Agag,& optimis gregibus o- uinum& atmentotũ,& ueſtius,& arie⸗ tihus oculis tuis, caput in tribubus Iſrael fa- ctus es: unxitq́; te dũs in regẽ ſuper lſ- rael,& miſit te dñs inuiam,& ait, Va- de,& interfice peccatotes Amalech,& Fpugnabis] contra eos uſq; ad interne- cionem eorum. Quare ergo non audiſti uocem dñi: ſed uerſus ad prędam es,& feciſti malum in oculis dñi:ERt ait Saul ad E Samuelem, Imo audmi uocè dñi& am- bulauiin uia, per quam milit me dñs,& adduxi Agag regem Amalech,& Ama lech interfeci. Tulit autem de pręda po⸗* pulus oues& bhoues primirias eorũ quę cęſa ſunt, ut immolet dão Deo X ſuo lin tuo Galgalis. Etait Samuel, Nunquid uult dñs holocauſta& uictimas, et nõ potius ut obediat uoci dñi: M ELIOR eſt emñ k obedientia, quàmuictimę,& auſcultare, magis qᷓ offerre adipem arietum. quo- 19 niam quaſi peccatum ariolandi eſt, repu gnare,& quaſi ſcelus idololatrię, nolle acquieſcere· Pro eo ergo quod abieciſti ſermonem qñi. abiecit te dñs ne ſis rex. Dixitq; Saul ad Samuelem: Peccaui, quia pręuaricatus ſum ſermonẽ done 8 ʃ*¹ pugna ccl44 Oſe. 6. at.9 C Gannedleagruluce Aüm peni e ubengm ulli (U Daudtne hniegem 4 (ch. Yga9 3, ddall, tenälepe und Alen ilöwidge b niißet g minenm. UnfeViun 4 mntha aice b reduan Btuo. berätnän mäcgondh 4 ſenanden Ileöien,3 1 ügdceune thenaegin, armnoh 41 daueg 1 daaut 4 1 n 6 1 du g ü 4 an, deplhn, 2 pn ahäts Saul Regum I t+ an 13. 8— t um randan& uerba tua, timẽs populũ,& obediens Kificaui— 103 em nr. 8 ificauit er Iſi.. . mue ee nirin uoci eorum. Sed muc porta quęſo pec- uit ec S0 2i& fllios eius,& uoca B 5 tuern 2 in caummeum;& reuertere mecũ, ut ad- uit⸗ ad ſaerficum. Cum ingressi 5 3 K n I id orem dñm Ei ait Samuel ad Saul, Non ene⸗ uidit Ehab,& ait, Num Wre os, nrite puman reuenar tecum, qula proieciſt ſermonẽ düoe Curuſtus eius- X Dixit dñs ad Sa . und minn— qmn,& proiecit te dominus neſis rex ſu nuelend Ndedienar uultum eius, nech ius. nung A, i in iret, ille autem apprehendit ſummi eum, nec iuxta intuitun. ung n zutieln 2, tſummitatem iudt im hominis ego b leſ. Sauſ au matinna Alij eius, quę& ſcifſa eſt. Et ait ad eũ dclco, keun enim uidet ea qu pares Pfal.7. 6 uft nie wnae 1 Lenezc dñs reguũ Iſragl àteho- fu0 zit nenef cor. Et uocauit lai Seun. ſal. 7. 6 uc 5 ie,& tradiditi 2xi ab,& adduxi 3 0 1 1 5 it illud.„& Addux * ſet a mui rite · Porro T Airator i melio le. Qui dizxit Dec hunc de SaliEe G Lu m 1gin Clrn or in Iſraẽlno ic elegit dñe 3 el e„Alulha arcet,& poeni non duxit aut liai git dñe. Ad- & 6 SeSau a„ 2 pœnitudine non Hlectet᷑: ai Ssamma, de quo ait. um e c etetd enim h meqh huncn 8 it, Etiam 3 1 nim homo eſtut agat non elegit dmũs. Ad ef- ruen tispr än 8 1la pœnitentlam⸗ At ſeptẽé fi B Adduxit itach Iſai 2u eanoe. ille ait, Peccaui: ſed: 1 ptẽ filios ſuos cori 8 5 ue⸗ 24 8—.Ptann 3 4* nunc honora me co. 4 Samllele& alt 8 1.n e,Mta ram ſenioribus populi mei,& muel ad Iſai, Non elegit dñ 2S. At Sa⸗ lius min lSaun,Rite. 5 Pot Mi mei,& coram Ii⸗ xit 1 elegit dũs ex iſtis. Di nd e rb Näie rac, et reuertere mecum, ut ado 5 itq; Samuel ad lIſai, N iftIS. 10f 1 um muel— wetdmäi de ut adorem dñũm leti ſů 11 10des unquid iam com 1 U um tuum. Reuerſus ergo 8 Pleti unt fiij· Qui reſpond— am reſon. Khecmon. tus eſt S go Samuelſecu liqul 4 i reſpondit, Adhuc re- 1 ſon kewm se aulem, et adorauit Sa* t liclalis e paruulus, et paſ 1 Atnic. & r umege, ſte: aul dñm. Di San ruultts ek Pa cit oues. Et ait un D. EüMd xitq; Samuel, Adducite ad amuel ad Iſai, Mitie, 8 p,a9 d. 82 me Aga—. 2* te, et adduc eum: 3 lec a Atai dau,) G gem Amalech. E gag re emm dilcumb— ummnec er d0es.. 1. Et obnatus eſt ei 7/ emus prius uàm huc 1 — lum a eenh pinguiſsimus tremens. Et dixit ASas vntat Mit ergo, G&a rett 45 ille du.. 3 5 deum; monat wim rneley dreda mors: u enge⸗ Hra Sutditthias,3e pulcher aPecherde do occich* to, ni. uel, Slcut ecit abſque liberi 2⁸ Taqß acie,& ait diis:S8 v.⸗ ut) 1 lad 5 6 1 eris mulieres eũ: ipſe— ſs:Surge,& unge der me, aäi gladius tu ſic abſq; liberis exit i:ipſe eſt enim. Tulit ergos 8 1 notibi ſeres 53 erit inter mu nu olei. ergo Samuel cOor⸗ 40⸗ ad me GWeſden mater tuaà. Et in fruſt— ei,& unxit e 31 fet lee der a cõcidit e um m medio fratr e⸗ 3m; Ritcgelohe. Samuel corã dño in Galgalis Abij ü eius, et ſdirectus eſt ſ iritus dñi à di um„„ li, ocuis aui nn gauli amatha, Sauluero aſcendit A4. 3 einceps: ſurgẽsq;ʒ Samuel Pſal 7 d& 4. Su⸗ a intrbb aulis Mdmuchie Gabaa 7. Bt non nidi abiſt in Ramatha, Spiritus autem bint b4 77.d& canni Ndecluntra Hau uſc E nidit ni receſsit à Saul,& domi e der racl, J ſisi dh Aul u. que ad diem morti aull. G& exagitabat eum ſpi Act. 7. f. 1 366 58 fs iuim än ſuę, ueruntamen! Irtis ritus ne quã à dñ— mn pl⸗ Ct.7..11 34 us: de,& d 4 ugebat Samuel Saulé 3 à dño. Dixerũu; ſerui Saul 1 pecaateuun quoniam dñm pœniteb s, ad eum, Ecce ſpi San. de, Ton peccatädn pœnitebat qu piritus dei 5, ul deas maaliglh 4 egem Saul ſuper! frae. d conſti- tat te. Iubeat dfs noſter Wes S 814 clonet. ſ. Elgitut Dauai. tui qui corã)& ſerut „reepr Witu: auid in resem qui corã te ſunt, quęr an uocem i 4. gem,& Saul tem mt, quęrent hominẽ ſ d. f 5 mueiurina corripitur malo ſpiritu. entem pſallere cithara: unt oñ arri Llel⸗ . ſecii M a ociuctän Cap. XVI te ſpiritus Dñi)malus. pf I puerit+. dit Samat Mede A TNiiq; qñ,& leuius feras lus:plalla manu ſua, Dei d. dalu nauirinriä lerlu 5 ad Samuelem, uſquequo os: P ferze Pran Saul ad ſeruos ſu- m. 9 a ur qumgüri uges aul, cum e 9 3 Prouidete ergot 11 2 5 o proieceri 12 go mihi aliquem bene ue addrs ee Pvem Jrrlal eum ne regnet ſ es P m pſallentẽ et addu— 1 ene Pgem aridden gnet ſuper lfrael: Imple 8, et adducite eũ ad me. E 5 te lech ü tuum oleo,&. ple cornu dens unus d Et reſpõ P julttanemäg„&⅞ ueni, ut mittam te*. e pueris, att, F iditi 4 6,„e ad Hai If zeris alt, Ecce uidi filiu aul puls 2 ewrann Bethiehemitẽ:, ai Bethlehemitè, ici— um dues piimtwun ztelte e:prouidi enim in fllijs ei ollee emitẽ, ſcientem pfall ute Cl wlecdoſi heede Pe ait Samuel: De ung us fortilsimũ robore,& uirũ heincof 35 w. Cug dr umalie⸗ Lmn enie enim Saul,& mterficiet me. 8 Mhiletenen uerbis,& uirũ Duert GII8: 1.* dII3—— 3 10 mni dis he ua Kuünsi Hanatu VAntsdi de armẽto tolles in cios uset cum eo. Miſit ergo Saui Val⸗ K ucd aan hs uaſse ices:Ad immorancum n adad au, dicens: Miitie ad me Dauid A odecdi m muüäi Aa 1 t unocabis Iſat aduicti 4 uu, qul eſt in paſcuis. T 9 lälnzc& ego oſtendã tibi qui uictimam, Iſai alinũ plenũ pani ulit itaq; He meis e al ngi, 8 ã nibi quid facias plenũ pani bus,& lag L5 jälpemm quemcũ q; monſtraue as, et unges ni,& hoœd us,& lagenam ul⸗ io nam ahnice 3 onſtrauero tibi. Fec 3 dum de capris unum,& milit 8 1 Matum aroohed Samuel ſſc Fecit ergo per ma 1 4 1 num,& milit di gur lawittn haei cut locutus eſt ei dns. Venitq; H manũ Dauid Hlin ſui Sauli. Et uenit —— tt eikh ehem,& admirati ſi. auid ad Saul,& ſterit coran ter acull ed enonil ciuitatis, o ati ſunt ſeniores dilexit eũ ni coram eo:at ille & ſernos B diecktedhnt fic ,Occurrentes ei, dix eruniq;: P dilexit eu mmis,& factus eſt cius armi & ſermoſ den dleck cificus ne eſt ingreſſust, T.Pa⸗ ger Miſiic Saulad liau 8 vS armi⸗ 0- DRxitl lGnulaiu Fcusad mmwian uus: Et ait, Paci uid in con aul ad Iſai, dicès. Stet Da- de⸗ aup A sluluris camiuf Seue andum dro ueni, ſanctifi⸗- tiam eonefen meo: muenit enim gra- * temecünti culi 1s I pittlt nite mecũmt immolem. San ſpiritusl wnin meis. Igitun quandccu G 4 9 1 m—„ 5 8 4 4 4 cag⸗ muni)malus arripiebat Saui, Dei P Hauid 85 Dauid Dauidtollebat citharam, et percutiebat manu ſua,& refocillabatur Saul,& le- uius habebat, recedebat enim ab eo ſpi- ritus malus. CVinen Dauid Golath Philiſteum. Cap. XVII. A(ngregätes aũt Philiſtijm agmina 3 Socho ſua in pręliũ, cõuenerunt Sochoth Iudę.& caſtrametati ſunt inter Sochot) & Azeca in finibꝰ Dõmim. Porro Saul & fllij Iſra cõgregati uenerunt in ual- lem terebinthi,& direxerũt aciẽ ad pu- gnandũ cõtra Philiſtijm. Et Philiſtijm ſtabãt ſuper montẽ ex parte hac, et Ira/ el ſtabat ſupra montẽ ex altera parte:ual lisq; erat inter eos.Et egreſſus eſt uir ſpu rius de caſtris Philiſtinorũ nomine Go- liath, de Geth, altitudinis ſex cubitorum & palmi, et caſsis ęrea ſuper caput eius, & lorica hamata induebat᷑. porro pon-/ dus loricę eius quinq; millia ſiclorũ ęris erat,& ocreas ęreas habebat in cruri- bus,& clypeus ęreus tegebat humeros eius, haſtile aũt haſtę eius erat, quaſi lici atorium texentium.ipſum aũt ferrum ha ſtę eius ſexcentos ſiclos habebat ferri,& armiger eius antecedebat eum. Stansc clamabat aduerſum phalangas Iſraẽl,& dicebat eis:Quare ueniſtis parati ad prę lium: Nunquid ego nõ ſum Phitiſtęus, B& uos ſerui Saul: Hligite ex uobis ui- rũ,& deſcendat ad ſingulare certamen. ſi quiuerit pugnare mecũ,& percuſſerit me, erimꝰ uobis ſerui:ſi aũt ego pręualu- ero,& percuſſero eũ, uos ſerui eritis,& ſeruietis nobis. Et aiebat Phinſtęus:E go exprobraui agminibus lſraẽl hodie:Da te mihi uirũ, et ineat mecũ ſingulare cer tamen. Audiẽs aũt Saul,& omnes Iſra- clitæ ſermones Philiſtæi huiuſcemo ji, ſtupebant,& metuebãt nimis. Dauid au Sup.io. à tem erat filius uiri Ephrathęi, de quoſſſu pra dictũ eſt, de Bethlehem lIuda, cui no- men erat Iſai, qui habebat octo filios,& erat uir in diebus Saul ſenex,& grandę uus inter uiros. Abierũt aũt tres filij eius maliores poſt Saulin pręhũ,& nomina trium filiorũ eius qui perrex erũt ad bel lum: Eliab primogenitus,& ſecundus Aminadab, terti us quoq; Samma, Dauid autẽ erat minimus. Tribus ergo maiori- bus ſecutis Saulẽ, abijt Dauid,& reuer- ſus eſt 4 Saul, ut paſceret gregem patris ſui in Bethiel. Procedebat uero Phili- ſKxus Regum I. Goliad ſteus mane& ueſpere,& ſtabat quadta ginta diebus. Dixit aũt Iſai ad Dauid f lium ſuã: Accipe fratribus tuis ephi po⸗ lentę,& decẽ panes iſtos,& curre in ca,- ſtra ad fratres tuos,& decè formellas ca ſei, has deferes ad tribunũ, et fratres tuos uiſitabis, ſi recte agant,& cũ quibus ot- dinati ſunt, diſce. Saul aũt,& illi,& om„ nes fllij Ifratſ, in ualle Terebinthi pugna bant aduerſum Philiſtijm. Surrextt ita; Dauid mane,& cõmendauit gregem cu ſtodi.& onuſtus abijt, ſicut pręceperat ei Iſai. Et uenit ad locum Magalao et ad exercitum, qui egreſſus ad pugnã uocife ratus erat in cerramine. Direxerat enim aciem Iiratl, ſed& Phil ſtijm ex aduer ſo fuerant pręparati. Derelinquens etgo Dauid uaſa, quę attulerat ſub manu cu- ſtodis ad ſarcinas, cucurrit ad locum cer taminis,& interrogabat, ſi omnia rede agerentur erga fratres ſuos. Cũq́; adnuc ille loqueretur eis, apparuit um ille ſpu- rius, aſcendens, Goltath nomine, Phili- ſteus de Geth, de caſtris Philiſtinorum, & loquente eo hęc eadẽ uerba audiuit Dauid. Omnes aũt Iſratlitę, cũ uidiſſent uirum, fugerunt à faeie eius, timẽtes eum ualde. Et dixit unus quiſpiam de Ifrati: Num uidiſtis uirũ hunc qui aſcendit ad exprobrandũ enim Iſraèli aſcendit. Vi rum ergo qui percuſſerit eũ, ditabit rex diuitijs magnis,& filiam ſuã dabit ei,& domũ patris eius faciet abſq; tribuioin Iſraèl. Et ait Dauid ad uiros qui ſtabàt D ſecum, dicens: Quid dabit᷑ uiro, qui per- cuſſerit Philiſtęuũ hunc,& tulerit oppro brium de Ifraèl: quis em̃ iſte Philiſteus- incircunciſus, qui exprobrauitraciem! acies dei uiuentis: Referebat autẽ ei populus eundem ſermont᷑, dicens: Hęc dabuntur uiro qui percuſſerit eum. Quod cum au diſſet Eliab frater eius maior, loquente eo cum alijs, irarus eſt contra Dauid,& ait: Quare ueniſti,& quare dereliquiſti pauculas oues iltas in deſerto: ego nout ſuperbiã tuã, et nequitiã cordis tui, quia ut uideres pre lium, deſcendiſti. Et dixit Dauid: Quid feci: nũquid nõ uerbũ eſſ: Et declinauit paululũ ab eo ad alium, di xitq; eundem ſermonem. Et reſpondit ei populus uerbum ſicut prius. Audita ſunt aũt uerba quę locutus eſt Dauid,& an- nunctatain cõſpectu Saul, ad quem cum fuiſſet adductus, locutus eſt et: Non el⸗ ean tean Gtenlcrca. e Nubulupt m. eunünmunup ne licemind,. üeftütgs d anom gaod 4 mlelicit litaüpadl. demst 3 lütn Dien Tutaadme— üpa goa 1 Udcrcmü , l. n agdrg 5 ul⸗ men. dern dü ualu- 88,& :880 e:Da te cer Hta- no i, aau u u0u uno⸗ 08,& rande I clus omina ad bel D undus Dauid mort- reuer⸗ adrien azuti vueſd — „Üchan a prniidatn 82 Ai anndent 4 nennyünin Sn ianalalh „1 rels ayxdann *9, Gelahn. 2„ 3bde clrsdie m eo hecüra. S ülrüna 27 mrähtttäcn ummauhat 4 unühur gn xc ieuim lirilal un au K ſlarlid u ceins aaet iht 8³⁴ Duudalune 8 Gullebin X uikümer „ K auvät amn,quenrne 2 Reierdun 1 woni, K ullertem 6 Prreereuron M e rirasekter EM xii u arifermons 50“% au 2 an nui— öhehri ul Sr bunt, Kuiſt, Ammt ds wsilwincön cnequucn lum nit 2 fccheügulie 41 aulital⸗ Malt“ e mlapulh can dhu a peralſettca ſit aduerſum Phitiſtgum. Ibat autẽ Phili ſcẽs x: F Cumq; inſpexifſet eum Philiſteus, et ui Lodie exprobraſti f hodie,& gabit manu mea,& percutiam te,& auferã ca domã patris ſui. Inierunt aut? auid& Dauid cidat cor cuiuſquã in eo:ego ſeruus tuus undam,& pugnabo aduerſus Philiſtęũ. Btait daul ad Dauid: Non uales reſiſte- dñs deus 1 re Phiiſteo iſti, nec pugnare aduerſus eccleſia hec, quia nõ id a Daddlekeencia ia-Oiice Dauidad — wäge 5 arietẽ de medio gregis.& uid, 1 eos,& percutiebam, eruebãq; de ore eo Philiſtei Et miſit manũ ſuam in pe rum,& illi coninrgebant aduerſum me, tulit; unum lapidem,& funda iectt, aGa & apprehendebã mentum eorũ, et Iuffo cireumducens, percuſeit reum in fronte, Philiſtgum nem& urſum interfeci ego ſeriuss tuus: — auferam opprobriũ populi: qm̃ 1 na inn aante aala iſte Phuliſtgus incircunciſus: quiJauſus nu Dauid, cucurrit,& ſtetit ſuper Plili/ Saul 164 rũ Philiſtijm hodie uolatiihus cœli,& beſtijs terrę,ut ſciat omnis terra, quia eſt in Ifrasl. Et nouerit uniuerſa 5 in gladio, neo in ha es, Hic aũt uir bellator eſt ſta ſaluat qs: ipſius enim eſt bellum,& tradet uos in manus noſſras. Cum ergo Saul Paſcebat ſeruus tuus patris ſui gre- ſurrexiſſet Philiſtęus,& ueniret,& ap⸗ 7,&ueniebat leouel urſus,& tollebat propinquaret cõtra Dauid, feſtinauit Da & perſequebar uid,& F occurrit) ad pugnã ex aduerſo cucurtie peram. S Regum IJ. eum, quia puer & infixus eſt lapis in fronte eius, et ceci dit in faciem ſuam ſuper tefrã. Preua 1. Mac. 4. erit igitur& Pnuliſtzus hic incircunci- luitc; Dauid aduerſum Philiſtũ in fun- Pſal. 77 ſus, quaſi unus ex eis. Nunc uadam,& da& lapide, percuſſum; Philiſteũ in- quis eſt terfecit. Cũq; gladiũ non haheretinma cabam interficiebãq; eos. Nam& leo⸗ eſt maledicere exercitui dei uiuentis. Et ſtęũ,& tulit gladtũ eius,& eduxit eum ait Dauid: diis qui eripuit me de manu de uagina ſua. et interfecit cũ, pręcidito leonis,& de manuurſi, ipſe me liberabit caput eius. Videntes aũt Philiftijm, Cch de manu Philiſtei huius. Duxit aũt Saul mortuus eſſet fortiſsimus eoꝛã, fugerũt. ad Dauid: Vade, et dñs tecum ſit. Et in· Et conſurgentes uiri Iſrai& Iuda uoci duit Saul Dauid ueſtimentis ſuis,& im⸗- ferats ſunt,& perſecuti ſunt Philiſtęos⸗ poſuit galeam ęream ſuper caput eius, et uſq; dum uenirent in uallem,& uſq; ad ueſtiuit eum lorica. Accinctus ergo Da portas Accaron, cecideruntq́; uulnerati uid gladio eius ſuper ueſtẽ ſuam, cœpit de Philiſtijm in uia Saraim,& uſque ad tentare,ſi armatus poſſet inc edere:nõ e⸗ Geth,& uſq; ad Accaron. Et reuerten- nim habebat conſuetudint. Dixit; Da tes fllij Iſracl.poſtq́; perſecuti ſunt Phi- uid ad Saul: Non poſiun ſic incedere, liſtęos, inuaſerũt caſtra corũ · Aſſumens quia non uſum habeo. Et depoluit ea, et aũt Dauid caput Philſtęi, attulit illud tulit baculumn ſuum quem ſemper habe⸗ in leruſalem, arma uero eius poſuit in ta bat in manibus,& elegit ſibi quinq; lim bernaculo ſuo. Eo aũt tempore, quo ui⸗ pidiſsimos lapides de torrente,& miſit derat Saul Dauid egredientẽ cõtra Phi eos in peram paſtoralem. quam habebat liſteum, ait ad Abner principem militie ſecum.& fundam manu tuiit,& procei⸗ ſuę: De qua ſtirpe deſcendit hic adole- Dixitq; Abner: Viuit anima tua rex, ſi noui. Et ait rex: Interroga tu, cui- us fllius ſit iſte puer. Cumq; regreſſus e- ſet Dauid, percuſſo Philiſtęo, tulit eum diſſet Dauid, deſpexit eum. Erat autem Abner,& introduxit corã Saule, caput. adoleſcens rufus,& pulcher aſpectu. Et Philiſtęi habentẽ in manu ſua. Et ait ad dixit Philiſtęus ad Dauid: Nũquid ego eum Saul: De qua progenie es, Gadole- canis ſum, quod tu uenis ad me cũ bacu- ſcens: Dixitq; Dauid: Filius ſerui tui Iſai lo:Et maledixit Philiſtęus Dauid in dijs Bethlehemitę ego ſum. ſuis:dixitq; ad Dauid: Vem adme,& CCaul nintur Dauid æmulum réegm ex- dabo carnes tuas uolatilibus cœli& be tinguere. Cap. XVIII. ſtijs terrg. Dixit aũt Dauid ad philiſtgũ: T factu eſt, cũ cõpleſſet loqui ad Sa- 4 Tu uenis ad me cum gladio& haſta,& Lul, anima lonathę cõglutinata eſt ani clypeo, ego autẽ uenio ad te in nomine mę Dauid,& dilexit eum lonathas qua- qñt ex ercituũ, dei agminũ Iſracl, quibus ſi animã ſuam. Tulitq; eum Saul in die dabit] te dũs in ill,& non cõceßsit ei, ut reuerteretur in Abner ſteus incedens,& appropincluans aduer ſum Dauid,& armiger eius ante eum. put tuum à te,& dabo cadauera caſtro- Ionathas fœdus:diligebat emn eum quaſi rum P 2 ant Eecl. 47-·e enim in eum Dauid animã ſuam. Nãexpoliauit ſe lonathas tunica, qua erat indutus,& dedit eã Da- uid,& reliqua ueſtimẽta ſua uſq; ad gla dium& arcũ ſuum,& uſq; ad baltheũ. Egrediebat᷑ quoq; Dauidad omnia quę cunq; miſiſſet eum Saul,& prudenter ſe agebat, poſuitq; eũ Saulſuper uiros bel- li,& acceptus erat in oculis uniuerſi po puli, maximeq; in conſpectu famulorũ Saul. Porro cum reuerteretur percuſſo Philiſtęo Dauid,& ferret caput eius in Ieruſalem, egreſſę ſunt mulieres de uni- uerſis urbibus Iſraẽl, cantãtes, chorosq; ducentes in occurſum Saul regis, in tym panis lætitiæ& in ſiſtris. Et præcine- bant mulieres, ludentes atq; dicẽtes: Per cuſsit Saul mille,& Dauid decẽ millia. Iratus eſt aũt Saul nimis,& diſplicuit in oculis eius ſermo iſte, dix itq;, Dederunt Dauid decem millia,& mihi mille dede runt, quid ei ſupereſt, niſi ſotũ regnum: Non rectis ergo oculis Saul aſpictebat Dauid à die illa,& deincept. Poſt diem autem alteram, inuaſit ſpiritus, dei malus Saul,& prophetabat in medio domus ſuę. Dauid aũt pſallebat manu ſua, ſicut per ſingulos dies. Tenebatq; Saul lan- ceam.& miſit eam, putans ꝗd cõſigere poſſet Dauid cum pariete,& declimauit D ꝛuid afacie eiꝰſecũdo Et timuit Saul Dauid:eo qd dñs eſſet cũ eo,& aAſe re- ceſsiſſet. Amouit ergo eũ Saul à ſe,& fe cit eũ tribunũ ſuper mille uiros,& egre diebat᷑,& intrabat in eõ pectu populi. In omnibus quoque uijs ſuis Dauid pru- denter agebat,& dñs erat cũ eo. Vidit itaq; Saul qd prudẽs eſſet nimis,& coe- pit cauere eũ. Omnis aũt Iſraẽl& luda diligebat Dauid: ipſe aãt] ingrediebat & egrediebat᷑ ante eos. Dixit; Saul ad Dauid:Rcce fllia mea maior Merob. ip- ſam dabo tibi uxorẽ, tantũmodo eſto uir fortis,& pręliare bella dmi. Saul ast re- putabat, dicens: Non ſit manus mea in rin co), ſed ſit ſuper eum manus Phiiſti E norum. Ait aũt Daud ad Saul: Quis ego Dflexit auts Michol fllta Sairf altera ſum, aut queę eſt uita mea, aut cognatio patris mei in Iſ El, ut fiam gener regis: Factũ eſt autẽ tem)us cum deberet dari Merob fiua Saul Dauid, data eſt Hadrie li Maiathitę uxoc. F Dilex it aũt Dauid Michol filiã S aul aſterã] Et nunciatum eſt Saul,& placuit ei. Dixitq; Saul, Da Dauid bo esm illi, ut fiat etin ſcandain,& ſit ſu Per Regum I. per eũ manus Philiſtinorũ. Dixitc; Saui ad Dauid: In duabus rebus gener meus eris hodie. Et mandauit Saul ſeruis ſuis: Loquimini ad Dauid clam me, dicentes: Ecce places regi,& omnes ſerui eius qi ligũt te. Nũc ergo eſto gener regis, etlo E cuti ſunt ſerui Saul in auribus Dauid o. mnia uerba hęc,& ait Dauid: Nũ parũ uidet᷑ uobis generũ eſſe regis: ego autẽ ſum uir pauper& tenuis. Et renunciaue rũt ſerui Saul, dicẽtes: Huiuſcemodt uer- ba locutus eſt Dauid. Dixæit aũt Saul: Sic loquimini ad Dauid: Nõ habet rex ſpon ſalia neceſſe, niſi tantum cemũ preputia Philiſtinorũ, ut fiat ultio de immicis Re gis. Porro Saul cogitabat tradere Dauid in manus Philiſtinorũ. Cumq; renunci- aſſent ſerui eius Dauid uerba quę dixe- rat Saul.Placuit ſexmo in oculis Dauid, ut fleret gener regis. Et poſt paucos di⸗ es, ſurgẽs Dauid, abijt in Accaron cũ ui. ris qui ſub eo erãt. Et percuſiit ex Phi- liſtrjm ducẽtos uiros,& attulit eorũ prę- putia,& annumerauit ea regi. ut eſſet ge ner eius. Dedit itaq; Saul ei Michol ſ- liam ſuã uxorẽ. Et uidit Saul,& intelle- xcit quod dñs eſſet cũ Dauid: Michol au tẽ filia Saul diligebat eũ. Et Saul magis cœpit timere Dauid, factusq́; eſt saul ini micus Dauid cunctis diebus. Et egreßi ſunt principes Phili ſtinorã. A principio aũt egreſsionis eorum, prudẽtiusſe gere- bat Dauid, quàm omnes-T†uiri) Saul,& ſetui celehre fagũ eſt nomen eius nimis. ¶ Saul in fidiatuu Dauuidi, ſed ſaluatur per Michol. Cap. XIX. 2 Ocutus eſt aũt Saul ad Ionathanfi⸗ A Mlium ſuũ,& ad omnes ſeruos ſuos, ut occiderent Dauid. Porro lonathas filius Saul, diligebat Dauid ualde. Et indica- uit Ionathas Dauid, dicens: Querit Saul pater meus occidere te: quapropter ob ſerua te, quęſo, mane,& manebis clã,& abſcõderis. Ego aũt egrediens, ſtaboiu- xta patrẽ meũ in agro, ubicũq; †fuerit), fueris & ego loquar de te ad pattẽ meum,& quodcunq; uidero, nunciabo tibi. Locu- tus eſt ergo Ionathas de Dauid bona ad 4 Saul patrem ſuũ, dixiq́; ad eũ: Nerpec eecet ces rex in ſeruũ tuum] Dauid, quia non tex inſa peccauit tibi, et opera eius hona ſunt tibi uã ſuũ ualde. Et poſuit animam ſuam in manu Ttua.I& percußsit Philiſtęũ,& fecit do minus ſalutẽ ma gnam uniuerſo! i diftl, muid Podd⸗ Lohn paeribs⸗) mn zaagern 8 nd ualo ſrag u de gol 1 „Krinoäm 1 dtun ante 8 dugkexrc düütſmpe Aboetut ci us dlim Fddomp ur moDuud Jaleda dgucouigete Ka gdectmun d lna edduinet nic ductene— dlepoöauk Kbndui cl b kenmme.(i audllicho e iprbtente ie rihntemmper d. MSwign acl dn KiilRhultand e firnplipicd i Meratwaäope* Nsmiappun en Nuüirioöum dg Raniewmitsaul a Nläesegfet ine — i giminehn baymiadeamn an iüis.) n enn Dane dA ENadsu a. mnämtäonm a ldammigt ſunrNrod. däerub wrnalli a den Dauid, 4 egtecmma Wünperers, tonilt 1 4 nu hlgpdeam 4 Diäammee 4 Us uünm Dauid Dauid ad lonathã:Quis renunciabit mi ni, ſi quid forte reſpõderittibi pater tuus dure de me: Et ait lonathas ad Dauid: Vent,& egrediamur foras in agrum. 5 Cumq; exiſſent ambo in agrũ, ait Iona- thas ad Dauid:dſñe deus Iſraẽl. ſi inueſti gauero ſententiã patris mei craſtino uel perẽdie,& aliquid boni fuerit ſuper Da uid,& nõ ſtatim miſero ad te,& notum tibi fecero, hec faciat dñs Ionathę,& addat hec x augeat] Si autẽ perſeuerauerit pa- tris mei malitia aduerſum te, reuelabo au rem tuã,& dimittã te, ut uadas in pace, & ſit dñs tecũ, ſicut fuit cum patre meo. Et ſi uix ero, facias mihi miſericordiam dfii:ſi uero mortuns fuero, nõ auferes mi ſericordiã à domo mea uſq; in ſempiter- num. Et non qñ eradicauerit dñs inimi- cos Danid, unumquenq; de terra, aufe- rat Oauid Ionathan de domo ſua,& re- quirat dñs de manu inim icorum Dauid. 5 Pepigit erge Ionathas fœ dus cũ domo Dauid,& requiſiuit dñũs de manu inimi- corum Dauid. Et addidit Ionathas deie rare Dauid, eo quod diligeret illũ, ſicut enim animã ſuam, ita diligebat eum. Di- ritq; ad eũ lonathas:Oras calendę ſunt, & requireris, requiretur enim ſeſsio tua uſq; perendie. Deſcendes ergo feſtinus, & uenies in locũ ubi celandus es in die quãdo operari licet,& ſedebis iuxta la- pidem, cui nomen eſt Ezel. Et ego tres ſagitras mittã iuxta eum,& iaciam, qua- ſi exercens me, ad ſignum. Mittam quo que& puerum, dicens ei: Vade& atffer mihiſagittas.Si dixero puero: Ecce ſa- gittę intra te ſunt, tolle eas, tu ueni ad me, quia pax tibi eſt,& mhil eſt maki, uuit dñs.Si aũt ſic locutus fuero puero: Eece ſagittę ultra te ſunt, uade in pace, quia dimiſit te dñs. De uerbo autẽ quod locuti fuimus ego& tu, ſit dis inter me & te, uſq; in ſempiternũ. Abſcõ ditus eſt ergo Dauid in agro,& uenerunt calen- de,& ſedit rex ad comedendũ panem. E Camq; fediſſet rex ſuper cathedrã ſuam (ſecundum conſuetudinẽ)que erat imcta parietem, ſurrexit lIonathas,& ſedit Ab- ner ex latere Saul, nacuusq; apparuit lo cus Dauid,& non eſt locutus Saul quic- quam in die ila: cogitabat enim, quod forte eueniſſet ei, ut nõ eſſet mundus, nec purificatus. Qumq; illuxiſſet dies ſecim- ꝗa poſt calendas, rurſis apparuit uacuus locus Regum I. locus Dauid. Dixitc; Saul ad lenathan filiũ ſuũ:¶ur nõ uenit flius lſai nec heri nec hodie ad ueſcendũ: Reſpondiiq; lo nathas Sauli: Rogauit me obnixe, ut iret in Bethlehẽ,& ant: Dimitte me, quoniã ſacrificium ſolenne eſt in ciuitate mea,u. nus de fratribus meis accerſtuit me. nãc ergo ſi inueni gratiã in ocults tuis, uadã cito, et uidebo fratres meos. ob hãc cauſ. ſam nõ uenit ad merſam regi. lIratus aũt Saul aduerſum Ionathan, dixit ei: Füli mulſeris utro uirũ rapientis, nunquid ig noro quia diligis filiũ Iſai in confuſion ruam,& in confuſionẽ ignominioſę ma tris tue: Omnibus enim diebus quibusſi E lins Iſai uixerit ſuper terram, nõ ſtabilie ris tu, neq; regnũ tuum. Itaq; iam mmo mitte, et adduc eſ ad me: quia ſtlius mor tis eſt. Reſpondẽs aũt lonathas Sauli pa tri ſuo, ait: Quare moriet᷑: quid fecn: Bt arripuit Saul lanceam, ut percuteret eũ. Et intellexit Ionathas quod definitũ eſ ſet à patre ſuo, ut& interſiceret᷑] Dauid. Surrexit ergo Ionathas à menſi in ira ſu roris,& nõ comedit in die calendarũ ſe cunda pant. Cötriſtatus eſt em ſuper Da uid, eo qa&' cõ fudiſſet eũ pater ſuus. Cũc; illexiſſet mane, uenit Ionathasin agrum iuxta placitũ Dauid, et puer paruuſus cã co,& ait ad puerũ ſuũ: Vade,& affer mi hi fagittas, quas ego iacio. Cumq́ puer 6 cucurriſſet, iecit aliam ſagittã trans pue. rũ. Venit itaq; puer ad locũ iaculi, qd miſerat Ionathas,& clamauit Ionathas poſt tergũ pueri,& ait: Ecce ihi eſtſa⸗ gitta, porro ultra te. Clamauitq; iterũ lo nathas poft tergum pueri, dicẽs: Feſtina uelociter, ne ſteteris· Collegit autẽ puer Ionathe ſagittas, et attulit ad dũm ſuum, & quid ageret, penitus ignorabat, tantũ modo enim Ionathas& Dauid rem no- uerãt. Dedit ergo Ionathas arma ſua pue ro.& dixit ei: Vade, et defer in ciuitatẽ. Cumq abijſſet puer, ſurrexit Dauid de loco, qui uergebat ad auſtrã,& cadens pronmus in terrã, adorauit tertio,& oſcu- lantes ſe alterutrũ, fleuerunt pariter, Da- nid aũt amplius. Dixxit ergo Ionathas ad Pauid: Vade in pace, quęcunq; iuraui⸗ mus ambo in nomine dñi, dicentes: diis ſit inter te& me,& inter femẽ tuum& ſemen meum uſq; in ſempiternum. Etfur rexit Dauid,& abijt, ſed& Ionathas in reſſus eſt ciuitatem. gd carenpe tam gilnd e M 1 tkenme ha tsalan ucicst 5 albacdudatl orahes al 34. Kn Hanndilöntple 3 ichi uh 4 lata müud B anithächc ferbe iccätworr läririttcn n malbbwtüt 4 1gehnldeilh, eheils e diſJen ell a ſſendSereit a de häheitg a doeneihDi a um dätſſe lncddaud 1 eümgec 3 aüwile, Ranuidr i tid,Kea 1gsGeh.. NeJa 1 mermein 4 ſe⸗ the iumemd e, min bü d. arr.* V Em eewumd 4 13. lit ie dun and 4*4*) ut toris, mtwinnit di cmaa —, nuen tkanhän 2= Kacämn aa ile tlorataitn rxiſ naülmamig g, — mn da ruananxen e ilüfſaatn a“ hiſagit. e khult 20 gdnc la 5 cacum. mixtin 5 n. N ꝛ maubid d miſerat auer„Lehrui er poſt tet e Kun latt dirn, in cieCmgi d naths! mi 1*n mpranäant t, uelocits Zri.(olczin * lonathe netmütnän t,& qnidſ 8 nimixmein 3 modd d a rhseDuimr e uerit D 1= kemtunri 4 di K e deatinna „ Cun er inaihn 1. loco rtaluiti as n prons d M vornmiält a Umtsſeſ Wen feumtoan. „ ddaäta nlikkapplat 0— d S ce, Wangi mn anh nmdh dari 4 frintert u int min dc ſemen m in rnſerpiennad „ wwiDh 8 jttälats n grefa nn 6 8 ectinätcan Aat.2- a cabit in uaſis. I Dedit ergo ei ſa Dauid Regum Cugi Dauid ad Achime lech ſacerdo- rem. Cad Acbis regem Geth. Cap. XXI. uid in Nobe ad Achi- 106 * 5 Huebãiq; ſaliuę eius in barbã. Et ait A⸗ chis ad ſeruos ſuos: V idiſtis hominẽ inſa num, quare addixxiſtis eũ ad me: An de⸗ ſunt nobis furioſi, qd introduxiſtis iſtũ, 1 V Bm aüt Da durxiſtis ſacerdotẽ.& obſtupuit A- ut fureret me preſente: Dimittite illum melech chimelech, eo quod uen dixit ei, Quaretu ſolus,& nullus eſt te- cum?: Et an Dauid ad Achimelech ſacer dotem, Rex pręcepit im, qxit: dlemo ſciat rem propter quã miſ⸗ ſus es ame,& cuiuſinodi pręcepta tibi fr qederim, nam& pueris meis cõdixi in d iiũ& illum bes ad manẽ, uel quinc panes, d inueneris. Et reſpondẽs ſa a locũ. Nunc ergo⸗ ſi quid ha adeum omnes, qui erã da mihi, ſtituti,& oppreſsi ere alieno,& amaro iſſei Dauid. Et ninc: ne ingrediatur domum meam⸗ ¶ Saul occidiit ſaterdote? domini pro pter Dauid.(ap. XXI I. 3 it mihi ſermon?,& Aiſtergo Pauid inde, et fugit in ſpe luncã Odollam. Quod cũ audiſſent atres eius,& omnis domus patris eius, eſcenderunt ad eũ illuc. Et conuenerũ: nimo,& factus eſt eorum princeps⸗ fue- aut quicqui lis.. Dauid, ait illi Non habeo lai⸗ runtq; cũ eo quaſi quadringenti Et pra cerdos ad 1 t cos panes ad manũ, ſed tantũ panem ſan- Aum, ſi mundi ſunt pueri maxime à mu- B Neribus, manducẽt. Et reſpondit Dauid ſacerdoti,& dixit ci: Et quidẽ ſi de mu⸗ lieribus agit, cõtinuimus nudiuſtertius, quando egrediebamur, fuerüt uaſa puerorum ſancta · porro uia preę anctifi uid: Noli manere in preſidio, proficiſce- cerdos re,& uade in terram Iuda. Btprofectus nec polluia eſt, ſed& ipſa hodie ſanctificatũ panẽ᷑, neq; enim erat ibi pa- nis niſi tantum pauies propoſitionis, qui ſublati fuerãt àfacie dñi, ut ponerent᷑ pa nes calidi. Erat aũt ibi uir quidã de ſer- uis Saul, in die illa, intus in tabernaculo qñi,& nomen eius Doeg Idumeus, po- eentiſsimus paſtorum Saul, hic paſcebat mulas Saul. Dixit autẽ Dauid ad Achi⸗ melech:si habes hic ad manũ haſtã aut gladium, da mihi, quia gladiũ meum,& arma mea non tuli mecũ Lermo enim re⸗ gis urgebat. Et dixit ſacerdos:Ecce hic Lladius Goliath Philiſtei, quem percuſ- hſti in ualle Terebinthi, eſt inuolutus pallio poſt ephod: ſi iſtũ uis tollere,tol⸗ le, neq; enim hic eſt Alius abſq; eo. Et ait Dauid: Non eſt huic alter ſimilis, da mi- D hi eum. Surrexit itaq; Dauid, ei fugit in die illa à facie Saul,& regem Geth. Dix erunicq; eum, cũ uidiſſen iſte eſt Dauid rex terrę nonne huic can/ dtcentes: Percuſsit Philiſtei dedit illi. Miſit ergo rex ad ac Po- cerſendum KAchimelech ſacerdotem,„ tabant per choros, gaul mille,& Dauid decem millia: ergo ſuiti autẽ] Dauid ſermones iſtos in cor⸗ lium Achi de ſuo,& extimuit ualde à facie Achis tris ei regis Geth. Et jmmutauit os ſuũ coram quiu kinter manus eo Saul ad Achimelech: Audi fili Achitob· aporte deflue Qui reſpondit: Præſto ſum domine. di⸗ E bancD p 4 eis † chis,]& collabeba rum et impingehat in oſti fecdus eſt D auid inde in Maſpha, quę eſt Moab,& dixit ad reg?: Maneat oro pa ter meus,& mater mea uobiſcũ, dones ſciã quid faciat mihi Deus. Et reliꝗt eos nos ab heii& ante facie regis Moab, manſerũtq; apud & eũ cunctis diebus, quibus Dauid ſuit in ſidio. Dixitq; Gad propheta ad Da- eſt Dauid,& uenit in ſaltũ Hareth. B audiuit Saul qd' apparuiſſet Dauid, et ui ri qui erãt cũ eo. S aul aũt cũ maneret in Gabaa.& eſſet in nemore, d eſt in Ra⸗ ma haſtã manu tenẽs cunctic; ſerui eius circunſtarent eũ, ait ad ſeruos ſuos, qui aſsiſtebãt ei: Audite me nũc fllij Iemini: nungd omnibꝰ uobis dabit fllius Iſai a- gros et uineas, et uniuerſos uos faciet tri bunos et centuriones, quoniã cõiuraſtis omnes aduerſum me,& nõ eſt qui mihi renunciet, maxime, cũ& filius meus ſœ- qus inierit cũ fllio lſai: Nõ eſt qui uicẽ meã doleat ex uobis, nec qui annunciet mihi, eo ãd ſuſcitauerit filius meus ſeru meũ aduerſum me, inſidiantẽ mihi uſq nodie: Reipondens aãt Doeg Idumęus, qui aſsiſtebat,& erat primus inter ſeruos uenit ad Achis Saul: Vidi, inquit, fuiũ lſai in Nobe a- ſerui Achis ad pud Achimelech, flliã Achitob-Cicerdo t Dauid: Nunquid non tẽ. Qui coriuluit pro eo dominum,& ci baria dedit ei: ſed& ladium Goliath tob,& omnem domum pa- us ſacerdotum, qui erãt in Nobe, niuerſi uenerunt ad regem· Et ait it& 24 9 2. 6 8 1— 4 8 8 1 5. Dauid xitq́; ad eum Saul: Quare cõiuraſti ad. uerſum me tu& filius Iſai,& dediſti ei panes d& gladium,& conſuluiſti pro eo Tdñm hut con urgeret aduerſum me, inſi diator uſ hodie permanens: Reſpon- denscq; Abimelech regi, aitt quis in o- mnthus feruis tuis, ſicut Dauid fidelis, et generregis,& pergens ad imperiũ tuũ, & gorioſis in domotua: Nũ hodie cœ pi pro eo conſulere dñm: abſit hoc à me, ne ſuſpicetur rex aduerſus ſeruũ ſuũ rem huiuſc emodi, in uniuerſa domo pa- Deũ⸗. Deũ: tris mei:non enim ſciuit ſeruus tuus quic quam ſuper hoc negotio, uel modicum uel grande. Dixitq́; rex, Morte mori- eris Achi-melech, tu& omnis donms patris tui. Et ait rex emiſſarijs, qui cir- cunſtabant eũ. Cõuertimint,& interfici te ſacerdotes dñi: nam manus eorũ cum Dauid eſt, ſciẽ᷑tes quod fugiſſet,(&) nõ indicauerunt mihi. Noluerunt autẽ ſerui regis extẽdere manus ſuas in ſacerdotes D qil. Et ait reac ad Doeg: Conuertere tu, & irrue in ſacerdotes(dñi.)Cõuerſusq; Doeg Idumęus, irruit in lacerdotes& trucidauit in die illa octogintaquinq; ui- ros ueſtitos Ephod lineo. Nobe autẽ ci uitatẽ ſacerdotũ perculsit in ore gladij, uiros& mulieres,& paruulos& lactan- tes, bouemꝗq;& aſinum,& ouem in ore gladij. Euadens aũt unus fllius Achime lech fiiij Achitob, cuins nomen erat A- biathar, fugit ad Dauid,& annunciauit ei, quod occidiſſet Saul ſacerdotes dñi. Et ait Dauid ad Ab-iathar: Sciebam(e- nim/in die illa, quod cum ibi eſſet Doeg Idumeęus, procul dubio annunciaret Sau domus li. Ego ſum reus omniũ animarum xpa⸗ tris tui. Mane mecum, ne timeas:ſi quis queſierit an:mã meam, quęret& animã tuam, mecumq; ſeruaberis. ¶ Dauid liberat ab haſtibus(eilam, E procitur Saulid Ziphæisz. . Cap. XX117. A Br annunc:auerunt Dauid, dicentes: Bcce Philiſtijm oppugnãt Ceiſam, & diripiunt areas. Cõſuluit ergo Dauiq dñm, dicẽs: Num uadã,& percutiã Phi liſtos iſtos: Et ait dñs ad Dauid: Vade, & percuties Philiſtęos,& Ceilam ſalula Pis. Et diæerüt uiri qul erant cũ Dauid, ad eum cce nos hic in ludęa conſiſten- tes timemus, quanio magis ſi ierinus in Geua aduerſum agmina Phitiftinorum: Kar⸗ Regum I. Saul Rurſum ergo Dauid cõſuluit dim. Qui reſpondẽs, ait ei: Surge,& uade in Cei lam: ego enim tradã Philuſtęos in manu tua. Abijt ergo Dauid, et uirt eius in Cei lã,& pugnaunt aduerſum Philiſtges,& abegit iumenta eorum,& percuſait eos plaga magna,& ſaluauir Dauid habita⸗ tores Ceilę. Porro eo tẽpore, quo fugie- bat Abiathar fllius Achimelech ad Da- uid in Ceilã, Ephod ſecum habens deſcẽ derat. Nunciatũ eſt autẽ Sauli quod ue- mſſet Dauid in Ceilam,& ait Saul: Tra- didit eum dñs Jin manus meas, conclu, deus ſusq; eſt introgreſſus urbẽ, in qua portæ & ſere ſunt. Et pręcepit Saul omni po⸗ pulo, ut ad pugnã deſcẽderet in Ceilam, & obſideret Dauid& uiros eus. Quod cum Dauid reſciſſet, quia prępararet ei Saul clam malũ, dix it ad Abꝛathar ſacer dotẽ: Applica Ephod. Et ait Dauid, qñe deus Iſratl, audiuit famã ſeruus tuus, qd diponat Saul uenire in Ceilam, ut euer- tat urbem propter me. Si tradent me uiri Ceilę in manus eius:& ſi deſcẽdet Saul. ſicut audiuit ſeruus tuus, dñe Deus Iſrael indica ſeruo tuo. Et ait dis: Deſcendet. Ixitq; rurſum Dauid: Si tradent me ui ri Ceilę,& uiros qus ſunt mecum, in ma nus Saul: Et dix it dñs: Tradent. Surrexit ergo Dauid& uiri eius quaſi ſexcenti, & egreſsi de Ceila, huc atq; ilſuc uaga- bãtur incerti: nunciatũq; eſt Sauli quod fugiſſet Dauid de Cena et ſaluatus eſſet, quamobrem diſsimulauit exire. Mora- batur aũt Dauid m deſerto, in locis fir- miſsimis, manſitc; in monte ſolitudinis Ziph(in monte opaco,) quęrebat eũ ta mẽ Saul cunctis diebus, et nõ tradidit eũ Tdñs] in manus eius. Et uidit Dauid, qd C egreſſus eſſet Saul, ut quęreret animam Deus eius. Porro Dauid erat in deſerto Ziph in ſy lua. Et ſurrexit Ionathas filius Saul, & abijt ad Dauid in ſy iuam,& confor- tauit manus eius in Deo, dtæitq́; ei: Ne timeas, neq; em̃ inueniet te manus Saul patris mei,& tu regnabis ſuper Irael, & ego ero tibi ſecundus, ſed& Saul pa ter meus ſcit hoc. Percuſsit ergo uter- que fœdus coram domino:manſitq; Da- uid in ſylua: Ionathas autem reuerſis eſt in domum ſuam. A ſcenderunt autem Zi phęi ad Saulin Gabaa, dicentes: Non ne(ecce) Dauid latitat apud nos in lo- cis tutiſsnnis ſyluæ, in colle Hachila, quß ——y— besadſcond Vramcertal Abeimint ihabrcän aoseneh, A „ ul ulticu lwenmpe Thernélutebo 8. ante Pämn 1980 nitalper beplln t 9 Paduwontse 2 Ai reuwecant 21 nrraſe: vonol Abreshdcie W mAcöene in 1 mehkapaent n nn cers. däput pt i ſeachngropten en permanu leulcſmdt m dcheamſit han ED nn (qp. Kenäterge i Anocht detriuelt a dllceo 1 Naadandin a bnw dtgo d. 2 m omailt tnm Daui 2. Arpdiimas mrieſuntB. Kckendan Rangren nngotdd emeſpen daDmiz: wwecäg 1 2 Cit⸗& rici cum dm Saul nô dotc: Otes di pc 3& Kccut; 3 u indich cl Dixi dl), nCe tan- mas 8 1 ĩ egret Klls. infpß — K&ab auitt umez paurts 1&cg ter m queſ 4 4 e woin d um 9 1 4 1 ohr mie e rädin P 1 134 ſuh Lü nwitmnte ed 4 1 d.ne dikxitag N 3 Tai DMios Nan 6 1, 1 llt b. — ttcit latn n uneis ald —9 ,1¹ 1 15 1 * urnügctin a(ke Cahtün * imalautean * n eeinin * ltp marmi in recpaco a ne deebwanin um eus Jtuihae ul, ngmrn mm uidernnähe, Perttleneie Kruiinffmte sin Den bi rü nuenirher ureräsi ecmnä ſul9 x.Dar m oniiaren udis&u atuman 2 m d0 ZCatenm pheit neſch&(durrme cus td n e hu 3e-Gda dern vaulaxgm qui Dauid Re gum I. xque eſt ad dexteram deſerti: Nunc er⸗ m n oſicut deſyderauit anima tua ut deſcen oculis tuis. geres, deſcende: no mus eum in manus regis. Benedicti uos à dño, quia meã. Abite ergo oro, arate,& curioſius agite, te locum ub Saul micum muũ, ut facias ei ſicut placuerit in Surrexit ergo Dauid,& prę- ſtrũ aũt erit ut trada⸗ ſcidit oram chlamydis Saul ſilenter- Poſt Dixitq; Saul: hec percuſsit cor fuũ Dauid, eo quod ab doluiſtis uicem ſcidiſſet orã chlamy dis Saul. Diæitq; ad B 107 & diligentius prę- uiros ſuos:Propitius ſit mihi dñs, ne faci⸗- & conſydera/ am hanc rẽ dño meo Chriſto dñi,ut mit. 1ſit pes eius(uelociter,) uel tam manũ meam in eũ, quia Chriſtus dñi uis uiderit eũ ibi, ubi dixiſtis- recogi- eſt.(Viuit dñs quia niſi dñs percuſſerit e tat emm de me⸗ quod callide inſidier ei. Conſyderate,& uidete omnia latibula eius, in quibus abſconditur:& reuertimi ni ad me ad rem certam, ut uadam uobi- ſcũ. Quod ſi etiam in terrã ſe obſtrux rit, perſcrutabor eũ in cũctis millibus Iu ut conſurgerent in Saul: um, aut dies eius uenerit ut moriatur, aut deſcendẽs in pręliũ perierit: propitius mi hi ſit dñs ut non mittam manum meam in Chriſtũ dñi,& confregit Dauid uiros ſu e⸗ os fermombus iſtis, et non permilit eos⸗ porro Saul exur 1 abierunt in Ziphan gens de ſpelunca, pergebat cœpto itine- da. At illi ſurgentes te Saul: Dauid au ſerto Maon, in campeſtribus ad deꝝ Ieſimon. Iuit ergo Saul& ſocij eius ad ãt& uiri eius erant in de re. Surrex it aũt Dauid poſt eũ,& egreſ- terã ſus de ſpelunca clamauit poſt tergũ Saul, dicẽs: Dñe mi rex. Et reſpexit Saul poſt quęrendũ eũ,& nunciatũ eſt Dauid, ſta- ſe,& inclinans ſe Dauid pronus in terr⸗ timq; deſc endit ad petram,& uerſabatur adorauit, dcitq; ad Saul: Quare audis in deſerto Maon. Et ibat Saul(& uiri e- uerba hominũ loquentiũ, Dauid quęrit jus) ad latus montis aãt& uiri eius eran parte altera: ex parte una: Dauid malũ aduerſum te: Ecce hodieuiderunt t in la ere montis ex oculi tui, quod tradiderit te diis in manu porro Dauid de perabat ſe mea in ſpelunca,& cogitaui ut occiderẽ poſſe euadere Afacie Saul,& uiri eius in te, ſed pepercit tibi ocuùlus meus: dixi e- modum coronę c ingebant Dauid.& ui, nim: Non extendã manum meã in dñm ros eius ut caperent eos. Et nuncius ue- meũ, quia Chriſtus dñi eſt. Quin potius nit ad Saul, dicens: Feſtina,& ueni, quo patermi, uide& cognoſce orã chlamy · niam inkuderunt ſe Philiſtijm ſaper ter- dis tuę in manu mea: qm̃ cum pręſcinde- ram. Reuerſus eſt ergo Sauldetiſtens per rem ſummitatẽ chlamydis tuę, nolui ex- ſequi Dauid,& prexit in occurſum Phi tendere manũ meam inte. & uide, qm̃ non eſt in manu mea ma- lum, neꝙ; iniquitas, neq́ peccaui in te,iu aũt inſidiaris animę meę ut auferas eam. Iudicet dñs inter me& te,& ulciſcatus miſtinorum. propter hoc uocauerunt locũ te, ilum, Petram diuidentem. ¶ Dauid abſemdit oram chlamydis Jaul, Saul ag noſcit dei manum, peccatum ſuum,& Dataidi⸗ innocentid. (ap-. XXäDIIII. uit in locis tutiſf imis En-gaddi- Cũ go mea non ſitin te. que reuerſus eſſet saul, poſtq́; per eſt Philiſtos, nunciauerunt eidicentes: perſequeris,& puli Animaduer- — me dũs ex te:manus aũt mea nõ ſit in te. Sicut& in prouerbio antiquo dicit᷑, Ab .„. gr. 4.. 8. X AXSeencheerso Dauid ide,& habita impijs Fegredierurjimpietas. WManus er- egreditus Quem perſequeris ſecutꝰ rex Iſrast quẽperſequeris: canẽ mortu cẽ unũ.ſit dñs iudex, Bcce, Dauid in deſerto eſt Bn. gaddi. Aſ& judicet inter me g&e te,& uideat,& in ſumens ergo Saul tria m llia electorũ ui- rorũ ex omni lſracl, perrexit ad inueſti- tua.Cũ aũt cõpleſſet dicet cauſam meã,& eruat me de mann Dauid loquens ſer- gandum Dauid& uiros eſus, etiã ſuper mones huiuſcemodi ad Saul, dixit Saul: abruptiſsimas petras, quę ſolis ibicibus Nunquid uox hęc tua eſt fili mi Dauid: peruię ſunt. Et uenit ad caulas omjũ, quę Et leuauit saul uocem ſuã,& fleuit, di-D ſe offerebant uianti, eratq́; ibi ſpelunca, quam ingreſſus eſt Saul, ut purgaret uen- trem:porro Dauid& uiri etus in interio⸗ d xitq ad Dauid, luſtior tu es, quam ego⸗ tu eñ̃ tribuiſti mihi bona‚ ego aũt reddi- itibrmala. Et iu indicaſti( mihi) nodie re parte ſpeluncꝭ latebant. Et dixerunt qus feceris mihi bona, quomodo tradide ſerui Dauid ad eũ, Eæce dies, de qua lo⸗ rit me dñs in manũ tuam,& non occide⸗ eutus eſt dũs ad te. Ego tradam tibi inie ris me. micum Quis emi cum inuenerit inimicũ p ſuum, A Kecl, 46. d Dauid reddat tibi uiciſsitudinem hanc pro eo, quod hodie operatus es in me. Et nunc quia ſcio quod certiſsime regnaturus ſis R& habiturus in manu tua regnũ Ifracl, iu ra mihi in dño, ne deleas ſemen meũ poſt me, neq; auferas nomen m eum de domo patris mei.& iurauit Dauid Sauli. Abijt ergo daul in domum ſuam:& Dauid,& uiri eius aſcenderunt ad tutiora loca. ¶ Moritur Jamuel,& Dauid commose tur contra Nabal.(ap. XXV. A Ortuus eſt aũt Samuel,& congre⸗ gatus eſt uniuerſus Iſrael,& planxe runt eum nimis,& ſepelierunt eum in do mo ſua in Ramatha. Conſurgens q; Da- uid.deſcendit in deſertum Pharan. Brat aũt uir quiſpiam in ſolitudine Maon,& Poſſeſsio eius in Carmelo,& homo ille magnus nimis. Erantq; ei oues tria mil- lia,& mille caprę,& accidit, ut tondere- rur grex eius in Carmelo. Nomen aũt ui ri illius erat Nabal,& nomen uxoris ei- us, Abigail. Eratq; mulierilla prudentiſ- ſima& ſpecioſa: porro uir eius durus& peſgimus,& malitioſus, erat aãt de gene- ergo re Caleb, cum aũt]audiſſet Dauid in de ſerto.quod tonderet Nabal gregem ſuũ, miſit decem iuuenes,& dixit eis: Aſcen= dite in Carmelũ,& uenietis ad Nabal, & ſalutabitis eum ex nomine meo pacifl ce,&(ſic) dicetis: Sit fratribus meis& ti bi pax,& domui tuæ pax,& omnibus quęcunq; habes, ſit pax. Ex multis annis ſaluos faciens tuos,& omnia tua. Audiui quod tonderẽt paſtores tui(greges tuos) qui erant nobiſcum in deſerto: nunq́; eis moleſti fuimus, nec aliquãdo defuit quic quã eis de grege, omni tempore quo fue-/ tunt nobiſcũ in Carmelo. Interroga pue ros tuos,& indicabunt tibi. Nunc ergo inueniãt pueri(tui) gratiã in oculis tuĩs: in die em̃ bona uenimus ad te, quodcũq; inuenerit manus tua, da ſeruis tuts, et filio tuo Dauid. Cñ; uenjſſent pueri Dauid, locuti ſunt ad Nabal oĩa uerba lięc ex nomine Dauid,& ſiluerunt. Reſpondẽs aũt Nabal pueris Dauid, ait: Quis eſt Da uid:& quis eſt filius Iſai: Hodie increue- rũt ſerui qui fugiãt dños ſuos. Tollã ergo panes meos,& aquas meas,& carnes pe coru, quę occidi tonſorib. meis,& dabo uiris quos neſcio unde ſint: R egreſsi ſunt ita; puexi Pauid per uiã ſuã,& reuerſ . nene⸗ Regum I. imittit ſuum, Fdimittet Jeũ in uia bona: Sed dũs uenerũt& annunciauerũt ei ola nerba, quę dixerat(Nabal.) Täc ait Dauidvpue ris ſuis, Accingat unuſquiſq; gladio iuo. Et aceincti ſunt ſinguli gladijs ſuis. accin ctusc; eſt& Dauid enſe ſuoꝛet ſecuti ſunt Dauid quaſi quadringenti uirt:porro qu⸗ centi remanſerũ t ad tarcinas. Abigail au tẽ uxori Nabal nunciauit unus de puerig ſuis, dicens: Ecce Dauid miſit nuncios de deſerio, ut benedicerent dño noſtro,&e auerſatus eſt eos, homines iſti boni ſatis fuerũt nobis,& non moleſti. nec quicq; aliquando perijt omni tẽpore, quo fuimꝰ conuerſati cũ eis in deſerto. pro mnuo e- rant nobis tam in nocte qᷓ; in die, omnib. diebus quibus pauimus apud eos greges. Quamobrẽ confy dera& recogita, quid facias:qm̃ completa eſt malitia aduerſum uirũ tuũ,& aduerſus domũ tuam,& ipſe eſt flliꝰ Belial, ita ut nemo pobsit ei loqui. Feſtinauit igitur Abigail,& tulit ducen- tos panes,& duos uiresumi, et quinq; a- rietes coctos,& quinq; ſata polẽtę,& c tum ligaturas uuę paſſę,& ducẽtas mal- ſas caricarũ,& impoſuit ſuper aſinos, di- xitq́; pueris ſuis, Pręcedite me,(&)ec- ce, ego poſt tergũ ſequar uos. uiro autem ſuo Nabal non indicauit. Cũ ergo aſcen diſſet aſinũ,& deſcenderet ad radicẽ mõ tis, Dauid& uiri eius deſcendebãt in oc curſum eius:qnibꝰ& illa occurrit. Et ait Dauid: Vere fruſtra ſeruaui omnia, quę huius erãt in deſerto, et nõ pexijt quicq́; de cunctis quę ad eũ pertinebant:& red- didit mihi malã pro bono. Hęc faciat de- us inimicis Dauid,& hæęc addat, ſi reli- quero de omnibus quę ad ipſum pertinẽt uſq; mane, ming entè ad parietẽ. Cũ autẽ uidiſſet Abigail Dauid, feſtinauit,& de⸗ ſcendit de aſmo,& procidit corã Dauid ſuper faciem ſuã,& adorauit ſuper terrã, & cecidit ad pedes eius.& dixit: In me ſit dñe mi hęc iniquitas: loquat᷑ obſecro ancilla tua in auribus tuis,& audi uerba famulę tuę. Ne ponat oro dñs meus ren cor ſua ſuper uirum iſtum iniquum Na- bal: qm̃ ſecundum nomen ſuum ſtultus eſt,& ſtultitia eſt cum eo: ego aũt ancilla G tua non uidi pueros tuos diñe mi, quos mi E ſiſti. Nunc ergo dñe mi uiuit dñs.& ui uit anima tua, qui prohibuit te, ne ueni- res in ſanguinem,& ſaluauit manũ tuam tibi:& nũc fiant ſicut Nabal inimici tui. & qui quęrunt dñomeo malã. Quapeo. pte (wa alke gtbam rkrettuemi wef g aKubiputun 1 1 p 8 1 uamerenr. ibdocd qni V laitwialbt f1sles Wiwt A mormüdelect 8 a eue 46 odenadüng Hrue Aloq thagrüdtm a ſinlcbuoniſe buhmned a 1 aatNibal i a. vt Kendt eeeheawelt lin deo'dies 4 van'eOn* rüdalat 3e alcuſamd äſemätr Kin Nädil Nagod A nntümwen/ mgaiph näten Rüuaal 2 nunc„A d G. walu n den 3n Ste essdie A ducg 2 dih daund dee omo cent kin a bi Ke rtaüdd dK üsd Wemnun deen Dakdan oue uerfa 1 lcenn— 4 fuerütſ 2n mnnd d ü ees aliqua Gani e chuut umthan 0 rant nc nähada, Tat tedas Aumlü & denn 22 kmim lne un S Sdn il⸗ eſtHi** kcanin e ui wpen S ümuhe el⸗ net zunsznig bscun* nalh din wyxdülipean de⸗ xirch 4 xXuq; g bhan de ce ego a K ccnn u, ſuo N rnanuae NA zer dui Gi n“ diſſet d..ſ bead , tis, Dau S ehs 6 u. dusdeen 4 um e e'ilacrmn ti Dauid; p 9 D 1 mn a lemim us be noanimn u Rürn a düpartuün 4 itm dan n denalhru ¹ us mnim X, Khrati is quero: fhen 5 qvero mns realpian U f 1 4. ml n müädgmüi 4 uiciſer 1aui ſttraas 8 ſcendit*1 L nerütarn do ſuperfa arkalrüri 8:& ceci Ksseiw then 7 lrGhet a gui bgi 0 ancilat u bunb dat 1. famult. mMtenharr x cor ſuũ milun ijee 8 bal:qũ a n umma ne a ect& ſh a R runotrün „ ea non un Snoschene 0 Giſti. Nuf iemluui e vitanin a toneitn d resin lu aiclwün e eibin a athäbirn 4&niq wummvaü 2 Dauid ter ſuſcip ion antlit ancilla tua tibi dñ ris, qui ſequ uitatem famulę tuę: faciens enim qñs tibi do meo domum fidelem. quia relia dñi dñe mi tu preliaris: mal o non inueniatur in te om nibus uit tuę. Si em̃ ſurrexerit a & mo perſequens te, Tuel-⁰ tuam, erit anima dqñi mei cuſto in faciculo uiuentium, apud dñm rittibi hoc in ſngultum,& cordis cñio meo, quod effuderis fangui- ſcen nem innorxium aut ipſe teu cum benefeceris dñs dño meo,& recor- qaberis ancillę tuę,)& tu benefacies ei. F Etait Dauid ad Abigail, Benedictus dñs deus Ifraẽl, qui ſum meum& benedictum eloquium tuũ, & benedicta tu, quę prohibuiſti me ho- die, ne irem ad ſan guinem,& ulciſcerer me manu mea. Alioquin uiuit dñs deus Iſ ad locũ u ratl, qui prohibuit me ne malum tibimiſi cito ueniſſes in occurſum mihi, non remanſiſſet Nabaluſq; tinam mingens adparietem Suſcepit ex⸗ go Dauid de manu eius o ten, raui faciem tuam. V enit Xaut ad Nabal,& ecce er mortuꝰ eſt. Quod cũ audiſſet Dauid mor. Regum l. Laul 108 benedictionem hanc, quam rem.(Ml? confurgens adoranit prona in 3meo:et da pue terrã,& ait, Ecce famuia tua ſit in ancſl- ũtur te dũm meum. Aufer ini lam, ut lauet pedes ſeruorũ dñi mei. Et fe laciet ſtinauit,& ſurrexit Abigalt,& aſcendit ſuper aſinũ,& quinq; puellę ierunt cum itia ex⸗ ea pediſſequę eius,& ſecuta eſt nuncios diebus Dauid,& faca eſt illi uxor. Sed& Achi ſiquando ho/ noam accepii Danid de lezrael,& fuit XuelJquerens animam utrach ucor eius. Saul aũt dedit Michot dita, quaſi filiamſuam uxerè Dauid(alij uiro) Phal geum ti, fllio L ais, qui erat de Gallim. rro inimicorũ tuorum anima ro ¶ Dauid abrlulit Sauli ſcyphum& uum unu. quaſi in impetu et circulo fundę. lanceam. Cap. XXI I. Oum ergo fecerit drs tibi dño meo om⸗ ¶T uenerunt Ziphei ad Saul in Ga- nia(hec) quę locutus eſt bona de te.& baa, dicentes: Ecce, Dauid abſcondi- conſbtuerit te ducem ſuper Ifracl. non e⸗ tus eſt in colle Hacliila, †quę] eſt ex ad- qul. in ſcrupulũ uerſo ſolitudinis. Et ſurrexit Saui,& de- dit in deſertũ Ziph.& cũ eo tria mil Itus fueris:& lia uirorũ de electis Iſracl, ut quęreret Da uid in deſerto Ziph. Et caſtrametatus eſt Saul in Gabaa Hachila, qug erat ex ad- uerſo ſolitudinis in uia: Dauid aũt habita miſi hodie te in occur/ bat in deſerto · Videns aũt quod ueniſſet Saul poſt ſe in deſertum, miſit explorato- res,& didicit quod(iuc)uenifſet certiſ⸗ ſime. Et ſurrexit Dauid(clam)& uenit bi erat Saul: cumq; uidiſſet loæ facerem cũin quo dormiebat Saul,& Abner filius Ner, princeps militię eius& Saulẽ dor. ad lucẽ matu mientt in tentorio,& reliquũ uulgus per circuitũ eius, ait Dauid ad Achimeleckh mnia quę attule Hethęũ,& Abiſai flliũ Saruię fratrẽ Io⸗ rat ei, dixitq; ei, Vade pacifice in domũ ab, dicens: Quis deſcendet mecũ ad Saui tuam, ecce andini uecem tuam,& hono- in caſtra: Dixiiq; Abiſai, Ego deſcendã 8] Abigail tecũ. Venerunt ergo Dauid& Abiſai ad at ei conuiuiũ in do popul nocte,& inuenerunt Saul iacen⸗- mo eius quaſi conuiuiũ regis,& cor Na tẽ?& dormientè in tentorio, et haſtã ſiꝛcã bal iucundum, erat em non indicauit ei uerbũ puſillũ aut gran- pulũ dormientes in circuitu eius. Dixi q; de uſq; mane.Diluculo aũt cum digeſsiſ⸗ Abiſai ad Dauid:Conclaſit deus inimicũ ſet uinã Nabal, indicauit ei uxor ſua uer tuũ hodie in manus tiias:nũc ergo perfo- ba hec,& emortuũ eſt cor eius intrinſe⸗ diã eũ lancea in terra ſemel,& ſecundo cus,& factus eſt quaſi lapis. Cq; pertrã opus nõ erit. Bt diæit Dauid ad Abiſai. iſlent decẽ dies, percuſsit dñs Nabal,& Ne inter ficias eũ: quis em̃ extendet ma- nũ ſuã in Chriſtã dni.& innocẽs erit: Et tuũ Nabal. alt. Benedictus dis, qui uindi dixit Dauid, Viuit dis, quia niſi dñs pex cauit cauſam opprobrij mei de manu Na cufſerit eũ, aut dies eius uenerit ut moria⸗ bal,& ſernũ ſuũ cuſtodiuit à malo,& ma tur, aut in preliũ deſcendens perierit, pro litiam Nabal reddidit dñs in caput eius. pitius ſit mihi dñs ne extendã manũ meĩ Miſtt ergo Dauid,& locutus eſt ad Abi, in Chriſtũ dñi. nunc igitur tolle haſtam⸗ gail, ut ſumeret eã Gbi in uxorẽ. Et uene que eſt ad caput eius,& ſcyphũ aquę,& runt pueri Dauid ad Abigail in Oarmee abeamus. Tulit igitur Dauid naſtã et ſcy um,& locuti ſunt ad eã, dicentes, Dauid phũ aquę, qui erat ad caputr eius Jet abie mlt nos ad te, ut accipiat te ſibi in uxo⸗- rũt:& non erat qiſquam qui uideret,& rem intel⸗ Febrius nimis,& in terra ad caput eius: Abner aũt& po- 4 3„. “ 2— —ᷓJ 08ſſſͤͤſſ— 5 . quia D Et nunc nõ effundat᷑ ſanguis meus in ter ra coram dño: quia egreflus eſt rex Iſraẽ In quẽ irrui Dauid ultra tibi malefaciã, rit anima mea in oculis tuis hodie:appa- ret em̃ quod ſtulte egerim,& ignoraue- rim mul a nimis. Et reſpondens Dauid, ait, Ecce haſta regis, ranſeat unus de retribuat eris regis,& tollat eam. Dñs a et] unicuiq; ſecundũ iuſtitiã ſuã& ſidẽ: tradidi em̃ te dñs hodie in manũ me et nolui extendere manũ meã in Chriſtum(Jaaal Lelo petitus, iubet ſuſcitari Sa- dmi. Et ſicut magnificata eſt anima tua hodie in oculis meis, ſic magn ficetur a⸗ FActum eſt aũt in diebus iſlis, congre⸗A nima mea in oculis dmi,& liberet me de Oomni anguſtia. Ait ergo Saul ad Dauid, Bũdictꝰ tu fili mi Dauid:& ꝗdẽ faciẽs fa- cies,& potẽs poteris. Abijt aũt Dauidĩ uiã ſuã,& Saul reuerſus eſt in locũ ſuum. ¶ Fugit Dauid cum domo ſua ad r Dincidam una die in manus Saul, nõne me⸗ Regum I. imtelligeret,& euigilaret, ſed omnes dor melius eſt ut fugiã, miebant, quia ſopor dñi irruerat ſuper liſtinorũ, Fut Ideſperet Saul„Ceſſetq; me eos. Cumq; tranſiſſer Dauid ex aduerſo, quęrere in cunctis finibus Iſra e, fugiam & ſtetiſſet in uertice momis de longe, et ergo manus eius. Et furrexxit Dauid,& eſſet grande interuallũ inter eos, clama⸗- abi jt ipſe,& ſexcenti uiri cum eo, ad A⸗ unt Dauid ad populũ,& ad Abner fllium chis filrã Maoch regẽ Geih. Et habita- Der, dicens: Nonne repondebis Abner: uit Dauid cũ Achis in Gerh, ipſe& ꝓui Q Btreſpondens Abner, ait, Quis es tu qui ri euus,& domus eius,&& duę uxores clamas,& inquietas regẽ: Et ait Dauid eius, Achinoam& lezrabélitis,& Abiga ad Abner, Nunquid nòô uir tu es:et quis iluxor Nabal Carmelitis. Et nũ œlatũ eſt alius ſimilis tui in Iſraẽl: quare ergo non Sauii quod fugiſet Dauid in Geth, et nõ cuſtodiſti dñm tuũ regẽ:ingreſſus eſt em addidit ultra quęrere eum. Dixit aũt Da- unus de turba ut interficeret regem dñm uid ad Achi tuũ. Non eſt bonũ hoc quod feciſti:uiuit tuis, detur m dñs qm̃ fllij mortis eſtis uos, quia nõ cu⸗ nis huii ſtodiſtis dñm ueſtrum Chriſtũ dñi. Nunc uus tuu 8, 8i inueni gratiã in oculis ni locus in una urbiũ regio/ u. ut habitẽ ibi:cur em̃ manet ſet s in ciuitate regis tecũ: Dedit ita⸗ ergo uide ubi ſit haſta regis, et ubi ſit ſcy que ei Achis in die ilia Siceleg: propter phus aquę, qui erat ad caput eius. Cogno quã cauſam facta eſt 5 lceleg regũ luda, uit aũt Saul uoc? Dauid,& dixit, Nun⸗ quid uox hęc tua fili mi Dauid. Et ait Da rum, quibu uſq; in diem hanc. Fuit aũt numerus die⸗ s habitauit Dauid in regione uid: Vox mea dñe mi rexc. Et ait, Quam Phuliſtinorũ quatuor menſiũ. Btaicẽdir ob cauſam dũs meus perſequitur ſeruum Dauid,& uiri eius,& agebant prędas de ſuũt Quid feci aut quod eſt malũ in ma⸗ Geſſirri,& de Gezri,& de Amalecuis: nu mea: Nunc ergo audi oro dñe mi rex hi enim pagi habitabantur in terra anti- uerba ſerui tui.8i dñs incitat te aduerſum quitus, eunt me, odoret ſacrficiũ. ſi autẽ fiij nominũ, pti. Et per ibus Sur uſq; ad terrã Mgy- cutiebat Dauid omns terram maledicti ſunt in conſpectu dñi, qui Jeie illorũ, nec relinquebat uiuentẽ uirũ et mu cerunt me hodie, ut nõ habitè in hęredi- tate dñi, dicentes: Vade ſerui dijs alients. lierẽ:tollensq; oues,& boues,& aſinos, & camelos,& ueſtes, reuertebatur, et ue niebat ad Achis. Dicebat autè ei Achis, D ſti hodie: Reſpondebat Da- ut quęrat pulicẽ unum, ſicut perſequitur uid, Contra meridi? ludę,& contra me- perdix in montibus. Et ait Saul, Pecca⸗- ridiem lerameel, & contra meridiem Ce uij, reuertere fili mi Dauid. Nequaq́; emm ni. Virum& mulierem non uiuifcahat Achis. Cap. XXYII. T ait Dauid in corde ſuo, aliquando tuus eſt, planꝛxiiq; eum oms Iſrael,& ſe eo quod preciofa fue Dauid, nec adducebat in Geth, dicens: Ne forte loquamtur aduerſum nos. Hęc fe cit Dauid,& hoc erat decretum ill om- nibus diebus, quibus habitauit in regio- pu⸗ ne Philiſtinorum. Credidit ergo Achis ũt Preirihu Dauid, dicens: Multa mala Ooperatus eſt contra populum ſuum Iiraél, erit igitur mihi ſeruus ſempiternus. muelem. Cap. XXVIII- gauerüt Philiſtijm agmina ſua, ut F⸗ pararentur ad bellum contra Ifracl, dixit que Achis ad Dauid: Sciens nuncſcito, qf̃ũ mecũ egredieris in caſtris tu& uiri tui Dneitq; Dauid ad Achis, Nũcſcies em qu facturus eſt ſeruus tuus. It ait Achis ad Dauid: Et ego cuſtodẽ capitis meipo- nam te cunctis diebus. amuel aũt mor & ſaluer in terra Phi B uir Dauii Gn datene clwbe V tiſbind brüesgluauteld dalsucim wn Rameole 1 miwa rnild taen enmäen uoce 5 äümaief leäcce 1 Ecleno 3 Pnrewdetena neelt occ 2 din äͤces:n eheucßm en Mcäniſer O Eühmimn 2 muhtmälerd nreagmd ti dätimielutzer d tanererop àadeos) d d. ſ ta ſeratt 9 te phücin a klasetbin a. tn uginman a 1 Kwinculer 1 ligilſteamJ endedme cü faliamulät Rlenuwekti 1 iriuidem mieDi V üeg ec a tückeca Sup.zà hähit Ahmmaph pelie⸗ Dhul. Alm unda eaeandn Ulun 116 1 1 8 t us, g e wuige eu nis ha 2 wdctainungn lunc ee idlen. Uus duj—³₰ρ g bnän alcy qucei 2 enegänai gno e leiag 8 c a döae un⸗ uſg 3 Gaane Da rum, h etäna am Phuh 4 diauiulgn um Dah a ureni u, Gcün 2 üin dex hicn iältm 1 1 9f um quitus, in uimndm 4 nü, pu. Ba. uchuni eie* 9 4 De and di⸗ lerẽ: 2 Aad 88., Ac Reltwaän a1 hä dumnaut dur uiCa Than 2 nae lülui,Aor 2— r Kennend 5— 2 1 D lanm mui ue Daud accbatinCal 2 Nefort aduerimm e⸗ citDault e erncanni 1. mbusd 42 IlDus d l hen... 8„. 5 alatlae. 44,d ſuam interra,& adorauit. Diocit autem eo quicq; mali ex dte qua transfugit ad u, ne Philt er.(dültagl du Daund dr üilamipin à: contra e ſuun länäan et mihiſen ems. (Lcal WDlur ufitn a mM Kro. UIl DAau ndihulbh e 1 ganet jja wmi⸗ 1, panarent E uncom ti- „ Que Ach K ickSeun 1 Gũwecl run ct „ mu Da lallh ſi qugla e usnub Nead 2d Daud Modkcrzüben d mam tech e us ſralüt mn ckg n V 5 V Regum I. Saul 109 amatha urbe ſua. Et tui mecũ eritis:ſed& caſtra Iſraèl tradet D & hariolos de terra: dſs in manus Philiſtijm. Statimq; Saul Kmterfecit eos. qui pythones habebant cecidit porrectus in terrã: extimuerat em̃ in uentre. Congregatiq; ſunt Philiſtijm, xXuerbasamuelis,& robur nõ erat in eo. ualde & uenerunt& caſtrametati ſunt in Su- quia non comederat panem tota die illa.. namcongregauit aũt& Saul uniuerſum Ingreſſa eſt itaq; mulier illa ad Saul, x& uidit tt in Gelboe. Et uidit Saul(cõturbat“ em̃ erat ualde) dicitq; ad eu: Iſaët& uen Oe. 1 em ECrar. caſtra Philiſtijm,& timuit,& expauit Ecce obediuit ancilla tua uoct tuæ, cor eius nimis. Conſuloitq; dñm,& non poſui animã meã in manu mea:& audiui reſpondit ei, neq; pec ſomnia, neq; per ſa ſermones tuos, quos locutus es ad me. cerdotes, neque per prophetas- Dixitq; Nunc igitur audi& tu uocẽ ancillę tucg/«A,* B Saul feruis ſuis: Querite mihi mulierẽ ha& ponã coram te buccellam panis,uit co u dentem pythonem,& uadam ad eam,& medens conualeſcas, et poſsis iter agere. ſciſctabor per Mlam. Et dixerunt ſerui e- Qui renuit,& ait, Non comedam Coẽ. ius ad eum, Eſt multer pyihond habens, gerunt aũt eum ſerui ſui& mulier,& tã- in Bndor. Mutauit ergo habitũ ſuum, ue dem audita uoce eorũ ſurrexit de terra⸗ ſtitusq; eſt alijs neſtimentis, et abijtipſe,& ſedit ſuper lectum. Multer autem illa & duo uiri cum eo, ueneruntq; ad mulie habebat uitulum paſcualem in domo,& rem nocte,& ait illi, Diuina miht in py- feſtinauit,& occidit eum:tollensq́; fari- thone,& ſuſcira mihi qu? dixero tibi. Et nam, miſcuit eam,& coxit azyma,& po ait mulier ad eũ: Ecce tu noſti quanta fe- ſuit ante Saul,& ante ſeruos eius. ui cũ cerit Saul,& quomodo eraſerit magos, comediſſent, ſurrexerunt& ambulaueæ & hariolos de terra, quare ergo inſica- runt per totam noctem iliam. ris anime meę, ut occidar: Etiurauit ei ¶ Dauid eijcitur de exercitu Phili- saul in Gio, dicens: Viuit dñs, quia non ſujm.(ap. XXIX. cueniet tibi quicq́; mali propier hanc rẽ.(QOuieata ſunt ergo Philiſtijm uni Dixuq; ei mulier: Quem ſuſcitabo tibi: ueria agmina in Aphec: ſed& Ifrael ui ait, Samuelem mihi ſuſcita. Qum au- caſtrametatus eſt ſuper fontẽ qui erat in tem uidiſſet mulier Samuelé, exclamauit lezraci. Et ſatrapę quidem Phuliftijm in uoce magna,& dixit ad Saul: Quare im cendebant in centurijs& millibus: Da- poſuiſti mihi:iu es enim Saul. Dmxitq́; ei uid aũt& uiri eius erant in nouiſsimo a- rex: Noli timere: quid uidiſti: Et air mu gmine cum Achis. Dix erũ iq; principes eum lier ad Saul, deos) uidi aſcendẽtes de ter Philiſtijm ad Achis. Quid ſibi uolũt He C ma. Dixitq; ei, Qualis eſt forma eius: bręiiſti: Et ait Achis ad principes Phi- Que ait, Vir ſenex aſcendit,& ipſe ami miſtijm: Nunquid ignoratis Dauid, qui fu dus eſt pallo. Etintellexit Saul quod sa it ſeruus Saul regis Ifraci,& eſt apud me muel eſſet,& incunauit ſe ſuper faciem multis diebus uel annis:& non innem in Dauid elierunt eum in R Saulabſtulit magos samuel ad Saul: Quare inquietaſti me ut me, uſq; ad diem hanc. Irati ſimt autẽ ad⸗ ſuſcitarer: Et ait Saul: Coarctor nimisꝛſi⸗ uerſus eum principes Philiſtijm,& dmxe quidem Philiſtijm pugnãt aduerſum me, runt ei, Reuertatur uir,& ſedeat in lo⸗ 1. Par. 12. d & deus receſsit à me,& exaudire meno co ſuo, in quo conſtiturſti eum:& nõ de/ muit, neq; inmanu prophetarũ, neq; per ſcendat nobiſcũ in pręlium, ne fat nobis ſomnia:uocaui ergo te,ut oſtenderes mi⸗ aduerſarius, cum pręliari cœperimꝰ: quo hi quid faciam. t ait Samuel: Quid m- modo em̃aliter poterit placare dñm ſuũ, tetrogas me, cũ diis receſſerità te,& trä, niſl in capitibus noſtris. Non'ne iſte eſt C ſeerit ad emulũ tuũ. Faciet em̃ tibi dñs.ſi- Dauid cui cantabant in chorts, dicentes: gup; f᷑ cut locutus eſt in manumea,& ſcindet Percußsit Saul in millibus ſuis,& Dauid regnũ tuũ de manu tua,& dabit illud ꝓ- in decem millihus ſuis. Vocauit ergo A- ximo tuo Dauid: quia non obediſti uoci chis Dauid,& ait ei: Viuit dſis quia re- dſii, neq́; feciſti iram furoris eius in Ama us es tu,& bonus in conſpectu meo:& jec idcirco quod pateris. fecit tibi qüs ho exitus tuus,& introitus tuus mecã eſt in dic. Et dabit tibi dũs etiam Iſraèl tecum caſtris. Et non inueni in te quicq́; mali, enim in manus Philiſtijm: cras aũt tu& filij ex die qua ueniſti ad me, uſq; in diẽ hãc: nri ſed Dauid Regum I. 1 ſed ſatrapis non places. Reuertere ergo, ſubſtiterant enim ducenti, qui ad Achis, Quid enim feci,& quid inue- adduxerunt eum ad niſti in me ſeruo tuo à die, qua fui in con panem ut comederet,& b locutus eſt ad Dauid, Scio quia bonus es tus eſt: non enim comeder aſcenderunt in lezrahel. Saul laſsi tran⸗ & uade in pace,& non offendas oculos ſire non Poterant terrentem Beſor. Et in D ſatraparum Phnliſtijm. Dixitq; Dauid uenerunt uirum Mgyptium in agro,& Dauid:dederunti ei lberet aquam, ſpectu tuo uſq; in diem hanc, ut non ue⸗ ſed& fragmen maſſę caricarum, du- niam,& pugnem contra inimicos domi- as ligaturas uuę paſſę. Qui cum comediſ- ni mei regis: Reſpondens autem Achis, ſet, reuerſus eſt ſ Piritus eius,& refocilla- at panem neq; tu in oculis meisſicut angelꝰ dei:ſed prin biberat aquam, tribus diebus& tribus Mendat cipes Philiſtinorum dixerunt, Non a- noctibus. Dixi titaq; ei Dauid„Cuius es ſcendet)nobiſcum in pręlium. Igitur con tu, uel unde:& quo pergis: Qui ait, Pa- furge mane, tu& ſerui dñi tui, qui nene- er Æ. gyptius ego ſum, ſeruus uiri Ama, runt tecum:& cum de noctte ſurrexceritis, lecitę:dereliquit autẽ me dñs meus, quta & coperit diluceſcere, pergite, Surrexit LSrotare cœpi mudiuſtertius. Siquidem itaq; de nocte Dauid ipſe& uiri eius, ut nios erupimus ad auſtralem plagam Cexe proficiſcerentur mane,& reuerterentur thi,& coutra ludam,& ad meridiem Ca ad terram Philiſtijm. Philiſtijm autem leb,& Siceleg ſuccẽdimus igni. Dixitq; ei Dauid: Potes me ducere ad cuneum i- ¶ Dauiid abductam familiam recuperat ſtum: Qui ait, lura mihi per deum, quod bortibus trucidatis.(ap. XXX. non occidas me,& non trades me in ma D A1( vmqh uemiſſent Dauid et uiri eius in nus dñi mei,& ego ducam te ad cuneum Siceleg die tertia, Amalecitę impetũ iſtum. Et iurauit ei Dauid. Qui cum qͥu- fecerant ex parte auſtrali in Siceleg,& xiſſet eum, ecce illi diſ cumbebant ſuper pereuſſerant Siceleg,& ſuccenderant eã faciem uni uerſę terrę comedentes& bi⸗ igni. Et captiuas duxerãt mulieres ex ea, hentes,& quaſi feſtum celebrantes diẽ, à minimo uſq; ad magnum,& non inter pro cunda præda& ſpolijs quę cepe- fecerant quenquam, ſed ſecum duxerãt, rant de terra Philiſtijm,& de terra luda. ue pere uſq; ad iſſet Dauid& uiri eius ad ciuitatem,& ueſperam alterius diei,& non euaſit ex inueniſſent eam ſuccenſam igni,& uxo- eis quiſcquam, niſi tantum quadringẽti ui- res ſuas,& filios ſuos,& filias dudas eſſe ri adoleſcentes, qui aſcẽderant camelos, captiuas, leuauerunt Dauid& populus& fugerant. Rruit ergo Dauid omnia q R&” pergebant itinere ſio. Cum ergo ue- Et percuſssit eos Dauidà qui erat cñ eo, uoces ſuas,& planxeerũt, tulerant Amalecitę,& duas uxor es ſuas donec defſicerent in eis lachrymę. Siqui, eruit. Nec defuit X quiſcquam Jà paruo uſ- quic; dem& duę uxores Dauid captiuę ductę 3 kuerant, Achinoam Iezrahelites,& Abi- gaibuxor Nabab Carmeli. Et contriſta mniar tus eſt Dauid ualde: uolebat enim eum po greges& armenta,& minauit ant que ad magnum, tam de fflijs quam de f liabus,& de ſpolijs,& quę rapuerant, o- eduxit Dauid. Et tulit uniuerſos efaci⸗ Pulus lapidare, quia amara erat anima u- em ſiram. dixeruntq, Hęc eſt pręda Da- niuſcuiuſe uiri ſuper fllijs ſuis,& filiab. uid. Venit autem Dauid ad ducentos ui- Confortatus eſt autem Dauid in dño deo ros, qui laſsi ſubſtiterant, nec ſequi ſuo. Etait ad Abiathar ſacerdotem filiũ rant Dauid,& reſidere eOs iuſſerat Achimelech, Applica ad me Ephod. Et rente Beſor, qui egreßi ſunt obuiam Da- applicauit Abiathar Ephod ad Dauid, & conſuluit Dauid dũm, dicens: Perſe- quar latrunculos hos,& comprehendam Sos, an non: dixitq; ei diũs, Perſequere: abſc; dubio enim comprehendes ecs,& dixit, Secuties prędam. Abijt ergo Dauid ſpſe dabi & lexcenti uiri qui erant cumm eo,& ue- nerunt uſ; ad torrentem Beſor: C auidem ſubſtiterunt. Perſecutus Dauid pſe& quadtungeuti uiti cum eo. tres meiadde his qug ttadidit nobis d ſub⸗ uid,& populo qui erat cum eo. Ac Quia non uenerunt nobiſcin &x lalsi filij, quos cum acceperint, recedant — pote/ in tor cedẽs autem Dauid ad populũ, ſalutauit eos pa cilice. Reſpondensq́; omnis uir pegimus et iniquus de uiris qui ierant cum Dauid, u, nõ mus ei qucquam de pręda, quam e- ruimus, ſed ſufficiat unicuiq; uxor ſua et .Di⸗ eſt autẽ xit autem Dauid, Non ſic facietis, fra- omf⸗* AE —--—— dupRqumt“ atiterpquin Ialdhlose a uwh Abine r gade nmreſotelenla a vestanmelll in mnteyinern mzätnplit. ruslper er a thctis lie a. demieimn ee Armaseten dianes. weümnlertr alnm üt Aulmettans inltan, wlijen. Akigenn. iauenm. emph.. boeima 2* meesinn. cat 8 2 V 1 A canh ſuces eih 4 rieg der. SWe, t Dera ſtumt ta ebena non amlid uus im Kranah peri iimn lmri & xi S. taldul 3*& Xcllſc ereiiii 9 intta facicd a dolewdce X-, den 2* renr omäne m. dietmt nter pro g 1 erdt, rant e un due, Ptp anuin n.& ueſgg e a i dnn co., Cs wümm —„ ag ee uiäimne dalus G iug ir arutegehrit aüt, tlers Pg t 4 eu ¹ S ttbaulqanim uet que a antmeehla Abi' laboh. lisen riſta mninf a ruiil. Ntuta npo gtego e. Anim mu em ld m Krn. ab. uid. ann Duuüulta deo 10,9 ee üerm nin rü ram esderetwätr LEt rente egrüünt aid, ud,& ee ulenanad erſe, anem ta peplläſtann dm cfce. 1e Pmpmui ere: etiniq gpiesnn. „& dixit ui uenemn pie dadim 2 amämän ue, mimut 1. nanahan ali flj 3 An chaitm auté xit aul. Naſcin co, tem 5 3 hu 0d⸗ aarama inr Rama:]J& qui Dauid nas,& cuſtodi mo,& qut in Rachal uĩt nos,& dedit latruncu- ſos, qui eruperãt aduerſum nos in manus noſtras, nec audiet uos quiſquã ſuper ſer mone hoc. Jaa enim pars erit deſcen-/ dentis ad prelium.& remanentis ad ſar/ cinas,& ſimuliter diuident. Et factum eſt hoc ex die illa,& deinceps conſtitutum & pręfinitum quaſi lex in Iſrael uſq; in dem hanc. Venit ergo Dauid in Sice/ leg.& miſit dona de pręda ſenioribus Iu daproximis ſuis, dicens: Accipite bene/ q́; uiri Iabes Galaad, et cõbuſſerãt ear dictionem de pręda noſtium dñi:His qui ni,& t erant in Bechel, et qui in Ramoth adme more! nidiem,& qui in Gether,& qui in Aro/ er,& qui in Sephamoth,& qui in Eſtha „& qui inurbibus lerameel,& qui in urbibus Ceni,&æ qui in lacu Aſan, et qui in Auhach, et qui in Hebron: et reliquts qui Regum I. erant in his locis, in quibus commoratus zuerat Dauid& uiri eius. ¶ Saul cuam ſuis in prælio occum/ . bit. Cap. XXNXI. Piüuitiim autem pugnabant aduerſum A P' Iſrzal:& fugerunt uiri Iſraẽlante fa- Panoà cjem Philiſtijm,& ceciderunt interfecti ruit h in monte Gelboe. Irrueruntq; Philiſtijm ſciſſa, in Saul& in filios eius,& percuſſerunt uenit cuitũ, ut annunciare & in populis. Et poſuerunt arma eius in D „corpus uero eius ſuſpen- Bethfan. Quod cü au⸗ 2. Reg. a.à labes Galaad, quęcũ que fecerant Pmiliſtijm Saul, furrexerũt ſgimi,& ambulauerunt tota Saul, et cadaue uenerũt tẽplo Aſtaroth derunt in muro diſſent habitatores Oẽs uiri forti node,& tulerũt cadauer ra flliorũ eius de muro Bethſan, 110 gum dicimus. IrundaAt. Cap. I. & miſerunt in terrã Philiſtindrũ per cir⸗ t᷑ in tẽplo idolorũ t, ſuorum ig ibt ulerũt oſſa eorũ,& ſepelierũt ĩ ne abes, et ieiunauerũt ſeptẽ diebus. Secundus liber Samuelis, quem nos ſecũdũ Re, ¶ Dauid nuncium morti⸗ Fatal 05⸗ Actum eſt aũt poſiq; mor⸗ A muus eſt Saul, ut Dauid re- uerteretur à cede Amalech, c maneret in Siceleg duos dies, in die aũt tertia appa- omo ueniẽs de caſtris Saul ueſte cõ & puluere conſperſus caput,& ut ad Dauid, cecidit ſuper taciè ſuam, lonathan& Abinadab& Melchiſua fi& adorauit. Discitq; ad eũ Dauid, vnde lios Saul, totumq́; pon eſtin Saul:& conſecuti ſunt eumu gittarij,& uulneratus eſt uenemẽter à ſa gittarijs. Dixit q; Saul ad armigetum ſu um: Euagina gladium tuum, mene korte ueniant incircunci interficiant me illudentes mihi. Et noluit 5 armiger eis, fuerat em̃ nimio terrorè per- & percute multic tri ſa/ el fugi. E uerbum, Qui ait, Fugit popul orruẽtes ẽ popu ſi iſtt,&& Saul& lonathas fi Dixitq ciabat ei, Vnde ſcis quia mortuus ẽ ‿ dus pręlij uerſum uenis: Qui dicebat ad es:De caſtris lſta t drxit ad eũ Dauid: Quod eſt quod factum eſt: indica mimhi. us ex prelio,& lo monuui lunt: ſed lius eius interierſt. Dauid ad adoleſcentẽ qui nun- Saul territus.Attipuit itaq; S aul gladiũ ſuum, & irruit ſuper eum. Quod cũ uidiſſet ar⸗ & lonathas fllius eius: Et ait adoleſcens, qui nũciabat ei: Caſu ueni in montẽ Gel⸗ miger eius, uidelicet quod mortuus eſſet bo,& Saul incũbebat ſuper haſtã ſuã: Saul, irruit etiam ipſe ſuper gladium ſuũ, & mortuus eſt cum eo. Mortuus eſt er- go Saul,& tres filij eius,& armiger ilfi⸗ us,& uniuerſi uiri eius in die illa pariter- porro currus ei,& conuerſus poſt tergũ ſuũ, uidens; me uocauit. Qui cũã reſpõdiſſem, Adſum: diaxcit mihi, Quiſnã es tu: Et aio ad eum. et equites appropinquabãt uiri Videntes aũtFfllij lſratl qui exant trans G uallem et trans lordanem, quod fi uiri Iſaèlitę,& quod mortuus eiſet Saul, & tres filij eius reli querunt as,& fugerunt: uenerunic; Philiſtijm, et illũ habitauerunt ibi. Facta aũt die aitera, ue rat nerunt Philiſtijm ut expoliarent interfe- dos,& inuenerũt Saul& tres fllios eius illius,& iacentes in monte Gelboe. Et pręcide⸗ Apprehen rũt caput Saul,& expoliauerũt eũ zune. ſuaſci Auitates ſu- mea inme eſt. mgiſſent hi, Sta ſi rat in capite eius, dit, omnesq; uiri qui erãtcuũ Amalechites ego ſum. Et locutus eſt mi- per me,& interfice me: quoniã tenent me anguſtię,& adhuc tota anima Stansq; ſuper eum, occidi : ſciebam em̃ quod uiuere non pote- poſt rumam:& tuli diadema quod e/ et armillam de brachio. attuli ad te dominum meũ huc. dens autem Dauid ueſtimenta 1 ₰ 2 6. L 14 1* 4 v C Plal.:54. b arcum 4 planxerunt,& fleuerunt,& ieiunauerũt uq; ad ueſperam ſuper Saul,& ſuper lo- nathan filiũ eius,& ſuper populũ dñi,& ſuper domum Iſraẽl, eo quod corruiſſent gladio. Dixitq; Dauid ad uuenem, qui nunciauerat ei, Vnde es tu: Qui reſpon- dit, Filius hominis aduenę Amalecitę e- go ſum. Et ait ad eũ Dauid. Quare non timuiſti mittere manum tuam, ut occide- res Chriſtũ dñi: Vocansq; Dauid unum de pueris ſuis, ait, Accedens irrue in eũ. Quu percuſsit iliũ,& mortuus eſt. Et ait ad eum Dauid, Sanguis tuus ſuper caput tuuw:Tos em̃ tuum locutũ eſt aduerſumte, dicens. Ego interfeci Chriſtũ dñi. Plan- xit autem Dauid planctũ huiuſcemodi ſu per Saul,& ſuper Ionathan filiũ eius:(& pręcepit ut docerẽt fllios Iudarplanctã,) ſicut ſcriptã eſt in libro iuſſorũ. Et ait: Conſydera Iſraẽ pro his, qui mortui ſunt ſuper excelſa tua uulnerati. Inclyti, lſra- cl ſuper montes tuos interfecti ſunt: quo- A modo ceciderunt fortes: Nolite annun- ciare in Geth, neq; annuncietis in com- pitis Aſcalonis:ne forte lętentur fllię Phi liſtijm, ne exultent filię mcircumciſorũ. Montes Gelboe, nec ros, nec pluuia ue- niant ſuper uos, neq; ſint agri primitiarũ: quia ibi abiectus eſt clypeus tortium, cly peus Saul, quaſi non eſſet unctus oleo. A ſanguine interfectorum, ab adipe fortiũ, ſagitta lonathæ nunq́; redijt retrorſum, & gladius Saul non eſt reuerſus inants. Saul& Ionathas amabiles,& decori ual de in uita ſua, in morte quoq́; non ſunt di uiſi: aquilis uelociores, leomib. fortiores. Fuię Ifraẽl ſuper Saul flete, qui ueſtiebat uos coccino in delicijs, qui prębebat or- namenta aurea cultui ueſtro. Quomodo ceciderunt fortes in prelio? Ionathas in excelſis tuis occiſus eſt. Doleo ſuper te frater mi lonatha decore nimis,& ama- bilis ſuper amorem mulierum. Sicut ma⸗ ter unicum amat fllium ſuum, ita ego te di ligebam. Quomodo ceciderunt robuſti, & perierunt arma beilica: ¶ Dataid in régem luda ungitur,& na, ſchiur raui⸗ diſenfiointer do- mum Jaul& Daund. C—„. II. ISitur poſt hæc conſuluit Dauid dñm, dicens: Num aſcendam in und de cui- tatibus luda: Et ait dñs ad eum, Aſcẽde. Dixitq; Dauid, Quò aſcendam? Etre- ſpon- ſpondit ei,In Hebron. Aſcendit ergo Da uid,& duę uxores eius, Achinoam lez- rahelitis,& Abigail uxor Nabal Car⸗ meli:ſed& uiros qui erant cũ eo, duxit Dauid ſingulos cum domo ſua,& manſe- runt in oppidis Hebron. V enerũtq; ui 1.Mar ri Iuda,& unxerunt ibi Dauid, ut regna- ret ſuper domũ luda.ʒ Et nunciatum eſt.Rea Dauid, quod uiri labes Galaad ſepeliſſent Saul. Miſit ergo Dauid nuncios ad uiros Iabes Galaad, dixitq; ad eos, Benedidi uos à dño, qui feciſtis miſericordiam hãc dño ueſtro Saul,& ſepeliſtis eũ. Et nunc B retribuet uobis quidem dñs miſericordi- am& ueritatem, x& ego reddam grati am eo quod feciſtis uerbum iſtud. Con- fortentur manus ueſtrę,& eſtde fllij for⸗ titudiis: licet emm mortuus ſit dñs ueſter Saul, tamen me unxit domus Iuda in re- gem ſibi. Abner aũt filius Ner princeps exercitus Saul, tulit Isboſeth fillum Saul, & circunduxit eũ per Caſtra, regemq; conſtituit ſuper Galaad,& ſuper †Get- 4 ſed b ſuri,]& ſuper Iezrahel,& fuper Ephra- Aful- im,& ſuper Beniamm,& ſuper Iiraelu niuerſum Quadraginta annorumn erat li- boſeth fitius Saul, cum regnare cœpiffet ſuper Iſrael.& duobus annt regnauu:ſo la aũt domiis Iuda ſequebatur Dauid. Et fun numerus dierum, quos cõmoratus eſt Dauid, imperans in Hebron ſuper domũ Iuda, ſeptem annorũ,& ſeꝝ me nſium. E greffusch eſt Abner flius Ner,& pueri Isboeth fllij Saul de Caſtris in Gabaon. Porro loab filius Saruię,& pueri Dauid egretsi ſunt,& occurrerunt eis iuxta pi⸗ ſcmnam Gabaon. Et cum in unum conue niſſent, eregione ſederuni:hi in una patte piſcinę, et illi ex altera, dixuc; Abner ad Ioab, Surgant pueri,& ludant corã no- bis. Et reſpondit loab, Surgant: Surrexe runt ergo,& tranſierunt numero duode- cim de Bemamin, ex parte Isboſeth flij Saul.& duodecim de pueris Dauid. Ap- prehenſoq́; unuſquiſq; capite comparis ſui, deftxit gladium in latus contrarij,& ceciderunt ſimul. uocatumq́; eſt nomen illius, Ager robuſtorũ, in Gabaon. Etor tum eſt bellum durũ ſatis in die illa: fuga⸗ tusq; eſt Abner. et uiri Iſrael à pueris Da uid. Erant autem ibi tres fllij Saruię, Io- ab,& Abiſai,& Aſael: porro Aſael cur- ſor uelociſs imus fuit, quaſi unus de ca⸗ una Preis qugç morantur inſyluis. Pernue LA 3 ni 1 ſun inn d Urcitel adlnl Wch⸗ t. Relpen b Arcolken nütcpo — ₰½ 1—2 — — 4 uner bltem abcrrag guin adun wracierat merebdtctn Pe: ilcX hälugjen! chan.perunuſch Gäs aekreahert dber echuon.C Vdehapnadäbner — hße Ideen uidPertumn An euſcac n wenermemie ahlrEpeniduſe füt ogttperfeg a ubdetd l d ſapopulls a fen t nagole Nonab dorro V ſi Pgrexun a bi dguersDe nollact. dimn edenin mti gertte egum auerät, der lo⸗ ſi,& ulllem 2 n, Gul epon. dlte e⸗ tenon ceide⸗ unum„ meü. Etait aput um te, Phan-. odi lu X ſoutes en ünti Kia, tituc Bett che tant: Saul. e Alaluai tlunt gemg 3 tetmä lira⸗ exerg dha er utlüoidi 11 1 quo.&c 4 mnun⸗ condt 3„peran Om⸗* 4 Güwhn Phi in 4 anaaſan im e g w ümm K lorü. nuetſ. ag eähed aue, bolett n dutndn marä' ſuper N. taunnu a cly 5 unaimnng 9. A funm aoed 3 e ungsian d. A faum un. b 2 8 zucttne reliig it 2 uergiude I eCunc smieämn a xanerutahn I Etcan nux. dennreh in alen üang ue uen, Alina tleah upn — lenm une r wergrnelit tech Saul, eum depreslo. uitt, prehes&qpich qpno ſin deſs ee mminbucm na, cecideh abucramt Illus, At Arkrünnän. tum ell ³r Imſtsni dres. egreb , eda ſcmam tot⸗ nulſent odo piſcin Bin loab, 4 er te bis. Bt uma⸗ runt et m⸗ 12 m cim do de. ſor uel n dui glltm enſrlb Pal tre, ptes G Serr ufls, 00 dn i deſn deus Pauid hatur aũt Aſaèl Abner;,& non declina- uit ad dexterã perlequi Abner. oſt Qutreſpon Vade ad dexterã, ſtue ad ſiniſtram, porro tertius de adoleſcentibus, et lie Thoumat regis Noluit aũt Aſael o- Adonias, fllius Haggith,& quintus Sa- phatia, fllius Abithail. Sextus quoq; le- nel, & app le un tolle tibi ſpolia eius. Regum II. ſtior, domus aũt Saul decreſcens quoti- neq; adſiniſtram omittens die. Natiq; ſunt fliij Dauid in Hebron, 4. Par. 3.3 Reſpexit itaq; Abner fuitq́; prunogenitus 111 eius Amnon de A- tergũ ſuum,& att, Tu'ne es Aſael: chinoam lezrahelitide. Et poſt eũ Che- rehende unũ mittere, quin urgeret eum. Rurſumq́; lo- cutus eſt Abner ad Aſael, Recede& no nme ſequi, ne forte compellar contode⸗- in terram,& leuare non potero fa- in: er domũ Saul,& domũ Dauid. Abner re te ciem meam ad loab fratrem tu dire cusit ergo eñũ A gui ne,& transfodtt, dem cum illum quo ceciderat Aſael,& mor- propter uerba Isboſeth, aun: contempſit,& noluit declinare: per- loco:omnesq; qui tranſibant bner auerſa haſta in in Ata, ingreſſusq́; eſt & mortuus eſt in eo Isboſeth ad Abner: Quare ingreſſu per lo concubinã patris mei: Qui ratus nimis dit, Ego ſum. dixiiq́; ei Ab⸗ leab de Abigail uxote Nabal Carmelis Abſalom ſtluus Maacha, fi- Geſſur. Ouartus autẽ thraã de Egla uxore Dauid. Hij nati ſunt Dauidin Hebron. Cũ ergo eſſet pręlium ä. Qui au filius Ner regebat domũ Saul Fuerat au tem Sauli cõcubina nom ne Reipha, filta ad eã Abner. Dixitq; s es ad B Nunquid ca tuns erat. ſubſiſtebant. Perſequẽtibus au⸗ put cants ego ſum aduerſum ludam ho- t loab& Abiſat fugientẽ Abner, ſol oc die, quifecerim miſericordiã ſuper domũ cubuit:& uenerunt uſq; ad Collẽ aqugç- Saul patris tui,& ſuper fratres& proxi- ductus, qui eſt ex ad rösdeſerti in Gabaon. filij Beniamin ad Abn in unã cuneum, ſteterũ muli unius. Etexclamaui bnar ab,& ait, Num uſq; ad m*necio us mucro deſęuiet: an ignoras quo⸗ culoſa ſit deſperatio pulo, ut omittat perfequi fratres ſuos. ait loab:viuit ds, ſi locutus fuiſſes, ne r ecetsiſſet populus perſe quẽs fratrem ſuum. Inſonun ergo loab buccina,& ſte tit omnis exercitus, nec perſecuti ſunt ul- tra Iſrael, neq; iniere certamẽ. Abner au- tem& uiri eius abierunt per campeſtria ego faciam tecũ amicitias. ſed unam rem Moab- tota nocte iſla:& tranſierũt lor, peto àte, dicens: Nõ uidebis faciẽ meam danem.& luſtrara omni Bethoron, uene, anteq́; addirxceris mihi Micholfi:iã Saul⸗ runt ad aſtra. Porro loab reuerſus omiſ,& ſic uenies,& uidebis me. Milit aũt Da ſo Ahner, cõgregau fuerũt de pueris Dai ri, excepto Aſaele. Serui aũt Dauid per- cuſſerunt de Beniamin,& de uiris qui e- uerſo uallis,& ntine, mos eius.& non tradidi te in manus Da- Cõgregatiq; ſunt uid,& tu requiſiſti in me quod argueres er,& couglobati pro muliere hodie: Hec faciat dcus Ab- 5t in ſummitate tu⸗ ner,& hęc addat ei, niſi quomodo iura- ad lIo⸗ uit dns Dauid, ſic faciam cũ eout tranſ- nẽ tu⸗ ferati regnũ de domo Saul,& eieuetur Iperi thronus Dauid ſuper Iſraẽl,& ſuper lu- uſq; quò nõ dicis po dam, à Dan uſq; Berfabee. Et non potu- Et it reſpondere ei quicq́; quia metuebat il ma lum. Milit ergo Abner nuncios ad Da- uid in Hebron, proſe dicentes: Cutus eſt terra: Et ut loquerẽtur:Fac mecum ami- cuias,& ern manus mea tecũ,& reducã ad te uniuerſum Iſratl. Qui ait: Optime: it oẽm popuſ:G& de uid nuncios ad lsboſeth Hluũ Saul, dicẽs, nid decẽ& nouẽ ui⸗ Redde uxotẽ meã Michol, ſquã deſpon. Reg. 4.1 di mihi centũ preputijs Philiſtijm. Miſit ergo Isboſeth,& tulit eã à uirò ſuo Phal nitos rant cũ Abner trecẽtos ſexaginta&, qui tiel⸗filio L- ais. Sequebaturq́; eã uir ſuus, & mortur ſunt. Tulerũti Aſael,& ſepe plorãs uſq; Bahurim, lierunt eũ in ſepulchro patris ſui in Beih⸗ ner:Vade,& reuerrere. leh &ʒ uiri qui erant cum eo, et in ipſo crepu & dixit ad eũ ab Qui reuerſus eſt. em,& ambulauerunt tota nocie loab Sermonsè quoq́; intulit Abner ad ſenio/ ſculo peruenerunt in Hebron.. C Aner defcit à domo Satlad Dauid, uos. Nũc ergo facite, qm̃ dris locutus eſt Einterfiertur à Ioab.(ap. III. à F Acta eſt ergo longa concertatio inter uid ſaluabo populũ me domum Dauid,& inter domũ Saulis. Philiſtijm,& oĩm inimicorũ eius. Locu Dauid proſiciens,& ſempet ſeipſo robu- tus eſt aũt Abner etiam ad ſtor res Iſraẽl. dicens: Tam heri, q́; nudiuſter- tius quęrebatis Dauid, ut regnaret ſuper ad Dauid, dicens: In manu ſerui mei Da- lſrael de manu Benuiamin- Et 4 abijs „.Reg. 18. Dauid abijt, ut loqueretut ad Dauid in Hebron omnia, quę placuerant Iſracli& uniuer- ſo Beniamin. Venitq; ad Dauid in He/ bron cũ uiginti uiris,& fectt Danid Ab- ner& uiris eius, qui uenerant cũ eo, con uiuiũ. Ut dneit Abner ad Dauid, Surgã, ut congregẽ ad te dũm meũ regẽ omnẽ Iſraẽkb& ineã tecũ fodus,& imperes om nibus, ſicut deſyderat anima tua. Cum er go deduxiſſet Dauid Abner,& ille ifſet in pace, ſtatim pueri Dauid& Ioab ue- nerunt, ceſis latronibus, cũ pręda magna nimis. Abner aũt nõ erat cũ Dauid in He bron, quia iã dimiſerat eum,& profectus fuerat in pace. It Ioab,& omnis exer- citus qui erant cũ eo,poſtea uenerãt. Nũ ciatũ eſt itaq; loab à narrantibus, Venit Abner fllius Ner ad regt᷑, et dimiſit eum. & abijt in pace.Et ingreſſus eſt Ioab ad regè,& ait, Quid feciſti: Ecce uenit ab ner adte, quare dim ſiſti eũ,& abijt,& receſsit: ignoras Abnerfiliũ Ner, ꝗm̃ ad hoc uenit ad te. ut deciperet te,& ſciret exitũ tuũ,& introitũ tuũ,& noſſet om- nia quę agis: Egreſſus itaq; Ioab à Da- uid, miſit nuncios poſt Abner, et recuxcit eum à ciſterna Syra, ignorante Dauid. Cumq́; redijſſet Abner in Hebron, ſeor- ſum abdux it eũ Ioab ad mediũ portę, ut loqueretur ei in dolo,& percuſait illum ibi in inguine,& mortuus eſt in ultionẽ ſanguims Aſael fratris euts· Quod cũ au diſſet Dauid rẽ iã geſtã, ait: Mundus ego dũm ſum, et regnũ meũ apud deũ uſ ꝝ in ſem piternũ aſanguine Abner ſilij Ner, et ue niat ſuper caput loab,& ſuper omnẽ do- mũ patris eius, nec defloiat de domo Io- ab fluxũ ſeminis ſuſtinens,& leproſus, et tenens fuſum,& cadens gladio,& indi- gẽs pane. Igitur Ioab& Abiſai frater e- ius interfecerũt Abner, eo quod cecidiſ- ſet Aſael fratrẽ eorũ in Gabaon in pręlio. Dixit aũt Dauidad loab,& ad omnem populũ, qui erat cũ eo: Scindite ueſtimẽ- ta ueſtra,& accingimini ſaccis,& plan- gite ante exequias Abner. Porro rex Da uid ſequehatur feretrũ. Cũ q; ſepeliſſent Abner in Hebron, leuauit rex Dauid uo- cem ſuã,& fleuit ſuper tumulũ Abner:fle uit aũt& omnts populus. Plangẽsq́; rex G lugens Abner, ait: Nequaq́;, ut mori ſolent ignaunmortuus eſt Abner· Manus tue ligatę non ſum,& pedes tui non ſunt gõpedibus aggrauati: ed ſicut ſolent ca- dere Regum II. dere coꝛam fllijs iniquitatis, ic corruiſſt. Congeminausq́; dmnts populus fleuitſu G per eum. Cumq; ueniſſet uniuerſa multi⸗ tudo cibũ capere cum Dauid, clara ad- huc die, iurauit Dauid, dicens: Hęc haci- at mihi deus,& hęc addat, Nante occa- ſum ſolis guſtauero pant᷑, uel aliud quic- quam. Omnis; populus auduuit,& pla- cuerunt eis cuncta, quę fecit rex n con- ſpectu totius popult. Et cogneuit omne uulgus,& un:uerſus Ifrasl in die illa, quo niam non actum ſuifſet à rege.ut occide retur Abner filius Ner. Dræit quoq; reæx ad ſeruos ſuos:um ignoratis, quoniam princeps& maxc imus cecidit hodie in lſ raẽl: Ego autem adhuc delicatus ſum,& unctus rex. Porro uiri iſt:, filij Saruię, du ri ſunt miht:retribuat᷑ dũs facienti malũ, iuxta malitiam ſuam. Iubet Dauidinte rfici interfectores Ivboſeth.(ap IIII. Vdiuit aũ: Isboſeth filius Saul quod cecidifſet Abner in Hebron,& qiſ- ſolutę ſunt manus eius, omnisq; lſraël per turbatus eſt. Duo aũt uiri principes latro nũ erant ſilra aul, nomen uni Baana.& nomen alteri Rechab- fliij Remmon Be rothitę de filijs Beniamin ſiquidẽ& Be roth reputata eſt in Beniamin, et fugerãt Berothitę iu Gethaim, fueruntq; ibi ad. uenę, uſq; ad tempus iilu. Erat aũt lona thę filio Saul fllius debilis pedibus: quin quennts enim ſuit, quoniã uenit nuncius de Saul& Ionatha,& lezrahel. Tolleus itaq; eũ nutrix ſua, fugit, cumq; leſtina⸗ ret ut fugeret, cecidit,& claudus effectꝰ 4 eſt, habunq́; uocabulũ M'phiboſeth. ve nientes igitur filij Remmon Berothite, Rechab& Baana, ingreſsi imt feruenti die domũ Isboſeth, qui dormiebatſuper ſtratũ ſuũ meridie. Et oſtiaria domus pur gans triticũ, obdormiuit. Ingreſsiſunt au tẽ domũ latẽter, aſſumẽtes ſpicas tiiticl, &ʒ percuſſerũt eũ in inguine Rechab& Baana frater eius,&e fugerunt. Cã aũt in greſsi fuiſſent domũ ille dormiebat ſuper lectũ ſuũ in conclaui,& percutientes in⸗ terlecerũt eũ.(ublatoq́; capite eius,abie runt per uiã deſerti tota nocte,& attule- runt caput Isboſeth ad Dauid in Hebrõ, dixeruniq; ad regẽ: Rœce caput lsboſeih fllij Saul inimici tui, qui quęrebat animã tuam,& dedit dis dño meo regi ultione hodie de Saul,& de ſemine eius. Rel b 88 5 8 —y—y— tnji mle) tüübe hlänſdee vH Cileraſpert netpecken gre cutuniner: LDu Rae Tupac: nduebäkihp Tiacrspo aütem: Mloch 1 1 hetönggullegerl dlaaga .⸗ düteciüt nälmüindi düſalädeä,g. Kuuſ ſais aini Da üünace Jien. adain 4 5. 4 d tſecgs Vhen ucher ua dülcc mamm — egun 1— iedren dere am. unuer,.I* ſirinn, 4 4, M„ 4 4 nd ab. def 2 a 1 öuha dens autem Dauid Rechab et Baana fra car, n alät tri eius fllijs Remmon Berothitæ, dixit rd huc anit rcaai, ad eos: Viuit qñs, qui etuit animam me- Dargi, an Kle b am de omni anguſtia, ſ quoniam eũ qui oamne ſam 82 Rable P D ammunciauerat mihi,& dixerat: Mortu- eres„ 13n Tei om qu 0 venmi us eſt Saul, qui putabat ſe proſpera nun- wum er cüeg en Trthuund ciare, tenui,& ccidi eum in Siceleg, cui le iſler ped nc d gpian oportebat me mercedem dare pro nun- Abue⸗ uulg hüln cio. Quanto magis nunc, cum homines mgna nin altän impij interfecerunt uirum innoxium in dinHie rer 1 3 müüſtitze domo ſua, ſuper lectũ ſuum, non quęram diecus ade 3 DluRahm ſanguinem eius de manu ueſtra,& auferã teer, vr, he uos de terra: Pręcepit itaq Dauid pue- rin dul d. it Nä.„ Aünduaag ris ſuns,& interfecerunt eos, pręcidentes Venit und. nahutin q; manus& pedes eorum, ſuſpenderunt 1 aduniii eos ſuper piſcinamin Hebron. Caput au d 4 4 wuduiäütue tem lsboſeth tulerunt,& ſepelierunt in 1 nium ſepulchro Abner in Hebron. ntàd Ct utmfin C it Dauad rexſuper totum Ifrael,expus- Iſt.. 9n natque arcem Sion. Cap. V. Iad A de lürai a à B2 uenerunt uniuerſę tribus Iſrael ad Kiret* ei abnaubhe Dauidin Hebron, dicenies: Bcce nos em. Clu en weibmif os tuũ.& caro tua ſumus. Sed& heri& 402, targ mnzüm nudiuſtertius cũ eſſet Saul rex ſuper nos, Mxit ni 6 it aalneaet u eras educens& redu es IIratl. Dixit Dauid. nod as suhüſhſe aũt dñs ad te, Tu paſces populũ meũ Iſ⸗ raẽl,& tu eris duæ ſuper lſraẽl. Venerũt quoq́;& ſeniores populi ad regẽ in He- bron,& percuſsit cum eis rex Dauid fœ dus in Hebron corã dño, unxerunt q́; Da uid in regemſuper Iſrael. Eilius triginta annorũ erat Dauid, cũ regnare cœpiſſet, nKeor, rothh zhenannla 1. rte, ut roti a ekin enauun — 2 8. R tillum b de aabun n. uen Penpoillelh thet en dus bhxhe † 3 Kiene cü au meg dur S dus,uhlg Inf.z.& I quadraginta annis regnauit. In He- nſc de unt ben Regc brõ regnauii ſuper Iudam ſeptem annis, ctut ing inlicha& ſex menſibu:: in leruſaſẽ aũt regnauit ne do, teid crilwat triginta tribus annis ſuper oinnem Iſtasl olo⸗ c memabülh& ludaã. Et abijt rex& omnes uiri, qui dus,et men dij enne etant cum eo in leruſalem ad ſebuſe ũ ha- einl« Req d cunätgeüt bitatorem terrę. Dictumq́; eſt Dauid ab lucre⸗ die rolih ue Beis⸗Non ingredieris huc, mi abſtuleris ecidif ſtrut ileüie cęcos& claudos, dicentes: Non ingredi- erglio. gu0h ana dämm etur Dauid huc. Cepit aũt Dauid arcem mnem ti d i lmünt Sion, hęc eſt ciuitas Dauid. Propoſue- 3 tat em Dauid in die illa premiũ, qui per- cuſsiſſet lebuſęũ,& tetiguſet domatũ fi- ſtulas,& abſtulifſet cęcos& claudos, o- dientes animã Dauid, idcirco dicitur in prouerbio: Cęcus& claudus non intra⸗ «g Kr ein inann B e rin Küp greß I tenüleim. dad acbüäte⸗ teile*Wüͤbangchn eſtimẽ pan⸗ cxX Da luſent 4 137 nnt eenich bunt in templum. Habitauit autem Da- * rex runt 1 ccletalhhe uid in arce Sion,& uocauit eam ciuita⸗ T itziau tem Dauid,& ędificauit per gyrũ à Mel nmori dxſ leinigigfi lo,& intrinſecus. Et ingrediebatur pro- Mn5 fij* 1Fcvoit fleiens atq; ſuccreſcens,& dũs deus ex- mnſunt unf 2* lauPaas aercitunm erat cua eo. NWſit quoq; Hi⸗ ntca- hod ⸗ 8 Lann dar Regum 1 I. 112 ram rex T'yri micies ad Dauid,& li- gna cedrina,& artifices lignorum, artift- cesq; lapidũ ad parietes,& dificauerũt domum Dauid. Et cognouit Daind, qm confirmaſſet eum dñs regẽ ſuper ifraẽh et qm̃ exaltaſſet regnũ eius ſuper populum ſuũ Iſracl. Accepit ergo Dauid adhuc concubmas& uxores de Ieruſalè, poſiq; uenerat de Hebron: natiq; funt Dauid et alij filtj& flig.& hęc nomina eorũ, qut naii ſunt ei in leruſalẽ᷑, Samua& Sobab & Nathan& Salomon& lebahar Ge Huma& Nepheg& laphia& Elifa- Pr, ma& Rlioda& Eliphalet.“ Audierunt ats 5 ergo Philiſtijm quod unx ſſent Dauid in regẽ ſuper Iſtatl,& aſcenderũt uniner ſi. ut quęrerent Dauid. Quod cũ audiſ- ſet Dauid, deſcendit in pręſiciũ. Phili⸗ ſtijm autem uenmières, ditfiſi tunt in uaſle Raphaim. Et conſilluit Dautd dñm, di- cẽs:Si aſcendã ad Philiſtijm,& ſidabis eos in manu mea: Et dixit dñs ad Dauid/ Aſcende, quia tradens dabo Philiſtiijm in manu tua. Venit ergo Dauid in Ba- Iſa. 29.f alpharaſim,& ꝑcuſsit eos ibi,& diæit: 8 Diuiſit dñs inimicos meos coram me, ſi- 1 ‚Par. 3% cut diunduntur] aquę. Propterea uoca- dinidunt aci tũ eſt nomen loci illius Baalpharaſim,& ſub aggeres reliquerunt ſibi ſculptilia ſua, quę tulit zuos⸗ Dauid,& uiri eius. Et addiderunt adhuc Philiſtiim ut aſcenderent,& diffuſi ſunt in ualle Raphaim. Conſuluit autem Da- uid dñm: St aſcendam contra Pliliſtęos, & tradas eos in manus meas: Qui reſpon dit: Non aſcendas contra eos, ſed gyra poſt tergũ eorũ,& uenies ad eos ex ad- uerſo pyrorũ. Et cũ audieris ſonitũ cla⸗ moris gradientis in cacumine pyrorum, tuns imbis pręliũ, quia tunc egredietur dñs ante faciem tuam, ut percutiat caſtra Philiſtijm. Fecit itaq; Dauid ſic ut pręce perat ei dñs,& percußtt Philiſtijm de Gabaa, uſq; dum uentas Gezer. Lucht Daud ante arcam De:, ducit que in ciuitatem.(ap. VI. Ongregauit aũt rurſum Dauid om⸗ A6 nes electos ex 1 ſraèi, triginta millia. 18 8 Surrexit; Dauid,& abijt,& uniuer- ¹. Par. 13. 5 ſus populus, qui erat cũ eo de uiris Iuda, ut adducerẽt arcã dei, ſaper quã muocatũ eſt nomen dñi ex ercituã, ſedentisin Che rubim ſuper eam. Et impeſuerunt arcam dei ſuper plauſtrum nonũ, tuletũtq; eam— de domo Abinadab rquiJerat in Gabad: qug 4 3 Osa 1 4 4 “ ͤͤ — — ——— 3. Reg. 7 a 8. Par. 15. b Nachon Oza aũt,& Ahio fllij Abinadab mina- bant plauſtrũ nouũ. ¶Cãq; tul ſſent eam de domo Abinadab, qui erat in Gabaa, cuſtodiẽs arcã Dei, Ahio pręcedebat ar- cã dei.Dauid autẽ,& omnis Iſraẽl lude- bant corã dño in omnibus lignis fabrefa ctis,& citharis& lyris& tympanis et ſi ſtris& cymbalis. Poſtqᷓ; aũt uenerunt ad areã Nachor), extendit Oza manã B ad arcà dei,& tenuit eam, qm̃ calcitra- 3. Par. i5. d C bãt houes,& declinauerũt eam. Iratusq; eſt indignatione dñs contra Ozam,& percußsit eũ ſuper temeritate, qui mortu- us eſt ibi urxta arcã dei. Contriſtatus eſt aũt Dauid, eo quod percuſiſſet dñs O- xa,& uocatũ eſt nomẽ loci illius, Percuſ ſio Ozęe.uſq; in diem hanc. Et extimuit Dauid dũm in die illa, dicens: Quomodo ingredietur ad me arca dñi: Et noluit di- uertere ad ſe arcã dñi in ciuttatẽ Dauid: ſed diuertit eam in domũ Obededom Ge thęi. Et habitauit arca dñi in domo O- bededom Getheęi tribus menſibus,& be nedixit dñs Obededom,& oẽm domũ eius.¶ Nunciatũq; eſt regi Dauid, quod benedixiſſet dñs Obede dom,& omnia eius, propter arcã dei. Dixitq; Dauid: l- bo,& reducã arcã cum benedictione in domũ meã. Abijt ergo Dauid,& addu- xit arcã dei de domo Obededom in ciui tatem Dauid cũ gaudio,& erant cũ Da- uid ſeptẽ chori, 5 uictima uituli Cumq; tranſcendiſſent, qui portabant arcam dũi ſex paſſus, immolabant bouem, et ouem, & arietẽ.& Dauid percutiebat in orga- nis armigatis,& ſaltabat totis uiribus an te dñm. Porro Dauid erat accinctus e- phodlineo. Et Dauid,& omnis domus Iſrael ducebant arcam teſtamenti dñi, in iubilo,& in clangore buccinę Cũq; in- traſſet arca dñi in ciuitatem Dauid. Mi- chol filia Saul proſpiciẽs per feneſtram, uidit regem Dauid ſubſilientem, atq; ſal- tantem coram dño,& deſpexit eũ in cor de ſuo. Et introduxerunt arcã dñi.& im poſuerunt eam in loco ſuo in medio ta- bernaculi, quod tetenderat ei Dauid:& obtulit Dauid holocauſta,& pacifica co holocauſtum tam dño. Qumq́; compleſſet offerẽsho- locauſta)& pacifica, benedixit populo in nomine dni exercituũ. Et partitus eſt D uniuerſe mu'titudini Iſraẽl, tam uiro q́; mulieri ſingulis collęridam panis unam, & aflaturam bualg carms unam, et ſimi lam Regum I I. lam frixam olſeo,& abiſt omnis populus unuſquiſq; in domum ſuam. Reuerlusq; eſt Dauid, ut benediceret domui ſuę,& egreſſa Michol fllia Saul in occurſum Da uid, ait: Quam glorioſus funt hodie rex Iſraẽl, diſcooperiens ſe ante ancillas ſer- uorum ſuorum,& nudatus eſt quaſi nu- detur unus de ſcurris. Dixitq́; Dauid ad Michol: V iuit dũs, quia ludam ante do- minum, qui elegit me potius, quàm patrẽ tuum,& quàm omnem domum ens,& pręcepit mihi, ut eſſem dux ſuper popu- lum domini in Iſraẽl,& ludam,& uilior flam plus quam factus ſum,& ero humi- lis in oculis meis,& cum anctllis, de qui- bus locuta es, glorioſior apparebo. lgi- tur Michol fiiię Saul non eſt natus fllius uſq; in diem mortis ſuę. ¶ Dauiq confir matur in regno, eo quod propoſuitextruvre demnum do, mim.(ap. VII. Actũ eſt aũt, cum ſediſſet rex in domo A ſua,& dñs dediſſet ei requiem undiq; Pan ab uniuerſts inimicis ſuis, diæit ad Na- a than prophetam, Vides ne quod ego ha bitem in domò cedrina,& arca dei poſi- ta ſit in medio pellium: Dixitq; Nathan ad regem: Omne quod eſt in corde tuo, uade fac, quia dñũs tecum eſt. Factum eſt aũt in illa nocte,& ecce ſermo dñi ad Na than, dicens: Vade, et loquere ad ſeruum meũ Dauid, Hęc dicit dñs: Nunquid tue- dificabis mthi domũ ad habitandũ: Ne- que em̃ habitauit ĩ domo ex die illas qua eduxi x lſraẽl de terra& gypti uſq; mi flios em hanc, ſed ambulabãt in tabernaculo, & in tentorio.Per cuncta loca quę tran- ſiui, cum omnibus flijs lfraẽl, nunquid lo quens locutus ſum ad unum de tribubus Iſrael, cui præcepi ut paſceret populum meum Iſrael, dicens, Quare non ediftca- ſti mihi domũ cedrinã? Et nunc hęc di- ces ſeruo meo Dauid, Hęc dicit dñs exer n& cituũ. ¶ Ego tuii te de paſcuis, ſequẽtem 1Ret. 4 mücheſonl greges, ut eſſes dux ſuper populũ meum Iiracl,& fui tecum in omnibus ubicunc; ambulaſti,& interfeci uniuerſos immi- cos tuos à facie tua, fecic; tibi nomen grande, iuxta nomen magnorum qui ſunt in terra. Et ponã locũ populo meo Iſra- el,& plantabo eum,& † habitabo cum nabitabi eo),& non turbabitur amplius: nec ad⸗ ſub eo dent filij iniquitatis, ut affligant eũ, ſicut prius ex die qua conſtitui iudices fuper . poputum vns Pablt teirhinſt laneaimtum gemaguic roaeskitkübo 41 6 —— — — — — nuünam onad 1ssubanol futser Gomtln enunmetacke Ktethl— saniomnugin, edabec Kinu kanbepoetbelt. retaätteel Ahchar sc: uedonsmer ql icpdeidt nrpui au uo djedewsnll anoſeghmin on 4 e Nänndjedeus. ehu Dand dämergeilbim dnemegfänicg Tlnal. liam opuülen tshäßesebw. 6' — — —= = — — — — domü ſdaltnonentaum Mcautis de lne Bräon ln erran di un dentaehr dan Domume, ianteratmn dann hae. N. aunau esſ dena ad ne Luai mnn Len e mh Bn Rih. dna, umm a K dit, uu tuun, tmeyrug „& gran e mame rn⸗ dch far eſſen 8 Arru, lum d 7 Rig geſt fimg eg ahea O. lin 2 rcul dor lo ☛ Ior nutt tur M e od ch in 845 4 m nsle, Oad e utr n, uud.— 89 ud ☛ Twen tan GAGh 9 Fd anſellſaron de Tia. Kt Uſannt de 1 †⁵ ülltreirgm 5. un e acb la,di aod than dt** Nüenan. na bittmſ a etmändtd L nft. luna en adteg.— Amcun en zürs xanndedne du, unde ta i tanthk diui aüt mt e e Kecceſemi Da, than d nadke edtelt. nch mei e k dicitn Güi dfcah in mänühuxi im, quc eñ iti dornhn r edrci zm term Konr zan em hau kmaduhbäünam e&intt mcercuchheg nus ſuui, ct a Süliplleiegentibus in quens mamalmminige diſs in. lIraäl, u epiuie dli meum TSer urem am, ſt mit wmc'dtini al. cesſen uidaürt cor cimu. ae iteceyriue eim greges lRſipepnan ⸗ Trad, uminomdeti & andolh. tetkeimite lco costus in fch⸗ ho⸗ gunde e merangnn, * Dibodhepbn rr aalo m tern ghti pütten Lriu eſt d&g rn 9„ * Aclbuan G 60 4 tentiwi im, dentfil an rll aulci 1 4 m conäh3 mi priuc 1 r p K 3 am Suluad h Dauid vopulã meũ lſrael,& requiem dabo iibi ab omnibus inimicis tuis.pręcepiiq; tibi aRess.e dis, quod domũ faciat tibi dñs.i Cumqqʒ cõpleu fuerint dies tui,& dormieris cũ atribus: uis, ſuſcitabo ſemen tuum poſt te, quod egredietur de utero tuo, et firma Reu e bo regnũ eius, lipſe; dificabit domũ no- pau c mini meo⸗& ſtabiliã thronum reant eins leb. h uſ in ſempiternã.i¶ Ego ero ei in patrè, C& ple erit mihi in flliũ, qui ſi inique ali quid geſſerit, arguã eum in uirga uirorũ, & in plagis fi iorũ hommũ. Miſericordi am aut meam non auferã ab eo,ſicut ab/ tun ſtuli à Saul, quẽ amoul a facie rrneal. Et ſidelis erit domus tua,& ren u³ tuũ uſqʒ; in eternum ante faciẽ tuã,& ti ronus tu us eru firmus iugiter. Secundu omnia uerba hec,& iuxta uniuerſam iſionem iſtam, ſc locutus eſt Nathan ad Dauid. Ingreiſus eſt aũt rex Pauid,& ſedit corã qño& drxit: Quis ego ſum dñe deus,& quę domus mea, quia adduxiſti me huc- uſq;:Sed& hoc parũ uiſum eſt in cõſpe- ctu tuo dñe deus, niſi loquereris etiam de domo ſerui tui in longinquũ: iſta eſt em̃ jex Adam dñe deus. Quid ergo addere poterit adhuc Dauid, ut loquatur ad te: iu em̃ ſcis ſeruũ tuum dñe deus. Propter uerbum tuũ.& ſecundũ cor tuũ feciſti o- mnia magnalia hęc, ita ut notũ taceres ſer uo tuo.Idcirco magn ficatus es dñe deꝰ, quia non eſt ſimilis tui, neq; eſt deus ex⸗ tra e, in omnibus queę audiuimus aurib. d noſtris. Que eſt aũt, ut populus tuus Iſra- el,gens in terra, propter quã iuit deus ut redimeret eã ſibi in populũ.& poneret ſi bi nomen, faceretq; eis magnalia,& hor- ribilia ſuper terrã à facie populi tui, quẽ redemiſti tibi ex ⁵Æ.gypto, †gentem,& deum leius.· Firmaſti emn tibi populũ tuũ Iſrael in populũ ſempiternum,& tu dñe qeus factus es eis in deũ. Nunc ergo dñe deus uerbũ quod locutꝰ es ſuper leruum tuũ.& ſuper domũ eius, ſuſcita in ſempi⸗ ternu,& tac ſicut locutus es, ut magnifi- cetur nomen tuum uſq; in ſempiternũ, at que dicatur dñs deus exercituũ, deus ſu- per lſrael. Et domus ſerui tui Dauid erit ſtabilita coram dño, quia tu dñe exerci- tuum deus Iirael reuelaſti aurem ſerui tui, dicens: Domum ędificabo:ibi, propterea inuenit ſeruus tuus cor ſuum, ut oraret te oratione hac · Nunc ergo dñe deus, ru es deus,& uerba iua exunt uera. Locutus es . enim Regum 1 I. 113 enim ad ſeruũ tuum bona hęc.lIncipe er- go0,& henedic domui ſerui tui, ut ſit in lempiternum coram te, quia tu dñe deus locutus es.*benedictione tua benedice- tur domus ſerui tui in ſempiternum. ¶ Dauid fekciter expuę nat bo- ſtes. Cap. VIII. Adum eſt autẽ poſt hęc, percuſßsit Da, A uid Philiſtijm,& lmimiliauit eos, et tu lit Dauid frenum tributi de manu Phili- ſtijm. Et percuſsit Moab-& menſus eſt. Pari,2 eosfuniculo, coęquans terrę. Menſus eſt autem duos funiculos, unum ad occiden- dum,& unum ad uiuiflcandum: factus& eſt Moab Dauid ſeruiens ſubtributo. Et percuſsit Dauid Adarezer filium Rohob regem Soba, quando profectus eſt ut do/ minaretur ſuper flumen Euphraten. Et captis Dauid ex parte eius mille ſeptin⸗ gentis equitibus,& uiginti milibus pedi⸗ tum, ſuhneruauit omnes iugales curruũ: dereliquit autem ex eis centũ currus. Ve nit quoq; S yria Damaſci, ut preſidiũ fer- ret Adarezer regi Soba,& percuſsit Da uid de Syria uiginti duo milliauirorum. B Et poſuit Dauid pręſidium in Syria Da- uid ſeruiens ſub tributo, feruauit q; do- minus Dauid in omnibus ad quęcunq profecus eſt. Et tulit Dauid arma aurea⸗ quę habebant ſerui Adarezer,& detulit ea in leruſal? Et de Bete& de Beroth, ciuitatibus Adarezer tulit rex Dauid ęs multum nimis, de quo fecit Salomon om- nia uaſa erea in templo,& mare eneum, & colũnas,& altare. Audiuit aũt Thou 8 rex Emath, quod percuſsiſſet Dauid om nerobur Adarezer,& miſit Thou lIorã filium ſuum ad regem Dauid, ut ſalutaret eum congratulans,& gratias ageret, en quod expugnalſet Adarezer,& percuſ⸗ ſiſſet eum.Hoſtis quippe erat Thau Ada rezer,& in manu eius erant uaſa aurea, & uaſa argentea,& uaſa erea, quę& i- pſa ſanctificauit rex Dauid dño, cum ar- gento& auro. quę ſanctiſicauerat de uni uerſis gentibus, quas ſubegerat de syria & Moab. et flijs Ammon; et Philiſtijm, & Amalec,& de manubijs Adarezer,ſi lij Rohob regis Soba. Fecit quoque ſibi D Dauid nomen, cum reuerteretur capta Sy ria in ualle Salinarum, cęſis decem& o- to millibus.& in Gebelẽ ad uiginti tria millia,& poſuit in Idumea cuſtodes, ſta⸗ tuitq; pręſidium.& facta eſt uniuerſa ldu 4 3 męa 1 4 — ———ͤͤſͤſſͤſſſſ-- . 8 1„. Dauid męa ſeruiens Dauid,& ſeruauit dñs Da- ũid in omnibus ad quęcunq; profectus eſt. Et regnauit Dauid ſuper omnem iſra- el. faciebat quoq; Dauidiudicium& iu⸗ ſtitiam omni populo ſuo. Ioab aũt filius Saruię erat ſuper exercitum. Porro loſa phatfllius Alud, erat à commentarijs: & Sadoc filius Achitob,& Achime- lech fllius Abiathar, erant ſacerdotes:& Sarias, ſcriba: Banamas autem filius Io'a deę ſuper Cerethi& Pheletin: Hij autem Dauid ſacerdotes erant. ((¶ Dauid miſe ricors inſemen Iona- khe. Cap. I X. A Edixit Dauid: Putas ne eſt aliquis ꝗ remanſerit de domo Saul, ut faciã cũ eo miſericordiã propter Ionathan: Brat aũt Dauid de domo Saul, ſeruus, nomine Siha, quẽ cũ nocaſſet rex ad ſe, dixit ei: Tu'ne es Siba: Et ille reſpõdit, Bgo ſum ſeruus tuus. Et ait rex, Nunquid ſupereſt aliquis de domo Saul, ut faciã cũ eo miſe ricordiã der: Dixitq; Siba regi:Supereſt fiiius Ionathę debilis pedibus. Vbi, in- B quit, eſt: Et Siba ad regẽ: Ecce ait, in do mo eſt achir ſliij Ammiel in Lodabar. Miſit ergo rex Dauid,& tulit eũ de do- mo Machir fllij Ammel de Lodabar. Cã aũt ueniſſet Miphiboſeth filius Ionathę fllij Saul ad Dauid, corruit in faci? ſuam, & adorauit. Dixitq́; Dauid: Miphibo- ſeth: Qui reſpõdit: Adſum ſeruus tuus.Et ait ei Dauid:Ne timeas, quia faciẽs faciã in te miſericordiã propter Ionathan pa⸗ trẽ tuã,& reſtituã tibi omnes agros Saul patris tui.& tu comedes panem in mẽſa C meaſemper. Qui adorãs eũ, diit: Qulis ego ſum ſeruns tuus, qm̃ reſpexiſti ſuper canẽ mortuum ſimilem mei? Vocauit ita que rex Sibam puerum Saul,& dixit ei: Omnia quęcunq; fuerãt Saul,& uniuer ſam dom eius, dedi filio dñi tui. Opera- re igitur ei terram tu,& ſHlij tui,& ſerui tui, et inferes fllio dñi tui cibos, ut alatur. Miphiboſeth autẽ fllius dñi tui comedet ſemper panem ſuper menſam meã. Rrant aũt Sibęe quindecim fllij.& uiginti ſerui. D Dixitq; siba ad regẽ: Sicut iuſsiſti, dñe mi rex, ſeruo tuo, ſic faciet ſeruus tuus.& tuam Miphiboſeth comedet ſuper mẽſam Eme am quaſi unus de filijs regis. Habebat au tem Miphibhoſerh filium paruulum nomi ne Micha. Omnis uero cognatio domꝰ Sibę ſeruiebat Miphiboſeth. Porro Mi phi- KRegum II. Io c mackbdhten en .. 0 Thcre on phiboſeth habitabat in Ieruſalem: quia witixim u de menſa regis iugiter ueſcebatur,& e⸗ agläenig& rat claudus utroq; pede. 2 Actuepällhee, 97,,— rle wiſ 4, col ¶ Vlciſcitur Dauid illatam iniuriam wicenladl,e 6⸗ 1 e 1 ezet, æb Ammonilis.(ap. X. 1i nllidär⸗ 3 FActum eſt autẽ poſt hęc,ut moreretur 7 mmstand, rex filiorũ Ammon,& regnauit Ha, A.. wcha 7.... 48 aceite: non filius eius pro eo. Dixitq; Dauid: 8 1 3 aueupenes Nlab, Faciam miſericordtam cum Hanon fflto waud 4 8. Me 4 Naas, ſicut fecit pater eius mecum miſe/ Habdit lot .... hls ricordiam. Miſit ergo Dauid, conſolans b Gn rsenm: eum per ſeruos ſuos ſuper patris interin. rru pigna Qum aũt ueniſſent ſerui Dauid in terram kunemm filiorũ Ammon, dixerunt principes filio- rum Ammon ad Hanon dũñm ſuũ: Putas quod propter honorem patris iui miſerit Dauid ad te conſolatores, et non ideo, ut te inueſtigaret,& exploraret cinitatem, & euerteret eam, miſit Dauid ſeruos ad te: Tulit itaq; Hanon ſeruos Dauid raſit ꝙ; dimidiã partem barbę eorũ,& preſti cunper dit ueſtes eorũ medias, uiq; ad nates,& 1 9 a twcerd dimiſit eos. Quod cũ nunciatũ eſſet Da b in h um uid, miſit in occurſum eorũ: erant em̃ ui- t duthemun ri confuſi turpiter ualde,& mandauit eis 141,( Dauid: Manete in lericho, donec cre⸗ TAagthn ſcat barba ueſtra,& tumc reuertimini. Vi tn Pagpſtent dentes aũt filij Ammon, quod iniurife-* b Pnwidlo ciſſent Dauid, miſerunt& conduxerunt 5 5 A ghaeimlſt mercede Syrũ Rohob,& Syrü Soba ui Haebecd ginti milia peduã, et à rege Maacha mil 38 8 le uiros,& ab Iſtobᷣdecem millia uiro quoiec duih üin rũ. Quod cũ audiſſet Dauid, miſit loab 8 h 4 6 b & omnem cxercitũ bellatorum. Egreßi nneſh 3 ſunt ergo fllij Ammon,& direxerunt aci 3 dhad em ante ipſum introitũ portę: Syrus autẽ 3 lih Soba,& Rohob& Iſtob,& Maacha a 3 ſeorſum exant in campo. Videns igitur lo 59 8 ab quod pręparatã eſſet aduerſium ſe pr 6 den liũ,& ex aduerſo& poſt tergũ, elegit ſi Rapeefla delsragg MWanmarſ Ah omenſaimo bi ex omnibus electis Iſrael,& inſtruxit aciẽ contra Syrũ, reliquã aũt partẽ popu li tradidit Abiſai fratriſuo, qui direxita echä ciem aduerſus filios Ammõ,& ait Ioab, 8 nimRr Si pręualuerint aduerſum me Syri, eris wnͤimm.! b mihi in adiutoria: ſi autem filij Ammon wirdas preualucrint aduerſum te, auxiliabor ti- 1 mätmult bi. Eſtouir fortis,& pugnemus pro po- i lod) pulo noſtro,& ciuitate dei: dñs aũt faci- raldang et, quod bonũ eſt in conſpectu ſuo. Inijt weezmlon itaq; loab,& populus, qui erat cum eo. ntm certamẽ contra Syros, qui ſtatim fugerũt 1” anVad à facie eiꝰ. Filij aũt Ammõ uidẽtes, quia V 8 dies fugiſſent Syri, fugerũt& ipſi a facie et dülennig II⸗ b 114 Da. 8 1.. dn rs n h Dauid Regum II. deldad ai,& ingreſsi ſunt ciuitatem: reuerſusq miuit aũt Vrias ante portã domus regig: 3 i,& non deſcendit oab aflliſs Ammon,& uenit Ieruſa cum alijs ſeruis dñi ſui, elai 1 auica ſuam. Nunciatumq eſt Dauid 2 hnad. 0a 9 15 Videntes igitur filij Ammon quo- ad domũ mctatun loſa. 1 Mu. maadecher niam Syrus expauit,& quon:am corru⸗- à dicentibus: Noniuit Vrias in domum nſ Le* iiturs“ ſſent coram Ifrael, congregati ſunt pa- ſuã Bt ait Dauid ad Vriã: Nunquid n me⸗ rc omm lud qfñ cot:iter. Miſitq; Adarezer,& eduxit Syros, de uia ueniſti: quare non deſcẽdiſti in do Ge Facag oaa 1aulen qui erant trans fluuiũ,& adduxit eorum mũ tuam: Et ait Vrias ad Dauid:Arca oa Nas enün DA exercitũ: Sobach aũt magiſter militig A-(dei)& Ifrael,& luda habitant in papi⸗ ten da 12 nann a qar ezer, erat princeps eorũ. Quod cum lonibus,& dfs meus Ioab,& ſerui dni a.Maia uunciatũ eſſet Dauid, contraven- omnem mei ſuper ſaciem tertę manent,& ego in n Iſraelk,& tranſiuit Iordanem, uenitq; in grediar domum meam, ut comedã& bi⸗ ai 2 bnns Helam:& direx erum aciem syriex ad⸗ bam,& dormiam cum uxore mea: Perſa ü. rdige aum uerſo Pauid,& pugnauerunt contraxklſ lutem tuam„& pet ſalutem animę tuę nõ yri a facie Iſtael,&oc faciam rem hanc-. Ait ergo Dauid ad V- 3 1 Se azmreridegader nrcer emiineneenze ut dena Lü cidit Pauid de Syris ſeptingentos curre, riam: Mane hic etiam hodie,& cras di/ 1 at Duidſ 7 urannu&quadraginta millia equitũ:& sobach mittam te. Manſit Vriasin leruſalem autem me te inug enend principẽ militie percuſsit, qun ſtatim mor in die illa& altera,& uocauit eum Da- ei euch Apcanan tuus eſt. Videntes autem uniuerſt reges, uid, ut comederet coram ſe& biberet, et zer, ſe uictos inebriauit eum:qui egreſſus ueſpere, dor erültu qui erant in pręſidio Adare ele ab Iſrael, expauerunt,& fugerunt miuit in ſtratu ſua cum ſeruiis domini ſui/ quinquaginta& odo millia coram Iſra⸗-& in domum ſuam non deſ cendit. Factũ Saernuhäs el. Et)fecerunt pacem cum Iſrael& ſcr/ eſt ergo mane,& ſcripſit Dauid epiftolã n, udmd— uierunt eis, timaeruntce syri auxilium ad loab, miſitq; per manum Vrię ſcri- de ti coni n untdüin ultra prebere xfllijs Ammon. bens in epiſtola: Ponite Vriam cx ad- ar. Dauidſ M. runltem C Dauid homucidiun adulterio iun- uerſo belli ubi fortiſsimum eſt pręlium. 0⸗ ſ ub h git. Cap- XI.& derelinquite eum, ut percuſſus intere- d7 dentes emen A& Hactum eltraũtuertente anno, eo tem at. Igitur cum loab obſideret urbem, po de cien nntgnin ergo I pore, quo ſolent reges ad bella proce/ ſult Vriam in loco, ubi ſciebat uiros eſſe 5 n ſenn Aend-Pa0.a dere, miſit Dauid Ioab.& ſeruos ſuos cuũ fortiſsimos.E greſsic; uiri de ciuitate, bel eo,& uniuerſum Iſrael,& uaſtauerunmt fi labant aduerſum Ioab,& ceciderant de o ſeruorum Dauid,&œ mortiuus eſt um terf. eſt q 8 1m mnauh ule ditueſ un bad wi 2 i, 4 eſt dimüt—. eügia N n, merced — Nicd kim 9.— 5 1 jairaſtt. lios Ammon,& Oobſederunt Rabba. Da- popul gn V i n.M 4 odrcernind uid aũt remanſit in lerufalem. Dum hec etiam Vrias Hethęus. Miſit itac Ioab, a. 1 bler Dmam agerentur accidit(quadam die)utſurge-& nunciauit Dauid omnia uerba prelij, Cũ compleus . Cemg ee iüübeln ret Dauid de ſtratu fuo poſt meridiẽ,& preęcepitq; nuncio, dicens: u lun er Imer Kän deambularet in ſolario domus regie, ui, xis uniuerios ſermones belli ad regem, ſ1 ditq; mulierẽ ſe lauantẽ. ex aduerſo ſuper eum uideris indignari,&e dixerit: Quare ſolariũ ſuũ: erat aũt multer pulchra ual⸗ acceſsiſtis ad murũ, ut preliaremini: an- ge. Milit ergo rex,& requiſiuit quę eſſet gnorabatis quod multa deſuper ex muro d ipſa eſſet tela mittantur: Quis percuſsit Abi me- multer. Nunciatũ q́; eſt ei quo Beth-ſabee filta Eliam, uxor Vrie He, lech Miũx Ierobaai:] nonne mu thei. Miſsis itaq; Dauid nuncijs tulit eã: ſuper eũ fragmẽ molę de muro,& inter⸗ quę cum ingreſſa eſſet ad illum, ai lnad 2 aningte Leu. iz: c cum ea: ſtatimq; ſanci ſicata eſt ab im⸗ ceſsiſtis: dices: Etiã ſeruus tu? Vrias He- . ciem a1 ar Nros Ammitn munduia ſua,& reuera eſt in domũ ſuam theus occubutt.Abijt ergo nũcius,& ue et Zipredh em ulerimmt B conceptofœtu. Mittens ne, 7. mihim e viekwmöe uid,& ait: Concepi. Miſit aũt Dauid ad rat Ioab. Et dixit nũci i. prxuald nerimt ni Ioab, dicens: Miti e ad me Vria Hetheũ. luerũt aduer um nos uiri, d biNd ⸗Epann Militq; loab Vriã ad Dauid. Et uenit ad nos 1 agrü: k paen cun diü Vrias ad Dauid, queſiuitq; Dauid quèàm eos ſum, uſcy a ee dt, qu ee inrchä reaee ageret oab& popu us.& uomo, rut ſac it d, er antctu do adminiſtraretur bellu Et dicit Dauid ro deſuꝑ u iach Er püugme ad Vram: Vade in domã tuã,& laua pe etiã Teruꝰt des tuos. Et egreſſis eſt Vrias de domo dixit Daui regis, ſecuiusc eſt eũ cihus regtus. da em ant ua niäpxreie s Soba, Kllwh er ſeorim ar anpo leme n ad quc ücleruunn ii li.K o Knrlnit er biexq l eäülinide 2, aci cot e„ reliquihen ni ceram wuban „ ahcieſ Aimis 4 2, 1. lalo li iagil ruͦdi 5 4 2 G dormiuit fecit eũ in Thebes: quare iuxta mutũ ac- q; nunciauit Da nit,& narrauit Dauid oĩa, quę& p̃cepe ad Dauid: Prqua & egreſsi ſunt nos aũt facto ĩpeiu ꝑſecuti dportã ciuitatis, et direx e ula ſagittarij ad ſeruos tuos ex mui mortunc;ſunt de ſeruus regis, qn u Vrias Hetheꝰ mortuꝰ. Et d ad nãcium, Hęc dices loab: Dor. Nö tefrangat iſta res: uarius em̃ euemus mit 2* eft ler miſit lerobeſeth: 4 —ͤͤäöäö“ . — öͤͤͤͤͤ“ 9 1 —“ 8 5— 3 2 ———————— A Irg.2n, 8 Inf s. d Dauid eſt bell,& nunc hunc, nunc illũ mit gladius: conforia bellatores ti uerſus urbẽ, ut deſtruas eã,& exhortare Nathan ad Dauid: Diis ceos.Aucliuit aũt uxor V rię, quod us eſſet Vrias uin ſuus,& planxi Tranſictoq; luctu miſit Dauid,& intro⸗ dñi: propter uerbum hoc duxit eã in domũ ſuã, et facta eſt ei uxor, eſt tibi, morte morielur peperiiq; ei flliũ:& diſplicuit uerbũ hoc Nathan in domũ ſuam. quod fecerat Dauid coram domimo. ¶ Imcrepatur Dauid a propbelaſuper adttalterio& homucidio. Cap. XII. Iſit ergo dñs Nathan ad Dau cum ueniſſet ad eũ dixit ei: Reſpõ- niores domus eius, de mihi iudiciũ. Duo uiri erant in te una, unus diues,& alter pauper. Diues eis cibũ. habehat oues& boues plurimos ualde. Pauper aũt nihil habebat omnino ter ouem unã paxuulam, quam emerat& dixerunt em: nutrierat,& quę creuerat apud eum cum uiueret, filijs eius ſimul de pane illius comedens, & de calice eius bibens,& in ſinu liius dormiens. eratq; illi ſicut fllia, Cu peregrinus quidã ueniſſet ad diuitẽ, par- gens illi ſumere de ouibus& bobu ut exhiberet conunuiũ peregrino illi qui uenerat ad ſe, tulit ouem uiri paupe pręparauit cibos homini illi qui uenerat Iotus unctu ad ie. Iratus aut mdignatione Dauid ad- ſtem, uerſus hominẽ iſlũ nimis, dizit ad Nathaã Vmit dñs, qm̃ flius mortis eſt uir cit hoc. Ouẽ reddetin quad fecerit uerbũ iſtud,& nõ p it au Nathan ad Dausd: Ju csu Regum 1 I. conſu- ẽl,& in conſpectu ſolis huius.) Et dixit ios ad⸗ Dauid ad Nathã:ſi Peccaui dño. Dixiiq; quoq; tranſtunit nõ morieris. Vetum tamen ꝗ̃ blaſphemare feciſti inimicos(noma) filius qui natus Et reuerſus eſſ Percuſsit quoq; dñs paruulum quem ꝓpeperit) uxor. V- rig Dauid,& deſperatus eſt: Deprecatus q; eſt Dauid dmm Ipro paruulo:& iei. nauit Pauid ieiumo,& ingreſſus ſeor- ſum, iacuit ſuper terram, V enerũt aũt ſe. cogentes eũ ut ſurge- ret de terra: qui noluit, nec comedit cum Accidit aũt die ſeptima ut mo- reretur infans: timuetuntq; ſerui Dauid nunciare ei quod mortuus eſſet paruulꝰ, Ecce cum paruulus adhuc loquebamur ad eum,& non au- diebat uocẽ noſtram:quanto magis ſi di. xerimus, Mortu' eſt puer, ſeaffliget: Ca mortu peccatã tuũ: t eum. id: qui ciuita „ Prę- m aũt tantes, intellexit quod mortuus eſſet in- fantulus, dixitc; ad ſeruos ſuos: Nũ mor- tuus eſt puer: Qui reſponderunt ei, Mor tuus eſt. Surrexit ergo Dauid de terra, et s ſuis, ris,& ingreſſus eſt domum dñi,& ado- „ rauit,& uenit in domum ſuam, petiuiiq; qui ſe ut ponerent ei panem,& comedit. Dixe rup.ũ,eo ꝗd runt autẽ ei ſerui ui: Quis eſt ſermo quẽ epercerit. Di feciſti: propter infantem cum adhuc uiue le uir ret, ieiunaſti& flebas; mortuo autè pue (qur feciſti hãc rem. Hec dicit dñs deus ro ſurrexiſii,& comediſti pant. Qui ait: Iſraël Ego unxi te in regẽ ſu ego erut te de manu Sau mũ dũi tui,& uxores d dediq;ʒ tihi domũ liraꝶl& Iuda ua ſunt iſta, adijciam tibi multo l.& dedi ti thęũ percuſiſt: ladio,& ux accepiſti m uxotè tibi,& int gladio fihorũ Ammon, Qua cedet gladius de d ternu, eo quo uxorẽ Vrie H 8* 8 14 ε perter ti copechi oumis per Iſraẽl, et Propter inantem dum ñi tui in ſinu tuo, obrẽ nõ re/ omo tua uſq; in ſempi ius d deſpexeris me,& tulerts M hiri,ut eſſet uxer tua. Ita- que hęc dicit dñs. Lece ego ſuſcitabo ſiu e malũ de domo tua,& tollã uxores 1as in Oculis tuis,& dabo ꝓximotuo, E dormtet cũ uxorib. tuis in oculis uerg huns. Tu em̃ feciſti abſcõdite: eg P 4 gar aũt caui aduerſim Rabbath, et ca faciã uerbã iRud in adhuc uiueret, ie bido iunaui& fleu, icebam enim: Quisſcit quare ieiuno: nunquid potero reuocare eum amplius: ego uadam magis ad eum, 5. ille uero non reuertetur ad me. Et conſo orem illius latus eſt Dauid Beth ſfabee uxorem ſu- erfeciſti eũ am. ingreſſus; ad eam, dormiuit cum ea, genuit fillum,& uocauit nomen e⸗ Mataa Nquę Salomon,& dominus dilexit eum, ſit qꝙ;(cum)in manu Nathan prophe tę,c uocauit nomen eius amabilis dño, nabat Ioab contra Rabbath ffliorũ Ar 1- mon,& expugnabat urbẽ regiam. Mi- ſolis ſitq; Ioab nucios ad Dauid, dicens: Dimi Iſra- Vrbs aquarẽ. Nãc igit cõgrega reliquà ek partem bepern ergo Dauid Faudiſſet] ſeruos ſuos mußi- E sq; eſt: cumq; mutaſſet; ue/ uel ſi lorte donet eum mihi dominus,& ui- E „G ſipar uat infans: Nunc autẽ quia mortuus eſt, maiora. Quare ergo contẽpſiſti uerbum dñi ut fa ceres malã in conſpectu meo: Vriam He- eo quod diligeret eum dũis. Igitur pug. ,Pa. 0 3 pienda eſt G Ec D 3 uidile b —,— b mwinäliar haſuuna aanonerte kon eri r anselt In 1 4 ſrene 16 b auchrürpol lhudbten fwrau yentet amakäelus, gdcole nneieaget zcmios nd deruiersDu Co bnaem: nudfitqpet ücwh-Dr: zrem ratri rnii Gurgpenätlon. äähneun wnng muo Tama Laein Vem Kauſtegrotane, deaſultandä, nhgtinocole nachäſpar. eneVeniiné, irä pume b c gae iguſiciensn rclnncor beig Ann d Thma Niebar de 5 Aono Dauie 2 — h A. er Wed 1 tämt ratmsut: dhan leb. Ac. Kau fNuutobſer liagpDa nlemm m nabs Toſe ung eieci Pelecl — d q ct Bmnt nant] 2. ADrx ni un n 2 hmd 9 de a lm g ewäme 4 3 uta net deſ„e g odettn ¹—' 1 . naci anmch dixen n lhe ar lſerrain tan lha 8, fa da 1 3 gurlunmi un 4 tuus eſt haimm 3 tuus eſt uns eſt m agoduiaha at lotus u e eum 4 Sen. eens 1 1 omumdiae —— erioicn 1 1 fecititt.a urdich ar ret, jeius 4 Heuna us oſurra 30 inu dmcdityvi * Proptc m dum aökhr d0 imui* atbamarn 8, Glorte eenmictnin ar mrini aicunwn. 1. qureit nauilpaeur H cum an n unlmmgie ſe. ille uerd an reuradmlo in hns elt uam r ett(dernnn tä am ingt rlemämi 1 quc ge d an,&wan pi ins Kalg an damiiwähn „s Müh reumu kdäuf 2, H,Aug mneiu ui uu eo qod emdi t es mbara S iRdudi 0, mon,& e brudinu s ſuqgba RuDuläm, ät caniada e dba ach „ Vis ethlchgn 3 Pauid partem populi,& obſi eeam, Regum II. de ciuitatè& ca marſorbitiunculas quas fecerat,& intu- ne cumà me uaſiatatuerit urbs, lit ad Amnon fratrem ſuum in conclaut. Abſalom. 115 nomumi meo Acribatur uictoria. Congre Cumq; obtuliſſet ei cibũ, apprehendit C auit itaq; Dauid omnem populum,& eam& ait: Veni cuba mecũ ſoror mea · profectus eſt aduerſum Rabbath, cũc Que reſpondit ei, Noli frater mi, nolt op qunicaſſet, cepit eam. Ettulit diadema primere me, neq; enim hoc fas eſt in ll⸗ regis eorũ de capite eius, pondo auri ta⸗ ratl:noli facere ſtultitiã hanc. Ego enim lentum, habens gemmas precioſiſsimas, ferre nõ potero opprobriũ meum,& tu et impoſitum eſt ſuper caput Dauid.Sed exis quaſi unus de inſipientibus in Iſratl: & prędam ciuitatis aſportauit multã ual quun potius loquere a dregem,& nõne de: populum quoq; eius adducens ſerra⸗- gabit me tibi. Noluit at Amnon acqui- uit,& circumegit ſuper eos ferrata car⸗ eſcere precibus eius, ſed pręualens uiri- enta, diuilitq cultris& traduxit in iy- bus oppreſsit eam,& cubauit cũ ea. Et po laterum: ſic fecit unuerſis ciuitatibus excoſam eã ha ſus eſt Dauid, ita ut maius eſſet odium quo oderat eã, amore quo anie dilexerat. Drxltq; et Rliorum Ammon, et reuer & omnis exercitus in Ieruſalem. C Alſalon occidit Ammon propler ince⸗, Amnon, Surge& uade. Que reſpondit ſtum ſororis.(ap. XIII. *, Maius eſt hoc malũ quod nunc agis Actum eſt aũt oſt hec, ut Abfalonfi aduerſum me. uã quod ante feciſti, ex- P 6 8' li Dauid,& deperiret in eã propter amo eſſet uirgo, piam inhoneſte ag ij Dauid iororem ſpecioſiſsimã uo⸗ pellens me. Et noluit audire eam, ſed uo cabulo Thamar, adamaret Amnon filius cato puero, qui miniſtrabat ei, dixit: Ei (ualde,) ita ut ce hanc à me foras,& claude oſtiũ poſt rẽ eius egrotaret: quia cum eam. Que induta erat talari tunica⸗ hui⸗ D difficile ei uidebat ut quip⸗ uſcemodi enim fllig regis uirgines ueſti⸗ eret cũ ea. Erat autẽ bus utebantur. Eiecit itaq; eam minſter Amnon amicus nomine Ionadab filius iliius foras, clauſitq́; fores poſt eã. Quæ Semmaa fratris Dauidò, uir prudẽs ualde. aſpergens cinerem capni ſuo, ſciſſa taſa- Qui dixit ad eum: Quare fic artenuaris ritunica, impolitisc; manibus ſuper ca: macie fui cegis per ſingul os dies: cur nõ putſuũ, ibat ingrediens& clamans. Di⸗* indicas mihi: Drxitq; ei Amnon, Tha xit autem ei Abialon frater ſuus, Nun⸗ mar ſororem fratris mei Abſalon amo. Cui reſpondit Ionadab?: Cuba ſuper le- dum tuõ,& languorẽ ſimula, cumq́; ue- nerit pater tuus ut uiſi et te, dic ei: Ve- mat, oro, Thamar ſoror mea, ut det mihi cibum,& faciat pulmentũ, ut comedam B demanu eius. Accubuit ſtacq; Amnoni, & quaſi egrotare cœpit: cumq; ueniſſet rex ad uiſitandũ eum, ait Amnon ad re- ge: Veniat, obſecro- Thamar ſoror mea, nt faciat in oculis meis duas ſorbitiuncu las, et cibũ(paratũ) capiã de manu eius. Miſit ergo Dauid ad Thamar domũ, di- ceus: Veni in domũ Amnon fratris tui, & fac ei pulmentã. Venitq; Thamar in gomum Amnon fratris ſini, ille aũt ia- cebar: quę tollens farinam cõmiſcatt,& liquefaciens in oculis eius coꝛit ſorbiti⸗ unculas. Tollẽsq; quod coxerat, effudit & poſint corã co,& nolutt comedere, dixiiq; Amnon: ‚iſcite uniuerſos àme. Cumq eieciſſent omnes, dixit Amnon ad Thamar: Infer eibum in conciain, ut ueſcat de manu tua. Tulit ergo Tha⸗ quid Amnon frater tuns cõcubuit tecũ? ſed nunc ſoror tace, frater tuus eſt, nec affligas cor tuũ pro hac re. Manſit itaq; Thamar contabeſcens in domo Abla⸗ jon fratris ſui. Cum aũt audiſſet rex Da- uiduerba hęc, contriſtatus eſt ualde,(& noluit cõtriſtare ſpiruũ Amnon filij ſui. quoniam diligebat eum. quia primogeni tus erat ei.) Porro non eſt locutus Abſa- lon ad Amnon nec malum, nec bonum, oderat enim Abſalon Amnon, eo quod uiolaſſet Thamar ſororem ſuam. Factum 5 eſt aũt poſt tempus biennij, ut tonderen tur oues Abſalom in Baal⸗ haſor: quę eſt juxta Ephraim,& uocanit Abſalom o- mnes fllios regis, uenitq; ad regẽ,& ait ad eum: Ecce iondẽtur oues ſerui wi, ue⸗ mat oro rex cum ſeruis ſuis ad ſeruã ſuũ. Drxuq; rex ad Abſalom: Noli fili mi⸗ nofi rogare ut uentamus omnes,& gra- uemus te. Cum autẽ cogetet eum& no⸗ juiſſer ire, benedræit ei. Et ait Ablalom (ad Dauid.)S inon uis uenite, uenlat eb ſecro nobiſcũ Latẽ Amnon fratermeus. d 5 Dieuch buit* odio magno nimis, Amnon —. Dauid Dixitꝙ; ad eum rex: Non eſt neceſſe ut zutem uadat tecũ · Coẽgit ritaq) Abſilom eũ, & dimiſit cum eo Amnon& uniuerſos fiios regis(Feceraiq; Abſalom conui/ unum quaſſ conuium regis.) Pręceperat autem Abſalom pueris ſuis, dicens: Ob- ſeruate cum temulẽtus fuerit Amnon ui no,& dixero uobis, percutite eum, inter floite:nolite timere, ego em ſum qui prę- cipiꝑ uobis: roboramini,& eſtote uiri fortes. Fecerũt ergo pueri Abſalom ad- nerſiun Amnon ſicut pręceperat eis Ab HNlom:ſurgẽtesq omnes filij regis aſcen. derunt ſinguli mulas ſuas,& fugerunt. Qumq; adhuc pergerẽt in itinere, fama peruenit ad Dauid, dicẽs: Percuſsit Ab- ſalom oennes fllios regis,& nõ remanſit exc eis ſaltẽ unus. Surreꝛcit itaq; rex(Da uid,&⅞ ſcidit ueſtimenta ſua,& cecidit ſuper terram,& omnes ſerui illius, qui aſsiſtebant ei, ſciderunt ueſtimenta ſua. Reſpondens autem lonadab filius Sem- naa fratris Dauid, dixit: Ne ęſtimet dũs filij meus rex, quod omnes pueri x regis oc- cili ſint: Amnonſolus mortuus eſt, qm in ore Todio) Abſalon erat poſitus ex die qua G oppreßit Thamar ſororem eius. Nũc er go ne ponat dñs meus rex ſuper cor ſuũ uerbum iſtud, dicens: Omnes filij regis occiſi ſunt, quoniam Amnon ſolus mor- tuus eſt. Fugit autem Abſalon,& eleua- it puer ſpeculator oculos ſuos,& aſpe- zeit, et ecce populus multus ueniebat per iter deuium ex latere montis. Dixit autẽ Ionadab ad regem: Ecce fiiij regis ad- funt:iuxta uerbũ ſerui tui ſic factum eſt. Cum ceſſaſſet loqui, apparuerunt& filij regis,& intrantes leuauerũt uocem ſuam,& fleuerunt: ſed& rex& omnes ſerui eius fleuerũt ploratu magno nimis. Porro Abſalomfugiens, abijt ad Thol⸗ mai fllium Ammiud regem Geſſur. Lu- eunctis xit ergo Dauid filrũ ſuũ(Amnon)E mil tis] diebus. Abſalom autem cum fugiſ- ſet,& ueniſſet in Geſſur, fuit ibi tribus annis. Ceffauit; rex Dauid perſequi Abſalom, eo quod conſolatus eſiet ſuper Amnon interitu. ¶ Abſalom per prudtutem mulierem re- Ei conctkatur.(ap. XIIII. 4 INlelligẽs aũt loab fllius Saruig, quod cor regis uerſum eſſet ad Abſalom, mi ſit Thecuam,& tulit inde mulierem ſa⸗ Pigutem dicit; adeã: Lugere te ſimu- 12. Regum. II. 9 Abſalom, la,& induere ueſte iugubri,& ne unga- ris oleo, ut ſis quaſi mulier iam plurtnno tempore lugens mortuũ,& ingtedteris ad regẽ,& loqueris ad eũ ſermones hui- uſcemodi. Poluit aũt Ioab uerba in ore eius. Itaq; cũ ingreſſa fuiſſet mulier The cuitis adregem, cecidit cotam eoſuper terram,& addorauit,& dixit: Serua me rex. Et ait ad eam rex: Quid cauſę ha- bes: Que reſpondit: Heu muit er urqua e- goſum: mortuus eſt em̃ uir meus. Et an- cillę tuę erãt duo filij, quĩ rixati ſunt ad- uerſum ſe in agro, nullusq; erat qui eos prohiibere poſſet,& percuſsit alter alte- ꝛum,& interfecit eum. Et ecce conſur. B gens uniuerſa cognatio aduerſum ancil⸗ lam tuam, dicit: Trade eum, qui percul ſit fratrem ſuum, ut occidamus eum pto anima fratris ſui, quem inter fecit,& de- leamus lięredem,& quęrunt extinguere ſcintillam meam, quę relicta eſt, ut nõ ſu- perſit uiro meo nomen,& reliquię ſuper terram. Et ait rex ad mulierem: Vade in domum tuam,& ego iubebo pro te. Di xitq́; multer T hecuites ad regem, in me domine mi rex ſit iniquitas,& in domũ patris mei, rex autem& thronus eſus ſit innocens. Et ait rex: Qui contradixerit tibi, adduc eum ad me,& ultra non ad. akui M m 1 lyci tyerter tutte ſecſendäm apben direpäsnl üſerPu glü3 dnzcieniter reriww emin Ac ditnGch drudjen det ut tangat te. Que ait, Recordet rex dñi dei ſui, ut non multiplicentur proxi- mi ſanguinis ad uſciſcendum,& nequa- quam inter ficiant filium meum. Qui ait, Viuit dñs, quia non cadet de capiitis fi- lij tui ſuper terram. Dixit ergo mulier: Loquatur ancilla tua ad dñm meum re- gem uerbum. Et ait, Loquere. Dixiiq; mulier: Quare cogitaſti huiuſcemodi tẽ contra populum dei,& locutus eſt rex uerbum iſtud, ut pecce t,& non reducat eiectum ſuum: Omnes morimur,& qua- ſi aqua dilabimur in terram, quę nonre- uertuntur: nec uult deus perire anmã, Pzec ſed retractat, cogitans ne penitus pereat g. e qui abiectus eſt. Nunc igitur ueni ut lo⸗ quar ad dñm meum regt uerbũ hoc prę P ſente populo. Et dixit ancilla tua, Lo- quar ad regẽ, ſi quomodo faciat rex uer bum ancillę ſuę. Rt audiuit rex uerba, ut liberaret ancillã ſuam de manu omniũ, qui uolebant de hęreditate domini dele- re me,& filium meũ ſimul. Dicat ergo ancilla tua, ut flat uerbum dñi me regis ſicut Acrſiciuun, Sicut enim ang⸗lsds dei mlnl. ſonin viinädmülu R Reueris cttiag ſun ahcregt Ahaaeurnöer n rü, Seroru iphacbenlcemr; ePtitoodeba e mo nichat q uhstahn 1 ents ſeſspono Alen gblonſt dide ſtunar, min leru ätegbnoud, vmteetem. rulan Cin 3 üütuenite dätsagälcn. mnalembo dennigni ſennleeüig inechdis nteni ad wriig load, nam ei R ſen ti ſeget ſütmmülai leu h a, G.* men,* 1.2 4 3 e lla, a e, n ttd Alne— Woma derat u= ua Od cdh Kälä d, cm.* tailabde M ul 1 1 a nnter düg en chüünd, w ge ten Vttäad Me⸗ al. A eun kex. 2 4 tand un bes G 1 unrex. 91 4 3 bie d Solus tanet 4b clllet Fettüldne den Ln n) i 3 dan ueimn Wunn. unt. 121 d) nul 3 um n, fentn 4 d⸗ genzu teun. denn inlit ſam 1 2 prubaänt 4 4. 2 ſt a 51 4 mchg idit zui tr wacoüna qut leuman dueninete, Am 3 4 dg un. ſcinet e. ea em⸗ perüt Gue niaache h 2 men ltge f ds terram . domun ain Xc ua domim er darst — uu innocc 833 tibi, ad or detut aa, Gildet de, miſang der Quamt ate Vuit ad, lij mil f. Loquas X grm uck — almujenn 4 — otdehom utsalnmn, r itiiigeine 1” De èpeam 1 dne Aunn 1r(Lran eot un aulihlenn enrſcicen a flüm nnad an cadktcece 3 Am. Dhngor n Kinaadünm man logqu. em muheer. des comra us. uerbum ol⸗ eiecum u. ſaqa nl dene u⸗ ſedreni 1us quiadi zui quarad der ſentepo qurad we, bumane lberarc 3d quiuold ni reme, 4 a. mallat u⸗ Kankch 2 yralhtuuene Si ki,&hane K ecce Anan enanes permi Kin temwi a ult daspen atans epenlee * aluncigiue. arm eiuti Därt acha Sowodt acun 7 laudtutens un enne a reälta der un eü l Dr da Lerdun ün rmnni In umattne Dauid mini. Mic eſt dñs dictione, nec mal xitqʒ ei muli bus his quę locutus e F dñe mi rex, ſerui tui. 1 5 zit: Perſalatẽ animę tuę dñe mi rexne de& dũs deus tuus eſt: dens rex, dixit ad mulierẽ, Regum II. meus rex, ut nec bene⸗ nires ad m edictione moueatur:un ſttecum. Ne abſcon- Etreſpon qas àme uerbũ quod te interrogo Di- — ait rex: Nunqui in omnibus iſtis: Reſpon dit er, Loquere dñie mi dmanus loab tecum eſt rex. Et & mulier, ad ſiniſtrã, nec ad dexterã eſt ex omni⸗ uus enim tuus Ioab, ipſe pre ſt dñs meus rex· ſex cepit mihi, et ipſe poluit ĩ nos ancillę tuę omnia uer bu hec, ut uerterem figurã ſermonish ui⸗ us. ſeruus em̃ tuus Ioab precepit iſtud: tu aãt cñe mi rex, ſapiens es; ſicut habet Napientiã angel dei, ut intelligas omnia ſuper terrã. Et ait rex ad loab:Ecce pla catus feci uerdũ tuũ: uade ergo,& reuo- ca puerum Abſalom. Cadensq; loab ſu- per faciẽ ſuã in terrã, adorauit, xit ſeruus tuus, quia inu culis tuis dſie mi rex:fecifti emm ab,& abijt in lom in leruſalem. Dixit autẽ rex, reuer- & bene-/ duxit regi,& ducit Ioab: Hodie intelle/ ſpondebatq; ei Abſalom: em gratiã ino/ fermones tui boni& ſermonk, qui te audiat, Surrexit ergo lo⸗ que Abſalom Geffur,& adduveit Abſae cem ſuper terrã, ut ad & iuſte iudicẽ: Sed faciem regis, quod ſi tatis meę, interficiat me. Ioab ad regẽ nunciauit ei omnia, uoca- & intrauit ad regẽ. & adorauit ſuper faciẽ terrę coxram eo: c oſculatusq; eſtrex Abſalom. CAℳ bſalom randem coniurationem excitat contra patrem. tusq; eſt Abſalom, Cap. X V. Gitur poſt hęc fecit ſbi Abſalom cur/ A & quinquaginta uiros, rus& equites, qui pręcederẽt eum. Et . Abfalom, ſtabat iuxta & omnem uirum qui habebat nego tium, ut ueniret ad regis iudicium, uoca- bat Abſalõ ad ſe,& dicebat: De qua ci- uitate es tu: Quireſpondens aiebat: Ex* una tribu Ifratl ego ſum ſerinis tuus: Re uia, qui habent negotiã, & cum accederet ad Abſalom 116 e.& mitterem te ad regem.& diceres ei: Quare ueni de Geſſur:melius mihi erat ibi eſſe: obſecro ergout uideã memor eſt iniqui⸗ cõſtitutus à rege · Dicebat Quis me conſtituat uidi- Ingreſſus itac; 4 1 mane cõſurgens introitũ portę in 4 6 ehee ae bheee eet ue e eee ee 3„ & 2 1 Videtur mihi juſti, ſed non eſt⸗ me uentant omnes eã nomo⸗ ut ſaluta/ tꝛt in domũ ſuã,& faciẽ meã nõ uideat · nũ ſuã,& appre Reuerſus eſt itaq; Abſalom in domum ret illum, extendehat ma dit. Porro ſicut hendẽs oſculabat᷑ eum · E Faciebaić; hoc ſuam,& faciẽ regis nõui Abſalõ, uir nõ erat pulcher in uſq; ad uerticem, nõ erat in eo ulla mac la. Et qñ tondebat capillũ([emel aũt in anno tondebat, quia grauabat eum ceſa däu ries) ponderabat capillos capitis ſui du- centis ſiclis, pondere publico. autem Abſalon filij tres,& omnill⸗ omni! ral,& decorus nimis à ueſtigio pedis à rege,& ſoli u kl. Poſt quadraginta ſrat uemẽti ad iudiciũ. ut audiret citabat corda urorũ Abſalom ad regẽ Dauid: Vadã,& red. ota mea quę uoui Vouens enim uouit ſeruus tuus, cum eſ⸗ Nati ſunt ſet in Geſſur Syrię, dicens: Si reduxerit ia una, no me ds in leruſalem, ſacrificabo dũo.Di Ifra- autem annos, dixit dño 3 in Hebron · ade in pace. Et mine Thamar, elegatis formę. Manuich xitq́; ei rex Dauid, V abijt in Hebron Miſit autẽ A'ſuom in leruſalẽ duobus annis,&fa ſurrexit,& G ciẽ regis non uidit. Miſt itaq; ad loab, Abſalom exploratore ut mitteret eum ad reg?, qui noluit ueni⸗ re ad eum. Cã́; ſecundo mifiſſet,& ille gorem buccinę, noluiſſet uenire ad eũ, dixit ſeruis ſuis: falon in Hebron Scitis agrũ loab iuꝛeta agrũ meũ, haben ierunt tem meſſem hordei.ite igit᷑.& ſuccendi- te eum igni. Succenderũt ergo ferun Ab⸗ ſalon ſegetẽ igni · ꝑt ueniẽtes ſerui Ioab, Achitophel Gilonitẽ ſciſsis neſtibus ſuis, dixerunt: Succende- de ciuitate ſua Po ſerui tui ſegetem meã igni: Et rüdit Ab cens, Toto corde uni ſalom ad loab:Miſi ad ie obſecrãs, ut ue Abſalom. nires hus Iſratl, dicẽs: Statim ut audieritis clã- dicite, Regnabit Ab- qucenti uiri de Ieruſalem uocati, eumtes ſimplici corde,& cauſam penitus iguorantes. Accerſiuit quoque Abſalom C conſiliariũ Dauid, Gilo. † Cũq; immolaret cũ immolaret runt ſerui Abſalom partẽ agri igni. Sur- u'ctimas facta Jeſt coniuratio ualida, po- uictimas& is rexitq; Ioab.& uenit ad Abſalon in do pulus; concurrens augebat cum Abſa ca. mum eius,& duxit: Quare ſuccenderunt lom. Venit igitur nuncius ad Dauid, di Et ait Dauid s in untuerſas tri- Regnans rro cum Abſalom uerſus Iſrael ſequit ferols fuis qui er .. dens reuertere in ciuitatem in pace,& Dauid Regum II. Abſalom, erant cum eo in leruſalem, Surgite,& fu mihi. Reportauerunt ergo Sadoc& A- gamuseneq; enim erit nobis effugium à biathar arcam dei in Ieruſalem,& man facie Abſalom: feſtmate egredi, ne forte ſerunt ibi. Porro Dauid aſcendebat Cli impellat ueniens occupet nos-& F impleat ſuper uum oliuarum, ſcandens& flens, nudis nos ruinam]& percutiat ciuitatẽ in ore pedibus incedens,& operto capite: ſed gudij.Dix erũtq; ſerui regis ad eum: O& omnis populus qui erat cum eo, oper mnia quę cunque pręceperit dñs noſter to capite aſcendehat plorans. Nunciatã exequemur rex, libenter † exequimur] ſerui tui. E- eſt autẽ Dauid quod x Achitophel eſſet& D greſſus eſt ergo reʒ,& unuerſa domus in coniuratione cum Ablalom, dix itq; cius pedibus ſuis,& reliquit rex decem Dauid, Infatua, quęſo dñe conſiliũ Achi mulieres concubinas ad cuſtodiendã do tophel. Cumq́; aſc èderet Dauid ſummi- G mum· Egreſſusq; rex& omnis Ifraẽl pe tatẽ montis, in quo adoraturus eratẽ do- deã dbus ſuis, ſtetit procul à domo,& uni- minum hecce occurrit ei Chuſai Arachi uerſi ſerui eius ambulabãt iuxta eum,& tes, ſciſſa ueſte,& terra pleno capite. Bt legiones Cerethi et Phelethi,& omnes dixit ei Dauid, Si ueneris mecũ, eris mi- Gechęi pugnaiores ualidi ſexcenti utri, hi oneri: ſi autem in ciuitatẽ reuerteris, qui ſecuti eum fuerant de Geth pedites,& dixeris Abſalom, Seruus tuus srex, eg pręcedebant regem.· Dixit autẽ rex ad patere me uiuere: ſicut fui ſetuus pattis Ethat Gethęum, Curuenis nobiſcũ: re- tui, ſic ero ſeruus tuus, diſsipabis conſiltã uertere,& habita cum rege, quia pere- Achitophel. Habes autem tecum Sadoc grinus es,& egreſſus es de loco tuo. He-& Abiathar ſacerdotes,& omne uerbã ri ueniſti,& hodie cõpelleris nobiſcum quodcunq; audieris Ein ldomo regis, in⸗ de egredi: ego autẽ uadam quò ſturus ſum, dicabis Sadoc& Abiathar ſacerdoti- reuertere,& reduc tecum fratres tuos et bus. Sunt enim cum eis duo filij eorum dis faciet tecum miſericordiam& ueri Achimaas filius Sadoc,& lonathanf- tatem, quia oſtendiſti gratiam& fidem. lius Abiathar,& mittetis per eos adme Et reſpondit Ethai reg:, dicens, Viuit omne uerbũ quod audieritis. Veniente dñs,& unuit dñs meus rex: quoniam in ergo Chuſai amico Dauid in ciuitatem, quocũqʒ loco fueriʒ dñe mi rex, ſiue in Ablſalom quoq; ingreſſus eſt leruſalẽ. morte, ſiue in uita, ibi erit ſeruus tuus. Et CHba imponit Dauid,& Se- ait Dauid Ethai,. ueni,& tranſi. Et tran- mei conuitijs impetit, ſiuit Ethai Gethęus, et omnes uiri qui cũ Cap. XVI. 1 eo erãt,& reliqua multitudo. Omnesq; CVmq Dauid tranſiſſet paululũ mõ. flebãt uoce magna, et uniuerſus populus tis uerticem, apparuit Siba puer Mi tranſibat:rex quoq; tranſgrediebat᷑ Tor phiboſeth, in occur ſum eius, cuͦ duobus rentem Cedron,& cunctus populus in- aſinis, qui onerati erãt ducentis panibus cedebat contra uiam Oliuę, quę reſpicit& centum alligaturis uue paſſę,& cen⸗ ute ad deſertum. Venit aũt& Sadoc ſacer⸗ tum maſsis palatharum.& † duobus utri dos,& uniuerſi Leuitę cum eo, portãtes bus uini.Et dixit rex Sibę, Quid ſibi arcam fœderis dei,& depoſuerunt arcã uolunt hęc? E eſponduq; Siba, dñe mi dei,& aſcendit Abiathar, donec exple rexc, aſini, domeſtici regis ut ſedeant,& F tus eſſet omnis populus, qui egreſſus fue panes& palathæ ad ueſcendum pueris rat de ciuitate. Et d xit rex ad Sadoc, tuis, uinum autem, ut bibat ſiqquus defece Infaò⁴ Reporta arcam dei in urbem: ſi inuene- rit in deſerto, Et ait rex, Vbi eſt filius ro gratiam in oculis dñi, reducet me,& dũi tui: Reſpondisq; Siba rege Reman. oſtendet mihi eam& tabernaculũ ſuũ. ſit in Ieruſalẽ, dicens: Hodie reſtituet mf Siautem dixerit mihi, Non places: prę- hi das Iſrasi teondame Braltrer mihi ſto ſum, faciat& quod honũ eſt coram ſe. Sibe, Tua ſint omnia quę fuerũt Miphi- Et dixit rex ad Sadoc ſacerdotem, O ui boſeph. Dix itiy Srba, Oro ut inuemam 3.N*³. & gratiam corã te dñe mi rex. i Venit er- Achimaas fiitus tuus,& Ionathan fflius S0 rex Dauid uſq; Bahurim,& ecce e- Abiathar duo filij ueſtri ſint nobiſcum. Feean dhedeantennechr⸗ 1 Roce ego abſcõdar in campeſtribus de⸗ mus Saul, nomine Semei, ſilius Gera, ꝓ- ſerti, douec ueniat ſermo à uobis, indicãs cede ee edemeheeae 5 4 tebaic; 4 mpoetec Iätüöergjte⸗ ntamuirt rhtaGdetandne ten rnuten blä mmdelcicnis he oned tegmbmm 8 a ktautex. T. Surui Fninut 6 ä aim waplen K qchqua ſcii Prattex. Gſeruslitgere8lu ſeitde deroneo,, aund ugb ie cet mittte anpec tmäi Ahuhans nasboſäpmei uzeftiun rusper imame gun noſtaluer detaruratlicen äuertantenm terre niaq Daud wenm ehlalu&. llorauen& er fan lcamed Cmm Achitgamichs teaue h Mè qpenäbelon aaſmicaum DanmmiomoR MNäͤer NNecpae et e om dahsllan& c bmeiierm, nefiotegi dndo Rendi. aieshelnmi ldenns Btn tnlwredere: mämictag, e üerten den tam. wdarun Tegaa — -—— nn 2* ula tebatc; lapides cdtra Dauid, et cõtra u- naculum in ſolario, ingreſſusq; eſt ad cõ b uerſo ſeruos regis Dauid. Ommis aũt cubinas patris ſui coram unuerſo Ifratl. opłs.& unnerſi bellatores à dextro et Conſiuum autem Achiophel. quod da- a ſimſtro latere regis incedebant. Ita aũt bat in diehus illis, quaſi ſu quis conſuie- 2 31 Ckue 1 loquebat Semei, cum malediceret regi, ret deum:ſic erat omne conlilium Achi- mu inch Wltutin Egredere, egredere uir ſanguinũ,& uir tophel.& cum eſſet cum Dauid,& cum cem Daud. on ü Belnal Reddidit tibi Iñs uniuerſum ſan/ eſſet cum Abfalom.-. 140 topd häbäat guinem domus Saul:quonã inuaſiſti re- ¶ Conſilio Achutophel reieco,(huſai ſen lpe an Ninha num pro eo,& dedit dñs regnũ in ma- tentia recipitur. Cap. XYVIi- me minn wrhna nu Abmalom fllij tui⸗& ecce premunt te Dai ergo Achitophel ad Abſalom, A renſch aniticd mala tua, quoniam uir fanguinum es. Di Bligam mihi duodecim millia uiro nes dxit uedi nxaan xit autem Abiſaifilius Saruię regi: Qua rum,& conſurgès perſequar Dauid hac uni, dion enii re maledicit canis hic moriturus domi, nocte. Bt irruens ſuper eum: quppe ouii he, K di 1 mmeüneid nomeo regi:uadam& amputabo caput laſſus eſt,& ſolntis mamibus percutiaan al hater 4 ſen langg, eius. Et ait tex: Quid mihi& uobis eſt eum, cumc fugerit omnis populus, dui re. uhſ un erlauum O Huj Saruię: dimittite eum ut maledicat: cum eo eſt percutiam regem deiolaium. 5 rifi untügid ds enim pręcepit el ut malediceret Da REt reducã umuerſum populum, quomo- le⸗ 5 f lhaaumnta uid,& quis eſt qui audeat dicere quare do unus homo reuerti iolet: unum enmm um erien dn ſc fecer t: Et ait rex Abifai,& unuer⸗ untum tu quęris, et omnis populus erit in Doig Warinim ſssſeruis ſuis Ecce filius meus, qui egreſ⸗ pace. Placuitq; ſermo eius Ablalom,& d 9. ⸗—-. 5 4,. aun ſus eſt de utero meo; quęrit animã meã: cunctis mai oribus natu Iſraẽl. Ait autem n. dcrdi Hrss Lbabrär 8 xhic filius Iemini maledi- Abſalom, Vocatex Chuſai Krachitem, zet bas. J ameie Tunc quanto magis. eri Achim ꝓn Sadoe 8 cet mihi: dimittite eum ut maledicat iu-& audiamus quid etiã ipſe dicat. Cãqʒ m. Ümn At e aie umi„ xta pręceptum qñi, ſi forte reſpiciat dñs uem ſſet Chuſai ad Abſalom, ait Aba- un omet dumden afflictonem meam,& reddat mihi domi lom ad eum: Huiu cemodi ſermonem lo- maſt nus bonũ ꝓ maledictione hac die hodi⸗- cutus eſt Achitophel: facesc debemus in ergo. chhngs in Abdad— erna. Ambulabat itaqie Dauid,& ſocij an non: quod das conſiliũ: Et dixit Chu 1 Gan Dal 3 eius per uiam cum eo.· Semei autẽ per iu ſai ad Abſalom, Non eſt bonũ conſiliũ 2 aun 1 1 um montis ex latere, contra illum gra- quod dedit Achitophel hac uice Etrur ci y f diebatur maledicens,& mittens lapides ſum intulit C huſai, Iu noſti patrem tuũ, q ON A äm un— aduerſum eum, terramq; ſpargens. Ve⸗ et uiros, qui cum eo ſunt,eſſe ſortiſsimcs us i— nit itac rex Dauid,& uniuerſus popu-& amaro animo ‚ueluti ſi urſa raptis ca- a phidoh ulme 5 mefocil lus cum eo laſſus,& Trefocillati ſunt ibi, tulis in ſaltu ſeuiat: ſed& pater tuus uir n. Anis, ei dutn nuus Abſalom autem& omnis populus eius bellator eſt, nec morabit cum populo. deralauegnh ingreſsi ſunt Ieruſalem„ſed& Achito⸗ Forſitan nãc latitat in fouets, aut in uno 2 5 3 2 uiuu pnel cum eo Cum autẽ ueniſſet Chuſai quo uoluerit loco, et cum ceciderit unus 1s duu un hn Arachites amicus Dauid ad Abſalom, quilibet in prinripio, audiet quicͦq; au a duui n Lunot locutus eſt ad eum: Salue rex, ſlalue rex- dierit,& dicet: Facta eſt plaga in popu- d nolunn ponüigäte Ad quem Abſalom, Hęc eſt, inquit, gra lo qui ſequebatur Abſalom. Et fortiſsi⸗ * ſe texalih neralici regbuit tia tua ad amicum tuum: quare nõ iuiſti must quisq;., cuius cor eſt quaſi leonis. ipſe 98 ne. ealaln D cum amico tuo: Reſponditq; Chuſai ad pauore ſoluet, ſcit enim omnis populus X., nis,uin au nubbaſnt Abfalom: Nequaquã, quia illius ero quẽ Iſratl fortem eſſe patrem tuum,& robu- e. rtinde tattes bi elegit dfis,& omnis hic populus& uni/ ſtos omnes qui cum eo ſunt. Sed hoc mi C & Ei ajüch Itan ueraus Ifraèi,& cum eo manebo. Sed ut hi uidetur rectum eſſe cõſiluum Congre i. Kinlec.= emtünnt& hocinferam, cui egoſeruiturus ſum?: getut adte uniuerſus populus Ifraèl, à bll m ipatrömill nonne flio regisſicut parui patri tuo, ita Dan uſq; Berſabee, quaſi arena maris in ſe Lde I mnn qelnit parebo& tibi. Dixit autẽ Abſalom ad numerabilis,& tu eris in medio eorum- ai doſeph 33 a Cwuir Achitophel:lnite conſiliuun, quid agere Et irruemus ſuper eum in quocũq; loco X graiun e niter ſt debeamius. Et ait Achitophel ad Abſa- inuentus fuerit,& operiemus eum, ſicut 9 porexl d iuumte, lom Ingredere ad cõcubinas patris tui, cadere ſolet ros ſuper terram,& non re⸗ 9 gracieh un ui dergun quas dimiſit ad cuſtodiendam domũ: ut linquemus de uiris, dui cum eo ſunt, ne 2, ns dal Ec Senſſutt cum audierit omnis Iſrael quod fœdaue unum quidem. Quod ſ urbem aliquam ris patrẽ tuum, roborent tecum manus fuerit ingreſſus, rcũdabit omnis Iſrael 1 Herrud—„. 7 1 celda SNrp. uc eorum. Tetenderstergo Abſalomtaber cuuitati illifuneuet trahemus eam in toꝝ naca- rentenl. 4 See— 4— — — — — 3 5 Dauid Regum II. Abſalom rentem, ut non reperiak ne calculus qui. Saruię, quę fuit mater loab. Et caſtmame 0 dem ex ea. Dixitq́; Abſalõ,& omnes tatus eſt lira?l cum Abſalom in terra Ga uiri Iſrakl: Melius eſt conſiliũ Chuiat A- Ilaad. Cumq; ueniſſet Dauid in caſtra do rachitę, cõſilio Achitophel. Dñi aũt nu- bi, filtus Naas de Rabath filiorum Am, tu diſsipatã eſt conſiliũ Achitopheiuti, mon et Machix fluus Amichel de Loda le, ut induceret dũs ſuper Abſalom ma⸗ bar,& Berzellai Galaadites de Roge⸗ lum. Et ait Chufai Sadoc et Abiathar ſa lim, obtulerunt eiſtratoria& tapetia cerdotibus: Hoc& hoc modo conſiliũ uaſa fictilia, frumentũ& hordeũ& fari⸗ dedit Achitophel Abſalom,& ſemiori. nam& polentã& fabam& leutem& bus Iſraẽl.& ego tale& tale dedi conſi⸗ frixum oleo cicer,& mel& butyrum lium. Nunc ergo mitte cito,& nunciate oues& pinguesuitulos, dederuntq; Da Dauid, dicẽtes: Ne moreris nocte hac in uid,& populo, qui cũ eo erat, ad ueſcen campeſtribus deſerti, ſed abſq; dilatione dum: ſuſpicati enim ſunt populũ fame& tranſgredere, ne forte abſorbeat᷑ rex,& ſiti fatigari in deſerto. E . F omnis popu us, qui cum eo eſt. Ilonathas autem& Achimaas ſtabant iuxta fon- tem Rogel. Abijt ancilla& nunciauit eis,& illi profecti ſunt, ut referrent ad re Lconſtituit ſuper eos tribunos& centu- gem Dauid nuncium: non enim poterãt riones,& dedit populi tertiã partẽ ſub uideri, aut introire ciuitatem. Vidit aũt manu loab, et tertiã partẽ ſub manu abi eos quidam puer,& indicauit Abſalon: ſai fllij Saruię fratris loab,& terti par⸗ ¶ Abſalom perſéquens patrem, trans⸗ foclitur. C. XVIII. ilii uero cuucito gradu ingreſsi ſunt do⸗ tem ſub manu Ethai, qui erat de Geth 7 mum cuiuſdam uiri in Bathurim, qui ha dixi tq; rex ad populũ: Egrediar& ego bebat puteũ in ueſtibulo ſuo,& deſcẽde uobiſcũ. Et rñdit popis. Nõ exibis:ſiue runt in eum. Tulit aũt mulier,& expan em̃ fugiemus, nonmagnopere ad eos de Gitur con;yderato Dauid populo ſuo 4 dit uelamen ſuper os putei, quaſi ſiccans nobis pertinebit, ſiue media pars cceide ptiſanas,& ſic latuit res. Cũq; ueniſſent rit è nobis, nõ ſatis curabũt:quia tu unus ſerui Abſalom in domũ ad mulierẽ, dixe ſolus pro decẽ millibus cõputaris:melius Tun:: Vhi eſt Achimaas& lonathas: Et eſt igit᷑ ut ſis nobis in urbe pręſidio. Ad reſpondit eis mulier. Tranſierũt feſtinan, quos rex ait: Quod uobis uidet᷑ recium, ter, guſtata paululũ aqua. Et hi, qui quę hocfaciã. Stetit ergo rex iuxta portam. rebãt, cum nõ reperiſſent, reuerſi ſunt in E grediebatq; popts per turmas ſuas cen Ierufalem. Cumq́; abijſſent, aſcenderũt teni& milleni. Et pręcepit rex Ioab et illi de puteo,& pergentes nunciauerunt Abiſai& Ethai, dicès: Seruate mibi pue regi Dauid,& dix crunt: Surgite,& trã- rum Abſalom. Etomnis popts audiebat ſite cito fluuium: quoniam huiuſcemodi pręcipientẽ regẽ cunctis principibus pro dedit conſilium contra uos Achitophel. Abſalõ. Itaq; egreſſus eſt poplsin cam⸗ Surrexcit ergo Dauid,& omnis popis, piun cõtra lirael,& factũ eſt pręlium in qui cum eo erat,& tranſierum Iordanẽ, ſaltu Ephraim. Et ceſus eſt ibi populus donec diluceſceret, anteq́; denudaretur Iſraël ab exercitu Dauid, factaqq; eſtpla uerbum,& ne unus quidè reſiduus fuit, ga magna in die illa uiginti milliũ. Funt qui non tranſiſſet fluuium. Porro Achi⸗ aũt ibi pPręlium diſperlum ſuper faciẽ o- topheluidens quod nõ fuiſſet factũ con⸗ mnis terre,& multo plures erãt, quos ſal ſilium ſuum ſtrauit aſinum ſuum, ſurre⸗ tus cõſumpſerat de populo, quã hi, quos xit& abijt in domũ ſuã,& in ciuita⸗ uorauerat gladius in die illa. Accidit aũt tem ſuam,& diſpoſita domo ſua, ſuſpen- ut occurrerèt Abſalom ſeruis Dauid, ſe- dio interijt,& ſepultus eſt inſ epulchro dens mulo: cumq́; ingreſlus fuiſſet mulus atris ſui · Dauid autẽ uenit in caſtra„&⅞ ſubter cõdenſam quercum& magnam, Ablalom tranſijt Iordant, ipſe& omnes adhęſit caput eius quercui,& illo ſuſpen niri Iſratl cum eo. Amaſam uero conſti- ſo inter cœlum& terram, mulus cuiinſe iuit Abſalom pro Ioab ſuper exercitum. derat, pertranſiuit. Vidit autẽ hocquiſ- Amala autẽ erat Hilius cuiuſtiam uixi, qui piã.& nunciaun Ioab, dicẽs: Vidi Ab⸗ uiocaatur letra de lez raèli, qui ingreſ- ſalõ pendere de quercu. Et ait Ioab ui- Ii elt 48 Aigaill Hiam Nas. drb en Ak⸗ ro aui ng ciauetat er Siuidtſti quareno C b &e rat ruuno allorb uggrelixam ccl dürsultes um b uucerdesdüdm au herqbin qune iuenrſamianl wiwerkeckrunen. iom Sremütpe unrlusiegkéltaähne üeine Ttutad untemmitlla intt oottauefwhtlipete nanun Wmisornni aaln Pon ſbhcam Vbucviuer ſeregbäerge ſaathorennonin Vocaungtkuuma ha Mnbab zaetinazaütlus mnaae ä zempu maice uod dbtNö es tänmncnbbinala are ltzeninteg b Chni Vade uüſt aBruktt Rargutem à domni Pu —,—— — — nmnergo, mii, andut dnertr äugs W d aletgmi Tiglergs dculo ridi Itex diigrex ein Neeing. Nallene kiop unen Nrerüc dnne an. ———y——— Klohu Ate Oue n auüie en n e lthä & ttiſ— mau 4 lit thä 1as 1” 1 en. m⸗ 4 ehuem uem un fGi. L.n te Luond a a unduüge rät nones..dothan lüt manu dopllitmii 1” uütmat an em̃ ſug au u ndes wuxncperd 1 9 nt rrend luemelag xe ſoluspt— antünna 2r d 3 üducäxr 67 it eninnde a. M 2 dducdäctei 1 bee 2 woonriudm — dn e ipnrgtn ant Adtluſ a dch autr⸗ 1 nm aͤh gnc tonnrerir 2u pracp Soanäsgiuche d. Ada rellwetgpler 6. fc Lkü de, llu B. Kit aluchüßr nur lladl ee Dauüht it, Hamg Klauhunmbi di auibi um üperwminät e mnsteh e loplnsuig te tus cöſd ue Jlepopdogi aa, uoruet ee 3 indjihigi n, utoccdh.S alnſnülli aro dens 1 u ugralodi & lübter q e aqpecmän, aes adheſte Nn percd di, lLointerſ u tenmae m. deratph Ir. Vüüxin aul pu dn bh lar ſ tei. kalöped S cl ln em To quül a dduln u Dauid Regum II. cöfodi ni puerum A titudini. Et tuierũta pepälöt Abſalom 118 Ki eum cũ terra,& ego dediſſem currẽs ſolus. Diitq rex: Et iſte bônus tibi decẽ argenti ſiclos,& unũ baltheũ: eſt nuncius. Speculator autem, Comem mi duxit ad Ioab: Si appenderes in ma plorz ait, curſumprioris, quaſi curſum A nibus meis mille argenteos, nequaquam chimaas filiſ Sadoc. Et ait rex: Vir bo- nutterem manũ meamm flliũ regis. Au⸗ nus eſt,& nuncium portans bonum ue- dientibus eium nobis pręcepit rex tibi, nit. Clamans autẽ Achimaas, dixitad re & Abifan,& Ethai, dices: Cuſtodite mi gem: Salue rex- Htadorans regè coram bſalom. Sed& ſi feciſſem eo pronus in terram, ait: Benedictus dñs cõtra animã meam audacder, nequaquã deus tuus, qui cõclulit homines, qui ieua hoc regem latere potuiſſet,& tu ſtares uerunt manus ſuas contra dũm meũ re⸗ ex aduerſo· Et ait Ioab:õ ſicut tu uis, gem. Et ait re: Eſt ne pax puero Abia ſed aggrediar eum corã te. Tulit ergo Iom: Dixitq; Achimaas: Vidi tumultũ Ioab tres lanceas in manuſia,& infieit magnum, cum mitteret loab ſeruus tuus. eas in corde Abſalom: cumq; adhuc pal örex, me ſeruum tuum, neſcio altud. Ad naret hęrens in quercu, cucurr cemiuuenes armigeri loab, et percutien ille iranſiſſet,& ſtaret, apparu t Chuſai⸗ tes in erkecerunt eũ. Cecinit autẽ loab& ueniens ait, Bonũ apporto nuncuum, buccina,& retinuit populã-, ne perſeque dñe mi rex. iudicauit enim prote domi⸗ retur fugientẽ Iſrati, uolens parcere mul nus hodie de manu omnium, qui ſurre- bſalom,& proiece xerunt contra te. Dixit aũt rex ad Clu runt cum in ſal:u, in foueam grandẽ,& ſai, Eſtne paac pueroAbſalom: Cui te- cõportauerunt ſuper eum aceruũ lapidũ ſpondẽs Chuſai, Fiant, inquit, ſicut puer- magnum nimis:omnis aũt lſaẽ fugit in inimici dñi mei regis,& umuerſi qui cõ tabernacuia ſua. Porrò Abſalõ erexerat ſurgunt aduerſus eum in malã. Contriſta ſibi. cum adhuc uiueret, titulũ, qui eſt in tus laq; rex, aſcendit cœnaculu porte⸗ Valle regis. dixerat em: Non habeo fi⸗& fleuit. Et ſic loquebatur, uadens, Ftli imemũ nominis mei. mi Abſalom, Abſalom fini mi, quis mihã tribuat, ut ego moriar pro te: Ablalome nũ, et hoc erit moni Vocauite titulum nomine ſuo, et appel Hiur, Manus abſalom, uſq; ad hac diẽ. li mi, fli mi Abſalom: Archimas aütfilius Sadoc, ait: Currã, et Conſpiraforrs reconciliantur regi nunciabo regi, quia iudiciumfecerit ei Daund.(ap. XIX. qſs de manu inimicorũ cius. Ad quem loab dixit: Nõ eris nuncius inhac die, ſed nunciabis in alia:lio ⸗ Quid enim ſi cucurrero: Bt ait ei: Cur- diſti hodie uultus omniũ ſeruorũ tuorũ, cerunt animã tuam,& animã pendij, tranſiuit C nuſai. Dauid autẽ ſe- flliorum tuorũ& filiarũ tuarum,& ani- ue⸗ mam uxorũ tuarum,& animã concubi- narum tuarũ. Diligis odiẽteste,& odio rã, eleuans oculos, uidit hominẽ curren⸗ habes diligentes te,& oſtendiſti hodie tem ſolũ. Et exclamaus indicauit regi, quia nõ curas de ducibus tuis,& de ſer dixitq; rex: Si ſolus eſt, bonus eſt nun⸗ uis tuis. Et uere cognoui modo, quia ſi F cins inore eius. Properante aũt illo,& Abſalom uiueret,& omnes nes eccubu- accedeme propius, ui dit ſpeculator ho- ſſemus, tunc placeret tibi. Nunc igitun B & procede,& alloquens ſatisfag culmine, ait: Apparet mihi alter homo I eruis tuis-iuxo enim tibi per enunum, Sur quod re. Currens ergo Achimaas per uiã com qui ſaluã fe debat inter duas portas: ſpeculator ro, qui erat in faſtigio portæ ſuper mu- minem alterũ currentẽ᷑,& uociferans in ſurge, erüt de⸗ quẽ rex, Tranſi, ait,& ſta hic. Cumq; Vnciauim eſt autẽ Ioab quod rex fleret,& lugeretfiium ſuũ,& uerſa dic nolote nun- eſt uictoria in luctũ in die illa omni po⸗ ciare, filius enim regis eſt mortuus.Et ait pule, audiuit em̃ populus in die illa dici. loab Chuſai: Vade,& nuncia regi qu? Dolet rex ſuper fllio ſuo. Et declinauit uidiſti. Adorauit Ohufai Ioab,& cucur. populus in die ulla ingredi ciuitatè, quo- rit. Rurſus autem Achimaas filius Sadoc modo declinare ſolet populus uerlus,& qrxit ad Ioab: Quid impedit, ſi etiam e- fugiẽs de prelio. Porro rex operuit ca- o currã poſt Chuſai: Dixitc; ei loab: put ſuum,& clamabat uoce magna, Fuii Quid uis currere flli miꝛueni huc, non c-⸗ mi Abſalom, abſalom fili mi.xlngreſſius ris boni nuncij baiulus. Qui reſpondit: ergo loab ad regẽ in domũ, dræin, Cõſus ———— — ₰ 84 ö Se 8. — — —————* 3 4. ſſ—— —— Dauid quod ſi non exieris, ne unus quidem re- manſurus ſit tecũ nocte hac,& peius erit hoe tibi, quam ommia mala, quę uenerũt ſuper te ab adoleſcentia tua uſ; in prę- ſens. Surrexit ergo rex,& ſedit in por- 1a,& omuu populo nunciatum eſt quod rex ſederet in porta: uenitq; uniuerſa multitudo coram rege. Iſraẽ laũt fugit in tabernacula ſua. Omnis quoq; populus certabat in cunctis iribub⸗ Iſraẽl, dicẽs: Rex liberauit nos de manu inim corum noſtrorum,& ipſe ſaluauit nos de manu Pluliſtinorum,& nũc ſugit de terra pro pter Abſaiom. Abſalom autẽ quem un- ximus ſuper nos, mortuus eſt in bello: uſquequo ſiletis,& non reducitis regè: C 3. Re. 2.5 D Et conſilium totius Iſraẽl uenit ad regẽ. Rexc uero Dauid miſit ad Sadoc& A- biathar ſacerdotes, dicẽs: Loquimini ad maiores natu Iuda, dicentes: Cur uenitis nouiſsimi ad reducendum regem in do- mum ſuam: Sermo autẽ omnis lfraẽl per- uenerat ad regem in domo eius, quia di- xerat rex: Hęc dicetis ad populũ Iuda: Fratres mei uos, os meum,& caro mea uos, quare nouiſsimi reducitis regem:Et Amaſe dicite: Nonne os meum,& caro mea es: Heęc faciat mihi deus,& hęc ad- dat, ſi non magiſter militię fueris coram me omni tempore pro loab. Et inclina- uit cor omnum uirorum luda, quaſi uiri unius:miſerũtq; ad regem, dicentes: Re uertere tu,& omnes ſerui tui. Et reuer ſus eſt rex,& uenit uſq; ad Iordanẽ,& ommis luda uenit uſq; in Galgala, ut oc- curreret regi,& traduceret eum lorda- nem. Feſtinauit autem Semei fllius Gera fiiij Iemini de Bahurim,& deſcendit cũ uir s luda in occurſum regis Dauid cum mille uiris de Beniamin, et Siba puer de domo Saul,& quindecim fliij enus, ac ui ginti ſerui erant cum eo,& irrumpentes Iordanem, ante regem tranſierunt uada, ut traducerent domum regis,& facerent juxxta iuſionem eius. Semei aũt filius Ge ra proſtratus coram rege. cum iam tran/ Sup.is.c ſiſſet Iordanem, dix it ad eum, Ne repu tes mihi dñe mi iniquitatem, neq; memi neris iniuriarũ ſerui tui in die, qua egreſ ſus es dñe mi rex de Ieruſalem, neq; po- nas rex in corde tuo. Agnoſco emm fer- uus tuus peccatum meum,& idcirco ho die primus neni de omni domo loſeph, deſcendiq; in occurſum dũñi mei regis. Re- Regum II. Reſpondẽs uero Abiſai filius Saruie, q́i- xit:Nunquid pro his uerbis non occide tur Semei, quia maledix it Chriſto dhis Et ait Dauid, Quid mihi& uobis fllij Saruię: cur efficimini mihi hodie in 8a⸗ tan: Ergone hodie interficietur uir in I ratl: an ignoro hodie me factũ regem ſu per Iſrael: Et ait rex Semei, Non morie ris. Iurauitq́; ei. Mipiiboſeth quoq; ſi E lius Saul deſcendit in occurſum regis ii- lotis pedibus& intonſabarba: ueſtesq; ſuas non ſauerat à die qua egreſſus fue, rat rex, uſq; ad diem regretstonts eius in pace. Cumq́; x occurriſſet regi, dtzit ei letutii rex: Quare non ueniſti mecum Miphi⸗ boſethi: Etreſpondens ait: dñe mi tex, ſeruus meus contẽpſit me, dixiq ei, ego famulus tuus, ut ſterneret mihi alinum, et †deſcendens Jabirem cum rege: claudus acenci enim ſeruus tuus.j Infuper& accuſauit dupas me ſeruum tuum ad te dñm meũ regem. tu autẽ dñe m rex, ſicut angelus deies, fac quod placitum eſttibi. Neque emm fuit domus patris mei, niſi morti obno- xia dño m eo regi, tu autem po iuſti me ſeruum tuum inter conuiuas menſæ tuę, quid ergo habeo iuſtę querelę: aut quid. poſſum ultra uociferari adregem: Ait er go ei rex:Quid uttra loqueris: fixum eſt quod locutus ſum: tu& Siba diuidite Supisa poſſeſsiones Reſpondit; Miphiboſerh regi:Etiam cuncta accipiat. poſtq́; reuer ſus eſt dns meus rex pacifice in domum ſuam · Berzeliai quoq; Galaadites, ſe- Reah nex ualde deſcendens de Rogelim, tra- duxit regem Iordanem, paratus etaãil- tra fluuiumproſequi eum. i Erat autem dupa⁷½ Berzellai Galaadites, ſenex ualde, id eſt octogenarius,& ipſe prebuit alimenta regi, cum moraretur in caſtris fuit quip- pe uir diues nimis. Dixit itaque rex ad Berzellai: V eni mecum, ut requieſcas ſe curus mœcũ in leruſalem. Et ait Berael. lai ad regem:Quot ſunt dies annorumui te meę. ut aſcendam cum rege in leruſa⸗ lem: Odogenarius ſum hodie, nunquid uigent ſenſits mei ad diſcernẽdum ſuaue autamarum: aut delectare poteſt ſeruum tuũ cibus Faut] potus:uel audire poſſum ultra uocem cantorum atꝙ; cantatricũ: quare ſeruꝰ tuus ſit oneri dño meo regi: Paululum procedam famulus tuus ab% Iordane tecũ, non indigeo hac uiciſsitu- dine, ſed obſecro,ut reuertar ſeruus 6n icäcutre nci 60,0 9' 8 aüt po vaneetge naepopui lherhzelen 5 legesalt tiponältu wunuinila aw& ccqmtbucci d enuä umüt lannetzeder Keszämch Wundüdniateun i,Cedocam cedat icäteni n anaantc3 el een da atan Dau nütnwegt a abaan 0 ug. tnxg 1 c r.li au una tum ene e ltne 5 anu ns rin din luast 3 rnnit de dro er e üenut Dace n Mte. lo rex emmit dleid R dceoag SE.[ernn. Wndeggan d, ruu yipat ün . KP fmm ga arrani ad Plecc aSennit ins enm 1 umannn 10⸗ me ſa a: 3, huüpnen , mas D llnäten di⸗ fhc od— R, lüenanth 1 2u 4. 3 h: funtd mctiſen ümei nhne, d xadh urmim 9* i wanren we St ſeruu duume 10 qud 2 Sed düülk urue 4 kel— niun 6 Hda— uimennnin .Ouod un vun:m ane ii polſeg onüigllh e regig mrircrpugi dr ſus eit a rer puſend E ſuan. ri qagGiu nexu — 1 — En chnem enni n flud a raquiem lar 4 duxt 1 1 u Berzel.) ditts ſekexut m e odoge dm re pſeputnt regi, aereturinalts ui peuit t. DRttiagn 6s Berzei e meamar 4, cuns t unfäem Nab- at hiadn. mtſuntäenmn 1 te me, mamnti „ len O ulm die du wigent u* aiadäſtmün⸗ ei aram Erdelefarye d nüch ³ K otuluin „ uitrruch wrcnag ce „ uue i onericheng 5 Pault a„eun'kmisa, lordan inloo we . dineſſ unaaralie 4 ame ctuiann Wesdehcot Dauid KRKegum II. 119 & motiar in ciuitate mea,& ſepeliar iu& perſequere eum, neforte inneniat ci- ata ſepulchrũ patris mei& maiis mec. uitates munitas, et effugiat nos. Egreſsi Iſt aut ſeruus tuus Chamaã, ipſe uadat ſunt ergo cum eo uiri lIoab Cerethi quo tecum dñe mi rex,& fac ei quicquid ti que,& Phelethi,& omnes robuſti exie ꝗ bibonum uidet. Dixit itaq; et rex: Me- rũt de lerulalem ad perſe quendũ Sebafl cũ manſeat Chamaã,& ego faciã ei ꝗc liã Bochri. Cumq́; illi eſſent nixta lapi- C ud tibi placuerit,& omne qcd. petie- dem grandẽ, qui eſt in Gabaon, Amala ns àme, impctrabis. Cũq; tranſiſſet uni ueniès occurrit eis. Porro loab ueſtitus uerlus populus& rezc ſordanẽ, reſtitit, erat tunica ſtricta ad menſuram habitus & oſcuiatus eſtrex Berzellai,& Pñdi- ſui,& deſuper accinctus gladio depen- xit ei,& ille reuerſus eſt in locũ ſuum. dente uſq; ad ilia, in uagina, qun fabrica- Taanſtuit ergorexin Galgalã,& Cha- tus leui motu egredi poterat,& percute maã cã eo, ommis aũt populus luda tra⸗ re. Dixit itaq; loab ad Amalam⸗ Salue quxerat regẽ, ‚& media tantũ pars affue· mi frater. Et tenuit manu dexera mentt rat de popuio ſſiacl. Itaq; omnes uiri II⸗ Amaſe, quaſi oſculans cũ.Porro Amalſa ratl cõcurrentes ad regem, dixerunt ei: no obieruauit gladiũ, quem habebat lo- Quare furati ſun fratres noſtti uiri Iu- ab: qui percuſsit eum in latere,& effudit qa& traduxerũt regẽ& domũ eius Ior inteſtina eius in terrã, et mortuus eſt, nec danẽ, omnesq; uitos Dauid cũ eo: Etre ſecundũ uulnus appoſuit. Ioab autem, et ſpondit omnis uir luda ad uiros Ifratl: Abiſai frater eius perſecuti ſunt Seba fl⸗ ia mihi propior eft rex, cur uaſceris lium Bochri · Interea quidã uiri: cũ ſte⸗ ſuper hac re:nunꝗd comedimus aliquid tiſſent iuxta cadauer Amaſæ, de locijs ex rege, aut munera nobis data ſunt? Ht Ioab, dixerũt: Ecce, qui eſſe uoluit pro reppondit uir Iſraẽl ad uiros luda,& ait, loab, comes Dauid: Amaſa aũt coniper- Decem pattibus maior ego ſum apud re ſus ſanguine, iacebat in media uia. Vidit gem, magisq́; ad me pertinet Dauid, q́; hoc quidã uir, qdſubſiſteret omnis popui adte, cur teciſti mihi imuriam,& non lus ad uidendũ eum,& amouit Amafam mihi nunciatum eſt priori, ut reducerem de uia in agrũ, operuii q́; eũ ueſtimento⸗ regem meum: Durius autem reſponde/ ne ſubſiſterenttranſeuntes, propter cum⸗ gliß rumt uiri ludaxuiris IIſrael. Amoto ergo illo de uia, tranlibat ommis (Cgebaſeditionem mouet in rεν uir, ſequẽs Ioab ad perſequendũ Seba f Iſrael. Cap. X X. liũ Bochri. Porro ilſe tranſierat per om⸗ E A A Ceidit quoq;, ut ibi eſſet uir Belial nes tribus Iſrasèt, uſq; in Abelã& Beth- nomine Jeba, fllius Bochri, uir lemi maacha, omnesq́; uiri electi congregati neus,& cecinit buccina,& ait, Non eſt ꝓfuerũt ad eũ. Venerunt iraq;,& oppu fuerit nobis pars in Dauid, neq; hęreditas in fi gnabãt eũ in Abela,& in Bethmaacha, ſua lio llai, reuertere in tabernacula tua]& circundederunt munitionibus ciunta- Iſracl. Et ſeparatus eſt ommis Ifraëla Da tẽ,& obſeſſa eſt urbs. Omnis aut rurba, und, ſecutusqq; eſt Seba iuũ Bochri. Vi qus erat cum loab, moliebat deſtruere ri aũt luda adheſerũtregi ſuo à lordane muros. Et exclamauit multerfapien: de uſq lerufalẽ · Qumq; uen ſſet rex in do- ciuitate: Audite, audite, d:cite Ioab: Ap mum ſuã in Ieruſale, tulit decẽ mulieres propinqua huc,& loquar tecũ. Quteũ cõcubinas, quas derel querat ad cuſto/ accetsiſſet ad eam, ait iIu: Tu es lcab: qiendã domã, et tradidit eas in cuſtodiã, Et ille reſpõdit: Ego· Ad quem ſic locu alimenta eis prębens, et nõ eſt ingreſſus ta eſt: Audi ſermones ancillę tug. Qui e F ad eas: ſed erãt clauſę uſq; in di mortis ſpõdit, Audio. Rurſumq́p illa: Sermo, p- B ſaę in uiduitateuiuentes. Dixcit aũt rex quit, dicebat᷑ in ueteri prouerbio: Qul Deu. 0E Amalę, Cõuoca mihi omnes uiros luda interrogant, interrogèt in Abela,& ſ:c in diẽ tertiã,& tu adeſto pręſens. Abijt proficiebãt. Nonne ego ſum, quę reſpon ergo Amaſa, ut cõuocaret Iudã,& mo- deo ueritatẽ in Iſratl, et tu queris ſubuer ratus eſt extra palat:ũ, qd' ei cõſtituerat tere ciuitatẽ,& euertere matrẽ in Iſracl: rex. Ait aũt Dauid ad Abiſai, Nũc ma Quare pręcipitas hęreditatem dñi: Re/ gis afflicturus eſt nos Seba filius Bochri, ſpondensq; loab, ait, Abſit, abſit hoc à quèm AbAlõ, tolle igitur ſeruos dfi tei. me, non pręcipito, neq; gemetiotWen — T ie Dauid ſic ſe habet res, ſed homo de monte E⸗ phraim Seba, filius Bochri cognomine, leuauit manã ſuã contra regẽ Dauid:tra dite illã ſolum,& recedemus à ciuitate. G Et ait mulier ad loab: Ecce caput eius mittet᷑ ad te per murũ Ingreſſa eſt ergo ad omnẽ populũ,& locuta eſt eis ſapien ter: qui abſoiſſum caput Sebę, filij Bo- chri proiecerunt ad loab.Et ille cecinit tuba,& receſſerunt ab urbe, unuſquiſq; in tabernacula ſua. Ioab aũt reuerſus eſt Fup. 8. leruſalem ad regẽ. Fuit ergo loab ſu- per omn? exercitũ Iſraẽl. Banaias autẽ t ius loaidę ſuper Cerethęos& Phele. tnęos. Aduram uero ſuper tributa. Por- ro loſaphat fllius Ahtlud, à commenta- tijs. Siba autem, ſcriba. Sa loc uero& Abiathar, ſacerdotes. Hiram autem lairi tes erat ſacerdos Dauid. C Crucifig untur poſteri Saul. Cap. XXI. 4 A HActr eſt quoq; fames in diebus Da- uid:ribus annis iugiter,& conſuluit Dauid oraculum dñi. Dixitq́; dñs:Pro- pter Saul& domum eius ſanguinũ, quia occidit Gabaonitas. Vocatis ergo Ga- baonitis rex, dixit ad eos, Porro Gabao nitę nõ erant de fuijs Iſcaii, ſed reliquiæ Iol.5. c amorrhęorũ: t filij quippe Iſraèl iuraue ran eis,& uolutt Saul percutere eos ze 10, qaſi pro filijs Ifraẽl et Iuda. Dixit er go Dauid ad Gabaonitas, Quid faciam uobis:& ꝗ⁵ erit ueſtri piaculã, ut bñdi catis hęreditati dñi: Dixerũt; ei Gaba onitę. Nõ eſt nobisſuper argẽto& au- ro queſtio, ſed cõtra Saul,& contra do- mã eius, ueq; uolumus, ut interficiat᷑ ho B mo de Iſratl.Ad quos rex ait: Quid er/ go uultis ut faciã uobis: Qui dixerũt re- i: Virum, qui attriuit nos,& oppreßit iniqus, ita delere debemꝰ, ut ne unus qui dẽ reſiduus ſit de ſtirpe eius in cunctis fl. nibus Iſ ael. Dent᷑ nobis ſeptẽ uiri de fi- Lijs eius, ut crucifigamus eos dñoin Ga- baa S aul, quondã electi dũi. Et ait rex: Ezo dabo. Pepercitq; rex Miphibo- .Reg. 18.à ſetn ftlio lonathé flln S aul. ꝓpter iuſiu dm randã&, quod fuerat inter Dauid,& in ter Ionathan filiũ Saul. Tulit itaq; rex duos fiuios Reſpha filię Aia, quos pepe- rit Sauli, Armoni,& Miphiboſeth,& quinq; fitios Michol filię Saul, quos ge nuerat Hadrieli fllio Berzellai, qui fuit de Molathi.& dedit eos in manus Ga- bao- Regum 1II1. baonitarum, qui cruciflxerũt eos in mon te corã dño.& ceciderunt hi ſeptẽ ſimul occiſi in diebus meſʒis primis, incipſtte meſsione hordei. Tollens aũt Reſphaſft lia Aia cilicium, ſubſtraunt ſibi ſuprape trã ab initio meſsis, donec ſtillaret aqua ſuper eos de cœlo,& nõ dimiſſtt aues a cerare eos per diẽ, neq́; beſtias per no- ctẽ. Et nunciata ſunt Dauid, quę fecent C Reſpha filia Aia, cõcubina Saul. Bt ab- ijt Dauid,& tulit oſſa Saul,& oſſa lona thę fllij eius à uiris labes Galaad, qui ſu Tarn autsmeé, grimſamon ſberdche. kau anviumics mes iin nechnit esdeli eruerd m itri me preden b- ddlatlone 9 1 rati fuerãt ea de platea Bethſan, iſin qua Nen akalä ummeäch ſuſpenderãt eos Philiſtijm, cũ interfecil ſent Saul in mõte Gelboe,& aſportauit inde oſſa Saul,& oſſa lonathę filij eius, & colligẽtes oſſa eorũ, qui afffxi fuerãt, ſepelierunt ea cũ olſsibus Saul& lona- thę filij eius in terra Beniamin, in latere, in ſepulchro Cis patris eius. Feceruntq; omnia, que pręceperat rex,& repropi- tiatus eſt deus terrę poſt hęc. Factum eſ aũt rurſum pręliũ Philiſtinorum aduer. ſum Iſraẽl.& deſcendit Dauid,& ſerui eius cum eo,& pugnabant cõtra Phili- ſtijm. Deficiẽte aũt Dauid, Iesbibenob, qui fuit de genere Arapha, cuius ferum haſte trecẽtas uncias appen debat,& ac- cinctus erat enſe nouo, niſus eſt percute, re Dauid. Pręſidioq; ei fuit Abiſai filius Saruię,& percuſſum Philiſtę um interfe cit. Tunc iurauerunt uiri Dauid, dicen- tes: Iam nõ egredieris nobiſcũ in bellã, ne extinguas lucernã Iſratl. Secundum II. quoq; bellũ fuit in Gob cõtra Philiſt/ Pan os:tunc percuſsit Sobochai de Huſathi, ,0 Saph de ſtirpe Arapha, de genere gigan tum. Tertium quoqʒ fuit bellũ in Gob n. contra Philiſtęos, in quo percuſsit Adeo datus filius Saltus polym tarius Bethle- hemites Goliath Gethęũ, cuius haſtile haſtę erat quaſſ liciatoriũ texẽtiũ. Quar lIll tum bellum fuit in Geth, in quo uir fuit excelſus, qui ſenos in manib pedibusq; habebat digitos, id eſt, uiginti quatuot, & erat de origine Arapha,& blaſphe⸗ mauit Iſratl. Percußit aũt eum lonathan ſtlius Samaa fratris Dauid. Hi quatuot- nati ſunt de Arapha in Geth,& cecide- runt in manu Dauid,& ſeruorũ eius. ¶ Canncum, ſeu Dſal. Daud. Cap. XNXII. LOcutus eſi aũt Dauid dño uerba car 1 minis huius, in die qua liberauit eum d.ls unp dſäd olneus ecietada mel& cöremlitte rnͤtdſalmm&e unsel do glenät ar KigniGecteein rslücegtimde u’dcKödisetcn un Pracchltieper lun Kp beküper ſütenehrainckeuin brnsaqursdemmdibe weideöſſecueins adolds is. Jom Rexctlischbuuoc dlasA lipaute inpit edsßtaypan Kreacaaumti drepatiolecf,ad wüͤkoris us Mlct ae&arin derauitgerdinim detab häqulode dnterit Pregeni unee, Sſaälsel vm Bt Gcxitme üne gſcögt Rsſecnndam tug — ſamnägü ma ugelo es demed. Kaneerhecun a Mmnr ame.) e Keald dn Nrctuet ünna dh b im madd, in mmino ddpereäts. anpen lün angen —— 8 1 Amine, 4.* uice dcc Utate. ne 2 ut enuz l 1 8 ten ſa 1 j Bo⸗ 5 1 bud ecmit g⸗ d. quiſq kRe„ulm lun eſt ijtl adſa⸗ the „ ni ele ſuld. . b6 lent 1 Anan A inde ed o& lauri ſepa the in e onn Dr taau lukunt zut 4 8 R urälug 2 5 Pr S 3 2 ſum S iſcandt du f. 3 86* me puomdm in ten ezüduilt abao qu 10„P mee zmdai Iu h al 5 3 Kaue cin⸗ 3 ze re 0 oter Saud dan cit. däct tes: auda nec 7au, qus 180 os i ho 8apt der⸗ tum. itre cond kebit datuf squi hem 1 sfl. u — dn ſenouo nlsth alan hihn renntuin den rreckerirndlin ucemäͤltäſ Sät in Cobein a Git bodochalti Auatacegen 2—hoqüuba r os inguspewi Geni a mautin Gebin . ncsinmnbe w ilekuyie iice Arou rabst üme Li flus u rtrs Dulhe rex miil e aomine epe⸗ nnt uaer)uuidd enne deſt tum Gu exc- rex hade ido⸗&en luliu mnui „⁸& m ſcudſäe K de). XNII 5 6 a n aürDwächr. — e Gr L incegubthe 540⸗ ap 5.17. inbaun ancqaxäpald Laogeſubt 1 Vnn i a us poſm a a lliiawrbi 9 Dauid Regum II. 120 aũs de manu omnium inimicorũ ſuorũ, tuis excelſos humiliabis. Quia tu lucer- & de manu Saul,& ait: Dñs petra mea, cerna mea dñe,& tu dñe illuminabis te & robur meum.& ſaluator meus. Deus nebras meas. Inte enim currã accinctus, q fortis meus, ſperabo in eum: ſcutum in deo meo tranſiliam murum. Deus im/ meñ,& cornu ſalutis mes, eleuatot meus maculata uia eius, eloquiũ dñi igne ex- & relugiũ meũ. ſaluator meus, de iniqui aminatũ, ſcutum eſtomniũ ſperantium in a tate liberabis me. Caudabilé inuocabo ſe. Quis eſt deus pręter dominũ:& quis qñm, et ab inimicis meis ſaluꝰ ero. Quia(deus)fortis pręter deũ noſtrũ: Deus qui circãdederũt me cõtritiones mortis, tor T†accinxcit me fortitudine, et cõpl rentes Belial terruerũt me. Funes inferni perfectã uiã meã. Cog quans pedes meos circũdederũt me, pręuenerũt me laquei mortis. In tribulatione mea inuocabo dũm,& ad deum meù clamabo⸗& exau ceruis,& ſuper excelſa mea ſtatuẽs me. Docens manus meas ad pręliũ,& cõpc- nens quaſi arcũ greum brachia mea. De- diet de tempio ſancto ſuo uocẽ meam,& diſti mihi clypeum ſalutis tuę,& manſiie bones ſuccenſi ſunt ab eo. Et inclinauit cœlos,& deſc?dit, et caligo ſub pedibus eius. Et aſcendit ſuper Cherubim,& uo incuruaſti) reſiſtentes mihi ſu B lauit,& lapſus eſt ſuper pẽnas uenti. Po ſuit tenebras in circuitu ſuo latihulũ, cri- brans aquas de nubibus cœlorũ. Prę ful gore in cõſpectu eius, nubes, ſuccẽſi ſunt carbones ignis. Ionabat de ccœlo dñs, & excelſus dabat uocẽ ſuam. Miſit ſagit tas ſuas,& diſsipauit eos fulgur,& con- ſumpſit eos. Et apparuerũt effuſiones ma ris,& reuelata ſunt fundamt᷑ta orbis ab increpatione dñi, ah inſpiratione ſpiri⸗ tus furoris eius. Miſit de cœlo,& aſſum plt me,& extraxit me de aquis multis. Liberauit me ab inimico meo potentiſsi- mo, et ab his qui oderãt me, qm̃ robuſtio res me erãt. Pręuenit me in die afflictio nis me;,& factus eſt dñs firmamentum meum. Et eduxit me in latitudinẽ, libe- raui me, quia cõplacui ei· Retribuet mi hidis ſecundum iuſtitiã meam,& ſecun qum mundiciã manunummearum reddet mihi. Quia cuſtodiui uias dñi.& nõ egi C impie à deo meo. Omnia enim iudicia eius in conſpectu meo,& pręcepta eius cum non amoui à me. Et ero perfectus co/ ram] eo,& cuſtodiam me ab iniquitate mea. Et reſtituet mihi dñs ſecundum iu- ſtitiam meã,& ſecundũ munditiam ma- nuum mearũ, in conſpeciu oculorũ ſuo- rum. Cum ſanco ſanctus eris,& cum ro buſto perfectus. Et cum electo elecus e- ris,& cum peruerſo peruerteris. Et po- pulum pauperem ſaluium facies, oculisch 1. S iudo mea. muitiplicauit me. Dilataſti tus non conſurgãt, cadẽt ſub pedibus meis. Inimicos meos dediſti mihi dorſum, odi entes me,& diſperdã eos. Clamabũt,& nõ erit qui ſaluet, ad dñm,& nõ exau- diet eos. Delebo eos ut puluerẽ terrę. qua ſi lutã platearũ cõminuam eos,ↄatq; con fringã. Saluabis me à cõtradictienibus populi mei, cuſtodies me in caput Gen⸗ tiũ. Populus, quẽ ignoro, ſeruiet mihi. Fi nij alieni reſiſtent mihi, auditu auris ob- edient mihi. Filij alieni defluxerunt,& contrahent᷑ in anguſtijs ſuis. Viiuit diis. & benedictus deus meus,& †exaltabit] ex deus fortis ſalutis meę. Deus qui das uin dictas mihi,& deijcis populos ſub me. Qui educis me ab inimicis meis,& àre- ſiſtentihus mihi, eleuas me, Auiro inicquo R Magnificãs 1a lutes regis ſa & ſaciens liberabis me. ſ Propterea cõfitehot tibi dñe in gentibus,ei nomini tuo cantabe. Magmficanti ſalutẽ regis ſui, et facien tilmiſericordiam Chriſtoſuo Dauid,& ſemini eius in ſempiternum.. Catalogus illuſtrium uurorum Da⸗ uid.(ap. XXIIf. Rc autẽ ſunt uerba nouusima, queę dixit Dauid filius Iſai. Dixit uir, cui conſtitutum eſt de Chriſto dei Iacob, e- gregius pſalies Iſraẽl. Spiritus cñi locu⸗ tus eſt per me,& ſermo eius per linguã me. Dixit deus Iſrati mihi, locutus eſt fortis I ſraꝛl: Dominator hominũ iuſtus, dominator in timere dei.: æ& Sicut lux aii E rore Oriente ſole mne abſqut hubihus 1 2 194⸗ anauit accingi altet Om. 1 9.5 — “— — ſſ“— — —— 8 ſſſſſ Dauid rutilat,& ſicut pluuiſs germinat herba de terra. Nec tanta eſt domus mea apud deum, ut pactũ ęternũ iniret mecũ ixmũ in omnibus, atq; munitũ. Cuncta em̃ ſa- lus mea,& omnis uoluntas, nec eſt quic- co quãe Tea quod nõ germinet. Pręuari⸗ carores aũt quaſt ſpinę euellent᷑ uniuerſ, quę non tollunt mamibus. Et ſi quis tan- gere uoluerit eas, armabit᷑ ferro& ligno nanceato, igneq́; ſuccenſe cõburent᷑ uſq; 1. Par. 11. ⁵ ad nihilã. Hec ſunt nomina fortiũ Da- uid. Dauid ſedẽs in cathledra, ſapientiſi- mus princeps inter tres, ipſe eſt quaſi te⸗ nerrimus ligni uermiculus, qui ocingen 3 B tos intertecu impetu uno. Poſt hũc Elea zar fiuuspatrui eius Ahohites inter tres fortes.qui erant cũ Dauid, quãdo expro brauerunt Phdiſtijm,& cõgregati ſunt niri illuc in pręliũ. Cumq; aſcendiſſentxfilij intaitus Ifratl, ip e ſtetit,& percuſsit Phi iſtęos, donec deflceret manus eius,& obrige- ſceret cũ gladio:fecitq́; dñs ſalutem ma- gnam in die illa, et populus, qui fugerat, reuerſus eſt ad cęſorũ ſpolia detranẽda. Etpoſt hũc Semma f lius Age de Arari. Et cõgregatiſunt Philiſtijm in ſtatione, erat quippe ibi ager lente plenus. Cũq; fugiſſet populus àfacie Philiſtijm, ſtetit ille in medio agri, etEtutatus Jeſt eũ, ꝑcuſ ſiiq; Philiſtęos,& fecit dũs ſalutẽ mag-/ nã. Necnõ& ante deſcenderãt tres, qui erãt principes inter triginta,& uenerãt tẽpore meſsis ad Dauid in ſpeulincã O- dollã, caſtra aũt Philiſtinorũ erant poſi ta in ualle gigantũ · Et Dauid erat in pᷣ- ſidio. Porto ſtatio Philiſtinorũ tũc erat C in Bethlehem. Deſyderauit ergo Dauid aquã de lacu,& ait:O ſi quis mihi daret potũ aquę de ciſterna, quę eſt in Bethle- hẽ iuxta portã. Irruperũt ego tres fortes caſtra Philiſtinorũ,& hauſerunt aquam de ciſterna Bethlehè, quę erat iuxcta por tam,& atrulerũt ad Dauid: at ille noluit bibere, ſed libauit eam dño, dicens: Pro pitius ſit mihi dñs, nefaciã hoc, nũ ſan- uinem homuũ iſtorũ, qui profecti ſunt, animarũ periculũ bibam: Noluit er/ go bibere · Hęc fecerunt tres robuſtiſsi- mi. Abiſai quoq́; frater loab, filius Sar- iſtis uię, princeps erat de tribus x. lpſe eſt, qui leuauit haſtã ſuam contra trecẽtos, quos iltis interfecit, nominatus in x tribus,& inter tres nohilior, eratq́; eorum princeps, ſed uſjue ad ires primos peruenerat. Et Ba- naias Regum II. naias filius Ioiadeę uiri fortiſsimi, magno rũ operũ de Caplſeel. Ipſe perxcutʒit duos leones Moab,& ipſe deſcendit,& per- cuſsit leonẽ in media ciſterna in diebus niuts. Ipſe quoq; interfecit uirum& ptium.uirã dignũ ſpectaculo‚ habentẽ m manu haſtã. Itaq; cũ deſcẽdiſſet ad eã in D uirga, ui extorſit haſtã de manu Eꝓy⸗ piij.& interfecit eum haſta ſua. hęcfecit Banaias filius Ioiadę. Et ipſe nominatus inter tres robuftos, qui erdt inter trigm- ta nobiliores. V erũtamẽ uſq; ad tres nõ ꝑuenerat. Fecttq; eũ ſidi Dauid auricu- lariũ à ſecreto. Aſael frater loab intet tn ginta, Elehanã fliius patrui eius de Beth ſehe, Semma de Ararl, Elica de Harodi, Heles de Phalti, Hira filius Acces de Thecua, Abiezer de Anathoth, Mo- bonnai de Huſati, Selmõ Ahohites, Ma- harai Netophathites, Heled flliꝰ Baana, & ipſe Netophathites, Ithat fllius Ribai de Gabaath filiorum Beniamin, Banaiz Pharathonites, Heddai de torréie Gaas, Abialbõ Arbathites- Azamauethi de Be romi. Eliabade Salaboni, filij Iaſo?, Iona thã. Sẽma der Orodi] Ahiã fllius Sarar Otad Ararttes, Eliphelet filtus Aasbai fllij Ma chati, Eliàfiluus Achitophel Gelonttes Herſai de Carmelo, Pharai de Arbi.l- gaal fllius Nathã de Soba, T Bonni) dehud Gadi, Selec de Ammoni, Naharai Bero thites armiger Ioab filij Saruig, Ina le- thrites, Gareb& ipſe lethrites, Vrm Hethęus. Omnia triginta ſeptem. ¶ Daund ęrauiter deii offendit, numeran do popꝛalum. Cap. X XIIII. Q Taddidi furor dii iraſci cõtra lſt Dal, cõmouitq; Dauid in eis, dicentem ad loab: Vade, numera Iſradl& lucã. Dixiiq; rex ad loab principem exerci tus ſui: Perambula omnes tribus lſrailia lum, ut ſciam numerrũ eius. Dixitq; loab regi: Adaugeat dñs deus tuus ad popui tuum, quantus nunc eſt, iterumq́; centu- plicet in cõſpectu domimmei regis, ſed quid ſibi dñs meus rex uult inre huiuſ/ cemodi: Obtinuit autẽ ſermo regis uer- ba loab,& principũ exercitus Egxeſ ſusq; eſt Ioab.& principes militum à cie regis, ut numerarent popu'um ſracl. Cumq́ pertranſiſſent lordanem, llene: runt in Aroer ad dexterã urbis, quæ et mualle Gad, et per 1azer ranſtenuun i 2,1 Duüdeun polt abͤdmlit nircgein lel rtöiens iiqxiaile lclüns neritt ntlemoc aans ni dänten Da Uoeeas daui aibieuscpio fmie endtcam Iila Gad Aoaüidn za epäumsuente um autt Gmenl fauor Kilitepe eidis däb's ertt lundme ggpäld iiffes SiüDaldad G ddwelus Kainei lbe en umarus lowinun. — 5 Kli Di die uge umce — dononantwacce nnpansmei. anDaidind adültiue läde 3 St nmen Cad 1 nchii elansen Aapud n, ¹4pud f irmi leol hlelhen eühd daf A dan ptiu R cüö ner, nas d düta luäta mdbi, an gi ſen dalte. dus a gſ 5 a c Elea gint 19 8 n üiuxwin ee e etan n 1 et fa dor e Enit ee. dſ e nahm m 4 4 httelui 9 1 lionm hai e Rnhe Arrri. tog eRlegrumä none, thi dar Oullh di 4 5 undus na r au ctixptd d,pcul Her a. Pmeld Dim emmg, gad etlädeddit es, qui Ga Ke Ammnalte cnerät tnin amlobſtſ diO, n bAthhe intpeli Heiſ aunamginge ninß( iitrlütſu⸗ iceru on.(i. M Dauid E tiurrät i aret Ept* SüpDauthäs geile, a3l: didemnm fornes Dad Slaöpin 1ouam in* bhors ctapot Da tübee Aime enouit lun ae nai ue mebro regt P uGäüdn. nähn⸗ tud us sruncckite, arſunt, plic ereä buna Muit er, qui t dneb mah duſtiſsi⸗ ced* jüünutuienn dus Har“ baſ tncipicana e qui ſs zaqud i atwmmßſ Lunter Cu wkinlnes ſed rul alarrich Br* zetpalun u B Galaad, &ueneru euntesq; iux C tua. Nunc ergo 1 D ma lebuſgi. Et aſcenait Dauid iuxta ſer ban Berlabee,& erunt poſt nou ſcriptionis populi regi, Iirat octingenta milia uirorum fortium, qui educerent giadiũ,& de luda quin- enta milia pugnatorũ. Percußitaũt) ꝗᷓ numeratus eſt po pulus,& dixit Dauid ad dñm: Peccaui ſed precor domine, tẽ ſerui tui, quia ſtul te egi nimis. Surrex it itaque Dauid ma Iñi factus eſt ad Gad pro- hetã,& uidentem Dauid, dicẽs: Vade & loquere ad Dauid, um ubi datur optio, e Ijueris ex his, ut niſſet Gad ad Dauid, Aut ſeptẽ annis ueniet tibi fames in ter- ra tua, aut tribus menſibiu fugies aduer- quent᷑, aut cer- cor Dauid eum poſt ualde in hoc facto, ut trãsferas iniquita ne,& ſermo auid & in terram inferiorem Hadſi, nt in Dan ſylueſtria. Circum- ta Sidonem, tranſſerunt pro emœnia I vri,& omnè terrã Heuęi et Dhananei, uenerũic; ad meridiẽ luda in rſa terra, affu- z menſes,& uiginti dies in leruſalẽ. Dedit ergo Ioab numerũ de. & inuẽta ſunt de „ 44 ſarios tuos.& illi te pesie te inbus diebus erit peſtilentia in terra & uide quẽ re- ſpondeã ei, qui me miſit, ſermonem. Di? xit aũt Dauid ad Gad: Coarctor nimis, ſed melius eſt, ut incidã in manus domini (multę eñ̃ miſericordie eius ſunt) quàm in manus hominum. Immi ſitq; dũs peſti lentjã in IHraẽl, de mane uſq; ad tempus conſtitutum,& mortui ſunt ex populoà Danuſq; ad Berſabeeſ eptuaginta milia extendiſſet manũ ſuam angelus cñi ſuper Ieruſ alem, ut diſperde ret eam, miſertus eſt dñs ſuper afflictio/ nem,& ait angelopercuti Sufflcit nunc, contine manũ tuam. Rrat& mit autem angelus dñiiuxta ar Iebuſei. Dixit q; Dauid ad dñm, cum ui- nirorum. Cumq; luſtrata uniue Hęc dicit qñs:Tri lige unũ quod uo/ faciam tibi. nunciauit ei, dicẽs: delibera, ſtrum,& & non 0 Cumq; ue/ enti populũ: la pulchra ni uſtrab eam Kreuna uit eam aiſſet angelum cedentem populũ: Ego ſibi curr ſum qui peccaui,& ego qui oues ſunt, quid fecerũt cro, manus tua contra me, aãt Gad prophe &e dixit et: ACcẽ- Et ſermo F eius Jcumn loab Wio Saruiæ, el mum patris mei. Venit ta ad Dauid in die illa, inique egi: iſti uiros, qui currerent antee „uertat, obſe⸗ ripuit eum pat & contra do- Quar qe& cõſtitue altare dño in area Kreu ·& cum monem Gad, quem præceperat ei dñs- dos& Conſpiciensc Ireuna, animaduertitre prophe g& ſeruos eius ttanſire adſe.& egreſ lethi, d ſus adorauit regemp et ait: Quid cauſſę eſt rex ad ſeruum ſuum: Cui Dauid ait: Vt & ędificem altare dño⸗ & ceſſet interfectio, quę grafſatur in po pulo. Et ait Areuna ad Dauid:A & offerat dñs meus rex, ſicut placet et. Habes beues in holocauſtum,& plau- emam ãte areã, Omnia dedit Areun reuna ad regem: dñs uotum tuũ. Cui reſpond quaquam utuis, ſed emam precio Ate, runt ergo ſtro regi a coram rege, ſinux᷑fuo& calefaciat dũm no gem. Qusſierunt igitur aduleſcenulam eleuabat, 8 iuga boum in uuum lig 121 rono uultu in terrã. ut ueniat dfis meus ccipiat. norum. aregi· Dixiti A- deus tuus ſuſcipiat ens reæ, ait: Ne- fferam domino deo meo holo⸗ Cap. . 8bus, non calefieba fpecioſam m omnibus finibusl inuenerunt Abiſag Suna duxerunt eam adregem. Adonias autem filius cauſta gratuita. Emit ergo Dauid areã & boues argenti ſiclis quinqua edificauit ibi Dauid obtulit holocauſta, pitiatus eſt dñs terrę ga ab ltael. Liber Regum Tertius:ſe/ cundum Hebræos pri⸗ mus Melachim. ¶ Dauid ſenio cefectus ſulſtitunt Salomo nem in regnum. Trex Dauid ſenuerat, ha⸗ A bebatq; gtatis plurimos di- ginta, et altare domino,& & pacifica,& pro- & cohibua eſt pla- I. Sſe es, cumq; operiretur ueſſi- t. Dixe- ei ſerui ſui: Quęramus dño no- quleſcentulam uirginẽ,& ſtet et ſoueat eum, dormiatq́; in ſtrum re/ tuo fracl,& mitidem, et ad- Hrat aũt puel- mis, dormiebatc; cũ rege, at ei, rex uero non cogno- Haggith dicens: Bgo regnabo. Feciq; us& equites,& quinquaginta um. Nec cor- er ſuus aliquando, dicẽs: c hoc feciſti: Rrat autẽ& ipſe pul cher ualde, ſecundus natu poſt Abfalö. B Abiatharſacerdote, qui adiuua- tpartes Adonig. Sadoc u Banaias fllius Ioiade, ta,& Semei,& Cerethi & onme robur exerci erolacer- & Nathã tus Dauid 3 non öööooöoöoöoͤöooo— et Phe Rei 12 Salomon Dauid non erat cũ Adenia.· Immolatis ergo A- donias arictibus& uitulis,& uniuerſis pinguibus iuxta lapidem Zoheleth, qui erat uicinus fonti Rogel, uocauit uniuer ſos fratres ſuos filios regis,& omnes ui- ros luda ſcruos regis. Nathan autẽ pro/ phetam& Banaid,& robuſtos quoſq; & Salomonẽ fratrẽ ſuũ non uocauit. Di xit itaq; Nathan ad Bethſabee matrem Salomonis:Num audiſti, quod regnaue rit Adonias filius Haggith, et dñs noſter Dauid hoc ignorat:Nunc ergo ueni, ac cipe conſilium à me,& ſalua animã tuã, ſiiijq; tui Salomonis · Vade,& ingrede⸗ re ad regem Dauid,& dic ei: Nonne tu domine mi rex iuraſti mihi ancillę tuæ, dicens: Quod Salomon fllius tuus regna bit poſt me.& ipſe ſedebit in lolio meo: Quare ergo regnat Adonias: Et adhuc ibi te loquente cum rege, ego ueniã poſt te.& complebo ſermones tuos. Ingreſſa eſt itaq; Bethſabee ad regem in cubicu l0. Rex autem ſenuerat nimis,& Abi- ſag Sunamitis miniſtrabat ei. Inclinauit ſe Bethſabee,& adorauit regem. Ad quam rex:Quid tibi, inquit, uis: Quę re- ſpondens ait: dñe mi rex, tu iuraſti per dominum deum tuum ancillæ tuę: Salo- mon filius tuus regnabit poſt me,& ipſe ſedebit in ſolio mco.Et ecce nunc Ado. nias regnat, te, domine mi rex, igneran- te. Mactauit boues,& pinguia quę que, & arietes plurimos,& uocauit omnes f lios regis, Abiathar quoq; ſacerdotem, & loab principem militię, Salomonem autem ſeruum tuum nõ uocauit, Verum tamen dñe mi rex, in te oculi reſpiciunt totius Iſrac᷑.ut indices eis, quis ſedere de beatiin ſolio tuo, domine mi rex, poſt te. Eritq; cũ dormierit dñs meus rex cum patribus ſuis, erimus ego& fllius meus xpeccatores. Adhuc iſſa loquente cum rege, Nathan propheta uenit. Et nun- ciausrunt regi, dicentes; Adeſt Nathan propheta: Cumq́; introiſſet in conſpe- ctum(regis)& adoraſſet eum pronus in tetram. dixit Nathan: dñe mi rex tu di- Teroitus wiſti: Adonias regnet poſt me,& ipſe ſe deat ſuper thronum meum. Quia deſcen dit hodie,& immolauit houes& ping- uia& arietes plurimos,& uocauit uni- uerſos fllios regis,& principes*, Abia- thar quoꝙ ſacerdotem: illisq; ueſcenti- be& bibentibus coram eo,& dicenti- bus: Regum III. Salo mon bus: Vinat rex Adonias. Me ſeruũtum & Sadoc ſacerdotẽ,& Banaiam fllium loiadę,& Salomonem famulum tuum non uocauit. Nunquid à dño meo rege exciuit hoc uerbum,& mihi non indica ſti ſeruo tuo, quis ſeſſurus eſſetſup thro num domini mei regis poſt eum: Btte⸗ ſpondit rex Dauid, dicens: Vocare ad me Beth⸗ ſabee. Quę cum fuiſſet ingrel ſa coram rege,& ſtetiſſet ante eum, iura uit rex,& ait: Viuit dñs, qui eruit ani- mam meam de omni anguſtia, quia ſicut iuraui tibi per dñm deum Iſraẽl, dicens; Salomon fllius tuus regnabit poſt me,& ipſe ſedebit ſuper ſolium meum, pro me: ſic faciã hodie. Summiſſoq; Bethſabee in terram uultu adorauit regem, dicens: Viuat dñs meus Dauid in eęternum. Di⸗ xit quoq; rex Dauid: Vocate mihi Sa- doc ſacerdotem, et Nathan prephetam, & Banaiam filium Ioiadę. Qui cumin⸗ E greßsi fuiſſent coram rege, dixit ad eos: Iollite uobiſcum ſeruos dñi ueſtri,et im ponite Salomonẽ filium meum ſuper mu lam meam,& ducite eum in Gihon,& ungat eum ibi Sadoc ſacerdos,& Nas than propheta in regẽ ſuper lſtat,& ca/ netis buccina, atq; dicetis, Viuat rex da lomon. Et aſcendetis poſt eum,& x ue⸗ ani nietis)(in Ieruſalẽ᷑,)& ſedebit ſuper ſo- lium meum,& ipſe regnabit pro meiip- liq; pre cipiam ut ſit dux ſuper Iſraã& ſuper Iudam. Et reſpõdit Banaias fllius Ioiadę, regi, dicens: Amen. Sic loquatur dñs deus domini meiregis. Quomodo fuit dmñs cum domino meo rege,ſic ſit cũ Salomone,& ſublimius faciat ſoliũ eius à ſolio domini mei regis Dauid. Deſcen dit ergo Sadoc ſacerdos& Nathã pro- pheta,& Banaias fllius loiadeę,& Ce- rethi,& Phelethi,& impoſuerunt dalo- monem ſuper mulã regis Dauid,& ad dux erunt eum in Gihon. Sumpſuq; Sa- doc ſacerdes cornu olei de tabernaculo. & unxiit Salomonem,& cecinerũt buc cina, et dixit omnis populus: Viuat rex Salomon. Et aſcendit uniuerſa multitu, N do poſt eum, et populus canentiũ tibijs, & lętantium gaudio magno.& inſonult terra à clamore eorum. Audiuit autẽ A- doniasꝛet omnes qui inuitati fuerant ab eo, iamq; conuiuium finitũ erat, ſed& Ioab, audita uoce tubæ, ait: Quid ſibi uult clumor ciuitatis tumultuantis: f 4 lürdenn inäeſt ris tec cſuo genon e liperd coleni nasbene org. Dasddiche wonen Saomch amnäcdtttenu hini graim rüper& ixc dc ESdersllr qid ſclomeowilenti nibontergcvean nutzitverintab nichinnmlü.. luenniſirtxit, cin Gi)jedultqhc canerunt KMomoni mlis ma 8 rnu alrrdicens tmontoatgdän fun glacleirich Iudonus öcadet waüsin mäln: hentineo motiet un ed ſteum aldrzulnege d Kiomon. Iadeine edabäpwyie (oolimoſem Da nntr jaunta lhne umtgen, ſale dttns: ummirtſeten ſoti edeer nanin gein anclldias tneits Kiudh anſeigtmmet waunngh acinconßt eemse Sinucljtuika Maan men ͤͤ mang 1 Bregnz in e.mmühf t en 4— or Dauch 2 . An 5 agreiu 9— ma ät Daxid nũ tuũ. Et a Ir s m i aatclent hpa A inrziinat 1o⸗ heti zcn ag eek, & ie m omn X. 8 7. T. eigtä, benet nias timẽs regem Salomonem„+ tenuit] bron regnauit l' ſeptem annis, in leruſa⸗ 1. Par. 15. f 40 ue e nülſiü ug n Kiſſenri aeque, Icg nukinie nnes fi lupe uu Nircäthr lotem, loia e icem land: dnem Gäsſ enmni meins ferum ſüit a=n bonionn, cimnt§alc a aclüdiminfn ſere de àſoſ an dimemölhi oite, dite&& ocläcetbät xcum phet.d misflisſet mens fet R atiNmuir e cum mos ud mlüirzihh tnun, duxl e anin Güheh e lthan docſ deeronmoläkr enpe⸗ A d Auenm n mwin cim ur bmmüpxjii md Kalch. wabeawit piele dog u thchän e lelcen Klt 1naudormn ping⸗ tena url tennm hu Nun, dont scuinmet Moritur Dauid Regum 1II. Salomon 122 unc illoloquente, lonathan Rtlius Abia/ ſuo,& omni animaſua. nõ auferei tibi thar ſacerdotis uenit- Cui drxit Adonias: uir de ſolio Iſrael. Iu quoch noſti quę ſe Ingredere, quia uir fortis es, et bona nũ- cerit mihi Ioab filius Sarui que kecerit cians · Reſponditq; lonathan Adoniæ: duob principibꝰ exercitus ifracl, Ab 2 He.z e equaquã, dñs enim noſter rex Dauid ner fllio Ner,& Amafe fliio lether: ds Re. 20. c regem cõſtituit Salomonẽ, miſitq; cum occidit,& effudit ſangu nem belli in pa eo dadoc ſacerdotẽ,& Nathan prophe- ce,& poſuit cruorem prælij in baltheo tam,& Banaiã fllium loiadę,& Cerethi ſuo, qui erat circa lumbos eius,& in cal- ei Pheleti,& impoſuerũt eum ſuper mu ciamento ſuo, quod erat in pedibus eius. lum regis. Vnxeruniq; eũ Sadoc ſcer/ Facies ergo iuxta ſapieniiã tuam,& nõ dos,& Nathã propheta regè in Gihon, deduces caniciem eius pacifice ad infe⸗ &ſcenderunt inde lętãtes,& inſonuit ros. Sed& flijs Berzellai Gataaditis ciuitas. hęc eſt uoc quã audiſtis. Sed& reddes gratiam, eruntc comedentes in Salomon ſedei ſuper ſolium regni. Et in- menſa tua:ſ occurrerunt enim miht, quĩ 2. Re. 15-e greſsiſerui regis benedixerumi dmo no- do fugiebam à facie Abſalon fratris tui. ſiro reg Daurd, dicẽtes: Amplificet de⸗- Habes quoc; apud te S emei fllium Ge- us nomen Salomonis ſuper nomen tuũ, ra ſilij Iemimi de Bahurim, ſſ quu maledi 2. Re. 9. b ꝗ& magnificet thronum eſus ſuper tiro- xit mihi maledictione peſsima, quando dorauit rex in lectulo ſuo. ibam ad caſtra: ſed quiaſſdeſcendit mihi 2. Re. 19. d inſuper& hæc locutus eſt: Benedictus in occurſum cum tranſirẽ lordanẽ,& iu- dñs deus Iſraèl, qui dedit nodie ſedẽtem raui ei per dñm, dicens: Nõ te interficiã in ſolio meo,uidentibus oculis meis. Ter gladio, tu noli pati eum eſſe innox ium. rui ſunt ergo,& ſurrexerunt omnes qui Vir eũt ſapiens es: Tut ſcias) quę facies& ſcies inuitati fuerant ab Adonia,& iuit unuſ ei, deducesq; canos eius cũ ſanguine ad quiſq; in uiam ſuã. Adonias aũt timens inferos. 1¹ Dormiuit igit᷑ Dauid cum pa Act 2. e.& Salomonsè, ſurrexit,& abijt in taberna⸗ tribus ſuis,& ſepultus eſt in ciuitate Da⸗ 1 3. e culũ dñi,)tenuitq; cornu altaris Et nun- uid Dies autem quibus regnauit Dauid ciauerunt Salomoni, dicẽtes: Ecce Ado ſuper Iſratl, quadragintaanni ſunt:in He cornu altaris, dicens: Iuret mihi rex Sa- lem Etriginta tribus. S alomon autẽ ſe.· uero lomon hodie quod nõ interficiat ſeruum dit ſuper thronũ Dauid patrisſui,& fir⸗ 2. Re: z.à ſuum gladio. Dixitq; Salomon. Si fuerit matum eſt regnũ eius nimis. Et ingreſ⸗ C uir honus. nõ cadet ne unus quidẽ capil- ſus eſt Adonias filius Haggith ad Beth- lus eius in terrã:ſin aũt malum inuentum ſabee matrem Salomonis. Que dixit ei: fuerit in eo, moriet᷑. Miſit ergo rex Salo Pacificus ne eſt ingreſſus tuus: Qui re- mon,& eduxit eum ab altari,& ingreſ.- ſ pondit: Pacificus Addiditq;: Sermo mi ſis adorauit regẽ Salomonẽ: dixiiq́; ei hi eſt ad te. Cui ait:Loquere.t ille: Ju, Ssalomon: Vade in domum tuam. inquit, noſti quia meũ erat regnũ,& me Cpoſimortem Dauid. Adonias& Ioab prępoſuerat omnis Iſraei ſibi in regẽ:ſeʒ interficiuntur. Cap.· II. translatum eſt regnũ,& factũ eſt fratris A APpropinqianeruen autẽ dies Dauid meu:à dño enim conſtituium eſt ei · Nũc ut moreretur, pręcepitq́; Salomoni ergo petitionẽ unam precor a te, ne con ſlio ſuo, dicens:(Ecce) ego ingredior fundas faciem meam: Qug duæit ad eũ: uiam uniuerſe terrę, confortare.& eſto Loquere. Et ille att: Precor ut dicas Sa- uir fortis,& oblerua(ut)cuſtodias man lomoni regi(nec; enim negare tibi quic data domini dei tui, ut ambules in uijs quam poteſt) ut det mihi Abiſag Suna- eius, ge cuſtodias ceremonias eius, et prę mitidem uxortẽ. Et ait Beth-ſfabee: Be⸗ cepta eius,& iudicia,& teſtimonia, ſi, ne, ego loquar pro te regi. Venit ergo deu ⸗ à cut hſcriptum eſt in lege Moyſi: ut intel Beth-ſabee ad regẽ Salomonè, ut loque- ligas untuerſa quę facis,& quocunq; te retur ei pro Adonia,& ſurrexit rex in uerteris:ut eonfirmet dis ſermones ſuos, occurſum eius, adorauiiq; eam,& ſedit quos locutus eſt de me, dicens: Si cuſto⸗ ſuper thronũ ſuum, poſitusq; eſt thronus Abu⸗ eo, enimmin.. Auos Ocutuseia 3, P n niülad, dierint filij tui uias meas,& ambulaue matri regis, quęſeqit ad dexteram eius. centi⸗ loah crette ie ent, ult Matäütnte unt coram me m ueritate.in omui corde Dixitq́; ei: Petitionem unã paruulã ege D ſue 1 4 de- — 4 öooo— — ͤͤͤͤ² . — — 8— 2*. **—„*— 8 ——— 1 —— 0 3 8 8 ———õ=—————* 1 —* 8————. 8 ſſ—— 2— 2* ——y 8*—— ͤͤ—— 2— * 3— 2———— 6 1 . 3 1 * 1 1. 18 3 E „Re-af Abiathar, ut nõ eſſet ſacerdos dñi, ſ ut illi loab m̃dit Salomon Regum III. deprecor à te, ne cᷣfundas faciẽ meam. ternum à dio. Af cendit Et dixit ei rex: Pete mater mea, neq; em̃ lius Ioiadę,& aggreſſi fas eſt, ut auertã faciem tuã. Quę ait: De- pultusq; eſt in domo i tur Abifag Sunamitis Adontę fratri tuo conſtituit rex Banaiaà fil uxor. Reſponditq; rex Saloinon,& di⸗ ſuper exerciiũ,& Sado xit matri ſuæ: Quare poſtulas Abiſag ſuit pro Abiathar. Mi Sunamitidem Adonię:poſtula ei& reg uocauit Semei, dixitq; nũ: ipſe eſt enim frater meus maior me, domũ in leruſalem,& habita ibi, et non & habet Abiathar ſacerdotẽ,& Ioab fi egredieris inde huc atq; illunc. Quacun⸗ lium Saruię. Iurauititaq; rex Salomon que antẽ die egreſſus fueris,& teanſeeris per dñm. dicens: Hæc ficiat mihi deus, torremtẽ Cedron, ſcito te interficiendã: & hęc addat, quia cõtra animã ſuã locu ſanguis tuus erit ſuper caput tuum. Di, tus eſt Adonias uerbum hoc. Et nunc ui xitq; Semei regi: Bonus ſermo, ſicut lo- uit dũs qui firmauit me, et collocauit me cutus eſt dſñs meus rex, ſic faciet ſeruus ſuper ſoliũ Dauid patris mei,& qui fecit tuus. Habitauit itaq; Semei in Ieruſalem mihi domũ, ſicut locutus eſt, quia hodie diebus multis. Faciã eſt aũt poſt annos G occidet᷑ Adonias. Miſitq; rex Salomon tres, ut fugerent ſerui Semei ad Achis ſ per manũ Banaię, filij loiadę qui interfe lium Maacha regẽ Geth. Nunciatumi cit eum,& mortuus eſt. Abiathar quoq; eſt Semei, quod ſerui eius iſſent in Geth, ſacerdoti dixit rex: Vade m Anathoth& ſurrexit Semei,& ſtrauit aſinũ ſuũ, ad agrũ tuum,& quĩdẽ uir mortis es:ſed iuitq; ad Achis in Geth ad requirend hodie te nõ interficiã, quia portaſti arcã ſeruos ſuos,& adduxit eos de Geth. Nũ- dñi dei coram Dauid patre meo⸗& ſuſti ciatum eſt autem(regi) Salomoni, quod nuiſti laborẽ in omnibus in quibus labo iſſet Semei in Geth de Ieruſalem,& re- rauit pater meus. Eiecit ergo Salomon dijſſet. Etmittens uocauit eum, dixit Noõne teſtificatus ſum ubi per dum, prędixi tibi: Quacunq; die egreſſus itac; Banaias; s eũ interfecn, ſe⸗ a in deſerto. Et rũ Ioadę ro eo Llacerdotem po ſit quoq; res,& ei: E¾ difica nibi impleret᷑ ſermo dfi, quẽ locutus eſtſuper& domũ Heli in Silo.Venit aũt nuncius ad †fueris Jhuc& illuc, ſcito te eſſe moritu ierh F†Salomonem]ch loab declinaſſet poſt rum:& rñdiſti mihi: Bonus ſermo, qud Adoniã,&ʒ poſt Salomonẽ nõ declinaſ- audiui. Quare ergo nõ cuſtodiſti iuſiu ſet. Fugit ergo loab in tabernaculũ dñi, randum dũi,& pręceptũ quod precepe & apprehendit cornualtaris. Nunciatũ ram tibi: Dixit; rex ad Semei: Tuno que eſt regi Salomoni qd fugiſſet Ioab ſti omne malũ, cuius tibi conſciũ eſt cor in tahernaculũ dñi,& eſſet iuxcta altare: tuum, quod feciſti Dauid patri meo, red mit; Salomon Banaiã fiiiũ loiade, di ces: Vade interfice eũ. Et uenit Banaias ad tabernaculũ dñi,& dixiit ei: Hæc di= cit rex: Egredere. Qui ait, Non egredi- ſempiternum. luſsit itac; rex Banaię h- ar, ſed hic moriar. Renunciauit Banaias lio Ioiadę, qui regi ſermonẽ, dicens: Hęc locutus eſt 1o-& mortuus eſt ab,& hæc † locutus) mihi Dixitq; ei rex: Fac ſicut locutus eſt, et interfice en, & ſepeli,& amouebis ſanguinẽ innocẽ tem, qui effuſus eſt à loab, à me,& à do— F mo patris mei. Et reddet dũs ſanguinẽ eius ſuꝑ caput eius, quia imterfecit duos d uiros iuſtos, melioresq; ſe, et occidit eos n 3. Re. 3e gladio, patre meo Dauid ignorãte: Ab- didit dñs malitiam tuam in caput tuum. Et rex Salomon benedictus, et thronus Dauid erit ſtabilis coram dſio uſque in aggreſſius, percutsit eũ, ¶ Salomon in ſomno accepit ſapientirm, Quam in meretricum lite primum ſtendit. Cap. I11. Onfirmatum eſt igitur regnũ inma nu Salomonis,& affinitate contun- us eſt Pharaont regi Mypti Accepit anq; flliam eius,& adduxit in ciutatẽ Dauid, donec cõpleret ędificĩs domum ner fllium Nex principem militię Iſcaẽl, ſuam,& domũ dni,& murũ leruſalem à. Re. z0. c l& Amaſam filiũ lether pnncipẽ cttus Iuda,& reuertetur ſang In caput loab,& in caput in ſempꝛternũ. Dauidaũt& domui& throno illiuss ſit pass uſq; in ę- exer, ꝓ circuitnũ. Attamẽ poęes immolabatin uts illorum excellſis, nõ enim ędificatũ erat templã eminis eius nomini dñi uſq; in dic lllũ. Dilexit autẽ ſemini eius., Salomon dñm., ambulãs in pręceptis Da uid Pattis ſui,exceꝑto d in excellis im terre Eo⸗ egrellu imen,Kpeg Aieuſüeittiſedenta geneltbodit⸗Binnc, mmweieciſt ſemü mum eregdaiübngun unn egreliim Rinn rus u m gedid pope popui ingtnityqulnum uuma potelipre mitt oſerotno chrdoclle nucxepoliis&lca daalem qupeñpotet zmitum poplümüh ditergo ſenio corame non obiaſteluiuſe oritis)SudmonOl bum zoo de ſonpetiki ec dintis utanins: un ſed poſtlatittil ſcernendã iuicii ecce emnoner tucdeci lnellgens,ntmtäut i anuireritnetpolltelt Llec que onpociu i iselicet Kgloru e ibmiin ſegibuscl Faüt amb hauerisin iai gre cptamea i Karanbularitpatera istnde.giur euig 2 nalexit Gaodelſet e leruiſem,ſet a näi& chultho daazpacſſeas& 12 ruedstraulölub. m nleres meretrices n med arünn. Mepo R müher. aTanütde,. ret hcd en iaim Almunch . a — kr ha 1 Aia 1 4 1 me ch dau itiem cl 1 aun B& dediſti ei füiũ ſedentem De. itud dd ant , ih dad ad ed⸗„. a 1” 1= inutd ne liß t ctadüt 6 uo n M 9 3 en bf 0 ſu„L ex de d 1 3 pu dilhd dn Sm eus, 41 1 6 * tont uian deu und wdiddenn cui xid e lilhc 38 W tcit tung 1 te die die Lnh e on dd 1 üan meus rie limn iaim —; e n naiiahſn 1 e dkmenf Ah&ſt er. deth ed iuitc 4 m es ci ſen 4 ki nCetan. di ca erutnas do iſet ighlh let* arantelauin on dijſch 4 — dſf RAuuxi — hi n ſlanm lin h 4 g i Mena, » 4„»] M rlus eil ſewda — nn ninti demte 2udi eappröhe 1 nnd E erxegrig t am igmahe 4 iqptexalga b ſtioh mm acuiustbnii e tum ariſti Dauldonn rnnlü Duim Matt.« tuifuerit, di didit aiiam umua s EiR. Dandenütde . Dad hülb cermä ſemg aer ulitingnd 8 lolg& Wlkagrite „ Am mn 3— eniunhm t(y U ˙(⁵◻ mainecigmai OI M n K k⸗ s AsG aluni dghte 3 mng, Caläune . Danl a ögleeciüt „ ſumm a Gii, Knin pin. Fmieim 1 Excd Sa mglürion nari nE zincklihn .§1oh de auien, 1„0 1 — uil zccbt⸗ 7 4 G. Dauid cut ambulauit æpater tuus. lõgos facia i CSd wimmanftn Sap. b dies tuos. Igitur euigilauit Salomon, Salomon molabat,& accendebatthymiama. A- bijt itagh Salomon)in Gabaõ, ut immo hret ibi:illud quippe erat excelſum ma- ximũ. Milie hoſtias in holocauſtũ obtu u Salomon ſuper altare illud in Gabaon. Apparuit aũt dñs Salomoni per ſomni nocte, dicens: Poſtula quod uis, ut demti lac filio meo, apparuit mortuus. bi. Etait Salomon: Tufeciſti cum(eruo ligentius intuens clara luce, tuo Dauid patre meo miſericordiam ma gnam. ſicut ambulauit in cõſpectu tuo in verutate& iuſtitia, et recto corde tecum. cuſtodiſti eñ̃ ei miſericordiã tuã grãdẽ, ſuper thronũ K.— eius e ſicut eſt hodie. Et nunc dñe deus x, tu regnare feciſti ſeruũ tuum pro Dauid pa ire meo, ego aũt ſum puer paruulus,& i- gnorans egreſſum& introitũ meum,& · ſeruus tuus m medio populi, quem elegi⸗ N populi infiniti, qui numerari& ſuppu tan non poteſt prę multitudine. Dabis er go ſeruo tuo cor docile, ut populum tuũ iudicare poſit,& diſcernere inter bonũ & malum. quis eñ̃ poterit iudicare popu lum iſtum, populũ tuũ hunc multum: Pla(cõmo cuit ergo ſermo coram dño, quod Salo-/ Em mon poſtulaſſet huiuſcemodi rem. Et di⸗ uiuũ, an deus xitE dis) Salomoni, Quia poſtulaſti uer- bum hoc,& non petiſti tibi dies multos, nec diuitias, aut animas inimicorum tuo- rum, ſed poſtulaſti tibi ſapientiam ad di- ſcernendã iudiciũ, ecce feci tibi ſecundũ mnis Régum III. 123 ius nocte · dormiens quĩippe oppreſsit eũ. Et conſurgens intempe g nociis ſilẽtio- tulit fllium meũ de latere meo ancillę tuę. dormientis,& collocaui t in ſinu ſuo:ſuũ autfiliũ, qui erat mortuus, poſuit in ſinu meo. Cumq; ſurrexiſſem mane, ut darem uẽ di- deprehendi non eſſe meũ, quem genueram. Reſpon- ditq; altera mulier: Non eſt ita ut dicis, ſed filius tuus mortuus eſt, meus aũt uimt. Econtrario illa dicebat: Mentiris, filius quippe meus uiuit,& filius tuusmortuus eſt. Atq; in hunc modũ contendebãt co ram rege. Tunc rex ait: Hęc dicit, Filius meus unuit,& filius tuus mortuus eſt. Et iſta reſpondit: Non, ſed filiustuus mortu- rio illa dicebat: us eſt, meus aut uiuit. Drxit ergo rez: Af- ferte mihi glad:ũ. Cumq; attuliſſent gla. diũ coram rege. Diuidite. inquit ‚infantẽ uiuũ in duas partes,& date dinndiã par- tem uni,& dimidiã partem alteri. Dixit aũt mulier, cuius filius erat uiuus, ad regẽ ta ſunt quippe uiſcera eius ſuper ſ noſuo) Obſecro dñe, date illi infantem & nolite interficere eum. Econtra- Nec mihi, nec tibi ſit. ſed diuidatur. Reſponditrex,& ait: Da- te hnic infantem uiuũ,& non occidatur, hec eſtr aũt Imater eius. Audiuit itaq; o/ enim Iſrael iudiciũ, quod iudicaſſet rex, ſermones tuos,& dedi tibi corſapiens et& timnerunt regem, uidentes ſapicttam intelligens, intantũ ut nullus ante ſimil tias ſcilicet& gloriam, ut nemo fuerit milis tui in regibus cunctis retro diebu O Siaũt ambulaueris in uijs meis,& cuſto- dieris pręcepta mea& mandata mea, nec poſt teſurrecturus ſit.iSed & hec quę non poſtulaſti dedi tibi, diui⸗ ſi⸗ Cap. BE at aũt rex Salomon regnans ſuper 3 omnem Hra?l:& hi principes quos ſi habebat Azarias fi. ius Sadoc †lacerdo, ſacerdos am tis,]Elihoreph& Ahia fHij Siſa ſcribę- & loſaphat fllius Ahilud is deie S. ſſe in eo ad faciendum iudicium. ¶ De mag nifico ſumptu Salomoni⸗ & praæfes᷑lis regionum · I1III. X cömentarijs, Ba intellexit quod eſſet ſomnũ: cumq́; ue⸗ naias fiius Ioiadę, ſuper exercitũ. Sadoc niſſet Ieruſalem, ſtetit coram arca fœde- ris dũi,& ob ulit holocauſta,& fecit ui- ctimas pacificas& grande conuiuium niuerſis famulis ſuis. Tunc uenerunt d mulieres meretrices ad regẽ, ſteterintc; doniram coram eo, quarũ una ait: Obſecro ni do- bat aũt 8 mine, ego& mulier hęc habitabamus in per omnẽ lſra ug regis aũt& Abiathar, ſfacerdotes, Kzarias fili us Nathan. ſuper eos qui aſsiſtebant re- u, gi, Zabudfilius Nathan, ſacerdos amic* „& Aniſar prępoſitus domus,&&- Rlius Abda fuper tributa. Habe alomon duodecimpreſectos ſu- el. qui pre bebãt annonam domo una,& peperi apud eam in cubi⸗ regi,& domui eiusper ſingulos em̃ men culo.Tertia aũt die poſtq́; ego peperi,pe perit& hęc,& eramus limuh, nullu dy a⸗ lius nobiſcũ in domo, exceptis nobis du- abus. Mortuus eſt aũt filius mulieris 1 1033 ſes in anno, ſinguli neceſſaria miniſtra- bant. Et hęc nom na corum, Ben-hur, in monte Ephraim Bendecar in Macces, au⸗& in Salebim,& in Bein ſames,&e in r 4 Klon⸗ 8 4 44, 9 1 41 4 4 1 9 3 1 4 8 4 1 4 1 6 1 4 3 3 3 8 4 4 1 1 1 8 3 1 1 4 1 8 1 6 5 1 13 1 4 8 1 * 4 1 4 4 S 8 4 4 8 ““ 8 3 1 1 8 8 Salomon Elon,& in Bethehanan. Aruboth: ipſius(emñ̃) erat B nis terra Epher. Ben abinadab, cuius o-& erat ſapientior cun mnis Naphath-dor, Tapheth flliam Sa⸗ pientior Ethan Bzr lomonis habebat uxorem hilud regebat Thanach& Mageddo, et rat nominatns in umiu uniuerſam Bethſan, quę eſt iuxta Sartha cuitũ. na ſubter lezrahel,à Beth ſan uſq; Abel millia parabolas, mehula à regione lecmaam. Bẽgaher in quinq; millia. Et Ramoth-galaad, habebat Pfgerat Manaſſe in Galaad, ipſe ni regione Argob, quę eſt do pręerat in Mahanaim. Nephthali, ſed& ipſe habebat Baſe- math filiam Salomonis in coniugio. Baa pidum pro templi ſtruttura.( ap. V. Iſit quoq; Huã rex Tyri ſetuos ſu- os ad Salomonẽ: audiuit em̃ quod m unxiſſent regè ſuper Iſraẽ pro pa- eius:quia amicus fuerat Hiram Dauiq na filius Huſi, in Aſer,& in phat fitius Pharue, in Iſſachar. Semei fili- us Ela, in Ben iamin. Gaber filius Vri, ipſu in terra Galaad.(&) interra Sehon re- tre gis Amorrhei,& Og regis Baſan, ſuper omni tempore. Miſit autem Salomon ad C omnia quę erant in illa terra. luda& Iſ- Hiram, rae᷑l innumerabiles, ſicut arena maris in multitudine comedentes& bibentes, at- Eccl. 47 c que lętantes.j Salomon autẽ erat in ditio ne ſua habens omnia regna ne terrę Philiſtijm uſq; ad terminã.- gypti:offerentiũ ſibi munera,& ſeruien- uiũ ei cunctis diebus uitę eius. Erat aũt ci bus Salomonis per dies ſingulos trigmta no cori ſimilę,& ſexaginta cori farinę, boues pingues,& uiginti boues pa les.& centũ arietes, excep ceruorũ, caprearũ atq; bubalorũ, um altiliũ.ipſe em̃ obtinebat oẽm nẽ, quę erat trãs flumen, quaſi à uſq; ad Gazã.& cuncdos reges illarũ re- gionũ:& habebat pacem ex omni parte in circuitu. Habitabatq; lu abſq; timore ullo, unuſquiſque ſub uita a à Dan uſq; Berſabee e ſua,& ſub ficu ſua, cunctis dieb. Salomonis. Et 8. Pa.„.f lomon Hquadraginta millia, quorũ curriliũ,& duodecim ſtriũ. Nutriebant; eos ſupradicti regis prefecti: ſed& neceſſaria menſę regis Sa prebebant in tẽ pore ſuo· Hordeũ quoq;.& paleas equo rũ& iumentorũ deferebant in locũ, ubi in mari erat rex iuxta cõſtitutã ſibi. Hce. 47.C 4 que deus ſapientiã Salomoni,& pruden ea, tiam multã mimis,& latitudi lomonis cũ ingenti cura uaſi arenan, quc eſt in littot Regum III. Beth⸗heſed in pręcedebat ſapistia Salo Socho,& om⸗ omnium Orientalium& RÆ Bana filnus A Calchol,& Dorda Auothiair fiſij à cędro, quę eſt in ctis homim aita,& Heman& firjs Mahol; et 2 erlis gentib. per cir Locutus eſt quoq; Salomon tria ge fuerũt carmim eius diſpu:auit ſuper lignis Libano, uſq; ad hyſſo Ferat] in om⸗ pũ quę egredit᷑ de pariete,& diſſeruit de in Baſan. ſexa iumẽtis& uolucrib.& reptilib.‚tuenie ginta ciuitatibus magnis atq; muratis, q bant de cunctis p habebant ſeras greas. Abinadab filiusa d pientiã Salomon monis ſapienti Syptiorũ, bus, ſa⸗ opulis ad audiendamſa is, et ab uniuerſis regib. Achimaas in terrę, qui audiebant ſapientiam eius. Baloth. Ioſa- M (ſecũ) à flumi da& Iſrael e maris. Et lomoni ligna cedrina et ligna abi . Pra⸗ 5 C Conducuntur cæſore? l norum& la⸗ dicens: Tu ſcis uoluntatẽ Dauid patris mei,& quia nonꝶ potuit] ęditca- potueni re domũ nomini dñi dei ſui, propter bel⸗ la imminentia per circuitũ, donec daret dñs eos ſub ueſtigio pedũ eius. Nunc añt requiẽ dedit x deus meus mihi per circui q tum:& non eſt ſatan, neq; occurſus ma- lus. Quamobrẽcogito ędificare templum mini Dñi dei met, ſicut locutus eſtt 2 decẽ Dauid patri meo, dicens: Filius tuus quẽ*³⁰⁵ ſcua⸗- dabo pro te ſuper ſolium tuum. ipſe ediſi ta uenatione cabit domum nomini meo. Pręcipe i⸗ & aui gitur, ut pręcidant mihi ſerui tui cedros regio⸗ de Libano,& ſerui mei ſint cũ ſeruis u⸗ Taphſa is:mercedem aũt ſeruorũ tuorum dabo ti bi quamcunq; petieris: ſcis em quomo/ do non eſt in populo meo uir, qui noue⸗ rit ligna cędere, ſicut Sidonij. Cum ergo udiſſet Hiram uerba Salomonis, letatus ſt ualde.& ait: Benedictus dũs deus ho- habebat Sa die, qui dedit Dauid filiũ ſapientiſstmum pręſepia e/ ſuper populũ hunc plurimũ. Et muſit Hi⸗ millia eque ram ad Salomonem, dicens: Audiui quę- cunq; mandaſti mihi: ego faciam omuem uoluntatẽ tuam in ligms cedrinis& ab- iegnis · Serui mei deponent ea de Libano C ad mare:et ego componam ea in ratibus „uſq; ad locum quem ſigmficaue Dedit quo ris mihi,& applicabo ca ibi,& tu tolles prębebisq́; neceſſaria mihi, ut detur nem cordis cibus domui meg. Itaq; Hiram dabat Sa- egna. iuktd nukt lrni ſeptuazi vimm ſthuna letn willa pel m w iaut duohosme vhbuslus& Adenirm lamodi jnaͤiäicnemakt * naa wila 4 2.Renh vyrnadant Koäcgi minmome bcgpte mnluguis eperuom fon, K treceitonmpte glle& his dufcidm cuer attoleent api iesreciodem mdam murunt Gegucsdt nii balemch,& ch por Gibliprparaut desad edicancan do C Evruuur tem 14.( Päumefergoqn l odogeſindannoe Nlaeldetern Rgypt hrenkerZicjipeccin miSalomanbitper! ditdomã dio Domu atrex gadmon die neubitcsitlongitue cbin latitadine, Ett n imäne. Wtponich ieimiadirälong lunmlatitinistem een cabitcb aitud licbecüigintemphe eclierutliper mpergy inp noutm enpl’ nin circuitn,Pal 4 — 4 ldaliantabuun tucünn K terun enclbitgshätus lündcondgetci mienmmn. iſtlang 82 acae . dun n 2 weeſ 8 don r teiim d himm amrreeirmi, te i Gäsec. gidpetäengt ncquit kumanin 5 enrn maqdar 1 ls. 1 e winſikand Dnuid at zdenaor cadit muromini wen lh 1 guur, wncutmüiſwun eLil Duminalwä mis:mer wm ſerbiiuun. biquu amneterüichüg do nod a a puomaug rtlign. ieutbämiln audile wen era äc eſtud e Seneläwäüt die,qui a nudflücpin uper e Axpinnihn nnad Sem derw anqt a K utiexdücbe volanta e uul lionscai b eegni· a uepenenal adma en npornale nm damgue rümh edoabiün a. prg⸗ ichruni juxta autem pre ros tritici in cibu ti coros puriſsimi galomon omnem uoluntatem eius. quoc; dñs ſapientiam Salomoni, porro Giblij pręparauerunt ligna et A — cr ſlutta Par.z.a cubitos in longitudine, tos in latitudine,& triginta cu titudine. Et porticus era niginti cubitorũ longitudinis, iuxta men cubitos lo & habebat de- latitudinis, galomonem,& percuſſerunt am qus. Elegitq; rex Salomon operario D omni Iſraẽl, lia uirorum. decem milli ſim, ita ut quobus menſibus e mibus ſuis.& Adoniram erat . ſcemodi indictionem. † Fuerunt ſtaq)Sa dieris omnia mandata mea, gradiens per 9 lomoni ſeptuaginta millia eorũ, quione⸗ ea, firmaboſermonem & octoginta millia latom te abſꝙ; prępoſitis, qui pręe bus, numero trium mi pientium po- ra portabant, rum in mon rant ſingulis operi lium,& trecentorum pręci qui faciebant opus.Pręcepit Et& llerent lapides Lranaeeapi ta des precioſos in ſundamentum templi. eos:quos dolauerunt cęmen- Hiram: trinſecus: pulo,& his que rex, utto quadrarent Regum III. Salomon perfectis di m domui eius,& uigin- olei.hęc tribueb jomon Hiram per ſingulos annos. at Sa⸗ ris me Dedit& per c ſicut coenaculum ocutus eſt ei:& erat pax inter Hiram et dificauit dom & erat indictio triginta mil- Mittebaiq; eos in Libanũ, a per menſes ſingules uiciſ- ⸗ . rarij Salomonis,& cęmentarij des ad ędiflicandam domum. ¶ Extruitur temp nis. Cap. VI. 8 Adum eſt ergo q octogeſimo anno egr 3 auihhaa Iſrac de terra E ypti, in anno quarto. hdog bümn Ziph menſe†2 io) ipſe eſt menſis ſecundus re⸗ lum Salomo- ſſent in do⸗ quam ędificas, ſuper huiu ptis meis,& iudicia mea feceris,& cuſto lapi bulis abiegnis bitorũ ad poſteri uadringenteſimo& Sanctu eſsionis filiorum bitorũ ta in domo, 0 locutus ... 124 ficata eſt:& malleus,& ſecu bebat Hiram uiginti millia co ris.& omne ferramentum non ſimt audi cum ę dificaretur. Oſtium late dij inrpariete)erat domus dextrę, P ochleam aſcendebat in medium & à medio in tertium. Et ę um,& conſummauit eam: bo ſœ- texit quoq; domũ laquearibus cedrinis. sde Et ædificauit tabulatũ mũquinq; cubitis mũ lignis cedrinis. ſuper omnem do-/ altitudinis, et oꝑuit do Etfactus eſt ſermo do mini ad Salomonem. dicens: Domus hęc ſt ambulaueris in pręce/ meum tibi, ſiſquem 2. Reg. 7 0 ſum ad Dauid patrem tuũ. It ha ¹· bitabo in medio flliorũ Iſrael,& non de- Irelinquã populũ meum Ifratl. Igitur edi⸗ ſicauit Salomõ domũ,& cõſummauit eã· dificauit parietes domus intrinecus, bulatis cedrinis. à pauimẽto domus uſ- que ad ſummitatem parietum,& uſq; ad maquearia,& operuitlignis cedrinis in- & texit pauimentum domus ta E dificauiiq; uiginti cu- orem partẽ templi tabu lata cedrina, à pauimento uſq; ad ſuperio ra,& fecit interiorem domũ oraculi in culi.Et cedro omni m ſanctorũ. Porre quadraginta cu erat ipſum templã pro foribus ora s domus intrinſecꝰ ue ſtiebatur, habens ternaturas& iuncturas gni Salomonis ſuper Ifratl, ędificare cœ ſuas fabrefactas,& c pit domũ dño. Domus aũt, lomon dño, habebat ſexagin- & uiginti cubi te.Or bat rex Sa ſuramlatit cem cubitos pli. Fecitq; i t ediſicauit ſuper pariet nta per gyrum, in pariet circuitum templi& oraculi tera in circuitu. Tabul erat, quinqʒ cubitos habebat & medium tabulatum ſex cu titudints,& tertium tabulatum ſeptè bens cubitos latitudinis. Trabes autẽ po- ſuit in domo per circuit non hererent muris templi. i ſdilica eut, de hapid 1 udinis templi: . quam ędi t ante templum latitudinis ante faciem tem/ ntemplofeneſtras obliquas. em templi tabu ac; a bus domus per affixit lamin „& ſecit la/ rat in tẽplo atum quod ſubter tũ altare oraculi tex latitudinis, raculo bitorum la decẽ cubitorũ alt ha/ torũ ala cherub una. et qnq; cubitorũ ala um forinſecus, ut tes, Domus autẽ terius ſummitatem. ibus dolatis atq; claturas eminentes- ſica. omnia cedrinis tabulis ueſtichantur nec omnino lapis apparere poterat in parle- aculũ aũt in medio domus, in inte- Pitos in al riori parte ſecerat, ut poneret ibi arcã fæ deris dfi. Porro oraculũ habebat uiginti & operuit illud, atq; ngitudinis,& uiginti cubitos uiginti cubitos altitudinis, ueſtiuit auro puriſſi mo· ſed& altare ueſtiuit cedro. Domum nte oraculũ oꝑuit auro puriſßimo, et as clauis aureis. Nihilq; e- d nõ auro tegeret, ſed& io it auro. Et fecit in o- duos cherubim de lignis oliuarũ, itudinis. Quinq; cubi- cherub altera: id eſt decẽ cubitos habẽ- rũ erat cherub ſecũ per⸗ a ſummitate alæ unius uſq; ad alæ al- Dect quoq; cubito/ dus in menſura 9 ——j4— . — — —-— —— 2.1 Salomon Regum 1 FI.„ Läbal aal:m & opus unum erat in duobus cherubim, nas quadrangulata ligna in cundis qx, un e 6 n⸗ id eſt, altitudinem habebat unus cherub lia. Et porticũ columnarã fecit qunqua üicuem f krkuuit 4 decẽ cubitorũ,& ſimiliter cherub ſecun- ginta cubitorũ longitudinis dus.Poſuitq; cherubim in medio templi „& triginta cubitorum latitudinis, et alte ram porticũ interioris. Extendebant aũt alas ſuas che in facie maioris porticus:& columnas, Hiiag uungäle rubim,& tangebat ala una parietem&&c epiſtylia ſuper columnas fecit. Porti⸗ I airun Brre h V ata Cherub ſecundi tangebat parietẽ al⸗ cã quoc; ſolij in qua tribunal eſt, fecit, Aa uwolül terũ:alę aũt alterę in media parte templi& texit lignis cedrmis à pauimẽto uſ umn ir sccumm ſe inuicem contingebhant. Texit quoque ad ſummitatè. Et domuncuia in qua Pſe⸗ ſedeba Kad cadd D cherubim auro. Et omnes parietes tem- deretur Jad iudicandũj erat in mediapor N Eaawentüino pli per circuitum ſculpſit uarijs cęlaturis ticu ſimili opere. Domũ quoq; fecit flie far idacuson b & torno:& fecit in eis cherubim,& pal- Pharaonis quamuxorem quxerat dalo Sns ddior dewin lui mas,& picturas uarias quaſi prominen- mon; tali opere, quali& hanc porticum. 9* ubi gu bi V tes de pariete,& egredientes. Sed& pa- Omnia lapidibus precioſis, qui ad nor⸗ la kun ubiewa uimentum domus texit auro intrinſecus mam quandã atq; menſuram, tam intrin⸗ faranc ritlitan R& extrinſecus. Et in ingreſſu oraculi fe- ſecus, quàm extrinſecus ſeruati erätafun 4 alhaun iräwe cit duo oſtiola de lignis oliuarum, poſtes damentouſq; ad ſummitatem parieiã,&. 3” waihl ana ꝙ; angulorũ quinq;. Et duo oſtia de lig⸗ rintrinſecus luſq; ad atrium maius Fun, exctite. Wuetfin 8 nis oliuarũ:& ſculpſit in eis picturã che⸗ damenta aũt de lapidibus precioſis, napi-— imm ruhim,& palmarũ ſpecies: et anaglypha dibus magnis decè ſuue ocio cubitorum. lma— ualde prominentia.& texit ea auro,& Et deſuper lapides precioſi ęqualis men ina. 2d Ooperuittam cherubim, ́; palmas,& cę- ſurę ſecti erant, ſimiliterq; de cedro. Et a- uumleca tera auro. Fecitq; in introitu templi po⸗ triũ maius rotundũ trium ordinũ de lapi ars tr unciarum efat A ſtes de lignis oliuarũ quadrangulatos:& dibus ſectis, et unius ordinis de dolata ce füuhn 1 4 3 duo oſtia de lignis abiegnis altrinſecus: dro necnon& in atrio domus Iñi inte· dowila Thruitn & utrunq; oſtiũ duplex erat,& ſe inuicẽ riori,& in porticu domus. Miſit quoq 8— tenens aperiebatur. Et ſculpſit cherubim rex Salomon,& tulit Hiram de Tyrof urkabäde 4 an 1 & palmas,& cęlaturas ualde eminentes: lium mulieris uiduę de tribu Nephthali ukmfhe 4 Operuit; oĩa laminis aureis opere qua- patre Tyrio, artificem crariũ,&e plenum unnuuen eare dro ad regulã. Et ędificauit atriũ interiꝰ ſapientia,& intelligentia,& docirina ad dalum du d tribus ordinibus lapidũ politorũ,& uno faciendũ omne opus ex ęre. Qui cũ ue/ uncm- 3 3 Ordme lignorũ cedri. Anno quarto fun⸗ niſſet ad regem Salomonem, fecit omne 1— a Ziph data eſt domus dñi in menſer Zio)& in opus eius. Et fiuxxeit duas colũnas ęreas, lnaurslm 8 1 anno undecimo, menle Bul.ipſe eſt men⸗ decem& oco cubitorũ altitudinis colũ- hent wde bouchaqpallr. ſis octauus.perfecta eſt domus in omni o- nam unã:& linea duodecim cubitorum lete aa cdurtzorwiee I pere ſuo,& in uniuerſis utenſilibus ſuis, ambiebat columnã utranq;. Duo quoq;. a teSpamuu. ęd · ficauitq; eum annis ſ eptem. capitella fecit, quę ponerentur ſuper ca-⸗ C nenülübigltatni f Palatium Salomonis& utenſilia tem/ pita columnarũ, fuſilia es: gre: quunq; cu- iicemrechants0. plſumptuoſiſiima parantur. bitorũ altitudinis capitellũ unũ& quin⸗ anten eruin capit Cap. VII. que cubitorũ altitudinis capitellũ al erũ: rinlecus Ppuedat, Oaũ aũt ſiam ędiſicauit Salomon’ tredecim annis,& ad perfectũ uſq; pPerduxit. Æ dificauit quoc; domũ ſaltus Libani centũ cubĩtorũ longitudinis,& quinquaginta cubitorũ latitudimis,& tri gĩta cubitorũ altitudinis:& quatuortde ambulatoriainter columnas cedrinas:li gna quippe cedrina exciderat in colum- nas. Et tabulatis cedrinis ueſtiuit totã ca meram, quę quadragintaquinq; colum- nis ſuſtentabatur. unus aãt ordo habehat columnas quindecim contra ſe inuicem poſſtas,& eregione ſe reſp icientes, ęqua li ſpacio inter colummnas,& ſuper colum- nas & quaſi in modõ retis,& catenarũ ſihi inuicem miro opere contextarũ. Vtrũq; capitellũ columnarum fuſile erat:ſeptena uerſuũ retiacuia in capitello uno& ſep/ tena retiacula in capitello altero. Et per- fecit columnas,& duos ordines, per cit- cuitũ retiaculorũ ſingulorũ, ut tegerent capitella, quę erantſuper ſummitatẽ,ma⸗ lo granatorũ: eodem modo fecit& capi tello ſecumdo.Capitella aũt, quę erant ſu per capita columnavrũ, quaſi opere lilij fa bricata erant, in porticu, quatuor eubito rũ. Et rurſum alia capitella in ſummita te columnarũ deſuper unsta menſurã co 2D Inf.9. b Seambulacra Lump 2 würonnch perteig din& dmicüinan ummriechuuzen tolumnia, mmdranr uor quoggfdte qun tsals erun ohere imruna wa mbehe Klens. Tas zun ſetin amufter. i d canng dno⸗ danzen merulili ſn angulosbaſsuni ,& conzmaerg deeen dediran um, nn 1 3 ur u Salomon Regum II I. 125 An. gim A icime zumne contiaretiacula: malo granatorũ midij cubiti, ita fabrefacta, ut luter deſu- pü a itemin ãt ducenti ordines erant in circuitu ca- per poſſet impeni⸗habens cęlaturas ſuas, che ud uiman antelli iecundi. Et ſtatuit duas columnas uariasq; ſculpturas ex ſemetipſa. Scul- K à uma in porricu templi. Cumq; ſtatuiſſet colũ/ pſit quoq; in tabulatis illis, quę erant ex al, d Ama 4 3 nam dexterã, uocauit eã nomine lachm, ere,& in angulis, cherubim& leonesoet— apli& aAana ſimiliter erexit columnã ſecundã,& ue- palmas, quaſt in ſimilitudinem hominis due 34d atmane cauit nomen eius Booz. Et ſuper capita ſiantis, ut non cęlaia, ſed appoſita per cit mm. der 1e ümaa columnarũ opus in modũ lilij poſuit:per cuitu uiderentur. In hunc modũ fecit de- ats ticn 1 ſenämd ſectumu eſt opus columnarũ. F ecit quo cem baſes, ſuſura una,& mẽſura, ſculptu- al. Pha deDmi 3 ue mare fuſile decẽ cubitorit a labio uſ. rac; conſimili.Fecit quoch decem luteres— en, mo uma d ead labiũ⸗rotundũ in circuitu: qum; eness: quadraginta batos capiebat luter On aän cubitorã altitude eius, et retiacula trigin unus, eratq; quatuor cubitorum: ſingulos as mn uo ucubitorũ cingebat illud per circuuũ. quocq́; luteres per lingulas, id eſt decem ſe⸗ ſ. 1 a Et ſculptura iubter nabii circuibat illud bales, pouit. Et conſtituit decem baies. en 8 D decem cubitis ambiens mare Puo ordi quinq; ad dexterãâ patte templi& quin- hes dm„ nulexim 8, Tin ue e da a didah trät n & dbu a 8: dro: amrr in 4 40: aer inntiocant - de n icadhns m— mer Kunüümman a kex 1 (Gaannd. päüund 7 ſelleth 1 ennlg müttgän, nürimutdt in F nianut 4 3. 1 lum iinetenta e pat a rüngri lunmitbne 2 3 larte zararü Be ꝓſtabant] ſuper duodecim boues, E nes ſculpturarũ † niſtriatarũ lerãt fuſiles. que ad ſiniſtram: mare aũt poſuit ad de⸗ xteram partẽtempli, contra orientem ad ſabat quibus tres reſpiciebant ad Aquilonem, meridiẽ. Fecit rergo- Hirã Flebetesd quoce & tres ad Occidẽtẽ,& tres ad Meridit, ſcutras,& amulas,& perfecit omne op I. becas & tres ad Orientem:& mare ſuper eos regis Salomonis in templo dñt. Colum- geſuper erat: quorũ poſteriora uniuerſa nas duas,& funiculos capitellorũ ſuper latitabant. Großsitudo aũt la capitella columnarum duos:& rettacula teris, triũ unciarum erat: labiumq́; eius, duo, ut operirent duos funiculos, qui erãt quaſi labiũ calicis,& ſoliã repandi lilij: ſuper capita columnarũ. Et malograna- duo millia batos capiebat, Ttriamullia ta quadringenta in duobis retiaculis: du metretas.Et fecit decem baſes eneas, qua os uerſus malogranatorũ inretiaculis lin tuot cubitorũ longitudinis baſes ſngu- gulis, ad operiendos funiculos capitello- Ls,& quatuor cubitorum latitudinis,& ium, qui erant ſuper capita columnarum. trium cubitorũ altitudinis. Et iplum 0p“ Ethaſes decem,& luteres decem iuper intrinſecus 1 b 0 ue— ræ baſium interraſile erat:& rſculpturę) in baſes. Et mare unã,& boues duodecim „ nile Peanalt ter iuncturas. Etinter coronulas& ple⸗ ſubter mare. Et lebetes,& ſcutras,& a⸗- +⁸— Lnmſa iun ctas leones& boues& cherubim:& rin mulas. Omnia uaſa quę fecit Hiram regi— decen e An uma juncturis ſimiliter deſuper:& ſubter leo- Salomoni in domo dñi, de aurichalco e- n e tniöan nes& boues, quaſi lora ex ęre dependẽ- rant. In campeſtri regione lordanis fudit 7 rrthobten tia. Et quatuor rotę per bales ſingulas, et ea rex in argilloſa terra, inter sochoth et zmbi amzamf xes erei,&per quatuor partes quaſt hu Sarthan. Et poluit salomon omnia uaſa dditt apennanie meruſi ſubter luterem fuſiles, contraſe in in domo qñi, propter multitudinẽ auiem pia q en fünenme nicem reſpectantes. Os quoq; luteris in- nimiam non erat pondus gris. Feciiq; Sa bitoc a drüepmtirit trinſecus erat in capitis iummitate:& d lomon omnia uaia in domo dñii‚ altare au. que q e inanboqii ſorinſecus apparebat, unius cubiti erat, reũ,& menſam ſuper quã ponerentur pa 1 g münis dar totũ rotundũ, pariterq; habebat unũ cu⸗ nes propoſitionis, auream:& candelabra inuich rrxreconani bitã&e dimidiũ: in angulis aũt columna aurea: quinq; ad dexterã,& quinq; ad 3 capit A mrm m rum uarię cęlaturę erant:& media inter- ſiniſtrã contra oraculã ex auror puro)et Prlmo uerſut au iincgiübe, columnia, quadrata, non rotunda. Qua- quaſi lilij flores,& lucernas deſuper au- 1 tenat ncyitbun tuor quoq; roce, quę per quatuor angu- reas,& forcipes aureos,& hydrias; et fu e ſecito an aoenüus los balis erant, cohęrebant ſibiſubter ba ſcinulas& phialas,&mortariola.& thu i cuitäà uν iſrgubin ſim: una rota habebat altitudinis cubitũ ribula de auro puriſsimo,& cardines 0⸗ apin amripnim& ſemis. Tales aũt rotę erant quales ſo⸗ ſtiorũ domus interioris Sancii fancori, 4 logra Wemandin. lent in curru fleri. Et axes earum,& ra-& oſtiorũ domus templi, eæ auro crant. „telolt be n wieküge dij,& canthi,& modioli, omnia fuſilia. Et perfecit omne opus quod facebat.. Pa. 5. a perch a ami uimn Nam& humeruli illi quatuor per ſingu⸗* Salomon in domo domini,& intulit xex bric aa parieu cn ios angulos baſis unius, ex ipſa baſi fuſi⸗ quę ſanct ficauerat Dauid pater ſints, ar- 1i. 5 a Kyithii⸗ les,& coniuncti erant. In ſummitate aũt gentum& aurum,& uaſa, repoſuit; in 00 ihcue. bas erat qugda rotunditas unius& di- theſauris domus domt. 1 ,kech midij Imro- 1 3— 4 1 —— A 8. Par. 5.2 Ethanim manu ſua 2⸗Reg. 7.2 Salomon tempore dedicationi⸗ eiuſdem. Cap. VIII. Vnelſcongregati ſunt omnes maio- res natu lſrael cum principibus tri- buum,& duces familiarũ flliorum Ifraẽl „ad regem Salomonẽ in leruſalem, ut de- ferrent arcã foœderis dñi, de ciuitate Da- uid,id eſt de Sion. Conuenitq; ad regem Salomonem uniuerſus Iſraðl in mẽſe FBe- thanim in ſolenni die, ipſe eſt menſis ſe- ptimus. Veneruntq; cunci ſenes de Iſra- cl.& tulerunt arcã ſacerdotes,& porta- uerunt arcam dñi,& tabernaculũ fœde- ris,& omnia uaſa ſanctuarij quę erant in rabernaculo:& ferebant ea ſacerdotes et Leuitę. Rex aũt Salomon,& omnis mul titudo lſraẽl quę conuenerat ad eũ, gra- ditebatur cũ illo ante arcã,& immolabãt oues& boues abſq; ęſtimatione&æ nu- mero. Et intulerunt ſacerdotes arcã fœ- derxis dñi in locũ ſuũ, in oraculũ templi, in Sanctũ ſanctorũ ſuhter alas cherubim. Siquidẽ cherubim expandebant alas ſu- per locũ arcę,& protegebãt arcã,& ue- ctes eius deſupez.Cũq; eminerẽt uectes, & apparetent ſummitates eorũ foris ſan- ciuariũ ante oraculũ, non apparebant ul- tra extrinſecus, qui& fuerunt ibi uſq; in pręſentẽ diem.In arca aũt non erat aliud Heb. 5.a niſi duę tabulę lapideę quas poſuerat Exo. 34. d in ea Moyles in Horeb, quando pepigit dñs fœdus cũ Hlijs Iſrael. cũ egrederen- tur de terra M gypti. Ractũ eſt aũt, cum exiſſent ſacerdotes de ſanctuario, nebula impleuit domũ dñi,& non poterant ſa- cerdotes ſtare& miniſtrare propi er ne- bulã: impleuerat em̃ gloria dñi domum 2 Par.s. a dñi. Tunc ait 3alomon:Dñs dixlt, ut ha bitaret in nebula. Æ. dificãs ędificaui do in mumk& habitaculũ tuum, firmiſsimũ ſo 72 lium tuũ in ſempiternũ. Conuertitq; reꝛ faciem ſuam,& benedixit omni eccleſię Iſraẽi:omnis em̃ eccleſia Iſratl ſtabat. Rt ait Salomõ:Benedictus dñs deus lſratl, ꝗ locutus eſt ore ſuo ad Dauid patrẽ meũ, & inꝶ manibus eius perfecit, dicens: A die qua eduxi populum meum Ifrael de Mgypto, non elegi ciuitatem de uniuer ſis trihubus Iſrael, ut ędificaretur domus, & eſſet nomen meũ ibi:ſed elegi Dauid, t eſſet ſuper populum meũ Iſrael. Vo- luitq; Dauid p:er meus ędificare domã nomini ũi dei Iſracl,& ait dũs ad Da- 111 Regum III. C Introducitur artaæ domini in templum uid patrem meũ: Quod cogitaſſi in cor⸗ de tuo ędificare domum nomini meo, be ne feciſti, hoc ipſum mente traqqans. Ve runtamen tu non gdificabis mihi domũ, ſed filius tuus, qui egredietur de rembus tuis, ipſe ędiflcabit domum nomini meo. Confirmauit dis ſermonem ſuum, quem locutus eſt: ſtetiq; pro Dauid patre meo, & ſedi ſuper thronum Iſrael, ſicut locu⸗ tus eſt dñs:& ędificaui domũ nomini ci dei Iſrael. Et conſtitui ibi locum arce, in qua fœ dus dñi eſt, quod percusit ca pa⸗ tribus noſtris, quando egreſsi ſunt de ter ra Mgypti. Stetit autem Salomon ante 0 altare dni in conſpectu eccleſię lſtael,& expandit manus ſuas in cœlum,& ait:.Mu Dñe deus lſtael, nõ eſt ſimilis tui deus in cœlo deſuper,& ſuper terram deorſum: qui cuſtodis pactum& miſericorqdiã ſer uis tuis, qui ambulant coram te in toto corde ſuo. Qui cuſtod ſti ſeruo tuo Da- cutus es,& manibus perfeciſti, ut hęc es probat. Nunc igitur dñe deus Iſtaeſ, cõſerua famulo tuo Dauid patri meo que uid patri meo, quę locutus es ei. Ore lo locutus es ei, dicens: Non auferetur de„Ren te uir coram me, qui ſedeat ſuperthronũ Iſrael:ita tamen ſi cuſtodierint filij tui ui am ſuam, ut ambulent coram me, licut tu ambulaſti in conſpectu meo.Et nunc die deus Iſrael ffrmentur uerba tua, quę locu tus es ſeruo tuo Danid patri meo. Ergo ne putandũ eſt quod uere deus habitet ſu per terram:ſi em̃ cœlũ,& cœli cœlorũ te capere non poſſunt, quanto magis do- mus hęc, quam ędificaui tibi?: Sed reſpi- ce ad orationem ſerui tui,& ad preces e- ius dñe deus meus:audi hymnũ& orati⸗ onem, quã ſeruus tuus orat coram te ho⸗ die, ut ſint oculi tui aperti ſuper domum hanc nocte ac die, ſuper domum de qua dixiſti. Brit nomen meum ibi, ut exau- Dauu dias orationem, quã orat in loco iſto ad te ſeruus tuus, ut exaudias deprecationẽ ſerui tui,& populi tui Iſrael, quodcunq; orauerint in loco iſto,& exaudies in lo- co habitaculi tui in cœelo:& cum exau/ dieris, propitius eris. Si peccauerit homo in proximum ſuum,& habuerit aliquod iuramentũ, quo teneatur aſtrictus,& ue⸗ nerit propter iuramentum coram altari tuo in domum tuam, tu exaudies in cœelo, & facies,& indicabis ſeruos tuos, con- demnans impium,& reddens uiam kua uper auert cœrun nonpu acna derid orunt maniegeimdom us onvetägerinR m lumeraui eoöincn nnernnſemorm e— aa K otende eszuam ui& däpwuimd ran decitipdpalotnolt ma licborn kertint ninautcon pusꝛen uukh ce ndgo, Kan eus einsporasobüüden maera infemtnscunä rano, que zcelderto ppd wolrdaliqube im caräsſuia expan zin domo nat tlexau- bed nabtztichätutzett irits m czmiaug F nias ſuns Kutudderts woit(olus cot omyinm umüt timentte cmni düuuntſuper aciem tem⸗ nnasegu mnelt de pohuotuol nide tenalolginquap m audietur mim nom Emanustnaſottis,b tatum ubiq Cumuene mnitinhoclocoytlexa Wimamem ohkbinult Ri pro quiduimden mutdiſcant iuerd den tuumtim deſlcuip proben qunon mektſaper ddmon ha aöegellu geityen in ernraiminicoxſu mlctisees,ond ſdaltats qua dlegict, famneſcauwomini da orricnes edn umhrie ulcie fantdi non g, 8 — e del tuid ra qah n whiitn 1 1 12 d ta⸗ tnda Acteaia de- danedag n bcgt tin alarn nNanh get exp üeitc 4 Sgi 1 nul Die a: ea i calq löcälnde dit qui d Llnne dr uistn waträn 8 Ddlant & corde—(drane, li. udgt ahlüi m 5— ar ¹ 5 9 ſu 83 ldaeie e, cöcn e Avizut mr toluimi ne teuir„ali r. güeätaige Nalddent 3 cead A ſenitiea n is di xaitmi a onem in fStuweran 0 Ghe ut en nu penten 0 kancg Se,ſcyercomn. c drxitſ aas emenamrmin 8 dasot em quiorain. t teſenit wartcaldäpa ſeruit 4 lünilkeage „ orauen(Enhio Kan Ncohad en incabda inptos mu mä ichma wirams e. meamäti nerit 9 anennmn Dr womd emulenänn KCüci Kabömms, h 4 Kreäturu demea 4! b Salomon„. t eius, juſtiflcansq; iuſtũ,& re peccet,& iratus tradideris eos inimicis 1. Ioan.:.f ſecundũ iuſtitiam ſuam. Si fu/ ſuis.& capiiui ducti fuerint in terrã ini, Eccl.7. g Regum III. 126 ſoper caplii nribuens ei delrne 8 5 erit popłs tuus lſrael inimicos ſuos, quia micorũ longe uelprope.& egerint pœ- cccaturus eſi tibi,& agentes pœniten- nitentiam in corde ſuo in loco captiuita/ tiam, et confitentes nomini tuo uenerint, tis,& conuerſi deprecati te fuerint in ca et orauerint, et deprecati te fuerint in do ptiuitate ſua, dicen es: Peccauimus, ini- mo hac: exaudi in cœlo,& dimitte pec- que egimus, impie geſsimus: et reuerſi fue catum populi tui l 1 erſo cordeſuo,& 2 tetrã/ quã dediſti patribus eorum. Si clau nima ſua in terra inimicorũ ſuorũ, ad quã ſum luerit eœlum,.& non pluerit propter captlun duci fuerint,& orauerint te con peccata eorũ,& orantes in loco iſto pœ tra uiã terrę ſuę. quã dediſti patrib.· eorũ. nitentiã egerint nomini tuo,& Apecca-& ciuitatis, quã elegiſti,& tẽpli quod ę⸗, tis ſuis conuerſi fuerint, propter atHlictjo- dificaui nomini tuo: exaudies in cœlo-in nem ſuam: exaudi eos in cœlo,& dimit- firmamento ſolij tuiorationes eorum,& ie peccata ſeruorum tuorũ,& populi tui preces eorũ,& facies iudiciũ eorum:& Iael& oſtende eis uiam bonã per quã propitiaberis populo tuo, qui peccauit ti ambulent,& da pluuiam ſuper terram& bi,& omnibus miquitatibus eorũ, quibꝰ quam dediſti populo tuo in poſſeſsionẽ. pręuaricati ſunt inte:& dabis miſericor * Eames ſi oborta fuerit in terra, aut peſti- diam coram eis, qui eos captiuos habue leniia, aut corruptus aer, aut crugo, aut rint, ut miſereantur eis- Populus em tuus locuſta, uel rubigo,& afflixerit eum ini eſt,& hęreditas tua, quos eduxiſti de ter micus eius portas obſidens, omnis plaga, ra ⅞ gypti, de medio fornacis ferreę.: Vt untuerſa infirmitas, cuncta deuotio et im ſint oculi tui aperti ad deprecationẽ ſerui precatio, quę acciderit omni homini de tui,& populi tui Iſrael,& exaudias eos populo tuo Irael: ſi quis cognouerit pla- in uniuerſis, pro quibus inuocauerint te. gam cordis ſui.& expanderit manus ſu · u em̃ ſeparaſti eos tibi in hęreditatẽ de as in domo hac, tu exaudies in cœlo in untuerſis populis terrę, ſicut locutus es loco habitationis tuę, et repropitiaberis, per Moylſen ſeruũ tuum, quando eduxi & ſacies ut des unicuiqʒ ſecundum om- ſti patres noſtros de M. gypto dñe deus. nes nias ſuas,ſicut uideris cor eiꝰ. quia iu Factũ eſt aũt, cum compleſſet Salomon o- noſti ſolus cor omnium fſiliorum homi- rans dñm omnem orationem,& depreca num, ut timeant te cunctis diebus, quibus tionem hanc, ſurrexit de conſpectu alta- uiaunt ſuper faciem terrę, quã dediſti pa ris dñi:utrunq; em̃ genu in tertã fixerat. gribus noſtris.Inſuper& alienigena, qui e manus expanderat in cœlum Stetit er non eſt de populo tuo Iſrael, cum uene, 8o,& benedixit omni eccleſię Iſrael uo rit de terra longinqua propter nomen tu ce magna, dicens: Benedictus dñs, qui de um: audi etur enim nomen tuum magnũ, dit requiem populo ſuo Iſrael, iuxta om- & manustnafortis,& brachium tuũ ex- nia quę locutus eſt. Non cecidit ne unus tentum ubiq;. Cum uenerit ergo,& ora- quidem ſermo ex omnibus bonis, ꝗuę lo uerit in hoc loco, tu exaudies in cælo, in cutus eſt per Moyſen ſeruum ſuũ.Sit do fimnamento habitaculi tui,& facies om- minus deus noſter nobiſcum, ſicut fuit cũ nia, pro quibus inuocauerit te alienige- patribus noſtris, non derelinquẽs nos, ne naꝛut diſcant uniuerſi populi terrarũ no⸗ que proijciens: ſed inclinet corda noſtra men tuumtimere, ſicui populus tuus Iſra- ad ſe, ut ambulemus in uniuerſis uijs eius, el,& probent: quia nomen tuum inuoca& cuſtodiamus mandata eius,& cere- tum eſtſuper domum hanc, quam ędifica monias eius,& iudicia quęcunq; man- ui. 3i egreſſusfuerit populus tuus ad bei⸗ dauit patribus noſtris,& ſint ſermones G lum contra inimicosſuos, per uiam, quo- mei iſti quibus deprecatusſum corã dño. cunq; miſeris eos, orabũt te contra uiam appropinquantes dño deo noſtro, die ac ciuitatts, quam elegiſti,& contra domũ nocte, ut faciat iudiciũ ſeruoſ u0,& popu quam edificaui nomini tuo,& exaudies lo ſuo Iſrael per ſingulos dies& Mſciant us in cœlo orationes eorum,& preces eo⸗ omnes poputi terrę, quia dis ipſe eſt de?, rum,& facies iudiciũ eorã. Quod ſi pec&nõ eſt ultra abſq; eo.Sit quoq; cor no ts.g caucxim tibi, non eſtem̃ homo qui non ſtrum perlectam cum Dño Des neſtro. peccet, n rael,& reduces eos in rint ad te in uniuerſo corde ſuo,& tota a- — „“ * —— — — —. —* — — — — Salomon Regum III.. lnnoh ing .„ uu ambulemus in decretis eius,& cuito- emplũ, omnss qui trãſieriter eam,ſt e fauülläbe 4 Wal diamus manda:a eius, ſicut hodie Igitur bit,& ſibilabit, et dicet,“i Quare tecit qo Dea f Guicb e rex,& omnuis Iſrael cũ eo, immolabãt ui minus ſic terrę huic,& domun huic:t re ler Sci ctimas coram dño. Mactauuc; Salomon ſpondebũt, Quia dereliquerunt dim de⸗ 4 ciziraunt eib hoſtias pacificas, quas immolauit DFño, um ſuũ, qui eduxit patres eorum de terra wiun colan fed boũ uigintiduo millia,& ouiũ centũ ui- MÆgypti,& ſecuti tunt deos alienos,& zurumod 4 ginti millia,& dedicauerunt templũ dũi adorauerunt eos,& coluerũt eos, idemco gil lienad mi omnes xex q& xfi ij lſrael.In die illa ſanct:ficauit induit dñs ſuper eos omne malũ hoc.j Knliteemand 4 M rex mediũ atrij, quod erat ante domum Expletis aũt aumis uigint, poſic; ędit 2,Pag Mllig lann 3 dñi. fecii quippe helocauſtũ ibi& ſacri cauerat Salomon duas domos, id eſſ, do-— 1 uci:uutiooſ: V flciũ,& adipem pacificorũ, m̃ altare ę- mũ dñi,& domũ regis,(Hirã rege Ty asLalowonls⸗ Gulam reũ quod erat coram dño, minus erat,& ri prebente Salomoni ligna cedrina,& dir impum ruut capere non poterat holocauſtũ,& ſacrifi abiegna,& aurũ, iuxta omne quod opus am igintitdi dram ciũ,& adipem pacificorũ. Fecit exrgo Sa habuerat)tunc dedit ℳ Salomon Huaäuij tee ſumdomonel. lomon in tempore illo feſtiuitatem cele- brem,& omnis lſrael cum eo, multitudo magna, abintroitu Emath uſq; ad riuum EÆgypti, coram dño deo noſtro, ſeptem diebus& ſeptẽ diebus, id eſt quatuorde- cĩ dieb.Et in die octaua dimiſit populos, qui benedicentes regi, profecti ſunt in ta bernacula ſua letantes,& alacri corde ſu per omnibas bonis, quę fecerat dñs Da- uid ſeruo ſuo,& Iſraẽl populo ſuo. C Monetur Salomon ad dei placita ſeruanda.( ap. IX. A PaAdã eſt aũt, cũ perfeciſſet Salomon edificiũ domus dñi,& ędificiũ regis, & omne quod optauerat& uo'uerat fa- 2. Par.7.8 cere, apparuit ei dñs ſecundo, Ii ſicut ap- Sup. 3. a Paruerat ei in Gabaon. Dixitq́; dñs ad eum:Exaudiui orationem tuã,& depre- cationem tuã, quã deprecatus es coram meꝛ: ſanctificaui domũ hanc, quã ędifica- ſti, ut ponerem nomen meũ ibi in ſempi- ternã,& erunt oculi mei& cor meũ ibi cunctis diebus. Iu quoq;ſi ambulauerxis Dauid corã me, ſicut ambulauit xpater tuus, in ſimplicttate cordis,& inęquitate,& fe- ceris omnia quę pręcepi tibi, et legitima meas et iudicia mea ſeruaueris, penãthro 1. Reg. 7ö. b.c nu regni tui ſuper Iſrael in ſemptternũ, 1 1. Par. z2. b. c cut locutus ſum Dauid patri tuo, dicẽs: Non auferetur uir de genere tuo de ſo- lio Iſrael. Si aũt auerſione auerſi fueritis uos,& fllij ueſtri, non ſequentes me, nec cuſtodientes mãdata mea,& cęremo nias, quas propoſui uobis, ſed abieritis, et colueritis deos alienos, et adoraueritis e- 0s, auferã liraél de ſuperficie terrę, quam dedi eis& templũ, quod ſanctificaui no- mini meo.proijciam à conſpectu meo, e- riti Iſraẽt in prouerbiũ in fabulam cunctts populis, Et domus hęc erit in ex- emplum gintioppida in terra Galileę. Etegreſſus eſt Hirà de Tyro, ut uideret oppida, quę dederat ei Salomon,& non placuerũt e, & ait, Hęccine ſunt ciuitates, quas dedixY b minerigemtbes⸗Bin ſti miht, frater? Et appellauit eas terram zeeina dabimnäun, tit aßt etien.(e Warin Saaut Hhann nomie D5i; Chabul, uſq; in diẽ hanc. Miſit Tergo) qug aa malocũ conitau& Hirã ad regems alomonem centũ uiginti talenta auri. Hęc eſt ſumma expeſatum, quam obiulit rex Salomon ad ędifcan dam domum domini,& domum luam, & Mello,& murum leruſalem,& He- ſer,& Mageddo,& Gazer. Pharaotex Mgypti aſcendit,& cepit Gazer. ſucc duq; eam igni,& Chananęũ, qui habita bat in ciuitate, interfecit,& dedit eamm dotem filię ſuę, uxori Salomonis. dif cauit ergo Salomon Gazer,& Bethho- ron inferiorẽ,& Baalath& Palmira in terra ſolitudmis. Et omnes uicos, qul ad ſe pertinebant,& erant abſ unno, mu- nuut& cnuitates curruũ,& ciuttates e- quitt,& quodcunq; et placuit, ut adif caret in leruſaſẽ,& in Libano,& in om ni terra poteſtatis ſuc. Vniuerſum popu⸗ lum qui remanſerat de Amorthets et He theis& Pherezęis,& Heusts,& lebu- ſeis, qui non ſunt de filijs Iſracl: horũ fli- os, qut remanſerant in terra, quosſcilicet uon potuerant flij lrraẽl exterminare ſe- cit Salomontributarios uſq; in diẽ hanc. De fllijs aũt Iiraẽl nõ conſtituit Salomõ D ſeruire quenq́;, ſed erant uiri bellatores, & miniſtri eius,& principes& duces, & pręſecti curruũ& equorũ. Erant ali zponrantibus Nomlag lrise genm preci em Salomond locuta anbebuin gordelio peluonö ciauertrwgurt Nüit emo quirgempof riponderetei Vilensa mmuücapientäbalomon (dRruerat, Qchoim nruaſeruor, Kotäine lesqg eor⸗ Ipidceunn h cueofferebummdome nrultrſpiritiſdxiiya tlermo, qu Wäuiint nnonibustnis,& ſüpe Lnö credeba urande ia un Kaßann grdd nauhn mihi ciaioretpientae undr qnä audui Bei ndens culcz Nacii ſetttonäl principes ſuper omnia opera Salomonis vrepoſiti, qumgentiquinquaginta, qul abebant ſubiectũ populũ.& ſtatutis o/ peribus imperabant-Filiauũt Pharao, aPs9 nis aſcendit de ciuitate Dauid in domum c ſuam, quam ędificauerat ei salomõ Tuc cdificault ſeiättegim Kchrsi ir uulte O n umioe zänns Rbinathunst ——— —— e e Muu nin ttten 8 mon e hug Bn podh ic, nüia lo, un Main taui, p. H u da du 8 ½ d.. Kht ücü ech u a10 gn men mum I3 e luma lacri cau wenäe nee, na dndadeen t,&, niag. 2r Up en dui en ad e enalm 0 5 1 tü nn 8 dSa habe 2 Annan cele, ai. Ctttaun dud Sas uGine 00 deo 3 cth maun 4 uum dede ruueng Rem&ai. waäm bde- ſtim 2 untclünd, los, Cha Aanas 1 Add banc.h „ d Hai 2213 uua bleß de gcimm 3 1 AMenena 4 NSn von 5 ukland gu, duz un 12 but mi luu a9, duf inaht Sn* Wanölban + d Aand am terra a a.Ftomaun a ſepd e Kuunthr ni, nunt an wamin di qaſg aenee ers caret tem Iä denl hn din mitet nctölte Ali tie um am ern e lrn. un theit 2afs, tni ro ſcis, Ar nt deftlullse 5, Os, ra nutmeng 8. von„1 liilralenee ſo cit è Wan buurtboiht is Deth un nuülöchin e, ſenii aasſelennü mo d Fi Knuius &p mü denin, se, prin tamnucn am vteg gate do ude in netäpouihe e, peii unn ban iin un uSa K cunta, 6, la d ruumhe um 3 Salomon Regum III. 127 aſcauit Mello. Offerebat quoq; Salo domus regig,& citharas lyras; canto- mon tribus uicib. per annos ſingulos ho ribus. Non ſunt allata huiulcemodi lignz lecauſta,& pacificas uictimas ſuper alta thina, neq; uiſa uſq; in preſentem diem. re, quod ędiſicauerat dño,& adolebat Rex aũt Salomon dedit reginę Saba om ihymiama coram dño, perfectumq; eſt nia queę uoluit,& petiuit 2b eo: exceptis templum. Qlaſſem quoq; fecitrex Salo- his, quę ultro obtulerat ei, munere regio. mon in Aſiongaber, quæ eſt iuxta Ai⸗ Que reuerſa eſt,& abiſt in terram ſuam uth in littore maris Rubri, in terra Idu- cum ſeruis ſuis. Erat autem pondus auri, meg. Miſitq; Hiram in claſſe illa ſeruos quod Fofferebatur] Salomoni per annos ſuos uiros nauticos,& gnaros maris, cu ſingulos, ſexcentorũ ſexagintaſexc talen. ſeruis Salomonis. Qui cum ueniſſent in torum auri, eæcepto eo, quod afferebãt] Ophir, ſumptum inde aurũ quadringen „ uiri, qai ſuper uectigalia erant,& nego- torum uiginti talentorum, detulerunt ad ciatores, uniuerſiq; ſcuta uendẽtes,& o- regem Salomonem. 4 mnes reges Arabię, ducesq; terrę. Fecit C quoq; rex Salomon ducenta ſcuta de au Regina Saba miratur Salomonis mag uficentiam. Cap. X. ro puriſimo, ſexcentos auri ſiclos dedit aba audita fama Salo in laminas ſcuti unius. Et trecentas pel- q; minę au Ed& regina S monts in nomine Dñi, uenit tentare tas ex auro probato. trecentę greſſa Ieruſa- ri unampelt ã ueſtiebãt: poſuitq; eas rex eum in gnigmatibus. Et in lem multo cũ comitatn,& diuitijs, came in domo ſaltus Libani. Fecit etiam reꝛe hronũ de ebore grandem,& afferebatut offerebane a d lis portan 42. tibus aromata,& aurũ infinitũ Salomont nimis S&e gemmas precioſas, uenit ad re- ueſtiuit eum auro fuluo nimis, qui habe- em Salomonẽ,& locuta eſt ei uniuerſa bat ſex gradus,& ſummitas throni rotun quę habebat in corde ſiuo. Et docuit eã da erat in parte poſteriore,& due manus galomõ oĩa uerba, quę r propoſuit). Nõ hinc atꝙ indetenentes ſedile,& duo leo kait lermo qui regem poſſet latere,& nõ nes ſtabant iuxta manus ſingulas.Et duo reſponderet ei. Videns aũt regina Saba decim leunculi ſtantes ſuper ſex gradus, omnẽ ſapientiã Salomonis,et domũ quã hinc atq; inde. Non eſt factum tale opus edificauerat,& cibos mẽſę eius,& habi in uniuerſis regnis. Sed& omnia uaſa, tacula ſeruorũ,& ordines miniſtrantiũ, de quibus potabat rex Salomon, erãt au- ueſtesq; eorũ,& pincernas,& holocau- rea,& uniuerſa ſupellex domus ſaltus Li ſta, que offerebat in domo dñi, nõ habe- bani de auro puriſsimo. Non erat argen bat ultraſpiritũ. dixitq; adregẽ, Verus tum, nec alicuius precij putabatur in die eſt lermo, quẽ audiui in terra mea ſuper bus Salomonis, quia claſsis regis per ma ſermonibus tuis,& ſuper ſapientia tua, re cum claſſe Hiram ſemel per tres annos &nõ credebã narrantibus mihi, donec ibat in Tharſis, deferens inde aurum& ipſa ueni,& uidi oculis meis,& proba- argentum,& dentes elephantorum,& ſ u, quod media pars mihi nunciata nõ fu mias, et pauos. Magnificatus eſt ergo rex erit. Maior eſtlapientia& opera tua, q́; Salomon ſuper omnes reges tertę diuitijs rumor, quẽ audiui. Beati uiti tui,& beati& ſapientia. Et uniuerſa terra deſydera- ſerui tui hi, qui ſtant coram te ſemper,.& bat uultum Salomonis, ut audiret ſapien- audiũt ſapientiã tuã. Sit dñs deus tuus be tiam eius, quam dederat deus in corde e- nedictus.cui cõplacuiſti,& poſuit te ſu- ius. Et ſinguli deferebant ei munera; ua- per thronũ lſraẽl, eo quod dilexerir dñs ſa argentea& aurea, ueſtes& arma bel⸗ lſrail in ſempiternũ.& conſtituit te reg? lica, aromata quoq;.& equos& mulos, ut faceres iudiciũ& iuſtini ã. Dedit ergo per annos ſingulos. Congregauitq; Sa- regi centã uiginti talenta auri,& aroma lomon currus& equites,& facti ſunt ei ta multa nimis,& gemmas precioſas. Nõ mille quadtingenti currus,& duodecim ſunt allata ultra aromata tam multa, q́; ex millia equitum,& diſpoſuit eos per ciui- quæ dedit regina Saba regi Salomoni. tates munitas,& cum rege in leruſalem. Sed& claſsis Hirã, quę portabat aurum Fecitqq;, ut tanta eſſet abundantia argen./ de Ophir, attulit ex Ophir ligna thina ti in Ieruſalem, quanta& lapidum.& ce multa nimis,& gẽmas precioſas. Fecitq drorum ptębuit multitudinem, quaſiſy co tex de lignis thinis falera domus qñi,& moros, qu naſcuntur in campeſtribus. Et domus 32 edu⸗ dlue/ B » 1 3 3 1 F 4* 5 1 5 4 4 1 8 1 5 “ 1 1 4 D „ 1 4 6 1 1„. — — — —— Eccl. 47. Deut. 7. d ENoO. 34. b Sup. 5. a. 8. à Inf. 2. d Salomon educebantur equi Salomoni de M gyp⸗ to.& de Coa. Negotiatores enim regis emebant de. Coa,& ſtatuto precio per- ducebant. Egrediebatur autem quadriga ex Hgypto ſexcentis ſiclis argenti,& equus centum quinquaginta Atq; in hũc modum cunct reges Hethęorum& Sy- ri equos uenundabant. C Salomon per mulie res infatua- tur.(ap. XI. Ex aũt Salomonſſadamauit mulieres alienigenas multas, flliã quoq; Pha- raonis,& Moabitidas et Ammonitidas, Idum xas,& Sdonias,& Cethæas, de gentibus, ſuper quibus dixit drs fiiijs Il raẽl: Non ingrediemini ad eas, neq; de illis ingredientur ad ueſtras: certiſsime e- nim auertent corda ueſtra, ut ſequamini deos earum. His itaq; copulatus eſt Salo mon ardentiſimo amore. Fueruntiq; ei u- xores, quaſt reginę ſeptingentę,& con- cubinę trecentę,& auerterunt mulieres cor eius. Cumq; iam eſſet ſenex, depra- uatum eſt cor eius per mulieres, ut ſeque- retur deos alienos, nec erat cor eius per- fectum cum dño deo ſuo. ſicut cor Dauid patris eius. Sed colebat Salomon Aſtar- then, deam Sidoniorũ, et Chamos, deum Moabitarũ,& Moloch idolũ Ammoni tarũ. Fecitq; Salomon, quod non placue rat corã dño,& nõ adimpleuit, ut ſeque- retur dñm, ſicut Dauid pater eius. Tunc ędificauit Salomon phanã Chamos ido- lo Moab. in monte, qui eſt contra Ieruſa lem,& Moloch idolo filiorũ Ammon. Atq; in hunc modũ fecit uniuerſis uxori bus ſuis alienigenis, quę adolebãt thura, & immolabant dijs ſuis. Igitur iratus eſt dñs Salomoni, quod auerſa eſſet mens e- ius à dño deo Iſrael. Iqui apparuerat ei ſecundo,& pręceperat de uerbo hoc, ne ſequeretur deos alienos,& non cuſtodi- uit, quę mandauit ei dñs. Dixit itaq; dñs Salomoni: Quia habuiſti hoc apud te,& non cuſtodiſti pactũ meum,& pręcepta mea, quę mandaui tibi, diſrũpens ſſcindã regnũ tuum,& dabo illud ſeruo tuo. Ve runtamẽ in diebus tuis nõ faciã, propter Dauid patrẽ tuũ: de manu flij tui ſcindã Illud, nec totũ regnũ auferam, ſed tribum unã dabo flio tuo propter Dauid ſeruũ meã,& leruſalem, quam elegi. Suſcitauit aũt dñs aduerſariũ salomoni Adad Idu- męũ, de ſemine regio, qui erat in Bdom. Cum Regum III. Qum em eſſet Dauid in Iqumea,& a.ſ ſcendiſſet Ioab princeps militic adſepe⸗ liendũ eos, qui fuerant interfect,& deer diſſet omne maſculinũ in Idumea(ſex e- nim mẽſibus ibi moratus eſt loab,& 0⸗ mnis Iſrael, donec interimeret omne ma⸗ ſculinũ in idumę a)fugit Adad ipſe,& ui ri Idumęi de ſeruis patris eius cũ eout in grederetur M. gyptũ. Erat aũt Adad pu⸗ er paruulus. Cumq́; ſurrexiſſent de Ma⸗ dian. uenerunt in Pharam, tuleruntq; ſe- cum uiros de Pharam,& introierãt R⸗ uh gyptũ ad Pharaonẽ regem M gypti, qui dedit ei domũ,& cibos cõſtituit,&ter ram delegauit. Et inuentt Adad gratiam corã Pharaone ualde, in tantũ, ut daretei uxorem ſororem uxoris ſuę, germanam Taphnes regine. Genuitq; ei ſoror Taph D nes Genubath filiũ,& nutriuit eũ Taph nes in domo Pharaonis.Eratq; Genebah habitans apud Pharaonem cũ flliſs eius. Cumq; audiſſet Adad in Rgypto, dor- miſſe Dauid cũ patribus ſuis,& mortuũ eſſe Ioab principẽ militię, dixit Piano- nt: Dimitte me, † uadam in terrã me/ a am. Dixitq́; ei Pharao: Qua em̃ re apul me indiges, ut queras ire ad terra tuam At ille reſpondit: Nulla, ſed obſecrote, ut dimittas me. Suſcttauit quoq; ei deu aduerſariũ Razon filium Eliada, quiſ gerat Adarezer regem Soba dÜm ſum, & congregauit contra eũ uiros,& fast eſt princeps latronũ cum interficeret ecs Dauid, abieruntiq; Damaſcũ,& habitu- uerunt ibi,& conſtituerunt eũ regem in Damaſco, eratq́; aduerſarius Iſraeli cin ciis diebus Salomonis. Et hoc eſtmalun E Adad,& odiũ contra Iſrael, regnauiti; in Syria. Ieroboam quoq; filius Nabat, Bphratheus de Sareda, feruus Salomo- nis, cuius mater erat nomine Serua muli⸗ er uidua, leuauit manum contra regt. Bt hęc eſt cauſſa rebellionis aduerſus eum, quia Salomon ędificauit Mello,& cox- quauit uoraginem ciuitatis Dauid patti ſui. Erat aũt Ieroboam uir ſottis& po- tens. Vidensq́; Salomon adoleſcentẽ bo ne indolis,& induſtriũ, conſtituerat eim pręfectũ ſuper tributa uniuerſe domus lo ſeph. Factum eſt igitur in tempote illoiit Ieroboã egrederetur de leruſalè,& inue niret eũ Ahias Stlonites propheta‚ intia opertus pallio nouo:erãt aũt duo tantim in agro. Appreliendensq; Aniasalnmn 1 = eiponam eum cunasc napir Daud rnümen alvuit man amea Auleam aüt regnä gem bonbitci iſi tibämam, intemaneat ſemomeo cinäs diehu nliem ciuitats quame ormmſbi. leꝛiaſ bülipet dia, pedelf tucgtex pg llacl. onnia que preteperoti umuijs meis& fecer cenmme, culodlens! necepta mea ſlat ie deus erotecun& di liem, quonodd dft non,& tracambilſt lenen Dauid ſiper hoc andi diebus Voluit mcere leroddꝛm qur niin Royptimadse ficinnin Kgo nonis. Relrguumaü dens omſa Kin:ecce unierlz ſe uidoram dietä galom Gld eenauithaomor renn liad, quad b muiicg alomonch dottseti nitael muüch Robramflu (gum Fhelſahn n uas inr.( 1 Intaütabcan a emgregande nalcoſtruen andommtinR) Audoptolhg Kedn a Sp. ar des 0 rädan woper, li n niae M F qecim partes. Et ait ad Ieroboam: Tol- Regum III. 128 u nouã, quo coopert? erat, ſcidit in duo monis, audita morte eius, reuerſus eſt de M gypio. Miſetuntq;.& uocauerunt e- leubi decem ſcifſuras: hec em̃ dicit dñs um. Venit ergo Ieroboã,& omnis mul⸗ . nu Salomonis,& dabo tibi decẽtribus. dicentes: Pater tuus duriſcimum iugũ im .—.. en 41 bnrinde Ber deus Iſrael:* Ego ſcindam regnũ de ma titudo Ifraet.& locuti ſunt ad Roboam, amini 3b.e cnihe d0 de eithflä n Peiu e ui 1 4 lieres 0 ile Acig epen⸗. 1 6 4„ ◻ ſcignbrie eqne, e Wirgenli per⸗ n In mk unn. Dund an eipua lhe m E eutqwersitan leum J 1 uüt Kuſt mnonl ut ar ar me aultme dche ad e Rumüinl que 9 EX rernmiti Tunc& ewuitcomän ido- eh Tankmicne cru I mngmi non. ud arecealiner xori I M Aniiy tann dura, 4 alonenät useſt 1 8„Klüäcanmlhi We, in en hom uſ ntei H. desur c,ne ni unnacr erünan, Jodi⸗ et malauümmmer Es N Mnbelniu ,R q. e emeüſamb epe S d a gnencim ndi ſd a ttlendeme Ve W sümma pter ni eeinülküne mli pi I erhunn, bom ſch Anctitiuic eruü le nleemät 1iu ſwute Paoa z con, ha ndpnamn 1 Vnit aũt Roboam in Sichem: illuc porro una tribus remanebit ei propter poluit nobis, tu ita; nunc imminue pau- letuũ meum Dauid.& leruſalem ciuita- lulum de imperio patris tui duriſsimo, et tem, quã elegi ex omnibus tribubus Iſra de iugo grauiſsimo, quod impoſuit no- elteo quod dereliquerit me,& adoraue- bis,& ſer iemus tibi. Qui ait eis: lte uſc rit Aſtarthen deam Sidoniorũ,& Cha- ad tertium diem,& reuertimini ad me. mos deũ Moab,& Moloch deũ flliorum Qumq; abijſſet populus, inijt cõſiliũ rex B Ammon&nõ ambulauerit in uijs meis, Roboam cum ſenioribus, qui aſsiſtebant ntfaceret iuſtitiam corã me,& pręcepta coram Salomone patre eius, cum adhuc mea,& iudicia, ſicut Dauid pater eius. uiueret,& ait eis: Quod datismihi conſi Nec auferã omne regnũ de manu eius, ſed liũ, ut reſpondeam populo huict Qui di- qucẽ ponam eum cunctis diebus uitę ſuę, xerunt ei:i hoclie obedieris populd hu- propter Dauid ſeruũ meũ, què elegi, qui ic.& ſeruieris,& petitioni eorũ ceſſeris, cuſtodiuit mandata mea,& pᷣcepta mea. locutusq; lueris ad eos uerba lenia, erunt Auferam aũt regnũ de manu flij eius,& tibi ſerui cunctis diebus. Qui dereliquit dabo tibi decẽ tribus, ilio aũt e ius dabo conſiltlũ ſenũ, quod dederant ei,& adhi- tribã unam, ut remaneat lucerna Dauid buit adoleſcentes, qui nutriti fuerant cĩ ſeruo meo cunctis dliehus corã me in le/ eo,et aſsiſtebãt illi, dixit; ad eos:Quod ruſalem ciuitate, quam elegi, ut eſſet no- mimi datis conſiliũ, ut reſpondeã populo men meũ ibi. Te aũt aſſumam,& regna- huic, qui dixerũt: L. euius fac iugũ quod bis ſuper oĩa, quę defy derat anima tua, impoſuit pater tuus ſuper nos. Et dixe C erisq rex ſuper Iſrael. Si igitur audieris rũt ei iuuenes, qui nutriti fuerãt cũ eo: Sic omnia, quę pręcepero tibi,& ambulaue loquere populo huic, qui locuti ſunt ad te tis muijs meis,& feceris quod rectũ eft dicentes: Pater tuus aggrauauit iugũ no- coram me, cuſtodiens mandata mea& ſirũ, tu releua nos. ſ Sic loqueris ad eos: præcepta mea, ſicut fecit Dauid ſeruns Minimus digitus meꝰ grossior eſt dorſo meus, ero tecum,& ędificabo tibi domũ patris mei. Et nunc pater meus poluit ſu- fidelem, quomodo cdificaui Dauid do- per uos iugũ graue, ego aũt addã ſuper iu mum,& tradam tibi Ifrael,& affligam gũ ueſtrũ: pater meus cecidit uos flagel- ſemen Dauid ſuper hoc, uerunt amen nõ lis, ego aũt cędã uos ſcorpionibus. Venit eundis diebus. Voluit ergo Salomon m ergo leroboã,& omnis pepulus ad Ro- terficere leroboam, qus ſurrexit,& aufu- boãdie tertia, ſicut locutus fuerat rex,di git in Hgyptum, ad Seſac regem Mꝑy- ceils: Reuertimini ad me die tertia. Re- pii,& fuit in Æ gypto uſc; ad mortẽ Sa- ſponditq; re populo dura, derelicto cõ- lomonis. Reliquum aũt uerborum Salo-/ ſiuo ſeniorũ, quod ei dederant,& locu- monis,& omnia que fecit,& ſapientia ius eſt eis ſecundũ conſiliũ iuuenũ, dicẽs: eins: ecce uniuerſa ſcripta ſunt in libro Pater meus aggrauauit iugũ ueſtrũ, ego nerhorum dierũ Salomonis. Dies autem aũt addã iugo ueſtro: pater meus cecidit quos regnauit Salomon in leruſalem ſu- uos flagellis, ego autem cędam uos ſcor- per omnẽ Iſtael, quadraginta anni ſunt. pionibus. Et non acquieuit rex populo, Dormuitq; Salomon cũ patribus ſuis,& qm̃ auerſatus fuerat eum dñs, ut ſuſcitaret ſepultus eſt in ciuitate Dauid patris ſui, re uerbũ ſuũ, qd locutꝰ fuerat in manu A- gnauitq; Roboam filius eius pro eo. hię Silonitę ad Ieroboã fliiũ Nabat. Vi ¶ Regnum Iſraelſub Roboam ſcinditur dẽs itaq́; populus, quod noluiſſet eos au⸗ in duas partes. Cap. XII. dire rex. rñdit ei, dicẽs: Quę nobis pars in Dauid: uel quę hęreditas in fllio Iſai: eñ̃congregatus erat omnis populus Vade in tabernacula tua Iſrael,nũ c uide Itael ad conſtituendã eum regem. Atue domũ tuã Dauid. Et abijt Iſraelin taber ro leroboam filins Nabat, cũ adhuc eiſet naculaſua. Super filios aũt Iſrael, quicũc in Rgypto profugusà facie regis Salo- habitabant in ciuitatibus luda, re nauit monis 1 2 Robeam — — 4 — — — —— 3 3 —“ 171 1 ö 1 1 1 — — 8 9 4 4 4 L “ 1 4 t * 1 ———— — — —— Iu. Roboam E Roboam. Miſit ergo rex Roboam Adu ram, qui erat ſuper tributa,& lapidauit eum o nnis Iſrael,& mortuus eſt. Porro rex Roboã feſtinus aſcendit currũ,& fu git in leruſalem, receſsitq; Iſraẽl à domo Dauid uſq; in preſentem diem. Factũ eſt aũt; cũ audiſſet omnis Iſraẽl, quod reuer/ ſus eſſet Ieroboam, miſerunt,& uocaue- aà Par. n. a dei F Spa.F EXoO. z2. e G „ 2-Par. u. c celebrabatur runt eũ congregato cœtu,& cõſtituerũt eũ reg ſuper omnẽ Ilraẽl. nec ſecutus eſt quiſpiã domũ Dauid, pręter tribũ luda ſolam. Venit aũt Roboam leruſalem,& congregauit uninerſam domum luda,& la die ſignẽ, dicens: Hoc erit ſignũ quod tribã Beniamin, centũ octoginta millia electorãuirorum,& bellatorũ, ut pugna- rent contra domũ Iſrael,& reducerẽt re. gnum Roboam filio Salomonis./ Factus eſt aũt ſermof diñi Jad Semeiam uirũ dei, dicens:L oquere ad Roboam flliã Salo- monis regem luda,& ad omnem domũ luda& Beniamin,& reliquos de popu- lo, dicens: Hęc dicit dñs, Non aſcende- tis, neq; bellabitis contra fratres ueſtros Hlios Iſcaẽl: reuertatur uir in domũ ſuam, à me em̃ factũ eſt uerbã hoc. Audierunt ſexmonẽ dñi,& reuerſi ſunt de itinere, ſi- eut eis pręceperat dmũs. Æ dificauit autẽ Ieroboam Sichem in monte Ephraim, & habitauit ibi,& egrefſiis inde, ędifica uit Phanuel Dixitq́; leroboam in corde ſuo.ſi Nunc reuertetur regnum ad domũ Dauid,ſi aſcenderit populus iſte. ut faci- at ſacriſicia in domo dñi in leruſalem,& conuertetur cor populi huius ad dñm ſu- um Reboam regem luda, interficientq; me,& reuertentur ad eum. Et excog ita- to conſilio, fecit duos uitulos aureos,& dixit eis: Nolite ultra aſcendere in leru- ſalem.¶ Ecce dij tui Iraèl, qui te eduxe- runt de terra Mgypti. Poſuii; unum in Bethel,& alterũ in Dan,& factũ eſt uer bũ hoc in peccatũ. Ibat em̃ populus ad adorandã uitulũ, uſi; in Dan. Et fecit pha miin excelſis, 1& ſacerdotes de extre- mis populi, qui nõ erãt de filijs L. eui. Cõ ſtituitq; diẽ ſolennẽ in mẽſe octauo, quin tadecima die menſis, in ſimilitudinẽ᷑ ſolen nitatis, quę celebratur Jin Iuda. Et aſcẽ- dens altare, ſimiliter fecit in Bethel, ut im molaret uitulis quos fabricatus fuerat:cõ ſtituitq; in Bethel ſacerdotes excelſorũ quę fecerat:& aſcendit ſuper altare, qd extruxerat in Bethel, quintadecima die mẽſis octaui, quẽ finx erat de corde ſuo: & Regum III. per altare,& tiuus iaciente. Et exclama⸗ uit contra altace in ſermone dſñi,& ait: Altare altare, hęc dicit dfis: Ecce ftlius 4.Ra Iſ. leroboam &e ſecit ſolennitatem fliis lſaut& aicen dit ſuper altare, ut adoleret incenſum, ¶ Propheia mit titur ad leroboam qui 2 à leone diſterpitur.(ap. XIII. Br ecce uir dei uenit de luda in ſerno A Ane dñi in Bethel, Ieroboam ſtante lu- naſcetur domui Dauid, Ioſias nomine,& q immolabitſuper te facerdotes excelloru, qui nunc in te thuua ſuccendunt,& oſia hominũ ſuper te incendet. Dediiq; inij/ locutus eſt dñs: Ecce altare ſcindetur,& effundetur cinis, qui in eo eſt. Cumiq; uu diſſet rex ſermonem hominis dei, quem inclamauerat contra altare in Bethel, ex tendit manum ſuam de altari, dicens: p quã extẽderat contra eũ, nec ualuit retra here eã ad ſe. Altare quoq́; ſciflum eſt, et effuſus eſt cinis de altari, iuxta ſignũ q prędixerat uir dei in ſermone dñt. Bt at rex ad uirã dei, Deprecare faciẽ dñi dei tui,& ora ꝓ me. ut reſtituat᷑ manus mez mihi. Orauit uir dei faciẽ dñi,& reuet Om ſa eſt manus regis ad eũ,& facta eſt ſicut prius fuerat. Locutus eſt aũt rex ad uitũ dei:V eni mecũ domũ, ut prandeas,& qa bo tibi munera. Reſpondiiq́; uir deiad regt᷑: Si dederis mihi mediã partẽ domus tuę. non ueniã tecũ nec comeda panem, neq́; bibã aquã in loco iſto. Sic emm man datũ eſt mihi in ſermone dũi pręcipiẽtis Non comedes panẽ, nec; bibes aquam, nec reuerteris per uiã qua ueniſti. Abiſt ergo pex aliã uiã, et non eſt reuerſus per iter quo uenerat in Bethel. Prophetes au tẽ quidam ſenex habitabat in Betheb ad qut᷑ ruenerũt filij ſui,& narrauerũteio- 8 mnia xquę fecerat uir dei illa die in Be/i 1 thel,& uerba quę locutus fuerat adreg 2 & narrauerunt patri ſuo. Et dmit eis pa-— ter eorũ, Per quã uiã abijt: ſtendert ei fllij ſui uiã per quã abierat uir dei, qui uenerat de Iuda. Et ait flliis ſuts:ternite mihi aſinũ. Qui cũ ſtrauiſſent, aſcendt & abijt poſt uirũ dei,& inuenit eum ſe⸗ dentẽ ſubtus terebinthũ,& ait illi Iune es uir dei, qui ueniſti de luda: Reſpondit d ille: Ego ſum. Dixitq; Jad eũ: Venime 3 prehendite eum. Et exaruit manus eius, 3 dipni& bbbſtian miibine cimtias 4* jratodiſti ui qu dcsdecs t rebelt — — 2 4 derꝛqeinö inſeremren piiei pꝛn wwni cĩ bill armtainäl aum relaxert Cici- 3 1 — dloinui,&edcciit iproiegã in tnete: wli Kkeaſabrin dcce diti manleigesniden ſaaüinuia&e konäſtan ſuer Btuenetit& diul nemin qaprphetesil dar Cwodcäadlſetp rucxerat eä dauinair veliensfuitoicKn tuni&e coniregiteume mbumn dñi qupdlochn actiosluos:Stemitem dullent, Lileabijſt mneiu projecſüinuia, itntesiitzcacauer Kabanere netledtalr nephetes cadenet uinid Kiüperauna,& reuer eertptopheſelen, alxcdut caddhereiwi dgimermttm:He aig laniſent em larCäwentänkuer, nüewoin qnauirdeiſ thinpenitofäme raneſerno, gempr cemie god ſanaceuia ganaen ueddozunne pe cũ domũ, ut comedas panẽ. Qui ait: 5 . eoco⸗ oſſum reuerti. neq; uenire tecũ: nec 3 La.Neg medam aͤnais lachegn b. mäeng nilla kh tetrat gm, be iem ut etre⸗ c 2 zulnehi nin 44, e uctnat ide, us ae wnda gäe, zr conr tnin bmi pn de nt pre enm es ope ai a mmn nde, het e 1 Altegugit ſtros c— is derbn mm, pra erdeinſemn runt as döDgerntt e,⸗ tut neurtätit autẽ mit ²³½ iitunrzeiri um, lach aregänldigih nca pru m ii ocmwhn orde deit ascäiminm ams boſ an im Rhnit aci, teg ds ümwitmüg n,& tue miltecie ale⸗ nec I minbrdin uip duſ u K ilemmä gin Nd Dpnih „& nec nanusperdüigun em⸗ erg uii amar ce, iter catinbehi min kc mieelcdudi ſuet qut ens llichun 1ad n ee reaubiiphe⸗ pha tel un duanin ſenex ne, K Aauninbt O5 ter e kmirüut win eit an perqutn den ues d a3 Rüe Mci⸗ mil a Wicite . ecdintil — kcoimdin et,& bibiſſet, IuRoboam medam panem, nech iſio: quia locuius eſt ne dm, dicens: Non n ſum mihi im tecũ in domũ tuam, bibit aquã. facdus eſt ſermo 13 min?, Qu Regum — comedes panem,& non bibes aquam ibi, nec reuerteris per uiã qua ieris. Qui ait illi: Et ego prophe Himilis tui,& angelus locutus eſt ſermnone dñi, diceus: Reduc eum ut comedat panem, C bibat aquã Fefellit eũ.& redureit ſe⸗ ä, Comedit ergo panẽ in domo Cumq; ſederent ad me qmu ad prophetã, qui re⸗ duxcerat eum. Et exclamauit ad uirũ dei, ui uenerat de Iuda, dicens: Hec dicit do pulũ h ja nõ obediens fuiſti ori dñi, et panes. nõ cuſtodiſti mandatũ quod pręcepit ti⸗ bi dñs deus tuus,& reuerſus es,& come- qiſii panẽ,& bibiſti precepit tibi ne comederes panẽ neq; aquã in loco in quo beres aquã, nõ inferetur cadauer tuum in ſepulchrũ patrũ tuorũ. ſtrauit aſinũ(ſuũ)rpropheta) Cũq; comediſſet quem reduxerat. Qui cũ abijſſet, inuenit eius proiectũ in itinere: aſinus aũt ſtabat juxta illũ,& leo ſtabat iuxta cadauer. ecce uiri tranſeũtes niderunt cadauer ꝓ. iectũ in uia,& leonẽ ſtantem iuxta cada F uer. Et uenerũt, & diuulgauerũt in ciui- tuem in qua prophetes ille ſenex habita am: Hec dicit bat. Quod cũ audiſſet propheta ille, reduxerat eũ de uia, ait: Vir dei eſt, qui in obedieus fuit ori dñi,& leoni,& confregit eum, uerbum dñi, quod locutus eſt ei. 2 ad fllios ſuos:Sterni grrauiſſent,& tradidit eum dñs te mihi aſinũ.Qui cũ ille abijſſet, inuenit cada- uer eius proiectũ in uia,& aſinũ& leo⸗ omnes qui 2 III. Ileroboam 129 bibã aquamin loco ma, ſed econtrariofecit de dũñs ad me inſermo-⸗ puli ſacerdotes excelſorum:quicunq; uo lebat, implebat manum ſuam,& fiebat ſa nouiſsimis po cerdos excelſorum. Et propter hanc cau ſam peccauit domus leroboam,& euerſa eſt.& deleta de ſuperficie terrę. CImpitus leroboã punitur. Cap. XIIII- IN tempore illo grotauit Abia fliius le A roboam.Dixitq́; leroboam uxoriſuę: eius,& Surge& commuta habitũ ne cognoſca- nſam, ris, quod ſis uxot Ieroboã, & uade in Si lo,ubi eſt Ahias propheta, i qui locutus S eſt mihi, quod regnaturus eſſemſuper po unc: tolle quoq; in manu tua decẽ & cruſtulã,& uas mellis,& uade ad illũ. ipſe em̃ indicabit tibi, quid euen- turã ſit puero huic. Fecit ut dixerat, uxor leroboàã, —& conſurgens abijt in Silo.& bi uenit in domũ Ahię:at ille nõ poterat ui dere, quia caligauerant oculi eius prę ſe⸗ nectute. Dixit aũt dñs ad Ahiã: Ecce u- XOr ſuper fllio ſuo.qui ęg eũ leo in uia,& occidit,& erat cadauer queris ei. Cum ergo i Ieroboam ingreditur, ut conſulat te rotat, hęc& hec lo ſa intraret,& diſsi- mularet ſe eſſe quę erat, audiuit Ahias ſo- Et nitum pedum eius introeuntis per oſtiũ. & ait: Ingredere uxor Ieroboã, quarea- liam te eſſe ſimulas ego autẽ miſſus ſum ad te durus nuncius: vade,& dic lerobo qui taui' te de medio populi,& meũ Iſrael:& ſcidi regnum ſuper populũ dñs deus Iſrael, Quia exal dedi te duc? domus Dauid,& dedi illud tibi,& non to corde ſuo, & occidit iuxta fuiſti ſicut ſeruus meus Dauid, qui cuſto- .. 7... Dixiic; diuit mandata mea,et ſecutus eſt me in to faciens quod placitũ eſt in cõſpectu meo:ſed operatus es male ſiper fuerunt ante te,& feciſti tibi nä ſtantes iuxxta cadauer: nõ comedit leo deos alienos& conflatiles, ut me adira- de cadauere, nec lęſit aſinum. Tulit ergo prophetes cadauer uiri dei,& poſuit il⸗ ludſuper aßnũ, tatemkprophete ſenis), Et poſuit cadauer eius in ſepulchre ſuo, Heu, heu, mi frater. reliquias domus ler & planxerunt eum dixit ad filios let fimus uſq; ad purum. C Cumq; planxiſſent eum, & reuerſus intulit in ciui mala ut plangerẽt eũ· ſuos: Cũ mortuus fuero, ſepelite me in ſe- pulchro in quo uir dei ſepul oſſa eius ponite oſſa mea. Pro ueniet ſermo, quem prę dixit in ſe qñi contra altare, quod eſt in Bethel, contra omnia plana excelſori in urbihus samarię. Poſt uerba hec:non el, eſt reuerus lerohoam de uia ſua pefei- leroboã in ſepulc 2⸗ tus eſt, iuxta canes: qui fecio enim rabunt eos aues cœl cundiam prouocares, me aũt proieciſti& poſt tergũ tuũ: Idcirco ecce ſuper domũ leroboã, et ego inducà percutiã de Ieroboam mingentè ad parietẽ,& clau- ſum,& nouiſsimũ in Iſrael,& oboã. ſicut mũ dari ſo mundabo Qui mortui fue rint de Ieroboã in ciuitate comedẽt eos rmone Tu igitur ſurge,& uadei & in ipſo introitu un, queſunt morietur puer, & ſepeliet. Iſte e is auirhuktue eſt iu⸗ D at mortui fuerint in agro, uo I, quia dñs locutꝰ eſt. . n domũ tuã,& pedũ tuonun in urbem, & planget eũ omnis Iſra mh ſolus infexetur de 3 Per — 2— Arn Aöran PeAs era tzte ICleroboam nr —— 1 4— e, oaehe N AMLaA San NRegum III. lu. Aſa ad daua deã per eo ſermo bonus& à dño deo) Hrael, bus. Dormiuitq; RoOboOd cà patrib. uis,e 1 in domo leroboam. Conſtituet autẽ ſibi dss regem ſuper Iſraẽl, qui perciniet do- ũ lIeroboam in hac die.& in hoc tem. pore:& percutiet dñs deus Ifrael, ſicut moueri ſolet arundo in aqua,& euellet I ral de terra bona hac, quam dedit patri- Pus eorum, et uentilabit eos trans flumẽ: quia fecerunt ſibi lucos, ut iritarent dñm: Et tradet dñs(deus) Iſraẽlpropter pec/ cata leroboã, quĩ peccauit,& peccare fecit ſiracl.Surrexit ĩtaq; uxor leroboã. & abijt& uenit in Therſa · Cumq; illa ingrederetur limen domus, puer mortuꝰ E eſt,& ſepelierunt eũ. Et planxit eum om nis Iſracl iuxta ſermonẽ dñii, quem locu- tus eſt in manu ſexui ſui Ahię prophetę. Reliqua aũt uerborũ leroboam, quomo do pagnauerit,& quomodo regnauerit, ecce ſcripta ſunt in libro uerborũ dierũ regũ lſrael. Dies aũt quibus regnauit le- roboã.uiginti duo anni ſunt:& dormiuit (eroboam)cum patrib. ſuis:regnauitq; 8. Dar. 12,d Nadab filius eins pro co. Porro Robo ba V n q 9 AAeS eer nu( Por PrO am f liꝰ Salomonis regnauit in luda. qua draginta& unius anni erat Roboam, cñ xegnare cœpiſſet,& decem& ſeptẽ an- nos regnauit in leruſalem ciuitate, quam elegit dñs ut poneret nomenſuum ibi, ex F omnibus tribubus Iſraẽl. Nomen aũt ma- tris eius Naama Ammonitis. Et fecit Iu das malũ coram dño,& iritauerunt eum ſiiper omnibus, quę fecerãt patres eorũ in peccatis ſuis quę peccauerũt. Æ dificaue rũt em̃& ĩpſi ſibi aras,& ſtatuas,& lu- cos ſuper oẽm collem ex celſum, et ſubter oẽm arborẽ frondoſam: ſed& effœmina ti fuerũt in terra, fecerãiq; oẽs abomina- tiones gentiũ, quas attriuit dñs ante faciẽ fiorum Iſrael⸗ In quinto aũt anno regni o fe rRoboam, aſcendit Seſac rexc Mgypti in carrrle 55⁴‿νννπαυν‿ erus- alem,& tulit theſauros domus dñi, G& theſauros regios,& uniuerſa diripuit: uibus fecit rex Roboã lcuta erea, et Lrre Zuß. 0. c Dſantu aurea ſ quę fecerat Salomõ: Mu Jno c (r A ASA Aerroſo. Wa fraclidit ea in manũ ducũ ſcutariorũ,& e-Orũ qui excubabãt ante oſtiũ domus re „ rr M. Sis. Cãq; ingrederetur rex in domũ dũi, p par:ab ĩt ea qui pręeundi habebãt offici U Ho. um,& poſtea reportabãt ad armamenta riũ ſcutariorũ. Reliqua aũt ſermonũ Ro- boã,& omnia quę fecit, ecce ſcripta ſunt in libro ſermonũ dierũ regũ luda. Fuitq; Pellõ inter Roboã& leroboã cũciis die hus ICGitur in octauo decimo anno regni le⸗ 4 Troboam filij Nabat, regnauit Abiã ſu⸗ ſepultus eſt cũ eis in ciuitate Dauid; no⸗ men aut matris eius Naama Ammonitis, G& regnauit Abiam fllius eius pro eo. ¶ Referuntur geſta rrum luda, Ahia, ſ Ꝙ☚ loſaphat. Cap. Xy. per Iudã, tribus annis regnauit in lema lem: nomen matris eius Maacha filia A- beſſalom. Ambulauitq; in omnibuspec. ka catis patris ſui, quę fecerat ante eũ:nece. rat cor eius perfectũ cũ dño deo ſuo, ſie cut cor Dauid patris eius, Sed, pꝓpter Da uid dedit ei dñs deus ſuns lucernã in le⸗ ruſalt᷑, ut ſuſcitaret filĩ eius poſt eũ, Seſta ret in Ieruſalẽ, eo quod feciſſet Dauid te ctã in oculis dñi,& nõ declinaſſet abo- mnibus quę pręceperat ei, cũciis dieb. ui tę ſuę, Ii excepto ſermone Vrię Hethei. Nan Attamen bellũ fuit intert Abia& lero, B boã omni tẽpore uitę eius. Reliqua autẽ Rch ſermonum Abiã,& oĩa quę fecit non'ne hęc ſcripta ſunt ſi in libro uerborũ dierũ 2 P regũ luda: Fuitq; pręliũ inter Abiam& inter Ieroboã. Et dormiuit Abiã cũpa- tribus ſuis, et ſepelierũt eũ in ciuttate Da uid:regnauitq; Aſa filius eius pro eo. In apan anno ergo uiceſimo leroboã regis Iſtatl regnauit Aſa rex Iuda:et quadraginta et uno anno regnauit in Ieruſalem. Nomen matris eius Maacha, fllia Abeſſalom. Et fe cit Afa rectũ ante conſpectũ dñi, ſicut Dauid pater eius:& abſtulit effœmina- tos de terra, purgauitq́; uniuerſas ſordes idolorũ, quę fecerant patres eius. Inſuper & Maachan matrè ſuam amouit ne eſſet princeps in facris Priapi, et in luco eius, quem cõſecrauerat: ſubuertitq; ſpecũ e/ ius,& cõfregit ſimulachrã turpiſsimm, & cõbusit in torrente Cedron. jexcella aũt non abſtulit. Veruntamẽ cor An per fectũ crat cũ dño(deo ſuo) cunctiis diebꝰ ſuis:et intulit ea, quę ſanctificauerat pater ſuus,& uouerat, in domũ dũi, argentũ& aurũ,.& uaſa. Bellã aũt erat interdſa& Baaſa regẽ Iſraẽl cunctis diebus eorum. Aſcendit quoq; Baaſa rex Iſrael in Iudi & ędificauit Rama, ut non poſſet quiſpiã egredi uel ingredi de parte Aſa regis lu- dę. Tollens itaq; Aſa omne argentã& D aurũ, quod remanſerat in theſauris dom, dñi,& in theſauris domus regię, dedit il- lud in manus ſeruorũ ſuorumn.& un 1 en, 8 9fe vn a ſulu 14hues 1 Neno ſtesclfäls Kele B i ab wies de Rama, G knr daueru Bann Kebn s GabaBen gcin, mritomilerncnn terindins)eis 4 kcäutates Cus tRinn ſeokalentin iito eid utevenmtamezintem gedclit pedes.Btdom dſts ſepulbekter leDauid purs iiRegn duseinproes Nabdbt beam rgnuitpetlina Mategſs luda:feghaui dobos annis Bikecit qu mpeuchi, Kandil tblui K in peckals eun rſecit leael. ſdiatus fus Atie de demo lſac neäin Gebbetzon, qu rrom quidé Nadab, liebät Gebhethö.I ibaain annotenio3 tutproeo üiyte imom lerohoi no nitmimäde ſemine e moſintauerdädi, numamſeraicui Ali eeccatz leroboa qu aiu peccue ecern diä guo iritaverzt q 5 Waarüſemonä Na uru hnorgenge mmdenjdicäne 1 im dade dun 8 esedd rnoterte tpwitbnflig I. u The dign 7. 3 lſe e nne n 3 1 1 dum S go ju.Aſa mdna, Regum III. 130 Beyadad Kliũ Tabremon ftiij Hezien, Bt fecit malum coram dio, ambulauitc rg syrig, qui habitabat in Damaſco⸗ di in uiſs Ieroboam, et in peccalis eius, qui cens: Eœdus eſt in er me& te,& inter bus peccarefecit 1ſ ael. patrem meum& patrem tuum; ideo miſi Narrantur geſta regum Iſrael Baa- ubtmunera, argentum& aurũ,& peteao ſa. Ela, Zambni, Amni, Iec. 28,& irritum facias ſœdus, quod Cap. XVI. abes cũ Baaſa rege ICrael,& recedat à Haàctus eſt aũt ſermo dñi ad lehu filium me Acquieſcens Ben'adadregi Aſa mi- Hanani contra Baaſa, dicens, Pro eo ahen fprincipes exercitus ſui in ciuitates 1C quod exaltaui te de puluere:& poſui te 1 nel.& percufſerunt Ahion& Dan& ducẽ ſuper populũ meũ lſrael,tu atit am- Abel domum Maacha, et uniuerſam Ce bulaſti in uia leroboã,& peccare feciſti neroth, omnem ſcilicet terrã Nephthali. populũ meũ Iſrael,ut me irritares in pec- „ Ouod cum auadiſſet Baaſa, intermiſit xdi catis eorũ, ecce, ego demètam poſteriora n, nld(4winm ſcare Rama,& reuerſus eſt in Therſa. Baaſa,& poſteriora domus eius.& faciã et. rerid au teiläan 6 Rex aũt Aſa nunciũ miſit in omnẽ ludã, domũ tuã li ſicut domũ leroboã fiiij Na- Sup. 15· mo dääi 3n gwlia dicens: Nemo ſit excuſatus. Ei tulerunt bat. Qui mortuus ſuerit de Baaſa in cmi⸗ 5 napides de Rama,& ligna eius, quihus ę- tate, comedent eũ canes:& qui mortuus fuerit ex eo in regione, comedẽt cũ uolu — nä ten e aut à diſtcauerat Baaſa,& extrinert de eis tex le⸗ Aun 43 dlem ſ Aſa, Gabaa Ben iamin,& Maſpha. Reli cres cœli· Reliqua aũt ſermonã Baaſa, et B niit boig vüinaigt qua aũt omniũ ſermon Ala.& uniuer, quęcunq; fecit,& pręlia eius: non ne hec ig ſan eiigis ſe li ſexlortitudines Jeius.& cuncta quę ſecit, ſcripta ſunt ſſin libro uerborũ dierũ regũ 2. Par. 16. à do hecſt. raaein& ciuitates cuuas extruxit, non ne hæc Iſrael: Dormiuit ergo Baaſa cũ patribus un maäſ ſulhnm ſcripta ſunt in libro uerborũ dierũ regũ ſuis, ſepultusq; eſt in Therſa:& regnautt c ina eAMümd Iuda: Veruntamenin tempore ſenectutis Ela filius eius pro eo. Cũ aũt in manu le Ackiämini aſa ſue doluit pedes. Et dormiuit ecũ patri⸗ hu fllij Hanant, prophete uerbũ dñi fa⸗ ciuita ctũ eſſet contra Baaſa,& contra domũ e- 2 2. tribu„ee xlaiäntn F bus ſuis,& ſepultus eſt cum eis in . i Regnauitq; loſaphat jus,& cõtra omne malũ quod fecerat co 1 4.— 1.. m uiän 228 üüisan te Dauid patris ſui ulius eius pro eo. Nadab uero fllius Ieio- rã dño ad irritãdũ eũ in operib· manuũ per lfraẽl anno ſecundo ſuarũ.ut fieret ſicut domus leroboam: ob lu unod aitnlmä Aſd regis luda: regnauitq; ſuper Iſrael hãc caulam occidit eũ,(hoc eſt Iehu filiũ in matri a chh h zuohus annis. Etfecit quod malũ eſt in Hanani, prophetã. Anno uiceſimo ſexto in fect aes Piecanin conſpectu dñi,& ambulauit in uijs pa⸗ Aſa regis luda regnauit Ela filtus Baafa G ae Dau a. aig. dat 3 tris ſui,& in peccatis eius, quibus pecca ſuper Ifrael in Therſa duobus annis. Et u. tosde utgan refecit Iſrael. Inſidiatus eſt aũt et Baaſa rebellauit cõtra eũ ſeruꝰ ſuus Zabri, duxc er idolot ran nun llüus Ahie de domo Iſfachar,& percuſ medię partis egꝗtũ. Erat aãt Ela in Ther na M rin kun ſit eũ in Gebbethon„qug eſt urbs Phlli- ſa bibẽs,& temulẽtus‚in domo Arſa pre- a. princh Saiu hähun ſunorum:ſiquidẽ Nadab,& omnis Iſrael fecti rherſa.Irruẽs&r0 Zãbri percuſ de quem nt dani obſidebãt Gebbethõ. Interfecit ero i ſit,& occidu eu anno uiceſimo ſeptimo 1 n de lũ Baaſa in anno tertio Aſa regis luda, et Aſa regis luda,& regnauit pro eo. Cũq; n Sca dannet 4 regnauit pro eo. Cũq; regnaſlet, percuſsit regnaſſet,& ſediſſet luperſoliũ eius,per. — d Vlanmi e domũ Ieroboã: nõ dimiſit neunam cuſsit oẽm domũ Baaſa,& nõ dereligt in fedã r Näoſo 9 4 6* zmimi de ſenne ias, d9ner See⸗ ex ea mingent? ad parietẽ,& ꝓpinquos ze hure eein e ret eũſtiuxtauerbũ dii⸗ quo- ocutus fue& amicos eius. Deleuit; Zabri oẽm do z. du 4 nu rat in manu ſerui ſui Ahie silonitis, pro mã Baaſa, iuxta uerbũ dſi, quod locutus 58 renmcn pier peccata Ieroboã, quę peccauerat, et fuerat ad Baaſa in manu Iehu prophetę- L aun Mrillu quibus peccare fecerat Iſracl:& propter ꝓpter umuerſa peccata Baaſa,& pctã E⸗ ne Banli t 3 lemäütin qelictũ quo iritauerat dmm deum ſcael. Ia. Hlij eius, peccauerũt,& peccate ke⸗ i, Accen unpenümli Reliqua aũt ſermonũ Nadab,& oia quę cerũt Iſrael, ꝓuocãtes dñm deũ lſrael in ii&dt murncpte operatus eſt. non ne hec ſcripta ſunt in li uanitatibus ſuis. Reliqua autem ſermo⸗ ael: Fuiiq; bel num Ela& omnia quę fecit, non ne hęc , dbrin 4 a kegn 1Aewuagu boam regnauit ſu 4.Reg 5.E egredt m liepmelt hro nerborũ dierũ regũ Iſr „. I erz lüemm⸗ lũ mter Aſa& Baaſa regũ Iſrael cuncus ſcripta ſunt in libro uerborũ dierũ regũ ne aunäg Krümtiits djebus eorũ. Anno tertio Aſa regis luda Iſrael: Anno uiceſimo ſeptimo Aſa regis Rüi art Säimun regnauit Baaſa ſilius Ahię ſuper omnem Juda, regnauit Zambri ſeptem diebus ie lud in aan wütnne Ilrael in Therſa uigintiquatitor annis. in Therta. porro exercitus obſdebat 1 4 Ht 4 Gebbe- 3 1 4 » 4 Fla Gebbethen urbè Philiſtinorum. Cum audiſſet rebellaſſe Zambri.& occidiſſe regem, fecit ſibi regẽ omnis Iſraẽ Amri, qui erat princeps militiæ ſuper Iſraẽl in die illa in caſtris. Aſcendit ergo Amri, et omnis Iſraẽl cum eo de Gebbethõ, et ob A ſidebant Therſa. Videns autẽ Zambri quod expugnanda eſſet ciuttas, ingreſſus eſt palatiũ,& ſuccencit ſe cum domo re gia:& mortuus eſt in peccatis ſuis quę peecauerat faciens malũ coram dño,& ambulans in uia Ieroboã,& in peccato eius, quo fecit peccare Iſraẽl. Reliqua aũt ſermonũ Zambri,& inſidiarũ eius,& ty rannidis, non'ne hec ſcripta ſunt in libro uerborũ dierũ regũ Iſraẽl: Tunc diuiſis eſt populus Iſraẽl in duas partes: media pars populi ſequebatur T hebni flliũ Gi neth, ut cõſtitueret eũ regẽ, et media pars Amri. Pręualuit aũt populus qui erat cũ Amri, populo qui ſequebatur Thebni fi iũ Gineth, mortuusq; eſt Thebni,& re Snauit Amri. Anno triceſimo primo Aſa regis Iuda regnauit Amri ſuper lſraèl du odecim anuis:in Therſa regnauit ſex an Semer nis- Emitq; montẽ Samarigç à † Somer] F qduobus talentis argenti,& ędiſicauit eũ, & uocauit nomẽ ciuitatis, quã extruxe- rat, nomine Semer dſrii montis Samarię. Fecit aũt Amri malũ in cõſpectu dñi.& operatus eſt nequiterſuper oẽs, qui fue- rũt ante eũ. Ambalauitè; in omni uia le roboã fllij Nabat, et in peccatis eius qui bꝰ peccare fecerat Iſraẽl: ut iritaret dñm deũ Ifrael in uanitatib. ſuis. Reliqua aũt ſermonũ Amri& pręlia eius, quę geſsit, non'ne hec ſcripta ſunt in libro uerborã dierũ re gũ lſrael:Dormiuitq; Amri cum patribus ſuis, q& ſepultus eſt in Samaria. regnauitq́; Achab filius eius pro eo. A- chab uero filius Amri, regnauit ſuper Iſ⸗ rael anno triceſimo octauo Aſa regis Iu- G da. Et regnauit Achabfilius Amri ſuper Iſrael in Samaria uiginti& duobus an- nis.Bt fecit Achab filius Amri malum in cõſpectu dii ſuper oẽs qui fuerũt ante eñ. Nee ſuffecit enut ambularet in pctis leto boã flij Nabat, infuper duxit uxorẽ Ie- aabel fllli Bth baal regis Sidoniorũ.Et abijt,& ſeruntit Baal.& adorauit eum. Fepofuit arã Baal in templo Baal, quod &diflcauerat in Samaria, plantauit lu- cum:& addidit Achab in opere ſuo, iri- tans dmm deñ Iſrael ſuper omnes reges Iſ rael Regum III. q; rael, qui fuerunt ante eum. In diehus eius lieri uiduę ut paſcat te. Surrexit,& abijt Achab (dificauit Hiel de Bethel, lerichorln A biram primitiuoſuo fundauit eam,&in Segub nouiſsimo ſuo poſuit portas ein ſtiuxta uerbum dñi quod locutus fuerat lol. in manu loſue filij Nun. CElia⸗ claudit cælum, auget erinam, Eſuſcitat moꝛtuii. ¶ a4p. XVII. BVdixit Elias Thesbites de habitato 1 ribus Galaad, ad Achab:"i Viuit qis Ec. deus Iſrael, in cuius cenpectu ſto, ſi erit la annis his ros& pluuia, niſi iuata oris mei uerba. Et factũ eſt uerbum dñi ad cũ. dicens:Recede hinc,& uade contra Orl⸗ entem,& abſcondere in torrẽte Carilh, qui eſt contra Iordanem,& ibi de ion-, te bibes, coruisq; præcepi ut paſcantte ibi. Abijt ergo,& fecit iuxta uerbũ di. Qumq abijſſet, ſeditin torrente Carith, qui eſt cõtra lordanem. Corui quoq; de- ferebant ei panem& carnem mane ſimi liter panem& carnes ueſperi, et bibebat de torrente. Poſt dies aũt(aliquantosſſic catus eſt torrens: non enim pluerat ſuper terrã. Factus eſt ergo ſermo dñi ad eñ. di cens: Surge,& uade in Sarephtha Sido Luhi niorã,& manebis ibi: pręcept em̃ ibim in Sarephta(Sidoniorũ.) Cumq; ueniſſe ad portã ciuitatis, apparuit ei mulier ui- dua colligens ligna,& uocauit ea, dixit ꝗ; ei:Da mihi paululũ aquę in naſe, ut hi bam. Cumq; illa pergeret ut afferret, cla mauit poſt tergum eius dicens: Affer mi⸗ hi obſecro& buccellam panis in manu tua. Que reſpondit: Viuit dñs deus tuus, quia non habheo panem, niſi quantũ pu- gillus capere poteſt farinę in hydria,& paululum olei in lecytho:en colligo duo ligna, ut ingrediar,& faciam illud mihi & filio meo, ut comedamus,& moria- mur. Ad quam Elias ait: Noli timere ſed uade,& fac ſicut dixiſti: ueruntamen mi- hi primũ fac de ipſa farinula ſubeinerici- um panem paruulum,& affer ad me:tibi aũt,& filio tuo facies poſtea. Hęc aũt di, C cit dñs deus Iſrael: Hydria farinę nõ de/ flciet, nec lecythus olei minuetur uſq; ad diem, in qua dominus daturus eſt pluui- am ſuper faciẽ terrę. Quę abijt.& fecit iuxta uerbum Ellę:& comedit ipſe,& illa,& domus eius,& ex illa dte bydtia farine non defecit,& lecythus olei non eſt immnutus, iuxta uerbum Domin⸗ quod glnucig& poralt tilemnebat, jiedersmeds, tm am tgouteung m relfcetes lium eild: mm nenlis 3 iperye de umadtaddim retsrelettal eblecd ninceratiiz.Pte m Bli,&erautta 4 memm,&relixi id epoui emqe tcrem dorunn Ktra itill Bnuinkflist ierad Büan Näcin namuitdeiesiu,&t ore wouerumect. Clasin(irneboſ tnuclaa.(up. 1 Donis muültoshe dBlam namnot dekoltendete Acha ſiper aciem erre.lui benderet ſe chad er hemensin Samatia.) Abiamͤlpenlauor äisautem timebatc dan cum imterKcere wiñult le crnĩ ſcondit eos inquag encsn peluncis aua Dixit qgo Ach deinteranad unin in ancasrale deniteehd, K a mcemnpnnüwin tiemnig ditegid weNchab datper, nlam aljeram ſe i inun Plas aanoaiſkteum, un K:i Nant räiſerepanäel rcüd d 1 8 nn 3 Ss dned efdd d Inana ubi entdid geilus daaun dis gu manere Ks 4 eo halitus. Dixit ergo ad Eliã: Quid y äg lidrd enn kühen uiſig qaß— müa de okaag d gi i um 3 22 5 P klen atcu gai— dniſ San d ia s aan 55 5 2n ancein eldu* 2S ltnä S 44 a 1 Iumann dn ee Kex 4 3 2 3s rAiiauxi em d1 ku pymätn ſue⸗ dmf im Ana ale ge a eann cui bam an ua n u— adenmut n un— lerälmaun Sit, tuan adeſiü erä quia t vopunen Iie un gill earotettane ra. puil a grinlerftent A lign fs lar Aan. Ile&ft anu cretm lu- mr. r Blaake per mie. P udnituer mn hipt ipabmt nin ung weru dine ci. ait An hcisprial⸗ ſeto cudh e aelchtüte le Kciet d S wWelänm t dem ſe ummmn, m. miſ n, Vi dl iren nl k:auf in e dant io rn enecit, Ali slI eKu den un hat el b Iu.Ioſaphat Regum III. II.Achab 131. uod locutus fuerat in mann Bliç. Fa- peccaui, inchuit, quoniã trades me ſer tradis uum tuum in manu Achab⸗ ut interficiat lius mulieris matrisfamilias,& erat lan metviuit dñs deus tuus, quia nõ eſt gẽs, orxfortiſsimus, ita ut non remaneret aut regnum, in quonõ miſerit dñs meus te requirens,& reſpondentibus cunctis, mihi&c tibi nir dei ingreſſus es ad me, Non eſt nic, adiurauit regua ſingula& ut rememorareni iniquitates meę,& in gentes, eo quod minime repertreris. Er D terſiceres fiiũ meum: Et ait ad eam E⸗ nũc tu dicis mihi:Vade,& dic dño tuo. lias.) Da mihi filium tuum. Tultq; eum adeſt Elias. Cumq receſſero a te, Spixi- ge ſina eius,& portauit in cœnaculum tus dñi aſportabit te in locum quem eso iibi ipſe manebat,& poſuit ſuper lectiu⸗ ignoro⸗& ingreſſus nunciabo Achab, lumſum,& clamanitad qñm,& dixit:& nõ inueniens te, interficiet me: ſeruus Dñe deus meus, 3 quam egoutcunq ſuſtẽtor, afflixiſti, ut quid nõindicatũ eſt tibi dño meo quid interficeres lllium eius? Ut expandit ſe fecerim, cũ interficeret Iezabel prophe⸗ atq; menſus eſt ſuper puerum tribusuici tas dñi, quod abſconderim de prophetis bus, et clamauit ad dũm,& ait:dñe deus dñi centũ uiros, quinquagenos& quin⸗ meus reuertat obſecro anima pueri hui, quagenos in ſpeluncis, pauerim eos us in uiſcera eius. Et exaudiuit dũs uo- pane& aqua: Etnunc tu dicis, Vade, cem Elie,& reuerſa eſt anima pueri in⸗& dic dño tuo: Adeſt Elias ut interfi⸗ tra eum,& reuiit. Tulit; Elias pue- rũ,& depoſuit eum de cœnaculo in infe aum elt autẽ poſt uerba hæc, egrotauit etiam ne uiduam apuò aũt tuus timet qñm abinfantia ſua· Nun C ciat me. Et dixit Elias: Viuit dñs exer⸗ cituũ, ante cuius uultum ſto, quia hodie A Poh dies multos factum eſt uerbũ dii um. Verumtamen nunc mitte,& ögre hemeys in Ssamaria. Vocauiiq; Achab riorem domum,& tradidit matri ſiue& apparebo ei. Abijt ergo Apdias inoc- ait illi: En uiuit filius tuus. Dixitq; mu⸗ lier ad Eliam:Nũc in iſto cognoui quo Achab in occurſum Elig. Et cum uidiſ- niam uir dei es tu. ore tuo uerum eſt. curſum Achab,& indicauitei. Venitqo; & uerbum domintin ſet eum, ait: Tune es ille qui conturbas Iſraẽl Etille ait: Non ego turbaui Iſra- el ſed tu,& domus patris tui, qui dereli CElias in Carmelo ſacerdotes Baal quiſtis mandata dñi,& ſecuti eſtis Baa⸗ trucidat. Cap. XVIII. ad Bliam, in annotertio, dicens: Va ga ad me uniuerſum Iſraẽl in monte Car de,&oſtende te Achab, ut dem pluuiam meli,& prophetas Baal quadringentos ſuper faciem terrę. Iuit ergo Elias ut o- quinquaginta, prophetasq; lucorũ qua- ſtenderet ſe Achab, erat autem fames ue dringentos, qui comedumt de menſa Ie- Abdiam diſpenſatorem domus ſuę: Ab- raẽl,& congregauit prophetas in mon⸗ dias autem timebat dñm(deum) ualde. te Carmeli. Accedens autẽ Elias ad om Nam cum interficeret lezabel prophe“ nem populum Ifrad, ait: Vſquecuo clau ias dñi, tulit ille centũ prophetas,& ab- dicatis in quas partes: ſi dñs eſt deus, ſe- ſcondit eos quinquagenos& quinqua- quimini eum:ſi aũt Baal, ſequimini illa. genos in ſpeluncis,& pauit eos pane&& non reſpondit ei populus uerbum. Et aqua. Dixit ergo Achab ad Abdiã: Va ait rurſus Blias ad populũ Bgoremanſi qe in terram ad uniuerſos fontes aqna- propheta dñi folus, prophetę aũt Baal, * 4 rũ,& in cunctas ualles, ſt forte poſsimus quadringenti& quinquaginta, prephe- — inuenire herbã,& ſaluare equos& mu- teq́; lucorũ quadringenti uiri ſunt. Den los,& non penitus iumenta intereãt- Di tur nobis hodie duo Poues,& illi eligãt uiſeruntq; ſibi regiones, ut circumirent ſibi bouem unũ,& in fruſta cędentes po eas: Achab ibat per uiã unã,& Abdias nant ſuper ligna, ignem autem nõ ſuppo — B per uiam alieram ſeorſum. Cumq eſſet nant,& ego faciã bouem alterũ& im⸗ Abdias inuia, Elias occurrit ei: qui cũ ponam ſuperligna ignẽ autem non lup- cognouiſſet eum, cecidit ſuper faciem ponã. Imiocate nomina deorum ueſtro- iuam& ait: Non tu es, dñe mi, Elias: rum,& ego inuocabo nomenxdei mei, Cul ille reſpondit: B g0,& dixit: Vade& dens qui exaudierit per ignẽ, ipſe ſit a dic dũo tuo, Adeſt Blias. Etille: Quid deus- Reſpondẽs omnis poptłs ait: Opti pee- 6 5 ma zabel. Miſit Achab adomnes fllios 1 D dñi . —— —— — — — „ Elias Regum ma propoſitio quã locutus eſt Elias. Di xit ergo Elias prophetis Baal: Bligite uobis bouem unum, et facite primi, quia uos plures eſtis, et inuocate nomina deo rum ueſtrorũ, ignemq́; non ſupponatis. Qui cũ tuliſſent bouẽ quem dederat eis, fecerunt.& inuocabant nomen Baal de mane uſq; ad meridiẽ, dicentes: Baal ex audi nos. Et non erat uox, nec qui mde ret, tranſiliebaniq; altare quod fecerant. Cumq; eſſet iam meridies, illudebat illis Elias, dicẽs: Clamate uoce maiore: deus enim ueſter eſt,& forſitan loquitur, aut in diuerſorio eſt, aut in itinere, aut certe dormit, ut excitetur. Clamabãt ergo uo ce magna,& incidebant ſe iuxta ritum ſuum cultris& lanceolis, donec perfun- derentur ſanguine Poſtq́; autem tranſi- uit meridies,& illis prophetãtibus uene rat tempus, quo ſacrificiũ offerri ſolet, nec audiebatur uox, nec ali quis reſpõde bat, nec attendebat orantes, dixit Elias omm populo:V enite ad me. Et acceden te ad ſe populo, curauit altare dñi quod deſtructum fuerat. Et tulit duodecim la- pides iuxta numerũ tribuum flliorũ Ia- cob, ad quem factus eſt ſermo dñii, dicès, Gen. 32 f Iſcacl erit nomẽ tuum. Et ędificauit de lapidibus altare in nomine dũi, fecitq; aquęductũ, quaſi per duas aratiunculas in circuitu altaris,& cõpoſuit ligna, di- uiſitq́; per membra bouem,& poſuit ſu- per ligna,& ait: Implete quatuor hydri- as aqua,& fundite ſuper holocauſtum, et F ſuper ligna. Rurſumq́; dixit: Etiã ſecun- do hoc facite. Qui cũ feciſſent ſecundo, ait: Etiã tertio ĩdipſum facite· Fecerũtq; tertio,& currebant aquę circum altare, & foſſa aquęductus repleta eſt. Cumq; iam tempus eſſet ut offerrei holocauſtũ, accedens Elias prophata, ait: dñe deus Abraham,& Ifaac,& Iſratt, oſtende ho die quia tu es deus Iſraẽl,& ego ſeruus tuus,& iuxta pręceptũ tuum feci omnia uerba hęc. Exandi me dñe, ex audi me, ut diſcat popiss iſte, quia tu es dñs deus, & tu cõuertiſti cor eorum iterum. Ceci dit autem ĩgnis dñi& uorauit holocau- ſtum,& ligna,& lapides, puluerẽ quoc; & aquã quę erat in aquęductu lambẽs. G Quod cum uidiſſet omnis populus, ceci- dit in faciemſuã, et ait: Dñs ipſe eſt deus, dñs ipſe eſt deus. Dixit; Elias ad eos: Apprehendite prophetas Baal,& ne u- . mus III. IIAchab nus quidẽ eſfugiat ex eis. Quos cum ap- prehendiſſent, dureit eos Elias ad Tor⸗ rentem Ciſon, et interfecit eos ibi. ꝑt ait Elias ad Achab: Aſcende, comede,& bi be, quia ſonus multę pluuię eſt. Aſcendit Achab, ut comederet& biberet, Elias autem aſcendit in uerticem Catmeli,& pronus in tertã poſunt faciemſuam intet genna ſua. Et dixcit ad puerum ſuum:;- ſcende,& proſpice cõtra mare. Qui ch aſcendiſſet,& cõtemplatus eſſet, ait, N⁰ eſt quicquam. Et rurſum ait illt: Reuerte re ſeptem uicibus. In ſeptima autem ui/ ce, ecce nubecufa parua, quaſſ ueſtigiũ hominis, aſcendebat de mari. Quiau, Aſcende,& dic Achab, lunge currum tuum& deſcende, ne occupet te pluuna. Cũq; ſe uerteret huc atq; illuc, ecce ca li contenebrati ſunt, et nubes,& uentus, & facta eſt pluuia grandis. Aſcendens itaque Achab abijt in Iczrahel,& ma- nus dñi facta eſt ſuper Eliam, accindisq; lumbis currebat ante Achab, donec ue- niret in lezrael. C Elias fuęit lezabelem in deſertu,&u det doꝛnmum. Cap. XIX. Vnciauit autem Achab lezabelo- 4 mnia que fecerat Elias,& quomo- do occidiſſet uniuerſos prophetas Baal gladio. Miſitq; Iezabel nuncium ad ß⸗ miã, dicens, Hęc mihi faciant dij,& hęc addãt, niſi hac hora cras poſuero animã tuam, ſicut animã unius ex illis. Timuit ergo Elias,& ſurgens abijt quocunque eũ ferebat uoluntas, uenitq; m Berlahee Iuda,& dimiſit ibt puerum ſuum,& per rexit in deſertum uiam unius diei. Cũq; neniſſet,& ſederet ſubter unam iunipe⸗ rum, petiuit animę ſuę ut moreretur,& ait, Sufficit mihi dñe, tolle animã meam, neq; enim melior ſum quàm patres mei. Proiecitq; ſe,& obdormiuit in umbra iuniperi,& ecce angelus dñi tetigit eũ, & dixcit illi, Surge,& comede.* Reſpe xit,& ecce ad caput ſuum ſubcinericius panis.& uas aquę. Comedit ergo,& bi bit,& rurſum obdormiuit. Reuerſusq; eſt angelus dñi ſecundo,& tetigit eum, dixiſq; illi, Surge, comede, grandis emm tibi reſtat uia. Qui cum ſurrexifſet, co- medit& bibit,& ambulauit in fortitu dine cibi illius quadraginta diebus,& quadraginta noctibus, uſq; ad montem dei Horeb. Cumi; neniſſet illuc, nae s b elerm ecceldl ſin pelnen iähic 136 „ 1 wigni⸗Nonitignec 4 , anibins n m ePlasoperitme bexrefis ſtettcm dhe tcebox ad eumdic plugtillerepöä vommodedcdate lagerätpactuntom mdeirmermt,p cäerüt gadid, Edent w Equxrun minän mebule ldei⸗ niunm tmper de lam Cumi pewenet Rinanihr In Nam ungeste pe⸗ — Vee Aqui Ebuges propittmpt Nangiigertgacm Waan lebu,& qdicungq Slemintercieſemmbl dum mili in mälſe gonm aum ſu du&e omne ds quo im ſculan mmon. dglüs, repenegller nin lodgcim in häodecin igsben m Cunqp uepiſteth plimmſeumüperile läboban cacunritp aiOſaier,puremr ram Eegſeguarte awuenerogudde diti Reuerds aue b di Kmadtilas mteames&e edſt ancöingemgr ln aunrabat udi e Plia üte ne n 8 Flias 1 n— 1dei R 1 1 2— aa eitꝙ illi: Quid hic agis 1 mats. be. ltende Sà mſpondit; 1 Zelo zelatus ſum pro dño dei, a abad geo exercituum, quia dereliquerunt pa- alde 2 n eneinzeumm dumkdni flij Ifracl, altaria tua deſtru- us n Kai venunt, Se p m̃de 5 1 len n dio,& derelictus ſum ego ſolus,& quę- nant. ſee 3 tamn runt anmmam — n 36„„ Ant 3 ν mi kene ce, W.cend dud hen äe um Ach müntan fun, tun 3 ultt und, Ciz. Kelettchn ene lij 4 T uma . 43 e Man zie ind ima 3de itag e 3 e tan enle R 1 8, 0 ahaai n.(i l unn tpie emhu * riutäna las Fudſ labinan . n i. e müihomät u adcit t rncrägän 2.9, 4 49.3 ad a e eet ergoſ t üramädige ,“ 1 m cäſen u anniga a lo, luca mntid parnmir — rexit w nuummmst 1 8 5 a meeure 5, ait9d ni Ghenclemi⸗ us hee primanp ho Pwicd obeomiäi e imipe enntuün in K da en geant , xi, apr miis 7, panis r d Centtia ci bit, un Ddomul e , cian e eendd A p dlri a. ecrmaleg 3. tbird 1 onſunn i meci Se Lanbüuie- , dne c Aa mnxrs 8 quadt ibs igl „ deile ciuitii 5 ILAchab 132 ſein ſpelunca,& ecce lermo dñi ad e, C aditur Sri ſub Benadad ma ui pla Eha: Atille ga ab Iſrae litis. rophetas tuos occiderũt gla aſcendens † pugnabat conmtra 1 &xobſidebat Jeam. Mittensq; nunclos obſidebis Otro Benadad rex Syrię, uit omnẽ exercitum ſuũ,& triginta duos reges ſecũ,& equos,& currus,& Ceæp · X X. congrega K Samariã, obſidebat mam meam ut auferant eamEt ad Achab regẽè Iirael in ciuitate, ait: Hec = a st ei:& ſta in monte coram tilis. diecd at ei: Egredere,& monte cor: dc e inate d oo. Et ecce dñs x tranſijt.)& ſpiritus tu ndis, conterens peiras ant ĩs, et poſt ſpiritum nhegerheone g& poſt commotio- newignis. Non in igne dñs,& poſt ig- 4 nem libilus aurę tenuis. Quod cum au- qiſſet Ehas, operuit unltum ſuum pallio, & egreſſus ſtetit in o in commotione dfms, ecce uvox ad eum, Blia: Et ille reſpõ ro domino deo cexercituum, quia dere- liquerũt pactum tuum̃ tua deftrux erunt,& pro ciderũt gladio,& derelictus ſum ego ſo lus,& quęrunt animã meam ut an eam. Et ait dñs ad eũ: Vade,& reuerte/ re in uiam tnam per deſertum in Dama- ſcum. Cumq; perueneris illuc, unges Ha neq; acquieſcas illi. zlregem ſuper Syriam,& lehu filium cijs Benadad, Dici Namſi Inges tegeiuper lſracl: Bliſeum nia propter cuę mum Saphat, qui eſt de Abelmeo⸗ in initio, faciam D aẽ quorum genua non pallium ſuum ſuper illum. Quiĩ ſtat Mij lſratl. Altaria omnes ſeniores terrę.& ait: tite et uidete, quoniam inſidiatur nobis- bus mets, et B kerant fllijs,& pro argento& auro,& nõ ab- nui. Dix eruniq́; omnes maiores natu‚ et Non audias, †Reſponduc; nun reſpõdi:ꝛ te dño meo regi. Om itaq miſiſti ad me ſeruũ ꝛuum jhanc aũtrem facere nõ nuncij retulerunt ei- idet Quiremiſit,& ait: Hęc faciant m hi dij. & hęc addant, ſi ſuſfecerit puluis Sama- rię pugillis omnis populi qui ſequi᷑ me. treſpondens rex Iſrad, ait: Dicite ei⸗ Ne glorietur accinctus equè ut diſcin⸗ ctus Factum eſt autẽ cum audiſſet Bena qad uerbum iſtud, bibebat ipfe& reges in umbraculis,& aitſeruis ſuis: Circun- date ciuitatem. Et circundederunt eam. heta unus accedens ad A- Hec dicit domi phetas tuos oc⸗ la, unges prophetam pro te. cunq; fugerit gladium Hazatl, occ eam lehu,& quicunq; ſugerit gladium lehn. interficiet eum Eliſeus. ii Et derelin quam mihi in Iſraẽl ſeptẽ millia uirorũ: E ſunt incuruata ante he, nenft mribamrauit Baal,& omne os quod nõTadorauerit. eum oſculans manum. Profectus ergo in de plias, reperit Eliſeum ſilium Saphat, arantẽ in duodecim iugis boum,& ipſe in duodecim iugis boum arantibus unus Et ecce prop erat. Cumq; ueniſſet Elias ad eum, miſit chab regem Iſrat, ait ei: lcit o im re⸗ nus, Certe uidiſti omnem multirudinem Miſit enim adme pro uxori uniuerſus populus ad eum: Ht erit qui poſſum. Reuerſiq; dicit Benadad, Argẽtum tuum& aurũ um meum eſt.& uxores tug.& fiiij tui & tonis ſubuertens montes,& optimi mei ſunt. Reſpõduq; rex lſratl e dñm. Non in ſpiri Iuxta uerbum tuã dñe mi rex, tuuus ſum commotio⸗ Non ego.& omniamea. Reuertentesq; nun- cij, dixerunt: Hęc dicit Benadad, qui mi ſit nos ad te, Argentum tuum,& aurum tuũ,& uxores tuas,& filios tuos dabis mihi. Cras igitur hac eadem hora miitã ſtio ſpeluncæ,& ſeruos meos ad te,& ſcrutabunitur doms dicens: Quid hic agis tuam,& domum ſeruorũ tuorũ,& omne dit: Zelo Zelatus ſum quod eis placuerit, p ſuis,& auferent· Vocauit aũt rex Iſrasl Animaduer- onent in manibus lidis bobus cucurrit poſt Eliam,& ait. hanc nimiam:ecce, ego tradã eam inma Nculer †Oſculor,) patrem meum,& matrem num tuã hodie, ut ſci meam,& ſic ſequar te. Dix itqq; ei, de,& reuertere, quod enim meũ erat, fe- ei, Hęc dicit dñs, Per pe citibi. Reuerſus autem ab eo, tulit par boũ,& macauit illad,& in aratro boũ piet preliari:Et ille dmeit, coxit carnes,& dedit populo,& come- i as quia ego ſimn do- Va⸗ minus Etait Achab, Per quem: Dixito diſſequos prin/ cipum prouinciarum. Et ait. Quis inei- C Iu. Recenſuit ergo pueros princpum prouinciatũ.& derunt, cõſurgensq́; abijt,& ſccutus eſt reperit numerũ Aucentorfũ triginta duo- Bliam,& minitrabat ei. rum.& recenſuit poſt eos populum, m Ce⸗ nes ſitios llraut, ſeptem millia,& c 3 bi um FE — —— ſ ———— — ——— *— — —— — — 1 5 4 4 4 . 4 A 8 — ——— Iu. Ioſaphat ſunt meridie. Benadad autt᷑ bibebat te/ mulentus in umbraculo ſuo,& reges tri- ginta duo cum eo, qui ad auæilium eius ueneram. Egreſsi ſunt aũt pueri princi- pum prouinciarũ in prima fronte. Miſit itaq Benadad. Qut nunciauerunt ei, di centes: Viri egreſsi ſunt de Samaria. At ille ait:Siue pro pace ueniunt, apprehen dite eos uiuos:ſiue ut pręlient᷑, uiuos eos capite. Rgreſsiſunt ergo pueri principũ pPprouinciarum, acreliquus exercitus ſe- eum quebatur,& percuſsit unuſquiſq; ui- rum, qui contra ſe ueniebat: fugeruntq; Syri,& perſecutus eſt eos Iſrael. Fugit quoq; Benadad rex Syrię in equo cum equitibus ſuis. Necnon egreſſus rex Iſ- raẽl percuſsit equos et currus,& percuſ- ſit Syriã plaga magna nimis.( Accedens autem propheta ad regẽ Iſraẽt, dixit ei: Vade,& confortare,& ſcito,& uide quid facias, ſequenti enim anno rex Sy- rię aſcendet contra te.) Serui uero regis Samaria, et ego fœderatus recedam äte. Pepigit ergo fodus,& dimiſit eũ. Tũc Syrię dix erũt ei:Dij montiũ ſunt dij eo rum, ideo ſuperauerũt nos:ſed melius eſt ut pugnemus cõtra eos in campeſtribꝰ, aero& obtinebimus eos. Turkergo Juerbum hoc fac: Amoue reges fingulos ab excer⸗ citu tuo.& pone princiĩpes pro eis, et in- ſtaura numerũ militũ qui ceciderunt de tuis,& equos ſecundũ equos priſtinos, & currus ſecundã currus, quos ante ha- Puiſti,& pugnabimus cõtra eos in cam peſtribus, et uidebis quod obtinebimus cos. Credidit conſilio eorũ,& fecit ita. Igitur poſtq; annus tranſierat, recenſuit Benadad Syros,& aſcendit in Aphec, E ut pugnaret contra Iſraẽl. Porro fllij Iſ⸗ ratl recenſiti ſunt,& acceptis cibarijs profecti ex aduerſo, caſtraq́; metati ſunt cõtra eos, quaſi duo parui greges capra rum Syri autem repleuerunt terram. Et ascedens unus uir dei, dixit ad regẽ Iſ- raẽl:Hęc dicit dñs. Quia dixerunt Syri, deus montiũ eſt dñs,& non eſt deus ual lium, dabo omnem multitudinem hanc grandẽ in manu tua,& ſcietis quia ego ſum dñs. Dirigebãtq; ſeptem diebus e aduerſo hi, atꝙ illi acies. ſeptima aũt die cõmiſſum eſt bellum, percufſerũ tq́; fllij Iſrail de Syris centum millia peditũ, in reanſerũt die una. Fugerunt aũt Syri quiremanſe runt in Aphec, in ciuitatem,& cecidit murus ſuper uigmtiſeptem millia homi- num qui temanſerãt. Porro Benadad fu . glens Regum III. giens ingreſſis eſt ciuitatẽ, in cubiculũ quod erat intra cubiculum, dixerũtq; ei Iſracl in domumſuam, audire conteme II.Achab ferui ſui: Ecce, audiuimus quod reges tem domus Iſrael clemẽtes ſint, ponanus na- Huaten een que ſaccos in lumbis noſtris,et tuniculos raai jprapaut in capitibus noſtris, et egrediamur ad re ginlurndit 85 gem Iſrael: forſitan ſaluabit animas no- rü dam 45 amiti ſtras. Accimxerũt ſaccis lumbos ſuos,& d abre 6 poſuerunt funiculos in capitibusſuis, ue racimmüübti mei neruntq́; ad regem lſratl, et dixerunt eii lchä’ lohe a Seruus tuus Benadad dicit, Viuat, oro muukändee te, anima mea. Et ille ait, Si adhuo uiuit, iynada ſiw ſtater meus eſt. Quod acceperũtuiti lunipendi 1 omine,& feſtinantes rapuerunt uerdum ſuidis ne dem ex ore eius, atq; dix erũt: Frater tuusBe Wuiti Veiterzo Ae nadad uiuit. Et dixit eis, Ite,& adduci⸗ te eum ad me. Egreſſus eſt ergo ad eum Benadad,& leuauit eum in currã ſaum. Umiadiglä Kſten aaltcullertal 1 Hheltesdicens: Non Qui dixit ei: Ciuitates quas tulit patter um yatummeaumn meus à patre tuo, reddã.& plateas ſac ti ticulmüun bi in Damaſco, ſicut fecit pater meusin tuan,& nõ consa mtem adeum ſeaabelu erQuid et hoc inde a uir uidam de fflijs propheetarũ dixit d luncl& quantnonc ſociũ ſuum in ſermone dñi, Percute me. QuulponäitesLocn Atille noluit percutere. Cui ait: Quiano leeüie, K it luiſti audire uocem dñi: ecce, recedes à uamaccepta pjomni me,& percutiet te leo. Cũq́; paululũ re ddotid uineigeliot ceſsiſſet ab eo, inuenit eum leo atq; per- itNon daboliuine cuſsit. Sed& alterũ inueniens uirum/di agoadenm leslhel xit ad eũ:Percute me.Qui percußit eũ. atorietis e tbene & uulnerauit. Abijt ergo propheta,& C niſuge,& ontde occurrit regi in uia,& mutauit aſperſio- nino elto, egd cabo ne pulueris os& oculos ſuos. Cũq; rex lbolezrahelte, Se tranſiſſet, clamauit ad regem,& ait: set- nomine Achahd uus tuus egreſſus eſt ad pręliandũ comi- beinse miſfaäͤma nus. Cũq; fugiſſet uir unus, adauxit eum nates qul erantincuu quidã ad me,& ait: Cuſtodi uitum iſtũ: vdät cum Nadoth. quiſi lapſus fuerit, erit anima tua pro ani entſenrentirdedie ma eius, aut talentum argenti appendes. dae kicie MWotti Dum autẽ ego turbatus huc illucq; me ſabmin gedun uerterem, ſubito nõ cõparuit. Et ait re enira eum,& lan IGaẽl ad eum:mHoc eſt iudiciũ tuũ, quod Nedi Nädond ipſe decreuiſti.At ille ſtatim abſterſitpii iit t& ujne uerem de facie ſua,& cognouit eum reꝝ tügo citeseinm Iſraẽl quod eſſet de prophetis. Qui alt niut natesni hahitaban ad eũ:Hec dicit dñs./¶uia dimiſſſi ui, M unnchaeule rum dignum morte de manu tua, eritam MUumnentin ſterd ma tua pro anima eius,& populus tuus müianenutieiun pro populo eius. Reuerſus eſt igitur rex inuchos Uis gii tnledere cöta eun ledolei renn ancorämütinna ahdem Krege nens,& luribundus uenit in b Idoi lnetgtind V Samariam.. Oecc 1 de zu lofaphat Regum IIIL. Iſ. Achab 133 l. 11 P nea erat Naboth lezrahelitę, T qui] eſt. Factũ eſt autẽ, cum audiſſet Iezabel un rahelites, dicens: Non dabo tibi hęredi, both deſcendit, ut poſsideat cã,& loque 105 7„ b* dst a üürrrine Xta is iueme(um 9.eah lun 24 erKoabgii man e uiaürzaa ec, ust esetalihi l m. C puurmait tiß gil en lui Gin unt quidt aumiteriina, dra me eemeie Et Dun Srtudwint l uench. öcihm fri. Eail ansocekübrii adl ipſedh ano tiletklna unc neret n inKcpnin go lſnäl dot ptpin 1EA ¶ Gcciditur Nboth à Iexabel propter runt eum extra ciuitat,& lapidibus in- uncam. Cap. X.. terfecerunt. Miſeruniq; ad lezabel, di- Oſ uerba autẽ hęc tempore illo ui- cttes: Lapidatus eſt Naboth, et mortuns — erat in lezrahel⸗ iuxta palatium Achab lapidatã Naboth,&ʒ maxtuũ, locuta eſt regis Samariç. Locutus eſt ergo Achab ad Achab: Surge, x poſside uineam Na-& 2d Nabotl, dicẽs- Da mihi uineam tua, both lezrahelit, qui noluit tibi acqul- ut faciammihi hortum olerũ, quia uici- eſcere,& date eam accepta pecunia. nõ na eſt,& prope domũ meã, qaboq; tibi em̃ uiuit Naboth, ſed mortuus eſt. Quod oro eauineã meliorem, aut ſi cõömodius cum audiſſet Achab. mortuum uidelicet tibi putas, argenti preciũ quãtum digna Nabhoth, ſurre:cit,& deſcendebat in ui- cl. Qui reſpondit Naboth, Propitius ſit neam Haboth Iezrahelitę, ut poſiide- mihi dñs. ne dem hęreditatẽpatrũ meo, ret eam. Factus eſt igitur ſermo qñi ad H numtibi. Venit ergo Achab in domum Hliam Thesbiten, dicens, Surge,& de- ſuam indignãs,& frendens ſuper uerbo ſcende in occurſum Achab regis Ifraẽt, quod locutus fuerat ad eum Naboth lez qui eſt in Samaria: ecce ad uineam Na- — in leczulum ſuñ, auertit faciẽ ſuam ad pa cidiſti, inſuper et poſſediſti. Et poſt hęc rietem,& nõ comedit panẽ. Ingreſſa eſt addes, Hęc dicit dmis. Inloco hoc in quo autem ad eum Iezabel uxor ſua, dixit; linxerunt canes ſanguinẽ Nabothlam⸗ ei: Quid eſt hoc, unde anima tua contri⸗ bent quoq; ſaguinẽ tuum. Et ait Achab ſtateſte& quare non comedis panem: ad Ellam, Nũ inueniſti me inimicum inimice miꝛ Qui reſpondit ei: Locutus ſum Naboth tibi: Qui dixit r: Inueni, eo quod uenun ci lezrahelitg,& dnæit ei: Da mihi uinei datus fis, ut faceres malum in conſpectu tuam, accepta pecunia, aut ſi tibi placet, dñi. Hęc dicit dis, Ecce egoinducam 4. Re. 5.5 dibo tibi uineã meliorem pro ea. Bt ille ſuper te malũ,& demetã poſteriora tua, F ait: Non dabo tibi uineam meam. Dixit& interficu de Achab mingentè ad pa- ergo ad eam lezabel uxor eius: Grandis rietẽ, S clauſum,& ultimũ in Hfracl. Et authoritatis esset bene regis regnum I⸗ dabo domũ ſuã ſj ſicut domã Ieroboã fi⸗ Sup.is· g nail furge,& comede panem,& ę uo lij Nabar,& ſicut domũ Baala filij R⸗ Sup. 16.à3 animo eſto, ego dabo tibi nineam Na⸗ hia. quia egiſti, ut me ad iracundiã ꝓuo- C both lezrahelitę. Scripſit itaque literas cares,& peccare feciſti lſral.i Sed& 4. Re.„* ex nomine Achab,& ſignauit eas annu de Iezabel locutus eſt dñs, dicẽs: Canes lo eius,& miſit ad maiores natu,& opti com edent Iezabel in agro lezrahel. 81 mates qui erant in ciuitate eius,& habi⸗ mortuus fuerit Achab in ciuitate, come- abãt cum Naboth. Literarum autt᷑ hęc dẽt eũ canes:ſi autẽ mortuns fuerit in a⸗ eratſententia: Prędicate iriunium.& ſe- gro, comedẽt eum uolucres cœli. Igitur dere facite Naboth inter primos popu- non fuit alter talis ſcut Achab, quiue- li,& ſubmittite duos uiros filios Belial nundatus eſt ut faceret malumi n conſpe contra eum,& falſum teſtimoniũ dicãt, 6u domini, concitauit enim eum Ieza- G Benedixit Naboth deũ& regt,& edu bel uxor ſua, et abominabilis factus eſt, cite eũ, lapidate, ſicq; moriatur. Fece in tantum ut ſequeretur idola que fece- rũt ergo ciues eius maiores natu& opti rant Amorrhei, quos conſumpſit dñs à mates, qui habitabant cum eo in urbe, ſi facie flliorum Ifratl. Itaq; cum audiflet cut pręceperat eis leæabel,& ſicut ſcri⸗ Achab ſermones iſtos, ſcidit ueſtimen- ptum erat in literis quas miſerat ad eos: ta ſua,& operuit cilicio carnem ſuam. prędicauerunt ieiuniũ,& ſedere ſecerũt ieiunauitq;, et dormiuit in ſacco.& ram ambulabat Naboth inter primos populi. Et addu- bulauit Idemiſſo capite. Et factus eſt ſer ctis duobus uiris fllijs diaboli„‚fecerunt mo domini ad Eliä Thesbitem, dicès: eos ſedere cõtra eumꝛat illi, ſcilicet ut ui Nonne uidiſti humiliatum Achab co- ridiabolici, dixerunt cõtra eum teſtimo ram me: quia igit numi iatus eſt mei cau nium corã multitudine, Benedixit Na- ſa, nõ inducã malum in diebus eius, ſed both deum& regẽ: quamobrem eduxe- in diebus flij(ui infexã malũ domui eius. runt Achab tatem patrum meorum. Et proijciens ſe ris ad cũ, dicẽs, Hęc dicit qſs deus, Oc- ——— ͤͤͤ CAchab ſedutus per fulſos propheta: perit in bello. Cap. XXII. A † Kanſierũt igitur tres anni abſq; hel lo inter Syrtam& Hrael. In anno au tem tertio deſcendit Ioſaphat rex Iuda ad regẽ Iſcacl. Dixitq; rex Iſrazi ad ſer- uos ſuos, Ignoratis quod noſtra ſit Ra- moth Galaad, et negligimus tollere eam de manu regis Syrię: Et ait ad loſaphat. 2. Par. ²8. a Venies ne mecum adi preliandũ in Ra- moch Galaad: Dixitq́; loſaphat ad re- & ſicut popu gẽ Iſtazl, Sicut ego ſum, ita& tu:popu- lus meꝰ*,& po lus meus,& populus tuus unũ ſunt,& e- pulus iuus,& quites mei, equites tui.] Dixitq; loſa- ſicut egꝗ mei, phat ad regem Iſra?l, Qu re, oro te, ho- ua& eg tui. die ſermonẽ dñi. Congregauit ergo rex Iſraẽl prophetas, quadringentos circiter uiros, et ait ad eos. Ire debeo in Ramoth Galaad ad beſlandũ, an quieſcere: Qui reſponderunt: Afcende,& dabit eã dis in manu regis. Dixit aũt loſiphat, Non eſt nic propheta dñi quiſpiam, ut interro gemus per eum: Et ait rex Iſral ad Ioſa phat: Remanſit uir unus, per quem poſſu mus interrogare dñm, ſed ego odi eum, qiua non propherat mihi bonum, ſed ma lum, Michęas fllius Iemla. Cui loſaphat ait: Ne loquaris ita rex. Vocauit ergo rex Hraẽl eunuchum quendam,& dixit ei: Feſtina adducere Micheã filium lem Ia. Rex aũt Iſfacl,& Ioſaphat rex Juda ſedebant unuſquiſque in ſolio ſuo ueſtiti culſtu regio, in area iuxta oſtiũ portę Sa marię,& uniuerſi prophetabant in con- ſpectu eorũ. Fecit quoq; ſibi Sedechias flius Chanaã cornua ferrea,& ait: Hęc dicit dñs. His uentilabis Syriam, donec deleas cam. Omnesq; propheteę ſimiliter prophetabant, dicentes: Aſcende in Ra- moth Galaad,& uade proſpere,& tra- det eam dãs in mams regis. Nuncius ue ro qui ierat ut uocaret Michęã, locutus eſt ad eum dicens: Ecce ſermones pro- phetarum ore uno regi hona prędicant, & lit ergo xᷣſermo tuns ſimilis eorum,& 1o quere hona. Cui Michęas ait: Viuit do minus, quia quodcũq; dix erit mihi dñũs, hoc loquar. Venit itaq; ad reg.& ait Illi rex: Michga, ire debemus in Ramoth GWalaad ad pręliandum, an ceſſare: Cui ille reſpondit: Aſcende,& uade proſpe/ re,& tradet diis in manus regis. Dixit aũt rex ad eum, Iterum atq; iterum ad- luto te,ut nõ loquaris mihi, niſi quod ue tun „ B luloſapbher Regum III. Achab rum eſt in nomine dñi. Et ille att. Vidi cuncum Iſraèl diſperſum in montibus quaſi oues non habentes paſiorem et ait dñs:Non habent iſti qm reuerta unuf quiſq; in domũ ſuam in pace. Dixvitergd reꝛc Iſraèl ad Ioaphat, Nunquid nondi- xi tibi quia nõ prophetat mihi bonum, ſed ſemper malumjllle uero addens ait. Propterea audi ſermonem dñi, uidi qim ſedentem ſuper ſolium ſuum,& omnem exercitum ccœxli aßiſtent? ei à dextris et à ſiniſtris.& ait dms: Quis decipiet a⸗ chab regem Iiraẽl, ut aſcendat,& cacht in Ramoth Galaad: Et dixit unus uer- ba huiuſcemodi, et alius aliter. Egreſſis eſt autem ſpiritus,& ſtetit coram domi- no,& ait: Ego decipiam illum Cuilo,D cutus eſt dñs: In quo: Et ille ait: Egre/ diar,& ero ſpiritus mendax in ore om mnium prophetarum eius. Et dixit die: Decipies, et pręualebis, egredere,& ſac ita. Nunc igitur ecce dedit dñs ſpirnũ mendacij in ore omntũ prophetarũ tuo- rum, qni hic ſunt,& dñs locutus eſt con tra te malum. Acceſsit aũt Sedechias ſi/ lius Chanaan,& percuſsit Michęamin maxillam,& dixit: Mene ergo dumiſt Spiritus dñi,& locutus eſt tibi? Etait Michseas, Viſurus es in die illa, quando ingredieris in cubiculũ intra cubicuu, ut abſcondaris. Et ait rex Iſraẽt, Tollite Micheà,& maneat apud Ammonprin- cipem ciuntatis, et apud Ioas filiũe Ame a lech,]& dicite eis. Hęc dicit rex, Mi⸗ u tite uirum iſtum in carcerem,& ſuſtenta ethni aunr hn zinore gel 5 8 utige em 8 eſſceine de um C. 5* 1 nder laheeſenrü eaceanrs etpeom hevercin⸗Mtech 0 1 as:Vuuſcuicgkeden eLinterramlum. w Keperlatus eim u mnih regemin Iamal meisinpiinn damd ales anguinemeus ſeun dxtauetum V jern Relquüiſam muerks que feckt,&e aan eäcaut C dus exttnett danen ſbroſermon dierumt miütergs Achibemm te eum pane trihulationis& aqua angu prii omnes. Aſcendit itaq; rex Iſratl,& loua phat rex ludain Ramoth Galaad. Di- x it ita que rex Iſraẽl ad Ioſaphat: Sume arma,& ingredere pręlium,& inquere ueſtibus tuis. Porro rex Iſratl mutauit habitum ſuum,& ingreſſus eſt bellum. Rex autem Syrię prę ceperat prineipi/ bus curruũ triginta duobus, dicẽs: Nou. pugnabitis cõtra minorem& maiorem quempiam, niſt contra regem lſiad ſo⸗ lum. Qum ergo uidiſſent principes cur- ruum loſaphat, ſuſpicati ſunt, quod ipſe eſſet rex Iſrat᷑,& impetu facto pugna⸗ bant contra eũ,& ezcclamauit loſaphar Intellexeruntq; principes curtuũ 8 ſtie, donec reuertar in pace. Dixitq; Mi um chęas: Si reuerſus fueris in pace non eſt lechi locutus in me dſs. Et ait, Audite populi flun nendi Ochotts yyünt uetd giiß Alr ('per lasäann ghu Tiiguacſingh wennlre coepietui nezmut ilei ſlen, Kauha dtus Sati Bt tiai Aapatrsſai& erfectcy quoſreä Güi. Vecuntaten es hucenin populu dehat incenluniner batloſaptat amre anänerborumſoap au gebit, L gſt lntmlidrouedon andedetreliide emnſeritin gebas lit qeterm. Nect uin Bdon Res mchülesin marigg Ninproperannmn, mcofnae mtir nOchozias Hlis. iant leruiweic Udas. Et noluitlo llynat cum atrit tem esin Guit Geniich onic hieu 5 ſu loſaphat Regum III. 134 8 b 1 maridi W non ellet rex Iſratl,& ceſſauerũ: ab eo. zias autẽ filius Achab regnare cœperat 2 1A& 3 Aü Vir autem quidã tetendit arcũ. in incer ſuper Iſrael in Samaria, anno ſeptimode * dnͤa 3 tum ſagittam dirigens,& caſu percuſsit cimo loſaphat regis Iuda, regnauitq́; ſu delaa 2* darn tegem Iſtadl inter pulmonem& ſtoma⸗ per Iſrael duobus annis. Et fecit malum Mäſer, ne 2 wülenäun chä. At ille dixit aurigę ſuo: Verte ma· in conſpectu dñi,& ambulauit in uia pa ltK A lhgae num tuam,& eijce me de exercitu, quia tris ſui& matris ſuę,& inuia leroboam .. 4 neemn ſe n whena grauiter uulneratus ſum. Commiſſiun eſt filij Nabat, qui peccare fecit Iſrael. Ser- daphar. P. uis er oprelium in die illa,& rex IHraslſta uiuit quoq; Baal,& adorauit eum,& i⸗ in Ra, ſa 1u ehme hat in curruſuo cõtra Syros, et mortuus ritauit dmm deum Iſrael, iuxta omnia. fadte. G* dabtnin eſt ueſpere. Fluebat aũ t ſanguis plagę in quę fecerat pater eius. e e lum urrus erhreco inſonuit in uniuer Quartus Re gum liber, ſe/ e. ch ua ſo exercitu, Ante quã ſol occumberet, di⸗ loa, in e liniad, cens: Vnuſquiſq; reuertat᷑ in cinttatem cundũ H ebræos, Me⸗ ie, No. MA. Gindln dum 4,& in terramſuam. Mortuus eſt autẽ hi ſe 5 4 on et e dlatätn rex.& perlatus eſt in Samariam:ſepelie- 4* im ſecundus. uciter ug An runic regemin Samaria,& lauerätcur(Morittar Ochoꝝas eo quod coluiſ- tum eius in piſcina Samarię,& lmxerũt ſet Beelzebub. Cap. I. Reuaricatus eſt aut Moab in Iſrael, poſtquã mortuus Jeſt Achab. Ceciditq́; O- bii— 9 22— canes languinem eius,& habenas laue⸗ die 6 Sim u. c nmnt ſ iuxta uerbum dcñi quod locutus W N 2* hermial F fuerat. Reliqua ani ſermonum Achab,et Nac 2 25 paunech aniuerſa quę fecit,& domus eburnea, ſchozias per cancellos ccœ⸗ 5 Man quam ædificautt, unctarumq; urbium— nacul ſul, qd habebat in 4loa ms n eem quas exttuxit, nonne hec ſcripta ſunt in damaria,& ęgrotauit, miſitq; nuncios, pofſu nuf wiardit libro ſermonã dierum regum iſfrael-Doer dicens ad eos: Ite, conulite Beelzebub leum. ira dn Vannin miutt ergo Achab cum patribus ſuis,& deũ Accaron, untũ uiuere queã de infir- eima liu khnunſ regnauit Ochozias flſuis eius pro eo. Io mitate mea hac. Angelus autẽ dmi lecu- Pphat ma ebn apnat uero flnus Aſa regnare cœperat tus eſt ad Eliã Thesbiten, dicts: Surge, tergo§= en Chan 4(uper ludã anns quurto Achab regis I& aſcende in occurſum nunciori regis dien M. d lutidi nael. Trigintaquinq; annorum erat cum Samarię,& dices ad eos, Nunquid non lem ing chaßun regnire Sœpiſlet,et uiginti quinq; annts eſt deus in Ifrael, ut eatis adoõſulendum ſah u Reuab tegnauit in leruſalem, nomèmatris eius Beelzebub deu Kccaron: quamobrem eſtin Mi wranſn Azuba ſta Salai. Et ambalauit in om⸗ hęc dicit dñs, De lectulo ſuper quẽ aſcen te Sa c ab* ni uia R patris ſui,& nõ declinauit ex diſti, nõ deſcendes, ſed morte morieris. con lech den en A ea. fecitch quod rectum exat in cõſpectu Et abiit Blias Reuerſich ſunt nuncij acl us tie mi eun daui Veruntamen excelſa non abſtulit: Ochoziã, qui dixit eis: Quare reuerſie, B e n umhauam adhuc enim populus ſacrificabat,& ad- ſtis: At illi reſponderunt ei, Vir occurrit * 8 94 ☛ rtunmte 1 olebat incenlum in excelſis. Pacẽc ha- nobis,& dixit ad nos, Ite, reuertimini& Hnee ue*enlnnal g buit Ioſaphat cum rege Iſrael. Reliqua ad regẽ qui miſit uor,& dicetis ei. Hæc nüiter chgf as Elöbim antk uerborum lo apliat,& opera eius dicit dñs. Nunquid quia nõ erat deus in 4 1 R- loel*☛ ſi Brnhe que geſsit,& prelia, nonne hęc ſcripta Iſrael mittis ut cõſulatur Beelzebub de- Cir om e Küiaguls ſunt in libro uerborum dierũ regum Iu⸗- us Accarõ: Idcirco de lectulo, ſuper quẽ usue paa k erin Ranoit da: Sed et reliquias effce minatorum, qui aſcendiſtunon deſcendes,ſed morte mo- uns Xüt Aaarltüulit remanſerät in diebus Aſa patris eius ab⸗ rieris. Qui dixit eis: Cuius figurę& ha- pro⸗ unn ir leteptn ſtulit deterra. Nec erat tunc tex conſti, bitus eſt nir ille, qui occurrit uobis, et lo cunt, ueſit am eDond ih tutus in Edom. Rex uero loſaphatfece cutus eſt uerba hęc: At illi dixerũt, Vir Lbo M d u.⸗Linlai rat claſſes in mari. quę nauigarent in O/ piloſus,& zona pellicea accinctus reni- 1do Red mmafch häche phir, propfer aurum,& ire nõ poterant, bus. Quiait, Blias T hesbites eſt. Mi- düs, bas da ryinadubu quia cõfractę ſunt in Aſinogaber. Tüc ſitq; ad eum quincquagenariũ princi pẽ. ant Ochozias fllius Achab ad loſaphat:& quin quaginta, qui erant ſub eo. Qui Vadant ſerui mei cum ſeruis tuis in na⸗ aſcendit ad eum. ſedẽtiq; in uerticemon uibus. Et noluit loſaphat. Dormiuitc; tis, ait, Homo dei, reꝝ precepit ut deſcen Lat pagf aimmnnnke noth quet ueenntge 4 (ai lum n dulſangu— preęcepitut Ibe, nus e. ſüpicnins Ioſaphat cum patribus ſiuis,& ſepultus das. Reſpondẽsq; Elias, dixit quinqua- di i Lmrerii eſt cum eis in ciuitate Dauid patris ſui, genario. Srhomo dei& ſum, deſcendat egs . eichun regnuitq; lorã filiꝰ eius pro eo · Ocho- ignis de gœlo, et deuoret te,& quinqua ad- bant 12r“ mu dge lucl aafänoe 1n zias gima . 8ͤ88ͤͤͤͤſͤͤͤſͤſſſ. .——— — laiats k R l73 ssee e7 Ae e⸗ 3 8 —————— 4 4 3———*———— — 3 4 .— 8 4 2 4 2 6 8— —— ———— ibat — 1 3 8 6 4 3 8 8 4 1 Len 1 4. 4 . B 1 3 41 4 E 4 6 3 1 lu. Ioram E gina tuos. Deſcendit ĩtaq; ignis de cœ- lo,& deuorauit eũ, et quinquaginta qui erãt cum eo. Rurſumq; miſit ad eũ prin cipem quinquagenarium alterũ, et quin quaginta cũ eo. Qui locutus eſt illi Ho- mo dei, Hęc dicit rex, Feſtina, deſcẽde. Reſpondès Elias, ait, Si homo dei ego ſum, deſcendat ignis de cœlo, et deuoret te,& quinquaginta tuos · Deſcendit er- dei go ignis xde cœlo,& deuorauit illũ,& quinquaginta eius. Iterum miſit princi- pem quinquagenarium tertium,& quin quaginta qui erant cum eo. Qui cum ue niſſet, curuauit genua contra Eliam,& precatus eſt eum,& ait: Homo dei noli deſpicere ammã meam,& animas ſeruo rum tuorũ, qui megũ ſunt. Ecce, deſcen- dit ignis de cœlo, et deuorauit duos prin cipes quinquagenarios primos,& quin. quagenos qui cum eis erant, ſed nũc, ob- ſecro, ut miferearis animę meę. Locutus eſt autem ang elus dñi ad Eliam,. dicens, Deſcende cũ eoↄne timeas. Surrexit igi ꝛur,& deſcendit cum eo ad regẽ,& lo- cutus eſt ei, Hec dicit dñs. Quia miſiſti nuncios ad cõſulendum Beelzebub deũ Accaron, quaſi non eſſet deus in Ifratlà quo poſſesinterrogare ſermonem, ideo de lectulo ſuper quẽ aſcendiſti, non de⸗ ſcendes, ſed morte morieris. Mortuus eſt aũt iuxta ſermonẽ dñi, quem locutus eſt Elias,& regnauit Iorã frater eius ꝓ eo, anno ſecundo Iorar filij Ioſaphat regis Iudę, nõ enim habebat filium Reliqua autem uerborũ Ochozię, quę operarus eſt, nonne nec ſcripta ſunt in Libro ſer- monum dierum regum Iſraẽl: ¶ Rapitur Elias ab Eliſaoin eg- lum. Cap. I1. A PAdum eſt autẽ, cum leuare uellet dãs Eliam per turbinẽin cœlum, Fibãt) Elias& Eliſgus de Galgalis. Dixit; Elias ad Eliſeum: Sede hic, quia dñs mi ſit me uſqʒ in Bethel.Qui ait Bliſus:Vi uit dñs,& uiuit anima tua, quia nõ dere linquam te. Cũq; deſcendiſſent Bethel, egreſsi ſunt filij prophetarum, qui erãt in Bethel,ad Eliſeum,& dixerũt ei: Nun- quid noſti. quia hodie dñs tollet domiĩ- num tuũ à te: Qui reſpondit: Et ego no- ui, ſilete. Dixit autẽ Elias ad Eliſęum: Sede hic, quia dñs miſit me in lericho. Et ille ait: Viuit dũs, et uiuit anima tua, quia non derelinquã te, Cũq; e eri⸗ Regum IIII. Iſ. Ochozias lericho, acceſſerunt filij prophetarum, qui erant in Iericho ad Eliſeum et dixe runt ei: Nunquid noſti, quia dis hodie tollet dñm tuũ à te: Et ait: t ego noui ſ lete. Dixit autẽ ei Rlias: Sede hica quia dñs miſit me uſq; ad Lordanem. Quiait: Viuĩt dñs.& uiuit anima tua, quia non derelinquam te. Ierunt igitur ambo pari ter, et quinquaginta uiri de fllijs prophe tarũ ſecuti ſunt ees, qui& ſteterunt ecõ tra longe, illi autem ambo ſtabant ſupet Iordanem. Tilitq; Elias pallium ſuũ,& inuoluit illud,& percußsit aquas, quc di uiſe ſunt in utrãq; partem,& traniierũt ambo per ſiccum. Cumq; tranſiſſent,⸗ lias dixit ad Eliſeũ: Poſtula quod ui, ut faciam tibi, anteć; tollar à te. Dixiiy Hliſeus: Obſecro, ut ſiat in me dupſex ſpiritus tuus. Qui reſpondit, Rem diffici l poſtulaſti: attamen, ſi uideris me quan do tollar à te, erit tibi quod petiſti:ſi at non uideris, non erit. Cumq; pergerent, & incedentes ſermocinarẽtur, ecce cur rus igneus,& equi ignei diuiſerũt unm que:ſ& aſcendit Elias per turbinem in Ean le-äflieus n lneis mols, ne 4 n upkietfiopic äuun nnen 1(am, nittwsnouiei trervoaque c len un Bllt quo ln ninde LlieusmBe aperuii puer parl airte,& lludebant e talue acendectle. dauditeos,& maledid fi.Vgrebig untao treruerüt ex is qundt w.Abiſt aute ineinn Kinde reverſus ctms. Cer ſtael, Ofer l NMoub.(. [Onm uero lics Ach per Uiael in Samarin nno lobphattegßl anodecim anabs.Ptkeci ſelnöſdcut pnetſunsd cœlum. Eliſqus autemuidebat, et clama bat:Pater mi, pater mi: currus Iſrasl,& auriga eius. Et nõ uidit eum amplius ap prehenditq; ueſtimenta ſua,& ſcidit ila in duas partes. Et leuauit pallium Elig quod ceciderat ei, reuerſusq; ſtetit ſuper ripam lordanis,& pallio Elię quod ce- ciderat ei, percuſsit aquas,& nõ ſunt i uiſ;,& dixit: Vbi eſt deus Elię etiam nunc: Percuſitq; aquas,& diuiſe ſunt huc atq; illuc,& tranſijt Bliſęus. Viqꝭ tes autem xſtlij prophetarũ, qui erant in Iericho econtra, dxerũt: Requieuit pi ritus Elię ſuper Rliſęum.Et uenientesin occurfum eius, adorauerũt eum ptonim terram, dixeruniq; illi, Ecce cum ſerui tuis ſunt quinquaginta uiri fortes, qui poſſimt ire,& quęrere dñm tuum neſot te tulerit eum ſpiritus dñi,& proieceni eum in unum montium, aut in unamꝛal lium. Qui ait, Nolite mittere. Coege- runtq; eum donec acquieſceret,& dice ret. Mittite. Rtmiſerũt quinquaginta ut ros, qui cum quęſiſſent tribus diebus,n inuenerunt. t reuerſiſunt ad eum. Atil⸗ le habitabat in lerichoet dixit eis Nũ. quid non dixi uobis, Nolite X mittere. Dixerunt quoc; uiri ciuitatis ad Eliſc, Sece habitatio ciuitatis huius opfunn — * * Kataas Banl quastecer umtameniapeckatisle bnr quipeccareſecitl Kceſsit ab ets. Donoo! uriebapecoraml i centummüliaag nüllaarietä cunueller nornuskuiſet chad⸗ lmdus, quod irbebat mells ettigiteren uma,& recenlit lläig a4 lofphatt Res Morb regeßitz mna eum adghelium Ncenii, quimengeg nelspopulas thas et Urtig,per qumui lerepdödi per eſe Kernnt ginurpexll Li Bdom K eret fam herum neretn mils peſeclehui lneuerench att egagtr Bnnnen undeglecernur d Gtmusde ſenns Kültuät dapl wauans —— — Wdüutn adei. d. e 5 1 adſe tll i⸗ dien dccike, d nrwiil ddei 6gn rachüd tmnd cmait er⸗„nldaſn attld,&. 1 Weädunt ptici, N keig feddögic „K gain 1 luld lamue 1 hd am,— dalh de 4 3 nan unoli an cni 9 usſeruo lä anlahd b 4 deſcen u üſi ei G sptin H. ar uchc d dun 3 k üiti uc,ob 54 uite 50d⸗ e ERi doni ocuns dg mannnlit cens. a. eündang tidt d mail xitigi&s= amau dae lan bu a aeram ided au 1= Aliuamm 3 ande, prt iK wiurin ams eſt in au⸗ hhi — raui tus eſt qut 1 aii waih T co, ue e lükgüolh. tregis cid n tümti diqan vit 3 llithä trans i eipwmt dſer, hoc Atwüüli tes rr jpptenin 2 lert 2 cüw dkeririe tinn alrüümäne tdu ocq zuhabrnit idit] terg ikee nlgiläen xiip uis ar qnxia ut dmi pel urmühn 8.Vi tenl arſpiwäüi dere cun an wwtimut thel, li 2K TKinmin ſitin nnt ee werü Non ret. ira tmieüin mi. 1es e blintin, , inmg ee racüun r ki Tr ainae o. qil à mubli un Dir puiu ſnt Bces cltahe i) NN,2 8 1 4] Iu. Ioſaph. Eliſeus Regum IIII. Iſ. Iorã 1 35 c ſicut tu ipſe dñerproſpicisꝰ, ſed aque Eſt apud eum ſermo qi: Deſcẽditq; ad ebime funt,& terra ſterilis. At ille ait, eum rex Ifrael,& Ioſaphat rex Iuda,& Afferte mihi uas nouũ, et mittite in illud rex Edom. Dixit autẽ Eliſęus ad regem Ifrael, Quid mihi& tibi eſt: Vade ad em aquarũ miſit inillumſal,& ait, Hęc proplietas patris tui, et matris tuę. Et ait dicit dñs, Sanaui aquas has,& non erit illi rex Ifrael, Quare congregauit dñs ultra in eis mors, neq; ſterilitas. Sanatæ tres reges hos, uttraderet eos in manus ſunt ergo aquę uſq; in diem hanc, iuxta Moab Dixitq; ad eum Eliſeus, Viuit al. Quod cũ attuliſſent, egreſſus ad fon- uerbum Ehſci, quod locutus eſt. Aſcen- dũs exercituum, in cuius conſpectu ſto, dit aũt inde Eliſęus in Bethel, cũ ꝙ́; aſcẽ quod ſi non uultum Ioſaphat regis ludę deret per uiã, pueri parui egreſsi ſunt de erubheſcerem, nõ attendiſſem quidem te, ciuitate,& illudebant ei, dicẽtes, Aſcen- nec reſpexiſſem. Nunc autem adducie 8 de calue, aſcende calue. Qui cũ reſpexit mihi pialtem. Cumq́; caneret pſaltes, fa ſet, uiditeos,& maledixit eis in nomine cia eſt ſuper eum manus dñi,& ait, Hęc dñi. Egreſsiq; ſunt duo urſi de ſaltu,& dicit dñũs, Facite alueum torrentis huius lacerauerũt ex eis quadraginta duos pue foſſas& foſſas. Hęc enim dicit dũs, Nõ: ros. Abijt autẽ inde in mont? Carmeli, uidebitis uentum, neq́; pluuiã,& alueus iſte replebitur aquis,& bibetis uos,& familie ueſtre,& iumenta ueſtra. Parum que eſt hoc in conſpectu dñi, inſuper tra & inde reuerſus eſt in Samariam. CRex Iſrael rex luda percutiunt NMoab. Cap. 11 7. Oram uero fllius Achab regnauit ſu⸗ det etiã Moab in manus ueſtras. Et per- per Iſratl in Samaria, anno decimo- cutietis omnem ciuitatem munit,& om ocdtauo Ioſaphatregis Iudę. Regnauiiq nem urbem electã,& uniuerſum lignum duodecim annis. Et fecit malũ corã dño, fructiferum ſuccidetis, cunctosq́; fontes ſed nõ ſicut pater ſuus& mater, tulit em aquarum obturabiiis,& omnem agrum ſtatuas Baal quas fecerat pater eius. Ve egregium operietis lapidibus. Factũ eſt runtamen in peccatis Ieroboam filij Na igitur mane, quãdo ſacrificium offerri ſo bat, qui peccare fecit Iſratl, adhęſit, nec let,& ecce aquę ueniebant per unam E- receſsit ab eis. Porro Meſa rex Moab dom,& repleta eſt terra aquis. Vmuer- nutriebat pecora multa, et ſoluebat regi ſt autem Moabitę audientes quod de- aſcẽdiſſent Iſcaë centum miſlia agnorum,& centũ ſcendiſſent tres reges, ut pugnarẽt aduer millia arietũ cum uelleribusſuts. Cumq́; ſum eos, cõuocauerunt omnes qui accin mortuus fuiſſet Achab, pręuaricatus eſt cti erant baltheo deſuper,& ſteterunt in fœdus, quod habebat cum rege Iſrael. terminis. Primoq; mane ſurgentes,& or H Egreſſus eſtigitur rex Iorã in die illa de to iam ſole ex aduerſo aquatũ, uiderunt Samaria,& recenſuit uniuerſum Ifrael. Monbitę ecõtra aquas rubras, quaſi ſan Miſttc; ad Ioſaphat regẽ luda, dicens, guinem, dix eruntq́;, Sanguis gladij eſt, Rex Moab receſsit à me, ueni mecum pugnauerunt reges contra ſe, et ceſi ſunt eontra eum ad pręlium. Qui reſpondit, mutuo, nunc perge ad prędam Moab. Aſcendã, qui meus eſt, tuus eſt, populus Perrexerũ tq́; in caſtra 1ſrael. Porro cõ meus populus tuus, et equi met, equi tui. ſurgens Iſfrael, percuſsit Moab at illi fu-⸗ B̊ Dixitq;, Per quam uiã aſcendemus: At gerunt corã eis. Venerunt igitur qui ui- ille reſpõdit, Per deſertum I1dumę. Per⸗ cerant,& percuſſerunt Moab,& ciuita rexerunt igitur reæ Ifrael,& rex luda, tes deſtruxerunt,& omnẽ agtum opti- & rex Edom,& circuierũt per uiam ſe- mũ, mittẽtes ſinguli lapides repleuerũt, ptem dierum, nec erat aqua exercitui&& uniuerſos fontes aquarum obturane iumẽtis, que ſequebant᷑ eos. Dixitq́; rex runt,& omnia ligna fructifera ſuccide⸗ Iſrael, Heu heu heu, congregauit nos do runt, ita ut muri tantũ fictiles remanerét, minus tres reges, ut raderetin manu Mo& circumdata eſt ciuitas fundibularijs. ab. Et ait Ioſaphat: Eſine hic propheta& magna ex parte percuſſa. Quod cum dfii, ut deprecemur dm per eum:Etre uidiſſet rex Moab, pręualuiſſe ſcilicet ſpondit unus de ſeruis regis Iſrael, Eſt hoſtes, tulit ſecum ſeptingètos uiros edu hic Eliſcus fllius Saphat, qui fundebat ceites gladios, ut irrumperent adregem aquã ſupex manus Elig Et ait Ioſaphar „ Edom,& nõ potuerunt. Arripien — 6 Ea⸗. sci fl⸗ lum Iu. Ioſaph Eliſæus lium ſuum primogenitã, qui regnaturus erat pro æo., obtubt holocauſtũ ſuper mu rum, et facta eſt indignatio magna in lſ rac. ſtatimq́; r ceſſerunr ab eo,& reuer ſi ſunt in terram ſuam. LEhſceus dit at mulie rem oleo. fliiicue al terius ſuſe itat à moriuis.(ap. 1111. A⁴ M Vlier aũt quędã de uxoribus pro- Aphetarũ clamabat ad Eliſgũ, dicẽs: Seruus tuns uir meus morruus eſt,& tu düm nolti, quia ſeruus tuus fuit timens deũd, & ecce creditor uenit, ut tollat duos ſi- nios meos ad ſeruiendum ſibi. Cui dixit Eliſc us, Quid uis ut faciã tibi: Dic mi- m, ꝗd habes in domo tua: At illa rũdit, Non habeo ancilla tua quicq́; in domo mea, niſi parum olei quo ungar. Cui ait, Vade, pete mutuo ab omnibus uicinis tuis uaſa uacua nõ pauca. Et ingredere, & claude oitium tuũ, cũ intrinſecus fue- ris tu& fllij tui,& mitte inde in omnia uaſa hęc,& cũ plena fuerint, tolles. luit itaq; mulier,& clauſit oſtium ſuper ſe, et ſuper fllios ſuos, illi offerebãt uaſa,& 1l- la infundebat. Cũq; plena fuiſſent uaſa, dixnt ad flium ſuum, Affer mihi adhuc 6 uas. Et ille reſpõdit, Nõ habeo. Stetitq; oleum. V enit aũt ila,& indicauit homi ni dei. Et ille, Vade, inqyuit, uende oleũ, & redde creditori tuo, tu aũt& fllij tui B uiuite de reliquo. Facta eſt aũt qu dam dies,& tranſibat Eliſgus per Sunã ciui- tatem, erat aũt ibi mulier magna, quę te nuit eum ut comederet panẽ Cumq; fre quẽter inde tranſiret, diuertebat ad eam, ut comederet panẽ. Que dixit ad uirum ſuũ: Ammaduertero, d uir dei fanctꝰ eſt iſte, qui trãſit ꝑ nos frequẽter. Faciamus ergo ei cœnaculũ paruũ,& ponamus ei in eo lectulũ,& menſam,& ſellã,& can delabrũ, ut cum uenerit ad nos, maneat ibi.Facʒa eſt ergo dies quędã,& ueniẽs diuertitin coœenaculum,& requieuuibi. Dixitq; ad Giezi puerũ ſuũ: Voca Su-⸗ namitidẽ iſtã. Qui cũ uocaſſet eã,& illa ſtetiſſet corã eo. dixit ad puerũ ſuũ: Lo- quere ad eã:Ecce, ſedulo in omnibus mi niſtraſti nobis, quid uĩs ut faciã tibꝛenun qurd habes negot iũ,& uis ut loquar re- gi,ſiue principi militię? Quę tñdu:In me dio populi mei habito. Et au: Quid er- go uult ut faciam ei: Dixitq Giezu Ne queras, Hliũ em̃ nõ habet,& inr eius ſe- nex eſt. Prę cepit itaq; ut uocaret eam: que — ——— —— ⁰— ——— . 4 1 1 Regum IIII. II. oram quę cũ uocata fuiſſet,& ſtetilſet ante o- ſtiũ, dixit ad eã:In tẽpore iſto, in hac ea. dẽ hora, ſi uita comes fuerit, habebis in utero fillũ At illa rfidit: Nolt, qugſo ne mi uir dei, noli mentiancillę tug. gtcõ cepi t mulier, et peperit fil in tempore, & in hora eadem, qua dixerat Eliccus. Creuit aũt puer · Et cũ eſſet quędã dies, & egreſſus iſſet ad patrẽ ſuum, ad meſſo⸗- res, ait patri ſuo, caput meũ doleo, caput meum doleo. At iile dixit puero: Tolle, duc eũ ad mattẽ ſuã. Qui cum tuliſſet,& duxiſſet eñ ad matrẽ lua, poluit eum ila ſuper genua ſua uſq; ad meridſe,& mor tuus eſt. Aſcendit aũt,& collocauit eum) ſuꝑ lectulũ hominis dei,& clauſtt oſtis & egreſſa uocauit uirũ ſuũ, et ait: Mite mecũ obſecro unũ de pueris,& aſinã ut ex curtA uſq; ad hominem dei,& reuer. tar. Qui aitilli: Quam ob cauſam uadis ad eũ hodie nõ ſunt Calendeę, neq; iab- bathũ. Qꝝę tñdit: Vadam. Strauiſq; at nam,& pręcepit puero: Wlina,& prope ra, ne milu morã facias in eundo, et hoc age quod pręcipio tibi. Proſecta eſt igi tur,& uenit ad uirum de in momt Car meli. Cumq; uidiſſet eam uir de econ- tra, ait ad Giezi puerũ ſuũ. Ecce duna- mitis ſlla. Vade ergo in occurſum eius, & dic ei:Recte ne agii circa te,et citca uirã tuum,& circa filiũ tuũ: Queę reſpon dit: Rede. Cũq́; ueniſſet ad unũ deiin montẽ, apprehendit pedes eius,& acce9- 1 ſit Gtezi, ut amoueret eã. Et ait homo dei: Dimitte illã, anima em̃ eius in amati tudine eſt,& dñs celauit àme,& nõ in- dicauit mihi. Quę dixit illi: Nunquidpe tiui filium à dño meo: nunquid non dixi tibi: Ne illudas me: Et ille ait ad Giezi: Accinge lumbos tuos,& tolle bacuuum meum in manu tua,& uade. Si occune, rit tibi nhomo non ſalutes eum,& ſi lauu tauerit te quiſpiã, non reſpondeasiili,& pones baculũ meum ſuper faciem puerl. Porro mater pueti ait: Viuit dñs& ii- uit anima tua, nõ dimittã te. Surrexit et g0,& ſecutus eſt eã. Giezi aũt pręceiſe rat ante eos,& poſuerat baculũ ſuper fa⸗ ciem pueri, et nõ erat uox nec; ſenſus.e uerſusq; eſt in occurſum eius,& nuncia uit ei,dicens: Non ſurr exit puet: lugrel ſus eſt ergo Eliſęus domũ,& ecce, puet mortuns ſacebatin lectulo eius ingreſlus que elauſit oſtiũ ſuꝑ es ſe,et ſuperpuets: Hdereuerib, deat uh adnuc aich lluc, ic älperä ecle nult mnüig oculos Eüileuo Hatt ei: Veca Sumamn vamwgtelacktiei limi. enilanc K R adorauitſiperten ldeegrel elh Blle dGagan Braraithms woptetarũ bindäc amtdepuerufbon kerce pulmenu ljßd mrefls eitunus idagrum lüd agrelle uentc nchtiet colegit ix e cc giK inpleun pällä lau dlciitu ol pälmentl- aud eſlot, Intude unterg Naalei. Ounip zutalte achamauetät èigentes:N ai Btnô potuctät com WRenraincuit färinä †( alltncllä K aRelntan uii Btnöfultamplus aäns in ola. Viraät q tubhl defern uirod um. agiadpanesl wmeneumnonminper nDapopulo t concd dunitereius AWantä num corä cennum uiri Dpopuio, Ktcomed acn Comedegt, Kl mehranes: b com inutauabun ao (leNumanadi uus-. 9 Nlnn hmcag d enturmaxm mrruperllie geaataubéurſo ans Pono de gyj weniice aptidc b maiäruuuhm,— dun amm, ͤühlitetsn 4 gſdin mmaig. Viaua d 3 E 4 — — — — =— — —— —— ucue 41. 8 4 4ei. d Rntüs un Gixit d Büa Dic 3 V fa ke 1 cguin lt, n enai 4 dit, enräia domo ſd Fernnhthn ¹ wonuali Cuiait* dcaunur. alt,* dcauunii uc itun dns 3 wruittgal redere, esx aun 6 6 sftue⸗ dustue, i el.ent der ſe,et e SD atxena ⸗K ⸗ mn wräeduna Rune, ann nepdtbide ladhuc tda Aradunmthn Nenh. quüiaer uhoml a a ierjganilit oci, m aNs ſalegnoäm nijmi§ Secewezi uccam 1t maneciaſtiu nicui- d.F Cigun qae te S ehntpawe np ſte ſi e tancuene deam, di us(iüumän luimm ud S Sckaäu nickt d1 u Güb cimus e diomommt uuus ei til* Wne uün Acm ncstält manent M mmäu ucnds 1i 1 Rcddenlitge aunibi. tu ⁵ aiiplömfin du⸗ zmenmihau 2u! 4 detinr Xih B cfpualake, a 3,lödmtiee a Beltei bu erulb dunan d fäinle nöcntuni unr re c se 1 1n necunina rlame us.eneedig 1n. Non ne mder u c Tr,(d amn blleW zu Ne lu 2„ Vunk aus ſe⸗ n aäiaue tcam: u. Lo- un dus ml 86 6 KN. 4— ——— 4 1& lu. Ioſaph. Eliſæus & orauit ad qim. Et aſcendit,& incu- buit ſuꝑ puerũ, poſuitq; os ſuũ ſuper os eius,& oculos Iuos ſuper oculos eius,& manus ſuas ſuper manus eius,& incurua uit ſe luꝑ eũ,& calefacta eſt caro pueri. Actile reuerſus, deambulabat in domo, ſemel huc atq; illuc,& aſcẽdit,& incu- buit ſuper eũ,& oſcitauit puer ſepttes, a- peruiic; oculos. Et ille uocauit Giezi, & dreit ei: Voca Sunamitidẽ hãc. Que uocata, ingreffa eſt ad eũ. Qui ait: Iolle filiũ tuũ. Venit illa,& corruit ad pedes eius,& adorauit ſuper terrã: tuluq́; filiũ ſuũ,& egreſſa eſt, et Eliſęus reuerſus eſt in Galgaia. Erat aũt fames in terra,& fi- lij prophetarũ habitahãt corã eo, dixit que uni de pueris ſuis: Pone ollã grandẽ, & coque pulmentũ ſllijs prophetarũ. Et egreſſus eſt unus in agrum, ut colligeret herbas agreſtes, inuenitq; quaſi unè fyl ueſtr, et collegit ex ea colocyntidas a- gri,& impleuit palliã ſuum,& reuerſus cõſcidit mi ollã pulmenti: neſciebat emm G quid eſſet. Infuderunt ergo ſocijs, ut co- mederẽt. Cumq; guſtaſſeni de coctone, exclamauerũt dicentes: Mors in olla uir dei. Et nõ potuerũt comedere. Atille: Afferte, inquit, farinã. Cũq; tuliſſent, milit in ollã,& ait: Infunde turbę, ut co medãt. Et nõ fuit amplius quicq́; amari tudints in olla. Vir aũt quidam uenit de Baalſali ſu deferens uiro dei panes primi tiarum,& uginti panes hordeaceos,& irumentum nouum in pera fua. Atille di xit: Da populo, ut comedat. Reſpõditq; ei mimſter eius. Quantũ eſt hoc, ut ap- ponam corã centum uiris: Rurſum ille aut:Da populo, ut comedat. hęc enim di cit qns, Comedent,& ſupererit. Poſuit itaq; coram eis: qui comederunt,& ſu- perfuit, iuxta uerbum domini. Clepra Naaman adhære: Giexj. Cap. 7. 3 N Aamã xprinceps millitię regis Sy/ rię, erat uir magnus apud dñm iuũ nonoratus: per illu em̃ dedit dñs ſalu⸗ tẽ dyrię, erat autẽ uir for.is& diues, ſed leproſus. Porro de Syria egreſsi ſuerãt Natrunculi,& captiuã duxerant de terra Iirasl puellã paruulam, quę erat in obſe- qulo uxoris Naaman, quę ait ad dñam ſuã:vtimã fuiſſet dñs meus apud prophe tã qui eſt in Samaria, profecto curaſſet Sas alepra, quã habet. Ingreſſus eſt itaq; Naa= Regum IIII. Iſ. lorà 136 Naaman ad dñm ſuum,& nunciauit ei⸗ dicẽs:Sic et ſic locuta eſt puella de tetra Ifrael. Dixitq; ei rex Syrię: Vade,& mittã literas ad regem Iſtatl. Qui cũ pro f fectus eſſet,& tuliſſet ſecũ decem talenta argenti,& ſec millia aureos, et decẽ mu tatoria ueſtimentorũ, detulii literas ad re gem Iſraẽhin hęc uerba:Cum acceperis epiſtolam has, icito quod miſerim ac te Naaman ſetuũ meuna, ut cures eum à le- pra ſua. Cãq́; legi t rex Iſrael literas, ſcidit ueſtimenta ſua,& ait: Nunquid deus ego ſum:ut occidere poſsim,& ui- uificare, quia iſte miſit ad me, ut curẽ ho minẽ à lepra ſua: animaduertite,& uide- te qd occaſiones quęrat aduerum me. Quod cũ audiſſet Eliſęus uir dei, cidiſſe uidelicet regè Ifracl ueſtimenta ſua, mi⸗ ſit ad eũ, dicens, Quare ſcidiſti ueſtimen ta tua: uen:at ad me,& ſciat eſſe prophe tam in Hſracl. Venit ergo Naaman cum equis& curribus,& ſtetit ad oſtium do musElI:ſęi. Militq; ad eum Eliſgus nun cium, dicens, Vade,& lauare ſepties in lordane,& recipiet ſanitatem caro tua, atq; mundabeus. Iratus Naaman rece- debat, dicens, Putabã quod egrederetur ad me,& ſtans inuocaret nomen dñi dei ſut,& tangeret manu ſua locum leprę, et curaret me. Nunquid non meliores ſunt D Abana& Pharphar fluuij Damaſci om nibus aquis Iſraẽh ut lauer in eis, et mun der: Cum ergo uertiſſet ſe,& abiret in Lu. 4.6 dignanss acceſſerũt ad eũ ſerui ſui,& lo- cuti ſunt ei, Pater,& ſi rẽ grandẽ dixiſ- ſet tibi propheta, certe facere debueras., quanto magis quia nãc dixit tibi, Laua- re,& mundaberis: Deſcendit,& lauit in Iordane ſepties, iuxta ſermonẽ uiri dei, & reſtituta eſt caro eius, ſicutcaro pueri paruuli,& mundatus eſt. Reuerſusq; ad unũ dei cũ uniuerſo comitatu ſuo.uenit. & ſtetit coram eo,& ait: V ere ſcio, qd nõ lit alius deus in uniuerſa terra, niſi tã- tũ in Iſratl. Obſecro itaq;, ut accipias be nedictionẽ à ſeruo tuo. At ille rñdit, Vi- dit dñs ante quem ſto, quia non accipiã. Cumq; uim faceret, penitus nõ acquie- uit. Dixitq́; Naaman, Vt uis, ſed oble- cro.cõcede mihi ſeruo tuo, ut tollã onus duorum burdonum de terra, nõ enim fa⸗ ciet ultro ſernus tuus holocauſtum aut uictimam dijs alienis, niſi dnio. Hoc autẽ ſolũ eſt, de quo depreceris dominũ pro t2 lexuo Iu. Ioſaph. Fliſeeus Regum IIII. lfloram ſeruo tuo. Quãdo ingredietur dñs meus tuo acceperã. Diit aũt homo dei, Vbi templum Remmon ut adoret,& illo in- cecidit: At il e monſtraunt ei locum:prę. nitente ſuper manũ meam, ſi adorauero cidit ergo lignũ.& milit illuc, nataun in templo Remmon, adorãte eo in eodẽ ferrũ,& ait: Tolle. Qui extendit manã, Ioco⸗ ut ignoſcat mi hi dñs ſeruo tuo pro& tulit illud. Rex autẽ Syrię pugnabat hac re. Qui dixit ei:vade in pace Abijt contra Ifrael, cõſiliumq́; inijt cũ ſeruis terre ergo abe⸗ electo xiẽpore. Dixitq; Gie ſuis, dicens: In loco ilio& illo ponamus E zi puer u ri dei: Pepercit dñs meus Naa inli lias. Milit itaq; uir dei ad regè lin- mm in Syro iſti, ut nõ acciperet ad eo quę el, dicens: Caue ne tranſeas in locũ ſlũ, attul t: uuit dñs, quia currã poſt eum,& quia ibi Syri in inſidijs ſunt Miſtt itaq; accipiã ab eo aliquid. Et ſecutus eſt Gie rex Iſrael ad locũ quẽ dix eiat ei uir dei, zip ſt tergum Naaman, quẽ cum uidiſ-& pręoccupauit eũ,& obſeruauit le bi ſet ille currentẽ ad ſe, deſilijt de curruin non ſemel neq; bis. Conturbatumq; eſ cccur um eius,& ait: Rede ne ſunt om- cor regis Syrię pro hac re,& conuoca- n a. Et ille ait: Recte, dñs meus milit me tis ſeruis ſuis, ait: Quare nõ mdicatis mi- adte, dicens: Modo ueneiũt ad me duo hi, quis proditor mei ſit apud regẽ lſta⸗ aGoleſcẽtes de monte Ephraim ex filijs el. Dicitq; unus ſeruorũ eius: Nequac;, p ophetarũ, da eis talentũ argenti, ́ ue dſie mi rex. ſed gliſcus prophein, qucſ Nes mutatorias duplices. Dixitq; Naa- in Ifrael, indicat regi Iſrael omnia uerta man: Melius eſt, ut accipias duo talenta. quęcunq; locutus fueris in cõclaui tuo. Rad eum dicks: duu m maͤvate'de reä u do gicademmtey. uiüi dmütrluberitadht tun, ut comedamen lun neum comeqamdse evogiümen,& comed diealter,Daffiumt, Et coegit eum, ligauitq; duo talenta ar- Drxitq; eis:Ite,& uidete ubi ſit, ut wit, nveun Cue aKcödt genti in duobus ſaccis,& duplicataue/- tam,& capiã eum. Annunciauerũtlei, ſimẽta,& impoſuit duobus pueris ſuis, dicentes: Ecce in Dothain. Miſtt ergoil G qui& portauerunt corã eo. Cumq; ue, luc ecluos& currus,& robur exercitis, amanzillerex ſcidin mnlbt permatun nüscliciun, pouef n ſſt iam ueſperi, tulit de manu eorum, qui cum ueniſſent nocte, circundederunt ammmttinſecqs Bte & repoſuit in domo, dimiſitq; uiros,& ciuitatem. Cõſurgens aũt diluculo mini- apierunt: ipſe aũt ingreſſus ſterit coram ſter uiri dei, egreſſus eſt, uidiiq; exerci- dom no ſuo · Etdixitkliſqus, Vnde ue- tum in circuitu ciuitatis,& equos et cut hcint Deus,& pecad Dens, de ſeoac pn Gllei dij iphat Tulusaötſedelmtind nis G ezi: Qui reſpondit: Noniuit ſer- rus: nunciauiiq; ei, dicẽs: † Heu heu heu lehmcä eo Pum uus tuns quoć;. At ille ait, Nonne cor dñe mi, quid faciemus: At ille rmũdit, No meum in prelenti erat, quando reuerſus li timere, plures eñm nobiſcũ ſunt, qam eſt homo de curru ſuo in occurſum tuit cum illis. Cumqʒ oraſſet Eliſ us, alt:De Nunc igit᷑ accepiſti argentũ,& accepi aperi oculos pueri huius, ut uideat. Bta- ſti ueſtes, ut emas oliueta& uineas,& peruit dñs oculos pueri&i uiditEt ecce oues& boues& ſeruos& ancillas. Sed mons plenus equorũ et curruũ igneoth, & lepra Naaman adhęrebit tibi,& ſe- in circuitu Eliſci. Hoſtes ueto deſcende mini tuo uſq; in lempitetnũ. Et egreſſus rũt ad eũ. Porro Eliſęus orauit ad dm, 3 eſt ab eo*quaſi nix leproſus]. dicens:Percute, obſecto, gentẽ hanc c- leptoſus quait(Ferrumin aqua natat, hoſter excæcan citate. Percuſsitq; eos dis, neuidderem, me tur,& mulier comedit filleum iuaeta uerbum Eliſei. Dixit aũt adeci- ſuum.(ap. V I. liſcus: Non eſt hęc uia, neq; iſta eſt ciul⸗ A I)lelum fllij prophetarũ ad Eliſęũ: tas, ſequimini me,& oſtendã uobis uitũ, Ecce locus in quo habitamus corã quẽ quęritis. Duxcit ergo eos Samariam. te, anguſtus eſt nobis. Eamus uſq́; ad lor Cumq; ingreſsi fuiſſent in Samariã, die tollamus danem,& †tollant) ſinguli de ſylua ma, xit Eliſęus: dñe aperi oculos iſtorum it terias ſingulas, ut ædificemus nobis ibi uideant. Aperuitq; qñs oculos eoum⸗ locum ad habitandũ. Qui dixit: Ite. Et& uiderũt ſe eſſe in medio Samarię. Di ait unus ex illis: Veni ergo& tu cũ ſer⸗ xitq́; rex Iſrael ad glilęum, cum uiqſſet uus tuis. Reſpondit. E go ueniã. Et abiit eos, Nunquid percutiã eos, pater mit cum eis. Cumq; ueniſſent ad 1ordanẽ, ille ait: Non percuties, nec; enim cepilt cędebãt ligna. Accidit aũt, ut cumunus eos gladio,& arcu tuo ut percutiaſt materiam iuccidiſſet, caderet ferrũ ſecu- pone panem et aquã coram eis, ut come ris in aquam. Eæclamauitq; ille,& ait: dant& bibãt,& uadant ad dum fuum- aheu xHeu heu heu)dñe mi, et hoc ipſum mu Appoſit:; eſt eis cibotũ magna h tuo 6 nteqläuenirerpunci s Nunquiddtsqd nieidehuc utpaciden ergo cã veneit nãc dnö lnatis eũ mtroit ecã qñi eiuspſteĩ gente eis pergitna ade. Btait: Bcerem aid mphus expea- (kuxat dis Sypre: Utan bur tutum xiti BIkus. lecicit Gis; woäissemile nnoſt iſſorzeiſtate enne chöden undäe nnütex mcunbeh Aas fereiiteam mazuläpoteritefe Äeidebis cuit 1 dels Omrtur dn maimmtumpon neem: QMde anxiige —— 4 — cum,& dGie ne mtem. ca. ilttme tig ne duo h üliſs el i.& ue d 2 Nau in entaar⸗ D uch ue, lu Nas amnäm torum, 9— nr iſmmäan irds,& ci en ulizesä tcoram 8 tn egrtluchun nde ue- ti*⁴o n uucunihin iuitſer, nnügüdhh ane cor di a. Krliaierm reuerſus liſ a ustüßt um tur h mgerit accepi 1 dee pdertion nes,& p 5 a xulspentt & esequrita i,Kle in nblieibu egrelia K ewüllan an cne bioh 1.= bic ne 2 x mälhiDri 1 Ter cktkruün 1w rimeähe sDejae e gebsüni Eexyuitt lorrihd as. Jed excaccn G 1 adelii: mus cora g adlor cuidh nbäg aucitid — n au land ram, 12 * tguie. emeia. —1 emmdeni Bn uenit 142 lotwaitn Shmin 1 Med lled ſa in 2 anie alenta. u 2r. ausionsdi Auut nue, Wiemtlm rusſuis, diſ enun lilti E uinu⸗ erin, „Kna merznth, ſe ſä Iu. Ioſaphat Regum 1 ntio,& comederunt,& biberunt,& di milit eos. abieruntq; ad dñm ſuũ. Bt ul⸗ tra non uenerũt latrones Syriæ in tertã Iſracl. Factum eſt aũt poſt hęc, cõgrega- nit Benadadrex Syrię uniuerſum exer- cuum ſuũ,& aſcendit,& obſidebat Sa- mariã. Factaq; eſt fames magna in Sama ra& tamdm ob eſſa eſt, donec uenũda retur caput aſini octoginta argenteis,& abi quarta pars Fcibi. ſtercoris columbarũ, F qumq; argentei Cumq; rex Ifraęl trãſi ret per murum mitlier quę dam exclama uit ad eum, dicẽs: Salua me dñe mi rex. Qui ait: Non:te ſaluet dñs„unde te poſ- ſum ſaluare: de area uel de torculari· Di xitq; ad eam re?: Quid tibi uis: Quę re ſpondit: Mulleriſta dixit mihi, Da filiũ tuum, ut comedamus eum hodie,& fl⸗ lium meum comedamus cras. Coximus ergoflliũ meũ.& comedimus. Dixitqʒ ei die altera, Da fllium tuum, ut comeda mus eum. Quę abſcõdit flliũſuũ. Quod cum auaiſſet rex, ſcidit ueſtimenta ſua, et iranſibat per murum. Viduq́; omnis po pulus cilicium, quo ueſtitus erat rex ad curnem intrinſecus Etait rex: Hęc mihi haciat Deus,& hęc addat, ſi ſteterit ca- put Eliſei flij Saphat ſuꝑ ipſum hodie. Euſcus aãt ſedebat in domo ſua, et ſenes ſe debant cũ eo. Pręmiſit itaq; uirũ,& anteqã ueniret nunciusi lle, dixit adſe- nes. Nunquid ſcitis qdmiſerit filius no- micidę huc ut pręcidat᷑ caput meũ: uide te ergo, cũ uenerit nũcius, claudite oſtiũ et nõ ſinatis eũ introire:ecce eñ̃ ſonitus pedã dñi eius poſt eũ eſt· Adhuc illo lo- quente eis, aperuit nuncius, qui ueniebat ad eũ. Et ait: Ecꝛe im̃ malum à dño eſt, quid amphius expectabo à domino: CFugat dus ros ex Iſrael& fame peri chtantibus ſuccurrit. Cap. VII. I)wit aut Eli us:Audue uerbũ cñi, Heęc dicit dñs:In tempore hoc cras modius ſimiſę uno ſtatere erit, et duo mo dij hordei ſtatere uno, in porta Samarię. Reſpõdens unus de ducibus, ſuper cuius mnã rex incumbebat homini Dei, ait: di dñs fecerit eiam cataractas in cœlo, nunquid poteriteſſe qnod loqueris:Qui ait: Videbis oculis tuis,& inde non co- medes. Quatuor ergo uri erant leproſi iuxta introitum portę: qui dix erunt ad inucem: Quid hic eſſe uolumus donec moriamgr: Siue ingredi uoluerimus ciui lus qiripuit caſtra Syrię, factusq; eſt mo 1z tatem, III. ITloram 137 tatem, fame moriemur: ſiue manſerimus hic, moriendum nobis eſt: uenite ergdο & transfugiamus adcaſtra Syrię: ſi ꝑe percerint nobis, uiuemus:ſi aũt occidere uoluerint, nihilominus moriemur. Surre xerunt ergo ueſperi ut uen: rent ad ca- ſtra Syriæ. Cumq ueniſſent ad prici- B pium caſtrorum Syrię, nullũ ibidem te- pererunt. Siquidem dñs ſonitũ audiri] audire fecerat in caſtris Syrię, curruũ& equo- rum,(&)ex ercitus plutimi: dixerun admuicem: Rece mercede con duæcit ad= uerſum nos rex ſfrael reges⁊ Gethęorũ, Hethęotũ & K gyptiorum,& uenerũt ſuper nos. Surrexerunt ergo,& fugerunt in tene- bris,& dereliquerunt tentoria ſua,& e- quos& aſnos in caſtris, fugerunic ani mas tantum ſuas ſaluare cupiẽtes. Igitur cum ueniſſent leproſi illi ad principium caſtrorum. ingreſ iſunt unum tabernacu lũ,& comederunt& biberũt: tulerũtq; inde argentum& aurum,& ueſtes,& abierunt,& abſconderũt,& rurſum re= uerſi iuntad aliud tabernaculũ,& inde ſimiliter auſerentes abſconderunt, dixe- runtq; ad inuicem: Non recte facimus, hęc enim dies boni nuncij eſt. dĩ tacueri mus,& noluerimus nunciare uſq; mane, ſceleris arguemur: uenite, eamus,& nun 0 ciemus in aula regis. Cũq; ueniſſent ad portã ciuitatis, narrauerunt eis, dicentes: fuimus ad caſtra Syrię,& nullũ ibidem reperimus hominẽ᷑, niſi equos,& aſinos alligatos, et fixa tentoria. Icrũt ergo por tarij,& nunciauerunt in palatio regis in trinſecus. Qui ſurrevit nocte,& ait ad ſeruos ſuos:Dico uohis quid fecerint no bis Syri, Sciunt quia fame labots mus, & idcirco egreſsi ſunt de caſtris,& lati- tant inagris, dicentes: Qum egreſsi fue⸗ rint de ciuitate captemus eos uiuos,& tunc ciuitatẽ ingredi poterimus. Rñdit aũt unus ſeruorũ eius, Tollamus quinc equos, qui remanſerũt in urbe(quia ipſi tantã ſunt in uniuerſa multitudme Iſrati, alij em conſumpti ſunt)& mittentes, ex⸗- plorare poterimus. Adduxerũt ergo du/ os equos, miſitq; rex in caſtra Syrorũ, dicens: Ite& nidete. Qui abierunt poſt eos uſq; ad Iordant᷑, ecce aũt omnis uia plena erat ueſtibus,&æ uaſis, que proic- cerant Syri cũ turbarent᷑, reuerſiq́; nun- . cij indicauerunt regi. Et egreſis popu- dius “ Bue“— 8 8 4 5— incübebat verbũ a Bup. 4. f Iu loſaphat modius ſimilę ſtatere ino,& duo mod ij hordei ſtatere uno, iuxta uerbũ domini. Porro rex ducemillum, in cuius manu rincubuerat conſtituit ad portã, quem conculcauit turba in introitu portę,& mortuus eſt, iuxta d locutꝰ fuerat uĩr dei,ꝗñ deſcenderat rexx ad eñũ. Factũ q; eſt ſecundum ſermenem uiri dei, quẽ di- xerat regi, qñ ait, Duo modij hordei ſta tere uno erunt,& modius ſimilę ſtatere uno, hoc eodẽ tempore cras in porta Sa- marię, qii reſpõderat dux ille uiro dei, & dixerat, Etiã ſi dñs fecerit cataractas in cœlo, mmquid poterit fieri quod lo- queris: Et dixit ei: Videbis oculis tuis, & inde non comedes. Euenit ergo ei ſi⸗ cut prędictũ erat,& cõculcauit eum po- Pulus in porta,& mortuus eſt. ¶ Famẽè prædicit Eliſcuw. mortèque rog is Hria, Cc. Caß. VIII. PLileus aũt locutus eſt ad mulierẽcu- ius uiuere fecerat filiũ, dicens: Surge, uade, tu& domus tua,& peregrinare u, oçauit bicunq; reꝑeris. † uocabit em̃ dis famẽ et uenietſuꝑ terrã ſeptẽ annis.Quę furre xit,& fecit iuxta uerbũ hoĩs dei,& ua- dẽs cum domo ſua ꝑegrinata eſt in terra Philiſtijm diebus multis. Cũ q́; finiti eſ- ſent anni ſeptẽ, reuerſa eſt mulier de ter- ra Philiſtijm,& egreſſa eſt, ut interpella ret regẽ pro domo ſua, et pro agris ſuis. Rex aſt loquebat᷑ cum Giezi puero uiri dei, dicens: Narra mihi omnia magnalia quę fecit Bliſęus. Cũq; ille narraret regi quomodo mortuum ſuſcitaſſet, apparuit mulier cuius uiuĩficauerat flliũ, clamans ad regẽ pro domo ſua,& pro agris ſuis. Dixitq; Giezi:dñe mi rex, hęc eſt mu- lier,& hic eſt fllius eius quem ſiſſcitauit Bliſeus. Et interrogauit rex mulierẽ, quę narrauit ei(uera effe.) Deditq; ei rex eu nuchã unum, dicens: Reſtitue ei ommia que ſua ſunt,& uniuerſos reditus agrorũ à die qua reliquit terrã, uſq; adpręſens. Venit quoq; Bliſęus Damaſcũ, et Ben- adad rex Syrię egrotabat: nunciauerũt que ei, dicentes: Venit uir dei huc, Et ait rex ad Hazael: Tolle tecũ mnmera, & uade in occarſum uiri dei,& conſule dũm per eum, dicens: Si euadere potero de infirmitate mea hac: luit igit᷑ Hazael in occurſum eius habens ſecum munera. & omnia bona Damaſci, onera quadra- Siuta camelorum. Cumíp ſtetiſſet corã co⸗ Regum IIII. IL.loram eo, ait: Filius tuus Ben adad rex Syriæ miſit ad te, dicens: Si ſanari potero de in Hrmitate mea hac: Dixitq; ei Eliſgus: Vade, dic ei, Sanaberis. Porro oſiendit mihi dñs, quia morte morief. Stetito cũ eo,& conturbatus eſt uſq; ad ſuffiſſions uultus, fleuitq́; uir dei. Cui Hazahelait: Quare dñs meus flet:At ille dixit: Quia ſcio quę facturus ſis filijs Iſraẽl mala. Oi.D uĩtates eorum munitas igne ſuccendes, & ĩuuenes eorum interficies gladio,& paruulos eorum elides,& pręgnantes qi uides. Dixitq; Hazael. Quid enim ſum ſeruus tuus canis, ut faciam rem iſtam ma gnam: Et ait Eliſcus. Oſtendit milni d5s te regem Syrię fore. Qui cum receſtiſ ſet ab Eliſęo, uenit ad dñm ſuum, quiaſt ei: Quid diꝛxit tibi Eliſcus: At ille reſpo dit: Dixit mihi, Recipies ſanitatẽ. Cãq; ueniſſet dies altera, tulit ſtragulum etin- fudit aquã,& expandit ſuper faciẽ eius: quo mortuo regnauit Hazahel pro eo. Amno quinto lorã fllij Achab tegis Iſ:Put raẽl, regnauit Iorã filius Ioſaphat rex&&* Iuda. Triginta duorũ annorum erat cũ ptan regnare cœpiſſet,& octo annis regnauit gi' liu in Ieruſalem. Ambulauite; in uijs regi l Iſraẽl, ſicut ambulauerat domus Achab: fi ia enim Achab erat uxor eius,& fecit quod malum eſt in cõſpectu dñi. Noluit autem dñs diſperdere ludã propter Da⸗ uid ſernum ſuum, ſiſicut promiſerat ei, ut:Nent daret illi lucernam,& fflijs eius cunctis diebus.In diebus ens receſsit Edom, ne eſſet ſub Iuda,ct conſtituit ſibi reg. Ve nitq; Ioram Seira,& Tomnis exercitus] omns cũ eo,& ſurrexit nocte, percuſsitq; lqu⸗ cuuns męos qui eũ circumdederant,& princi- pes curruã. populus aũt fugit in taberna cula ſua. Receſsit ergo Edõ ne eſſetſub F Iuda, uſq; ad diem hãc. Tunc receßit& Lobna in tempore illo. Reliqua aũt ſer- monum lori,& uniuerſa quę ſecit, nõne hec ſcripta ſumt in ibro uerhorum die/ rum regũ luda: Et dormiuit lorã cum pa tribus ſuis, ſepultusq; eſt cum eis in Ci nitate(Dauid)& regnauit Ochozias aPaus filius eius pro eo. Anno duodecimo lo/ ram fHlij Achab regis Iſratl regnauit O/ nmnut& undel 1Cunip vererßiln ſun loaphaßN ſcnbb eun demai irrozucesin gter renöq enieulanode paeissedicer ſce noen ipet lſa.g lgis nöibiübe doleccs puerprzphet ud Ktngteſloſettil cpesexeteinsſddehe nttiadte optirceps. guemex onmnibus n0 Alteoprncepf Et iweit cnbiculã,ail qputeius,& att, H. ſnä Vmite regem ladi,& percutiesd ucedllarngun umprophetari& ſa KäatGiiſdemamm e nnidoma Achib,& wo)Aelabmingem enoulinäm! un Achab,cutd alſjdater, Seemt is lendelqhagg mol na erl b peniig einn K. dls)edad 1ds chozias filius Ioram regis ludę. Vigin- G ti duorũ annorũ erat Ochozias cum re⸗ gnare cœpiſſet,& uno anno regnauit in leruſalem. nomen matris eius Athaliaff lia Amni regis Iüaèt. Et umbuiawi un maRed. n. timuſteadteCu mmma giclceun enalumeäſegt Dies Rec erhe laecän . m. m hd bem Ia e n 'gumn V. ee ker n, K aini enh e e anmn kacüig hr at a e Taat eik do n ufaui ſtatert rin n na e A b 2 vodlo- ſerd zhe 1 um po⸗ ſ liot Gi A eta äa. ti Mkalän g engis di. idiblin neni erjain rã cu⸗„ 2 teraglitean. Iane a chuis nren, Pmaüte sfans hritjlä eſanee ladt ülniftuin Ku⸗ 3* mämim tena us Mlehm 1 1„ 1 an⸗ IAntehiht nt er Iſra un alurä an dexuna ſe ter⸗ fi rpella quo t Sſuis. aute wuiri uiat mala due nregi dieh pannt eſſet umans ni sſuig. cücd ſmu⸗ m-O itauit pes⸗ Acuc cul tex eu lud mmin Loh gretũ mol l fincöhtn e iherdexellurn 1 mum ſtengwr it iem eihja Te lWeirn X tconlivich t xiwiuxrr K rirematiern. dar aitsrütiht . üittazoän .† len tie lrd u wnoreils lä 2 T durnrigi ae,. ſſens. hech Serinlinane sa lij Nabat Ben⸗ nm 1 Btdemiuli werät mbt 2ulmihch⸗ ruJoram uijs domus Achab,& eſt corã dño, enim domus Achab Règum cum lorã fllio Achab, ad prę na Hazael regem Sycię in Ramoth Ga ad,& unlnerauerdt Syri loram. qui re uerſus eſt ut curare Chau nerauerunt Jeum 8 2r miaa m ſiantem cõtra Hazael regem Syrig Por ge naa ro Ochozias filius loram rex luda, de⸗ tur, ſcendit inuiſere Io Iezrahel, quia ęgr t in lezrael: qu aruul vyrimFRamoth) prę- ramflium Achab, in otabhat ibi. ( lehu unt᷑lus in regẽ, occ idit Ioram fuit. Abijt quoque bus eius, bandũ con cecinerunt 1III. fecit quod malũ Iſral Feſtinanerun ſicut domus Achab, gener tollens pallium ſuom poluerunt ſub pedi in ſimiliiudmem tribunalis.& tuba, atq; dvxerumt, Regna- Iſ.lehu 138 t iraq;,& unuſquiſq; bit lehu. Coniurauit ergo lehu fifius Sup. 1, 1oſaphat fiij Namſi cõtra loram- Por- ro Iotam obfederat Ramoth Galaad, ipſe& omnis Iſtaẽl contra Hazael re cuſſerant eum Syri Hazael regem Sy m Syriæ,& reuerſus ſuerat ut curare- in lezrael, propter uulnera Cula per „præliantem contra ig. Dixit; lehn, 81 placet uobis. nemo egrediatur profugus & lezabelam v Cap. I X. ctes uocauit unũ de rael. Et aſcendit,& preſectus eſt in lez. Liſeu: aũt proph nlijs prophetarũ. lumbos tuos,& tolle le in manu tua,& uad ad. Qumq; ueneris illuc. uidebis lehu lium loſaphaifllij Namſi,& ingreſſus ſaſcitabis eum de medio fratrum ſuorũ, & introduces in interius cubiculum. Je- fundens ſuper ca dens, nensq; lenticulam o put eius, et dice:: Hęc dicit dñs: Vnxi te regem ſuper Iſraẽl. Aperiesq; oſtium& fugies,& nõ ibiſubſſtes. Abijt erxgo a⸗ doleſcẽs puer prophetę in Ramoth. naad,& ingteſſus eſt illuc. cipes exercitus ſedebant, mihi ad te õ princeps. Dixitq; & ait illi: t Accinge rael, I nticulã olei hanc chozias rex lud Gala- tandum ſoram. Igitur ſpeculator qui ſta ſt bat ſuper turrim le Iehu uenientis,& bum. Dixitq; loram: Tolle currum,& mitte in occurſum eorum,& dicat ua- Rectene funt omnia: Abijt ergo qui aſcẽderat currum, in occurſum cius. it rex, Pacata ne ſunt lehu. Quid tibi& pa- Ga/ ci:tranſi& ſequere me Nunciauit quo- rin que ſpeculator, dicens: Venit nuncius & non reuertitur. Miſit ettam Iehu, Ad currum equorum ſecundum, ueniic; ad e in Ramoth⸗ lei Ecce aũt p & ait: Verbũ ad eos, & ait, Hæc dix omma: Dixitq de ciuitate, ne uadat& nunciet in 1e2- oram enim ægrotabat ſbi,& O- a Jeſcenderat ad uſſi⸗ Zrahel, uidit globum ait: Video ego glo- quem ex omnibus nobis: At ile dixit, eos, et ait: Hec dixit rex, Nunquid pax Adte òprinceps. Et ſurrexit,& ingreſ- ſus eſt cubiculã, at ille fudit oleum ſuper caput eius,& ait, Hæc dicit dũs Deus tor, Iſra?l, Vnxi te regem ſuper populũ düi uertitur, Iſracl,& percuties domum Achab dñi tut,& ulciſcar ſanguinem ſeruorũ meo- rum prophetarũ,& ſan le. ꝛuf ctorũ dñiſſde manu agro Iezrahel, nec erit qui ſepelia c. It uid M nguitegreſſas Aperuiiq; oſtium menn, fidh. Awätt — nlde un R buäöllän dreio chch E onmgsn drael tdl uen 1äen Clt aner⸗, 8 M aeme lend en mani ci ha S lhd ſo 10 Kon greſſus] eſt ad le- runt ei Rectt an. mnia quid uenit inſanus iſte ad te: Qui ait eis, Noſtis ho pu m nem,& quid locutus.. At ille reſpon ſtatim C derũt, Falſum eſt, ſed magis narra nobis. Qui ait eis, Hęc et hec locutus eſt mihi, & ait, Hæc dicit dãs, vnzi te regè ſuper & fugit. lehu a 268⁸ guinẽ omntũ ſan. Iezabel. Perdãq; o- mnẽ domũ Achab,& mterficiam de(do li mo) Achab mingentẽ ad pariett᷑, ſum,& nouiſeimũ in Ifracl. Et dabo mum Achab, iſicut domũ leroboam fi- „& ſicut domum Baaſa filij ahia. Ieæabel quoq; comedent canes in team. multa uig et clau do Naboth lezraeclitę. ram Iehu. dixit: Pax eſt Iehu:? At ilie te adhuc fornicationes & uenificia cius ent. Conuertit autem lorã ma- st †in num ſuam,& fugiens ait ad Ochoziam, ozia. Porro lehutetendit ar cum manu,& percuſsit loram inter ſca- tta per cor eius. t in curru ſuo· Dixit; Tolle, protjce dni ſui. qui dixe⸗ Inſidię Och Iſtael. ſpondit, Quæ pax: lIezabel matris tuæ, las,& egreſſa eſt ſagi q; corrui Iehu ad Badacer ducem, eum in agro Naboth leæzrahelitæ. me⸗ mim enim, quando ego& 4 eſt: Et ait jehu: Quid tibi& paci tran- ſi,& ſequere me. Nunciauit an: ſecula- dicens: Venit uq;ad eos,& non re- eſt autem inceſſus quaſi inceſſus Iehu flij Namſi, preceps enim graditur. Et ait Iorã, lungite] currum. runtq; Icurrũ eius,& egreſſus eſt Ioram rex Itra?lI,& Ochozias rex Iuda. fingu in curribus ſuis. Egreſʒiq; ſunt in oc- curſum lehu,& inueneruni eum in agro Cumq; uidiſſet lo- . E Iumxi ſedentes 4 in + Iunxe- lunge d 1 4 8 ͤͤͤͤ“ 1 4 ͤͤͤͤͤͤ-— 1 4 * 1. Re. 16. c Iu. Ioram F in curru ſequebamur Achab patrem hu- ius, quod dñs onus hoc leuauerit ſuper 3. Re,. f eũ, dicss, Si nõ pro ſanguine Nabotli, &s pro ſanguine filiorũ eius, quẽ uidi he ri, ait dñs, re ddam tibi in agro iſto, dicit dñs. Nunc ergo tolle,& proijce eum in agrum iuxta uerbum dñi. Ochozias au tem rex Iuda uidens hoc, fugit per uiam domus horti, perſecutusq́; eſt eum Iehu & ait: Etiã hũc percutite in curru ſuo. Gur(& percuſſerũt eñ) in aſcenſuxGaber,) qui eſt iuxta Ieblaã, qui fugit in Maged do,& mortuus eſt ibi. Et impoſuerunt eum ſerui eius ſuper currũ ſuum,& tule runt in leruſalem, ſepelieruniq́; eum in ſepulchro cum patribus ſuis in Ciuitate Dauid. Anno undecimo Ioram fllij R- chab)regis Iſraẽl, regnauit Ochozias ſu per Iudam, uenitq́; lehn in Iezratl. Por ro Iezabel introitu eius audito, depin- xit oculos ſuos ſtibio,& ornauit caput ſuum,& reſpeit per feneſtram ingredi- entem lehu per portam, et ait: Nunquid pax poteſt eſſe Zambri, Iiqui interfecit dũm ſuum: Leuauitq lehu faciem ſuam ad feneſtram, q& ait: Que eſt iſta: Et in- clinauerunt ſe ad eum duo ueltres eunu chi(& direxerũt, Hęc eſt illa Iezabel.) At ille dixit eis, Præcipitate eam deor- ſum. Et precipitauerunt eam, aſperſusq; eſt languine paries,& equorum ungu- le conculcauerunt eam. Cũq; introgrel- ſus eſſet ut comederet, biberetq́;, ait: Ite & uidete maledictam illam,& ſepelite eam:quia filia regis eſt. Cumqʒ iſſent ut ſepelixent eã. non inuenerunt niſi calua/ riam.& pedes,& ſummas manus. Re- uerſiq; nunciauerunt ei. Et ait tehu: Ser 3. Reg. 21. f mo dominii eſt, quem locutus eſt per ſeruum ſuum Eliam Thesbiten, dicens: In agro Iezraẽl comedent canes carnes Iezabet,& erunt carnes Iezabel ſicut ſtereus ſuper faciem terrę in agro Iezra hel. ita ut pretereuntes dicant, Hęccine eſt illa tezabel- Delet febes domum Acahab,& ſa cerdoler Baal. Cap. X. A ERantautem Achab ſeptuaginta fiiij vin Samaria:ſcrĩplit ergo lehu literas, &œ milit in Saenariam ad optimates ciui titis,& ad maiores natu& ad nutricios Achab, dicens: Sratimut acceperitis lite ras has; qui hahetis filios dni ueſtri,& Lurrus& equos,& ciuitates firmas,& auma, Regum IIII. - I Blelu arma, eligite meliorẽ,& eum qui uobig placuerit de filijs dñi ueſtri,& eñ poni⸗ te ſuper ſoliũ patris ſui,& pugnate pro domo dñi ueſtri. Timuerũt illi uehemen ter,& dix erunt: Ecce duo reges nõ po/ tuerũt ſtare corã eo, et quomodo nosua lebimus reſiſtere: Miſerunt ergo prepo⸗ ſiti domus,& pręfedi ciuitatis& maio- tes natu,& nutritij ad Iehu, dicétes: ger ui tui ſumus, quęcunq; iuſſeris factemus, nec conſtituemus nobis regẽ: quęcunq; tibi placent fac. Reſcripſit aãt eiʒ literas ſecundo, dicens: Si mei eſtis,& obeditis mihi, tollite capita filiorũ dñi neſtri,& uenite ad me hac eadẽ hora cras, in lez, rael. Porro fllij regis, ſeptuaginta uiri,, pud optimates ciuitatis nutriebant. Cũ que ueniſſent literę ad eos, tulerũt fllios regis,& occiderunt ſeptuaginta uiros, & poſuerunt capita eorum in cophinis, & miſerunt ad eum in lezrahel: Venit aũt nuncius(ad eum,)& indicauit ei, Si cens:Attulerunt capita filiorũ regis. Qui reſpondit: Ponite ea ad duos aceruos iu xta introitum porte uſq; mane. Cumq; diluxiſſet, egreſſus eſt,& ſtans dixit ad omnem populũ: Iuſti eſtis:ſi ego cõiura ui contra dñm meũ,& interfeci eũ, quis percuſsit omnes hos: Videte ergo nunc quoniã nõ cecidit de ſermonibus dñi in terrã, quos locutus eſt dñs ſuper domũ„Ne Achab,& dñs fecit quod locutus eſt in ni manu ſerui ſut Elię. Percusit igit lehu( omnes qut reliqui erãt de domo Achab in Iezrahel, et uniuerſos optimates eius, & notos& ſacerdotes, donec nõ rema nerent ex eo rel: quig. Et ſurrexit& ue nit in Samariã. Cũq; ueniſſet ad Came- rã paſtorũ, in uia muenit fratres Ocho/ zię regis Iuda, dixitq́; ad eos: Quinam eſtis uos: Qui rñderunt, fratres Ocho⸗ Zię(regis)ſimus,& deſcẽdimus ad ſalu- tandos filios regis,& flios reginę. Qui ait: Cõprehendite eos uiuos. Quos cum cõprenendiſſent uiuos, iugulauerunt eos in ciſterna iuxta Cameram, quadragin- ta duos uiros,& non reliquit ex eis quẽ quam. Cumq́; abi ſſet inde, inuenit lo- nadab ffiium R echab in occurſum ſibi. & bñdixit ei. Et ait Ielun)ad eum: Nun quid eſt cor tuũ rectum(cũ corde meo,) ſicut cor meum cum corde tuo:Et ait lo nadab: Eſt. St eſt, inquit, da(niu n. — 1 5 8 Uamt num tuã. Qui dedit et manum A b Crgrzuierobe creadmezuüllus ſtaui drueritnon viuet, dl weililemtpen Atärit Smaͤfteu 4. Nocuitp, mit ridsſſcael, Kuenbt zenon tuitreltächsne öventet.Btingreß Prberaeddofju ll umm Disiighi gerleltesProeten deruis Bul Etpüotul nech lehu Grlon templä Banlait tulto rite,&uidete naquls ſenii Dñi, ſed nſin grebiluntigitunutſ aolocauſta lebraüt, todoginta uiſo, cuchfagetitdehon oadduxero inmau Pntptoammailſus. onpſetä eſſe holc dumtlinbus Geducj Iide petantite tosn keuntgy eosn dreg nittes& ducesette lianl,& pragule Ral& conbäſen an Deitnrxetunt ſrenntpro exati Deleuit taqy lehul uwenapeccassle ſdipeccarefectſſr Kaeligituntidsan tal ein Dan Dis Akkiſe gii mrdatindelſön minchräeneoſ Kerd gijtmi diedſeäehunlape leäunoncgſde — —η½ — IuOchoziass Regum IIII. IfIehu 139 8 ſte zlle leuauit eum ad ſe in currũ, dixiq́; ad ge dñi dei Iſraèlin toto corde ſuo:nõ em 1 mnd eum:veni mecũ,& uide zelum meũ pro receſsit à peccatis leroboam, qun pecca- eemj e ank, Tud Mo ꝑt impoſitũ in curru ſuo duxit in Sa re fecerat Iſrael In diebus illis cœpit do 0 in ua eitNa maria,& percuſsit oẽs qui reliquifuerãt minus tędere ſuper ſſragl:percuſsit; eos Sian au ſe ddehan de Achab in Samaria: uſq; ad unũ, iuxta Haaael in uniuerſis finibus Iſraẽl, à Ior- Pex uiam ſti 1 neäd uerbum dñi quod locutus eſt per Bliam. dane contra orientalẽ plagã, omnem ter- dn lchu ta 1 Reſ e Congregauit ergo lehu oèm populum, ram Galaad& Gad& Ruben& Ma- nrſdo. ui* Knan& diæit ad eos: Achab coluit Baal parũ, naſſe, ab Aroẽr quę eſtſuper Torrentem Cader) ne ueng ego aũt colam eum amplius.· Nunc igitur Arnon,& Galaad& Bafan. Relicquaau Aaged übi 34 wunie omnes prophetas Baal& uniuerſos ſer⸗ tem uerborũ leh u,& uniuerſa quę fecit,. Ahenm ſech ee nin uos eius,& cunctos ſacerdotes jpſius no-& for itudo eius, non ne hęc ſcripta ſunt Enle mit vunh cate ad me: nulltis ſit qui nõ uenmat, ſacri- in libro uerborum dierum regum Iſracl? Leumin uen unnd i flotũ em̃ grande eſt mihi Baal:quicunq; Et dormiuit lehu cum patrihus ſuis lepe Auiene nel tiacaüman defuerit, non uiuet. Porro lehu faciebat lieruntq; eumin Samaria,& regnauit lo enig oc inſidioſe, ut diſperderet cultores Ba⸗ achaz Hiius eius pro eo· Dies autem quos Rif A. pad. e eäulhn dic Teultore Dies auten e b 14 r waunnn JI. Et dizcit: Sanctficate diẽ ſolennẽ Ba- regnauit lehuſuper Iſtael, uiginti& o- du nrim un P al. Vocauitq;,& miſit in uniuerſos ter⸗ cto anniſunt, in Samaria. „ 5e 4 D0— 2. Aber 4=* enathn. inos lſracl,& uenerũt cuncti ſerui Ba- CInten reta impia Athalia, oas rex cou- 1 i 82 al: non fuit reſiduus ne unus quidem qui ſtituitur. Cap. X dpat t aarſemil nöueniret. Bt ingreſsiſunt templũ Baal, Thalia uero mater Ochozię, uidẽs R 1 n mortuũ filium ſuum. ſurrexit,& in- Tredi, aüt en/ti& repleta eſt domus Baalà ſummo uſc; V i aa ſummã. Dixitq; his qui rpręerant fu- terfecit omne ſemen regiũ. Tollens autẽ er ueſtes, Proferte ueſtimenta uniuerſis Ioſaba filia regis loram. ſoror Ochezię: am Xtaſ 5e= i a ſeruis Baal. Et protulerunt eis neſtes.In⸗ I0as filiũ Ochozię, furata eſt eum de me Etin- äld vdag z2 greſſusq; Iehu& lonadab filius Rechab dio filiorũ regis qui interfici ebantum G& geunu ond ezi⸗ wüthn templu Baal, ait cultoribus Baal: Perqui nutricem eius, de triclinio:& abſcondit adel.) uich Kmi Lun rite,& uidete ne quis forte uobiſcum, de eũ afacie Athalig, ut non interficeretur. adeor, perd a a aka hun feruis Dñi, ſed ut ſint ſerui Baal ſoli. In⸗ Eratq; cũ ea ſex annis clam in domo do rinqh qud Sann 4 dinn greſsi ſunt igitur ut facerent uictimas& mini. Porro Athalia regnauitſuper terrã mnge ten eeneh holocauſta. Iehu aũt pręparauerat ſibi ſo ſeptem annis. i Anno aũt ſeptimo miſit 2. Par. 13.2 8 amüg ris octoginta uiros,& dixerat eis: Qui- I0iada*& aſſumens centuriones,& mi ſacerdos — doreſ⸗ Ach. 9. 4. 7 3 4 22.. ſedgni cunq́; fugerit de hominibus his, quos e- lites introduxit ad ſe in templũ dñi, pepi unu 269 29p 2 Lh go adduxero in manus ueſtr as, aĩa eius e- gitq; cũ eis fœdus,& adiurans eos in do *— 1 ü ern die F rit pro antmaillius. Factum eſt aũt, cum mo dñi, oſtendit eis filiũ regis,& prece- kat ms unieiseyr completũ eſſet holocauſtũ, pręcepit Ie- pit illis, dicens: Iſte eſt ſermo quẽ facere Aa, h ercuitnen humülitibus& ducibus ſuis: Ingredimi- debetis. Tertia pars ueſtrũ introeat ſab/ Re⸗ nerg doi Ei ni,& percutite eos, nullus euadat. Percuſ batho,& obſeruet excubias domus re- zeLer nitit nr Lipun ſeruntq; eos in ore gladij,& proiecerũt gis. Tertia aũt pars ſit ad portampSeir,] 3 KRper tinh uamni milites& duces. Etierunt in ciuitatẽ tem& tertia pars ſit ad porꝛã quę eſi poſt ha icens: ziet. audhihälm, pli Baal,& protulerunt ſtatuã de phano bitaculũ ſcutariorum,& cuſtodietis ex⸗ ames eſtis e ammtennbin Baal,& combuſſerunt,& comminuerũt cubias domus Meſſa. Duæę uero partes è ſcn e is illn eam. Deſtrux erunt quoq; ędem Baal, et uobis, omnes egredientes Sabbatho, cu- lerm tand Tf gisAlfn fecerunt pro ea latrinas, uſq; in diẽ hanc. ſtodiant excubias domus qñi circa regẽ. ccine iiet ikeän Deleuit itaq; Iehu Baal de Iſrael. Verun Et uallabitis eum, habentes arma in ma- cöph Srntirdigee tamen à peccatis Ieroboam filij Nabat, nibus ueſtris. Si quis autem ingreſſus fue qui peccare fecit Iſracl, non receſsit, nec rit leptum templi, interficiatur, eriti q dereliquit uitulos aureos qui erant in Be cum rege introeunte& egrediente Et le thel& in Dan. Dixit autẽ dñs ad lIehu: cerunt centuriones iuxta omia dquę prę Quia ſtudioſe egiſti quod rectum erat, et ceperat eis Ioiadaſacerdos, ò aſſumen⸗ placebat in oculis meis.& omnia quę e- tes ſinguii uiros ſuos. qui ingredie bantur rant in corde meo ſeciſti contra domum adrſabhathum, Jcum his qui egrediebhã⸗ ſabbaihe hte la un tamchräl Jeuab uſai tui uſq; ad quartam genera tur eſabbatho, uenerunt ad Ioiadam ſa/ a u a Sel uu ionẽ ſedebunt ſuper thronũ Iſtael. Por. cer lotem. Qui dedit eis naſtas,& arma 12 m. Klldun ro lehu non cuſtodiuit ut ambularet in le regis Dauid, quę erant in domo dñii. Et — ul ge 6 5 ſteterunt mm, 2½⁴ ncd enna(ug ndt*nr Knmnräü agij qu us. iſletna teras, madz an eciab ite cui Kh Kebtarläni icies id Kretdmn de. Tuf. 18½4 C “ = 8— — — — ———— Iu. Ioas Regum ſteterunt ſinguli habentes arma in mam ſua, à parte templi dextera, uſq; ad partẽ ſiniſtrã alt aris,& ędis, circa regem. Pro- duxit q; fllium regis,& poſuit ſuper eum diadema& teſtimon ũ: feceruniq; eum regem,& unxerunt,& plaudentes manu C dixerunt: Viuat rex. Audiuit aũt Atha- lia uocem populi currentis, et ingreſſa ad turbas in templum dñi, uidit regem ſtan- tem ſuper tribunal iuxta morem,& can- tubas tores& Pturbas) prope eũ, omnemq; po pulum terrę letantem, et canentem tubis: & ſcidit ueſtimenta ſua, clamauit;. Con iuratio, coniuratio. Præcepit aũt Iotada ſacerdos x centurionibus qui erant ſuper exerci⸗ tum.& ait eis:E ducite eã extra ſepta tẽ- pli,& quicunq; eam ſecutus fuerit, feria- tur gladio. Dixerat em̃ ſacerdos, Nõ oc cidatur in templo dñi. Impoſueruntq; ei manus,& impegerunt eã per uiã introi- regis tus equorum, iuxta palatium,& interfe cta eſt ibi. Pepigit ergo loiada fœdus in ũm terꝶ deũ]& regem,& inter populum, ut eſſet populus dñi,& inter regem& po- pulũ. Ingreſſusq; eſt omnis populus terrę templũ Baal,& deſtruxerũt aras eius.& imagines contriuerũt ualide: Mathã q́ᷓq; ſacerdotẽ Baal occiderunt corã altari. Et poſuit ſacerdos cuſtodias in domo dñi, tu Iitq; centuriones,& Cerethi& Pheleti legiones,& omnẽ populum terrę, dedu- xeruntq; regem de domo dñi Et uenerũt per uiam porteę ſcutariorum in palatium, & ſedit ſuper thronum regum. Letatusc; eſt omnis populus terrę,& cinitas con- quieuit. Athalia autem occiſa eſt gladio in domo regis, ſeptemq́; annorum erat Ioas, cum regnare cœpiſſet. Collpitur pecua in templi ſtru- Hurd.(ap. XII. A₰ A Nno ſeptimo Iehu regnauit Ioas: quadraginta annis regnauit in Ieru- ſalem:nomen matris eius Sehia, de Berſa bee. Fecitq; Ioas rectum corã dño cun ctis diebus quibus docuit eum loiada ſa- cerdos, ueruntamen excelſa non abſtulit. Adhuc em̃ populus immolabat,& ado- lebatin excelfis incenſum Dixiiq; Ioas ad ſacerdotes, Oe᷑m peciniã anctorã, ꝗ illata fuerit in templũ dñ à prętereunti- bus, quę offertur pro precio animæ,& auã ſponte& arbitrio cordis ſui inferũt in templũ diñi, accipiant illã ſacerdotes in geta ordinẽ ſuum& inſtaurent ſarta tecta donms, D 111II. IIAchzb domus, ſi quid neceſſariũ uiderint inſtac ratione. Igitur uſq; ad uiceſimũteniiã an⸗ nũ regis ſoas, non inſtaurauerũt acerdo- tes ſartatecta templi. Vocauitq; rex loas B Iotadã pontificem& ſacerdotes, dicens eis: Quare artatecta non inſtauratis tem pli: Nolite ergo ampiius accipere pecu- niã iuxta ordinem ueſtrum, ſed ad inſtau rationem templi reddi:e eam. Prohibiti que ſunt ſacerdotes ultra accipere pecu- niam à populo,& inſtaurare ſartateca F domus.] Et tulit Ioiada pontiiex ga- z0phylaciũ uninn, aperuitiꝶ foramè de- ſuper.& poſuit illud urxta altare ad dex tram ingredientiã domum dñummntehant que in eo ſacerdotes qui cuſtodiebant o ſtia, omnem pecuniã quę deferebatur ad templum dñ. Cumq; uiderent nimiã pe cuniã eſſe in g azophylacio, aſcendebat ſcriba regis& pontifex, effundebaniq;, & numerabant pecun à, quę inuemeba- tur in domo dñi,& dabãt ea iuxta nume rum atq; menurã in manu eorũ qui pręe/ rant cęmentarijs domus dñi. Qui impen/ debant eam in fabris lignorum,& in cę mentarijs his qui operabantur in domo dñi,& ſartatecta faciebant:& in ijs qui cedebant ſaxa,& ut emerent ligna& la pides qui eaccidebãtur, ita ut impleretur inſtauratio domus Dni in uniuerlis quę indigebant expenſa ad muniendam do- mum. Veruntamen non fiebant ex eadẽ pecunia hydrię templi dñi,& fuſcinulę & thuribula& tubę,& omne uas aureũ & argenteũ, de pecunia queę inferebatur in templum dñi. Iis em̃ qui faciebant o- pus dabatur ut inſtauraretur x templum cxea dñi:& non flebat ratio ijs hominib. qui accipiebant pecuniã ut diſtribuerent e artificibus, ſed in fide tractabant eam. Pe cuniam uero pro delicto,& pecuniã pro peccatis non inferebant in templum dñi: quia ſacerdotum erat. Tunc aſcendit Ha zaèl rex Syrię, et pugnabat cõta Geth, cepitq; eam:& drexit faciem ſuã ut a/ ſcenderet in leruſalem. Quamobrẽ tulſ Ioas rex Iuda omnia ſanct ficata, quę † conſecrauerat Ioſaphat,& Ioram,& O conſ chozias patres eius reges Iuda,& quę ie uernn pſe obtulerat:& uniuerſum argentum) aunmn quod inueniri potuit in theſaurts tempi qñi,& in palatio regis: miſitq; Hazaeli regi Syrię,& receſsit ab leruſalem. Re- liqua aũt ſermonum loas, et aniuers quę d cll⸗ ten J ieregislud egn launt ern patrb olngnautg Amuin Chastexſre uemt morturum. 69 Nnouiceimo tervo lisedu ſaperlſiadlin vepiemaumis Etfecl ecnusc cpecezlet rr qujpeccuefeditlt gault ab dis tu Pel lai&e tadidtt edom 9 dniie,& in manul zui emnäis diebis. aelaſaciem dil,8 ricte mouttamlim toste Ofrie,& deii nil, libetatus eſta nenditmenntcfllj cii luilcut henider nuntanen non reciſen mo leroboã qui yece lipes anbulauemnt. J emmanſtin amg. d loꝛchaz de pcpalc negaites& decicur reütäinterkecerttem iegent qaſpite Rliqm aütlennpna uqurfecit eſon eſcriptaſam inlib ngĩ ferpenne tidesſtis,& ſepelie womuiiqg lous fime tollimoſeptimo loan Rilooftiis loacha rnzſedecim aniig, in conpech diieme ubaspeccati lerol ene kect adh( KKeliqua aütſenme doriecit, d lottit Wauerit contra N Ammnne hec ſcripta mätt legum lirz 8 nutndus ſaisn haläeig. Ponr gum. An nam 1 dd Nalpand 4 n 1 e 10 uhte. 1 u de nmnn lo en Fatſu 8 as lmt ut Ath, Lnan Regum IIII. Ilehu 140 ecit, non ne hec ſcripia funt in libro uer in Samaria cum regibus Iſrael. Eliſæus 3n jald borũ dierũ regũ Iuda: Surrexerunt autẽ aüt ęgrotabat infirm itate, qua& mortu⸗ aa Ferui eius,& coniurauerunt inter ſexpere us eſt, deſcenditq; ad eũ Ioas rex Iſrael cuſſeruntq́; loas in domo Mello in de-& flebat corã eo, dicebatq, Pater mi, ſcenſu Sella. Ioſachar nancq; ſtlius Sema, pater mi, currus Ifrael& auriga eius. Et di r kän ath,& lozabad fllius Somer ſerui eius, ait illi Eliſcus, Affer arcum& ſagittas. Preſf Aad ni 2 Tdan em tan⸗ n e n „Kcmn, l. ni ſenp po n düax. tm ubi. 3 4 boKe aq,Con z ℳ titſan to h g. us lmman IMada ſip Maaa exerci⸗ 4 tran 1 g 1 ſpets, qn B— ülnas ne feri⸗ 62 1 täanged Nöoc tem d 4 maq ei cun unuk inrdi⸗ ſcri nitad imanf 5— mwiat 4— penn 19, rdus in r ncji Nähd hen e„ id an am,ut vum a pninmus &„ 4 Mhde. P0, ran er emsä 1 4 1 Stent dedd uee ürälgnd in.T men er aiſh mn= iriepraäwn. 1 d Gi an hnraim r. Ir cedd„, 3 2 4 5 1 3 auwemg Thn pus 1 Krehim nen eiett inta aaun Uüne 24* ded percuſſerunt eum,& mortuus eſt:& ſepe Cumq; attuliſſet ad eũ arcũ& ſagittas, un a lierunt eum cũ patrib. ſuis in ciuitate Da dixit ad regem Iſrael, Pone manũ tuam .q n n laa uid, regnauitq; Amaſias fllius pro eo- ſuper arcũ · Et cum poſuiſſet ille manum (Loas rex Iſrael uenit æd Eliſæum ſuam. ſuperpoſuit Eliſeus mamis ſuas ma- moriturum. C(ap. XIII. nibus regis,& ait: Aperi feneſtrã orien- AN no uiceſmo tertio loas fllij Ocho talem. Cumq; aperuiſſet, diæit Eliſcus: A zię regis Iudę, regnauit Ioachaz Ri- lace ſagittam. Et ſecit. Et ait Eliſęus:ga lius Ienu fuper Iſraẽl in Samaria decem gitta ſalutis dñi,& ſagitta ſulutis contra S&ᷓ ſeptem annis.Et fecit malũ corã dño. Syriam:percutiesq; Syriã in Aphec. ãο ecutusq; eſt peccata Ieroboam flij Na⸗ nec conſumas eam. Et ait: Tolle ſogittas. bat, qui peccare fecit Ifratt,& non decli Qui cum tuliſſet, rurſum dixit ei: Percu- nauit ab eis.Iratusq; eſt furor dñi contra te jaculo terram. Et cum percuſiſſet tri⸗ Iſtaẽl.& tradidit eos in manu Hazaélre bus uicibus,& ſtetiſſet, iratus eſt uir deiĩ gis Syrie.,& in manu Benadad filij Ha- contra eum,& ait: 8i percuſꝛiſſes quin- zael, cunctis diebus. Deprecatus eſt aũt quſes aut ſexies.ſiue ſepties, percuſsiſſes Loachaz faciem qni,& audiuit eũ dñs: Syriam uſq; ad conſummationẽ:nunc au uidit em anguſtiam Iſrael, quia attriuerat tem tribus uicibus percuties eam. Mor- eos rex Syrię,& dedit diis ſaluatorẽ Ii tuus eſt ergo Eliſeus,& ſepelierunt eum. rasli,& liberatus eſt de manu regis Sy- Latrunculi aũt de Moab uenerunt in ter rig:habitaueruntq fllij Iiraẽl in taberna⸗ ram in ipſo anno. Qulidam aũt ſepelien- caiis ſuis ſicut heri& nudiuſtertius. Ve⸗ tes hominẽ, uiderunt ſatrunculos,& pro- runtamen non receſſerunt à peccatis do- ĩecerunt cadauer in ſepulchro Eliſcæi. 1 mus Ieroboã qui peccare fecit Mraẽl.ſed gti in ipls ambulauerunt: ſiquidem& lucus it ſu . edes ſuos-Igit Haza decu⸗ indi näe B permanlit in Samaria. Etnon ſunt dereli el rex Syrie affliæit Iſrael cunctis diebus enerü mam e me min aum, pecd eei umplcht mei&th rlub Am scon,&a aryxcuagt dadio in tes ar lcüguir nerat posch am inkbuanme där rmwßi u, accig en anün dite uu aufiknathn loas: cmid* odelädäe leru⸗ pecci aebenüi. Zeia deat e uert Tmi am zuit erpegubne ha⸗ cpih n ümln hie. ſcenie Eu Hien Cer 1do⸗ loas h almabnitn lan conec dn Sokptec 1 5 i, dort We iuasli mie pfeod u minint ¹& Gol der onthte Suu egis. tlnd cda 1amz dra mnbund cii Ioachaz de populo, niſ quinquagin- Ioachaz:&miſert eſt dñs eorũ, et reuer ta equites,& decẽ currus,& decẽè millia ſus eſt ad eos ꝓpter pactã ſuũ ꝗd habe-/ peditũtinterfecerat em̃ eos rex Syrię,& bat cn Abrahã& Iſaac& Iacob,& no redegerat quaſi puluerem in tritura aree. luit diſperdere eos, neq; ꝓiicere penitꝰ, Reuqua aũt ſermonum Ioachaz,& uni⸗ uſq; in preſens tẽpus. Mortuus eſtautem uerſa quę fecit,& ſortitudo eius, nonne Hazael rex Syrię,& regnauit Benadad hec ſcripta ſunt in libro ſermonum dierũ Rilius eius pro eo. Porro lIoas filius Ioa- regũ Iſraei · Dormiutiq; Ioachaz cũ pa⸗- chaz, tulit urbes de manu Benadad filij tribus ſuis,& ſepelierunt eũ in gamaria: Hazael, quas tulerat de mam loachaz regnauitq; Ioas filius eius pro eo. Anno patris ſui iure prelij. Tribus uicib. percuſ triceſimoſeptimo Ioas regis, Iuda regna ſit eũ Idas,& reddidit ciuitates Iſracl. uit Ioas fllius loachaz ſuper Iſrael in SGa- ¶ loas e* Ifrael ſuperato Amaſia rege mariaſedecim annis,& fecit quod malũ luda. diripit leruſalem.(ap. XIIII. eſt in conſpectu dñi. non declinauit ab o⸗ Nanno ſecundo loas filij Ioachaz re⸗ 1 mnibus peccatis Ieroboã filij Nabat, qui Igis Iſrae regnauit Amaſias fllius Ioas eccare ſecit Iſrael, ſed in ipfis ambula⸗ regis luda. Vigintiquinc; annorum e- 1. Par. 25.8 uit. Reliqua aãt ſermonã Ioas,& uniuer rat cum regnare cœpiſſet, uiginti autem ſa quę fecit,& fortitudo eius, quomodo& nouem annis regnauit in Ieruſalẽ. No pugnauerit contra Amaſiam regem lu, men v matris eius Ioadan de Teruſalem. da, nonne hec ſcripta ſunt inlibro ſermo Ht fecit rectũ corã dño, ueruntamẽ nõᷓ ut mim dierã regum Iſrael: Et dormiuit Io- Dauid pater eins. Iuxta omnia que fecit. as cum patribus ſuis: leroboam aũt ſedit Ioas pater ſuus, fecit. niſi hoc tãtũ quod Lnuper ſoliã eius. Porro loas ſepultus e 0 Ecel. 49. 5 ſt excelſa non abſtulit, adtiuc em̃ populus in adole- ——— ——— Iu Ioas Regum IIII. Tflehu„ Andhs immolabat et adolebat& immolabat incẽtumain ex ſepultusq; eſt in Teruſalem cum patribus 1 mum raiet adolebat ceiis. Oumq; obiinuiſſet regnũ, percuſ- ſuis in ciuitate Dauid ſTulit auem ni, a"ihiRwnäl B ſit ſeruos fus qui interfecerant regẽ pa⸗ uerſus populus Iudę Azariam annos na⸗ rhu Innotrtcen trem ſuum:fitios autem eorum qui occide tum ſedecim,& conſtituerunt eumreg? gwe mam rant non occidit, iuxta quod ſcriptum eſt pro patre ciꝰ Amaſia. Ipſe ędificauit Si Bu nlegs 1 8 ſallin Deut.a4. c ꝛn libro legis Moyli: ſicut pręcepit dñs, lam,. 1& reſtituit eam lude, poſt; dergt a0 mangd mi Ezec.*8. e dicens, INon morientur patres pro filijs, uit rex cum patribusſuis. Annoquinto- B morientur neq; filij xpro patribus, ſed unuſquiſq; ĩ decimo Amalſię fHij Ioas regis ludę, reg- lu * d 8. 8 ₰*. peccato ſuo morietur Ipſe percuſsit B. nauit Ieroboam filius Ioas regis lſraelin Uccats ſe. dom in Valle Salinarũ, decem millia,& Samaria, quadraginta& uno anno,&fe 3 Unfüts e ppre it Pe rami iqh ci Gdf an dellum uld apprehendit Pe ram in pręlio, uocauitq; cit quod maium eſt coram dño. Non te- Lu Kintettc n Iecehel nomen eius Flezechel,] uſq; in pręſentẽ ceſiit ab omnibus peccatis leroboa fllij diẽ. Tuncmiſit Amaſias nuncios ad Io- Nabat, qui peccare fecit Iſrael.Ipſe reſti as filiũ Ioachaz filij Iehu regis Iſrael, die tuit terminos Iſrael ab introitu Bmathn, wpulſte c cens: Veni,& uideamus nos. Remiſitq; uſq́; ad mare ſolitudinis, iuxta ſermonem witül dides C Ioas rex lfrael ad Amaſiam regem luda, dñt dei Iſrael, quem locutus eſt per ſerũ vchalleln rar dicens: Carduus LQihani miſit ad cedrũ, ſuum, Ionam filium Amathi Tprophetã] gaai enngenerar quę eſt in Libano, dicens: Dafiliam tuã qui erat de Gerh quę eſt in Opher. Vi- den tnonum luc ein fllio meo uxorem Tranfieruntq; beſtię dit em̃ dñs afflictionem Iſtael amarã ni- er, gin labes regnau Inde're 6 4 adgre ſaltus, quę ſunt in L ibano,& conculca- mis, et quod cõſumpti eſſent uiq; ad cian anſtegs la 1 dun Sanaria Bt lice hemn ätuerbonmm cceriph untin übe — uerũt carduum. Percutiens inualuiſti ſu, ſos Fcarceris]& extremos,& non eſſtt cuusi n per dom,& ſubleuaiut te cor tuũ: con⸗- qui auxiliaretur Iſrael. Nec locutus eſt( uGac Seiaf tentus eſto gloria,& ſede in domo tua: dñs ut deleret nomen 1ſ ael deſub cœlo, orcusüdalnn quare prouocas malũ, ut cadas tu& Iu- ſed ſaluauit eos in manu leroboã fliij lo⸗ d inatedſn das tecum: Et non acquieuit Amaſias. A- as. Reliqua autem ſermonum lerohoam, Reiam aütverbor ſcenditq; loas reæx Iſrael,& uiderunt ſe,& uniuerſa quę fecit,& fortitudò eus ideils pet quamte ipſe& Amaſias rex 1uda in Bethfames qua pręliatus eſt,& quomodo reſtnuit— D oppido Iudę. Percuſſusq; eſt luda coram Damaſcũ,& Emath ludeę in Iſrael, non lum lan dun Iſcael& fugerunt unuſquiſq; in taberna ne hęc ſcripta ſunt in libro ſermonũ die- uplem„Re dnſhe cula ſua. Amaſiã uero regem luda filium rum regum Ifrael: Dormiuitqq; leroboñ tumodeln der 6 10as filij Ochozię, cepit Ioas rex ſrael cum patrib. ſuns regibus Iſrael,& regna- zeireige mite in Bethlames,& adduxit eum in Ieruſa- uit Zacharias filnus eius pro eo. Jw⸗e adtes. . lem:& interrupit murũ lIeruſalem, à por-( Deſcrtbuntur, geſta reg um Iſrael, Za⸗ Lanhnei ta Ephraim uſq; adportam anguli, qua- chan, Manabem, Dbacetæ, inGadiiperlin dringentis cubitis. Tulitq; omne aurum e.(ap. XV. in Fecliqg quoſe & argentũ,& uniuerſa uaſa quę inuenta A△ Nno uiceſimoſeptimo leroboamre ⸗ ſanmeſilfe ſunt in domo qñi,& in theſaurts regis, et gis Iſrael, regnauit Azarias fl ius 4- manpecnſa Obſides,& reuerſus eſt in Samariam. Re, maſię regis Iuda. Sedecim annorum ert tw. Veniebat p — Iiqua aũt uerborũ loas quę fecit,& forti cum regnare cœpiſſet,& quinquagintu ailteram, dhh tado eius qua pugnauit contra Amaſiam quobus annis regnauit in Ieruſilem, no- enlenrargen regem luda, non ne hęc ſcripta ſunt in li men matris eius Iechelia, de Ieruſalem. dimretregnäe E bro ſermonũ dierim regũ ſ.ael: Dormi⸗ Fecitq́; quod erat placitum coram qo ſawentſipi uitq; Ioas cum pat ibus ſuis,& ſepultus iuxta omnia quę fecit Amaſias patere- wdrauitbe eſt in Samaria cum regibus Iſrael,& re- ius. Veruntamen excelſa nou eſt demoli Augaginta ſido gnauit leroboam flius eius pro eo. Vi, tus Adhuc populus ſacrificabat,& adeſe meſoqgetter 5 41 3.„.„Wora 4 1 lt aũtAmaſias, fi us IDas, rex luda, peſt bat incenſum in excelſis. Percussit aut Pas aamtomerhaſ quã moriuus eſt Ious filius loachaz re⸗ ds regem,& fuit leproſus uſq; in diem lüManahem, S99 quindecim gis Iſraeiruigintiqu:nq; Jannis. Reliqua mort sſuę,& habitabat in como libera rtgeſenptalum aũt ſermonum Amaſię, nonne hęcſcripta ſeoiſ im: Ioathan uero fl us regis giber- mtegü ltacl't ſunt in libro ſ rmonum dierum regum lu nabat palatium,& iudicahat populum eazunda ſuis: da: Factaq́; eſt contra eum coniuratio in terrę Reliqua aũt ſermonum Azaric,& B luensproeo., Ieraſatem. at ille fugit in Lachis. Miſe⸗ uniuerſa que fecit nen' yc hec ſcripta ſädt lenfrrgi n runiq; poſt eum in Lachis.& interfece· in libro uerborũ dierum regiim luda It. rlimieniäer runt eum ihi. Et aſportauerunt in equis, qormiuis Azarias cum patribusſuis ſep-a naodefeci qu ſepul⸗ ls, muricügper — ——..———*—— 4——— 5 4———— ———— 2————““ 4— 5—— 3——.— ——— 2—————— ä———— —————— ¼à¼———————— 2 pa, un ju.Amaſias Regum IIII. Iſ. Ioachaz 141 dccude 4. Ku e eruntqh eum cum maioribus ſuis in ciui bat, qui peccare ſecit lfrael. Coniurauit emeit pe— Kan nte Dauid,& regnauit loatham flhus e aũt aduerſus eum Phacee fiuus Rome ig⸗ dicin, Um ma. ius pro eo. Anno tricelimo octauo Azas dus eius,& percuſsu eum in Samarta in wüliſß, ait 1 rea neregis ludé, regnauit Zacharias flius turre domus regię luxta Argo 8e nux- 411 qucq i de 1☛ undea Jeroboamſuper lfrasl in Samaria. ſex mè tak Ariph:)& cum eo quincquaginta ui- bbit* a finas bus.& fecit quod malũ eſt coram dño, ros de fllijs Galaaditarũ, et interfecit eſ. dla,X g 3 amüi i ſccut fecerant paires eius: non receſsit a regnauitq́; pro eo. R eliqua aũt ſermoni uiig 31 n aini eccatis leroboam fiij Nabat, qui pec- Phaceia,& uniuerla quæ ſecn, non'ne deents Cn I aan are fecir Ilaal. Coniurauit autem cõtra hec ſcripta ſmt in libroſermonũ djerum 1 u 5 5 Sdene i eum Sellum filius Iabes: percuſsiiq; eum regũ Iirael: Anno qumquageſimo 8 ael NA Se. ann palam,& interfecit, regnauit E pro eo. Azarig regis ludę, regnauit Phacee fili ai tuit dan Reliqua aüt uerborum Zacharię non ne Romelię fuper lirael in Samaria, uugint! mübig uig lde. pec ſcripta ſunt in ibro lermonũ dierum annis. Et fecit quod erat malã cora enio. rluca, did uär9. regũ Itracl:Iſte eſt ſermo dñi què locu- Non teceſiit a peccatis Ieroboã filij Na cech, uunß— zunamt tus eſt ad lehu. dicens: Filij tui uſque ad bar, qui peccare fecit Iſrael. In dieb. Pha am mi qui lmm mige quartam generationt ſedebũt de ie ſuper cee regis lſrael uenit Theglathphalaſir deſte äi in nnronum Iiraci. Factumq; eſt ita Sellum rex Aſſur,& cepit Aion,& Abel domẽ cucca, mis 3 donen i fllius labes regnauit trie eſimonono anno Maacha,& lanoe.& Cedes.& Kior, E iſtiſu ſs nän Azarię regis Iudeę regnauit aũt unò men Galaad.& Galilga,& uniuerſam terram rcon, qui* ana ſe in Samaria. Et aſcendit Manahen flli⸗ Nephthali,& tranſtulit eos in Aᷣſſyxos. dnn Sis ulu hed us Gadh de Therſa, ueniic; in Samariã, Coniurauit aũt.& tetendit inſidias Oſee Lu Sn walal& percußsit Sellum Rlliũ Iabes in Sama⸗ fllius Ela contra Phacee filiũ Romelig, ea.A, a.1.s Inmuulat ria.& interfecit eum. regnauit h pro eo.& percuſit eũ,& interfecit, resnauuch untſe,&.* tmemung Reliqua aũt uerborum Sellũ. Se coniura proeo uiceſimo annoloatham filij Ozig. kanmg on⸗ n insin no eius, per quam tetendit inſidias, nõne Reliqua aũt ſermonð Phacee,& unuer G c d d Kdan nec ſcripta ſunt in libroſermonũ dierum ſa que fecit, non ne nec ſeripta ſunt in li 2.Par. 27.2 dennd ne⸗ 3küülaönt regum ſiracl: Tunc percubit Manahem bro ſermonũ dierum reguũ lirael: Anno uota Tnapfam,& omnes qui erant in ea;& ſecundo Phacee filij Romelię regis Iſta- Adhum r an prae,Dwith terminos eius de Therfanoluerant enim el, regnauit Ioatham ſilius Ozię regis lu eiſtael cuſt inn regtu aperire ei:& mterfecit omnes pregnãtes da. Vigintiquinq; annorũ erat.cum re⸗ lenia uit ar flweuas dpor-(I r u climan boua. Aleula uumm Gh.J nuenta aem ümoeoi. eg et 4- e nguunam m.Re. mal. S hsanne Kloni cut g wlle Lendetram miam dus e anmnn ninli ma M ulrch Dorm, Fet a Slerpacme tpulus irr un qyrti ln Kr⸗ is en s wenecthne d.Vi un repubsärt Apeſt bat s mexccſbeh arte, dit ue efülgdin cücun ndirdaie den ſeo de wmuen ker umlu mt an, Auwe aroin ten nitenn Mie, mi Wirtrin erſece inſ erädmmag equs, dot drurane ſpa⸗ eius,& ſcidit eas. Anno trice ſimonono gnare coœpiſſet,& ſedecim annis regna⸗ D Azarig regis ludę regnauit Manahem fi uit in leruſalè. Nomen matris eius Ieruſa, lins Gadi, ſuper Ifraci decẽ annis in Sama filia Sadoc. Feciti; nod erat placitum 3 1 4 fecerat coram dño.l urcta omnia quę †fecit] O⸗ ria. Fecitq; quod erat malũ coram dño. Non receſsit à peccatis Ie bat, qui pec eius. Veniebat care fecit Iſraẽ roboã fliij Icunctis dieb. excelſa non abſtulit: um in molabat,& adolebat ul mil ſis: ipſe ędificauit portã domus dñi n auxilium, miſsimã. Reliqua aũt ſermonũ loatham. Phul rex Aſſyrior ꝓrherſam,)& dabat Manahè Ph ⸗ Na zias pater ſuus operatus eſt, ueruntamen adhuc populus im⸗ incenſum in excel ſubli⸗ le talenta argenti, ut eſſet eii & firmaret regnũ eius. Indixitq́; Mana-& uniuerſa quæ fecit, non' ne hic ſcripta ſunt in libro uerborũ dierum regũ Iuda: nem argentũ ſuper lſrael cunctis potenti- bus& diuitibus, ut daret regiaſſyriorũ, quinquaginta ſiclos argèti per ſingulos: In diebus illis cœpit dñs mittere ludam Raſin regem Ssyrię,& Phacee filiũ Ro-/ reue ſisq; eſt rex Aſſyrio moratus inx Therſa.) Reliqua aüt rũ,& non eſt melie ſermo bus ſuis, ſepultus q; eſt cum eis in ciuita⸗ Et dormiuit Ioatham cum patri- terra — nu Manahem,& uniuerſa quę fecit, n on te Dauid patris ſul, ies lius eius pro eo- ¶ Geſla Cap. ue hęc ſcripta ſunt in libro ſermonũ d rum regũ lſrael: Et dormiuit Manahem cum patribus ſuis: regnauit q; Phaceia fllius eius pro eo. Anno quinquageſimo AX△ Azarię regis ludę regnauit Phaceia flli- & regnauit Achaz fi Mchax regis luda XVI. Nno decimoſeptimo Phacee filijRo melig regnauit Achaz filius loathan us Manahem ſuper frael in Samaria bi- regis Iuda. Viginti annorũ erat Achaa= enmo,& fecit quod erat malũ corã dño: cum regnare cœpiſſet, non receſsit à peccatis Ieroboã fiuj Na⸗- regnauitin lexufalẽ: non fecit bat & ſedecim annis quod erat placitum 8 Ifa. 7.2 Ierufalem ad pręliandum. Achas placitum in cõſpectu dñi dei ſui, ſicut Oa uid pater eius: ied ambulauit in uia regũ Iſrael, inſuper& flium ſuũ conlecrauit. transferens per ignẽ ſecundũ idola gen- tiã, quę diis ipanit dũs coram flijs Iſrael. Immolabat quoq; uicumas,& adolebat incenſum in excellis,& in collib.& ſub omni ligno frondoſo.ſi Tunc aſcẽdit Ra lin rex Syrię,& Phacee filius Romelię rex Iſraerrad pręliandum in Ieruſalem.. Qumi; obliderent Achaz, non uaiuerũt ſuperare eũ.In tempore illo reſtituit Ra⸗ ſin rex Syrię Ailam Syrię,& eiecn lu- dęos de Ala:& Idumęi& Syri uenerũt in Allam,& habitauerunt ibi uſq; in di- em hanc. Miiſit autẽ Achaz nuncios ad Theglathphalaſar regem Aſſyriorũ, di- cens: Seruus tuus,& Hlius tuus ego tum, aſcende,& ſaluum me fac de manu regis Syrię.,& de manu regis Iſrael, qui cõtur- rexerunt aduerſum me. Et cũ collegiſſet Xargentũ& aurum, quod inueniri potu- it in domo dñi,& in theſauris regis, mi⸗ ſit regi Aſſyriorũ munera.Qui acquieuit uoluntati eius:aſcendit em̃ rex Afſyxio- rum in Damaſcũ,& uaſtauit eam,& trã- ſtulit habitatores eius Cyrent, Raſin aũt interfecit. Perrexitq́; rex Achaz in oc- curſum Theglathphalaſar regi Aſſyrio- rũ in Damaſcũ. Cumq; uidiſiet altare Da maſci, miſit rex Achaz ad Vriaſacerdo tem ex emplar eius,& ſimilitudinem iuz ta omne opis eius. Extruxitc; Vrias ſa- cerdos altare, iuxta omnia quę pręcepe- rat rex Achaz, de Damaſco, ua tecu a- cerdos Vrias, donec ueniret rex Achaz de Damaſco. Cumq́; ueniſſet rex de Da- maſco, uidit altare,& ueneratus eſt illud, aſcẽditq́;& immolauit holocauſta,& ſa criflciũ ſuuũ,& libauit libamina,& fudit ſanguinẽ pacificorũ quę obtulerat ſuper altare. Porro al: are ęren, quod erat cora dño⸗tranſtulit de facie templi,& de loco altaris,& de loco templi dſi: poſuitq; il- lud ex latere altaris ad aquilonẽ. Pręce- pit quoc; rex Achaz Vrie ſacerdoti, di- cens:õuper altare maius offer holocauſtũ matutinã,& ſacrific:ũ ueſpertinũ,& ho- locauſtũ regis,& ſacrificiũ eius,& holo- cauſtũ uniuerſ populi terrꝭ.& ſacrificia eorum,& libamina eorũ:& omnem ſan- guinem holocauſti,& uniuerſum ſangui- nem uictime ſuper illud effundes: altare uero ęreum erit paratum ad uoluntatem mean. Iu. Ioatham. Achaz Regum IIII. I. Sellum meam. Fecit igitur Vrias ſacerdos iuxia omnia quę pręceperat rex Achaz. Tulit autem rex Achaz cglatas baſes,& lute- rem, qui erat deſuper,& mare depoſuit de bobus greis, qut ſuſtentabant llud,& poſuit ſuper pauimentum ſtratum lapide, Muſach quoq; ſabbathi, quod edlcaa uerat in templo,& ingreſſum regis exte rius conuerttit in templum dñi propterte gem Aſfyriorum. Retiqua autem uerbo- rum Achaz,& omma quę fecit, non'ne hęc ſcripta ſunt in libro ſermonum die- rum regum luda: Dormuiiq; Achaz cum patribus ſuis,& ſepultus eſt cum es nDroptetu. Wr raverunt ceruicdſu uiduotä jdui nolier ale Bt niceru du quod peplgit en n il Uaatcauones, qu tur ſecatich unt ſ in ciuitate Dauid,& regnauut Bzechias fllius eius pro eo. Reg num Iſrael pofl multafacinora caphuum abducitur i A⸗ ram.(ap. XVII. b Nno duodecimo Achaz regis lu- da, regnauit Oſee filius Ela insama ria ſuper Iſrael nouem annis. Fecitq; ma lum coram dño, ſed non ſicut reges iſiae qui ante eũ fuerunt. Contra hunc aſcẽdi Salmanaſar rex Aſſyriorü,& factus eſt ei Oſee ſeruus. reddebaiq; illi tributa. Cũ que deprehendiſſet rex Aſſyriorũ Oee quod rebellare nitens, miſiiſet nũcios ad Sua regẽ Æ. gypti,ne pręſtaret tributare gi Aiyriorum licut lingulis annis ſolitus eratobſedit eũ,& uinctũ miſit in carce rem. Peruagatusq; eſt omnè terram:& aſcendens Samaria, obſedit eãtribus an- nis. Anno aũt nono Olee, cepit rex Aſe lubii ſyriorũ Samariam,& tranſtultt Iſraelm Aſſyrios: poluit; eos in Hialam,] et in hhg Habor iuxta fluutũ Goxzan, in cuuttatib. Medorũ. Factũ eſt emn, cum peccaſſ mifſ lij Iſrael dmo deo ſuo, qui eduxetat eos de terra M gypti de manu Pharaonus te gis M gypti, coluerunt deos alienos. Bt ambalauerunt iuxta ritũ gentiũ quas cõ ſumpſerat dũs in conſpectu filiorũ Iſiael, & regum Iſrael: quia ſimiliterfecerant Et Firitauerunt ſllij 1frael uerbis nõ re-„en ctis dñm deum ſuum:& ędiflcaueruntſie i bi excelſa in cunctis urbibus ſuis a tunte cuſtodumluſq; ad ciuitatem munitam. Fe ceruntq; ſibi ſtatuas et lucos in omni col le ſublimi,& ſubter omue lignũ nemolo ſum:& adolebant ibi incenſum ſupex a ras in morem gentium, quas tranſtulerat dñs àfacie eorũ. feceruntq; uerba pebi⸗ ſmnut, ecun ſun rorcuitä eorn, ſoß ucä es ut non fäfe aaan.Ptdereliohe aciderſut fecerhn nsuitnlos,& luchs urran miuiä codt Aconlecrauerun il lprignem,& t dun K augurjjs, 2 cren malumcoräci lansqp eitdis uede hit eos Acolſpectu Rndiiribus luda ta pſeludacuttocuuſti aterantamen amdu ne quos operatuſ naus omne ſemä ſ nädit eos in matu niſceteteos Alatie n, quoſciſlusc 1d& conctituerunt mäͤlum dabarip laela däo,& pecc mmgnä. Bt anb aunuers peccatis manöreceſſerzn Hatntt lſraela fach bantinmaau onni hearum translatug lun Aömrie uip maittex Aſpyroh au de Cu S lann Lae Sephe ersiu chuitat dus dagaipoſtcderumt aerumudiba dat piſent no unüütesläfole ma iritantes dñm,& coluerunt mur ttt — unum de ſacerdotibus, ques inde capti- ro Heuęi fecerunt Nabahaz, — 1111. IOſee 14 2 bitare feciſti in ciuitatibus Samarię, ig= norant legitima dei terrę,& immilit in e- & ecce, interfſciunt eos, eo tita dei terrę.Pręcepit au * yriorum, dicens: Ducite illuc & habitet cã & doceat eos legitima dei terrę. Igi- cum ueniſſet unus de ſacerdotib. his, ius,& qui captiui ducti tuerant de Samaria, ha- bitauit in Bethel,& doccbat eos, quo- fabricata eſt deũ uũ, poſuerunt; eos in celſis, quæ iecerant Samaritæ sin urbib. ſuis, in qutb. habi⸗ ſicut& ile fa tabant. Viri em̃ Babylonij fecerunt SG⸗ i fecerũt Ner el&uiride Bmath fecerũt Aſima. Por & Thar E Hi aãt qui erant de Sepharuaim. cõ burebant flios ſuos igni, Adramelech& Re aad aanaas a lu.Achas Regum 8 Srtau uſde dirias de quibuspręcepit)eis dñs ue fa⸗ eos. Nunciatumq; eſt regi Aſſyriorum, E 1ild a uu e Andd ceret uerbum hoc. Bt teſtificatus eſt dñs& dicũ, Gentes quas tranſtuliſti,& hia- * 3 4 21 teha in lirael& mn luda per manũ omnmi pro & ad d aaus ad h netat& uidentiũ, dicens, Reuertimi ant leg dld 4 u na 1— ant ni à uijs ueſtris peisimis, cuſtodite pre os dñ; leones, räit dd A waad ceptamea,& ceremonias, iuxta omnem quod ignorent d At u küüt ſegem. quun precepi patribus ueſtris.& tem res Aſ Raaclg d e h cut miſi ad uos in manu ſeruorum meo- ſetullen r unae um Prophetarã. Mui non audierunt, ſed uos adduxiſtis, ut] uadat, da unnit um da mla undurauerunt ceruicè ſuam iuxta ceruicẽ eis, dätaaana. d eom auũ ſuorũ, qui nolilerunt obedire dio tur dlern lu, u t uind deo ſuc. Et abiecerunt legitima e fdcengüt an ahe acã quod pepigit cu patribus eorum,. uignd, ig e ldal 2„& teſt ficationes, quibus †conteſtatus) modo colerent dũm. Et unaquęc; gens R ca d 1 lada eſt eos. ſecuti; ſunt uanitates, Se uane e- 2 Woid, G a gerun.& lecuti ſunt gentes, quæ erant Phucuie exc *. uliu per circmtã eoru, ſuper qulbus preęcepe, gens& ge unategg däns, at qñs eis, ut non facerent- ni ütde e N ciebant. Et dereliquerunt ommia pręce⸗- alegie S kem e ia qñi dei ſui. feceruntq; ſibi conflatiles g un dee thaken duosuitulos,&e lucos,& adorauerunt u- upoiu naſ an ruxen ntuerſam militiã cœælt,ſeruieruntq; Baa!, thac h conlecrauerunt fllios ſuos,& filias ſu- regsom bn mnn ſm npau gu N 1/ 8 4 1n⸗ 5 A grnie ALu d0 Meraithugt nait ge Ke danche ⸗ oc, Guo e Gienaäe 54„ 90 1e Güenalte dno. Sat i. zumgeen 8 eane Da S e üucchäne Lcerdo ei e, Kntin zem iix ken nuͤhümin aula, aLeh 3 errdthi cepe“ 15 e nen0am ſecua, Tfng us em mie Achaz Al 3 Pechltttud deDa H er uäenn Rutud, Medh ☛☚ dheaan „h Hlſt olio,gt Kiudt deid en icemaln tuper gs e leuntdi tcorl und e müimmi er az.b eoco ung d a coheuni agi, dr n:guluis Bud Warüſtijlaunt aa i’, dsd at lumättr auſtä bic masubbui⸗ Lo ald uadcunme doo cand e unclu ici leuch B8.dercn aun, fm e uröiier aui- win nim ur gate ä5 ieemmg, nem mic aahee, 2. Dree 48ʃ 6 1 unr(onnd tid⸗ Neaa c proijceret asper ignem,& dininationi] inſerute- bant& augurijs, cerent malum corã dño, ut irritarent eũ. de nouiſsimis Sab ponebät eos in phanis ſublimibus. Bt cũ Iñm colerent, dijs quoq́; ſuis ſeruiebant ratusq; eſt dis uehementer liraeli, ſtulit eos A conſpectu ſuo,& non reman- ſit niſi tribus luda tantummodo. ioſe Iuda cuſtodiuit mandata dñi dei fui: un ueruntamen Jambulauit in erroribus Iſ- D rael, quos operatus fuerat minus omne ſemẽ lſtael,& affliait eos, et eius, atq; iudicia& legẽ donec pręceperat dñs filijs lacob, ſſquè cogno Geu. tradidit eos in manu diripientiũ, eos à facie ſua: ſſex eo iã tem- ore, quo ſciſſus eſt Iſrael à domo Da- uid,& conſtituerunt ſibi regem Ierobo- am ſilium Nabat: ſeparauit em leroboam Ifrael à dño,& peccare eos fecit pecca- tum magnũ. Bt ambulauerunt filij Iſrael in uniuerſis peccatis Ieroboam quę fece rat,& nõ receſſerunt ab eis, uſc; quo dñs auferret 1fraelà facie ſua, ſicut locutus fuerat in manu omniũ ſeruorũ ſuorũ pro- pnetarum. translatusqq; eſt Iſrael de terra ſua in Aßyrios uſq; in diem hanc. Addu- xit aũt rex Aſſyriorũ uiros de Babylo- Aua ne,& de Cutha,& der Ahaiath 1&, de Bmath,& de Sepharuaim,& colloca- uit eos in cinitatibus Samari rael, qui poſſederunt Samariam,& habi- tauerunt in urbibus eius. Cumq́; ibt ha- bitare cœpiſſent, non timebant dñm,& ineos immiſirk eis dlisleones, qui merficieb Sednec iuxta conſuetudinem gentium, trãslati fuerant in Samariã. Vſq; in prę- ſentẽ diem morẽ ſe quuntur antiquũ, non Proiecitq; do timent dim neq; cuſtodiunt ceremonias eprofflijs 1ſ rum ueſtrorum. Amamelech dijs Sepharuaim,& nihilo- & tradiderunt ſe, ut ka minus colebant dñm· Fecerunt autꝭ ſibi ſacerdotes excelſorum,& de quibus & mandaiũ, ꝗd minauit Iſrael,& percuſſerat cũ eis pa- ctũ,& mandauerat eis, dicens: Nolite ti- mere deos alienos,& non adoretis eos, neq; colatis eos,& nõ immoletis eis. Sed qmm deum ueſtrũ, qui eduxit uos de ter- ra f gypti in fortitudine magna,& in brachio extento, ipſum timete,& illũ a- dorate, et ipſi immolate. Cęremonias quo que,& iudicia& legem& mandatum, quod ſcripſit uobis, cuſtodite, ut faciatis cunctis diebus,& non timeatis deos alie nos. Et pactum quod pereuſsit uobiſcum, nolite obuiſci:nec colatis deos alienos, ſed dominum deumueſtrumtimete,& i- pie eruet uos de manu omnium inimico- Illi uero non audierunt. ſed iuxta conſuetudmem ſuam priſtinam perpetrabant. Fuerunt igitur gentés iſte timentes quidem dñm, ſed nihilominus G it& idolis ſuis ſeruientes: nam vfij eorũ de 6083- Ln 2-Par. 29·a Num. zn. c — 4 9½ Iu, zechias Regum & nepotes, ſicut fecerunt patres ſui, ita fa ciunt uſqʒ in pręſentem diem. ¶ Pietas Erechiæ commendatur, quem rex Aſyriorum oppu- gnat.(Cap. XVIII. Nno teriio Olee filij Ela regis Iſra- el, regnauit Ezechias filius Achaz= regis luda. Vigintiquinq; annorum erat cũ regnare cœpiſſet,& uigintinouem an nis regnauit in Ieruſalem, nomen matris Abi eius †A biſa filia Zacharię. Fecitq; quod erat bonũ corã dño, iuxta omnia quę fe cerat Dauid pater eius. Ipſe diſsipauit ex celſa,& contriuit ſtatuas,& ſuccidit lui- cos, confregitq́; ſerpentẽ ęneũ, què fe- cerat Moyſes: ſiquidẽ uſq; ad illud tem- pus filij Iſrael adole bant ei incenſum: uo- A Nehuſtam cauitq; nomen eius Noheſtam). Et in dño Deo Iſrael ſperauit. Itaq; poſt eum non fuit ſimilis ei de cunctis regibus lu⸗ da, ſed neq; in his qui ante eũ fuerunt:& adhęſit dñio,& non receſsit à ueſtigijs e- ius, fecitq; mandata eius, quę pręceperat B dñs Moyſi. Vnde& erat dñs cum eo, et in cunctis, ad quę procedebat, ſapienter ſe agebat. Rebellauit quoq; contra regẽ Aſſyriorũ,& non ſeruiuit ei. Ipſe percuſ ſi Philiſtęos uſq; ad Gazã.& omnes ter minos eorũ, à turre cuſtodũ uſq; ad ciui- tatem muniĩtam. Anno quarto regis Eze- chię, qui erat annus ſeptimus Oſee filij E- la regis Iſrael, aſcendit Salmanaſar rex Aſſyriorum in Samariã,& oppugnauit Sup.7 ·a eam,& cepit.Nam poſt annos tres, an- no ſexto Ezechię, id eſt nono anno O- ſee regis Iſrael, capta eſt Samaria⸗ et tran ſtulit rex Aſſyriorũ Iſrael in Aſſyrios, col Hala locauitq; eos inr Haila),& in Habor flu uijs Gozan, in ciuitatibus Medorũ, quia non audierunt uocẽ dñi dei ſui, ſed prę- tergreſsi ſunt pactũ eius. Omnia quę prę C ceperat Moyſes ſeruus dñi, non audie- 1Par. 32.a runi, neq; fecerũt. anno quartodecimo Ifa. 36,a regis Bzechię, aſcendit Sennacheribrex Eccl. 48.c Aſſyriorum, ad uniuerſas ciuitates luda munitas,& cepit eas. Tunc miſit Ezechi as rex Iuda nuncios ad regem Aſſyriorũ in Lachis, dicens: Peccaui, recedea me, & omne quod impoſueris mihi, ferã. In- dixit itaq; rex Aſſyriorũ Ezechię regi Iudę, trecenta talenta argenti,& triginta talenta auri. Deditq; Ezechias omne ar- gentũ, quod repertũ fuerat in domo dñi, & in theſauris regis· In tempore illo cõ- 1 fregit IIII. II. Oſee fregit Bzechias ualuas templi dñi,& la minas auri, quas ipſe affixerat,& dedit eas regi Aſſyriorũ. Miſit aũt rex Aſſyrio rum Tharthã,& Rabſaris,& Rabſacè de Lachisad regẽ Ezechiaã cũ manu uali- da Ieruſalem: qui cũ aſcendiſſent, uenerãt Ieruſalem,& ſteterunt iuxcta aquę duaã piſcinę ſuperioris, quę eſt in uia agri ful- lonis, uocaueruniq; regem. Egrellus eſt aũt ad eos Eliacim fl ius Helclg prepo⸗ ſitus domus,& Sobna ſcriba,& loaheſ lius Aſaph, à commentarijs. Dixitiy ad eos Rabſaces, Loquimini Bzechię, Hec dicit rex magnus, rex Aſiyriorum: Que eſt iſta fliducia, qua niteris: Forſitan iniſi cõſilium, ut prępares te ad pręuũ. In quo confidis, ut audeas rebellare: an ſperas in baculo arundmeo atq; confracto, Rgy pto, ſuper quem ſi incubuerit homo, cô- minutus ingredietur manum etus,& per forabit eũ. Sic eſt Pharaorex Mgypti, omnibus qui confidunt in ſe. Quod ſidi- xeritis mihi, In dño deo noſtro habemꝰ fiduciã:nonne iſte eſt, cuius abſtulit E- Zechias excelſa& altaria, et precepit lu dę& leruſalem, Ante altare hoc adon⸗- bitis in Ieruſalẽ: Nunc igitur tranſte adt dñm meum regem Aſſyriorũ,& dabo uo bis duo milſia equorũ,& uidete an habe re ualeatis aſcenſores eorũ.· Et quomodo poteſtis reſiſtere ante unũ ſatrapã, de ſer- uis dñi mei minimis: An fiduciã habetis in Ægypto propter currus& equites: Nunquid ſine dmñi uoluntate aſcendi ad locum iſtũ, ut demolrer eũ: dſs dixit mi hi: Aſcende ad terrã hãc,& demolire ei- Dixerunt aũt Eliacim filius Helcig,& Sobna ſcriba,& Iohae Rabſaci: Preca- mur, ut loquaris nobis ſeruis tuis Syra- ce, ſiquidem intelligimus hanc linguã:& non loquaris pulo, qui eſt ſuper murũ. Reſponditq; eis i nobis Iudaice, audiente po Rabſaces, dicens: Nunquid ad dñm tuũ- & ad te miſit me dñs meus, ut loquerer ſermones hos,& non potius ad uiros qui ſedent ſuper murũ, ut comedant ſtercon ſua,& bibant urinã ſuãuobiſcumꝰ Stetit itaq; Rabſaces,& exclamauit uoce ma- gnaludaice. ſet ait: Audite uerbarregism gni, regis Aſſyriotũ, Hęc dicit rex: Non uos ſeducat Ezechias:non em̃ poterte- ruere uos de manu mea. Neq; fiduciam uobis tribuat liberabit nos ſuper dñm, dicens: Eruens dus,& non tradetur hue 3 Eacs cumuurths Afftic Bzectibleen dic clminiad me,& ccin neunealin de aussde cifernts le r arſet 105 interrzm dectee nterrätrun 1 geripunbs& ulrea kobei zcmellis, Rui aii Nolte auchte B ni äcens⸗Düs lihe liberuenunrdijger lt ueſtimenta tga, & Arphad'ubictt 1 au& Aurenüqnid iitemamu mea:(du l iipg eerrara- qui bide manumea,ut po eitde manu mea ſa uu mäit eiquucc ſiq guceeperätzutnô di gebliacim fllus Helc das Sobnalcnbis hacömentatiſs adf d& nunciauerunte (Chwelu per uiſt taunnqut l. (ap. X. yecmmandiſa ngreſfusqp eſt dom um prepolitũ doma filas defcer en dali prophetäflliä, ethrcic Bau esde increpa lonis teuenerürflij ig idetpanurieng S vtuus uniuerla uerh direxaſyrior Sis rläilemẽ, K Mgu tiur deus tuns 3 rlguiß gue regen aini tegis Bzach ühe llans:He di aetci Nontin 3 ſnebzuditi, qud maitegisghti täaſptin Kean däamtenzäln mernali Naei 8 nenit tegem iLednan 1aldt — 28 d 4 n 1 4 tegalie 1. eLa e Ihr⸗ rollcär ncc le Ieglätg manan ern d kerm 1d i encuen l d ori. wenuar. 9„ 1” 18 1 eeh e 2 Auc p 1 A r o u müa 1 duel 124 ohn z n ade N am dd uipunex e wara. Accidith di loun 4 3 Ppoſtemm d 1 berga egdus lu- m enlicha mmlen e, Kdletlrmuh, munr& fg a zccohn, neſtigiſs e, A iceſ Ssd d Cicau dreceperat X na echer g a hth cum ed et 4 d et 4 eliechan „Lpienter-½ μ☚☚α thd mn * 3. 68 1 9 nege 4 21 ſm znan „ petcul. a darin. amte 7 Nen aym i Ad cuul- 5 Saeunniae u Rat/ te e anlctac. B. Md 2 ce gli k⸗ Eicemuin 2 mür nx uſ a K rininuäui pugnant i Te pnpem. „ nem N as p re Güthen amn l itmci eerre ueſtre,in terrã fructiferã,& fertilem manus regis Aſſyriorũ.· Tuem̃ iple au- lu. Ezechias Regum IIII. II.Oſee 143 eem manu regis Aſiyriorũ. Nolite au⸗ ceſsiſſet de Lachis. Cũq; audiſſet de Tha are Ezechiã. Hęc em̃ dicit rex Aſſyrio racha rege M thiope, dicentes: Ecce e⸗ ri: Facite mecũ quod uobis eſt utile,& greſſus eſt, ut pugnet aduerium te,& iret egredimini ad me,& com edet unuſquiſ- contra eũ, milit nuncios ad Bzeclnã, di⸗ ne de uinea ſua,& de ficu ſua,& bibe⸗ cens: Hęc dieue Ezechię regi luda: Nõ 8——-—.. tSaquas de ciſternis ueſtris, donec ueniã te ſeducat deus tuus in quo habes flduci- &r transferã uos in terram quę ſimilis eſt am, neq; dicas: Non tradetur leruialè in uinterrã panis& uinearum, terrã oliua diſti quę tecerũt reges Aſſyriotũ uniuer⸗ C ru,& olei ac mellis,& uiueiis& nõ mo- ſis terris, quomodo uaſtauerũt eas: Fnũ] tu lemini. Nolite audire Ezechiã, qui uos ergo ſolus poteris! berari: Nunquid libe decipit. dicens: Dñs liberabit nos Nun- rauerunt dij gentiũ ſingulos, quos uaſta⸗ quid liberauerunt dij gentiũ terrã ſuã de uerũt patres mei, Gozan uidelicet& Ha manuregis Aſſytiorũ: Vbi eſt deus E⸗ ran& Reſeph& filios Eden, qui erant mah& Arphad: ubi eſt deus Sepharua- 1 helaſſar: Vbi eſt rex Emath d rex jm, Ana& Aua: nũquid liberauerũt Sa- Arphad& rex ciustatis Sepharuaim, A- mariã de maim mea: Quunã iluiſunt inu- na& Aua: Itaq; cũ accepiſſet Bzechi- niuerſis dijs terrarũ, qui eruerũt region? as literas de manu nunciorum,& leg iſſet ſuã de matui mea, ut poſsit eruere dſs Ie⸗ eas, aſcendit in domum dñi,& expandit ruſuẽ de manu mea: Tacuit itaq; populꝰ eas coram dño,& orauit in conſpectu e- et nõ rñdit ei quicqᷓ;, ſiquidẽ pręceptũ re ius, dicens; Dñe deus Iſrael, qui ſedes ſu- 8G acceperãt, ut nõ reſpõderèt ei. Venit per Cherubim. tu es deus ſolus regum onm que Bliacim filius Helcię prępoſitus do- mũ terrę, tu feciſti cœlum d& terram. In⸗ mus,& Sobna ſcriba,& loahe filius A, clina aurem tuã& audi, aperi dñe ocu ſaphà cõmentarijs ad Rzechiã, ſciſsis ue los tuos,& uide,& audi omnia uerba ſtlb.& nuuciauerunt ei uerba Rabſacis. Sennacherib, quimiſit, ut exprobraret C Angelus percutit centum oltogin⸗ nobis deũ uiuentem. V ere, dme, diſsipa- D taqumꝗqut miliæ Alyriorum. uerunt reges Aſſyriorũ gentes& terras (Cap. XIX. omniũ,& miſerunt deos eorũ in ignem: ANVe cum audiſſet Ezechias rex, ſci⸗ non em̃i erant dij, ſed opera manuũ homi dit ueſtimenta ſua,& opertus eſt ſac num ex ligno& lapide,& perdiderunt co. ingreſſusq; eſt domũ dñi. Et miſit E⸗ eos. Nunc igitur dñe deus noſter, ſaluos bã et ſenes de ſacerdotib. opertos ſaccis, regna terrę, quia tu es dũs deus ſiolus. Mi ad laiã prophetã flliũ Amos. Qui dixe ſit aũt liaias filius Amos ad Ezechiam, h eAbp,..„.- weinm d e Sadenitiit ei unt x:Hec dicit Ezechias: Dies tribula dicens: Hęc dicit dñs deus Iſrael, Qrę de SrOAcol I it Buem Kdorſu Klciugt orä,qun M e unümnhän. „ſcdpté& tas inelewud aqu pt 5 Osmdölltn en audie, P ap lpermil odecimo 5 1ee rlcem Na tionis& increpationis& blaſphenſię di precatus es me ſuper Sennacherib rege es iſte, uenerũt filij uſq; ad partũ,& utres Aſiyriorum, audiut. Iſte eſt ſermo quem nõ habet parturiens. Si forte audiat dñs locutus eſt dũs de eo: Spreuit te,& ſub- deus tuus uniuerſa uerba Rabſacis, quẽ ſannauit te uirgo filia Sion: poſt tergum milit rex Aſſyriorũ dñs ſuus. ut exprobra tuum caput mouit, filia Ieruſalem. Cui ex ret deũ uiuentẽ,& argueret uerbis, quæ probraſti,& quem blaſphemaſti: contra audiuit dñs deus tuus,& fac orationem qus exaltaſti uocẽ tuã,& eleuaſti mn ex⸗- enbtex d un 1üme m B pro reliquijs, quę repertę ſunt. Venerũt celſum oculos tuos: contra ſanctũ Iſrael. vjes lud d. valunmm NSzechi ſd* a mur uine frori dd d antiüii edeame, ih ce aten⸗ ſeri.In ℳ. r etutruhne . 4 91 9 Trriorä-h che regn 9— 1 färri meina u. Baccar, zmne ar n L mo Git, u a uliperäne, Iocö l eSchhle⸗ tegtt 9 ergo ſerui regis Ezechię ad Iſaiam. Di⸗ Per manũ ſernorũ tuorũ exprobraſti do- xiiq; eis Iſaias: Hęc dicetis dño neſtro, mino,& disiſti: In multitudme curruum Hęc dicit dñs: Nolttimere à facie ſermo meorũ aſcendi excelſa mont ũ in ſummi⸗ num quos audiſti, qunbus blaſphhiemaue⸗ tate L ibani,& ſuccidi ſublimes cedros runt pueri regis Aſſyriorũ me. Rcce ego eius,& electas abietes illius. Et ingrel= immittã ei ſpixitũ,& audiet nunciũ,& re ſns ſum uſq; ad terminos eius,& ſaſtum uertetur in terrã ſuam,& deijciã eũ gla- Carmeli eius ego ſuccidi. Et bibi aquas dio in terra ſua. Reuerſus eſt ergo Rab- alienas,& ſiccaui ueſtigijs pedũ meorũ ſaces,& inuenit regem Afſyriorũ ex pu⸗ omnes aquas clauſas. Nunquid nõ audi- gnantẽ Lobnam, audierat em quod re- ſti, quid ab inttio fecerim: Ex diebus an ceſsiſſet 3 tiqun lacim prępoſitũ domus,& Sobnam ſeri- nos fac de manu r eorũ,] ut ſciant omnia eitis 2 4 —— — ——— — Iu. Ezechias Regum IIII. illud,& nunc adduxi: Reuertere,& dic Ezechig duci popufi eruntq; in ruinã colltũ cõpugnantiũ ci⸗ mei: Hęc dicit dñs deus Dauid parrss tui, uitates munirę. Et qui ſedent in eis humi Audiui orationem tuam, uidi lachryma les manu: cõtremuerunt.& confuſi ſunt, tuã †& ecce, ſanaui te, die tertio accen ut facdi ſunt ueliu fœnũ agri,&uirens herba des templum dñt. Et addam dichus iuts B tectorã, qu, arefacta eſt, anteq́; uen ret ad quindecim annos, ſed& de manuregis antiquis plalmaui 1 zcchias 36 gondd ſecetit bm inrodlase den on ne hec ſo nnum dierumm regun maturitatẽ abitaculũ tuũ& egreſſum Aſſyriorũ liberabo te,& cmuitatem hic, tuũ,& introitũ tuũ,& uià tud ego pręlci& protegã urbẽ iſtã propter me,& pto- un.&‿ furorẽ tuum conira me Infnmlin pter Dauid ſeruũ meum. Dixuq; lſans *—— 1 ffe 8 G.„ 8* me& fuperbſã fũa Mendit m aures me- Afferte maſſam †ficorũ). Quã cũ atuuliſ ſ as. Ponã itaq; circuiiſ in naribus tuis,& ſent,& poſuiſſent ſuper hulcus eius, cura- ** uiã per quam ueniſti. Tibi aut Ezechia Quod erit ſignũ, quia dñs me ſanabit,& hoc erit ſignũ. Comede hoc anno quę te qula aſcẽſurus ſum die tertia templũ dñii pereris: in ſecundo aũt anno, que ſponte Cui ait Iſaias: Hoc erit ſignũ à dño, q naſcuntur. Porro in tertio annoſennna e facturus ſit dñs ſermonẽ quem locutus eit & metite, plantate umeas,& comediter uis ut aſcendat umbra decẽ lineis, † auti an frucqus fructũ Jearũ. El quodcunq; reliquũ fue⸗ ut reuertatur totidẽ gradibus: Rt an hzꝛ V rit de domo luda, mittet radicẽ deorſum, chias:Facile eſt umbrã creſcere decemſi & ſaciet fructũ ſurſum. De leruſalẽ quip: neis.nec hoc uolo ut flat, edut reuera- pe egredientur reliquię, et quod ſaluetur tur retrorſum decem gradibus. Inuocauit de monte Sion:zelus qñi ex ercituũ faci· itaq; Iſaias prophꝛeta dñm, et reduxæit um et hoc. Quamobrẽ hęc dicit dñs de rege bram perlineas, quibus iam deſcenderat Aſſyrioruù: Non ingredietur urbẽ hanc, in horologio Achaz, retrorſum decem( nec mittet in eã tagitiã nec occupabnt eã grad ibus. In tempore illo miſit Mero ſii elypeus, nec circundabit eã munltio-Per dach] Baladan filius Baladan rex Baby Ra uiã qua uenit reuertetur,& ciuitatẽ hanc loniorum literas& monera ad Ezechi nõ ingredietur, dicit dñs. Protegãq; ur/ audierat em̃ quod egrotaiſet Ezcchias. 2 bẽ hanc,& ſaluabo eam propter me,& Læę atus eſt aũt in aduentu eorũ E zechi⸗ Tno.i. d propter Dauid ſeruũ meũ.i Factũ eſt igit as,& oſtendit eis domũ aromatũ,& au Bccl. 48. in nocteilla, uenit angelus dñi,& percuſ rum& argentũ,& pigmenta uaria un⸗ & camũ in labijs tuis,& reducam te in tus eſt. †Dixerat aũt Bzechias ad iſais Dax Pzechias cum pat utanuſtesfliusel fnditur, quam hn Naiſt& filus etus. ſodecim annoiie Uaxrne cœpiſſep ang annis regmult erbeius Naphulibe. decui GhisIuxta do malcäsa facie klion aget&(dificauses wert Bzechias pate m daal& fecit luco andtex ladl, èe adon ucxli& coluit eam un domodhi,de qua rilenponä nomenm leaauniuerſe mille, aistempli Gii. Bttra Nmutgnem,& ariolatus naria,& fecit pytho niiplicunit, utkagere Lrnaret eum. Pqhit Mautecerntin tenpl danns eſtqfs ad an Iſa. 37. g ſit in caſtris Aſſyriorum centũ octoginta guenta quoq;.& domũ uaſorũ ſuorũ.& Mac.„ quinq; millia. Cũ q́; diluculo ſurrexiſſet, omnia queę habere poterat in theſauris ſu 3. Mac.-g uidit oĩa corpora mortuorũ.& recedens is. Non fuit quod non monſtraſſet les un abijt, et reuerſus eſt Sẽnacherib rexAſſiy Ezechias in domo ſua,& in omni pote uii riorũ,& manſit in Niniue Cũ q; adora ſtate ſia. Venit aũt Iſaias propheta adre iai ret in tẽplo Neſroch deũ ſuum, Adrame⸗ gem Ezechiam, dixtrq; ei: Quidè dixe, i lech& Saraſar fllij eius percuſſerũt eum runt uiri iſti: aut unde uenerũt ad te: Cui gladio. fugeruntq; in terrã Armeniorũ, et ait Rzechias: De terra longinqua uene- regnauit Aſerhaddon filius eius pro eo. runt ad me, de Babylone. At ille reſpon- ¶ Solin cœlo retrocedit ad ſanatio- dit: Quid uiderunt in domo tua: Ait B/ nem Eechia.(ap. XX. zechias: Omnia † quecunq; ſunt in do qa A IN diebus illis egrorauit Ezechias uſq; mo mea,⸗uiderunt: mhil eſt eñũ, quod non 2. Par. z2.1 ad mortẽ,& uemt ad eũ lſaias Flius A⸗ monſtrauerim eis in theſauris meis. Di; Ia. zs. a mos propheta, dixit; ei: Hęc dicit dñs xit itaq; Iſaias E zechię: Audi ſermonem Acc. 49. d deus, Pręcipe domui tuę:morieris em̃ tu, dũi: Ecce dies uenient,& auferentut o- & non uiues. Qui conuertit faciẽ ſuã ad mnia, quę ſunt in domo tua,& que coft parietem,& orauit dñm, dicens: Obſecro diderunt patres tui, uſq; in diem hancn dñe, memento, quęſoquomodo ambula Babylonem: non remanebit quicquam, dvB uerim cord te in ueritate, Se ait dñs. Sed&æ de ſitijs tuis, qui egredien fecto.& Qulod ꝑlacit eſtxotamte, fece⸗ tur ex te, quos generabis Ftollentm„& tol rim. Flcuit itaq; Ezechias fletu magno. erunt eunuchi in palatio re&is Bbfl D. Et anteq́; egrederetur Iſaias mediã paræ nis †Dixit Ezechias ad liaiun: Bonus D s atrij fadus eſt ſermo dãi ad eñ, dicens, ſermo dũi, quem locuits esoſit tantũ be Beuen Seoo rlum eis⸗In tem, im quam elegie diponinomenmei dutranon facid com 2 terta, quam ed aalodlermt operee de unuerſam ſeg ſeuus meus Mayje aneiedſeduchlant: mml leper gent dtttie gliorum ti i 4 4 nuot fſun A Qui fecit N ananiones iſtaspeg dn kecennt Amon b un ſecit etian lud nanzgopteren iec AbCe e:n J. s din Boinänim nauglichchau aeun Bteren dmaüim Sunnne, td, g Zeſepat de delche ler diricerae — — —2. egum CalA. DI nu 8 3 An R de u radt luBzechias egum ün 3 1 linendd Kueritas in diebus meis. Reliqua autem mende tu aaae ſermonum Ezechię,& omnis fortitudo ada 46 as ac a as,& quomodo fecerit piſcinam,& a- ummat 21 4 lun ueductum,& introduxcerit aquas in ci- rlm 4 ſd ultatem, non ne hęc ſcripta ſunt in libro Pa Ac de nee ſermonum dierum regum luda: Dormi- an 1 C icänn uiiq; Ezechias cum patribus ſuis,& re- Tana ne.„ amnn narit Manaſſes filius eius pro eo. 2s uud ſc b tin IOHenditur, quam impie uuxerit Ma- wanſein a. eti niſſts S fillus etus.(ap. XXI.. tBatcha ½ wmad Vodecim annoꝛũ erat Manalles cũ u n n äuä regnare cœpiſſet,& ꝗuinquaginta- eepant 0 11. dinla quinq; annis regnauit in lerulalẽ nomẽ diemmre f* w matris eius Naphuſiba. Fecii; malum in ameltt u in u conpectu ñi, iuxta idola gentium, quas Kcgüſte, 15 miatit eleuit dñs a facie filiorũ ifratl Conuer- — lronügek lusq; eſt,& ędificauit excelſa, queę diſsi- vatai. eeimtin pauerat Bzechias pater eius:& erexit ne gneudnt aras Baal.& fecit lucos ſicut fecerat A- dlueur Ian mnttamge chab rex Iſraël, òe adorauit omnem mi- Annd ſaet it l unzieniin litãcoœli,& coluit eam. Extrircitq; a- s dt ge d en menaalnan d ras in domo dñi, de qua dixit dũs, In le bene, it gend zea m. uſalem ponã nomen meum. Et extruæit wpadtei 9 i ltmnie altaria uniuerſę milit ie coœli in duobus a- mno der d inchlt trijs templi dii. Et traduxit fllium ſuum rnthane h ur recsäna perignem,& ariolatus eſt,& obleruauit e⸗ Whut⸗ erme,& dicigi & percul ocdgin rtexiſfet, recadem drexäff q; adotr Adenme⸗- Herüt eum geniori et 1 K arimabr auguria.& kecit pythones, Se aruſpices us nnateni multiplicauit, ut faceret malũ corã dio, 1 hüirin 5& uitaret eum. Poſuit quoc idolum lu- 11 midyn Cl⸗e fecerat in templo dſñi, ſuper quo- 3 a G Kciur locutus eſt drs ad Dauid,& ad Salomo- 3 e derg nem fllium eius. In templo hoc,& in le- 1W tawintn rulalem, quam eleg de cunctis tribubus 1AM nteminin lrail, penã nomen meũ in ſempiternum. 1 ailun Btultra non faciã commoueri pedem it A umnit nen nel de terra, quam deci patribus eorum, 4⁸ι Latmus ſixcuſtodiermt opere omnia quę pręce- kann kun pl eis,& uniuerſam legem quã mandauit u demb eis ſeruus meus Moyies. Illi uero nõ au- ¹dn eluſe dienint: ſed ſeducti ſunt à Manaiſe, ut fa- speocd. 189 1 üemub cerent malã ſuper gentes quas contriuit 4. 1 de rmnitaam qs àfacie filiorum Iſratl. Locutusq́; eſt Dwufg 1 aiamrnu dĩs in manu ſeruorũ ſuorũ prophetarũ, 3uns X 1 emes 193 à dicens, Quia fecit Manaſſes rex luda dch Gs 1 me umsnut, abominationes iſtas peſeimas, ſuper om- astüm 8 üerunad nia quę fecerunt Amorrhei ante eum,& dit Kiad 1 8— peccare fecĩt etiam ludam in immundi⸗ Odlecd. s ulih tiijs luis, propterea hęc dicit dñs deus lſ- 6, 1e,d MMiec 68 a Ghupi 1 beun 4,cens, 0 1 Uar 1 nrnonn O rl. Rcce ego inducâ mala ſuper Iſraẽlẽ, a deßhu & ludã, ut quicũq́; audierit, tinniant am . ucsenn. bę aures eius. Et extendam ſuper leruſa- le funiculum Samarię,& pondus domus Achab,& delebo Ieruſalé, ſicut deleri ſolent tabulg: delens uertã,& ducam cre- d 4 91 m de jaaaubns brius IIII. Manaſſes 144 brius ſtilum ſuper ſaciẽ eius. Dimittã ue ro reli quias hęreditatis meę,& tradã eas in manus inimicotã eius, eruntq́; in uaſti tatẽ,& in rapinã cunctis aduerſarijs ſu- is, eo quod fecerint malũ corã me,& per ſeuerauerint ixitantes me, ex die qua e- greſsi ſunt patres eorũ ex gypto, uiq; ad hanc diẽ. Inſuper& ſanguinẽ innoxiũ fudit Manaſſes multũ mmis, donec rim- impleret pleretur Ierutalẽ uſq; ad os, abſq; pecca tis ſuis, quibus peccare fecit ludã, ut face ret malũ corã dño.Reliqua aũt ſermonũ Manaſſe.& untuerſa quę fecit,& pecca tũ eius quod peccauit, non'ne hęc ſcripta ſunt in libro ſermonũ dierũ regũ Iuda? Dormiuit Manaſſes cũ patrihus ſuis, & ſepultus eſt in horto domus ſuę, in hor to Oza,& regnauit Amon filius eius eo. Vigintiduorũ annorũ erat Amon cũ regnare coœpiſſet, duobus quoq; annis re gnauit in Ieruſalẽ, nomen matris eiꝰ Meſ ſalemeth filia Harus de ꝓleteba]. Feciic; malũ in conſpectu dñi, ſicut fecerat Ma- naſſes pater eius. Et ambulauit in omni uia, per quam ambulauerat pater eius ſer uiuitq; immunditijs quibus † ſeruiebat] ſeruierat pater eius,& adorauit eas,& dereliquit dñm deũ patrũ ſuorũ,& non ambulauit in ura dmi. Tetenderuntq; ei inſidias ſer- ui ſui,& interfecerunt regem in domo ſua. Percuſsit autẽ populus terrę omnes qut conturauerant contra regem Amon-⸗ & conſtituerunt regem loſiã fllium eius pro eo. Reliqua aãt termonũ Amon, quę fecit, non' ne hęc ſcripta ſunt in libro ſer- monum dierum regum luda: gepelierunt que eumn in ſepulæhro ſuo, in Horto Oza, & regnauit loſias fliius eius pro eo. Ioſias pius rex in laurat ſertatetlaæa templi.(ap. XXII. 0 Qio annorũ erat loſias cum regna/ re cœpiſſet,& triginta uno anno re gnauit in Ieruſalem: nomen matris eius Idida, filia Phadaia Ide Beſecath. Fecit Adaia que quod placitũ erat corã dſio, et ambu lauit per oẽs uias Dauid patris ſui, nõ de clinauit ad dexterã, Fſiue Jad finiſtrã. An neq; Aſalia no autẽ octauodecimo regis Ioſię, miſit rex, Saphan liũ † Asha, lfllij Meſſulã ſcribam tẽpli dñi, dicens ei: Vade ad Hel- ciã ſacerdotem magnũ, ut confletur pe- cunia, quę illata eſt in templũ dni, quam collegerũt ianitores tẽpli à populo, detur que fabris per prępoſitos domis cñi: in domo 8* Gn lIateba — Sen— .———. ———. 3 83 1—= —-—y— lu. Iofias Regum IIII. qui& diſtribuant eam his, qui operan. Dũs. Idcirco colligam te ad patres tuos, tur in templo dñi, ad inſtaurancla ſartate-& colligeris ad ſepulchrũ tuum in pace, cta templi, tignarijs ui delicet,& cęmẽta/- ut non uideãt oculi tui omnia mal, quę rijs,& ijs, qui interrupta componunt, g introducturus ſum ſuper locum iſtum. ut emantur ligna,& lapides de lapidici- ¶ afia⸗ cultu dei renouato un lello nis ad inſtaurandũ templũ dñi. Verunta- perijt.(ap. XXIII. men non ſupputetur eis argentũ quod ac. cipiãt, ſed m poteſtate habeant,& in fi⸗ Qui miſit,& congregati unt ad eum de Dixit aũt Helcias pontifex ad Saphã omnes ſenes ſuda& lerulalẽ. Aſcẽduq; ſcribã:Librum legis reperi in domo dñi. rex templũ dñi,& oës uiri luda un uerſ Deduq; Helcias uolumẽ Saphan ſcribę, que qui habitabãt in Ieruſalẽ cum co,ſn qui& legit illud. Venit quoq; Sappan cerdotes& prophetę,& ommis populus ſcriba ad regẽ,& renũciauit ei quod prè- a paruo uſq; ad magnum, leguq́; cundis ceperat,& ait: Conflauerũt ſerui tui pecu audientibus omnia uerba libri fœderi, niã, quę reperta eſt in domo dñ& dede qui inuẽtus eſtin domo dñi. Stetiiqq; tex 4 prelectis rũt ut diſtribucreiur fabrisrac pręfectis] ſuper gradum,& foœdus percuſsit coram ke ArAw 8. cpha ſcriba regis dicẽs: Librum legis de Mit mihi Helcias ſacerdos. Quẽ cũ legiſ- remonias in omni corde,& in toa ani⸗ V ſet saphã corã rege.& audiſiet rex uer- (c ba ubri legis Dni, ſcidit ueſtimentaſua. ſcripta erant in libro illo: acquieuitq; po NN t precepit Helcię ſacerdoti,& Ahicam pulus pacto. Et prę cepit rex Helcię pon à C lio Saphan,& Achoborfflior† Micha) tifici,& ſacerdo ib. ſecundi ordinis,& ia 15 chaie& Saphan ſcribę.& Aſaię ſeruo regis, di nitoribus, ſlut proijcerent de templo dũi Sas operum templi dñi. Narrauit quoq; Sa- dño, ut ambularent poſt dũm,& cuſtodi rent pręcepta eius& teſtimonia& c ma, et ſuſcitaret uerba fœderis hunus, qu, omnia uaſa, quę facta fuerant Baal,& i luco.& uniuerſe militię ccœli,& combul ſit ea foris Ieruſalem in cõualle Cedron. cens: Ite,& conſulite dũm ſuper me,& ſuper populo,& ſuper omni luda, de uer bis uoluminis iſtius, quod inuentum eſt. maxgna em̃ ira dñi ſuccẽia eſt cõtra nos, quia non audterunt patres noſtri uerba uit aruſpices quospoſuerãtreges ludaal libri huius, ut facerẽt omne quod ſcriprũ ſacrificandum in excelſis per ciuitates lu eſt nobis. I erunt itaq; Helcias acerdes, da,& in circuitu Leruſalem,& eos qula- & Ahicam,& Achobor,& Saphan,& dolebant incenſum Baal,& Soli& Lu em Aſaia ad Holdam rprophetidem] uxorẽ nę,& duodecim ſignis,& omii mil ine pProphet Sellum filij Thecuę, filij Araas cuſtodis ccœæli.Et efferri fecu lucũ de domo cmiſo ueſtium, quæ habitabat in leruſalem, in ras Lerufalẽ in conuall? Cedrõ:& com- D ſecunda, locutiq; ſunt ad eam. Et illa re- buſsit eum ibi, et redegit in puluerem& ſpondit eis, Hec dicit dñs deus Iſrael, Di preiecit ſuper ſepulchra uulgi. Deſtnrxit cite uiro, qui miſit uos ad me, Hęc dicit quoc; ędiculas effœminatorũ quę erant ds:Rcce ego adducam mala ſuper locũ in domo dñi, pro quibus mul eres texe- iſtũ,& ſuper habitatores eius, omnia uer bãt quaſi domũculas luci. Cõgregauuiqp balegis, quę legit rex Iuda: quia dereli- omnes ſacerdotes de ciuitatibus luda& querunt me,& ſacrificauerunt dijs alie- contaminauit excelſa, ubi ſacrificabãtſa/ nis, iritantes me in cundis operibus ma- cerdotes, de Gabaa uſq; Ber/abee:ct e nuum ſuarum,& ſaccendetur indignatio ſtruxit aras portarũ in introitu oſtij lolt mea in loco hoc,& non extinguetur. Re principis ciuitatis, quod erat ad ſiniſtram gi autem luda, qui miſit uos, ut conſuſere portę ciutatis- Veruntamẽ nõ aſcende T renũciauerunt regi quod dixerat: 1 & tulit puluerem eorũ in Bethel. Et dele tis dñm.ſic dicetis: Hęc dicit dñs deus Iſ bant ſacerdotes excelſorũ ad altare cfi raẽl, Pro eo quod audiſtt uerba uolumi- in leruſalẽ, ſed tantũ comedebãt azyma nis,& perterritum eſt cor tuum,& hu- in medio fratrũ ſuorã · Cõtaminauit quo miliatus es coram Dño, auditis ſermoni“ que Topheth, quod eſt in conualletlij bus contra locum iſtum,& habitatores Ennõ, ut nemo cõſecraretflliũ ſui aut eius, quod uidelicet flerent in ſtuporẽ,& liam per ignẽ M oloch- Abſtulit quoquc in maledictum,& ſcidiſti ueſtimenta tua, equos, quos dederãt reges ludę 6..„ 1. 5; edrä Natla- & fleuiſti coram me, et ego audiui te, ait introitu tẽpli dni, iuxta exedrã S 42 Un 5½ Soll, in 0 3 — aaequcderttin het anuerius loſias,uſdlt 3 — autinmonte,müſſc ſcirts,& combäbi plui lud,juxta der weltuirdei quipred Nan Quseſttitulls honderätqg ei ciuesn äekthomints dei, Anr dixituerha hæ ure Beth el Etaitl andueat oſſa eiuz. B milius cũ oibus tbe damaria.Inupe cclor, que eranti eque fecerant rege in abſulttloſias S mikonefecerttin aawiverſosſacerdot mdiſiperaltauia, rmupper ea, reuerl yrecepit omni po erlifadeau dinäetenlbtofœd mlaüctPhaoth Nüdicneunt 1radh dan in geregum däino und de b liüdig enufler REridds&e doun ltis, Rabemm b rinnlucn& leni lutautte uerd malird qreminur wunaxäügim —, H Me A ISW e Loſt⸗ lu. Ioſias Regum IIII. 145 nelech eunuchi, qui erat in Pharuarim: te eum rex, qui reuerteretur ad cñm ino cutrus aũt Solis combuſsit igni. Altaria mni corde ſuo, et in tota anima ſua,& in quoq; quę erant ſuper tecta cœnaculi A- uniuerſa uirtute ſua iuxta omnem legem chaz, quę fecerãt reges Iuda,& altaria Moyſt, neq; poſt eum ſurrexit ſimilis il- R ue fecerat Manaſſes in duobus atrijs tẽ li. Veruntamennon eſt auerſus dñs ab i·* dñi, deſtrurcit reæ,& cucutrit inde, rafuroris ſui magni, quo iratus eſt furor & di perſut cmerẽ eorũ in torrentem Ce dron. Excelſa quoq; quę erant in leruſa- lem ad dexterã partẽ montis offenſionis. rüü zi que ędificauerat Salomõ rex lſraẽ †A- durn & ewdci i ennüln an ſaide, ad 7 83, 4 1e aünda nia a qoodpre a9 1 8 M un pecu au e m. 8, A dede l uh d nte a ſiatma 35 luadoio gidoniorũ,& Chamos of n eenſioni Moab,& Meichon abomina- riones filiorũ Ammon, polluit rex,& cõ niuitt ſtatuas.& ſuccidit lucos. repleui q; loca eorũ cſ ibus mortuorũ.j Inſuper drtkeinl g. ingn D altare quod erat in Bethel,(et)excelſum 21 8 en t ig euür di legi ig e iwicht — u8 uer,„ tai encbi nie e e iinlbollene ahen dd tönrhim tMlichal tit e an damt, .* 11 oregi di dit un ditmpfenne derme.& ot an ehäähe peccare fecit ltrae erant in monte, mi quodfecerat leroboam filius Nabat, qui „& aitare illud excel- ſum deſtruxit at q cõbuſsit,& cõminu- it in puluerẽ, ſuccenditq; etiam lucũ. Et conuerſus Ioſias, uidit ibi ſepulchra quę ſiiq;.& tulit oſſa de ſe ulchris.& combuſsit ea ſuper altare, et olluit illud, iuxta uerbũ dñi quod locu- tus eſt uir dei, qui prędixerat uerba hæc. Et au, Quss eſttitulus ille quẽ uideo: Re aa, deuer lu e etſewile. 19 * eatalta za ſponderũtq́; ei ciues urbis illius, Sepul- hum et ut S nümuct chrã eſt hominis dei, qui uenit de luda, v non, I nieengi& predixituerba hæc quæ feciſti ſuper dti uerdꝛ uit te lezyöürig Adrpiä ſi Mr amnneuuün acerdes, d atk uinlendat aphan, R de e cenlonbat mluxori ut e ecimiguit s cutodis ci t nicerbt rualemin Na Mmucnnli Etihn⸗ linnel,Di M Arcſach⸗ Hec dcu q Subsefande lpet lci il Em i godin mana ſuper ea, re nauer N Hee müalb uia derel ddtesdeir d., te ph dis alie, d nlteccih ·1 V Gahndg nim factũ e onfuene. l.. i des d eac ditatores 211,AAl 3 R,& ni Mlobs, polt,„ 6 nan 6 A s dedete menta nl 2, Mag men 1 3 1cUCi diui te. Nt n. ſcriptũ eſtn libroſœderis haſe tale a qui iudicaue nint Iſratl,& omniũ dierum regum ifrat,& regum luda, ſicut in octa uo decimo anno regis Ioſię factũ eſt Pha Niſtud dño in lerufilem Sed& pytho⸗ nes& ariolos.& figuras idolorũ,& im- munditias,& abominationes quę fuerãt in terra luda,& Ieruſalem. abſtulit Ioſi- cnocäll as: ut ſiatueret uerba legis; Aue ſcripta 8 1 funt in libro quem inuenii Helcias ſacer- dos in templo qni, Similis iili non fuit an K altare Beth el. Et ait: Dimittite eũ, nemo cõmoueat oſſa eius. Et intacta manſerũt oſſa nllius, cũ oſsibus prophetę qui uene rat de Samaria. Inſuper& omnia phana ex cellorũ, quę erant in ciuitatibus Sama rie, que fecerant reges lfraẽ! ad iritandũ Iñm, abſtuli tloſias& fecit eisſecundũ 3 bange Pera omniak que fecerat in Beth el. Et occi- dit uniuerſos ſacerdotes excelſorũ, qui e- rant ibi ſuper altaria,& cõbußsit oſſa hu uerſusq; eſt leruſalem. a UBt ppecepit omni populo, dicens: Faci- L— od huius. Nec e- ſebus iudicũ, gypti contrar eius contra ludam, propter iritationes quibus prouocauerat eum Manaſſes. Di- xit itaq; dñs:Etiam ludam auferam àfa cie mea, ſicut abſtuli Iſraẽl,& proijctam ciuitatem hanc quam elegi leruſalem.& domũ de qua dixi, Erit nomen meum 1⸗ bi. Reliqua aũt ſermonũ loſię,& uniuer- ſ quę fecit,nonſne hęc ſcripta ſunt in li⸗ bro uerborũ dierũ regũ luda: In diebus Iuf. z4.3 eiuʒ aſcendit Pharaor Nechaorex egem Aſſy riorũ ad flumen, Pax, 33. a Ruphraten,& abijt loltas rex(luda)in occurſum eius,& occiſus eſt in Maged- do cum uidiſſet eum. Et portauerunt eũ ſerut ſui mortuũ de Mageddo,& pertu- lerunt in Ieruſalem,& ſepelierunt eum in ſepulchro ſuo.j Tulitq; populus terrę 2 Par. 36,& Ioachaz filiũ Ioſig.:& unx erunt eum.& conſtituerunt eum regẽ pro patre ſuo. vi gintitrium annorũ erat loachaz cum re- gnare cœpiſſet,& tribus menſibus regna uit in leruſfalẽ: nom en matris eius Ami⸗ tal, filia Ieremię de Lobna. Et fecit malũ( corã dño, iuxta omnia quę fecerãt patres eius. Vinxitq; eũ Pharao Nechao in † Reblatha,)] quę eſt in terra Bmaih, ne re Reba, gnaret in leruſalẽ:& impoſuit mulctam terrę centũ talctis argenti.& talẽto auri. Regẽq; cõſtituit Pnarao Nechao Elia cim niliã Ioſi, pro Ioſia patre eius, uertit que nomẽ᷑ eius Ioachim: porto Ioachaz tulit,& duæit in E. gyptũ. Argentũ aũt, & aurũ dedit loacim Pharaoni, cũ indi xiſſet terrę per ſingulos, ut cõferretur iu xta pręceptũ Pharaonis,& unum quẽq iuxta uires ſuas, exegit, tam argentum q́; aurũ de populo terrę, ut daret Pharaoni Nechao- Vigintiquinq; annorum exrat Ioacim cum regnare cœʒpiſſet,& unde⸗ cim annis regnauit in leruſalem: nomen matris eiꝰ 2 ebida filia Phadaia de Ru Zabula ma. Ei fecit malum coram dño iuxta om nia quę fecerant patres eius. ¶ Tnbus Juda ducitur in Babylonem,⸗ & diripiuntur uaſa temp. Cap. XXIIII. Ndiebus eius aſcendit Nabuchodo- A noſor rex Babylonis, et factus eſt ei Ioa , z eim Necho 1* — — —— — Ie. z7 a. et 2a Babylonis captiuos in Babylonem. Bt Tu. Iaacim cim ſeruus tribus annis,& rurſum rebel- Iauit contra eum. Immiſitq; ei dñs latrun culos Chaldęorũ,& latrunculos Syriæ, & latrunculos Moab,& latrunculos fili- orũ Ammon,& immiſit eos in ludam, ut diperderent eũ iuxta uerbũ dñi,quod lo- cut fuerat per ſeruos ſuos prophetas. Fa ctũ eſt aũt hoc per uerbũ dni contra Iu/ dã, ut auſerret eũ corã ſe propter peccata Manaſſe uniuerſa quę fecit:& propter ſanguinẽ innoxiũ quem effudit,& imple uit Ieruſalem cruore innocentium,& ob B hancrem noluit dñs propitiari. Reliqua aũt ſermonũ lIoacim,& uniuerſa quę fe- cit. nonne hęc ſcripta ſunt m libro ſermo mum dierã regum Iuda: Et dormiuit Ioa cim cum patribus ſuis,& regnauit Ioa- chim fiuus eius pro eo. Et ultra non ad⸗ didit rex Æ gypti ut egrederetur de ter- ra ſua. Tulerat em̃ rex Babylonis à riuo NRgypti, uſq; ad fluuiã Euphratem om- nia quę fuerant regis gypti. Decem et octo annorũ erar loachim cum regnare cœpiſſet,& tribus menſibus regnauit in Nehuſta leruſalé: nomen matris eins † Noheſtha] fllia Elnathan de Ieruſalem. Et fecit ma- lum coram dño, iuxcta omnia quę fecerat Dan.. a pater eius. In tempore illo aſcenderunt C ſerui Nabuchodonoſor regis Babylonis in Ieruſalem,& circundata eſt urbs muni tionibus. Venitq; Nabuchodonoſor reꝝ cuum ſerui eis B abyionis ad ciuitatem Tœum ſeruis ſuis Oppugnarent, ut oppugnarent eã]. Hgreſſusq; eſt Ioa- chim rex Iuda ad regẽ Babylonis, ĩpſe et mater eius,& ſerui eius,& principes eiꝰ, & eunuchi eius,& ſuſcepit eũ rex Baby lonis anno octauo regni ſui:Et protulit in de omnes theſauros domus dñi,& theſau ros domus regię,& concidit uniuerſa ua ſa aurea que fecerat Salomon rex Iſrav in templo dñi, iuxta uerbũ dñi. Et tran- ſtulit omnem Ieruſalem,&uniuerſos prin cipes,& omnes fortes exercitus, decem millia, in captiuitatem,& omnem artiſi- cem& incluſorem: nihilq; relictum eſt, exceptis pauperibus populi terrę.i Trã- Eſh. 2 2 Rulit ců im j 2 luoq; loachim in Babylonem,& matrem regis,& uxores regis,& eunu- eius chos Pregis:& iudices terrę duxit in ca ptiuitatem de lIeruſalem in Baby'onem: omnes uiros robuſtos, ſeptem millia, & artifices& incluſores mille omnes ui- ros fortes& hellatores: duxit q; eos rex eone Regum IIII. conſtituit †Mathatiam] patrus eims ſimum& primum annum Ltatis habebat Sedecias cum regnare coœpiſſet,& unde- cim annis regnauit in lerufalem: nomen matris eius erat Amital, fliia leremię de Lobna. Et fecit malum coram dño, iu- xta omnia quę fecerat loachim. Iraſce- batur em̃ dis contra leruſaſem& contta Iudam, donec proiſceret eos ſacie ſua. receſtitq; Sedecias à rege Babylonis. Ieruſalem à Nabuch'odonoſor deua⸗ Ratur& exuritar.(ap. XXy. FAaum eſt aut anno nono regni eiu 1 b pro N eo, impoſuit; nomen ei Sedeciam. Vice an — V 4 Jdomnd 1 vonnen alhls pabebat con lnettäluptt e alit er enculã 8 menſe decimo, decima die menſts, ue⸗ le ia iel wamm nit Nabuchodonoſor rex Babylonis i.& aa, lhwanaſecuncat pſe& omnis exercitus eius in leruſalt. & circundederunt eam,& exituxenmt in circuitum eius munitiones. Et chaun eſt ciuitas atq; uallata, uſc; ad undecimi annum regis Sedeciæ, nona die menlt, pręualuit; fames in ciuitate, nec eratpa nis populo terrę. Et interrupia eſt ciuitas, & omnes uiri bellatores nocte fugerunt per uiam portę, quę eſt inter duplicè mu- rum ad hortũ regis,(porro Chaldei ob⸗- ſidebant in circuitu cmuitatem.) Fugit itaq; Sedecias per uiam, quę ducit adcã- peſtria ſolitudinis. ꝑt perſecutus eſt exer citus Chaldgorũ regem, comprehẽduq; cum in planitic Iericho,& omnes bela/ tores qui erant cum eo, diſperſ ſunt.&re liquerunt eum. Apprehenſium ergoregẽ duxerunt ad regẽ Babylonis in Rebia- tha. qui locutus eſt cũ eo iudicium. Filios aũt Sedecig occidit corã eo,& oculose- ius effodit, uinx itq́; eũ catenis,& adqu- xit in Babyionẽ. Menſe quinto, ſeptima die menſis, ipſe eſt annus nonuſdecimus regis Babylonis, uenit Nabuzardäprin ceps exercitus, ſeruus regis Babylonis in Ieruſalem. Et ſuccendit domũ dñi,& Par domũ regis:&* domos l eruſalem, om- omht nemq; domũ xcombuſsiit igni. It muros n Ieruſalem in circuitu deſtruxit omnis eX ercitus Chaldęorum, qui erat cum princi pe militum. Reliquã aũt populi partem, quæ remanſerat in ciuitate,& profuas qui transfugerant ad regẽ Babylonis,& reliquum uulgus tranſtulit Nabuzardan Fouop princepsm enptimum 280 mecmäum& re aut eunuchum imd perbellueres urd wcusſteterant edr niin ciuttateret Od cs quiprobabatry r.rlexunros ku nntmcittate(w u ptinceps miſur Vylonis in Reblacha dodplonis,& intert iierr Bmath Kt brna b Ap Keenain.Populoa un luda, quemdt orrex Babylond ſun Abichamfan uniſent omnes quc iouſetant cum eis liulſſet rex Babyle dntad Godoliam in lu Naihane, K Aoara,lus Tan ſile, R lezonias ddejjeor luraui tißeorum dicans nenei mmete adyloms, Sbe Anneninmenſeſe lu Nuiemieflij no decen di ich Godoſtan, Aun& Cnal 1 princeps militię. Et de pauperib.tertę ia i ligtaza Coi reliqnit uinitores& agricolas. Colum- nas autem ęreas, quę erant in templo do- mir ĩ,& bales,& mare creum quod es 3 däparno uiqm rühm nenerunti Ketdägos Faa 2 ulda 1 uncula* Un 5½ 82 an domo Dñi, confregerunt Chaidai, nlatm n 1 mn tranſtulerunt és Ranin b as quoq; greas,& trullas, ei tridemtes, et hera p phos, mortariola.& omnia uala& rodach rex cann. 4 dreain quibus m niſtrabãt, tulerunt. — un non& thuribula,& pnialas: quę aurea, 19e b ka aurea:& què argentea, argẽtea, tulit prin ſu 4 ebat h ceps miliiix: id eſt columnas ingke an ee eſeg unä,& baſes cuas fecerat( rex) Salomon um. Kd Kci in remplo dñi, non erat pondus eris omni Reian d W orũ. D& octo cubitos alti „ um ua orã. Decem& octocu itos alti naqagie⸗ tun id tulims habebat columna una:& capitel brolemd 8. nen ee lum ereũ ſuper ie altitudinus triũ cubito/ muun lea nit n u rum:& retiaculã,& malogranata ſuper maunt lda- 8 an& Mau Weee ne unid un en Mner Dermtt e Kns 1ngune 1 6 Tauti rhaum 45 de era 1 1 ecuma⸗ mm Dri 5 4 1. Kiecerat Üade eni 4 de 1 11 friahg. endemunt irzad ni abyloni 94 I 5 Onls ei 0 netyaiu 8— dnd a ingd an worrex cug agelachhza erub luns fore a me h 6 2 1 lam ac ef 1e Anrmes Alple et dus neni dähin 92 ein ta 9 atgäwit ahtin nss Miip dcit Lhelau xitſ 1s Sni Nlae uera un deſ nnſeckman * ſail regt d ui unibi 3inan, cept am=n ſetusnadlt ſos prin lenn ar stüccmit deccm d.d e Kaonlt dan, n.d k kconbuü un ef, len een irauilctin Ti acd e un ain. en,& pe nun cliquidun am qor deratncits uinca xiſ taranaluii Dnan kehs An utntt. mülla, pni 1ack b. ncsui, nii ins ASd ni rex Tas e Soue ante mBt ni.᷑ a mumm. owo üinsinta r * 1 ju Ioachim capitellũ columnę, omnia Crea: ſimilem Regum IIII. ** 146 & cefmo ſeptimo traſmigrationis loachim omme in Babylonem. Ol regis ludę, menſe duodecimo, uiceſima- & columna ſecunda habebat ornatũ· lit quo; princeps dotem primum, Sophomam ſacer ni E tem ſecundum. uitate cunuchum unum qui erat prefect ſuper bellatores uiros, et quinq; ui his qui ſteterant coram rege: luos mit in ciuitate: et Sopher principem exer- citꝰ qui probabat tyrones e:&e Fſex Juiros e uulgo, qui inuent runt in ciuitate Quos tol & tres ianitores. Et de ci dan princeps militum. duxit ad regẽ bylonis in Reblatha.Percuſsitq; eos reꝛ tio corrupta interkecit eos in Reblatha trij putas, a da de rum ſit, aut nouum op Babylonis,& interra Bmath:& translatus eſt Iu bec terra ſua. Populo aũt qui relictus er terra luda, quem dimiſe nolorrex Babylonis prę flium Ahicham 3lij Saph: F audiſſent omnes duces militum, ri qui erant cum eis, ui ſtituiſſet rex Babylonis Godoliam, uene runt ad Godoliam in nus Nathanę,& Ioha & Saria, fillus Tanehumet thites,& Iezonias filius Maachati & ſocij eorũ · Iurauit ſocijs eorum dicens: re Chaldeis manete in terra, gi Babyloms, eſt autem in menſe ſeptimo, uenit fllius Nathaniæ filij E regio,& decem uiri cum eo: runtq; Godoliam, qui et mortuus e & ludęos& Chaldęos qui erant c ſurgensq; omnis popu- & principes h erunt in Mgyptum rimen- ne G in Maſpha. Con lus à paruo uſq; magnum, militum uen Nec cœperat, capu duas, mare qui erant cum e militię Saraiam ſac er ros d repe/ transfetrem. Qu num occupauerat, de populo ter⸗ roborauerat fidem, jens Nabuzar- rat Nabuchodo(ut dicitur)ocu lecit Godoliam& N. gyptus in ſeptuaginta ſuis Heſychi . Quod cum um laudat auth ipſi& ui uſc; Antiochiã, Maſpha. iſmahel fi nan fllius Careę, h Netopha- ipſi ſolũ exẽplariacõ ꝗq; Godolias ipſis et eregione ſingula Nolite timere ſerui- difſentiẽs, & bene erit uobis. Factũ eſt, in editione ſmaẽl editionè miſcuit, lifama de ſemine minus fuerant Tu-⸗ do- i fue ſeptima die menſis, ſubleuauit Buil me- Babylonis anno d regnare t Ioachim regis luda de carcere. Et locutus eſt ei benigne,& po- it thronum eius ſuper thronum regum o in Babylone. Et muta uit ueſtes eius quas habuerat in carceres & comedebat panem ſemper in conſpe- u eius cunctis diebus uitę ſuc. Annonã aᷓq; conſtituit ei ſine intermiſsione, qug & dabatur ei à rege perſingulos dies o- mnibus diebus uitę ſuę. B. HIER ONVMI IN LI-⸗ brum Paralipom. Prefatio Siſeptuaginta interpretũ pura,& ut ab eis in Gręcũ uerſa eſt, ditio permane ret, ſuperflue me, Ciromati epiſcopor „ ſanctiſ ime atq́; doctiſsime, impelleres, ut e Hebræa tibi uolumina Latino ſermone od eñ̃ ſemel aures homi & naſcentis eccleſiæ iuſtã erat etiã noſtro ſiientio cõprobari. Nunc uero cum pro uarietate regionũ diuerſa ferantur exem- Ba. plaria,& germana illa antiquaq; transla ſit atq; niolata, noſtri arbi⸗ ut è pluribus iudicare quid ue us in ueteri opere at in condere] illudentibusq; ludęis cornicũ e delicet quod con⸗ ria probat. Me leſtinos codices! 8— los configere. Alexandria orem. Conſtantinopolis 4 Luciani mariyris exẽ̃pla dię inter has ꝓuincię Pa egũt, quos ab Origene elaboratos Euiebius& Pãphilus uulga- uerõt. iotusq;orbis hac inter ſe trifaria ua rierate cõpugnat. Et certe Origenes non poſuit quatuor editionũ. uerba deſcribẽs, ut unus ſtatim cęteris inter ſe cõſentiẽ᷑ & ſeruite re tibus arguatur: ſed, quod maioris audaci ſe eptuaginta rheodotionis aſteriſcis deſignãs quæ & uirgulis, quę ex ſuper- percuſſe/ fluo uidebant᷑ appoſita. Si igitur alijs li⸗ . ſi: ſed cuit nõ tenere quod ſemel ſuſceperãt& ũ eo poſt ſeptuaginta cellulas, quę uulgo ſine authore iactant᷑ ſingulas cellulas apuere- ocq; in eccleſijs legitux, ꝗd ſeptuaginta ſcierunt: cur me non ſuſcipiant Latini res Chaldgos. Factunn eſt uero in anno tri mei, qui uiolata editione ueteri ita nouã ceſimo a 4 condidi udere 4 ——— — 5* —= B 1 r— 1 —·· ——— —— ———— —— — 22— V= 6 —— ——— — 5 — id eſt, Londidi, ut laborem meum Hebræis,& quod his maius eſt, Apoſtolis authoribus comprobem:Scripſi nuper librũ de opti mo genere interpretandi, oſtendens illa de ERuangelio: Ex Ægypto uocaui filũ meũ:&, Quoniã Nazaręus uocabit᷑:&, Videbunt in quẽ compunxerunt:& il⸗ lud Apoſtoli, Quę oculus nonuicit, nec auris audiuit,& nec in cor hominis aſct- derunt, quę pręparauit deus diligentibus illum:cęteraq; his ſimilia in Hebręorum libris inueniri. Certe Apoſtoli& Buan- geliſtę. ſeptuaginta interpretes nouerant. & unde eis hęc, quę in ſeptuaginta inter pretibus non habentur: CHlRISTVS dñs noſter utriuſq; teſtamenti conditor. in Euangelio ſecundum loannem, Qui credit, inquit, in me, ſicut dicit ſcriptura, flumina de uentre eius fluent aquę uiuę. Vtiq; ſcriptum eſt, quod Saluator ſcri- ptum eſſe teſtatur. V biſcriptum eſt: 3e/ ptuaginta non habent: Apocrypha ne- ſcit eccleſia. Ad Hebręos igitur reuerten dum eſt, unde& dñs loquitur,& diſcipu li exempla pręſumunt. Hęc pace ueterũ loquor,& obtrectatoribus meis tantũ re ſpondeo, qui canino dente me rodunt, in publico detrahentes,& legentes in angu lis, Pijdem& Jaccuſatores et defenſores, cum in alijs probent quod in me repro- bant: quaſi uirtus& uitium non in rebus ſit, ſed cum authore mutetur. Cęterũ me/ mini ęditionem ſeptuaginta trauslatorũ, olim de Gręco emendatam, tribuiſſe me noſtris: nec inimicum debere exiſtimari eorum, quos in conuentu fratrum ſemper ediſſero. Et quod nunc Dibre haiamim, id eſt uerba dierum, interpretatus ſum:id cir e feci,ut inextricabiles moras,& ſyl uam nominum, quę ſcriptorum contuſa ſuut uitio, ſenſuumq́; barbariẽ apertius, & per uerſu m cola digererem, mihimet i ſi& mess iuxcta Iſinenium canens, ſi au res ſurdę ſunt cęterorum. AD bon NIONERM ET Rogatianum in Librum Paralipo. men. Pręfatio B. Hieronymi. Quomodo Gręcorum hiſtorias ma- gis intell:gunt qui Athenas uiderint:& tertium Vergilij librũ, qui à Troade per Leucaten,& Acroceraunia, ad giciliam, & inde ad oſtia Tyberts nauigauerint, ita ſanctam ſcripturam lucidius intuebi⸗ i QAui ludeam oculis contemplatus ſit, B. Hieronymi in Lib. Paral. Præfatio. et antiquarũ urhiũ memorias locoruc uel eadem nocabula, uel mutata cognoue rit. Vnde& nobis curę fuit cũ eruditiſsi mis Hebręorũ hunc laborẽ ſubire, ut cir, cumtremus proumciam, quam uniuerſe CHRISTI eccleſię ſonant. Pateor eñ mi Domnion& Rogatiane chariſsimi, nunq́; me in diuinis uoluminibus, pro⸗ prijs uiribus credidiſſe, nec habuiſie 0⸗ pinionem meã, ſed ea etiam de quibusſci re me arbitrabar, interrogare me ſolitu, qu ĩto magis, de his ſuper quibus anceps erã: Deniq;, cũ à me nuper literis flagi⸗ taſſetis, ut uobis librum Parahpomenon Latino ſermone transferrẽ, de I yheria⸗ de legis quendam doctorẽ, qui apud He- bręos admirationi habebatur, aſſumpſi, & contuli cum eo a uertice, ut aiunt uſq; ad extt emũ unguem,& ſic confirmatus- auſus ſum facere quod iubebatis. Libere em̃ uobis loquor:ita in Gręcis,& L. aii- nis codicibus hic nominum liber uuio- ſus eſt, ut non tam Hebręa, quàm Balba- ra quędam,& Sarmatica nomina conie- cta arbitrãdũ ſit. Nec hoc ſeptuagintain terpreiibus, qui Spiritu ſancto peni, ea quę uera fuerunt tranſtulerũt, ſed ſcripto rum culpę aſcribendũ, dum de emendatis inemendata ſcriptitant,& ſępe tria nomi na, ſubtractis e medio ſyllabis, in unũ uo cabulũ cogunt:uel eregione unũ nomen, propter latitudinẽ ſuam, in duo uel tria uocabula diuidunt. S ed& ipſę appella- tiones, nõ homines, ut pleriq; exiſtimãt, ſed urbes,& regiones,& ſaltus,& pro⸗ uincias ſonant, oblique ſub interpreratio ne& figura eorũ, quędam narranturhi- ſtorię, de quibus in Regnorũ libro dici- tur: Nonne ecce hęc ſcripta ſunt in ibro uerborũ dierum regum luda: Queę utiq; in noſtris codicibus non habentur. Hoc primũ ſciẽdum, quod apud Hebręos, Pa- ralipomenon liber unus ſit,& apud iſlos uocatus DIBREHAI AMIM, ideſt uerba dierum: qui propter magnitudi- nem apud nos diuiſus eſt: quod nonmulli etiam in Bruto, Ciceronis dialogo faci⸗ unt ut eum in tres partes ſecẽt, cum unus à ſuo authore ſit editus. Deinde etiam il- lud attendendum, quod frequenter nom na, non uocabula hominũ, ſed rerũ, ut di xi. ſignificantias ſonãt. Ad extremũ quod omnis eruditio ſcripturarũ in hoc cõtine tut: ei hiſtorig quę uel prętermiſſ ſanni ac¹ Ontionumita 0 gübrübene allb mülbl atl miltadſplieim Optimaem guug ncoſtemnere pfe⸗ quisin hac intelp aumudreprehend tr riam coniclenga dnemtexnunip ſetn ſerbbori porueri natgo herilcod ehec oummneuicer lbr,oadditum qr9o onöhabet⸗Vbine aullcetuinga pte 90 maudèſeptuꝛgintzu mn vel cb decoris a- äwaiauthorita er vummibus nonleg Liber Paral primusiHle prehai (Cenealogis ah- cob E Fſau pg& Madau Geb bch, Thiras. Pom nde Riphath& unlamm Bliſa& Dodanin. Flij Ot rin& Phut& Cn Jaba& Heu ma dedabachach üaer Dadan. 0 naite cxpit efſe umuero genuit dnde Nephtuin duin:de quibu iime Caphthoti mndenem ptim dmngaog Kl angeteum Re aldeum,)ar⸗ reum SeWern an& Aſir G haFiüj ar 92 9 ☛‿☛ Præfatio Paralip. I. Verba dierũ 147 ſuis locis, uel perſtrictæ leuiter, hic per ther& † Mes.) Arphaxad autem ge⸗ Moſoch qugdam uerborum cõpendia explican- nuit Sale, qui gʒ ipſe genuit Heber. Por ur. Orationum itaꝙ; ueſtrarum adiutus ro Heber nati ſunt duo fllij, nomen uni auxilio, miſi librũ beneuolis placiturũ, Phaleg, quia in diebus eius diuiſa eſt ter amen inuidis diſpliciturum eſſe non am ra,& nomẽ fratris eius lectan. Iectan aũt bigo · Optima eñm̃ quęq;, ut ait Plinius, genuit Elmodad& Saleph& Afar- mlunt contemnere pleriq;, quam diſce⸗ moth& Iare, Adoram quoq;& Vzal ach pri unnad.. b genudus 4 üüin re.&i quis in hac interpretatione uolue⸗& Decla, Hebal etiam& Abimael er orum 4 ena rit aliquid reprehendere, interroget He, Saba, necnon& Ophir& Heruila& Lann, Ru an mm Wer g Aacen ehe 8 4 9 dl ae aie que ergo aſteriſcos, id eſt ſtellas, radiare 5 T 5 won tor, an, ui . laln C— ſa ccilicet uirga prępoſita eſt, illic ſigna- mnr umg. l 9 man tur quid ſeptuaginta interpretes addide⸗ Naphis, Cedma. Hi ſuni filij Iſmactlis. Fi C Nor cri, duij miid rint uel ob decoris gratiam, uel ob Spiri lij autem Ceiurę concubinę Abraham, jaitt Ze, en abthia uus ſuncii authoritatem, licet in Hebręis. quos genuit: Zamram, lecſan, Madan, Tphane. ns r dl uoluminibus non legatur · Madiã, lesboc,& Sue. Porro filij lec⸗ reuenen ſus Sa mn. 1i ſan, Saba& Dadã.(Filij autem Dadã, aon a e nn Liber Paralipomenon Alurme rautam Taommegrin Ge,g t uttetũ ea n winh r j autem Madian, Bpha pher e tantüte 1 Banüu P maerlebrabee Di noch& Abida& Eldaa, omnes hi filij Rdunt in qug brehaiamim. Ceturę. Gemutt aũt Abrahã Iſaac, cui⸗ Ge. 25:c inmgu n e. mit CGenealogiæ ab Adam uſque ad la⸗æ us ſueruni filij Eſau& Hracèl. Fiij E Ge. 36. 5 mnen un e hüh 5& Eſau. Cap. I ſau, Eliphaz, Rahuel, lehus, Ihelon& ſenlorer, inch. rpima A cos& ſeu., Crh. 1.5„Elphaz, Kahtlelelehus⸗ erepto⸗ 1 1en n A r Dam, Seth, Enos, Cainan, Core- Filij Ehphaz, Themã, Omar, Se- umda C. mtſtt b. Malaleel, lared, Henoch, phi, Gathà, Cenez, Thana, Amalec. fi- wug 38 taceazmzeh S 84 Mathuſale, Lamech Not, lij Rahuel, Nahath, Zara, Samma Nle 4 de, prqat dnilmn nso. a Sem, Cham, et laphet.Fi za. Filij Seir, Lotan, Sabal, Sebeon, Ao Banan, 108 e äunzut,6 ij lapheth, Gomer et Ma na, Diſon, Eſer, Diſan. Filij Lotã, Hori,. ⸗ 4 ueme tioh mnmaſs gog& Madat& lauan, Thubal, Mo- † Ahchiman.) Soror autem Lotam fuit H lmaii ſelſ Ma anih ſoch, Tmras. Porro fllij Gomer: Aſce- I. hamna. Filij Sobal, Alian,&. Mana- nlenper uin id alub nez& Riphath& Thogorma- Filij au- nath,& Ebal, Sephi& Onam. kilij Se mamm, e e ciguimt tem lauam, Eliſa& Tharſis, Cethim& beon, Aia& Ana- fllij Ana, Diſon Fiij ſamal feot wilge Dodanim. Filij Cham, Chus& Meſ- Dilſon: Hamrã,& Eſebã& lerhran&— Kſpl un ncrkxmk raim& Phut& Chanaan. Filij autem Charan. Filij Eſer, Balaâ& Zauà aʒ couiu uert e kmnamd Chus, Saba& Heuila, Sabbatha& Re Iacan. Filij Diſan:) Hus& Aran. Iſii Diſom pertus, mhimet en,fau 1BT ipo⸗ ni. gin ma unt mna ltss trint:& 4 adeper luc er r um une giciam, m auerint, x* n inwebi⸗ od 0 2— . 3 1„ 9 8 e r ausee, Ee preos, ſuam conſcientiam recolat, udeat Iobab. omnes iſti filtj Iectan. Sem, At-⸗ 1n hai m ordinem textumí; ſermonis,& tuncno phaxad, Sale, Heber, Phaleg, Ragan, dr ism ſtro labori, ſi potueri:, detrahat. Vbicun Serug, Nachor, Thare, Abram, ifte eſt — alimd„rad Abraham.: ſl Filij autem Abrahà, Ifaac Gen. u.& 1 Nunni 8 in hoc uolumine uideritis, ibi ſciatis de& Iſmael. Et hę gũrationes eorũ.I Pri- Ge. 15. b deh en hnnh jepr, o additum, quod in Latinis codici mogenitus Iſmaclis, Nabaioth et Cedar ba at lon atig bus nõ habet᷑. Vbruero obelus tranſuer& Adbeel& Mablan et Maſma& Du ma, Maſſa, Hadad et Thema, Tlachur,] letur. nt en iedumü gma& Sabathacha Porro fllij Regma, ſunt reges qui imperauerunt in terra E- D prit e 1dpnit J0.b Saba et Dadan. 1i Chus aũt genuit Nem dom, antequã eſſet rex ſuper filios Iſtacl. n n ler madt rod:iſte coœpit eſſe potens in terra. Meſ⸗ TBale] fllius Beor,& nomen ciuntatis Bela u00! 23KBAN raim uero genuit L udim& Anamim La eius, Danaba Morluus eſt aut Bale,) Bela vel ai k np gepet abim& Nephtuim. Phetruſim quoq;, et& regnauit pro eo lobab fllius Zare de det Kncsdülbün Casluim: de quibus egreſsi ſunt Phili- Boſra Cumq;& lobab fuiſſet mortuus, eiit I and(terrut ſtijm et Caphthorim. Chanaan uero ge regnauit pro eo Huſam de terra Thema puwi nait didonem primogenitum ſuum, He/ norum. Obijt quec; et Huſam.& regna iſd an ſteämD” theum quoq;,& lebuſęũ& Amorrhęũ uit pro co Adad filius Badad qui percuf- „& Gergeſeum, Heuęumq;.& Aracçũ, ſit Madiã in terra Moab,& nomen c: — unſrris Smamm&x Aſineum,] Aradiũ quocq;,& Sam- uitatis eius Auiih. Cumc;& Adad fu- an ialle athgũ mareum,&THematheum.) Fülij Sem, iſſet mortuus, regnauit pro eo Semia de aerunit dkao. d Rlam& Affir& Arphaxad& Lud Mafreca Sed& Semla mortuus eſt& B& am. Filij Aram: Hus& Hulet Ge regnauit pro co Saul de Rohoboth: que u iunst ſ———— 21 4 Iacob, qui& Ifrael iuxta amnè ſita eſt. Mortuo quoq́; Saul, regnanit pro eo Balanã fiuus Achobor. Sed& hic mortuus eſt,& regnauit pro Phai eo Adad: cuius urbis nomè fuit r Phau,] A Gen. 35.g. c 30.a. et 35.C. d Gen.;sa. a& 46.b Inf. 4 4 Matih. i. a Chalchol Dara, 10ſ. 7.d & appellata eſt uxor eius Meetabel fl- lia Matred fllig Mezaab. Adad autem mortuo, duces pro regibus in Edom eſ- ſe coeperunt, dudc Thamna, dux Alua, dux letheth, dux Oolibama, dux Ela, dux Phinon, dux Cenez, dux Themã, dux Mabſar, dux Magdtel, dux Hiram. Hi duces Hdom. ¶ Gene aloę ia a filijs Iacob, uſcque ad Iſai patrem Dauid.(ap. II. PHi autẽ IIca 1.Ruben, Simeon, Le- ui, Iuda, Michar& Zabulon, Di, loſeph, Bemamin, Nephthaſt, Gad d Aſer EIhij 1uda, Her, Onã,& Seia. Hi tres natt ſunt ei de filla Sue Chananiti- dis Fuit autem He primogenitus luda, malu corã dño,& occidit eũ. Thamar autem nurus eius peperit Phares& Za ra. Oinnes ergo fluj Iuda, quinque. Filij autem Phares, Heſron& Hamul. Piij quo Zure, Zamri& Ethan& Bmä, †Chalchal) quoque,& † Darda,] ſimul quinq; Flij Charmi, Achar, qui turba uit Ifraẽl,& peccautt in fur o anathema 1is. Filij Ethan, Azarias. Filij autẽ Hel- B ron qusi nati ſunt ei, erameel& Raà,& Calubai. Ruth. 4.d C †Oalubi. Ii Porro Ram genuit Amina dab, Aminadab aũt genuit Naaſſon prin cipem filiorũ luda. Nahaſſon quoq; ge nuit Salma, de quo ortus eſt Booz. Bo- oz uero genuit Obed, qui& ipſe genuit 1. Reg. 6. Iſai. Ial autem genuit primogenitũ E- & 7 b Abinadab, maa, quartum Nathanael, quintum Rad liab. ſecundum †aminadab, Jtertiũ Sim- dai, ſextum Aſom, ſeptimã Dauid, quo- rum ſorores fuerunt, Saruia& Abigail. Filj Saruig, Abiſai, oab& Aſael, tres. Abigail autẽ genuit Amaſa, cuius pater fuit Iether Iſmahelites. Caleb uero filius Heſron accepit uxorẽ nomine Axuba, de qua genuit Terioth. Fuerãtq; flij et⸗ us Iaſer& Sobab& Ardon. Cãq; mor tua fuiſſet Auba, accepit uxorem Ca- leb, Ephratã, quę peperit ei Hur. Porro Hur genuit Vri ei Vri genuit Beſeleel. Poſt hęc ingreflus eſt Heſron ad filiam Machir patris Galaad,& accepit eam cum eſſet annorum ſexaginta, quę pepe- rit ei Segub. Sed& Segub genuit Iair. &e poſſedit uiginti tres citntates in terra Ga- Paralip. I. Galaad. Cepitq; Gefſur& Ara oppida lair,& Canath& uicuios etus ſexagin⸗ ta ciuntatum. Omnes iſti fllijMlachttpa tris Galaad. Cum autem mortuus eſſet Heſron, ingreſſus eſt Caleb ad Ephra- ta. Habuit quoq; Heſrõ uxorem Aba, quę peperit ei ashur patrè Thecue Na D 4 ageſiint oralte 5*„Belblehem, 6 ti ſunt autem filn Ierameel primogenſti loab Heſron, Räãprimogennus eus,& Buna lo, dann ni et Ara,& Aſom& Achia, Duxisq; uxo üͤdänl denl rem alterã lerameel, nomine Aharat qn rainim nban fuit mater Onam. Sed& fllii Ram pr⸗ ſannes n gic mogeniti lerameel, fuerũr Moos, Iamin Mindmgen & Acar. Ond autem habuit fllios Semel nn on 9 & † adäã. Filtt autem Semet, Nadar& ah Clasſen. 1 conum.(p Abuur. Nomen uero uxoris Abifur, abi hail quę peperit Ahobbaà,& Molid. dj Filitautem Nadab fuerunt Saled& ap MArid uero hos he L mtiſunt uiebio phaim. Mortuus eſt aũt Saled abſi;lbe lanon, e deinah ris. Filius uero Apphaum leſi: qui leßge undäs 4 nuit Seſan. Porro Seſan genuit Ohclai. bictimm A dun Filii autenrk Iadan fratris gemei, lether cai regsG liu & Ionathan. Sed& Tether mortuus eſt I ih.u abſq; liberis. Porro Ionathã genuit Phꝛ dhlernm lettahic lerh& Zixa. Iſti fuerunt fun leramecl berergonat uu primogeniti Eſrom. Seſan autemno mn mutſeptäannts& buit filios. ſed filias,& ſeruũ Egypuũ, iaaltem Ltid nom ine Ieraa. De ditq; ei finã ſuã uxo- ſ hlleu pono rem, quę peperit ei Ethei. Etherautè ge tüſdima& dch nuit Nathan,& Nathã genuit Zabad, Pbwmn,quamdr Zabad quoque genuit Opheal,& O- Lumllebbar qib pheal genuit Obed, Obed genuit lehu, Uplalet& bdos Iehu genuit Azariã, Axarias genuit Hlel ü lecnon Blbm les,& Helles genuit Elaſ, Elaſa genit ctnou. Ouma Siſamoi, Siſamoi genuits ellum, Sellum iieconeiduanm. genuit Icamia. Icamia autem genuit FEé6 im tanar Filin liſ ma. Filii autẽ Caleb fratris lerameeſ: dam gies Abiaſſt Meſa primogenitus eius ripſe eſt patet nne nt guogp nauns G Ziph]& fllii Mareſa paths Hebron. ba lori genii Porro filii Hebron, Core& Taphua uctloas erh & Recem& Sama Sama autem gendit iidzxim. Pon Rahaã patrem Tercaam,& Recem ge-⸗ auhwaeautt9 nuit sammai. Filius X Sammai, Maon, ut eoanseſt Mh & Maon pater Bethſur. Epha aute con ägenut Amoh cubina Caleb peperit Haram& Mola amlile terun, & Gesez. Porro Haram genuit Heze.. inſeemduloact Filit autem Iahaddar Regom& loathi anszelim. & Geſan& Phalet& Epha et Saaph· mdckzede V Concubina Caleb Maacha, pepertss mait gahthig ber& Tharana. Genuit autem Saaph ezameke pater Madmena, Sue patrem Machibe ſthi Dephm na,& patrem Gabaa. Filia uero Caleb. dSamign fuit Achſa. Hi erant filii Caleb, flli Hur dunn e primogeniti Ephratha, Sobal Perce a hämgus 1i 1 148 3 duin⸗ qui& lfrael Paralip. Haadiã,&e Iofabeled quin⸗ N b ui&l T hiam& Ha nie: Phaltias p⸗ 1 12 N 0 hem, Ha c rilius autem Hana 83.. D m. kanidge Iac 24 lma pater Bethle f⸗ que. Filius 84 ilius Raphaia: hunus Achoder. 1I,. thiarim, Sa uerunt autem eſeiæ»culus atus eſt Ob Wu nen 4 a Op pater nas N anianmrauluic⸗ 8 lur Atna⸗ deanaPegus Se⸗ ttPda) Ouag 5 Caliati Et de co- fillus fuit Ha ius& le- tthdenl ai ae h Sobal patn lietionum. E dia, cuius fHiius fuit 8 sfilij Ha tus teadel. H ecinehumecuie Lerntei Tala⸗ chenie Semelz darrfzaphar e Lalauen n A⁴ ut d atei gnatione„ athei& Maſer 12 Fi gaal& Baria 65 s Naariæ, E 10e⸗ 1Aag nei)& Semathe Eſthaolitę. Fi g ero. Filius N.Filii Eüomci 21eeMtie nuthei10 Saraite et hi, fa, fex numerc Ezricam fres n. 1 unwan reſsiſunt Netophathi,. zechias&— Phele- Ar In 1 3 meſe zs eg lehem,& ¼„ nai& Ez Eliaſub& Ph 1 ue iwn hs Ima: Beihlehem,& t idiũ requi- nal& E. Oduia& laia& deh Rn neng liſ Sa s Ioab,& dim ſcri⸗ Elioenai, hanan& Da 6 1— NTd-g 9 ne dom 8 4 C b& 10 Rhai, a 3 e mnus Lotons ner ⸗Cognationes Cno de ta& Accu„ n onis Sa bes, cand: i. ſeptem. ludaæ& SK. rm. e mnliüt en bitantiñ i Iabes, Canesco Anan bumtar peſteri luda 1* Inaena barum ha& in tabernaculis Lomn 1.. ¶ Deſct ribunta lo 1111. A u ſun kä reſonantes,& in j uenerunt de ca meonis.. ſron& Char- 2 ne dd ſſa n alh ſunt Cingi, Au„. Phares, He.2 filius Sup · al ſu m. aneih Hi ſun Pechab.. lij Iuda: aia uero 1..5. 11. 1 imah 85 atris domus Kechb, cum filcj 2 Fuuj& Hur& Foban* Ra nati ſunt A⸗ Ce s neon,Le⸗& 1 ltannn, 4 ¶ Catalog u⸗ Re 117.„„ bal enuit lIahath⸗ 6 ꝗ iones Sara- 45. iones en Di, 3.mmnan To2en OW,Dmtflnos„qui ei dobede Laad. hę gene earahel& le coxnal „Gad meüt ALD Xuid neunlernon rmmogenttum thi.Ia quoq; ſtirps Luen Sucg ſororis L eeh E g eüüien ha= nati durdenenen Iezrahehtide 1 7 ſema& kerlobos⸗iomemadn autẽ pater haunn. ruucha Amnon, ex 8 de Abigail Oamneie oru lalPhunf. r Hofn. Iſti ſunt fitij eun lud, a nemt eundum Danie lom filium Maacha filię Gedor,& Ezer pat apatris Bethle Thunu an Aemin de, tertium Abealomme quartum Adeiu Hur primogeniti Enein par erãt duæ ſnhe imai regis Geſlur, hatiã ex flur uero patris I he it autem tes 2a F n lnd Tholmai re h. quintũ Sap ſua. hem Afſu Naara, Peperit? e Sn Kidt fum Aggith, A de Egla uxore! Ores, Halaa& 4& Thema qe. Fii d n Keldelü. f letrahàã bi re⸗ uxores, i& Hepher B . exuum 4:; Hebron, u. 1 N ra Ooza. j Naara Por mul Firj 38 1 bemlmi tal; ti ſuut ei in Tri⸗ ei Naara, iſti ſunt filij Naa 1*9 1 Ser ergo nati ſun ſex menſibus. Iri- ei& Ahaſthari, i har& Ethä. & Bai. let g 9. Mi ferate it leptẽ annis& ſex m ait in ni&; eth& Saha h. 4 G nauit leptẽ us annis regna fllij Halaa, Ser Soboba,& th. fmut P Zekim ia t em& tribus ati ſunt ro fllij it Ancb& luit , ginta aut rro in leruſalem n utem gem fllij Arum. Fui Intada b g. ſnwätn, d Lhaſe Poro 38 Nathan,& Connnenen Aharehel c. 88 ſuis, —— edr ge Berhlabee lin c Eabes ine ae des unades⸗ antt Hel- ie nnanhn Salonon, quatuor e&* Bliſua)& 2 nater eius uocauit nte rin In⸗ LRi,& eT aluir m Ammieblebbar de& Nepheg,& la- kolng. Quia peperi eum in I, dicens, m Amim 2 mis Eliphalet& Nogec& Eliada& BEli niesden G labes deum wihi.& dila aſonprin ph 22 Cdalch hia, necnon mllam filrj Dauid, abſq; i benedicens benedixer fuerit manus 7, aaniau P 8. Omnes hif q; ſoro⸗ Si ber; eos,& fuerit n quoq; gt ld* dinne phelet noue.: habuerunich 0 taueris terminos m is me à malitia nen Ox. Bo⸗ les ien Saautltül ljs concubmarum He ns onis, Ro tat& feceris me c⸗ penuit 51*Oam. hn em Ihamar. 12 517 Mlit 2 1.. Et 3 it 4 Teidk, 3, Su me amreneeAbitisgenu arcrlag dire,Heie⸗ bernnon. Borroean C Bemn 1 Caü. uoq; natus eſt ziã, ex quo it pater Eſthon. hin⸗ rnä din t T mit a hoc quoq; na uit Ochozid,es chir, qui fuit p Pheſſe& Te Aas a vgenimroit Qui Iorã genui ſias fllius ge it Bethrapha& Phef jrj Re- aumn Rad M 8 um kum. as, et huius Amaſias f loa⸗ genuit Be s Naas. hi ſunt uir 3d d. At ubu ortuseſt Ioas, Azarię filius Io. a patrem urbis honiel& Sa uud. 3 on. it Azariam. Porro? Ezechie, na patren Cenez: Ot& wail. M. † cüm., nuit Az it Achaz patrẽè Bzechię ha. Filij autem iel, Hathath Adagnl. b„zum zur reauit Ac& Ma- cha. filij Otheniel, H ezmin than, proc ffes. Sed ij raia. Porro fitj 4 it Ophra. Alactes.. e an. tus eſt Mana Ioſiæ, filij raia. onathi genu u leramn O ae quo natu atrem Ioſiæ, Maonathi. Ma Vallis a R 8— atrem. ensput Uininme naſſesgenuit Amon pa nitus Ioha- Ma enuit Ionb p Fi⸗ m klhsein. u, primoge. Saria autem gem Hces erant. a e deus autem Ioſie fuerunt, primog Sederjas, Sat autem vlpe Ardnces faa ige d. e ub, S Mal fa ſecundus Ioacim, tertiu seſt le artificum, D f kephone: Hir 8. ſtii K 1 A bpepettw nam, ſecu De loacim natu lij uero Cale 46 ue] Ela: Ce- c ijet de nng. a quartus Sellum. ſſl Filij Iechonię fue- lij& Nahan. X Filii quoque ni& Zi- Ciq mor 4* naltä. chonias& Seecies Nlenmam Phe 196 Filii quoque laiels— EHra: oren(N, EI e s runt: Afir, Salathiel, Me †Sama, 4, Thiria&e Afrahel. E alon Lin m 3 a, Senneſer& Iecamia, ht oro⸗ pha, Ihir ed& Epher& lalon, le Ped 5 Clib hui ama di e De Phadaia orti ſunt Mo lether& Mer& Sammai et lesba Befelecl. C 2 an lair Nada la⸗ ei. Zorobabel genuit?„ genui tq; Mariam xor quoc; eius Iu⸗ dum do ài bibel& Sem uh ſororem co⸗ gemnt ſihamo Vxo Gala⸗ 144 Aum 1 4 meei ſollaã Hanania,& Haldr Ohol& Bara- patrem E lde poit am pi On u Ala⸗ k1an 26 Lalu dre. br rum: Haſabam quoq;e chiam, Ou* pe au 1 8 8 1 tnu Km teria 1 8 8 rräl Iacob, qui& Iſrael daia. peperit lared patrẽ Gedor,& He- ber patrem Socho,& Icuthiel patrem Zanone. hi autem fllij Bethię filig Pha- D raonis, quam accepit Mered. Et fiiij u- xoris Od i e ſororis Naã patris Ceila, Garmi& Eſthamo qui fuit de Macha- mnon& th. Fil j qnoq; Simon: FAmon& Rim A Rinna. malfil us Hanan,& Tnilon. Et fllij Ie- Gen. z8. a fi: Zohech& Benzoheth. jFulij Sela, fi lij ludę:Her pater Lecha,& Laada pa- ter Mareſa,& cognationes domus ope rant ium byſſum in Domo iuramenti,& qui ſtare fecit ſolem. uiriq; mendacij.& ſecurus& incendens, qui principes fue- reuerſi runt in Moab,& qurreuerſæ ſunt in Ge. 46. b e Lahem. Hęc autem uerba uetera Hi ſunt figuli habitãtes in plantationibus& in ſepibus, apud regem in operibus eius, cõ moratiq́ʒ ſunt ibi.i Filij Simeõ, Namuel & Iamin, Iarib, Zara, Saul. Sellũ fllius eius, Mabſam fiius eius, Maſma fi ius eius. Filij Maima, Hamuel filius eius, Za chur ſilius eius, Semei fiius eius. Filij Se mei ſedecim,& filię ſex, fratres autẽ eius non habuerunt filios multos,& uniuerſa cognatio non potuit adęquare ſummam Hliorum luda. Habitauerunt aũtin Ber ſabee& Molada& Haſarſubal,& in Bala,& in Alom,& in Thodad, in Ba- thuel,& in Horma,& in Siceleg,& in Bethmarchaboth,& in Haſurſuſim,& in Bethherai,& in Saarim. hę ciuitates eorum uſq; ad regem Dauid. Villę quo ꝗue eorum: Etan& Aen, Remmon& FE Thochẽ& Aſan, ciuitates quinque. Et uniuerſi niculi earum per circuitum ciui tatum iſtarũ uſq; ad Baal:hęc eſt habita tio eorum,& ſedium diſtributio. Moſo hab quoq;& lemlech,& loſa fllius A- & maſig,& Ioel,* lehu fllius Ioſabigę fllij Sararię fllij Aſtel,& Elioenai& laco- ba& Iſuhaia& Aſaia& Adiel& limi el& Banaia, Ziſa quoq; fiiius Sephei, fi Iij Alon, fiiij 1daia, filij Semri, fllij Sa- maia. Iſti ſunt nominati principes in co- gnationibus ſuis,& in domo affinitatum ſuarum multipłicati ſuntuehementer. Et proſecti funt ut ingrederentur in Gador uſq; ad orientem uallis,& ut quęrerent G paſcua gregibus ſuis. Inueneruntq; pa- ſcuas huberes et ualde bonas, et terram latiſsimam et quietam et fertilem, in qua ante habitauerant de ſtirpe Cham. Hi er go uenerunt quos ſupra deſcripſimus no * Paralip. I. Verba dierum minatim, in diebus Ezechię regis luda & percuſſerunt tabernacula eorũ,& b, hitatores qui inuenti fuerant ibi,& qele uerunt eos uſq; in pręſentem diem habi tauerũtq; pro eis, quoniam huberrimas paſcuas ibidem repererũt. Defflijs quo- que Simeon abieruntin momtè deir uni quinge ui, habẽtes principes Phaliie Naariã& Raphaiam et Oaiel flios le ſi,& percuſſerũt reliquias quæ enadete potuerant, Amalecitarũ,& habitauera ibi pro eis uſq; ad diem hanc. ¶ CGene alogia fihorum Ruben, Gad & Manaſſé. Cap. V. PFlij quoq; Ruben primogenitilſtail (ſipſe quippe fuit primogenitus ei'i Ges ſed cum uiolaſſet thorum patrisſui, dau a ſunt primogenita eius flliſs loſeph fiij Iſrael,& non eſt ille reputatus in primo- genitum. Porro ludas qui erat foriii⸗ mus inter fratres ſuos, de ſtirpe eius prin cipes germinati ſun::primogenita ziite putata ſunt loſeph)8 fllij ergo Ruhspi( mogentti Iſ. aël: Enoch& PhaliitBlas ron& Charmi. Filij loel: SanasafRitsa eius, Gog filius eius, Semei filius eius. Micha filtus eius, Reiafffus eius. Baat Hlius eius, Beera filius eius quem captiiũ duxit Thelgathphalnaſar rex Affyrio- rũ,& fuit princeps in tribu Ruben. Pn tres autẽ eius,& uniuerſa cognatio eius quandnumerabätur per familias ſins, nabuetunt principes lehiel& Zacha- riam. Porro Bala fllius Azaa, fili dam- ma, filij Ioel, ipſe habitauit in Arocr ug que ad Nebo& Beeimeon, contr oH, entalem quoq; plagã habitauit uſqne 14 introitum eremi,& ftumen Buphrat Multum quippe iumentorum mumetum poſsidebãt in terra Galaad in diebus au tem Saul pręliati ſunt contra Agarenos & interfecerũt il os, habitaueruntq; pio eis in tabernaculis eorum in omniplag quę reſpicit ad orientẽ Galaad. Fllijue⸗ ro Gad eregione eorum habitauerumtim terra Baſanuſq; Selcha: loel in captt & Sapham ſecundus: lanai autem etèa phat in Baſan. Fratres uero eoru ſecun⸗ dum domos cognationum ſuatum, 4 chael& Moſollã& Sebea& lorai Iachan& Zie& Heber‚ ſeptem Hiie lij Abigail, fuij Huri, Htij lara:fli 7, laad, fllij Michael, Hlii le ſeſi. Rlii leddo, Hi Bua x. Fratres quoq; ſuui Abas i — auppenamerus era gühaben& G. 38 uin bellat u glädlos, te auicg adprelio, qun Elepingendiſ aaadpugram. Din uurnos lturé uero Borbuermnt els an anman eotum N üluennt cum eib, arun cum prelian ceo podctedtälſ nigomnia que pol mn qunquagina m muqunquagintaſf laetawimashom faneratt autmultit anbelunDüt. H thükg hee indietkdus Mant imnafnidus Balan un R Snir,& mc. — dpes domus cognat eAled&e Elie,& N KObdon 1& ledh neentes,& gomin tiReliqueruntaut un R& foraicati ſut um terke quos abſt llcitauit deus lſi slſyrior,et pi ungs Aflar,& Gad& dimidiitr. nteosin Lahela,G Küanä Gozan,nl URunt auturfn ennum.( HlüteuſGan kiüiCaath, g Wbua-ü An Maria Pilui Aa, ere ade Püineesge tao gentit Bocci, 42 1,O2 Lenuit 7an dran X. An aA. NW de danen nug neax. bi, m mtien L iſa wmit ri Ce en e Dmefs 8— h un B had aan& in uiculis eius,& in cunctis ſubur Azarias genuit lohanà genun Azariã. a Ri nl in enunn O banis Saron, uſq; ad terminos. Omnes lpſe eſt qui ſacerdotio functus eſt in do- Becdile Au diemen hi, numerati ſunt in diebus loathã regis mo quam ędificauit Salomon in leruſa- tjsch dit un üin* Iuda,& in diebus leroboam regis Iſta- lem. Genuit autem Azarias Amariã,& „ n N n din a. Filu Ruben& Gad& dimidię tri- Amarias genuit Achitob, Achitob ge- tuhna,,** ſane bas Manaſſe, uiri bellatores, ſcutapor⸗ nuit Sadoc, et Sadoc genunt Seſlum, del nscht tnän tantes.& gladios,& tendentes arcum, lum genuit Helciam,& Helcias genult ameni,& d a wloi. Acij(Zuue xipes ie⸗—n uhlnaa le ſum in ₰ lauſ 1 Biſum f Plänmg das K in* xeiüug cius,co* in rlrtmum 5 Nanai un n aineu h Zeüdng 4 51 Iletyen Umaffüs 7 amhuuga lenns, 22 auf almäh 41 Cpt m ulmenm Füſde paßf atiſt — lii Guni, xprincipes acob, qui& Ifrael Paralip. I. Verbadierũ 14 9 ] domus in familiis Achitob genuit Sadoc, et Sadoc genuit ſuis. Et nabitauerũt in Galaad& i Ba Achimaas, Achimaas genuit Azariam, eruditiq; adpręlia, quadragitaquatuor Azariã. Azarias genuit Saratam,& Sa mi lia,& ſeptingenti ſeꝛcaginta proce- raias genuit Ioſedec. Porro Ioſedec e⸗ dentes ad pugnam. Dimicauerunt cötra greſſus eſt, qñ tranſtulit dñs ludã& le⸗ Agarenos, Ituręi uero, et Naphis,& No ruſalè per manus Nabuchodonoſor. Fi- dab pr ſunt in manus eorum Agareni,& uniuer ri. Et hęc nomina filiorum Gerſon,Lob ſ qui fuerant cum eis, quia Deum inuo⸗ ni,& Semei, fili Caath, Amrã,& Iſaar, cauerunt, cum pręliarent᷑,& exaudiuit& Hebron,& Oziel. Filii Merari, Mo eos, eo quod credidiſſent in eum. Cœpe holi& Muſi. Hę autem generationes] cognat runtq; omnia quę poſſederant, camelo- Leui ſecundum familias corum. Gerſon. rum quinquagin:a millia,& ouium du- Lobni fllius eius, Iahath filius eius, Zam centa quinquaginta millia, et alinos duo ma fllius eius, Ioah filius eius, Addo flli- millia, et auimas nominum centũ millia. us eius, Zara filius eius, Iethrai fllius ei- antecuns mo da d.mal D Vulnerati aut multi corruerunt. Fuit e, us. Filii Caath, Aminadab filius eius, unberu dsi.HültsDei nm bellumx Düi.) Habitaueruniq́; pro Core fllius eius, Aſir filius eius, Elcana a eis uß adtraumigrationk. Fili quoq; flius eius, Abiaſaph filius eius, Aſir fi- Lmman u in ein,in in Ber M Ir au haunkt al, Kin flit uadisug 11 44, 1 Br dm. thwdͤtuam. 4. 6 füt quippe numerus erat. Bt hi†fuerãt)prin — eg,& in tu i naxpänult ſuüm.& nes e uunn dan erdimar eu nrperlbä umo& in audoke nque.It m 2 geetuii inun ciui que Cdann dähabia enc e ne do Moſo inm ars l,in, d MA 2 mneimee, lidic dij poch demtnt & Lcd- ten kuaünnchn Klmi Ki tlostt zepbeifl euit a dubema⸗ ſS q&s clolasd ainc ec s tonmte zenter.Bi&⁸½ manlühih ea, Gact fig d un uenrem dud u 4 4 1K hal d h Se dhe an i rähnd Ha 91 ⁵ fuudi am 1 1 h fi oßs A* dimidie tibus Manaſſe poſſederunt ter- lius eius, Thahath filius eius, Vriel fl- ram à finibus Baſan uſque ad Baal Her- lius eius, Ozias filius eius, Saul fliius e15. mon& Canir,& montè Hermon. ingẽs Filii Elcana, Amafal,& Achimoth,& eorum. C(ap. VI. ebuerunt eisauxilium. Traditiq; lij ergo Leui. Gerſon, Caath& Mera- HO.4-2 Elcana. Filu Elcana, Sophai filus eius, cipes domus cognationis eorũ, Epher, Nahath filius eius, Eliab filius eius, le- xleſi,& Bliel,& Ezriel,& leremia, rohã filius eius, Elcana ſiſius etus. Filii & Obdoia,& lediel uiri fortiſsimi& Samuel, primogenitus Vaſſeni, et Abia. otentes,& nominati duces in familiis Filii autem Merari, Moholi Lobni fi- luis. Reliquerunt aũt Deum patrum ſuo- lius eius, Semei filius eius, Oza filius ei- num,& fornicati ſunt poſt deos populo⸗- us, Sãmaa filius eius:, Haggia filius eius, tum tertẽ, quos abſtulit deus coram eis, Aſaia filius eius. Iſti ſunt quos conſti tuit etluſcitauit deus Iſraẽlſpiritum Phul re Dauid ſuper cantores domus dñi, ex ꝗ́ is Afſyriorũ, et ſpiritũ Thelgatphalna collocata eſt arca,& miniſtrabant corã ſar regis Afſur,& tranſtulit Ruben& tabernaculo teſtimonii, canentes donec Gad,& dimidiã tribũ Manaſſe,& addu ędificaret Salomon domum dmiin leru xit eos in Lahela,& in Habor,& Ara, ſalem, ſtabant autem iuxta ordinem ſuũ & Suuiũ Goæ⁊an, uſq; ad diem hanc. in miniſterio · Hi uero ſunt qui aſsiſteb it ¶ Numerautur filij Leui cum urbibus cum fiiis ſuis, de filiis Caath Hemã can- tor filtus Iotlj.Hlii Samue, filii Elcana, ſi u A Pilii Leui:j Gerſon, Caath,& Mera- lii Iorã, fllii Elieél, filin Thohu, filii Suph. Friratum ter Lüütis 44. b L'ri Filii Caath, Amrã, Iſiar, Hebron, fili Elcana, filii Io?l, ſilii Mahath, fllii b& Oziel. Filii Amrä, Aaron, Moyſes Amaſai,filii Elcana,fllii lohel, Hlii Aza- & Maria. Filti Aarõ, Nadab& Abiu, rie, fllii Sophonieę, filii T hahath, fllii A- Eleazar et ithamar. Eleazar genuit Phi ſir, flii Abiaſaph, filii Coxe filii Iſaar, fi- nees,& Phinees genuit Abiſue, Abiſue lii Caath, filii Leui, fHii Idel. Et frater D uero genuit Bocci,& Bocci genuit O. eius Aſaph, qui ſtabat à dextris eius, A- gi. Ozi genuit Zaratanf,& Zaras ge⸗ ſaph filius Barachis, filii Samaa, filii Mi nuit Meraioth. Porro Meraioth genuit chatl, fili Baſaię, fllii Melchię, filii Atha Amariam,& Amarias genuit Achitob, nai,filii Zara, Hlii Adaia fllii Ethan, filii Acbi- Zam⸗ — ——— —-——— 3——— “ — —— “ 2 — —— vere— . 5 3 6 1ehe facob, qui& lſrael Zumma, fliii Semei, fllii Ieth, fliii Ger- ſonfliij Leui. Filij aũt Merari fratres eo rum, ad ſiniſtram. Ethan fllius Cuſ, filij Abdi, ſiuj Maloch, filij Hafabi, filim A- maſię, flli] Helcig, filij Amaſat, füitj Boni, filij 3omer, filli Moholi, fllii Muſi, fllii Merari, fllIi Leui. Fratres quoq; eorum Leuitę, qui ordiati ſunt in cunctummt- Dei mtertã tabernaculi domus dii. Aarõ uero& fuii eius adolebãt incenſum ſuꝑ altare holocauſti,& ſuper altare thymia matis in omne opus Sancti ſanctorũ,& ut precarent᷑ pro Iſraẽl iuxta omnia quę pręceperat Moyſes ſeruus Dei. Hi ſunt aũt ſilii Aaron: Eleazar filius eius, Phi- nees filius eius, Abiſue filius eius, Bocci fllius eius. Ozi fllius eius, Zarahia filius etus, Meratoth filius eius, Amarias filius eius, Achitob fliius eius, Achimaas fllius eius. Et hęc habitacula eorum per uicos atq; eõfinia, flliorũ ſcilicet Aaron. iusxta cognationes Caathitarã: ipſis em̃ ſorte conterãt. Dederunt igtt᷑ eis Hebron in terra luda,& ſuburbana eius per circui Ioſ.zi tö: agros autẽ ciuitatis,& uillas Caleb filio Iephone. Porro filiis Aaron dede- runt ciaitates ad fugiendum, Hebron& Lobna,& ſuburbana eius, Iether quoc; & Eſthemo cum ſuburbhanis ſuis, ſed& Helon& Dabir cum ſuburbanis ſuis, A- ſan quoque& Bethſemes& ſuburbana earũ. De wibu aũt Beniamin, Cabee& ſuburbana eius,& Amath cum ſuburba nis ſuis, Anatoth quoq; cum ſuburbanis ſuis, onmes ciuitates tredecim, cum ſub- urbanis ſuis, per cognationes ſuas. Filiis ast Caath reſiduis de cognatione ſua de derũt ex dimidia tribu Manaſſe in poſ- ſeſsionem urbes decẽ. Porro fllius Ger- ſon per cognationes luas de tribu Iſſa- char,& de irihu Aſer,& de tribu Neph thali,& de tribu Manaſſe in Baſnan, ur- F bes tredecim Eiliis aũt Merari per co gnationes ſuas, de tribu Ruben,& de tri bu Gad,& de tribu Zabulon, dederunt ſorte ciuitates duodecim. Dederũt quo- que filii IIrat Leuitis ciuitates,& ſubur bana earũ: dederũtq; per ſortẽ ex tribu Rliorũ Iuda,& ex tribu Rlliorũ Simeon, & ex tribu fliorũ Beniamin, urbes has, quas uocauerunt nominibus ſuis,& hiis qni erãt de cognatione filiorum Caath. Fuerũtq; cinitates in terminis eorum de tribu Ephraim Dederunt ergo eis ur- bes Iof. 5b Paralip. I. Verba dierũ bes ad confugiendã, Sichè cum ſuburba nis ſuis in mõte Ephraim,& Gazer cũ ſubuthanis ſuis, lecmaã quoq; cũ ſubur/ banis ſuis,& Bethhorõ ſimiliter. necno & †Helon lcũ ſuburbanis ſuis, et Gethtã mon in eundẽ modũ. Porro ex dimidi tribu Manaſſe, Aner& ſuburbana eius, Balaam& ſuburbana eius: his uideltcet qui de cognatione filiorũ Caath reliqui erãt. Filiis aũt Gerlon de cognatione di 8 midię tribus Manaſſe, Gaulon in Baſan, & ſuburbana eius,& Aſtaroth cũ ſubur banis ſuis. De tribu lſſachar, Cedes,& ſuburbana eius,& Dabereth cũ fubur, banis ſuts, Ramoth quoq; et ſuhurbama eius,& Anem cũ ſuburbanis ſuis. De ti bu uero Aſer, Maſal cũ ſuburbants,& Abdon ſimiliter, Alach]quoq; et lubur bana etus,& Rohob cum ſuburbanis ſuis. Porro de tribu Nephthali, Cedes in Galilça,& ſuburbana etus, Hamon cum ſuburbanis ſuis,& Cariathiarim, et ſub- urbana eius. Filiis autẽ Merari reſiduis de tribu Zabulon, Rèmono& luburba- na eius,& Thabor cũ ſubin hanss ſtuts. Trãs lordanè quoq; ex aduerſo lericho cõtra orientẽ Iordanis, de tribu Ruben, Boſor in ſolitudine cum ſubinbamis ſuis, & laſſa cum ſuburbanis ſuis, Cademoth quoq;& ſuburbana eius,& Mephauh cum ſuburbanis ſuis. Necnon& de tii⸗ bu Gad, Ramoth in Galaad& ſuburba na eius,& Manaim cũ ſuburbants ſuis, ſed& Heſebon cum ſuhurbanis ſuis,& lezer cum ſuburbanis ſuis. ¶ Genealoia ſachar. Bemiaminu, Nepb⸗ thal, Man ſſe, Ephraim.& Aſer. Cap. FII. Orro filii Iachar: Thola& Pia, laſub& Simerõ, quatuor- Fuii Tho la. Ozi& Raphaia,& leriel& lemai & lebſem, et Samuel, principes per do- mos cognationũ ſuarũ De ſtirpe Thola uiri fortiſſimi nume rati iunt in dieb Da uid. uigintiduo millia ſexckẽti. Filti Oai, Rrahia, de quo nati ſunt Michacl& O, badia,& loel,& leſia, quinque omnes principes.Cũ Jeis per familias et popu gcemai et amr. etlel & Amanf anr Nomentſun TI ndtetBali.Filt zeraminet Adodc iu Thuuls et Ahuſd dule, principes c ertlbimi, deck et mialpreli procec ehäfiut Hir et H Des it Nepltda lal d los ſuos, accĩdi ad pteliã, uiri fortibimi, 1 triginta ſex millia:multasxem̃ habuert uxores& ſtlios. Fratres quoq; eoruù per omuẽ cognationẽ lſſachar, robuſtilsimi ad pugnandũ, octoginta ſeptẽ millia nu meraii ſunt.Filii[Beniannin Bcaan, 5 Ge ar an Gaald. M noren fliisluis Hapf + ſszcüſttiBan Pon 3 2*„„ nreöcubmaq; ens rdütſorotenomme iſcemna,Salphaac adsile, etpeperi rttö ocauitc n paro nowen frarih is,Vlet Reck Fi fünaſunt flt Galaa lnnſſ. Jorotautt mum decotã,et Abit Raut flit gemida A dc ananu. Füüii ant ouredlis eits, acafilueins, Ti uiwclies Zabat, e laciisſllus Bac ntüteos uiri Gen aacktit ut innaddet i mitigit Bphr⸗ aiebts etuenerut tmici. Ingrefls Kcherpitet pepen mieins Betia, eo esantsellet:flia, atltraut Ben haldi,e Orenſat MaelReepher näi lhaJg genui ütis Anmad, dau orms ed Nn e. dſesid üt eor tciſürdul, „ 8 1 M d li anni 3 3 Auä u Mumlig a wihyann 7 dorã,& 8 m gae b a. K unt an, Dhi. d un Bacci ei maftus da — ut flüu 44 mulun br der uicos luu ton. ietg 0 em ſorte d dedton in uk per circui dei 3 Cueb na wa dede⸗ TA ledron& cä der quog B as ſed&& Hsſuis. A C dadam an Cider& du dſudurba u dardanis ſech mſad⸗ le⸗ aas. Püb C dneſaude ſe inpoſ⸗ din Ger- 1 nda 1 ide Neph 1 Baunat, e Kowma ndaxa 1 dutmnn a. Su 3 A a J dulhe ρᷣ et 1 T 3 m eodan 1 nn dn heudin „Rndiſan, Wwal 1 matg 1 „. 1” „Mälat 12 künih e alaagenn. .*ur D 3 Ao uan ro lvichn In uüiemibe 2 KA ldenbuü admein a Aislui Narn 1ew onnCiul lurmit EA Mamiddid aa. a Rbbld- e Nlachr iaa duſerhant (o. Pl ailludar i A Fnsüur 8. phun dl 1e) Lamui cülnit miperco e a.& deni uit „dederunt uit Lrät qao⸗ kü 3 Kludar da nex nidu 1 üimeom, laf urbes ho n u,& hu u n Omth. ocft gconunde ad agoebut⸗ de 1a irunrrriui ü 0 mül ai omriunl- E AAlag. a jileöptis umu ullumini 5 e cs Puts lacob, qui&lſrael mäg cnor,& ladiel, tres. Filii Bila, Hsbonet rä, ad occidentale plagi Gaser et filie Paralip. I. 150 Os8,& Oxtel& lerimoth& † Vrai), eius. Sichẽ quoq́; cũ filiab ſuts, uſq; ad qunch principes familiarũ,& ad pugnà TAſa cũ filiab eius luxta fiios quoc Aia bugtiſsimi:numerus aũt eorũ, uigin Manaſſe Bethſan, et filias erus, Thanach dũ ro 5 Alle; ul, 1 Hlia,& trigintaquatuor. Porro et fili as eius, Mageddo et filias eius. Dor niduomt Hui Bechor, Zamira& loas& Eliexer et fllias eius:In his habitauerun filii Io- Ge. 44.5 etblioenai et Amri et Ierimoth et abia, ſeph, filti Iſrasl.iſ Filn Aſer, lèna et leſua, & Anathoth& Almath. omnes hi fllii et Ieiui et Baria, et Sara ſoror eorũ.Fllit Bechor. Numerati ſunt aũt perfamilias aũt Baria, Heber et Melchiel:ipſe eſt pa ſuas principes cognationũ ſuarũ ad bel⸗ ter Barzaith Heber autè genuit lephlat ti mullia et ducẽti. Por Somer et Hotã, et Suaa ſororẽ eorumn. Fi to fili ladiel, Bali. Eilit aũt Balä,lehus lii aũt lephlat, Phoſech et † Chamaal er Beniamin et Adod et Chanaä et Ze et Aſot. hi filii Iephlat. Porro filii So⸗ Uhäet Tharſis et Ahifahar Omnes hifl mer, Ahi et Roaga et Haba et Arã Filiti ant Helem fratris eius, Supha et Iemna uiifortiſsimi, decẽ et ſeptẽ millia, et du et Selles et Amal. Filii Supha, Sue, Har- centi ad pręliũ procedẽtes. Sephã quoch napher et Sual et Beri et lemra, Boſor et Haphã fliti Hir. et Haſim fiti Aher. Fl- et Hod et Säma et Saluſa et Ietran et Be ltaüt Nephthalt, laſiel et Guni er leſer ra. Filit Iether. lephonne et! haſpha et et Zellũ. Hllli Bala. Porrorfilius Manaſſe Ara. Filii aũt Olla, Aree et Haniel et Re pſriel:cõcubiaq; enis Syra peperit Ma ſia. Omnes hi fflii Aler, principes cogna- chir patrẽ Galaad. Machir autẽ accepit tionũ, electi aiq; fortitsimi duces ducũ: uxorem fliis ſuis Happhim et Saphã, et numerus aũt eorum ętatis, quę apta eſſet habait ſororẽ nomine Maacha, nomen ad bellum uig ntiſex millia. aut ſecundi, Salphaad. Nateq́; ſunt Sal- ¶ Genealꝗgia filiorum Bemamin. pha adfilię, et peperit Maacha uxor Ma Cap. VIII. chir filiã, uocauitc; nomen eins Phares. Porro nomen fratris eius Sares, et filii uirum decorã, et Abiexer, et Mohola. E- ſed et Gera et Sephuphã et Hurã. Hi ſunt rat aũt fliii Semida Abin et Sechẽ et Le⸗ filii Ahod principes cognationũ, habitã ciet Ananiã. Eilii aät Ephraim, Sutha- tiumin Gabaa, qui translati ſunt in Ma l Baredfflius eius, Thahath fllius eius, naath Naamã aũt et Achia et Gera ipſe Bladafilius eius, Thahath filius eius, et trãſtulit eos, et genuit Osa et Ahiud Por uius filias Zabat, et huius fllius Sutha, ro Saharaim genuit in regione Moab, Wwet huius fllius Eacr et Elad. Occide- poſtq́; dimiſit Hafim et Bara uæores ſu- runt aut eos uiri Geth indigenę, quia de as. Genuit autẽ de Hodes uxore ſua. Io⸗ ſcenderät, ut inuaderent poſſeſsiones eo bab et Sebia et Moſa, et Molchõ, Iehus rũ. Luxit igit Ephraim pater eorũ mul- quoq et sechia, et Marma. Ht ſunt fllii B tis diebus, et uenerũt fratres eius, ut cõſo eius, principes in familiis ſuis. Mehuſim Abhitob Hrent᷑ eũ. Ingreſſusq; eſt aduxorẽ ſuã, uero genuitrAchitobꝰ, et EIphaal. Por- quę cõcepit et peperit filium, et uocauit ro fiu Elphaal, Heber& Miſaan& nomẽ cius Beria, eo qd'in malis domus Samad: hic xædifilcauit Ono& Lod et eius ortus eſſet: filia autẽ eius fuit Sara, filias eius. Baria autem& Sama princi- quę ed ficauit Bethhoron inferiorem et pes cognationum habitantium in Aia⸗ ſuperiorẽ, et Oxenſara. Porro filius eius lon: hi fugauerunt habitatores Geth. Et Rapha et Reſeph, et Thale, de quo na Ahio& Seſac& lenmoth& Zabadia tus eſt Thaã, ꝗ genuit Laadã: huius quo& Arod& Heder, Michael quœq; et le que filius Ammtud, qui genuit Eliſama, ſpha et loha flln Baria et Zabadia et de quo ortus eſt Nun, qui habuit filiũ 1o Moſollam ei Hezecl et Heber et leſama F He. Poſſeſsio aũt eorũ et habitatio, Beæ ri et t exlia et lobab filu Elphaal. Et la- thel cũfiliabus ſuis, et cõtra orientẽ No cim,& Zechri& Zabai& Blioenas ck 1a 1 Hebraice pal Eniamin aũt genuitx Bale], primo- A genitũ ſuũ, Ashal fecundã, Ahara ter Baſe cius, Vlã et Rect Filius aũt VlIam. Ba- tiũ, Nohaa quartũ, et Rapha quintum. Ge 4 4£ da hi ſunt flli Galaad, Hlii Machir, fihli Fuerũtq́; fllii Bale), Addar, et Gera et Sup.7 anaſſe. Soror aũt eius Regina peperit Abiud, Abiſue aq; et Naama, et Ahoe, Bela ———— —— 8. —— ——44— —— —— Iacob, qui& Iſrael et Selethai& Eſiel& Adaia& Baraia & Samarath filii Semei · Et Ieſphan& C Heber& Eliel& Abdon,& Zechri et Hanã& Hanania& Mlã et auathotlii ta& Iaphdaida& Phanuel filii S eſac & Samfari& Sohoria& Otholla& Ierſia& Elia& Zechrioflli Ieroã. Hi patriarchę& cognationum principes, Inſ. 5.f qui habitauerunt in Ieruſalem. In Ga-⸗ baon autem habitauerũt Abigabaon, et nomen uxoris eius Maacha, fi iusq; eius primogenitus Abdon& Sur& Cis& Baal& Nadab, Gedor quoq;& Ahio et Zacer et Macelloth, et Macelloth ge nuit gamaa: habitaueruntq́; ex aduerſo fratrum ſuorum in Ieruſ lem cum fratxi/ 3. Reg. 4.% bus ſuis. Ner autem genuit Cis, et Cis Intr.5.g genuit Saul. Porro Saul genuit Ionathaã, D er Melchiſua, et Abinadab et Esbaal. Fi liꝰ aũt lIonathã, Meribbaal: et Meribbaal genuit Micha. Filii Micha, Phithõ et Me lIech et Tharaa et Ahaz. Et Ahaz ge- nuit Ioada. Et Ioada genuit Alamath et Azmoth et Zamri. Porro Zamri genuit Moſa:et Moſa genuit Banaa, cuius filius fuit Rapha, de quo ortus eſt Elaza, qui genuit Aſel. Porro Aſelſex filii fuerunt his nominibus, Ezricã, Bochri, Iſnahel, Saria, Obdia et Hanã, omnes hi filii A- ſel.Filii autem Eſec fratris eius, Vlã pri mogenitus, et Iehus ſecundus, et Elipha let tertius. Fueruntq; fllii Vlã uiri robu ſtiſsimi, et magno robore tendentes ar- cum, et multos habentes filios ac nepo- tes, uſq; ad centũ quinquaqinta(millia)- Omnes hi fllii Beniamin. CCacerdotum& Leuitaru offacia deſcribuntur.(ap. I X. A V NMuerſus ergo Iſraël dinumeratus eſt,& ſumma eorum ſcrĩpta eſt in li bro Regũ Iiratl et Iuda, translatiq; ſunt in Babylonẽ propter delictum ſuũ. Qui autem habitauerumt primi in poſſeſsioni bus, et in urbibus ſuis Iſraðl,et Sacerdo- tes et Leuitę et Nathinei, cõmorati ſunt in leruſalem, de filits Iuda, et de filiis Be niamin, de filiis quoq́; Ephraim, et Ma ſilii naſſe. Othei fllius Ammiud, ſtlius) am- ri,filii Omrai, fllii Bonni. De ffliis Pha- res fllii uda, et de Siloni Aſaia primoge nitus, et filit eius. De filiis autem Zara, Iehuel, et fratres eorum ſexcẽti nonagin B ta. Porro de fliis Beniamin, Salo filius Noſollã, Hilli Oduia, Hllii Aſana, et Iabo nla Paralip. I. Verba dierum nia filius Ieroha, et Elia fllius Oai„flli Mochori, et Molſollã fllius Saphati i- li Rahuel,filii lebanię, et fraites eorum per familias ſuas, nongentiquinqungin⸗ taſex. Omnes hi principes cognationa per domos patrum ſuorum. Delacerdo- tibus autem ledaia, loiaribet lachinsa Zarias quoq; filius Helcig, flii Moſollä, fllii Sadoc, filii Maraioth, ftui Achitob, pontifca domus dei. Porro Adatas filuus Ierohaã, fiii Phaſſur, fllii M elchig, et la ſai flltus Adiel, fllti lezra,filit Mololli, fllii Moſollamoth, filis Emmer, frantes quoq; eorũ principes per familtas ſuas milie ſeptingenti ſexaginta, fortissimi m bore, ad faciendũ opus mniſterii in do⸗ mo Dei. De Leuitis autem Semeia filims Haſſub, fili E ſricã, filit Haſebia, de fllis Merari. Bachacar quoq; carpentarus et Galal et Mathanna fliius Micha, ülli Zechri, filii Afaph, et Obdia fliusse- meię filij Galal, filii Idithũ, et Barachia fllius Aſa, filii Elcana, qui habitauit in atriis Netophati. Ianitores autem, Sellã, et Achub et Telmon et Ahimã et frater eorum Sellũ princeps.uſqʒ ad illud tem pus in porta regis ad orientem, oblena bãt peruices ſuas de filiis Leui. Sellã ue- ro filius Core filii Abiaſaph, filii Core, cum fratribus ſuis, et domo patris ſui, hi ſunt Coritę ſuper opera miniſteriiʒcuſto des ueſtibulorum tabernaculi, et famiſię eorum per uices caſtrorum dſii, cuſtodi- entes introitum Phinees autem flius E/D leazari, erat dux eorũ corã dño. Porro Zacharias filius Moſollamia,ianitorpot te tabernaculi teſtimonii. Omnes hi eie- cti in oſtiarios per portas, ducenti duode cim, et deſcripti in uillis propriis, quos conſtituerunt Dauid, et Samuel: uides in fide ſiua tam ipſos, qᷓ; fllios eorũ in oſtiis domus dñi, et in tabernacuso uicibus lo is. Per quatuoruentos erant oſturii, iq eſt, ad orientem et ad occidenteui etad aquilonem, et ad auſtrũ. Frattes autem eorum in uiculis morabãtur, etueniebãt in ſabbathis ſuis de tempore uſc; ad tem pus. His quatuor Leuitis creditus etat o/ mnis numerus ianitorum, et erant ſupet exedras et theſauros domus dñi Per g rum quoq; templi dñi morabãturin cu⸗ ſtodiisſuts, ut cum tempus kuiſſet, ipſim ne aperirent fores. De horum grege erät et ſuper uaſa miniſterii: ad numerum 1 4 4 lotgubeli Murbutude 3 4 raiccelianabe 3 rigneruntm d anant b. mangläeacN arom elubaultasLed aum Corit; Prete nartagine ligeba eub draridus eon Paepoltionlbit ah abhatha præp. acpes cunorun pet auin esedtts mor eugter ſuo mui gabeutarumpeti uannſerüt inleru aacön oratl lunt! da Lnomen uxoris ptwogenitus eius Ba& Nerè a E Ahio& 2. bn. Perro Mac- ri:t labitaverüt nüin leruae cũfra gigenuit Cis,&C dalgenoit lonaihan ſdinadab& Bsbaal lterbbanb et Mer porofllijhlicha Tha& ha⸗ hn. Btlara genutt rn& Zari Zam Rauerogennit Ba ungenmt Blaſa: idorro Alellex 8li in Bantc Bock bi Banaa hiſun Ulugnuans Laulcat nc 3 am fiij ſüüttjm utpug anich uinil deruntuulnerati mnc yptopincqua riudits utm SeAmin⸗ ücsgal Ptag mbunlinnenetu edermenmiag mimm luũ,ꝑ mendce di& 8 dn d t meafge tagd ditdſ do danlenlen cilleran 4 3 4 4 6 & interebani uaſa,& efferebant. De ip ſis qui credita habebãt utenſilia ſan- cuarij,prgerant fimlę,& uino,& oleo, & thuri,& aromatibus. Filij autẽ facer- dotum unguẽta ex aromatibus cõficie⸗ bat. Et Mathathias Leustes primogenl- f uus Sellum Coritę: prefectus erat eorum quę in iartagine frigebant̃. Porro de fl- lis Caach fratribus eorum, ſuper panes erant propofitionis, ut lſemper nouosper Engula fabhatha præpararent. Hi ſunt rincipes cantorum per familias Leuita- rum qui in exedris morabant, ut die ac nocte igiter ſuo miniſterio inſeruirent. Oapita Leuitarum per familias ſuas prin cipes manſerũt in leruſalem:ſi In Gaba- on aut cõömorati ſunt pater Gabaon le- niel,& nomen uxoris eius Maacha. Fi lius primogenitus eius abdon& Sur et Cis& Baal& Ner& Nadab, Gedor oq;& Ahio& Zacharias,& Ma- 22 CWwenet lheit 63.4 ſuorũ in lerulalẽ, cũ fratribus ſuis. Ner e üinsmni, exeorichiat d e lNoolhmand A ſinani Oas Aerpen un imnullöynnn Araulchetsmaträ rrns Fülrwerint, i nderrzeanar eenjcherthn s etadocaitenm er dauſti. lann gbim⸗ zmorrdinnantt dab tr detenperagln ae Leutbenuw)! nitorun, arni a urosdomsdüdh, i däümorläni mtemposbäre ee s Detonmannt Auictert alumanü de.) amé genuit Cis,& Cis genuit Saul, G& gaul genuit Ionathan& Melchiſua,& binadab& Esbaal. Eilius autẽ lona- tha Meribbaal, et Meribbaal genuit Mi- cha. Porro fllij Micha, Phitò& Melech & Tharaa& Ahaz. Ahaz aüt genuit Iata- Et Iara genuit Alamath,& Az⸗ moth& Zari. Zamri aft genuit Moſa. Moſa uero genuit Banaa: cuius filius Ra phaia, genuit Elaſa: de quo ortus eſt A- ſel Porro Aſel ſex filios habuit his nomi nibus, Ezricã, Bochru, Iſinahel, Saria, Obdia, Hanaa. hi ſunt fllij Aſel. Puęꝑnans Jaul cotra Phil ſtæos occi ditur cum filijs. Cap. X. ð 1 PRiütjm aũt pugnabãt cõtra Iſraðl. 14 fugerunti; uiri Hrael Palæſtinos,& ceciderunt uuinerati in monte Gelboe. Cumq; appropinquaſſent Philiſtęi,. per- ſequẽtes Saul& filios eius, percuſferũt lonathan,& †Aminadab),& Melchi- ſua f lios Saul. Et aggrauatũ eſt pręlium contra Saul, inuenerũ tq́; eum ſagittarij, & uulnerauerunt iaculis. Et dixit Saul ad armigerum ſuũ, Euagina gladiũ tuũ, & interfice me, ne forte ueniãt incircũ- ciſ iſti,& illudãt mihi. Noluit aũt armi ger eins hocfacere, timore ꝑterritus, arri puit ergo Saul enſem,& irruit in eum. Quod cũ uidiſſet armiger eius, uidelicet mOr⸗ Iacob, qui& Iſrael Paralip. I. Verba dierũ 1 51 mortuã eſſe Saul, irruit etiam ipſe in gla diũ ſuũ, et mortuꝰ eſt. Interijt ergo Saul. et tres fllij eius, et omnis domus ilius pa riter cõcidit. Quod cũ uidiſſent uiri Iſ⸗ raèl qui habitabat in campeſtribus, fuge rũt,& Saul ac llijs eius mortuis dereli- querũt urbes ſuas, et huc illucq; diperſa ſunt:uenerũtq; Philiſtijm, et habitauerũt in eis. Die igit᷑ altero detrahẽtes Philiſti- jm ſpolia cęſorũ, inuenerũt Saul et filios eius iacẽtes in monte Gelboe.Cũ; ſpo/ liaſẽt eũ,& amputaſſent caput, armisq́; nudaſſent, miſerũt in terrã ſuã, ut circum ferret᷑,& oſtenderet᷑ idolorũ templis& populis, arma aũt eius cõſecrauerunt in phano dei ſui,& corpus] afffxerunt in templo Dagon. Hoc cũ audiſſent uiri la bes Galaad, oĩa ſcilicet quę Philiſtijm fe cerãt ſuper Saul, cõſurrexerunt ſinguli uirorũ fortiu,& tulerũt cadauera Saul, & filiorũ eius, attulerũtq́; ea in labes, et ſepelietunt oſſa eorũ ſubter quercũ, quę erat in Iabes,& ieiunauerũt ſeptem die- bus. Mortuus eſt ergo Saul propter ini- quitates ſuas, eo ãd pręuaricatus ſit mã datum dñi quod pręceperat,& nõ cuſto dierit illud:ſed inſuper etiã Pythoniſ⸗ ſam cõfuluerit in dñio, propter quod in- terfecit eum,& trãſtulit regnum eius ad Dauid fllium Iaai. ¶ Dauid untus in regẽ ſtipatur eletlis militibus.(ap. X I. Ongregatus eſt igit᷑ omnis Iſraẽl ad Dauid in Hebron, dicèẽs: Os tuum ſu mus,& caro tua. Heri quoc& nudius- tertius, cum adhuc regnaret Saul, tu eras qui educebas et introducebas Iſratl. tibi em̃ dixit dñs deus tuus: Tu paſces popu lum meum Iſrael,& tu eris princeps ſu- per eum. Venerũt ergo omnes matores natu Iſraẽl ad regẽ in Hebrõ, et inijt Da uid cum eis fœdus corã dño: un:cerũ tq; eum regẽ ſuper Iſratj, iuxta ſermonẽ diñiĩ, quẽ locutus eſt in manu Samuel. Abijt quoq; Dauid,& omnis Ifraèl, in Ieruſa- lem. hęc eſt Iebus, ubi erãe Iebuſei habi- tatores terr UlXerut; qui habitabãt in Ilebus Dauid: Nõ ingredieris huc. Porro Dauid cepit arcem Sion, quxę eſt ciuftas Zauid, dixitq;: Omnis qui per- cuſſerit ebuſũ in primis, erit princeps & dux. ſcendit igit primus Ioab filius Saruie factus eſt princeps. Habitauit aũt D din arce,& idcirco appellata cℳ 1. Re. 1 ½.6 1 Re. 18.5 R B Dauid Paralip. I. Verba dierum eſt ciuitas Dauid. Æ diflcauitq; urbẽ in Hec fecit Banaias filius loiadę, qui erat 1 circuitu à Mello, uſq; ad gyrũ: Ioab autẽ inter tres robuſtos nominatiſsimun intet reliqua urbi sextruxit. Proficiebatq; Da triginta primus, uerũtamen ad tres uli uid uadẽs& creſcens, dñs exercituũ nõ peruenerat· Poſuit aut eũ Daudad a Re. 23. a erat cũ eo. IHi principes uirorũ fortium auriculã ſuã Porro fortiſ imiuiri mexer Dauid, qui adtuuerũt eũ, ut rex fieret ſu citu, Afahel frater loab,& Elehananf per omnè Iſratl, iuxta uerbũ dñi quod lius patrui eius de Bethlehem, Sammonh locutus eſt ad Ira?l. Et iſte numerus ro- Arorites, Helles Phalon ttes, Iras fliins C buſtorã Dauid: lesbaã fllius Hachamo, Acces Thecuites„Abiezer Anathothi ni. princeps inter triginta, iſte leuauit ha tes, Sobbochai Huſathites, llal Ahohi⸗ ſtamn ſuã ſuper trecẽtos uulneratos una ui tes, Maharai Netophathites, Heled flius ce. Et poſt eũ Rleazar fllius patrui eius Baana Netophathites, Ethai ftlius Re- Ahohites, q erat inter tres potẽtes. Iſte bai de Gabaath ſiliorũ Beniamin, Banaia fuit cum Dauid in Apheſdomin, qn Phi Pharatonites, Hurai de totrẽte Gaas, 4. liſtijm cõgregati ſunt ad locum ilſum in biel Arabathites, Azmoth Bauramites, pręlium,& erat ager regionis illius ple- Eliaba Salabonites. Filij Aſſem Gezo- nus hordeo, fugeratq; populus à facie nites, Ionathas fllius Sage Ararites,N- Philiſtinorũ. Hi ſteierunt in medio agri, hiã fili“ Sachar Arathires, Eliphal fins & defenderunt eũ. Cumq; percuſsiſſet Vr. Hepher Mecherathites, Ahia Phelo Philiſtos, dedit dñs falutem magnã po- nites, Eſro Carmelites, Naarai flli Az. G pulo ſuo. Deſcenderunt autẽ tres de tri- bai, Ioel frater Nathã, Mibaharftius a⸗ ginta principibus ad petram in qua erat garai, Selec Ammonites, Naharai Beto- Dauid ad ſpeluncã Odollã, quando Phi thites armiger Ioab flij Saruig, Iras le- liſtijm fuerant caſtrametati in ualle Ra- thręus, Gareb lethreus, Vrias Hetheus, D phaim. Porro Dauid erat in pręſidio,& Zabad flliꝰ Oholi, Adinafilius Siaa Ru ſtatio Phaliſtinorũ in Bethlehẽ. Deſyde benites princeps Rubenitara,& c»e rauit igit᷑ Dauid aquã, et dixit: O ſi quis triginta: Hanõ ſihꝰ Maacha, et loſaphat daret mihi aquã de ciſterna. Bethlehnem, Mathanites, Ozia Aſtarothites, Sämaet quę eſtin porta. Tres ergo iſti ꝑ media lehiel fllij Hothã Arothites, lediheif caſtra Phiiliſtinorã perrexerunt,& hau, lius Samri,& loha fratres eins Thoſai⸗ ſerunt aquã de ciſterna Bethlehẽ, quę e⸗ tes, Eliel Mahumites,& leribai& lo- rat in porta,& attulerũt ad Dauid, ut bi- ſaſia fllij Einaem, et lethma Moabites heret, qui noluit, ſed magis libauit illam Eliel& Obed,& Iaſiel de Maſobia. dño, dicẽs: Abſit, ut in cõſpeciu dei mei Recenſentur hi, qui adhæſerut Daud noc faciã.& ſanguinẽ iſtorũ uirorum bi profugo, Oc. Cap. XII. bam: quia in periculo animarũ ſuarũ at/ quoq; uenerunt ad Dauidin ite tulerũtmihi aquã. Et ob hãc cauſſam no leg, cum adhuc ſugeret Saul kllium E luit bibere · Hęc fecerunt tres robuſtiſsi- Cis, qui erãt fortiſsimi& egregij pu,m mi. Abiſai quoq; frater loab, ipſe erat tores, tendẽtes arcũ,& utrac; manufim princeps triũ,& ipſe leuauit haſtã ſuam dis ſaxa iacientes, et dirigemtes ſagits contra trecentos uulneratos,& ipſe erat de fratribꝰ Saul ex tribu Beniaminptim inter tres nominatiſsimus,& inter tres ſe ceps Ahiezer et Ioas fllij Samaa Gabaa cundus inclytus,& princeps erat eorũ: thites, et 1aziel& Phallet Rilijaamoth k robuſti uerumtamen uſq; ad tres primos nõ per, et Baraha et Iehu Anathotites. Samaas ait robuſtiſ- uenerat. Banaias fllius Ioiadę Tuiri robu quoq́; Gabaonites fortiſs imus inter tti⸗ fmus ſtiſsimi), qui multa opera perpetrarat de ginta& ſuper triginta leremias etlene Qabiccl, ipſe ꝑcuisit as- Rriel, Moab, zel& Iohanã& Iezabad Gaderothi- & ipſe deſcẽdit E interfec. nem in tes,& Eluſai& Ierimuth& Baalia meclin ciſterna tẽpore niuis. Et ite per Samaria et Saphatia Haruphites. Elca, cuſsit uirum Aegyptiũ, cuins ſtatt zerat na& leſta& Azareel& loeaer& lel⸗ quinq; cubitorũ, et habebat lance, ut lj baã de Carehim:Ioela quoq;& Zaba- ciatorium ent⸗ deſcendit i itur ad dia fllij lerohã de Gedor. Sed et de Gad eum cum uirga,& rapuit haſti. 64 Dauid, cum kateret neb tmanu,& nterkeclt eum hal 3 e dlitranskuenue 29 Darilee ugmto⸗ 4 ua. in deſerto, uiri robuſtiſsimi,& pugne, 9 8 12 Scaphe mol tanls unacuarus lerc gas Blielſeptli lebadnodus, tanai undeciiml pss exescitus ne atmprrera Km aunanlierunt lod „omndoinundale in omnes lug amigmalibus ad ncidentat. Vene dan dedeluda ad anbat Dauid. Eg niei,& ait: di waareilaminimi nucbclaät inſidi⸗ rnkalſsmeis, cäege Munömbeä nident m Kinckcet. Spir Wmaptinc pemin ld lunso Dauid mpribi,& p ecn adumat deust eDand& cöſtiu vnode Manafer bonädo uentebat nnis Saulut pugna aneis,quia into axtincipes Philikti mniigerätad eum Uwenbad& ledi lun& lozabad; neberkmilinjin iunl Dauidac mczenim erant ui aaxnopesin exe fndheseniehzt. nüätiulch däße uüieetcttus gei. umnaehpä exetcit utem egetin, im Ruladenn dalt 4 dh dottaute alcaodingent käijggineonur aä ſeptemn uotmili Kanacegsgegir u N 88 ur ä 3il Rematletmi 4 V Al& lace dedhn 86 9r luui alherin, r. Ca Il 2 Ar enenntzllhdi 24 hucligent 1 ruim ge ann rchäin en aci mam at iteset lipnnin. -d 1 llexububuin ert losflilar 11(E prrlaſtla n redu Amtetein e krites oriömunt. 11 tigina lanafe do& leartalcan as V lerimurdéhu 1e okatua knpünd. 2 Vredld'lead e loela ergä 1* de ceicrdena gu nal Daiid andn S chaltüin,B93 1 3 4 1 4 — k eear alhule An inn Pauid Paralip. res optimi, tenentes clypeum& haſtã: facies eorum quaſ facies leonis,& uelo ces quaſi capreę in montibus, Ezer prin ceps, Obdias ſecundus, Eliab tertius, Malmana quartus, leremlas quintus, E- thi ſextus, Eliel ſepiimus, Iohan ĩ octa⸗ uus, Elzebad nonus, leremias decimus, Machbanai undecimus. Hi de filijs Gad pricipes exercitus, nouifimus centum in ltibus pręera& maximus mille. lſti ſimt, quitranſierunt Iordanem menſe pri mlo, quando inundare cõſiteuit ſuper ri/ pas ſuas,& omnes fugauerunt, qui mora bantur in ualtibus ad orittalem pfagam O& occidentalẽ. Venerunt aũt& de Be- niamin& de luda ad preſidium, in quo mor bat Dauid. Egreſſusq; eſt Dauid obuiã eis,& ait: 8 pac ifice ueniſtis ad me, ut auxiliamini mihi, cor meũ iunga-/ tut uobiʒ:ſi aũt inſidiamini mihi pro ad- uerlarijs meis, cũ ego iniquitatè in mani bus nõ habeã, uideat deus patrũ noſtro- rum,& iudicet · Spiritus uero dñi induit Amalat princpem inter tri ginta,& ait: Tui ſumus 6 Dauid,& tecum fllij llai: pxx, pax tibi,& pax adiutoribus tuts. te em aduuat deus tuus. Suſcepit ergo eos Dauid& cõſtituit principes turmę. potro de Manaſſe trans fugerãt ad Da- uid, quãdo ueniebat cum Philiſtijm ad- uerſus Saul ut pugnaret, et nõ dimicauit aeayb cum eis, quia inito conſilio remiſerunt D eã principes PhiliRtinorũ, dicentes: Peri culo capttis noſtri reuertei adaũm ſuum Sl. Quado igit reuerſus eſt in Siceleg, nansfugerũt ad eum de M anaſſe Ednas & lozabad& ledihel,& Michael d& Bdnas& lozabad& Eliu& Salathi, nilii principestmilitũ Jin Manaſſe. Hi prębue rũt auxiliũ Dauid aduerſus latrunculos, omnes enim erant uirifortiſ imi,& facti lunt principes in exercitu. Sed et per ſin gulos dies ueniebãt ad Dauid, ad auxi- ſiandã ei, uſq́; dũ fieret grãdis numerus, quaſt exercitus dei. Iſte quoq; eſt nume rus principũ exercitus, qui uenernnt ad Dauid cum eſſet in Hebronʒꝛut transfex/ rẽt regnũ Saul ad eum, iuxta uerbũ dũi. E Fuij fuda portantes clypeũ& haſtam, ſex millia octingenti expediti ad pręliũ. De fllijs Simeon ui rorũ fortiſsimorũ ad pugnandũ, ſeptem millia cenũ. De fllijs Leui, quatuor millia ſexcẽti. Ioiada quo que princeps de ſtirpe Aaron,& cũ eo trla J. Verba dierũ 15 2 tria millia ſeptingenti.Sadoc etiã puer e- tregię indolis,& domus patris eius,& principes uigintiduo. De filijs aũt Beni- amun fratribus Saul, tria millia: magna em̃ pars eorũ adhuc ſequebat domum Saul. Porro de filijs Ephraim uigintimil lia octingenti, fortiſsimi robore uiri no- minati in cognationibus ſuis. Et ex di- midia tribu Manaſſe decẽ et octo millia- ſinguli per nomina ſua uenerũt, ut cõſti tuerẽt regẽ Dauid. De flijs aq; Iſſachar uixi eruditi, qui nouerãt ſingula tempora ad pręcipiendũ quid facere deberet Ii= rat᷑t, principes ducẽti: omnis aũt reliqua tribus, eoru conſiliũ ſequebat. Porro de Zabulon qui egrediebani ad pręliũ, et ſtabãt in acie inſtructi armis beilicis gn quaginta millia uenerunt in auxiiliũ, nõ incorde duplici. Et de Nephthali, prin cipes mille, et cũ eis inſtructi clypeo et haſta, triginta et ſeptẽ millia. De Dan e- tiã prę parati ad pręliũ, uiginit octo mil- lia ſexcenti. Et de Aſęer egrediẽtes ad pu gnaã, et n acie prouocantes quadraginta millia. Trans Iordanẽ aũt de fllijs Ru- bé, et de Gad, et dimidia parte trib» Ma naſe inſtructi axmis bellicis, centũ uigin ti millia. Omne’ iſti uiri bellatores expe G diti ad pugnandũ, corde ꝑfecto uenerũt in Hebrõ, ut cõſtituerẽt regẽ Dauid ſu- per uniuerſum Ifratl: ſed et omnes reliꝗ ex I'raët, uno corde erant, ut rex fleret Dauid. Fuerũtq; ibi apud Dauid tribus diebus comedemtes et bibentes, prepara uerant enim eis fratres ſui: ſed qui tuxta eos erant, uſq; ad Iachar et Zabulon et Nephithali, affere bant panes m aſinis et camelis et mulis et bobus ad ueſcen⸗ dum, farinã, palathasuuã paſſam, uinẽ, oleum, boues et arietes, ad omnè copiã⸗ gaudium quippe erat in Hrasl. CArca dommi reducrtur de Caria- thiarim.(ap. XIII. Nijt aũt conſiliũ Dauid cũ tribunis et A centurionibus, et uniuerſis princpibꝰ, et ait ad omnem cœtũ Iſtacl:Si placet uo, bis, et à cño deo noſtrot egredietur ſer- egredis mo quem loquor, mittamus ad fratres no ſtros reliquos in uniuerſas regiones ⸗ rash, et ad ſacerdotes et Leuitas, qui habi tant in ſuhurbanis urbium, ut cõgregen tur ad nos, et reducamus atcã dei noſtri ad nos, non enim requiſiuimus eã in die bus Saul. Et iũdit uniuerſa multitudo, B X à. — —— — 4 —— — — —— ——— ——— —— Dauid ut ita fleret: placuerat em̃ ſermo omni po pulo. Cõgiegauit ergo Dauid cunctum Iſratl, à Sihor Æ ypti, uſq; dum ingre- 2. Re. g.àa diaris Bmath, ilut adduceret arcã dei de Cariathiaxim. Et aſcendit Dauid& om nis uir Iſra?l ad collẽ Cariathiarim, qui eſt in Iuda, ut afferret inde arcã dñi dei ſedentis ſuper chernbim, ubi inuocatum eſt nomen eius.Impoſuerunt arcã dei Abiaadab ſuper plauſtrum nouum, de domo b Ami- nadab:]Oza aũt.& frater eius minabãt C plauſtrum· Porro Dauid& uniuerſus Iſ- ratl ludebaut coram deo omni uirtute, in canticis et in citharis,& pſalterijs,& tympanis,& cymbalis, et tubis. Cum au tem peruenifſent ad Aream Chidon, te- tendit Oza manum ſuã, utſuſtentaret ar- cam, bos quippe laſciutẽs, paululum in- clinauerat ed. Iratus eſt itaq; dñs cõtra Ozam, et perculsit eum, eo quodtetigiſ- ſet arcã,& mortuus eſt ibi coram deo. Contriſtatus; eſt Dauid, eo quod diui- liſſet dñs Ozam, uocauitq; locum illum D ODiuiſio Oze, uſq; in pręſentem diẽ. Et timuit deũ tunc temporis, dicẽs: Quomo do poſſum ad me introducere arcã dei: Et ob hanc cauſam nõ adduxit eam ad ſe, hoc eſt in ciuitatem Dauid, ſed auer- tit in domũ Obed/edom Gethęi. Man/ ſit ergo arca dei in domo Obededom tribus menſibus, et benedixit dis domui eius,& omnibus que habebat. CEnumerdtur filij Dauid,& quadà bellc. Cap. XIIII. 38 Mun quoq; Hirã rex Tyri nuncios ad Dauid,& ligna cedrina,& arti fices parietã lignorumq;, ut cdificarẽt ei domũ. Cognouitq; Dauid eo, qd' cõfir maſſet eũ dñs in regem ſuper lfratl,& ſudleuatũ eſt regnũ ſuum ſuper populã eius Iſratl. Accepit quoq; Dauid alias „uxores in Ieruſalẽ, genuitq; filios& fi- el lias. Et hec nomina eorũ qui natix ſunt in leruſalẽ: Samua& Sobab, Nathã& Salomon, Iebahar& Eliſna,& Elipha leth, Noga quoc& Napheg,& Za- phia, Eliſama, et Baal-iada, et Eliphalet. Audientes aũt Philiſtijm eo qd' unctus eſſet Dauid in regẽ ſuper unuerſum Iſ⸗ ratl, aſcenderũt omnes ut quęrerẽt eum: qᷓd cũ audiſſet Danid, egreſſus eſt obuiã eis. Porro Philiſtijm uenientes, diffuſ ſunt in ualle Raphaim. Conſuluitq; Da E uid dñm. dicens: Si aſcendã ad Phil iſte- 05, *.Re. 8C. d Paralip. I. os,& ſi trades eos in manu mez: It qi, xit ei dñs: Aſcẽde,& tradã eos in mang tua. Cumqꝙ; illi aſcẽdiſſent in Baal⸗pha- raſim, percuſsit eos ibi Dauid,& dixit: Diuiſit deus inimicos meos per manum meã, ſicut diuidunt᷑ aquę,& idcircouo- catũ eſt nomẽ illius loci Baalpharaſim. Dereliquerũ tq; ibi deos ſuos, quos Da uid iuſsit exuri. Alia etiã uice Phliſtijm D irrucrunt,& drffuſi ſunt in ualle. Coniu⸗ luitq; rurſum Dauid deũ, q diit ei de- us, Nõ aſcendas poſt eos, recede ab ets, & uenies cõtra illos ex aduerſo pyrorũ. Cumq; audieris ſonitũ gradientis in ca cumine pyrorũ, tunc egriedietis ad bel⸗ ls. egreſſus eſt emũ deus ante te, ut percu- tiat caſtra Philiſtijm. Fecit ergo Dauid ſicut pręceperat ei deus,& percuſsit ca/ ſtra Philiſtinorum, de Gabaon uſq; Ga zera. Diuulgatuniq; eſt nomẽ Dauid in uniuerſis regionibus,& diñs dedit pauo rem eius ſuper omnes gentes. ¶ Reducitur arca in leruſalẽ cum ma- gno iubilo. Cap. XV. FEeit Aq; ſibi domos in Ciuitate Dæ A uid,& ę diflcauit locũ areę det, teten ditq; eĩ tabernaculã. Tunc dixit Dand: Illicitũ eſt ut à quocũq; portei arca dei, N⸗ niſi à Leuitis, quds elegit dñs ad portan- dum eã,& ad miniſtrandũ ſibi uſq; in“ eternã. Cõgregauitq; uniuerſum liratl in Ieruſalẽ, ut afferret arcay Dei in locũ ſuum quẽ pręparauerat ei, nec non&ſ lios Aarõ et Leuitas. Deflijs Caath V- riel princeps fuit,& fratres eius centum uiginti. De fllijs Merari, Aſaia princeps, & fratres eius ducemiuiginti. Defflijs Gerſom, Ioël princeps, et fratres eius cęè- tum triginta. De fllijs Eliſaphã, Semeias princeps,& fratres eius ducenti. Def- lijs Hebrõ, Elielprinceps,& fratres ei- us octoginta. Deflllijs Oziel, Aminadab princeps,& fratres eius centum quode- cim. Vocauitq; Dauid Sadoc& Abia B thar ſacerdotes, et Leuitas, Vriel, Aſai Ioëẽl, Semeiam, Kliel,& Aminadab,& dicit ad eos: Vos qui eſtis prineipesſa uiiliarum L euiticarũ ſanctificamini cuͦ fratribus ueſtris, et afferte arcam dñi dei Iſraẽt ad locum qui ei pręparatus eſt, ne 3 ut à principio, quia non eratis prelen⸗ tes, percußsit nos dãs, ſic& nunc fit ili citum quid nobis agentibus. Sanctiflca ti ſunt ergo ſacerdotes& Leuite, ut pet taren lp 1 rm⸗Inlecude i as Drxlicy Dau- murutco h unckganlis ſ lie Pr; 4 atm cells ſonl aung Letas: h lraribuselus 5 Deſttſsuero d mbchäluun Aen heieb&e a Ani Bliab n,& Mathathi⸗ ſurenam,& Ob uietes⸗Porto cit AEth ncymbal — KZachatias aule mnoii& lahieb Nalas,& Bana anabant. Porro N pnlu,& Macenia nie, X Ozazim, ncmnedant Bpinie incepsL euitanun Kadprecinendãm alleſapiens. ItE dnitotes arce. Porr ma e Nathanael eras, Banaias uchngebanttubi ded edom& leh eſlgttur Dauide nltait& nibuni natcä lœderise toncumletitia. lains qui portab un immolabant! ets Potto Dar üin Kumuerd riennotecq& myeiie mter can itaäuts erat Bph llu decceb: düdild ſoröm mwals dmdlis ſe Cimig gen diuat Cun abulgropici KeenDaudabdr Koeit eum in 00 — dee Mae Aearn N n Raüeat 4 8 1. Seu dictan 8 q 1dens an „ d 8 bec esa c . aneam enſat hhe 2(cp. Nj 1 † dondsin Cäwd tes 1uA * ut dcä nan 1u 4 äi d aäe nel Un! Bänütnä da handl kei Acashaha uerareh net tnr Deſt D areüg rt kerriglünm ue ceminyzin di Seſckpzertanai e lß Blüpüle cseitsaleand RAHrincss a 1.Klis Orie, aar Seiscannan a xvidgäſtn aac leuitw Vili er iel& Arinth ul etör 1ee arü enäleandi 2 Fitafeette acmäl erwieipteprmdn, a cuinnorenöyi. er i Kurins Srgennbu rid xes& Lautenn — Pauid. tarent arcamdñi dei Iſracl. Et tulerunt flij l·eui arcã dei, ſicut pręcepatiſ MoF- ſes iuxta uerbum qñi, humeris ſuis, inue ctibus. Dix uq; Dauid principibus Le- uitarum, ut conſtituerèt de fratribus ſuis cantores inorganis muſicorum, nablis nidelicet,& Iyris& cymbalis, ut reſo⸗ naret in excelſis ſonitus lentię · Contti⸗ tueruniq Leuitas: Heman nllium Iohel, & de fratribus eius Alaph flium Bara- chie· Deftijs uero Merar:, fratribus eo- run. Etnã filuum Caſaig. Et cum eis fra ttes eorum⸗in ſecũdo ordine, Zacharia & Ben,& laziel,& Semiramoth,& la hiel,& Ani, Eliab& Banaiã,& Maa- ſaam,& Mathathiam& Eiiphalu,& Maceniam,& Obededom,& lehiel, aanitores. Porro cãtores, Hemã, Aſaph, & Bthã, in cymbalis ęneis concrepan- tes. Zacharias autẽ& Oziel,& Semi- ramoth,& Iahiel,& Ani,& Eliab,& Maaſias,& Banaias in nablis arcana cantabant. Porro Mathathias,& Eli- phalu.& Macenias,& Obed edõ,& jehiel,& Ozazim. in citharis pro ocda ua canebant Epinicion. Chonenias aũt princeps Leuitarum, prophetię preerat, & ad pręcinendã melodiã: erat quuppe uudeſapiens. Et Barachias& Elcana ianitores arcę. Porro Sebenias& Ioſa/ phat,& Nathanael.& Amaſai,& Za⸗ charias,& Banaias,& Eliezer ſacerdo tes.clangebant tubis coram arca dei,& Obed edom& lehias erät ianitores ar- Re.4 cg.HIgitur Dauid& omnes matores na mu Iraꝰl,& tribuni terunt ad deportan- qam arcã fœderis dñi de domo Obed⸗ edom cum lętitia. Cũc; adiuuiſſet deus Leuitas qui portabant arcã(fęderis) do- nuni, immolabant᷑ leptem tauri& ſeptẽ arietes. Porro Dauid erat indutus ſtola bybina,& umuerũ Leuitę qui portabãt arcã cantoresq;.& Chonenias princeps prophetię inter caniores: Dauid autem tiã rindutus erat Ephod linee. Vniuerſus que Iſral deducebant arcã fodetis dñ i in iuhilo,& ſonitu buccinę,& tubis,& cymbalis,& nablis,& citharis concre. pantes. Cumap perueniſſet arca ſœderis qñi uſq; ad Ciuitatem Dauid, Michol Alia Saul proſpiciens per feneſtrã, udit regem Dauidtaltantè ꝛtcy ludentem,& deſpexit eum in corde ſue. Paralip. I. b 135 ¶ Dauid&· ſacerdotes confitentur die coram arca. Cap. X5 1. Tiulerunt igit arcam dei,& conſti X uerunt eã in medio tabernaculi qd tetenderat ei Dauid,& obtulerunt holo cauſta et paciflca corã deo. Cumq́; cem pleſſet Dauid offerens holocauſta& pa cifica,bñdixit populo in nomine cñi. kt 2. Re.4. 4 diuiſit uniuerſts per ſingulos. à uito uſq; ad mulierem tortam parus,& partẽ aſſæ canis bubalę,& frixã oleo ſmilã. Con- ſtituitq; coram arca dii de Leuitis, qui miniſtrarent, et recordareni operũ eius, & glorificarent, atq; laudarent dñm deũ Iſrael: Aſaph principem,& ſecundũ eius Zachariã. Porro lahiel& Semtramoth & lehiel,& Mathathiam,& Eliab.& Bananaiã,& Obed-edom,& lehicl, ſu- per organa Pſalterij& Iyras: Aſaph au- tẽ, ut in cymbalis perſonaret. Banalã ue- ro et Iaziel ſacerdotes, canere tuba iugi ter corã arca fœderisꝝ Dñi.) Inillo die Dei- fecit Dauid principem ad confitendum dño, Aſaph,& fratres eiusſj Cöfitemini Pfa. 104. 5 dño,& inuecate nomẽ eius:notas facite Iſa.14.2 in populis adinuentiones eius Qantats ei,& pſallite ei,& narrate omnia mira= biha eius. Laudate nomen ſanctũ eius: lę tetur cot quęrentiũ qñm. Querite dñm, et uirtutẽ eius, quęrite faciẽ elus ſemper- Recordamini mirabiliã eius quę fecit: ſignorũ illius,& iudiciorũ oris eius. Se- men Iſraẽlſerui eius.filij lacob electi ei⸗ B us. Ipſe dfis deus noſter:in uniuerſaterra iudicia eius. Recordamini in ſempiter- num pacii eius, ſermonis què pręcepit, in mille gñationes: Quẽ pepigit cum Abra hã,& iuramenti illius cum Iaac. Et cõ ſtituit ilud Iacob in pręceptũ,& Iſraẽl in pactũ ſempitexnum, dicts: Tibi dabo terrã Chanaa, fumiculum hereditatis ue- ſtrę. Cũ eſſent pauci numero, parui& co loni eius. Et tranſſferunt de gentein gen tem,& de regno ad popm alterũ Non dimiſit quenquã calummiari eos; ſed in- crepauit pro eis reges.ii Nelite tangere Pla ½ . 8. 2 ⸗. chriflos meos,& in prophetis meis noli te maliguari. Cãtate dño omnisterra:an mmciate ex die in diẽ ſalutare eius Nar rate in gẽtibus gloriã eius,(et) in cũ ctis popkis mirabilia eiꝰ. Quia wagnus dis, & laudabilis nimis,& horribilis ſuper oẽs deos. Omnes enim dij populorũ, ido Dauid la: diis aui cœlos lecit. Conieſsio& ma 3 au⸗ 4 1 gnficentia corã eo, fortitudo& gandiũ in loco cius, Afferte dmo familię populo rum:afferte dſño gloriã& imperiũ. Da- te dño gloriã nomini eius.lenate ſacrifi⸗ cium,& uenite in conſpectu eius,& ad- Orate dũm in decore ſancto. Cõmoueat à facie eius omnis terra, ipſe enim funda nit orbẽ immobilẽ. Letent᷑ cœli,& ex- ultet terra,& dic ant in nationibus, Dũs regnauit. Tonet mare, et plenitudo eius, exultent agri,& omnia quę in eis ſunt. Tinc laudabunt ligna ſaltus corã dño, quia uenit iudicare terram. Confitemini dũd, quoniã bonus, qudniam in ęternũ aniſericordia eius. Et dicite: Salia nos deus ſaluator noſter,& congrega nos, et erue de gentibus, ut confiteamur nomini ſancto tuo,& exultemus in carminibus D tuis. Benedictus dũs Deus Ifraél ab ęter Dſio no,& uſq; in ęternã,& dicat omnts po- pulus, Amen,& hymnã † deo.] Dereli- uit itaq; ibi corà arca fœderis dñi A. ſaph& fratres eius, ut miniſtrarẽt in cõ ſpectu arcę iugiter per ſingulos dies, et ui ces ſuas. Porro Obed edõ, et fratres eius ſexaginta octo,& Obed edõ, ſilium Idi thum& Hoſa cõſtituit ianitores: Sadoc aũt ſacerdotẽ& fratres eius ſacerdotes, corã tabernaculo dñi in excelſo qd' erat in Gabaon, ut offerrent holocauſta dio ſuper altare holocauſtomatis jugiter, ma ne& ueſpere, iuxta omnia quę ſcripta ſunt in lege dni, quam præcepit Iſrasl. Et poſt eum Heman& ldithun,& reli- quos elecdios, unum quẽq; uocabulo ſuo, ad confitendũ dño, Quoniã in ęternum miſericordia eius. Heman quoq́;& ldi⸗ thum canentes tuba,& quatientes cym- bala,& omnia muſicorũ organa ad ca- Deo nendumF Düo:) filios autẽ Idithun fecit eſſe portarios. Reuerſusq; eſt omnis po- pulus in domum ſuã,& Dauid, ut bene⸗ diceret etiam domui ſug. ¶ N Dauid, ſed Salomon iubetur extru- ere domum di. Cap. XVII. A C Vm autem habitaret Dauid in do- mo ſua, dixxtt ad Nathã prophetam: Ecce ego habito in domo cedrina: arca autem fœderis düi ſu pellihus eſt. et ait a.Re.⸗7 a Nathan ad Dauid: Omnia quę in corde tuo ſunt ac: Deus enim tecum eſt. lgi⸗ tur nocte illa factus eſt ſermo dñi ad Na than, dicẽs: Vade,& loquere Dauid fer- uo meo:lic dicit qis, Non diflcabis tu mili Paralip. I. Verba dierã mihi domum ad habitandä. Neq en manſi in domo ex eo temporte quo ec xi Ifratl(de terra gypti) ucg 2 däi⸗ .4 IPti⸗ 6 hanc: ſed fui ſemper mutans loca naber naculi,& in tentorio manens cum amnſ Ifraël. Nunquid locutus ſum ſaliem uni ſudicum Iſraèl, quibus Pręceperãupa ſcetẽt populum meẽ,& diyri: Qune nö edificaſti mihi domum cedrinam Nunc itaq; ſic loqueris ad ſeruã meum Dauid, hec dicit dñs exercituũ, ꝑgo tuii te am in paſcuis ſequereris gregẽ, ut eſſes qu populi mei lſtaẽl,& fui tecum quocunq perrexiſti,& interfeci omnes mimico h tuos coram te, feciq; tibi nomẽ auxaſiu- nius magnorum qui celebrabani in ter⸗ ra. Et dedi locũ populo meo lſrasi plan tabitur,& habitabit in eo,& ultra nan cõmouebitur, nec fllij iniquitatis atte eos, ſicut à principio, ex diehus quibus dedi iudices populo meo lfradl,& humi liaui uniuerſos inimic os tuos.: Annuncio ergo tibi, quod ędificaturus ſit tibi d domũ. Cũq; impleueris dies tuos itin das ad patres tuos, ſuſcitabo ſemen tui poſt te, quod erit de fllijs tuis,& ſtabi- liam regnũ eius. Ipſe ędificabit mihi do mum,& firmabo ſoliũ eius uſq; in eter- num. E go ero ei in patrẽ,& ipſe erii mi t hi in filrã& miſericordiã meam non au ſsi feram ab eo, ſicut abſtuli ab eo qui ame ſ te fuit. Et ſtatuã eum in domo mea,& in ſal regno meo uſq; in ſempiternũ,& thro- causi nus eius erit firmiſsimus in perpetuũ. lu/clti xta omnia uerba hęc,& iuxta uniuet⸗ 0 ſam uiſionem iſtã, ſic locutus eſt Nathi ad Dauid. Cũq; ueniſſet rex Dauid,& fediſſet coram dño, dixit: Quis egoſum dñe Deus,& quę domus mea, ut r a/ res mihi talia: Sed& hoc parum uiſum eſt in cõſpecta tuo, ideoq́; locutus esu- per domũ ſerui tui etiam in futurum,& feciſti me ſpectabilẽ ſuper omnes homt nes dñe Deus. Quid ultra addere poteſt Dauid, cum ita glor ficaueris ſeruũ tuũ, & cognoueris eum: Dñſe propter famu lum tuum iuxta cor tuã feciſti omnè ma gnificentiam hanc,& nota eſſe uoluſti uniuerſa magnalta. Dñ̃e non eſt ſimilis tui,& non eſt alius Deus abſq; te, ex o- mnibus quos audiuimus auribus noſtris Quis en m Jeſt alius, ut populus taus lſ a5t raẽl. gens una in terra, ad quam perrexti D deiis. ut liberaret& faceret popui h. diefaaus e ri ſermo d le lgper zomum eis, um,klrlegt. — g magnüe lnpiternon, e 1 Deuslſrad. mmeergo Gemt ealſemnä wum tan audädcere dom ucrnm te. I ec abeechtg enit in L(LDaud percußi opulos.( Pzaum ektauten Pret Daud Phili wdtoleret Get uPhilictim perc rnt Moꝛdite leru auneraBo tempe um Adar/ezer te na quando pert tum leum uq; ad grergo Danid mi peemmillia equl norum pedium, dlos curruum, ex cuasreleruauit Aoyrs Danaſce retAdar ezer vpercusit Danic vum Btpofait Dmia quoq ſenii n. Adioniic apertexerat. das aureas qua Kezet,& attuli unde Thebath Neesreris plur mmaneene men. odc denath percuſs ren exercitum a rin äoramft äm poklare Khrein icog 8 ſieunas 1 p dickfſjim 10 Vn 2 8 bui umne dan dit lpamat; 2dpuiluinaien, annn glorftcuaiſnid usc eum Dieptaa, nr cortuüftcimu nnc,&mutla aen la. Diem aai nns Des diht,- au duimsandone mn alirapänn au ten adgamnyn i. Ser hanau — V V V Dauid magnitudine ceret n t mine, ſermo & ſuper domum neatq;.& 1 in lempiterna tuum Deus lfra eius permane Peus meus re nit ſeruus tuus Nunc ergo es ad ſeruã tuum tant: tt bñdicere domui ſerni tui, ut ſit ſem lech per coram te. Te enim dñe benedicen/ fèriba. edicta erit in perprtuum. te,ben ¶ Dauud percußit multos reges& ₰„ Ypto liberarat: ſr etuunml, S fac populos. ret Dauid Philiſtijm, eos,& tolleret Geth& filias nu Philiſtijm percuteret rent Moabitę ſerui Dauid, munera. Eo tempore percuſs tiam Adar-ezer reg? math, quando perrexit ut dilataret impe d flumẽ Buphraten. Ce lle quadri gas eius,& um, ac uiginti millia bneruauitq; omnes rium ſuum uſq; a pit ergo Dauid mi ſeptem millia equit uirorum peditum, ſu equos curruum, B gs quas reſeruauit ſi & Syrus Damaſcenus beret Adar ezer regi 8 ationes à lacie e al tibi in populum: u dñe factus es deus eius. Nunc locutus es famulo tuo, eius. cõftrmetur in per/ ſicut locutus es. Perma⸗ quẽ m,& ns coram eo. uelaſti auriculam ſerui tui, ut ed ficares ei domum,& idcirco inue- fiduciã, ut oret coram te. qme tu es Deus,& locutus Et poſuiſti p agnfcetur nome dicatur dñis ex erci⸗ al.& domus Dauid ſerui Tu enim dñe ad quę prexerat ſuper umuerſum m uſq; in eęternã, igik do quodt de Idume q́; de Philtſtiſm et Amale fllius Saruię percuſsit Edo Paralip. I. ſua, aiq; terforibus eij⸗ pugnaſſet N ius, quem de M- opulũ tuũ uaſa aurea& argentea, & uit Dauid rex do, cum argèto&æ auro ſis gentibus, tam a& Moab& flijs Ammon, c. Abilai uero mn in ualle ſali & conſtituit D pe erat ulerat ex uniuer n tuã uſq; narum, decẽ& octo millia, tanta beneficia,& cœ- Cap. X 2 . exceptis cen us percuſsit Dauid uigintidu rorum. Et poſuit milites in Damaſco ut gyria quoq; ſeruirer ſihi, et nera. Adiuuitch eum dñs in cunctis ad quę perrexerat. Ot 111. 1 A F Actum eſt autem poſt hęc, ut percute 6& humiliaret eius de ma q; Moab,& fle Ferentes ei it Dauid e- Soba regionis He tum quadri bi. Superuenit autẽ ‚ut auxilium prę- oba, ſed& hui- o millia ui⸗ offerret mui Tulit quoq; Dauid pha retras aureas quas habuerant ſerui Ad- arezer,& attulit eas in leruſalem, nec non de Thebath ar⸗ezer ęris plurimum, lomon mare eneum, C ſa enea. Quo Hemath, percu d cum nem exercitum Adar/ezer miſit Adoram filium ſuum ad regem Da uid, ut poſtularet ab eo pa tularetur ei, eo quod percuſsifſet, & Chun urbibus Ad- de quo fecit Sa- & columnas,& ua audiſſet Thou rex ſziſſe uidelicet Dauid om regis Soba, cẽ,& congra- & ex, cũ populo eius. vu⸗ in Edom preſidium, Dauid, ſaluanitq́; dis ciũ atq; iuſtiti ro loab fflius Sadoc autẽ fllius Achitob,et † Achime Ab ſacerdotes, et Suſa, Banaias quoq; filius loiadę ſuꝑ fllius Abiathar, 154 dar ezer, aduerſarius quip Thou Adar ezer. Sed& omnia et enea conſecra ut ſeruirer Iduma Dauid in cunctis Regnauit ergo Dauid Iſrasi,& faciebat iudi- a cundo populo ſuo. Por Saruię erat ſuꝑ exercitũ, & loſaphat filius Ahilud à cõmentarijs. legiones Cerethi et Pheleti. Porro filij Dauid, primi adm CRex Ammon ſe lia afficit, unde tum Ccidit autem ut morere . Cap. anum regis. ruos Dauid contume bellum naſtitur cruen X IX. Naas rex A Hliorũ Ammon, etregnaret Hanon fllius eius pro eo· Dixæitq; D miſericordiam cum Hanon, fllio Naas: mini pater eius gratiã. ios ad cenſolandũ eum Qui cũ perueniſ- mon, ut conſo preſtitit enim ſitq; Dauid nuncios a ſuper morte patris ſui ſent in terram flliorũ Am auid: Faciã Mi „ larentur Hanon, dixerunt principes filio rum Ammon ad Hanon: Tu forſitan pu tas quod Dauid honoris caufi in patrem tuum, miſerit qui conſolarentur te, nec a- nimaduertis, quod ut explorentet inue ſtigent et ſcrutenĩ᷑ terrã tuã, uenerint ad te ſerui eius. lgit Hanon pueros Dauid decaluauit et raſit, et pręcidit tunicas eo rum à natibus uſque ad ped eos. Qui cum abij ſent Dauid, miſit in es, et dimiſit dem enim contumeliam ſuſtinuerant) et prę cepit ut manerent in lericho, donec creſceret barba ęorũ, et tunc reuterteren tur. Videntes autem iniuriam feciſſent Daui reliquus popul argenti, ut con tamia, et de Syria Maacha, ſtij Ammon quod d, tam Hanon q́⁵ us, miſerunt mille talenta ducerent ſibi de Meſopo et de Soba currus et equites. Condux eruniq; trigin taduo millia curruum, et regem Maacha Qui cũ ueniſlent, caſtra 8 4 metaii imeleeh ſlent, et hoc mandaſ- P occutſum eorũ(grã Dauid metati ſunt eregiene Medaba. Filij quo que Ammon cõgregati de urbibus ſuis, uenerunt ad bellũ. Qod cum audiſſet Dauid, miſit Ioab& omnem exercitũ uirorum ſortiũ: egreſsiq; filij Ammõ, di rexerunt aciem iuxta portâ ciuftatis: re- ges aũt qui ad auxilium eius uenerãt, ſe Paratim in agro ſteterunt. Igit᷑ loab in⸗ telligẽs bellũ ex aduerſo,& poſt tergũ, contra ſe fleri, elegit uiros fortiſsimos de uniuerſo Iſratl, 8 perrexit contra Sy- rum: reliquam autẽ partem populi dedit Iub manu Abſſai fratrisſui,& perrexe- runt contra fllios Ammon, dtæitq;:Si ui cerit me Syrus, auxilio eris mihi:ſt autẽ ſuperauerint te filij Ammon, ero tibi in pręſidium. Cõfortare,& agamus uirili⸗ ter pro populo noſtro,& ꝓ urbibus dei noſtri: dñs autẽ quod in cõſpectu ſuo bo num eſt rfaciat. Perrexit ergo loab,& populus qui cum eo erat, contra Syrum ad pręliũ,& fugauit eos. Porro filij Am mon uidentes quod fugiſſet Syrus, ipſi quocq́; fugerunt Abiſai fratrem eius,& ingreſi ſunt ciuitatẽ: reuerſusqꝙ; eſt etiã Ioab in leruſaſc. Vidẽs aũt Syrus quod cecidifſet coram Iſraẽſ, miſit nuncios,& addmxit Syrum qui erat trãs fluuiũ. So- phach autẽ princeps miltię Adarezer e- rat dux eorũ. Quod cum annumciatum eſſet Dauid, cõgregauit uniuerſum Ifra- ẽl.& tranſiuit Iordant, irruiti; in eos, et direxit ex aduerſo aciem, illis contra pu gnantihus.Fugit aũt Syrus Iſraẽl,& in⸗ terfecit Dauid de Syris ſeptẽ millia cur- raũ,& quadraginta millia peditũ,& 80 phach exerciuis principem Videntes aũt ſerui Adarezer ſe ab Iſratl eſſe ſupe ratos, transfugerunt ad Dauid,& ſermie- runt ei:noluttq; uitra Syxia auxiliũ prę- bere fllijs Ammon. Cbug nat Dauid contra Ammon& Ohiliſtæos. Cap. X X. Adum eſt autẽ poſt anni circulũ,& eo tempore quo ſolent reges ad bel/ la procedere Cõgregauit Ioab exercitũ &⅞ robur militie& uaſtauit terrã flliorã Ammon:perrexitq;,& obſedit Rabba. Porro Dauid manebat in Ieruſalẽ, quan do Ioab percuſsit Rabba,& deſtrurxit eam. Tulit aũt Dauid coronã Melchom de capite eius,& inuenit in ea auri pon 8 do talentum,& precioliſsimas gẽmas, fe Eltc libi inde dladema: manub: as quo- G Paralip. I. Verba dierum que urbis plurimas tulit. Populum aut qui erat in ea, eduxit, et fecit ſuper eos tribulas, et trahas, et ferrata carpentatrã ſire, ita ut difſecarent et contererent gc fecit Dauid cunctis urbibus fltorũ am. mont: et reuerſit eſt cũ omni populoſi 0 in Ieruſalem. Poſt hęc mit eſt bellum 9 äue in Gazer aduerſum Ghiliſt os: in quo percuſsit Sobochai Huſathites, Saphat de genere Raphaim, et humiliauit ess. Aliud quoc; bellũ geſtum eſt aquerius Philiſtgos, in quo percuſsit Adeodatus filius Saltus Bethtehemites ltrart Co⸗ 10 liath Gethęi, cuius haſtę lignũ erat qun ten ſi liciatorium tex entiũ. Sed et aluud hel. lũ accidit in Geth, in quo fuit homolon gißsimus, ſenos habens digitos, d eſtſ mul uigintiquatuor: qui et ipſe de Ra phaim fuerat ſtirpe generatus. Hic bia⸗ ſphemauit Iſraẽ, et percuſit eum lona- than filius Sãmaa fratris Dauid. Hi ſunt filij Raphaim in Geth, qui ceciderũt in manu Dauid et ſeruorum eius. ¶ Dauid Deum oſfendit numerando populum.(p. XXI. ( Onſurrexit aũt Satan conta Iſtast, ¼ et incitauit Dauid ut numeraret li- raẽl. Dxitc; Dauid ad Ioab, et ad princi pes popi, Ite, et numerate Iſracià Berſa uſ bee, uſq; Dan, et afferte mihi numerũ, ut ſciã. Reſponditq; Ioab:Augeat dñs po⸗ pulum ſuã centuplũ, q́; ſunt. Nonne dũe mi rex omnes ſerui tut ſunt: quare hoc quęrit dñs meus, quod in peccatũ repute tur Iſratli: Sed lermo regis magis ptęua luit. Egreſſusq; eſt Ioab, et circuiuu uni uerſum Ifratl, et reuerſus eſt in leriſali Deditq; Dauidi numerũ eorũ quos cir cuierat, et inuentus eſt omnis numerus Iſrath mille millia, et cent ũ millia uirori educentiũ gladiũ:de Iuda aũt quadting: ta ſeptuaginta millia bellatorã. Nã Leui et Beniamin nõ numerauit, eo qd Ioab inuitus exequeret᷑ regis imperiã. Diipli⸗ cuit autẽ Deo quod iuſſum erat, et per- cuſsit Iſraẽl. Dixitq; Dauid ad deũpec caui nimts ut Hoc facerẽ, obſecso aufer iniquitatẽ ſerui tui, quia inſipienter egi. Et locutus eſt dmñs ad Gad uidentẽ Da- uidis, dicẽs: Vade, et loquere ad Dauid- et dic ei. Hęc dicit dns, Ttiã tibi opuio/ nem do:unum quod uolueris elige, etſa ciam tibi. Cumqʒ ueniſſet Gad a103 und,dixit er. Hęc dicit dis: Plige 8 — enutſed mel win mans dhi: ieseius, Gram! darodspekti ienntge lleailſe am Mdt quop a wutpercuteretes mucdt dis,&mi uie mali,& i unebuLuflici mnoangelusdhüſ mlehufei Lenans nüitangeldiit Tirram,& ennsit nells,& uerumcc tierunt tan jpſe,g ticlicis proni in lad deü: Non ne mrerntetur populu dqumaäfeciif n dije dens meus wtain me,& m nunant amsnon, ucRi ptecepit G ulcenderet extru vrea Omanlebe liaxtaſetmoné lent en nomine d lhexilet,& vidi leius cum eo,ab toporeterebatin ratet Dauid ad( nn,& procel laatnuit eunp iduidDamiht len nea altare tangentiaccipia naDbit atO. Ancin dis weu Krni d bouesd he leilgna mldenprebeb iiJencßlat ami nle:neg, dit oene Di Küugp Dau 151— nunerücrä, 1 Nübet mn Beunaien 8 lüsde luch umne ibchmde aim ummeruieit 3e rei tegi mweil Oodiſime, Trciig Dauiäläi exlacai, dechne 11 ui wevchen em cadGalddtkit! s le tlowerull” ircä Trütin ar uoduoherst 1. puenſeanhe a ec briü liyi 10 V V b Paralip. I. 155 t tribus annisx peſtilentiam): clos auri iuſtiſsimi ponderis ſexcentos. tribus menſibus te fugere hoſtes tuos Etędificauit ibi altare dño, obtulitq; ho 35 ladium eorum non poſſe euadere: aut locauſta,& pacifica:& inuocauit dñm, 8 diebus gladium qñi,& mortẽ uer-& exaudiuit eum in igne de Co ſuper ſari in terra,& angelã dñi interficere in altare holocauſti. Pręcepit; dis ange/ uniuerſis finibus Iſaẽl: mnc igitur uide. 10,& conuertit gla diũ ſuum muaginam, uid reſpondeam ei quiĩ miſit me. Et di- Protinus ergo Dauid uidens, quod exau vit Dauid ad Gad:Ex omni parte me an diſſet eum ds in area Ornan lebuſei, im uſtig premunt, ſed melius mihi eſt ut in- molauit ibi uictimas. I abernaculũ autẽ tidam in manus dñi: quia multę ſunt mi/ G̃ñi, quod feceratiſ Moyj es in deſerto,& ſerationes eius, quàm in manus hominũ. altare holocauſtorum, ea tempeſtate erat Mist ergo dñs peſtilentiam in Ifral,& in excelſo Gabaon. Et nonpré naluit Da ceciderunt de Iſraẽl ſeptuaginta millia ul uid ire ad altare, ut ibi conſecraret deum: rorum. Miſit quoc angelũ deus in leru⸗ nimio enim ſuerat timore perterritus, ui- ſalem, ut percuteret eam: cumi; percute- dens gladium angeli domint. retur, uidit dñs,& miſertus eſt luper ma⸗ ¶ Dauid praparat necelſctria ad ædifca- nitudine mali,& imperantt angelo qui tionom domus der.(ap. XX II. percutiebat, Sufficit,ã ceſſet manus tua. LyGitch Dauid Hęc eſt domus dei,& R porre angelus dñi ſtabat iuxcta areã Or⸗ hoc altare in holocauſtum Iſratl. Et nan lehuſęi Leuansq; Dauid oculos ſu- pręcepit ut congregaremur omnes pro- Dauid uolueris:au C on uidit angelã dñi ſtantem inter cœium ſelyti de terra lfraẽl,& conſtituit ex eis & terram,& euaginatã gladium in ma⸗ latomos adcę dendos lapides& polten⸗ iu eius.& uerſum contra Ieruſalẽ:& ce/ dos, ut ędificaret domus dei. Ferrũ quo- ciderunt tam jpſe, quàm maiores natuue que plurimã ad clauos ianuarum,& ad Kiti ciliciis, proni in terrã. Dixitq; Da- cõmifſuras atq; tuncturas preparauit Da uid ad deũ: Non' ne ego ſum qui iußsi, ut uid,& gris pondus innumerabile. L igna numeraretur populus: Ego qui peccaui, quoq;cedrina non poterant eſtimari, quę ego qui malũ feci, iſte grex quid comme Sidonij& Tyrijt deportauerãt]Jad Da deportaueri ruit: dñe deus meus uertatur obſecro ma uĩid. Et dixit Dauid, Salomon filius me- nus tua in me,& in domũ patris mei, po- us puer paruulus eſt& delicatus: domus pnlus aũt tuus non percutiatur. Angelus aut quam ędiſicare uolo dño,talis eſſe de aũt dñi pręcepit Gad, ut diceret Dauidi bet, ut in cunctis regionibus nominetur: ut aſcenderet, etrueret; altare dño deo pręparabo ergo ei neceſſaria. Et ob hãc in area Ornan lebuſci. Aſcendit ergo Da cauſam, ante mortẽ ſuam omnes prępara/ uid iuxta ſermonẽ Gad, quem locutus ei uit impenſas. Vocauiiq; Salomonem fi⸗ B fuerat ex nomine dſi. Porro Ornan cum lium ſuũ,& pręcepit ei ut ędificaret do- ſuſpexiſſet,& uidiflet angelã, quatuor mũ dſño deo lfracl. Dixit; Dauid ad Sa fiij eius cum eo, abſconderunt ſe:nam eo lomonem, Fili mi, uoluntatis meę fuit, ut tempore terebat in area triticũ. Igitur cũ ędificarem domũ nomim dſi dei mei, ſed ventret Dauid ad Ornan, conpexit eum ſfactus eſt ſermo dñi ad me, dicens: Mul⸗ Ornan,& proceſsit eĩi obuiam de area, tum ſanguinẽ effudiſti,& plurima bella & adorauit eum pronus in terrã. Drxiiq; bellaſti, non poteris ędificare domum no ei Dauid: Da mihi locum areę tue, ut edi mini meo, tanto effuſo ſanguine corã me, ſicem in ea altare dño, ita ut quant ua- filius qui naſcetur tibi, erit uir quietiſsi⸗ let argenti accipias,& ceſſet plaga à po mus:faciam em̃ eum requieſcere ab om⸗ pnlo. Diæit aũt Ornan ad Dauid, Tolle, nibus inimicis ſuis per circuitum:& ob & ſaciat dñs meus rex quodcunq; ei pla hanc cauſam Pacificus uocabitur:& pa- cerſed& boues do in holocauſtã,& tri. cem,& otium dabo in Iſrat! cunctis die „ bulas in ligna.& triticũ in ſacrificiũ, om bus eius.iIpſe ędificabit domum nomini R eg.74H nia libens prebebo. Dixitq; ei ren Da⸗ ineo:& ipſe erit mihi in ſlliũ,& ego illi b. 7.a nid, Nequac; ita fiet, ſed argentum dabo in patrẽ. firmaboq; ſolium regni eius ſu- quantũ ualet:neq; em̃ tibi auferre debeo, per Iſraul in eternũ. Nune ergo fli mi, ſit & ſic offerre Dño holocauſta gratuita. dÜs tecum& proſperare,& ędifica do⸗ Dedit ergo Dauid Ornan, pro loco, ſi- mẽ dũc dea tuo, ſicut locutus eſt de te. 9* 3 XDesq; a. Par. 2.8 Dauid Set quoq FEDe:q; Itibi dñs prudentiã& ſenſum, ut regere poſsis Ifraèl,& cuſtodire legem qhn˖i dei tui · Tũc em̃ proficere poteris,ſi cuſtodieris mandata& iudicia quę prę- cepit dñs Moyſi, ut doceret Iſrael: con⸗ fortare, et uiriliter age, ne timeas, neq; pa ueas. Ecce ego in paupertate mea prępa raui impenſas domus dñi, auri talenta cè- tum millia,& argenti mille millia talen- torum:ęris uero& ferri non eſt pondus: uincitur em numerus magaitudine: ligna & lapides pręparaui ad uniuerſa impen- D dia. Habes quoq; plurimos artifices, lato mos,& cementarios, artiflcesq́; lignorũ, & omniũ artiũ ad faciendũ opus, pruden tiſsimos in auro& argento& ęre& fer ro, cuius non eſt numerus: Surge igitur, &ʒ fao,& erit dñs tecũ. Pręcepit quoq; Dauid cunctis principibus l fraẽl, ut adiu uarent Salomonẽ ſilium ſuũ, Cernitis, in- quiens, quod dñs deus ueſter uobiſcũ ſit, & dederit uobis requiẽ per circuitũ,& tradiderit omnes inimicos ueſtros in ma nus ueſtras,& ſubiecta ſit coram dño,& coram populo eius. Prebete igitur cor- da ueſtra& animas ueſtras, ut quæratis dñm deũ ueſtrũ:& conſurgite& ędifica te ſanctuariũ dño deo:ut introducatur ar- ca fœ deris dñi,& uaſa dño conſecrata in domum quę ędificatur nomini domini. ¶ Ofhcia ſacerdotum&̃́ Leuitarum daſtribunntur. Cap. XXIII. à Gitur Dauid ſenex,& plenus dierum, regẽ conſtituit Salomonem flliũ ſuũ ſu/ per Ifratl. Et congregauit omnes princi- ppes Ifratl,& ſacerdotes atq; Leuitas. Nu kriginta meratic; ſunt Leuitę à Tuiginti jannis et ſupra,& inuenta ſunt trigintaoco millia uirorũ. Ex his electi ſunt,& diſtributi in miniſterium domus dñi uigintiquatuor millia: prępoſitorũ autem et iudicum, fex millia: Porro quatuor millia ianitores, et totidem pſaltes canentes dño in organis, Sup. s. à quę fecerat ad canendum. Et diftribuit eos Dauid per uices flliorum L eui. Ger ſon, uidelicet,& Caath,& Merari Filij Gerſon: Laedan,& Semei. Filij L. ae- dan:principes Iahiel& Zethan,& loel, tres. Filij Semei: Salomith& Hoziel& Aran, tres. Iſti principes famili arũ L. ae- dan. Porro filij Semei, Iahath& Ziza, & lahus& Baria. Iſti filij Semei quatu- Teheth or. Erat aũt †L eheth]JIprior, †πιπ‿a jſe- Zina cundus. Porro Iahus& Baria nõ habue rumt Paralip. I. Verba dierum runt plurimos fllios,& idcirco m una fa⸗ milia unaq; domo computmi ſint. kihj Caath: Amram& Iſaar, Hebton&O, ziel, quatuor. Filij Amram, Xaron& Eh nat.(p wülls aaon h at Flj Aaron, Moyſes. ts eparatusq́; eſt Aaron umi⸗„c wxr& inmat. niſtraret in Sanctaſanctotü,i riau primus, Amarias ſecundus, Iahmazie tertius, Iecmaan quartus. Filij Oziehiqli cha primus, I eſia ſecundus. Filif Merari Moholi& Muſ.. Filij Mokoli: Elea⸗ Zar& Cis. Mortuns eſt aũt Bleazar,& non habuit fllios, ſed filias: acceperuniq; eas fllij Cis fratres earum. Filij Muſrrnlo holi& Eder& lerimoth, tres. Hi flii Leui in cognationibus& famiiiſs ſits principes pet uices,& numerum capiti ſingulorum qui faciebant opera miniſte rij domus Dñt à uiginti annis,& ſupn Dixit enim Dauid, Requiem dedit Diu deus Iſrael populo ſuo.& habitationem Ieruſalem uſq; in ęternum. Nec erit oſſ cij Leuitarum ut ultra portent tabem culum,& omnia uaſa eius ad miniſtran- dum. Iuxta precepta quoq; Dauid nouiſ y ſima ſupputabitur numerus fliorã Neui à uiginti annis& ſupra. Bt erunt ſibm nu flliorum Aaron in cultum domus diſ in ueſtibulis& in exedris& in loco pu- rificationis,& in ſanctuario,& in uniuet ſis operihus miniſterij templidñi.] 32 cerdoites aũt ſuper panes propoſttiont & ad ſimilę ſacrificium,& ad hagam& azyma& ſartaginem.& ad Ftortendu,] Wn & ſuper omne pondus aiq; menſuram. L euitę uero ut ſtent mane ad conften dum,& canendũ dño: ſimiliterq; ad ie- ſperam. tam in oblatione holocauſtonm dñi, quàm in Sabbathis& calendi&ſo lennitatibus reliquis, iuxta numerũ&́ c remonias uniuſcuiuſq; rei iugiter coram dfo,& cuſtodiant obſeruationes taber naculi fœ deris,& ritum lanctuarij,&ed ſeruationem flliorum Aaron frattũ ſio rum, ut miniſtuent in domo demee, wiifortibuseral ui& principes 3 Alazar quam d npicg eos Semei rbaL euites, cot i& zadocſacerd lAbiathar, princi mm acerͤotalã& ba que ceterispt nidomü, que ſub ſtanar.Exiutt ai ſemnda ledai? tert Kn qumta Melchi rim Accos, ddan on Sechenia, und woma lacim, nrech uoara lsbanl, kemaſenta Umn —— F Hu decimaddan wieceia Juicel mpiina lachin, ul, ciceſematert dann Maxznu. äminiceriaſun, tide xn näſ lnibenrä. ſcut da bonoſliorũ mneßtüſß Amr ſooldaebehedd diiprincepsle mnadjglincg Sa lernaprmun wetennus jec iNicha tias lcta ena diſMerzri N nan hanao, hi 1Ä auices 8 mnn 4 3 mn Attciedm oa 2u Auſgininns 9h. 22 auid, Requne 3 a ollo in Keht nn err metemmdte nnmulm petet. diunüelwelrs, en cepaaqurg nin c r umemtei un Klupn Va. I. Verbadierum 156 ziau& Soã& Zacchur& Hebri. Por- tur, nempe Eleazar& Itha- ro Moholi filius Eleazar, qui non habe⸗ mar.(ap. XXIIII. bat liberos Filius uero Cis, lerameel. Fi- Ono fliis Aaron hæ partitiones e- lij Muſi, Moholi. Eder& Ierimoth. Iſti rant. Filij Aaron, Nadab& Abiu et filii L eui ſecundum domos familiarũ ſua Bleazar& Ithamar. Mortui ſunt autem rum. Miſeruntq;& ipſiſortes contra fra Nadab& Abiu ante patrem ſuũ abſq; tres ſuos filios Aaron coram Dauid rege, liberis: ſacerdotioc; functus eſt Bleazar& Sadoc& Achimelech,& princ:pi⸗ ei& Ithamar. Et diuuſit eos Dauidkid eſt] bus familiarum ſacerdotalium& Leuui gadoc de fllijs Bieaz ari,& Achimelech carum, tam maiores, quàm minores, om- de flijs Ithamar ſecundum uices ſuas& nes ſors ęqualiter diuidebat. miniſieriũ. Inuentic; ſunt multo plures fi CRecenſentur cantores, pſelter& 67, nij Bleazar 5 Prine pibn irie,rie tharædi. C(ap. XX y. anj ltiramar. Diuilit autem eishoc... iis Eleazar principesfamilias ſedecim: Sian Dauid& niſtranue Sherctne Elijs Ithamar per familias& domos Leß ch Tlenan Awue nc drapns⸗ P, u 3 2 5 85 bas oſto Porto diuiſit utraſc inter ſede tarent in citharis& pſalteriis,& cymba lis ſecundum numerum ſium dedicato ſi familias fortibus: erant em̃ principes ſan⸗ bi officio ſeruientes.De flfiis Aſaph. Za- Pauid Paralip. Hue famili ſace rdotum deſcribun- quzvij,& principes domus dei tam de Hl lijs Eleazar- quàm de Rliſs Ithamar. De- 5 Alaph. 25 Miphe eos Semeias fllius Nathanael chur& loſeph Nathania& Aſare- prophetant ſiiba Leuites, coram rege& principi- la,Rlii Afaph,ſib manu Aſaph prophe bs,e Sadocſacerdote& Abimelech fi tantes iuxta regem. Porro ldithum, fiiii 8 88 1 3. lio Abiathar, principibus quoq; familia Idithun, Godolias, Sori, Ieſias,& Hala- rum ſacerdotaliũ& Leuiticarum unam bias,& Mathathias, ſex: ſub manu pa- dom quę cęteris pręerat, Eleazar:&al tris ſul Idithiun, qui in cithara prophe- terã domũ, quę ſub ſe habebat cęteros. tabant ſuper confitentes& laudantes do thamar. Exluit aũt ſors prima loiarib, mimum. Heman quoc.fliſ Heman, Boc- ſecunda ledaię, tertia Harim, quarta Seo ciau. Mathaniau, Oziel, Subuel,& le- tin quinta Melchia ſexta Maiman, ſe⸗ rimoth, Hananias, Hanani, Ellatha, Ge- ptima Accos, octaua bia, nona Ieſua, de geith, S&e Romanthiezer,& Iesbacaſſa, B tim Sechenia, undecima Eliaſib, duo- Mollothi, Othir, Mahazioth⸗omnes t uidentis ccima lacim, tredecima Hoppha, deci- ſii f lii Heman † Videntes Jregis in ſer- 0 8.. α nnquarea Isbaal, decimaquinta Belga monibus dei, ut exaltaret cornu. Deditq; 6 4 3 823 Jeus Heman fllios quatuordecim,& fii- as tres. Vniuerſi ſub manu patris ſui ad decimaſexta UAmmer, decima eptima He C zir, decimaoctaua Aphſes, decimanona VI mManu Paltls nri cantandũ in templo dñi diſtributi exant, mru tonineim Pheteia † οpheceia J uiceſima Hezeciel uiceſi-— 42 La1 P b. 3 in cymbalis& pfalteriis,& citharis, in dei ſuc Inexedlädum. arninlanämrnan,* an nitteiſtemä aãs per puesgcytn irerüſcimm Kaudr. 3 Binen Aatktn. anc pondus ag in ararkKent warezlo, aar üdko:mütns ren bltione obahe in m bbathisdeclet anciicuisixamei aan raduiq räiniane n antobſenalonte ⸗& ritum äui 3 eer dum Jumn tnit erinundem imn y ,5 ma prima lachin, uiceſima ſecunda Ga- mul, uiceſimatertia Dalaiau, uiceſima- quarta Maaziau. Hę uices eorum ſecun dã miniſteria ſua, ut ingrediantur domũ miniſteria domus domini Jipcta regem, Aſaph uidelicet,& Idithun& Heman. Fuit autem numerus eorum cum fratri- qñi,& iuxta ricũ ſuum fub manu aron bus ſuis, qui erudiebant canticum Dñi. n cuncti doctores ducenti octogintaocto. patris eorã: ſicut pręceperat dñs deus Iſ· x.. rael. Porro filiorũ L eui, qui reli qui fue- Miſeru mc. fortes Perulces fuas: ex x nnt, de ſiijs Amrã erat Subael. Et de f. quo tam maior quam minor; doctus pa- lijs Subaeb leh edeia. De filijs quoq; Ro- riter& indoctus. Egreſſac eſt ſors pri- hobię princeps leſias, Iſaari uero iliꝰ Sa ma Ioſeph, qui erat de Aſaph- Secunda lemoth, Hliusq; Salemoth lahath, filius q; Godoli, ipſi& filliis eius, et fratribus e/ eius leriau primus, Amarias ſecũdus, la- 1 duodecim. Tertia Zacchur, flliis et haziel tertius, lecmaã quartus. Filius O- fratribus eius duodecim. Quarta Iſari, ziel, Micha frius Micha, Samir. Frater filtis et fratribus eius duodecim. Quin⸗ Micha, leſia-liusqp leſic. Zacharias. ia Nathaniæ, Hiliis et fratribus eius duo- D Fiij Merari, Moholn& Muſ. ftlius O- decim. Sexta Boccaiau; flliius et fratxi- zaau, Benno. Filius quoch Merari, O⸗ bus eius duodecim. Septima lſrere iie lau G Dauid & fratribus eius duodecim. Octaua leſa ie. fllijs& fratribus eius duodecim. No- na Mathanie filijs& fratribus eius duo decim. Decima Semeię, fllijs et fratribus eius duodecim· vndecima Azareel filijs & fratribus eius duodecim. Duodecima Haſabię, filijs& fratrib. eius duodecim. D Tertiadecima Subatl, fllijs& fratribus eius duodecim. Quartadecima Matha- thię, filijs& fratribus eius duodecim. Quintadecima lerimoth, fllijs& fratrib. eius duodecim. Sextadecima Hananiæ, filijs& fratrib. eius duodecim. Septima decima lesbacaſſe, flijs& fratribus eius duodecim. Octauadecima Hanani, filijs et fratribus eius duodecim · Nonadecima Mellothi, flijs& fratribus eius duode- cim· Viceſima Eliatha, filijs& fratribus eius duodecim. Viceſſmaprima Othir, ſi lijs& fratribus eius duodecim. viceſima ſecunda Geddelthi, fllijs& fratribus e- ius duodecim · Viceſimatextia Mahari⸗- oth, fllijs& fratribus eius duodecim Vi- ceſtmaquarta Romanthiezer, fllijs&fra tribus eius duodecim. COrdinantur ianitoree templi,& quæ 1 porta cuique ſit adſe ruanda. Cap. XXVI. tus, Iadiel ſecundus, Zabadias tertius, Ia- thanati quartus, Mlam quintus, Iohanã ſextus, Elioenai ſeptimus. Filij aũt Obe dedom, Semeias primogenitus, Iozabad ſecundus, Ioaha tertius, Sachar quartus, Nathanael quintus, Ammiel ſextus, Iſſa- char ſeptimus, Phollathi octauꝰ: quia be Aeus nedixit illi†dũs.] Semeig autè fllio eius nati ſunt fllij pręfecti familiarũ ſuarum:e/ rant em̃ uiri fortiſt imi.y ilij ergo Semeię. Othni,& Raphael,& Obed, Hlzabad. & fratres eius uiri fortiſtimi: Eliu quoq; & Samachias. Omnes hi de fllijs Obe- dedom, ipſi& filij,& fratres eorẽ fortiſ- ſimi ad miniſtrandũ, ſexaginta duo de O- bededom. Parro Meſelemi; ſtlij& fra- tres eorũ tobuſtiſsimi,decẽ& odo. De Hoſa autẽ, id eſt de filijs Merari, Semri E princeps,(non eiſ habuerat primogeni- tum,& ideirço poſuerat eũ pater euus in principem.) Helcias ſecundus, Tabelias tertius, Zacharias quartus: omnes hi fllij, &c ratres Holuredecim. Hi diuiſi ſunt in ianitotes Paralip. I. luiſiones aũt ianitorũ, de Coritis Me ſelemia, filius Core, de filijs Aſaph. Filij Meſelemię: Zacharias primogeni- Verba dierum ianitores, ut ſemper principes cuſtodin, rum, ſicut& fratres eorũ miniſſ quo,& paruis& magnis perfamtliast as in unamquanq; portarũ. Cecidt ero ſors orientalis, Selemiæ. Dorto Zacha⸗ rię fllio eius uiro prudentiſtimo& erudj to ſortito obtigit plaga ſeptentrionalis. Obededom uero,& fllijs eius ad auſt, in qua parte domus erat ſeniorũ concili um. Sephim,& Hoſa ad occidentès iuata portã quę ducit aduiam aſcenſtonis cu⸗ ſtodia contra cuſtodiã. Ad orientemue- ro. L euitę ſex:& ad Aquilonè quanat per diem, atq; meridiem ſimiliter m de, quatuor:& ubi erat concilium bini ethi ni. In cellulis quoq; ianitorũ ad occtden tem quatuor inuia: bimq per celtulas:i ſunt diuiſiones ianitorũ filiorũ Core& Merari. Porro Achias erat ſuper thelan ros domus dei,& uaſa fanciorũ. Filij qno que Ledan, fllij Gerſonni de Ledanprin cipes familiarũ, L edan& Gerlonnt le hieli. Filij Iehieli: 7Zatham,& Ioel Ffra⸗ ias tres eius ſuper theſauros domus dñi, Am ramitis,& Imaritis,& Hebronitis& 0- Zihelitis. Subael autè filius Gerſom, fii Moyſt prepoſit theſauris. †Frater)quo ſa que eius Eliezer, cuius fllius Rahabia, & huius filius Iſaias,& huius flins lora- huius quoq; filius Zechri,& huius filns Selemith. Ipſe Selemith& fratres eiusſu per theſauros ſanctorum, quę ſanctn3tcauit Dauid rex,& principes familiatũ,& ui buni,& centuriones,& duces exercitus, De bellis,& manubijs preliorũ, quę con ſecrauerant ad inſtauratie nẽ̃& ſupelſeai lem templi dñi. Hęc aũt univerſa anciſ cauit Samuel. Videns& Saul fllus Ob, & Abner filius Ner,& loabfflius Sar⸗ ut& n rarem in domo dñi. Miſſę lmepergo lortes 1 uturhp t. ubrikean apes fmilarün s prſeci gun mi aurches ſuas ingte agerngulos me eune nulibus eume in primot 1w Z1be ailDeftliß bh Kixinppatin exc eanämenſds hal 4 15 lwiiteset poſti tn quu tegebat pe namuort millis. umenſetertio, tſacerdosi Manawauuor milia. mtter triginta artzüt wmeiplit Grtts menſe c llcab,& Zabdias in tuma etus ugi duns menle quim alezerites:& intu mnilig. Sextus,n Acces Tnecuite nicuatuormillia dolelles Phallo Lin turma eins! Ouusmenle oo nde tirpe Tar⸗ riomarwor milli däͤbiezer Anatho iLinturma eiuzt deciwus menſeo uig, Pomnesq;] ſanciificauerãt ea perma d Käeedltesd um Selemith,& fratrã eius: Haaritisu ro pręerat Chonenias,& filius eius ado peraforinſecus ſuper Iſraẽl ad docendum & iudicandũ cos. Porro de Hebronits Haſfabias,& fratres eius uiri fortibimi mille ſeptingenti præerant Iſraéli trans lordanem contra occidentem, in cigls operibus dũi,& in miniſteriũ regs 14 bronitarũ aũt princeps fuit lenaſecmn familias& cognationes eorũ. Quacta- geſimo anno regni Dauid recenſin ſun & inuenti funt uii fortiſsimi in lazer 62 laad fratresq; cius robuftiori gnnal mmeitzuigintigh mmenſe undeci üesdellti Epl düloiniquatuorn mleahddecimo,, niecttpe Cothe dugnontuor uneenntin llrai dn Lachi im hn llnchal. Keamae Aaronit aadauid: ac wdlia an wttei utign 1 pwitdi bn Kher rm ehit dan detrütmi rrug ptiacheſwmin 2 icnen alaan, 3.e anhigeaid, mmirtmnüthet ile Mcrümunt; den Vcema un 1n N Eld arnrlndherndann ere Seiranieulen renenias Giiue,, An luperlhriläenn es GDond ei atreseiculliein deni praenn laln enjoccdlenm at teeimnütrim ricepztutm 3d nriies ig ae gui Dauütuntin tciſeritminu h dunhchwiſ ſa b . 1 is Loiaderſacerdos]& in d B auus. Quartus menſe quarto, Azahel tra- Paralip. ã Pr adatisg dimidię tribui Manaſſe, niſterium dei& regis. — opulus in duodecim tur/ mas.(ap. XX VII. Ifraél ſecundũ numerum ſuum, es familiarũ, tribuni& cent Fiij aũt fecti qui miniſtrabant re princip riones:& prętectic zuxta turmas ſuas, ing dlentes per ſingulos menſes in anno: inttquatuòr millil J. primę turmę in primo menſe lesboã pre enit ſlius Zabdiel:& ſub eo uiginticua Ia tuor millia. De fllijs Phares. prince gorũ principũ tin exercitu) menſe ꝑ mo. Secundi menſis habebat turma Du dia Ahohites, e celloth qul regebat part gintiquatuor milliũ · Dux quoq; tuni lertio, erat Banaias filius lis, Uia. Ioſe eſt Banaias lor me weerat aũt turme ipſius Amizadab filus& ter loab,& Zabdias fllius eius poſt eũ: Ein turma eius ugintiquatuor millia. Quintus menſe quinto, princeps Sama- oih lezerites:& in turma ei' tuor millia. Sextus, menſe ſexto, lius Acces Thecuites,& in turma cius na . uigintiquatuor millia. Seprimus, m imo elles Phallonites de filijs Ephra Daud. Ionathan conſiliarius, uir prudens,& literatus: ipſe im,& in turma eius uigintiquatuor mil⸗ I. Verba dierum 157 enti principes familiarum. chael: eos Dauid rex Rubenitis die: riei: Hlijs Ephraim, Oſee filius Ozaziu: dimidię tribui Manaſſe, Ioèl flius Pha- daię:& dimidię tribui N anaſſe in Gala ad. addo fiius Tacharię: Benamin au- tem, Iaſiel filius Abner: Dan uero, Ezri- u⸗ elfilius Ieroam. Hi principes filiorũ Iſra i el. Noluit aũt Dauid numerare eos Aui⸗ redientes& egre⸗ ginti annis inferius: quna ui⸗ multiplicaret Iſraẽl quali ſtellas cœli · lo- ulibus ſinguli pręerant. ab fllius Sarutę cœperat num compleuit, quia ſuper hoc ira dei Irrue- tin Iſrael,& idcirco numerus eorum, ꝑps cũ qui fuerant recenſiti, non eſt relatus in fa pri⸗ ſtos regis Dauid.Super theſauros autem D „ regis fuit Azmoth, fillus Adiel His autẽ tpoſt ſealter nomine Ma thefauris qui erant int 2 exercitus ui⸗ cis, turme lius Ozig. Operi aut ruſtico& agrico⸗ Zabuonitis, Ieſmaias fllius Ab- Nephthalitibu„Ierimoth fliius Oz- dixerat düs, ut erare, linec Sup. 2u. à irbibus,& in ui- & in turribus, pręſidebat Ionathan fi qui exercebãt terram, pręerat Ezri, iuiſione ſua ui- filius Chelub: uinearumq; cultoribus Se ias Romathites]: cellis aũt uinarijs, Saphomites ta& ſuper triginta. Zabdàias Aphonites. Nam ſuper oliueta ficeta, quę erant in campeſtribus, Ba- lanan Gaderites: ſuper apothecas autem Olei, Ioas. Porro armentis, quę paſceban tur in Saron, prępoſitus fuit Setrai Saro- nites:& ſuper boues in uallibus Saphat. ungintiqua fllius Alt: ſuper camelos uero, Vbil Il⸗ Hira fi⸗ mahelttes:& ſuper aſines, Iadias Mero- thites: fuper oues quocq; lazi= Agare 2ſe ſe⸗ nus. Omnes hi, principes ſubſtantię regis autem patruus Dauid, lia Octauus menle octauo, Sobochai Hu& Iahiel fllius Hachamoni, erant cum fi⸗ atites de ſtirpe Zarai,& in turma eius lij uigintiquauor millia. no, Abiezer Anathothites, ni:& in turma eius uigintiquatuor mi sregis. Achitophel etiam conſiliarius Nonus menſe no- regis,& Chuſai Arachites amicus regis. de fllijs Iemi Poſt Achitophel fuit Ioiada filius Bana- 1⸗ ig,& Abiathar. Princeps autem exerci⸗ lia Decimus menſe decimo, Marai,& i- tus regis erat Ioab. ple Netophathites de ſtirpe Zarai,& in turma eius uigintiquatuor millia. Vnde cimu. menſe undecimo, Banaias Phara- C Exbortatur Dauid Sæalomo⸗ nem ad ædifacium templi. Cap. XXVIII. thonites de filijs Ephraim,& in turma e-(Ouuocauſr igitur Dauid omnes prin ius uigintiquatuor mllia. Duodecimus, cipes Ifraẽl, duess tribuum;& prę⸗ menſe duodecimo, Holdai Netophati- poſitos turmarũ, qui mmiſtrabãt regi, tri- thes de ſtirpe Gothoniel:& in turma e- bunos quoq;& ce trihu⸗ erant ſubſtantię& poſſeſsionibus regis, filiosq; ſuos, cũ eunuchis,& potentes,& obuſtiſsimos quoſq; in exercitu Ieruſa- ius uigintiquatuor mulia. Porro bus pręerant in Iſratl, Rubenitis, dunc E- Hezer Zechri: Simeonitis, dux Saphati r as flius Maacha: Leuutis, Haſabias flli⸗ lem. nturiones,& qui prę- Cumq; ſurrexiſſet rex,& ſtetiſſet, us Camucl: Aaronitis, Sadoc: Iuda, Eliu ait: Audite me fratres mei, et populus me hater Dauid; Iſſachar, Amri filius Mi- us. Cogitaui, ut ędilicarem domũ, in qua 4 chasl: requie/ —— — 9 —— —.—— ——— 1.*— 3 1— 4 h6 5 — ——. — — — 8 Dauid D menſurę, pondus argenti tradidit. Aurã quoq; dedit in menſas propoſitionis pro diuerſitate menſarũ: ſimiliter& argentũ in alias menſas argenteas. Ad f P aralip* I. requieſceret arca ſœderis dni,& ſcabel, quoq;& phialas, lum pedum di dei noſtri,& ad ędifican⸗ puriſsimo,& um omnia pręparaui. Deus aũt dixit mi tate menurę hi: Non ęditicabis domũ nomini meo, eo quod ſis uir bellator,& ſanguinem fu deris:ſed elegit dñs deus Iraẽl me de uni uerſa domo patris mei, ut eſſem rex ſuper Iſraẽl in ſempiternum: de Iuda em̃ elegit principes, porro de domo luda, domum patris mei,& de flijs patris mei, placuit ei, ut me eligeret regem ſuper cunctã Iſ/ ratl.iSed& de filijs meis(fllios em mihi mltos dedit dñs)elegit Salomonẽ ſiiium meum, ut federet in throno regu dmi ſu- per lfracl, dixitq; mihi: Salomon ſlius tu us ędificabit domũ meam,& atria mea: ĩphum em̃ elegi mihi in fllium,& ego ero ei in patren,& firmabo regnũ eius uſq; in gęternum, ſi perſeuerauerit facere prę- cepta mea& iudicia, ſicut et hodie. Nũc ergo coram uniuerſo cœtu Iſraẽl, audien te deo noſtro, cuſtodite,& perquirite cũ cta mandata dñi dei xnoſtri, ut poſaide- atis tefrã bonam,& relinquatis eam flli- js ueſtris poſt uos uſq; in ſempiternũ. Tu aãt Salomõ, fili mi, ſcito deum patris tui, & ſerui ei corde perfedo,& animo uolũ tario. Omnia enim corda ſcrutatur Dãs, & uniuerlas mentium cogitationes intel ligit. Si quęſieris eum, inuenies: ſi autem dereliqueris eum, proijciet te in ęternũ. C Nunc ergo quia elegit te diis, ut gdifica- res domum ſanctuarij, confortare,& per ce. Dedit aũt Dauid Salomoni fllio ſuo deſcriptionem porticus& templi⸗& cel lariorum,& cœnaculi,& cubiculorũ in adytis& domus propitiat ionis, necnon & omnium quę cogitauerat atriorum et exedrarum, per circuitum in theſauros dei domus xdñi]& in theſauros ſanctorum, diuiſionumq́; ſacerdotaliũ& L.euitica- rum, in omma opera domus dñi,& inu- niuerſa uaſa minſterij templi dñi. Aurum in pondere per ſingula uofi miniſterij. Ar ad opera genti quoq; pondus ꝑto uaſorũ& ope rum diuerſitate. Sed& in candelabra au rea,& ad lucernos eorũ, aurum promen- ſura nniuſcuiuſq; candetabri& lucerna rum. Similitez& in candelabra ar tea,& in lucernas eorum, pro diuerſitate culum& leunculum. Simulite nes argenteos diuerſum arge ſeparauit. Altari autẽ in quo 2nlum, aurum puriſsimum dedht,&us ex ipſo fieret ſimlitudo rubim extendentium ala arcam fœderis dñi. Omnia, inquit uene- runt ſcripta manu qñt ad me, uti rem untuerſa opera exemplaris. Dmxit quo Dauid Salomonsfilic ſuo: Vmil, ter age,& confortare,& fac netimez, & ne paueas. Dñs em̃ deus meus tecum erit,& non dimittet te, nec derelinques, donec perficias omne opus miniſteriſ do mus dñi. E cce diuiſſones Jacerdotumet Eeuitarum, in omne miniſterium domus P dñi aſsiſtunt tibi,& parattſunt,& no- 1 uerunt tam principes, quàm populus to,a mma pręcepta tua. C Explicantur impenſa domus doni- ui, quibus popus lus donaria ad, ijcit.(ap. XXIX. Ocutusq; eſt Dauid rex ad omnem eccleſiam: Salomonẽ flliũ meũ unum elegit rdũs]2, adhuc puerum& tenellum d opus em̃ grande eſt, neq; em̃ hominipt Paratur habitatio, ſed x Deo. Egorem i- totis uiribus meis pręparaui impenſas do ut mus dñi dei mei. Aurum ad naſ aurea, & argentum in argentea, es in enea ker⸗ rum in ferrea, ligna ad lignea: G& lapides onychinos,& qua rum colorum, omnemq́; precioſum hpi- dem,& marmor Parium abundatiſsime, & ſuper hęc quę obtuli in domũ dei mei, de peculto meo, aurum& argentum do in templũ dei mei, ex ceptis his, quę pre- paraui in ędem ſanctam. Iria millia tat B ta auri de auro Ophir,& ſeptem milliata lentorũ argenti probatiſimi, ad deauran dos parietes templi, †& J ubicunq; opus a eſt, aurum de auro,& ubicunq; opuseſt, argentum de argento, opera fiantper ma nus artificum:& ſi quis ſponte offert im- pleat manum ſuam hodie, et offerat quod uoluerit dño. Polliciti ſunt itaq; princi. pes familiarum,& proceres tribuum ll wns dhiper nnn eunucge tpop xwalteit, ann men ſũoſed d allo magno, D ueramülttudlt gche deus llaei augergum. u aE potentn, Anbilaus:cunctat intern uaſun ualiper omnespl emect goria, iumanu uaulrtus umagrütudo ſgcigtturdeus nof Auudamusnoment „Equis populus denbiuntuerapron Lnnin,& quc d m. rR ¹ 1 Pyp 17 üümustibi.peregti hd zauene lout or esnoin quatum hctmora. Dñe rcopia quä paran Iurus nomint land R& ualuntoia.5 ndes corca,& ſi niect ego in ampl nobtultumueraah aiicrepertuseſt, lacbiockerre don⸗ idlaac& lſra hünn tern hane icſenpet inuene tpemmeu.galor dorperkedum,u nretmonia tua, vanrinerſa.& iuparaul. Præ uhecclete: Bene . Nt benedtxie vmarſiornme dearuerätrdeä)e ennicp uidimnas ud die eguun Kagnosmillec raẽl, tr:buni quoq;& cẽturiones& prin cipes principum poſſeſsionum regis,de⸗ deruntq; in opera domus†dii auri talen o iſcinuias ta quinq; millia,& ſolidos decem mi iedo ri ddun nb comeder adddie lo cum Paralip. Pauid argentit ta decem inuenti funt lapt tos domus dñipe O us. L gtatusch in ponte promitter ſebant e ranu cus es dñe deus Iſrael patris noſtri ab ę- gni, qualem nu i, Hrael. HIgit Da terno in gternum. Tu eſt dñe magniti I. Verba dierũ 15 8 Alenta decè millia,& eris talen⸗ xerunt ſecundo salomons, filium Dauid. & octo millia:ferri quoq; cen- Vnxerunt aũt eum qño in principem‚et tum milita talentorũ. Et apud quemcũc; sadoc in pontifleem. Seditc; salomon ſu ldes, dederunt in theſau per ſolium dñi in regem pro Dauid patre r manũ lahiel Gerſoni- ſuo, et cunctis placuit, et paruit ili omnis eſt populus, cum uota& Iſrael. Sed et uniuerſi principes et poten tterẽt, quia corde toto ocfe, tes, et cuncti flij regis Dauid dederũt ma a dio:ſed& Dauid rex lętatus num, et ſubiecti fuerunt Salomoni regi-. eſt gaudio magno,& benedixit dño co- Magmficauit ergo dñs Salomonem ſu⸗ 3 nuuerſa multitudine,& ait: Benedi per omnem Iſfael. et dedit illi gloriam re llus habuit ante eum reꝝ uidfilius Iai regnauit ſu; Re. 2& centia& potentia,& gloria, atq; mncto- per uniuerſum Iſracl. Bt dies quibus re- ra⸗& tib: aus:cuncta enim quę in cœlo vont, et in terra, iua ſunt:tuum dñe regnꝰ, gnauit ſuper Ifrael, fuerunt quadraginta anni: in Hebron regnauit ſeptem annis, et in leruſalem annts trigintatribus. Et 8 leu. u esſuper onmes principes. Juę diui 1.11 eännegun 4 tie⸗& tua eſt gloria,& tu dominaris om mortuus eſt in ſenectute bona, plenus die Marr ulca m, in manu tua uirtus& potẽriasin ma- rum, et diuitijs et gloria Etregnaui: Sa⸗ na nenetha nutua magnitudo& impertum ommu. lomon filius eius pro eo. Geſia autẽ Da- * dinnn p Noncigitur deus noſter, cõfitemur tibi, uid regis priora et nouißsima, ſcripta ſunt .1 mchpegag,& hudamus nomen tuũ inclytũ. Quis e in libro Samuclis Videntis, et in libro in. e o,& quis populus meus, ut poſsimus Nathan prophete, atq; in uolumine Gad urmhenen hec tbi uniuerla promittere: Tua ſunt Videntis, uniuerfiq; regni eius et forti- * hhabiaa omnia,& quę t mami tua accepimus, tudints, et temporum, quę tranſterunt ſub (9. un zedimus tibi. Peregrmi em̃ ſumus coram eo. ſiue in Iſrael,ſiue in cunctis regnis ter — d Dauine 4 Db le,& Unene Nors omnes patres noſtri. rarum. 1. Sälonor;g p d b Dies noſtri quali umdra ſuper terram, et„. 13 m— iis at wora. Dñe deus noſter, omnis Secundus Liber Pai alipo B ek ng ie nec copia quã parauimus, ut dificaretur me non, Hebr aice, Di⸗= io ketDn 1 domus nomint lancto tuo, de manu tua Drehal. drei nparui 4. eſt,& tua ſunt oĩa. Scio, deus meus quod re alamim. 2 tii Fonmäl probes corda,& ſimplicitatem diligas, ¶ Dommus in Gabaon noiu appa- M ngmmagin unde& ego in ſimplicitat⸗ cordis mei lę ret Falomon.(ap. I. Graalign 1 msobtuli uniuerſa hęc,& populũ tuum, Onfortatus eſt ergo Salo⸗A aul Kbnar 8 qui hic repertus eſt, uidi cã ingenti gau- mon filius Dauid in regno 3. Reg.; cmeng an 1 dio tibi offerre donaria Dſie dens Abra ſuo, et dñs erat cum eo, et deus ciis Smr damänet E ha,& aac& lſrael patrũ noſtrorũ. cu- magnificauit eum in excel 331 eebaütmin ſodi in gternũ hanc uoluntatẽ cordis eoe— ſum. Pręcepit salomen u⸗ . 1 rũ,& ſemper in uenerationem tui mens 1 niuerſo Iſraeli, tribunis et centurionibus, 1e aunm ändn, diei enatg 2 näm füntt an ptiKgäua 2 ptodatliatg erpl ick wan no Khjengg at renns periun aunr Lniponnck rruem hocdle etcim aFlicitimntm 1” uas K pexrasin, Snep Ecämant ate polſctionnrt, 1 Meh b Tüli an ” geltro uerſe eccle H permaneat- Salomoni quoq;filio meo ei ducibus et iudicibus omnis Iſrael, et . qa cor perfectum, ut cuſtodiat mandata pr tua. teſtimonia tua,& ceremonias tuas, et ſa multitudine i neipibus familiarũ, et abiit cũ uniuer⸗ „ nexcelſum Gabaon, ubi Haciat uniuerſa.& ędificet edẽ᷑, cuius im⸗ erat tabernaculũ fœ derisE dñi), quod fe/ deiĩ penſas paraui. Præcepit aũt Dauid uni, cit Moyſes famulus † dei], in ſolitudine. düi Cię: Benedicite Dño deor᷑no⸗ Arcã aũt dei adduxerat Dauid de Caria ſtro. Et beneduxit omnis ecoleſia dmo thiarim in locũ quẽ pręparauerat ei, et u- deo patrã ſuorum:& inclinaueruntſe,& bi fixerat illi tabernaculã, hoc eſt in leru B lm adorauerũtx deũ et deinde regẽ. Immo/ ſalẽ. Altare quoq; eneũ, quod fabrica- laueruntq; uictimas dño, et obtulerũt ho tus fuerat Beſeleel fllius Vri, fllii Hur, ibi locauſta die ſequẽtistauros mille, arietes erat corã tabernaculo dñi: qd et requiſi⸗ mille, agnos mille cũ libaminibus ſuis, et uit Salomõ ‚et oĩs eccleſia. Aſcẽditq; Sa- uniuerſo ritu abundantiſsime in omnem lomõad altare eneũ, corã tabernaculofc Iſrael. Et comederunt, et biberũt coram deris dñi, Re ue dño in die illo cum grãdi letitia. Bt un⸗ cea Kerunt et obtulit ĩ eo mille hoſtias.E c nt ĩ ipſa nocte apparuit ei dñs, di cẽs: Poſula ExO. 38.3 — — ——— — — 94 7 2 . —— —— 9eeeeeee—— Salomon Poſtula quod uis.ut dẽ tibi · Dixitq; Sa- lomon deo: Tu feciſti cum Dauid patre C meo miſericordiã magnã,& conſtituiſti me regem pro eo. Nunc dſñe deus imple/ atur ſermo tuus, qu pollicitus es Dauid patri meo: tu em̃ me feciſti regem ſuper populũ tuũ multũ, qui tam innumerabilis a eſt, quàm puluis terrę. IDa mihi ſapiẽtiã & intelligentiã, ut ingrediar& egredi- ar corã populo tuo: quis em̃ poteſt hunc populũ tuũ digne, qui tam grandis eſt, iu dicare: Dvæit autẽ deus ad Salomonem: Quia hoc magis placuit cordi tuo.& nõ poſtulaſti diuttias,& ſubſtantiam,& glo riam, neq; animas eorum qui te oderant, ſed nec dies uitę plurimos: petiſti aũt ſa⸗ pientiã& ſcientiã, ut iudicare poſ 9. Par. ¹8. Sap. 5.2 sis po- pulũ meum, ſuper quẽ conſtitui te reg?: ſapientia& ſcientia data ſunt tibi.diuiti. as aũt& ſubſtantiam,& gloriam dabo ti D bi, ita ut nullus in regibus, necante, nec 3. Reg.e.d poſt te fuerit ſimilis tui. Venit ergo Sa lomon ab excelſo Gabaon in Ieruſalem coram tabernaculo fœderis,& regnauit ſuper Iſrael. Congregauitq́; ſibi currus, et equites,& fact ſunt ei mille quadringen ti currus,& duodecim millia equitũ,& fecit eos eſſe in urbibus quadrigarum,& 3Reg.io· d cum rege in leruſalẽ. Prębuitq; rex ar/ gentũ& aurumin leruſalem quaſi lapi- des,& cedros quaſi ſycomoros, quę na- ſcuntur in campeſtribus multitudine ma- gna. Adducebantur aũt ei equi de.y pto xde Coa à negociatoribus regis, qui 1bant,& emebant precio quadrigam e- quorum ſexcentis argenteis,& equũ cen tum quinquaginta: ſimiliter de uniuerſis Hethęorum regnisk Cetheęorum),& à regibus Syrię emptio celebrabatur. C Conducit Salomon artifices& opera- nos ad ſtruciuram templi. Cav. II. A D Ecreuit aũt Salomon ędificare do- mũ nomini dũñij,& palatium ſibi. Et numerauit ſeptuaginta millia uirorũ, por tantium humeris,& octoginta millia qui . cęderent lapides in montibus, prępoſ:- 3.Reg 3*2à tosq; eorum tria millia ſexcẽtos. Miſit quoq; ad Hirã regem Tyri, dicens: Si- cut egiſti cum Dauid patre meo,& miſi- ſti ei ligna cedrina, ut ędificaret ſibi do- mũ, in qua& habitauit, ſic fac mecũ, ut ędificẽ domũ nomini dñi dei mei, Put] conſecrem eam ad adolẽdũ incenſum co- ram illo,& fumigãda aromata,& ad pro poſi- & Paralip. II. Verba dierum politionem panũ ſempiterna,& ac holo —„ cauſtomata mane& ueſpere, Sabbathis quoq,& neomenmijs„& ſolennitatibus dñi dei noſtri in ſempiternũ, quę manda- ta ſunt Iſracli. Damus em̃ quam gdiſica, 3 re cupio, magna eſt: magnus eſt em deus noſter ſuper omnes deos. Quis ergo poie rit pręualere, ut ędificet ei di gni donã- ſi cœlũ,& cœli cœlorũ capere eumne, queunt, quantus ego ſum, ut possim di care ei domũ: ſed ad hoc tantũ, ut adolea tur incenſum corã illo. Mitte ergo mihi uirũ erudi:ũ, qui nouerit operari in auno & argento, ere& ferro, purpura, cocci- no,& hyacintho,& qui ſciat ſculpete cęlaturas, cum his artificibus, quos meci habeo in ludea& leruſalem, quos pt parauit Dauid pater meus. Sed& higm cedrina mitte mihi,& arceuthina,& yi- nea de Libano:ſcio enim quod ſeruitui nouerint cędere ligna de Libano,&e⸗ runt ſerui mei cum ſeruis tuis, ut parèut mihi ligna plurima. Domus emñ quã cu, pio ędificare, magna eſt nimis,& inch- ta. Pręterea operarijs qui cęſurl ſunt i- gna, ſeruis tuis dabo in cibaria triuici co ros uiginti millia,& hordei coros toi em, Xolei quoq; ſata uiginti millia Di 5 xit aũt Hiram rex Tyni per literas, quu miſerat Salomoni: Quia dilexit dis po-aaa pulum ſuã, idcircote regnare fecit ſupeti eum. Et addidi, dicens: Benedicdus dis deus Iſraẽl. qui fecit cœlum& terrã, qul dedit Dauid regi filiũ ſapientem& erudi tum& ſenſatũ atq; prudentẽ, ut ędifica- ret domũ dño,& palatiũ ſibi. Mili ergo tibi uirum prudentẽ& ſcientisimum ſa. brũ Hiram patris mei, filiũ mulieris deſf liabus Dan⸗ cuius pater fuit Tyrius, qu nouit operari in auro& argento, ete& ferro,& marmore,& lignis, inpurpuna quoq;& hyacintho,& byfſo& coccl- no:& qui ſctat cęlare omnẽ ſculpturam, & adinuenire prudenter quodcunq; in opere neceſſariũ eſt cum artificibus tuio & cum artificibus dñi mei Dauid pattis tui. Triticũ ergo,& hordeũ,& oleum, & uinũ, quæe pollicitus es, diie mi, mitte ſeruis tuis. Nos aũt cędemus ligna deli bano, quot neceſſaria habueris, K appli cabimus ea ratibus per mare in loppe:t um autẽ erit transterre ea in leruſalem. Numerauit igitur Salomon omnes utos roſelytos, qui erant in terra Ifrael, po 8 TO5, dinume⸗ ſomoean 1.„ arrato Gun dün uu:& nuentiſun namlu& exc wuymamälauc nunt,& oaoginta acontibus ogdere anoropolio Urmuturtemplun lapit dalomon aimlerulalem int! auwsfuerat De anem pteprrauer amleboſei. Ccœxptt eamdo anno qualt imdmenta, que! *¼ domü deblor daainaprima ſex. awsuginei. Por ierendebatur inle aluitud'nis domus edattudo centũ m deaurnit eiu mo Domä quoch gneizabiegnis, cheitpertot, ſcul iaacatenulasſen nut quoqp; pauime emamore, decore inntprobatiſsim: lon,& trabes e ins K dſta et cela ads Fecit quoq; langitudinè uxt noräuiginti, Ke la miclbitoru,&! nqulttalentis ſe⸗ antanreos, itan upenos appen hertt auro. Fec raetä Cherubin atertteos auro. diadtts extenge ſtäee cdttos qu icom Ge zitera maänngeretale chenbalterius⸗ ds 4 tngebat, unq enbior waitggehat.git duexpung erant, ain uiginn. üdus Sſacie aawi zon, ec dnt, purpura, doss ſeſecundo, anno tor a eas: ſunt fundamenta, qugę ieclt Salomon, ut ę- Salomon aͤmumerationẽ quã dinumeraurt Dauid ater eius:& inuent ſunt centũ quinqua inta tria millia& ſexcenti. Fecitq; ex eis ſeptuaginta mullia, qui humeris onfera ortarent.& octoginta millia, qui lapi⸗ des de montibus cęderent: tria aũt millia & ſexcemo propoſitos operum populi. C Extruiturtemplum. Cap. III. T cœpit Salomon ediflcare domum 4 Eam leruſalem in monte Moria, qun demonſtratus fuerat Dauid patri eius„in loco quem pręparauerat Dauid in areal Ornan lebuſei. Cœpit aũt edificare mẽ- quartoregniſui. Et hec InI et 44 2 4 4. alarie Sae dificaret domũ det, longitudinis cubitos . blterm 11 niuc di Ktt 3 cum ent„ R 1. 19 B a rim. dem . ü magn thann 1 4 danti glat *. 3 dinbu 1 1. er lun, Kldn ů oglan uina A Amaüdiſ n anni ürin ate rümiflim Cur urriüſn. rSe n aurodexang. arn ioke,& ata 1embe Edft cehrromiitinn an pradent qrin. 1 ar üettemanite 6 4 9 in menſura prima ſexaginta, latitudinis cubitos uiginti. Porticũ uero ante fron⸗ te,que tendebatur in longũ, luxcta menſu⸗ ram latitudinis domus, cubitorũ uiginti. porro aititudo centũ uiginti cubitorum erat,& deaurauit eã intrinſe cus auro mũ aſsmo· Domũ quoq; maiorẽè texit tabu ls ugneis abiegnis,& laminas auri obry aiaffixit per totũ, ſculpſitq; ĩ ea palmas, & quaſi catenulas ſe inuicẽ cõplectentes. gtrauit quoq; pauimentũ tẽpli precioſiſ- ſimo marmore, decore mulio. Porro au- rũ erat probatiſsimũ:de cuius laminis te xit domũ,& trabes eius,& poſtes& pa- tietes,& oſt'a et cęelauit Cherubim in pa rietibus. Fecit quoq; domũ ſanctiſancto- rum longitudi nẽ iuxta latitudinẽ domus, cubuorũ uiginti,& latitudinem ſimiliter niginti cubitorũ,& laminis aureis texit eam⸗quaſi talentis ſexcentis. Sed& cla- uos fecit aureos, ita ut ſinguli claui ſiclos quinquagenos appenderent. Cœnacula O quoq; texit auro. Fecit eti in domo ſan dlanctorũ Cherubim duos, opere ſtatua no,& texit eos auro. Ale Cherubim ui- ginti cubitis extendebantur, ita ut una a- la haberer cubitos quinq;,& tangeret pa rietẽ domus,& aitera quinq́; cubitos ha- bens, alã tangeret alterius Cherub. Simi 2 4 nuae luer Ch erub alterius ala quinq; habebat Soonlanig. cubitos,& tangebat parietẽ,& ala eius u ollchus zäüſ: aera quinq; cubitori, alã Cherub alte- itchinaßg rius contingebat. Igitur alę utriuſq; Che Wreffunchenh rubim expanſę erant,& extendebantur 2 eidss perumälhe per cubitos uiginti. Ipſi aũt ſtabant ere- ens antene ailnis is pedibus,& facies eorũ erant uerſę ad uutrsldemanne exteriorẽ domũ. Fecit quoq; ſſuelum ex ac eraut in ematan Ae hyacimho, purpura, cocco& byſſo.& inte⸗ Paralip. 1I. Verba dierũ 159 intexuit ei Cherubim. Ante fores etià tẽ- Ier. 52 ⁸. pli lſduas columnas, quę trigima et quin- que cubitos habebant altitudinis · Porro capia earũ quinꝙ; cubitorũ.· Necnon et quaſi catenulas in oraculo,& ſuperpoſu- it eas capitibus columnarũ:maiogranata etiã centum, quę catenulis mterpoſin:. I- pſas quo; coluamas poſiut in ueſt: bulo templi, unam à dextris,& alteram à ſini- ſtris:eam quę à dextris erat, uocauit Ia⸗ chin.& quę ad leuam, uocauit Booz. ¶ Fabrefiunt altare æneum, mare, can- delabra, Gc.(ap. IIII. FEeitquocʒ altare ęneũ uiginti cubi- torũ longitudints,& uiginti cubitorã latitudinis,& decẽ cubitorũ altitudinis. Mare etiã ęneũ fuſile decem cubitis a la bio uſq; ad labꝛũ, roꝛundũ per circuitũ, quinq; cubitos habehat altuudints,& fu niculus triginta cubnorũ ambiebat gy- rũ eius.s imilitudo quoq; boũ erat ſubter illud,& decem cubitis quedã extrinſecus cęlaturę, quaſi duobus uerſibus rlabium] maris circuibant. Boues aũt erant fuſi- les,& ipſum mare ſuper duodecim boues impoſitũ erat, quorũ tres reſpiciebant ad aquilont,& alij tres ad occidem em. Por ro tres alij meridiem,& tres qui reliqui erant, orientẽ, habentes mare ſuperpoſi- tum:poſteriora aũt houm erant intrinſe⸗ cus ſub mari. Porro uaſtitas eius habe- bat menturã palmi,& labium illius erat quaſi labiũ calicis, uel repandi ilii, capie hatq; tria millia metretas. Fecit quoque conchos decẽ,& poſuit quinq; à dextris & quinq; à ſimſtri:, ut lauarent in eis om nia quę in holocauſtũ obiaturi erant. For ro in mari ſacerdotes lauabãtur. Fecit au tẽ& candelabraaurea decẽ, ſecundũ ſpe ci?, quã †iuſſerat fleri,& poſuit ea in tè- plo, ꝗnq; à dextris, et qumq́; à ſiniftris. Necnon& menſas decẽ, et poſuit eas in tẽplo, quinq; à dextris, et quinq́; à ſini- ſtris, phialas quoq; aureas centum. Fecit etiã atrũ ſacerdotũ,& baſilicã grandẽ, & oſtia in baſilica, qug texit ęre. Porro mare poſuit in latere dextro contra oriẽ- tem ad meridiẽ. Fecit aũt Hirã lebetes, & creagras,& phialas. Et compleuit o- mne opus regis in domo d i, hoc eſt co- lumnas duas, et epiſtylia, et capita, et qua ſi quędã retiacula, quę capita tegerent ſu per epiſtylia. Malogranata quoq́; qua⸗- dringema, et tetiacula duo: ita ut bin or F dines A aluum iuſſa eran: 2 8 — 2*——— — 4 8— —— ——— — — 4 1 Zanctumſan- Gorum Salomon dines malogranatorũ ſingi iungerentur, quę prot & capita columnarũ. Ba conchas, quas ſuperpoſuit baſi Paralip. II. Mis retiaculis lulũ fuiſſet extrinſecus, eos uidere nõ po egerent epiſtylia, terat. Fuit itaq; arca ibi uq; m preſentẽ ſes etiã fecit, et diem. Nihil erat aliud in arca, ntli dug ta bus: mare bulę lapideę, quas poſuerat Mopſesin unum, boues quoq; duodecim ſub & lebetes& creagras,& nia uaſa ſecit Salomoni Hiram pater eiꝰ in domo dñi ex ęre mũdiſs imo. In ne Iordanis fudit ea rex in argil ra inter Socoth& Sared multitudo uaſorũ innumera gnoraretur ponduse ris. omnia uaſa domus dei,& altare aureũ, et menas,& ſuper eas panes CQandelabra quoq; cũ cerent ante oraculũ iuxta ritũ, ex auro gã altaris,& cũ eis cantores] centuui ſ pur. ſsimo:& florentia quędã,& lucer- nas,& forcipes aureos, oia de auro mun- ucernis ſuis Verba dierum mari, Horeb, quando legè dedit diis filiſ lſta⸗ & phialas. Om- kl, egredientibus ex Mgypto. Egreßis aũt ſacerdotibus de ſanctuario(ots enim regio ſacerdotes, qui ibi potuerũt inueniri, ſan. loſa ter⸗ ctificati ſunt:nec adhuc in illo tempore ni atha. Erat autẽ ces,& miniſteriorũ ordo inter ecs diui- bilis, ita ut i⸗ ſus erat)tam Leuitę q́; cantores. i.& qui Fecitq; Salomõ ſub Aſaph erant,& qui ſub Hema,& qui ſub Idithã, filij& fratres eorũ ueſtiu propoſſtionis. Byſsinis, cymbalis& palterijs,et cytta ‚ut lu⸗ ris concrepabant, ſtãtes ad orientaſè pia ginti canentes tubis. Igitur cunctis pui ia ter& tubis,& uoce,& cymbalis.& or- diſeimo facta ſunt. Thymiamateria quo- ganis,& diuerſi generis muſtcorum con q; et thuribula, et phial. ex auro puriſsimo. Et oſtia cęlauit tẽpli interioris, id eſt inr Sancta anctorũ),& dũm laudare cœpiſſent,& dicere: Coni oſtia tẽpli ſotĩ ſecus aurea. Sic; cõpletũ temini dño, qm̃ bonus, quoniam m etei- oẽ opꝰ, d fæcit Salomõ rin domo dñi. ¶ SJalomon infert, quæ dicaue rat pater in templum dei,& arcam m in domum? locum ſuum.(ap · V. A Ntuliti, itur Salomon oĩa qut uouerat Dauid pater eius, argentũ& aurũ,& uniuerſa uaſa poſuit in theſauris domus dei. Poſt quę congregauit maiores natu Iſrael,& cũctos principes tribuũ,& ca- pita familiarũ de fiiijs Iſiaẽl „in leruſalẽ, as,et mortariola cine ntibus,& uocem in ſublime tollen⸗ tibus, longe ſonitus andtebatur, ita utcũ num milericordia eius: impleretur dom dei nube, ne poſſent ſacerdotes ſtate,& miniſtrare propter caliginem. Compt uerat enim gleria dñi domum dei. COratio Salomonis ad deum. (ap. VI. Vnc Salomõ ait:Dñs pollicitus eii ut habitaret in caligine: ego aut gd ficaui domũ nomini eius, ut habitaret bi in perpetuũ. Et conuertit rex faciem ut adaucerent arcã fœderis dñi de ciuita ſuã,& benedixit uniuerſę multttudinil⸗ te Dauid, quę eſt Sion. Venerũtitaq; ad raeèl(nã omnis turba ſtabat intenta)&a⸗ regẽ omnes uiri Iſrael in die ſo ſis ſeptimi.Cũq; ueniſſentcun Iſratl, pertauerunt Leuitę arcã,& runt ea,& omnẽ paraturam tabernaculi. Porro uaſa ſanciuarij quę erant in taber lenni men it: Benedictus dñs deus lſratl, qui quo qi ſeniorũ locutus eſt Dauid patri meo, opere com⸗ intule⸗ pleuit, dicens?& die, qua eduxi populum meũ de terra E gypti, non elegi ciulmnt de cunctis iribubus lſrasl, ut ediſcarenn 4 naculo, portauerunt ſacerdotes cũ Leui- in ea domus nomini meo:neq; elegi quo tis. Rex aũt Salomon,& uniuerſus cœ- tus Hrael,& cẽs qui fuerunt congregati meo Iſtael:ſed elegi leruſalem, quam aliũ uirum, ut eſſet dux in populo ut lit no⸗ ante arcã, immolabant arietes& boues men meũ in ea,& elegi Dauid ut contt abſq; ullo numero:tanta em̃ erat multitu- do uictimarũ. Et intulerunt ſacerdotes ar fuiſſet uoluntatis Dauid patris met, cã fœderxis dñi in locũ ſuũ, id eſt, ad ora⸗ dificaret domũ culũ templi, in ſanctaſanctorũ 2 bus ſuis. Vect ſubter alas xit dñs ad eũ: Quia hec tut Cherubim ita, ut Cherubim expande⸗ ut edificares domum nomt rent alas ſuas ſuper locũ in quo poſita e. rat arca,& ipſam arcã tegerent cũ uecti- luntatem, ſed non tuę iũ autẽ quibus portabatur arca, quia paululũ longiores erant, capi⸗ tur de lumbis tuis, ipſe in parebãt ame oraculẽ Si uero quis pau nomini meo. Compleuit ergo tuer? eũ ſuper populũ meum lſtatl Ci ut;⸗ ũ nomini dhãi dei liaa'di- c kuit uolũtas tua, ni meo, dene quidem feciſti nuiuſcemodi Fhabereluop dificabis milido- mũ, ueruntamen filius tuus, qut egredie⸗ dificabit domu Iũs ſerno- pe 9* lalum onon hguë ccutssfu Duuièpatemed Neſſeit oelmn nanominlmec ineancin qha wam lis Urac ichibeN Adu aislleael ex auan kecerat Sal aenminme⸗ keng cuditos lo üucinns, aucy ſuper ea s coatra uniuerſ Mkrelmsin cœi sllattnonettür aihterra: qui cul damcü ſeruis t nieuntoio cotde roto Dauid put aeſteras ei:& qu reconpſelti, ficut gtat. Nunc ergo eenotuopatrume uwe⸗dicens. N rime, qui ſedeat aüſicuktodhetint mbulauerint in! dahct corã me. ürmetur ſermot tv luo Dauid.Er nbitet deus cũ he idicælã& cœrli uanto magis d al Salad hoctan Karrndnéſerun tu uche deus meus: Brriuakt famanas. u dulios tnos ſup mwäidu ſiper lo atn no enä qiſerunst dia neces umuli dgcunqgotau Aeſnbttaculo t ide dipeccau niln,& urne ſegmiediqo in emo ſta riolieüſermori ducgo uäcnäjn iasziütä renit düläliaperate dinieg0he 4. jend 4 Ates 2 hn dnus Au O. d abnumage a 49. 1(4. fl au ſonöati d 3 8 o rini eiu uh d0- aenuGksdenltig * eu)uüdpetinnan. 1 Kad dieuttene 6 31 Eenpä wtg akundit Fuibädur lraünäm aOb nomin medagt nam attari di, 1.A9 üaa in 4 4 7 9 alomon 3 quẽ locutusfuerat,& ego ſurre- 81 Dauid patre meo, et ſedi ſuper thro num Iſtael, ſicut locutus eſt dñs,& gdifi⸗ cau domũ nomuin meo dñil dei Ifrael. hr ui in eaarc unn qua eſt pactũ dij.ꝗ pepigit cum filjs Hſrael· Sterit ergo co- ex aduerſo uniuerſę mul- titadinis Iſcael,& extendit manuis ſuas. giquidem fecerat Salomon baſim ęneã, oſuerat eam in medio balilic haben em qumq; cubitos longitudinis, et quin que elatitudints,& tres cubitos altituci nns ſtetitq ſuper eã,& deinde flexis ge- nibus contra uniuerſam multitudinem L nem ſuõ, d dic tirmunein deea es rael,& palms in cœlũ leuatis, ail: I Dñe elötdacag geus lraei, non eſt ſimilis tui deus in cœ lo& interra: qui cuſtodis pactũ& miſe ricordiam cũ ſeruis tuis, qui ambulant co O namte in toto corde ſuo. Qui præſtitiſti ſeruo tuo Dauid patri meo quęcunc lo⸗ cutus fueras ei:& quę ore promiſera ,o- ere compieſti, ſicut& preſens tempus probat. Nunc ergo dñe deus lſrael, im⸗ pſe ſeruo tuo patri meo Dauid quęcunq; ſocutus es,dicens: Non deficiet eæ te uir corã me, qui ſedeat ſuper thronũ Iſael: i tñſi cuſtodterint filij turruias meas), & ambulauerint in lege mea, ſicut& tu ambulaſti corã me. Et nunc dñe deus Iſ- nel rmetur ſermo tuus quem locutus es ſeruo tuo Dauid. Ergo ne credibile eſt, ut habitet deus cũ hominibus ſuper ter- rĩ: Si cœlũ& coeli cœlorũ non te capi- unt, quanto magis domus i ſta quã ifi⸗ caut? Sed ad hoc tanũ facta eſt, ut reſpi cias orationẽ ſerui tui.& oblecrationem eius Gie deus meus:& exauclias preces quasfudtt Ifamulus tuus corã te, ut ape- nas oculos tuos ſuper domũ iſtã dicbus ac noctibus, ſuper locũ in quo pollicitus es utx inuoce: ur] nomẽ tuũ:& exaudias de i Vannt„—2. e nnm uthätt ädenre⸗ orationẽ quã ſeruus tuus orat in eo, et ex aneddekegllmülnitn iam ea d eegidwam dne xpopuümmli aus atauis Danein,n rau nä loniictlae rarä:Gakxeinnian at onun wnän ern lüboulcetätgenn ae dnentueheti i r men lüswsaipi at snb, yi in ia Conxkuicy in n audias preces famuli tui,& populi tui Iſ rael. Qucunq; otauerit in loco iſto, ex⸗ audi de habitaculo tuo, id eſt de cœlis, et topitiare. Si peccauerit quiſpiã in pro- ximũ ſuũ,& iurare cõtra eũ paratus ue- nerit, ſeq; maledicto conſtrinxerit corã altari in domo iſta, tu audies de cęlo.& nacies iudiciũ ſeruorũ tuorum, ita ut red- das iniquo uiã ſuã in caput proprium,& ulciſcaris iuſtũ, retribuens ei ſecundũ iu- ſutũſuã.i ſuperatus fuerit populus tuus Itael abinimicls(peccabunt em̃ tibi)& 6On⸗ Paralip. II. Verba dierũ 160 conuerſi egerint pœnitentiã,& obſecra- uerint nomen tuũ,& fuerint deprecati& in loco iſto, iu exaudies de cœælo,& pro- té pitiare peccato populi tui Iſrael, et reduc E eos in terrã quã dediſti eis,& patrib. eo- rũ. Si clauſo cœlo pluuia nõ fluxerit ꝓ. pter peccata populi(tui,)& deprecati te fuerĩt in loco iſto,& cõfeſsi nomini tuo, & conuerſi à peccaus ſuis, cũ eos afflixe ris, exaudi de cœlo dſe,& dimitte pec- cata ſeruis tuis,& populi tui Hrael, et do ce eos uiã bonã per quã ingrediantur,& da pluuiã terre quam dediſti populo tuo ad poſidẽdũ. Famesſᷣ orta fuerit in ter⸗ Inf. 0 ra,& peſtilẽtia, ęrugo& aurugo,& lo- cuſta,& bruchus, et hoſtes uaſtatis regio nibus, portas obſederint ciuitatis, oisq; plaga et infirmitas preſſerit, ſi quis de po pulo tuo Ifraei fuerit deprecatus, cogno- ſcens plaga,& infirmitatẽ ſuã,& expan derit nanus ſuas in domo hac, tu exaudt es de cœlo, de ſublimi ſcilicet habitacu- lo tuo,& propitiare,& redde unicunq; ſecũ dã uias ſuas quas noſti eũ habere in E corde ſuo:(iu em̃ ſolus noſti corda filio/ rũ homimnũ.)ut timeant te.& ambulẽt in uijs tuis cũctis diebus quibus uiuũt ſuper faciẽ terrę quã dediſti patrib·noſtris. EéLꝭ- ternum quoq; qui non eſt depopulo tuo Iſrael. ſi uenerit de terra longinqua, pro- pter nomẽ tuũ magnã,& propter manũ tuã robuſta,& brachiũ tuũ extentũ,& adorauerit in loco iſto, tu exaudies de cœlo, firmiſsimo habitaculo iuo,& faci- es cuncta pro quibus inuocauerit te ille peregrinus: ut ſciant omnes populi terrę nomen tuum.& tumeant te, ſicut populus tuus Iſrael,& cognoſcant quia nomẽ tuũ inugcatũ eſt ſuper domũ hanc quã gdifi- caui(nomim tuo.) Si egreſſus fuerit po- pulus tuus ad bellã, contra aduerſarios ſu os, per utã in qua miſeris eos, adorabunt te contra uiã in qua ciuitas hęc eſt quam elegiſti,& domus quam ędificaui nomi- ni tuo: Fut exaudas) de cœlo preces eo-⸗ tu exandies rũ.& obſecrationẽ,& ulciſcaris. St auts peccauerint tibi(neq; enim eſt homo 3. Reg. 8. c qui non peccet)& iratus fueris eis, et tra Eccl. 7. c dideris hoſtibus,& captiuos duxerint e- 1. Ioan. 4.d os in terram longinquam, uel certe quæ( iuxta eſt,& conuerſi in corde ſuo, in ter ra ad quam captiui ducti fuerant, egerint pœnitentiam,& deprecati te fuerint in terra captiuitatis ſuę, dicentes: Peccaui- 2 mus Salomon mus, inique fecimus,& iniuſte egimus: & reuerſi fuerint ad te in toto corde ſuo. & in tota anima ſua, in terra captiuitatis ſuę ad quã ductiſunt, adorabunt te cõtra uiam terrę ſuę quam dediſti patribus eo- rum, et urbis quã elegiſti,& domus quã ediflcaui nomini tuo, Fut exaudias de cœlo, hoc eſt de firmo habitaculo tuo, preces eorũ,& facies iudicium,& dimit tas populo tuo quamuis peccatori. Ju es enim deus meus, aperiantur quęſo oculi tui,& aures tuę intentę ſint ad oratio- nem queę ſit in loco iſto. Nunc igitur con ſurge dne deus in requiem tuã, tu& arca fortitudinis tuę. Sacerdotes tui dñe deus induanturſalutem.& ſancti tui lętentur in bonis· Dñe deus(meus)ne Fauerſeris fa- ciem Chriſti tui, memento miſericordia- rum Dauid ſerui tui. ¶ Appariut maieſtas domini acceptans preces Salomonis. Cap. VII. 2 Vmq; compleſſet Salomon fundens preces, ignis deſcendit de coœlo, et de uorauit holocauſta& uictimas,& maie ſtas dñi impleuit domum. Nec poterant ſacerdotes ingredi templũ dñi, eo quod impleſſet maieſtas dñi templum dñi. Sed & omnes filij Iſrael uidebant deſcenden tem ignem& gloriam dñi ſuper domũ: & corruentes proni in terram ſuper pa- uimentum ſtratum lapide, adorauerunt, & laudauerunt dñm: Qijoniam bonus, quoniam in ſeculum miſericordia eius Rex aũt,& omnis populus immolabant uictimas coram Dño. Mactauit igitur rex Salomon hoſtias boum uiginti duo millia, arietum centum uiginti millia,& dedicauit domũ dei rex& uniuerſus po- pulus. Sacerdotes autẽ ſtabant in officijs ſuis,& Leuitę in organis carminum dñi, quę fecit Dauid rex ad laudandum dñm. Quoniam in ęternum miſericordia eius, hymnos Dauid canentes per manus ſu- as. Porro ſacerdotes canebant tubis ante eos, cunctusq; Iſrael ſtabat. Sancuificauit quoq́; Salomon medium atrij ante tem- plum dñi, obtulerat em̃ ibi holocauſta et adipes pacificorum: quia altare æneum quod fecerat, non poterat ſuſtinere holo cauſta& ſacrificia& adipes(pacifico- rum.) Fecit ergo salomon ſolennitatem in tempore illo ſeptem diebus,& omnis Iſrael cum eo, eccleſia magna ualde, ab introitu Emath uſc; ad torrentem MÆgy pti u exaudies Pſal. 31.c auertas 3.Mach.:. a 3 Reg. 8. Paralip. II. pti. Fecitq; die octauo colledã, eo quod dedicaſſet altare ſeptem diebus,& ſolen nitatem celebraſſet diebus ſeptem. Igitur in die uiceſimotertio menſis iepimi, qt⸗ miſit populos ad tabernacula tua letnn- tes at ꝙ gaudentes ſuper bono quodſece rat dñs Dauid& Salomoni,& Iſraelipo pulo ſuo. Cõpleuit; Salomon domum omon ſpns Labmon( gunſk dundha unraütulemn. mautSalomond ſücuituies qlas nedficault Giri Abiſt coc niteam Pted arealias cuunt dñi,& domum regis,& omnia quę di⸗ 1 autw Bmath. 4 ſpoſuerat in corde ſuo ut faceret in do/ mo dñi,& in domo ſua,& proſperaus eſt. Apparuit autem ei dñs nocte,& ait: Audu orationem tuam,& elegi locum iſtum miht in domum ſacrificij. di claue ro cœlum,& pluuia non fluxecit,&man dauero& pręcepero locuſtę ut deuore terram,& miſero peſtilentiam in popu- lum meum, conuerſus autem populus me us, ſuper quos inuocatum eſt nomenme- um, deprecatus me fuerit,& exqu ſſent faciem meam,& egerit pœnitentiam; uijs ſuis peſ‚imis, et ego exaudiam de cæ lo,& propitius ero peccatis eorum,& ſanabo terram eorum Ocult quoq; mei erunt aperti,& aures mee erectę ad on tionem eius qui in loco iſto orauerit. E legi enim,& ſanctficauiiſtum locummt ſit nomen meumibiin ſempiternum,& permaneant oculi mei,& cor meumibi unctis diebus. Tu quoq; ſi ambulauers coram me, ſicut ambulauit Dautd patet tuus,& feceris iuxta omnia quę pręcepi tibi,& inſtitias meas, iudiciaq; ſeruaue- ris, ſuſcitabo thronum regni tui ſicut pol licitus ſum Dauid patri tuo, dicens: Non auferetur de ſtirpe tua uir, qui nõ ſitpnn ceps in Iſrael: ſi autem auerſifueritis, e dereliqueritis iuſtitias meas, etpræcepta mea quę propoſui uobis, et abeuntes ſer uieritis dijs alienis, et adoraueritis eos, euellam uos de terra mea quam dedino- bis, et domum hanc quam ſanctificauino mini meo proijciam a facie mea, et tra- dam eam in parabolam, etin exemplum cunctis populis. Et domus iſta erit in pro uerbium uniuerſis tranſeuntibus, et di cent ſtupentes: Quare fecii dñʒ ſic tenne huic, et domui huic: Reſpondebunic;: Quia dereliquerunt dñm deum pattum ſuorum, qui eduxit eos de terra E gpli et apprehenderunt deos alienos, et adota uerunt eos et coluerunt:idcirco uenerunt werh 4. ſuper eos uniuerſa hęc mal Cinlu riperiorem, mclitates murs Nacdes de ſeral aadestmibblma is, unciascpur equitum.OMr ſectkex) Salon aauin letulalen rueaterapote nuum guiderelich eAnotrheis,& aclebolis, qui deftij eorum,, aiterkecerätflij! anmtnhutarios, mw eſlijs lracl atperibußtegi:: ores,& ducesp uligrun& equ norncipes exercit denaucent quine aanpopulum. Füt üultcde ciuitate! truuentei. Dixit dabituxor meai ladleo qaodlan üdlineamarca mamnholocauſta ramdextrcera Anauos dies oler em lloyſgein fabt düinſekn ciebu nſoenntate uyn üörmiu& dacleun.Btcon am Daüigati manitetpü aleahuchtent, anaridasiunt Ktibimitotesi nnn Kpants, iamd dei. Ne mtunegisthn admubug omon Lal jomon ciuitates quaſdam m Naurat da Cn hram /Ei douetae, Ca. n il2 ₰ K Pxwpletis aut uiginti annis poſtquam ⸗ Wanttn nel R LRcaut Salomon domum dñi& do- ah ue mum ſuã, ciuitates quas dederat Hirã Sa 2 d lomoni, edificauit,& habitareibi fecit fi ou ihennad epb los Ifrael. Abijt quoc in Emath Suba, 5 mr ic lün FPoobtinuit eam. Etędificauit Palmiram re üm in qelerto,& alias ciuitates munit ſsimas d Mg, leotam 0 1 ſclle 2A Eenrare,a, . 1 9” p 1 runbo 8 (angnige mu lanauin nt2 müli epin 2ulime, 3 a dulimei ga ufig ſund 2 utanbalui h 3 uxnenngg g. Vmes uüin er hronumnegid, Kelüdin, a uuidpatitoatn. 34 3 1 eu ipetaukgi. launmaci mr rültüsnranm, 2 kolüiulünten ud iirnb, Rätnn am reteramequi mno kanccwnai, Diſchmremin u ennabohm üllene Da isehtäͤdmuihdi u nerts tanlemin) 1.: Quneteciänn m ihuct Reyen areluemnt dündamyn uP axiterdeund arb nuntdedzalendte aac ollengtidcnnan u Acelh hechib V 4 a aticauit in Bmath. Extruxiiq; Beth- horon ſuperiorem,& Beth-horon infe- niorem, ciuitates muratas habentes por- tas& uecte;& ſeras: Balath etiam& o⸗ mnes urbes firmiſs imas quæ fuerunt Sa=- jomonis, cunctasq; urbes quadrigarum, „Auches equitum. Omnia quęcunq; uo A ſait,(fecit rex) Salomon ato diſpoſuit, edificauit in leruſalem& in Libano,& B muniuerſa terra poteſtatis ſuę- Omnem opulum qui derelictus fuerat de Hethę- 1,& Amorrhęis,& Pherezeęis,& He- ueis,& lebuſeis, qui non erant de ſtirpe Iwau, de filijs eorum,& de poſteris quos non interfecerãtfilij Ifravl, fubiugauit Sa lomon in trihutarios, uſq; in diem hanc. Porro de fllijs Iſraẽl non poſuit ut ſerui/ rent operibus regis: ipſi enim erant uiri bellatores,& duces primi,& principes quadrigarum,& equitũ eius. Omnes au temprincipes exercitus regis Salomonis fuerunt ducenti quinquaginta, qut eru- O dtebantpopulum. Filtã uero Pharaonis nranſtulit de ciuitate Dauid in domũ quã ificauerat ei. Dixit enim(rex,) Non labitabit uxor mea in domo Dauidre- gs lracl, eo quod ſanctificata ſit:quia in/ gtelſa eſt in eam arca dñit. Tunc obtulit Zuomon holocauſta dño ſuper altare do mini, quod extruxerat ante porticum, ut per ſingulos dies oſferret᷑ in eo iuxta prę ceptum Moyſi, in ſabhathis,& in calen- dis,& in feſtis diebus ter per annum, id eſt in ſolennitate azymorum& ſolenni- tate hebdomadarũ,& in ſolennitate ta- bernaculorum. Et conſtituit iuxta diſpo ſtionem Dauid patris ſui officia ſacerdo tum in miniſterijs ſuis:& L euitas in or- dine ſuo, ut laudarent,& miniſtrarent co ram acerdotibus iuxta ritum uniuſcuiuſ- que diei:& ianitores in diuiſionibus ſuis per portam& portã ſie emi pręceperat DDauid homo dei. Nec prętergreſsi ſunt de mandatis regis tam ſacerdotes quàm Leuit, ex omnibus quę pręceperat,& in cuſto. Paralip. II. Verba dierũ 161 cuſtodijs theſaurorum Omnes impenſas pręparatas habuit Salomon, ex eo die ᷣ fundauit domũ dñi, uſq; in diem quo per fecit eam. Tunc abijt Salomon in Aſion- gaber& in Ailath ad oram Maris rubri quæ eſt in terra Edom. Miſit ergo lei aut Hiram per manus ſeruorũ ſuorum naues, & nautas gnaros maris:& abierunt cum ſeruis Salomonis in Ophir, tuleruntq; in de quadringenta quinquaginta talẽta au ri,& attulerunt ad regem Salomonem. ¶ Regima aba uenit ad audliendanm ſc- pientiam Salomonis.(ap IX. REgin quoq; Saba cum audiſſet fa⸗ X mam Salomonis, uenit ut tentaret eũ in enigmatihus, in leruſaiem cũ magnis opibus& camelis, qui portabant aroma ta& auri plurimum, gemmasq́; precio- ſas. Cumq; ueniflet ad Salomonẽ, locuta eſt ei quęcunq; erant in corde ſuo Et ex poſuit ei Salomon omnia quę propoſue-/ rat, nec quicq́; fuit quod non perſpicuũ ei fecerit. Quę poſtqᷓ; uidit, ſapientiã ſci- licet Salomonis,& domũ quam ędifica- uerat. nec non& cibaria menſę eius,& habitacula ſeruorum,& officia miniſtro- rum eius,& ueſtimenta eorũ, pincernas quoq;& ueſtes eorum.& uictimas quas immolabat in domo dñi, non erat prę ſtu pore ultra in ea ſpiritus. Dixitq; ad re/ gem: Verus eſt ſermo quem audieram in terra mea de uirtutibus& ſapientia tua. Non credebam narrantibus, donec ipſa ueniſſem,& uidiſſent oculi mei,& pro- haſſem uiz medietatẽ ſapientię tue mihi fuiſſe narratã:uiciſti famam uirtutibus tu- 1s. Beati uiri tui,& beatiſerui tui: hi qui aßsiſtunt coram te omni tempore,& au- diunt ſapientiã tuam.Sit dñs deus tuus be nedicꝭ, qui uoluit te ordinare ſuper thro num ſuũ regem dñi dei tui. Quia diligit deus Iſrael,& uult ſeruare eum in eternũ: idcirco poſuit te ſuper eũ regem, ut facias iudicia atq; iuſtitia. Dedit aũt regi cen⸗ tum uiginti talenta auri,& aromata mul ta nimis,& gemmas precioſiſsimas, non fuerunt aromata talia,ut hęc quę dedit re C gina Saba regi Salomoni- Sed& ſerui Hiram cum ſeruis Salomonis attulerunt aurum de Ophir,& ligna thyna,& gem mas precioſiſsimas. De quibus fecit rex, qe lignis ſcilicet thynis, gradus in domo dñi,& in domo regia, citharas quoq;& pſalteria cantoribus: nunquam uiſa ſunt 1 3 3. Reg. 10.2 Mat. 12. d L. uc. 11.6 6——— —-— — —— ————.— 4.— 4 Salomon 2.„ 72 1: in terra Iuda ligna talia. Rex autẽ Salo- mon dedit reginę Saba cuncta quę uolu- it,& quææ poſtulauit,& multo plura q́; attulerat ad eũ. Quę reuerſa abiſt in ter. N ram ſuam cum ſeruis ſuis. Erat aũt pon- dus auri quod afferebatur Salomon per ſingulos anuos, ſexcenta ſexaginta ſex ta lenta auri: excepta ea ſumma quam lega- ti diuerſarã gentiũ, et negotiatores affer re conſueuerant, omnesq́; reges Arabię, & ſatrapę terrarũ, qui comportabant au rum& argentum Salomoni. Fectt igitur rex Salomon ducentas haſtas aureas de ſumma ſexcentorũ aureorũ, qui in ſingu lis haſtis expendebantur. Trecenta quo que ſcuta aurea trecentorũ aureorũ, qui- bus tegebantur ſingulis ſcuta:poſuitqea reꝝ in armamentario, quod erat conſitũ nemore. Fecit quoq; rex ſoli eburnenm grande,& ueitiuit illud auro mundiſsi- mo. Sex quoq; gradus, quibus aſcende- batur ad ſoliũ,& ſcabellum aureũ,& bra chiola duo aitrinſecus,& duos leones ſtã tes iuxta brachiola, ſed& alios duode- cim leũ culos, ſtantes ſuper ſex gradus ex utraq; parte, non fuit tale ſolium in uni- uerſis regnis. Omnia quoq; uaſa conui- uif regis erant aurea,& uaſa domus ſal- us Lani ex auro puriſimo. Argentã enim in diebus illis pro nihilo repuraba- batur. Siquidẽ naues regis ibant in Thar ſis cum ſeruis Hiram, ſemel in annis tri⸗ hus:& deterebant inde aurũ& argentũ & ehur,& ſimias,& pauos. Magnifica- tus eſt igitur Salomon ſuper omnes re- ges terrę prę diuitijs& gloria. Omnesq; reges terrarã deſyderabant uidere faciẽ Salomonis, ut audirent ſapientiam quam dederat deus in corde eius. Et deferebãt ei munera, uaſa argentea& aurea,& ue ſtes,& arma,& aromata, equos& mu- los, per ſinginos annos. Habuit quoq; Sa lomon quadraginta millia equorẽ in ſta- bulis,& curruum, eqyuitumq; duodecim millia, conſtituitq; eos in urbibus qua- drigarũ,& ubi erat rex in Ieruſalẽ. Ex- ercuit etiam poreſtatẽ ſuper cunctos re- ges à flumine Euphrate uſq; ad terram Philiſtinorũ,& uſq́; ad terminos Hgy pti. Tantamaꝶ copiam prębuit argentr in Ieruſalẽ quaſi lapidũ:& cedrorã tantam multitudine, uelut ſycomororũ quę gig- nuntur in campeſtribus. Adducebantur alt ei equi de M½ ypto, cunctisq́; regio nibus Paralip. II. Verba dierum nibus. Reliqua aũt opera Salomonss pti orũ& nouitsimorã ſcripta tum in uerdis Nathan prophetę.& in iibns Alne S10 nitis, in uiſione quoc; Addo Videntis contra Ieroboam flliũ Nadban Regmmut auũt Salomon in lerutalẽ ſuper oem lſtaãi quadraginta annis. Dormuq; c patri bus ſuis,& ſepelierunt eũ in ciuttate Da⸗ uid:regnauitq́; Roboã filius eius pro eo. ¶ Sub Roboam ſcinditur regnum Ifrael in duo.(a p. X. Rofectus eſt aũt Roboam m Sich?, & illuc em̃ cuncius Ifracl conuenerat, u Tronſtituerent Jem regẽ. Quod cũ audiſ ſet Ieroboam fllius Nabat, qui eratin gypto(fugerat quippe illuc ante Salom nem) ſtatim reuerſus eſt. Vocauerunq eũ,& uenit cũ uniuerſo Ifraẽt,& locui ſunt ad Roboam, dicentes: Pater tuu qu riſsimo iugo nos preſsit, iu leuiota impe ra patre tuo, qui nobis impoſuit grauem ſeruttutẽ,& paululũ de onere ſibleua, ut ſeru amus tibi. Qui ait:Poſt tres dies re⸗ uertimini ad me. Cumq; abijſſet popul, inijt conſitiũ cũ ſenibus qui ſteterantco ram patre eius galomone, dum adhucui ueret, dicens: Quid datis conſilij, utte- ſpondeam populo: Qui dtxerũt ei:ipa cueris populo huic,& lintenss eosuetbi clementibus, ſeruient tibi omni tẽpote. At ille reliquit conſiliũ ſenũ,& cũ uue nibus tractare cœpit, qui cũ eo nutritiſu- erant, et erant in comitatu illius. Dxiiqq ad eos: Quid uobis uidetur: uel quid te⸗ ſpõderedebeo populo huic, qui dit mi mꝛSubleua iugũ quod impoſuit nobisp ter tuus. At illi reſponderunt(utiuuenes, & nutriti cã eo in delicijs, aiq; dixerũu Sic loqueris populo qui dixit tibi: hatet tuus aggrauauit iugũ noſtrũ, tuſubleua, & ſic reſpondebis ei: Minimus digitus meus groſsior eſt lumbis patris mei. Pa ter meus impoſuit uobis graue iugum& ego maius pondus apponam. pater meis cęcidit uos flagellis, ego uero cędam 1uos ſcorpionibus. V enit ergo leroboꝛm.& uniuerſus populus ad Roboã die terio, ſicut pręceperat eis. Reſponqditq; rex du ra, derelicto conſilio ſeniorũ, locutusq; eſt iuxta iuuenũ uoluntatem. Pater me- us graue uobis impoſuit iugum, quode- go grauius faciã: pater meus cecidit uos flagellis, ego uero cędam uos ſcorpioni- bus. Et non acquieuit populi cihi erat Wee uen liael, g ebwludaregnan aaRoboam apidauet K da 1 6 1 enuseit Hort aichinauit tend digeceßsitch 1 aaddiem hanc. 8 gnetconra 1 laumeſt aüt, adonod reuerſi ant& ocaueru- Kconcitwerunt am ſrael nec ſecn am Dauid pretert MaüRoboam in aiunigerlam dor rincentä odogint untt, ut dimic: ceneret ad ſer Mo Düad Sem a, oquere ad! regiluda,& ac tinusa& Beni Wmnaſcendetts,ne larssueſtros, ren trülium:quian une. Quicuma riigeverltſunt,n ndenm. Babitz daem Se dlficam lextnrxitc B Tnage Bettiur dolam gecnon Kinred& Ae deraara quo tm qu eramin nansmnitigim pollitin ei neahoc etole muuda feei Katrü ärn n inpen nlazcerä 4 4 danade Roboam DNb A daum eſt aũt, quum audiſſet omnis lſ „Kn inage.. E — omtanih undöutmag, pepaiokiga un zä gaiiytn A8 repantenn a, . oineeluß g 12 cpuloauchatzl utupü natnit, debüei ürna o dklundörme ar eluncdsgmin, enn dls ppeunn u zellbegoune. dn Vautcalmin. ar e uusad Rebti inn „en uew Rehenign ferhulioleu n ur nü wolmnamm lur au iwpelitupm dan ä paternesne 222 and cecmahi⸗ Dn quleuitpopabn 1 II. Verba dierũ 162 in uniuerſo Iſraebuenerum ad eum de cũ cis ſedibus ſuis, relinquentes ſuburbana, & poſſeſsiones ſuas, et tranſeuntes ad lu dam,& leruſalem, eo quod abieciſſet eos Ieroboam,& poſteri eius, ne ſacerdotio dñi fungerẽtur. Qunj conſtituit ſibi ſacer- dotes excelſorã& dęmonmiorũ, uitulo⸗ rumq́; quos fecerat. s ed& de cunctis tri pubus ifrael quicunq; dederant cor ſuũ, ut quęrerent dñm deum Iſfrael, uenerumt in Ieruſalem ad immolandũ uictimas ſu⸗ as coram dſño deo patrum ſiorum. Etro borauetunt regnũ luda,& confirmaue-/ runt Roboam fitũ Salomonis per tres an nos:ambulauerũt em̃ in uijs Dauid& Sa lomonis, annis tantum tribus. Duxit aut Roboam uxorem Mahalathfiliam lexi⸗ moth filij Dauid: Abihail quoc; filiã R⸗ liab filij Iſui, que peperit eifliios, 1eus& Semoriam,& Zoom. Poſt hanc quoc accepit Maacha filiam Abſalom, quę pe perit ei Abia& Ethai,& Ziza,& Sa- lomith. Amauit aũt Roboam Maacham flliam Abſalom, fuper omnes usores ſu- as,& concubinas: nam uxores decem octo duxerat, concubinas aũt ſexaginta: & genuit uigintiocto fllios,& ſexaginta fllias. Conſtituit uero in capite Abiam, fl lium Maacha, ducem ſuper omnes fratres ſuos: ipſum em̃ regem facere cogitabat, quia ſapientior fuit,& potentior ſuper o⸗ mnes flios eius,& in cunctis finibus lu⸗ nis regẽ luda,& ad uniuerſum Ifrael qui da& Beniamin,& in umuerlis ciuitati⸗ eſ in luda& Beniamin, Hęc dicit ds: bus muratis: prębuitqeis eſcas plurimas. Non aſcendetis, ne pugnabitis contra&ʒ multas petiuit uxores. kratres ueſtros, reuertatur unuſquiſq; in Rex ACg ypti ſpoliat leruſa- domũ ſuam: cuia mea hoc geſtum eſt uo lem. Cap. XII. Paralip. ntatis dei, ut compleretur d eius, quem locutus fuerat per ma- num Ahię gionitis ad leroboam filium — at. Populus aũt uniuerſus rege durio nd cente,ſic locutus eſt ad eũ: Non eſi obis pars in Dauid, nec nereditas in fi lio llai. Reuertere in tabernacula tua Iſ. rl, tu astem paſce domũ tuam Dauid. Etabijt Ifrael in tabernacula ſua. Super fllios autem Iſcael, qui habitabant in ci⸗ uitatibus Iuda, regnauit Roboam. Miſit gerex Roboam Aduram, qui præerat tributis,& lapidauerunt eum fiij Iſrael. & mortuus eſt.Porro rex Roboam cur- eſtinauit ſcendere,& fugit in Ie- rum f e,&— ruſalem Receſsitq; Iſrael à domo Dauid uſq ad diem hanc. CMonetur Roboam per prophetam, ne npnet contra Iſrael. Cap. NI. erat enim uolul D rael quod reuerſiss eſſet Ieroboam, ini ſerunt,& uocauerunt cã congregato cœ tu,& conſtituerunt eũ regem ſuper om/ nem Iſrael, nec ſecutus eſt quiſptam do/ mum Dauid prętertribũ luda ſolam.Ve/ nit aĩt Roboam in lerualem,& conuo- cauit uniuerſam domum luda& Benia- min, centũ octoginta millia electorũ, atq; bellantiũ, ut dimicaret contra Iſrael,& conuerteret ad ſe regnũ ſuũ. Factusq; eſt ſermo Dñi ad Semeiam hominẽ dei, di- cens: Loquere ad Roboam flliũ Salomo B luntate. Qui cum audiſſent ſermonem do(Cvmch roboratũ fuiſſet regnã Robo⸗& mini reuerſi ſunt, nec perrexerũt contra— am& confortatũ, dereliquit legem Ieroboam. Habitauit aũt Roboam in le/ dñi,& omnis Iſrael cũ eo. Anno autem ruſalem,& edificauit ciuitates muratas in quinto regni Roboam aſcendit Seſac rexx Iuda, extruitq; Bethlehem& Btã,& K⅜gypti in Ieruſalem(quia peccauerant Thecue, Bethſur quoq;,& Socho,& dño)cũ mille ducentis curribus.& ſexa/ Odollam, necnon& Geth, & Mareſa, ginta millibus equitum: nec erat nume/ & Ziphꝛſed& Aduram,& L achis, & rus uulgi quod uenerat cũ eo ex Mgy⸗ Azeca: Saraa quoq;& Aialon,& He, pto, Libyes ſcilicet,& Troglodyt.& bron, quę erant in luda& Beniamin, ci Hthiopes. Cepitq ciuitates munitiſsi- uitates munitiſsimas. Cũq; clauſiſſet eas mas in Iuda,& uenit uſq́; in Ieruſalẽ· 3e- muris, poſuit in eis principes, ciborãq; meias autẽ propheta ingreſſus eſt ad Ro- horrear hoc eſt olei& uini. s ed& inſin- boam,& principes luda, qui congrega- gulis urbibus fecit armamentaria ſcuto⸗ ti fuerant in terufalem, ingictes S eſac, di- rũ& haſtarũ: frmauisq; eas ſumma dili- xitq; ad eos: Hęc dicit dñs, Vos reliqui- gentia,& imperauit ſuper ludam& Be ſtis me,& ego re liqui uos in manu Se- O niamin. Jacerdotes aĩt et L euirę qui erãt ſac. Cõſternatiq; principes iſraelet rex, in v 4 dixerumt 3. Reg. 4. f D kecit aut A 3. Reg.: 5.2 quadringenta inſtruvit ocimgenta 9 Abia dixerunt: luſtus eſt dñs. Cumq; uidiſſet dñs quod humiliati eſſent, factus eſt ſer- mo dñi ad Semeiam, dicens, Quia humi- Hati ſunt non diſperdam eos, daboq́; eis pauxilium auxilij,& non ſtiliabit furor meus ſuper Ieruſatem per manum deſac. Veruntamen ſerutent ei, ut ſciant diſtan- tiam ſeruitutis regni terrarum. Receſsit itaq; Seſac rex Mgypti ab Ieruſalem, ſubiatis theſauris domus Dñi,& domus regis, omnaq́; ſecum tulit:& clypeos au reos quos fecerat Salomon, pro quibus fecit rex ęneos,& tradidit illos principi bus ſcutariorum, qui cuſtodiebant ueſti- bulum palatij. Cumq; introiret rex do- mumf dei,] ueniebant ſcutarij,& tolle- bant eos, iterumq́; referebant eos ad ar- mamentar ũ ſuum. Veruntamen quia hu mliati ſunt, auerſa eſt ab eis ira dñi, nec deleti iun pennus: ſiquidem in luda in- uenta ſunt opera bona. Confortatus eſt ergo rex Roboam in leruſalem, atq; re- gnauit: quadraginta autem& unius anni erat cum regnare cœpiiſet,& decem& ſeptem anms regnauit in leruſalem urbe quã elegit dñs, ut confirmaret nomen ſuũ ibi de cunctis tribubus ĩſraẽl. Nomen au tem matris eius Naama Ammanitis. Fe citq) malũ.& non pręparauit cor ſuum ut quęreret dñm. Opera uero Roboam prima& nouiſsima, ſcripia ſunt in lbris Semeie prophete,& Addo Videntis,& diligenter ewpe ſita. Pugnaueruntq́; ad- uerſumſe Roboam& lerobod cunctis diebus. Et dormiuit Roboã cum patri- bus ſuis, ſepuitusq; eſt in ciuuate Dauid. Etregnaun Abia filius eius pro eo. ¶ Abia rex luda pug nat contra le- roboam.(ap. XIII. A Nno octauodecimo regis leroboam regnauit Abia ſuper Iudam. Tribus annis regnauit in leruſalem: nomẽq́; ma teis eius Michai. fllia Vriel de Gabaa:et erat bellum inter Abiam& leroboam. Cumq; inijſſet Abia certamen,& habe ret helncoſi simos uiros,& electorum† quadraginta millia: leroboamtEconſtru xit Jecontra aciemoctoginta)millia ui rorum. qun& ipſi electi erant,& ad bel- ia fortiſe:mi. Stetit ergo Abia ſuper mon tẽ Semerom qhuu erat in Ephraim,& ait: Audi leroboã,& omnis Ifraẽ!, Num 1g⸗ noratis quod dũñs deus Iſrael dederit re- guũ D auid ſuper Iſract in ſempiternũ, ipſi Paralip. II. Verba dierum & flli,s eius in pacũ Salis:(Bt ſurrexit leroboã filius Nabath, ſeruus Salomomis tilij Dauid:& rebellauit contra dumſu 1 um Congregatiq; ſunt ad eũ uiri uamßi 3 Im.& filij Beliat:& pręualuerum conira Robod fiuũ Salomonis.Porro Roboam erat rudis,& corde pauido, nec potuute ſiſtere eis.) Nunc ergo uos dicitts, quod reſiſtere poſsitis regno Dñi, quod pobgi⸗ dei per fllios Dauid, habeusi grandem Populi muititudinem, aiq; uituſos aure- os quos fecit uobis leroboã in deos:ßt ſ vwhaträite da nipercibi mradacmnid guuxole an ugnn cl flic delgmaüt ſermc 1 pauncus ſcript bro Addo pre Deſrnuumun 1 juda(ap. Ommutautem⸗ - llb, Clepelier eieciſtis ſacerdo: es dñi, fillos Aaron uig Rea egmuiich 1 Leuitas,& feciſtis uobis ſacerdotes ſicnt omnes populi terratũ. Quicunq; uenent & mitiauerit manum ſuam in tauro etin bobus,& in arietibus ſeptem, fit acerdos eorum qui non ſunt dij. Noſter autẽ qys deus eſt, quem non relinquimus, ſacerdo- tes q; miniſtrant dño de filijs Aaron,& Leuitæ ſunt in ordine luo. Holocauſta quoq; offerunt dño per ſingulos diesma ne& ueſpere,& thymiama uxta legts pręcepta confectum,& proponunur pa nes in menſa mundiſsima, eſtq; apud nos candelabrum aurem,& lucernę eius, uf accendãtur ſemper ad ueſperã:nos quip/ pe cuſtodiemus pręcepta dñi dei noſtri, quem uos reltquiftis. Ergo in exercltu noſtro dux deus eſt,& ſacerdotes eus q ciangunt tubis,& reſonant contra uosi lij Iſracl nolite pugnare contra dnm deũ patrum ueſtrorum, quia non uobis expe- dit. Hęc illo loquenie, Ieroboãreiromo liebatur inſidias. Cumq; ex aduerſo ho- ſtium ſtaret, ignorantem ludam ſuo am- bicbat exercitu. R eſpiciensq; ludas ui dit inſtare bellum ex aduerſo& polt tet gum,& clamauit ad dñm, ac acerdoies tubis canere cœperunt. Omnesq́; um lu da uociferati ſunt,& ecce illis clamamii- bus perterruit deus leroboã,& oim lſa el qui ſtabat ex aduerſo Abia et luda.Fu gerumq; fitij Iſrael Iudã,& tradidit eo? deus in manu eorũ. Percußʒiiq ergo eos Abia& populus eius plaga maga,& D corruerũt uulnerati ex lirac X quinqun quuſi ginta millia uirorũ fortiũ. Humiliatic; ſuni fiij Iſraẽl in tẽpore illo,& ueheme/ titsime cõfortati filij luda, eo ꝙ ſperaßtt in dño deo patrũ ſuorũ. Perſecutus eſt au tẽ Abia fugientẽ leroboã,& cepit culia tes eius, Bethiel et fllias eius, et leſana cuͤ filiab. ſurs, Ephron quoq;& fuuas N auus diebus qunen tergo Al qu naumcõ pectu annaperegnnie egi tauas,luc udude ut qucrei ai«facetet leg unbtabſtult dee wphana et te luit quoq; urbes Iia ernetnulla arexenntpace nutem ludæ: T iv,& uallemusr unbis,& portts, aoiieta ſunt omne usdim deum pat itgobis pacem antigi, Ge nall mentum fuit. tuiuo portanttt arecenta willi lemorum& fg iymamilla: †. imi Bgreſlus et 1 biops cã ex mnüla& cun nulclareſa.pe umei& inſtrux ledaptaa,qe reaut Gum den dudteulla alan lias mmin plu denokkerin tee ddenteäuci nütudmem ghe nlenn contrate eß Kido nannig Kiti 3 K& popul eraa a nue e K 1534 A 8 3 Paralip. II. Verba dierũ 163 aaluit ultra reſiſtere leroboã in die ternecionem: quia dño cędente contrite bus Abia, quẽ percuſit dñs,& mortuus ſunt,& ex ercitu illius pręliante. Tule⸗ eſt. Igitur Abia. confortato imperio ſuo, runt ergo ſpolia multa. Et percuſſerunt accepit uxores quatuordecim, procrea- ciuitates omnes per circuuum Geraræ- uitq; uigintt duos fllios.& ſedecim fili⸗ graädis quippe cunctos terror muaſerat. 28. Reliqua aũt ſermonũ Abia, uiarũc& diripuerunt urbes,& multã prędam & operum cius, ſcripta ſunt dihgentifsi- aſportauerunt. ſed& caulas ouim de⸗ me m uibro Addo Prophetę.. ſtruentes, tulerunt pecorum infinttã mul⸗ ¶ Deſcribuntur la Aſa Itgis titudmem,& camelorum, reuerſiq; ſunt juda(ap XIIII. nmn leruſalem. 1Ormnut autem Abia cum patribus C. Commendantur rex& populus ludæ D ſuis,& ſepelierunt eum in Cuitate ob uitæ int; ritatem.(ap. X V. Dauid, regnauiiq; Afa filius eius ꝓ eo, ⁴ Zarias auet fius † Obed, Mfacto in A in cuius diebus quneuit terra annis decẽ. leſpiritu dei, egreſſus eſt in occur- Obed Nec I A. 11. — mainae uh Fecirrergo Aſi quod bonum& placi⸗- ſum Aſa,& diꝛcit ei: Audite me Aſa,& * 5 deendagſ ſed b tcenne r dogun and 23 anammag guene lanboin en s Cunixe = norantem lunn ν Reſgngiu 4 2mex aturbien al utad fin ü In pemm Oman mern Keceibhan ar reuslerboi at. aut tum erat in cõpectu Dei ſui,& ſubuer omnis luda et Beniam in, dfs uobiicum, Dni tu attarta peregrini cultus,& excelia,& quia fuiſtis cum eo. 8 queſieritis eũ,in- cõtregi ſtatuas, lucosq; ſuccidi,& prę uenietis, ſi autem dereliqueritis derelm E cepit ludę ut quę reret dñm deum patrũ quet uos. Tranſibũt aũt mul.idies in li⸗ ſuorũ,& faceret legem,& uniuerla man raël abſq; Deo ueiooet abiq; ſacerdote, qata. Et abſtuht dæ cunctis urbibus luda abiq; doctore quocq́;, e: abiq; lege Cum auas& phana, et regnauit m pace. M¾dit que reuerſ fuerint in anguſtia ſua,& cla P Kauit quoq; urbes munitas in luda, qa mauermt ad dñm Deum Iſratl,& quę- quietus erar et nulla temporibus eius bel ſierint eum reperient eum. in tempore il ſurrexerant, pacem dño largiente Di lo non ern pax egredienti& ingre dien ait autem ludæ: Hdificemus ciuitates ti, ſed terrores undiq; in cunctis habita- ſſtas,& uallemus muris,& roboremus toribus terrarũ · Pugnabitenim gens cũ tuuribus,& portis,& ſeris, donecà bel. tragentem,& ciunas contra ciutatem, lis quieta ſunt omnia, eo quod quęſieri⸗ quia dñs conturbabit eos in oimni anu- wus Gům deum patrum noſtrorũ,& de- ſtia. Vos ergo cõfortamim,& nõ d. ol derit nobis pacem per gyrum. K diica uant manus ueſtrę: erit enim merces ope nerunt igik,& nullum in extruendo im- ri ueſtro. Quod cum audiſſet Aſa. uerba O pecimentum fuit. Habuii aũt Aſa in ex- ſcilicet& prophetã Azarię fiui Obed ercituluo portantium cuta& haſtas, de Prophetę, confortatus eſt, et abſtultt 1-0 luda trecenta millia, de Bentamin uero la de omniterra luda,& de Beniamin, ſcurariorum& ſagittariorum ducẽta o-& ex urhibus quas ceperat, montis E- os illi doginta millia: romnesq; iſti uiri for⸗ phraim,& dedicauit altare dñi quod e- iſeimi. Egreſſus eſt autem cõtra eos Za rat ante porticũ dñi. Congregauitq; uni 1a Æthiops cũõ exercitu ſuo, dectes cen- uerſum ludam& Bemamin,& aduenas tena mi lia.& curribus trecentis,& ue- cum eis de Ephraim,& de Manaſſe& nit uſq; Mareſa. Porro Aſa perrexit ob- de Sineon. plures em̃ ad eũ confugerant C viam ei,& inſtruxit aciem ad bellum in ex Ifraẽl, undentes quod dñs Dceus illius um 4 am eätler 2: cu bero tunt Re, 4a alte Saphata, quę eſt iuxta Mareſa.ſſEt eſſet cum eo. Cumq; uen ſient in Ieruſa- iraällaci, Kwit arnsrü perabicea A eu phar nn auer lnütan anerüſonü. Mni de tipoteil Kudi e üitj ucsagh a c lr Dertunn a leroboicchn Krsecliaseichalc B o goo du. inuocautt dũm deum,& ait: dñe non eſt lem menſe tertio, anno decimoquintore apud te ulla diſtantia, utrum in pancis au gni Aſa, immolauerũt gño in die illa de xilieris, an in pluribus. adtuua nos Iñe manubijs,& pręda quã adduxerant, bo Deus noſter, in te enim,& in tuo nomi- ues ſeptingentos,& arieites ſepiẽ᷑ miuija. ne habentes fiduciã uenimus contra hnãc Et im raint ex more ad corroborandum muntitudmem, dfe deus noſter iues, non fœdus, ut quε rerent oñm Deum patrum D preualeat contra te homo Exterruit ita- ſuorum in oto corde,& in toia amma que dns Mthiopes coram Afa& luda, ſua. Siquis aũt, inquit, nõ quęſieru dnm fugeruntc; E chiopes. Et perſecutus eſt Deum Iſracl, moriat, à mimmouſi- ad eos Aſi.& populus qui cit eo erat, uſq; maximum, à uiro uſq; ad mulieren; Iura in Gerara.& ruerunt Wihiopes ulq; ad uerunti; qſo uoce magna in iubilo, S M⸗ NV 5 in 24 — 2 4 bohooo“ 99, 3 8 —— —————— 8 ———j— ——— “. 4—* 4 4 5 in clãgore tube,& in ſonitu buccinarũ, omnes 9 erãt in Iuda, cũ execratione. in omni em̃ corde ſuo iurauerũt,& in tota uolũtate quęſierũt eũ, et inuenerũt, pręſti e⸗ D tiiq; eis dñs requiem per circuitũ. Sed & Maachã matrẽ Aſa regis, ex auguſto depoſuit imperio, eo quod feciſſet in lu- co ſimulachrũ Priapi, quod omne cõtri uit,& in fruſta cõminuens, cõbuſsit in torrente Cedron. Excelſa autẽ derelicta funt in Iſraẽl, attamen cor Aſa erat perfe — ctum cunctiis diebus eius. Ba quę uoue/ rat pater ſuus& ipſe, intulit in domum dñi argentum& aurũ, uaſorumq; diuer ſum ſupellecilẽ. Eellã uero non fuit uſq; ad triceſimum annum regni Aſa. ¶ Rex luda uocat regẽ&yriæ cont ra re- gem Vrael.(ap. XII. 5 A Nno aũt triceſimoſexto regni eius, aſcendit Baaſa rex Iſtaẽl in Iudã, et muro circãdabat Rama, ut nullus tuto poſſet egredi& ingredi de regno Aſa. Protulit aũt Aſa argentum& aurum de theſauris domus dñi,& de theſauris re- gijs:miſit ꝙ ad Benadad regẽ Syrię, qui habitahat in Damaſco, dicẽs: Fœdus in- ter me& te eſt, pater quoq; meus& pa ter tuus habuere cõcordiam, quamobrẽ miſi tibi argentũ& aurũ, ut rupto fœde re quod habes cum Baaſa, rege Ifrat, fa cias eum à me recedere. Quo cõpetto. Bena dad miſit principes exercituũ ſuo- rã ad urbes Iſraẽl:qui percuſſerũt Ahiõ, & Dã,& Abelmaim, et uniuerſas urbes Nephthali muratas: Quod cum audiſſet Baaſa, deſijt ędificare Rama,& intermi ſit opus ſuum. Porro Aſa rex aſſumpſit uniuerſum ludã,& tulerunt lapides de Rama,& ligna que ediſſcationi prępa- rauerat Baaſa, ædificaui q; ex eis Ga- baa,& Maſpha. Intempore illo uenit Hanani Propheta ad Aſam regè luda, & dixit ei:Qu a habuiſti fiduciam in re ge Syrtę,& non in dño deo tuo, idcirco euaſit Syrię regis ex ercitꝰ de manu tua. Sup. s. c Nöne Mthiopes et Libyes multo plu Mlach.„.a res erant quadrigis& equitibus,& mul titudine nimia, quos, cum in dño credi- diſſes, trauidit in manutua: Oculi enim dñi contemplantur uniuerſam terram, et Loan. 7. prebent fortitudinem his i qui in corde perfecio credunt in cum. Stulte igit᷑ egi- ſti, e: propter hoc etiam ex prę ſenti tem pore aduerſum te bella conſurgent. Ira- tusc; Paralip. II. Verba dierum tusq; Aſa aduerſus Vidètem, iuſsit eum mitti in neruum, ualde quippe ſuper hoc fuerat indignatus,& interiecit de popu⸗ lo in tempore illo plurimœs. Opeta auts Aſa prima& noutßima, ſcripta luntin Libro regum luda& Ifratl. E grotautt etiã Aſa anno triceſimonono regni ſui, dolore pedum uehementiſsmo,& nec in infirmitate ſua quęſiuit dmm, ſed ma. D) gis in medicorum arte confllus eſt. Dor- miuitq́; cũ patribus ſuis,& mortuus eſt aumo quadrageſimoprimo regni ſui. Bt ſepelierunt eum in ſepulchro ſuo, quoq foderat ſibi in Ciuitate Dauid, poſuerit que eum ſuper lectum ſuũ aromatibus ei unguentis meretricijs, quę erant pigmen tariorum arte confecta,& cõbuſſerunt ſuper eum amhitione nimia. ¶L Ioſaphat rex luda bonus& pius m Deum. Cap. X V 11. Egnauit aũt loſaphat fllius eius pro i eo,& inualuit contra Iſracl. Conſti- tuitq; militum num eros in cunctis urbi⸗ bus fuda, quę erant uallatę muris. Preſi- diaq; diſpoſuit in terra luda,& in ciuita tibus Ephraim quas ceperat Ac pater eius. Et fuit dñs cum loſaphat, quiaam- bulauit in uijs Dauid patris ſui primis et & non ſperauit in Baalim, ſed in deopa tris ſui,& perrexit in pręcepiis ilſius,& non iuacta peccata Iſratl. Confirmauitc dñs regnum in manu eius,& dedit om nis Iuda munera loſaphat, factec; ſunt ei infinitę diuitię,& multa gloria. Ccg ſumpſiſſet cor eius audaciã propter unns dñi, etiam ex celſa& lucos de luda ab- ſtulit. Tertio autem anno regni ſui, mi de principibus ſuus Benhail, et Ohadid & Zachariam,& Nathanael,& Mi- cheam, ut docerẽt in cinitatibus luda,& cum eis Leuitas, Semeiã,& Nathanid, & Zabadtam, Aſahel quoq;& Semira moth& lonathaã, Adoniamch& To⸗ biam& Thobadoniã Leuitas,& cum eis Eliſama& Iorã ſacerdotes.docebãt que populũ in luda, habentes librũ legis df̃ii,& circumibant cuncias urbes luda, atq; erudiebant populã. Itaq; ſau elt pauor dñi ſuper omnia regna tereuin quę erant per gyrum luda, nee anaei bellare contra Ioſaphat.&ed& Ph 4 ſtei Ioſaphiat munera deferebant,& 5 ctigal argenti. Arabes quoc; adcuce 4 pecora arietum, ſeptem millia ſeptie „ thphat Acha — 4 Ticcstoilem aä men n 1uc krauitm mnumn uheich urrvt mur 4 Vachuetts A „qyorum iten imuin inxud 7 wercitus; rtbmorum)u tüc lodanä pl mwodegita miül alofthus Zech wic ducenta m arlecuebal rob akc eotenenti unamilla Pol meocentu ddo miitm. Hion ni exceoti alij Da mnratis mu Chſchbatfert iyuxnc.( Pn ergo loiap matt& affn tb. Deccäduch Lamariä, ad n Ncab arietes,& Lpepkoqui uens dhotaſcenderct i iip Achab rex uche Veni mecu Enile man, Vi etuus ſic& po iwlbin bello. lnäOonuule,d ſemonem dñt.( näptophetar Aäntadeosit dihndum ire de Uüalcende ing 1 nunumregis. mlnon ett hic henm requira bipat: Pchu dagere chi uohr mnonptoph mmnitäpore,eſt b.Dxicp lol newodo. Vo deemuchis, deam ü ſen Aqlattex! dunozuegät en d. 1 8 ¹ täd, 1 un, numerch 3 8⁄ dehae. * ꝙ☛ erz 1 1 Atatmn luan. darun 3* 9 412 Ioſaphiat Achab Paralip. II. Verba dierũ 164 108,& hircos totidem. Creuit ergo Ioſa in area iuxta portã Samariç. Omnesq; hat,& ma miicatus eſt uſque in ſubli⸗ prophetę uaticinabantur coram eis. Se⸗ ine, atc; cdicauit in luda domos ad in, decias uero filis Chanaana lecit ſibi cor ſar turrium„unbesch muratas. Et multa nua ferrea,& ait: Hęc dicit dſis: His uen 1 operaxpatrauit n urbibꝰ Iuda. uiri quo tilabis Syriam, donec cõteras cam. Om que beiatores& robuſti erant in Ieru- nesc prophetę ſimiliter prophetabant, luem, quorum iſte nument per domos atq; dicebant: Aſcende in Ramoth Ga auq; familias ſingulorum. in Iuda prin/ laad,& proſperaberis,& tradet eos dfs ceps) exercitus, Ednas dux,& cum eo in manu regis. Nuncius au qun ierat ad wbuſtſmorum] uiri trecenia millia. uocandũ Michę a, ait illi: En. uerba om- oſt hũc Iohanã princeps,& cũ eo du- nium prophetarũ uno ore bona regi an- cenia octoginta millia. Poſt illũ quoque nunciant, quęſo ergo te⸗ ut et ſermo tuus Amaſias filius Zechri, cõſecratus do, ab eis non diſſentiat, loquarisq; proſpe- & cũ eo ducenta millia uirorũ fortium. ra. Cui rũdit Micheas: Viuu dſñs, quia Hunc lequebat robuſtus ad pręlia Blia quodcunq; dix erit mihi deus meus.hoc qa-& cũ eo tenentiũ arcum& clypeum loquar. Venit ergo ad regẽ. Cut rex ait: ducenta millia · Poſtiſtã eilã Ioſabac, et Michęa, ire debemus in Ramotli Galszad o centũ octoginta millia expedito ad bellandã, an quieſcere: Cui ille rũdit, Aſcẽdite: cunca em̃ proſpera euenient. & tradentur hoſtes in manus ueſtras. Di xit q rex:lterum atq; iterum te adiuro, ut mihi non loquaris, niſi quod uerũ eſt in nomine dñi. At ille ait: Vidi untuer- ſinn Iſratl diiperſum in montibis, ſicut multã,& affinutate comunctus eſt A. Oues abſq; paſtore, et dixit dis: Nõ ha- cltab. Deſcẽduq; poſt duos annos ad cũ bfẽt iſti dnios, reuertaĩ unuſqui ſq; in do/ in gamariã, ad nus aduentum mactauit mum ſuã in pace. Et ait ree Iſrael ad lo- Achab arletes,& boues plurimos⸗ ipli ſaphat: Nõne dixi tibi, auod nõ prophe & pepło qui uenerãt cũ eo, pertaſito; taret iſte mihi quicquã boni, ſed ea quæ cume rum militum. Hi omnes erant ad manum regis, excceptis alijs quos poſuerat in ur- hiĩbus mmatis in umuerio luda. Cloſaphat fert auxilti impio Kchab inpugna.(ap. X VIII. R FPNis ergo loſaphat diues& inclytus 1 extingergite Aeub illisut aſcenderẽt in Ramoth Galaad. Di mala ſunt: At iſle idcirco ait, audite uer- rcaallräin. an mnmueis an een n hüpmm ig, 2 i,d mayen 1 a ei athci, erela’ueah, in rtem amorezui e lushernlach ur,& Natrra arttin cinitbolt u Leneli deKan an b Abteſqogin lu, Jeximg 1Tadoniilencs N mnritcnnoin n ah ladentelhi dn e jant cmäwebel a papuä.ug ann omnategn lnn. ac wn lck nent ean kapmr Aelälf an eetzcekrebn uen des qlcgalch 915 Pptenmli 9 xitq; Achab rex Iſtadl ad loſuphat regẽ bũ dñi, Vidi dñm ſedentẽ in ſolio ſuo. et luda: Veni mecumin Ramoth Galaad. omnem exercitũ cœli aſsiſtentẽ ei à de- Cut ilte rid:t, Vt ego,& tu: ſicut popu- xtris& à ſiniſtris. Et dixit dñs: Quis decipiet Achab regẽ Iſras⸗ ut aſcendat lus tuus, ſic& populus meus, tecuumq́; e- rimus in bello. Dixit Ioſaphat ad regẽ& corruat in Ramoth Galaad: Cum N Iſrac: Coniule, obſecro impręſentiarum diceret unus hoc modo, et aiter alio.pro lermonem dñi. Congregauit igitur rex ceſsit ſpiritus,& ſtetit corã dño,& ait: Iſracl prophetarũ quadringentos uiros, Ego decipiam eum. CQui dũs.in quo.in. & disit ad eos in Ramoth Galaad: Ad quit, decipies: At ille reſpondit:E gredi- bellandum ire debemus, an quieſcere: At ar,& ero ſpiritus mendax in ore omni B illi, Alcende, inqunm et tradet eos deus prophetarũ eius. Dvxiiq; dũñs:Decipies in manum regis. Dixitq; loſaphat, Nun& pręualebis, egredere,& fac ita. Nũc quid non eſt hic prophetes dhñi, ut ab il, igit, ecce dis dedi ſpiritum mendacij in lo etiam requiramus: Et ait rex Iſratl ad ore omnium prophetarũ tuorũo et dcñs lo Ioſaphat: Eſt uir unus a quo pofſumus cutus eſt de te mala. Acceſsn aũt Sede- quęrere dñi uoluntatẽ:ſed ego odi eum, cias fllius Chanaana, et percuſsn Micheę quia non propheat mihi bonũ ſed maluũ maxillã,& aitPer quam uiam tranſiuit omni tẽpore, eſt 4ũt Michęas fllius Iem- Spiritus dmi à me. ut loquererun tibi: Di ha. Drxuq; loſaphat: Ne loquaris rex xitq; Micheas, Tu ipfe uidebis in die il noc modo. Vocauit ergorex Ifrat unũ lo, qfñ ingreſius fueris cubiculum de cu- de eunuchis,& dræit en: Voca cito Mi⸗- biculo, ut abſcondaris. Pręcepit autem chęam⸗Rliũ ſemla. Porro rex lſracl,& rex Iſraẽt dicens: Tollite Micheęam, G Ioſaphat rex Iuda, uterq; ſed ebant in ſo ducite eũ ad Amon principem ciuitaris, E. lio uo, ueſtiti cutu reglo, ſedebaàt autem& ad 1bas filium+ Amelech.]& dice⸗ Hãmeleck in tis: —— 1e o ees t. —— .— 4—— 7 —— —— —— Ioſaphat Paralip. II. Verba dierum tis: Heęc dicit reæ, Mittite hunc in carce ſtituit Ioſaphat Leuitas& ſacerdotes, et Ca rem,& date ei panis modicum& aquæ principes familiarũ ex Iſrael, ut iudtciã Bℳ pauxillum, donec reuertar in pace. Di- et cauſſam dũi iudicarent habitatoribus 0 ce, non eſt locutus dñs in me.Et ait:Au. timore dñi fideliter,& corde perfedo,.Pe dite omnes populi.Igit᷑ aſcenderunt rex Omnem cauſam quę uenerit ad uos, 5 Iſral,& loſaphat rex Iuda in Ramoth trum ueſtrorum qui habitant in inbibus Galaad. Dixuq; rex Iſraẽl ad loſaphat, ſuis, inter cognationẽ, ubicunq; queſtio Mutabo habitum,& ſic ad pugnam ua, eſt de lege, de mandato, de cęremouiſs, dam:tu aũt induere ueſtibus tuis. Muta. de iuſtificationibus, oſtendite eis, utnon toq; rex Iſraẽl habitu uenit ad bellum. peccent in dñm, et ne ueniat ira ſuꝑ uos, Rex autem Syrię pręceperat ducibus e-& ſuperfratres ueſtros: ſic ergo agentes D G quitatus ſui, dicens: Ne pugnetis contra non peccabitis. Amarias aũt ſacerdoset minimũ aut contra maximũ, niſi contra pontifex ueſter, in his quę ad deum per- ſolum regẽ Iſrael. Iraq; cũ uidiſſent prin tinent, pręſidebit. Porro Zabadias filius cipes equitatus Ioſaphat, dixerunt: Rex Iſmahel, qui eſt dux in domo luda ſuper Iſrael eſt iſte · Et circũdederunt eum di-⸗ ea opera erit, quę ad regis officium peni micantes. At ille clamauit ad dũm,& au nemt, hiabetisq́; magiſtros Leuitas coram reiliatus eſt ei, atq; auertit eos ab illo. Cũ uobis, confortamint,& agite diligenter, enmum uidiſſent duces equitatus quod nõ&c erit dũs uobiſcum in bonis. eſfet rex Iſrael, reliĩquerunt eum. Accidit Sternit Deus ad preces loſaphat ma;- autem ut unus è populo ſagittã inincer⸗- nas hoſtium copias.(ap. XX. tum iaceret,& percuteret regẽ Iſrael in⸗ P Oſt hęc congregati ſuni fllij Moab, 1 ter ceruicẽ& ſcapulas, at ille aurigę ſuo I& fiuj Ammon,& cum eis de Im- ait, Conuerte manũ tuã,& educ me de monitis ad loſaphat, ut pugnarent cõtra acie, quia uulneratus ſum Et finita eſt pu eum. Venerũtq́; nuncij,& indicauerũt gnain die illo. Porro rex lſrael ſtabat in Ioſaphat, dicentes: Venit contra te mul- 4 * — — — 4 . — — 4———— 2—=— — — — — 8 —— curru ſuo contra Syros uſq; ad ieſperã, titudo magna, de his locis quę trans ma- & mortuus eſt occidente ſole. re ſunt,& de Syria,& ecce cõſiſtunt in ¶ Ioſaphat præfiuit populo bonos iun⸗ Aſaſonthamar, quę eſt Engaddi. Ioſa- ldices. Cap. NXIX. phat aũt timore perterritus, totum ſe cõ- A Euerſus eſt autẽ loſaphat rex Iuda tulit ad rogandũ dñm,& prędicauit ieiu in domum ſuã pacifice in Ieruſalem. nium uniuerſo luda. Congregatusq; eſt Qui occurrit lehu filius Hanani Vidẽs, Iudas ad deprecandum dum: ſed& om- & ait ad eum:lImpio prębes auxiiũ,& nes de urbibus ſuis uenerũt ad obſecrã his qui oderunt dñm amicttia iungeris, dum eum. Cũq; ſtetiſſer Ioſaphatin me- & idcirco iram quidem dñi merebaris: dio cœtu Iudæ& leruſalem ‚in domo Ied bona opera inuenta ſunt in te, eo q́ᷓd dñi ante atrium nouum, ait:dñe deus pa- abſtuleris lucos de terra 1 uda,& prępa- trum noſtrorum, tu es Deus in cœlo,& raueris cor tuum ut requireres dñm deũ dominaris cunctis regnis gentium, inma B patrum tuorũ. Habitauit ergo Ioſaphat nu tua eſt fortitudo& potẽtia, nec quii in Ieruſalem, rurſumq́; egreſſus eſt ad po quã tibi poteſt reſiſtere. Nonne tu deus pulum de Berſabee uſq; ad montem E⸗ noſterinterfeciſti omnes habitatotes tet phraim,& reuocauit eos ad dñm deum rę huius coram populo tuo Ifrael: de patrum ſuorum. Conſtituitq; iudices ter diſti eam ſemini Abraham amici tuim; re in cunctis ciuitatibus Iuda munitis,& ſempiternum? Habitaueruntq in eas& ſingula loca,& pręcipiẽs iudicibus, Vi extruxerunt in illa ſanctuarium nomit dete, ait, quid faciatis. non enim hominis tuo, dicẽtes: Si irruerunt ſuper nos ma- exercetis iudiciũ, ſed dñi,& quodcunq; la, giadius iudicij, peſtilentia,& fames judicaueritis, in uos redundabit. Sit ti⸗ ſtabimus coram domo hac in conſpeciu mor dñi uobiſcum,& cũ diligentia cun- tuo, in qua inuocatum eſt nomen tuum, cia facite.nõ eſt apud dñm deum noſtrũ& clamabimus ad te in tribulationibus Deu. 10. d iniquitas, iinec perſonarũ acceptio, nec noſtris, et exaudies ns, ſaluosi facies Ro.2. b cupido munerũ. in Terualem quoq; con Nunc igit᷑ ecce fllij Ammon,& Acer, ſi⸗ Su4 xitq; Michęas: Si reuerſus fueris in pa/ eius. Pręcepitq; eis, dicens: Sic agetisin Aa ſaphat us bei erq Slr trancten Nhauhu ade Kglpioe⸗ Trorinetfecen aKuiunt eſce am mridltn miudkcabt eo truta ſortttudh uullnirelittete amignorennuss xckolum habe akesditigamd Elhbatcoram abes,& libers aelr Zacha ſcckrnatnanle it uper qulaci alouube,& ait: Ncui habitat nlolptat,heca rumere, nec pall merim eſt ueſtra lcendetis cötrae tcluum nomine zinſummitate tol todtnem leruel. aimicabiits ſec atueet uidedit a,dluda& ler ncpaueants Cras- ed diserttuot Kluca,& omnes aaſcetät proni in Vhrauerunt eum. un de flißs dülrtuoce ma lemane lurrex! denom Thecua vüphatinmedic wanlloda,ot lencrealte in eit ctegite pr unlen proſpera Aade atutt ca um iturniisſunlg lurunac locec imii üo ñ irigtänein anr uetit it veyſtlomüſcild nontis ein mMtent comra 1 unglijamm eüranerlun Nan tan Paralip. II. Verba dierũ 165 uanta loſaphat 217 11 2 liu S mons deir. per quos non conceſsiſti ut interficerent,& delerent eos, cumc n 8. flijslſratbut tranſirent, quando egredie hoc opere perpetraſſent, etiam in ſemet- lie d b hur de Ægypto- ſed declinauerũt ab iplos uerſi, mutuis ſe concidère uulneri- 1 4 3& non interkecerũt illos: econmtrario bus. Porro Iuda cum ueniſſet adſpelun 2 unt,& nitunt᷑ eijcere no? de poſſeſsio cam) quę reſpicit ſolitudinem, uidi pro- ne, quam tradidiſti nobis deus noſter, er cul omnem late regionem plenam cada- bus, nec ſupereſſe quenq́; qui necem 8 hnan Mne Wnn a. 9 A wezaimi .— pkrarpugnne rniu rer ſaücnne etn beigun nn Kanid — e nxehpnad chma präeane e und(angage * nis dmrlte D ſusuenenuii —4 kceille loipen 2 1& lenül än wam aüä —wesDenih eurregnügmind do C oiitang S ellten Nonnt iomesnbieren a dxpulono lntt = Adaatammit rarobituennigitt uh näarmm r eimeenutipame ai, Mxſikna lk omotaemch In un edtmomnnwe m dtein nebend a res ſäloin al) AEna egte münt onon judicabis cos? Inn non eſt tanta fortitudo, ut poſsimus muttitudinireſiſtere, quę irruit obis quidem ueri huic potu & omms popu ſuꝑ nos. debea=- ſpolia mortuoru ed cum ignoremiis, quid agere habemus relidui, us ad te. Omnis uero dño cum paruulis, us.& liberis ſuis. Erat autem la dies ſpolia auferre, flij Banaię: filij ne. Die a mus, hoc lolum los noſtros dirigam luda ſtabatcoram uxorib mziebfiliu: Zacharig, lehiel,flij Mathaniç, Leultt . & ut omni es de filijs A- ut ocu⸗ dauera uariam ſupellectttè, & uaſa precioſiſcima,& diripueruntoita a portare nõ poſſent, nec ꝑ ires prę pręde magnitudi utem quario congregatiſunt in dictionis, etenum qm ibi bene dix erant dño, uocauerunt locum illum, ualle bene ſaph, ſuper quẽ factus e medio turbę. da,& qui habitatis ſt Spiritus dai in & ait: Attendite omnisilu- in leruſalem.,& tu di . ercitum, ac fitemini dño, qmꝗ bonus, miſericordia eius. Cũq; cœpi canere, uertit dñs inſi ipſos, flliorũ ſcilicet Ammon, & montis Seir, qui egreſsi fuerant, ut pu gnarent contra lIudam, namq; fllij Ammon& iſſet euadere. venit ergo loſaphat- lus cum eo, ad detrahẽda m, inuenerũtq́; inter ca ueſtes quoq; F Vallis benedictionis, uſq; in pręſentem diem. Reuerſusq; eſt omnis uir luda, rex loſaphat, hęc dicit Iñs uobis: Noli⸗ habitatores leruſalem,& Ioſaphat ante te timere, nec paueatis hã ſt ueſtra pugna, etis cõtra eos, aſcenſur & inuenietis il⸗ pſalterijs. tra dñi. Irruit autem pa non enim e deſcend per clluum, nomine Cis, los in ſummitate torrentis, qui eſt cõ I. Non enim erttis uos d tantũmodo confiden pug xilium dñi luper el. Quieuiiqʒ regnum e timere, buit ei deus pacem pe Jcontra uit igitur Iolaphat fuper ludam,& erat trigintaquinq; annorũ, piſſet, uiginti autem et caui dño, et uit in leruſalem,& nome fllia Selahi. Et am Aſa, nec declinauit ab ea, faci- t coram dño· Verun-/ llit,& adhuc po olitudinem lerue qui dimicabitis, ſe ter ſtate, et uidebitis au uos, oluda& leruſalem: nolit catis, cras regrediemini as erit uobiſcũ.Ioſaphiat exgo, itatores Ieruſalẽ, nec pau eos,& di & luda,& omnes hab ceciderũt proni in te adorauerunt eum. P que maneſ urrexiſſent deſertu loſaphat in medio eoru me uiri luda,& omnes hab ſalem, credite in dño deo ueſtro, m The rram coram orro Leuitę de fllijs Azuba, Caath,& de fiijs Core, laudabant dũm patris ſu geũ ſraët uoce magna in exce cua, profectisqq́; eis, m, dixit: Audite patrum ſuorum. itatores Leru Ioſaphat pr & ſecu pta ſunt inu cta digessit in l ri eritis, credite prophetis eius, et cun euentent pr oſpera. Deditq; con cmultitudinẽ, ſed dei. Cras quod ded iemſunt cts ſuis. Ingre lſum. Cũ ens quę placita erã „egreſsi ſunt per tamen exc elſa nonabſti ſtans pulus non direxerat cor ſuũ ad dñm deũ Reliqua autem geſtorſ̃ iorum& nourſsimorum, icri erbis lehu, fllij Hananl, qug bro Regũ lfratl. Poſt hæc ſiliũ po inijt amicitias loſaphat rex Iuda cum pulo,& ſtatuit cantores qfi, ut laudarẽt Ochozia rege 1ſraẽl. cuiu eum in turmis ſuis,& antece uoce conſona dicerent: Co qm̃ in eęternu ſẽt laudes Eliezer fllius Dodan nſemet⸗ ſaphat, dicẽs: Quia habuiſtifœdus cum & Moab, Ochozia, percuſsit dominus opera tua, contritq; ſunt naues, nec potuerunt ire in Tharſis. Lerüt dias eorũ i & percußʒiſunt. Moab confurre aduerſum habitatores mõtis Seir, 85 derent ex- impijſsima. Et particeps n⸗ naues quę irent in I m claſſes in Aſiongaber. eos in Ieruſalem cum lętitia magna eo . iſſet eis dñs gaudium de mimi ſsiq; ſunt in leruſalem cum & citharis,& tubis in domum uorr⁴dͥẽu] ſuper uni- Dei uerſa regna terrarum, cum audiſſent, q́d naſſet dominus cõtra inimcos Iſta- loſaphat,& pre- rcircuitũ · Regna- cum regnare cœ nq; annis re- nmatris elus bulauit in uia G s opera fuerũt fuit, ut faceret harſis, feceruntc; Propherauit autẽ de Maxreiſa ad lo- Deſcri⸗ ſpecui ——. ,— — — — 3 2 — 2—.—ͤ— ö—— ——“ ——— 1 .— ——— — ——. Ioram. Ozochias ¶ Deſerbitur impietay Iordi in Deum & proximum. Cap. XXIZ. A[rmintt at loſaphat cum patribus 3 uns,& jepultus eſt cum eis in Ciuita te Dauid: regnauicq; lorã filius eius pro eo. Qui habuit fratres filios Ioſaphat, a- zatiam,& Iahiel,& Zacharià& Aza riam& Michael& Saphatiã, omnes hi ſtuij Ioſaphat regis Iuda. Dediq; eis pa terſuus multa munera argenti& auri, et pklitationes penſationes) cum ciuitatibus munitiſsi mis in Iuda, regnũ autem tradidit Iorã, eo quod eſſet primogenitus. Surrexit au tem lorã ſuper regnum patris ſui, cumq; ſe cõfirmaſſet, occidit onnnes fratres ſu. Iasl os gladio,& quoſdã de principibus lu- dal. riginta duorũ annorum erat lorã cum regnare cœpiſſet,& octo annis re- gnauit in Ieruſalem Ambulauitq; inuijs regã Iſraèl, ſicut egerat domus Achab, fiiia quippe Achab erat uxor eius,& fe cit malum in conſpectu dñi. Noluit autẽ dñs diſperdere domum Dauid, propter pactũ quod inierat cum eo,& quia pro- mmiſerat, ut daret ei lucernã,& flijs eius 2. Re.7.b omni tempore. In diebus illis rebella- uit Bdom, ne eſſet ſubditus Iudę,& con trãſiſſet ſtituit ſibi regem. Cumq; Ftranſiret) Io- ram cum principibus ſuis, et cuncto equi tatu qui erat ſecũ, ſurrex it nocte,& per- cuſsit Adom, qui ſe circundederat,& o- mnes duces equitatus eius. Attamen re- beilauit Edom, ne eſſetſub ditione lu- da, uſq; ad hanc diẽ. eo tempore& L. ob na receſsit, ne eſſet ſub manu illius. De- reli querat enim dñm deum patrã ſuorũ, inſuper& excelſa fabricatus eſt in urbi bus Iuda,& fornicarifecit habitatores Teruſalem,& pręuaricari Iudam. Allatæ ſunt autem ei literę; ab Hlia propheta, in quibus ſcriptum erat:Hęc dicit dñs deus Dauid patris tui: Quoniam non ambu- laſti in uijs Ioſaphat patris tui,& in uijs Aſa regis Iida, ſed inceſsiſti periter re- gum Iratl,& fornicari feciſti Iudam, et habitatores Ieruſalem, imitatus fornica- tionem domus Achab, inſuper& fratres tuos domum patris tuĩ, meliores te occi- diſti, ecce dũs percutiet te plaga magna cum populo tuo, d& filijs& uncoribus tuis. uniuerſaq; fubſtantia tua, tu autem gęgrotabis peſsimo languore uteri tui, do nec egrediãtur uitalia tua paulatim per ſingulos dies. Suſcitauit ergo dñs contra loram Paralip. II. Ioram ſpiritum Philiſtinorum& Ara- bum, qui confines ſunt Mthiopibus,& D aſcenderunt in terrã Iuda,& uaſtauerät eam, diripuerũt; cunctamſubſtantiam, quę muenta eſt in domo regis inſuper & filios eius,& ux ores, necremanſtt ci fllius, niſi Ioachaz, ꝗ minimus nauu erat. Et ſuper hææc omnia percuſsit eum qis alui languore inſanabili. Cumq dieiſuc cederet dies,& temporum ſpacia uoue- tentur, duorum annorã expletus eſt cit- culus,& ſic longa conſumptus tabe in ut egereret etiã uiſcera ſua, languorepa- riter& uita caruit. Moriuuaq; eſt inm firmitate peſsima,& non fecu ei popu- lus ſecundum morem cõbuſtionss, exe⸗ quias, ſicut fecerat ma oribus eius. Tri- gintaduorum annorum ſuit, cum regm- re cpiſſet,& octo annis regnaun mſe ruſalem. Ambulauitq́; nõ recte,& ſepe- lierunt eum in Ciuitate Dauid, ueruna- men non in ſepulchro regum. ¶ Iehu occicit reget, Ochouam& loram.(ap. XXII. Onſtituerunt aũt habitatores leruſa lem Ochoztam filium eius mmimũ regẽ pro eo, omnes enim maiores nauu, qui ante eum fuerant, interfecerant lauo nes Arahum, qui irruerant in caſtra,re- gnauitq́; Ochozias filius Iorã regis lu⸗ da. Quadraginta duorũ annorũ etat O- chozias, cũ regnare cœpiſſet,& unoan no regnauit in Ieruſalem,& nomenma- tris e us Athalia. fllia Amtri. Sed& ipe ingreſſus eſt per uias domus Achab ma ter enim eius impulit eumiut imple age- ret. Fecit igitur malum in cõſpectu di. ſicut domus Achab, ipſi enim fueruntei cõſiliarij poſt mortẽ patris ſui,in interi- tum eius. Ambulauitq; in cõſilijs eotũ Et perrexit cum Iorã filio Achab, tege Irael in bellum cõtra Hazael regẽ èy- rig, in Ramoth Galaad, uulnerauetuſq Syri Ioram. Qui reuerſus eſt. ut curare- tur in Iezrahel, multas enim plagas ac⸗ ceperat in ſupradicto certamine. ſgitur Ochozias, fllius Toram rex luca deſcen dit ut inuiſeret Iorã filuũ Ackab, in le², rahel ęgrotanmẽ. Voluntatis quippe fuit dei aduerſus Ochozã, ut ueniret ad lo ram,& cũ ueniſſet,& egrederetur cum eo aduerſum lehu, fllium Namſi, quem unxit dominus, ut deleret domũ Achab. Cum ergo euerteret Iehu domu Achab, inut⸗ Verba dierũ 4 glerudi urſes allu iw lidens quoc lnexit,& int argum domust inregis tultt einnekteum de amtecerätur, nieſcnin cubic nuem qug ab uegiloram, N larOchozig,& mkecit eum. Ful mäelabſconditu guut Athaliaſip lſtgiur lhas in! hala. 0 e zut lepti Kaalumpltt udelcet ahüplere hianan, Azarian i Maufhum: iiZechr,& ii acdeuntes luda, wde cunais urbil hmüliaru ſrad u uſtergo omnsn miei cum regen Meeflius tegtsr düs uper flios mal facietis. rniuntad abbat duram& tnito hueto pats ad de rna ue appelia erelicuum uuf fi' Nequlpian lric ltſacerd dladitsipſ t mulancfcauſc u oheruetc mcktomdentte mlan,(&ſte niengom me ece mtante& 68 leite Ru u ne 9 3 9 3 Ochozias.loas pParalip. II. Verba dierũ 1 66 jnuenit principes Iuda,& fllios fratrum aſſumpſerunt ſinguli uiros ꝗin ſub ſe e- 58 Ozię, qui mmiſtrabant ei,& inter- rant,& ueniebãtper ordinem ſabbathi, Oeues. plum quoq; perquirens O. cum his qui impleuerãt labbathũ, ge xe⸗ eg nozam, coprehendu latitantem in Sa- gresi Jerant ſiquidẽ Ioiada pontifex nõ maria, adductumq ad ſe, occidit,& ſepe dimiſerat abire turmas; quę ſibi per ſin- lierüt eum, eo quod eſſet fllius Ioſaphat, gulas nebdomadas ſuccedere conlu eue- qu quęſterat dñm intoto corde ſuo nec rat. Deditq; Ioiadaſacerdoscenturiont era uitra ſpes aliddua, ut ge ſtirpe quis re bus lãceas, clypeosc& peltas regis Da gnaret Ochozię. fquid Athalia ma⸗ uid quas conlecrauerat in domo Tdñi.. dei ter eius, uidens quod moriuus eſſet filius Cõſtituitq; omnẽpopuluũ tenentiũ pugi ſuus Irrexit,& interfecit omnem ſtir- ones a parte tẽpli extra uiq; ad partem D pem re jam domus Iorã. Porro Ioſa- templi ſimſtrã, cord altari,& templo per mia beth flia regis tulit Ioas filiũ Ochozic, circuit regis· Et edux erunt filiũ regis, & furata eſt eum de medio filiorũ regis,& impoſuerunt ei dudema,& teſtimo. cum interficerẽtur, abſcondiq́; eum cũ mu. de deruntq; in manu eius tenendam biculo lectulorum. Ioſa leg?,& cõſtituerunt&Gregẽ,unxit quo nutrice ſua in cu 2˙0— 4112214 bech autem, quę abſ conderat eum, erat fl que illũ Ie.iada pontifex.& fllij ewus, im⸗ laregis Ioram, uxor Ioiadę pontificis. precatiq; ſunt ei atque dixerunt: Viuat loror Ochozię,& idcirco Athalia non rex. Qucd cu audiſſet Athalia, uocè ſci interfecit eum. Fuit ergo cum eis in do/ licet currentiũ, atq́; laudantiã regem, m- mo dei abſconditus ſex annis, quibus re greſſi eſt ad populũ in templã dñii.Cum gnautt Athalia ſuper terram. que uidiſſet regẽ, ſtantẽ ſuper gradũ in Cyngitur loas in regem, interficitur introitu,& principes eurmasc circa eũ. Arhaha. Cap. XXIII. omnemq; populã terrę gaudentẽ, atque Aklao aũt ſeptimo confortatus Ioia- clangentẽè tubis,& diuerli generis orga- 4 qa aſſimpſit centurrones, Azariam nis concinentẽ, uocemq́; ſaudantiũ, ſci d 4 112Oe. 1r lte⸗ — uideltcet flliũrleroboãd, Se IiImael flliũ dit ueſtimenta ſua,& ait:nſidię, inſidię. kerchà nanan, Azariam quoq; fllium Obed, BEgreflus aũt loiada pontifex ad centu- & Maali'„fil'um Adaigç,& Blilaphat, riones& principes exercitus, dixit eis: ſiiã Zechri,& mijt cum eis foœdus, Qui Rducite illam extra ſepta templi,& in- circãeuntes ludã, congregauerunt Leui terficiat foris gladid- Pręcepitq; ſacer- tas de cunctis urbibus Iada,& principes dos, ne occideret in domo dñi. Et impo ſamiliarũ fratl, uenerunt q; in Jerufalc. ſuerunt cerincibus eius manus, cumq; in laijt ergo omnis multitudo pactũ in do/- traſſet portam equorum domus regis, in- mo dei cum rege:dix itq; ad eos Ioiada, terfecerunt eam ibi. Pepigit autem Ioia D Bece filius regis regnabit, ſicut locuius da foedus inter ſe,uniuerſumq́; populum eſt dns ſuper fllios Dauid. Iſte eſt ſer.,& regem; ut eſſet populus dii Itac in⸗ eigo mo què facietis. Tertia pars ueſtrũ qui greſſus eſt omnis populus domum Baal, veniunt ad ſabbathã, Sacerdotũ& Le,& deſtruxerunt eam,& altaria ac ſimu- uttarum,& tanitorum erit in portis, ter- lachra illius confregerunt: Mathan quo- ti uero patʒ ad domũ regis,& tertia ad que facordotem Baal interfecerunt ante porti, quę appeliat Fundamenti, omne aras. Conſtituit autem loiada prepeſi- uero reliquum uulgus ſitin atrijs domus tos in domo domint ſub manibus dacer⸗ oñ. Nec quiſpiam alius ingrediatur do- dotum& L euitarã, quos diſtribuit Da- B mã di niſi ſacerdotes,& qui miniſträt uid in domo domini, ut offerrent holo⸗ qe Leuitts ipſi tantũmodo ingrediãtur, cauſta domino, ſicut ſcriptũ eſt in Lege qun ſanctficati ſunt,& omne reliquum Moyſ;, in gaudio& canticis, iuxta di- unlgus obieruet cuſtodias dũi. Leuitę au ſpoſitionẽ Dauid. Cõſtituit quoqʒ ianito tem circundent regem, habentes ſinguli res in portis domus dñi, ut non ingrede- armaſua,(& ſi quis alius ingreſſus fueæ retur eam immundus in omnt re. Aſſum⸗ rit templum interficia ur,) ſintq; cum re pſitq; centuriones& fortiſsimos uiros, ge& intrante& egrediente. Fecerunt ac principes populi,& omne uulgus ter ergo Leuitę G& uniuerſus Iuda, iuxta o⸗ rę,& fecerũt deſcendere regem de do- muia quę pręceperat Ioiada põtifex,& mo qñi,& introire per medium portę ſin al⸗ perio- ——— 4 —— — 3 —————— Paralip. II. Pperioris in domum regis„& collocaue⸗ runt eum in ſolio regali. Lętatusq́; eſt o- mnis populus terrę,& urbs quieuit. Por ro Athalia interfecta eſt gladio. Cloas ante mortem Ioiadæ ꝛuſtus& re⸗ ctus, ſed poſt obitum eius malis. Cap. XXIIII. Eptem annorũ erat loas,cum regna- re cœpiſſet,& quadraginta annis re- gnauit in leruſalem, nomen matris eius Sebia de Berſabee. Fecitq; quod bonũ eſt coram dño cunctis diebus Ioiadę ſa- cerdotis. Accepit autem ei loiada uxo- res duas, e quibus zenuit filios& fllias. Poſt que placuit lolas, ut inſtauraret do mum dñi. Oongregauitq; Sacerdotes et Leuitas,& diæx teis: Egredimini ad ciui- tates luda,& colligite de uniuerſo Iiraẽl ueſtri pecuniam ad artatecta templi derꝶ no- ſtriꝰ.per ſingulos annos, feſtinaioq́; hoc B facite. porro Leuitę egere negligentius. Vocauitq; rex loiadam principem,& dixit ei: Quare tihi non fuit curę, ut co- geres Leuitas inferre de luda& de leru ſalem pecuniã, quę conſtituta eſt à Moy ſe ſeruo dñi, ut inferret eam omnis multi- tuo Iſraẽl in tabernaculum teſtimonij: Athalia em̃ impijſsima,& filij eiusxde- ſtrux erunt domum dei,& de untuerſis quæ ſanctificata fuerant in templo dñi, ornauerumt Iphanum Baalim. Prę cepit ergo rex,& ſecerunt arcam, poſuerũ tq; eam iuxta portam* dñi forinſecus. Et predicatum eſt in luda& Ieruſalem, ut deferrent ſinguli prectũ dño, quodſcon ſtituit Moyies ſeruus dei ſuper omnem Ifraẽl.in deſerto. Lętatiqʒ ſunt cũcti prin cipes,& omnis populus,& ingreſsi con tulerunt in arcam dñi, atq́; miſerunt, ita ut impleret᷑. Dumq́; tempus eſſet, ut de- ferrent arcam corã rege per manus Leui tarum(uidebant enim multã pecuniam) ingrediebatf᷑ ſcriba regis.& quẽ primus Sacerdos conſtituerat, effundebantq; pe cuniam quæ erat in arca. Porro arcam reportabant ad locum ſuum, ſicq́; facie/ bant per ſingulos dies,& congregata eſt infinita pecunia. Quam dederũt rex & Ioiada his, qui pręerant operibusdo- mus dñi,.& illi conducebãt ex ea cæſo- res lapidum.& artifices operum ſingulo rum, ut inſtaurarent domum dñi, fabros quoq; ferri et eris, ut quod cadere cœpe D rat. fulcirei. Egeruntq; hi qui operaban catrix per manus eorum, ac ſaſ domum Fdũi in ſtatum priſt miter eam ſtare fecerunt. ſent omnia opera & loiada reliquam ““ — Verbadierum tur induſtrie& obꝗquceba parietum ci Etauerüt num,& fir ö. Qumq; cõpleſ⸗ „detulerunt corã tege partem pecunie, de uala templi in mmiſter ã a,phialę quoque,& ceterz & argentea,& offerebanur holocauſta in domo dñi i. Senuit autem loiadapje nus dierum,& mortuus eſt, cum eſſet cen tum triginta annorum, ſepelierũiqq eim in Ciuitate Dauid cũ regibus, eo quod feciſſet domũ cum Iſraẽl,& cum domo eius. Poſtq́; autem obijt Ioiada, ingretl ſunt principes luda,& adorauerunt te, gem, qui deiinitus obſequijs eorum, a- quieuit eis. Et dereliquerunt templã cſi die patrum ſuorum, ſeruieruniqq lucis& ſculptilibus, et ſacta eſt ira di conura lu dam& Ieruſalem propter hoc peccaũ. Mittebatq eis prophetas, ut reuerteren tur ad dñm, quos proteſtantes alli audite nolebant Spiritus itaq; dei induit 2a- chariam/ filium Ioiadeę ſacerdotẽ,& ſte- tit in conſpectu populi,& dir it eis: Hc dicit dñs deus:Quare trãſgredimini prę ceptum dñi, quod uobis non proderiact dereliquiſtis dñm, ut derelinqu eret uos Qui congregati aduerſus eum, miſerunt lapidesiuxta regis imperiũ, in atroo do- mus dñi. Et non eſt recordatus lIoas tex e, quam fecerat loiada pater illius ſecũ, ſed imerfecit filiũ eius- Qui cum moreret, ait: Videat dũs,& requi- rat. Cumq́; euolutus eſſet annus, aſcèdit contra eum exercitus Syrię, uenitqyin Iudam& Ieruſalẽ,& interlecit cnndos principes populi,& uniuerſam prędam miſerunt regi in Damaſcũ Et certe, cum G permodicus uemſſet numerus Syrotu, tradidit dñs in manibus eorum infinitã multitudinem, eo quod reliquiſſent dim deum patrum ſuorũ, in Ioas quoq; igno minioſa exercuere iudicia. Et abeuntes, dimiſerunt eum in languoribus magns, ſurrexerunt autem contra eum ſerulſſui in uitionẽ ſangumis Zacharię, f ij loia- dę ſacerdoiis,& occiderũt eumin lectu lo ſuo,& mortuus eſt, ſepelierũtq; eum in Ciuitate Dauid, ſed non in ſepulchtis regum. inſidiati uero ſunt ei Zabad, 1 lius Semaath Ammanitidis, et lozaba Igiter cundis flllus uls ennüllenl ruom pecund N 1 1 zankan mMähgenus n W gnali lius Ia y feuc 3 umyetatem 7 Ca. briuincz ann anxegnäre cœ mmüregnaultin milolada de aucöpectu dfit tyerkco. Cum umpenä iugula anegipyremſ Manerteclt licut ſc llepl ubiprec⸗ utenurpatrespr doluts: ſed un vonetletut. Cög alam& cöſtt unndcg,&cemt c Beniamin,? unns urſion, inuer uen qui egred lteneren haſtam aogg cöduxit ndaltord, centü nalem homo dei wle egredlat tec mettenin dis ci botraim. Quc aatuhella cone dteu 1b hoſtibu dante& infuga Kamalead hor iace centum. lkätPtreſpar uch mdettbie ſdeharaütin Kuneratad eäes muinlocum uü emene iraii,re Rtorn Amaſaag um lui, ab darlbicg lli Käddecem milll ad dddxe Mlius, Semarith Moabitidis. Porro filij eius. ac ſumma pecuntę: quę adunata fue N utſub eo,& inſtauratio domus dei, ſcri Dr dd ai J talunt diligẽtius in ubro Regũ. Pregna ur ſunm un tesn unt aũt] Amaſias filius eius pro 704; o ada uu C Amaßſius poſt felicem pus nam ꝛtur euge mimpietatem& idololatriam. ahana nih Cap. XX V. An anain 91 lcem tnd 1 Igintiquinq; annorièt erat Ama las 1 dan 3 VWA regnare cœpiſſet, et uigintino amuia 980 uem annis regnauit in leruſalẽ: nomẽ ma num in cõſpectu dñt, ueruntamen nõ in 127 wenn 3 Luuu t eiusloiada de Ieruſalẽ. Fecitq́; bo corde perfecto. Cumq; roboratũ ſibi ui Be mtüähan ret imperiũ, iugulauit ſeruos, qui occi 1 lah, d- 9 derant regẽ pa' rem ſuñ. Sed filios eorum 5 üuntdäezen nõ interfecit, ſicut ſcriptũ eſt in libro le⸗ Ken ſem ac gis Moyſi, ubi pręcepit dñs, dicẽs: NS denii dlecte Jen 7. 8 4 wun aui i b occidentur patres profllijs, nec; filij pro a g he, patribus ſuis: ſed unuſquiſq; in ſuo pec- atdiac eos,e P 4 itur Ama⸗ e B cato morietur. Cõgregauitigitur Ama ie ekR. ſas ludam,& cõſtituit eos per familias, ar h Mma, inbunosq;,& centuriones in uniuerſo 21 üiwin Ma, pada& Beniamin,& recenſuit à uigin- . A(el wi. ſ„. Rruttäbzin reckta lannis ſurſum, inuenitq; rtriginta) mil- upwpdg n lia iuuenũ, qui egrederentur ad pugnam, 5 2. Cunari⸗ b. A teneren haſtam& clypeum. Merce 5 wirdenen de quoq; cõduxit de lfrael centum mil⸗ Ri in nänn arobuſtorũ, centũ talentis argenti. Ve Sewabai h ntt autem nomo dei adillum„G& ait: 8 en exum et rex, ne egrediat tecum exercitus Iſraël, An Aunumn, non eſt enim dũs cũ Iſraẽi,& cunctis fi⸗ 2. unüan. ljs Bphraim. Quod ſi putas in robore p Kan exercius bella conſiſtere, ſuperari te fa. 1 metiriſtün ciet deus ab hoſtibus. Dei qui ppe eſt, et i. V,, v,. 3 „ 1 lenäiit, C adiunare,& in fugam conuertere. Dixit Ber lur chämnit que Amaſias ad hominem dei: Quid er- e erenoiſi goffet de centum talétis quę dedi militi Ati Aiaa. bas Iſraẽl: Etreſpondit ei nomo dei, Ha , Auiein bet ds, unde tibi dare poſsit multo his 31 nDmiigann, plura. Separauit itaq; Amaſias exercitũ elli umix, qui uenerat ad eũ ex Ephraim, ut reuer- mnbpami teretur in locum ſuũ:at illi contra Iudam odtigia uenementer irati, reuerſi ſunt in regionẽ mi inl an dmiit ſu. Porro Amaſias cõfldenterreduxcit! riudcalana, populum ſuũ,& abijt in uallem Salina- in lngordum, num percuſsitq́; fllios Seir, decẽ millia. n um cumm, D Et alta decem millia uirorũ ceperunt fi- uns Zachmd luda& adduxerunt ad pręruptũ cui- alkocodeianſu uſcam petrę, præcipitaueruntq; eos de rn usehſgeein ſummoin pręceps, qui umuerſi crepue- darnuagä runt. At ille exercitus, quẽ remiſerat A- iuedſuntain malias, ne ſecum iret ad pręlium, diffuſus i a cctin ciuitatibus Iuda, à Samaria ulque 1 ad 1 1 Amaſias Paralip. II. Verba dierũ 16 ad Bethhorõ,& interfectis tribus milli- bus, diripuit prę dam magnam. Amaſias ꝓ quoq;)poſt cędẽ Idumę orũ,& allatos uero deos flliorum Seir, ſtatuit eos in deos ſi- bi,& adorabat eos,& illis adolebat in- cenſum Quamobrem iratus dñs contra Amaſiam, miſit ad ilium prophetã, qui diceret ei, Cur adoraſti deos qui non li, E berauerunt popufinn ſuum de manu tua: Cumq; hęc ille loqueretur, reſpondit ei: Num coõliliarius regis es: quieſce, ne in- terficiam te. Diſcedensq́; propheta, ſcio, inquit, quod cogitauerit deus occidere te, qui& feciſti hoc malum,& inſu⸗ quia per non acquieuiſti conſilio meo. Igitur Amaſias rex Iuda mito peſsimo cõlilios milit ad Ioas, ſilium Ioachaz, fllij Iehu, regem Iſraẽl, dicens: Veni, uideamus nos mutuo. At ille remiſit nuncios, dicens: Carduus qui eſt in Libano; miſit ad ce- drũ Libani, dicens: Da filiam tuam filio meo uxorem,& ecce beſtię quę erãt in ſylua Libani, tranſierunt,& cõculcaue- runt carduũ. Dixiſti:Percuſs: Edom, et F. idcirco eriguur cor tuũ in ſuperbiam, ſe de in domo tua, cur malum aduerſum te prouocas, ut cadas& tu& Iudas tecũ: Noluit audire Amaſias, eo quod dñi autem eſſet uoluntas, ut traderetur in manus ho ſtium propter deos Edom. Aſcendit igi tur loas rex Ifratl,& mutuos ſibi præ- buere cõſpectus. Amalias autẽ rex luda erat in Bethfames ludę. Corruitq́; ludas coram Iſrat᷑, et fugit in tabernacula ſua. Porro Amaſiam regem luda, flliũ loias, filij Ioachaz, cepit Ioas rex Ifraël in Bethfames,& adduxit in Ierufal, de- ſtruxitq; murum eius à porta Ephraim, uſq; ad portã anguli, quadringentis cu- bitis. Omne quoq; aurũ& argenrũ,& uniueria uaſa quę reperat in domo dei, & apud Obededom, intheſauris etiam domus regię, necnon& filios obſidũ re- duxit in Samariam. Vixit aũt Amaſias filius loas rex Iuda, poſtq́; mortuus eſt Ioas filius Ioachaz rex liratl!, quinde- cim annis.Reliqua aũt ſermonũ Amaſię priorũ& nouiſsimorũ ſcripta ſunt in li-⸗ bro Regũ luda& Iſrael. Qui poſtquã receſsit à dñio, tetenderunt eiinſidias in Ieruſalem. Cũq́; fugiſſet x Lachis, miſe- in runt,& interfecerũt eum ibi. Reportan- tesq; ſuper equos, ſepelierunt eũ cum pa tribus ſuis in Ciuitate Dauid. 2 Oaias — —— ———— r 2 — — 8—„ ———— 3— 2 4 4 in Azoto, Ozias COxias rex potitus uictoria inſo- leſcit. Mnss aũ 40 reg uit Allach, poſtq́; dor decim annorũ er & uidentis deũ per portã uall ri latere, firmauitq́; eas. res in ſolitudine,& effodit ciſternas plu Iſalas rimas, eo quod naberet multa pecora, tã in campeſtribus, quàm in eremi uaſtita- te, uineas quoque habuit,& uinitores in montihus, et in Carmelo, mo agriculturę deditus. Fuit aũt exerci tus bellatorum eius, qui procedebant ad pręlia ſub manu lehiel ſ cribę, Maaſięcq; doctoris.& ſub manu Hananię, qui erat de dueibꝰ regis. Omnisq; numerus prin annis r cipum per familias ſuas, uirorum fortiũ, tris eius duorum millium ſexcentorũ · Et ſub eis rect uniuerſus exercius trecentorũ,& ſepiẽ cerat Oziaspater millium quingentorũ, qui erant apii ad bella,& pro rege contra aduerſarios di- C micabant. Preparauit quoq́; eis Ozias, id eſt cuncto exercitui clypeos& ha- Kas,& galeas,& loricas, arcusq;, das ad iaciendos lapides. Et fecit in le- . rii generis machinas, quas in turribus collocauit,& in angulis mu- Ammon in temp rorum, ut mitterẽt ſagittas,& ſaxa gran dia. Egreſſumqʒ eſt nome eo quod auxiliaretur ei dñs, raſſet illum. Sed cum roboratus eſſet. ele roboratus ruſalem d Paralip. II. uatã eſt cor eius in interitũſuum,& ne⸗ glexit dñm deum ſuum, ingreſſusqq; tem- plum dſi, adolere uoluit incèſum ſuper altare thymiamatis. Statimiq; ingrelſis poſt eum Azarias ſacerdos,& cum eoſa cerdotes dñi octoginta, uiri fortitsimi, re ſtiterunt regi, aiq; dixerũt, Non eſſ ui offlcij Ozia, ut adoleas incenſum dio: ſed ſacerdotũ, hoc eſt filiorũ Aaron, qui conſecrati ſunt ad huuſcemodi mimſte/ rium, egredere de ſanctuario, ne contem pſeris, quia nõ reputabit tibi ingloram hoc à dño deo. Iratusq; Ozias,& tenas anu thuribulũ, ut adoleret incenſum bat ſacerdotibus, ſtatimqq; orta eſ lepra in fronte eius corã[acerdotibus‚in domo dũi ſuper altare ihymiamatis. Cĩ que reſpexiſſet eum Azatias põtifex e omnes reliqui ſacerdotes, uiderunt lepti in fronte eius,& feſtinato expulerũt eĩ- Sed& ipſe perterritus, accelerault egre- di, eo quod ſenſiſſet ilico plagam cii.- uit igitur Ozias rex leprolus uſqy a 4 „& habitauit in domoſſe quam eiectus fut tpopulus Iuda, filium eius Oꝛziam annorum ſedeci 2 pro Amaſia patre ſuo. & reſtituit eam ditioni ludę, miuit rex cũ patribus ſuis. Se at Ozias cum regnare cœpiſſet,& quinquagin:aducbus annis regnauit in lerufalẽ, nomen matris eius Iechelia de leruſalem. Fecitq; quod erat rectum in ocułis dñi.ucta omnia quę fe cerat Amaſias pater eius. Et exquiſiuit Aeum T†dũm in diebus Zacharię intelligentis inm „cumq; requireret dñm, diexit eũ in ommbus Deniq; egreſſus eſt,&e pugnauit cõtra Philiſtijm,& de- ſtruꝛ it murũ Geth,& murũ labnię, mu- rũq; Azoti, ediicauit quoq; oppida in & xPhHiiſtijm. Et adiuuit eum deus cõtra Philiſtum,& cõtra Arabes, B qui habitabant in Gurbaal, et cõtra Am monitas. Appendebãtq; nera Ozię,& duuulgatũ e uſq; ad introitũ Mx. gypti. ꝓpter cre dictorias. †᷑ M. dificautt quoq; Oæzias res in leruſalem uper portã ang 18,& reliquas, m eodẽ mu Extruxuq; tur⸗ Oz Ammonite mu ſF ſt nomen eius diem moriis ſuę bras parata plenus lepra, ob tur rat de domo dñt. Porro loathãft ius ci & Tiudtcauit]pol qua autem ſernonum ię priorum& nouißimorum ſcripli filius Amos prophera. Dornuui as cum patribus ſuis,& ſepele⸗ alium ſepulchrori, s, regnauitqh 101 ult, et ſu us rexit domum regis, pulum terrę. Relt runt eum in agro reg eo quod eſſet leproſu elus pro eO. erat quippe ho than fil:us da feliciter regna- ¶ loathan rex lu aut.(ap. X X VII. annorã erat loathan, cum regnare cœpiſſei,& ſedecim n leruſalem, nomenmyt ia Sadoc. Fecuq; qod xta omnia que ſe ſuus, excepto quodn ũ dñ:,& adhuc popu- ſe edificauit pona do uro Ophelmu q; edificaunm lgintiquinq; egnauit: leruſa fi erat corã dño iu eſt ingreſſus tempt lus delmquebat. Ip mus dñi excelſam, et in m ta cõſtrux it. Vrbes quo et fun montibus lud turres. Ipſe pugnauit Ammon, et uicit eum, genii,& decẽ mul n eius procul, tidẽ coros hordei, hec ei & corrobo Ammon in anno ſecundo q; eſt loathan, eoqn Verba dierum a,& in ſalti ore illoc contra re dederuniq; etſi entũ talenta at ct, acto⸗ lia coros triti bus caſtella& prebuett 1 & tertio· Co „ g lioru T 10 oaͤ dire⸗ har auu uscdtal gikmenälo s Nopern, alaelet 6 nittr cim fe annregmal iip loaihancu anteun in c1 aägchac fliuse lkunmtur ma lun. Cap lhntanmerum ſmrre cepiſe armlerulal, nch Ucut Da utnußregä winit Baum. mi nualle B ihosluos in igt uwitkerfecit ms aanlklcauit q rendebat in exc dibomnilionof dis deus eics i äiyercbiteü, ma kau inperio et? mds quog; teg thulis gagagte atis Romelié, nalneie uno, on vgodtelquiſle an Uoden tem dyterex Ephi Aa& Pzncid aogy lecundä laaldetranib Uiäpherorä g däperaderunc dchrerrn bi pr aua tgreilus alugamariä, gi ddnhsGeun dun 3. a maiteog in areht 1 dlge lerafa eälents ge n 5 ti: peccꝛ eober geg. eiel do Seg. 5 ecaptues daöaetdl du daühet d KMnelplhen 98 lüda dlo G cauan 4 34 ſasAltrn lercdeuned, 2 P Gh Donnlait umregäähla Relcqumnir. nemwüümi AAncs JrR n a e um panrboälh. m gtotegrinih, Erleprois uma m updoed. er lutfin —(a. IAOh R unq annie i anaxecagiiadi utm lenülm er. 1 etia Sacoehene terluusachne d tempüdahe a ent lpſleciiene * am ainent: ar Videsgergian. da Kinlätbäct. lugnantnnsi a ictt eun elana 1„mpoteildini allia ceuni — ei ſecägtat m rnoltemiu ant nnima, D Regum Iſrae quas rael. mulier, pueror Achaz xiſſet uias qua autẽ ſe annorã eratcCl decim annis regnau nuuitq; Ioathan cum patribas velierunt eum in ciuitate Dauid,& re- nauit Achaz flliu Enarrantur mala a* Iudæ.(ap. XXVIII. lginti annorum roe gœ⅞n gnats CEE gn Paralip. II. uas coram dyio deo ſuo. Reli rmonũ loathan,& omnes pu næ eius& opera: ſcripta ſunt in libro ſet luda. Viginti quinque am regnare ccepiſſet,& ſe it in Ierutalein. Dor us ſuis,& ſe seius pro eo. la Achaz Ingt⸗ erat Achaz, cum re ſet,& ſedecim annis re autt in leruſal?, non fecit rectũ in con ectu diii, ſicut Dauid pater eius: ſed am Palautt in uijs regũ frael inſiper& ſta/ tuas fudit Baalim. Ipſe eſt quu adoleuit incenſum in ualle Ben ennen,& luſtra⸗ uit ſilios ſuos in igne iuxta tiiũ gentis, interfecit dms in aduentu filiorũ I- Sacrificauit quoque,& thymiama ſuccendebat in excciſis,& in collibus, g&lub omni ligno frondoſo. Tradiditq; eum dis deus eius in manus regis Syrię, qui percuſsit eũ, magnamq́; prędã cepit qe eius imperio, et addurxit in Damaſcũ, manibus quoq; regis Icrael traditus eſt, etpcuſſis plaga grandi. Occidiic Pha cec fllius Romelię, de Iuda centũ uiginti mulla in die uno, omnes uiros beliatores, eo quod reliquiſſent dominũ deũ paurũ ſuorã. Eodem tempore occidit Zechri uir potens ex Ephraim, Waaliam ſiiium regis,& Ezricã duc nan quoq; ſecundũ à rege. Ceperuna niltj Iael de fratribus ſuis ducenta mfllia puellaa,& infiniti prędã pertulerunti; eam in Samariã. Ea peſtate erat ibi propheta dũi, nomine a idhoinon B Obed, qui egreflus obuiã ex ercuui ue- nuen'l in Samariã, dixit eis: Ecce iratus dominus deus patrũ ueſtrorũ contra lu- dam, tradidit eos in manihus ueſtris,& occidiſtis eos atrociter, ita ut ad corlum perungeret ueſtra crudelitas. Iiuupen fl⸗ lios Iuda& Ieruſalem uultis uobis ſubii cere in ſeruos& ancillas, quod nequac facto opus eſt: peccaſtis enim ſuper hoe dno deo ueſtro. Sed audite conſſiũ meũ: & reducie captiucs quos abduxiſtis de kratribus ueſtris, quia magnus furor do- mun imminet uobis. Steterunt itaq uirt de principibus flllorum Bphraim, Aza- ras flius Iohanan, Barachias fllius Mof ſolamwtki. domus e ius, Elca 168 ſolamoth, Ezechias fllius Sellé,&r Ama Amaa ſias Hius Hadali, cõua eos qui uemebãt de prælio,& dix erunt eis: Non introdu cetis huc captiuos, ne peccem domino- Quare uultis adicere ſiper peccata no- ſtra,& uetera cumulare delicta: grande quippe peccatũ eſt, et ira furoris domini imminet ſuꝑ Iſrael. Diuiſeruntq; uiri 1ſ- rael bellatores prædam,& uniuerſa quæ ceperant corã principibus,& omni mul titudine. Steteruniq; uiri, quos ſupra me morauimus,& apprehendẽtes captiuos, qui nudi erant, ueſtierũt de ſpo liis, cumq́; ueſtiſfent eos& calcealſent, & refeciſſent ciho ac potu, unꝛciſſenic; propter laborem,& adhibuiſſent eis cu- ram, quicunq́; ambulate nonpoterant, et erant imbecillo corpore, impoſuerũt eos iumentis,& adduxerunt eos in lericho cinitatem palmarã ad fratres eorũ, ipſic reuerſi ſunt in Samariã. Tempore illo mi ſit rex Achaz ad regem Afſyriorum, po ſtulans aureiltum. V enerun:i Idumęi, et percuilerunt multos ex lIuda, et ceperũt præ dam magnam. Phiiſtiim quoq; dif- ſuſi ſunt per urbes campeſtres.& ad me- ridiem ludhe, ceperuniq́; Bech-ſames,& Aialon,& Gaderoth, Socho quoq;., Thannan,& Gamzo cum uiculis ſuis: & habitauerunt in eis. Humiliauerat em̃ dominus Iudam propter Achaz regem Iuda, eo quod nudaillet eum auxilio,& contemptui habuiſlet dominum. Addu- xiich contra eum Thelgath phalnaſar DA regem Affyxiorã, qui& affliseit eum,& nullo reſiſtente uaſtauit. Igit Achaz ſpo liata Iomo domini,& domo regum ac principũ, dedit regi Allyxiorũ munera, & tamen nihil ei profuit. Inſper& tem pore anguſtie ſuæ auxit contemptum in dũm. Ipſe per ſe rex Achaæz immolauit dijs Damaſciuictumas, perculſoribus ſu- is.& dixit: Dij regũ Syriæ auxiliantur eis, quos ego placabo hoſtijs,& aderunt mihi, cùm econtrario ipſi fuerint ruinę ei & uniuerſo Iſrael. Direptis ita Achaz (omibus) uals domus dei, atq; cõfractis, clauſtt ianuas tẽpli dei: I& fecit ſibi al. domin tatia in uniuerſis angulis Ieruſalẽ. In om- nibus quoq; urbibus Iuda extruxit aras ad cremandum thus, atq; ad iracundiam prouocauit dominã deum patrè ſorum. Reliqua ast ſermonum eius,& omniun opexi ſuorum, priorum& nouißimor ſeriph ———-—— . 8 ——— 2———— — 2 ueſtror, B FEzechias ſcripta ſunt in Libro regum Iuda& Iſra ai· Dormiuitq; Achaz cũ patribus ſuis, & ſepelierãt eum in ctuitate Ieruſalem, neq; enim receperunt eum im ſepulchra regum Irasl. Regnauitq; Ezechias fi- lius eius pro eo.. CExechias rex pius culti dei abolitum reſtaurauit. Cap. X XIX. A IGinmr Ezechias regnare cœpit, cũ ui- ginti quinqʒ eſſet annorũ,& uigintino uem annss regnauit in leruſalem nomen matris eius Abia fllia Zacharię⸗ fecitiꝑ 15 quod erat placitã in cõſpectu dñi, iuxcta ple oia quę fecerat Dauid pater eius. Flpſo] anno& menſe primo regni ſui, aperuit ualuas domus dñi, et inſtaurauit eas. Ad duxitq; acerdoies atq Leuitas,& con gregauit eos in plateã orientalẽ. Dixit que ad eos, Audite me Leuitę,& ſancti · camini mundate domã dũñi dei patrum ꝓnoſtrorum, 1& auferte omnè immuncli ciam de ſanctuario. Peccauerunt patres noſtri, et fecerunt malũ in conſpectu dñi dei noſtri, derelinquentes eũ, auerterunt facies ſuas à tabernaculo dñi,& prębue runt dorſum. Clauſerunt oſtia quę erant in porticu,& extinxerunt lucernas, in⸗ cenſumq; non adoleuerunt,& holocau- ſta non obtulerunt in ſanctuario deo Iſ- 1 raëẽl. Concitatus eſt itaq; furor dñi ſuper e Iudam& Ieruſalẽ, tradiditq; eos in cõ- motionem,& in interitũ,& in ſibilum, ſicut ĩpſi cernitisoculis ueſtris. En cor- ruerunt patres noſtri gladijs, filij noſtri, & ſlię noſtrę,& coniuges captiuę du- cte ſunt propter hoc ſcelus. Nunc ergo placet mihi ut ineamus fœdus cum dño deo Iſraẽl, et auertet à nobis furorem irę ſug. Filij mei nolite negligere,uos elegit dñs ut ſtetis coram eo,& miniſtretis illi colatisq; eum,& cremetis ei incenſum. Surrexerunt ergo Leuite: Mahath fllius Amaſai,& Ioelfllius Azariæ, de filijs C Caath. Porro de fllijs Merari: Cis filius Adat,& Azarias filius lalaleel. De filijs aũt Gerſon, Ioah fillius Zamma,& Edẽ filius loah.At uero de fllijs Eliſaphan, Samri et Iahiel. Defliijs quoq; Aſaph, Zacharias d& Mathanias. Necnon de filijs Hemã, ahiel& Semei, ſed& defff lijs Idithun, Semeias& Oztel. Congre- gauerunt q; fratres ſuos,& ſanctificati ſunt,& ingreti ſunt iuxta mandatum re gis& imperimn da, ut eæxpiarent domũ dei. — Paralip. II. Verbadierum dei„Sacerdotes quoq; ingreßsi templum dñi, ut ſanctificarent illud, extulerunt o- mnem immunqditiã, quam intoo repere- rant in ueſtibulo domus dſi, quam tuve- runt Leuitę,& aſportauerunt ad toreen- tem Cedron foras. Cœperunt aũtprima die menſis primi mundare,& m qie oãa uo eiuſdem menſis ingreſsi ſunt portic (domus)templi qñi: expiaueruntq; tem- plum diebus octo,& in die ſextadecima menſis eiuſdem, quod cœperant, imple- uerunt. Ingreſsi quoq́; ſunt ad Ezechiã regem.& dixerunt ei: Sanctiflcaumus omnem domum dñi,& altare holocau- ſti, uaſaq́; eius, necnon& menſam propo ſitionis cum omnibus uaſisſuis, cuncam que templi ſupellectilem, quã polluennt rex Achaz in regno ſuo, poſtq́; præuaii catus eſt, et ecce expoſita ſunt omniaco ram altari dñi. Conſurgensq́; diluculo Ezechias rex, adunauit omnes princi⸗ pes ciuitatis,& aſcendit in domum di obtuleruntq; ſimul tauros ſeptem,& ane tes ſeptem, agnos ſeptem,& hircos ſept pro peccato. pro regno, pro ſanctuario, pro luda, dixitq; ſacerdotibus filjs Aa- ron, ut offerrẽt ſuper altare qi. Mactune runt igit᷑ t auros,& ſuſceperunt ſanguint ſacerdotes,& fuderunt illũ ſuper altare, mactauerunt etiã arietes, et illorũ ſangul nẽ ſuper altare fuderunt, immolaueräti agnos, et fuderunt Applicuerũt hircos rege, ſuper altare ſanguimi pro peccato cornm & uniuerſa multitudine, impoſie- runtq; manus ſuas ſuper eos,& immcla- uerunt illos ſacerdotes,& aſperſertlan⸗ guinem eorã(coram)altari pro piaculo uniuerſi Iſraẽlis: pro omni quippe Iſratl pręceperat rex, peccato. Conſtituit quoq; mo dñi cum cymbalis& tharis ſecundum diſpoſ gis⸗)& Gad Videntis, phetę: ſicuidem dñi pręceptum hetarũ eius. Steteruntq; Le Dauid, tes tubas. Et iuſsit Ezechias, holocauſta ſuper altare, cumc; o audes canere dio⸗ manum prop uitę tenentes organa holocauſta, cœperũt! & clangere tubis, tlon atq in ut holocauſtãt Leuitas in do pſalteriſs,&ci e Dauid(te/ & Nathan Pio⸗- d nis, quę Dauid rex ſratl re crepare. Omni aũ tores,& ij qui tene officioſuo, donec cõple re 4xα*— fieret pro fuit pet & ſacetdo/ ut offentit fferrent uterſis orga pererat con- t turba adorante, can- bant tubas, erann in holocauttu- Cumq; chls ginin dlächl ponno qun e gitPixcepii dancsttaud Duuda Napl autDeü mad en adotalen waldidirlm acelite R0d 3 adoro d Audohoktins,e rate deuoia. aii qx obtai unklexzgiita unds Sandce acac⸗& ouestu mpuci erät,ne dsholocauſt Aleute ratres e winpletet opus ites:Leulte qu tes guälacer maulaplurima minanolocaul aas domas däi Conns popul dankDäileſſetes deweberiplacu 0. luß luſſa E. aaoöoöooaoaoa * — (ap. ſit quogy f ni&eludi, hüramet Man uncñiin leruſa ioded lrdl.n Aynneppun,&. n decreuerũt ut dmdo Nonem̃ meſuo quia Kerenctifca adäwnäcögre, adawüücler ini t decreue 5 miverſam ihdd wuenir ſtolträlin len un cntin eg nigeuthres wei, K prin lx lutam, uicames: — in zeum Al — 3 V Arulugregi — — —— 1 7 2 dn Eeeclua, blatio, incuruatus eſt it an Cuc ſhien lee ieeSee eo 1& ad⸗ ae wisna b ie nne, 4 lt Rzechias& rin aun, kemaäa orauerũt. Pręcep 3 Eh⸗„r en a eibaruan cpes Leuitis ut lauc arent die ua(Nan bus Dauid& Aiaph Videntts, qui au⸗ a Wmma b an dauerunt t Deũ)magna lętuia,& incur/ Aewin G umogenu adorauerut Ezechias autem lad enã hec addidit: lmpleſtis manus ueſtras da cad gĩo, accedite,& offerie uictimas,& lau 2* mg ges in domo dñi. Obtuiit ergo uniuerſa a13 derzin mul itudo hoſtias, e laudes,& holocau 5 Lerunten ad ſta mente deuota Porro numerus holo- nmi. Pn cauſtocũ quę obtulit multitudo, hic fuit, ☛ mnecnon otun⸗ TaurosElexagi ta, Darietes centũ, agnos 2 m int, qucemtos. Sanctificauerun q; dño boues hel ſexcẽos,& oues tria millia. Sacerdotes Sr rexnal uero pauci erât, nec poterant ſucicere, 3. Se— ut pelles holocauſtorũ detrahecent, unde inri. Conle& Leuitę fratres eorui mlnem eos, do aan nec impleret opus,& ſanctificarent᷑ an- Kn R Kcend ma, tiſtites: Leuitę quippe faciliori ritu lan⸗ Marnün talan aiſicant᷑, quã ſacerdotes- Fuerũt ergo ho 2 nogſe mahßa locauſta plurimwadipes pacifi cornm, et nasſcgenatg, übamina holocauſtorũ,& cõpletus eſt — 14—... Dioregnoprein cultus domus dñi.Lętatuscq; elt Ezechi- tihäraai, a. ommis populus; eo quod miniſte⸗ woiipermöt Dei ium Dli leſſet expletũ, derepète quip- 4 ds llennni hoc fieri placuerat. 2 acktdamm ün, CPhaſe iuſſu Ex chæ celebratur. 1E tünfetlei Cap. XXX. efüleann im 5 Miit quoq; Ezechias ad omnẽ Iſ⸗ n enntiperuh rael& Iudã, ſcripſitq; epiſtolas ad a hiworund Bphraim et Manaſſen, uut uenirẽt ad do un aamuliuüna mum dñi in Ieruſalem,& facerẽt Phaſe w luspeän, qño deo Iſratl. Inito ergo cõſilio regis. I caniotssKuni& principum,& uniuerſi cœtus leruſa- (corm ſanna lem decreuerũt ut facerent phaſe menſe ilbpemigegi ſecundo. Non em̃ occurrerantfacere in en e theltenür, tempore ſuo. quia ſacerdotes qiri poſſent ) cſtiwitquoglun ſofficere, lanctificati nõ fuerant,& popu — vnbls ieegecdm lus xnondũ cõgregatus fuerat in leruſa- mpeliwili ögrega lem. Placuitq; ſermo regi& ommi muiti Vjilenchalttas erat tudmi. Et decreuerumt ut mitterent nun cios in uniuerſum Iſrasl de Berfa-bee an eem düprapui 1 im Berla be netnäens Hut. uſq; Dã, ut uenirèt& facereèt phaſe dño a Zoram Dl deo lſral. in Ierulatem, multi em̃ nõ fe- . 3 5. 1.„—.—— ubilaubnii cerant. ſicut in lege pra ſer⸗ Ne eſt. Perre M per Aresn xerũtq; curſores cum epit 0lls e regis I perithuiden umperio,& principũ eius in uniueriuim IIraal& ludam, iuata id quod rex iuſſe = dumulni ³⁴ drex ſültym urmhr tna ineetenttune 22 dncrfſi 1 rat predicantes: Flij 1ſrael reuertimini ad dm deum Abraha,& Iſaac,& Iſra- A,& reuertet ad reliquias qusę effuge- Paralip. II. B nunt manus regis Aſſyxiorã Nolite fer ut 169 ſicut patres ueſtri.& fratres qui receſſe- runt à diio deo patrum ſuorũ, et tradidit eos in interitũ⸗ ut ipſi cernitis. Nolite in- durare ceruices ueſtcas, ſicut patres ue- ſtri, tradite manus(ueſtras) dñio,& ueni- te ad ſanctuarium eius quod ſanctifica- uit in ęternũ. ſeruite dño deo patrum ue⸗ ſtrorum, et auertet Auobis irafuroris ei⸗ us. Si em̃ uos reuerſi fueritis ad dñm, fra- tres ueſtri,& fuij habebũt miſericordi coram dñis ſuis, quiillos duxerunt capti uos,& reuertentur in terram hanc-Pius eñm̃& clemens eſt dñs deus neſter, et nõ auertet faciem ſuã à uobis, ſi reuerſi fue- ritis ad eum. Igit curſores pergebant us lociter de ciuitate in ciuitatẽ perterram Ephraim& Manaſſe, uſq; ad Zabulõ, illis irridentibus, et ſubſanmantibus eos. Attamẽ quidã uiri ex Aſer& Manaſſe et Zabulon acquieſcentes cõſilio, uene runt Ieruſalẽ. In luda uero facta eſt ma- nus †dũii, ut daret eis cor unũ, ut facerẽt iuxta pręceptum regis& principã. uer⸗ bum dñi. Congregatiq; ſunt in leruſalẽ populi multi, ut facerẽt Solennitatem a- zymorum in menſe ſecundo.Et ſurgẽtes deſtrux erunt altaria quę erant in leruſa fẽ, atq; uniuerſa in quibus idolis adoleba tur incenſum, ſubuertentes proiecerunt del in torrentẽ Cedron. Immolauerunt autẽ C phaſe quartadecima die menſis ſecundi. Sacerdotes atq; Leuitę tandẽ ſanct:fica. tĩ obtulerũt holocauſta in domo dñi.Ste teruntq; in ordine fuo iuxta diſpoſitiont & leg? Moyſi hominis dei, facerdotes uero ſuſcipiebant effundendũ ſanguinẽ de manibus Leuitarũ, eo quod multa tur pa ſanctificata nõ eſſet, et idcirco immo larent Leuite phaſe his qui non †potue- rant] ſanc flcari dño · Magna eiiã pars populi de Ephraim& Manaſſe& Iſſa char et Zabulon quę ſanc ficata nõ fue rat, comedit Phaſe, non iuæxta quod ſcri ptum eſt,& orauit pro eis Ezechtas, di- cens:dũs bonus, propitiabit᷑ cunctis qui in toto corde requirunt dmm deum pa- trũ ſuorũ.& non imputabit eis quod mi nus ſanch ficati ſunt. Quẽ exaudiuit do- minus,& pl' catus eſt populo. Fecerũtc; ſtlij lſtaẽ qui inuenti ſunt in leru alem, Soiennitatem azymorũ ſeptem diebus in lgtitia magna, laudantes dũm per ſin⸗ gulos dies. Leuitę quoque& ſacerdotes per organa, quę ſuo officio congruebau. ½ 3 E occurrert D quod lecerunt cum ingenti gaudio 0 2 tium in luda. Factaq́; eſt gradis c za eſt uox eorũ, peruæniq; oratio bitaculum lanctum cœæli. lucos& excelſa demolitur. Cap. XXN X 1. ſolũ de uniuerſo luda& Beniami ad holocauſta& paciflca‚, m min: oleimellls eq;.& omniã qux Ezechias Parali Nit locutus eſt Ezechias ad cor omniũ Leuitarum quit habebant intelligentiam bonamſuper dio,& comederũt ſeptem diebus ſolennitatis, immolantes uictimas pacificorum,& laudantes dñm deum pa trum ſuorfi. Piacuitq; uniuerię muititu- dini, ut celebrarent etiã alios dies ſeptẽ, Eze enim chias at]Jrex ſIuda prębuerat multitu- dini mille tauros,& ſeptẽ millia ouium, principes uero dederant populo tauros mille,& oues decẽ millia, ſanctiflcata eft ergo ſacerdotum plurima multitudo. Bt hilaritate perfuſa omnis turba luda tam ſacerdotumn& Leuitarũ, quam umiuerſę frequttię quę uenerat ex Iſtaci, proſely- torum quoq; de terxa Uraci,& habitau⸗ elebri tas in lerualem, qualis a diebus Salomo nis Hlij Dauid regis Iſrakl in ea uebe nõ fuerat. Surrexerunt aũt ſacerdotes atog Leuitę benedicentes populo,& exaudi in ha- CCel'rato phaſe,populus ſimulachta, A CVad nec fuiſſent rite celebrata, e- greſſis eſt omnts Iſrael, qui inuètus fuerat in urbibus Iuda, et fregerunt ſimu lachra, ſuccideruntq́; lueos,& demoliti ſunt excelſa,& altaria deſtruxerunt, nõ n. ſed & de Bphraim quocq;& Manaſſe, do- nec penitus euerterẽt, reuerſii ſunt om nes fllij Iſael in poſſeßiones et ciuitates ſuas. Ezechias aũt conſtituit turmas ſa- cerdotates,& Leuiticas per diuiſſones uas, unumquenq; in officio proꝑrio, tam ſacerdotum uidelicet, quam Leuitarum, ſtrarẽt & confiterentur, canerentq́; in poriis ca ſtrorum di. Pars aät regia(edrum)erat ut de propria eius ſubſtantia offerret᷑ ho locauſtum mane ſemper& ueſpere, Sab bathis quoq́;,& Calendis,& ſolenni- tatibus cæteris, ſicut ſcriptum eſt in le- Ir Pebdevd. Pręcepit etiam populo ha itantium leruſalem, ut darent partes ſa cerdotibus& Leuitis, ut poſſent uacare B lesi domini. Quod cum percrebruiſſet in auribus multitudinis. plur imas obtule re primitias fiij Tfraẽl, frumenti, œni,& 84 gfflt kRumus p. II. Verha dierã humus decimas obinſerunt. Sed& Ri Iſraél& luda, qui habitabant in urd du Iuda, obtulerãt decimas boum& ou decimasq; ſanctorum quę uouerant df— deo ſuo, ato; uniuerſa portantes, fecenit aceruos piurimos. Menle tertio cœpe/ runt aceruorã lacere tundamẽta,& men ſe ſeptimo compleuerunt ecs. Cumq in⸗ gretsi fuiſſent Bzechias& pruncipes eius, uiderunt aceruos,& bened xennt dfño ac popiuo Ifradl. interrogauiq;h. zechias ſacerdotes et Leuitas, cur ta ia cexent acerui. Reſpondit illi Xzariash cerdos primus de ſtirpe Sadoc, dlcem: EX quo coœperunt ofterri primitię in 40 0 me dũt, comedimus,& faturati ſumuse remanſerunt plurima, eo quod benedwe rit dñs pupulo iuo:reliqutarũ aut᷑ cop eſt iſta, quuia cernts. Pręcepit igit Eat chias ut pręparaxẽt horrea in domo cũi- Quod cum feciſſent, intulerunt tampti- mitias quam decima:.& quęcũq; udut- rant, fideliter. Fuitaurprefectus eotum Chanentas Leufta,& Semeikrater eimn ſecundus, poſt quẽ Iahiiel,& Axzarias,& Nalath,& Afatl,& Ierimoth, Iozabad & Bliel,& leſmachias, ei Mahath, Banaias, prępoſiti iub manibus Oha- nenie,& Semei fratris eius, ex imperi Ezechię regis& Azarię pomific qo- mus dei, ad quos omnia pertinebant. Co re uero filius Iemna Leuites,& ianitot orientalis portę, prępoſitus erat ijs que, ſponte ofterebani † io primitiſsq;& conſecratis in Sanctaſanctorũ. Bt ſub cu ra eius Edom& Beniamin, lelue& de meias. Amarias quoq;& Secheniaöinn ciuitatibus ſacerdotum, ut fiqeliter diſii buerent fratribus ſuis partes minoubbu atq; maioribus, exceptis maribus a4hm nis tribus& ſupra, cunctis; qun ingte- diebãtur templã dñi, et quicquid perin as gulos dies+ conducebant jin miniſterio ai atq; obſeruationibꝰ iuxta diulſiones ſi as, lacerdotibus per familias,& Leuſtio à uiceſimo anno de ſuprasper ordinesc turmas ſuas, uniuerſe q; multitudinitam uaoribus ſuàm liberis eorum uttiuſque ſenus, fideliter cibi de his que ſanelen ta fuerunt prebebantur. Scd& flionm Aaron per agros& ſuburbana urbtum ſingulaxtum diſpoſiti erant uiri, quipan, 0 no. de ſacerdotibus& Leuhlan mbem luüm kyobperauus Venun Ahn deletur m (ap. X Viqxe& hu antdennache rnellusludam Mmuuolés eas cap, Bakaachias, nend avwiü bell in rübwid cum pi ap ſorleimss, mauterant ex! umdecernenteſ umämultttudh nits ontes,S, nlotere,dicet fnori,& men um Kdhcaült memwiru quit mitortes delug mmatü nſtaur ae Dauid,& fe unai& cyypeo ſebelatoruinen vierlos inplate uwet ad cor ec Acöfortamin misregi Aſfyr tunem qu eſt umbllcum lund lberin eit brac de'noſter qu ahnaic pto no älss huiuſcen Käluch Cuepd nrtendrex Aſh algiple eni acdldebat Lac tndonn uess:Hac hrioumeln iascdſebi n tis repit u 4 Aſti ära dattdos de g . zui maccult h tes diſtribuerent uniuerſo ſexul ma cul 1 Rmgud non 4 bataelh .„ ane Fzechias 2 ar lüd 6 0! Bzechias uniuerſa quę diximus in Dehn una ni luda, operatus q; eſt bonum& re⸗ a enäte aum⸗& uerum corã dñio deo ſuo 1 n uni⸗ Aa n und puerea cultwia mimſterij domus†⁴ñi iu- auan daſen ai legem& ceremonias, dei uolens re- 2Orae tdäan quirere deum fuũ in toto corde ſuo, fe- Mu nenata cuq;.& proſperatus eſt · m134. uüaa ¶ Exercitus Aſyrius ab angelo domi⸗ dose en ni deletur in terra luda. den enliraga C(ap. XX XTII... me alada 3 Pos quę& huiuſcemodi ueritatem⸗ mag dchä 9 uenit Sennacherib rex Aſſyriorum, a cekiget et ingreſſus ludam, obledit ciuitates mu 4 uitten en nitas, uolẽs eas capere. Quod cum uidif uri wuc ſet Ezechias, ueniſſe ſciicet Sennache- 40 mnahä ausc tib,& totũ belli impetum uerli cõ ta le 2 bemieſſ a malẽ iniio cum principibus coufilio,ui 10 rnshranan ricq ſortilsimis, ut obiurarẽ/capita fon m ni denraan tium qut erant extra urben,& hoc om. e ilaeiman nium decernente ſentaiti 43 cõgregaiitt 1 cem in plurimã multtudinm,& obturauerunt b ndin gurhat cunctos fontes,& Euu quirfluebant)in en un, bern medo terrę⸗dicetes: Ne ueniat reges Af di ltäane Nriorũ.& meni nt aquar abundan⸗ da bitſe nam. Rdiscauit quoc; agès induſtriẽ, 48 Cldariägan omnem wmurã Aun fuerat diſsipatus, et ex epelnadm 8 truxit urres deſuper,& foriiſe cus alte/ In darbein 6 B run murũ, inſtaurauitp Mello in Ciui- 1 215& unnd ate Dauid,& fecit uniuerſi generis ar⸗ 4. d emümud, maturã& clypeos. Conſtituitq; princi⸗ adu u enm leus,. es bellatorũ in ex ercitu;& cõuocauit nun 121 vemrin n uniuerſos in platea portę ic enithfiprn cutus eſt ad cor eor ũ, dicẽs: 21 zmünt te,& cõfortamini, nolite timere nec pa⸗ A dmä ueatis regẽ Aſſyriorũ,& uniuerlam mul in qa 85 1 titudinem quę eſt cum eo. multo eñ̃ plu- 21 d rrtmnaſte res nobiſcum ſunt, quàm cum ilo. Cum b üunnnn 1 illo enim eſt brachiũ carneum, nobiſcũ is gaagin 9 ꝗñs deꝰnoſter qui auxiliator eſt noſter, uura anüi 8 pugnatq; pro nobis. Cont un rcmälgan opulus huiuſcemoci uerbis Exechiç, re aechia 2 N Güittqunlhe 2= ion uceden'nrit au onib' iun un, ak uper aniua aar no celuprapenh de nuertgmini miberserma ar rchicelsgih am bedrrut Lellhm tos&libunworin na ſpcſtt eranane ranr urueroteu tal abu gladitn gis luda. Quę poſtqᷓ; 8 nacherib rex Aſſyriorum Ieruſalẽ(ipſe enim cum unuuerſo tu obſidebat Lachis) ad Exechiã regem Iuda, et ad omnẽ populum qui erat in ur be, dicens: Hæc dicit Sennacherib rex In quo habentes fiduciam, ſedetis obſeſsi in lerufalem: Num Eze- chias decepit uos, ut tradat morti in fa⸗ me& ſiti, affirmãs quod dñs deus ueſter liberet uos de manu regis Aſſyriorum: Nunquid non iſte eſt Exechias qui de/ C Aſyriorum: ſruxit excelſa ſlius,& Paralip. II. Verba dierũ 17 G pit ludę& Ieruſalem, dicens: Coram al- tari uno adorabitis,& in ipſo cõburens incẽſum? An ignoratis quę egofecerim, & patres mei cunctis terrarum popullis: nunquid pręualuerunt dij gentid,omn.i que terrarũ liberare regionẽ ſuã de ma-/ nu mea Quis eſt de uniuerſis dijs gentiũ. quas uaſtavcrũt patres mei, qui potuerit eruere populũ ſuũ de mamimea⸗ ut poſ⸗ ſit etiã deus ueſter eruere uos de hac ma- nuNõ uos ergo decipiat Ezechias nec D ana perſuaſione deuidat, neq; credatis ei. Si enim nullus potuit deus cunctarum gentiũ atq; Tregionũ)hberare populum regnorũ iuũ de manu mea, et de manu patrũ meo rũ, conſequenter nec deus ueſter poterit eruere uos de hac manu mea. Sed& aha multa locuti ſunt ſerui eius contra cñm deũ,& contra Exechiã ſeruũ eius. Epi- ſiolas quoq; ſcripſit plenas blaſphemiæ in dũm deum Iſtatl.& locutus eſt aduer ſum eã: Sicut dij gentijũ cęterarũ non po tuerũt liberare popm ſuũ de manu mea: ſic& deus Eʒzechię eruere non poterit populũ ſuũ de manu iſta. Inſuper& cla⸗ more magno⸗lingua Iudatca, contra po- pulã qui ſedeb at in muris lIeruſalẽ, perſo nabat, ut terreret eos,& caperet ciuita- tẽ. Locutusq; eſt cõtra deũ Iſta?l, ſicut Ieruſalem aduerſum deos populorũ terxę,pera ma hominã. Orauerunt igii Exechias cinicatis, ac lo- rex& Iſans filius Amos prophetes, ade geſta ſunt, miſit Sẽ- ſeruos ſuos in nu ommiũ,& preſtitit ei quieiẽ ꝑ circui- exerci tü. Mulii eita deferebant hoſtias.& ſa- Viriliter agi uerſum hãc blaſphemiam, ac uociferati ſunt uſq; in cœlũ.Et miſit dñs angelũ luñ qui percuſtit omnẽ uirũ robuſtũ er bella torẽ,& principẽ exercitus regis Aſſyrio Cum rũ. Reuerſusq; eſt cũ igne minia in terrã ſuã. Cãq; ingreſſus eſſet domũ dei ſun,.ſfi nij qui egreſsi fuerani de utero eius, inter Confortatusq; eſt fecerunt eum gladio. Saluauiiq; dñs E. & habitatores l erufalt, de manu Sennacheribregis Aſſyriorũ,& de ma cr ficia dño in leruſalem,& munera E. zechię regi luda, qui exaltatus eſt poſt hec corã cunctis gentitus. In & orauit cñm, exaudiunq́; eum,& de- dit ei ſignum. Sed non iu:cta benefſcia que acceperat, retribunt, quia eleuatum eſt cor eius,& facta eſt contra eum ira, & contra ludem& leruſalem Humi- Willes altaria,& pręce liatus eſt poſtea, to quod exaltatum 8 4 pit diebus 4. Re. 20.6 illis ęgrotauit Eaechias uſq; ad mortẽ, Eſ. 36:à 2 ö““ — — R 4. Re.21.2 Fzechias fuiſſet cor eius, tam ipſe quàm habitato- res leruſalem,& idcirco nõ uenit ſuper eos ira dñi in diebus Ezechię. Fuit autẽ Ezechias diues, et inclytus ualde,& the ILauros ſibi plurimos cõgregauit, argenti & auri& lapidis precioſi, aromatũ,& armorum uniuerſi generis,& uaſorũ ma gni precij.· Apothecas quoqʒ frumẽti ui- ni,& olei,& pręſepia omni iumento/ rum, caulasq; pecorũ,& urbes ſex ę difl G cauit ſibi. Habebat quippe greges auiũ & armentorum innumerabiles, eo quad dediſſet ei dñs ſubſtantiam multã nimis Ioſe eſt Rzechias qui obturauit ſuperio rem fontẽ aquarũ Gihon,& auertit eas ſubter ad occidentẽ Vrbis Dauid: in o⸗ mnibus operibus ſuis fecit proſpere, quę noluit. Atamen in legatione principum Babylonis, qui miſsi fuerãt ad eum, ut in terrogarent de portento quod acciderat ſuper terrã. dereliquit eũ deus, ut tentare tur, et nota flerẽt omnia quę erant in cor de eius. Reliqua aũt ſermonũ Ezechię, & miſericordiarũ eius ſciipta ſunt in ui. ſione Iſaię filij Amos prophetę,& in Li bro Regum luda& Ifraẽl. Dormiuitq; Ezechias cum patribus ſuis,& ſepelie- runt eum ſuper lepulchra flliorũ Dauid, et celebrautt eius exequias uniuerſus lu da,& omnes habitatores Ieruſalẽ, regna uitq; Manaſſes fllius pro eo. CImpius Manaſſes per flagella ad pieta tem reducitur. Cap. XXXIII. taquinq; ans regnauit in leruſalẽ. Fe- cit aũt malum corãâ dño, iuxta abomina- tiones gentiũ, quas ſubuertit dñs corã fi- lijs Iſraẽi. Et cõuerſus, inſtaurauit excel ſa quę demolitus fuerat Ezechias pater eius, cõſtruxitq; aras Baalim,& fecit lu cos,& adorauit omnẽ militiam cceli,& coluit eam. M⅜dificauit quoq; altaria in domo dñi, de qua dixerat dũs, in Ieruſa⸗ 2.Re. 7. b Paralip. II. Vodecim annorum erat Manaſſes cũ regnare cœpiſſet, et quinquagin E erit nomen me in eternum.i Ædifica Verba dierum ad Dauid,& ad Salomons flliñ eius, gi⸗ CeseIn domo hac,& in lervſal qud ele, gi de cunctis tribubus Iſraëi ponã nomẽ meim in ſempiternũ. Rt mouere nonfa⸗ ciam pedẽ! ſracl de terra quãtradidi pa⸗ tribus eorũ, ita duntaxat ſ cuſtodterint facere quę pręcepi eis, cunaaq; lege& ceremonias atq; iudicia quę mandauip manũ Moyſi. git Manaſſesſeduxi lu dam,& habitatores leruſalè, ut facetent malũ ſuper omnes gentes quas ſubuene rat dñs à ſacie fiiorũ Iſrail. Locutuq eſt dñs ad eũ,& ad populũ illius,& att dere noluerũt. Idcirco ſuperinduxiteis Puncipes exercitus regis Aſſyrlorũ ce Peru Manaſſen,& uindu catenisat que cOpedibus duxerunt in Babylom. Qui poſte coãguſtatus eſt, orauit dym deum ſuũ,& it pœnitentiã ualde cori deo patrum ſuors Deprecatusq; eſt eũ- & obſecrauit intene,& exauduult on tionẽ eius, reduxitq; es leruſat m regnã ſuũ,& cognouit Manares, qd' däsipſe eſſet deus. Poſt hęc ędifieauit murũex- tra Ciuitatẽ Dauid, ad occidentẽ Gihõ, in cõualle ab introitu portę picin, peit cuitũ uſq; ad Ophel,& exaltaun ilſũ ie hemẽter, cõſtituitq; principes exereius in cunctis ciuitatibus luda munitis. B abſtulit deos alienos,& ſimulachrum de domo dñi, aras&; quas ſecerat in mon te domus dñi,& in leruſalẽ,& proiect omnia extra urbẽ. Porro inſtaurauitatt re dñi, et immolaut ſuper illud uicdimas & pacifica,& laudẽ, pręcepitq; ludę u ſeruiret dño deo Iſraẽl. Attamen adluc populus immolabat in excelſis dno deo fuo. Reliqua autẽ geſtorũ Manaſſ,& obſecratio eius ad deũ ſuã, uerba quoq; uidentiũ quę loquebat ad eũ in nomine dñi dei Iſraẽi.comtinent᷑ in gernonibis regũ Iſraẽl. Oratio quoq; eius& exau- ditio, et cuncta peccata atq; cõtempus loca etiã in quibus ędificauit excelſa et fecit lucos,& ſtatuas antec; ageret o- uit aũt ea cuncto excercitui cœli, in duo- nitentiã, ſcripta ſunt in ſermonibus Ho⸗ bus atrijs domus dñi. Tranſireq; fecit fi- zai. Dormiuit ergo Manaſſes cumpant lios ſuos per ignem, in Valle Benennõ, bus ſuis,& ſepelierãt eum in domoſin obſeruabat ſomnia, ſectabatur auguria, regnauitq; pro eo ftlius eius Amon. V maleficis artibus inſeruiebat, habebat ſe gintiduorũ annorum erat cum regnane cũ magos& incantatores, multaq; m coæpiſſet,& duobus annis regnauit inle B la operatus eſt corã dño, ut iritaret enũ. ruſalem. Fecitq; malũ in conlpecdu ñ gei Sculptile quoq́; et cõflatile ſignũ poſuit ſicut fecerat Manaſſes pater din Lon 3·Re.⸗7 N in domokdñi. Iij de qua locutus eſt dmis ctis idolis quæ Manulſes lunſin ad This uurbtaigſe hclem Dl; ſpuerenn: amnq concula aterfecerunt aldlcun mültltu mrufetant, oh meius pro eo⸗ dnilturans te hunkeais(a dowamnorü erat myle,&erig aimerwſalem.. rennlhecku dhi adpauisſui. no neqg aden. Menilui, cäach mutlen patrisſ amnopoſicp 3 aitcam&e ler ab Gaohachtiscg metun; coral ahehra aue ſupe ntelwcosetiam geonminuir& nesimmolarec⸗ ippeſt Ofape tinaltaribus: uhm& leruaale maſſ,&e Bph ſalckali cunä unditipaſfet,& dillſet n ruſta,c eſlet de uniuen dinleulalem.) nresnjſui, mun bcümüſt apt impiincipem dehe comm tni gfi dei iu. unotem magn namilataü d Conpreoau- aieſlunite, 5 fanügnſs ln benamin,& näerunt inm. denſsindom n ſninna 3 kamt eam ariſf mnenhiges Reommißras muen tomotü dagſäla 7 f inn 1 1 6, l düſni eau apuä toituote, 2 Kyne len k dwifn n d olautſipeid 1 wuägain . Audepecyig, P eollkailtnan ni hbat ierali 21 Dan relwilun, Dis aliltng, Ee wocurbaiasdinn, coniireniiernt atio quogeinin, a peccmagie † F ndu lüruni Sc tus nujaen. 1. aſuntin emmui er rergo llmiuen d pelieritamuä 3 oeo flübei n annonmen can 1 iqg münanyi = Aanalptaasſan i e Muuinſti 444 1 V Fzechias catus immolaui Paralip. II. Verba dierũ 171 tt, atq; ſeruinit. Et non eſt aũt prepoſiti operantiũ„Iahath& Ab⸗ faciem Dñi, ſicut reueritus eſt dias, de fllijs Merari Zacharias& Mo r eius:& multo maiora de ſollam, qui urgebant opus mnes Leui-/ quit. Cumq; coniuraſſent aduerſus eum tę ſcientes organis canere.Super eos ue/ erunt eum in domo ſua. ro, qui ad diuerſos uſus onera portabant, orto reliqua multitudo cęſis ijs qui A- erant ſcribę,& magiſtri de Leuitis, iani- conſtituit regem Ioſi⸗ tores. Cumq; efferrent pecuntam quę 11⸗ ata fuerat in templũ qñi, reperit Helcias urans templum reperit Li, ſacerdos Librũ legis dñi, qui datus fue- rat per manũ Moyſi. Et ait ad Saphan cto annorũ erat loſias cum regnare ſcribam:¶ibrũ legis inueni in domo do. 10 cœpiſſet,& triginta& uno anno re m ni,& tradidit ei. At ille intulit uolum? D zaua muit in lerulalem. Feciiq́; quod erat re ad regẽ& nunciauit et, dicens: Omma iſonits uc comminuir& ſuperé cumulos Jeorũ pro reliquijs Ifrael& luda, ſuper uniuer uies immolare conſucueram. fragmen ſis ſermonibus L ibri iſtius qui reperttis a aſperfit. Oſſa pręterea ſacerdotũ com eſt:magnus em̃ furor Dmi ſtillauit ſupet bussit in altaribus idolorum mundauttc; nos, co auod non cuſtodierint patres no. B ludam& leruſalem. Sed&e in urbibus ſtri uerba qñi, ut facerent omnia quę ſcri Tanaſſe,& Ephraim,& Simeon uſq; pta ſunt in iſo uolumine.Abijt ergo Hel E Neili Cunens ubuenit. Qundch ae cias,& hi qui ſimul à rege miſsi fuerant tauta diſtipaſſet,& lucos,& ſculptilia cõ ad Oldã propheticlem, uxorem Sellum fi tiiniſſtet in fruſta, cunctaq; delubra demo lij Tnecuath, filij Haſra cuſtodis ueſtiũ, fte eſſet de uniuerla terra Iſracl, reuerſus quę habitabat in leruſalem in Secunda, Rin leruſalem. Igitux anno octauodeci& locuti ſunt ei uerba quę lupra narraui mo regniſui, mundata iam terra,& tem mus. At ille reſpondit eis, Hęc dicit Dñs plo dii, miſit Saphan filiũ Rſelig,& Ma- deus Ifratl: Dicite uiro qui miſit uos ad alam principem ciuitatis,& Ioha filium me. Hęc dicit dñs, Bece, ego Menenie loachaz. i commentarijs, ut inſtaurarẽt la ſuer locũ iſtũ,& ſuperhabitatores e- Senk Firdeinn Aninenent au newin ius: cun taq; maledica quæ ſcripta ſunt acerdotem magnũ acceptai ab eo pe- in libro hoc, quem legerunt coram rege cunia, que il ata fuerat in domum dñi,& Iuda: quia dereliquerunt me,& ſacrifica omm congresauerant Lenitt,Ge ian uerunt dijs ahenis, ut me ad tracundiam es ge Manaſſe,& Ephraim,& uniuer- prouocarent in cunctis operibus mana a gsrelicumjs Ifraël, ab omni quoc; Iuda, ſuarũ: ideirco ſtilladit furor meus ſuper lo & Bemamin,& habitatoribus Ieruſalẽ: cũ iſtũ,& non extinguetur. Ad regẽ aũt tradiderunt in manibus eorũ qui pręerãt Iudam, qui miſit uos pro dno deprecan- operarijs in domo cñi ut inſtaurarent tẽ/ do.ſic loquimini· Hęc dici dũs deus Iſra E plũ,& inſirma quq; ſarcirent. At illi de el, Quonmiam audiſti uerba ualuminis, at- derunt eam artificibus,& cęmentarijs, ut que emollitũ eſt cor tuũ,& huailiatus es emerent lapides de lapicidinis,& ligna in conſpectu dni ſuper his quę cicta ſunt ad commiſſuras ędiflcij.& ad contigna⸗ contra locã hunc,& habitatores leruſa- tionem domorũ quas deſtrux erant reges lem, reueritus q; faciem meã, ccidiſti ue- Iuda. Qui fideliter cũcta faciebant. Erãt ſtimenta tua,& fleuiſti corã me:ego ðo b. 2 3 exau. Ioſtas exaudiui te, dicit dñs. Iam em̃ colligam te ad patres tuos, et infereris in ſepulchrũ tuũ in pace: nec uidebunt oculi tui omne malũ quod ego inducturus ſum ſuper lo- cũ iſtã,& ſuper habitatores eius. IRetu⸗- lerũt itaq; regi cuncta quę dixerat. At il je cõuocatis uniuerſis maioribus natu lu juda& leruſalẽ, aſcendit in domũ dñi, unaq; omnes uiri Iuda& habitatores le ruſalẽ, acerdotes& L euitę,& cunctus opulus à minimo uſq; ad maximũ. Qui Pos audientibus, in domo dñi, legit rex omnia uerba uoluminis. Et ſtans in tri- bunali ſuo, percuſsit fœdus corã dño, ut ambularet poſt eũ,& cuſtodiret prece- pta& teſtimonia,& iuſtift ationes eius in toto corde ſuo,& in tota anima ſua, fa- cereiq; quę ſcripta unt in uolumine illo 6 quod legerat Adiurauit quoq; ſuper lioc 1 emnes qui reperti fuerant in Ieruſalẽ& V Beniamin:& fecerunt habitatores leru- ſalẽ iuxta pactũ dñi dei patrũ ſuorũ. Ab ſtulit ergo Ioſias cunctas abominationes de uniuerſis regionib. flliorũ Ifraẽl:& fe- cit o?s qui reſidui erant in Ifraẽl, ſeruit⸗ dño deo ſuo. Cunctis diebus uitę eius nõ receſſerunt à dño deo patrum ſuorum. 4 Cloſias ſolenue paſcha celelrat, E& deinde perit in bello· Cap. XXXV. 6 R Mcit aũt loſias in leruſalẽ Phaſe dño, 4.R eg 43·E quod immolatã eſt quartadecima die 3. Eid.z. a menſis primi. Et conſtituit ſacerdotes in officijs ſuis, hortatusq; eſt eos, ut mini⸗ ſtrarent in domo dñi. Leuitis quoq;, ad quorũ eruditionẽ omnis Iſraẽl ſanctifica/ batur dño, locutus eſt: Ponite arcã in ſan ctuario tẽpli, quod ędificauit Salomoa ſi lius Danid rex Iſrael: nequaq́; em̃ ultra autem portabitis: nunc Pergo] miniſtrate Dño deo ueſtro.& populo eius Iſraẽl,& prę- parate uos per domos& cognatioues ue ſtras in diuiſionibus ſingulorũ, ſicut prę- cepit Dauid rex Iſraẽl,& deſcripſit Sa⸗ lomon fllius eius. Et viniſtrate in ſanctua rio(eius) per famias turmasq́; L euiti- cas, et ſancu ſicat: immolate Phaſe: fratres etiãueſtros, ut poſsint iuxta uerba quę lo cutus eſt dm. in manu Moyſi facere, prę- parate. D«dit preterea Ioſias omni popu lo qui ibi fuerat inuentus in ſolennttate Phaſe, ag nos& hoe dos de gregibus,& reliqui pecoris triginta millia, boum quo que tria millia. hęc de regis uniuerſa ſub ſtantis 4.Reg.23. a Paralip. II. Verba dierum tatia. Duces quoc; eius ſponte quod uo uerant obtulerät, tam tibus& b Populo ca tacerdo L euitis. Porro Helcins& 2a⸗ charias& lahiei principes do dederunt ſacerdotibus ad faciendi Pha ſe,pecora commixtim duo muliia ſexcen ta,& boues trecẽtos Chonenias autem, h & Semeias etiam,& Nanhanaelſtates eius: necnon Haſabias,& lehiel,& lod⸗ bad principes L euitarõ. dederunt cæte- ris L euitis ad celebrands Phase qunq milia pecorũ.& boues quing entos. Pyp- paratũq; eſt miniſteriũ,& ſteterut ſacer dotes in officioſuo: L eui tæ quoq; in un mis iuxta regis imperium Et immoh tũ eſt Phaſe. aperieruntq; ſacerdotesma nu ſua ſanguinẽ,& L. euitę detrwxeram pelles holocauſtorõ. Et ſeparauerunta ut darent per donos& famiſias ſingubo- rã.& offerreatur dño./ ſic ut ſcriptũ eſt in libro Moyſi: de bobus quoq; fecenuuſi militer. Etaſſauerunt Pl nſe ſuper igni⸗ juxta quod in lege ſcriptũ eſt: paciſicu uero hoſtias coxerunt in cabis,& ollis,& feſtina: umuerſę plebi. Sibi aõt& ſacerdoubuſ lehetibus,&ca o diſtribuerunt poſtea parauerunt. ni in obiatione hob- cauſtorũ& adipũ, uſq; ad nocdẽ ſacerd tes fuerũt occupati: unde Leuitę ſibi& ſacerdotibus, filijs Aaron paraueruntno unſs imis· Porro cantores bant in ordine ſuo, iuxta fiiij Aſaph lta/ pre ceptum ha uid& Aſaph,& Hema,& idithuntpto phetarũ Jregis Dauid. Ianitores ueropet portas ſingulas obſeruabant, itaut nec puncto quidem diſcederent à miniſtero: quamobrẽ& fratres eorũ L euitę pan/ uerũt eis cibos. Omnis igitur cultutaco mini rite cõpleta eſt in die illa, ut aceti Phaſe,& offerrent holocauſta ſupetal- tare dñi, iuxta pręceptaã regis lo runtq; filij Iſrael qui repe .Fece rti fuerant li⸗ Phaſeẽ in tẽpore illo,& ſolennitatta- morũ ſeptẽ diebus. Non futt Phaſe lmi- le huic in Iſrael, à dtebus Salomonis quiſq; de cunctis regi phetę:ſed nec racl fecit Phaſe ſicut loſias & Leuitis.& omni ludę. pertus fuerat, lẽ. Octauodecimo anno regn & habitantibus in pro⸗ b.ll⸗ s, ſacerdonibus &ʒ lſrac quie leriia/ lIoſiæ; hoc Phaſe celebratã eſt· Poſtq; ſnſt utane- rat Ioſias templũ, aſcend fx. gypti ad pugnandã in Char xta Euphratẽ,& ptoceßi in o it Nechao tex camis tu- muschi) G — g curſum ells V 314 aloachaz Tlia ſſe mib wämtid tbit nelolie oenio enä 30 qhäme nraehne rcuet aweinreticka diprepataunt agtemonib. ianevitu dim tabqguunetat dasluu:ducit wauuineratusſu aminalterü ſin tegio: dil nortuusq;e agu ſuorũ:& aiGeetunt v, voiscntores alcg matidlamenta 11 at dequatlex daixäteitar int urüſermonä! icus Cle leo 9 ia g3, lege bre Filiwptimae anibro regam (Hieſuctecu 10 Mer)gi lam. J Fütergo pop llälole,&cd 1 buleruali. vig ahazcun tegn rachu regnauit ücit Egypt Kdaondämait: einlentoau wyielacim ſ Aleanalè: enert mnero loacha In Kgyptä. v mlachm cä re umantsregna mecti qño de trü Nabuchoe kuna caten Kon& wſ di ntexiolto, em K abomin escl deqaei mmrinl bro! altan loachi ani erat le a tndusm multin leruf aü Cig — 4 6 Ioſias Ioacha= Paralip. II. Verba dierü 172 At ille miſsis ad eum nuncijs, miſit Nabuchodonoſor rex nuncios, qui 6 ius Ioſias C 0 1 5 2.* ut. Quid mihi& tibi eſt rex luda:nõ ad& adduxerunt eũ in Babylonẽ, aſporta- mnrlämne verlum te hodie uenio, ſed cõtra altã pu⸗ tis ſimul precioſiſsnnis uaſis domus añi. 3 3 me deus feſtinato ire Regẽ uero conſtituit Sedeciam†patruũ) fratrem o domũ, ad quàme 2 Rede la Le * miti pr cpit:deine aduerſum deũ facere, qui eius ſuper Iudam& leruſalẽ. Vigiti& ncin Ccch necũ eſt, ne interficlat teNoluit loſias re unius annt erat Sedecias cũ regnare cœ- comra eũ bellũ,uec piſſet,& undecim annis regnauft in le- 1 8 -— ——— im iad ierti,ſed pre parauit e e. ndec is regnauft in 10, mch A cuieuit ſermonib. Nechao ex ore dei: rufalem. IFecitq; mal in oculis cñi dei Ier. 38.ũ mrlanited 96 uerũ pertexitut dimicaret in cspo Ma⸗ Iui: nec erubuit faci? Ieremix propheræ 814 lalinu eddo. ſbic; uuineratus a ſagittarijs, di- loquentis ad ſe ex Ote dm. A rege quoce G* Chbous huan ait pueris ſuis: Educite me de prelio, quia Nabuchodonoſor rece sit, qui adiuraue 1 18 unid oppido uuineratus ſum. Qui tranſtulerũt rai eũ per deũ:& indurauit ceruict ſuam Ar dielödhe eite curru in alterũ currũ, qui ſequeba⸗-& cor, ut non reuertatur ad cñm deũ lſ⸗ 4 n enneng ur eã more regio:& aportauerunt cã in ratl. Sed& uniuerſi principes facerdotũ In ened lerualẽ, mortuusq; eſt Seſepuitus in b55& populus prę uari ati nimt che iuwe⸗ b u d dlA 1” ſoleo patrũ ſuotũ: uniuerſus luda le tauniuerfas abominationes gẽtiũ⸗ et pol⸗ 10rtadnn rualẽ luxerunt ṽ, Ieremias maxime: cu- luerunt domũ dit, quã anctiſicauerat ſi⸗ [ar cande den nus ocs cantores atcs cantattices, uſch in bi in Ieruſalẽ- Mittebat aũt dñs deus pa- Muri d ſü nlentẽ diẽ lamentationes ſuper Ioſia re trũ ſuorũ ad iilos, per manũ nunciot ſue 4 1 pbin miagi ccant,& quas lex ohtinait in Iirasl. Ec rã, de nocte conſurgens,& quotidie com A. Faen aqäa ceſciiptũfeitur in lamentatienihus. Re- monens: eo quod parceret populo& ha- 91 ndteh iiqua aã: ſermonũ loſis& miſericordia- bitaculo ſuo. Ai inſubiannabant nunci- Slege ere a. 1 16 1 c nbüifäün t cuus, qę lege pręcepta ſunt dii,era os dei.& paruipendebant ſermones ei*, 9 2 dn qeq illius ptima& nouiſsima, ſcripea illudebantq;prophetis donec aſcenderet — mnäd e& lunt in ibro regum † Iuda& 1frael.] ſ(uror dñi in populã eius,& eſſet nulla cu 4 uei Cloha ſuccediu Ioachavqui ducttur in raio. Adcluxit em̃ ſuper eos regẽ Chal⸗ pĩ d Mu Arr Pf un- Cæp. XXXV 1. d*,& interfecit iuuenes eorũ gladio uamalhi T Nlit rSo populus t errę, loachaa ſt⸗ in douo ſanctuarij ſun:non eſt milertus a- * 6nie 1 lü lchie,& cõſtituit tegè pro patre dole ſcersis,& uirginis,& ſenis; nec de/ T anpnen. ſuo in lerualẽ· Vigintitium annoru erat crepiti qundè: ſed omnes tradidit in ma⸗ 1— nenmſh loachaz cum regnare coœpiſſet: tribus nibus eius YVniuerſic; uaſa domus qñi tã uo,üRanch, menſihus regnauit in Ieruſalem. Amouit maiota qua minora,& theſauros templi. dnälüd ꝛũt eũ xcx gypti cũ ueniiſet in Ieruſa-& regis& principũ tranſtulit in Baby * Dfdeimlnäbe ſi,& condẽnauit terrã cent talemas ar- lont᷑. Incẽderunt hoſtes domũ dei, deſtru- mni cheemdma lat. geuti.& talento auri. Conſtituitq; pro xæeruntq́; murũ leruſal?: uniuerſas turres apn dicelerenim, eo regẽ⸗ Eliacim fratrẽ eius, ſuper Iudam combuſſerunt,& quicquid ptecioſum fu inmtilag& leruialé: Suertit nomẽ eius loachin. crat, demoliti ſunt. Si quis euaſerat gladi — s Onub ziuten ipſum nero loachaz tulit ſecũ,& abdu⸗- um, ductus in Babylont ſeruruit regi& anetiin ckhabi xitin Æypif. Viginti quinq́; annorẽ fllijs eius, donec imperaret rex Perfarü, nenx kolccuin erat loachim cã regnare cœpiſſet,& un †et Icempleretur ſermo drii ex ore lere ut a rzerpänzikeſe decim annis regnauit in leruſalẽ, fecitq; mię,& celebraret terra ſabbatha ſua: cun r mäwimpen en) malũ corã dño deo ſuo · Comra humc a- ctis enim debhus deſolationis egit ſabha. n reilbEſcemri ſcendit Nabuchodonoſor rex Chaldęo- thum, uſq; dum complerentur leptua gin 1 e bus Nantutoth rũ,& uinctã catenis dirxit in Babylonẽ. ta anni.Anno añt primo Cyri regis Per Ier. 25.c. 8 1 lAdthuſters B Adqui& uaſa dri tranſtulit,& poſuit ſarum, ad explendum ſermonem di, qué as.c a kt wiſ mium Rs. dea in templo ſao. Reliqua aũt uerborum locutus fuerat per os leremiæ ſuſcitauit 1. Eſd.“ à Harrlole urw er.7. aloacim,& abominationi eius quas ope⸗ dfũs piritũ Cyr: regis Perſarũ: qui iuſsit muilui,Aeen WWemtatus eſt,& quę rinuenta] ſunt in eo,con preè dicari in uniuerſo regno ſuo, etiã per Vbintbwnl tinentur in Libro regũ ludę& Iſraël. Re ſcripturam, dicens: Hęec dicit Cyrus rex guauit aũt loachin ſilius eius pro ed. O- Perſarũ. Omnia regna terræ dedit milii mo morag üen 4 us ei 1 niar iel olä teen cdo anuorã erat loachin cũ reguare cœ- dñs deus cœli,& ipſe pręcepit mihi ut ę- d i llnt gale piſſet:& tribus menſibus ac decẽ diebus dificarem ei domũ in leruſalẽ, quę eſt in anbän Chri regnauit in leruſalè, feciti matlã in con Iudea: quis ex uobis eſt in omni populo an tocesuäch ſpecu cñi · Cãq; anni circulus uotaeret, cius ſit dis deis ſuus cũ es.& aſcendat. b:/2— 4 m algt G R K* a afdickiones Manaſſe ORATIO MANASSERE gis luda, cũ captus teneretur in Babylo- ne. In Hebcęo non habetur, Gręce tamẽ in bibiioth eca Victoriana. ueterũ deſyde ratiſs imorũq; exẽplariũ locuplete, legit. Omine omnipotẽs, deus patrũ noſtro rũ, Abrahã,& Iſaac,& Iacob,& ſe- minis eorũ iuſti, qui feciſti cœlũ& terrã cũ onm ornatu eorũ, qui ligaſti mare uer bo pręcepti tui, qui concluliſti abyſſum, & ſignaſti eã terribili& laudabili nomi ne tuo:quẽ omnia pautt, et tremũt à uultu uirtutis tuę: quia importabilis eſt magnifi centia glorię tuę.& inſuſtẽtabilis ira cõ- minationis tuę ſuper peccatores, immẽſa uero& mnueſtigabilis miſericordia pro- miſs onis tuę: qm̃ tu es dms, altif imus, be- mignus, longanimis,& multũ miſericors, &pœœnitens ſuper †malitias hominũ. Iu dñe, ſecundũ multitudinẽ bonitatis tuæ promiſiſti pœnitentiã& remiſsionẽ ijs qui peccauerũt tibi,& multitudine miſe- rationũ tuarũ decreuiſti pœnitentiã pec catoribus in ſalutẽ. Tuigitur dñe Deus juſtorũ, non poſuiſti pœnitentiam iuſtis, Abraham,& Iſaac,& lacob, ijs qui tib- non peccauerũt: ſed poſuiſti pœnirenciã propier me peccatorẽ: qm̃ peccauiſuper numerũ arenę maris.multiplicatęiunt ini quitates meę dſe, multiplicatę ſunt ini- quitates meę,& non ſum dignus intueri & aſpicere altitudinem cœli, prę multitu dine iniquitatũ mearum, incuruatus ſum multo uinculo ferreo, ut non poſſim at- tollere caput meum,& non eſt reſpiratio mihi:quia excitaui iracundiam tuam,& malum coram te feci: non feci uoluntatẽ tuam,& mandata tua non cuſtodiui. ſta- rui abominationes,& multiplicaui offen ſiones. Et nunc flecto genua cordts mei, precans à te bonitatem, Peccaui dñe, pec caui,& iniquitates meas agucſco. Qua- re peto, rogans te, remitte mihi Dñ̃e, re- mtte mihi,& ne ſimul perdas me cum i- niquitatibus meis, neq́; in gternum ira- tus, reſerues mala mihi, neq́; damnes me in intima terrę loca, quia tu es deus, deꝰ, inquam, pœnitentium,& in me oſtendes omnem bonitatem tuam: quia indignum ſaluabis me ſecundum magnam miſſeri- cordiam tuam,& laudabo te ſemper om nibus diehus uitę meę:quoniam te laudat omnis uirtus cœlorum,& tibi eſt gloria in ſecula ſeculorum. Amen. B. HIE- Paralip. II. Verba dierum B. HIERONVYMI AD Domnionem et Rogatianum in BgC dram& Nehemiam Ptefatio „Vtrum dSifficilius ſit facere duod 0 ſeitis, an negare, necdũ ſtatui. Nam m uobis alt quidimperantibus abnuere, ſen tentie eſt:& magnitudo operis impoſii ita ceruices premit, ut ante ſub naſcend- dum lit, quàm leuand. Accedunt ad loc inuidorum ſtudia, qui omne quod ſer mus reprehendendũ putant,& interqum contraſe, conſcientia repugnante, pubii ce lacerant quę occulte legunt, intanti, ut clamare compellar,& dicere: Dñje u- bera animam meam a aabijs iniquis,& à lingua doloſa. Tertius anpus eſt, quod ſemper ſcribitis atq; reſcubuis,ut Eſdte librũ& Eſther, uobis de Hebreo tan- feram, quaſi non habeatis Gręca& La- tina uolumina, aut quicquid illud eſſq à nobis uertiur, non ſtatim ab omnibus conſpuenũ ſit. Fruſtra aũt ut ait quidi) niti, neq; aliud farigando, niſi odiũ quę- rers extremę dementie eſt. ltaqoobſeco a0s, mi Domnion& Rogatiane charibi mi, ut priuata lecione contenii, librũ no efferatis in publicũ, nec ſaſtidioſiscibos ingeratis, uitetisq́; eorũ ſupercilium, qni iudicare tantũ de alijs,& ipſi facere ni hil nouerunt.· Si qui aũt fratrũ ſunt,quib⸗ noſtra non diſplicent, his tribuatis exem plar, admonẽtes, ut Hebręa nomina, quo rũ grandis in hoc uolumine copia eſh ſtincte,& per interualla tranſcribant. Ni hil em̃ proderit emendaſſe Uibrũ, niſtem? datio librariorã diligentia conſetuetur. Nec quenq́; moueat, quod unus A nobts liber editus eſt, nec apocryphorũ tetij & quarti libri ſomnijs delectetur,quiacc apud Hebręos Eſdrę Dehemięcq ſemmo nes in unũ uolumen coarctantur,& que non habentur apud illos: nec de uiginty quatuor ſenibus, unt procul abiſciend Si quis aũt ſeptuaginta uobis oppoſuerſ interpretes, quoru exemplaria uallels ipſa lacerata& inuerſa demonſtrat; nec poteſt utiq; uerum aſſeri, quod diuerim eſt, mittite eũ ad euãgelia, in quibesmul ta ponuntur quaſi de ueteri teſtamento, quę apud ſeptuaginta interpretes non ln bentur. uelnt illud: Quoniam Nazareus uocabitur.&. Ex gypto uocaushlũ meũ.&, Videbunt in quem compumse- 2 7 1124,4 ue Utiori open telet runt, multaq; alia, qus dan vhatio ar oriteabe vſete wnp zenpinibus, alcdlcokumG an. gedutad nequod ilaun ſacralquid vattaltern aquidinterpr Nöryos A p aumer uel arto ponoaliud eſ aeaatsmihl ue dalagtur Gte⸗ aentam qu pe as am Chrit bars a Hebic mes⸗Aquilam in& Theodot u per Otige eccdelijs dedic unigrtieſte uuem cernerent auriPrimume am el infini aapolle haber ulabuerint,& lunamgis erral ulis uerus dixe nbimo cuidam dät ut interdum. eew mniuſcuius mrertorem. No naue aſtem pan ALatinus nobis delißma Lacueipltinte aromere ltac ii oinon ince rmmimnante C. imeiamprec iquiuolunt, unlent apices anarmagisn docabor ac Notum ddio, 7 3 dlti uch crſpach auſlpacn r zzae i nd Aiß nplda icuizü rndn,, ud dulag dlten nünim * 1 SutRehragan A 1 1 we loluntecgat, enualhatmind S tenenäaſähit ci altgenth end. — 2 1 3 nec Pernine at nſomnijscekeäenaze ud Blär Näumi numen coamae ar pudllhs:mn 2 wiuntproaia aüruginuchägun raruorü examymae ann e inueracdritn Dunm Mſer,qgelääim an deuägelaingnäin unn aalide uetei lim 3a bagineinepran dau ud. CMonängn a ExElrneg i 377 umiinqgen wjan deluuqwzuii ig A 11; ſum eſt, quid ent Hebreos,& ipſis authoribus, Iarrogent, uel ationi met uc od zem. Porroaliud eſt, ſi(qu :8 quęrite interpretem laniant: interro culis clauſis mihii uolunt ma non imitantur latores, lam te, ludęos& Hebionitas, legis ueteres tes, Aquilam uidelic & Theodotionem,& curioſe le- Ieruſalẽ. Etomnes laborem in hexa- Quantomagis de loco ſuo, argento& au terpre chum, gunt,& per ptuum eſt laria poſſe habe qui habuerint,& Hebrei ſermonis igna rrabunt ignorantes quts e Dñi, quod erat in leruſalem. Vniuerſic (Wod etiam api/ qui erãt in ciccuitu, adiunerũt manus co- r apud Gręcos ac rũ in uaſis argenteis& aureis, in ſubſtan- e ſenſum relin- tia& iumẽtis. in ſupellectli, exceptis his tis ſeque⸗ que ſponte obtulerant- Rex quoq́; Cy- Hebræxæ rus protulit uaſa templi dñi, quæ tulerat tiſunt. magis e multis uerius dixerit. entiſsimo cuidam nupe cidit, ut interdum ſcriptur quens, uniuſcuiuslibet interpre Nos autem qui aruam habemus bis utcunq; ſermo non de rat ea in templo dei ſui. Protulit autẽ ea D poſſumus iudicare, Cyrus rex Perſarũ per manũ Mithrida- s, in noſtra lin⸗ tis flij Gazabar,& annumerauit eaSaſ- vdra ſibilet, ui⸗ ſabaſar principi ludę.· Et hic eſt numerus cqet: nunquam corum: Phialę aureę triginta,phialæ ar- O. ſilebit elo⸗ gentes mille, cultri uigintinouem. ſcyphi balbutiet. Le aurei triginta, ſcyphi argentei ſecundi, retur errorem. uingue ſaltem p & Latinus no eſt,& de alijs magis & ea quę ipſt intelligimu ma promere. ltaq; liceth dorqh Sinon incendia ia meum, juuante CHRIST Origenis lis, eccleſijs de dicarunt- Latini grati eſſe tantem cernerent matuari: Primum eni quium, etiampręciſa lingua gant qui uolunt, q uentilent apices, li entur:magis ueſtra charſtate pro d ſtudium, quàm Morum detractione& odio deterrebor. uocabor a INIS. Eidræ I. Reduct. captiuitatis 173 ab eo, ubi ſcripta ſint. Gręcorum ſtudi neuolentiam, qut poſt ſeptuagin Quss eſtmuobis den am Chriſti Ruangelio coruſcan lo eius, Sit dũs illius cuͦ ip deberent, quod exuł- tia, Gręciam, à ſe aliquid riè offerunt in templo dei, quod eſt in le- m magnorum ſum- rumalẽ. Et ſurrexerunt principes patrum & infinitę difficultatis, exem- de luda& Beniamin,& Sacerdotes& re omnia: deinde etiam Leuitę, et omnis cuiis deus ſuſcitauu ſpi Eſdræ Liber primus. uamus X 1 cume roferre non potuerit; uos legite l je hus emplaribus, que nuper à nobis ¶Orus rex Iſraeliti captiuitatem edita, maledicorum quotidie linguis con reluxat.(ap. J. atuntur. Sed ut ad compendium ueni⸗ Nanno primo Cyri regis ⁴ certe quod illaturus ſum, quiſsimum φσ Perſarũ, ut compleret uer Ier. 25. C. clt. Bdidi aliquid quod non habetur in 3bũ dñi ex ore Ieremie. u⸗ 5 C Greco⸗ aut aliter habetur, quàm a me uer. citauit dis ſpiritũ Cyri re 2. Par. 36.4 gis Perſarum, Ktraduxit 1. Eſd.-d trans⸗ uocem m omni regnoſuo, etiam per ſcxi⸗ derogenn fi- pturã. dicens: Hęc dicit Cyrus rex Perſa dicitur) o- rũ, Omnia regna terte dedit mihi dñs de ledicere,& us cœli,& ipſe pręcepit mili, ut gdifica⸗ um& he rem ei domũ in ſeruſalem, quę eſt in lu- ta trans⸗ dęa- Quts eſtin uobis de umuerſo popu- ſ0. Aſcendat ders in in leruſat qusę eſt in Iudęa,& ędificet do et,& Symma/ mũ dñi dei Iſrael, ipſe eſt deus qui eſt in reliqui in cunctis lo- cis ubicunq; habitant, adiuuent eũ uiri ro,& ſubſtan- & pecoribus, excepto quòd uolunta „ ruã, utaſcenderet ad ędflcandũ templũ 4 ſcientiã. Nabuchodonoſor de Ieruſalẽ,& poſue- ui nolunt abijciant. E- quadringenti decem, uaſa alia mille Om terasq; calumni⸗ nia uaſa aurea& argentea, quinq́; mil- lia quadringẽta: uniuerſa tulit Saſſabaſar cum his qui aſcendebant de tranſmigra⸗ tione Babylonis in Ieruſalem. ¶ Numerus reuerte ntium e ca⸗ ptiuitate. Cap. II. H¹ ſunt aüt prouincię Rlij, qui aſcende& runt de captiuitate, quã tranſtulerat„. Eſd.7.b Eſdrę Nabuchodonoſor rex Babylonis in Ba 3. Eſd. 5 a bylonem,& reuerſi iunt in leruſalem& 8 ee Tludęam), unuſquiſq; in ciuitatemſuam. udam Qui uenerunt cũ Zorobabekhleſua, Ne- hemia, — 8 — böbb E——— 5.—— 4 ——— ſſ—— 5———— ———— S—— —— — mladiſc Reduct captiuitatis Eſdræ I. Templi adifccatio ml hemia, Saraia, Rahelata, Mardochai, Bel fllij Munim filii Nephuſim,Hii b Mlunder0 ſan. Meiphar, Beguai, Rehum, Baana. filit Hacupha, fiiu Harhur Rii Be h liprbus Numerus uirorũ populi Iſraẽl. Filij Pha lii Mahida, filii Harſa filii Berca lcuiumpo ros, duo millia centũ ſeptuagintaduo. Fi Siſara, ſilii Thema,filit Naba Klul 5 rurlprr ſla Iij Sephatia, trecenti ſeptuagintaduo- Fi- pha, fllii ſeruorum Kalomonisli dune Gueper Fec uj Arca, ſp:ingenti ſeptuaginta quinq;. filii Sophiereth, filii Pharuda fiii ti 4 venaculorum. Filij Phahathmoab flllorũ ſoſue, octin⸗ Iti Dercon, Blii Geddel, illi Saphaidit alundeb genti,& Ioab duo millia octingenti duo lii Hatil, Hilii Phocereth, qui erant de;,— imk eptu decim Filij Mlä, mille ducentt quinqua ſebaim filii Ami. Omnes Nathineidi techylocau gintaquatuor. Filij Gethua, nongẽti qua lii ſetuorum Salomonis, necenti oan, guninunn dragincaquinq;. Filij Zachai, ſeptingen ginta duo. Et hi quiaſcenderunt derhel aermconiec ti fexaginta. Filij Bani, ſexcenti quadra mela, Thelarſa, Cherub&e Adon& R, s urocſe ginta duo. Filij Bebai, ſexcenti uiginti⸗ mer:& non Potuerunt indicare domum wohemenlis tres. Filij Azgad, mille ducenti uiginti⸗ patrum ſuoum& ſemen ſuam utrume Maid antem duo. Fili, Adonicã, ſexcenti ſcxaginta- Iſcael eſſent. Filii Dalia, filii T obua Ni uwniumfund ſex. Filij Beguai, duo millia quinquagin Necoda, ſexcenti quinquagintaduo. Bi azaumuas lutorr ta ſex. Filij Adin, quadringenti quinqua de flliis ſacerdorum: Filit Hobia,fni Ic. a,og& pon gintaquatuor. Filij Ater, qut erant ex E- cos, fflii Berzellat, qui accepit de flliabus c,nt deferr Zechia, nonagintaocto, filij Beiai,trecen Zerzellai Galaaditisuxorem,& uoc⸗ ndaimaeele ti uigin itres. Filij Ioram, centum duode« tus eſt nomine eor m, hi quęſierunt ſai 77, 72 4. 4⸗ ⸗-..r gd fi. 4 fiij Raſin. filij N ecoda, Hillj Gazan filij filius Salathiel,& fratres eus:& edn 27. 7 g* 7„ T Ferrentl 23, fiij Phaſea, fllij Beſee, fllij Aſena, uerunt altare dei Iras, utolerren, nes fi ij he e paa Cyrus tex B cim. Fuij Haſum, ducenti uigintitres. filij pturam genealogiæ ſuæ,& non intens- aun ceundo adi Gebbar, †nongentiquinq; J. Filij Beth⸗ runt,& eiecdiſunt de ſacerdotio. Etdi adamlerafäl lehẽ, centum uigintitres. Viri Netupha, xiit Atherlata eis, ut non comederent de an Zorobabel quinquaginta ſex. Viri Anathoth, centũ ſancio ſanctorum, donec ſurgeret ſacti= dusloſedech,e uigintiocio Filij Azmaueth, quadragin, dos doctus atq; perfectus. Omnis muli« aſicerdotes5 taduo. Filij Cariathiarim, Cephira,& tudo quaſt uir unus, quadragintaduomt maitdecap Beroth, ſeptingenti qnadragintatres. Fi. lia trecenti ſexaginta, exceptis ſemisco aiitermn! lij Rama& Gabaa, ſexcentt uigintiun“. rum& ancillis, qui erantt ſeptem milli a ipra ut urg Viri Machmas, centũ uigin: iduo. Viri trecentittiginta ſeptem:& in ipſs cano apie dſilei Bethel& Hai, ducenti uigintures. Fnij res atq; cantatrices ducentt. Equiecsi ubiſlieis, Nebo, quinquaginta duo. Ftlij Megbis, Ffexcenti)trigintafex: muli eotum du att auiiurentt centù quinquaginta ſex. Filij Wlam al⸗ centi qua dragintaqumq;: camcli eomm, aintemaio dei terius, miile ducenti quinquaginta quatu quadringenti trigintaquinq;: aini caiuj, am i ſautses Or. Filij Harim, trecenti uiginti. Fiij Lod ſexx milita ſeptingentt uiginti. Et deprm aäura cement hadid& Ono, ſeptingè uigintiquinq;. cipibus patrum cum ingrederenuutten. ukerlotesine Flij Iericho, trecenti quadragint aquin- plum mi quod eſt in leruſaſẽ, ponte cd- aite tliAln due. Filij Senaa, tria miliia ſexcenti tri⸗- tulerunt in domum dei, ad extruendan an deum per m ginta. Sacerdotes: Filij Iadaia ĩ domo le eam in loco ſuo. Secundum uires ſuas te a acenanneba ſue, nongenti ſeptuaginta tres. Filij Em⸗ derunt impẽſas operis, auri ſolidost qun a inecio, Quo mer; mille quinquag inta duo. Filij Pheſ- draginta] millia& mille, argentimms ianmmleeric hur, mille ducenti quadragimaſeptẽ. Filij quinq; miliia,& ueſtes ſacerdotales cei. iquus duoch p C Harim, mille decẽ& ſeptẽ L euitę. Filij tum. Habitauerunt ergoſacerdotes&èbe anmamaxnoin Ieſue& Cedmiel flliorũ Odouię, ſeptua uitę& de populo& cantores& iantoo aumcler en gintaquatuor. Cantores: Filij Aſaph, cen res,& Nathinei in urbibustuis uniuet iniedzwanqoiib tũ uigintiocto. Filij ianitorũ:ilij Sellum, fusq́; Ifrael in cmitatibusſuis. ſepur, ſe kilij Ater, flij Telmon, filij Accub, fiuj CErigunt Ifraelitæ templum,& ceke uuscum fu atita, fllij Soboai, uniuerſi centũ trigin brant fettos dies.(ap. II. din in cali tanouẽ. Nathinęi:ſilij Siba, fllij Haupha, Amq; uenerat menſis ſeptimus,& eräI 1 imn Kmati flij Tabbaoth, Hlij Ceros, filij Siaa, filjj Lfllii Iſratl in ciuitatibus luis: congtega 1 anudcen. Phadon, fllij Lebana, ff lij Hagaba, filij tus eſt ergo populus quaſ uir unus in le ninemcemc Aecub, filij Hagab⸗ flij Semlai, Hllij Ha⸗ rufalem Bt lurrexit loſuc fllius loſedech affttspyduh nan,filij Gaddel flij Gaher, filij Raaia,& fratres eius ſicerdotes,& Zorobabc ateleadan s ueüarnn 1 dtlenn A 4 denite 1 dälnaſ Stüun. 8. adeſänan ebu 6 a nrſened, 4 3 ia ulcgen Aält mk:muth — — dacannc 2 3 wmuant Greumingreiean etinleniren oran en uumde zlat Keomämtad an opers auritg a[a Kulle une. ir Lickanirt, unr ergoläcaatte A. HAll R cnwrsl tar tinubedwe. rnüitxibrslas n ehtetnpunbi duu der.(chll aers menläſcinsa iratlbolbre. O qualurra. axit lolcktirh are ccretesnd eetekasesd au lliäuokaſt 9 ,* Templi ædificatio E Jocauſtomata ſicut ſcriptum eſt in le⸗ Moyſi uiri dei Collocauerunt autem er baſes ſuas, deterrentibus rcuitum populis terrarum,& er illud nolocauſtum dñio Feceruntq; Solennita- im. ſicut ſcriptum eſt: et holocauſtun diebus ſingulis per ordinẽ, lecundum preceptũ opus diei in die ſuo. tpoſt hec holocauſtum inge, tam inCa ſendis, quam in unmerlis Solennitatibus qm qux erant conſecratę:& in omn ibus in quibus ultro oſferebatur munus dmo. Aprumo die menlis te ptimi, cœperunt of ferre holocanſtum cf̃o. Porro templum deinondumfundatum erat. Dederunt aũt pecunlas Intomis& cementariis, ci- bum quoq;& potum& oleum Sidoniis Tyrisc;, ut deferrent ligna cedrina de Libano ad mare loppen, iuxta quod p⸗ ceperat Cyrus rex Perfarum eis. Anno O autem ſecundo aduenius eorum ad tem- pum deitin leruſalem. mẽſe ſecundo, cœ- erunt Zorobabel ſilius Salathiel,& lo luefllius loſedech⸗& reliqui de fratribus eoum ſacerdotes& Leuitæ,& omnes qul uenerãt de captiuitate in leruſalem: & conſtituerunt Leuitas Auiginti an- nis& ſupra, ut urgerent Opus di. Stetit qre loſue& fl.ii eius& fratres eius, Ced mihel& filii eius,& fllii Iuda, quaſi uir vnuutinſtaurent ſuper eos qui faciebãt opus in templo dei fllii Henadad,& filii eotum,& fratres eorum L euitę Funda- to igitur à cęmentariis templo dñi, ſtete⸗ runt facerdotes in ornatu ſuo cum tubis, &Leuitę lii Aſaph in cymbalis, ut lau aarent deum per manus Dauid regis Iſ- rul:& concmebant in hymnis& con⸗ fesione dio, Quoniam bonus, quoniam in eternum miſericordia eius ſuper Iſra- d d. Omnis quoq; populus uociferabatur chamore magno in laudando dũm, eo q̊d ſundatium eſſet templum dñi. Plurimi e- tiam de Sacerdotibus& Leuitis,&prin cipespatrum,& ſeniores, qui uiderant tẽ plam prius cum fundatum eflet,& hoc templum in oculis eorum, flebant uoce mgaa, E muiti uociferantes in lętitia eleuabant uocem. Nec poterat quiſquã agnoſcere uocem clamoris letantium,& uocem fietus populi: commi xtim em̃ po- pulus uociferabatur ciamore magno,& nox auckebatur procul- eos obtulerunt ſup mane& ueſpere: tem tabernaculor Clmps⸗ Efſdræ I. Darius 174. ¶ Impeditur edificatid templ· Cap. I111. Yalerum aãt hoſtes ludę& Benia min, quia filli captiuitatis gdificarèt 3. Efd. 5, ½ templum dño deo Iſcael. Et accedentes ad Zorobabel,& ad principes pattum, dix erunt eis: Mdificemus uobiſcũ, quna ita ut uos quęrimus deum ueſtum: Pecce nos immolauiumus] uictimas à diebus A⸗ ſorhaddan regis Aſſur, qui adduxit nos huc. Et diꝛcit eis Zorobabel,& Ioſue, et reliquiprincipes patrum Ifratl: Non eſt uobis& nobis, ut ædificemus domum deo noſtro.ſed noſtiphi ſoli ædificabimus x deo noſtro, ſicut præcepit nobis Cy- dño rus rex Perſarum. Factum eſt igitur, ut populus terræ impediret manus populi Iudę,& turbaret eos in gdifcando. Con duxeruntr autem] aduerſus eos conſilia/ Cuoc tores, ut deſtruerent conſitium eorum 9⸗ mnibus diebus Cyri, regis Perſarum, uſq; ad regnum Darii regis Perſarum. 3. Eſd. 2. Inregno autem Affueriipſe eſt Artaxer- es, in principio regni eius ſcripſerunt ac cuſationem aduerſus habitatores ludę et leruſãlem. Et in diebus Artaxerts ſcri- B pſit Beſelam Mithridates,& Tabeeb, et reliqui qui erant in conſilio horum, ad Artaxerxem regem Perfarum: epiſtola autem accuſationis ſcripta erat Syriace. & legebatur ſermone Syro. Reum Beel teem,& Samſai ſcriba ſcripſerunt epiſto lam de leruſalem Artaxerxi regi, huiu- ſcemodi. REVM BEEBLTHEM, & Samſai ſcriba,& reliqui conſi iato- res eorũ, Dinęi,& Apharſathachęi, Ther phalzel, Apharſæi, Eruchæi, Babylo- nii, Suſanichęi, Dieui,& Blamitæ,& cæteri de gentibus quas tranſtulit Aſe/ naphar magnus& glorioſus,& habi⸗ tare eas fecit in ciuitatibus Samariæ,& in reliquis regionibus trans Plumen in & nos lacri⸗ ficauinus pace.(Hoc eſt exemplat epiſtolæ quam C miſerunt ad eum) Artaxerxi regi, ſerui tui uiri qui ſum trans Fluuium„ſalutem dicunt. Notum ſit regi, quia ludæi qui aſcenderunt à te ad nos, uenerunt in le⸗ ruſalem, ciuitatem rebellem& peſsimã, quam ędificant, extruentes muros eius, & parietes componentes. Nunc igitur notum ſit regi, quia ſi ciuitas illa ediflca- ta fuerit,& muri eius inſtaurati, tributu & ueciigal,& annuos reditus non dabũt. & uſq; ad reges hęc noxia ꝑueniet. Nos ass —-—,.———— ————— 3 4* ——— —— —— 3 .—————- 8——— ————. 5 *————————— — ¾—— ——— — — —— . 2nn — ————— —— 3 5—.———— *“ 5———— —.——— 43—— ————— 8 *—————.—————— —— 3— E“ ————————————————— . 88 5 4—=— 5—*—— 4 4 9 2 Templi ædificatio aũt memores ſalis quod in palatio come- dimus,& quia lęſiones regis uidere nefas ducimus:idcirco miſimus,& nunciauim⸗ regi, ut recenſeas in libris hiſtoriarum pa trũ tuorũ,& inuenies ſcriptũ in commẽ- tarijs,& ſcies, q́m̃ urbs illa, urbs rebellis eſt,& nocens regibus& prouincijs,& cencitant bellar concitantur in ea ex diebus anti- quis, quamobrẽ& ciuitas ipſa deſtructa eſt. Nunciamus nos regi, qm̃ ſi ciuitas Il. Dn gdificata fuerit,& muri ipſius inſtaura ti, poſſeſsionem trans Fluutũ non habe- bis.Verbũ milit rex ad Reũ Beelteem, et Samſai ſeribam,& ad reliquos qui erant in conſilio eorũ habitatores Samarię,& cęteris trans Fluuiũ, ſalutẽ dicens& pa- ACCvSA- cem. XaCCvSsaTIONEM quam miſt- T1O ſtisad nos, manifeſte lecta eſt corã me,& à me pręcepꝛũ eſt.& recenſuerunt, inue- neruntq;, qm̃ ciuitas illa à diebus antiꝗs aduerſum reges rebellat,& ſeditiones et preliaconcitantur in ea. Nã& reges for tiſsimi fuerunt in lIeruſalẽ, qui& domina ti ſunt omni regioni quę trãs Fluuiũ eſt. ITributũ quoq;& uectigal,& reditus ac cipiebant. Nunc ergo audite ſententiam. Prohibeatis uiros illos, ut urbs illa nõ ę- dificetur, donec ſi forte à me iuſſum fue- rit.videte ne negligenter hoc impleatis, & paulatim increſcat malũ contra reges. Itaq; exemplũ edicti Artaxerxis regis le ctũ eſt coram Reũ Beeltet᷑,& Samſat ſcri ba,& conſiliarijs eorum,& abierunt fe- ſtini in leruſalem ad Iudęos,& prohibu- erunt eos in brachio& robore. Tunc in dei termiſſum eſt opusx diñi.in Ieruſalem,& non fiebat uſq; ad annum ſecundũ regni Darij regis Perſarum. ¶ Amittitur ſtrutiura templi.(ap. V. A P Rophetauerunt aũt Aggeus prophe- 5.Eſd. sa ta,& Zacharias filius Addo, prophe tes ad ludęos, qui erant in Iuda& Ieru- ſalem in nomine dei Iſrael. Tunc ſurrexe rũt Zorobabel, fllius Saalthiel,& Ioſue, filius Ioſedec,& cœperunt ędiflcare tem plũ dei in Ieruſalẽ᷑,& cũ eis prophetę dei adiuuantes eos. In ipſo aũt tẽpore uenit ad eos Thathanai, qui erat dux trans Flu men,& Starbuſanai,& conſiliarij eorã, ſi cq; dixerunt eis. Quis dedit uobis con- ſiliũ.ut domũ hanc ędiflcaretis,& muros eius inſtauraretis: Ad quodreſpondimus ei, quę eſſent nomina hominũ authorum Ldificationis illius. Oculus aũt dei eorũ factus Eſdræ I. Darius factus eſt ſuper ſenes ludeoru,& non d0 tuerunt minbere eos. Placuiiqyut nas ac Dariã referretur,& tunc ſatistacetent ad' uerſus accuſationẽ illam. Exemplar epi V 4 ſtolę, quam miſit Tha hanai dis reglo⸗ nis trans Flumen,& Stharbuzanai Scõ ſiliatores eius Arphaſatchæi, nees trans Flumen, ad Dariũ regt. Sermo at miſerant ei, ſic ſcriptus erat:DanlOn j Pax omnis. Notũ ſit regi iſſenos ad lui am prouinciam, ad domã dei magni qux ed flcatur lapide umpolito,& lign ponũ tur in parietibus, opusq; illud d.ligentet extruitur,& creſcit in manibus eotũ.iu terrogauimus ergo ſenes ilios,& ita qis mus eis: Quis dedit uobis poteſtatema domũ hauc ędificaretis,& muroshooi ſtauraretis: Sed& nomina eorũ quebtui mus ab eis, ut nunctaremus tibi: ſcnil, musq; nomina eorũ uirorũ, quiſunt pta cipes in eis. Hutuſcemodi aũt ſermonen reſponderunt nobis, dicentes: Nos um ſerui dei cœli& terrę,& cdificamustem plum, quod era: extructũ ante hos annai multos: quodq; rex Iſrael magnus qd cauerat,& extruxerat. Poſtq́; aut adm cundiam prouocauerunt paites noſttide um cœii, tradidit eos in manus Nabucho donoſor regis Babylonis Chalder domi quoq; hanc deſtruxit,& populũ enus ii ſtuiit in Babylonẽ. Anno aũt primo Oyf ri regis Babylonis, Cyrus rex propolui edictũ ut domus dei ędificaretur. Ni uaſa templi dei aurea& argentea, que Nabuchodonoſor uſerat de templo ⸗q erat in Ieruſalem,& aſportauerat eai templum Babylonis, protulit Cyrustes de templo Babylonis,& dataſunt uft baſar uocabulo, quem& principè cone ſtituit, dixitq́; ei: Hec uaa tolle,& ind & pone ea in tẽplo q́d eſtin leruſili 2 domꝰ dei ędiflcet᷑ in locoſuo. Tũcitap Safſabaſar ille uenit,& poſuitfundamen ta tẽpli dei ĩ Ieruſalẽ,& ex eo tporeul nũc edificat᷑,& necdũ cõpletũ eſt. Nmnc ergosſiuideturreg bonũ, recenteatinbi Pliotheca regis, quę eſt in Babylone, 1 trumnã à Cyro rege iuſſum fuerit,ut ed ficaretur domus dei in leruſalẽ,& uoli tatem regis ſupere hac re)mittat adnos. Darius(yri decretu de tEplo eximuc inue niẽs, iubet et ipſe tẽplu extrui: 49 Vnc Darius rexpręcepit,& recen ſuerãt in bibliotheca lirorun q 1 bo lcharanb gu nuülcianolum uireo comme niregis,Cy la dcaret wo lbikimm e inäamentant actäſexag aesaginta, duntes,& lic⸗ nnsautde 4 natempli r Nabuchode nſalem,& att eldantur etre uminlocumt Knenpo dei.) aenregionis q ardeeanai,& c tiqteltis trar ea lis,& di ailuda dace lu acckum e xdom o luo. Sed&. ddyottet eri ails ut dicen kareategiside rietegione tran⸗ nwämr uiris ilis wilüneceſſefue aAhœdos in ho dantum al uima nſaerqotum dreiperſingul Aalerimonia. E abborentcg p niu Ameerge anni Nomo aut aolturignä du de conßga attenn Der mnenſium bi däncpuln, qu Aunepugnet,& agreltin jeru b ari od Ke[lathanic a 4 Schaabu⸗ mimam 4 ſdüigenter 6 d utoru i aamnaghet ri Ad ſa 3 8.— 1 2 and 1 Templi ædificatio Eſdree I. Artaxerxes 175 1 2 iaad erant repoſiti in Babylone,& inuentum conſtruxerunt, iubente deo Iall d iu⸗ 1 mied in Echatanis, quod eſt caſtrã in Me⸗ bente Cyro& Dario,& Atraen te⸗ 1 üra aene prouincia, uolumen unũ, ialisc; ſcri ge Peckari,&complenenutt, Snuin dei 1— h puerat in eo commentarius. KXNNO iſtam. uſq; ad diẽ tertiũ mentis e¹ ar, quĩ V 225 3 Aad imo Cyri regis, Cyrus resc decreuit, ut eſt annus ſextus regni Darij regis. Fece/ a pae puus dei gdificaretur, quę eſt in leruſa⸗ runt aũt filij Iſraẽt lacerdotes& Leuitę, 1 mn plriai eminloco. ubiimmolant hoſtias, et ut& reliqui flliorũ tranſmigrationis; dedi- Ipun d antkundamenras ſupportantia altitu- cationẽ domus dei in gaudio. Et obtule- D d müine HAinẽ cubitorũ ſexaginta,& latitudinem runt in dedicatione domus dei, uitulos cẽ 11 aitaitue cubitorã ſexaginta, ordines de lapidibus tum, arietes ducentos, agnos quadringen 1 enota jmpolitistres.& ſic ordines delignis no tos, hircos caprarũ propeccato totius lſ 4 dugegän usꝛſumptus aũt de domo regis dabũtur. rael,duodecim, iuxta numeruũ tribuũ Iſra 1 1e tiddi Sed& uaſa templi dei aurea& argen, el. Et ſtatuerunt ſacerdotes in ordinibus u dädni tea, que Nabuchodonoſor tulerat de tem ſuis,& L euitas in uicibus ſiis ſuper ope NsSsb Narl. tfüudmd pooleruſalem,& attulerat ea in Babylo- ra dei in leruſalẽ ſicut ſcriptũ eſt in li⸗ Nu. 3·8⸗8. 1= 4 üüä nem, reddantur, et referantur in templum bro Moyſi. Fecerunt aũt fllij tranlaita en wu leruſalem in locum ſuum, quæ& poſita tionis Paſcha„Cuartadecima die menſis 42 dneunaat ſunt in templo dei · Nunc ergo T hatha- primi: purificati enim fuerant Sacerdotes 51 merinnigi B mai, dux regionis quæ eſt trans Flunen, et Leuitę quaſi unus: omnes munci ad im = wemtt Stharbuzanai,& cõöſiliarij ueſtri Aphar molandã paſcha uniuerſis llijs tranſmi⸗ räma ſachei, qut eſtis trans Flumeu, procul re- grationis,& fratribus ſuis Sacerdotibus, 1 2 idin n cedite ab illis,& dimittite fleri templum ſibi⸗Et comederuntfilii Iſcatt, qui re/ 12 Pmanüind qetilludà duce ludorum,& à ſeniori, uerſi fuerant de tranſmigratione,&e om⸗- * Acgrella nli dei bus orum,& Xdomus det illa ędificetur] nes qun ſe ſeparauerãt à coinquinatione Warngud. e inloco ſuo. Sed& à me præceptum eſt gentiũ terrę ad eos, ut quererent dñm de 1rwdcuenn 3 4 quid oporteat fieri à presbyteris ludęo- um Iſtaẽl. Et fecerunt ſolennitatem az y⸗ 4* Küüntanna auun illis, ut&dificetur domus dei ſcilicet. morum ſeptem diebusin lętitia, queniam sSiruuce ut de arca regis. id eſt de tributis, quę dã- letiflcauerat eos dñs,& comuerterat cor V t1 elnrig 4 tur de regione trans Flumẽ, ſtudioſe ſum⸗ regis Aſſur ad eos, ut adiuuaret manus c0 1 1 lwiunan ptus detur uiris illis, ne impediatur opus. rum in opere domus dili dei Iſraẽl. efend qmn 4 Quodſi neceſſe fuerit,& ui:ulos& ag- ¶ Eſdras rauso is Artaxerxis ſum- muceſtäan nos,& hœdos in holocauſtum deo cœli, pti⸗ comitibus aſcencli Ieru⸗ m jarre dan ſrumentum, ſaluinum& oleum, ſecundũ ſalem. Cap. VII. 1nhr uen 1 ritum ſacerdotum qui ſunt in leruſalem, POf hęc aũt uerba in regnd Artaxer- X 1 dn ma gdetur eis per ſingulos dies: ne ſit in ali xis regis Perfarü, Eſälras ilius Sarig: 3.Bſd. s. de hjniunn qauo querimonia. Et offerant oblationes fiii Azaris⸗filii Helcis fllin Selli filii Sa e Zuran 19 deo cœli, orent; pro uita regis,& filio doc„filii Achitob-filii Amarię, filii Aza- 1l gem 4 6 mm eius. Ame ergo poſitũ eſt decretum, rie: iiln Maraioth, filii Zarahlę⸗ filii Ozi, E heikruna⸗ utomnis homo qui hanc muraseris iutsi- fliii Bocci/filii Abiſue, fllii Phinees„filii ecposnnu onem, tollatur lignũ de domo jpſius,& e- Bleazar,filii Karon lacerdotis ab initio. g nüpodtte nigatur,& configatur in eo, domus aut? Ipſe Rſdras aſcendit de Babylone,& i- enamnet eius pudlicetur. Deus aũt qui nabitare fe pſe ſcriba uelox in lege Moyſi, quã dñs b 3 ühan cit nomen ſuum ibi, diſsipet omnia reg- deus dedit Iſrael,& dedit ei rex ſecundũ — lenlleennin m.& populum, qui extenderit manũ ſu- manum dñi dei eius bonam ſuper eũ, om . nccliciytitie amut repugnet,& diſsipet domũ dei il- nem petitionẽ eius. Et aſcenderunt de fi⸗ ran iuregibanictenn 2 S qleekndbhe 8 w regeüllmina amsdeimlatiis n ipert etenn u Eerauiceiinn tet yſethluamaſl amn riss rexpkenäbn a bübliotle lnd en liis Iſras¹,& de filiis Sacerdotũ,& de fi⸗ liis Leuitarũ,& de cantoribus,& de a- nitoribus,& de Nathinęis in leruſalem anno ſeptimo Artaxerxisregis. Et uene runt in Ieruſalẽ menſe quinto, ipſe eſt an- nus ſeptimus regis. Quia in primo die menſts primi cœpit aſcendere de Baby- lone,& in primo die menſis quinti, uenit in leruſalẽ iuxta manũ dei ſui bonam ſu- A per lam, que eſt in Ieruſalẽ. Ego Darius ſta- tui decretũ, quod ſtudioſe impleri nolo.¹i dd⸗a Igitur Thathanai dux regionis träs Flu men,& Stharbuzanai,& conſiliarij eius, ſecundum quod pręceperat Darius rex ſic diligenter executi ſunt. Seniores aũt ludęoru dificabant,& proſperaban tur, iuxta prophetiã Aggeiprophetę, et Zacharig, filij Addo,&„duficauerunt, et con⸗ — — 4 8— 4 2——— 2 — ſſſſſ—„ ͤſſͤſſſ“ —— 3— g— — —— “ — 2 22 Templi ædificatio per ſe. Bidras aũt parauit cor ſuũ,ut inue ſtigaret leg? qñi,&faceret,&doceret in Iſraèi pręceptũ& iudiciũ. Hoc eſt autẽ exemplar epiſtole edicti, quod dedit rex Artaxerxes Eſdrę ſacerdoti ſcribę eru dito in ſermonidus& pręceptis dümt, cęremonijs eius in Iſraèl. ARTAXER XIXES rex regum Hſdrę ſacerdoti, ſcribę legis dei cœli doctiſs imo ſalutem. A me decretum eſt, ut cuicunq́; placuerit in re- gno meo de populo Iſrael,& de Sacerdo tibus eius,& de Leuitis ire in leruſalem, tecum uadat. Afacie enim regis.& ſeptẽ conſiliariorũ eius miſſus es, ut uiſites lu- de am& leruſalem in lege dei tui, quę eſt in manu tua,& ut feras argentum& au- rum, quod rex& conſiliatores eius ſpon te obtulerunt deo Iſraël, cuius in leruſa- lem tabernaculum eſt. Et omne argentũ & aurum quodcunq; inueneris in uniuer ſa prouincia Babyonis,& populus of⸗ C ferre uoluerit,& de ſacerdotibus qui ſpõ te obtulerint domui deiſui, quę eſt in le- ruſalem libere accipe,& ſtudiofe eme de nac pecunia uꝛtulos, arietes, agnos,& ſa- crificia& libamina eorũ,& otfer ea ſu- per altare templi dei ueſtri quod eſt in le ruſalẽ · Sed& ſi quid tibi& fratribus tu- is placuerit, de reliquo argèto& auro ut faciatis, iuxta uoluntatem dei ueſtri faci⸗ te. Vaſa quoqʒ quę dantur tibi in miniſte riũ domus dei tui, trade in conſpectu dei in Ieruſaſẽ.· Sed& cętera quibus opus fu erit in domũ dei tui, quantũ cunq; necel- ſe eſt ut expendas, dabis de theſauro,& de fiſco regis,& à me. Ego Artaxerxes rex ſtatui atq; decreui omnibus cuſtodi- bus arcę publicę, qui ſunt trans flumẽ, ut quodcunq; petierit à uobis Eſdras ſacer dos, ſcriba legis dei cœli, abſq; mora de tis, uſq; ad argenti talenta centum,& uſ- que ad frumenti coros centũ,& uſi; ad frumenti coros centũ,& uſq; ad uini ba- tos centũ,& uſq; ad batos olei centum, D nal uero abſq; menſura. Omne quod ad ritum dei ccſi pertinet, tribuat diligen- ter in dõmo dei cœli, ne forte iraſcatur contra regnũ regis,& filiorũ eius. Vobis quoq; notũ facimus de uniuerſis ſacerdo tibus& L euitis,& cantoribus& iani⸗ toribus, Nathinęis,& miniſtris domus dei huius, ut uectigal& tributũ,& anno- nas nõ habeatis poteſtatẽ imponendi ſu- per eos. Tu aũt Eſdra ſecundũ ſapientiã dei Ffdræ I. 1 Artaxerxdh dei tui, quę eſt in manu tua conſtitne iu dices& pręſides, ut iudicent omni popu lo qui eſt trans fiumen, his uidelicet qui nouerunt leg? dei tui, ſed et impentos qo cete Hbere. Bt omnis qui non feceritle gẽ dei tui,& legè regis diligentet, indii um erit de eo, ſiue in mortẽ uein exili ſiae in condẽnationẽ ſubſtantiæ eiuni certe in carcerẽ. X Benedict dns deuspa Siq trũ noſtrorũ, qui dedit noc in cotdett, Na n aameꝛ Hham, d gis, ut glorificaret domum dſi qu eim lh Ieruſale,& in me inclinauit mi ericota am ſuã corã rege& conſiſtatoribus ein & uniuerſis principibus regis potenti bus,& ego cõfortatus manu dñi deimei quę erat in me, cong regaui de Iſtadlpun cipes qui aſcenderent mecum. ¶ Artaxerxes mitit Eſdram tum h teris leruſalem.(ap. VIll. .JIIſunt ergo principes lamiltarn,etee nealogia eorũ qui aſcenderuntme- cũ in regno Artaxerxis regi de Baby lone. De filijs Phinees, Gerſom Defi Hhamar, Daniel. De fllijs Dauid, Hat De Hlijs Sechenię.& de fllijs Pharos,nn charias,& cũ eo numerati ſunt uiricen tũ quinquaginta. De fllijs Phahath⸗mo ab, Rlioenai filius Zarehe:& cen du- centi uiri. De fllijs Sechenię, flius Bas chiel:& cũ eo trecenti umi. Deffiiſ i dan, Abed fllius Ionathan:& c eo qm quaginta uiri. De fllijs Alam.Ifulas llu Athalię,& cũ eo ſeptuaginta uii Def lijs Saphatię, Zebedia filuus Michiſch cum eo octoginta uiri. De fllijs loa0, bedia fllius Iahiel,& cũ eo ducenti qe & odo uiri. Deffllijs Selomitbfliusla phię:&cũ eo ſexaginta unri⸗Deflshe bai, Zacharias flli Bebai,&cũ couißn tiocio uiri. De filijs Azgad, lohanäft' Eccetã:& cum eo centũ& decemun De fllijs Adonicã, qui erant nouibime & hęc nomina eorũ, Eliphelet& leii el,& Samaias,& cum eis ſexaginta un De fllijs Begui, Vthai& Zachun gii eis ſeptuaginta uiri. Congregoui an Ges ad fluuiũ qui decurrit adähaua, mm ſimus ihi tribus diebus, queſiuich mpo pulo,& in acerdotibus de ſilijs Pe non inueni ibi. ltaq; miſi Bliezet. nui & Semeiã,& Elnathan,& lal 4 1 terũ Elnathan,& Nathan& Lcbun am,& Moſollam principes:& len & Elnathan ſapientes. Bt mul eos k wwerxes ormin aneor lert ncteeot , Kad a Gtapbie,nt gbowu del 8 mmnä dei un octiloim aichilrael, Lianres eiu eiq eius, alabineis kvpes Adminiſt ao ducentos i aibiuocabal Näineta fluujä aanm(dho)d deouiam reck mmäerſech ſut viupetere xteg aieſenderent no udkeramus rer inxromdes qu nege inperüäe iactluper omn⸗ abeiunauimus ai uröprohoc, agſeparzuideg tokeem, Halabi mesgekratrib nab ngentä& madomas deino ondliateres ein ralbiy litulee eppendiin man enſcxcenta qui- macemä aurit matzantecs uig larilenos, ge uopachra ut aicii R mac⸗ igdälpontec detnruig ppenäai co di Leuitarü daln lenakei Küareeperunt prnätsargen ſamenrerglalen fendüins erge endiemenli erätn, Rmat walderuitn dadriiaunn — — „ 1 1 1 ¹ Nnntien;ei 1 mni Kei, mühd E Peea 2 meleaha 2 4 deatze — 3 onmanin e m Dehjg 1 ſna eflisöremz 1 eoneenim IA lomawr dir an n Deftii Nuah ¹ ciedlemainn. 1. edechtulle 1 vuüraun Dethe Rn tel K inin i Decliſbewit dexzwinuli a Driflletuti an Heflis Vandſ. caned emüin. a onici, aimner an ain eorä,Biptnt 2s Kamentat ieui Vttud An nuir. Conle aA bwdkehw gh nnoibh a bilag nüend r Bmutm lhi an euiwibwe . Shm prirprein me lpenskuini Artaxerxes in loco Sseuss,& fratres ein Aud * ſamiain. filijs biam,& cum eo Iſaiam de fllijs Me- Kingos ducentos uigintt. Alain. Aen aa Aege 8 ,1 ez Arrenina 5 auidefenderent nos ab inimico in uta, 1 1a 21 dn Inenl F re. Btſeparaui de prin E ſangi di,& uaſa ſuncta& argentum& neſpertinum. Bt inſacrificio ueſpertinò rctä trũx noſtrorũ, uigilate Scuſtodite, do- et tuni ir u icecumattun enehzur Fſdre J. 178 ui eſtprimus in Chaſphiæ loco:&& manſimus ibi tribus diebus. Die autẽ ua in ore eorẽ uerba quę loquerentur quarta appenſum eſt argentũ& aurum, bün do,& ad fratres eius Nathinęos& uaſa in domo Dei noſtri per manum Remmoth fllij Vrięſacerdotis,& cũ eo 82 Chaſphieę, ut adducerẽt nobis mi⸗ s,& cũ eo teunn ſſtros Lumu dei noſtri. Etadduxerunt Eleazar filius Phinees, Tcumq;) eis 16- CtCun nbi per manũ dei noſtri bonam ſuper zabed filius Ioſue,& Noadaia filius Ben uirum doctiſsimum de filijs Moholi noni 2 euitę Iuxta numerum& pondus delcripti Leui flij lraẽl,& Sarabiam& flli · omntũ: P deſctiptum eſtlomne pondus 6 21 s decem& octo:& in tempore illo. Sed& qui uenerant de captuuttate ſtlij tranimigrationis, obtule- art ſtatresq; eius,& fllios eius uiginti. runt nolocauſtomata deo Iſrael, uitulos Bide Nathineis quos dederat Dauid, et duodecim pro omnmi populo Ifrael; arte- principes ad miniſteria Leuitaru, Na- tes nonagintaſex, agnos ſeptuaginta ſe⸗ omnes hiſuis ptem, hircos pro peccato duodecim, om- nominibus uocabantur.Et prędicaui ibi nia in holocauſtũ dño. Dederunt aũt edi ieiuntäiuxcta fluuiũ Ahaua, ut affligere⸗ a regis fatrapis qul erant de conſpectu mar coram(m) deo noſtro,& petere⸗ regts& ducibus trans flumen,& eleua- mus ab eo uiam rectam nobis& fiiijs no uerunt populum er domum dei. rs, uniuerſg; ſubſtantię noſtrg. Eiu- Aegre fert Eſdras quod populus Iſ= bui em̃ petere vregẽ auxiliã& equites, rachticus connubia inte ritcum gentibus. Cap. IX. 1 gia dixeramus regi, Manus dei noſtti POdd aũt hęc completa ſunt, acceſſe A eltſuper omnes qui quęrunt eum in bo⸗ runt ad me principes, dicentes Non 4Eſ. 8.6 nitate,&o imperiã eius,& fortitudo eius, eſt ſ eparatus populus Iſrael et ſacerdotes Kturor ſuper omnes qiit derelinquunt e, et L euitę à populis terraru, et de abomi um. leiunauimus aũt,& rogauimus deũ nationibus eoru, Chananei uidelicet, et noſtrũ pro hoc,& euenit nobis proſpe-⸗ Hethei, et Pherezi,et lebuſęi, et Am- cipibus ſacerdotũ monitarum; et Moabitarum, et Mgy⸗ duodecim, Sarabiam& Haſabiam,& ptiorum, et Amorrheęorum:tulerunt enim cum eis de fratribus eorũ decem, appen⸗- de Rliabus eorum ſibi, et fllijs ſuis, et com diqq eis argentũ& aurã,& maſa conſe⸗ miſcuerunt ſemen ſanetum cum populis crata domus dei noſtri, queę obtulerat rex terrarum. Manus etiam principum et ma & conliliatores eius,& principes eius, u⸗ giſtratuum fuit in tranſgreſsione hac pri⸗ niuerſusq; lſrae corũ qui inuenti fuerãt, ma. Cumi audiſſem ſermonem iſtum, ſci & appendi in mantbus eorü argentit ta⸗ di palluim meum et tunicam, et euelli ca- lenta ſexcenta quinquaginta,& uaſa ar⸗ pillos capitis mei et barbæ, et ſedi mœ- gentea cemũ, auri uero centũ talenta,& rens. Conuenerunt aũt ad me omnes quiĩ crateres aureos uiginti, qui habebant ſo⸗ timebantuerbum dei Ifrael, pro tranſgrcſ lidos millenos,& uaſa ęris kulgentts opti ſione eorũ qui de captiuitate uenerant, mi duo puchra, ut aurũ. Et dixi eis: Vos et ego ſedebam triſtis, uſq; ad ſacrificiũ 8 nos flj - aurũ quod ſponte oblatũ eſt qiio deo pa- ſurrexi de afflictione mea, et ſciſſo pallid ſca, curuaui genua mea, et expandi nec appendatis coramn principibus ſacer manus meas ad dñm deum meum, et di- dotã,& Leuitarũ,& ducibus familiatũ xi: Deus meus confundor, et erubeſco le IKael in leru' alẽ inktheſaurũ)domus do uare faciem meam adte, quoniam iniqui s mini. Su ceperunt aũt ſacerdotes&Lc, tates noſtre multiplicatę ſunt ſuper caput.5 vit pondus argenti& auri,& uaſorũ, ut(noſtrum, oet delicta noſtra creueruut uſ- dekerrent lerulalem in domũ dei noſtri. que ad cœ lum, à diebus patrum noſtro- Promouims ergo àflumine Ahaua duo rum. Sed et noſipſi peccauimus grauiter decimo die menſis primi, ut pergeremus uſq; ad diem hanc, et in) iniquitatibus rd Ieruſalem,& manus dei noſtri fuit ſuper noſtris traditi ſumus ĩpſi, et reges noſtri, nos,& liherauit nos de manuinimici& et ſacerdotes noſtri in manũ regum terra insdiatoris in uia-Etuenimus lerufalem, rum, et in gladium, et in captiuitatem, er & A 2(in) — “ deo 3. Eſd. s. g Artaxerxes (in)rapinam,& in confußonem uultus, ſ ad cut& die hac. Et nunc quaſi x parum& ad momentũ facta eſt deprecatio noſtrax ad apud)dmm deũ noſtrum, ut dimitterentur C nobis reliquię,& daretur nobis pax il- paxillus lius lin loco ſancto eius,& illuminaret o- culos noſtros deus noſter,& daret nobis in ſeruitu- uitam modicam kin ſeruitutem noſtram,] te noſtra, quia ſerui ſumus, et in ſeruitute noſtra nõ dereliquit nos deus noſter,& inclinauit ſuper nos miſericordiam coram rege Per ſarum, ut daret nobis uitam,& ſublima- ret domã dei noſtri,& extrueret ſolitudi ſepem nes eius,& daret nobis ſpem Jin Iuda et Ieruſalem. Et nunc quid dicemus(dñe) deus noſter poſt hęc: quia dereliquimus mandata tua que pręcepiſti in manuſer- rũ 5 arũ, dicès:. Deu.7.2 uor tuorũ prophetarũ, dicẽs: Terra ad quam uos ingredimini ut poſsideatis eã, terra immunda eſt iuxta immunditiã po- pulorã, cęterarũq; terrarũ, abominatio- nuibus eorũ qui repleuerunt eã ab ore uſ⸗ D que ad os(in) coinquinatione ſua. Nunc ergo ſilias ueſtras ne detis fllijs eorũ,& ſilias eorũ ne accipiatis fllijs ueſtris, et nõ quęratis pacem eorũ,& proſperitatẽ eo- rã uſq; in ęternũ, ut confortemini,& co- medatis quę bona ſunt terrę,& hęredes habeatis filios ueſtros uiq; in ſeculum. Et poſt omnia quę uenerũt uper nos in ope ribus noſtris peſsimis,& in delicto nr̃o magno, quſa tu deus noſter liberaſti nos de iniquitate noſtra,& dediſti nobis ſalu tẽ ſicut eſt hodie, ut nõ cãuerteremur,& irrita faceremus mandata tua, neq; matri- monia iungeremus cũ populis abomina- tionũ iſtarũ. Nũqui d iratus es nobis uſq; ad conſumationẽ, ne dimitteres nobis re- liquias ad ſalutẽ: dñe deus Iſraẽl iuſtus es tu, qm̃ derelicti ſumus, qui ſaluaremur ſi⸗ cut die hac. Ecce corã te ſumꝰ in delicto nronõ em̃ ſtari poteſt corã te ſuper hoc. CIſrachræ pœnitentes abijciunt uxo- res alien enas.(ap. NX. 2 S ſc ergo orante Eſdra,& implorante TMdeũ. J& flente,& iacẽte ante templũ dei, collectus eſt ad eum de Iſraẽi, cœtũs S grandis nimis uirorũ& mulierũ,& pue- rorũ,& fleuit populus fletu multo. Et re- ſpõdit Sedechias filius Iehiel de filijs E. lam,& dixit Eſdrę: Nos pręuaricati ſu- mus in deũ noſtrũ,& dux imus uxores a⸗ lienigenas de populis terre.& nunoſi eſt poœenitentia in lſrael ſuper hoc, percutia- . mus Eſdræ I. genrs mus fœdus ca(qfo) deo nto ut proijcia, eSqoisue mus uniuerſas uxores,& eos qui de his aglebeßt nati ſunt, iuxta uoluntatẽ qſii et eorũ qui ſua d bl Ptenent)pręceptũ dñi dei noſtti, ſeciii it Vlduit mu legẽ fiat. Surge, uũ eſt dixcetnee. nosip Ka ge erunus tecũ, conſortare,& fac. Surextt rfanent⸗Bt ergo Eſdras,& adiurauit principesſac. beids- dotũ& L euitarã,& cꝛm Iſrael ut ſace⸗ ladtgeme rẽtſecundũ uerbũ hoc,& iurauerit. ſpt il tspherun ſurrexit Eſdras ante domũ dei,& abiſt Abiemab, ad cubiculũ Iohanan filij Elnſib,&m.. i Laian,! greſius eſt iliuc, panẽ nõ comedit taai. aytdl là nõ bibit, lugebat em̃ tranſgreßioni eatã anktdecan qui uenerãt de captiuitate. Et milſa uot d antusdelũ in Iuda& in leruſalẽ omnibus ſlijs trut ulid flis migrationſs ut cõgregarétur in leml aällejctan Et oĩs qui nõ uenerit in tribus diebui: illällin& Ba xta cõſiliũ principũ et ſeniorũ, auferet luma Zacha uniuerſa ſubſtatia eius,& ipſe abiſcien ltmimotn,& de coœtu tranſinigrationis. Cõuenerũtii HoTloenai,B! tur oẽs uiri Iuda& Ben iamin in lerin uidzabad lẽ tribus diebus, ipſe eſt menſis nonusi tülcrne Han ceſima die mẽſis,& ſedit oĩs popuusn hitflis Bni platea domus dei, trementes pro peccuni ſulaib& d & pluuijs. Et ſurrexit Eſdras ſacerdosa abhaathme diit ad eos, Vos tranſgrebsi eſtie,&cau inas&è Nau- viſtis uxores alienigenas, utadderiti, äbemige M per delictã Ifracl. Et nũc date confeſit, lNau ſelle, nẽ dño deo patrũ ueſtrorã,et facite pr ahuimin,Ne tũ eius.& ſeparamini à populis terc, à ſiiaoulau ab uxcoribus alienigenis. Et reſpõdit mi doklpheter ler 1 uerſa multitudo, dxitq; uoce magnulu- NhiDani Mla xta uerbũ tuũ ad nos, ſic fiut. Veruntant iucd balꝛias, quia populus multus eſt.& tẽpus pluir, ntdePlälb & nõ ſuſtinemus ſtare foris,& opu an ilhè Banid eſt diei unius uel duorũ(uehemiterqip nd Nattan, pe peccauimus in ſermone iſſo cõſiinã tütigam. tur principes in uniuerſa multitudine à maeln, Am oẽs in ciuitatibus noſtris qui duxerũtu· altiel lathn oresalienigenas, ueniant intemponius ae la, ſtatutis,& cũ his ſeniores per ciuitatſt inmxars alen ciuitatẽ,& iudices eius, donec auertatt aſasqy pxpe ira dei noſtri à nobis ſuper peccuo tor. Ii erNeh Igitur lonathan fllius Azahel,& lazh da filius Thecuę ſteterunt ſuper hoc,& e txleculj ſollam,& Sebathai L euites adiuuennt Ulmu yn eos, feceruntq; ſic flij tranſmigrationls‘ ſyxepubaf Et abierunt Eſdrasſacerdos,& uin pun ſenant cipes familiarũ in domos patrũ uoũ; k iſf oẽs per nomina ſua, et ſederunt in die pr mo menſis decimi, ut quererent eam. t. 1 conſumma i ſint omnes uiri qui t due/e runt] uxores alienigenas uſq ad deedi⸗* mã menſis primi. Et inuenti ſunt eh anah 8₰ 2 F antelngi an tanniitmin De s linanb m uld gignnn e müaltesſchuna Sumtwaätn 1 Siemokem ti ate uläwüſehe ninſemi —— ar sinunbeanäit enrdeswinägia e denrsreninim e cähäleash ulcceseir iun n Pilnddithrm 191 mmtluszetit 1 eckeernihet 18 erdatniLent 4 0 Gleftijminr e Süslüntdi 3 a rüindendyti 3 an mimatdut Arnciwi,tgonne mnrint mauig u werlerii 1Nr n Ftuns Artaxerxes Eſdræ I. 177 dotã⸗ qui auxerant uxores alienige rogaui eos de Iudeis qui remanſerant, et bee entis loſuę fHlij Ioſedec,& fratres ſupererant de captuntate& leruſalẽ· Et mD le& Eliezer.& larib,& Go dixerunt mihi: Qui remanſerunt, et dete 2n gt dederũt manus fuas ut eijcerent licti ſunt de captmuirate ibim pꝛouincia, un uas,& pro delicio ſuo arietẽ de in affl ctione magna ſimt,& mn oppro- fferrent · Et de filijs Emmer, Ha brio,& murus Ieruſalem diſeipatus eſt⸗ ri& Zebedias. Et de fiijs Harim, Ma& porte eius combuſtę ſunt igni. Cumq; 4 Elia et Semeia,et Iehiel&Ozia. audiſſem uerba huiuſcemodi, ſe di,& fle- 3 zefllijs Phechur: ElioenaiMaafia, If ui,& luxci diebus multis,& ieiunabã,& najel,Nu tamel) lezabed& Elaſa.Et orabam ante faciem dei cœli. Et dixi: Dan. 5. 3 qeßlijs Leuirarũ, Ioabed& semei,& Quęio dñe deus cœli fortis, magne at Ceuua, ipſe eſt Calita, Phataia, luda& terribilis. qui cuſtodis pactũ, et miſericer glezar Et de can oribus: Eliaſih,Er de diam cã his qui te diigunt,& cuſtodiũt noribus, Sellũ& Thelen,& Vri. Et mandata tua, fiant aures tuę auſcultantes⸗ Rex Iſraël, de filijs ores! oubus O Phares, Remeia& le-& oculi tui aperti, ut audias orationem D za& Meichia,& Miamin, et Eliezer, ſerui tui, quam ego Oro corã te hodie no- & Melchia,& Banea. Et de fllijs Klã, cte& die pro filiis Iſrael ſeruis tuis, et cõ Mathania, Zacharias& Iehiel.& Ab, ſiteor pro peccatis filiorum Iſratl quibus di,& lerimoth,& Elia. Bt de flliis Ge- peccauerunt tibi,& ego, et domus patris hua Elicenai, Eliaſib. Mathania leri mei peccauimus, uantate ſeducti lumus, muth,& Zabad,& Aziza. Et qe fliis Be& non cuſtodiuimus mandatũ(tuum) et bai-lohaman, Hanania, ZabbaiAthalai. cęremonias,& iudicia quę pᷣcepiſti Moy Ei de flliis Bani, Moſollã& Melluch, et ſĩ famulotuo. Memento uerbi quod mã- Adai, laſub& Saal,& Ramoth. Et de daſti Moyſi ſeruo tuo, dicens: Cũ tranſ⸗ fllis Phahath moab, Edna& Chalal, greſsi fueritis, ego †diſperdã uos in po- diſperg ans Bamnias& Naaſias, Mathanlas: Beſe- pulos. Et ſi reuertimini adme,& cuſto- ſeeb Bennui& Manaſſe · De filiis Herẽ, diatis precepta mea,& faciatis ea, etiam PliezerIelue, Melchias, Semeias, Sime- ſi abducti fueritis ad extrema cceli, inde on, Beniamin„Maloch, Samarias. Et de congregabo uos,& reducam in locũ quẽ ſuis Haſom. Mathanai, Mathatha, Za- elegi ut habitaret nomen meũ ibi.Etipſi Dad Eliphelet,Iermai, Manaſſe, Semei. ſerui tui, et populus tuus, quos redemiſti Deflliis Bani, Maaddi, Amrã& Vel, Ba in fortitudine tua magna, et in manutua neas& Badaias, Cheliau, Vania, Mari- ualida. Obſecro dñe, ſit auris tua atten- muth& Eliaſib, Mathanias, Mathanai, dens ad orationem ſerui tui, et ad oratio- & Ia6.,& Bani& Bennui, Semei,& Sal nem ſeruorum tuorum quiuolunt timere mias,& Nathan,& Adaias,& Mehnede nomentuum, et dirige ſeruum tuum ho⸗ bai, Siſai, Sarrai, Ezrel& Selemiaus, Se- die, et da ei miſericordiã ante uitũ hũc, meria, Sellũ, Amaria, Ioſeph. De filiis Ne ego enim eram pincerna regis. bo lehiel. Matkhathias, Zabad, Zabina, ¶ Nehemas impetratis hteris à rege Ieddu& Ioal,& Banaia: Oẽs hi accepe Artaxerxe, uenit leroſoly- rant uxores alienigenas,& fuerũt ex eis mam.(ap. II. mulieres quę pepexerant filios. QRcuã eſt aũt inmenſe Niſan, anno vi. ³ 4 Liber Nehemie, qu i& Fſ⸗ ceſimo Artaxerxis regis, et uinum e- 2 s dict rat ante eũ, et leuaui uinũ, et dedi regiset ræ ſecundus dicitur. erxam quaſi languidus ante faciẽ᷑ eius. Di- CNehemias pincerna regis Artaxerxis, xitq; mihi rex: Quare uultus tuus triſtis pro populo afbiũlo qui de leruſalem· eſt, cũ te egrotõ non uideam:non eſt hoc ſutererat, deum orat. See 1I. Fruſtra, ſed malũ neſcio qd in corde eſt- lii Heche Et timui ualde, ac nimis, et didci regi: Rex ue. Et factum eſt in menſe in eternũ uiue, quare non moœreat uultus ſj ego eram in Suſis caſtro. tris mei deſerta eſt, et portę eius combu- 1 Ht uenit Hanan unus de ſte ſunt igni: Bt ait mihirex: Pro qua re Rs krattibus meis ipſe, et uiri luda&inter pPoflulas: Etoraui dæum ccli, et dixi ad cogaui A 3 regem — ———— —— . 9 6 4 4 —— —— 8 4 .— — 7— ——— .— ͤͤͤͤͤ ——— Artaxerxes Eſdræ II. regem: Si uidetur regi bonum, et ſi pla- cet ſeruus tuus ante faciem tuam, ut mit- tas me in Iudęam ad ciuitatem ſepulchri a patris me:, et&dificabo eam. Dixitq; mi hi rex, et regina quę ſedebat iuxta eum: Viq; ad quod rempus erit iter tuũ, et quã do reuerteris: Et placuit ante unltũ regis, et miſit me, et conſtitui ei tempus, et di- xi: Si regi uidetur bonã, epiſtolas det mi- hi ad duces regionis trans Flumen, ut tra ducant me, donec neniam in ludęam: & epiſtolam ad Aſaph cuſtodem ſaltus regis, ut det mihi ligna, ut tegere poſ- ſim portas templi, turres domus, et muros ciuitatis, et domum quã ingreſſus fuero Et dedit mihi rex iuxta manum dei mei bonam mecum. Et ueni ad duces regio- nis trans flumen, dediq́; eis epiſtolas re- gis. Miſerat aũt rex mecũ principes mi- litũ et equites. Et audierunt Sanaballat Horonites, et Tobias ſeruus Ammanites, et contriſtati ſunt afflictione magna, qd ueniet homo qui quæreret proſperita- tem liorũ Iſrael. Et ueni Ieruſalem, et e- m ibi tribus diebus, et ſurrexi nocte e⸗ go, et uiri pauci mecij, et nõ indicaui cui quam quidx düs] dediſſet in corde meo, ut facerem in leruſalem, et iumentũ non erat mecũ,niſi animal cun ĩſidebam. Et in greſſus ſum per portam uallis nocte, et an te fontem draconis, et ad portã ſtercoris: et conſyderabam murũ l eruſalẽ diſsipa- ũ, et portas eius conſumptas igni. Et trã ſiui ad portã fontis, et ad aquęductum re gis, et nõ erat locus ium ento cui ſedebã, ut tranſiret. Et aſcendi per torrentem no cte, et conſyderabã murũ, et reuerſus ueni ad portã uallis, et redij. Magiſtratus aũt neiciebant quò abijſſem, aut quid ego fa cert᷑:ſed et Iudęis et ſacerdotibus, et opti matibus, et magiſtratibus, et reliquis qui faciebant opus, uſq; ad id loci nihil indi- D caueram. t dixi eis: vos noſtis afflictio nem in qua ſiumus, quia Ieruſalem deſerta eſt, et portę eius conſumptę ſunt igni, ue- nite, et ędificemus muros Ieruſalt, et non ſimus ultra opprobriũ. Et indicaui eis ma nũ dei mei, quod eſſet bona mecã, et uer- ba regis quę locuts eſſat mihi, et aio: Sur ge,et ędißcemus. Et confortate ſunt ma- nus eor in hono. Audierunt aũt Sana- balat Horonites, et Tobias ſeruus Am⸗ mantteset Goſem Arabs, et uhſannaue- runt non et deſpexcruũt,dixeruntq;: Ore leruſalem adi eſt hęc res quam facitis⸗ nunquid contra regem uos rebe latis: Et reddidi eister, mont, dixiq́; ad eos: Deus cœli ipſe nos aunat, et nos ſerul eius ſinms ſurgams et Ldificemus: uobis aũt non eſt pars t iu ſtitia et memoria in Ieruſalem. C¶ Extruitur ciuitas Ie ruſalem. T ſurrexit Eliaſib ſacerdos magnu et fratres eius ſacerdates, et diſicaue- runt portam gregis: ipſi ſanctficauerunt eã, et ſtatuerunt ualuas eius, et uſq; adt rĩ cẽtũ cubitorũ ſanctficauerũt eam, ul ad turrim Hananeel. Et iuxta eum ciſ cauerunt uiri lericho,& iuxta eos diſ im cauit Zacchur filius Amri. Portam astpi ſciũ ędiflcauerunt filij Aſnaa:ipſi texeiii eã, et ſtatuerunt ualuas eius, et ſeras et ue ctes. Et iuxta eos ędificauit Marimull filiꝰ V rię, ſilij Accus. Et iuxta reumled i ficauit Moſollam filius Barachie⸗flij Me ſezebel: et iuxta eos ędificauit Sadocſ lius Baana. Et iuxta eos ædificauerunt Thecueni: optimates aũt eorum non ſi poſuerunt colla ſua in opere dñi deiſut Et portam ueterem(dificauerunt loiada filius Phaſea, et Mofollam filius Beſodia ipſi texerunt eam, et ſtatuerunt ualuase- ius, et ſeras et uectes. Et iuxta eos(diſic uerunt Melcias Gabaonites, et ladon Meronathites, uiri de Gabaon et Mal- pha: pro duce qui erat in regione itans Plumen. Et iuxta eum ædificauit Eztel Hllius Araia auriſex: et iuxta eum ediſta uit Anantas filius pigmentarij. et dimiſe runt leruſalem uſq; ad murũ plateę ſatmo ris. Et iuxta eum ęd ficauit Raphaia lius Hur, princeps uici leruſalem. Etiu, a xta eum ędificauit Iedaia flius Huo- maph contra domum ſuam: et iuxta eum cdificauit Hattus fllius Haſebonię. Me diam aũt partem nici ędificaui Melchi as fllius Herem, et Haſub filius Phalath moab. et turrim furnorum Et iuxtateoi edificauit Sellum filius Alohes princeps medię partis uici Ieruſalem ipſe etſlije ius. Et portam uallis ędificauit flanunet habitatores Zanoe: ipſt ed ficauerunte- am, et ſtatuerunt ualuas eius, etſeras etue ctes, et mille cubitos in muro uſq;adpor tam ſterquilinij. Et portam ſterqullii (dificauit Melchias fllius Rechab pim- ceps uici Betnacharam: ipſe cdi am, et ſtatuit ualuas eiꝰ, et ſeras et 4 4 34 1 dlpiccmam ꝗ alem? mienüöt nageineeh aiteam, limau Uhm eccendn imetran ractps aimi gzonnalep enipolt- reyscima nis Doſt ecn phan Bmai llüus rieparis Ceit aägerſliuslo rürmſecund runianguli. auBaruch flit müm) ab ang a Plulidſace. Reauit Merin ws menſuran * Blialib, don lulb Btpot dawsiride cäp ww)edcauit! „ 1 5 mdomumſiam Karrias8tlius M tnumliam. uiclius Henad. dädmo Azariet Ungulam. Po uw Vzaicont ciet de domo ndcatcerts. P luas Nathin mauicg contra men turti tenäftcauer anim ereg neuiuqg ad antadpottam. idrenalg iessedidca mm aomum aitgemiaft rtentalis.p mülis gelen dnnmenlar alloleitam tyaiäl 3b = h cat £= — ½ = — 5* n ra— 1 Wiale detne det Mojohwd N = — = — SüciczCarad acin Gäen 1 4 N e Hccus uus Eliaſib, donec extenderetur domus rũ,& coniumeimus totũt „eum ſtruſalem diſt. Eſdræ I I. Artaxerxes 1 78 rtam fontis gdificauit gellum ſilius chias filius auriſicis, uſq; ad domũ Nathi Pipo inceps pagi Maſpha: ipſe nęorã, Fſcuta) uendentiùð cont texit,& ſtatuit ualuas iudiciak,& uſq; ad cœnaculuũ anguli Et ſcauit eam uat 1 2 1 Mhed es, uectes,& muros piſcinæ ꝙ intra Icoœnaculũ anguli ĩ porta teg¹s 6* uſq; ad 1 ei 4 rü ces& 9. 4 nen” tolbe jin hortum regis,& uſqʒ ad gra⸗ dificauerũt ꝓ attifices& negoc atores. auriflces 4 ui 7 buů ui deſcendunt Je ciuitate Dauid- ¶ Sanaballat I Tobias murorum ædifi⸗ 5 um edificauit Nehemias fllius A2 cationem probibent. Cap. IIIf. 6 Beth- Adã eſt aũt, cum audiſſer Sanaballat R inceps dimidiæ partis uici- ſe uſ contraſlepuichrum Dauid,g&e uſ. I quod ędific aremꝰ murũ iratus eſt ual⸗ nead piſcinam quę grandi opere con- de,& motus nimis ſubſannauit Iudęos: et Muda et,& uſq; ad domum fortium. dixit corã fratribus ſuis,& frequctia Sa- Poſt eum gdiſicauerunt Leuitę, Rehum maritanorũ: Quid ludęi faciunt imbecil- ius Benni:poſtkeos d ficauit Haſebi⸗ les: nũ dimittent eos gentes: Nũ ſacrifica aprinceps gimidiæ partis uici Ceilè in bůũt& cõplebunt in una die: Nunquid Poſt eum dificauerunt fratres edificare poterunt lapides de aceruis pul eorum Banai fllius Henadad:princeps di ueris qui cõbuſti ſunt: Sed et Tobias Am midte partis Ceilę. Et ędificauit iuxta e- manites proximus eius ait: N. dificent. ſ um Azer fllius Ioſue, princeps Maſpha accenderit uulpes,tranſiliet murũ eorũ la menluramſecundam: contra aſcenſum fir pideũ. Et dixit Nehemias Audi deus no müsimi anguli. Poſt eumin monte edifi⸗ ſter, quia facti ſumus deſ pectmi conuerte cauit Baruch fllius Zachai menſuram e opprobriũ ſuper caput eorũ cx da eos in cundam, ab angulo uſch ad portam do⸗ deipectionẽ in terra captiuitatis. Non o- mus Eliaſib ſacerdotis magni. Poſt eum perias iniquitatẽ eorũ,& pecc atũ eorum cdificauit Merimunh filius Vriæ flij T coram ſacie tua non deleatur: quia urriſe attus menſuram ſecundam, iſq; ad partem Eliaſib. Et poſt eum edificauerunt ſacer dimidiã,& prouocatũ eſt cor populi ad g 8 dotes uiri de cãpeſtribus Iordanis. Poſt operandũ.Factũ eſt aãt, cũ audiſſet Sana- unn 6. xeos ed ficauit Beniamin& Haſub cõ- ballat,& Tobias,& Arabes.& †Am- Aumovitt tra domumſuam. Bt poſtreos edificauit manitę, JI& Azotij, quod obducta eſſet n tes unaCtn. 1. nehn⸗— 2 J1— emnätn eum F axiasfilius Maalié 8llij Ananie cötra cicatrix murt Ierufalẽ,& quod cœpitsct 1‿&k Alennan, da innem:i ariexaimd fluuginenin nche in eun läem urcepsuii nrti a a dikuilcini = idomm iunem. 1 tns ftewkn remuie zütm 2 amer Ruibäunn. oimfarnoun aimr um cundam eregione,à turre magna&e⸗ opus. Factum e domum ſuam. Poſt eum edificauit Ben⸗ interrupta concludi, irati ſunt nims. Et F nai flius Henadad menſiram ſecundam congregatiſunt omnes pariter ut uenirèt. àdomo Rzarię uſq; ad flexuram, et uſq;& pugnarent contra Ieruſalẽ᷑,& moltren ad angulum. Poſt eum diflcauit Phalel tur inſidias. Et oraulmus deũ neſtrã, d lius Vzai contra flexuram& turrim poſuimus cuſtodes ſuper murũ die ac no eminet de domo regis excelſa, id eſt in cte contra eos. Dixit aũt Iudas: Debilita aurio carceris. Poſt eum Phadaia filius ta eſt fortitudo portãtis,& humus nimia Pharos. Nathinęt aũt habitabant in O⸗ eſt,& nos non poterimus edificare mu⸗ pheluſq contra portam acitarum, ado- rü. Et dixcrunt hoſtes noſtri: Neſciãt et rientem,& turrim que prominebat. Poſt ignorent. donec ueniamus in mediũ eoru †eos]edificauerunt Tnecueni menſuram& interficiamus eos,& ceſſare faciamus ſt autem uenientibus lu- minenii uſq; ad murum templi. Surſum dęis qui habitabant iuxcta cos,& dicen- t aullum flis güun, Aporta aütrad portam equorũ ediflcauerunt ſa- tibus nobis per decem uices, ex omnibꝰ e culicjlenſdmjit cn uulb dke nnve hlſähm ma nntrrluncissit. n abts umm e ij Etpat necchas lian 21 achanm yini t d luchalcis cexdotes, unuſquiſq́; contra domũ ſuam. locis quibus uenerant ad nos,. ſtatui in le poſt eos edificauit Sadoc fllius mmer co poſt murũ per circuitũ populũ in ordi. contra domum ſuam. Et poſt eum ediñ/ nem cũ gladijs ſuis,& lanceis& arcu- cauit gemaia flius Sechenię, cuſtos por- bus. Et perſpexi atq; ſurrexi,& aio ad te orientalis. Poſt eũ edifcauerunt Hana optimates& magiſtratus ‚& reliquã par ma filius Selemię,& Hanã filius Seleph tẽ unlgi, Nolite timere afacie eorũ. Pñi D eextus menſurã ſecundam. Poſt eũ edfica magni& terribilis memẽrote,& pugna: uit Moſoliam filius Barachię,-contra ga- te pro fratrib. ueſtris⸗filijs uris,& filab. ophylaciã ſuũ Poſt cũ&difcauit Mei⸗ ueſttis,& uxoribus ueſtris.& dowibus .. 7 3 A— chias 4 ueſtris. ntra portam ſcru'² Aporta do runt edificantes. Itaq ediflcanimus mu 8eede e h—-—— 2 * ———— Artaxerxes Fldræ ueſtris.Factũ eſt aũt, cũ audiſſent immi⸗ ci noſtri, nunciatum eſſe nobis, diſsipauit deus conſiliũ eorum. Etreuerſi ſumus o/ mnes ad muros, unuſcuiſq; ad opus ſuũ. Et factũ eſt A die illa, media pars iuuenũ eorũ faciebat opus,& media pars para- ta erat ad bellũ& lanceę& ſcuta,& ar cus,& loricę,& principes poſt eos in o- in muro mni domo Iuda ędiflcantiũ rmuros,]& portantiũ onera,& imponentiũ, una ma- nu ſua faciebat opus, et altera tenebat gla dium:ędificantium em̃ unuſquiſq; gladio erat accincus renes. Et ędificabant,& clangebant buccina iuxta me. Et dixi ad optimates,& ad magiſtratus,& ad reli- quam partẽ uulgi, Opus grande eſt& la tum,& nos ſeparati ſumus in muro pro- cul alter ah altero: in loco quocunq; au- dieritis clangorem tube, illuc concurrite ad nos. Deus noſter pugnabit pro nobis. Et noſipſi faciamus opus,& media pars noſttũ teneat lanceas ab aſcenſu aurorę, donec egrediantur aſtra. In tempore quo que illo dixi populo: Vnuſquiſq; cũ pue ro ſuo maneat in medio Ieruſalem,& ſint Hebis Tuobis uices per noctẽ& diem, ad ope- randum. Ego aũt& fratres mei& pue- xi mei, et cuſtodes qui erant poſt me non deponebamus ueſtimenra noſtra: unuſ- quiſq; tantum nudahatur ad baptiſmum. ¶ Populus laborans fame. uſuris cogi- tat unut re. Cap. V. APRHTtacus eſt clamor populi.& uxorũ eius magnus aduerſus fratres ſuos Iu- deos. Et erant qui dicerent, Filij noſtri & fiig noſtrę multę ſunt nimis, xcipia- mus pro precio eorum frumentuun,& co medamus& uiuamus. Et erant qui dice rent: Agros ueſtros& uineas,& domos noſtras oppignoremus,& accipiamus frumentumin kame Et alij dicebant:Mu- tuo ſumamꝰ pecunias in tributa regis, de musq́; agros noſtros&uineas:& nunc ſi Lut carnes fratrum noſtrorum, ſicut car- nes noſtrę ſunt:& ſicut filij eorum, ita& filij noſtri, ecce nos ſubiugamus filios no- B ſtros,& fllias noſtras in ſeruitutem,& de filiabus noſtris lunt famulę: nec habemus unde poſsint redimi,& agros noſtros. et uineas noſtras alij poſsidèt. Et iratus ſum nimis cum audiſſem clamorem eorum ſe- cundum uerba hęc, cogitauitꝶ cor me- mecum inn.*& increpaui optimates& magi- Kratus,& dixt eis: Vſuras'ne ſinguli à fratribus II. leruſalem ædiß, fratribus ueſtris exigiti;: ui aduerſum eos concionẽ dixi eis: Nos, ut ſcitis, reqemunus ktatres noſtros Iudęos qui uenditi kuerantgenti bus ſecundũ poôſsibilitatẽ noſtram: et uos Etcongrega⸗ magnam,& igiturkuendite ſratresnoſtros,&ercdi ven memus eos: Etſiluerunt, quid reſponderent. Dixitq; ad eoai an eſt bona res quam facitis: quare non inti more dei noſtri ambulatis, ne exprobre⸗ 1 nec inuenerunt uett tur nobis à gentibus inimicis noſttis: Et 0 ego& fratres mei& pueri mei commo daurimus plurimis pecuniam& frumel tum:non repetamus in cõmune iſtud, s alienũ concedamus quod debeturnobis, Reddite eis hodie agrosſuos,& unnes ſuas& oliueta ſua,& domos ſias: quin notius& centeſimam Pecunię frumenti uini& olei, quam exigere ſoletisab ei, date pro illis. Et dixerunt: Reddemus,c ab eis nihil quęremus, ſici; faciemusut loqueris. Et uocaui ſacerdotes& adiura ui eos, ut facerent iuxta quod dixeram. Inſuper excuſsi ſinũ meũ,& dixi: Gic ex cutiat deus omnẽ uirum qui non compt uerit uerbũ iſtud de domoſua, etde labo ribus ſuis:ſic excutiatur,& uacuus ſHt. Et dixit uniuerſa multitudo. Amen. It laudauerunt Deum.] Fecit ergopopues lus ſicut erat dictũ. A die aũt illa qua ptę ceperat rex mihi, ut eſſem dux in teralu da, ab anno uiceſimo uſq; ad annumtiice ſimumſecundũ Artaxerxis regis, peran- nos duodecim, ego et fratres meianno- nas, quæ ducibus debebantur, non co ſtens medimus. Duces aũt primi, qui iuerũtl ante mẽ, grauauerunt populũ,& accepe runt ab eis in pane& uino,& pecuni quotidie ſiclos quadraginta:ſed& min- ſtrĩ eorũ depreſſerant populũ. Egoaut non feci ita propter timorẽ dei:quin po/ tius in opere muri ędiſicaui,& agrũ non emi,& omnes pueri mei congregati aa Opus erant. Iudæi quoq;& magiltratus centum quinquaginta uiri,& quinenie- bant ad nos de gentibus quæ in citcuim noſtro ſunt, in menſa mea erant. Parabal autem mihi per dies ſingulos bos ums. arietes ſex electi, exceptis uolatilibus- inter dies decem uina dinerſa, etalimul ta tribuebam: inſuper& annonas quca tus mei non quęſiu, ualde enimattenun- tus erat populus. Memento mei deusme/ 7 5 0 us in bonuun ſecimdũ ommia quæ— dum huic. Cdan maalalat,M dunalſeſa mettaup lbi&G naifi, quo melet mip zuiteꝛütl attsnlerol 3 Collem niergcltiam Rccpouno. anmibimalũ dci:Opus un deſckdere anod’ deſck ireſeamaa u werrüdleisi altaime dan⸗ 1 nutce puer amavlan feri eri,&leuare: qn cunſan ißca dete adgaelt Au lanco nunc ver puterEtmilt irdäybanhe deñtuo tu cõ nu ws cogit wite ope, dum moisc ligelis ſum a Kinlerbeelſe 3 oſcüin ddome dandamas port rinerteiantte tallälüte. t ritgiege qu bne nö ing⸗ errömllet aneäadme, üxilent n. vüeni gege ailespbrnetn d Tohi b nonen 8 redet Non Rmyernäqni 3 näma dügunenagi tagdcü ad mämienſe tode enc. 9. a 5 lihen Klgi 8 a a mriaa m d ehn dad ☛— Araäzr gä 44 wandan, um axpa wnn ddän m r uxcej niprniaa — wuamnmi ¹ n paniwh 1 dsu neinit — rellennt p optertimai un. 1 murirülruthi puei nüng uxi gcgän 2 rarxximaiin, — iegeniöwgutn a menamaan arer desſhrin eiheaceybat enuinadintcin inüperäénn me urſun mlkennt⸗ us Nemanvedie a eemdäomne — 1 aalb Veni et gcutia t„Aumaae * As Pte id 3 O ingreſſus ſum domũ Semai Efdræ II. ludæos ad lus incitat.(ap. VII. 1 acũ eſt aũcũ audilſet Sanaballat, et dęorũ epiſtolæ mitte 179 4 gamaballat, uprlis& literis inſidiuſis ſcirẽt quod à dñofactũ eſſet opus hoc. qeo Sed& in diebus illis multę optimatũ lu bant᷑ ad Iobiã,& à Tobias,& Goſlem Arabs,& cæteri Tobia ueniebant ad eos. Multi em̃ erant nimlci nfi, quod dificaſſem ego murũ, in ludæa habẽtes iuramentum eius, quia & non eſſet in ipſo reſidua interruptio gener erat Secheniæ filij Area,& loha- — ch ad tps aũt illud naluas non poſuerã nan flius eius, „ acceperat flliã Moſollam mportis)miſerunt Sanaballath,& To. fllij Barachie- ſed& laudabãt eum corã Goſſem Arabs ad me dicentes, me,& uerba mea nunciabant ei:& Io- blas,&— cerent mini malũ. Miſt ergo ad eos nun mus fœdus parit᷑ in Tuitu bias mittebat epiſtolas, ut terreret me. in cãpo uno. Ipſi autẽ cogitabãt ut fa Extruto muro, applicantur cuſtodes per Nebemuam.(ap. VII. cios dict: Opus grande ego facio⸗et nõ POd; aũt ædificatus eſt murus,& po ¾ um deſcẽdere, neforte negli gal, cum ſui ualuas,& recẽſui ianitores, et can cck. 49 3 nenero& deſcẽdero ad uos. Wiferüt aũt tores,& Leuitas, præcepi Hanani fratri ad me ſecundũ uerbum hoc, per quatuor meo, et Hananię principi domus de leru uices, et vñdi eis iuxta ſermonẽ priorè᷑Et ſalẽ(ipſe enim quaſtuir uerax& timens uiſit ad me Sanaballat inxta uerbũ priꝰ deũ plus cęteris uidebat)& dixi eis:Nõ quinta uice puerũ ſuũ,& epiſtolã hẽbat aperiant portę leruſalẽ uſq; ad calorem in manuſua ſcriptã hoc modo:In gentib. Solis. Cumq́; adhucaſiſterẽt, clauſe por auditũ eſt, Goſsẽ di:cit quod tu,& Iudæi tæ ſunt& oppilatæ:& poſui cuſtodes de cogitetis rebellare,& ꝓpterea æ difices habitatoribus Ieruſalem, ſingulos per ui- Inntã,& leuare te uelis ſuꝑ eos regẽ: pro ces ſuas,& unumqusẽq; contra domũ ſuã. ter quã caunſam& Prophetas poſueris Ciuitas autẽ erat lata nimis et grandis:et qui pᷣdicẽt de te in Ieruſaſẽ᷑, dicẽtes: Rex ppls paruus in medio eius, et nõ erãt do-⸗ in ludga eſt. Auditurus eſt rex yba hęc: mus gdificatę.¶ Deus autẽ dedit in corde. Eſdt. 2 iäcirco nunc ueni, ut ineamus conſilium meo,& congregaui optimates,& magi- 1 pariter. Et miſi ad eos, dicẽs: Nõ ẽ factũ ſtratus,& uulgus, ut recenſerẽ eos: & m⸗ ſecundũ y ba hęc quę tuloqueris: de cor ueni librũ cẽſuis eoe ꝗ aſcẽderãt primũ, qe em̃ tuo tu cõponis hęc. Oẽs em̃ hi ter& uuuentũ eſt ſcriniũ in eo.Iſti filij puin rebãt nos, cogitâtes quodceſſarẽèt manus cię, ꝗ aſcẽderũt de captiuitate migrãtiũ⸗ B noſtte ab ope,& quieſceremus. Quã ob cauſam magis confortaui manus meas, et Babylonis,& reuerſi ꝗfij Dalaiæ in ludęã, unuſquiſq; in ciuitatè ſuã. Qui „ quos tranſtulerat Nabuchodonoſor rex ſunt in Ieruſalẽ,& Huj Metabeelſecreto. qui ait: Tractemus uenerũt cũ Zorobabel, Ioſue, Neemias, nobiſcũ in domo dei, in medio templi, et Azarias, Raamias, Nahamani, Mardo- clandamus portas dis: quia uenturiſunt chęus, Belſen, Meſpharath, Begaoi, Na Numerus uiroꝶe ppłi Ifract. occidẽdũ te. Et dixi: Num quiſq́; ſimilis Filij Pharos, duo milia cẽtũ leptuaginta mei fugit:& quis ut ego ingrediet᷑ tẽplã, duo. Fllij Saphatia, trecentiſeptuaginta ut interficiant te,& nocte uenturiſunt ad hũ, Beana. & uiuet: nõ ingrediar. Et intellexi quod duo. Filj Area, ſexcẽti qn quaginta duo- deus nõ miſiſſet eũ, ſed quaſi uaticinãs lo Filij Phahathmoab filiorũ Ioſue et Ioab cutus eẽt ad me,& Tobios& Sanabaltat duo milia octingentidecem& octo. Filij cõduxiſſent eũ. accepat em̃ pᷣciũ,ut terri Mliam mille FoctingentiJquinquaginta qucenti tus facerẽ,& peccarẽ,& haberẽ malum quatuor. Filij Zethura, nongenti qua- octingèti dens dd expbrarèt mmi. Memẽto mei Fdñe] draginta quinq;. F llij Zachai, ſeptingẽti C pro Tobia et Sanaballat, iuxta opa eoße ſexaginta. Filij Baunui, ſexcenti quadra talia: ed et Noadię prophetę et cęterorũ ginta octo. Filij Bebai, ſexcèti niginii O- D prophetarã qui terrebãàt me. Completus cto Filij Azgad, duo millia trecèriuigin eſt autẽ murus uiceſimoquinto die mẽſis tiduo. Filij Adonicã, ſexcentiſexaginia Plul, quinqnaginta duobus diebus. Factũ ſeptẽ. Fili Beguai, duomillia ſexaginta eſt ergo cũ audiſſent oẽs inimici mi.ut ti ſeptẽ. Filij Adin, ſexcèti qnãgintaꝗnq;. — merẽt unigerſe gẽtes quc erãt in circuitu Eilti Ater, filij Hezechię, nõẽti ocio. Fi noſtro,& conciderẽt intra ſemetipſos, et lii Haſens: ſcirent A 5 recẽti uiginti octo. Filii Beſai trecenii ———————— v“ ee 1ns 4e Ehe 7 Artaxerxeg. Eſdræ I I. trecẽti uiginti quatuor. Filii Hareph, cen tum duodecim. Filii Gabaon, nonaginta Anq;.· Fiiij Bethleẽ et Netupha, centũ o- toginta oco. Viri Anatoth, cẽtũ uiginti Oocto. Viri Bethazmoth, quadragiĩta duo. NViri Cariathiarim, Cephira, et Beroth, ſeptingẽti quadraginta tres. Viri Rama Geba et † Nebo,] ſexcenti uiginti unus. Vuri Machmas, cẽtũ uiginti duo. Viri Bethel et Hai, cẽtũ uiginti tres. Viri Neho alte- rius, ꝗnquagima duo. Viri Mlã alteri?⸗ mille ducẽti quĩquaginta quatuor. Flij Harẽ, trecẽti uiginti. Filij Iericho, trecèti quadeaginta ꝗnq;. Filij Lonhadid et O- no⸗ ſeptingẽti uigĩti unꝰ. Filij Senaa: tria millia nongẽti triginta. Sacerdotes: Eilij Iaia in domo leſua, nongẽti ſeptuaginta tres. Filij Emmer, mille nquagintaduo. Füij Phashur, mille ducèti quadragita ſe ptẽ. Filij Arẽ, mille decẽ et ſeptè· Leuitæ: Fuij loſue et Cedmiel fllioꝶ Oduię, ſep- tuaginta quatuor. Cantores: Filij Aſaph, E centũ quadraginta octo. Ianitores: Filij Sellũ, filii Ater, fllii Telmon filii Accub, fllii Hatita, fuii Sobai:cẽtũ triginta odo. Nathinæi: fllii Scha, filit Haſupha, fllii Tebbaot, filii Ceros,fllii Siaa, filii Pha- don, fiii Lebãa, fllii Hag aba, fllii S eimai, fil Hanan, filii Geddel, fHlii Gaher, fllii Ra aia, filii Raſim, fllii Necoda, fllii Gezen, fllii Aza, ſuii Phaſea, fllii Beſai, filii Mu- nim, uii Nephuſsim⸗ fllii Bachuc, filii Ha cupha, filii Harhur, fllii Besloth, filii Ma- hida:filii Harſa, filii Bercoos, filit Siſara, Mii Thema, filit Naſia, fllii Hatipha, filii Teruorũ Salomonie, filii Sotai, fiii Sophie xeth filii Pharida, fiiit Iahala. flli Darcõ, ſiii Ieddel, ſilii Saphatia, filit Hatil, fllii Phocheret, qui erat ortus ex Sabaim filio Amon. Oès Nathinei,& filii ſeruorũ Sa lomonis, trecenti nonaginta duo. Hi ſunt aũt ꝗ aſcẽderũt de Thelmela, Thelharſa, Cherub, Addon& Emmer:& non potue runt indicare domũ pats ſuorũ,& ſemẽ ſuũ, utrũ ex Iſrael eſſent. Filii Dalaia, fllii Tobia, fllii Necoda, ſexcẽti quadraginta duo. Et de ſacerdotib. filii Habia, füiiAc- cos, fllii Berzel lai, qui accepit de filiabꝰ Berzellai Galaaditis uxorè,& uocatus? noĩe eoꝶ, hi quęſierunt ſcripturã ſuã in ſunt,& adorauerunt Tdeum cẽſu, et nõ inuenerũt,& eiecti ſunt de ſa- cerdotio. Dixitq; Atherſatha eis, ut non lamii. manducarent de Sanctis ſanctone, donec lita, Azarias, Iozabed, Handrt da- eruditus. Om̃is aitę, filenttũ faciebam in pepuloa tſacerdos docus& 9. 2 — —““—=———= 5—. 8. ——.————————— —.——————— 3— ſͤſſſſſſſ=——————— ꝗͦ ——— 2— 1———— 5 8————— 5 ———— 6— 4——— ———— 4———— 3——————= —— .— — lerufalem ædit multitudo quaſi uir unꝰ quadraginta quo milliaſexcẽti ſexagint abſq; ſeruis& tn ancillis ee ee, ꝗ etãt ſeptẽ milla trecktitri ginta ſeptẽ:& inter eos cantores& can tatrices, ducẽti quadraginta Cnq;. Bqui 8 xerkes ezerprpil gikernutin! Laperte dint acum kerret aatheraäte dhr K Leulte eorũ, ſeptingẽti trigintaſex: muli ecꝶ, ducẽti quadraginta quinq;: cameli ecm, quadringẽti triginta ꝗnq;: alini,ſex mi- lia ſeptingẽti uiginti. Nõnulli adt dæprn cipibus familiarũ dederunt impenſas i Har opus. Atherſata dedit in theſaurum aun et drachmas mille, phialas quinquagintam nicas ſacerdotales quingẽtastrigin. Btmsn de principib. familiarũ dederunt in the, ans fauye opis, auri drachmas uiginti millia, et argẽti minas duo millia qucẽtas.t qs dedit reliquꝰ ppls, auri drachmas uiginti millia,& tunicas ſacerdotales RvH Ha bitauerũt aũt ſacerdotes et leiitę& inii- tores et cantores, et reliquũ uulgus, et Na thinęi,& oris Iſrael in ciuitatib. iis. Populo conę reę ato, legu Eſdras lgm ET uenerat menſis ſeptimus: fliſantem Iſrael erant in ciuitatibus ſuis. Cõgt gatusq́; eſt oĩs ppis quaſi uir unus, adp teã quę eſt ante portã aquarũ, et qietit Eſcꝭ ſcribe, ut afferret ubrũ Legis mq ſi, quã pręceperat dñs Iſraeli. Attulit e go Eſdras facerdos legẽ cora multitudine niroꝶ& mulierũ, cunctiso; qui poterit intelligere, in die prima mẽſis ſeptimi Et legit in eo aperte in platea, quæ erat ntę portam aquarũ, de mane uſq; ad medm⸗ diem, in conſpectu uiroꝶ&e mulienm & ſapientiũ:& aures omnis populi eint erectę ad Librũ. Stetit autẽ E ſdtasſcriba ſuper gradã ligneum, quem fecerat adb quendũ,& ſteterunt iuxta eum Maha thias& Semeia& Ania& Vraei He cia& Maaſiaad dextera eius:& aif niſtram. Phadaia, Miſatl& Melchins Haſum& Asbadana, Zacharia 8 Mo ſollã. Et aperuit Eſdtaslibrũ cotiã omnl ppro, ſuper uniuerſum quippe pplmemi nebat. Et cũ aperuiſſet eñ,ſtettt omnispa pulus. Et bñdixit Eſdras dño deome magna,& reſpondit oĩ popnius, Amen, amen: eleuans manus ſuas, r Jprond intel u & Lerebia, M 2464,0t PhalainlL? d audi endas ram. Porrò Ioſue& Bani Accub, Sebtai, Odia, 8 1 1 ſcribæ of ficiu praſtans.(ap.III. V & incuruatt⸗ 1 aloDies fane w noitelu ſüomlis Rxit adbite mul gcui 15 ptepa eaachi ſt 3 aerñ dii eſt müiſtentiäfa eaunt iatesr Tacet ite dolere.I ancomederet ſaceret 14 4 1 dlijlradli unwenle epti lalgä uockin ukvualem dicè a X aferte f ripulcherrim dpelmarä et ahmtubemac els ettomni laenmichlibit chmateſuo,& m dei in, dipatenpott diena ecclelta iultate taber andenaculien dalabeeftli Nü Vliem il.t lit nü Fldr. tslngllos,à, uuinum,& maeas g. anrim. (linemenat aliuiti⸗ 1 Kläiezüttio Vhlenerunn ücchde hur RN ſeneng Eſdræ II. 180 Artaxerxes ullegem: populus aũt ſtabat in gradu alieni gena,& ſteterunt,& cõfitebantur 1 gt legerunt in Libro legis dei diſtin peccata ſua,& iniquitates patr ſuorũ⸗ die 8 pettea dintelligendũ,& intelle-& conſurrexerũt ad ſtandẽ& legerũt äen m leg erei. Dixit aũt Nehemias in uolumine legis dñi dei ſui, quater in A. än Vug 8 e Atherlatha)& Bsdras facerdos die,& quater confitebant᷑,& adorabant nn hni 3 criba,& Leuite interpretãtes uniuer dñm deumſuũ. Surrexerũt aũt ſuper gra nge 1 Po. Dies fanctficatus eſt dmo, Deo dum Leuitarum loſue& Bani,& Ced etaram üro, noiite lugere,& nolite flere. miel, Sabania, Bonni, Sarebias, Bani,& et hun em̃ omnis poprs.cum audliret uer Chanani,& clamauerunt uoce magna knitte neeis. Et dixit eis: Ite, comedite pin⸗ ad dmm deum ſuum. Et dixerunt Leuitæ rull Ka bibite mulſiun.& mittite partes Ioſue,& Cedmiel, Bonni,Haſebnia, Se- ba dünin ehis quinõ preparauerũt ſibi, quia ſan- rebia, Odaia. Sebnia, Phathahia: Surgi- Adi Renzde im aus dies dñi eſt,& nolite cõtriſtari. gau te, benedicite do deornoſtrol ab eter⸗ awü a air lun eteñ̃ dñi eſt fortitudo noſtra.ILe no uſq; in ęternum:« benedicamt nomi 9 uſe auũt ſilentiũ faciehant in omni popu ni glorię tuę excelſo, in omn benedicti ia alen — vmenüöſgäne anincunttat meuwtha uniiin untezur min * 4 1 . deattatennibitn * Pentcälasn. * Picntesleitrnn) nuleed anügg = nexmnünn e eneinpänate mii demurchn peuuing in * i e auns mn = büi Seitmilte ilpneum auwim Kererm auml mea& Amine addernriwe e ican Müidn (öbaten Zütn BAenit Bdwuldi uniuerimqaiyee enülſrtätere — äxtElmaie reſpondtci rhi 4 s munl ie — nurnut enm A llue àwife .„d eda Cl ſlarrdeb hiſ keitmrüyf 1 3 b 1 8 emmaniu mbllnein nhrzen ane— dicentes: Tacete, quia dies fanctus eſt, one& laude. Iuipſe diñe, ſolus tu feciſt mnolite dolere. Abijt itaq; omnis popu cœlum,& cœlum cœlorã,& omnẽ L⸗ usutcomederet& biberet,& mitteret ercitum eorum: terrã,& uniuerſa qugin attes,& faceret letitia magnã:quia in- en ſunt: maria,& omnia quę in eis ſ unt, erãt uerba quę docuerat eos. Et in& tu umuificas omnia liæc, et exercitus ueſtreo tellex 4 1442.. zie ſecundo cõgregati ſunt principes fa- ccli te adorat. Et dixit Eſdras: Tuipſe B. miliarium uniuerſ populi, ſacerdotes& Tdñe) deus, qui elegiſti Abram, etſſedu- ge 4 I 4 Celſ⸗ 8 veuit ad Bfdrã ſcribã, ut interpretaret xiſti eum de igne Chaldgorum, et poſui⸗ as lerba legis. Et muenerũ tſcriptũ in le ſti nomen eius Abrahã. Et inueniſti cor dierepiſſe dñm in manu Moyß, ut ha eius fidele coram te, et percuſsiſti cum eo Kten filij Hraël in tabernaculis, in die ſo fœdus, ut dares ei terram Chanangęi, He- D zenntmenſe ſeptimo:& ut prędicent,& thei et Heuei et Amorrhęt et Pherezei diauigẽt uoc? in uniuerſis urbibus ſuis, et et lebuzei et Gergeſæi; ut dares ſemini in leruſalem, dicẽtes: Egredimini in mon eius,et impleuiſti uerba tua, quoniam iu tem,& afferte frondes dliuę ‚& frondes ſtus es, et uidiſti afflictionem patrum no- lignipulcherrimi krondes myrti,& ra⸗- ſtrorum in ⁵gypto: clamorẽq; eorã au mos palmarã, et frondes li gni nemoroſi, diſti ſuper mare Rubrum. Et dediſti ſi⸗- ut hant tabernacula, ſicut ſcriptũ eſt. Et gna atq; portenta in Pharaone, et in u- egreſſis eſt omnis populus,& attuler uũt: niuerſis ſeruis eius, et in omni populo ter eceruntq; ſibi tabernacula unuſquiſq; rę illius: cognouiſtt enim quia ſuperbe in domate ſuo.& in atrijs ſuis, et in atriis egerant contra eos, et feciſti tibi nomẽ. Fomus dei,& in platea portę Aquarum, ſicut et in hac die. Et mare diuiſiſti ante Ein platea portę Ephraim Fecit ergo eos, et tranſierunt per medium maris in uniuerſa eccleſia eorã, qui redierant de ſic co: perſecutores autem eorum proieci captiuitate, tabernacula,& habitauerũt ſti in proſundum quaſi lapidem in aquas in tabernaculis: non enim fecerant à die, ualidas. Et in columna nubis ductor eo- bus loſue fllli Nũ taliter filii Ifraẽl uſq; rum fuiſti per diem, et in columna ignis ad diem illũ. Et fuit lętitia magna nimis. per noctẽ, ut appareret eis uia per quam Legit autẽ Eſdras in Libro legis dei per ingrediebantur. Ad montem quoq; Si⸗ dies ſingulos, à die primo uſq; ad diem nai deſcendiſti, et locutus es cum cis de nouilbimum,& fecerunt ſolennitatem ſe cœlo, et dediſti eis iudicia recta, èt legem ptem diebus,& in die octauo collectam ueritat is, cœremonias, et præcepta bona. zuxta ritum. Rt ſabbatũ ſanctiſicatũ tuũ oſtẽdiſti eis. CComemorat Eſdras keneficia Dei, quæ et mandata et ceremonlas: et legẽ prece Iſraehtis exbibebat.(ap. IX. piſti eis in manu Moyſi ſerui tui. Pa- AIX die aũt uiceſimoquarto menſis hui, nem quoque de cœlo dediſti eis in fame lus cõuenerunt fiii Iiraẽ in ieiunio,& eorum, et aquam de petra eduxiſti eis ſi in ſaccis,& humits ſuper eos. Etſepara, tientibus, et dixiſt eis, ut ingrederen= lum eſt ſemen ſliorũ lſrael ab omni filio tur, et poßiderem terram, ſuper quã leua- alie⸗ 1 D ceras cis· Et indurauerunt ceruices Quadraginta annis pauiſti eos in derũt domus plenas cunctis bonis, tuos occiderunt, qui conteſtabant ſaluarent eos de manu hoſtium ſi EFſdræ ſti manũ tuamut traderes eis. Ipſi uero, & patres noſtri ſuperbe egerãt,& indu- rauerunt ceruices ſuas,& non audierunt mandata tua. Et noluerunt audire, etnõ ſunt recordati mirabilium tuorũ quę fe/ ſuas⸗ & dederũt caput, ut conuerterent᷑ ad ſer uitutem ſuam, quaſi per contentionẽ. Iu autẽ deus propitius,clemens, miſericors, & longanimis, et multe miferationis nõ dereliquiſti eos,& quidem cum feciſſent ſihi uitulum cõflatilem,& dixiſſent, Iſte eſt deus tuus, qui eduxit te de gypto. Fecerunt blaſphemias magnas. Iu au tem in miſerſcordijs tuis multis nõ dimi ſiſti eos in deſerto:columna nubis non re ceſsit ab eis per diem, ut duceret eos in uiam,& columna ignis per noctem, ut o- ſtenderet eis iter per quod ingrederent. Et Spiriuum tuũ honum dediſti, qui do- ceret eos,& manna tuũ non prohibuiſti ab ore eorum,& aquã dediſti eis in ſiti. deſer/ to, nihilq; eis deſuit, ueſtimenta eorũ nõ inueterauerunt, et pedes eorum non ſunt attriti. Et dediſti eis regna& populos, & partitus es eis ſortes,et poſſederũt ter ram Sehon,& terram regis Heſebon,& E terrã Og regis Baſan. Et multiplicaſti fi lios eorum ſicut ſtellas cœli,& adduxi- ſti eos ad terrã, de qua dix eras patribus eorum, ut ingrederent et poſsiderent eã. Et uenerunt Rlij& poſſederunt terrã,& humiliaſti corã eis habitatores terrę Cha nangos,& dediſti eos in manum eorũ, et reges eorum,& populos terrę, ut facerẽt eis ſicut placebatillis. Ceperunt itaq; ur bes munitas,& humũ pinguem,& poſſe ciſter alijs nas abreis] fabricatas, uineas& oliueta & ligna pomifera multa,& comederũt, & ſaturati ſunt, et impinguati ſunt, et ab- undauerunt delicijs in bonitate tua ma- gna. Prouocauerunt autem te ad iracun- diam,& receſſerunt àte,& proiecerunt legem tuam poſt terga ſua,& prophetas eos ut reuerterent ad te, fecerũtq; blaſphemias grandes. Et dediſti eos in manũ hoſtium ſuorum,& affix erunt eos. Et in ter tribulationis ſuę clamauerũt ad te,& tu de cœlo audiſti,& ſecundum miſeratio- nes tuas multas dediſti eis ſaluatores qui npore Srum. CQum II. Cumq́; requieuiſſent, reuerſi unt ut face rent malum in cõſpectu tuo,& dereliqui ſti eos in manu inimicorũ ſuorũ,& pohe derunt eos. Conuerſiq; ſunt,& chnaus runt ad te, tu autẽ de cœlo exaudiſii,& liberaſti eos in miſericordijs tuis, nulltis temporibus. Et conteſtatus es eos, utje- uerterent᷑ ad legem tuam. Ipſi ueroſuper be egerüt, et non audierũt mandata tua, & in iudicijs tuis peccauerunt, que ſa- ciet homo,& uiuet in eis,& dederũt luj merum recedentẽ,& ceruicẽ ſuam indu- rauerunt, nec audierũt. Et prouaxiſi ſu per eos annos multos,& conteſtatus es eos in Spiritu tuo per manũ prophetaĩ tuorum,& nõ audierũt,& tradidiſti ccg in manum populorum terrarũ. In miſeti⸗ cordijs autẽ tuis plurimis non feciſi eos in conſumptionem, nec dereliquiſti ets: quoniam deus miſerationum, et ciemens es tu. Nunc itaq; deus noſter magne, ſot tis& terribilis, cuſtodiens pactum et mi ſericordiã, ne auertas à facie tua omnem laborem, qui inuenit nos, reges noſtros, & principes noſtros,& ſacerdotesno- ſtros,& prophietas noſtros,& pattes no ſtros,& omnem populũ tuum à diebus regis Aſſun, uſq; in diem hanc. Et tui ſtus es in omnibus quæ uenerunt ſupet nos, quia ueritatem feciſti nobis, nos an tem impie egimus Reges noſtii, princi- pes noſtri, ſacerdotes noſtri& patres no ſtri non fecerunt legem tuam,& non a,- tenderũt mandaia tua,& teſtimonia ua quæ teſtificatus es in eis. Et ipſiinn- gnis ſuis bonis,& in bonitate tua muln quam dederas eis,& in terra ſatiſiina & pingui, quam tradideras in conſpecu eorum, non ſeruierunt tibi, nec teuent ſunt à ſtudijs ſuis peſsimis. Ecce nolipli hodie ſerui ſumus,& terra quam dedi- ſti patnbus noſtris, ut gomederent pa- nem eius,& que bona ſunt eius,& vob ĩpſi ſerui ſumus in ea. Et kruges eius mul tiplicantur regibus, quos poſiiſti ſipe nos propter peccata noſtra,& cotpo- ribus noſtris dominantur,& iumèiis no- ſtris ſecundum uoluntatem ſuam,& in omni tribulatio ne magna ſumus. Supar omnibus ergo his noſipſi percuimus ſo qus,& ſcribimus,& ſignant principe noſtri,& I. euitæ uoſtu& Sacerdocs noſtri. Lora 1 4 5 1 1 Tunau l3 Daun rctesal- therlatalil gäraAzat raszbelch AHarö Mer aaton Baru llueia, s PotroLe muideftijs neori, ge nnä,Mic äuderebia, uCapitapo Eh. Zeth bi Jdoma aa drur,O eJnathoth HGh.Hzir,) hella Hanä, halbb, Alches Naſa Echau huri Buna,e doer Leuite, tinei,& omr cpulistertaru dam ſiijeorum giporerantla busllis,pti vntadpollice Rtinent nleg Moyſdie lvälrent uniue udiciae Lurnon qare dan Kflase ſpnodtis. Pc ant venali dem Labbathi nsrdeizin S ienn Pt dimi teadionem, nolipernos nem gclpe uti alpane aäeimſempi mpiermumit Iſdemitatibe opeccato,u wmen ulam, dgomiümus. der acerdot aierentin unan d nbuclrmm re ium iinin Jnu Regani 13 eninanit dem eomunn cam alän ane nei h nisAn deinne ꝛVes,K um, D untalcceuuen . ſeruenurtd an ua lugebiäu 1e ms Kumge r wlti nmt an qu denaicneb dunine Jüae margibs, qspith eaccea ahn dn ro ſominna diei ue nuohmam a Arriegemonir „eu droihiränis 1e nss,Elnnhi 8 ur ia Eſdraæ Curant Hebræi obſeruare legem t Dauid.(ap. X. — autem fuerunt, Nehemias, Atherſata fiius Hachelai,& 8 edeci- PSaralas, A zarias, Ieremias, Pheshur, arias, Melchias, Hattus, Sebenia. Mel luch Haré, Merimuih, Obdias, Daniel, Genthon, Baruch. Moſolla, Abia, Maia- min, Maazia, Belgai, Semeia hi Sacer- dotes. Porro Leuitę, Ioſue filius Azanię, Bennui de füijs Hanadab, Cedmiel,& frares eorũ, Sebemia, Odaia, Celtia, Fha hia, Hanã, Micha, R ohob. Haſebia, Za chur, Serebia, Sabania, Odaia, Bani, Ba ninu. Capita populi, P haros, Phahathmo 25, Rlä, Zethu, Bani, Bonni, Azgad, Bebai, àdonia, Begoai, Adin, Ater, He zecia, Azur, Odaia, Haſum, Beſai, Ha- reph Anathoth, N ebui, Megphias, Mo B ſollum, Hazir, Meſiaabel, Sadoc, Ieddua, Pheltin, Hanäã, Anania, Oſee, Hanania, Haſub, Alches, Phalea, Sobec, Relum, Maaſia, Echaia, Hanan, Anã, Melluch, Hari, Baana, et reliqqui de populo Sacer dote Leuitę, ianitores,& cantores, Na- thingi,& omnes qui ſe ſeparaueruui de populis terrarum ad legẽ dei, uxores eo- & uum,3ilijeorum,& filiæ eorum, x omnes quipoterant ſapere reſpondentes pro fra tribus ſuis, optimates eorum, et qui uenle bant ad pollicendũ& iurandum, ut am- zei bularent in lege †2dᷣãνπ], quam dederat in manu Moyſi ſerui ſui, ut facerent& cu- ſtodirent uniuerſa mandata dñi dei no- ſtri,& iudicia eius,& cęremonias eius, & ut non daremus filias noſtras populo terre,& ftlias eorum non acciperemus fi lijs noſtris. Populi quoq; terrę, qui im- portant uenalia,& omnia ad uſum per diem Sabbathi, ut uendant, non accipie mus ab eis in Sabbatho,& in die ſancti- ſicato · Et dimittemus annum ſeptimum, et exactionem uniuerſę manus. Et ſtatue mus ſupernos pręcepta, ut demus tertiã partem ſicli per annũ ad opus domus dei noſtri, ad panes propoſitionis,& ad ſa- criſlcium ſempiternum,& in holocauſtũ ſempiternum in Sabbatis, in Calendis, in ſolennitatibus,& in ſanctificatis,& pro peccato, ut exoretur pro Ifrat, et in omnem uſum domus dei noſtri. Sortes ergo miſimus luper oblationem li gnorũ inter ſacerdotes& Leuitas,& populũ, nt inferrent in domum dei noſtri per do muis II. 181 . 4. mus patrum noſtrorũ, per tempora,à tem poribus anni uſq; ad annum: ut arderent fuper altare dñi dei noſtri,ſicut ſcxiptum eſt in lege Moyſi,& ut afferremus pri- mogenita terrę noſtrę,& primitiua uni- uerſi fructus omnis ligni ab anno in an- num. in domo dñi,& primitiua flliorum noſtrorum,& pecorum noſtrorum, ficut ſcriptũ eſt in lege dñi,& primitiua boũñ noſtrorum,& ouium noſtrarum, ut xoffe offerrent rantur)in domo dei noſtri, ſacerdotibus, D qui miniſtrant in domo dei noſtri. Et pri mitias ciborum noſtrorũ,& lrbaminum noſtrorum,& poma omnis ligni, uinde- mię quoq́;,& olei afferemus ſacerdoti- bus ad gazophylacium dei noſtri,& de cimã partem terrę Leuitis.Ipſi Leuitę de cimas accipient ex omnibus ciuſtatibus operum noſtrorũ. Erit autem ſacerdos fl lius Aaron cum Leuitis in decimis Leui tarum,& Leuitę oCferent decimam par- tem deeime ſuę in domo dei noſtri ad ga zophylacium in domo theſauri Ad gaso phylacium enim deportabunt filij Iſracl. & fuij Lcui primitias frumenti, uini.& Olei, et ibi erũt uaſa diñi ſanctificata, et ſa cerdotes, et cantores, et ianitores, et mini ſtri,& nõ dimittemus domũ dei noſtri. Nominantur qui habitabant in Ie ruſa- lem& Iuda.(ap. NXI. H Abitauerũt autem principes populi A in Ieruſalem, reliqua uero plebs mi- ſit ſortem, utytolleret unã partem de de, tollerent cem qui habitaturi eſſent in leruſalem ciuitate ſancta, nouem uero partes in ciui tatibus. Benediit autem populus omni bus uiris, qui ſe ſponte obtulerant, ut ha- bitarent in leruſalem. Hi ſunt itaq; prin cipes prouincię qui habitauerunt in le- ruſalem,& in ciuitatibus Iuda. Habita- uit autem unuſquiſq; in poſſeſsione ſua. in urbibus ſuis raẽl. Sacerdotes, Leui- te, Nathinęi,& flij ſeruorum Salomo- nis. Etin leruſalem habitauerũt de filijs Iuda,& de filijs Beniamin: de filijs Iu- da, Athaias filius Alã, fllij Zacharię, fi- lij Amarie, filij Saphatię, fllij Malaleel, de fllijs Phares, Maaſia filius Baruch fi lius Colhora, filius Haxia. fHilius Adaia, fi lius Ioiarib. fllius Zacharie, filius Silo- nite. Omnes hifllij Phares, qui habita- uerunt in leruſalem, quadringenti ſexa- gintanouem uiri fortes. Hi ſunt autem octo filij Beniamin. Sella filius Moſollam, fi⸗ B lius Eſdræ fllius Ioed, fllius Phadaia, filius Cola, fi- lius Maſia, fllius Btheel, fllius Iſaia,& poſt eũ Gebbai, Sellai: nongenti uiginti Oocto,& loel filius Zechri prępoſitus eo- rum,& ludas fllius Senua ſuper ciuttatẽ ſecundus. Et de Hacerdotibus Idai filius Ioarib, Iachin, Saria fllius Helcię, fllius Moſollã, fllius Sadoc, fllius Meraioih, fi princeps lius Achitob Fprincipes) domus dei,& 4 fratres eorum. Facientes opera templi, octingenti uigintiduo. Et Adaia filius le roham, fllius Pheſelia, filius Amſt, filius Zacharie, fllius Pheſur, fllius Meichię, K fratres eius principes patrum, ducenti quadraginta r†quinquaginta] duo. Et Amaſſai, fiflus Azreel, Hllius Ahazil, filius Moſollemoth, fiuus Emmer, et fratres eorũ potentes ni mis, centũ uigintiocto,& prępolſitus eo- C rum Zabdiel, Hlius potentium. Et de Le- uuntis Semena ſilius Haſub, filius Azari- cam, fllius Haſabia, fllius Boni,& Saba thai,& Iozabed, ſuper omnia opera quę erant forinſecus in domo dei, à principi- pus Leuitarum. Et Mathaniafllius Mi cha, fi ius Zebede:, fllrus Aſaph princi- pis ad laudandũ,& ad confitendũ in ora rione,& Becbecia ſecũdus de fratribus eius,& Abda fllius Sammua, filius Ga- lal, filius 1dithun. Omnes Lcuitę in ciui- tate ſancta, ducẽti octogintaquatuor. Et ianitores: Accub, Telmon,& fratres eo rum, qui cuſtodiebant oſtia, centũ ſeptua gintaduo. Et reliqui ex Iſraẽl Sacerdo. tes& Leuitę in uniuerſis ciuitatibus Iu- da, unuſquiſq́; in poſſeſsione ſua. Et Na thingi, qui habitabant in Ophel,& Sia- ha,& Gaſpha de Nathinęts. Et epiſco- pus Leuitarinn in leruſalem. Azzi filius D Bani, filius Haſabię, filius Mathanig, ſi- lius Miche. De flijs Aſaph, cantores in miniſterio domus dei. Pręceptum quip- pe regis ſuper eos erat,& ordo in canto ribus ꝑ dies ſingulos, et Phathahia fllius Meſezebel de flijs Zara filij Iuda in ma nu regis, iuxta omne uerbum populi,& in domibus per omnes regiones corum. De fllijs luda habirauerunt in Caria- tharbe,& in flliabus eius,& in Dibon, & in flljabus eius,& in Cabſeel,& in uiculis eius,& in lIeſue,& in Molada, et in Bethphalet,& in Haſerſual,& in Ber ſabee,& in fiiabus eius,& in Siceleg, et in Mochona, et in Remmon, et in Sa- raa, et in lerimuth. Zanoa, Odollam, et 19₰ II. in uillis earum, Lachis etin regicnibus eius, Azeca, et in flliabus eius.' manſe runt in Berſabee, uſq; ad ualle Ennom. Filij aũt Beniamin, à Geba, Mechmas, et Hai, et Bethel, et filiabus eius, Ana- thoth, Nob, Anania, Aſor, Rama Ge⸗ thahim, Hadid, Seboim, et Neballat, ſet Lod Ono, Valle art ficum, et de Leuitis pou⸗ tiones ludę et Beniamin. ¶ Numerantur Jacerdotes et Teuite, qui cum Zorobabeluenerunt leruſa- lem. C(ap. XII. Iſunt autẽ Sacerdotes et Leuit,, qui i aſcenderũt cum Zorobabel fllio da lathiel, et Ioſue: Saraa, leremias, Eſdhas Amaria, Malluh, Hattus, Sechenias, Re hſt, Merimuth, Addo, Genthon, Abio, Maiamin, Madia, Belga, Scmeia et lon rib. Idaia, Sellum, Amoc, Helcias, ldaua. Iſti principes ſacerdotũ, et fratres eotũ in diebus loſue. Porro Leunę, Ioſua Ba nui, Cedmiel, Sarebia, luda, Mathanias, ſuper hymnos ipſi et fratres eorũ:et Be⸗ becia atq; Banni, e fratres eorum, umi quiſq; in offlcio ſuo. loſue autem genult loacim, loacim genuit Bliaſib,et Blia- ſib genuit Ioiada, et loiada gemit lom than, et Ionathan genuit leddoa.In qie- bus autẽ Ioacim erant ſacerdotes et ptm cipes familiarum Saraię, Maraia: lete- mic, Honania: Rſdrę, Meſollam: Ama, rie, ſohanan: Millicho, lonathanèebe- nig, Ioſeph: Haram, Edna:laraiottt ci: Adaie, Zacharia, Genthon, Moc lam, Abię, Zechri, Maiaminet Mor die, Phelti, Belge, Sammua, Sematé,lo- nachan: loiarib, Mathanai: lodaig A⸗- zi: Sellai, Celei: Amoc. Heber:Helci⁊, 3 Hafebia: Idaiæ, Nathanael. Leuſtæm diebus Eliaſib et Ioiada et lohanmct Ieddoa ſcripti principes familiarmm ,et ſacerdotes in regno Darij Perfæ. Ei Leui principes familiarum, ſcripti r 4 bro Verborum dierum, et uſque ad dies Ionathan fliij Eliaſib. Et principes han tarum, Haſebia, Serebia et leſuie tilus Cadmieh, et fratres eorum per vicesſuu⸗ ut laudarent et confiterentut— ptum Dauid uiri geieet obſeruuti 79 per ordinem. Mathania, et Bec b, 9 Obedia, Meſollam, Telmon, Accu 6 ſtodes portarum et ueſtibulotuᷣ ante 4 tas. Hi in diebus Ioacimfflii loſue, 3 Ioſedec, et in diebus Neheuut qces G 8 5 —— leriiſ nem unl en onuibl glaula enn ebtiamin 40 10 cyn wögregalt eunpeltnl ds Neuupha 11 achcuituler icles& Le un&port au fecipuincl thuduos mag rnmt ad dex armſterqunltn asLemedtapa nras,Bſdras mumin& den lisncerdotũ in uiban flns 5 siemig,! Geſtattes e oh Gaalai d Hanani 4 rndei:& Bldra dkontis, Bt co nübos eiuitatt Tlcyerdomuml Vuarum ad ori sganrsrefere dioo poſt eum t murm duqhad murã! abpitaim, 6 dgetportä p.i Eturrim B caxs& ſteter rüih duoc 4 Ggo d dit aam dt Lacere umin Miche dintabis lart& A2r wase Rlam, 3 naantores manenunt in atenti lun tanlettia ma brideri 2 di lerualem aheindheil — des— 4 Ale Drnalag aertahae 8 tlairuri — nnjaiamaa, * dco lamn, En ein gmullie * jahh abäb 2 ra nüſe merqtäxaue — aumöer he irki Nerbe. eNNIlhe wra *1 Hunam kärorn d achara Grnia I Zcch, Nurean 1 Zeige annoich nb Natrmui kei:aroohtt hur Nuätenador * Üde louberlan X uitixcpelmin mctegw ni nt a ndes famlinm m⸗ mäienm auini ſelalb kryin ⁴ Hin Lercüalt a atreseormmgäad aconiteenai (itickictcianin 2 Mutnrnabch K Mlum er S metwelttin n S loacillc . Aiuhli — Oresin circui Eſdræ II. 182 cerdotis ſcribeq. In dedicatio- lacia theſauri. ad libacina,& ad primi- muri jeruſalem requiſterũt Le- tias, et ad decimas, ut introferrèt per eos Nire eautem omt IKe. P. —& facerent dedicatio- adiones),Sacerdotes et Leuttas: qula 8 xletitiam in actione gratiarum,& xædificatus eſt Iuda, in Sacerdotibus et ne ge 1n cymbalts, palt erijs,& ci⸗ Leuitis aſtantibus. Et cuſtodierunt ob⸗ ane 5õgregati ſunt autem fiij cano⸗ ſeruat:onem dei ſui, et obſeruationẽ ex- an. 7 uspeütribus circa lerulalem,& piationis, et cantores, et ianitores, iuxta — Neiuphati.& de domo Galgal, pręceptũ Dauid, et Salomonis filij eius: de regionibus Geba& Azmauech: quia in diebus Dauid et Aſaph ab exor- uon am uillas dificaueruut libi canto- dio erant principes conſtituti cantorum tu Ieruſal. Et mundati ſunt incarmine laudantium,& confitentium Sacerdotes& Leuitæ,& mundauerunt dco. Et omnis Ifracl in diebus Zoroba- prlum& portas& murum. Aſcencte bel,et in diebus Nehemie dabant partes te ꝛũt feci principes luda ſuper murum, cantoribus et ianitoribus per dies ſingu- etſtatui duos magnos choros laudantiũ. los, et ſanctificaban: Leuitas, et Leultæ Eiꝛerunt ad dexteram ſuper murum ad fanctificabant filios Raron. ortam ſterquilinij. Bt iuit poſt eos O- ¶ Eijctunlun extrane:, G uiolato/ haias⸗& media pars principum luda,& res ſabbatli arCentur. Azarias, BEſdras& Molollam, luda Gæ 4 Cap. XIII.. Beniamin& Semeia& leremias. Et de Ndie autem iHo lectũ eſt in uolumine ftijs Hacerdotũ in tubis, Zacharias fllius Moyſi audiente populo. ſſet inuentum Jouathan fiuus Semeię, filius Mathans, eſt ſcriptum in eo, quod non debeant in- Klius Michaig, filius Zechur, fllius A⸗ troire Ammonites et Moabites in Eccle Haph,& fratres eius Semeia& Azareel, ſiam deluiq; in eternã: eo quod non oc- Malalai, Gatalai, Maai, Nathanaei& currerint Rlijs Ifrael cum pane et aqiia, et Juda& Hanani, in uaſis cantici Dauid conduxerint aduerſum cos Balaam, ad url dei:& Eſdras ſcriba ante eos in por maledicendum eis, et conuertit deus no- nFontis. Etcontra eos accenderunt in ſter maledictionem in benedictionem. gradibus ciuitatis Dauidin aſcenſu mu- Factum eſt autem, cum auciſſent legè, ſ rſuper domum Dauid,& uſq; ad portã parauerunt omnem alienigenã ab liraẽt Aquarum ad orientem. Et chorus ſecun Et ſuper hoc erat Eliaſib ſacerdos, qui dus gratias referentium, ibat ex aduerſo, fuerat prępoſitus in gazophylacio de- & ego poſt eum,& media pars populi mus dei noſtri, et proximus Tobię. Fe- ſuper murum& ſuper turrim furnorum, cit ergo ſibi gazophylacium grande, et &uq; ad murõ latiſsimũ,& ſuper por/ ibi erit ante eum reponentes munera, et tam Ephraim,& ſuper portã Anuiquã, thus, et uaſa, et decimam fumenti, uini et &ſuper portã Piſcium, et turrim Hana. olei, partes Leuitarum et cantorum et ia⸗ neel,& turrim Emath,& uſq; ad portã nitorum, et primitias ſacerdotales.: Ino- Gregis:& ſteterunt m porta Cuſtodiæ. muubus autem nis non fui in leruſalem, Steterũtq; duo chori laudantiũ in domo quia anno triceſimoſecundo Artaxerxis ⸗ del,& ego,& dimidia pars magiſtratuũ regis Babylonis, ueni ad regem, et in fl⸗ D mecum Et Sacerdotes Eliacim, Maaſia, ne dierum rogaui regem. Et ueni in le- Miamin, Michea, Elioenai, Zacharia, ruſalem, et intelleæi malum quod fecerat Hanua in tubis& Maſia& Semeia& Pliaſib Tobię, ut faceret ei theſaurum Eleazar& Azzi& lohanan& Mel⸗ in ueſtibulis domus dei, et malum mihi chia& Mlam,& Ezer. Et clare cecine uiſum eſt ualde. Et proieci uaſa domus runt cantores,& Iezraia prępoſitus:& Tobię foras de gazophylacio. Præce- immolauerunt in die illa unctimas mag- piq́;, et emundauerunt gazophylacium: mas,& lætati ſunt. Deus enim let ficaue- et retuli ibi uaſa domus dei, ſacrificium rat eos lætitia magna. Sed& uxores eo et thus. Et cognoui quod partes Leuita rum& liberi gauiſi ſunt,& audita eſt rum non fuifſent datæ, et fugiſſet unul- letitia leruſalem procul. Recenſuerunt quiſque in regiouem ſuam de Leuitis, et quoque in die ula uiros ſuper gazophy- cantoribus, et de his qui miniſtrabant et lacta eg¹ uc lOcis ſuis, ut adducerẽt principes ciuitatis in decore gratiarum. ubus locis ſ princip aSionks Deu. 2 3.2 — ⅓⅓————— — 4 1 — — ——— — — — Eſdræ egi canſam aduerſum magiſtratus,& di- xi: Quare dereliquimus domum dei? Et congregaui eos,& feci ſtare in ſtationi- bus iuis· Et omnis Iuda apportabat deci mam frumenti uini& olei in horrea. Et conſtituimus ſuper horrea Selemiã ſacer dotem,& Sadoc ſcribam,& Phadaiam de Leuitis,& iuxta eos Hanã fliium Za- chor, filium Mathanię: qm̃ fideles com- probati ſunt,& ipſis creditę ſunt partes fratrum ſuorũ. Memento mei deus meus pro hoc,& ne deleas miſerationes meas quas ſeci in domo dei mei,& in cęremo nijs cius. In diebus illis, uidi in Iuda cal- cantes torcularia in Sabbatho, portãtes aceruos,& onerantes, ſuper aſinos uinũ & uuas& ficus,& omne onus,& infe- C rentes in Ieruſalem die Sabbathi. Et cõ teſtatus ſum eos, ut in die qua uendere li- ceret, uenderent. Et Tyrij habitauerũt in ea, inferentes piſces, et omnia uenalia, & uendebant in Sabbathis filijs Iuda& Ieruſalem, et obiurgaui optimates Iuda, & dixi eis: Quę eſt hęc res mala, quam uos facitis,& prophanatis diem Sabba- thi: Nunquid non hæc fecerunt patres geſtri Pnoſtri),& adduxit deus noſter ſuper nos omne malum hoc, et ſuper ciuitatem hanc: Et uos additis iracundiã ſuper Iſ⸗ raẽl, uiolando Sabbathũ. Factum eſt aũt⸗ cũ quieuiſſent portę Ieruſalẽ in die Sab-/ bathi, dixi: Et clauſerunt ianuas,& prę. cepi ut non aperirent eas uſq; poſt Sab- batlium,& de pueris meis conſtitui ſu- per portas, ut nullus inferret onus in die Sabbathi. Et manſerunt negociatores, & uendentes uniuerſa uenalia foris Ieru ſalẽ ſemel et bis. Et conteſtatus ſum eos, & dixi eis: Quare manetis ex aduerſo muri:ſi ſecundo hoc feceritis, manũ mit- tam in uos.Itaq; ex tempore ilio non ue/ Dtxi qᷓq; nerunt in Sabbatho. Dix itq;] Leuitis, ut mundarent,& uenirent ad cuſtodien- das portas,& ſanctificandam diem Sab- bathi, et pro hoc ergo memẽto mei deus meus,& parce mili ſecundum multitu- dinem miſerationum tuarum. Sed& in diebus illisuidi Iudęos ducentes uxores Azotidas, Ammonitidas,& Moabitidas. Et filij eorum ex media parte loquebã- tur Axotice,& neſciebant loqui Iudai- ce,& loquebani iuxta linguam populi & populi. Et obiurgaui eos,& male di- xi. Et cecidi ex eis uiros,& decaluaui eos, II. eos,& adiuraui in deo, ut non qarent i⸗ lias ſuas filijs eorũ,& non acciperent de filiabus eorum flilijsſuis,& ſibimetinſig IO, dicens: Nunquid non huuuſcemodi te; peccauit Salomon rezs Iſtatl:& cette in gentibus multis non eratrex ſimilis ei e dilectus deo ſuo erat,& poſuit eum deus regem ſuper omnem Iſras: ſ& ipiumer, e go duxerunt ad peccatum mulietesaſe nigenę. Nunquid& nos inobedlenies faciemus omne malũ grande hoc ut pre⸗ uaricemur in deo noſtro,& ducamusu- Xores peregrinasDe fllijs autem loiaaa filij Eliaſib ſacerdotis magni, gener ent Sanaballat Horonites, quéfugaui àme. Recordare dñie deus meus aduerſum ecos qui polluunt ſacerdotium, iusq ſacerdo- tale& Leuiticũ. Igitur mundaui eosah omnibus alienigenis,& conſtitui ord nes ſacerdotum, et Leuitarũ, unumquen- que in miniſterio ſuo,& in oblationeſi gnorum in temporibus conſſtituris,& i primitijs. memento mei deus meusinbo num⸗ Amen. Liber Eſdræ tertius, qui inter apocrypha po nitur. Repetuntur obite r geſta Ioſia, lecho mæ Loachim regu luda.(up. I. X 9 8⸗ / — 784„. 3 a na primi menſio, ſtatucnsſs uobis tollexe ſuper humeros eam.Et ni deſeruite dño ueſtro,& curã agite gen- tis illius Ifraẽl, ex parte ſecundum pagcò & tribus ueſtras, ſecundum ſcripturam Dauid regis iſracl. o ſecundum magni ficentiam Salomonis fllii eius, omnes i templo,& ſecundum particulam prinau patus paternam ueſtram, eotum qui dät in conſpectu fratrum filiorum Iſtacl Im- molate paſcha,& ſacrificia parate lraii bus ueſtris,& facite ſecundũ precepium dũi, quod datum eſt Moyfi. Et dommal Ioſias in plebem que inuenta eſt, ouum, agnoiũ,& herdorũ,& captaru Kizhn =o T fecu loſias Paſcha inlei Vi roſo lymis dño,& immok ai 8)4 unt phaſe quartadecima lu- aens 4 4 — aüubosti alunſecüe nibtibusm. alaacuttul niis& Na dOaielde gmilam anberentele aKleuite,na lecundäpa heaupopuli zagheln übre Kueit bhale ius coxeru anbäuolentin amiepiebe: lacerdotibu dunadipes, uſcg uane patauert ß Aaron. Et nait perordin dub e Afaph — asqierat àr dunuas ltaun zleätratrese Rtcöſummata cchi.nil Kchant hoſtias aäpreceytäte ijtequtinue Rice defeſtun u nonectc ſahatipornbus ärzullraelnô, auleegttlol tluset Kon acömoruton Remannöyre. ddus Bt i⸗ ſdhrircüda n imecitaul Ktbtenpori llh ehee 8 ne, ällgerlre. ltäit Annin Charcan und ex t 0 aülryoti a3 b ttlegres aplonä e ane eſt 4 maellu lo teancon *n . ea Ki *. areüica— — 1 — 8 bden 8 . 2 umalaidin 3 ſteraln ähn 3 2 T tenpordaend, * wnxm nalu K n 6d 1 Hteund ntut, —½ Trun une ti 2 ulinnzihah Tkat bnda relehmöäihin taotgkaltge m piwinau crucssdienolt a üi axiluin e ulmaeantän 1 cechimg 1 man ftus Dunder un eelgperlumemzerl In id elt Aai ilexpreiene aedecdtrs ecntmih 2 K lſadearmi a alononbflicne D ecunämenta mmdectam om ritratnn Tlowwli badii A nrieianän a ttun tllni a bemque nunit aodj hahn Eſdræ ula uitulos trĩa millia. Hæc de regali- bus data ſunt ſecũ dũ promiſsionẽ ppko: Kncerdotibus m Paicha, oues numero duo mllla, ac uituli centũ. Et Iechonias Edemeias& Nathanael fratres,& Ha bias& Oziel& Coraba in Phaſe, o- es quinq; millia, uitulos quingentos. Et 3 blum ſierent eleganter, ſteterũt ſacer- dotes Ge leuitæ, habentes azyma per tri⸗ u. Etlecundũ partes principatus patrũ incölpectu populi offerebant dño, ſecun ium ea quę in libro Moyſi ſcripta ſunt, rallꝛuerũt Phaſe igm, prout oportebat: s& hoſtias coxerunit in emolis, Jet in ol flis cum bñuolentia,& attulerunt omnibꝰ e 33 qui erãt ex piebe:& poſt hęc parauerut (bi& ſacerdotibus. Sacerdotes em̃ offe tebantadipes, uſq; dum finita eſſet hora, & Leuitę parauerunt ſibi,& fratribus ſu flijs Aaron. Et ſacri cantores filij A⸗ aph erãt perordinè ſecundũ preęceptum Dauid,& Aſaph Sc Zacharias& led. dim“s, qui erat à rege. Et oſtiarij per ſin alas ianuas, ita ur nõ pręuaris aret᷑ unuſ quic luã fratres em̃ iltorũ parauerunt il lu. Et cõſummata ſunt quę ꝓtmebant ad ſacrficlũ dai. Inilla die egerunt Phaſe, et offerebant hoſtias ſuper dñi ſacriflciũ, ſe cundã præceptũ regis loſię. Et egerunt Rljj lrrael, qui inuenti ſunt in tẽpote illo, phaſe:& diẽ feſtum azymorũ per dies ſe ptem,& non eſt celebratũ Phaſe tale in Iſaaei, à téporibus Samuel prophetę,& os reges lrael nõ celebrauerunt tale Pa ſcha, quale egit Ioſias, et ſacerdotes& le uite& ludęi& omnts Ifrael, qui inuèti ſunt in cõmoratione leroſolymis. Octa- uodecimo anno,regnãte lolia, celebratũ eſt Phaſe. Et directa ſunt opera loſiæ in cõſpectu dñi ſui in corde pleno metuẽiis: & quæ circa illũ quidẽ cõſcripta ſunt in priſtmis temporibus, de eis qui peccaue- runt, quiq; rreligioſi fuerunt in dominũ præ omni gente,& qui nõ quęſierũt uer D badñi ſuper Iſrael. Et poſt omnẽè actum hunc loſi, aſcẽdit pharao rex Mxypt:, uemens in Cnarcamis ab itinere ſuꝑ Eu phraten,& exijt obuiã illi Ioſias. Et mi ſittex. gypti ad Ioſiã, dicẽs: Quid mi- li& tibi eſt rex ludę: Nõ ſum miſſus à qño, ut pugnẽ cõtrate: ſuper Buphraten eñ hellũ meũ eſt, feſtinaus deſcende. Et nõ eſt reuerſus Ioſias ſuper curtũ: ſed ex- pugnare eum conabat, nõ attendẽès v bũ prophete III. 183 prophetę ex ore dñi.ſed cõſtituit ad eum bellum in campo Mageddo. Et deſxn⸗ derunt principes ad regem loſiam. Etdi xit rex pueris ſuig Amouete me à pᷣlio, infirmatus ſum em̃ ualde. Et ſtatim amo- uerunt eum pueri ipſius de acie. Et aſcen dit ſuper currũ ſecundariũ ſuum,& ꝑue- niens Ieroſolymã, uita functus eſt,& ſe- pultus eſt in paterno ſepulcliro.Et in tota Iudęa lugebãt Ioſiã,& ꝗ pręſidebant, cũ uxoribus lameniabant᷑ eum uſq; in hunc diẽ. Et datũ eſt hoc fleri femꝑ in omne genus Iſrael. Hęc autẽ præſcripta ſunt in libro hiſtoraꝶ regũ ludę,& ſingula ge ſta actus I oſię,& eius gloria,& intelle- ctus eius in lege dñi, quæq; geſta ſunt ab E eo,& quę nõ, ſcripta ſunt in libro regum Iſrael et Iudę. Et aſſumentes qui erãt ex gente, Iechoniã filium Ioſię, conſtituerũt regem pro loſia patre ſuo, cum eſſet an- norũ triginta trium · Et amouit eum rex xRgyptune regnaret in Ieroſolymis,& mulauit gentè argenti talenta centũ,& auri talentũ unũ. Et conſtituit rex y pii Ioacim fratrẽ ipſius, regẽ ludæ& le- ruſalẽ,& alligauit magiſtratus Ioacim: et Zaracelẽ fratrẽ ſuũ,& apprehendens re duxit in.ᷣgyptũ. Annorũ erat lIoacim uiginti qumq;, cum regnare cœpiſſet in terra luda& Ieru alẽ,& fecu malum im conſpectu dñi · Poſt hunc aũt aſcẽdit Na buchodonoior rex Babylonis, et alligãs eum in æreo uinculo, perduxit in Baby- lontã,& ſacra uaſa dni accepit Nabuch odonoſor,& tulit,& conſecrauit in tem- plo ſuo in Babylonia. Nam de immundi cia illius,& irreligioſitate ſcriptũ eſt in li bro temporum regum. Et regnaun ſuper F Iſrael menſibus tribus. Et regnauit loa- cim filius eius pro eo. Cum autẽ conſtiiu tus eſſet rex, erat annorum decẽ& octo. Regnauit autẽ menſes tres,& dies decẽ in leruſaſẽ,& fecit malũ in cõſpectu dñi, et poſt annũ mittens Nabuchodonoſor, tranſmigrauit eum in Babyloniam ſimul cum ſancis uaſis dñi. Et conſtituit Sede- ciam reg? ludę& Ieruſalẽ, cum eſſet an norũ uiginti unius, regnauit aũt annis un decim. Et fecit malũ uu eonſpectu dñi,&c nõ eſt ueritus à uerbis, quæ dicta ſunt ab lere. 8 Ieremia propheta ex ore domini,& ad- iuratus à rege Nabuchodonoſor, periu-⸗ rans diſceſsit,& indurata ceruice ſua,& corde ſuo, trãſgreſſuseſt legitima domini B det 8 ſ —Z—Z—o—ö—“ qus geſſerunt, immunditias gentiu dñi, quod ſanctũ erat in leroſolymis Babyionẽ. Et erant ſerui illius uſq; annorum ſeptuaginta feptem. ram ſuam. Cap. II. d a. Par. 5. ſor A4 ponuntur in ædem dñi quæ eſt in mnia honorifica cius,& ad nihitum rede gerunt,& reliquos à gla dio duxerunt in 7. Eſdræ gei IſcaelEt duces populi dñi multa ini- & impiè egerũt ſuper oẽ᷑s et polluerũt templũ .Et miſit deus patrum ipſoꝶe per angelũ ſuũ reuocare eos propter quod parceretillis, et tabernaculo ſio. lpſi uero ſublaunabãt in angelis ſuis,& qua die locutus eſt dñs, erant illudentesprophetis eius. Qui uſq; ad ixacundiã concitatus eſt ſuper gentem ſuam propter itrelig oſitatẽ ſuam&⅞ præ cepit aſcendere reges Chaldæorum. Hi occiderunt iuuenes eoꝶ in gladio, in cir cuitu ſancti templi eorum,& non peper- cerunt iuueni& ſeni&uirgini& a lole ſcenti:ſed omnes traditi ſant in manus ip ſorum,& omnia ſacra uaſa dñi,& rega- les apothecas reſumentes:: ulerunt in byloniã,& incen derunt domum dñi,& demoſierũt muros leruſalẽ,& turres eius incenderuntigne,& conſummauerũt o- Ba- 9„& dum Ier. so. c. regnarent Perſe ſlin repletione uerbi do- & 29. c mini in ore leremiæ, quouq́e benigne ageret terra ſabbata ſua,omnt tẽpore de. ſectionis uę ſabbat zauit in applica tone C Cyrus remittit Iudæos captos in ter A R Hgnante Cyro rege Perſaꝶ in con- I’ſum matiõe uerbi dñi in ore lIeremię. 2, Eld.;: a fuſcitauit dñs ſpititũ Cyri regis Perſaꝶe, & prędicauit in toto regno ſuo ſimul per pturã, dicẽs: Hęc dicit Cyrus rex Per ſarum. Me conſtituit regem orbi terraße Ifrael, dñs excelſus,& ſignificauit mihi æd flcare domum ſibi in leruſalem, quę eſt in ludę a. Si quis eſt ex genere ue ſtro, dñs ipſius aſcendat cum eo in leru- ſalẽ. Quoiquot ergo circa loca habitant, adiuut eos qui ſunt in loco ipſo in auro & argento, in dationtbus cum eci iĩumẽtis, cumq́; alijs quę ſecundũ uota ap 118& eruſa⸗ lem. Et ſtantes principes tribuum, pago- rum& ludæę ex tribu Ben iamin,& ſi cerdotes& Leuitæ, quos excitauit domi nus aſcendere,& ædificare domum dñi, quæ eſt in Ieruſalem,& qui erant in cir- cuitu eorum, adiuuerunt in omni auro et argento eius,& iumẽtis,& uotis complu ribꝰ, nulti quorũ ſenſus erxcitatus eſt. Et A, „NTiIS 4 1II. Cyrus rex protulit uaſa ſacra qii, quz tranſtulit Nabuchodonoſor rex Babylo nis ex Ieruſalem,& conſecrauit eaidolo! ſuo,& proferens ea Cyrus rex Perſarã tradidit Mithridato, qut erat ſuper thelau ros ipflus, per hunc autẽ tradita un gal- manſaro præſidi Iudæ æ. Horum aut lic numerus. L. ibatoria argentea quo mil quadringenta, athiſcç argentee tugma, phialæ aureæ trigima, item argêtea dèuo millia, quadringentæ:& alnn uaſamlle. omnia aũt uaſa aurea& argẽiea, qunq mulm octingenta ſexaginta. Et enume- rata ſunt Salmanſaro ſimul cũ his qxics captiuitate Babyloniæ uenerant in leo- ſolymã. IIn Artaxerxis autẽ regss Pera ſarum temporibus ſcripſerunt de his qan habitabant in ludæa& leruſalem. Bu- ſamus,& Mithridatus,& Sabellius,& Rathimus, Baälchemus,& Sameliusten, ba,& reliqui habitantes in Samaria,& cxteris locis, ſubiectã epiſtolã regi Amn Xerx.. Dñe, queri tui Rathimusab acciſ dentihus,& Sabelliusſcriba, curię tuę iudices in Cœloſyru& nce. Et nunc notũ ſit qñoregi, qunnam Iudei qui aſcẽderunt à uobis ad nos ie nientes in leruſalẽ ciuitatè refugĩet pc ſimam ediflst furnos eius, et ſtauim ros,& templũ ſuſcitant. Quodſi ciuin iſta& muri cõſummati fnerint, notuni tr buta nõ ſuſtinebũtpendere, ſed eimm regibus reſiſtẽt· Et quaa id agii ercatem plum, recte haberi arbitrati ſumus nãcę ſpicere hoc ipſum, ſed noium facete dii regi. ut ſi uidebit, rex, qugrai jntibisha trum tuoꝶ,& muenies in admomuioll bus ſcripia de his,& ſcies quonii cin iſta fuit refuga,& reges& ciuitatesccn- cutiẽs,& Iudæi refuge,& prælia comi tentes in ea ab æterno, ob quam caufim ciuntas iſta deſerta eſt Nunc ergo nolim facimus dñe rex, quontamſ cuuitas hec xædificata fuerit,& huius mur erecilur rint. deſcenſus tibi nõ exit in Cœſofpra & Phoenicen. Tunc ſcripfit rex Raci mo, qui ſcribebat accidenti,& Bnie mo, et Sabellio ſcribæ, et cætens co- 1 tutis, et habitantibus in Syria et Phoni- ce. ea quæ ſubiecta ſunt. LEGI Ehe ſtolam quam miſiſtis mthi. Præcth 3 go inquiri, et inuentum eſt quontmnc 4 tas illa eſt ab æuo reg' bus relätten homines refugæ, et præliain ea ellic 641 en⸗ 4 rpesioti unte, 8 t no bacenl ereomin Ayohlbere rgrocecdäti iiziat regit rrciti lis naloerant, R etanicuh ſellaäter uer arn, T turb Mauätbetes pre etewonetemy & relcu Phœ, dumregm D lorllema nun entusfornc MDnxus 1 Nbusuernact idus Mecl varpurati 8 9s- pt leaisl chopiam, cen btcü mandt direuerteren Knaubiculä ſu nacaduelt.) belſtodes, 9 inäerunt a lgy nolttu anlcüg app ſauu dabit lli anpita coop uper aurä irno et cya alli,g ſec untpeerſapie lrlueabit. mnuerdum go. ter cetnical d gürrexerit fane d qud adr dmeig aässapiem dian ſcipäe dünm Alu. ſanudriptr. raear 4 ten X „ ce dara laatu ias Epr antin conſt iſnſe 4 elb et in ddhn dn Nlltubte — tunlaen 8 3 Auitabwton 3 vübetiniin 1 e ouer wan. 17 Lghellah h — Güei aii c müttän „ Mäcenmräuhin, * 1 lenulſeuving, fenw an. — wüſteäm(a icöumm an luktnebiixnihie & ſiki Btorutgi relaberindirnie — c pün ſemut dm ülediiewga m nr, Emuaniouin 1= idehs Kſesen. iiga dwnäcn. adatteig dm- = baten do m deſenactanc⸗ aarierex qonalt 1 Flueri Kebunnt⸗ e viutbinömh cen Tmrlepin 2 bederxrimn a xlliolcrenant dinnübo Vſtne . ibeein im 29 m mmültön Etinwenmen dꝛw n prerfteung di Eſdræ t8, Lreges! ortilsimi erãt in leruſalem dominantes,& tributa exigentes à Cœ vytia& Phoentce. Nunc ergo pręcepi tohibere homines illos ędificare ciuita an,& prohibere ne quid uitra hęc fla t, c nec procedãt in plurimũ, ex qua ſunt militig, ita ut regibus moleſtia importef. Func tecitatis his quę à rege Artax erxe triipta fuerant, Rathimus;& Sabellius ſriba, et qui cũ his cõſtituti erãt 1ungen tes, feſtinäter uenerütin lernlalem cum equltatu,& turba.& agmine, cœpetut egaicãtes prohibere,& uocabãt ab cdcatione templi in leruſalẽ, uſq; ſecũ Jo anno regm Darij regis Perſarum. Cproblema, num unnt; mulier, reX auf ueritas fortiorſit. Cap. I1I. 4 NE Darius fecit eœena magnam om- nibus uernaculis ſuis, et omnibus ma giſttatibus Medie& Perſidis& omni- bus purpuratis& prętoribus.& conſuli bas.& pr fectis ſub illo, ab Inda uſqae Rthiopiam, centũ uigintiſeptẽ prouin- iß.Et cũ manducafſent& bibiſſent, et ſatiati reuerterent᷑, tunc Darius rex alcè- dit in cubiculã ſuum,& dormiuit,& ex pergefactus eſt. Täcilli tres iuuenes cor porls cuſtodes, qui cuſtodiebant corpus regis dixerunt alter alteri: Dicamus u- nulquiſq; noſtrũ ſermont qui pręcellat, & cuulcũc apparuerit ſermo ſapiẽtior alterius, dabit illi rex Darius dona mag- na, purpura cooperiri,& in auro bibe, re,& ſuper aurũ dormire,& currum au- reo freno, et cydarim byßinã,& torquè circa collũ,& ſecũ do loco ſedebit a Da riopropter ſapientiã ſuam,& cognatus Dꝛrij uocabit᷑. Tunc ſeribentes linguli ſaum uerbum ſignauerunt,& poſuerunt ſubtus ceruical Darij regis,& dixerũt: Cumq; ſurrexerit rex, dabimus illi ſcri- pta noſtra,& quodcũ q; iudicauerit rex, e tribus,& magiſtratus Perſidis, ꝗm̃ uer- O bum eius ſapientius eſt, ipſi dabit᷑ uicto- ria ficut ſcrip:ũ eſt. Vnus ſcripſit, Forte eſt uinum. Allus ſcripſit, Fortior eſt rex. Tertius ſcripſit:Fortiores ſunt mulieres. ſuper omma aãt uincit ueritas Et cn ſur rexiſſet rex, acceperunt ſcripta ſua,& de derunt ill’,& legit. Btmittẽs uocauit o- mnes maplſtratus Petſaru& Nedos,& purpuratos,& prętores,& pre fectos,& ſederunt in conſilio,& lecta ſunt ſcripta cotã ipſis. Et dixit: V ocate adoleſcẽtes, & 1II. 184 & ipſi indicabunt uerba ſua. Et uocati ſunt,& introierũt. Et drxit illis: Indicate nobis de his quæ ſcripta ſunt. Et cœpit prior, qus dixetat de fortuudine uini,& dixit: Viri, quã pręualet uinũ omnibus hominibus qui bibũt illud? ſeducit men D tẽ. Itemq; regis& orphani facit mentem uanã. Item ſerui ac ſiberi, pauperis ac di uitis,& omnẽ menè conuertit in ſecuri tatẽ& iucunditatẽ, et non memintt oèm triſtitlã& debitũ, et omma pręcordia fa cit honeſla,& nõ memimit regẽ, nec ma- giſtratũ,& omnia per talẽta loqui facit. Et nõ meminer ũt, cum biberint, amici- tiam, nec fraternitatè, ſed non multũ poſt ſumuni gladios,& cũ à uinomerſelint, et lurtexermt. nõ meminerunt quę geſſe rimt O uiti nũ pręcellit uinum: quis ſic cogitat facere: Et iacuit hoc dicto. CObtinet palmã qui ue ritaiem omnibus fortiorem prædicauit. Cap. IIII. T inc hoauit lequẽs dicere, qui diit& de fortuudine regis. O uiri, num prę cellunt homines, qui terrã& mare obti- nent,& omnia quę in eis ſunt: Rex autẽ ſuꝑ omnia pręcellit,& dominat eorũ,& omne quodcũq; dixerit illis, factunt. Et ſi miſerit illes ad bellatores, uadũt,& de moltũt montes& muros,& turres. Iugu lant᷑,& ingulãt,& regis uerbũ nõ pręte- reunt.nã ſi uncerint, atterunt regi omnia quęcũq prę dati fuerint. Similiter et alij omnes,& quot quot nõ militãt, nec pug- nant, ſed colũt terrã: rurſum cum fuerint metẽtes, atferũt tri' uta regt,& ipſe unus ſolus ſi dix ern. occidite, occidunt: dme- rit, remittite, remittũt: dixerit percutite, percutiunt: dixerit exterminate, extenm i nant:dix erit ędificate, dificant: dixerit, excidite, excidũt: dixerit plantate, plau iant.& omnis plebs,& uirtutes eũ obau diunt,& ſuper hoc ipſe recumbit,& bi= bit,& dormit. Hi aũt cuſtodiunt in cir-- cuitu eum,& non poſſunt ire ſinguli,& facere opera ſua, ſed in dicto obaudien- tes ſuntei. Viri quomodo non precellit B re:c, qui ſic diffamat᷑: Et tacuit. Teriius qui dixerat de mulieribus& ucritate, hic eſt Zorobabel, cœpii loqui. Viri, nõ magnus rex.& muiti homines: nec uinũ pręcellit. Quis eſt ergo, qui dominatur eorum: Nonne mulieres genuerunt re- gem, et omnem populſũ, qui domint ma ri& terrę,& ex illis nati ſunt,& ipſsæ B 4 edus Eſdræ educauerunt eos quiĩ plantauerãt uineas ex quibus umã fit: Et ipſe faciunt ſtolas omnium hominã,& ipſe faciunt gloriã nomimbus,& non poſſunt homines ſepa rari à mulieribus. Si cõgregauerint au- rum& argentũ,& omnè rem ſpecioſam, & uiderint mulierẽ unam bono habitu, & bona ſpecie, onmia hęc relinquentes in eam intendũt.& aperto ore conſpici/ unt,& eam alliciunt magis, quã aurũ C argentũ,& omnè rem precioſam. Homo patrem ſuũ relinquit qui enutrijt illũ.& fuam regionem,& ad mulierem ſe cõiun git · Et cum muliere remittit animam,& neq; patrem meminit, neq; matrè, neque regionẽ᷑. Et hinc oportet uos ſcire, quo- niam mulieres dominant ueſtri. Nonne doletis: Et accipit homo gladium ſuumi & uadit in uiam facere furta et homici- dia,& mare nauigare& flumina,& leo- nem uidet,& in tenebris ingredit᷑:& cũ furtũ fecerit,& fraudes,& rapinas ama- bili ſuę affert. Et iterũ, d:ligit nomo uxo rem ſuam magis, quàm patrẽ aut matrẽ. Et multi dementes facti ſunt propter u- xores ſuas,& ſerui facti ſunt propter il- las,& multi perierunt& iuguiati ſunt, et peccauerunt propter mulieres. Et nunc credite mini, quia magnus eſt rex in po- teſtate ſua: qm̃ omnes regiones uerentur tangere eum. Videbam tamen Apemen filiam Bezacis, mirifici concubinam re- gis, ſedentem iuxta regem ad dexteram, & auferentẽ diadema de capite eius,& imponentẽ ſibi, et palmis cędebat regem D de ſiniſtra manu. Et ſuper hęc aperto ore intuebat᷑ eam:& ſi arriſerit ei, ridet. nam ſi mdignata ei fuerit, blanditur donec re- conciliet᷑ in gratiam. O uiri, cur nõ ſunt fortiores mulieres: Magna eſt terra.& excelſum eſt cœlum: quę iſta agunt: Bt tunc rex,& purpurati intuebant in alte rutrum. Et inchoauit loqui de ueritate. O uiri, nonne fortes ſunt mulieres: Ma- gna eſtterra,& excelſum eſt cœlum,& uelox curtſus ſolis conuertit in gVro cœ- lum in locum ſuum, in una die. Nõne ma gmficus eſt qui hęc facit,& ueritas ma- gna,& fortior prę omnibus: Omnis ter- ra ueritatem inuocat, cœlum etiã ipſam benedicit,& omnia opera mouentur& tremunt eam,& non eſt cum ea quicquã ini quum. Vinẽ iniquũ, iniquus rex, mni⸗ quę mulieres, iniqui omnes filij hominũ, & III. *Ae AKerplta & inigua illorum omnia opeta,ctnõ eſ nhens in ipſis ueritas,& in ſua miquitate peri⸗ du cripl bunt,& ueri as mane,& inualeſcit in 6 uconumm ternum,& uiutt, et obtinet in lecuua ſecu t ui K culorum. Nec eſt apud eam accpere pet uicupt ſonas, nec; differẽrias, ſed quę tuſta lunt Jräemdtor facit omulbus, intuſtis ac malignts,& o- 4 CTusa mnes benignanĩ in operibus eius. Etn indn( eſt in iudicio eiusimquũ, ſed fortiuudo, Lnutulen & regnum,& poteſtas,& maieſtas om- 1 uuelcs,ed nium uorum. Benedictus deus ueritas. attsittegtc Et delijt loquendo. Et omnes populich n Aab. mauerunt,& dixerunt: Magna eſtuen- Hego leru tas,& pręualet. Tunc rex aut illi Peie, adecttm ſiquid uis amplius, quàm quę ſcriptaſum rii deus & dabo tibi, ſecundum quod inuẽtus es MieyilGhs b ſapientior proximis, et proximus mihtſe ſin It den debis,& cognatus meus uocaberts. Ji wonnus q ait regi: Memor eſto uoti tun, quod uai igedixeru ſti, ędiicare Ieruſalem, in die qua regà aiuili remi accepiſti, et omnia uaſa quę acceptalunt anierent& ex Ieruſaſẽ, remittere, quę ſeparauit Cy iſ amumubins rus, quando mactauit Babylomã,& uo⸗ 19o,E exu luit remittere ea ibi. Et uu uouiti cd- aadebusſ care templum, quod incenderũt laumi eſnbuntu quando exterminata eſt ludęa à Chl- Haume. dę is· Et nunc hoc eſt quod poſtulo diea Ochecaũ et quod peto, hoc eſi maieſtas quodate 1 pnnc een poſtulo, ut facias uotum quod uouiſtite- ü. 4 gi cœli ex oretuo. Tunc ſurgens Danus an é ſerui, rex oſculatus eſt illum.& ſcripſit epilto verd kt lam ad omnes diſ pẽſatores,& prelecios bagite mill & purpuratos, ut deduc erẽt eum,& eers iilanſaem d qui cum illo erant omnes aſcendetes ed(amtympa ficare leruſalẽ. Etomnibus prelecti aA. ane erant in Cœloſyria& Phoenice,& Li- micñ ei E bano ſcripſit epiſtolas.ut traherem lpna etterier cedrina à Libanoin leruſalem rut ga tuni 1 carent cum eis ciuitatem. Et ſ criplitom⸗ näij Dhun nibus Iudgęis qui aſcendebant a regno in lte din Iudeęam prolibertate, omnem potentem, dbdlte dom & magiſtratum,& prefectũ nõ ſuperue nerilu nire ad ianuas ipſorũ,& omnem regio inae Dea nem quam obtinuerant immunẽ eſle el⸗ bntd an & Idumęi relinquant caſtella qut obti ina dunt 3 nent ludęorum.et in ſtructurã templi 4 gkepiun ri per ſingulos annos talenta uiginit uich rnniut V qum edificaret, et ſuper ſacrarium noio/ donie nn V cauſtomata uſtulare) quotidie,ſicutha- däd nn bent pręceptũ. alia talenia decem o 1 ncginciut re per ſingulos annos, et in ommibu d—o madeſg 1„„, Clultà procedunt à Babylonla condere tis UwedPm tem, ut eſſet libertas tam iplis quiml li b lech eorum, et omnibus ſacerdotibus P 3 Cecühhit⸗ a därimgenh 3 Wmu 4 8 termint aaa. * chrdhgwinnt co ioctlrutua K xiepmgrin Pl n Ixetud lurinen ektlumulge 2 ls äipünin dn wosellesim, m enntemnstlait ktonnbugi r nillelyad hn 1= tepiüchautt 1en as cutumaln un 1 riadememi a rlberzearneng nm, Agiüi a iuiipbi,t a u btiuertymi a elnauma Le umtirnäd n vanncsrbaueg eh lhiom m bun end i, in dutin Wanncsünn Burcerlcnen 1 9 daamicf 4*„ nnbsld 1 Eſdræ rlunt. Scripſit aũt& quantitatẽ.& ſa- ſtolã iutsit dari in quia deſeruirent, ELeuitis ſcripſit dare pręcepta, uſq; in it qua conſummabit᷑ domus,&ʒ leruſa- bem extruet,& ommbus cuſtodientibus ciuitatẽ,eripſit dari ei ſortes,& ſtipen- da. Bt dimiſt omma uaſa quęcũq; ſepa nuerat Cyrus à Babylonia,& omnia vcũüq; dxiε Cyrus,& ple pręcepit ſier& mitti lerufalẽ. Et cũ proceſsiſſet le adoleſcẽs, eleuans faciẽ in leruſalem, bepedtxit regẽ cœli.& dixit: Abs te eſt nidoria,& abs te eſtfapientia& clari⸗ 338. Bt ego ſeruus tuus ſum. B enedictus es,qum deciſti mihi pientiã,& tibi cõ⸗ mehor dñe deus parum noſtrorũ. Et ac- cepit epiſtolas,& profectus eſt in Baby voniam. Et uenit.& nunciauit fratribus lus ommbus qui fuerunt in Babylonia, & benedixerunt deũ patrũ ſuorum, qm̃ qedit illis remitsionẽ& refrigerium, ut a cenderent& ęd ficarent leruſalem,& templum ubi nominatum eſt nomen eius in plo,& exultauerunt cum muſicis& leiitia dtebus ſeptem. Deſenbuntur qui ex Balylonia in lu⸗ dæam redierunt-· C(ap. V. Oſt hęc aũt eſecti ſunt, ut aſcenderẽt pricipes pagorum per domos& tri bus ſuas,& uxores illorũ,& filn& fllie eotã& ſerui,& ancillę ipſorũ,& peco naeorum. Et Darius rex miſit unà cum eis equites mille, donec deducerent eos in lerufalem cum pace,& cum muſicis, & cum tympanis& tibijs,& omnes fra nees erät ludentes,& fecit eos aſcendere mmul cũ eis. Et hęc ſunt nomina uirorũ, qui aſcenderũt per pagos ſuos in tribus, & in partẽ principatusi pſorũ · Sacerdo/ tes: Eilij Phinees, fllij Aaron, leſus filius loſedec, loacim filius Zorobabel fllij Sa nathiel de domo Dauid, ex progenie Pha res de tribu Iuda, qui locutus eſt ſub Da- riorege Perſarum ſermones mirificos in ſecundo anno regni ipſius menſe Niſan primo. Sunt aũt hi, qui aſcenderũt ex Iu- dea de captiuitate trãſmigrationis, quos manſmſgrauit Nabnchodonoſor res Ba bylonie in Babyionẽ,& reuerſus eſt in lerual?. Et reliquit partem Iudęę unuſ- quſſq; in ciuitatem ſuã, qui uenerunt cũ Zorobabei& leſu, Nehemias, Kreores, Eumeo, Emmanio, Mardocheo, Beel- ſuro, Mechpſatochor, Olioro, Emonta uIS III. 185 unus de principibus eorum. Et numerue à gentibus eorum, ex prępoſitis eorum fiij Phares, duo millia centũ ſeptuagim- taduo: fllij Ares tria millia centum quin/ quagintaſeptẽ: filij Phoœrmo, Centum cyua dragintaduoain flijs leſu& loabes, mul le trecẽti duo:fllij Beniu, duo mi' lia qua- dͤxingenti ſeptuaginta:filij Choraba, du- centiquinq;:lij Banica, cemũ ſexagin- taocto: firj Bebech, quadringentitres: fi- lij Archad, quadringenti ingintiſeptem: fllij Chã, trigintaſeptẽ: flij Zoroar, duo millia ſexagintaſeptem: filij Adin, qua-⸗ dringenti fexaginta unus: filij Aderectis centũodo: fllij Ciaſo& Zelas, centum ſeptem: Hlij Azoroc, quadringẽtitrigin- ta nouem, Hlij Iedarbone, centũ triginta duo:filij Ananię, cemũtrigintarfilij Aſo⸗ ni nonaginta:filij Marſat, quadringenti uigintiduo:filij Zabars, nonagintaquin que:ſiij Sepholemon, centũ uigintitres: filii Nepopas, quinquagintaquinq;:filii Hechanatus, centũ quinquag ntaodio: ſ li Cebethamus, centũ trigintaduo: filii Crearpatros, qui Enocadies,& Modię, quadringètiugintitres: qui ex Gramas & Gabea, centum uigintiunus: qui ex Beſſelon,& Ceagge, feæagintaqumch: qui ex Baſtaro, centũ uigintiduo. Qui ex Bechenobes, quinquagmtaquinq;. fl lii Liptis, centum quinquagintaquiq;: fi lii Labonni, trecenti quinquagintaſeptè: fii Sichem, trecẽtiſeptuaginia filn Sua G don,& Elimonis, trecenti ſeptuaginta octo:hlii Pricus duo millia cẽtũ quadra- gintaquinq;: fiii Aneas, trecenti ſeptua- ginta. Sacerdotes: Filit leddus; fllii Eu⸗ ther, filii Eliaſib, trecẽti ſeptuagintaduo: filii Emerus, ucẽti qumquagintaduo: fi- lii Phaſurii, trecenti quinquagimtaſeptẽ: filii Caree, ducenti uigitiſeptem. Leui- te, Filii leſu in Caduthel,& Bamis,& Serebias,& Edias, ſeptuagintaquatuor. omnis numerus à duodecimo anno, iri- ginta millia quadringẽèti fexaginta duo. Filii,& fiig,& uxores, omnis computa tio, quadraginta millia ducenti quadra gintaduo. Filuſacerdotũ, qui pſallebãt in templo:fllii Aſaph,centũ uigintiocio- Oſttarii uero: flit Eſmenni fllii Azer: fi- li Amon, fllii Accuba, Topa filii Tobi, omnes centum trigintanouẽ. Sacerdotes ſeruiẽtes in templo, filii Sel, fiu Gaſpha, flii Tobloch, Hllii Carię, filu Sub, Rili He — B 3 ₰ — ·— — n — — — 4— ——ÿͤ — P ida, fllit Celi, fllii Dedon, ſilti Gadda- hebſuii Sephegi, fllit Aggia, filii Sacha- reth, flii Sabathen, fili Caroneth, fllii Mallith, fllii Anię, fllii Saſus, filii Addus, filii Suba, fliii Eura, filii Rahotis, filii Phaſphat, fllli Malmon. omnes ſacro ſer uientes, et pueri Salomonis, quadringen ti octogintaduo. Hi ſunt filii qui aſcende runt à Thelmela, Thelhauifi principes eorum: Carmellã,& Careth,& non po- terant edicere ciuitatesſuas et progenies ſuas, quema dmodum ſint ex Iſracl. Fili Dari, fili Tubal, filii Nechodaici, ex ſa cerdotibus, qui fungebanturſacerdotio, & non ſunt inuenti Rilii Obia, filii Achi ſos, filii Addim, qui accepit uxorem ex filiabus Phargeleu,& uocati ſunt nomi ne eius,& horum queſita eſt generis ſcri ptura in pædatura,& non eſt inuenta, ct prohibiti ſunt ſacerdotio fungi. Et dixi illis Nehemias& Aſtharas, ne partici- — pẽtur ſanctã, donec exurgat pontifex do ctus in oſtenſionem et ueritatem. Omnis 4 aũt Iſraẽl erat, exceptis ſeruis et ancillis, quadragintaduo millia trecenti quadra- ginta. Serui horum& ancillę, ſeptẽ mil- 6 E lia trecẽti trigintaſeptẽ. Cantores& can tatrices, ducẽti ſexaginta quinq́;. Came- 6 li quadringenti trigintaquinq;. E qui ſe- V lia quadragintaquinq;. Subiugalia, quin 6 que miſlia uigintiquinq;. Et de prępoſi tis ipſis per pagos, dum uenirent in tem- plum dei, quod erat in leruſalẽ, innouare & ſuſcitare templã in loco ſuo, ſecundũ ſuam uirtutẽ᷑,& dari in templũ theſauro rũ operũ ſacrũ auri mnas duodecim mil lia.& muas argenti quinq; millia,& ſto las ſacerdotates cent. Et habitauerunt ſacerdotes& Lenite,& qui exierant de Plebe in leruſalem et in regione,& ſacii cantores,& oſtiarii,& onuus liatlin re io⸗ Efdræ III. rum ſolennium omnium ſanciſicatorum. Et quotquot uouebant dño à neomenia ſeptimi menſis, ceperunt hoſtias oſfene Deo,& templum dnñi nondũ erat edi catum. Et dederunt pecumam lapidaris & fabris,& potum& pabula cum gu- dio. Et dederunt carra Sidoniss& Ty- riis, ut tranſueherent illis de Libano tr- bes cedrinas,& facerent raies in loppe portu, ſecundum decretũ quod ſeripum erat eis à Cyro rege P cundo anno uenientes in templum deiin leruſalẽ, menſe ſecundo inchoauit Zon babel fllius Salathiel,& lIoſue fllius loſe dec,& fratres ipſorũ, et ſacerdotes etle uitę,& omnes qui uenerãt de captiuin- te in lerufalẽ,& fundauerunt templu dei nouilunio ſecũdi menſis ſecundi annici ueniſſent in ludęã& leruſalẽ. Etſtauv rũt Leuitas à uiginti annis, ſupet open dñi,& ſtetit Ieſus& Hlius eius e ſrutes omnes I, euitę conſpitãtes, et executote legis ſacientes opera in domo dũi'etle p ptẽ milliatrigintaſcx. Muli ducenta mil terunt ſacerdotes habentes ſtolas cumu bis,& Leuitę fi.it Aſaph, habentes cym balum collandantes dũm,& benedicen tes ſecundã Dauid regẽ lſracl. Et canta bant canticũ dño, quoniã dulcedo eus, & honor in ſecula ſuper omnẽ lſras.ei omnis popxs tuba cecinerunt,& procla mauerunt uoce magna, collaudãtes dim in ſuſcitatione domus dũi. Etuenerint ex ſacerdotibus& Leuitis,& prebden- tibus ſecundũ pagos lenioribus, quiuidt rant priſtinã domum,& ad huius(f tionem cum clamore& planctuma 3 gamuͤbi ndi popli umxiilet⸗ alerüt nim 4 auenemt iktcognole uniegd tacceden aorpoblos dunusum anuuimus q AG rcedimus à ANlriorũ, qu astrülis Zor anorum l Bacactcaree gaicabimus 9 gxcepit nob ass auem ten alibehant eos zeercentes in adicium om Lprotraxer imaſch 44 lulai once templun tend aüt gcaun Agoe ſalntophete mmnomne d iw Zorobabe lusloſegecein uchiqux el mübgrophete nintporeue ns Syne& las& ddlle Vnrecipien lac teäält 'i qullun en Btnabue tilperes, lio eidtes! ſütigäcar vieonnibus ſeidxenpl noz 5 4. lale. 8 wana 1 1 Se Daio Wreg duod Eſdræ III. xmalti cum tubis& gaudio magno: in nem ludęe, zum ut populus nõ audiret tubas pro- mnuenimus difica arpianctü pot ens magnifice; ntes domũ d jta ut longe audirei- Snis& precioſis materiis in p 4 1 t Mnid⸗ u 9 31.44 Gune uenerãt ſcire quę eſſet u rü. Et cognouerunt, uonl a qut erant omnt gloria quam 4 a 8— 88 liuitate, edificãt templã dño Deo Tunc mterrogaium Mtral. Itaccedentes ad Zorobal lelm prepoſitos pagorum: dixerũt eis: iſtam et oper dificabimus unà uobiſcũ, ſimiliter e- 186 & introiſſemus in Icruſalem, eimagnã: ri. Turba em̃ erat tubis& tempium ex lapidibus politis,& ma⸗ arietibus, 3 audierũt inimici tribus ludę& Be& opera illa inſtamter fieri, et ſuffragare, ox tu& proſperare in manibus corum, c in iigentiſsime perfici. us feniores dicentes, bel& Quo permittente uobis ędificatis domũ a hec fundatis: Ideo aũt in- terrogauimus eos, ut noiũ faceremus tibi qñm ueſtrũ,& ipſi pari⸗ homines& prępoſitos,& nominum ſcri n 5 8 im audiuimus dnni 1 1 1 4 1= eri, ſc 1 ter incedimus a diebus Asbazareth re⸗ pturã prępoſitorũ poſtulauimus Iles. At B cnomri 3 Aſſyriorũ, qui trãſmigraut uos huc. illi reſponderunt nobis, dicentes: N 08 ſu . vrui larxltillis Zorobabel, et leſus, et prm mus ſerul dñi, qui ſecit cœtũ& terrã.& 1wi 4 un 3 qpe⸗ pagorum Ifrasl: Non eſt nobis g ædificabai hæc dornus ante annos iſtos unomn uobis ddficare domũ dei noſtri: nos emm multos àrege lfracl maxno 82 fortilsl- 4 urde ſoli edticabimus dño Iſraẽl ſecundũ ea mo.& cõſun, maia eſt. Et quonſã patre? nb näna e precepit nobis Cyrus rex Periarũ. noſtri e* acerbãtes erant,& peccanetũt . möin a de Gentes autem terre incum betes his qui in Deũ Iſral, iradicit eos in manus Na- un näig fumin ludea,& leuãtes opus ędificatio buchodonoſor regis Eabylomæ„regis denmnn nis,& inſidias.& populos adducentes, Chaldęori,& domum iſtã demolientes 4 Skuna Rüda rohibebant eos ediflcare,& aggreſſu- incenderunt, G& populũ captiuum dux e- a ſehen müh, ns exercentes impedierut, ne cõôſumma runt in Babylenẽ In primo anno regna⸗ — mlüde tet edificium omnitempore unę Cyrire te Cyro rege Babylonie, ſcripſit Cyrus — vüun annnai 88⸗& protrax erunt ſtructuram per bien rex domum hancę diflcare,& illa ſacra mtnäad, nium uſc; a4 Daritregnum. uaſa aurea& argetea quę ex ulerat Na- Norainag ludai conceſßione Oari extruunt buchodonoſor de domo quę eſt in leru⸗ VI. ſalem, et conſecrauerat ea in ſuotem plo: wuntaimd, templum.(ap.· * nkkämbaui, A Mlerunae aũt anno regni Darii pro/ rurſus protulit ea Cytus rex dSantiilan.„a Iphetauit Aggeus,& Zacharias Rilius quod erat in Babylonia; wiciniag Addin prophete apu mes quuerritn 1o. eäg. m.— l Kincumad, ſtus Zorobabelfllius Salathiel, et leſus ſa,& reponerent! ecitnatünd kllius loledec, inchoauerunt ędificare do in lerufalem,& ipſum templum lubaälnän. mum dñi, quę eſt in leruſalem: cum adeſ⸗ ficare in loco ſuo auighimaen. ſent eis prophetę dñi a leubina Inipſo tepore uemi adillos Siſennes ſub de templo & tradita ſunt d ludęam& leruſa Zortobabel,& Salmanaſaro ſubregulo. lem in nomine dei lſra?lſuper eOs- Tunc& pręceptum eſt eis ut offerrent hęc ua templo, quod erat Dei ędi- Tunc Salmanaſarus „& adiuuarent eos. ſubiecit fundamema domus domim, quę eſt in leruſalem:& ex inde uſq; nunc x⸗ regulus Syrię& Phoœnicis,& Satrabu d fcatur,& non accepit conſummatio- 1 ui canſpäitan mes,& ſodales eius,& dixerunt eis: nem. Nunc ergo ſi iudicatur A tercsc, m tes openicnä dotes naderatn. Quo pręcipiente uobis domum hãc di perquiraĩ in regalt ſcati,& tectũ iſtud,& alia omnia peift ri regis quę ſunt in Babylonla, bus bibliothecis Cy⸗C & li in⸗ 1 n Ri auhhun. 8 Phe 8. citts: It qui ſunt ſtructores clui heced fl uentum fuerit conſilio Cyri regis cœpta 2 ru rsäe. ma Daulnoila ü cho ouidbi m cecllalpemi 'udaceum . cmnt: Ethabuerunt gratiam uiſitatione eſſe ſtructuram domus diii, quę eſt in Ie- fada ſuper eos, qui erant ex captiuitate rulalem,& iudicabit᷑ à dio rege noſuo, ĩq Adño ſeniores ludęorum,& nõ ſunt im- ſcribat de his nobis. Tunc Dariusrex 16.2 pediti dificare, donec ſigmficaretur Da pręcepit inquixi in bibliothecis,& in- rio de omnibus iſtis,& reſponſum acci⸗ uentus eſt in Ecbaranis oppido, quod eſt . ocemamüh 9 2, Sn t— ne camsülh peretExemplum epiſtole quam miſerät in media regione locus unus in quo ſcri- 1— stu Drrio, 81SENNES fubregulus SX, pta eran iſta. ANNO primoregnante 1 rix& Phœnicis,& Satrabuzanes,& Cyro. rex Cyrus præcepit domum do- pxort jus in Kyri ini S3üprzohne ſodales eius in Syria& Phœnice pręſi/ mini quę eſt in leruſalem æ n n des regi Dario ſalutem. Omnia nota ſint incendebant igni aſsiduo, Ko regi quod cum ueniſſemus in regio⸗ do ſit cubiiotum qecem e dificare, ubi cuius altitu- latitudo cubi 4 torum Eſdræ torum ſexaginta, quadratum lapidibus politis tribus,& moœniano ligneo eiuſdẽ regionis,& mœniano uno nouo,& im⸗ pendia dari de domo Cyri regis:et ſacra uaſa domus dñi tam aurea quã argẽtea, quæ exiulit Nabuchodonoſor in domo dñi, quę eſt in leruſalẽ, ubi erãt poſita, ut ponãtur illic: et pręcepit curam agere Si ſennem ſubregulũ Syrię& Phcœnicis, et Satrabufanem,& ſodales eius,& qui or- dinati erant in Syria& Phoenice pręſi- des, ut abſtinerẽt ſe ab eodẽ loco · Et ego quoq; prę cepi in totũ ędificare:& pro- ſpexi,ut adiuuẽt eos qui ſunt ex caꝑtiui tate lIudęorũ, donec conſummareĩ tem- plum ędis dñi,& à uexatione tributorũ Cœloſyrię& Phoœnicis, diligenter quã- titatem dari his hominibus ad ſacrificiũ dñi, Zorobabel præfecto, ad tauros& arietes,& agnos: ſimiliter aũt frumẽtum, & ſal,& innum,& oleũ inſtãter per ſin- gulos annos, pro ut ſacerdotes qui ſunt in leruſalẽ, dictauerũt conſumi quotidie E ſine ulla dilatione, ut offerantur libatio- nes ſummo Deo pro rege& puerts eius. & orent pro ipſorum uita,& denuncie- tur, ut quicũq; trãſgreſsi fuerint aliquid ex his quę ſcripta ſunt, aut ſpreuerint, ac cipiat᷑ lignum de ſuis propriis, et ſuſpen- dani, et hona ipſorũ regi aſcribãtur. Pro pterea et dñs,cuius nomẽ inuocatum eſt ibi, exterminet omnẽ regẽè et gẽtem, qui manum ſuã extẽderit prohibere, aut ma le tractare domũ dñi illam quę eſt in le- ruſalẽ, Ego Darius rex decreui quàm di- ligentiſsime ſecundum hęc fleri. ¶ Domus Di ext ruta dedicatur,& conſecratur.(ap. VII. ATVnc Siſennes ſubregulus Cœloſy- 1 6.C ⁴ rig et Phœœænicis, etsatrabuzanes, et ſodales obſecuti his quę a Dario rege e- rãt decreta, inſiſtebãt ſacroſanctis operi- bus diligẽtiſsime, cooperãtes cũ ſeniori- bus ludęorũ principibus Syrię, et ꝓſpe rata ſunt ſacroſancta opa, prophetãtibus Aggeo et Zacharia, pphetis. Et cõfum- mauerũt omnia p pręceptũ dñi dei Iſra/ &I, et ex cõſilio Cyri et Darii, et Arta- Nerxis regis Perſarũ. Et cõſummata eſt E damus noſtra uſq; ad tertiam et uiceſimã diẽ menſis Adar. ſexto anno Darii regis. Et fecerũt filii Iſratl, et ſacerdotes et Le uitę, et cęteri qui erãt ex captiuitate qui appoſiu ſunt Kcũdum ea quę ſcripta ſunt 4½ III. in libro Moyſi. Et obtulerũtin dedico⸗ tionem templi dñi tauros cenum atieicz du cetos, agnos quadringeètos,et hœdos, ꝙ peccatis umuerſi Iſrael quodeci, ſecũ dum numerũ tribuũ lacl.etſteterũtſa 0 cerdotes et Leuitę amici ſiclis Ptribas, ſuper omnia oꝑa dñi dei Iſrailtecũdum Librum Moyſi et oſtiari, per ſingulss ianuas. Et egerũt fllii Iſrat cum his qqi erat ex captiuitate illud Phaſe quantade cima luna menſis primi, qñ ſanciſicui ſunt ſacerdotes et Leuitę. Omnes fliia ptiuitatis nõ ſunt ſimul ſandificati, qua Leuitę omnes ſancꝭficati ſunt. Etimmo lauerũt phaſe uniuerſi filii captiuitans et fratribus ſuis ſacerdotibus, et ſibmet ipſis. Et manducauerunt flli Ifrail, qu eràt ex captiuitate omnes qui remaſeiit ab omnibus execratiomibus gentuten quęrẽtes dñm, et celebrauerũt di feſtum azymorum, feptẽ diebus epulates in con ſpectu dñi, qm̃ cõuertit conſilum regi Aſſyriorum, in eos cõfortare manus eq rum ad opera dñ̃i dei Iſratl. CEſdras legis dottor muttitur à nte lt roſohymam.(ap. VIII. E T poſt huncregnate Artaxerxe ba ſarum rege, accetsu Eſdras ſilus dan rię, filii Helcię, filii Solome, filii dadoc, filii Achitob, filii Ameri, fllii Alael, 3li Bocci, filii Abiſue, filii Phinees,fligi azari, filii Aaron primi ſacerdotis: hict dras aſcẽdit de Babylonia, cum eſſetſen ba et ingenioſus in lege Moyſ qu d ta eſt à dño Deo lſratl docere etſacete Et dedit ei rex glortam, quod inueniſet gratiam in omni dignitate et delydeni in conſpectu eius. Et aſcenderunt ſimi cum ipſo ex filtis Iſtacl, et ſacerdoitus et Leuitis, et ſacris cantoribus templica oſtiariis, et ſeruis templi in leriſalé- An no ſeptimo regnante Artaxerxe in qum to menſe, hic annus ſeptimus eſt regn ex eũ tes de Babylonia nouilunio qumi menſis, uenerãt leroſolymam iusta pis ceptum illius ſecũdum proſperitatẽ itine ris a dñio ipſorum datam eis. In his enum Eſdras magnam diſciplinã obtinebanie prętermitteret quicqu eotu, quge 4 ex lege dñi et pręceptis, et docende 6 uerſum Iſraẽl omnem iuſtiti et iudicii Accedétes autem, quiſcribebant lenpa Artaxerxis regis, tradiderunt ſcnpuum d b gerat ab Artaxerxe rege⸗ uo d obuen KE Eldram alxrräoie, genpli fubi 8 Br X ace uun.Bam tiptecepl uleotũ laa EL euitle anitecu in le mmtecicon atpacuit: cagldlatijs rarmndä ludea danlabesin! gä deo llra ſike& omf amüteritin r zenaecum tll nemne in tem Mnlale: ut coll rum ad tauros ais,& quæ! ſtanthoſtasd 1aqpod eſtin! muolueris c n& arxento adä precept aamaſa, quæ nu chñi dei m late quæcu tentampli dei piyiacio,cun wricereauro tm voiontaten lmertes pre dumgyrig&. thert Bläras d dligenter ancentum, imentimoc mscenti& werxntione. tr o iltigin nngndregis, altäüclun, baii, g, templi Keſcr deünng u kuindeu onit uch. Tuaat Aeanitte in ncephar ünalenmn Eiuerint e dnne due 4 lhucente, huun da fu ncregniegen. e rakatn 1 Tch idätun. ftikain 1iäIdin uüln 1= Anrngrmiina un taedöiema A rioluntyh * o dolräte rex gorem ain a lonn dhminaä a ieis Hünin Al xſhülhaiain ia eltſaqiunnien mn ſeuuäteryiinei e a rexmme ram 3 hic unſint a abyiednan mt levwühman mu ſecüünmim 1 NVetumärmgl mliptütn 1m requigütig 1.ictpepiann 6 rm ulomem iet 1 aten qici 1 2 2 regswimt 1* aui fütita 11 mlacerdotẽ, et lectorem legis dñi, nw emplö ſubiectũ eſt. Rex Arta- es Eſdræ ſacerdoti& lectori legis . ilalutem. Humanior cgo iudicans in regis, c! 1 tex ruſalem,& me honorificauit in conſpe⸗ ctu regis,& conliliariorũ& amicorũ e/ 1us,& purpuratorũ eius.& ego conſtans derckiſs pre cepi eis qui deſyderan ute ludçorũ ſua ſponte,& ex ſacerdo- udus& L euitis, qui ſuntin regno meo, ius nitari tecũ in leruſalẽ· Siqui ergo cu- animo ũ, conueniant,& proficiſcã⸗ dñi de nit mihi& ſeptem amicis ros, ut comlte unt ire tec ut, ſccut plact meis conliliarijs, ut uiſitent ea quę agu u ſecundã ludeęam& leruſalẽ, obſeru s ſcut habes in lege dñi.& ferant mue nera dño deo Itrael, quę uoui ego& ami taxerxis. l ex fllijs Siemarith, Amenus fihorũ Da. lleruſakẽ,& omne aurã& argentũ ꝗd uentũ kueri in lerulalẽ cum lllo, quod eſt dona 1.— in leruſalẽ: ut colligatur hoc auru& ar⸗ entum ad tauros,& arietes,& agnos, et quinquaginta Pcrdos,& quæ liis ſunt congruentia, ut nlas Zechoeli, ñi ipſo quinquaginta: ex Rlijs Sala, Maaſias Go zum quod eſt in Ieruſalẽ. Et omnia quæ- tholię,& cum ipſo uiri ſeptuaginta:ex 1 cere lijs Saphatig, Zacharias Micheli,& cũ ipſo uixi octoginta ex fHlijs loab, Abdias Iehel,& cũ ipſo uiri ducenti duodecim: ferant hoſtias dño ſuper altare d eunq; uolueris cum fratribus tuis fa auro& argento perfice prouolũtate tua ſecundũ pręceptum dñi dei tui:& ſacro/ anaa uaſa, qtiæ data ſunttibi ad opera ex fil domus dñi dei tui, quę eſt in lerulalem: et cum ipſo uiri centũ ibuenerint ad Beer, Zacharias Bebei,& cum ipſo uiri &cetera quæcunch tibi ſi ⸗ opera templi dei tui, dabis de regali ga⸗- ducenti zophylacio, cum uolueris cum fratribus Ecc tuis facere auro& argento, perfice ſecũ. filijs qum uoluntatem dñi. Et ego quidem rex ſunt nomina eorũ, bel,& Sedemeias,& cũ ipſo uiri ſeptua- Artaxerxes pręcepi cuſtodibus theſau⸗ rorum Syrię& Phoenicis, ut quęcunq; gint ſcripſerit Eſdras ſacerdos,& lector legis dicitur Thia,& metati fuimus illic tri- „uſq; ad argenti duo,& recognoui eos. Et ex fllijs ſacer- & auri:& uſq; dotã& Leuitarũ non inueni illic·Et mi- am- ſi ad Eleazarũ& Eccelon,& Maſman, dat& Maloban,& Enaathan,& Samea,& qñi, duligenter detur ei talenta centum, fimiliter ad frumentimodios centũ,& uini phoras centũ,& alia quęcuuco abun ſine taxatione. Omnia ſecundũ legẽ dei Iori fant deo altiſsimo, ne forte exurgat ira m regno regis,& fllij& filiorũ eius. Vo bis ast dicitur, ut omnibus ſacerdotibus & Leuitis,& ſacris cantoribus,& ſer- ui e nis templi,&ſcribis templi hui tnbutũ, neq; ulla alia indictio irrogetur, quicc;. Tu aũt Eſra ſecundũ ſapientiã gei conltitue iudices& arbitros in tota dei Syria& Phoœntce,& oẽs qui legem dei flij tui nõ nouerunt, doce: ut quotquot tranſ- gretsi fuerint legẽ, diligenter plectantur bian& Amin ex fllijs fliorũ Chanangi, ſiue morte, ſue cruciatu, ſue etiam pecu-& nig Eſdræ III. nie mulctatione uel abductione. Et dixit Btdras ſcriba: Benedictus deus patru no ſtrorũ, qui dedu hanc uoluntatem in cor n⸗ ſunt prępoſiti ſecundum ſuas patrias,& à principatus portionales eorũ qui mecum aſcenderunt de Babylonia in regno Ar⸗ tin regione Babylonię dmo uid, Achus filius Scec tũ pro Zacharias,& cũ eo reuerſi ſunt um cen⸗ a gente in templũ dñi eotum quod eſt tum quinqu bilionis Zaraei,& cum ipſo uiri ducenti & Moſolamũ ipſos ducores& peritos: & dixi eis ut uenirent ad L oddeũ, qui e- rat apud locũ gazophylacij. Et manda⸗ us nullum eius,& illis qui erant in gazophylacio, ut mitterẽt nobis eos qui ſacerdotio fun- nec habeat quiſq; poteſtatẽ cbijcere eis gerentur in domo dñi dei noſtri,& addu xerunt nobis ſecundã manũ ualidam dfi os& fratres, qui erant decem& octo: Aſ- 187 — arificare domũ ſuam quę eſt in Ie factus ſum ſecundũ opitulationem imei,& congregaui ex Iſraẽl ui⸗ ſmul aſcenderent mecum. Ethi, Bſd..a is. Et ex fllijs Phares, Gerionus: cile: ex fllijs Phares, —— —— r— — aginta: ex fliijs ductoris Moa ex fuijs Zachues, lecho- & cum ipſo uiri ducenti ijs Banię, Salimoth filius loſaphie- ſexaginta: ex filijs octo: ex fllijs Ezead lohannes etan,& cũ ipſo uiri centũdecem. ex Adonicam ipſis poſtremis,& hæc Eliphalam, fllius Ge- a. Et congregaui eos ad fluuium qui D bun, Nathan, Eunagan, Zachariam 18, ut dicerent L. oddeo& fratribus noſtri uiros perſtos: ex Hlijs Moholi, L. eui, firj Iragl. fllij Sebebiã.& fin⸗ 5 ſllij eorũ uiri uiginti. Et ex his qui in B 5 templz„ Eſdræ templo ſeruiebant, quos dedit Dauid,& iphi prncipes ad operationẽ Leuitistem plo ſeruientiũ ducenti uiginti.Omma no mina ſigmfi ata ſunt in ſcripturis. Et uo- ui illic ieiunium iuuenibus in conſpectu dei, ut quęrerem ab eo bonũ ner nobis, & qui nobiſcũ erant,& filijs& pecori- bus propter inſidias. Erubut em̃ petere à rege pedites& equites in comita:u, tu telę gratia contra aduerfirios noſtros. Di ximus enim regi, quoniam uirtus qi erit cum eis, qui inquirunt eũ in omni aff ctu. Et iterũ deprecati ſumus dñm deum no- ſtrũ ſecundum hęc:quẽ& propitiũ habui mus,& compotes facti ſumus deo noſtro. Et ſeparaui ex plebis prępoſitis,& ſacer dotibus templi uiros duodecim,& Sede- biam,& Aſannam,& cum eis ex fratri- bus eorũ uiros decẽ.& appendi eis aurũ & argentum& uaſa ſacerdotalia domus dei noſtri, quę donauerat rex,& conſi- liarij eius,& principes,& omnis Iſratl. Et cum appendiſſem, tradidi argenti ta- lenta centũ quinquaginta,& uaſa argen- tea talentorũ centũ,& auri talenta cen- tũ,& uaſorũ aureorum ſepties uiginti,& uaſa erea de bono eęramento ſplendentia, duodecim, auri ſpeciẽ redden:ia,& di:i eis:Et uos ſancti eſtis dño,& naia ſunt ſan cta,& aurũ& argentũ uotũ eſt dñio deo E patrũ noſtrorũ. Vigilate& cuſtodite, do nec tradatis explebis prępoſitis,& ſacer dotibus& L euiiis,& principibus ciui- tatũ Iſraẽi& in Ieruſalem, in paſtopho- rio domus dei noſtri. Et hi qui ſuſcepe- runt ſacerdotes& L euitę aurũ& argen tũ& uaſa, intulerunt leruſalem in templũ dñi.· Et promouimus à fluuio Thia, die duodecima menſis primi, uſq; quo introi- uimus in Ieruſalẽ. Et cũ ſactus luiſſet ter- tius dies, quarta aũt die ponderatũ aurũ & argentã traditum eſt in domo dñi dei noſtri Marimoth filio lori ſacerdoti:& cũ ipſo erat Eleazar fliius Phinees:& erant cũ ipſis Ioſadus fllius leſu,& Me- dias,& Banni fllius L euitę ad numersũ, & ad pondus uniuerſa. Et ſcriptũ eſt põ dus ipſorũ eadem hora. Qui autem uene- raint ex captiuitate, obtulerunt ſacrificiũ ño deo Iſraël, tauros duodecim pro om m Iſrael:arietes octoginta ſex, agnos ſe- Ptuaginta duos, hircos pro peccato duo- decim,& pro ſalute uaccas duodecim, mnia in ſacxificiũ dni.t relegerunt prę — cepta III. cepta regis regalibus diſpenſatoribus,& ſubregulis Cœloſyrię& Phœnicis:& honorificauerunt gentem templã dii. Et conſummatis his, acceſſerunt ad me rępoſitt, dicentes: Prępolitt, dicentes:Non ſegregauennt 12 genus Hrasl,& principes,& ſacerdotes, & Leuitę,& alienigene gemes& natio nes terre immunditias ſuas àChamneb g& Hethęis& Pherezeis,& lebuſes& Moabitis&. gyptiſs& Idumguicon iuncti enim ſunt finabus eorum& iplſa filij eorum.& miſtum eſt ſemen anaum alienigenis gentibus terre,& parici⸗ pes erant prępoſiti,& magiſtratus ini quitatis eius ab initio ipſiꝰ regnt Etmos ut audiuiiſta, conſcidi ueſtimenta& cram tunicam:& lacerans capillos capi tis& barbam, ſedi dolens& mœrſtus.t conuenerunt, quotquot tunc mouebu- tur in uerbo dñi dei Iſrael ad me lagen- tem ſuper iniquitatem iſtam,& ſedebam triſtis uſq; ad ſacrificiumueſpertinum et conſurgens à ieiunio, conſciſſa habèsue- ſtimenta& ſacram tunicam ingeniculii & extendens manus ad Dñm dicebam. Dñe contuſus ſum,& reuertitus ſum an- te faciem tuam. Peccata enim noſtra nul tiplicata ſunt ſuper capita noſtra,& mi- quitates noſtrę exaltatę ſunt uſq; ad ca- lum, quoniam à temporibus patrum no ſtrorum ſumus in magno peccatouſq;as diem hunc Et propter peccata noſact patrũ noſtrorum ſumus traditi cum ſnai bus noſtris,& cum ſacerdotibus noſtis regibus terrę in gladiũ& captiuituem, & deprecationem cum contulione uc in hodiernũ diem. Et nunc quantumct hoc quod cõtigit nobis miſeriterccorqn abs te dñe deus, etiã relinquis nobis nii cem,& nomen in locum ſanc ficationli tuę, detegere luminare noſtrum in domo dñi dei noſtri, dare nobis cibum in omit tẽpore ſeruitutts noſtrę. Et cum ſenire- mus, non kuimus derelicti à dño deo nto- ſed conſtituit in gratia, ponens nohibte⸗ ges Perſarũ dare cibum,& anfeu plũ dñi dei noſtri,& edificare deſerndi on, dare nobis ſtabilitatem in lude aale ruſalem. Et nunc quid dicimus dñe labẽ tes hęc: Traſgreſsi enim ſumus precepa tua, quę dediſti in manus puerorũuomm prophetarã. dicens: Quoniãteruman introiſtis poſsidere hęreditatẽ eſus; 6 ra polluta eſt coinquinationibus alen gena 1* zane Lin emm tota m Alras non t geckänona nqutelis empote lt inatere. gacktus uſc arlodisomn amlonaett uülinobiste ruerdſumtr inſceremur aütere huiun arends,Quda aknowẽnoſtr Daelca e dbece, nücſun aatanbus nod hemte mhs! faeu Bldtas f umnpü congre Uem urbama = aK iauenes 6 emngnus nig mget lechon ichit Bre mdcollocauin mnuleres alie tmncesſu Dit unurandi aote noltras, illgenä- dic inde ſecundm ſanäteeß- tälamus uinil Kurüüruuntp ls K omn dede unnen (Docentur dlenge ab! Kurgens f ſtin atrai. iiatänecag u nütitadine 9. Kidion, tol ealenugiud ini Bte nes gidg f 9 4 11.. 22 ecai ne din 4 6⁴³d„ aſäh 4M u dn, Aumi an kaenund * K tſüpera ih, dahasinih, * P matnntaßa, m winmupmai ☛ 1 Sipreytezarn unſumsmäin — Kmünbin =en ghcäkan m lohem omcaktr a ien Jtuxxe a 5digttnodöninn 1auseätelngun reninlcomiaid a elwminrreroäm hotenebächan. * usmin Rmt em cns denlännt F† Aringatia yin Adut chwächt 8e olr hantt shblltreräbt Tunncqüiänt eli ein rafn Uinmansgun A cersUmünn iterekerütid au ciäunis 4 ¹ auä tetre,& immun 1fb „ hüma, 1 4 FLexurgens Rſdras ab ante atrium tẽ ſere: L imoſias, Hiſmaenis& Nathanae, ca Epl, abijt in Paſtophoriũ lonathę fi- Eſdræ III. 188 ditię illorũ reple diebus in lerufalẽ. Hie menſis eſt nonus. 5 team tota immunditia ſua. Et nũc dies inenſis uiceſimus. Et ſedit ommis mul coniungetis fllijs eorũ, titudo in area tẽpli, tremẽtes propter hye mẽ pręſentem. Et exurgens Eflras dixit buon inquiretis pacem habere cũ iliis illis: Vos inique feciſtis, collocantes uo⸗ oenii tempore⸗ ut inualeſcentes manduce bis in matrimoniũj uxores alienigenas, ut is 0 tima terre.& hereditatẽ diſtribua- adderetis ad peccata 1 frael. Et minc dabe is fliſs ueſtris uſc; in cuum. Et quę con conleſsionẽ& magnificentam do deo ingunt nobis omnia,fiunt propter opera patrn noſtrorũ, x& perficite uoluntatẽ i- ncüramaligna, etmagna peccata noſtra. pſius,& diſcedite à gentibus terrę,& ab Bt dediſti nobis talem radicem,& rur⸗ uxoribus alienigenls- Et clamauit omnis uum reuerſi ſum? tranſgredi legitima tua: multitudo.& dix erunt uoce: magna: Si⸗ ui cõmiſceremur imäduig altenigenarũ cut dixiſti, faciemus. Sed m̃ multitudo encã terrę huius. Nõne iraſceris nobis magna eſt,& tẽpus hybernũ,& non poſ erdere nos, quoad uſq; nõ relinquat᷑ ra⸗ ſumusinſubſidiati ſtare:& hoc opus non dix&nomẽ noſtrã: Dñe deꝰ Iſraëluerax eſt nobis unius diei, neq; bidui, T multũ] multi e. Detelicta ẽ em̃ radix uſq; in hodiernũ em̃ in his peccauim:ſtent prępoſiti mul ai. Ecce, nãũc ſumus in conſpectu tuo in titudinis,& oẽs qui nobiſcũ inhabitant, niquitaribus noſtris Non ctt em adliuc& quotquot habent uxores apud ſe alie mace ante in his Et cum adorando con nigenas,& aſsiſtant accepto tẽ᷑pore ex o- ſeretur Bldras flens humi proſtratus an mmi loco presbyteri& iudices, uſq; quo tetemplũ congregati ſunt ante eũ ex le/ ſoluãt irã dii negotij huius. lonathas aũt nſalem turba magna ualde, uiri et mulie filius Ezeli,& Ozias& Thecã ſuſcepe res,& inuenes& iuuenculę. Fletus enim runt ſecundũ hęc,& Boſoramꝰ,& Leuts erat magnus inipſa multitudine. Et cum& Sabbatheus ſimul cooperati ſunt cũ 1 chmaſſet lechomas leheli ex fllijs Iſra- lis. Et ſteterunt ſecundũ hęc oſa uniuerſi a,dixit Eſdrę: Nos in dñim peccauimus, qui erant ex captiuitate. Et elegit ſibiui C quod collocauimus nobis in matrimoni- rosꝑſdras ſacerdos principes magnos de um mulieres alienigenas ex gentibus ter patrib · eorũ ſecundũ nomina,& conſcen re. Et nunc es ſuper omnẽ Iſracl. In his er derunt nouilunio mẽſis decimi examina . 3 n uueſtras not ungetls fit ilas eorũ non accip'etis fllijs ueſtris, goſit iuſiurandũ à dño expellere omnes re negotiũ iſtud.Et determinatũ eſt de ui uxores noſtras, qiræ ex alienigenis lunt ris qui habebãt uxores alienigenas, uſc cũflijs earũ. Sicut tibi decretũ eſt Ama- ad neomeniã primi menſis:& inuẽti ſunt jot bus ſecundum legẽ dñi exurgens ex/ ex ſacerdotibus permixti, qui habebant plica. Ad te em̃ pectat negotium,& nos alienigenas uxores. Ex filijs Ieſu filij 1o tecũ ſumus, uiriliter fac· Et exurgens Ef ſedec,& t̃ratribus eius:Maſeas& Elio- dras adiurauit principes Sacerdo um& Zerus.& Ioribus,& Ioadęus,& iniece- Leuitas,& omnem Iſraẽifacere ſecundũ runt manus ut expellerẽt uxcores ſuas,& hec,& iurauerunt. ad litandũ in exorationẽ arietẽ pro igno ¶ Docentur Iſiuelitæ abijcere uxores rantla ſua. Et ex fllijs Semeri: Maſeas aliengenas.(ap. IX. Bſſes& leelech, Azarias. Et ex fili s Fo Iuſsio, Ieddus& Telfas. Et ex Leui- lij Nabaſai,& hoſpitatus illic non guſta tis, Iozabdus& Semeis,& Colnis,& Ca uit panẽ, necaquam bibit ſuperiniquita⸗ litas,& Facteas,& Coluas,& Elionas- tem maltitudlinis. Et facta eſt prędicatio Bt ex ſacris cantoribus, Eliaſib, Zacca in omni ludęa,& in leruſalẽ omnib qui rus. Et ex oſtiarijs Salumus& Lolbac= erant ex captiuitate in Ieruſal? congre- nes,& ex Iſrael: ex filijs Foro, Ozi& gati, ut quicunq; non occurrerit biduo Remias& Geddias& Melchias& Mi uel: riduo diei ſecundũ tudicium aſsiden chelus,& Eleazarus& lãmebias& Bã tiãſeniorũ, tollerentur facultates ſuę,& nas. Et ex filijs lolaman: Chamas& Za D iple alienus judicaretur à multitudine ca charias& lezrelus& 10dduus& Eri- ptiuitatis Et congregati ſunt omnes chil motli ct Helias. Et ex f3ilijs Zathoim: Elia erant ex tribu luda& Beniamin trihus das et Liaſimnus et Zochias et Larimotk die birs&.& Eſdræ & Zabdis& Tebedias. Et ex flijs Ze⸗ bes, Ioannes& Amanias& Zabdias et Emeus. Et ex filijs Banni: Olam“& Ma luchus,& leddeus& laſub& Azabus & lerimoih. Et ex filijs Addin: Naathus & Mooſias& Caleus& Raanas, Maa ſeas. Mathathias& Beſeel et Bonnus et Manaſſes. Et ex filijs Nuae: Noneas& Aſeas& Melchias& Sameas& Simõ, Beniamin& Malchus& Marras. Et ex fijs Alom: Carianeus& Mathathias et Bannus& Ehphalach& Manaſſes& Semei. Et ex filijs Banni: Ieremias et Mo adias& Abramus& Iohel et Baneas et Pelias& Ionas& Marimoth& Eliaſib & Mathaneus& Eliaſis& Orizas et Dielus et Semedius et Zambris et Ioſe- R phus. Et ex filijs Niobei: 1delus et Ma- thathias et Sabadus et Zecheda, Sedmi et leſſei, Baneas. Omnes iſti coniunxe- runt ſibi uxores alienigenas,& dimiſe- xunt eas cum fllijs.Et inhabitauerunt Sa- cerdotes et L euitę, et qui erant ex Iſraẽl in 1 eruſalem, et in tota una regtone, noui lunio menſis ſeptimi. Et erami fiij Iſraẽl in commorationibus ſuis. Et congregata eſt omnis multitudo ſimul in aream, quæ eſt ab oriente portę ſacrę, et dixerunt Eſ drę pontifici et lectori, ut afferret legem Moyſti, quę tradita eſt àa dño deo Ifraẽl. Et attulit Eſdras pontifex legẽ omni mul titudini eorũ, à uiro uſq; ad multerẽ, et o- mnibus Sacerdotibus audire legẽ nouilu nio menſis ſeptimi. Et legebat in area, q́ eſt ante ſacrã portam templi, à prima lu- ce uiq; ad ueiperam, coram uiris et mulie ribus. Et dederunt omnes ſenſum ad le- gem. Et ſtetit Eſdras ſacerdos, et lector le gis ſuper ligneũ tribunal, quod fabricattᷣ erat. Et ſteterunt ad eũ Mathathias et Sa mis, Ananias, Azarias, Vrias, Ezechias et Balſamus ad dexteram: et ad ſiniſtrã Fal deus, Miſael, Malachias, Abuſthas, Sa- bus, Nabadias et Zacharias. Et aſſumpſit Eſdras lihrũ corã omnt multitudine, prę- ſidebat em̃ in gloria in conſpectu omniũ. Et cũ abſoluiſſet legẽ, omnes erecti ſtete. runt, et benedrxit E ſdras dũm deũ altiſsi- mũ, deũ Sabaoth omnipotentè. Et reſpõ dit omnis populus, Amen: Et eleuatis ſur ſum mambus⸗procidentes interrã adora uerunt dñũm. leſus et Bananeus, et Sarebi as, et laddimus, et Accubus, et Sabbathe us, et Caltthes, et Azarias, et Ioradus, et Ana⸗ III. Ananias, et Philias enit,, qui doceha legẽ dñi, et in multitudine legebant leo dñii, et pręferebant ſinguli eos qui ineli gebant lectionem. Bt drxit Atharateseli drę pontifici, et lectori et euitis qutdd- cebant multitudint᷑, dicens: Dies hic an ctus eſt dño.Et omnes flebant cum audiſ ſent legem ·Et dixit Eſdras: Digrebi engo manducate pinguiſsima quęq, et hibie mamütos micũ puend ggercugi. adi)& 1 yuis TyI onnes aduere loduere ad 3 Nempe eg etpla easlo dulciſsima quæq;, et mittite munen ii qui non habent.Sanctus enim eſt hic es dñi, et nolite moſſti eſſe· Dũs enmc riflcabit uos. Et L euitę denunciabani publico omnibus, dicentes: Dies nich ctus eſt, nolite mœſti eſſe- Et abienuno mnes manducare et bibere, et epulunia dare munera his qui non habebant, uta pularentur. Magnifice enim ſunt exair ti uerbis, quibus edoci ſunt. Et congt gati ſunt uniuerſi in Ieruſalem celehna lętitiam, ſecundum teſtamentum douni dei Iſraẽl. Liber Eſdræ quartus, quj inter apocrypha po nitur. ¶ Nittitur Eſdras a deo, ut exyrolm inę ratis ludæis multa exhubue benefuina.(ap. I. lberbſdre prophete teui De dus, ſi ij Sarei, flij Lan S ui sadoch filij Achiche 2 filij Helcię⸗ftlij Sadan — lij Achię, fiiti Phinees lii Heli, fllii Amerię, fiui Aſtei iidlut moth, filii Arna filu Oaię flli Borithi lii Abiſei,filii Phinees,flliPleazm 3t Aaron ex tribu Leui, qui fuit capuiu in regione Medorũ, in regno Anasa- xis regis Perſarũ. Et faciũ eſt verbã dil ad me, dicens: Vade, et nuncn pepu meo facinora ipſorũ, et filiis eoti uncgn tates, quas in me admiſerunt ut mncion filiis filiorũ:quia peccata pareniu ipem in illis creuerunt Obliti eñ̃ mei ſai cauerunt diis alienis. Non ne egotin eos de terra x& gypti.de domoſemnmn Ipſi autẽ iritauerumi me, et corliinmn ſpreuerunt. Tu aũt excute comam 6. 1 tis tui, et proijce omnia maialiparine quoniam non obe dierumt legines aſ ſciplinatus. VTPcuoc pulus aũt eſt indiſciplm 1 Hcia con- Oos ſuſtinebo, quibus tama benefccin uu aduckéuobis etä, luce ſni em awosautmelc achdis omn tawiut ca elic murmt winnomne! aäueſtrorum, umllis. Vhil an Noulne Sxochmſtts: audeler iſtuc arwelius nobi mrammoriin mausueſtros ten Danéang necäſttlrets raraque inſatu anborü uoxt uengues: Chan dälcheos aſac umuobts adhu immiotenseln in Anorrte asnomen mei eniß dedi, uaacekecift ad Nohuilich aneadalas ge mauum, ur cul Buͤme derelie ndi petentib uumnonmice dümeegond emanus. autti inpigti miii. Nan G deügſes icit meNonne die uma üoz ntelſer rdöin dei⸗ aubäiin datr anlc ſuczſ 1e: 1p . Gmitüigluid, * 3 ſecn 1 n. nrtaa Li Näanm ocfhh Itl — un Wtutinan V ui lulthnakete ſenehen.(g ainidie äijint 1 ljsaboächtt ljeth thn. i Jneieiit AmanCastid ³☚ lib'im ui ntnbaLui ul. e Neici vnade erai.häütne ens:Vak umn aà oniypbüntiti 2 mweacniomn Inicuneaauyri enun Oülün an Aits alens Nang aEgyüibinie a a ritauenm we,g Wt 1= Tuäitesohe wict mirti 3 wo chelemth— wöſbpms b aKygübb und C in eſcam. Panè 1 euhmn. 3 Eſdræ IIII. 189 „Reges multos propter eos ſubuerti· quid faciam uobis:proij ciam uos à facie u gecs ueris ſuis,& dẽm exerci- mea.Oblationẽ cũ mihi attulernis, auer- ſan Srki. Omnes gentes à facie tam faciẽ meam à uobis. Dies enimfeſtos um eius pe 6, in oriente prouinciarũ ueſtros& neomenias,& circuncifiones dunu populos Tyri& Sidonis diſipa⸗ repudiaui.Ego miſi pueros meos Prphe omnes aduerſarios coru interfeci. tas ad uos, quos accepios interſcciſtis. uero loquere ad eos, dicens: Hec di- laniaſtis corpora eorũ. quorũ ſanguinem lu Nempe ego uos per mare tranſ⸗ ex quiram, dicit dfis. Hec dicit düs omnl Manie pha eas uobis imtio munitas er potens: Domus ueſtr à deſerta A oij⸗ libibut ducẽ uobis dedi Moyſen&Aa ciam uos ſicut uẽtus ſtipulam.& lij pro onkacerdoté lucẽ uobis per columnam creationem non facient, qm̃ mandatum igis preſtiti⸗&e magna mirabilia keci in meit neglexerunt, G& quod malũ eſl corà lobis, uos zũt mei obliti eſtis, dicit dfñs. me, fecerunt. I radam domus ueſtras po- pulo uenienti, qui me non audientes cre- Hec dicit dñs omnipotens, Coturnix uo entes cre- bs in ſigno kuit caſtra uobis ad tutelam dunt, quibus ſigna non oſtendi, facient ꝗ́ 2₰ zedi⸗& ilic murmuraſtis,& non trium⸗ pręcepi Prophetas non uiderunt,& me- aſtis in nomme meo de perditione ini morabuntur iniquitatu eorũ. T eſtor po- micorũ neſtrorum, ſed adhuc nune uſq puli uententis gratlam; culus paruuli EMs murmuraſtis. Vhi ſunt beneficia, quę prę ultant cũ lętitia, me non uidentes oculis vne in deſerto cum eſuri⸗ litt uobis: Non carnalibus, ſed ſpiritu credentes qux di= retis, proclamaſtis ad me, dicentes: Vt qd Xl. Et nunc frater aſpice, quę gloria:& nos in deſertũ iſtud adduxiſti interfice- uide populumuenientem ab oriente, qui re nos:melius nobis fuerat ſeruire Mgy bus dabo ducatum Abraham, lſaac 8 piiß, Aram mori in de erto hoc. Ego do Iacob,& Oſee,& Amos,& Micheæ, uigemnus ueſtros,& dedi uobis manna& Ioël,& Abdię,& Ionę,& Naum, et angelorum manducaſt:s. Habacuc, Sophonię, Aggei, Zacharif Non'ne cũ ſitiretis, petram excidt,& flu& Malachiè& angelꝰ dñi uocat eſt. xetunt aquę in ſaturitate: Propter eſtus, Hna a ſuel fĩgura matris auoca- folijs arborũ uor texi. Diuiſi uobis ter- 1 eolũ perdidi, tur à malo ad bonum.(ap. II. nas pingues: 1 & Philiſt os à facie ueſtra proieci: quid iſtã de ſeruitute, quibus mandata de- faciam uobis adhuc, dicit dys: Hec dicit di per pueros meos Prophetas, quos au- ds omnipotens:In deſerto cum eſſetis in dire noluerunt, ſed irrita fecerũt mea cõ- fumine Amorrheo ſiti entes,& blaſphe- ſilia. Mater quę eos generauit, dicit illis: mantes nomen meũ, non ignẽ uobis pro Ite flij, quia ego uidua ſum& derelicta. bhſphemijs dedi, ſed mittens lignũ in a- Educaui uos cã lętitia,& amiſi uos cum quam, duice feci Humen. Quid tibi faciã Iucu& triſtitia, quoniam peccaſtis corã Jacob: Noluiſti cbedire luda. Transfe- dño deoueſtro,& quod malm eſt coram tam me ad alias gentes.& dabo eis no. eo, feciſtis. Mlοdo aũt quid faciam uobis: men meum, ut cuſtodiant legitima mea. Ego uidua ſum& derelica, ite filij. S& pe Quoniã me dereliquiſtis,& ego uos de⸗ tite à dño miſericordiã · Ego aũt te pater relinquã. Petentibus uobis à me miſeri⸗ teſtem inuoco ſuper matrẽ flliorũ, qui no ã ſeruare, ut des eis corqiam, non miſerebor. Quando inuo- luerunt teſtamentũ meũ cabntis me, ego non exaudiam uos. Ma- confuſionẽ,& matrẽ eorum in direptio- culaſtis emꝗ manus ueſtras ſanguine,& pe nẽ ne generatio eorũ fiat. Diſpergantur des ueſtri impigri ſunt ad committenda in gentes nomina eorũ, deleantur à terra. homicidia· Non quaſi me dereliquiſtis, qm̃ ſpreuerunt ſacramentũ meũ. Vę tibi ſed uoſipſos. dicit qs. Hęc dicit qris om. Alſſur, qui abſcondis iniquos penes te- nipotens: Non ne ego uos rogaui, ut pa- Gens⸗mala, memorare quid fecerim Soo ter filios,& ut materſtlias,& nutrix par domę& Gomorrhe, quorum terra iacet ulos ſuos, ut eſſeris miht in popu'um,& in piceis glebis& aggeribus cinerum.ſic ego uobis in deũ,& uos mihi in fllios, et dabo eos, qui me nõ audierunt, dicit dñs ego uobis in patrẽ:Ita uos collegi)ut gal omnipotens. Hæc dicit dñs ad Eſdram: D üina pullos ſuos ſub alasſuas. Modo autéẽ Nuncia populo meo, qm̃ dabo eis regnũ 3 quid leruſa- Chananeos& Pherezos, 1₰ Mcdicit dfñs: Ego æduæi populum A Se 2 3 3— 4. — 4.—. 4 ——— — 8————— e.——— 5——— nr — 4 1 6 4 4 1 B Eſdræ Iernialẽ, quoc daturus eram Iſraẽl. Et ſu⸗ mammihi gloriam illorũ,& dabo eis ta- bernacula ęterna, quę pręparaueram illis. Lignũ uitę erit illis in odore unguenti, et non lahorabunt, neq; fatigabuntur. Ite, & accipietis. Rogate uobis dies paucos, ut immorentur. Iam paratũ eſt nobis re- gnũ. uigilate. Teſtare cœlũ& terram. Cõ triui emi malũ,& creaui bonũ, quia uiuo ego, dicit dms. Mater amplectere filios tu os, educa illos cum lętitia. Sicut columba confirma pedes eorum: qm te elegi, dicit dñs. Et reſuſcitabo mortuos de locis ſu 18,& de monumentis educam illos, quo- niam cognoui nomen meũ in lſrael. No- li timere matet filiorũ, quoniam te elegi dicit dñũs. Mittam tibi adiutoriũ pueros meos Iſaiam& leremiam, ad quorũ con ſilium ſanctificaui& paraui tibi arbores duodecim, graitatas uarijs fructi bus, et t0 totidẽ fontes, Hluentes lac& mel.& mon tes immenſos ſeptem, habentes roſam& lilium, in quthus gaudio implebo fllios tuos. Viduam iuſtifica, pupillo iudica, e- genti da, orphanum tuere, nudum ueſti, confractum& debilem cura, claudum ir- ridere noli, tutare mancum,& cęcum ad claritatis uiſionem charitaris imeę admitte. Seuẽ & iuuenem intra muros tuos ſerua. Mor tuos ubi mueneris.ſᷣgnans commenda ſe pulchro.& dabo tibi primam ſeßionem in reſurrectione mea. Pauſa,& quieſce Populus meꝰ*. quia ueniet requies tua. Nu trix bona, nuttifilios tuos, confirma pe- des eorum. Seruos quos tibi dedi, nemo exc eis interiet, eos ego enim requiram de C numero tuo. Noli ſfatigari. Cum em̃ uene rit dies preſſutæ& anguſtiæ, alij plora- bunt,& triſtes erunt: tu aũt hilaris& co pioſa eris. Zelabunt gentes,& nihil ad- aierſits te poterunt. dicit dſs. Manus meę tegent te, ne flij tut gehennam uideant. Iucundare mater cum flijs tuis, quia ego te eripiam, dicit dñs. Fllios tuos dormien es memorareqm̃ ego eos educam de la- teribus terrę,& milericordiam cum illis faciam, qm̃ miſericors ſum, dicit dns om- nipotens. Amplectere natos tuos, uſq; dũ uenio,& pręſtem illis miſericordiã, q́uo niam exuherant fontes mei,& gratia nõ deficiet. Ego Eſdras pręceptum accepi à Dño in monte Oreb, ut irem ad Iſrati: ad quos cum uenirem, reprobauerũt me, & reſpuerunt mandatum qñi. Ideoq; uo bis IIII. bis dico gentes, quę auditis Kinteligi tis: Expectate paſtorẽ ueſtrũ, requiẽ geer ni atis dabit uobis, quoniamin proxmmo eſt ille, qut in fine ſeculi aquenie Parati eſtote ad pręmia regni, quna lux perpe⸗ tua lucebit uobis per eterni atem tempo ris. Fugite umbram ſeculi huius:accipite lucunditatem glorię ueſtræ. Ego telor palam ſaluator m meum. Commendatm donum accipite,& iucundamini, gruias agentes ei, qui uos ad cœleſtia regmauo- cauit-Surgite,& ſtate,& uidete nuncii lignatorũ in conumuio dñi. Qui ſe de im bra ſeculi tranſtulerunt, ſplendidas tun- cas à dño acceperunt. Recipe Sionmo merum tuũ,& conclude candidatosu- os, qui legè dmt compleuerunt. Filiorm tuorum quos optabas, plenus eſt nune- rus. Roga iinperiũ dñi, ut ſanci ſicetur Pulus tuus, qut uocatus eſt ab initio. Bg Bldras uidi in monte Sion turbamma⸗ gnam, quam numerare non potui etos Canticis collaudabunt dũm. Btin medi eorũ erat iuuenis ſtatura celtus, eminen- tior omnibus illts, et ſingulis eorũ capiu bus imponebat coronas, et magis exalt batur. E go aũt miraculo tenebar. Tunc interrogaut angelã, et dixi: Quiſumii dñe: Qui reſpondens, dixit mihi:Hiſun qui morralẽ tunicam depoſuerunt, etim mortalein ſun erunt, et confeſsiſumm men dei. Modo coronantur, et accipi palmas. Et dnæt angelo:Ille iuucnis qus eſt, qui eis coronas imponnt, et palmam manus tradit: Et reſpondens drett mini Ipſe eſt fiuus dei, quem in ſeculo conleſi funi: o aui magmficare cos cœpi, qut fortiter pro niè dñi ſteterũt. Tunc diat m hi an gclus: Vade, annũcia poplomec qualia et quãta mirabilia dñi dei uidiſi ¶ Malicia dominatur in ommlun peſſe ris Adaæ ſed mæxime in nſide, hibus.(ap. III. Nno triceſimo ruine ciuitatis enm in Babylone, et conturbauusſumſi per cubiculo meo recumbens, et coglia tiones meę aſc endebant ſuper cormeimm qm̃ uidi deſertionem Sion, et abundan tiam eorũ, qui habitabant in Babplcue et uentilatus eſt ſpiritus meus micecter pi loqui adaltiſsimum uerba timoramu dixi: O dominator dñe, tu dixiſtiah 4 tio, quando plantaſti rsein eredeine 0 le e di Aame et imperaſti populo, et dediſii a 10 pwttann amtuntüe unut ef aundretieu nerat dexier aaret-Etlul melpreterd meo mortem rrlam gentes nents qun balauntunc namri age zmrpreceptt eävetictt tiumetpena ungoggeolä- paun Derelle Nwecun dom nes Btſactun, leraullab ialaretum ultas:et cœ dr plas qu diquiater nürdeurüc dien Bt alle acchunlantate ba tern gn eelino Raltacetl 1 egrexattn tir Ettacdus (um Bthäi na dgypt Am btinchem metconmo ahfimnet Iräeranap antn aſpin Rladd legee füdtno) d bernte uüggähau zauägel, e lifadeg eächrze, aadiiſgte ugn plmn m un et ſe b Rüla, s it MonsE3 KKaalgenu aabs e nomnuti 2 ntianſ 4 ahan 8 1 1,6 ſddneni 1 . 1 cane 105 dpahg, ha . 1 1 mperi Eiat * AAluem d aneie 1 nam * unenntn, ¹* lauiimän. — nuuenä hnag, 1. — dwiltzaigan fn eeha wneam 8.* 3 7 da Acrdätatn unati, elponden annd wrntuncan Uyier — lunpehm daß. — Nloldcannune n tk mite coxmumann 2* dit⸗ diupeiad u de. ganala — emamanta * orlechi lea. Välenän d wiramiatinät E dumnutraaea e lieſinenni tu. Ch.I rm bylone aernntu riadmd unnit 3 a a lomsoremdut enlebntihr ſericnen eute au adiamule aa selipiiumadhe n p lüönan thi intor aas 43 2 pharalermt — torpunadü S ambulaut unaquæch gens 1 ä 8 us mottuum: ſed et ipſum Rigmentũ ma/ omnes generationes eius, utebantur em̃ hamear erat, et inſi aſti in eum ſpi⸗ et ipſi corde maligno. Et tradidi ciuita- ha uite, et factus eſt uiuens coramte, tẽ tuam in manibus inimicorũ tuorij. Nü 5. 2. indiuwiki eum in Paradiſo, quem plan quid meliora faciunt, qul habitant Baby 6 tmerat dextera tua: ventaret. Et huic mandaſti diligere uiam Factã eſt,cũ ueniſſem nuc et uidiſſem im uam,et preteriuit eam, et ſtatim inſtitui pietates, quarũ non eſt numerus, et deliin⸗ ſi in eo mortem, et in nationibus eius, et quentes multos undit amma mea hoc tri nte ſunt gentes et tribus, et populi, et co celimo annodet exceſsit cor meũ:qm ut- ationes, quarum non eſt numerus. Et di quomodo ſuſtines eos peccantes, et pe in uoluntate perciſtt impie agentibus, et perdidiſti po ſa, et mira agebant coram te, et ſperne⸗ pulũ tuũ, et conferuaſti inmicos tuos, et bmt precepfa tua. Iterum aũt in tempo non ſiguj ficaſti. Nihil memim, quomodo re induxiſti drlunium ſuper nihabitantes debeat relinqui uia hęc. Nunquid melio ſecutum, et perdid ſti eos. Et facʒum eſt in ra facit Babylon q́; Sion: aut alia 8es co unoquoq; eorũ ſicut Adę mori, ſic his di niouit te pręter Iſtacl: aut qus tribus cre zuuium. Dereliquiſtt autẽ unum ex& his, diderũt teſtamẽtis tuis,ſicut lacob: Qua- Noe cum domo ſua, et ex eo zuſti om rũ merces non cõparuit, neq;labor fructi nes. Et factum eſt, cum cœpiſſent multi- ficauit. Pertranſiens emm pertranſiui in g? licari qui habitabant ſuper terrã, et mul tibus, et ii 4i abundantes eas, et non me- tiplicauerunt ſilios et populos, et gentes morantes mandatorũ tuord. Nunc ergo multas: et cœperunt iterato impietatem pondera in ſtatera noſtras iniquitates, et gpere, plus quàm priores. Etfacum eſt eorũ qui habitant in ſeculo, et non inue- dum iniquitatem facerent coram te, ele. nietur nomen tuũ, niſi in lſta?l. Aut quã itibi uirũ e:c his, cu nomen erat Ab do non peccauerunt in cõſpectu tuo. qui rilam. Et dilexiſti eum, et demonſtraſti habitant terrä: aut quę gens ſie obſerua er ſoli uoluntatẽ tuam, et dipoluiſti ei te- uit madata tua: Hos ꝗdẽ per noia ĩuenies ſtamentã ęternũ, e: dpeiſti ei, ut non un- ſernaſſe mãdata tua, gẽtes aãt nõ iuenies. cuam derelinqueres ſemen etus. Et dedi Retunditurſuperbid curtoſiſcrutæ- ſiei tfaac, et Ifaac dediſti Iacob et Eſau. toris appeſitis ſimtlitudi- Btſegregaſti tibi lacob, Eſau aũt ſepa mbus.(Cap. IIII. raſti. Et factus eſt 1acob in mulritudine reſpondit ad me angelus, qui miſſus Cmana. Btfa aũ eſt,cũ educeres ſemen e- eſt ad me, cut nomen Vrieb et dixiimi ins ex Ægypto, adduxiſt ſuper montẽ hi: Excedens exceßit cor tuũ in ſeculo Sina. Bt inclmaſti cœ'os, et ſtuiſtiter hoc, et comprehendere cogitas uiam ai- ram, et commouiſti orbẽ, et tremere feci tiſsimi. Et dixi: lta dñe meus. Et reſpon- KAabyſlos, et conturbaſti ſeculũ. Et tran dit miht, et dixii: Ires uias miſſus ſum o- ſijt gloria tua portas quatuor ignis et ter ſtendere tibi, et tres ſimilitudines propo remotus, et ſpiritus, et gelusut dares ſemi ne corãte: de quibus mihi ſi renunciaue- ni lacob legẽ,ct generationi Iſraci dilig? ris unam ex his, et ego tibi demonſtrabo tiã. Et non abſtuliſti ab eis cor malignũ, uiã quã deiy deras ui dere, et docebo te, ut faceret lex tua in eis fractũ. Cor emm unde ſit cor malignum. Et dixi: Loquere malignã batulans primus Adam, trãſgreſ- dñe meus. Et dixit ad me: Vade, ponde- ſwetuiKas elt, ſed et o?s qui de conati ra mihi ignis pondus, aut menſura mihi ſunt. Etfactn eſt permanens infirmitas, et flatũ uenti, aut reuoca mihi diẽ᷑ quę præ- lex cũ corde pop li, cũ malignitate radi terijt. Et reſpondi, et dixi: Quis natorum ccis,et dilceſsn quod bonum eſt et manlſit poterit facere, ut me interroges de his Et malignũ. Bitranſierunt tempora, et finiti dixit ad me: 81 eſſem interrogans te, dt- ſunt anni, et ſuſc:taſtit bi leruũ nomine cẽs: Quãte nabitationes ſunt in corde ma Dauid, et dixiſti ei dificare cimtatéè no ris, aut quãtę uenę uint in principio abyſ onnis tui, et oferre tibi in eadem thus et ſi, aut quiantę ueng ſunt ſuper fiimamẽtũ. oblationes. Etfaclũ eſt hoc annis muitis, aut qui ſunt exitus paradiſi: diceres mihi ei deteliquerunt qui habizabant ciuitatẽ, fortaſis: In abyſſũ nõ deſcẽdi; neq; in in in omnibus kacientesſicut fecit Adam, et fernũ adhuc, neq; in cœrlũ unq́; aſcendi: omnes nunc antequam terra ad- lonẽ: Et propter hoc dominabitur Sion. D ———yõü Eſdræ munc aũt non interrogaui te niſi de igne & uento,& die, per quem tranſiſti,& à quibus ſeparari non potes:& non reſpõ- diſti mihi de eis. Et dixit mihi: Tu quę tua ſunt, tecũ coadoleſcentia, non potes cognoſcere,& quomodo poterit uas tu- um eapere altiſsimi uiam,& iam exteri- us corrupto ſeculo, intelligere corruptio- nem euidentem in facie mea:Et dixi illi: Melius erat nos non eſfe, quàm adhuc ui uentes uiuere in impietatibus:& pati,& B non imtelligere de qua re. Et reſpõdit ad me,& dixit: Proficiſcens profectus ſum ad ſyluam lignorũ campi,& cogitauerũt cogitationem,& dierumt: Venite,& ea mus,& faciamus ad mare bellũ, ut rece- dat coram nobis,& faciamus nobis alias ſyluas.Et ſimiliter fluctus maris, et ipſi co gitauerunt cogitationẽ᷑,& dix erunt: Ve nite aſcendentes, debellemus ſyluas cam- pi, ut& ibi conſummemus nobiſmetipſis aliã regionẽ. Et factus eſt cogitatus ſyl⸗ uę in uanũ, uenit em̃ ignis& conſumplſit eam. Sumiliter& cogitatus fluctuum ma- ris:ſtetit em arena& prohibuit eos. Si e- nim eſſes iudex horũ, quem inciperes iu- ſtificare, aut quem condemnare: Et re- ſpondt,& dixi: Vtiq; uanam cog itatio- nem cogitauerũt:terra em̃ data eſt ſyluę, & martlocus portare fluctus ſuos Et re- ſpondit ad me,& dixit: Bene tu iudica- ſti et quare nõ iadicaſti tibime ipſi: Quẽ admodũ em̃ terra ſyluę data eſt,& mare fluctibus ſuis:ſic qui ſuper terram inhabi/ tant, quę ſunt ſuper terram intelligere ſo- lãmodo poſſunt:& qui ſuper cœlos, que ſuper altitudinẽ cœlorũ. Et reſpondi& dixi: Deprecor te dñe, ut mihi detur ſen- ſus intelligendi, non em̃ uolui interroga- re de ſuperioribus tuis. ſed de his quę per tranſeunt per nos quotidie:propter quid Iſraðl datus in opprobriũ gẽtibus: quem dilexiſti populum, datus eſt tribubus im- pijs,& leæx patrũ noſtrorũ in interitũ de ducta eſt.& diſpoſitiones ſcriptę, nuſquã ſunt:& pertranſiuimus de ſeculo, ut locu ſte,& uita noſtra ſtupor& pauor,& nec digni ſumus miſericordiam cõſequi · Sed quid faciet nomini ſuo quod inuocatum eſt ſuper nos: Et de his interrogaui.Etre ſpondit adme,& dixit: Si fueris plurimũ ſcrutatus, frequenter miraberis: quoniam feſtinans feſtinat ſeculũ pertranſire, et nõ capit portare quæ in futuris temporihus iuſtis v 1 1 1 I. iuſtis repromiſſa ſumt:œm̃ plenum iniuſii tia eſt ſeculũ hoc,& infirmnatibus. De quibus aũt interrogas, dicam: ſeminatue- nim eſt malã,& necdum uenit deſtructic ipſius. Si ergo non inuerſum fuent quodq ſ eminaiũ eſt,& diſceſſerit locus ubi ſemi natũ eſt malũ, non ueniet ubi ſeminatum eſt bonũ. Quoniam gramen leminisma li ſeminatũ eſt in corde Adam ab initio: & quan:ũ impietatis generauit uſq; nac & generat uiq; cũ ueniat area: Eſtima aũt apud te gramen mali ſemiuis, quan fructũ impietatis generauit:quandoſſeco tę fuerint ſpicę, quarũ non eſt numens, quam magnã aream incipient facereht reſpondi,& dixi, Quomodo,& quando hęc: Quare modici& wmali anni noſtii Et reſpondit ad me,& dixi mihi: Non feſtines tu ſuper altiſsimũ. Iu em̃ feſtuna inaniter eſſe ſuper pſum, nam exceſſis u us multus. Non'ne de his intenogauett animę iuſtorũ in promptuarijs ſuts, dicẽ⸗ tes: V iq;quo ſpero ſic.& quandoueniei fructus areę mercedis noſtrę: Et reſpon- dens ad ea leremiel archangelus,& qi- xit: Quando impletus fuerit numensſe- minũ in uobis, qm̃ in ſtatera ponderaui ſeculũ,& menſura menſurauit tempota & numero numerauit tempora,& non commouit, nec excitauit, uſq;dum imple atur prędicta menſura: Etreſpondi& d- xi: O dominator dñe, ſed& nos omnes pleni ſumus impietate. Et ne forte pro- pter nos non impleãtur iuſtorũ aree, pto pter peccata inhabitantiũ ſuper tettan. Et reſpondit ad me,& dixit: Vade, èm terroga pręgnantem, ſi quando impleue- rit nouem menſes ſuos, adhuc poteritmm trix eius retinere partum inſemetiplutt dnxi: Non poteſt diie. Et dwit ad me: n inferno promptuaria animarum mautic aſsimilata ſunt. Quemadmodũ enim lla feſtinat, quę parit, effugere necebitatem partus: ſic& hec feſtinat reddere ea qus commendata ſunt. Ab imtio tibi demon- ſtrabitur de his quę concupiſcis uidere- Et reſpondi,& dixi: 8i inueni gratãa te oculos ruos,& ſi poſsibile eſt,& liio neus ſum, demonſtra mihi, ſi pluſqus prs teritũ ſit habetuenire, aut piura pertian/ ſierunt ſupra quamfuturã eſt. Qvidper⸗ tranſiuit, fio: quid aũt futuru ſit, gnolo Et dixit ad me: Sta ſuper dexterampa- tem,& demonſtrabo tibi interptenn 6 Gumi t manken Kamd aenlrätin almuPolt tyenn Gl, anudcün aruenm inen murbileute r iblöch antc aſäul ägte elimm auuuig gdl atbvollb Re dlansdRquit aryriim idic ſüim oilisdi huunuy iſhe asxxr kichxel Tvtgu Ke Lunpeämnden rmincend nutto rnzun K ſerle yliabinriniate duules Kſdper Knnalnouſtgio rergieni Kudd ſüdieigtani anttettanundan „ 4 aagepäl gano Rlcranoniſerant rmmeruſarik annre ddn Athitaoe uwä omnes iraudie alerer came mtenr, Pbet er muſcesr tmn dſehe n milonne fumKrbinde täuſga din abgarennamul ünäüpiabtun nuülger ae, Amnniuge Fmütuithi del errinile una enen anrige 86 ldi eerme indjegſ aitz 8 1” 8 — muuzuiit — lerenit aien b Gmneitne, un udu ün kange. menünnniend. — unna. arnec Acnne e anerürne iartäiſun, 1 1 zinprn Aun. — minpeiwinin, * niundimätn taim Aar = rnx lgrt pellsin un a ituerepuumdeh. rcetcieiun. mpnarrarinn ae unt(ommic . pnrinehynni a heckeltrnän⸗ am rulun Jbintei 2 ae hisquecuni M Kün Auunge os Apolündh emocſta nüilhi u betuentaiuee a aimiwiige — me.Snlipcen acirietun Eſdræ amülitudinis. Et ſteti& uidi,& ec- ceiornax ardens tranſijt coram me,& fa au eſt cũ tranſiret flamma, uidi,& ecce ſuperauit fumus. Poſt hęc tranſijt coram menubes plena aque,& immilit pluuiã . jm etumultã,& cũ tranſiſſet impe:us flu uie fperauerunt in ea guttę. Bt dixit ad me: Cogita tibi, ſicut creſcit pluuia ampli usch gutię,& ignis q; ſumus, ſic ſupera/ bundauit quę tranſiuit mẽſura.Superaue runt aũt gutt& fumus,& oraui,& dixi: putas uiuo uſq; in dieb. illis: uel quid e- rit in diebusillis: Reſpondit ad me,& di xit: De ſignts, de quibus me interrogas. ex parte poſſum tibi dicere, de uita autẽ ma nõ ſum miſſus dicere tibi, ſed neſcio. COflendunlur Eſdræ ſona quæda ʒ& un ſoones per det angelum.(ap. V. D- ſignis aũ˖,ecce des uement, in qui 4 bus apprehendentur qui inhabitant terram in cenlu multo,& abſcondetur ue ritatis uia,& ſterilis erit à fide regio,& maltiplicabitur iniuſtiti aſuper hanc quã ipſe tu uides,& ſuper qua audiſti olim, et erit impoſttioueſtigio, quà nunc uides re gnare regiont᷑,— Fiaũt tibi dederit altiſsimus uiuere, uide bis poſt tertiam tubam,& reluceſcet ſuhi to ſol noctu& luna ter in die,& de ligno ſanguts ſtillabit,& lapis dabit uocem ſu- am,& populi commouebuntur, Gregna bit, quem non ſperant qui inhabitant ſu- per terram, et uolatilia commigrationem hacitt,& mare Sodomiticũ pifces reijci⸗ et,&dabit uocẽ noctu, quã nõ nouerant malti, omnes aũt audient uocem eius,& chaos ſtet per loca multa,& ignis frequeè ter remittetur,& beſtię agreſtes tranlmi grabunt,& mulieres menſtruatę parient monſtra,& in dulcibus aquis ſalſę inuemi entur,& amici omnes ſemetipſos expu- gnabunt,& abſcondetur tunc ſenſus,& intellectus ſeparabitur in promptuarium ſuã,& quęretura multis,& non inuenie tur,& multiplicabitur iniuſtitia,& incõ Bͤ inentia ſuper terram. Et interrogabit re gio proximã ſuã,& dicet: Nunquid per te pertranſijt iuſtitia iuſtũ faciens: Et hoc negabit. Et erit in illo tẽpore,& ſpera- bunt homines,& non impetrabunt, labo rabunt,&non dixigentur uię eorũ. Hęc ſi gna dicere tibi permiſſum eſt mihi,& ſi oraueris iterã,& ploraueris, ſicut& nũc, & ieiunaueris ſeptẽ diebus, audies itera- 0 & uidebunt eã deſertam. IIII. 191 to horũ maiora. Et euigilaui,& corpus meũ horruit ualde,& anima mea labora un, ut deficeret, et tenuit me qui uenit an gelus, qui loquebatur in me,& conforta uit me,& ſtatuit me ſuper pedes. Et factũ eſt in nocte ſecunda,& uenit ad me Sala- thiel dux populi,& dixit mihi, vbi eras: & quare uultus tuꝰ triſtis: An neſcis, qm̃ tibi creditus eſt lſrael in regione itanſmi grationis eorũ: Exurge ergo, Seguſta pa nem,&non derelinquas nos, ſicut paſtor gregẽ ſuũ in manibus luporũ malignorũ. Et dixi ei: Vade à me,& non appropies ad me. Et audiuit, ut dixi,& receſsit a me,& ego ieiunaui, diebus ſeptẽ ululans & plorans, ſicut mihi mandauit Vriel an gelus. Et factũ eſt poſt dies ſeptẽ,& ite- rũ cogitationes cordis mei moleſtę erãt mihi ualde,& reſumpſit anima mea ſpiri tũ intellectus,& iterũ cœpi loqui coram altrſsimo ſermones,& dixi: Dommator dñe ex omni ſylua terrę,& ex omnibus arboribus eius, elegiſti uineam unicam: & ex omni terra orbis, elegiſti tibi ſoue am unam,& ex omnibus floribus orbis elegiſti tibi liliũ unũ.et ex omnibus abyſ ſis maris/erepleſti iibi riuũ unũ,& ex om nibus ędficatis ciuitatibus, ſanctificaſti tibimetipſi Sion,& ex omnibus creatis uolatilibus, nominaſti tibi columbam u- nam,& ex omnibus plaſmatis pecoribꝰ, prouidiſti tibi ouẽ unam,& ex omnibus multiplicatis populis, acquiſiuiſti tibi po pulũ unũ,& ab omnibus probatam legẽ donaſti huic, quẽ deſy deraſti populo. Et nunc dſñe, ut quid tradidiſti unũ pluribꝰ8 Et pręparaſti ſuper unam radicẽ alias æt diſperdidiſti unicũ tuũ in multis,&. culcauerunt eũ, qui contradicebant ſpt ſionibus tuis, quiq́; tuis teſtamenttis non credebant. Et ſiodiens odiſti ꝓopulũ tu⸗ um, tuis manibus debet caſtigari. Et fa- G cũ eſt cũ locutus eſſem ſermones,& miſ⸗ ſus eſt angelꝰ ad me, qui ante uenerat ad me pręterita nocte,& dixit mihi: Audi me,& inſtruam te,& intẽde mihi,& ad ijciam coram te. Et dixi: Loquere dñe deus meus. Etdixit ad me: Valde tu in exceſſu mentis factus es pro Iſtatl, an pl dilexiſti eum, quam qui eũ fecit: Et dixi ad eum:Non dñe, ſed dolẽs locutus ſum. Torquent eñ̃ me renes mei per omnem horam, quęrentẽ apprehendere ſemitam altiſsimi,& inueſtigare partem iudicij G eiua Bſdræ Quare dñe: Ad non fiebat matrix matris meę mi chrum ut non ui defatigationem genetis Iſraèl: ad me: Numera mihi quę necdu rant,& collige mihi diſperſas guttas, reuirida miht aridos flores, et aperl mi ciauſa promptuaria,& cluſos in eis flatus, demonſtra mihl uoci imaginem,& tunc oſtendam tibi laborẽ. quem rogas uidere. Et dixi: Dominator dñe, quis enim eſt qui poteſt hęc ſcire‚ni .. nabet:E go aũt inſipiens, et qu tero dicere de his quibus me interroga- ſti:Et dixit ad me: Quomodo non potes I facere unũ de his quę dicta ſunt, ſic non poterisinuenire iudicium meũp aut in ne charitatem, quam populo pro dnei:Sed ecce dñe, tu prope erunt, aut nos, aut hi qui poſt nos: xit ad me: Coronę aſsimilabo iu meum. Sicut non nouiſsimorũ tarditas, ſic nec priorũ uelocitas. dixi: Nec poteras facere eos ut celerius iudiciũ tuum oſtendas: E ſpondit ad me.& dixit: Non poeſt feſti- xe ſeculũ eos, qui in eo creandi ſunt, in u⸗ num. Et dixi: Quomodo dixiſti ſeruo tuo, quoniã uiuificans tam creaturam in unũ,& ſuſtinebat crea tura, poterit& nuncportare preſentes in umum. Et dixit adme: Interroga matrie 5* cem in ꝛmũ · ſcd ſecundum tempus. Et diꝛxit ad me: ſic ego diſpoſui à me cxeatũ terrogaui,& dixi: Cũ iam uiam, loquar couamte, nam mater ſenectuti appropinquat. me,& dixit: Interroga eã quę 4 derẽ laborem lacob,& te uos, ego dedi matricem terrę, his qui ſemina- tuorũ, ti ſunt ſuper eam per tẽpus. Quemadmo/cte pręce dũ em̃ inſaus non parit ea, quę ſenũ ſunt, me: Surgeſuper ped ſeculũ. Et in cem pleniſsimam dederis mihi motio, nec commo noſtra ſtas ſuper eum. Ideo c de qua dtxiſti mihi, adhuc juuenis eſt, iã expaueas, quo Et reſpondit ad damentum terrę inte ſis ſermo tremiſcit& im quoniamfinem eorũ o cum audilſe „& audiui,& eo us eiusſicu parit,& di ip cet tibi.Dices em̃ ei: Quare quos peperi en ſti, nunc non ſunt ſimiles his qui ante te, ſed minores ſtatura: Et dicet tibi& ipſa Alij ſunt qui in uirtute iuuẽtutis nati üne 1111. b elus. Et diæit ad me: Nõ potes. Et dixi:& alij qui lub tẽpore ſenecutis degccien quid naſcebar; aut quare te matrice ſunt nati. Conſydera ergo& hi ſepul tu, qm̃ mmori ſtatura eſtts prę his qui an- 2 te uos,& qui poſt uos, minoti q́ uos, qua Bt duxit ſi iã ſeneſcentes creaturę.&forttudmnem muene⸗ iuuẽtutis pretereũtes. Et dixr: Rogo dñe, & ſi inueni gratiã ante oculos tuos, demon- Imihi ſtra ſeruo tuo ꝑ quẽ uiſites creatuã tu. produc mihi in⸗ ¶ Deus omnia cog nouit ante quam tiſem, s& omnia creauit propter hominem om⸗ nitumque fines conſ) derat.(ap. ſll T dixit ad me: Initio terreni orbiset anteq́; ſtarent exitus ſeculi,& antcq; ſi qui cum hominibus habitationem non ſpirarent con omodo po quam ſonarent uoces to ſplenderent nitores coruſcationũ,& an- teq; confirmar ſt& anteq́; uiderentur decori flotes,& firmarentur mote uittutes,& — fi⸗ anteq́; con miſi. Et antecq́; colligerentur innumerabiles mit & antecꝗ; extol etenut ali & antec; nominatentut m & antecq eſtuarent es his qui in tię angelorũ, finem ſunt,& quid facient, qui ante mefu tudines atris, Et di⸗- ſurę firmamentorũ, dicium mini in Sion,& anteć; inueſt gatentir uentiones uentorũ,& ante- nitruũ,& antec entur kundamenta paradi- preſentes anni,& anteq; abalienarentur Ht reſpondi,& eorum qui qui facti& anteq́; con ſunt,& qui ſunt,& qui futuri ſunt, inunũ, ſaurizauerunt, tunc tre⸗ per me ſolũ,& non per al e,& non per aliã. nare creatura ſuper creatorẽ, nec ſuſtine⸗- Que erit ſeparati prioris finis,& ſe iũ nunc peccant adimuentiones- ſignati eſſent qui fiẽ ie⸗ cogitaui, etfasiaſimt „& finis pa Et reſpondi,&dim o temporũ: aut quand quentis initiũ: Et dtxi ad me: Ab Abraham uſq; ad lſaac, quam uiuificaſtia te crea do nati ſunt ab eo lacob te nebat ab in Iacob& Eſau manus itio calcaneu Fauf nis enim huius ſeculi Eſau,& principu ſequentis lacob. H eũ Geman Nieris,& dices ad eam, Et ſiparis, qua ter calcan eſpondi⸗& dixi pertempus: Roga ergo eam, ut det de Eſdra. Etr Et dixi: Non utiq; poterit, dñe, ſ inueni gratiam ante Et ro ut demonſtres ſeruo tuo quorũ partẽ mihi den denti. Et reſpondit, es tuos,& au ſonitus. Bt erit licu ch uebitur locus in 4lo um loquitur, unon B mutari. Et factum eſt, reꝛi ſuper pedes meos ce uox loquens,& ſon 15 0“* niam de fine uerbeᷣ Uligitur, quon commouetul, — ominis em̃ manus in ũ. Aliud noli quctent :O dominatct Oculos tuos,0- finẽ ſignorum monftraſtino 7 zixita & audi uo/ bã& fun iam de ſcit portet com/ iſſem, ſor⸗ tlonus aquatum △ nium e Kuiqunic atulinhal atiguütne cerunt nnütt müenttunnl atlakealä acthut ci ceemanen amncuin lbpregni ansü d anEllcit bim inewinat oca anyiurilibi iadennet üſo audeineubſtoe inxenpede deb Kueinmei Ker laerkontiüſlab antekotiu c uſgetter cnnit deipeſalerbite ric tnerſecu zurreegrituhe Rectenutam ereoruiddnte aümral.Däebit ranrdohts Woreb enampren Kol aaerturull,, etrſtyer amam didelkerſenit euenvätzter ü einaler ünauncrhohe aumzudini. Jud ädlüini Vio am ge gig eammirbaie riamilanet aütscaf,d man imrhe mhA Ach pro A e ae han rae 1 li Bttag eanean durb iſsgiccwr wmeg ta dad dunet eu a. . 5 S1 a LA S Pultaaatdt nitnnad Nlgetm der — dennäan 1 21 drs dm 4 menni 1 I ien dn 2 ann Kun. nu munrxäuune E jcenlämuiin, amn eraa . Rlü dmnatil Aperzüngſe 2 errrtmin ä 1S us E ſcqenu 1n däbaunagi mm utdewie edardiiieh 1= huurlealanr, m laccb Umiii — wäcenmibn mepenibdärdlte menigraimaenn n a warkes ewonäin orüpniüi e den eniwii eliperemten 3 e Giran eliwäe9 2 conadecöne un eemm läeocn e c qpcrimtinr a annterteineln 1 otrericillun an manfnmui: thäm in ele ne qxewäiu Eſdræ II11. 192 Kun multarum,& gixit: Ecce dies primo die, dicens: Fiat cœlumet terra, et acuntuj& erit quando appropinquare tuum uerbum opus perfectũ. Et erat tunc unin ut uiſitem habirantes in terta, ſpiritus, et tenebrę circumferebantur, et ſ1 ſncpa inquirere mncipiam ab eis qui lentium, ſonus uocis hominis nondũ erat 5 nocuerunt iniuſtitia ſua,& quan⸗ abs te. Tunc dixiſti de theſauristuis pro W ſeta fuerit humilitas Sion,& cum ferri lumen luminoſum, quo appareret 0* bnettgnabitrſeculi quod incipietper pus tuum. Et die ſecundo creaſti ſpiritum ankrehecſgna faciam Libri aperien firmamenti, et imperaſti ei, ut diuideret et dnante tacr rmamenti,& omnes uide diuiſionẽ faceret inter aquas, ut pars quę bunt ſimab et anmculi infantes loquentur dam ſurſum recederet, pars uero deorſum nocibus ſuus,& pręgnãtes immaturos pa maneret. Et tertia die imperaſti aquis cõ nent, infantes triũ& quatuor menſium, gregari in ſeptima parte terræ, ſex uero & uiuent,& ſuſcitabuntur. Et ſubito ap partes ſiccaſti et cõſeruaſti, ut ex his ſint arebunt ſeminata loca non ſeminata,& coram te miniſtrantia ſeminata a deo, et plena promptuariaſubito muentetur ua- culta. Verbum enim tuum proceſsit et tua,& tuba canet cũ ſono. quam cum o- opus ſtatim flebat. Proceſsit enim ſubito unes audierint, nt in illo tempore, debellabunt amici a- piſcentię guſtus multiformes, et flores co micos ut inimici,& expaueſcet terra cũ lore immutabili, et odoresodoramenti in nis,& uene fontiũ ſtabunt,& non decur- ueſtigabilis, et die tertia hęc facta ſunt. rent in horis tribus,& erit omnis clui de Quarta autèẽ die imperaſtifieri ſolis ſplen D relictus lue rit ex omnihus iſtis quibus p- dorem, lunę lumen; ſtellarum diſpoſitio/ dinitibi, ipſe ſaluabitur,& uidebit ſalu⸗ nem, et imperaſti eis, ut deſeruirent futu⸗ tare meã.& finem ſeculi ueſtri · Et uide⸗ ro plaſmato homini. Quinto autem die bunt qui recepti ſunt homines, qui mor- dixiſti ſeptimę parti, ubi erat aqua con⸗ tẽ non guſtauerunt Anatiuitate ſua, et mu gregata, ut procrearet animalia et uola⸗ abltar cor inhabitantiũ,& conuertetur tilia, et piſces, et ita ſlebat. Aqua muta, et in lenſum aliu. Delebitur em̃ malu,& ex ſine anima quę dei nutu iubebantur, ani- ſubito expaueſcent. Et e/ fructus multitudinis immenſus, et concu- imgueturdolus. Florebit aũt fides,& uin malia faciebat, ut ex hoc mirabilia tua cetur corruptela,& oſtendet᷑ ueritas quę nationes enarrent. ꝑt tunc conſeruaſti du O ſine fruutuit diebus tantis. Et factũ eſt as animas, nomen uni uocaſti Henoch, et cum loqueretur mihi,& ecce paulatim nomen ſecundę uocaſti L euiathan, et ſe- ntuebar ſuper eum ante quẽ ſtabam,& paraſti ea ab alterutro. Non em̃ poterat cinit ad me hęc: Veni tibi oſtendere tem ſeptima pars, ubi erat aqua cõgregata, ca pus uenturę noctis, ſi ergo iterũ rogaue- Pete ea.Et dediſti Henoch unam partem tt, Siterũ ieiunaueris ſeptem diebus, ite quie ſiccata eſt tertio die, ut habitet in ea rum tibi renunciabo horum maiora per ubi ſunt montes mille. L euiathan autem diem quam audiui. Audita eſt enim uoꝝ dediſti ſeptimam partem humidam, et ſer tua apud altiſßimũ. V idit em̃ fortis dire uaſti eam, ut fiat in deuorationem quibus Kionẽ tuam,& preuidit pudicitiam, quã uis, et quando uis. Sexto autem die impe- ainuentute tua habuiſti,& propter hoc raſti terrę: ut createt coram te iumenta et miſit me demonſtrare tibi hęc omnia,& beſtias, etreptilia, et ſuper his Adam, qnẽ dicere tibi: Confide,& noli timere, et no conſtituiſti ducẽ ſuper omnibus factis quęx lifeſtinare cum prioribus temporibus co feciſti.et ex eo educimur nos o?s, quèe b lPOricine ee ,es d Ce⸗ 4 85s gitare uana, ut non properesà nouiß imis elegiſti populũ · Hęc aũt omnia dixi co⸗ temporibus. Etfactu eſt poſt hęc, et fle⸗ ram te die, quia propter nos creaſti ſecu- ui ſter, et ſimiliter ieiunaui ſeptem die- lum. Reſiduas aũt gentes ab aAdam natas bus. ut ſuppleam tres hebdomadas, quæ dixiſti eas nil eſſe, et qmſaliuę aſsimila⸗ de ſunt mihi. Etfactum eſt in octaua tę ſunt, et quaſ ſtillicidiũ de uaſe ſimila- node, et cor meum turbabatur iterato in ſti abundantiam eorũ.Et nunc dñe, ecce:, me, et cœpi loqui coram altiſtimo Inflã⸗ iſte gentes quę in nihilum deputatę ſunt- mndatur enimſpiritus meus ualde, et ani cœperunt dominari noſtri et deuorare, mna mea alxiebatur, ct dixi: O Dfe, lo- nos autem populus tuus quẽ uocaſti pri- quens loquutus es, ab initio creaturæ in mogenitũ umgenitum gmulatorem tuũ. primo G 2 traditi e e ee bobb * 8 7 —— o traditi fumus in manib.eorũ · et ſi propter nos creatã eſt ſeculũ, quare non hęredita tẽ poſsidemus cã ſeculo: Vſq; quo hęc: C Docetur, ſine tribulatioꝛbus non pe rue niri ad immortalem ui⸗ tam.(ap. VII. T factũ eſt, cũ ueniſſem loqui uerba hęc, miſſus eſt ad me angelus qui miſ- ſus fuerat ad me primis noctibus, et diꝛeit ad me: Surge Eſdra,& audi ſermones q́s ueni loqui ad te. Et dixi: Loquere deus meus. Et dixit ad me: Mare poſitum eſt in pacioſo loco, ut eſſet altum& immen ſum: erit aũt ei introitus in anguſto loco poſitus, ũt eſſet ſimilis fluminibus· Quis enim uolens uoluerit ingredi mare,& ui dere eum uel dominari eius: ſi non tran- ſierit anguſtum. in latitudinem quomodo uenire poterit: Item aliud, Ciui as eſt ę- dificata et poſita in loco campeſtri, eſt au tẽ plena omniũ honorũ, introitus etus an guſtus,& in præcipiti poſitus, ut eſſet à dextris quidem ignis, à ſiniſtris aqua al- ta, ſemita autem eſt una ſola inter eos po- ſita, hoc eſt inter ignem& aquam, ut nõ capiat ſemita, niſi ſolummodo ueſtigium hominis. Si autem dabitur ciuitas homi- ni in hereditatem, ſi nunq́; ante poſitum periculum pertranſierit, quomodo acci- piet hęreditatem ſuam: Et dixi: Sic dñe. Et dixit ad me:Sic eſt& Iſraẽl pars. Pro pter eos em̃ feci ſeculũ:& quando tranſ- greſſus eſt Adam conſtitutiones meas, iu dicatum eſt, quodfactum eſt. Et facti ſunt introitus huius ſeculi anguſti& dolentes & laborioſi, pauci aũt& mali,& peri- culorum pleni,& labore magnopere ful ti. nam maioris ſeculi introitꝰ ſpacioſi& ſecuri,& facientes immortalitatis fru- ctum. Si ergo ingredientes non fuerunt ingreſsi qui uiuunt, anguſta& uana hęc non poterunt recipere quę ſunt repoſlta. Nunc ergo quare tu conturbaris, cũ ſis corruptibulis:& quid moueris tu cum ſis mortalis: Et quare non accepiſti in cor- de tuo quod eſt futurũ, ſed quod in præ- ſenti: Reſpondi& dixi:Dominator dñe, ecce diſpoſuiſti lege tua, quoniam iuſti hereditabunt hęc, impij autem peribunt, iuſti aũt ferent anguſta, ſperantes ſpacio- ſa·qui enim impie geſſerunt,& anguſta B paſsi ſunt,& ſpacioſa non uidebunt.Et drxit ad me: Non eſt iudex ſuper deum, neq; int elligens ſuper altiſsimum. Pereũt enim Eſdræ IIII. enim multi preſentes, quia negligitur qug antepoſita eſt dei lex. Mandansemman dauit deus uenientibus, quando uenerut, quid facientes uiuerent,& quid obſerua- tes non punirentur. Hi autẽ non lunt per⸗ ſuaſi,& contradixerunt ei,& conſtitue- runt ſibi cogitamen uanitatis,& propo- ſuerunt ſibi circãuentiones delictorũ,& ſuperdixerunt altiſsimo non eſſe,& unas eius non cognouerunt,& legẽ eiuſpre/ uerunt,& ſponſiones eius abnegauerũt, & in legitimis eius fidẽ non haduerun & opera eius non perfecerũt, ꝓpterhac Eſdra uacua uacuis,§& plena plenis c- ce tempus ueniet,& erit quando uenient ſigna quę prędixi tibi,& apparebiiſ- ſa,& appareſcens oſtẽdetur quę nũcſid ducitur terra,& omnis qui liberatus el de prę dictis malis, ipſe uidebit mirabin mea. Reuelabitur em̃ filius meus lE89⁰ cũ his qui cũ eo ſunt,& iucundabuntur qui relicti ſunt in annis quadtmgenti. Et erit poſt annos hos,& morieuutfflius meus CHRIS TVS,& omnes qui ſpitams tum habent homines,& conuenteturſe- culũ in antiquũ ſilẽtiũ diebus ſeptẽ, ſcu in prioribus iudicijs, ita ut nemo dereli quatur. Et erit poſt dies ſeptem,& exc tabitur quod nondũ uigitat ſeculum,q morietur corruptũ,& terra reddetq in ea dormiunt& puluis qui in eoſſlen tio habitant,& promptuaria reddẽt qu eis commendatę ſunt animę. Bt taue- labitur Altiſsimus ſuper ſedem iudiciſ bunt miſeriæ,& longanimitas pertranſi congregabitur, iudic bit, ueritas ſtabit& opus ſubſequetur, &iuſtitię uigila minabuntur. Et propter Sodomitas orauit patrib. qui in deſerto peccauerunt oul poſt eũ pro Iſtatl in die iũ aũt ſolũ remane fides conualeſcet & merces oſtendetut, bunt, et iniuſtitie nond dixi: Primus Abraham et Moyſespro bus Achaz e muelis,& Dauid pro confractione,&’n lomon pro eis qui uenetunt in ſancifca tionẽ,& Elias pro his qui pluuiam acce perunt,& pro mor chias pro populo in di rib,& multi pro multis. 8 quando corruptibile increui tia multiplicata eſt,& oraue impijs:quare& ſpondit ad me, non eſt finis, g munc ſic non erit⸗ & dixit: Pręſens ſeci loria in eo frequs mnnei pro/ tuo ut unueret,&226 jebus Kennache⸗ Si ergo modd t,& iniuſti runt iuſtip Ete- nunu ajaitllet nmpoli fatita mauuicorrune auchett nc manckut aibhuneei qu aqiuct tr neusprin aGern non r neſſet di r itenmpt muerrintiſ ealenen 00 ghön warlti lum malsſedd wo. e Gwileüto nalnobisirmot aclacpenstgit Haarööpererrä aibtlums Bte anedihabiachl anozueronalec vnm repoinet mmteee qitm igebimiöüß intenpaadiü anspereleatin laleancsueono manehloct öler itle ugehantt erim iaduemt, ratbrasnigeno erne qmalioin aiicipimop tzenät, Se dnit ancetrmiiscuc Remaauus Khor Rura Ghig anaddta gn erbinätskaiuer ellgett i mütäſaeeg uriiquidan rntüuinper cgutilper ſaäühn teſpe aateegtal anieun eu,d b nü bc fülon ranng er= Rehofüg —— ſͤſſ — — — — — — 4 Eſdræ tantis laboribusplaſmatus eſt: tuo iuſſufa cile eſt ordinari, ut& id quod fiebat ſer- uaretur. Et nunc dñe dicam, de omni ho- mine tu magis ſcis:de populo aũt tuo, ob quem doleo:& de hęreditate tua, pro- pteriquã lugeo:& propter Iſraèl, propter quẽ triſtis ſum:& de lacob, propter quẽ doleo:ideo incipiam orare coram te pro me,& pro eis: quoniam uideo lapſus no- ſtros qui inhabitamus terram. Sed audi⸗ ui celeritatẽ iudicis qui futurus eſt. Ideo audi uocem meam,& intellige ſermonẽ meum,& loquar coram te. Initiũ uerbo- rum Eſdrę priuſquam aſſumeretur:& di- i dñie, qui inhabitas ſeculum, cuius ocu- lIi eleuati in ſuperna et atre,& cuius thro nus inęſtimabilis,& gloria incomprehen ſibilis: cui aſtat exercitus angelorũ cum tremore, quorũ ſeruatio in uento& igni conuertitur. cuius uerbũ uerum,& dicta perſeuerantia:cuius iuſsio fortis,& diſpo ſitio terribilis:cuiv aſpectus arefacit abyſ ſos,& indignatio tabeſcere facit montes, Rc ueritas teſtificatur: exaudi orationem C ſerui tui,& auribus percipe precationem figmenti tui. Dum enim uiuo loquar,& dum ſapio, reſpondebo. Nec reſpicias po puli tui delicta, fed qui tibi in ueritate ſer uiunt. Nec intendas impia gentiũ ſtudia, ſed qui tua teſtimonia cum doloribus cu ſtodierunt. Nec cogites qui in conſpectu ruo falſę cõuerſati, ſed memorare qui ex uoluntate tua timorẽ cognouerunt. Ne- que uolueris perdere, qui pecudum mo- res habuerunt: ſed reſpicias eos qui legẽ tuam ſplendide docuerunt. Nec indigne ris eis qui beſtijs peiores iudicati ſunt: ſed diligas eos qui ſemper in tua iuſtitia confidunt,& gloria. Quoniam nos Sepa tres noſtri talibus morbis languemus: tu autem propter nos peccatores miſericors uocaberis. Si enim deſyderaueris ut no- ſtri miſerearis, tunc miſericors uocabe- ris, nobis autem nõ habentibus opera iu ſtitię. Iuſti enim, quibus ſunt opera mul⸗ ta repoſita, ex proprijs operibus recipi/ ent mercedem. Quid eſt enim homo, ut ei indigneris:aut genꝰcorruptibile, ut ita amarus lis de ipſo: Inueritate enim nemo de genitis eſt qui non impie geſsit,& de confitentibus qui non deliquit. In hoc e- nim annunciabitur iuſtitia tua,& boni- tas tua Dñĩe, cum miſertus fueris eis qui non habent ſubſtantiam bonorum ope⸗ mum. IIII. rum. Et reſpondit adme,& qiritt Reqe locutus es aſiqua,& iuxta ſermonesm⸗ os, ſic& fiet: quoniam nonuere cogita⸗ bo ſuper plamma eorum qui peccauennt ante mortem, ante iu iciũ, ante perditio⸗ nem, ſed iucundabor ſuper iuſtorũſ tum,&memorabor peregrinationis quo que,& ſaluationis,& mercedis receptio nis. Quomodo ego locut ſum, ſicet e. Sicut enim agricola ſexit lupet tettanſe mina multa,& plantationes multitndinis plantat, ſed non in tempote omnia qut ſ minata ſunt ſaluantur, ſed nec omnia one plantata ſnt, radicabunt: ſic& quinſe- culo ſeminati ſunt, non omnesſaluabano turEt reſpondi,& diai. Si inueni gnui loquar. Quomodo ſemen agricolę ſinon aſcenderit, aut nõ acceperit pluuamni in tempore, aut ſi corruptũ fuerit multin dine pluuiæ, perit: ſic& ſimiliter homa qui manibus tuis plaſmatus eſt,& meii- mago nominatus: quoniã ſimilatus esei propter quẽ omnia plaſmaſti,& ſimila5i ſemini agricolę. Non iraſcaris ſupernas ſed parce populo tuo,& miſerere hęredi tati tuę. Tu autem creaturę tuę miſereri Et reſpõdit ad me,& dixit: Que ſuntph ſentia pręſentibus,& quę futura funs Multum enim tibi reſtat, ut poſsis dl re meam creaturam ſuper me:iibiantſh quenter et ipſi proximaui, iniuſtis auten nunq́;. Sed& in hoc mirabilis es cotan alt iſsimo, qm̃ humiliaſii te licut decetta & non iudicaſti te, ut inter iuſtos puun- mum glorificeris. Propter quodmſetir multe,& miſerabiles eſficientur eis qi habitant ſeculũ in nouiſsimis:(quia inmi ta ſuperbia ambulanerunt. Tuauũtptott intellige,& de ſimilibus tuis inquire go riam. Vobis enim apertus eſtpanadiſis plantata eſt arbor uitę, pręparati eſtiu turũ tempus, pręparata eſt abundantiaſ⸗ dificata eſt ciuitas, probata eſt requles, perfecta eſt bonitas, et perfectaſapient Radiꝛa mali ſignata eſt à uobis:intiimiias & tinea à uobis abſconſ⸗ eVeinnſ nũ fugit corruptio in ob liuione. I vault rũt dolores,& oſſenſus eſt in fine thelau rus immortalitatis. Noli ergo adijcerem quirendo de multitudine eorũ qui pere- unt Nam&W ipſi accipientes libertatem ſpreuerunt altiſsimũ.& legt eius enm pſerunt,& uias eius dereliquerũt. Aonn- —„ 1 51 t,& d aũt iuſtos eius non conculcauermaa amẽ acctelh h- acümvriutt wisuceteinl aümiti gno di, lu anarlent en lapanätal me lanaienpie qundo ralt nüweptadli 1 ihln 7 tennu alllate iculö Raund oigebe ripepulcät ſäcebiserzal giirennralea aewwi hämel tmrn Keeglom erndeitatkele mutambeutmar danunbu Kconda laons Pitih pen K Gdpon nindeperdem, dmenrcepiedd ärereweümter ncüanätcauir intun gulnunc inemartisco näeem mcõ nagneuenatme, inn d gitad autererathabe u ntc elttei ahes ſrinrele mmiczotetg nher golcer raigideſe g — duan inqor enu bauar ü anid kabdrnsim dag ĩ dlere udam a teaut e ia eirſi. atitad . nnn eii n emh 4 4 1 cdega 1 A8. chum n 4 1 ¹ allem denn 3 lale zet 4 ee — nidinane 22 ckeatinniynnn iümnimu rtcincennt ³ Gü bunilann me a dnlite utn. m rüet Nryne 11 dniendnä klüinmrin. Raambuam = Aceünidou dan dis einent etubarui gn W rerrat aum unt atborirwena a alikemantlänte imbi biit ompiiſtin, Kohetsau an ttaitais Vdlent A demtittn 1 Kylartzan. mar niliid kuireis atgt an eiueened 1 Efdræ I nnti edicta ſunt:ſic eos ſitis et les pient quę Prẽ lulci rata ſunt, non emp uo rator,tali dt,& dixi ei, Ecce nunc dñe ue Cludicia dei, ficut& alia eius maęn T reſpondita netire tempus in ſemetipſo, et gnorũ quæ p cimel ̃ iplum eſt tempus: n quo incipiet al- tlſsimus uiſitare ſeculũ quod ab eo factũ ed. Et quando uidebitur in ſeculo motio lummodo locorũ,& populorũ turbatio, tunc intelli non guſtabis, ltiſsimus locutꝰ à die modo flores, nte ab initio. Sicut em̃ termiſsione,& ueni m eſt in ſeculo inttiũ na Et profectus ſum ſi & con pum, qui uocatur Ardat es qm̃ de his erat a dus, qui fuerunt a omne quod factu bet pariter& conſummationem, ſummatio eſt manifeſta, ſic& alti orainitia habent manifeſta in prodigijs facta e S&conlummationes in actu cũ eſt poſt dies ſept num,& cor m & uirtutibus, & inſgnis. Et erit, omnis qui ſaluus fa/ ſupra fœ gere per o⸗ ſicut ante. Et aper ramaltiſsimo,& dix dus fuerit,& qui poterit effu era ſua& per fidem, in qua credidiſtis, aui dicere co relinquetur de predictis periculis,& uide mine, te nob in fnib. tribus nris in deſerto, ctuoſo, quando erant ex eũtes de & dicens dixiſti, n lacob intende bit lulutare meũ in terra mea,& meis, qñ̃ ſanctificaui me à ſeculo· Et tũc& infri miſerebunt, qui nunc abuſi ſunt uias me- gypto, di me,& ſeme bus meis. Ecce eni 38,& intormentis commorabuntur hi ꝗ ess proiecerunt in cõtempiu. Qui enim non cognouerunt me⸗ uiuentes beneficia bis legem meam, conſecuti,& qui faſtidierunt legẽ meam ctũ,& glorific cumadhuc erant habentes libertatem,& Nam patres Tue cum adhuc eſſet eis apertus pœniten non ſexuaueru tie locus, non intellexerunt, ſed ſpre, ſtodierunt, G& uerunt hos oportet poſt mortem in cru⸗ parens, nec enim pot rat. Nam qui acceper cuſtodientes quo Ht ecce, conſuetudoe terra ſemen, uel nauẽ mare, * ciamento cognoſcere. Tuergo noli ad- huc curioſus eſſe quomodo impij cru/ ciabuntur, ſed inquire quomodo luſti ſal- uabuntur,& quorũ ſeculũ,& propter 3s ſeculã& quando. Et reſpondi,& dixi, Olim locutus ſum,& nunc dico G&poſtea dicam, quoniã plures ſunt qui percunt ch qui ſaluabuntur, ſicut multiplicatur fluctꝰ 1 ſuper 8 ncorde ſuo non eſſe deũ:& qui/ ſuper guttam. Fmoriuntur. Sicut em uos Xit, Qualis ager, uerunt nomen eius qul Et nunc cũ eſſe ĩ fuerunt ei qui prępa- ſunt, inteq́; fiecet ſecu ter iudiciũ meũ rent,& nemo mihi c pinquat. Qug non omnibus nim quiſc;, nilitibi,& tibi ſimilibꝰ pau parato,& men n ſtigabili corr mihi multitudinem ſignorũ Et conſyderaui ſeculã,& ecce erat peri ncipies acere in nouiſsimis, ſed nõ culã propte uenerunt. B a ſeruaui mihi acinũ nt ſigna.(ap. NX. tionem de tribum q me,& duit, Metiẽs titudo quę ſine cau erit cüũ acinus meus,& pla lideris:qquando tranſierit pars qugdam ſ multo labore perfeci. flores/tales& tij rædicta ſunt, tuncintelliges tromittas ſeptem dies nabis in eis ibis in campũ florũ, ubi do- us non eſted ficata, de floribus cam & uinũ non deprecare altiſsimũ ſine in⸗ C iſsimi tẽ florib. Et de herb ſt eſca earũ mihi in eſcam uel potũ, id, in quo ſeminatũ eſt, eſt. ſimul id quod ſeminatũ eſt, uel eſt, uel quę ſuſcepta ſi nt,& factus eſt fructus legis non 194 Etreſpondit ad me,& di- talia& ſemina.& qua- cturg,& qualis ope 5S& creatio,& qualis agricola, talis cultura. quoniam tempus crat ſeculi. m parans cis his qhui nũc lum, in quo habita- ontradixit. tune e- genãc creator in mundo hoc ſe indeſicienti,& legi in- uptibili ſint mores eoru. r cogitationes quę in eo ad⸗ t uidt,& peperci ei ualde,& qe botro,& planta- ulta. Pereat ergo mul⸗ ſa nata eſt,& ſeruetur atio mea, quia cum jnu aũt ſt adhuc in/ alios, ſed non ieiu- nt & manducabis ſo- pi,& carnem bibes, ſed ſolũ am,& loquar tecũ. xit mihi in cam. h,& ſedi ibi in is agri manducaui,& ſaturitatẽ. Et fa ,& ego diſcũbebã eũ iterũ turbabat᷑ tũ eſt os meũ.& incho 1,0 do cut d is oſtendens oſtenſus es pa- quod non calcatur, Ju Iſrael au/ ſermoni⸗ m ego ſemino in uo⸗ & faciet in uobis fru⸗ . abimini in eo per ſeculi. ſtri] accipientes legem no legitima mea non cu erat, quoniam tus e- unt, perierunt, non . d in ei *. cum fuerit exterminatũ uel in quod miſſũ miſſum int. exterminantur⸗ C 4 sſeminatũ fuerat. ſt, utcum acceperit uel uas aliq́d Eſdræ IIII. & ſuſcepta iam nõ manent apud nos, ſed Interroga enim terram,& dicet tibioñ D nobis ſic non factum eſt. Nos quidẽ qui hęc eſt, quę debeat lugere caſum an legem accepimus peccamtes periuimus, ſuper eam germinantiu. Et exipſa ab in G& cor noſtrũ quod ſuſcepit eam:nam lex tio Oẽs natt& alij uenient.& ec non perijt, ſed permanſit in ſuo labore. oẽs in perditionẽ ambulant, Et cum loquerer hęc in corde meo/ reſpe miniũ fit multitudo eorũ. ꝑt xi oculis meis,& uidi mulierẽ in dexte⸗ bet lugere magis, nili hęc quę ti nagnã ra parte:& ecce heclugebat,& plorabat multitudinẽ perdidit, q́ tu, qux pro uno cum uoce magna,& animo dolebat ual, doles: Si aũt dicis mihi, quonia non eſt de,& ueſtimenta eius diſciſſa,& cinis ſu plancius meus ſimilis terrę:qm̃ fruaũui per caputeius. Et dimiſi cogitatus, in q. tris mei perdidi, quẽ cũ mœroribu pepe bus eram cogitans,& conuerſus ſum ad ri,& cũ dolorib. genui:terra aũtſecunda eam,& dixi ei: Vt quid fles:& quid do⸗ uiam terrę, abijtq́; in ea multitudo pre/ les animo.: Et dixit ad me: Dimitte me ſens, quomodo euenit:& ego tibi ducoſ dñe meus, ut defleam me,& adijciam do cut tu cũ labore peperiſti, lic& terndut lorem:qm̃ ualde amaro ſum animo,& hu fructũ ſuum homini ab initio ei quifect miliata ſum ualde. Et dixi ei: Quid paſſa eam. Nunc ergo retine apudtemetipſim es:dic mihi. Et dixit adme:Sterilis fui e/ dolorẽ tuũ,& fortiter fer qui tibi coni- go famula tua,& non peperi, habens ma gerũt caſus. Si em̃ iuſtificaueris tenminũ ritum annis triginta. Ego eñ̃ per ſingu- dei,& conſiliũ ſuũ recipies in tepote,& las horas,& per ſingulos dies,& annos in talibs collaudaberis. Ingredercergoin hos triginta deprecor Altiſsimũ nocte ac ciuitatẽ ad uirũ tuũ. Et dixit ad me, Nõ die. Et factũ eſt poſt triginta annos, ex- faciã, neq́; ingrediar cmitatẽ, ſed hicmo ce, pene & in exin⸗ qulis ergo de audiuit me deus ancillam ſuam,& uidit riar. Et appoiui adhuc loquiad eam, et humilitatẽ meam,& attendit tribulatio- dixi, Noli facere hunc ſermons, ſed con ni meę,& dedit mihi fliũ.& iucundata ſenti perſuadenti. Quot em caſus dion ſum ſuper eũ ualde ego& uir meus,& o- Comiolare propter dolorẽ leruſalem.Vi mnes cines mei,& honorificabamus ual des em̃ qm̃ ſanctificatio noſtra deſerta eſ/ de fortẽ.Et nutriui eũ cum labore multo. fecta eſt, et altare noſtrũ demolitũ eſt, e Et factum eſt cum creuiſſet,& ueniſſet templũ noſtrũ deſtructã eſt, t palterium accipere uxorem, feci diem epuli. noſtrũ humiliatũ eſt, et hymnus conticu- er mulieremflentem& rurſus læ= it, et exultatio noſtra diiſoluta eſt, etlo⸗ tantem figurata eſt leruſa⸗ men candelabri noſtri extinctũ eſt, etar- lem.(ap. X. ca teſtamenti noſtri direptaeſt, et anda A F T factũ eſt, cũ introiſſet fllius meus in noſtra contaminata ſunt, et nomen quot thalamo ſuo, cecidit& mortuus eſt, et inuocatũ eſt ſuper nos, pene prophanatũ euertimus omnes lumina,& ſurrexerunt eſt, et liberi noſtri contumeliã pabii ſunt oẽs oiues mei ad conſolandũ me,& quie et ſacerdotes noſtri ſuccenſiſunt, et Leu ui uſq; in aliũ diẽ uſq; nocte.Et factũ eſt, tę noſtri in captiuitatẽ abierunt, et uirgi cũ oẽs quieuiſſent, ut me conſolarentur ut nes noſtrę coinquinatę ſunt, et mulieres quieſcerẽ᷑:& ſurrexi nocte& ſugi,& ue noſtrę uim paſſe ſiint, et iuſti noſtri tapti ni ſicut uides in hoc campo.& cogitoã ſunt, et paruuli noſtri perditiſunt, tt iue non reuerti in ciuitatẽ, ſed hic cõſiſtere: nes noſtri ſeruierunt, et fortes noſtri inun & neq; manducare, neq́; bibere, ſed ſine lidi facti ſunt. et quod omnium matuss ſi intermi ione lugere,& ieiunare uſq; dũ gnaculum Sion, quoniam reſignata 3 moriar. Et dereliqui ſermones in quibus de gloria ſua, nam et tradita eſt mmanie eram.& reſpondi cũ iracundia ad eam, et bus eorum qui nos oderunt. Tu ergo ex dixi: Stulta ſuper oẽs mulieres non uides cute tuam triſtitiam multam, et depone luctũ noſtrum.&ʒ quę nobis contingunt: abs te multitudinem dolorum ut tibi r Quoniam Sion mater noſtra omni triſti. propitietur fortis, et requiem faciet ib tia contriſtatur,& humilitate humiliata Altiſ imus requietionem laborum. Eth eſt,& luget ualidiſsime. Et nunc qm̃ oẽ: ctum eſt cũ loquebar ad eam, facies eiu lugemus,& triſtes ſumus, qm̃ oẽs contri- ful gebat ſubito et ſpecies, coruſcus fiebat Kati ſumus, tu aũt cõtriſtarts in uno filio? uilus eius, ut eſſem pauens ualde ad eam, Interro-&c. giauücket enlündoß acönolerei t uäickece,n tami zc wnanitah muattinnl d aiſbick mauventad ne maneinmult wsdääwselt dkcrauone andhem oquend uw duidit ne uantwns, Seln eh'etenitc varuime,eiſe rnäratmiti rannhansedlin b zardstnie&e ua Krbenüäcertlg afeclecädunlſer empi:& ccc glum eranrre. und cönoludd emeu mume, aoniume nunſciehm,& umnquid elos: a omiat Nüct mantkes ſenotud iinime&rikit Käemntiieg imsregeatktth nrcmunmltn, eanitahatäpt urpeeer elendteti in Cman uc tütmen Nan riasrans, usſcirai Rh 1 ucti,n nagam ſi, ttüücangen fan dnm. ona r bkut feqwierann emanitena 1 eimetpet. b deägonn chi nemfäg Kneültidit Ane zoce nüutnn, dl ſänonn löd, 3 utada r2 umid, M rngreiwrgi 3 dtepterchait. andärnrihi 3 dearemiitui .. 8 uütehuüttz. 1 ückatmn omnütat n itelnanit umkhinau 2* mmn inm nperd ern 1 wiienmi sweinierala aariudadem 3 Xconunai. J un ueim diün 1 ulrwin nü 4 ciiermatren d s tetqwitmmn 5 an zuion quonantin. ſe a mmateiuch, 3d a nuindsotmln 0 r ſtun mia a nünn omn a Krits aniui 3 wmiqüttcwmlhmn, 31 retaadeh h. ſoethecäruh ae rlapuadi — 1 Efdræ II II. 195 Et ecce, ſubi ſalem. Et quoniam dixit tibi, quod filius 2— 9 tarẽ quid eſſet hoc· . 3 eniens inſuo thalamo mortintis el cis magnũ, timore ple meus u C— iſit ſonitũ uo WOk 15; wem mulierisſo- ſet⸗& contigiſſet ei caſus, hoc erat, quę ut cõmoueret terra à aſus 3 8 uidi:& ecce, amplius mulier non facta eſt ruina leruſalẽ. Et ecce, uidiſti 1i 3 arebat mihl; ſed ciuitas gdificabat, militudinem eius:& quoni Afiliumluge⸗ & locus demonſtrabatur de fundamen- ret, inchoaſti cõſolari eã.& de his quæ lis magnis:et timui,& clamaui uoce ma contigerunt, hęc erat tibi aperienda. Et na, et dixi: Vbieſt Vriel angelus, quia nunc uidet Altutsimus, quomam ex ani⸗ incipio uenit ad me: quoniam ipe me mo contriſtatus es,& qm̃ ex toto corde fecit uenire in multitudine in exceſſu mẽ pateris pro ea, oſtendit tibi claritatẽ glo & factuseſt finis meus in corru uieę eius,& pulchritudinem decoris eius. tion,& oratio mea in improperlum · Propterea enim dixi tibi, ut maneres in Etcum eſſem loquens ego hec, ecce ue, campo ubi domus non eſt gdi flcata. Scie nit ad me,& uidit me:& ecce eram poſi bam enim ego. quoniam Altißimus inci⸗ tus ut mortuus,& intellectus meus alie⸗ piehat tibi oſtendere hęc. propterea di- matus erat,& tenuit dexteram meam& tibi, ut uenires in agrum, ubi non eſt conkortauit me, et ſtatuit me ſuper pedes fundamentum ædificij. Nec enim pote/ meos et dtxit mihi:Quid tibi eſt:& qua rat opus xædificij hominis ſuſtineri in 10 re conturbatus eſt intellectus tuus,& ſen co, ubi incipiebatur Altiſaimi ciuitas o⸗ ſus cordis tui:& quare conturbaris: Et ſtendi. Iu ergo noli timere, nec; expa⸗ dixi: Quoniã dereliquiſti me, et ego qui ucſcat cor tuum: ſed ingredere.& uide qem feci ſecũdum ſermones tuos,& ex⸗ ſplendorem dæ magnitudinem ædificij. ni in campã:& ecce uidt‚ct uideo quod& quantum capax eſt tib uiſus oculo- nõpoſſum enarrare. Et dixit ad me, Sta rum uidere,& poſt hec audies quantum utuir,& cõmouebo te. Ht dixi. Loque- capit auditus aurium tuarum audire. Ju re dñe meus tuin me, nol me derelinque enim beatus es prę multis,& uocatus es re, ut nonfruſtra moriar. quoniamuidi apud Altiſs imum ſicut& pauct. Nocte quę non ſciebam,& audio quę nõ ſcio. autem quę in craſtinum futura eſt, mane Aut nunquid ſenſus meus fallit etanima bis hic,& oſtendet tibi Altiſsimus eas mea ſomniat: Nũc ergo deprecor te,ut uiſiones ſupremorum, quę faciet Altiſsi- qemonſtres ſeruo tuo de ex ceſſu hoc. Et mus his qui habitant ſuper terram Ano⸗ mait ad me,& dixit: Audi me,& doceã uißimis diebus. Et dormiui illã noctem te,& dicam tibide quibus times.qm Al& aliam, ſicut dix erat mihi. tibimus reuelauit tibi myſteria multa. vi Apparet Eſdræ in niſione horribilis ditrectam uiam tuã, qm̃ ſine intermiſsio aquula, terræ principatum uſur ne, contriſtabaris pro populo tuo,& ual pans. Cap. Xl. qe lugebas propter Sion. Hic ergo intel T uidi ſomnia,& ecce aſcendebat de R jede uiſionis quę tibi apparuit ante pau- mariaquila, cui erant duodecim alæ lulum. Quam uidiſt lugentem, inchoaſti pennarum,& capita tria. Et uidi,& ec- conſolari eam. Nunc autem iamſpectarẽ ce, expandebat alas ſuas in omnem ter- mulieris non uides, ſed apparuit tibi ci⸗ ram,& omnes uenti coeli inſufflabãt in vitas edificari.& quoniam enarrabat ti⸗ eam& colligebant. Et uidi,& de pen- D bi de caſu filij ſui, hęc abſolutio eſt. Hęc uss eius naſcebantur contrarie pennę.& mulier quam uidiſti, hęc eſt Sion:&—m ipſe fiebant in pennaculis minutis et mo qcxit tibi quam& numc cõſpicies, ut ci⸗ dicis. Nam capna eius erãt quieſcentia- nitatem edificatam. Et quontam dixit ti& dimidium caput erat maius aliorũ ca bi, qua ſterilisfuit triginta annis, bro- pitũ, ſed ipſa qrieſcebat cũ eis. Et uidi, pter quod erãt antii ſcilicet triginta, quã& ecce aquila uolauit in penis ſuis, et re do non erat in ea adhuc oblatio oblata. gnauit ſuꝑ terri,e: ſuper eos qui habitãt Et ſactum eſt poſt annos triginta, Cdiſi⸗ in ea. Et uidi qmũſubiecta erãt ei omnia cauit Salomon ciuitatem, et obtulit obla ſub œlo,& nemo illi contradicebat ne tioues: tunc fuit qñpeperit ſterilis finum. quie unus de creatura quæ eſt ſuper ter- Et quod tibi dixtt, quoniã nutriuit eum rã. Et uidi,& ecce ſurrex it aquila ſuper cum labore, hoc erat habitaulo in leru⸗ ungues ſuos, g& miſit uocem pennis ſuis, ſalem. C3 dicens: tis huius, dicens:Nolite omnes ſimul uig lare, dor mite unuſquiſq; in loco ſuo,& per tẽpus uigilate. Capita aũt in nouiſſimo ſeruẽt᷑. Et uidi,& ecce non uoæ exibat de capi tibꝰ eius, ſed de medietate corporis eius. Et numeraui contrarias pennas eius,& ecce ipſę erant octo.Et uidi, et ecce à de Xtera parteſurrexit una penna:et regna uit ſuper omnẽ terrã. Et factũ eſt cum re/ gnaret, uenit ei finis,& non apparuit lo- cus eius,& ſequens exurrexit,& regna bat, ipſa multũ tenuir tempus. Et factum B eſt cũ regnaret,& ueniebat finis cius, ut non appareret ſicut prior. Et ecce uox emiſſa eſt illi dicens: Audi tu quę tanto tempore tenuiſti terrã, hęc annuncio ti- bi anteqᷓ; incipias non apparere. Nemo poſt te tenebit tempus uũ, ſed nec dimi dium eius. Et leuauitſe tertia,& tenuit principatũ ſicut& priores:& nõ appa-/ ruit& ipſa. Et lic contingebat ex omni- bus altis ſingulatim principatũ gerere, & iterũ nuſq; cõparere. Et uidi,& ecce in tẽpore ſequẽtes pennę erigebani à de xtera parte, ut tenerent& ipſę principa tum,& ex his erãt quę tenebant, ſed iñ cõpateſce/ſtatim nõxcõparebant. Nã& aliquę ex bant eis erigehant᷑, ſed nõ tenebant principa- tum.Et uidi poſt hęc,& ecce non cõpa- ruerunt duodecim pennę,& duo penna- cula,& nihil ſupererat in corpore aqui e, niſi duo capita quieſcentia& ſex pen nacula.Et uidi, et ecce ſex pennaculis di uiſe ſunt duę,& manſerũt ſub capite qᷓ d eſt ad dexterã partem. Nã quatuor man ſerunt in loco ſuo.Et uidi,& ecce ſubala res cogitabant ſe erigere,& tenere prin cipatus. Et uidi,& ecce una erecta eſt, ſed ſtatim non cõparuit,& ſecundę ue- locius, ́; priores non cõparuerunt. Et ui di,& ecce duę quę ſuperauerunt, apud ſemetipſas cogitabant& ipſæ regnare, & in eo cum cogitarent, ecce unũ quieſ- centium capitum quod erat mediũ, euigi labat.hoc enim erat duorum capiũ mai- us. Etuidi qr̃ completa ſunt duo capita ſecum,& ecce conueiſum eſt caput cum his qin cum eo erant,& comedit duas ſubalares que cogitabant regnare. Hoc aũt caput perconterruit omnè terram,& dominabat᷑ in ea his qui habitant terram cum labore multo,& potentatumtenuit orbis terrarum ſuper omnes alas quę fue runt.Et uidi poſt hęc,& ecce mediũ ca- put fubito nõ comparuit,& hocſicuta- Pue lę. Superauerunt autẽ duo capita, que& ipſa ſimiliter regnaueruntſuperterta,& ſuper eos qui habitãt in ea.Pt uidi,& ec ce deuorauit caput à dextera partellud quod à lęua:& audiui uocem dicentem mihi: Conſpice contra te,& conſydera quod uides. Et uidi,& ecce ſicin leocã citatus de ſylua rugiens,& uidi qm emit tebat uocem hominis ad aquilam. t di- xit dicens: Audi tu,& loquar ad te,& dicet Altiſſimus tibi: Nonne tu es quiſu peraſti de quatuor animalibus, quęfece- ram regnare in ſeculo meo, ut per eosue niret finis temporum eorũ: Et quartus ue niens deuicit omnia animalia que tran- ſierunt,& potentatu tenuit ſeculum cum tremore multo,& omnem orbem cum k bore peſsimo,& inhabitauit tot tempo- ribus orbẽ terrarum cum dolo. Et udica ſti terram non cum ueritate. Iribulaſti em̃ manſuetos,& lęſiſti quieſcẽtes,& di lexiſti mendaces,& deſtruxiſti habita- tiones eorum qui fructiicabãt,& humi⸗ liaſti muros eorum qui te non notuerũt. Et aſcendit contumelia tua uſq; ad aliiſ ſimum,& ſuperbia tua ad Fortem. Et re- ſpexit altiſsimus ſuperba tempora,& ec ce finita ſunt, et ſcelera eius cõpletaſunt Propterea nõ appareas tu aquila,& ale tuę horribiles,& pẽnacula tua pebima, & capita tua maligna, et ungues tuipeſ ſimi,& omne corpus tuum uanũ, utt re frigeret omnis terra,& reuertat liberaa de tua ui,& ſperet iudicium et miſericot diam eius, qui fecit eam. ¶ Quid prior uiſio ſig nifaet, expb catur.(ap. XII. T ſadũ eſt, dum loqueret leoverba nec ad aquiſã,& uiqi,& eccequod ſuperauerat caput,& nõ comparuenmt quatuor alę illę quę ad eum tranſierũt et erecię ſunt ut regnarent,& erat regnum eorum exile, et tumultu plenum Et uidi & ecce ipſa nõ apparebãt,& omne cor pus aquile incendebat, et espaucbet terra ualde,& ego à tumultu& excelſu mentis,& à magno timote uigllaul, dixi ſpiritui meo: E cce tu preſtitiſumi hi hoc in eo, q́d ſcrutaris uias Atiſsimi Ecce adhuc fatigatus ſum animo⸗&eſpi ritu meo inualidus ſum ualde,& nec mo dica eſt in me uirtus à multo timore, 9 expaui nocte hac. Nũc ergo eabo urecibt abr e vurdirlüſt ausAl ene nelicktcc mowomilt int inemoitsho zrrcäſceersan zmſchüt olt uümbtxtt nuldonshen alandktende mlulmektin 1 aröekilim würtbinerht tauneagiũ anrom tegnoti anbom alt im rapoln N rnn eiple enh otem U e malad qerguich malelbelnel geuni Gicemed dinerenidg nkent centhone aabit nccchte mncöteuxin iſebatnegdct mnckinenynn tienge gpit dai uo gice repinarätente kanbent iither oreterpts rihiſenatune. qutſcin e tüneius wle mattenocpi beirti gu aüol an hidepju litüeitaun ügaai 1 üäuittem ncinange ipkedi gun nn Nach edch ege eagicic düni a. untgſe Kmapne 1 2 0) ona — dtür manatn on Cm eit. nammih ebäRane 1 heer d re Lätntt 2 enaulizt mn eennaeimn 1m cauntäuni n perdamaihn L 1 mulhxrdim 2 tettn ad u Pyrreaan e K inahmi naulgnada nechpsundi 1 uüstern Arari 1 danudomn uieciem Dmur uſei ur.(Ch Ul 1 A. ci umdanie 1= ud Lnüe an. dpu amn ile ur lwmm angnra en. G 2 Ar'eettumalupeut 1 udymeiiin 4& tndebi dofe d K. a Kegoätmänit, 1 n iaalo en 1 ☛☚ neo scruni 1 ½ ddarnäsäit 1 btiarzladn d n aläsn be 4 weurimium u hieeahd 3 9 1 Ffdræ IIII. 196 ilimã, utme cöfortet uſq; in finẽ Et di hoc eſt regnum exile,et thlar imi⸗ ple⸗ xidommnator qñe, ſi inueni gratiã ante nuù Sicut uidiſti et leonẽ, quem ui 1 Ri de oculos tuos, et ſi iuſtificatus ſum apud te ſylua euigilantẽ᷑, et rugiente, et loquũtem temultis,& ſi certe aſcẽdit depreca io ad aquila, et arguentè eam, et iniuſtitias tuã, conforta me,& oſten ipſius per omnes ſermones eius ſicut aui- qe ſeruo tuo mihi interpretationẽ„& di diſti:hic eſt uentus quem ſeruauit Altilsi ſtinctionem uiſus horribilis huius, ut ple mus in finẽ ad eos, et impietates ipſorũ, nilsime cõſoleris animã meam Dignum et arguet illos, et incutiet coram plis di- eñ̃ me nabuiſti, oſtẽdere miluj tẽporum ſcerpiiones eorũ.Statuet em eos iniudi= nouibima Et dixit ad me: Heęc eſt inter- cio uiuos, et exit cum arguerit eos, tune retatio uiſionis huius. Rquilã quam ui- corripiet eos.nã reſiduum populũ meum diſti aſcendẽtem de mari,hoc eſt regnũ, liberabit cum miſeria, qui ſaluati ſunt ſu in uiſione Danieli fratri per ſines meos⸗et iuc undabit eos, quoad tuo:ſed nõ eſt illi nterpretatũ, quoniam uſq; ueniei finis dies iudicij.de quo locu ego nãc tibi interpᷣtor:Ecce dies ueni t, tus ſum tibi ab initio, hoc ſommũ quod et exurget regnũ ſuꝑ terrã, et erit timor uidiſti, et hę interpretationes. Tu ergo acrior oim regnorũ quę fuerunt ante eũ · ſolus dignus fuiſti ſcire Altiſsimi ſecretũ Regnabunt aut in eo reges duodecim, hoc. Scribe ergo omnia iſtain libro quę unus poſt unũ. Nã ſecundus incipiet re/ uidiſti, et pone ea in loco abſcondito, et gnare, et ipſe tenebit amplius tẽpus præ docebis ea ſapientes de populo tuo, quo duodecim. Hęc eſt interpreta:io duode⸗ rum corda ſcis poſſe capere et ſeruare fe- cim alarũ, quas uidiſti. Et quã audiſti uo⸗ creta hęc u aũt adhuc ſuſtine hic alios cem, quę locuta eſt, nõ de capitibus eius dies ſeptem, ut tibi oſtendat quicquid ui exeuntẽ, ſed de medio corporis eius, hęc ſum ſuerit altiſeimo oſtendere tibi. Et. eſt interpretatio, q́m poſt tꝑs regni illius fectus eſt à me.Et factum eſt, cum audiſ⸗ naſcent᷑ contẽtiones nõ modicę, et peri⸗ ſet omnis populus, qm̃ pertranſieruntſe⸗ clitabit᷑ ut cadat, et nõ cadet tunc, ſed ite ptem dies, et ego non fuiffem reuerius in rum cõſtituetur inſuũ initium. Et ꝗñ ui- ciuitatem, et congregauit ſe omnis à mi- qiſti ſubalares octo cohęrentes alis eius, nimo uſq; ad maæximũ, et uenitad me, hæc eſt interpretatio. Exurgent inipſo et dixerunt mihi, dicentes: Quid pecca- octo regesquorũ erunt tꝑa leuia, et anni uimus tibi, et quid iniuſte egimus in te, citati, et duo quidẽ ex iplis parient. Ap- qm̃ derelinquẽs nos, ſediſti mn loco hoc: propinquãte aũt tẽpore medio, quatuor Tuem̃ nobis ſuperes ſolus ex omnibus feruabund in tẽpore, cum incipiet appro populis, ſicut botrus de ninea, et ſicut lu- pinquare tempus eius ut finiat: duouero cerna inloco obſcuro; et ſicut portus et in finẽferuabunt. Et om̃ uidiſti tria capi nauis ſaluata à tempeſtate. Aut non fufſi ta quieſcẽtia, hęc eſt interpretatio, in no- ciunt nobis mala quę cõtingunt: Si ergo uißimis eius, fuſcitabit Altiſsimus tria re tu nos dereliqueris, quãto nobis erat me- gna,et reuocabit in ea multa, et domina luus,ſi eſſemus ſuccenſi et nos cum incen bunt᷑ terrã, et qui habitãt in ea, cum labo dio Siõ: Nec em̃ nos ſumus meliores eo re multo ſuꝑ omnes qui faerũt ante hos: rum qui ihi mortui ſunt.· Et plorauerunt ꝓpter hocipſi uocati ſunt capita aquilę. uoce magna Et rñdi ad eos, et dizi:Cõfi Iſti em erũt qui recapitulabunt impieta- de Iſrael, et noli triſtari tu domus lacob. tes eius, et qui perficient nouiſsima eius. Pſt em̃ memoria ueſtra corã Altiſsimo, Et qm̃ uidiſti caput maius nõ apparens, et Fortis non eſt oblitus ueſtri in tenta- C hæc eſt interpretatio eius. Qm̃ unus ex tione. Ego em̃ꝗ non dereliqui uos, neque eis ſuꝑ lectũ ſuum morict᷑, et tamẽ cũ tor/ exceſsi à uobis:ſed ueni in humc locu, ut mentis. Nam duo qui pſcuerauerint, gla deprecarer pro deſolatione Sion, ut quę mea ante facſ — gins eos comeder. Vnius emn gladius co rerẽ miſericord àꝓ humilitate ſancdifica medet qui cũ eo:ſed tñ hic gladio in no/ tionis neſtrę. Et nũc ite unuſꝗſqʒ ueſtrũ uiſsimis cadet. Et qm̃ uidiſti duas ſubala in domũ ſuã, et ego ueniã ad uos poſt di tes traijciẽtes ſuper caput, quod eſt in de es iſtos. Et profectus eſt popks, ſicut dixi xtera parte, hęc eſt interpᷣtatio. Hiſunt eu in ciuntatẽ: ego aũt ſedi in cãpo ſepiẽ quos cõſeruauit Altiſsimus in finẽ ſuum, qiebus, ſicut m hi mandauit, et mãduca- 100 bam 4— 3 —— — ₰ B Eſdræ bam de floribus ſolummodo agri, de her bis facta eſt eſca mihi in diebus illis. Cyiſio alna ꝗſtẽditur Eſdræ de uiro è ma riaſc endente, und cum eius interpre- tatione. Cap. XIII. EI nas eſt poſt dies ſeptẽ,& ſomnĩa ui ſomniũ nocte. Et ecce de mariuen tus exurgebat, ut cõturbaret omnes flu- ctus eius. Etuidi,& ecce cõualeſcebat ille homo cũ nubibus ccœli,& ubi uultũ ſuũ uertebat ut cõſyderaret, tremebãt o- mnia quę ſub eo uidebant᷑,& ubicunq; exibat uox de ore eius, ardeſcebant oẽs qui audiebãt uoces eius. ſicut quieſcit ter ra quãdo ſenſerit ignẽ. Et uidi poſt hęc, & ecce congregabat multitudo homi- nũ, quorũ non erat numerus de quatuor uentis cœli, ut debellarent hominem qui aſcenderat de mari,& uidi,& ecce ſibi metipſi ſculpſerat montẽ magnũ,& uola uit ſuper eum. Ego aũt quęſiui uidere re gionẽ uel locũ unde ſculptus eſſet mons, & non potui. Et poſt hęcuidi,& ecce omnes qui cõgregati ſunt ad eũ, ut expu gnarent eum, timebant ualde, tamẽ aude bant pugnare. Et ecce, ut uidit impetum multitudinis uenieniis, nõ leuauit manũ fuã, neq; phrameã tenebat, neq́; aliq́ d uas bellicoſum, niſi ſolũmodo ut uidi, qm̃ emiſit de ore ſuo ſicut flatũ ignis,& de labijs eius ſpiritus flammę,& de lingua eius emittebat ſcintiltas& tẽpeſtates,& cõmixta ſunt omnia ſimul,& hic flatus ignis,& ſpiritus flãàmę,& multitudo tem peſtatis,& cõcidit ſuper multitudinẽ in impetu, quę pręparata erat pugnare,& fuccendit oẽs, ut ſubito nihil uideret᷑ de innumerabili multitudine, niſi ſolũmodo uluis& fumi odor,& uidi,& extimui. Et poſt hęc uidi ipſum hominẽ deſcen-/ dentẽ de monte,& uocantẽ ad ſe multi- tudinẽ aliã pacificã,& accedebat ad eũ uultus hominũ multorũ quorundã gau- dẽtium, quorundã triſtantiũ: aliquiuero alligati, aliqui adducẽtesex eis qui offe- rebant᷑,& ęgrotaui à multitudine pauo- ris,& expergefactus ſum,& dixi: Iu ab mitio demonſtraſti ſeruo tuo mirabilia hęc,& dignũ me habuiſti, ut fuſciperes deprecationem meã,& nunc demonſtra mihi adhuc interpretation ſomnij huiv. Sicut em̃ exiſtimo in ſenſu meo, uæ qui derelictifuerint in diebus illis,& muito plus uę his qui nõ ſunt derelicti. Qui em̃ 800 IIII. non ſunt derelicti, triſtes erant. Intelligo nunc quę ſunt repoſita in nouißimis qt bus,& Occurrẽt eis, ſed& his qu dereli cti ſunt. Propter hocuenerũt eniminpe ricula magna,& neccſſitates multas, ſi cut oſtendunt ſomnia hęc. Attũſacilius eſt periclitantẽ uenire in hũc, quamper tranſire, ſicut nubẽ à ſeculo,& nũc unde- re quę contingũt in nouiſaimo. Etrũdt ad me,& dixit: Et uiſionis interpretatio nẽ dicã tibi,& de quibus locutus es aq aperiã tibi. Qm̃ de his dixiſti qui derel cti ſunt, hęc eſt interpretatio. Qui auſert periculũ illo tempore, hic ſe cuſtoduuit, qui in periculo inciderũt, hiſunt qunha- bẽt opera& fidẽ ad Fortiſsimũ.Scuoe go, qm̃ magis beatificatiſunt qun derel cti, ſuꝑ eos qui mortui ſunt. Hę interpte⸗ tationes uiſionis, quia uidiſti uirũ aſcen- dentẽ de corde maris, ipſe eſt quẽ conſer- uat Altiſsimus multis tẽporibus, qui per ſemetipſum liberabit creaturã ſuam:& ipſe diſponet, qui derelictiſunt. Et qmui diſti de ore eius exire, utſpiritã& ignẽ, & tempeſtatem,& qm̃ nõ tenebar phra meã, neq; uas bellicoſum, corrupit enim impetus eius multitudmem, quę uenerat expugnare eũ, hęc eſt interpretatio Bo ce dies ueniunt, quando incipiet Altiſsi mus liberare eos qui ſuperterram ſunt ei ueniet in exceſſu menits ſuper eos qum habitantterrã. Et alij alios cogitabin debellare, ciuitas ciuitatem,& locus ſo- cum,& gens aduerſus gentẽ,& regnum aduerſus regnum. Et erit, cum fient hac et cõtingent ſigna que ante oſtend tibi & tunc reuelabitur filius meus quem ul⸗ diſti‚ut uirum aſcendẽtem· Et erit quam⸗ do audierint omnes gentes uocem eltis et derelinquet unuſquiſq; in regione lin bellum ſuum, quod habẽt adalterutrum, et colligeturin unum multitudo innume rabilis, ficut uolentes uenire, et expugna re eum. Ipſe autem ſtabit ſuper cacumen montis Sion. Ston aũt ueniet,& oſtence tur ommibus parata& ędificata ſicutm diſti montẽ ſculpi ſine manibus. Iple aut Mius meus arguet quę adimuenerumthen tes, impietates eorum has, quę tene be ti appropinquauerunt propter ma 4 gitamẽta eorũ,& cruciamenta⸗ incipient cruciari, quę aſgimilatę lu me,& perdet eosſine labore per 3 quę igni aſsimilata eſt. Et qm uidits col⸗ quibus nt la gem, aotaätdt veunndei nl natmmia aniudunlt zarätultea zanterialt culühes angendil, rnn rgenäl aicnanmae augerö uen Euberinnrols utrtenitc Krlimusbem auofdequo al mebem era uan dmidhſ un heen wümopotad mtxenie i hminb oſ Irudlimulttuc aelldi ſartde Kauenumt inra rag qfiqgie neri aue ale drsgſip ane Kintetebmung dutgoDongan uegter godu dtenars. Btdi Ncuullcruari rindd wrr rwriuidertgli auin nitint ewreniolimmi namäilträna aieü ui c mägucliey küntgienin,, di nroper! aqlattm nätaledha muienirdi lraüjncmpa ut gaüim hhetemuſa mäiglm deg dlüh 1 hat au g uim ruich ü tm dahera. B. d kewh, 8 4 d Ka . ntan . nen ahe 1Mnri krdinnn n n aamiri 1 eculipanna 1* eefümnuigae ar i kußtan m Ms cuitem — aeensnih 1e a num Neenwit 4 a xmami r. Shbiurihunaa 1 nlmümln 2 a bomne gentzen d r lamahuſginn :1 R awdlaöäum 6 e inunm auiian 8 olenstenita 41 ueen tlila 2 ☛☚ Sonunert u n t ronan A iäa aDulpllneriag un a ntte wuumn 1 2 ASeoum äqhen ecwernntx 1 1iKonrnalge Gu —— d narciniaun * eltetrnn 1 Kibad s Eſdreæ IIII. 197 multitudinẽ paciſi Et dixi: Ecce egodñe. Et ſurrexi ſupet hize L ne lhaus quę captide fa, pedes meos. Et dixit ad me: Reuelãs re- 8 dene qe terra ſua in diebus Oſeę regis, uelatus ſum ſuper rubum,& locutus ſum c captiuũ quxit Salmanaſar rex Aſſy Moyſi, qñ populus meus ſeruiebat in Ae- Ja gypto,& miſi eum,& eduxi populum dorũ Iſtuli 3,& tranl⸗ cũ,& trãſtulit eas tras flumẽ.& 2 1 lunt in terr aliam. Ipſi aũt ſibi dede⸗ meti de Exgypto.& adduxi eum ſuper runt conſiliũ hoc, ut derelinquerent mul montẽ Sina, et detinebã eũ apud me die timdinem gentiũ,& proflciſcereni in ul bus multis,& enarraui ei rabiſi 88 teriorem regionẽ, ubi nunc; inhabitault ta,& oſtendi ei temporũ ſecreta. finẽ. enushumanum: uel ibi obſeruare legiti& precepi ei, dic es: Hęc in palam kacies na ſua, qug nõ fuerant ſeruantes in regio uerba,& hęc abſcondes. Et nũc ubi di⸗ ri ãt anguſtos flumi/ co:Signa duę demõſtraui, et ſomnia quę D neſua Per introitus a s flumi⸗ co: tem̃ eis uidiſti,& interpretationes quas tu uidi- nus Euphraten introierunt. Fcci di as tu uid tũc Altiſſimus ſigna,& ſtatuit uenas flu ſti, in corde tuo repone ea:tu em̃ tecĩpie minis uſquequo tranſirẽt. Per eam enim uis ab omnibus, cõuerterts reſiduus cum regionem erat uia multa itineris, anni u- cõſilio meo& cũ ſimilibus tuls, uſque- nus& dimidiſ:nam regio illa uocat Ar quo finiant tempore: Iim ſeculũ perdidit ſareth.· Tunc inhabitauerunt ibi uſq; in juuentutẽ ſuã,& tẽpora appropinquant nouilimo tẽpore:& nunc iterũ cum coœ ſeneſcere · Duodecim enim partibus diui erint uenire, iterũ Altiſſimus ſtatuet ue ſum eſt ſeculũ,& tranſierũt eius decima⸗ ussfluminis, ut poſſint tranſire, propter& dimidiũ decimę partis: ſuperlinit autẽ nec uiaͤllti multitudinẽ cum pace. Sed& eius poſi mediũ decimę partis Nunc er qui derelicti ſunt de populo tuo hi ſunt, go diſpone domũ iuã,& corripe popu- qui inueniunt intra terminũ meu. Factũ lum tuũ,& conſolare humiles eori, eſt ergo, qñ incipiet perdere multitudi⸗ renuncia iam corruptelę,& dimitte 56⸗ nem carũ, quę collectę ſunt gentes, prote te mortales cogitationes, et proijce abs get eos qui ſuperauerunt populũ,& tãc te pondera humana, et exue te iam in oſtendet eis multa plurima portenta- Et mam naturã, et repone in unã partẽ mo⸗ dixi ego: Dominator Iñe, hoc mihi oſtẽ leſtiſſima tibi cogitamẽta, et ſeſtina trãſ⸗ de, propter quod uidiuirũ aſcẽdentẽ de migrare atẽporibus his: quę emm uidi⸗ corde maris. Et dixit mihi:Sicut nõ po ſti nũc cõigiſſe mala, iterũ horũ deterio tes hec uel ſcrutari, uel ſcire quæ ſunt in ra facient. quantũ em̃ inualidã fiet lecu/ rofundo maris:ſic non poterit quiſq; ſu lum à ſenectute, im̃ multiplicabunt ſuper der terrã uidere ſtlium meum, uel eos qui inhabitãtesmala Prolongauit eñ̃ ſe ma 7. tum eo ſunt, niſt in tempore diei. Hęc eſt gisueritas, et apppinquauit mendaciũ. interpretatio ſomnij quod uidiſti,& pro lam em̃ feſtinat uenire, quã uidiſti uiſio- pter quod illuminatus es hic ſolus. Dere- nẽ. Et rñdi, et dixi corã te dñie. Ecce emm liquiſti em̃ tuã,& circa meam uacaſti le ego abibo, ſᷣcut pręcepiſti mihi, et corri gem,& quęſiſti. Vitã cnim tuam diſpo/piã pręſentẽ populũ. Qui aũt iterũ nati aiſti in lapientia,& ſenſum tuũ uocaſti fuerint, quis cõmonebit: Poſitũ eſt ergo matrẽ,& propter hoc oſtendi tibi mer⸗ ſeculum in tenebris, et qui inhabitant in ces apud Altilsimũ: erit enim poſt alios eo ſine lumine. Quomã lex tua incenſa tres dies, ad te alia loquar,& exponã ti- eſt, ꝓpter quod nemo ſcit quę àte facta bi grauia et mirabilia. Et profedus ſum, ſunt, uel que incipient opera. Si enim in & tranſij in campum, multum glorificäs ueni in te gratiã, immitte in me ſpiritum &hudans Altiflimum de mirabilibus, ſanctũ, et feribam omne quod factum eſt quę per tempus faciebat,& quoniã gu- in ſeculo ab initio, quę erant in lege tua bernatipſum,& quę ſunt in temporibus ſcripta, ut poſeint homines i nuenire ſemi illata,& ſedi ibi tribus diebus. tã, et qui uoluerint uiuere in nouiſsimis, ¶ Apparet dit Eſdra in rubo,& ſecreta uinant. Ei mũdit ad me, et dixit: Vadens quædam reuelat.(ap. XII 11. cõgrega populum tuũ,et dicas ad eos:ut 4 B factũ eſt tertio die,& ego ſedebã nõ quęrant te diebus quadraginta. Tu C uub quercu. Et ecce uox exiuit con- aũt prępara tibi buxos multos, et accipe tra me de rubo,& dixit: Eſdra Bſdra: tecum Sareã, Dabriã, Salemiam, Echa- Bt minn, num, et Aſtel, quinq; hos, quĩ parati ſunt ad ſcribendũ uelociter,& uenias huc,& ego accendã in corde tuo lucernã intelle ctus, quę nõ extinguet᷑ quoaduſq; finian tur quę inc pies ſcribere. Et tũc perfectis quędã palã facies, quędã ſapientibus ab- ſconſe trades.In craſtinũ em hac hora in cipies ſcrihere.Et profectus ſum, ſicut mi hi pręcepit,& cõgregaui omnè populũ, & dixi:Audi rattuerba hęc: Peregri⸗ nati ſunt patres noſtri ab initio in My pto,& liberati ſunt inde,& acceperunt legẽ uitę, quam nõ cuſtodterũt, quam& uos poſt eos tranſgreſſi eſtis,& data eſt uobis terra in ſortẽ,& terra Sion,& pa- tres ueſtri,& uos iniquitatem feciſtis,& nõ ſeruaſtis uias quas pręcepit uobis Al tiſiimus:& iuſtus iudeꝛ cum ſit, abſtultt à uobis in tempore quod donauerat. Et nunc uos hic eſtis, et fratres ueſtri intror ſum ueſtrum ſunt. Si ergo imperaueritis ſenſui ueſtro,& erudieritis cor ueſtrum, uiui cõſeruati exitis,& poſt mortẽ mifſe- ricordiã conſequemini. ludiciũ em̃ poſt mortẽ ueniet, quãdo ſterũ reuiuiſcemus, & tunc iuſtorũ nomina parebũt,& im/ pPiorũ facta oſtendent᷑. Ad me igit᷑ nemo accedat nũc, neq; requirat me uſq; dies quadraginta. Et accepi quinq; uiros, ſi- cut mandauit mihi,& profecti ſumus in campã,& manſimus ibi. Et factus ſum in craſtinũ,& ecce uox uocauit me, di. cẽs: Eſdra aperi os tuum,& bibe quo te potauero. Et aperui os meũ,& ecce ca- lix plenus porrigebat᷑ mihi. Hoc erat ple num ſicut aqua: color aũt eius ut ignis ſi milis. Et accepi, et bibi,& in eo cum bi biſſem, cor meum cruciabat intellectu, & in pectus meum increſcebat ſapiẽtia. Nam piritus meus conſeruabat᷑ memo⸗ ria. Et apertum eſt os meum,& non eſt clauſum amplius. Altiſsimus dedit intel- lectum quinq; uiris,& ſcripſerunt quæ dicebantur exceßiones noctis quas non ſciebant. Nocte aũt manducabant panẽ, ego autem per diem loquebar, et per no ctem nõ tacebam. Scripti ſunt autẽ per quadraginta dies libri ducentiquatuor. Et factum eſt, cum cõpleuiſſent quadra- ginta dtes, locutus eſt altiſſimus, dicens: Priora quę ſcripſiſti, in palam pone,& legant digni& indigni: nouiſſimos autẽ ſeptuaginta cõſeruabis, ut tradas eos ſa- pientibus de populo tuo· In his enim eſt e Fldræ IIII. uena intellectus,& ſapientie lont,& ſej entię flumen. Et fecilic. ¶ Denunciantur calanutater ſeculo ſu peruèenturæ.(ap. X P. E ce loquere in aures plebis nee ſer⸗ a mones prophetię, quos immiſerom os tuum, dicit Iñs, et fac ut in charaſcni bant᷑, qm̃ fideles et ueri ſunt. Ne timeas à cogitationibus aduerlum te nectutbit te incredulitates dicentiã. Qmn omntuj credulus in incredulitate ſua moriet. e ce ego induco, dicit dũs, ſuper orbẽter- rarum mala, gladiũ et famè, et moriꝭ et interitũ: ꝓpter quod ſuperpolluu miqui tas omnẽ terrã, et adimpleta ſunt open nociua illorũ. Propterea dicit diis: lam nõ ſtiebo de impietatibus eorũ, quę itre ligioſe agũt, nec ſuſtinebo in his quę int que exercẽt. Ecce, ſanguis umoxius et iuſtus clamat ad me, et animę iuſtorũ cla mãt perſeuerãter. V indicãs uindicabo illos, dicit dfis, et accipiã omnè᷑ ſanguinè innoxium ex ilis ad me. Ecce populus meus quaſi grex ad occiſionè ducti, am nõ patiar illũ habitare interra Aegypti: ſed educam eum in manu potenii, etbra chio excelſo, et percuiã plaga,ſicut pr- us, et corrumpã omnem terrã eus. Luge- bit R gyptus, et fundamẽta eius plaga uerberata, et caſtigatione, quas inducet ei deus. Lugebũt cultoresoperantes ter- rã, ꝗm̃ deficient ſemina eorũ ab uredine, et grand ne; et à ſidere terribili. Vę ſecu lo,et qui habitant in eo, quia apptopii- quauit gladius, et contritio eorum, et e urget gens cõtra gentẽ ad pugna et n phęa in manibus eorũ Brit em incõlta/ bilitio hominibus, et alii aliis inualeſcẽ⸗ tes nõ curabũt regẽſuũ, et principesul geſtorũ ſuorum in potentia ſua. Concu piſcet enim homo in ciuitatem ire,et 19 poterit. Propter ſuperbia enim eorũ em tates turbabuntur, domus exterent, ho- mines metuent. Non miſerebitur homo proximum ſuum, ad irritũ facitdum d4 mos eorum in gladium, ad diripiendas ſubſtantias eorum propterfamem panlꝭ⸗ et tribulationẽ multam. Ecce ego couo⸗ co, dicit Deus, omnes reges tertadne uerendum, qui ſunt ab Orftte, et ab Au ſtro, et ab Euro, et à Libano, ad Suue⸗, tendos in ſe, et reddere quę dederamti lis ſicut faciuntuſq; hodie electis mete 2. 7„ rum. ec ſic faciam et reddam in linu eotum 4. gle Nen nraotts dc zräntsgu peitwnd blt⸗ viau Kpe aüm⸗ſth erandetam asDle teß nuunat una bbdi zudel anlätetsnt unerunlupe banneditsin. ds ptipte acevbohotr aue Btecten mancurbest eexnunens ere awanntepdd 7 elnneniiman Kritifun Ra zokconibäü ditponnolete irupenozece atrwenor wein iteſwg alditmbadebe, in Kconenä daeniord Aipr eon& cclum uumor& rehor lenanid nieg detiente Kaſe temam d acie her re d me dan K oſlde narm d dücbi üdelquezgurr digadllbcame Rganioah Rütentuentad d⸗ a Niha 1x ulmaman rn alae diar adi, äna wauade daaltrzaig, dn ütrdimumg 'etpaninyt riemumin bs aintuine 1n taniganegun — diralwunm * rient emimit n cetzlieetndl n dimiragug 2½ et ortitde 2 öm gnialme idw eni tnür andeerühn 4. ürmaiüüanm 1 Eumnwernul ſ en ononcuumn 84.. Merſcpetdacne t Ka mnn donzom it aanät. Nonmiatt ¹ Mrum aümnilia -aa ghuümlte a rrnprpeen i& Kümamkarns 2¹ 1 a2, onns kagö en alfün-h Oüiee 2 Konildma⸗ en en tredleteqhecn 8 Wmugitt l E düunälann —— akit das deus: 22 eninum. Eſdræ IIII. 198 Non parcet dextera mea antur omnes campi,& omnes riui pleni eccatores, nec ceſſabit romphea ſu tudme aquarũ multarum, et demollentur 5 dnndentes ſanguinẽ innoxiũ ſuꝑ ter ciultates& muros,& montes& colles, per exift ignis abira eius,& deuorault& ligna ſyiuaße,& fœnum praioru, G& n Dereerrg e peccatores quaſi ſtra frumema corum. Et tranſibunt conſtätes 5 uncäſimn. Væ his qui peccãt,& nõ uſq; in Babylonem,& exterẽt eam, con mlemmant mandata mea, dicit dñs: Non uentent ad ipſam,& circuibunt eam,& arcã lis. Diſcedite filij à poteſtate. No effundent ſidus,& omnẽ irꝛm ſuper eam, lte contaminare ſanctiflcationẽ mei, qm& ſubibit puluis& ſumus uſq; in Sn. noutt dñis oẽs qui delinquunt in illũ:pro& oẽs in circuitu lugebunt eam,& qut terea tradidit eos in mortẽ et occiſionẽ. ſub ea remanſerint, ſerui et his qui exter- lan em uenerunt ſuper orbem terrarum ruerũt. Et tu Aſia cõcors in ſpem Baby mala,& manebitis in illis. non emm libera- lonis,& gloria perſonę eius: uę tibi miſe bit uos deus, propter quod peccaſtis in ra. propter quod aſsimilaſti ei,& ornaſti eum. Ecce uiſio horribilis, et facies illi⸗ filias tuas in fornicatione, ad placendũ et aboriente. Et exient nationes draconũ gloriandũ in amatoribus tuis, qui tecum Arabum in curribus multis,& ſicuti fla/ cupierũt ſemper fornicari· Odibilem imi D tus eohe numerus feret ſuper terram, ut tata es in omnibus opibus eius.& in ad- jam timeant& trepideni o?s qui illos au- muentionibus eius, propterea dicit deus: dient Carmonij inſamẽtes in fra, et exiẽt Immit? ubi mala, uiduitatẽ, paupertaté ut apri deſylua,&x aduenient in uirtute& famẽ,& gladiũ,& peſtẽ, ad deuaſtan- magna,& conſtabũt in pugna cu illis, et das domos tuas à uiolatione, et morte, et anſtabãt portionẽ᷑ terre Allyriorum. Bt gloriauirtutls tuę. Sicut flos ſiccabit᷑ↄcu poſt hec luperualeſcẽt dracones natinita, exurget ardor qui emiſſus eſt ſuper te, in- tatis ſue memores,& conuertẽt ſe conſpi firmaberis ut paupercula plagata,& ca⸗ untes muirtute magna ad perſequendos ſtigata Amulieribus, ut non poſsint te ſus C eos. lſti turbabunt᷑,& glebunt in uirtute ſcipere potentes& amatores. Nunquid lorum,& conuertẽt pedes ſuos in fugã, egoſic Zelabor te dicit dñs, niſi occidiſ- & à territorio Affyrioßꝶe ſubſeſſor obſi/ ſes electos meos in omnitempore, exal- debit eos,& conſumet unum ex illis,& tans percuſsionẽ manuum,& diceres ſuꝑ erit timor& tremorin exercitu illorum, mortẽ eorum, cum mnebriata elles: Exor- & contentio in reges ipſorum. Ecce nu- naſpeciè uultus tui: Merces fornicatiõis bes ab oriente& àſeptentrione, uſq; ad tuę in ſinu tuo, propier hoc redditionem meridianum,& facies earum horrida ual accipies. Sicut facies electis meis, dicit de,pleno iræ& procellæ,& collident ſe dominus:ſic ſaciet tibi deus,& tradet te inuicem,& collident ſidus copioſum ſu. in malũ. Et nati tui fame interient,& tu per terram,& ſidusillone& erit ſanguis rhomphęa cades, et ciuitates tuę cõteren à gladio uſque ad uentrẽ,& fumus homi, tur, et o?s tutin campo gladio cadent. Et nss uſq; ad ſubſtramen cameli,& erit ti⸗ qui ſunt in montibus, fameperibunt,& mor& tremor multus ſuper terrã, et hor manducabunt carnes ſuas, et languinem rebunt qui uidebunt iram illã, Stremor bibent àfame panis, et ſiti aquę. Infelix apprehẽdet illos. Et poſt hęc mouebunk per maria uentes, et rurſum accipies ma- nimbi copioſt à meridiano,& ſeptentri⸗ la. Et in tranſitu allident ciuitatem occi- one,& portio alia ab occidẽte,& ſuper⸗ ſam, et exterent aliquam portionem terrę inualeſcent uenti ab oriente,& recludẽt tuæ, et partem glorię tuæ exterminabũt, eam,& nubẽ quam ſuſcitauit in ira,& ſi, rurſum reuertentes ad Babylonem ſub- qus ad faciendã exterritationẽ ad orien⸗ uerſam. Et demolita eris illis pro ſtipula, talem uentã& occidẽtem uiolabitur,&& ipſi erunt tibi ignis,& deuorabunt exaltabuntur nubes magnæ& ualidæ, te,& ciuitates tuas, terram tuam,& mon plenre iræ,& ſidus, ut Exterreant omnem tes tuos, omnes ſyluas tuas, et lignum fru terram,& inhabirantes eam,& infundẽt ctiferum igni comburent- Filios tuos ca- ſuper omnẽ locum altũ& eminentẽ ſidus ptiuos ducent, et cenſum tuum in præ- terribile, ignẽ et grandinẽ,& rnomphęas dam nabebunt, et gloriam faciei tuæ ex- uolantes,& aquas multas, ut etiam imple terminabunt. antur C Deſola ———— — — 4 = ¶ Deſolatio horrendafutura. Cap. XVI. A V xÆ tibi Babylon et Aſia, uę tibi M. gypte& Syria. Præcingite uos ſac- cis& cilicijs,& plangite filios ueſtros, & dolete: qm̃ appropinquauit contritio ueſtra. Immiſſus eſt uobis gladius,& ꝗs eſt qui auertat illũ:mmiſſus eſt in uobis ignis, et ꝗs eſt ꝗ extinguat illũ: Immiſſa ſunt uobis mala,& quis eſt ꝗ repellat ea? Nunquid repellet ali ꝗs leonẽ eſurientem in ſylua, aut extinguet ignem in ſtipula mox quãdo cœperit ardere: Nunꝗd re- pellet aliquis ſagittã à ſagittario forti miſ ſam: Dñs fortis immittit mala, et ꝗs eſt ꝗ repellat ea: Exijt ignis ex iracũ dia eiꝰ, & gs eſt g extinguat eũ: Coruſcabit, et quis nõ timebit: Ionabit,& ꝗs nõ paue Dit: Dũñs cõminabit᷑,& quis nõ funditus conteret à facie ipſius: Terra tremuit& fundamẽta eiꝰ, mare fluctuat de, pꝓfundo, et fluctus eius diſturbabunt᷑,& piſces eiꝰ à facie dñi,& à gloriauirtutis eius, qm̃ fortis dexttera eius, quę arcũ tendit, ſagit tę eius acutę, quę ab ipſo mittunt᷑: nõ de- ficient, cũ cœperint mitti in fines terræ. Ecce mittunt᷑ mala,& non reuertent᷑, do nec ueniãt ſuper terrã.lgnis ſuccendiĩ᷑, et nõ extinguet᷑, donec cõſumat fundamen ta terrę · Quemadmodũ non redit ſagitta miſſa à ualido ſagittario, ſic nõ reuertent mala quę miſſa fuerint in terrã. Vę mihi, uę mihi: quis me liberabit in illis diebꝰ: Initiũ doloꝶe, et multi gemitus, inntiũ fa- mis,& multi interitus: initiũ bellon⸗,& formidabunt poteſtates:initiũ malorũ, et trepidabũt oẽs.In his ꝗd faciã, cũ uene- rint mala: Ecce fames et plaga et tribula tio et anguſtia, miſſa ſunt flagella in emẽ- datione,& in his omnibus ſe nõ conuer tent ab iniquitaribus ſuis, neq; flagellorũ memores erunt ſemꝑ. Ecce, erit annonæ uilitas ſuꝑ terrã.ſic ut putent ſibi eſſe dire ctam pacẽ,& tunc germinabũt mala ſuꝑ terrã, gladius, fames,& magna cõfuſio. A fame em̃ plurimi ꝗ inhabitãt terrã, in- terient,& gladius ꝑdet cęteros ꝗ ſupera- uerint à fame,& mortui ſicut ſtercora ꝓijcient᷑, et nõ erit ꝗ conſolet eos, dere- linquet᷑ em̃ terra deſerta, et ciuitates eius deijcient᷑. Nõ derelinquet᷑ ꝗ colat terrã, & qui ſeminet eã. Ligna dabunt fructus, & ꝗs uindemiabit illa? Vua matura flet, et quis calcabit illã:Erit em̃ locis magna deſertio. FEſdræ IIII. deſertio. Cupiet em̃ homo homins uiqe re, uel uocẽ eius audire. Relinqueni em de ciuitate decẽ᷑,& duo de agro ꝗabkõ derint ſe in denſis nemor bus,& ſciſſuris petraßR, quẽadmodũ derelinqueni in oli ueto,& ſingulis arboribus tres aut qua- tuor oliuę: aut ſicut in uinea undemiaa racemi relinquuntur ab his, qui diigaer uineã ſcrutant᷑, ſic relinqueni in diedusul lis tres aut quatuor ſcrutantibus domos eoꝶ in rhomphea. Et relinquettenade ſerta,& agri eius inueterabũt, et uig ei' & oẽs ſemitę eius germinabũtſpinsseo quod nõ tranſient hoĩes per eã. Lugebũt uirgines nõ habẽtes ſponſos, uugebtm lieres nõ hñtes uiros, lugebũt flig eaum nõ hñtes adutoriũ, ſponſi eaꝶ in belo cõſument, et uiri earũ in fame exteteni. Audite uero iſta,& cognoſcite ea ſeni dñi. Ecce y bum dñi, excipite illud, ne dijs credatis de ꝗbus d:cit dus: Ecceap. propinquant mala,& nõ tardãt. Quad- modũ pręgnãs cum parit in nono menſe fliũ ſuũ, appropinquante hora pantueiꝰ ante horas duas uel tres, dolores circum eunt uentrẽ eius,& prodeunte infantede uẽtre nõ tardabũt uno punco, ſic nõ mo rabunt᷑ mala ad prodeundũ ſuꝑ tenã,& ſeculũ gemet,& dolores circũtenebuni lud. Audite y bũ plebs mea, patate uosii pugnã, et in malis ſic eſtote, quaſi adagen terrę. Qut uendit, quaſi ꝗ fugiat& qu emit, quaſi g perditurus eſt. Qui mercan quaſi qui fruclũ nõ capiat:& ꝗ zdiſccu quaſi nõ habitaturus. Qui ſeminat,qual qui nõ metet:ſic et qui uineã putat, qua ꝗ nõ uindemiaturus. Qui nubũt, ſic quit fllios nõ facturi:& ꝗ nõ nubunt ſc qul uidui. Propter quod ꝗ laborãt, ſine can laborãt: fructus em̃ ilſoꝶ alienigenę me- tent,& ſubſtantiã illorũ rapiẽt,& doma, euertẽt,& filios eoꝶ captiuabũt: quiam captiuitate& fame generant nalos ſuos. Et ꝗ negotiant᷑ in rapina quantũ diuex ornat ciuitates& domos ſuas& pollcbi ones& perſonas ſuas, tanto magisa 20 labor eos ſup peccata ſua, dicit diũ--oh modo zelai fornicaria mulier idoncia bonã ualde, ſic zelabit iuſtitia iniquit cũ exornat ſe:& accuſat eã in facie, cum uenerit qui defendat exquireiſtem enne peccatum ſuperterram. Proptereano te ſimulari ei, nec operibus ens, qm huc pufſillũ,& tollet iniquitas atenn nuſtitia 4 nubtnue. g nRcccale d dan a ruicoram d lrrdh corn Meuünläth ll K o daterm, A adh Btin le nasodit um rhfllum, K! alsetmate& achetmareint aimm üüyte ciit cœluncn rkälteum, Jeunaatäs&e usdemüttidu Preraurporate ee s polutco d mäteiſgii ,. in Eppirameide emn& ſenti anlsterre A aäti&e quac dpeccantes Ki nleinPin alerminuit umn duczo dwo tenn peccagu Liniitngs attbent mätil ewäd abejte p aät* ang lb areeun Hel olluicanni extuin lenpi clberadicce falteiditn e rpii nn. diabocelg nibinerſan ncialcat i d iute 8 4.4 dtlipertias durint daree eni drceſe ünähm ünc dihmait anbexſa. Mh g 4 4 1 e rAh atgece 91 lülter eieti 14, i dutor ra 1„., etlien 1 1 anuin 1 keimämnient 1r Zrhbämma m nhad mämä;, 1A dhnain etiychmx lbictöwhe ¹ ritgalen . gperümmält 4 incäünöeyirin —.* idinnu(d 8 pterlcttqutvin —.* amänna(diit d em aunilüan u nrerwigtthis 4 E uchutütleiih. 4 hurülbimi a= flicseox cptit n dehmegana. Irn intiwyngie d. aesd dmun 6 rons ſis n * ippecemuubt n a W itdminurätit 8 an ilcetdüitil eLrriüin, d Geſmtenamn, e K iyertern lff. um rei lkcche doa N An Anläunun Eſdræ zuttttia regnabit in uos. Non dicat pecca vorſe non pecccaſſ e, quoniam carbones enis comburet ſuꝑ caput e us qui dicit: Nonpeccaui coram dño deo, et gloria iplus. Ecce qas cognoſcet omnia opera aminum,etadinuetiones illorum, et co- tationes illoꝶ,& corda illorum. Dixie enim Fiat tetra,& fada eſt:fiat cœlum, gHactum eſt Et in uerbo illius ſtelle fun date funt, et nouit numerum ſtellane. Qui ſcrutatur abyiſum,& theſauros illarum: uimenſus eſt mare,& conceptum eius. Qui concluſit mare in medio aquarũ,& ſuipendit terram ſupra aquas uerbo ſuo. i extẽdit cœlum quaſi camerã, ſuper aqias fundauit eum. Qui poſuit in deſer/ ofontes aquarũ,& ſuper nerticem mon- tum lacus ad emittẽdum flumina ab emi n nendi petra‚ ut potaretterram. Qu finxit nominem,& poſuit cor ſuũ in medio cor poris,& miltt ei ſpiritum, uitam& intel ledum,& ſpiramen dei omnipotẽtis qui fecit omnia,& ſcrut nat omnta abſconſa jnablconſis terrę. Hic nouit adinuentio. nem ueſtra,& quæ cogitatis in cordibus ueſtrs, peccantes,& uolentes occultare peccata ueſtra. Propter quod dñs ſeruti nando ſcrutinauit omnia oper a ueſtra, et traducet uos oẽs.& uos cõfuſi eritis cum proceſſerint peccata ueſtra coram homi nibus,& iniquitates erunt quæ accuſa- tores ſtabunt in die illo. Quid facietis: aut quomodo abſcõdetis peccata ueſſra coram deo& angelis eius: Ecce iudex deus, tinete eum Deſinite à peccatis ue- arus,& obliuiſcamini iniquitates ueſtras ium agere eas in ſempiterno,& deus edu cet uos,& liberabit de omni tribulatiõe. Bece em̃ incẽditur ardor ſuper uos turhę copioſe,& rapiẽt quoſdam ex uobis,& cibabũt idolis occiſos, et qui cõſenſerint eis, erunt illis in deriſum,& in imprope- rium,& in cõculcationem, erit enim lo- cis locus,& in uicinas ciuitates exurre- F aio multa ſuper timẽtes dñm. Erũt quaſi inſani nemini parcentes ad diripiendum & deuaſtandum adhuc timẽtes dominũ, quia deuaſtabunt et diripient ſubſtãtias, & de domibus ſuis eos eijcient. unc pa rebit probatio electorum meorum ut au- run quod probatur ab igne. Audite dſſe ct mei, icit dñs: Rcce adſunt dies tribu- ntionis,& de his liberabo uos. Ne time- atis nec heſitetis, quoniam deus dux ue- ſte„ IIII. 199 ſter eſt. Et qui ſeruat mandata& præce pta mea, dicit dominus deus, ne præpon derent uos peccata ueſtra, ne ſupereleuẽt ſe iniquitates ueſtræ. Væ qui conſtrin- guntur à peccatis ſuis,& obteguntur ab iniquitatibus ſuis, quemadmodum ager conſtringitur à ſylua,& ſpinis tegitur ſe- mita eius per quam non tranſit homo,& excluditur,& mittitur ad deuorationem ignis.. HIERONYMI AD CROM A- tium& Heliodorum in To biam Preęfatio. Mirari non deſino exactionis ueſtræ inſtantiam. Exigitis enim, ut librũ Chal dæo ſermone conſcriptum, ad Latinũ ſty lum traham, librum utiq; Tobiæ, quem Hebræi de catalogo diuinarum ſcriptu- rarum ſecãtes, his quę hagiographa me- morãt, manciparunt. Feci ſatis deſiderio ueſtro, nõ tamen meo ſtudio. Arguũt em̃ nos Hebræorum ſtudia,& imputant no- bis, cõtraſuum canonem Latmis auribus iſta transferre. Sed melius eſſe iudicans Phariſæorum diſplicere iudicio,& epi- ſcoporum iuſsiombus deſeruire, inſtiti ut potui. Et quia uicina eſt Chaldæorũ lin- gua ſermoni Hebraico, utriuſq; linguæ peritiſsimum loquacem reperiens, unius dei laborẽ arripui,& quicquid ille mihi Hebraicis uerbis expreſsit, hoc ego ac- cito notario ſermonibꝰ Latinis expoſui. Orationibus ueſtris mercedẽ huius ope- ris compẽſaho, cũ gratũ uobis didicero me, quod iubere eſtis dignati, cõpleſſe. Liber Tobiæ. C Tobias captiuus inter Aſyrios uiam ue ritatis non deſérit. Cap. I. Obias ex tribu& ciuitate Nephthali, quæ eſt in ſupe rioribus Galilęæ ſup Naa- ſon, poſt uiam quæ ducit ad occidentẽ, in ſiniſtro habẽs ciuitatẽ Sephet, cum captus eſſet in die- bus Salmanaſar regis Aſſyriorum in ca- ptiuitate iñ poſitus, uiam ueritatis nõ de ſeruit, ita ut oĩa quæ habere poterat quo tidie cõcaptiuisfratribus, qui erãt ex eiꝰ genere, impertiret. Cumq́; eſſet iunior o- mnibus in tribu Nephthali, nihil iñ pue rile geſsit in oꝑe. Deniq; cum irẽt oẽs ad uitulos aureos, quos Ieroboã fecerat rex Iſrael, hic ſolus fugiebat conſortia omnium, da. he 8 3.Reg. 18. e Tobias. omnis.& pergebat in Ieruſal? ad tèpſũ C Tobias mortubtunn fatig alusſepul zuchitttt dñi,& ibi adorabat dñm deũ Ifrael, Oia tura, excæcatur.(ap. 11 gaut Nalt B primitiua ſua,& decimas ſuias fidelit offe P Oſt hęc uero cum eſſet dies feſtus qo Aumoſf rens, ita ut in tertio anno proſelytis et ad mini,& factũ eſſet prandium bonũ in nrenn,d nenis mimſtraret omnem decimationẽ. domo Tobię, dixit filio ſuo: Vade& ad“ anbrdale Hęc& his ſimilia ſccundũ legem dei pue duc aliquos de tribu noſtra timĩtes dei päen o rulus obſeruabat. Cum uero factus fuiſſet ut epulent᷑nobiſcũ. Cumq; Ibiſlltzreue u— aipha⸗ uir, accepit uxorem Annam de tribu ſia, ſus nunciauit ei, unũ ex ftijs lſtael ugu Krlbvinge — genuitq; ex eafilium, nomenſuum impo latum iacere in platea. Statimi exilns däutrmmsdh nens ei, quem ab infantia timere deũ do- de accubitu ſuo, relinquens prandium, aaudett cunt,& abſtinere ab omni peccato. Igit ietunus peruenit ad corpus, tollenq;i- am mlerioi cum per captiu:tatẽ deueinfſet cũ uxore lud portauit ad domũ ſuã occultè, ut äm ältumedide ſua& Huo in ciuitatẽ Niniuen, cũ omni ſol occubuiſſet, caute ſepeliret eũ. Cũg ateilumsdeh tribu ſua.& cum ots ederẽt ex cibis gen occultaſſet corpus, mãducauit panẽ am ian delem tilium iſte cuſtod uit animã ſuã, et nunq́; luctu& tremore, memorans illumſermo nlonäre cõtaminatus eſt in eſcis eorũ. Et quoniã nem, quem dixit dñs per Amos prophe- Aw dlteonadt memor fuit dñi in toto corde ſuo, dedit tam: Dies feſti ueſtti conuertentur int⸗ ixlcyitnen, deus gra iam in conſpectu Salmanafar re mentationem& luctum Cum uerololes näninprye gis.& dedit illi poteſtatem quocũq; uel- cubuiſſer, abiſt,& ſepeliuit eum. Araue iſai ludͤſ let ire, habens libertatem quæcunque fa- bant aũt eum oẽs proximi eius, dicente. ſ auultiiu C cere uoluufet. Pergebat ergo ad oẽs qui Iam huius rei cauſa interfici iuſſuses,& iſrampaxcegtiu erant in cap:iuitate,& momta ſalutis da nix effigiſti mortis imperiũ·et iietſepe ncrntercorm pat eis. Cum autem ueniſſet in Rages ci lis mortuos. Sed Tobias plus tinens di zmurluntämn nitatem Medorum,& ex his quibus ho quàm regẽ, rapiebat corpora occſſori, amxerecp h noratus fuerat à rege, habuiſſet decem ta& occultabat in domo ſua,& medijsno nuhmoim lenta argenti,& cum in multa turha gene ctibus ſepeliebat ea. Conttigit aũt,ut qm ag ie ris ſui Gabelem egẽtem uideret, qui erat dam die fatigatus a ſepuſtura, ueniensin Sakag ex tribu eius, ſub chirographo dedit illi domũ ſuam, iactalſſet ſe iuxta pariete, mimyioperi:; memoratum pondus argenti. Poſt multũ obdormiſſet,& ex nido hirundinũ èns nisqmmm uero temporis mortuo Salmanaſar rege, mienti illi calid ſtercora incidet ſußt i e immnam cum regnaret Sennacherib fllius eiꝰ pro oculos eius, flereti; cęcus. Hanc autèein asnoun eo,& fllios Ifrael exoſos haberet in con- tationem ideo ꝑmiſit ds euenite ili,u dvo peupn ſpectu ſuo, Tobias quotidie pergebat per poſteris darei exemplũ patiẽtic ci'⸗ieit alren In omnem cognationẽ ſi:am,& conſolabar&landi lob. Na cüab inf niaſiaſen iamſtähg eos, diuidebatq́; unicuiq;, prout poterat, deũ timuerit,& midata eius cuſtolſent; ntaiig Je facultati bus ſuis, eſurientes alebat, nu- nõ eſt contriſtatus contra deũ, ꝗd pg unnacd disq; ueſtimenta prebebat,& mortuis at cęcitatis eueniret ei: ſed immobilis ind aunyenai que occiſis ſepulturã ſ olicitus exhibebat. timore ꝑmanſit, agens gratias deo diis Nasue dnhe diebus uitę ſuę. Nã ſicut beato lobinſd äanänaae — ſſ 1 .— — Deniq; cum reuerſus eſſet rex Sennache 4.Reg. 15. S rib; lugiens à Iudęa plagam, quam circa tabãt reges; ita iſti parẽtes& Cem unxhtlin Ecclel. 48. d eũ fecerat deus propter blaſphemiã ſui, irridebãt uitã eius,dicenter:Vbtet 8 ſtütun b Baaiæ 37. g& iratus m iltos occideret ex filiis Iſrael, tua, pro qun eleemoſynas d bepulne ttu. Vaie 1. Mach. 7 † Tobias ſepeliebat corpora eorũ. At ubi ciebas: Tobias vᷣo lnerenabit nu Vanattnen 6 lhü e da nunciatum eſt regi, iuſsit eum occidt,& Nolite ita loqui; qm filij tan s tulit omnem ſubſtantiam eius. Tobias ue& uitã illã expectamus, qu dem dn mimmſ S mutant abo.) aiiida 2. Mach. 8. e ro cum fiſio ſuo,& cũ uxore fugiens, nu eſt his, qui fidẽ ſuã nunq m vn .——., d.t qus latuit, quia multi diligebant eũ. Poſt Anna uero uxor eius ibat ad cpurt 3 fdal mitsls nauſi i abore ma dRrane: num quotidie,& de labore manu amach dies ucro quadraginta quinque occide- 4 runt regem fliij ipſius,& reuerſus eſt Io nictum, quem conſequi poteraet deigs denh bꝛas in domum ſuam, omnisq; facultas e- bat. Vnde factum eſt ut hœrdũ caprua ſtaib⸗dd zus reſtituta eſt ei. accipiens detuliſſet domi. Cuͦ ds on 6 Füenhinn Tobias baluätis uir eius audiſi et, dixit: Videc aanxnj forte furtiuus ſit, red dite eum idſas aüdi nem quia nõ lecebit nobis aut edere na 1 bangig 6 * Lhhun * epn, cuitbeit bämondtnzi n i müiänane creintowu itae uhi nigunaeama mahlalire AAl Laühhn i ricalchlernin kus fereipaak S ittco pnitähm rei aampänne ld Nicitäi um ieri Kmibhur rribw crnä a earitttim ml aeg A y lur Nälrmt ciaſtmitt uideis temi demfite ddis olunnne cabHrui Rüfti a iepeimd uitiilümja wourreisire it Llun. en coltg ecchämdtan dettn 3 eisaudae 1 m e rbn, Imnhbutt. n aan a omnia iudicia tua Fiuſta ſunt,& om- 1 dellhun Tobias. 200 aut cötingereAdhec uxor eius me⸗ neq; eum his qui in leuitate ambu⸗ ad 5dit: Manifeſte uana facia eſt lant, participem me prębui. V irum autẽ jrata re 5 leemoſynxæ tuę modo appa⸗- cum timore tuo, non cum libidime mea pes ind⸗ 8 ue his,& alijs huiuſcemodi conſenſi ſuſcipere. Et aut ego indigna werunt. UPrabat ei. fui illis, aut illi forſitan me non fuerunt di ihher harrens eſt,& Sara ſeptem ma- gni, quia forſitan unro alij conſeruaſti 60 iit’phatur. Cap. 111. me. Non eſt em in hommis poteſtate cõ Vnc Iobias ingemuiet cœpit ora ſilium tuum. Hac aũt pro certa habet 0⸗ 1 14 cã achrymis, dicès: luſtus es dñe, mnis qui te colit, quod uita eius, ſi in pro batione fuerit coronabit᷑, ſi autem in tri- bulatione fuerit liberabit᷑,& ſiin corru- ptione fuerit, ad miſericordiam tuam ue nire licebit. Non em̃ delectaris in perdi- tionibus noſtris, quia poſt tempeſtatem tranquillũ facis,& poſt lachrymationẽ et fletum, exultaiont infundis. Sit nomẽ tuum deus Iſraẽt henedigtũ in ſecula,In illo tẽpore exauditę ſunt pręces amborũ in cõſpectu glorię ſummi Dei,& miſſus eſt angelus dñi ſancius Raphatl, ut cura ret eos ambos, quorũ uno tempore ſunt orationes in conſpectu dñi recitatę. ¶ Tobias ſt nior filio ſalutis monitaæ proponit.(ap· IIII. Git cã Tobias putaret orationẽ ſuam 1 ex audiri, ut mori po uiſſet, uocauit ad ſe Tobiam filium ſuum, dix itq; ei: Audi filt mi uerha oris mei,& ea in corde tuo quaſi ſundamemum conſtrue. Cum acce perit deus animã meã, corpus meum ſe⸗ peli,& honorẽ habebis matri tuę oĩbus Brgo cũ ꝓ culpa ſua increparet puellã, diebus uitæ eius, memor em̃ eſſe debes, midit ei, dicens: Amplius ex te nõ uidea quę& quanta pericula paſſa ſit ꝓpter te uuus flliñ, aut liãſuper terrã interfectrix in utero ſuo· Cum aũt& ipſa cõpleuerit urorum tuorü. Nãquid& occidere me tempus uite ſue, ſepelias eã circa me. O- us, Hcut iam occidiſti ſeptem uiros: Ad mnibus autem diebus uiæ tuę in mente hancuocem perrexit in ſuꝑerius cubicu habeto deũ,& caue ne aliqũ pœõ cõſen li domus ſue,& tribus diebus,& tribus tias,& pretermitias pręcepta dul cei no B nocnbus nõ manducauit, neq; bibit, ſed ſtri Ex fubſtãtia tua fac eleemoſynam,, uc. 14. 6 in oratione perliſtens cũ lachrymis de-&ʒ nolt auertere faciem tuã ab ullo pau⸗ Prou. 3. b precabat deum, ut ab iſto improperlo li pere, ita enim flet, ut nec àte auertatur fa Ecc. 4.a beraret eam. Factũ eſt autẽ dietertia. dũ cies dñi. Quomodo potueris, ita eſto mi& 4. b cõpleret orationem, benedicens dim, di ſericors. Si multum tibi fuerit, abundan- xit: Bñdictũ eſt nomen tuũ Deus patrũ ter nibue:ſi exiguũ tibi fuerit, etjam exi noſtrorũ, qui cum iratus fueris miſericor guum libenter impartiti ſtude. Præmiũ diam iacies,& in tempore tribulationis em̃ bonũ tibi theſaurizas in die neceſi⸗ peccata dimittis his qui inuocant te. Ad tatis, ſi qm̃ ele emoſyna ab omni pctõ.& Hca* ⁸ε te die faciem meã cõuerto⸗ad te oculos à morte liberat,& nõ patiet animamite meos dirigo· Peto dñe ut de uinculis im in tenebras. Fiducia magna erit coram properij huius abſoluas me, aut certe de ſummo deo, elec moſyna omnibus faciéti ſuper tertã eripias me. Iu ſcis dñe quia bus eã. Aitende tibi fili mi ab omni fer- nunquam concupiui uirum,& mundam nicatione,& pręter ixorẽ tuã nunć; pa ſeruaul animã meam ab omni concupi- tiaris crumẽ ſcire. Superhiã nunq́; in tuo tentia. Nunquã cum ludentibus miſcui ſenſu, aũt in tuo uerbo Tfar permitias: mes 4 K. Ini 82 nes uiæ tuæ, miſericordia& ueritas,& zudiciũ Et nunc dñe memor eſto mei, et ne uindictã ſumas de peccatis meis, nech reminiſcaris gelicta mea. uel paremum meorum. Quoniã nõ obediumus pręce- ptis tuis, ideo traditi ſumus in direptio- nem, X capriuitatem,& motiẽ,& in fa⸗ pulam,& in improperia omnibus natio nibus, in quibus diſ perſiſti n0s. Et nunc dñe magna iudicia tua, Quia n egimus ſecundum precepta tua,& nõ ambulaui mus ſinceriter coram te,& nune dſñe ſe- cundum uoluntatẽ tuã fac mecũ,& prę⸗ cipe in pace recipi ſpiritũ meum. Expe oit enim mihrmori magis quàm uluere- Badẽ itaq; die contigit ut Sara Hllia Ra- nelis in Rages ciuitate M edorũ, et ipſa audiret improperlũ ab una ex anciliis pattis ſui, quoniã tradita fuerat ſeptẽ ui- ris,& dęmoniũ nomine Aſmodęus occi- derat eos, moxc ut ingreſsi fuiſſent ad eã. in ipſa em̃ initiũ ſumpſit omnis perditio. Tobias. ratus pater, rogauit utintroitet aqemm Quicũq; tibi aliquid oꝑatus fuerit, ſta Ingreſſus itaque ſalutauit eum,& qnan: zäteianee tim ei mercedem reſtitue,& merces mer Gaudiũ tibi ſit ſemper.Btait T bn abil cenarij tui apud te omnino nõ remaneat. Quale gaudiũ mihi erit, qui nteien V b Quod ab alio oderis fieri tibi, uide ne ſedeo,& lumen cœli nonuideo: Cui n daunde tu aſiquãdo atteri facias. Panẽ tuum cum iuuenis: Forti animo eſto, prlno cin Ca eſurientibus& egenis comede,& de ue ut à deo cureris. Dixit itaq; illi Tobus: za ſtimentts tuis nudos tege. Panẽ tuum& Nunquid poteris perducereflümam. mineen uinum tuũ ſuper ſepulturã uſti cõſtitue, ad Gabelum in Rages ciuitatẽ Mledotã: enblae & noli ex eo manducare& bibere cum& cum redieris, reſlitua tibi mexcedem ſanenchn peccatoribus. Conſiliũ ſemper à ſapiẽte tuam. Et dixit ei angelus:Rgo duci arOokrd perquire. Omni tẽpore bñdic deũ, et pe reducã ad te. Cui Tobiasrũdit: Rogdte migbim te ab eo, ut uias tuas dirigat, et omnia cõ indica mihi, de qua domo, aut de quti ikemne ſilia tua m ipſopermaneaut. Indico etiã bu es tu: Cui Raphatl angelus dixuig chn tibi fili mi, dediſſe me decem talenta ar, nus quæris mercenarij, an ipſum mexce- tiyacadons. genti, dum adhuc infantulus eſſes, Gabe narium qui cum filio tuo eat: Sed neſor- unmnegem lo, in Rages ciuitate Medorũ,& chtro- te ſolicitum te reddam, ego ſum Azanias imahete graphum eius apud me habeo,& ideo Ananię magni fllius. Et Tobias miit in Btu perquire quomodo ad eũ ꝑuenias,& re- Ex magno genere es tu. Sed peto nem bagdaat cipias ab eo ſupra memoratũ pondus ar- ſcaris quod uoluerim cognoſcere guns fhns laht genti,& reſtituas ei chirographũ ſuum. tuum. Dixit aũt ilii angelus, Egofnmm kejandaß Noli timere fi. i mi, pauperè quidem uitã ducam,& ſanum tibi reducã fllm tu- himnne gerimus, ſed multa hona habebimus ſiti Reſpondens aũt Tobias, ait: Bene ambi datletale muerimus deũ,& receſſerimus ab omni letts,& ſit deus initinere ueſtro,& ungt ueurühn peccato.& fecerimus bene. lus eius comitet uobiſcũ. Tunc parats'i axumgt C Tobias miſſus à patre in Rages ad Ga⸗ omnibus quę erãt in uia porãda fecil 3 üdef beli, quærit ſociu itineris.(ap. V. Tobias uale patriſuo et matriſug,&am⸗ heceem Vnc rñdit Tobias patri ſuo,& di⸗ bulauerunt ambo ſimul. Cumqq proſti usaradn 1 xit: Omnia quęcunq́; pręcepiſti mi eſſent, cœpit mater eius flere,& dcis imäri ni, faciam pater. Quõ aũt pecuniã hanc Baculũ ſenectutis noſtrę tuliſti,& tu nänehg requirã, ignoro:ille me neſcit,& ego eũ miſiſti à nobis. Vtinã nunquã fuiſſet i Klücew 1gnoro, quod ſignum dabo ei: Sed neq; pecunia, pro qua miliſti eũ. Sufficieta eeun ſ 1 uiã per quã pergat᷑ illuc, aliqñ cognoui. enim nobis paupertas noſtra, ut diniso keenenat Tunc pater ſuus rñdit illi,& dixit: Chi, computaremus hoc, quod idebamuÜſ, uctärigo “ rographũ quidem illius apud me habeo, lium noſtrũ. Dixitć ei Tobias:Nolfee imaltit 1 qd dũ illi oſtẽderis, ſtatim reſtituet. Sed re, ſaluus perueniet fiuus noſter etſalun mialchic 8 perge nunc,& inquire tibi aliquem fide reuertet᷑ ad nos,& oculi tui uidebunti ütigu intcg 6 lem uirũ, qui eat tecũ ſalua mercede ſua, lum. Credo enim quod angelus Deibo- Bu iſ dum adhuc uiuo, ut recipias eam. Tunc nus comitetur ei,& bene d ſponat ome— 1 egreſſus Tobias, inuenit iuuenẽ ſplendi⸗- nia quę circa eum gerunt, ita tt cũ gau düte Kiuſ 4 9 dum, ſtantẽ pręcinctũ,& quaſi paratũ ad dio reuertat᷑ ad nos. Ad hanc uocẽ cell dmin ambulandã. Et ignorãs ꝗd angelus Dei uit mater eius flere,& tacuit: üitpaſt 6 eſſet. ſalutauit eũ,& dixit: Vnde te ha- ¶ Tobias inuaſus à piſc e,lberatur 45 uramtom le bemus bone iuuenis: At ille rmñũdit, Ex fi angelo.(ap. I. 1 apaüpencgg lijs Iſra?l. Et Tobias dixit ei: Noſti uiã PRofectus eſt aut Tobias,& cuisſei attläldem que ducit in regionem Medorũ: Qui re/ cutus eſt eũ,& manſit prima muſp wmahdan ſpõdit, Noui,& omnia itinera eius fre, ne iuxta fluuium I igris. Et exiuſt uth⸗ wiünd quẽter ambulaui,& manſi apud Gabelũ uaret pedes ſuos,& ecce piſcts mmuns tenthu fratrem noſtrũ qui morat᷑ in Rages ciui- exiuit ad deuorandũ eum. Qmc expauę akänä tate Medorum, quæ poſita eſt in monte ſcens J obias, clamauit uoce maonacdh Küdenn Ecbatanis. Cui Tobiasait: Suſtine me cens: Dñe, inuadit me. Et dmxite- ange mnäe obſecro, donec hæc ipla nunciem patri lus: Apprehẽde pranchiã ems,&mhe üiwieze meo. Tunc ingreſſus Tobias, indicauit eum ad te. Quod cũ feciſſet,attraxſt ei umarit uniuerſa hęc patri ſuo. Super quę admi- in ſiccum, et palpitare ccʒpit ante pe 86 Mt ltn ruus dee anü 1(aAuekzüſtht s. 1 1 1 W 24 deleeage wunuaäan n Xlt 8„ ſl⸗ 4 MKäüſſdean 1e ſaunthud 2 en it tann ieirtün Aueränuini lepariinaea a unndaiwieg rewpimmrum ecubrwbk odss ſmüma n pooqnitit Spanperan rrema lcc owia rmhiiguſt peruenithun mw caiun loenmalte atenu di Adui itzem amin m cuiaüm äu an reinflrräor D inuuſt sſete cpel. Ch. ei Amug oII uuiun Tigsle lo unie eurrnämdr. am bir chmut eiinudtml: 1 rehäledendis .(olcättt 1 epiß un us unc dixit ei angelus. Exẽtera hũc ſcem& cor eius,& ſel,& iecur repo- netbi ſunt enim hęc neceſſaria ad medi camãa utiliter. Quod cum feciſſet, aſſa- iitcarnes eius,& ſecum tulerunt in uia: ceteta alierũt quę ſufficerẽt eis, quouſq; eruenirent in Rages ciuitatem Medo- um Tunc interrogauit Iobias angelũ, & aͤrxit ei: Obſecro te Azaria frater, ut B dicas mihi, quod remediũ nabebunt iſta quę de piſce ſeruare iutsiſti: Et reſpon/ dens angelus,dixlt ei: Cordis eius parti- culi ſiſuper carbones ponas, fumus eius extirpat omne genus dęmoniorum, ſiue Auiro ſiue à muliere, ita ut ultra nõ acce qatad eos. Et fel ualet ad ungendos o⸗ culos in quibus fuerit albugo,& ſanabũ tur. Et dixtt ei Tobias: Vbi uis ut ma⸗ neamus:Reſpondensq; angelus, ait: Eſt hic Raguel nomine, uir propinquus de tributua,& hic habet filiam nomine Sa ram, ſed neq; maſculum, neq; ſœminam ullam habet alam preter eä3m. Tibi de⸗ betur omnis ſubſtantia eius,& oportet eamte accipere coniugẽ. Pete ergo eam Apatre eius,& dabit tibi eam in uxorẽ. Tune reſpondit Tobias,& dixit: Au- dio quia tradita eſt ſeptem uiris,& mor wilunt: ſed& hoc audiui, quia dæmo- nium occidit illos. Timeo ergoone forte & mihi hec eueniant,& cum ſim unicus pꝛrentibus meis, deponam ſenectutem il lorum cumtriſtitia ad inferos. Tunc an- gelus Raphael dixit ei: Audi me,& o- ſendã tibi qui ſunt quibus pręualere po teſtdemonium. Hi nãq; qui coniugium italuſcipiunt, ut Deum a ſe,& à ſua men te excludant,& ſuę libidini ita uacent, ſicut equus& mulus, quibus non eſt in/ tellecus habet poteſtatem dęmonium ſu per eos:tu aũt cum acceperis eam ingreſ lus cubiculũ.per tres dies continens eſto a ea,& nihil aliud, niſi orationibus ua- cabis cum ea.lpſa autẽ nocte, incenſo ie- core piſcis, fugabitur dęmonium · Secun da uero nocte, in copulatione ſanctorum patriarcharũ admitteris. Tertia autẽ no- de benedictionem cõſequeris, ut filij ex uobis procreentur incolumes. Tranſacta autem tertia nocte, accipies uirginẽ cum timore dñi, amore filiorum, magis quàm ubidine ductus, ut in ſemine Abrahę be- nedictionem in flijs conſequaris. Ingredi 2 Tobias. 201 Inę rediuntur Raphael Ex Tobias domis Raguelis,d quò beng mſbime ſuſſcipt- untur.(ap. VII. 4 INsreſsi ſunt aũt ad Raguelẽ,& ſuſce- pit eos Raguel cum gaudio. Intuensq; Tobiã Raguel, dixit Annę uxori ſuæ: Quam ſimilis eſt iuuenis iſte cõſobrino meo. Et cum heęc dneiſlet, ait: Vnde eſtis juuenesfratres noſtri: At illi dixerũt: E⁊c tribu Nephthali ſumus, ex captiuitare Ni niue. Dixitq illis Raguel: Noſtis To- biam fratrẽ meum: Quii dixerunt: Noui mus. Cũq́; multa bona loqueret᷑ de eo, dixit angelus ad Raguelem: Tobias de quo interrogas, pater iſtius eſt: Et miſit B ſe Raguel,& cũ ſachrymis oſculatus eſt eum,& plorans ſupra collum eius dix it: Bñdictio ſit tibi fili mi, quia boni et opti mi uiri fllius es. Et Anna uxoor eius, Se Sara ipſorum filia lachrymatę ſunt· Poſt quã autẽ locuti ſunt, pręcepit Raguel oc cidi arietem,& parart conunuũ. Cumq; hortaret eos diſcumbere ad prandiũ, To bias dixit: Hic ego hodie non manduca bo neq; bibam, niſi prius petitionẽ meã confirmes,& promiitas mihi dare Sarã ſiliam tuam. Quo audito uerbo Raguel, expauit, ſciens quid euenerit illis ſeptem C. uiris qui ingreſsi ſunt ad eam,& timere coepit ne fotte& huic ſmiliter cõtinge ret. Et cum nutaret,& nõ daret petenti ullũ reſpõſum, dixit ei angelus: Noli ti- mere dare ea iſti, qm̃ huic timenti deum debet᷑ coniunx filia tua: propterea alius nõ potuit habere illã. Tũc dixit Raguel: Nõ dubito quod deus preces& lachry mas meas in conſpectu ſuo admiſerit. Et credo qñ̃ ideo fecit uos uenire ad me, ut iſta coniungeret᷑ cognationi ſuęſj ſecun- Na. 36. e dum legẽ Moyſi.& nũc noli dubiũ gere re quod tibi eam tradã. Et apprehendẽs dexteram filię ſuę, dextræ Jobię tradi- dit, dicens: Deus Abraham,& Deus Iſa- ac,& Deus Iacob uobiſcum ſit,& ipſe cõiungat uos, impleat; benedictionem ſuã in uobis. Et accepta charta fecerunt conſcriptionẽ coniugij. Et poſt hęc epu lati ſunt, benedicentes deum. Vocauitq; Raguel ad ſe Annã uxorem ſuã,& prę- cepit ei ut prępararet alterã cubiculum. Et introduxit illic Sarã filiam ſuam,& lachrymata eſt. Dixiiq; ei: Fortianimo eſto filia mea, dñs cœli det tibi gaudium pro tędio quod perpeſſa es. D Sara Tobias. C Sara eum Tobia cubans, iberaturà replerent terra foſſam gumkecät u⸗ dæmonio.(ap. VI 11. uſquam eluceſceret. Vxori autemſue d A Pofco uero cœnauerũt, introdux erũt xit, ut inſtrueret conuiuium,& prepana- iuuenẽ ad eam. Recordatus itaq; To ret omnia quę in cibos erantitet agenri⸗ bias ſermonũ angeli,protulit de caſsidili bus neceſſaria. Duas quoq; pinguesuac ſuo partem iecoris, poſuitq; eam ſuper cas,& quatuor arietes occidi fecn, etſa carbones uiuos. Tuncç Raphatl angelus rari epulas omnibus uicinis ſuis, cunas apprehendit dęmoniũ,& religauit illud que amicis. Et adiurauit Raguel Tobi in deſerto ſuperioris&.gypti. Tũc hor⸗ ut duas hebdomadas morareturapudſe tatus eſt uirginem Iobias, dixitq; ei: Sa De omnibus autem quę poſsidebatRa ra exurge,& deprecemur deũ hodie,& guel, dimidiam partem dedit Iobia,à& cras,& ſecundũ cras: quia his tribus no- fecit hanc ſcriptutã, ut pars dimidiaqus ctibus deo iungimur: tertia aũt tran'acta ſupererat poſt obitum eorum Tobig ie nocte, in nr̃o erimus coniugio. Filij quip minio deueniret. pe ſandorũ ſumus,& non poſſumus ita ¶ Datur pecunia pro chirog napha cõiungi ſicut gentes quę ignorãt deum. Cap. IJ. Surgentes aut pariter, inſtanter orabant T Vnc uocaui Tobias angels adt ambo ſimul, ut ſanitas daret eis. Dixitq́; quem quidẽ hominẽ ex ſimabaua Tobias:dñe Deus patrum noſtrorũ be⸗ xitq́; ei: Azariafrater, petout auſcuit nedicant te cœli& terrę, mareq;& fon uerba mea: Si meipſum tradam tibi ſe tes,& flumina,& oëẽs creaturę tuę quæ uum, nõ ero cõdignus prouidentię tu Gen.*. P in eis ſunt. Tufeviſti Adã de limo ter⸗ Iñ obſecro te ut aſſumas tibi aninalaſ re, dediſtiq; ei adiutoriũ Heuã. Et nunc ue ſeruitia.& uadas ad Gabelum inRa dñe tu ſcis, quia non luxurię cauſa acci. ges ciurtatẽ Medorumn, reddasq; eicii pio ſororem meam coniugẽ, ſed ſola po-⸗ rographum ſuum,& recipias ab edpe ſteritatis dilectione, in qua bñdicatur no cuniam,& roges eum uenire ad mpiin men tuum inſecula ſeculorũ. Dixit itaq; meas. Scis emim ipſe qrm̃ numerat punai Sara: Miſerere nobis dñe, miſerere no- meus dies,& ſi tardauero una diepi bis,& conſeneſcamus ambo pariter ſa⸗ cõtriſtat᷑ anima enus. Et cerie uidess ni. Et factum eſt cicca pullorũ cantũ, ac adiurauit me Raguel, cuius adiurana cerliri iuſsit Raguel ſeruos ſuos,& abie- tum ſpernere nõ poſtum. Tunc Raphas xũt cũ eo pariter, ut foderent ſepulchrũ. aſſumens quatuor ex ſeruis Raguelis& Dicebat em̃ ne forte limili modo euene⸗ duos camelos, in Rages ciuitatem le⸗ rit ei, quo& cęteris illis ſeptẽ uiris qui dorũ perrexit,& mueniens Gabeſiſ ſunt ingreſsi ad eã. Cũ q; paraſſent fol⸗ dit ei chirographũ ſuum,& recepitad C ſam, reuerſus Raguel ad uxorem ſuã, di- eo omnẽ pecuniã. Indicauiic; eide To g xit ei: Mitte unam ex ancillis tuis,& ui bia fiio Tobię, omnia quę geſta lantie deat ſi mortuus eſt, ut ſepeliã eum anteq́; ciiq́; eum ſecũ uenire ad nuptias- Juch illuceſcat di es. At illa miſit unam ex an- ingrelſus eſſet domum Raguelis inveni cillis ſuis. Que ingreſſa cubiculum, repe Tobiã diſcumbentẽ,& exlliens,oſculh rit eos ſaluos& incolumes, ſecum pari/ ti ſunt ſeinuicem, et fleuit Gabelus bene ter dormientes. Et reuerſa nunciauit bo⸗ dixitq; Deũ,& dixit: Bñdicat te Des nũ nunciũ,& bñdixerunt dñm, Raguel Iſratl, quia filius es optimi uin, G iuli uidelicet& Anna uxor eius, et dixexũt:& timentis Deũ.& eleemoſynas ſaclen Bñdicimus te dñe Deus Iſraẽl: quia non tis,& dicatur benedictio ſuperusotm cõtigit nobis quemadmodũ putabamus. tuam, et ſuper parentes ueſtros,& uicen- Feciſtis em̃ nobiſcũ miſericordiã tuam, tis flios ueſtros,& filios flliorum vellt & excluſiſti à nobis inimicũ perſequen⸗ rum, uſq; in tertiã& quartã genetaio tem nos. Miſertus es aũt duobus unicis. nem.& ſit ſem᷑ ueſtrũ benedeiã De Fac eos dñe plenius bñdicere te,& ſa- Iſratl. qui regnat in lecula leculorũlim crificium tibi laudis tuæ,& ſuę fanitatis que omnes dixiſſent Amen, accet offerre, ut cognoſcat uniuerſitas gentii, ad conuiuium: ſed& cum timote duin quia tu es Deus ſolus in uniuerſa terra: ptiatum conuiuium exercebanm- Statimq pręcepit ſeruis ſuis Raguel, ut runt Parelte ,3 g Iadh munun.( patb nolas aerun ſllet terbun aredetän ummusel anCoptt ai Mnuxot ei imten, * narnuentret aizimactein mnäalg dicede eaätemäing am olkcrä amäunterd aett Oun en zenen debſ aCudtceban emikanw edtil oralecum chi angulomodoce räeeerlen dr autsomneshe datntntproch kuagentä atu rſuü: Nan vilansdein llasatt: Je weematermeom rachtpiruus o aantsrogatetR amiarioneme tideamia gg xersz n pie abdenunc 4 dbü aupgh anpelsc dir pecheac aonnia ke ddütemn e cginotar. entimium,, diantiemg a alparem artenmdh ülmertt hi ud ujum nn ( relerer nqae elenunas. z witat d man — — uneunun — GAn wau ſine B aüüimm 5 lamran A a dunünd ddcältsge eeuain a ua iilaiomn 1m lan,Am. m Anutum N 88 chemngiia s Flmrnn 1 1 uinzeulhla n Aamekbagel dr merrlöyria un SCuntlckätnd cukäßa 1im nexi Amom Kpeouüin i t* ldi emnas acümarain eiit amai 2 iſndenin „m iuuicem uch M= dhei Käa e a ulrfiwacmn t m auuDei Känn. n Waülk benedn 82e ſcyerpnwut 2 En uekkos Afain: C ni nrenäkgi 8. nn liüſen Gehate üremäntrin is e wsdhiin lu 1 duiun dKens, cuiuinale ut 67 Vmuero moras da Tlt⸗ A icitus erat pater eius irent, dixit Raphaelad Tobiam: Hlebat igik mater O Cai Tobias ait: Bgo noui, quia pater flere prę gaudio. C - accraplän d. D ſttos,& uideant oculi mei 9 Tobias. b 202 qolent longi eius pręcedamus, et ſeto gradu inſequant᷑ iter ap. X. noſtrũ familię.ſimul cum coniuge tua,ct faceret Tobias cã cum animalibus. Cũq; hoc Lhaeniiler ut olle Cpatentes Tohiæ moram. mupriarum, ſolict Tobias, dicens: Putas quare meus⸗ aut quare detẽtus eſt 1 Gabelus mortuus eſt, et nemo rec ecuniam: Cœpit añt contriſtari nimis, pſe& Anna uxor eius cũ eo:& coœpe- morai fllius tecum ex feile piſcis: erit enim neceſſa⸗ bis Putas ne rium. Tulit itach Tobias ex felle mlo,& ddet illi abierũt. Anna aũt ſedebatlecus uiã quo- tidie in ſupercilio montis, unde reſpice/ re poterat de longinquo,& dum ex eo⸗ unt ambo ſimul flere, eo quod die ſtatu. dem loco ſpecularet aduentũ eius uiclit to minime reuextexet fi ius eorũ ad eos. à longe,& ilico agnoun uenientẽ lium eins irremediabilibus ſuum: currensq; nunciauit uiroſuo, di- s, atq; dicebat: Heu heu me fili cens: Ecce uemt filius ruus. Drxit; R a⸗ mi, ut quid te miſimus peregrinari, lumẽ phael ad Tobiã: At ubi miroieris domi oculorum noſtrorũ, baculum ſenectutis tuã, ſtatim adora dñm deum tuũ,& gra- noſtre. ſolattũ uitẽ noſtrę, ſpem poſteri⸗ tias agens et, ac cede ad patrem timm, tas noſtre: Omnia ſmul in te uno ha⸗ okculare eum. Staumq; lini ſuper oculos bentes, tenon debuimus dimittere ire à eius ex felle iſto piſcis, quod portas te- nobis. Cui dicebat Tobias: Tace,& no- cum. Sctas enim Im̃ mox aperienturo- eſt ſilius noſter: atis fide⸗ culi eius,& uidebit pater tuus ſumen achrym li turbari, ſanus no ult er nis eſtuur ille cum quo miſimus eum. Illa li,& in aſpectu tuo gaudebit. Tunc præ- cucurrit canis, qui ſimiliter fuerat in uia, autem nullo modo cõſolari poterat, ſed quctidie exiliens circũſpiciebat,& cir-& quaſi nuncius adueniens, Plandimèto cuibatuias omnes per Gllas ſpes remean ſuę caudę gaudebat. Et conſurgeus x⸗ ai uidebat ut procul uideret eum, ſi fieri cuspater eins, cœpit offendens pedibus C poſſet, uenientẽ. At uero Raple dicebat currere, et data manu puero, oc currit eb ad generũ ſuũ: Mane hic,& cgo mittã uram filioſuo,& ſuſcpiens oſculatus eſt nunciũſalutis de te ad Tobiã patrè tuũ. eum cum uxore ſia,& cœperunt ambo ũq; adoraſſent Deũ. meus et mater mea modo dies cõputant,& gratias egiſſent, cõfederunt Tunc ſu⸗ et cruciak ſpiritus eorũ in ipſis. Cũq; uer mens Tobias de felle piſcis, liniuit ocu- bis multis rogaret Raguel Tobia,& ille los patrisſui. Et ſuſtinuit quaſi dimidiã cum nulla ratione uellet audire, tradidit fere horam,& cœpit albugo ex oculis ei garã,& dimidiã partẽ omnis tubſtãrię eius, quaſi membrana oui egredt Quam ſue in pueris, in puellis, in pecudibus, in apprehendẽs Tobias, raxit ab oculls ei⸗ camclis,& inuaccis,& in pecunia mul⸗ us ſtatimq; uiſum recepit. Et glorifica- ta,& ſaluũ atq; gaudentẽ dimiſit eum à bant Deũ, ipſe uidelicet& uxor eius,& ſe dicẽs: Angelus dñi ſanctus ſit in itine⸗ omnes qui ſciebant eum. Dicebaiq; To- re ueſtro, perducatq; uos incolumes,& bias. Bñdico te dſe Deus Macl, quia tu jnueniatis omnia recta circa parentes ue caſtigaſti me,& tu ſaluaſti me,& ecce, fllios ueſtros ego uideo Tobiã flilium meum. Ingreſſa priuſquã moriar. Et apprehendentes pa- eñ etiã poſt leptẽ gies Sara,uxor filij ei⸗ rentes fliam ſuam, oſculati ſunt eam,& us,& omnis familia& pecora ſana, G dimiſeruntire: monentes eam nonorare cameli,& pecunia multa uxoris, ſed& ſoceros, diligere maritum, regere fami⸗ illa pecunia quam receperat 4 Gabelo, lam gubernare domũ,& ſeipſam irre& narrauit parentibus ſuis omnia benefi prehenſibilem exhibere. cia dei, quę teciſſet circa eum per homi Tohias cii gaudio redit domii, paterque nẽ qui eum duxerat. Venerũic; Achior &r ulſum recipit. Cap. XI. G& Nabath cõſobrmi Tobię, gaudentes (yn reuerterent, peruenerunt ad ad Tobiã,& cõgratulantes ei de omni- Charã quę eſt in medio itinere con⸗ bus bonis quę circa illũ oſtẽderat deus. tra Niniuen, undecimo die. Dixitq; an Etper ſeptem dies epulãtes, omnes cum gelus: Tobia frater ſcis, quemadmodum gaudio magno gauiſi ſunt. reliquiſti paitẽ tuum. 8i placet itaq; tibi- D 4 Pré⸗ Ange- ¶ Angelus Raphael ſe manifeſtat. cap Xi 4 TPne uocauit ad ſe Tobias filiũ ſuũ, A dixitq; ei: Quid poſſumus dare ui- Tobias. Tempus eſt ergo, ut reuertar ad eum qui qui ab hominibus uideri n poteſt ntor. me milit, uos aut benedicite deũ,& na- rate omnia mirabilia eius. Bt cum hæc wilelin, dumaanle saslalen. rferinsmei⸗ ro iſti ſancto qui uenit tecũ: Reſpondẽs dixiſſet, ab aſpectu eorum ablatus eſt& nalen. e Tobias, dixit patri ſuo: Pater quã mer⸗ ultra eum uidere nõ potuerũt. Junc pro ucunodd, cedem dabimus ei: aut quid dignum po ſtrati per horas tres in faciem heneime cicloomn terit eiſe beneficijs eius: Me duxit& re runt deum,& exurgetes naraueruno, aptennd duxiit ſanũ, pecuniam à Gabelo ipſe re- mnia mirabilia eius. rauenente cepit, uxorẽè ipſe me habere fecit,& dę.-=— ¶ Benedtxit& coijtetur Toliusſe Knenabim mon ium ab ea ipſe cõpeſcuit, gaudium nior dno.(ap. XIII. atemautſit parentibus eius fecit, meipſum à deuora- A PDeriens aũt Tobiasſenior osſinm, A uumüpere tione piſcis eripuit, te quoq; uidere fecit£ 1benedixit dñũm,& dixit: Magnuses Deuas Uiuſmurm lumen cœli,& bonis omnibus per eum dñe in ęternum, et in omnialecuſa regna Neas vfne- d0 9 repleti ſumꝰ. Quid illi ad hęc poterimus tuum:quoniã tu flagellas,& ſaluas, qeu 39 nn. lii dignum dare: Sed peto te pater mi, ut ro cis ad inferos,& reducis,& non eſtquiu i lanlunmatt ges eum, ſi forte dignabit᷑ medietatem de effugiat manum tuam. Conſitemini din luxkfillum omnibus quæ allata ſunt, ſibi aſſumere. flij Iſraẽl,& in conſpecu gentiumlaua imsoradtagi Et uocantes eum, pater ſcilicet& filius, te eũ: quoniã ideo diſperſit uos interen ianiſori. tulerunt eum in partem:& rogare cœpe tes, quę ignorãt eum, ut nos enarretsmi- rũt, ut dignaret dimidiam partem omniũ rabilia elus,& faciatis ſcire eos quiand iſi quę attulerant acceptam habere. Tũc di eſt alius deus omnipotens preter eũ.Ipfſe iiinan clloi xit eis occulte, Benedicite deum ceeli, et caſtigauit nos ꝓpter iniquſtates noſtras 1 anpis rei corã omnibus uiuentibus cõfitemini ei,& ipſe ſaluauit nos propter miſericor⸗. iita’cübon quia fecit uobiſcum miſericordiã ſuam. diam ſuam. Aſpicite ergo quę fecitno« niingace, Etenim ſacramentum regis ab ſcondere, biſcum,& cum timore& tremore coi anuail obe bonum eſt: opera autem dei reuelare& temini illi, regemq; ſeculotum exaltat auens tiio cõfiteri, honorificum eſt. Bona eſt oratio cum ieiunio, et eleemoſyna magis, quàm in operibus ueſtris. Ego autẽin teraacy ptiuitatis meę confitebor illi: quonio , zeirorpeei daclättnerbun theſauros auri recondere:qm̃ eleemoſy/ ſtendit maieſtatem ſuam in gentẽ peccax uiiialunt n na à morte liberat, et ipſa eſt quę purgat tricem. Cõuertimini itaq; peccatorest iin Omni ai peccata,& fecit inuenire miſericordiã, facite iuſticiam corã deo, credètes qnol i ins è qoms & uitam ęternam. Qui aũt faciunt pec⸗ faciat uobiſcum miſericordiã ſuam EGa iiamia diia catum& iniquitatem, hoſtes ſunt anime aüt,& anima mea in eo letabimur. Bene ddanes lcktenc ſuæ. Manfeſto ergo uobis ueritatem, dicite dũm omnes elecii eius, agite dia i iaiu& i & non abſcondam à uobis oœcultũ ſer⸗ lętitię:& confitemini illi leruſalem cin ündantin a monem. Quãdo orabas cum lachrymis, tas dei, caſtigauit te dſs in operibusm= aamastar, & ſepeliebas mortuos, et derelinquebas nuum tuarũ. Confitere dño in bonistut“ iitaojn prandium tuũ,& mortuos abſcondebas& benedic deum ſeculorũ, ut reędite tlenene, E 6 per diem in domo tua,& nocte ſepelie- in te tabernaculum ſuum,& reuoctta uintil,, R bas eos, ego obtuli orationẽ tuam diio. te omnes captiuos,& gaudeas inomſs timmuſiing, Et quia acceptus eras Deo, neceſſe fuit ſecula ſeculorũ. Luce ſplẽdidaffuigchis mddi Seb ut tentatio probaret te.Et nunc miſit me& omnes fines terrę adorabunt te. N- ecertae, ſtamus ante dñm. Cumiq; hęc audiſſent. turbati ſunt,& trementes ceciderunt ſu- per terram in faciem ſuã. Dixitq; eis an. gelus, Dax uobis, nolite timere. Etenim cum eſſem uobiſcum, per uolũtatem dei erã: ipſum benedicite,& cantate illi. Vi debar quidem uobiſcum manducare,& bibere: ſed ego cibo inuiſibili& potu, — qui Nomen emim magnum mnuocabũt inte- Maledictt erunt qui contemplerint tect condemnati erũt omnes qui blaſpheema⸗ uerint te, henedictiq; erunt quui aten⸗ uerine te. Iu autẽ lætaberis in flijs uns quoniã omnes henedicent᷑,& congtes buntur ad dñm. Beati omnes quidien 1 te,& qui gaudẽt ſupet pace tus Alun,) dñs ut curarem te,& Saram uxotẽ filij tiones ex longinquo ad teveniezd mn ſaregofüſ .1... 3 f e 1 tui à dęmonio liberarem. Ego enim ſum nera deferentes, adorabunt inte lba Rüdlelcarn Raphael angelus unus ex ſeptem, qui a⸗ terram tuã in ſanctificationem habeba mettm 8 P 8 deIiceden atin i dü P i Aaſe din addc hnesi ne e ahängne re lea er„ n Tobias. ailberauit leruſalb omnem hęreditatem domus Raguelis i- abenedic dm, ꝗ uitatẽ luam A cunctis tribulationibus e- pſe percepit: 1 ſter. Beatus ero,ſifuerint nem, lios fliorũ ſuorũ. Et compſetis an nis nonagintanouem, in timore dñ cum ius dus deus n0. 1. teliqui ſeminis mei ad uidendam clari- 203 uiditq; quintam generatio- udio ſepelierunt eũ. Omnis aũt cogna & omnis generatio eius in bo- & in ſancta conuerſatione per⸗ NMI PREÆFA- Librum ludith. Apud Hebręos liber Iudith inter ha giographa legitur:cuius authoritas ad ro Poranda illa quę in contentionẽ ueniut, Chaldęo autem — ſcripturarũ legi & ſepoſitis occupa⸗ ſex an tionibus, quibus uehementer arctabar, 8 A wt do.n um lerulalem. Porte lerulalem 28 ſa gaud mi dnitd niro& ſmaragdo dificabuntut: Eex tio eius, * leuad lpide precioſo omnis circuitus murorũ naulta, none 2 tin. S elus:ex apide candido et mundo omnes mãſit, ita ut accepti eſſent tam deo q́; ho- aen lueg eiusſternentur;& per uicos eius munbus,& cunctis habitãtibus in terra- 4 10 en faleluna cantabitur. Benedictus dñs, qui HIEBERO N zuiüud ewaltauit eam, ut ſit regnum eius in ſecu⸗ tio in 5 itn icn nſeculorum ſuper eam. Amen. * um iang C Tobusſemor moriturus, filuum G ünig nepotes ad pietatem horta/ rand ug i a Antin tur. Cap. XIIII. minus idonea iudicatur. Chaldęo Smnun. d B conſummatiſunt ſermones I obię. ſermone conſcriptus, inter niſtorias com enanhin 1 Ly: poſtq; illuminatus eſt Tobias, uiæ putatur. Sed quia hunc librũ ſynodus Ni Pi achu ait annis quadraginta duobus,& uichiſ cena in numero ſanctarũ * or mänd lios nepotũ ſuorũ. Completis itaq; annis tur computaſſe, acquieui poſtutationt ue- lemän centũ quobus ſepultus eſt honorifice in ſtre imo exactioni, Srain meima Mmiue. Quinquaginta nanq;& 4= wo xten 3 d en auge Ahiehaen 1 F uetta Paru d 221 dder cosdttai echrenimd t erurnimnütg — cum mletd mmerndit d Z omarteäg 1 dterinällen 1 igutecäi n riConfrrä In 2⸗ deumſecuwin ih e malmim in trarptinsdmun 68 er. lurhitt 3mreesten attr ¹ e onginogwäites: E ntesadrntdabi inſanäcktamte J rim monmari ' enut quicurl A 2e eräronssg d A eredciemt 1 1 2lu muälatöäi 1 nesbereüiriite 8 112 ſim Beaitn 312 qaudälppin 1 8 regeminboh . 1 norũ lumen oculorũ amiſit: ſexagenarius huic unam lucubratiũ culam dedi, magis nero recepit, reliquũ uero uitę ſux dio fuit,& cũ bono profectu timoris petrexit in pace. In hora aüt mortis ſug u vocauit ad ſe Tobiam fllium ſuum,& ſe/ ptemiuuenes Rilios eius nepotes ſuos, di- xitq; eis:Prope erit interitus Ninine: nõ dith uiduam, caſtitatis exemplũ, & fratres noſtri phali laude perpetuis eam pięconijs de- eñ excidit uerbum dñi: in gau ſenſum è ſenſu, dei transferens. Multorũ codicuù ueritatem quàm ex uerbo uerbum icioſiſsimam amputaui ſola ea, que intel ligentia integra in uerbis Chaldeis inue- nire potui, Latinis expreßi · Accipite lu & triũ- qui diſperſi funt A terra Iſraël, reuertẽtur clarate · Hanc em non ſolum fœminis,ſed ad eam. Omnis enim deſerta terra eius re& uiris imitabilem dedit, qui caſtitatis lebitur,& domus dei, quę in ea incenſa eius remunerator, uirtutem eitalem tribu eſtiterum regdificabitur: ibiq; reuerten- it, ut inuictum omnibus hominibus uin⸗ tur omnes timẽtes deũ,&relinquent gen ceret,& inſuperabilem ſiperaret. . tes idola ſua,& uenient in leruſalem,& inhabitabunt in ea,& gaudebunt in ea omnes regesterre, adorantes regẽ Iſracl. O Audite ergo filij mei patrẽè ueſtrũ: ſeruite gio in ueritate,& inquirite ut faciatis ꝗ placita ſunt illi,& fllijs ueſtris mandate ut faciant iuſtitias& eleemoſynas, ut ſint memores dei,& benedicant eũ in omni tkpore inueritate,& in tota uirtute ſua. Nunc ergoftlij audite me,& nolite ma- nere hic: led quacunq; die ſepelieritis ma ttem ueſtram circa me in uno ſepulchro, ex eodirigite greſſus ueſtros ut exeatis ninc. Video enim quia miqvitas eius ſi- nem dabit ei. Factã eſt aut poſt obitum matrisſuę, Tobias abſceſsit ex NAmiue cum uxore ſua,& filijs& filiotũ fllijs, et reuerſus eſt ad ſoceros ſuos. Inuenitq; eos incolumes in ſenectute bona:& curdeo⸗ tũ geſit,& ipſe clauſi: oculos eotũ,& omnem Liber ludich. ¶ Nabuchodonoſor unto rege Medo⸗- rum, ommbus dominari cu- pit.(ap. I. Rphaxad itach rex Medo& Arü ſubiugauerat multas ge⸗ tes imperio ſuo,& iple edi dccauit ciuitatem potentiſsi mam, quã appellauit Bcha nis. Ex lapidibus quadratis& ſectis ſe⸗ cit muros eius in altitudinem cubitorum ſeptuaginta,& in latitudine cubitorum triginta: turres uero eius poſuit in alritu- dinem cubitorũ centũ. Peꝛ quadrũ uero earũ latus utrunq; uicenotũ pedũ ſpacio tendebatur. Poſuitq; portas eius in aiti- tudinẽ turriã. Et gloriabatur quaſi potẽs in potentia exercitus ſui,& in gloria qua drigarũ ſuarum. Anno igitur duodec imo D 5 regni — C 1 A A Nno tertiodecimo Nabuchodono- Iudith. regni ſui, Nabuchodoſor rex Aſſyriorũ, regis ailumpſit multum nimis Bttofe- qui regnabat in Niniue ciuitate magna, ctus eſt ipſe,& omnis exercitus ci 5 pugnauit contra Arphaxad,& obtinuit drigis& equitibus,& ſagittarij 3 69 eum in campo magno, qui appelſatur Ra operuerunt faciem terræ ſicut dehe gau, circa Euphraten& Tigrin,& la- Cumq́; pertranſiſſet fines Aflyriom de. daſon in campo Erioth regis Elicorum. nit ad magnos montes Ange, qui ſunt aſ Tunc exaltatũ eſt regnũ Nabuchodo- niſtro Cilicię: aſcenditc; omma calſeſa noſor,& cor eius eleuatũ eſt:& miſit ad eorũ,& obtinuit omnẽ munitionem bi- omues qui habitabant in Cilicia& Da- fregit aũt ciuitatẽ opimiſsimam lMelothi maſco.& Libano,& ad gentes quę ſunt prędauit; omnes filios Tharls,&fs in Carmelo& Cedar, et inhabitantes Ga Iſmaktel, qui erant contrafacis deſeni& lilęam in campo magno Eſdrelon:& ad ad auſtrũ terrę Chellon. Bt tranſut Buh omnes qui erant in Samaria& trans flu⸗ phraten.& uenit in Meſopotamium,& men lordanem uſq; ad leruſalem,& om- fregit omnes ciuitates excelſas, qus ennt nem terram leſſe quouſq; perueniatur ad ibi, à torrente Mambre uſq;quo perut- terminos Mthiopię. Ad hos omnes mi- niatur ad mare,& occupauitterm nose ſit nuncios Nabuchodonoſor rex Aſſy- ius, à Cilicia uſq; adfines lapheih, qai riorũ, qui omnes uno animo contradixe ſunt ad auſtrum. Abduxiitq; omnestilos runt,& remiſerunt eos uacuos,& ſine ho Madian,& prędauit omnem locupſeu- nore abiecerunt. Tunc indignatus Nabu tionem eorũ, omnesq́ reſiſtentes tibioc chodonoſor rex ad omnẽ terram illam, cidit in ore gladij. Et poſt hęc deſcendi iurauit per thronũ& regnũ ſuũ, quod de in campos Damaſci in diebus meſtis,& fenderet ſe ab omnibus regionibus his. ſuccendit omnia ata, omnesc;arboteset ¶ Nabuchodonoſor totum orbem ſi⸗ uineas fecit incidi,& cecidit tmmor llim bi ſubijci per Holofernem ſuper omnes inhabitantesterram. mandat. Cap. II. CReaesſe ultro Holoferni dedunt, at, tamen ſponte ſeſe dedeuhbus ſor regis, uiceſima& ſecunda die non parcit.(ap. III. menſis primi, factũ eſt uerbum in domo TAne miſerunt legatosſuos uniuet Nabuchodonoſor regis Aſſyriorũ, ut de rum urbiũ ac prouinciarã reges aci fenderet ſe. Vocauitq́; omnes maiores na principes, Syrię ſcilicet& Meſopota- tu, omnesq; duces& bellatores ſuos,& mię.& Syrię Sobal,& Libygatch Cül habuit cũ eis myſteriũ conſilij ſui. Dixit cię, qui uenientes ad Holofernem, dme⸗ que cogitationẽ ſuam in eo eſſe, ut omnẽ runt: Deſinat indignatio tua cicano terrã ſuo ſubiugaret imperio. Quod di⸗ Melius eſt em̃, ut uuentes ſeruiamus Na ctũ cũ placuiſſet omnibus, uocauit Na- buchodonoſor regi magno,& ſubdin ſu buchodonoſor rex Holofernẽ principẽ mus tibi, quam morientes cũ intertu no militię ſuę,& dixit ei: Egredere aduer- ſtro ipſi ſeruitutis noſtræ damna paim- ſum omne regnũ occidentis,& cõtra eos mur. Omnis ciuitas noſtra, omnisc; po d pręcipue, qui contẽpſeruntimperiũ meũ. ſio, omnes montes& colles,& campi, Non parcet oculus tuus ulli regno, om- atmenta boũ, gregesc; ouium& capnr nemq; urbẽ munitam ſubiugabis mihi. rã, equorumq;& camelorũ,& unnuert Tunc Holofernes uocauit quces& ma- facultates noſtrę atq; famili in conpe- giſtratus uirtutis Afſyriorũ,& dinumera du tuo ſunt: ſint oĩa noſtraſub legenna ult uiros in expeditionẽ, ſicut præcepit Nos etiam& filij noſtri ſerui tuiſumus. ei rex, centũ uiginti millia peditũ pugna Veni nobis pacificus ds.& utereſetun torũ, et equites ſagittarios duodecim mil tio noſtro, ſicut placuerit tibi. Tunc de/ lia. Omnemq́; expeditionem ſuam fecit ſcendit Holofernes de montibus cu equt pręire in multitudine innumetabiliũ ca“ tibus in uirtute magna,& obeinuitoen melorũ, cũ his quę exercitibus ſufficerẽt ciuitatẽ munitam,& o?m inhabitaunẽ ter copioſe:boũ quoq; armenta, gregesq; o⸗ ram. De uniuerſis aũt ur u unũ, quorũ non erat numerus. Frumentũ ſibi auxiliarios uiros fortes:& elecios ex omni Syria in tranſitu ſuo parari con bellũ. Tantusq; metus prouinciſs il 3 ſtuuit. Aurũ uero& argentum, de domo cubuit, utuniuerſarũ urbiiũ lubiauwra, re gis b bibus aſſumplit 0 36 Kecd. uuchumme narvlbde ointympand nis er exxtwera an d b gtliNa aszerre exie wäceretul uüſen b moenmlen, enenm arelläumeosn neuiats eoi aiawnbist mmterlom ert Giſßaell anan Ui lrant ſtwudent , e, bege 4 Kaamin f reeeius. ſ 222 Naals eOl eente dht Kelemnoi dhn , las& teng aAen in damanam ze reoccupauenu 1 Acchpauegn Vanisrcundh (ro enrezweruntf 90 5 Kein! üerdie nar edcorm nDoinin, d akselepcte bant, pet nüen gelie limäpeie nültailec türatds ſi. Syuwalf feälwennnar dündeith darkäüceng tätruennt p eüüdpen m Acürle eanniggre wäncni- menmii, ätenni ladiachm alt änlla bidRq Kadun exirent in obui menfacientes⸗ mitigare po pẽs deos Wäp, ue potu bnan oim Apameam, oomq; Meſopotami am, lünawx„ nenit ad ldumé cs n terram Gabaa, acce 12 winad iicgciuitates eorũ, et ſedit ibi per trigin 21 agiint na dlies in quibus diebus adiuuari pręce- — um hn pit aniuerſum exercitum uirtutis ſuę. V We pütamnd ¶ Filij Iſrael Holafernem timentes, vomign portatu Elia chim dominu m⸗ r Halſeage plorant.(æp. IIII. 1A n hn lintbn 3 à 4 Tvu⸗ audientes hec fllij Ifrael, qui ha 4rman bitabantin terra luda timuerunt ual parare 1 einl antn e nfacie cius- Femor etiam& horror ra con 120 lnicdinam nuaſit ſenuus eorũ, ne hoc faceret leruſa- um lßna ſe&́ templo dñi, quod fecerat cxteris ci pPes hune d uitatibuis& templis earũ. Et miſerunt in cis: . hant 6 M oim damariam per circuitũ uſch lericho⸗ a urkaxine ei pręoccupauerunt oẽs uertices montia. ranüxmunn Bimuris circundederunt uicos ſuos;& in congregauerunt frumenta in preparatio 1 re cirkl nẽ pugne. Sac iincipes,& hondrati ſmul cũ populis, am uenienti, excipientes es res s. Nec iſta ta con ſua, eũ cum coronis&e lampadibus, aucent chorosin tympanis& nibij ferocitatem eius pectoris tuerunt · Nam Sciuttates eo d i deſtruxit,& lucos eorũ excidit. Prę- ceperat em̃ ili Nabuchodonoſor rex.u terre enterminaret, uidelicet, ut nſe ſolus diceretur deus ab his nationih· cœ ſent Holofernis potentia ſub ni. Pertranſiens aũt Syriam Sobal& Iudith. erdos etiam Eliachim ſcri omnib. re- tẽpſerunt nos,& non eai eruntin obuiam iu nobis⸗uſſuſciperent nos cũ pace: Tunc chior dux oĩm filiorũ Ammon reſpon ait:Si digneris audire qñe mi, dicã ſſe poterat ad ueritatẽ in conſpectu tuo de populo iſto, qui in montanis habitat,& non egrediet ã falſum ex ore meo. Populus iſte ſtrasſi manenltes permaſerĩtis in ieiunijs & orationibus in conſpectu dñi. Memo ExO.17.d eſtote Moyſi ſerui Dñi, qui Amalec (dentẽ in uirtute ſua& in potentia & in exercitu ſuo,& in clypeis ſuis, & in curribus ſuis,& in equittbus ſuis, non lerro pugnando, ſed precibꝰ ſanctis t orando deiecit, ſic erunt uniuerſi hoſtes Iſratl,ſi perſeueraueriris in hoc opere qd piſtis. Ad hanc igitur exhortationem jn eius deprecantes dñm, permanebant in conſpectu dñi. ferebant dño holocauſta, pᷣcincti ctlicijs offerrent ſacrificiado,& erat cinis ſuꝑ capita eoꝶ ·Et ex toto corde ſuo oẽs ota bant deũ, ut ui CHoloferneszi dorum, monet Achicrne temere pugnet( Vnciatumq; eſt Holoterni principi militie Aſſyriorũ, quod fiuij lſrael p- 4 nt ſe ad reſiſtendũ, ac monꝛiũ itine cluliſſent:& furore nimio exarſit ĩ iracundia ma 1 rdäalihe Fänef ntaullin 1 plitad uniuerſos qui erant contra B ſd ¹ ◻ Ridenndn lon, quę eſt contra faci? campi magni,iu r 1½ urane xta Dothain, Suniuerſos per quos uiæ A 2d c rnzinzet tranſtus eſſe poterat, ut obtinerent aſcen dens, anagen ſus montiũ, per quos uia e n. uineie leruſalem.&e illic cuſtodirent, ubi angu⸗ 1 cmanha ſtã iter eſſepoterat inter montes. Et fece uerb 9 m dun u runt filij lſcaẽ! ſecundũ quod conſtituerat ex pr mes ohlänge eis ſacerdos dñi Eliachim. Et clamauit in Me n a andoßune oĩs populus ad dñm inſtantia magna, 1e uug amti numiſiauerunt animas ſuas in ieiunijs& Chaldęorũ 3 m skteu unhu O orationibus. ipſi& mulieres eorũ. Et in as patrũ ſuo 8 4 c⸗mcamkiit duerunt ſeſacerdotes cilicijs,& infantes e œli ce 3 1 nitl proſtrauerunt contra faciẽ templi dñi,& pręcepit eis ut exirent inde,& lIhabita- Gen.a 6.2 WMwn puckesthin altare dñi operuerunt cilicio. Et clama⸗ bant in Charan. Cũcʒ operuiſſet oẽm ter i9 anpheaeriti nerunt ad dñm deũ lſrael unanimiter, ne ram fames, deſcenderunt in Mgyptũ, il- 412 Pernsdenn 1 qarentur in prdam infantes eorũ, et uxo licq; per quadringentos annos lic multi⸗ ih uemau dts res eorã in diuiſion?᷑,& cuuitates eorum plicati ſunt, ut dinumerari eorã nõ poſſet u 2— iam Coni in exterminiã,& ſancta eorũ in pollutio- ex ercitus. Cũq; grauaſſet eos rex Kgy a1 KVurbiü ultit nẽ,& fieren in opprobrium gentibus. pti, aiq in edificationibus urbiũ ſuarum iän TuncEliachim ſacerdos dmii magnus cir in luto& latere ſubiugaſſet eos, clamaue 8 csulbsiote nc d Tig nangunh cuiuit oem al— dbeririah Iſrae, allocutus q́; eſt eos, di- ue gyptiplagis uari üge gens: Scitote, qm exaudiet dis preces 8 4 135 5 Moab,& duces Ammon,& dixit Dicite mihi, quis ſit populus iſte, qui montana obſidet, aut quæ& quales,& quantę ſint ciuitates eorũ:& quę etiã ſit uirtus eorũ, aut qug ſit multitudo eorum, uel quis rez militię illorũ,& quare pia qui habitantin oriente, iſti con⸗ ogenie Chaldęorũ eſt, I hic primã Gen. ina ſopotamia habitauit, qm̃ noluerũt & ſequi deos patrũ ſuorũ, qui erant in terra rant, unũ deum cœli coluerunt, quiſſ& Gen. 12. 2 rũt ad dimſuũ,& percuſsit totã terrã 204 * ita ut etiam erãt hi, qui of ſitaret populũ ſuũ lſraẽl. nterrogat dle prove nie Iuεe ontra eor. Cap. V. gna, uocauitc; oẽs princi/ Deſerentes itaq; cęremoni= rã, quę in multitudine deorũ 1is. Cũc; eieciſſent eos Eον⁴·ε Egy- eee Iudich. vm ul 89.. 9' Syptij à ſe,& ceſſaſſet plagaab eis, et regi Nabuchodonoſot,& exetciiip er, uiſch iterum eos uellent caper ũ e,& adſuũ ſerui⸗ homines i 7.. mines me 1 e I tiũ reuocare, fugientibus his deus cœli peritia artis tmes⸗& ſine uittute,& ſne nmurborde mare aperuit, ita ut hinc inde a ſi Chi 22 pugnę: Vt ergoagnoſc mmünoc p marus Hlich nde aquę quaſi chior qm̃ fallitnos, aſcendamusi 4 zällräitst m olidarentur,& ipſi pede ſicco fun na,& cum captifuern us in monta külauſe Da Wane erambinadaramren.In quo tunc cum eiſdem gl unpolentesernm 84 3 oco dum innumerabilis exercitus Mgy tur:utſciat onu adio tranſuerberabi⸗- tuns 9 ptiorũ eos perſequeretur, ita aquis coo- chodonoſor denedede⸗ quoniam Nabu, ei⸗n 1 Neaa.,2 Petaus u non remaneret uelunus qui ſum alius non eſt terrg eſt,& preierip au 6 6. a factũ poſteris nunciaret.iiE G aaodlle,0 — Egreſſus etiam. 1 occurrerũt mare rubrũ, deſerta Sina Bar ieoeeupa C.euu⸗ Tuigfe ne, iabet Achionm alorntes 8 racli 7.* uerunt), in qunbus nunq́; homo habitare foſs ae ne⸗ dea Coy. f 4 .„.. 4 9— potuit, uel filius hominis requieuit. Illic Actũ eſt aũ. 4p. VI. zehät fontes amari obdulcati ſunt illis ad bibẽ- aut cũ ceſſaſſentloqui, inai; ſinßmuan dum,&e per annos quadraginta annonã ad hals Holofernes uehementer, dmit raatwoimhe de cœlo conſecutiſunt, ubi 1 ad Achior: Quoniam prophetaſti nobi iunäatende 4 Iteu icunq; ingreſsi dicens uod G5 5 di 1. ſunt ſine arcu& ſagitta,& abſq; ſcuto et ſuo, ut 39 d 4 adldekendenegdces mua 7.—.* O e j f. Ken eſe. gladio, deus eorũ pugnauit pro eis,& ui- ſi eeteaenneihiaſt noneſt deuszmi Se 1 8, 7uu2 or, cũ ri ais Finiton cit. Et non fuit qui inſultaret populo iſti, os omnes ſicut ho 2C percuſſerimge/ lun un niſi quando receſsit à cultu dñi Dei ſui. cũ illis Aſſyri 3ghd anance ac ieſc 5 u yriorũ gladio interibis,& la Aehior dic Wotieſcuuch aũt pręter ipſum deũ ſuũ, nis Iſraẽl tecum perditlone n dis, Lom 4 unn erũ coluerunt, dati ſunt in pradam,& probabis, qm̃ Nab oni pener T t zin nin 1 F Li Reele— qm̃ Nabuchodo sl acddituich ASraui& in opprobriũ. Quotieſcũq; uniuerſe terrę: tuncq; dins 1 duniſ umnün . 8. 6 1 Wielkd Kic, an Loenſtnerät ſe receſsiſſe à cultura dei tranſiet per latera e decs Deusen V Ederid ui, dedit eis deus cœli uirtutẽ reſiſtendi. inter uul Taaet nfixus cades eattna Deniq; Chanantũ regẽ,& lebuſeum& ul ineratos lürgebc nonrepirhe len u Pherezeu,& Hethef,& Heuei,& A⸗ 1 tra, donec extermineris cũ illis. Porro neiithiitad 3 2 E9„. 4 morrhęuũ,& omnes potentes in Heſebon autẽ ſiprophetiã tuam ueram exiſtima, ebitä lu proſtrauerunt,& terras eori,& cumn non concidat uultus tuus,& pallor quiſ atei maonm tes eorũ ipſi poſſederunt Se ul Sane ciem tuam obtinet, abſcedat à te,ſiuerha i annmm. B peccarent invonſpecka di. ſnt al non mea hęc putas impleri non poſſe. Vtaũth ſrißlmlenn illis bona. Deus em̃ illorũ dditim Anitace. nis ecas Tna(wmteenedecehen ben N itatẽ. ris, ecce ex hac hora illorũ populo ſoci äper torm. 3 dam Seanee hos annos cuun receſsiſſent beris, ut dũ dignas mei cnadn Saa 4 an rent u ea eneaän üeue iam ata⸗ ceperint, ipſi ſimulultioniſubiacezs růc(hiſpne . 4 3 1' reli ₰ 8„. 2 tis nationibus,& Plurunge drtendden mut Wloloferna precepielerqüculd cõpre/ lat. ,„ r 1 8*7 D abductii ſunt in terram non ſuam upet banenadn Achior a deranceremen ünarn ütr 42. 2* ultam t ü i Welcit hne ſi aũt reuerſi ad dñm deũ ſuũ, ex diſperſio- liorũ Iſiaël.. raderent eñ in manſ maaibeulü ne, qua di perſi fuerant, adi duſde 9. liorũ Iſraẽl. Et accipientes eũ ſerui Holo Vetuiam Jg ant, adunati ſunt PnPnhnna aſcenderunt montana hecomnia,& ite And jPeofeat g entad anheſedh atnie rũ 7. ite/ cũ appropinqu iſſent ad montana, esie- Aalla praren poſsident leruſalẽ, ubi ſunt ſanctaſan nurdmſ fundib rrij Ili a5tdi i ctorũ · Nunc ergo, mi dñe, perquire, ſi eſt a eos fundibularij. ſli aut di- dagoccne aliqua iniquitas eorũ in conſpej 21 uertentes alatere montis, ligauerunt 3 deantden rũ,& aſcendamus ad r peciu dei eo chior ad arborẽ manibus& pedibus.& diaennuts . 4 ad illos, qm tradens 5 3, dor” tradet illos deus ecth tib, etſi Dingatic ſic ühe de reſtibus dimiſerunt cũ, re uuriegnn runt ſub iugo potentię tuę. Si gati e/ uerſi ſunt ad dñm ſuũ. Porrofili Iſraclde eutgerere offenſio 6 Mi hui 15 g. Si uero nõ eſt ſcendentes de Bethulia, uenerunt ad eũ · Rauir un gter 10 Pualt uius coram deo ſuo, nõ Quẽ᷑ ſoluentes dixerũt ad Bethuliam at ſbezän Poehandeeliſtereuli m̃ deus eorum que in mediũ populi iũ ſiatuentes per⸗ Aödenn 3 11105& efimml¹s 8 1 4 3 71 8 1e nigerle trtg. Mes Anncin opprobriũ u⸗ cunctati ſunt, quid rerũ eſſet quod illum taue qui Aehſorderpahec d ean ceſſaſſet lo/ uinctũ Aſſyrij reliquiſſ ent. In diebus illis O ammait 4f Or uerba heęc- fratt ſunt ots ma. erant illic princi See Huns Mich daunan⸗ ; 3 n. erant illic principes, Ozias fiius Micha aun Tnates Hioloternis 4 g cogitabant inter⸗ de rihnt Scon e E LSnt qui& Go, winn cere eũ, dicentes ad al u lr Le ese Charm, Tu d⸗ wedmlun alterutrũ, Quis eſt thoniel. In medio itaq; ſeniorũ,&in con uam. iſte, ui filios Iſras! e e 4 s Iſasl poſſe dicat reſiſtere ſpeciu omniũ, Achior dixit oĩa quę locu regi tus — tümmuna —1 autetsdnt, „ m r tne de . 3 141 Düinpeimgi u e nuläüitsten „ cheniige de amnnitü 96 ümluteniier Arm ccpiſenüln. 3 rm tic, Khahrn 1 Kmalerneiin 1 iacchennin — e älunpt a urſenradun nt a dsimnäbubwh bi rt*= terements imn xiwandänten du Frlibwämimi 71 mümüübh en m hethulinn 1u ee säernitta⸗ e r popliliten- n Jauid michim n4 iteliguüiene 10 e kcipes,Oadi 4 ☛ eKCh R. do tacgrnihſh d rokclitüüh, Iudith. 205 ipſe kuerat ab Holoferne interroga⸗ runt per loca, quę ad anguſti itineris 1ra⸗ 13,& qualiter populus Holofernis uolu⸗ mitẽ diriguntinter montoſa,& erant cu- ſle ropter hoc uerbũ interficere eum, ſtodientes ea tota die& nocte. Porro Ho B d hemadmodũ ipſe Holofernes iratus lofernes, dum circuit per gyrum, reperit jullerit eũ Iſraelitis hac de cauſſa tradi: ut quod fons qui influebat aquęductũ illo⸗ a uinceret fiuios lEraẽl, tunc& ipſum A. rũ, à parte auſtrali extra cmuitatem dirige ret,& incidi pręcepit aquęductũ illorũ- chior diuerſis iubeat interire ſupplicijs. wer whrer noe. qiiſſet, deus cœli de- Erant tamẽ non longeà muris fontes, ex enſor eorũ eſt. Cumq; Achior uniuerſa quibus furtim uidebãtur haurire aquam hæc expoſuiſſet„omnis populus cecidit ad refocillandũ potius, q; ad potandum. in facie, adorantes dñm,& communi la/ Sed fllij Ammon S Moab acceſſerunt mentatione,& fletu unanimes, preces ſu⸗ ad Holofernẽ, dicentes: Filij Iſrasl nõ in as dño effuderũt, dicentes: Dñe deus cœ- lancea, nec in ſagitta confidunt, led mon ii& terrę, intuere ſuperbiam eorũ,& re tes defendunt 1llos,& muniunt illos col- ſpice ad noſtram humilitatẽ,& faciè ſan⸗ les in pręcipitio conſtituti. Vt ergo ſine Aorũ tuorũ attende,& oſtende, qm non congreſsione pugnę poſsis ſuperare eos. derelinquis preſumentes de te:& pręſu/ pone cuſtodes fontiũ, ut non hauriantt a- mentes de ſe,& de ſua uirtute glortantes quam ex eis,& ſine gladio mterficies e⸗ humilias· Finito itaq; fletu,& per totam os, uel certe fatigati tradent ciuitatẽ ſuã, qlẽoratione populorũ completa, conſola quam putantin montibus poſitam. ſupe/ ti ſunt Achior, dicentes: Deus patrũ no- rari non poſſe. Et placuerant uerba hęc ſtrorã, cuius tu uirtutẽ prędicaſtiipſe ti coram Holoferne,& coram omnibus ſa- bihanc dabit uiciſsitudinẽ, ut eorum ma teilitibus eius,& conſtituit per gyrũ cen tu interitũ uideas. Cũ uero dñs deus tenarios per ſingulos fontes. Cumq; iſta nolter dederit hanc lbertatẽ ſeruis ſuus, cuſtodia per dies uiginti fuiſſet expleta, ſt& tecum deus in medio noſtri, ut ſicut defecerunt ciſternę,& collectiones aqua placuerit tibi, ita cũ tuis omnibus conuer rũ omnibus inhabitantibus Bethuliam, ſeris nobiſcũ. Tunc Ozias finito conſilio ita ut non eſſet intra ciuitatẽ, unde ſatia- ſuſcepit eũ in domũ ſuam,& fecit ei cœ- rentur uel una die, qm̃ ad menſuram da- nunmagnam. Btuocatis omnibus preſ⸗ bat᷑ ulis aqua quotidie. Tunc ad O- byteris, ſimul expleto ieiunio refecerũt. ziam congregati omnes uiri fœminę q;. poſtea uero conuocatus eſt omnis popu iuuenes& paruuli, omnes ſimul una uo- lus,& per totam noctẽ intra cccleſiamo- ce dixerunt, ludicet deus inter nos&ʒte. rauerunt, petentes auxiliũ à deo Ifraẽl. qm̃ feciſti inter nos mala, nolens loqui pa ¶ Holofernes Ifraelitas ſiti cru/ cifice cũ Aſſyrijs,& propter hoc uendi- — ciat. Cap. VII. qit nos deus in manus eorã. Et ideo non Olofernes autem altera die pręcepit eſt qui adiuuet, cũ proſternamur ante o- A Hexercitibus ſuis, ut aſcenderent con- culos eorã in ſiti,& perditione magna. tra Bethuliam. Erant aũt pedites bellato Etnuno consregate uniuerſos qui in ci rũ centũ uiginti millia,& equites uiginti uitate ſunt, ut ſponte tradamus nos om. duo millia, præter præparationes uirorũ nes populo Holofernis. M elius eſt em̃, ut illotũ, quos occupauerat captiuitas, et ab captiui benedicamus dñm, q́; moriamur, quai fuerant de prouincijs& urbibus u⸗& ſimus opprobriũomni carni, cũ uidea niuerſe iuuentutis. Omnes parauerunt ſe musuxores noſtras,& infantes noſtros pariter ad pugnam contra filios Iſraẽl,& mori ante oculos noſtros. uenerunt per crepidinem montis, uſq; ad hodie cœlã& terram,& deũ patrũ no- apicẽ᷑, qui reſpicit ſuper Dothain, Aloco ſtrorũ, qui ulciſcitur nos ſecundũ pecca/ qui dicit᷑ Belma, uſq; ad Chelmõ, qui eſt ⸗ ta noſtra, ut iam tradatis ciuitatẽ in ma- contra Eſdrelon. Filij aũt lfrael. ut uide/ nu mililiæ Holoſernis, ut ſit finis noſter runt multitudinẽ illorũ, proſtrauerunt ſe breuis in ore gladij, qui longior efficitur ſuper terram, mittemes cinerẽ ſuper capi in ariditate ſitis. Et cũ hęc dixiſſent, fa- nn ſin, unanimes orantes, ut deus Iſraèl mi ctus eſt fletus& ululatus magnus in ec- ſericordiam ſuam oſtenderet ſuper popu cleſſa ab omnibus,& per multas horas ſuũ. Et aſumnentes arma bellica, ſede, una uoce clamauerunt ad deũ, dicentes: runt Pec Conteſtamur D — — à = * 8 ſte egimus, iniquitatem fecimus. Ju quia pius es, miſerere noſtri:& in tuo flagello uindica iniquitates noſtras,& noli trade re confitentes te populo qui ignorat te, ut non dicant inter genes: Vbi eſt deus eorã: Et cum tatigati his clamoribus,& nis fletibus laſſati liluiſſent, exurgens O. zias infuſus lachrymis, dixit:, quo ani mo eſtote fratres,& hos quinq́; dies ex- pectemus à dño miſericordiam. Forſitan em̃ indignationem ſuam abſcindet,& da bit gloriam nomini ſuo. Si aũt tranſactis quinq; diebus non uenerit adiutorium, fa ciemus hęc uerba quę locuti eſtis. Cludith uacillantes,& deditionem cogi- tantes corroborat.(ap. VIII. Q Tfactã eſt, cum audiſſet hęc uerba lu dith uidua, quę erat filia Merari, filij Idox, Hllij Ioſeph, filij Ozię, filij Bleai, fi lij Iamnor, filij Gedeon, filij Raphaim, fi lij Achitob, fllij Melchię, flirj Enan, fllij Nathanię, fllij Salathiel, fllij Simeon fllij Ruben, et uir eius fuit Manaſſes, qui mor tuus eſt in diebus meſʒis hordeaceę:inſta bat em̃ ſuper alligantes manipulos in cã- po,&uenit ęſtas ſuper caput eius, et mor tuus eſt in Bethutia ciuitate ſua,& ſepul tus eſt illic cum patribus ſais. Brat autem Iudith relicta eius uidua lam annis tri- bus,& menſibus ſex. Et in ſuperioribus domus ſuæ fecit ſibi ſecretũ cubiculuũ, in quo cum puellis ſuis clauſa morabatur, et habens ſuper lumbos ſuos ciliciũ, leiuna bat omnibus diebus uite ſuę, pręter ſab- batha& neomenias,& feſta domus Iſra- ct. Erat aũt cleganti aſpectu nimis, cui uir ſuus reliquerat diuitias multas,& famili- am copioſam, ac poſſeſsiones armentis boũ,& gregibus ouium plenas. Et erat hec in omnibus famoſiſima, qm̃ timebat dñm ualde, nec erat qui loqueretur de il- ſa uerbũ maſũ. Hęc itaq; cũ audiſſet, qm̃ O ias promiſiſſet, quod tranſacto qum- 10 die traderet ciuitatẽ Aſſyrijs, miſit ad presbyteros Chambri& Charmi. Et ue nerunt ad illam,& dmxit illis: Quod eſt hoc uerbũ, in quo conſenſit Ozias, ut tra dat ciuitatẽ Aſſyrijs, ſi intra quinq; die⸗ non uenerit nobis adiutoriũ: Et qui eſtis uos, qui tentatis dñm: Non eſt iſte ſermo qui miſericordiam prouocet, ſed potius qui iram excitet& furorẽ accendat. Po- ſuiſtis uos tempus miſerationis dfi,& in atbi⸗ Iudith.— Plal.103, a Peccauimus cũ patribus noftris, iniu- atbitriũ ueſtra diem conftitriſttei gec quia patiens dſis eſt, in hoc ipo pœnites- mus,& indulgẽtiam eiusfulis lachtymis poſtulemus. Nõ enim quaſi homo ſic qe us comminabitur: neq; ſicut filuus homi⸗ nis, ad iracundiam inflàmabitur Et ideo humiliemus illi animas noſtras,& inſpt ritu conſtituti humiliato, ſeruſentes ill, dicamus ffentes dño, ut ſecundũ uolunta- tẽ ſuam ſic faciat nobiſcũ cito miſeticor diam ſuam:ut ſicut conturbatũ eſt corno ſtrũ in ſuperbia eorũ, ita etiam de nonn humilitate gloriemur: qm̃ non ſumusſt⸗ cutt peccata patrũ noſtrorum, qui derei querunt deũ ſuũ,& adorauerunt decsa- lieno,pro quo ſcelere dati ſunt in guadi um& m rapinam,& in contuſionemin micis ſuis, nos aũt alterũ deum neſcimu pręter ipſum. Expectemus humiles cou,( ſolationem eius,& exquiret ſanguinem noſtrũ de afflictionibus inimicotum no/ ſtrorũ,& humiliabit omnes gentes, que- cunq́; inſurgunt contra nos,& iacitti- las ſine honore dñs deus noſter. Et munc fratres, Ím uos qui eſtis presbyteri inpo pulo dei,& ex uobis pendet animatlo- rũ, ad eloquiũ ueſtrũ corda eoru etigite, ut memores ſint, quia tentatiſunt patts noſtri, ut probarentur ſi uerecolerenta 9 un unn ſuũ. Memores eſſe debent, quomo bas do pater noſter Abrahamtentatus eſ,c per multas tribulationes probatus⸗deia- nicus effectus eſt. Sic llaac, ſic lacohiſt Moyſes,& oẽs qui placuetunt deo pet multas tribuſationes tranſierunt ſele. Illi aãt qui tentationes nõ ſuſcepetunt cq timore dñi,& impatientiam ſuam⸗& m properiũ marmurationis ſuc contta düm protulerunt, ſexterminatiſunt abexier- minatore,& à ſerpentibus perierunt t nos ergo nonulciſcamur nos pro his n patimur ſed reputantes peccatis no 3 hec ipſa ſupplicia minota eſſe Hadole 0 mini. quibus quaſi ſerui corripimurade- mendationt,& non ad perditionemno- ſtram eueniſfe credamus. Et dixetunt l li Ozias& presbyteri: Omnia quelocu- ta es, ueraſunt,& non eſt in ſernonibus tuis ulla reprehenſio. Nunc ero ee„. nobis dñm, qm̃ mullier ſancta es,& tim deũ. Et dixit illis Iuduh: Sicut quod 44 tui loqui. dei eſſe cognoſcitis:ſia Pue 4 cere diſpoſui, probate ſi ex deo ett —... 83 um. rate, ut firmũ taciat deus conſiltũ urn L ücinerett 8 aem& om wauidtec üteeſtipri Kideweſacl Dmesen uie kaintmprof dcaltalſdyre tprcrun laucstnos a- eezin gadrig (d adydt i lbamee gätde gut i hritNos b zmii ruſc Miaiudſtntan Harwti.Bt wlch: Va gaulotemäcl: oitentes Pl (käthoran! 1 1o.( lbwzabſcec Aachoratorm ſn glld, Cial ſaspurism abäm qeken lanotes exii nlb, L denat znconiclionen aungtedan, 4 „5 owizeln ¹ anlinudine bel daakaeorä,, Tenutpedes wenernt ei icntlunt in n abuſus r in nni ii, drtämt nane ansbelazbi eigelracſit aälteurnn dalitritme, hontmt ſe ſage tbenan aegaloſu Kasdhnd n dayſauur 3 nnepen de,am ücagennan dahn ö—— — 26 5 1 n 4 1 4 ntüim 4 anrcona. 5 nehscara es auitäne euodäpandn —ꝛ2 üretimin En üu gürmnd — —= — 2oermrscülbu Ih e ter Abrmt d6 e rhabtmam 1 amel Sl M os düphen uhr e ntons enn I i= Awarinan oh en uriäu 80 m. ſerrmimit 21 iſcperbum e nudciſcane 81 ta lrepernesane eNplicummadt n u Paallaiene 3 n. Amnäatr. 80 e Necnbm lir. 1 K pKebyr On 1 n, Annchtr u Ee Jrehenüs Neret 1 ümüalriten 3n rilslutärne eal 1 lcce oga ü - r Kuptobarlact ν 6, d rührbc, 1 9 . drenn an Iudich. 206 os ad portam nocte ina,&ego le nominis tui, cum manus leemine deie⸗ & orate, ut ſicut di cerit eum: Mon eñ in multitudine eſ uir D G in diebus quinq; reſpiciat dñs po⸗- tus tua dñe.neqᷓ; ĩñ equorum uiribus uo⸗ 3 uã Iiraal-Vos aũt nolo ut ſcrutemi luntas tua eſt nec ſuperbi ab initio placue A d meũ,& uſq; dum renunciem uo runt tibi, ſed humiliũ& manſuetorũ ſem — Aliud ſiiat, niſi oratio prome ad Per nbi placuit deprecatio, Deus cœlo- dũm deũ noſtrũ. Et diacit ad eam Ozias rum, creator aquarj, stotius creatu Vade in pace,& dñs ſit rę, exaudi me miſeram deprecantem, nceps lude 10ℳ Nas: 1 2 2 3 ũ lutionem mimicerum noſtrotum. de tua miſericordia pręſumentẽ · Memẽ⸗ tec.—.. atreuertentes abierunt. to dñe teſtamenii tui,& da uerbũ in o⸗ lullith orat deum pro auxi- re meo,& in corde meo conſiliũ corro- bora, ut domus tua in ſandificatione tua o. Cuap. N5A. Vibus abſcedemibus, ludith ingteſ permaneat,& omnes gentes agnoſcant. bitis u d in cũ Abra mea: 3 0 eſt oratortũ ſuũ,& induens ſe cili⸗ quia tu es deus,& non eſt alius pręter te Iae cio poſiuit cinerẽ ſuper caput luũ,& pro ſternens ſe ño,clamabat ad dñm, dicẽs: Dñe deus patris mei Simeon, qui dediſſi. 1 ili gladiũ in deſenſionem alienigenaru, Acũ eſt aũt cum ceffaſſet clamare ad 4 quiuiolatores extiterunt in comnqumna- dñm. ſurrezit de loco:in quo iacuerat Hone ſua,& denudauerunt femur uirgi/ proſtrata ad dñm. Vocauitq; Abram ſu⸗ nis in confuſionem.& dediſti mulieres 1 am.& deſcendens in domũ ſuam, abſtulit lorum in predam,& filias illorum in ca⸗ à ſe ciliciũ.& exuit ſe ueſtimentis uidui ptiuitatem,& omnẽ predam in diuiſion? tatis ſuę.& nuit corpus ſuũ,& unxit ſe ſetuis tuis, qui zelauerunt zelum tuũ: ſub myrto optimo,& diſcriminauit crinẽ ca ueni, queſo te qñe dcus meus, mihi uiduę. pitis ſui,& impoſuit mitram ſuper caput Tu em̃ feciſti priora& illa poſt illa co- ſuũ,& induit ſe ueſtimentis iucunditatis aſti,& hoc factum eſt quod ipſe uolui ſue, induitq; ſandalia pedibus uis, aſſum- ſt. Omnes em̃ uię tuę paratę ſunt,& tua plfitq́; dextrariola& lilia,& inaures,& judicia in tua prouidentia poſuiſti. Re- annulos,& omnibus ornamentis ſuis or- ſpice caſtra Afſyriorũ nunc: ſicut tunc ca mauit ſe. Qui etiam dñs contulit ſplendo- ſtra Mgyptiorum uidere dignatus es, qñ rem: qm̃ omnis iſta compoſitio non ex li poſt leruos tuos armat currebant, confi bidine, ſed ex uirtine pendebat:& ideo demes in quadrigis,& in equitatu ſuo, et dñs hanc in illam pulchritudinem ampli in multitudine bellatorum. Sed aſpexiſti auit, ut incomparabili decore omnuum ſuper caſra eorũ,& tenebre fatigauerũt oculis appareret. Impoſuit itaq; Abrę ſuę eos. Tenuit pedes eorum abyſſii,& a- aſcopam uini,& uas olei,& polentam, quę operuerunt eos. Sic ſiant& iſti dñe,& lapates,& panes,& caſeum,& profe qui confidunt in multitudine ſua,& in cta eſt. Cumqꝗ; ueniſſent ad portam ciui- curribusſuis,& in contis,& in ſcutis-& tatis, inuenerunt expectantem Oziam, in ſagittis ſuis,& in lanceis gloriantur.& presbyteros ciuitatis. Qui cum uidiſ- & neſciunt qnia tuipſe es deus noſter, ſent eam, ſtupentes mirati ſunt nimis pul/ conteris bella ab initio,& dñs nomè eſt chritudinem cius, nihil tamen interrogã tibi. Erige brachium tuum, ſicut ab ini⸗ tes eam, dimiſerunt tranſire, dicentes: De tio,& allide uirtutem illorum in nirtute us patrum noſtrorum det tibi gratiam, et un, cadatuirtus eorum ini racundia tua, omne conſiliã tui cordis ſua uirtute cor- qui promittunt ſe uiolare ſanca tua,& roboret, ut glorietur ſuper te Ieruſalẽ,& polluere tabernaculum nomin's tui,& ſit nomen tuum in numero ſanctorũ& iu deijcere gladio ſuo cornu altaris tui. Fac ſtorã · Et dixerunt hi qui illic erant, om- dñe,ut gladio proprio eius ſuperbia am- nes una uoce, Fiat Baat. Iudith uero orans putetur, capiatur laqueo oculorum ſuo- dim, tranſiuit per portas ipſa& Abra e- trum in me,& percuties eũ ex labijs cha ius: Facũ eſt aũt, cũ deſcenderet montẽ. ritatis meg Da miĩhi in animo conſtanti- circa oriũ diei occurrerunt ei explorato am, ut contemnam illum,& uirtutem, ut res Aſſyriorũ,& tenuerunt eam, dicẽtes: tuertam illum. Erit enim hos memoria⸗ Vnde uenis: aut q uadis: Que reſpõdit: le Filia ¶ Oratione ab ſol uta, Iudith exornat ſe ut Holofernem uiacat ¹n deꝛ gloriam. Cap. X. d ———— “ — — 2— — 6 S — — — cie eorũ, qm futurũ agnoui quod dentur uobis in deprędationẽ pro eo quod con temnentes uos, noluerunt ultro tradere ſe ipſos, ut inuenirent miſericordiam in cõ- Ipectu ueſtro: Hac de cauſa cogitaui me⸗ cũ, dicens: Vadam ad faciẽ principis Ho lofernis, ut indicẽ illiſecreta illorũ,& o- ſtendam ilii quo aditu poſsit obtinere e- os, ita ut non cadat uir unus de exercitu eius. Et cũ audiſſent uiri illi uerba eius, conſyderabant faciẽ eius, et erat in oculis eorũ ſtupor, qm̃ pulchritudinẽ eius mira- bantur mmis. Et dixerunt ad eam: Con- ſeruaſti animam tuam, eo quod tale repe riſti conſiliũ, ut deſcenderes ad dñm no- ſtrũ. Hoc aũt ſcias, qm̃ cũ ſteteris in con ſpectu eius.bene tibi faciet.& eris gratiſ- lima in corde eius. Dux eruntq́; illam ad tabernaculum Holofernis, annunciantes eam. Cumq́; intraſſet ante faciẽ eius, ſta- tim captus eſt in ſuis oculis Holofernes. D Dixeruntq́; ad eum ſarellites eius: Quis contemnat populũ Hebręorũ qui tam de coras mulieres habent, ut nõ pro his me- rito pugnare contra eos debeamus: Vi- dens itaq; ludith Holofernẽ ſedentem in conopeo, quod erat expurpura et byſſo, & auro,& ſinaragdo,& lapidibus pre- cioſis intextũ,& cum in faciem eius in tendiſſet, adiurauit eum, proſternens ſe ſu per terram. Et eleuauerunt eam ſerui Ho lofernis, iubente dño ſuo. Quærit Holofernes Iudith cau- ſam fugæ.( ap. XI. Vnc Holofernes dixit ei: Æ quo ani mo eſto,& noli pauere in corde tuo, qm̃ ego nunq́; nocui uiro qui uoluit ſer- uire Nabuchodonoſor regi. Populus aũt tuus ſi non contempſiſſet me, non alleuaſ- ſem lanceam meam ſuper eum. Nunc aũt dic mihi, qua ex cauſa receſsiſti ab illis, & placuit tibi ut ueniresad nos? Et di- xit illi Iudith: Sume uerba ancillæ tuæ, qñ̃ ſi ſecutus fueris uerba ancille tuę, per fectam rem faciet dñs tecum. Viuit enim Nabuchodonoſorrex terrę,& uiuit uir tus eius quę eſt in te ad correptionẽ om- niũ animarũ errantiũ, qm̃ non ſolũ homi nes ſexuiunt illi perte, ſed& beſtię agri obtemperant illi. Nunciatur enim animi tui induſtria uniuerſis gentibus,& indi- catũ eſt omni ſeculo, qm̃ tu ſolus bon“& potens es in omni regno eius,& diſcipli- na Iudith. Filia ſum Hebręorũ, ideo ego fugi à fa- na tua omnibus prouinciſs prædicatu, Nec hoc latet quod locutus et Achio nec illud ignoratur quod ei iuſſeris eue nire. Conſtat enim deũ noſtrũ ſc pecca⸗ tis offenſum, ut mandauerit per prophe⸗ tas ſuos ad populũ, quod tradat eum pro peccatis ſuis. Et qm̃ ſciunt ſe offendlſe deũ ſuũ filij Iſraẽl, tremortuꝰſuper jplos eſt. Inſuper etiam fames inuaſit eos&a ariditate aquę iam inter mortuos comp tantur. Deniq; hoc ordinant, ut intetſti aut pecora ſua,& bibant ſanguinem eo rũ, ſancta dñi Dei ſui quę pręcepit den non contingi, in frumento, uino& qleo, hęc cogitauerunt impendere,& uolunꝗ conſumere quę nec manib. deberent em tingere. ergo quoniam hęcfaciunt, ce tũ eſt qᷓͥd in perditionẽ dabunuur. Quod ego ancilla tua cognoſcens, fugi ab lli & miſit me Dñe heęc ipſa nunciaretibi- Ego enim anci la ua deũ colo, etii nĩ apud te,& exiet a cilla ua,& orabo de um,& dicet mihi quandoeis reddatpec- catũ ſuũ,& ueniens nunciabo tibi, itaut ego adducam te per mediam leruſilem & habebis omnẽ populũ Iſrael, ſicuo- ues quibus non eſt paſtor,& non lunibi uel unus canis contra te, quontã hęcm; hi dicta ſunt per prouidentiam dei.et niam iratus eſt illis Deus, hæc ipſa mil ſum nunciare tibi.Placuerunt aũt om uerba hæc coram Holoſerne,& corm pueris eius,& mirabant ad ſapienim eius,& dicebant alter ad alterũ: Nonc talis mulier ſuper terram inappectwinp chritudine,& inſenſu uerborũ-. Et dixit ad illam Holofernes: Benefecit deus qut miſit te ante popuiũ, ut des illũ tummm- nibus noſtris,& quoniam bona eſipto miſsio tua, ſi fecerit mihi hoc deustun,- erit& deus meus,& tuin domo Nabu- chodonoſor magna eris,& nomentuum nominabitur in uniuerſa terr. CHolofernes iubet introduci ludthinb cum theſzurorum.(ap. Nl. Vnc iusit eam intronfe ubi repoli 1 erant theſauri eius,& iuſcit illem nere eam,& conſtituit quid dareturili de conuiuio ſuo · Qui reſpondit ludith et dixit: Nunc non potero manducant 3 his quę mihi precipis tribuine 4 per me offenſio:ex his aũt quę minꝗe tuli, manducabo. Cui Holofernes at . e 5 etuliſtt, qo defecerint tibi iſta quę tecũ detui 1 1 faciemus igür i mens⸗ ſ mall nn, akxqlkc gbadlelus en Rtpeni anya nodte rsadorate zadcralche unxepitc ntllt ei itanieum pe esnulem aniolte aqug. asn deim aszlliberatic berrandaman zamaccperet raumektin auncenanſer ſovenuchüii a lam utſpo uum. Fœdum liewinaitric an abeo trat watludih,, teupuelant erketerane aamed hiba lthtepone müem dhon erids einsba ſudcquddaüt opümö omn indäit Nonnn achälkeitand datenis o irerneupi Paülkernes) dauumäͤrare aaamme. Bi znimmgt de onnden Rüaanäucant emmumit huͤtzeipe emmüinn diderinut luai n dn ſüdie V Allas aäͤhed mateüi Mäiaund roo 6 13 9 ei 1 ercih. auu chu de 28 1 11 e Dir Re 8 üxpuike ¹u P mantiuhn 1e an ſden 4— Rderpmwüienn 1n assetilbdesm 1 u z uetbe phan 1 m cnn hum D ante oculos eius bonum& optimũ, faci/ 3 ers,Emrwmin 6&n ebanr laaäut t rm rüpertenmii e Killenineiw m lolotenes Bneni d m repepui uig 1 2mS⸗R golmtn. &☛— Afecer münn ed Ssmen Aunta rmomchäte ur wrin ielim 6AAr ubetmnuiisi unm.(a. Vemirtvni euneir 3 k cotnie 4 m oſbo(üttjstn 41— nnnpraue M iitchinta 1 nloe hGücht . abo(ihttr 4*e biketti, Ore. Btactum eſt in quarto die, Holofer- . A X7 Taũt ſero factũ eſt feſtinauerunt ſer Iudich. 207 cubiculo. Porro Holofernes iacebat in lecto, nimia ebrietate ſopitus. Dixitc; lu dith puellę ſuę, ut ſtaret foris ante cubicu Iũ,& obſeruaret. Steritq́; ludith ante le- qũ orans cũ lachtymis.& labiorũ motu in ſilentio. dicens: Conſirma me dñe deus Iſaël,& reſpice in hac hora ad opera manuũ mearõ, ut ſicut promiſiſti, leruſa- s ciuitatẽ tuam exigas,& hoc quod cre- dẽs per te poſſe fieri cogitaui, perſiciam. Et cũ hęc dixiſſet, acceſsit ad columnam B qug exat ad caput lectuli eius,& pugionè eius qui in ea ligatus pendebat, exoluit· Cumq; euaginaſſet illũ,apprehendit co- mam capitis eius, et ait: Confirma me do mine deus in hac hora, et percuſiit bis in ceruicem eius,& abſcidit caput eius,& abſtulit conopœũ eius à columnis,& e- uoluit corpus eius truncum. Et poſt pu- ſlum exiuit,& tradidit caput Holofer- nis ancillę ſuæ,& iuſsit ut mitteret illud in peramſuam. Et exierunt duę.ſecundi᷑ cog numea hec quẽ 4— 2 llam ſerui elus in tabernaculũ, quo tceperat· Etpetijt dum ueniret, ut da- — ei copia nocte& ante lucem egte/ diendiforas ad orationem.& deprecan/ aiforas ad orationem,& deprecandi do minã·Bt pręcepit cubicularijs ſuis, ut ſi⸗ cutplaceret llli, exiret& introiret ad o- randũ deumſuum per triduum.Et exibat noctibus in uallem Bethulię,& baptiza- batſe in fonte aquę. Et ut aſcendebat, o- rabat ad qñm deum Iſraęl, ut dirigeret ui am eius ad liberationẽ populi ſui. Et in- nroiens,munda manebat in tabernaculo, uſqʒ dum acciperet eſcam ſuam in ueſpe⸗ nesfecit cœenam ſeruis ſuis,& dixit ad Vagaoeunuchũ ſuũ: Vade& ſuade He bream illam, ut ſponte conſentiat habita mſi temecum. Fœdum eſt enim apud Aſſyæ conſuetudinem ſuam, quaſt ad orationẽ, rios ſifœmina irrideat uirum agendo, ut& tranſierunt caſtra, et gyrantes uallem, jmmunis ab eo tranſeat. Tunc introiuit uenerunt ad portam ciuitatis. Et dixit Iu Vagaoad ludith,& dixit: Non uerea- dith à longe cuſtodibus murorũ: Aperi⸗ tur bona puella introire ad dũm meũ, ut te portas, am nobiſcum eſt deus qui fecit honorificetur ante faciem eius, ut mandu uirtutemin Iſrael. Et factum eſt cũ audiſ⸗ ces cum eo, S bibat uinũ in jucunditate. ſent uiri nocem eius, uocauerunt presby⸗ Cuiludith reſpondit: Quæ egoſum, ut teros ciuitatis. Et occurrerunt ad eam o- contradicam dño meo: Omne quod erit mnes, à minimo uſq;ʒ ad maximã, qm ſpe rabant eam iam non eſſe uenturam Et ac cendentes luminaria congyrauerunt cix- ca eam un uerii. illa aũt accedens in emi nẽtĩorem locũ iuſsit fleri ſilentiũ. Cumi omnes tacuiſſent, dixit Iudith: Laudate qñm deum noſtrum, qui non deſeruit ſpe rantes in ſe,& in me ancilla ſua adimple uit miſericordiam ſuam, quam promilit domui Ifratt,& interfecit in manu mea hoſtem populiſui in hac nocte. Et pro le rens de pera caput Holofernis, oſtendit il lis, diceus: Ecce caput Holofernts prin- cipis militię Aſſyriorum. Et ecce cono- poœum illius, in quo recumbebat in ebrie tate ſua, ubi& per manum fœminæ per- cuſsit illum dñs deus noſter. uiuit autem ipfe dñs, quonam cuſtodiuit me angelus eius& hinc euntem,& ibi commoran⸗ tem,& inde hucreuertentem,& non per miſit me dũs ancillam ſuam coinquina- ri, ſed ſine pollutione peccati reuocauit me uobis gaudentem in uictoria ſua, in euaſione mea.& in liberatione ueſtra. E ACon- am. Quicquid aũt illi placuerit, hocmi- li erit optimũ omnibus dieb. uitę meę.· Btſurrexit,&ornauit ſe ueſtimento ſuo, gmgreſſa ſtetit ante faciem eius. Cor au tem klolofernis concuſſum eſt, erat enim zrdens in concupiſcentia eius. Et dixit ad eam Holofernes: Bibe nunc,& aecum be in iucunditate, quoniam inueniſti gra tiam coram me. Et dixit Iudith: Bibam dñe, quoniam magniſicata eſt anima mea hodie prę omnibus diebus meis. Et ac- cepit&manducauit,& bibit coram ipſo ea quę parauerat illi ancilla eius. Et iu⸗ cundus fadus eſt Holoternes ad eam, bi- bitq; uinum multum nimis, quantum nun quam biberat in uita ſua. Cludith Holofernem obtrun⸗- cat. Cap. XIII. ui illius adhoſpitia ſua,& concluſit Vagaooſtia cubiculi,& abijt: erant aũt ais tatigati à uno. Bratq; ludith fola in cubi- Pfl. 05. 2 n 4 1 ö“ ſ — 7 Conſttemini illi amnes, qm honus, qm in ſeculũ miſericordia eius. Vniuerſt aüt adorantes dñm, dixerunt ad eam: Bene- diacit te dñs in uirtute ſua, quia perte ad nihilum redegtt mimicos noſtros. Porro O2ias princeps populi Iſraci, duxit ad e, am: Benedicia es tu fliia à dñio deo excel ſo prę omnibus mullieribus ſuper terram. Benedicus ds qui creauu cœlum&ter ram, qui te direxit in uulnera capitis pri- c pis immicorũ noſtrorũ, quia hodie no men tuũ ita magn ficauit, ut non recedat Iaus tua de ore hominũ qui memores fue rint uirtutis dñi in ęternũ, pro quibus nõ peperciſti animæ tuæ propter anguſtias & tribulationẽ generis tui, ſed ſubueniſti ruinę ante conſpectẽ dei noſtri. Et dixit omnis populus: Fiat fiat. Porro Achior uocatus uenit,& dixit ei Iudith, Deus Ii- rael, cui tu teſtimoniũ dediſti, quod ulci- ſcatur ſe de immmicis ſuis, ipſe caput om/- niũ incredulorum incidit in hac nocte in manu mea. Et ut probes quia ita eſt, ecce caput Holofernis, qui in contẽptu ſuper- bię ſuę deũ Iſraẽl contẽpſit.& tibi interi tũ minabatur, dicens: Cũ captus fuerit po pulus Ifracl, gladio perforari pręcipiam latera tua. Videns aũt Achior caput Ho lofernis, anguſtiatus prę pauore cecidit in faciẽ ſuam ſuper terram,& ęſtuauit a- nima eius. Poſtea uero quã reſumpto ſpi- ritu recreatus eſt, procidit ad pedes eius, & adorauit eam,& dixit: Benedicta tuà deo tuo inomni tabernaculo Iacob, qm̃ in omni gente quæ audierit nomen tuũ, magnificabiturſuper te deus Iſraël. Caput Holofernis in muro ſuſben- ditur. Cap. XIIII. A Dit aũt Iudith ad oẽm populũ: Au dite me fratres. Suſpẽdite caput hoc ſuper muros noſtros,& erit cum exierit Sol, accipiat unuſquuſq; armaſua,& exi te cum impetu: non ut deſcendatis deor- ſum, ſed quaſi impetũ facientes. Tunc ex ploratores neceſſe erit ut fugiant ad prin cipem ſuũ excitandum ad pugnam. Cũ que duces eorũ cucurrerint ad taberna⸗ culã Holofernis,& inuenerint eũ truncũ in ſuo ſanguine uolutatũ, decidet ſuper e- os timor. Cũq́; cogneueritis fugere eos, ite poſt illos ſecuri, ꝗm̃ dñs conteret eos ſub pedihus ueſtris. Tunc Achior uidens uirtutem quam fecit deus Iſraei, relicto Lentilitatis ritu, credidit deo,& circun- 6 dt Judith. 332„ 5 4 3 cidit carnẽ preputij(ui,& appoſes e ad populũ lſracl,& omnis ſuccetbio ge neris eius uſc; in hodiernã dien. Mos autẽ ut ortus eſt dies, ſuſ penderuntſuper murũ caput Holofernis, accepitqy unu- quiſq; uir arma ſua,& egrebiiſunt cum grandi ſtrepitu& ululatu. QModuiden- tes exploratores, ad tabernaculum Hoho fernis cucurrerunt. Porro hi qui in tabet naculo erant uenientes,& amemgrali cubiculi perſtrepentes, excſtandi grana inquietudinem arte moliebantut,ntnon ab excitantibus, ſed à ſonantibus hoo- fernes euigilaret. Nullus em audebaa biculum uirtutis Affyriorũ pulſandonm intrando aperire. Sed cum ueniſſemeis duces ac tribuni,& unmerſtmaiores&s ercitus regis Aſſyriorum, dixeruntcti cularijs: Intrate& excitate illum, qon am egreſii mures de cauernss ſus, al ſunt prouocare nos ad pręlmmm. Tuneii greſſus Vagao cubiculum eius ſtetnan te cortinam,& plauſum fecu manibusſi- is, ſuſpicabatur em̃ illũ cum ludith dommi re. Sed cum nullũ motũ tacentisſenſua riũ caperet, acceſsit proximans ad coni nam,& eleuans eam, uidensq; calun abſq; capite Holofernis inſuo ſanauns tabefadũ iacere ſuper terram, excian, uit uoce magna cum fein,& ſciqinut menta ſua. Et ingreſſus tabernaculib dith, non inuenit eam,& exiliſt forui populũ.& dixit: V na mulier Hebrabo — al ten ⸗Pton a bantplec aneperech utwente eunncor h Oant a teäamin c, 8 per rulgpet auiſdoriR iwerbit iyrcan quam rrankeru 38 — kluao qui u tmami rſccl⸗tautn abweeiument. nod, Mamt rns dulees he ari bachim au ellenuenitia taedgters llt iesiletalill anauoce dice wabeitia li uünoäri qut errellcot ta ensEpektuit mnudi dasbenedläal aayüt Piat a Collee d cit confuſtonem in domo regis Nabucin aun donoſor, ecce enim Holofernes nncein f terra,& caput eius non eſt in 1lo. Cu 4 uun nul cum audiſſent principes uirtutis Aifno akae 4 rum, ſciderunt omnes ueſtimenua ſiu dè ieed intolerabilis timor& tremor cecidit ſ* ven per eos,& turbati ſunt animi eonmm ul uu de. Et factus eſt clamor incompanbl äe w in medio caſtrorum eorum. lath ¶ Holoferne mortuo, Aynifubam h capiunt.(ap. v wnmnI kr 3 m omnis exercitus decolanm hie Holofernè audiſſet, fugit mens&d aelu ſiliũ ab eis,& ſolo tremore& menlim nd tari, fuge pręſidiũ ſumunt itaut nuleas dide di queretur cum proximo ſuo, ſed nolim ¹ pa n capite, relictis omnibus euadetet 6 ian bant Hebręos, quos armatos iuper 4 ani nire audierant, iugientes peruias cupaa 5 rum,& ſemitas collium. Vidennanss d 3 flj ij Hracl kugientesſecuti umtilla-— ulte — Kellde e, Re G hh NManaa 3 wi glar ſtde 1 unud cn ani Kun anae e m ateReae, imm ad 2 dnrena 9 — ea ann adan D n Lrbuinde V a damtülün. = umnulämim e xctingun r leuns n i n ee klliwi icceelhama de memamknde mn. Ntuxadai * e mentemän „L dtiVmanr ionemin amoth = ecceuuinllite m apiteuant e rrent ncpain de renuntonne ube 2„Kctötmeränmn c ethiunune +— ——————:?— i ncnhenman „ nurun . fiun.( 1 n h onnöekaon iHXH frrindläſte .& SS ſtottm i rlüülnmba e mprtdiwäne 10 teds,Podren 8 1 un iganne 51 R utcalm. „ uxienee „ ait Räa C ualde. Hiuero aAsekchmnin s onndeächt Iudith. 209 zerutuig ckangentes zubis⸗& ululan runt ualles. Dixit ſe incenſurũ fines me⸗ ſcen tipſos. Bt ꝗm̃ Aſſyrij non aduna os,& iuuenes meos occiſurum gladio: int 0 22— 4* beffgam ant precipites, filij aũt la fantes meos dare in prędam,& uirgines 55 ine perſequentes, debilitabãt in captiuitatẽ. Dñs aũt omnipotens no- cuit eũ,& tradidit eũ in manus fœminę, & confudit eũ. Non enim cecidit potens eorũ à iuuenibus, nec filij Titan percuſ- ſerunt eum, nec excelli gigantes impo- ſuerunt ſe illi, ſed ludith fllia Merari in ſpecie faciei ſuę diſſoluit eum. Exuit em ſe ueſtimento uiduitatis,& induit ſe ue- ſtimento lętitiæ in exultatione ſtliorũ Iſ⸗ racl.Vnxit faciemſuam unguento,& col ligauit cincinnos ſuos mitra, accepit ffo- laum nouam ad decipiendum lun. San- dalia eius rapueruiut oculos eiin, pulchri- tudo eius captiuam fecit ammasm eiꝰ, am- putauit pugione ceruicem eius. Horrue- runt Perſę conſlantiam eius,& Mleci auf qaciam eius. Junc ululauerunt caſtra Al- ſyriorũ, quando apparuerũt hunnles mei, areſcentes in ſiti. Filij puellarũ compun- erunt eos,& ſicut pueros fugientes oc- ciderunt eos, perierunt in prælio à facie dñi dei mei. Hymnum cantemus dſio: hy E mnum nouum cantemus deo noſtto. Ado nai qſe deus magnus es tu,& pręclarus in uirtute iua,& quem ſuperare nemo po teſt. Tibi ſeruiat omnis creatura tua: ſ quia dix iſti,& facta funt:miſiſti ſpiritum tuũ,& creata ſunt,& non eſt qut reſiſtat uoci tuę. Montes à fundamentis moue- bunt᷑ cĩ aquis petrę ficut cera liqueſcent ante faciem tuam. Qul aũt timentte, ma⸗ gni erunt apudte per omnma. vę gentim furgenti ſuper genus meũ: dñs em omni⸗ potens uindicabit in eis, in die iudicij ui ſtabit illos. Dabit eñ̃ ignẽ,& uermes in carnes eorũ, ut urant& ſentiant uſq; in ſempiternũ.· Et ſactũ eſt poſt hec, oĩs po- 4 m Ozias nuncios per oꝛẽs ciuitates& 3 tegloles Ihasl. Omnis itaq́; regio, om- abqg; urbs l poſt eos, regladij: quouſq; peruenirent ad extre/ reli nerant, abſtulerunt,& onuſtati ſunt qui uictores reuerſi ſunt ad Bechuliam, omnia quę erant illorũ ab tuleruntſecu, ita ut non eſſet numerus in ecoribus&e jumentis,& unluerſis mo⸗ bilibus eorũ, ut à minimo uſc; ad maxi- mä omnes diui: es flerent de prędationi- bis eorũ · loachim aũt ſummus pontifex qe leruſalem uenit in Bethuliam cu uni⸗ uelſis presbyteris ſuis, ut uideret ludith. Que cũ exiet ad illũ, benedixerunt ei omnes una uoce, dicentes: Tu gloria le- ruſalem, tu letitia Iſrael, tu honorificen- tia populi noſtri, quia leciſti uiriliter, d& conkortatã eſt cor tuũ, eo quod caſtitatẽ amaueris,& poſt uirã tuũ alterũ neſcie/ ris, 1deo& manuis qñi confortauit te,& deo eris benedicta in eternum. Et dixit omais populus: Fiat flat. Per dies aũt tri⸗ ginta uix collecta ſunt ſpolia Aſſyrioru apopulo lſrael. Dotro atitè uniuerſa quę Holofernis peculiaria fuiſſe ꝓbata ſunt, dzederunt ludith in auro& argento,&o ueſtibus,& gemmis&omni ſupellectili, & nadita ſunt omnia illi à populo. E o- mnes populi gaudebant cum mulieribus Cuirginibus& ijuuenibus, In organis Pſal. 34. b D & citharis. pulus poſt uictoriã ueni: inlerulalẽ adora Cludith domino landem canit ob ui, re qñm:& mox ut pur:ficati ſunt, obtule- doriam. Cap. XII. runt cẽs holocauſta& uota,& repromſ Hones ſuas. Porro ludith unnerſa uaſa bellica Holofernis quę dedit illi populus, &conopœũ quod ipia ſuſtulerat de cubi li ipſius, obtulit in anathiema obliuionis. Brat aüt populus iucundus ſecundũ faci⸗ em ſanctorũ:& per nes menſes gaudium nuius uictorię celebratũ eſt cum ludith. Poſt dies aũt illos unuſquiſq;rediſt in do ex montibus ab Aquilone in multitudi- mã ſuam& Iuditii magna facta eſtin Be nekortitudinis ſuc, cuius multitudo cbtu thulia,& Pclarior erat uniuerſe teirę Iſra nuit torremes,& equi eorũ cooperue⸗ el. Erat etiam uirtuti caſtitas adiuncta, ita runt E 2 üt 4 Lae cantauit canticũ hoc Dño lu- ditt, dicens: Incipite dño in tympa- nis cantate Gno in cymbalis, modulami- ntilli plalmũ nouũ, exultate& inuocate nomen eius⸗Dñs conterens bella, dmis no men eſt illi. Qui poſuit caſtra ſua in me⸗ dio populi ſin. ut eriperet nos de manuo- mnü inimicorũ noſtrorũ. Ventt Aſfur 4 Iudich. ae non cognoſceret nirum omnibus die⸗ Liber E ertlerni iber Eſther. 1 bus uitę ſuę, ex quo defunctus eſt Manaſ anrret ſes uir cius. Erat autem diebus feſtis pio ¶ R&æina Vaſthi marto miheddem u liwhe cedens cum magna gloria. Manſit autem repucliatur.(ap. I. gilcgenac in domo uiri ſui annos centum quinq;, et= N diebus Afſueriquitt. aidyicx dimiſit Abram ſuam liberam,& defun- 8 gnauit ab lndauſq aast 1i wain ca eſt, ac ſepulta cum uiro ſuo in Bethu⸗- Athopiam ſuper cenummu. ande Nlam lia. Luxitꝙ; illam dmnis populus dtebus. gintiſeptẽ prouinci qi iinj leior ſeptem. In omni autem ſpacio uitæ eius do ſedit in ſolio regniiu, aym olt non kuit qui perturbaret Iſratl,& poſt Suſan ciuitas regni eius exordiũun.ſ manxnte Ve mortem eius annismultis. Dies autem ui tio igitur anno imperij ſurkfecerulganſe Gienregs ctorię huius feſtiuitatis ab Hebręis in nu qe conuiuiũ cunctis principibus& a, isankuue merd ſanctorum dierum accipitur,& co- ris ſuis, forriſsimis Perſarũ,& Mledoun ui Mama litur à ludęis ex illo tempore uſq; in prę inclytis,& prefectis prouinciacamm ʒuopb: ſentem diem. ſe, ut oſtenderet diuitias gloric tegni ſittſelo HIERONYMI IN LI⸗ ac magnitudinem, atq; iactantiampeen iasgiintin brum Eſther Pręfatio. tię ſuę, multo tempore, centũ uidellcna lai gred L ibrum Eſther uarijs translatorib⸗ octoginta diebus. Cumqq; impierenudi erssnulier conſtat eſſe uitiatum, quem ego de archi es conuiuij, inuitauit oẽm populã qum inudcutR uis Hebręorum reuelans, uerbum euerbo uentus eſt in Suſan a maxtmo uſq; admi ſltiimn expreſsius tranſtuli. Quem librum editio nimũ:& iuſsit ſeptem diebus conaunn iglocextp uulgata, lacinioſis hinc inde uerborũ fu- pręparari in ueſtibulo horti& nemon pcbhiaiq nibustrahit, addens ea quę ex tempore quod regio cultu& manu conſitumen umiotiin dici poterant,& audiri: ſicut ſolitum eſt Et pendebant ex omni parte tenotus tas sdielgo ſcholaribus diſciplinis, ſumpto themate, rei coloris,& carbaſini ac hyacinctim, aäkcieim — zcien d excogitare quibus uerbis uti potuit qui ſuſtentata funibus byßsinis atq; purpun tang Medd iniurtam paſſus eſt, uelille qui iniuriam is, qui eburneis circulis inſeri ern,d achuneqas fecit. Vos autem ò Paula& Euſtochi- columnis marmoreis fulciebantur Len aunüdt um, quontam& bibliothechas Hebręo- li quoq; aurei& argentei ſuper pauti rtilaac rum ſtuduiſtis intrare,& interpretũ cer⸗ tum ſmaragdino gepario ſtratum lois Nallimäct tamina comprobaſtis, tenentes Eſther diſpoſiti erant: quod mira uarietztefn aipaſ, Hebraicum librum, per ſingula uerba no ra decorabat. Bibebant aut qui inuiat miifnidonmn ſtram translationem aſpicite: ut poſsitis erant, aureis pocuiis,& alijs aiqh alſstn idhauich agnoſcere me nihil etiam augmẽtaſſe ad⸗ ſis cibi inferebantur. Vinũ quocx mm arciqtiu dendo, ſed fideli teſtimonio impliciter, ſi gnificentia regia dignũ erat abundund atniſtepil cut in Hebręo habetur, hiſtoriam Hebrai pręcipuum ponebatur. Nec erat qulmt uxuiuim cam Latinę linguę tradidiſſe· Nec affe/ lentes cogeret ad bibendã: ſedſicnt anan äie A ctamus laudes hominum, nec uituperatio ſtatuerat, pręponens menſss ſngucode errzginepes nes expaueſcimus. Deo enim placere cu principibꝰ ſuis, ut ſumeret unsſquiqt rtcepercäa rantes, minas hominum penitus nõ time⸗ uellet. Vaſthi quoq; regim feci d beamnng mus: quoniam deus diſsipat oſſa eorum, uiũ fœminarũ in palatio, ubita Alhe afuna! qui homimibus placere deſy derant,& ſe- rus manere cõſueuerat. lrac dieſeyimn liem h cundum Apoſtolum, qui eiuſmodi ſunt, cum rex eſſet nilarior,&poſt nimimhe düinund, ſerui CHRIS T Ieſſe non poſſunt. Rur tationem incaluiſſet mero, ptecepillu däſätiga ſum, in Libro Eſther Alphabetum ex mi man& Bazatha& Harbona 3 daunnih nio uſq; ad Theth literam fecimus diuer tha& Abgatha& Zethar&Charc 1 lpnning ſis in locis, uolentes ſcilicet ſeptuaginta ſeptẽ eunuchis qui in conſpeauciu dlnünni, interpretum ordinem per hoc inſinuare niſtrabant, ut introducerent regimm iu anunin ſtudioſo lectori. Nos enim iuscta morem ſthi coram rege, poſito ſipeis apdi dkatüen Hebraicum, ordinem proſequi etiam in diademate: ut oſtenderet Cunatszahn dinezine ſeptuaginta editione maluimus.& principibus pulchritudins is:e, igenti eñm̃ pulchra ualde. Quę renault; un ulei Liber gis imperiũ, quod per eunuchean uttide uerat, uenire contẽplit. Vnde ua xet 79' 9 3 aicid don d 3— Eſther. 209 ni dharoreſluccenſis: interrogauit ſapi cuerit, ipſa regnet pro Vaſthi. Placuit um ex more regioſemper erradhe ſermo regi, et ita ut luggeſſeramt iuſsit fie t,& illorũ faciebat cuncta conſi⸗ ri. Erat uir ludęus in Suſan ciuitate, uo- bo ccentiũ leges, aclura maiorũ(erant cabulo Mardocheus, filius lair, filij Se- t ptimi& proximi, Charſena& Se/ mei, filij Cis, de ſtirpe Iemini qui transla 2 atha& Tharſis& Mares tus fuerat de Ieruſalẽijeo tempore quo le 4. Reg. 44.4 & Maſana& Mamuchan, ſeptẽ duces choniam regem luda, Nabuchodonoſor paſzrã aiq; Medorũ, quiuidebant faciẽ rex Babylonis tranſtulerat, qurfuit nutri ,25,& primi poſt eum reſidere ſoliti e⸗ cius filię fratris ſui Ediſſę, quę altero no⸗ ententie Vaſthi regina ſubiace mine uocabat᷑ Eſther:& utrunq; paren- od per tẽ amiſerat, pulchra nimis& decora fa⸗ nt, qug afueriregis imperiũ, qu. emuchos mandauerat, facere noluiſſet. cie. Mortuisq; patre eius ac matre, Mar Reſponditq; Mamuchan, audiente re- dochęꝰ ſibi eam adoptauit in fiiã. Cũc eatq; principibus: Non ſolũ regẽ lęſit percrebruiſſetregis imperiũ et iuxta ma regina N aſthi, ſed& omnes populos& datã illius multę pulchrę uirgines addu⸗ rincipes qui ſi in cũctis prouincijs re cereni Suſan,& Egeo traderent᷑ eunm Rgredietur em̃ ſermo regi- cho, Eſther quoq; inter cęteras puellas lu Aflueri Egre. CO; E-1. 1 ne ad omnes mulieres,ut contemnant ut⸗ el tradita eſt, ut ſeruarei in numero foemi t: Rex Aſſuerus iuſsit, ut narũ. Que placuit ci,& inuenit gratiam & illa no- in conſpectu illius Et preceplt eunucho cipũ con/ ut acceleraret mundũ muliebrẽ,& trade ret ei partes ſuas.& ſepiẽ puellas ſpecio. unt)cul 1= auhintu uc 2 ti Linm os ſuos,et dican e 3 mu eilätmatd regina Vaſthi intraret ad eũ, „eruinuttun lutt⸗Atq; hoc excplo os prin eegedainimg i es.Perſarũ aiq; Medorũ paruipendẽt aan eiuſta eſt in⸗ ſiſsimas de domo regis,& tam pſam, q́; t admamg imperia maritorũ: unde regi n⸗ 5, 8 ah un Pt dignatio. X 81 ergo tibi placet, egrediat pediſſequas eius ornaret atq; excoleret: i„ aunbub i edicã à facie tua,& ſcribat᷑ iuxta legem Qus noluit indicare ei populũ& patriã Hi pecarũ aiq; Medorã, quà preteriri illi- ſuam: Mardocheus em̃ pręceperat ei, ut n= danxächlbt, 8 neus em̃ pręcep . A 1csumnih aln eſt, ut neqquac; ultra Vaſthi ingre de nac re omninoreticeret: cuui deambu „ anp anrian 9 diatur ad regẽ.ſed regnũ illius altera quę labat quotidie ante ueſtibutũ domus, in „en mün— melior eſt llla accipiat. Et hoc in omne qua electę uirgines ſeruabani, curam a- r tuegaſ 1(quod ntiſgimũ eſt) prouinciarũ tuarum gens ſalutis Eſther,& ſcire uolens quid 0 aba Pnnn diuulget imperu;& cuncte uxores tam ei accideret. Cã aũt uen ilet tẽpus ſingu⸗ 8 Tnah 8 maiorũ c; minorum deferamt maritis ſuis laru per ordinẽ puellar, utintrarent ad „ ernn 1 nonotẽ.Placuit conſiliũ ei tegi&e prin rege, expletis omnib. quę ad cultũ mulie Amad i tes cypibus: fecitch riuxta conſillũ Mamu⸗ brẽ ptinebant, menſis duodecimus uerte/ 2 Vnaichi chan,& miſit epiſtolas ad uniuerſas pro bat, ita duntaxat, ut ſex menſibꝰoleo un 1i 22 unpardune uincias regniſui, ut queq; gens audire et gerentxmyrrhino.]& alijs ſex quibuſdã myrthins 2 m racrilbüait legere poterat, diuerſis linguis& literis, pigmentis& aromatib. uterent᷑. ijngredi- C o au, pigneme eſſe uiros principes ac maiores ĩ domib. entesq; ad regẽ, ꝗcꝗd poſtulaſſent ad or- Tmid'iäximm ſitsꝛet hoc per cũüctos populos diuulgari, natũ pertinens, accipiebant:& ut eis pla- AMuero pue læ, in⸗ cuerat, cõpoſitę, de triclinio fœeminarum 2 2 attiqpognn ¶ Quæruntur regi ,ſt kimiunlmt 1 ter quas erat EHhber. Cap. II. ad regis cubiculũ tranſibant. Et quę in/ d. an exccüſtam ita ſ.Jlsritac) geſt s. poſtq regis Aſſue/ trauerat ueſpere, egrediebar mane, atqh pdeducebant]quę deducebal n clettiunat Kdat“ L 1ri indignatio geferbuerat †recorda inde in ſecundas edes e inrllilten, taleſt Vaſthi, quæ feciſſet, uel quæ paſſa ſub manu Sufagazi eunuchi erant, ꝗ con ri waunhthnh eſſet, dixeruntqq; pueri regis, ac min ſtri cubinis regis preſidebat: nec habebat po b adgata eltnt eius: Querani regi puelle uirgines ac ſpe teſtatẽ ad regẽ ultra redeundi, niſi uoluiſ- achi gen ecioſe,& mittant qui conſiderent per uni ſet rex,& eam uenire iubiſſet ex noĩe. ne tatincodun uerſas prouincias puellas ſpecioſus Guir Ruoluto aũt tẽpore per ordinẽ, inſtabat arze ſt gines,& adducant eas ad ciuitatẽ Suſan, dies cuo Eſther fllia Abihail fratris Mar in t reatolmim etttadant eas in domũ fœxminarũ ſub ma dochei, quam ſibi adoptauerat infiliam, pbo nui naEge eunuchi, qui eſt prepoſitus S&cu deberet intrare ad regẽ· Quę non quęſi- 3 auiit,Gr ſtos mulierũ regiarũ:& accipiant mun/ uit muliebrẽ cultã, ſed quęcunq; uoluit i aodpeun dũ muliebrẽ,&cętera ad uſus neceſſaria: Egeus eunuchus cuſtos uirginũ, hæc ei ircißu& qugcunq inter ots oculis regis plaꝰ ad ornats qedit. Brat em̃ formoſa ualde, c-exit 3& D prelidchãt, — e ——— & incredibili pulchritudine, dmniũ ocu lis gratioſa& amabilis uidebatur. Ducta eſt itaq; ad cubiculũ regis Afſueri men/ ſe decimo qui uocatur Tebeth, ſeptimo anno regnt ei It adamauit eam rex pl ć; oẽs mutieres, habuitq; gratiam& mi ſericordiam coram eo ſuper omnes mulie res,& poſuit diadema regni in capite e- ĩus, fecitq; eam regnare in loco Vaſthi. Ht iuſtit conuiuiũ pręparari permagnifſ cũ cunctis principibus,& ſe uis ſuis pro coniunctione,& nuptijs Eſther. Et de- dit requiẽ uniuerſis prouincijs, ac dona Iargitus eſt uxta magniſicentiam princi pal?. Cũq;& ſecundo quęrerentur uirgi nes,& congregarent᷑, Mardochęus ma- nebat ad ianuã regis, nec dũ prodidetat Eſther patriam& populũ ſuũ, iuxta mã datũ eius. Qutcꝗd em̃ ille præcipiebat, obſeruabat Eſther:& ita cuncta faciebat ut eo tẽpore ſolita erat quo eam paruulã nutriebat. Eo igi! tempore quo Mardo chę ad regis ianuam morabat, rati ſunt Bagathan& Thares duo eunuchi regis qui ianitores eran:,& in primo palatij li mine Freſidebant,] nolueruntq́; inſurge- e in regẽ, occidere eũ. Quod Mardo cheũ mon latuit, ſtatino nunciauit regi- ne Eſther,& illa regi ex noĩe Mardo- chęi qun ad ſe rẽ detulerat. Qęlſitã eſt, et inuents,& appenſus eſt uterq; eorum in patibulo.(Et iuit rex ut in libro memo riali ſcriberetim, ut pro uita ſua aliquid re penſaret ei.) Mandatimnq́; eſt hiſtorijs, & annalibus traditum coram rege. ¶C Aman exaltatum à rege ſolus Mardo- (haus non adorat.(ap. III. P Oſt hec rex Affuerus exaltauit Amã X ſiiũ Ama athi, qui crat de ſtirpe A- gag:& poluit ſollũ eꝛus ſuper omnes pri- cipes quos habebat. Cunctiq́; ſerui regis qui in foribus Palatij uerſabantin flecte- bant genua,& adorabant Aman, ſic em̃ Pręceperat eis imperator: ſolus Mardo- chęus non flectebat genu, neq; adorabat eo. Qui dixerunt pueri regis qui ad fores palatij reſidebant,] Cur pręter cęteros non obſeruas mandatũ regis: Cũq; hoc crebrius dcerent:& ille nollet audire, nunciauerunt Aman, ſcire cupientes u- trẽ perleueraret in ſententia: dix erat em̃ eis ſe eſſe ludęũ. Quod cũ audiſſet Amã, & errperimento probaſſet quod Mardo chęus uon flecteret ſibi genu, nec ſe ado- raret Eſther. raret, iratus eſt ualde,&pto nihito dun in unã Mardochaæũ mittere manusſuas audierat em̃ quod eſſet gentis ludgem gisq; uoluit oem Judęotũ, qui enn inn gno Aſſueri perdere nationẽ Mente pii mo(cuius uocabulã eſt N lſan) anno duo- decimo regni Aſſueri miſſa eſtloss inm nam, quę Hebraice dtcitur phun cormm Aman, quo die&e quo menſe gemlude rũ deberet interfici:& exiuit menli qad decimus qui uocatur Adar. Dixiiq; 4*, — man regi Aſſuero: Eſt populusper ou- nes prouincias regni tui diſperſus,& aſt mutuo ſeparatus, nouis utens legbud rüpbte nüai aliep ran zal B 1 1 8 aͤi müan Jagiaccioe Saaueg 4 gehi d nit anadeocl ſhaziias mäkmiäin, uſjaul rat, qlö A cęremonijs, inſuper& regts ſcita cani nens. Et optime noſti quod non expeii at regno tuo ut inſoleſcat perlicemu tibi placet, decerne ut pereat,& decni lia talentorã appendã arcarijs gazeus Tulit ergo rex annulũ qᷓ utebat, demm ſua,& dedit eũ Aman flio Amadauhid ꝓpgenie Agag. hioſti ludęorũ, dwwitiq; a e: Aigentũ q́d tu pollicerts, tuũſit depi pulo Kage qᷓd tibi placer. Vocaiiy ſuti ſcribę regis menſe primo, Niſan,teniast cima die eiuſdẽ menſis:& ſcripuum t iuſſtrt Aman, ad oẽs ſatrapas regis,&n dices prouinctarũ, diuerſarũq; genuii quęꝙ; gens legere poterat,& audiress uarietate linguarũ, ex nomine reguit ſueri:& literę ſignatę ipſius annulou b ſunt per curſores regis ad uniuerusp- uincias, ut occiderent atq; delerenton nes lude os, à puero uſq;adſens᷑,panults & mulieres, uno die, hoc eſttertodece mo menſis duodecimi qui uocatut aaun & bona eorã diriperent. Summ ant ſtolarũ hęc fuit,ut oẽs prouincit ſcittna pararent ſe ad prędictam diẽ. Feftimà curſores qui miſi erant, regis imperim explere. Statimq; in Suſan bependite ctã, rege& Amnn celebrãate conuiuüct cunctis lude is qui in urbe erant flenit C Eſtber ſubornatur, ut ludeonummt, cemprauemat.(ap. IIII.— Ve cũ audiſſet Mardochaus? ſt ueſtimenta ſua,& indutus eſtſacco ſpargens cinerẽ capiti:& in plateg un dię ciuitatis uoce magna clamabatzct dens amaritudiè antmi ſui,& hocei tu uſq; ad fores Palatij gradtent: Non nim erat licitã inaͤutũ lacco aulam tgs intrare In omnibus quoq; ꝓuincißs 4 pidis ac locis, ad quę crudelereg d94 aens p. ärtiplar 8 annih, de nävodetet e anurneten ltrcheunciad hcheudhse uudeeret M. Keige que axrnele nuocats) eabcyulac nnbſotten Kenäei p tg tuiee Bgo upled qlett avwenaadei twrnriumme lunp wim unrexbepr Gtaetsperal AwKe dualbdouit eunnaite dthertee) a ſabeer Ratpexed, attäc twütri dütgenon. mmäuig) lacc elthann, hrrnunn e A hena hni . Küümme⸗ Khand Eſther. b 210 penenerät,h rat apud ſilicam regis:at ille ſedebat ſuper ſoliũ ſiu- eiuniũ lalatus& fletus, facco et um in conliſtorio palatij⸗ cõtra oſtiũ do cnneremultis ſtratu utenti Ingreſſe mus. Cũq; nidiſſet Eſther reginam ſtan⸗ zütlunt puelle Eſther& eunuchi, nucſa tẽ, placuit oculis eius,& extendit contra qᷓ ei. Quod audiens conſternata eam uirgam auream quãtenebat mam- 2 miſtt, ut ablato ſaccorindue⸗ Quꝭ accedens, oſculata eſt ſummitatẽ uir gè eius. Dixitq; ad eam rex: Quid uis ꝑ rex miniſtrũ ei de Hſther regina: quę eſt petitio tua: etiã ſi cepit ei utiret ad Mardochęũ, dimidiam partẽ regni petieris dabitur ti rhoc faceret. Egrei⸗ bi. At illa reſpondit: 8i regi placet obſe- b cro ut uenias ad me hodie,& Aman tecũ 3 weunga gaenit eũ ſtantẽ in platea ciuit atis, ame ad conuiuiũ quod paraui · Statimq; rex: u Pauatij: qui indicauit ei omnia quę Vocate, inquit cito Aman, ut Eſther o⸗ quõ Aman promiſiſſet ut in bediat uoluntati. Venerunt itach rex ptimen helauros regis P ludęorũ nece inferret Aman ad conuiuiũ quod eis regina pata — argentu,exep uerat. Dixitq; ei rex, poſtq; uinð bibe⸗ 4 tänneu ebat in duſan, dedit ei ut regmę oſten⸗ rat abundanter: Quid petis ut detur tibi: nüpyan geret, et moneret eam utintrater adreg?,& pro qua re goſtulas: etiam ſi dimidiã C& deprecarek eũ.ꝓ populo ret eam, dent.pte Raiſceret ab eo cu m iuit ad M ardochęum, d iaa acciderant; ſuo. Regreſ⸗ partẽ regni mei petieris, impetrabisEui 0 mia quę reſpondit Eſther: Petitio mea,& preces ..dan 3. dta na lus Athach, nunciauit BKner om eu wing Mardochæus dixerat. Que rñdit ei,& ſunt iſtę. Stinueni i conſpectu regt Sra n. 5: Oss ſerui tiam,& ſi regi placet ut det mini qd po- 8 i 4 4 8 uüänin, iasit ur diceret Mardocheo⸗ s ueni eeezdtee xegts& cũct? quę ſub ditie ne eius ſunt, ſtulo,& meam impleat eritionk⸗enie . 1 dlgaene. te 18,.2 3 ·. 2 P 7 P—. E 3änenunm narunt prouincię, quod ſiue uir ſiue mu/ rex& Aman ad commuirr quod Peraan. t egi uoluntate med. 9 n„. 2.. titänsid lier nonuocatus, interius atriũ regis in/ eis,& cras aperiam r aaerit, abſc ulla cunctatione ſtatim in⸗ Egreſſus eſtitac lllo die Aman lętus& mna tre — Aehn tericial nili korte rex auream uirgam ad alacer. Cumq́; uidiſſet Mardocheum ſe- ulezaenmn eütetenderit ꝓ ſigno clementiè; atq; ita dentẽ ante fores palatij& non ſolũ non an lrxuni⸗ I poßit uiuere. Ego igitur qu adregè in- aſſurrexciſſe ſibi‚ſed ne moti quidẽ de lo 1 ebꝰ non co ſeſsionis ſuę, indignatus eſt ualde:& n ier lanen trare potero, Auie triginta iam di ſe umuocata ad eũ: Quod cũ audiſfet Mar diſsimulata ira reuerſus in domum fuam. ardtes lanu Ad ⸗.—.„. 5 1 urrhn 1 D cheusrurſum mandauit Eſther⸗dice conuocauit ad ſe amicos ſuos,& Zares a. eputes ꝙ animam tuam tmliberes ga uxorẽé ſuam,& expoſuit illis magnitudi- m reunt he 1 8 nctis ludęis: ſi em ne diuitiarũ ſuarũ. illiorumq turbam,& h bviemien nunc ſilueris,Per aliã occaſionẽ liberabũ quanta eum gloria ſuper omnes princi⸗ BAamännaakh nitludei:& tu.& domus patris tui peri⸗ pes& ſeruos ſuos rex eleuaſſet,& poſt cimt mümm bitis. Et quis nouit utrũ idcirco ad regnũ hęc ait: Regina quoq; Eſtuer nullũ aliu A. imimi neneris, ut in tali tẽpore parareris: Rur- uocauit ad conuiutũ cũ rege, prèter me: aimaan 6 ſumqh Eſther hec Mardochęo uerba mã apuod quam etiam cras cu rege pranſu- —— dauit, Vade,& congrega oes ludęos qs rus ſum:& cũ hec omnia habeam, nihil Lncn in Suſan repereris,& orate pro me. Non me habere puto, q́; diu uidero Mardo- äai 2.. kcomedetis,& non bibetis) tribus die⸗ chęu ludęum ſedentem ante ſores regias, lugua e bi⸗bus& tribus noctibus.& egò cum ancil Reſponderuniq; ei Zares uxor eius, 121 9 e.. 42». 3 2„.— umanulinig lis meis Amiliter ieiunabo,& tunc ingre cèteri amici:lube parari excellam trabẽ, nabentẽ altitudints quinquaginta cubi/ & apeni. n domoregis es prę cu 8 „ 4 wnu diat ad regem contra legemfaciens, non 2 4 in dähan nocata tradensc; me morti& periculo. tos,& dic mane regi ut appendatur ſuꝑ reminäts jut itac Mardochęus,& fecit omnia eam Mardochęus,& ſic ibis cum rege anetcpüiſ qaee Eſther preceperat. lętus ad conuiuiã · †Placuit) ei conſiliũ, placuit; m bawemncn. CEſherintrans ad regem; petijt ut& iuſsit excelſam prępatari crucem. . a riuäm umili ipſe& Aman ad conuuuaum ¶ Mardochæu⸗ ut ſecundux à rege oru bawigin ueniant.(ap. V. ponoratur.(ap · VI.. Ocem illam rex quxit inſomnem, N cte auge. p ccit inisüdwhen Aleast tertlo induta eſt Bſther rega- „ 2 Kionndgegn lidus ueſtimentis,&ſtetit in atrio do 1 xb ddoGe mus regie, quod erat interiuscontra ba- les priorũ tempom Que cũ Kllicam FE iuſsitc; ſibi afferri hiſtorias& anna⸗ iſſo preſen- 4 te 4 te legerentur, nentũ eſt ad illã locum ubi ſcriptũ erat, quõ nunciaſſet Mardochęꝰ* inſidias Bagathan& Thares, eunucho- rũ⸗ regẽ Aſſuerũ iugulare cupiẽtiũ. Quod cũ audiſſet rex, ait: Quid pro hac fide ho noris ac pręmii Mardochęus conſecutus eſt: Dixerunt ei ſerui illius ac miniſtri: Nilul omnino mercedis accepit. Statim que rexc, Quis eſt, inquit, inatrio? Aman quippe interius atriũ domus regię intra⸗ Lerat, ut ſuggereret regi,& iuberet Mar- dochęum affligi patibulo quod ei fuerat pręparatũ. Reſponderunt puert: Aman ſtat in atrio. Dixitq́; rex, ingrediatur. Cũ que eſſet ingreſſus, ait illi: Quid debet fie ri uiro quẽ rex honorare deſy derat: Co-/ gitans aũt in corde ſuo Aman,& repu- tans quod nullã aliũ reac, niſi ſe uellet ho- norare, reſpondit: Homo quẽ rex honora re cupit, debet indui ueſtibus regijs,& imponi ſuper equũ qui de ſella regis eſt, & accipere regium diadema ſuper caput ſuũ,& primus de regijs principibus ac tyrannis teneat equũ eius,& per plateam ciuitatis incedens, clamet et dicat: Sic ho norabitur, quemcunq;uoluerit rex hono rare. Dixitq́; ei rex: Feſtina,& ſumpta ſtola& equo, ſac ita ut locutus es, Mar- dochęo ludęo qui ſedet ante fores Pala- tij. Caue ne quicq́; de his quę locutus es, prętermittas. Tulit itaq; Aman ſtolam & equum, indutumq; Mardochęum, in platea ciuitatis,& ĩmpoſitã equo pręce- debat, atq́; clamabat: Hoc honore condi gnus eſt, qnemcunq; rex uoluerit hono- rare. R euerſusq; eſt Mardochęus ad ia- nuam Palatij:& Aman feſtinauit ire in domũ ſuam lugens& operto capite, nar- rauii Zares uxori ſue, et amicis omnia quę euen: ſſent ſibi. Cui reſponderunt ſa- ꝑientes quos habebat in cõſilio,& uxor eius:&i de ſemine Iudę orũ eſt Mardochę- us, ame quẽ cadere cœpiſti, non poteris ei reſiſtere, ſed cades in conpectu eius. Adhuc iſtis loquentibus. uenerunt eunu chi regis.& cito eum ad conuiuiũ quod regina parauerat, pergere compnlerunt. ¶ Accuſatus Aman ab Eſther, in pati= bulo ſuſpenditur. Cap. VII. Ntrauit itaq; rew et Aman, ut biberent cũ regina. Dixitq; eĩi rex etiam ſecun- da die, poſt; uino incaluerat: Qusę eſt pe titio tua Bſther, ut detur tibi:& quid uis uhiſieri? eliam ſi dumidias partẽé regni Eſthe r⸗ mei petieris, impetrabis. Ad qus illa re⸗ reſpondit:Si inueni gratiam in culi is ò rex,& ſi tibi placet, dona mihi ani⸗ mam meam pro qua rogo,& popilä me um pro quo obſecro. Traditl eſſſumas ego& populus meus, ut comteranur i gulemur et pereamus.Atq; utinam inſen uos& famulasuenderemur, eſſet clerg⸗ bile malũ,& gemens tacetẽ. Nunc aus hoſtis noſter eſt, cuius crudelitastedun dat in regẽ. Reſpondensqq rex Aſineru ait: Quis eſt iſte,& cuuus potemięm c audeat facere: Dixitq; Eſther Hoſtist inimicus noſter peſsimus eſt ille Aman. Quod ille audiens, illico obſtupuitauſa regis ac reginę ferre non ſuſſinens. Res aũt iratus ſurrexit,& de loco conuiuijn trauit in hortũ arboribus conſitũ. Am quoq; ſurrexit, ut rogaret Eſtherregin pro anima ſua, intellexit enim arege ſti paratũ malum. Qui cũ reuerſus eſſet de horto nemoribꝰ conſito,& intraſſet con- uiuij locũ, reperit Amã ſuper lecdulũ cot ruiſle, in quo iacebat Eſiher,& aittii reginam uult opprimere, mepræſemtein domo mea.Nec dum uerbũ deorerregi exierat,& ſtatim operuerunt faci eiu. Dixitq; Harbona, unus de eunuchis qui ſtabant in miniſterio regis:En lignũqt parauerat Mardochęo, qui locutusei rege, ſtat in domo Aman, habems altino dinis quinquaginta cubitos. Cui dini rex, Appendite eum in eo. Suſpenlisc itaq; Aman in patibulo quod parauena Mardochęo:& regis ira quieuit. CEſther priſuinam ludais ſecuntatem impetrat.(ap. VIII. Dl illo dedit rex Afſuerus Eſthette- gine domũ Aman aduerqaxij ludo rõ,& Mardocheus ingreſſus eſtanteta- ciẽ regis. Confelſa eſt em̃ ei Eſther 36 eſſet patruꝰ ſuus. Tulitq; rex annulã q ab Aman recipi iuſſerat,& tradidit lu dochęo. Bſther autẽ conſtituit Mlanio- chęũ ſuper domum ſuam. Nec his conl ta procidit ad pedes regis.ſfeuii&è cuta ad eum orauit ut militiam Amanꝭ gagitę,& machinationes eius veine quas excogitauerat contra ludecs; ret irritas fleri. At ille ex mote ſceptum aurcum prętendit manu, quoſignum 4 mentię monſtrabatur. Illac coniingen ſtetit ante eum,& ait: di placet regben . 2.. 31 cins& depcatio inueni gratiam in oculis euu, kag gäuki d aaltdisu ätluln zaleot erai 1 auemdi chöltht allucdc aäabit ijaui, archlodeds, webüpacet, asteersun auntatepit zaitehantur, areroaud zlabielt zutaijmen aumtent hullad tsLalgin iesaulcenbun d Liaulc aegvouncie gpris icen dUieoteutle Iligeoitdie ncn annu luikeruer ranxiasadca anmajspren ra Rconu dadate,K. maiatſtare mwinimicos deseuniue mäütetent. diieiwuma tam aenal tölloe uuyxpuib, Kirpend, b lmal cn briü g nnaciapen mealtin g fdi Kae b dtnueüd fün dhen ancgjte Ryxpäred umanr ruüch. V w aai eſt. Sed& per omnes preuincias, qnę di tioni regis ſubiacebãt,pro animabus ſuis ſteterũt ludęi, interfectis hoſtibus ac per ſecutoribusruis: intantum ut ſeptuaginta quinq́; millia occiorũ implerentur,& millus de ſubſtãtijs eorũ quicq́; cõtinge 5 ret. Dies at tertiuſdecimus menſis Adar unus apud omnes interfectionis fuit,& quartadecima die cędere deſierũt. Quẽ conſtituerunt eſſe ſolennt, ut in eo omni tempore deinceps uacarent epulis, gau- dio atq; cõuiuijs. At hi qui in urbe Su- ſan cędem exercuerãt, tertiodecimo& quartodecimo die eiuſdem menlis in cę- de uerſati ſunt:quintodecimo aũt die per cutere deſierunt. Et idcirco eundẽ diem conſtituerũt ſolennẽ epularum atqʒ lęti tię· Hi uero ludęi, qui in oppidis nõ mu ratis ac uillis morabant᷑, quartumdeci- mũ diẽ menſis Adar conuiuiorũ& gau- dij decreuerũt, ita ut exultent in eo,& mittãt ſihi mutuo partes epularum& ci borum. Scripſit itaq; Mardocheus om- mnia hęc,& literis cõprehenſa miſit ad ludęos, qui in omnibus regis prouincijs Æ morabant, tam in uicino poſitis, ́; pro- cul/ut quart amdecimã& quintamdeci- mam diẽ menſis Adar pro feſtis ſuſcipe- rent,& reuertente ſemper anno ſolẽni ce lebrarent honore, quia in ipſis diebus ſe ulti ſunt Iudęi de inimicis ſuis,& luctus atq; triſtitia in hilaritatẽ gaudiumq; cõ- uerſi ſunt, efſentq; dies iſti epularũ atq; lętitię,& mitterent ſibi inuicem ciborũ partes,& pauperibus munuſcula largi- rentur. Suſceperuntq́; ludęi in ſolennem ritum cuncta quę eo tempore facere cœ perant,& queę Mardocheus literis faci- enda mandauerat. Amã enim, fllius Ama dathi ſtirpis Agag, hoſtis& aduerſarius Iudęorum, cogitauit contra eos malum, ut occideret illos, atque deleret,& miſit phur, quod noſtra lingua uertitur in ſor- F tem. Et poſtea ingreſſa eſt Eſther ad re gem, obſecrãs, ut conatus eius literis re- gis irriti fferent,& malum quod contra Iudęos cogitauerat, reuerteret in caput eius. Deniq;& ipſum& fllios eius affi- xerunt cruci, atque ex illo tempore dies iſti appellati ſunt phurim, id eſt ſortium, eo quod phur, id eſtſors, in urnam mifſa fuerit. It cuncta quę geſta ſunt, epiſtolę, id eſt libri huius uolumine continentur, quę; ſuſtmuerunt,& qug deinc eps im- Alle Eſther. mutata ſunt, ſuſceperunt ludeiſupet ſe, g ſemen ſuum,& ſuper cundos qui reli⸗ gioni eorum uoluerunt copulari, ut nulli liceat duos hos dies abſq; ſoſcnitate tral gere, quos ſcriptura teſtat,& cetennex- petunt tempora annis ſibi iugiter ſicce⸗ dentibus. Iſti ſunt dies, quos nulla uncua delebit obliuio,& per ſingulas geneta⸗ tiones cunctę in toto orbe prouincix ce/ lebrabũt: nec eſt ulla ciuitas, in qua dies 0 phurim, id eſt ſortium, nõ obſerentuna Iudęis, et ab eorum progenie, que hà 3 remonijs cbligata eſt. Seripſeriic;y Bi her regina,ſilta Abihail,& Mardoche, ns Iudęus etiam ſecundam epiſtolam ut omni ſtudio dies iſta ſolennis ſancitenu in poſterum,& miſerum ad omnes lu⸗ dęos, quiin centum uigintiſeptem pro- nincijs regis Aſſueri uerſabatur, ur habe rent pacem,& ſuſciperentueritatem, ob ſeruantes dies ſortium,& ſuo tempote cum gaudio celebrarent, ſicut conſittue rant Mardochęus& Eſther,& illich⸗ ſeruandaſuſceperunt à le,& à ſemineſuo ieiunia,& clamores,& Sortium dies,& omnia quę libri huius, qui uocatur Bſi- her⸗ hiſtoria continentur. CExphcatio ſommorum Mardo⸗ chan. Cap. X. R Ex uero Aſſuerus omnè terram,&¹ cunctas maris inſulas fecit tributar- as, cuius fortitudo& imperiũ,& digni- tas atq; ſublimitas, qua exaltauit Mar- dochęũ, ſcripta ſunt in libris Medonm atq; Perſarũ,& quomodo Mardocheus Iudaici generis ſecundus à rege Aſſueto fuerit,& magnus apud ludęos,& ac, ina ceptabilis plebi fratrum ſuorũ, qugtens bona populo ſuo,& loquens ea, quæ ad pacem ſeminis ſnipertinerent. Que habent᷑ in Hebreo plenaßde ex/ preſsi. Hęc aũt quę ſequunt᷑, ſcripta ſe peri plena editione uuigata, quę Gro⸗ corũ lingua& literis contineni,& m terim poſt finẽ libri hoc capitulũ fere bat᷑, quod iuæta conſuetudinẽ noſtram obelo, id eſtueru pręnotauimus. Dixitq; Mardochæus: A deo fach ſunt iſta. Recordatusſum ſomnij quod ui deram, hęc eadẽ ſignificantis: nec eotum quicqᷓ; irritũ fuit. Paruus fons qui cremt in fluuium,& in lucẽ ſolemq; conuerſis eſt,& in aquas plurimas redãdauit: Bſt- her eſt, quã rex accepit uxorem,& ber aabuad Pwien gicrui an awaümen aüh taauich rriemannäg 634 amsſot aaKat euag muei cot⸗ ntu c atelitub aü nurie ontalecima aiälo ücogtegat üones po⸗ (ODfntio INvo cuart NCeopu ſedacerdot ata,& Pto denplarim ickelglamad hrqlocgpe uioaeagudd Umtekturtg mwooſeeuna wina pricn ernä Marde aiti Cisee lhn gitat aps int nendeed n rthera N. WVhrüdelen La Khoce mütders8. dmd d. Lucbo ct ſindige iehom meüme den Uwebrann d& agad matenn(e mattäi nen Cln drw ranrdin lai. deaahail 1 2 mimta a nanh —= wütd tan 8 lenne nt ind bühusg 1 2. ninn, dahſnumn ꝛ0.(g. 4 1 Aällenenin rmüilninn 34 eihämant 8 21 nics amerid 046 inlm nlbint ich lr* gaandöhnd ud x irskeomäwne uet S nntuillti eg. hi anmen d0h old epumn, n ölipentet ( i tiie d nitgeteguit n e eciicemgng - A Rlebenin 1 hüllbninqht b a Mcogiutväii: ol chweruptetun U*i lutectrs lc unt T rchsſmn ert. erd r ibenüerntan⸗ ari nirPanmwirsaln nd e inlbeiſtersen. 6 euspmnannäg der aP xxchima, ₰ — C recordatus eſt dñs popu & populi cõgregatl, Anno lecundo, regnante Artaxerse Epiſtolę autem hoc exem Eſcher. 212 8 4* 2 1 Duo autẽ dracones: eęo tos. Quod cum uidiſſet Mardocheus,& eſſereginã. 3 0— lüt Sa Gentes quę cõuenerant:hi ſurrexiſſet de ſtratu, cogitabat ꝗd deus m — unt delere nomt ludæo- facere uellet,& fixũ nabebat in animo, om. Gens aũt meanlfratl eſt quę clama⸗ ſcire cupiẽs, quid ſign ficaret ſomnium· vit ad dñm'et aluum fecit dñs populum C Mardochaus ſecundo iuſicias Ar⸗ ſu, lberaumtc nos ab omnibus malis, taxerxi ſtruflar denudauit. & ſecit ſgna magna at portenta inter Cap. XII.. AOrabat autè eo temporè in aula re& es,& duas ſortes eſle precepit, una li dei,& altera cunctarũ gemium, gis cum Bagatha& Thara eunu- enitq; utraq; ſors in ſtatutũ ex illoiam chis regis, qui janitores erãt Palatij Cũ empore diẽ corã deo uniuerſis gẽtibus. que intellexiſſet cogitationes ecrum,& li ſui, ac miſer curas diligẽtius peruidiſſet, didicit, cuod B tus eſt hereditatis ſuę: Et obi eruabuntur conarent in rege Artaxerzc manus mit⸗ dies ilt in menſe Adar quartadecima; tere,& nunciauit ſuper eoregt. Qui de & quintadecima die eiuſdẽ menlis cum utroch habita quęſtione, conteſſos lußit omni ſtudio,& gaudio in unum coœetum duci ad mortẽ. Rex adt quod geſtũ erat, C †in cunctas deinceps ſcxipſit in cõmẽtarijs:ſed& Mardochę us rei memoriã literis tradidit. Pręcepit que ei rer‚ut in aula palatij moraret, da — tis ei pro delatione muneribus. Amã ue. & Nuno quarto regnätibus Ptolemeo roflius Amacdathi Bugęus erat glorio- & Cleopatra: attulerunt Poſitheus, ſiſsimus corã rege,& uoluit nocere Mar qui ſe Sacerdotem,& Leuitici generis dochęo,& populo eius pro duobus eu⸗ ſerebat,& Ptolemgęus flius eius, hãc epi nuchis regis, qui fuerant interfecti. golam phurim, quam dixei nt interpreta Hucuſq; procmium. ĩ eſſe yſmachũ Ptolemel in IerufalE. Que ſequunt᷑, in loco poſita erant, ubi Hoc quocq; principiã erat in editione ſcripiũ eſt in nolumine. Ut diripuerũt uulgata, quod nec in Hebręonnec apud bona& ſubſtãtias eorum. quæ inſold ullum fertur interpretum. uulgata ditione reperimus. plar fait. maximo, prima die menſis Niſan. uidit C Exéplar epiflolæ Artaxervis contra lomniũ Mardocheus, filius lairi, fij Se- Iudæos.(Cap. XIII. mei, lij Cis de tribu Beniamin, homo REE maximus Artaxerxes ab India Iudeus, qui habitabat in urbe Suſis: uir uſq; Mthiopiam, centã uigintiſeptẽ magnus,& inter primos aulę regic. Erat prouinciarum principibus& ducibus, autem qe eo numero captiuorum, quos qui eius imperio ſubiectiſ unt, ſalutem. tranſtulerat Nabuchodonoſor rex Ba⸗ Cum plurimis gentihus imperarẽ, et unj bylonis de lerufal?, cum lechonia rege uerſum orbem meę ditioni ſubiugaſſem, O Iuda,& hoc eius ſomnium fuit. Appa- uolui nequaquã abuti potentię magnitu ruerũt uoces& tumultus,& tonitrua, et dine, ſed clementia& lenitate guberna= terremotus,& cõturbatioſuper terram: xe ſubiectos: in abſq; ullo terrore uitam & ecce duo dracones magni, paratiq ſilentio tranſigente, optata cunctis mor⸗ cõtraſe in præliũ. Ad quorũ clamorem talibus pace fruerentur. Qucrente antem cundę cõcitatę ſunt nationes: ut pugna⸗ me à conſiliarijs meis, quomodo poffet rent cõtra gentem Iuſtorum. Fuiiq; dies hoc impleri, unus qui ſapiẽtia& fide cę- illatenebrarum& diſcriminis, tribulati⸗ teros pręcellebat,& erat poſt regemſe⸗ B onis G& anguſtig,& ingens formido ſu/ cundus, Amã nomine, indicauirmihi in per terram. Conturbataq; eſt gens juſto toto orbe terrarum populum eſſe diſper- rumtigktium mala ſua,& pręparata ad ſum, qui nouis uteretur legibus,& con-⸗ mortem. Olamaueruntq; ad deũ,& illis tra omnlũ gentium conſuetudinẽ faciẽs. uociferan ibus fons paruus creuit influ⸗- regũ iuſſa cõtemnetet,& vniuerſarũ cõ uium maximũ,& in aquas plurimas re- cordiam nationum ſua diſſenſione uiola D dundauit. Li;& ſol ortus eſt,& humi⸗ ret. Quod cũ didiciſſemus, uidẽtes unam les exaltati ſunt,& deuoraueruntincly- geètẽ rebelfẽ adueruum omme hominũ ge- nus 108, nerationes populi Iſacl.— ¶ Deſcnptio ſomnij Mardochæi. XI Cap. ge Eſther. nus peruerſis uti legibus, noſtris- iuſsio pleuit caput,& corpus ſmum humiſiau3 nibus contra ire,& turbare ſubiectarum ieiunijs, omniaq́; loca in quibus ante nobis prouinciarum pacẽ atq; concor- lętari cõſueuerat, criniũ laceratione co- diam, iuſsimus, ut quoſcunq; Aman, qui pleuit. Et deprecabai dũm deũ lſtaa' di omnibus prouincijs prępoſitus eſt,& ſe cens: dñie mi, qui rex noſter es ſolisadin cundus à rege,& quem patris loco coli⸗ uame ſolitariam,& cuinspreterte nale mus, monſtrauerit, cum coniugibus ac li lus eſt auxiliator alius. Periculãmeũ in beris deieantur ab inimicis ſuis nullusq; manibus meis eſt. Audiui à patte meo⸗ 3 corã miſereatur quartadecima die duo⸗ quod tu dñe tuliſſes Iſrad de cundis gen C decimi menſis Adar, anni præſentis, ut tibus,& patres noſtros ex omnibuste- nefarij homines uno die ad inferos de⸗ tro maioribus ſuis, ut poſsideres heredin ſcendẽtes, reddant imperio noſtro pacẽ, tẽ ſempiternã, feciſtiq; eis ſicut locuus quam turbauerant. Hucuſq; exemplar epiſtolę. es. Peccauimus in cõſpectu tuo,& idei co tradidiſti nos in manus immicorum Que ſequunt᷑, poſt eum locũ ſcripta re noſtrorũ:coluimus enim deos eorum lo peri, ubi legit᷑: Pergẽsq́; Mardochęus, ſtus es dñe. Et nũc non eis ſufficit, quol fecit omnia que ei mãdauerat Eſther. duriſsima nos opprimũt ſeruitute, ſedro Nec tñ habet᷑ in Hebraico,& apud bur manuũ ſuarum, idolorũ potentięde- nullum penitus ferunt interpretem. putantes, uolunt tua mutare promuſſa& Mardochęus aũt deprecatus eſt dñm, delere hęreditatẽ tuam,& claudere on memor omnium operũ eius, et dixit: dñe laudantiumte, atq; extinguere gloriam dñe, rex omnipotens, in ditione em̃ tua templi& altaris tui, ut aperiãt ora gen- cuncta ſunt poſſta,& non eſt qui poſsit tium,& laudent idoiorum fortitudinaet tuę reſiſtere uoluntati, ſi decreueris ſalua prędicent carnalẽ regem in lempiternũ- re Ifra⁊l. Iu feciſti cœlum& terram,& Ne tradas dñe ſceptrũ tuum his qui non quicquid coœli ambitu continet: dñs om ſunt, ne rideant ad ruinam noſtta:ſed co niũ es, nec eſt qui reſiſtat maieſtati tuæ. uerte conſilium eorum ſuper eos,& em Cunaa noſti,& ſcis, quia non pro ſuper qui in nos cœp it ſęuire, diſperde. Mems bia& cõtumelia,& aliqua glorię cupi, to dñe,& oſtende te nobis in tepore ii ditate fecerim hoc, ut nõ adorar?ẽ Aman bulationis noſtræ,& da mihi fiduciam ſuperbiſsimũ. Libenter em̃ pro ſalute Iſ. dñe rex deorũ⸗& uniuerſe poteſtatisun ral etiam ueſtigia pedũ eius deoſculari bue ſermonẽ compoſitum in ore meoim paratus eſſem, ſed timui ne honorem dei conſpecu leonis,& transfer cor illiusin mei transferrẽ ad hominem,& ne quen- odiã hoſtis noſtri, ut& ipſe pereautt; quam adorarem, excepto deo meo. Et teri qui ei cõſentiunt. Nos autẽ liberain nunc dñe, rex deus Abraham, miſerere manu tua, et adiuua me ancillã tuaminni populi tui, quia uolunt nos inimici no- ſtri perdere,& hęreditatẽ tuã delere Ne qui habesomn . lum aliud auxilium habentẽ, niſite che, ium ſcientiã, et noſti qunn deſpicias parrem tuam, quam redemiſti oderim gloriã iniquorũ,& deteſtet abi tibi ex Æ.gypto. Exaudi deprecatio- le incircunciſorũ,& omnis alienigena. nem meã,& propitius eſto ſorti& funi. Ju ſcis neceſsitatem meam, quodabomi culo tuo,& cõuerte luctum noſtrum in ner ſignum ſup erbie de glorie meg,quod gaudium, ut uiuentes laudemus nomen eſt ſuper caput meum in diebus oſtenta⸗ tuũ dñe,& ne claudas ora te canentium. tionis meæ,& deteſter ilud, quaſt pan⸗ Omnis quoq; Iſratl pari mente& obſe num menſtruatę,& nõ portemin diebus cratione clamauit ad dñm, eo quòd eis ſſlentij mei,& quod non comederimin menſa Aman, uium regis,& certa mors impenderet. COratio Eſther pro liberatione po- puli ſui. Cap. XIIII. num,& nunquã lętata nec mihi placuerit conup non bibeximuinã libami⸗ ſit anclllatun, e 6 BSiher quoq; regina cõfugit ad dm, quo huc translataſum uſqę in prelenen pauens periculum quod imminebat. diem niſiin te dñe deus Abraham. „. Cumq; depoſuiſſet ueſtes regias, fletibus & luctui apta indumẽta ſuſcepit,& pro qui nullam aliam ſpem habe unguentis uarijs, cinere& ſtercore im- nos de manu iniquotum, pls⸗ —₰ m lortis ſuper omnes, exaudi uoct eonm, nt,& liber⸗ & erve mea ti mort ut.Be llihal laualas gen. lnnchult kallud 1d og analu N aätu x, Angea Glla adlcontta maüm&! lüanasöder Narndki Näütenio nuſch& cir ergo lger nünxcdotem, aafanulas ritei qulp audnecorpe mernir fmale duanunhwn ahaꝛütrſ gansacnu Karvimnom,& in lgtefä gi toceat onr⸗ daſdlumegn tauogyiul n aniqgten Waktaclem. tiärrslndh lagnlorench encilubmrec pees pit ſettn iudenner rnallenhisu deder reene Non n lgume latigan, k nrerannit lpecalune earounin nüViate dnadatie tün. va dhn wa ler Ben u muthäerz retnas:g hana 1 Fſther. 213 . addita reperm quampro Iudęis ad totas regniſui pro ore meo Hlec quo uincias miſit, quod& pſumin Hebrai aitncnerachene Eſther ad re/ couolumine non habetur. 0. em. Cap.. CEp ſtolæ Artaxerxi³ reuocantis pr T mandaui ei(haud dubium quin mas literas. Cap. XI I.. Uniner Mardochæus) ut ing ederet Hx magnus Artaxerxes, ab India opulo ſuo.& uſq; ad& thiopiã cenium ingintiſe cgem,& rogaret propPob aires it, dierũ ptẽ prouinctaru ducibus ac principibus, ropatriaſia. Memorareun, 1eT Iatal de humülitatis tuæ, ta ſis in qui noſtrę iuisioni obedium: ſalutem di⸗ quomodo nutri. 1 manumea, quia Aman ſecundus àrege cit. Multi bonitate princpũ,& honore locutus eſt contra nos in mortem, & tu qui in eos collatus eſt, abuli ſunt in ſuper nuoca dm,& loquere regi pro nobis, biam, ò& nõ ſolum ſubiectos regibus ni- tuntur opprimere, ſed datã ſibi gloriam & libera nos de morte. intur oppr Necnon& iſta cue ſubdi a ſunt. nö ferẽtes, in ipſos qui dederunt, moliun Die aät tertio depoſuit ueſtimenta or tur inſidias, nec cõtenti ſunt gratias non natus ſut,& circũdata eſt gloria ſua. Cũ agere bñficijs,& humanitatis inſe iura que regio fulger ethabitu,& inuocaſſet uiolare, ſed dei quoq; cuncta cernẽtis ar omniũ rectorem,& ſaluatote d cũ, aſſum bitrans ſe poſſe fugexe ſentẽtiã · Et in tan ulas,& ſuper unã quidem tum ueſanię ꝓruperunt hut eos qui cre- ꝓmumpũt plit duas fam pe 4 2n9 pen re We innitebat, quaſiprę delicijs,& mmia te- dita ſibi officia diligę᷑ter obieruãt,& ua 9 b Kaüuu B neritudine corpus ſuũ ferre non ſuſtinẽs: cuncta agunt, ut omniũ laude digni ſint⸗ 1 alain altera aũt famularum ſequebai domina, mendaciorũ cuniculis coneni ſubuerte funiculis 8 1 minr m, deſluentia in humum indumenta ſuſten⸗ re, dum aures principn ſimplices,& ex Nb rielnn d tans. Ipſa aũt roſeo colore uultum periu- ſua natura alios ęſtimant es, callida frau- B 8* Surunt ſa,& gratis ac nitentibus oculis triſtẽ ce de decipiunt Que res& ex ueteribus ned em umae batanlmum,& nimio timore contra- probai hiſtorijs„& ex his quæ gerunt * dnnhm Aum. Ingrefſa igitur cunca per ordinem quotidie, quomodo malis quorundã ſug 0 5 e oſtia,ſtetit contra regẽ, ubi ille relidebat geſtionibus regum ſtudia deprauentur- 1— 1 euüüdi ſuper ſolium regni ſui, indutus ueſtibus Vnde prouidendũ eſt paci omnium pro Dolte Ahm regijs, auroc; fulgens,& precioſis lapi⸗ uinciarum. Nec putare qebetis, ſi diuer- 5u 2 1 1.„. 7... ⸗. 2 m dmieimt qidus, eratq́; terribilis aſpectu. Cuinq; ſa iubeamus, ex anim noſtri uenire leui dentibus oculis ſu tate, ſed pro qualitate& neceſsitate tem 4 mi melma C eleuaſſet faciem,& ar coc ni Lrain rotẽ pectoris indicaſſet, regina corruit, porum, ut rei ub. poſsit utilitas ferre ſen d hiräßh Rinpallorem colore mutaio, laſſum ſu, tentiam. Et ut manifeſtius quod dicimus ten ⸗ K ſerims No per ancillulam reclinauit caput. Conuer mntelligatis: Aman fllius A mada hi,& a- m 2. adunmealh titq; deus ſpiritum regis in manſuetudi⸗ nimo& gente Macedo, alienusq́; à Per unt ee xilun ait nem,& feſtinus ac metuens exiliuit de ſarum ſanguine,& pietatè noſtram ſua d aedmunſäiründ ſolio,& ſuſtentans eam ulnis ſuis donec crudelitate cõmaculans, peregrinus Ano rediret adſe, his uerbis blãdiebat᷑: Quid bis ſuſceptus eſt,& tantã in ſe expertus habes Eſther: Ego ſum frater tuus noli humanitatẽ, ut pater noſter uocaret᷑,& meiuere. Non morieris: nõ enim pro te, adoraret ab omnibus poſt regem ſecun. net aa ipedtdenin ſed pro omnibus hec lex conſtituta eſt. dus, qui in tantũ arrogantię tumorẽ ſub/ e umamänbir Accedeigitur,& tange ſceptrũ · Cumiq; latus eſt, ut regno priuare nos niteret& illa reticeret, tulit auream uirgam,& po- ſpiritu. Nam Mardocheęũ, cuius fide& C ſuit ſuper collum eius, et oſculatus eſt eã, bũficijs uiuimus,& conſortẽ regni no/ d3& rännawüktt lei ſoi Aemüh Tu um äintmmema i= em Kteili nut=e ute Kröntai IS⸗. Ce e Kplrar D Rait: Cur miht nonloqueris: Quæ re- ſtri Eſther cũ omni gente ſua, nous qur ſpondit: Vidi te dñe quaſi angelum dei, buſdã atq; inauditis machinis expetiuit me vxenii un 5 1 3. 4 1nls ul= Lraiüeu conturbatũ eſt cor meum pretimore in mortẽ:hoc cogitans, ut illis interſectis nn Seibaant Prit Valde em̃ mirabilis es qñie; inſidiareĩ noſtre ſolitudini⸗& regnum 1 uumin tjin 1— acies tua plena eſt gratiarum. Cũqʒ P erſarũ transferret in Macedonas. Nos da N akcieiu: oquerei, rurſus corrult,& pene exani⸗ aũt à peſsimo mortaliũ ludęos neci deſti „ dncaie mata dR ex aũtturbabatur,& omnes natos, in nulla penitus culpa reperimus, 1 imßaf danr miniſtri eius conſolabantur eam.. ſed econtrario, iuſtis utentes legibus,& anpa Exemplar epiſtol; regis Artaxerxls, Rllios altiſsimi&e maximi, ſemperq; ui- 1 jiuuctule no e üüod, quam uentis . — ͤͤſſ—— ——“ Eſther. uentis dei, cuius bñficio,& patribus no-& obelis nuper edidimm. ſtris,& nobis regnum eſt traditũ, et uſq; me aut ocdingenti uerſiis deſunt,ut qecux hodie cuſtoditur. Vnde eas literas, quas tatus& lacerans, corroſusq liherfadi ſub nomine noftroille direxerat, ſciatis tatemſui publice legẽtibus pteben R c eſſe irritas. Pro quo ſcelere ante portas auũt translatio nullu de ue:eribus ſequit huius urbis, id eſt Suſan,& ipie qui ma- interpretem: ſed ex ipſo Hebraico Ana chinatus eſt,& omnis cognatio eius pen bicoq́; ſermone,& interdu Syro, nunc det in patibulis, nõ nobis, ſed deo reddẽ- uerba, nunc ſenſus, nunc ſimul utrunqg te D te ei quod meruit. Hoc aũt edictũ quod ſonabit. Obliquus em̃ etiã apud Hebte- nunc mittimus, in cunctis urbibus propo os totus liber fert᷑,& lubricus,& quod naf, ut liceat Iudęis uti legibus ſuis. Qui Gręci rhetores uocãt, cchemauiſunnes bus debetis eſſe adminiculo, ut eos qu dum qui aliud loquit, aliud agututſi ſe ad necẽ eorũ parauerãt, poßint interfi lis anguillã uel muręnulã ſtrias tenere cere, tertiades ima die menſis duodeci- manibus, quanto fortius preſſeris tano mi, qui uocat᷑ Adar. Hanc em̃ diẽ deus citius elabit. Memini me ob unelligei⸗ omnipotens mœroris& luctus, eis uertit am huius uoluminis, Lyddeũ quendim in gaudiũ. Vnde& uos inter cęteros fe/- pręceptorem, qui apud Hebręospums ſtos dies, hãc habetote diẽ,& celebrate haberi putabat, nõ paruis redemaſſeni- eam cũ omni lętitia, ut& in poſterũ co- mis:cutus doctrina an aliquid ꝓfecerin, gnoſcat᷑, omnes qui fideliter Perſis obe- neſcio. Hoc unũ ſcio, nõ potuiſſe mein diunt, dignã pro fide recipere mercedẽ: terpretari, niſi quod ante inteilexerim. qui aũt inſidiant᷑ regno eorũ, perire pro A principio itaq; uoluminis, uſq; adint ſcelere · Omnis aũt prouincia& ciuitas ba lob, apud Hebręos proſa orauoett quę noluerit ſolennitatis huius eſſe parti Porro à uerbis lob, in qulbsait Pereu ceps, gladio& igne pereat,& ſic delea⸗ dies in qua natus ſum,& nox in qua èi tur, ut nõ ſolum hominibus, ſed etiam in ctũ eſt: Cõceptus eſt homo: uſq; ad eum uia heſtijs ſit in ſempiternum, pro exem locũ, ubi ante finẽ uoluminis ſcriptũ eſ plo contemptus& inobedientię. Idcirco ipſe me reprehẽdo,& ago pœni HIERONYMI IN LI⸗ tentiã in fauilla et cinere: hexamett uer brum lob Pręfatio. ſus ſunt, dactylo, ſpondeoq; currètes:& Cogor per ſingulos ſcripturę diuinę li propterlinguę tdioma, crebro recipien- bros aduerſariorũ rñdere maledictis, qui tes& alios pedes, non earundèſ plaba⸗ interpretationẽ meam, reprehenſionem rum, ſed eorundẽ temporũ. Interdi qup ſeptuaginta interpretũ crim inant᷑, quaſi que rhytimus ipſe dulcis, et tinnalusſer non& apud Græcos Aquila, Symma- tur numeris pedũ ſolutis, ꝗdmetricima- chus,& Theodotio, uel uerbũ è uerbo, gis, q́; ſimplex lector intelligt.A fupn uel ſenſum è ſenſu, uel ex utroq; cõmi- dicto aũt uerſu uſq; ad finem Üibri, prr- xtum,& medię temperatum genus trãs uum cõma quod remanet, proſi onnno- lationis expreſſerint,& omnia ueteris ne conteæil. Quod ſicui uele naen, inſtrumenti uolumina Origenes obelis lum, metra ſcilicet eſſe apud Hebręos— aſteriſcisq; diſtinxerit, quos uel additos, in morẽ noſtri Flacci, Gręciq́; Pnn uel de Theodotione ſumptos translatio⸗& Alcęi& Sapphus, uel Pfalterli, e ni anti quę inſeruit, probãs deſuiſſe quod lamentationes Ietemie uel onun kme additũ eſt· Diſcãr igit obtrectatores mei ſcripturarum cantica cõprehendi ſaden recipere in toto quod in partibus ſuſce. Pinlonem, Ioſephũ. Origent᷑, efu perunt, aut interpretationẽ meam cum a- ſem, Euſebium,& eotuũ trimonſen ſteriſcis ſuis radere. Neq; enim fieri po- uerum dicere cprobabit- Audmm du3 teſt, ut quos plura intermiſiſſe ſuſcepe⸗- propter canes mei. idcirco menn 1 rnd rint, nõ eoſdem etiã in quibuſdã erraſſe lumine laboraſſe, non ut lnterfpen 1 fateant᷑, p̃cipue in Iob:cun ſi ea quę ſub antiquam reprehenderem, ſed 1 u aſterſcis addita ſunt, ſubtraxeris, pars in illa aut obicura ſunt aut omu 373 1 maxima detzuncabiſt,& hoc duntaxat certe ſcriptorum uitio gepraraton dur apud Gręcos. Cęterũ apud Latinos, an- ſtiora noſtra interpre atione f le h te eam translation?, quam ſub aſteriſcis& Hebreũ ſermonẽ eæx paxte duuſe ſepting titer. uttüpene arnällccs eanuimus nileynagin aglo on moleretle heubaltat reclaritent dlecclelt aüu its galkeparentt wlcucbsnr öbiomla Baraalcram’ aiskemmöe,u Pekäcribus! eradgolun dagpapuuets maluncalida mamgbexa- Goidmeiscyg cedub etne eencas. V. mimk Gre winlatnün hawulolcg, amgs uim: dils IW8L ancelä u üucöpicate inipand, ezenadane, dtenderet. R rügauatotis: aaanich duümalti eittzic eenores nctñ len düeh geri dmiemns abe enre, Cu dirdüüads tdeld cala nre Ailepte c länos ao teerdaten Juter. aanu datüte dac , doh 12 nntüha 2 SS= —— —— ℳ 1 1 mnüſch nä 1 hoaa 1 aimed laqiemaa. 8 2 Wüteand 14 dsli ggit andin Ain 3 posͤtm 3 A rrihhäuhniui 3 mrmübtg en ulaameim ℳ3 5= henem. r e idomata e N cle maani u P nünnprälh det Nuiecitn dr— a xäühuln 98 15 Xleideinebiit ddπ luuigaihtatt unn n uodtenme nec den(Lollelulin m n liercexulu ing SikbraGrh &r Rphu udtät bm e slcderi,änn ſr u cnniieachpeäet bn an= egdOägelt ſem* Nim, Kewitie uven 1 döpdc i Dioh— Smttilcunnin n imeis⸗ Inti ta hendee init aſcnſn Man cerl dn à mütdtel dioh ctenraunet * mta un Præfatio in Iob. 214 dn Latinis penè ab ipſis cunabulis in⸗ ſolira prelatione cömoneo,& in princi cos& rhetores& philoſo- pijs lerorũ eadẽ ſemper annectens,rogo Quod ſi apud Græ- ur ubicũc ſemꝑ pᷣcedẽtes uirgulas uide oſtſeptuaginma edationẽlam Chri⸗ ritis, ſciatis ea quæ ſubiecta ſuntenn He- ſt Buangelio coruſcante, ludæus Aqui braicis uoluminib.nõ haberi. Porro ubi &8 mmachus ac T neodotion, lu- ſtelle imago pᷣ̃fulſerit ex* Hebręo in ſer⸗ Phaantes Heretici ſunt recepti, qui mul⸗ mone noſtro addita ſunt. Necnon& illa wyſteria Saluatoris ſubdola interpre- que haberi uidebant᷑,& ita corrupta e- one celarãtet tamen in exemplis ha, rant, ut ſenſum legẽtibus tollerent⸗ oranti ene apud eccleſias,& explanant ab ec bus uobis magno labore correxi, magis iris, quãto magis ego chriſti utile quid ex ocio meo eccleſijs Chriſti cleſtaſticis uiris, 1aSe.—* anus, et de parentib. chriſtianis natus,& uenturũ ratus quiam ex aliorũ negotio- uexillũ crucis in mea kronte portãs, cuiꝰ ARGVMENTVM 1N Librum lob- ſtudiũ fuit omilſa repetere, dep̃uata cor/ ꝛta eccleſię puro et ieli rigere, et lacramẽta eccleſię puro et h an— esrfge ſermõe, uel Afaſtidioſis uel àma in finibus Idumææ& Arabiæ fertur,& lris lectoribus nõ debeo reprobari. Ha erat ei ante nomẽ lobab. Bt accepit uxo bennt qui uolunt ueterès libros, uel in mi rem Arabiſſam,& genuit Hlliũ quem uo branis purpureis auro argentoch deſcri cautt Ennon. Erat aut ipſe filius quidem to, uel uncialibus(ut uulgo aiũt) literis, Zare, de Efau fllijs lius, de matrè uero onera magis exaraua q́; codices: dummo Boſra, ita ut ſit qumtus ab Abrahã-Et ht domim, meisch permittãt pauperes habe ſunt reges qui regnauerunt in Edoem, in re ſchedulas, et nõ tam pulchros codices qua& ipſe regnauit: ĩed primus in ea re- 5emendatos. V traq; aũt editio,et ſepiu gnauit Beia fiuus Beor,& nomen ciuita aginta iuxta Græcos,& mea iuxta He⸗ iis eiuſdẽ Denaba. Poſt hunc autẽ Bela, breos, in Latinã meo labore translata eſt. Iobab, qut uocat lob. Poſt lob autẽ Hu- Büigat unuſqſc; quod uult,& ſtudiolum ſam, qui erat duæ ex Themanorum regi me magis, quàm maleuolum probet · one. Et poßi illum regnauit Adad filius LIA EBIVSDEM PRAEFATIO. Badad, qus excidit Madiã in cãpo Mo. ab, et nomen cinitatts eius Auith. in hoc gaut fiſcellã iunco texerẽ, aut palma- in ho tũfolia cõplicarẽ, autin ſicwre uultꝰ mei uero libro hęc queſtiotractat᷑ An ne erla comederé panẽ,& uentris opus ſolicita probis a deo malum accidat. Hic firmiſsi mẽtepertractarẽ, nullus morderet, nemo meè perſtat Iob, quod deus etiã ſine cauſa reprenenderet. Nũc autem ꝗa iuxta ſen ſolummodo in laudẽ ſuã puniat probos. tentiã Saluatoris uolo operari cibũ ꝗ nõ Cõtra hoc opponũt ſe amici eius, et pro erit, et amtiq; diuinorũ uoluminũ utam lixis ſermonibus uolũt conuincere, deum lentibus uirgultisqh purgare, error mihi piat ullã probã: ſi In terra quidẽ habnalſſe Iob Huſitidi, eſſe iuſtũ, qui nõ corri geminus inigik. corrector uitiorũ faliariꝰ uero corripiat, neceſſario conſequi quod uocor,& errores non auferre, ſed ſerere. ilie peccauerit. Et ſic tam carnaliter ſen⸗ Tinta eſt emñ uenuſtatis conſuetudo, ut tiũt de deo.& iuſtitia eius, ac ſi ipſe eſſet euã cõfelſa pleriſq; uitia placeãt, dũ ma ommno, quẽadmodũ hommies ſunt,& iu gispulchros habere uolũt codices, quàm dicia eius ſicut iudicia illoꝶ Quanquã emendatos. Qua ꝓpt᷑ òffes dilectf imi, etiã lob, ut qui in anguſtijs mortis decũ unicũ nobilitatis& humilitatis exẽplar, beret, ex humana fragitate nimiũ cõtra proflabello, calathis, ſportellis, munuſcu deum loquuur,& in afflictione peccat:et lismonachorũ, ſpiritualia hęc, et mäſura tamen perſtat in eo, quod tales paſsiones dona ſuſcipite, ac beatum lob, qut adhuc non meritus ſit, ſicut etiam uerum etat- apud Latinos iacebat in ſtercore, et uer- Tandem deus iudicat, quodq; lob in af- mboſcatebat erroꝶe mtegrũ immacula flictione contra deum locutus eſt, iniuſte tumq; gaudete.(omodo eñm poſt, pba locutus ſit, quod uero contra mnimicos ſuos de innocentia ſua ante afflictionè tu⸗ uerla reddita: ita ego in lingua noſtra,ut tatus eſt, recte locutus ſit. Sic liber iſte ſo- audacter loquar, feci eũ habere quę ami⸗ lum deũ iuſtũ prenunciat, quãuis ei 14 hO erat. Igui& uos, et unumquè; lectorem mo homini iuſtus ſit etiam cotam deo. In tolna cono tionem atq; uictoria, duplicia ſunt ei uni ä * — — — eonfolat ionè noſtri ſcriptus eſt hic lber, quod deus ſancosſuos ꝑermittit aliquan do impingere in aduerſitate: nam anteq; Iob incidat in anguſtiam mortis, laudat deinn ſuper deprędatione bonorũ ſuorũ, & morte filiorum ſuorum. Cum ueroob uerſat᷑ ob oculos mors, et ſubqucit ſe de- us, indicant nerba eius quales cogitatio- nes ſubeant hominẽ, quantumuis etiam ſanctũ, cõtra deum in anxietate mortis, uidelicet homini uidetur deus non eſſe deus, ſed ſolum iudex& iracundus tyran nus, qui uim exerceat,& nõ curat cuiuſ- piam bonã uitam.Hunc librã intelligunt qui experiunt& ſentiunt, ꝗd ſit pati irã dei,& occultatam eſſe gratiam eius. Liber Iob. ¶ Felicitas Iob tentationis ę ratia uerti- tur in ſummam calamitatem.( ap. I. I erat in terra Hus, nomi- vi ne Iob,& erat uir ille ſim- l plex et rectus, ac timẽs deũ, X recedẽs à malo. Natiq; unt ei ſeptẽ filij& tres filig. Et fuit potseſsio eius ſeptẽ millia ouiũ, et tria millia cameloꝶ, quinquaginta ꝗnq; iuga boum, et quingẽtę aſinæ, ac familia multa nimis, eratq; uir ille magnus inter Ots orientales. Et ibant filij eius, et facie bant conuiuia per domos, unuſquiſq; in die ſuo. Et mittẽtes uocabãt tres ſorores ſuas ut comederẽt& hiberent cum eis. Cumq; in orbẽ tranſiſſent dies conuiuij, mittebat ad eos Iob,& ſanctificabat il- los, cõſurgensq; diluculo, offerebat holo B cauſta ꝑ ſingulos. Dicebat em̃: Ne forte peccauerint fllij mei,& bñdixerint deo in cordibus ſuis. Sic faciebat Iob cunctis diebus. Quadã aãt die, cum ueniſſent filii dei ut aſsiſterẽt corã dño, affuit inter eos etiã Satan.Qui dixit dñs:Vñ uenis: Qui rñdens.ait:Qircuiui terrã,& ꝑambulaui æam. Dixirq; dñs ad eum: Nunquid con ſideraſti ſeruũ meum lob, quod non ſit ei ſimilis in terra, homo ſimplex& rectus, ac timens deum,& recedẽs a malo: Cui timet deñ:nõne tu uallaſti eũ, ac domum eius, uniuerſamq́; lũpifeinspereir cuitũ⸗ opius mamit eius Pñdiiſti cũ, & poſseſsio eius creuit interra: Sed ex- C tende paululũ manũ tuã,& tange cuncia eius& carnè, tuam quę poſsidet, niſi in ſaciubñdixetit tibi. Dixit Iob. Dixit ergo dns ad Satan: Lcce,miuert quę habet,. in manu tua ſunt tantiineum ne extendas manũ tuam. Egreſſisqp eſt Satan à facie qñi. Cum aũt quadãdie lj & flię eius comederẽt, et biberene uinà in domo fratris ſui primogeniti uncius uenit ad Iob, qui dicerèt⸗ Boues anba- & aſinę paſcebant᷑ iuxta eos,& imeri Sabei, tuleruntq́; oĩa,& pueros peucuſt runt gladio,& euaſi ego[olus, ut nuncia- rem tibi. Cumq; adhuc ille loqueteicia nit alter,& dixit: lgnis dei ceciditses lo,& cunctas oues puerosq; cõſumplh & effugi ego ſolus ut nunciatẽ nbi.dai &, illo adhuc loquente, uenit alius,& xif. Ehaldęi fecerunt tres turmas,etinad ſerunt camelos,& tulerũt eos, necnòꝭ pueros percuſſerunt gladio,& ego ſun ſolus, ut nunciarẽè tibi. Adhuc loguebai ille, ecce alius intrauit,& distsi tuis& filiabus ueſcentibus& bibẽnbu uinũ in domo fratris ſui primogenitin pente uentus uehemẽs irriità regcned ſerti,& cõcuſsit quatuor angulos don, quæ corruens oppreſstt liberos undo,& mortui ſunt,& effugi ego ſoluszutnm- ciarem tibi. Tunc ſurrexit lob,& ſcidi ueſtimenta ſua,& tonſo capite cornan in terrã, adorauit,& dræit Nudus eene ſus ſum de utero matris meæ&.uudis9 uertar iſſuc Ds dedit, Inis abſtuliulba qño placint, ita faatũ eſt,) ſit nonend benedictã. In omnibus his non peccint Iob(labijs ſuis.) neq ſtultum quidco tra deum locutus eſt· ¶ Iob in corpore percutitur,& durtm moleſtatur.(ap. II. Actã eſt aũt cum quadã die reniſen ⸗ Hlij dei.& ſtarent coram dño ueniſet quoq; Satan inter eos,& fiaret i Fe ſpectu eiusut diceret dñs ad Satam iu de uenis: Qui reſpondens ait: Conf terrã,& perambulaui eam. Etdixit 4 ad Satan: Nunqnid conſideralulemn meum lob, quod nõſit ei ſmilis nten 1 uir ſimplex& rectus; ac timens dei, recedens à malo.& adhuc retinens 6 õmouiſti mea ur eum, ut affligerẽ eumfruſtra. Chii ſ dens Satan, ait: Pellem pro pelle, 1 cta quę habet nomosqabi pe anima lioquin mitte manum tuan,& u⁵ alioqummit d unc uidebis quo in 1 ciem benedicat tibi· Dixit ergo u ubaeinn auüllisſer de Domi , 1 pani ucui feſta erquiinlo utu per aiideo& aüumadel Hbonaſuſe A eronki Waunpeccau mstesamic lrei ener 41 1 4 au lemanith bpir Na⸗ zaim urparite aäenlharent ödedlosllos, rarenatespie tuigarenmp. am Ptſeder altw de ſep zaur einetb adleuehemer hbckneltlan, derainunt MNrerperii aidieiſuo, darmuuslu actLonceptu dintenebraber rKnö nlu tamtenehr. nam calig de Jocemile nnöcompu nartur in me dnechaude aileant ie, daün Ohte asapeczetl edn iaxente wütitcenn aadoc Ananus in ütam pen aräans dlen, dandaide aulöd uaunp eräölaan Künälna Dlib us audientes tres amicò 102 ar ranP 1 teni accidilet ei, uenerũt ſinguli de loco ſuo, tes aquę, ſic rugitus meꝰ. Quia limor quẽ 1 item 4 Blplae Temanithes,& Balcdad Suthi⸗- timebã euenit mini,& quod uerebat: ac nem und tes⸗& Sophar Naamathites- Condixe- cidit · Nonne diſsimulaui: non ne ſilui: m uünt runt enim, ut pariter uenientes uiſitarent nõne quieui:& uenit ſuꝑ me indignatio-· 4 ½ unia eum,& conſolarentur. Cumq; eleuaſſent C Eliphax a⁊ uuit Iob impatie nlik- 33 1ei en procul oculos ſuos, nõ cognouerũt eum, Cæp. I11I. mmahi&exclamantes plorauerunt, ſciſsisq; ue ESpendems autem Eliphaz Temani- Kmes dixit: Si cœperimus loqui tibi, 1 br wemin 1* imintümd 11- uuehmön T ensoypeinid 8 an,Arügit e i Tmena Lu um lun Awi i m auidn„,d. ledixit diei ſuo, en ewntg 4 et iabaichſ „h n lnomolän Atet deſuper. Lee R u.)gkn „ zuue — ₰ tyyyepenut 1 uleſln Cy I Rimaüt Lr Atunem⸗ i a minrw än 8 Ar ärmütnd i d=(utheimi i& E. ernbtuen n à A Nunqülcie 1 Awodrätin „d ie Cnäwäin iN* mlekihene 1 G. 2 vatichmain n G 2 geremiä r d e arbdenmt 1* temäün 8 1☛☚ itemmun 1 8., bmile 1. PS 6, ☛ druthi Du, adSatan: E woelbimo, à 2 ne qui teſta ſaniem radebat, ſe- exactoris. Paruus 6. lRit 1 m 3 n.4 8 n 16. iigcipie bushis non peccaui B clitaria, nec laude digna, Iob. 215 Rcee in manu tua eſt, uerunta⸗ qui concepti non uiderunt lucem. Ibi im vanimã illius ſerua. Egreſſus igit Sa⸗ pij ceſſauerunt Atumultu, et ibi requieue a facie Domini, percuſsit Iob ulce⸗ runt feßsi robore.· Et quondam uincti pa- anse, à planta pedis uſque ad uer. riter ſine moleſtia, non audierunt uocem lmeius& magnus ibi ſunt,& 9 gin ſterquilinlo. Dixit autẽ illi uxor ſeruus& liber à domino ſuo. Quare mi 88 Adhuc tu permanes in ſimplicitate ſero data eſt lux,& uita his qui in amari urbenedic deo& morere. Qui ait adil tudine animæ ſunt: Qui expectãtmort? um, Quaſi una de ſtultis(mulieribus)lo-& nõ uenit, quaſi effodientes thelauum, D cuta e S bona ſuſcipiem de manu dei, gaudentð uehemẽter, cum innenerint ſe uare non ſuſtineamus:) In omni⸗ pulchrũ. Viro cuius abſcondita eſt uia- t Iob labijs ſuis. Igit᷑& circundedit eum deus tenebris. Ante⸗ Ioh omne malũ qad quam comedã, ſuſpiro:& tanq́ inundan ſtibus⸗ſparſerunt puluerẽ ſuper caput ſuũ— in cœllum. Et ſederunt cum eo in terra ſe forſitan moleſte accipies, ſed conceptum tem diebus.& ſeptẽ noctibus,& nemo ſermonem tenere quis poterit: cce, do- Loquebatur ei uerbum, uidebant em̃ do- cuiſti multos,& manus laſſã as roboraſti- lotem ellſeuehementem. Vacillantes cõfirmaueruũt ſermones tut⸗ C lob derelidlus a deo in tentatione ad&⅞, genua trementia confortaſti · Nũc au dies aliquot.(ap. III. tem uenit ſuper te plaga,& defeciſti: teti Oſt hæc aperuit Iob os ſuum,& ma- git te,& conturbatus es. Vbi eſt timor & locutꝰ eſt: Pereat tuus, fortitudo tua,& patientia tua,& d es in gug natus ſum,& nox in qua di- perfectio uiaꝶe tuarum: Recordare, obſe B aum elt: Conceptus eſt homo. Dies ille cro te, quis unq́; innocens perijt: aut qñ uertat in tenebras, non requirat eũ deus, reci deleti ſunt: Quin potius uidi eos qui & nõ rilluſtretur Iumine· Ob- operantur iniquitatẽ,& ſeminant dolo⸗- cuxent eum tenebræ,& umbra mortis: res,& metunt eos, flante deo periſſe, occupet eum caligo,& inuoluatur ama ſpiritu irę eius eſſe conſumptos. Rugitus mudine. Noctem illam tenebroſius tinbo leonis& uox leænæ,& dentes catulorũ pobideat, nõ computetur in diebus anni, leonũ cõtriti ſunt Tigris perijt, eo quod nec numeretur in menſibus. Sit nox illa non haberet prędã,& catuli leonis dißsi- maledicant ei pati ſun. Dorrò ad me dictũ eſt uerbum qui maledicunt dici, quĩ parati ſunt ſuſci- abſconditũ.& quaſi furtiue ſuſcepit au- C tare euiathaã. Obtenebrentur ſtellę cali ris mea uenas ſuſurri eius. In horrore uiſi- gine eius, expectet jucem,& non uideat, onis nocturnaæ, quando ſolet ſopor occu nec ortum ſurgentis auroræ. Quia non pare hoiés-pauor tenuit me,& tremor, et concluſit oſtiauentris ꝗ portauit me, nec omnia oſfi mea perterrita ſunt. Et cũ ſpi abſtulit mala ab oculis meis. Quare non ritus me præſente tranſiret, innorruerunt in uulua mortuus ſum: quare egreſſus ex pili carnis meę. Stetit quidam, cuius non utero nõ ſtatim perij? quare exceptus ge agnoſcebam uultum; imago corã oculis nibus: cur lactatus uberibus: Nunc em̃ meis,& uocem quaſt auræ lenis audiui: dormicgs ſllerem,& ſomno meo requie- Nunquid homo,dei comparatione iuſti- ſcerem cum regibus& conſulibus terrę, ficabitur, aut factore ſuo purior erit uir: qui ædificaut lib: ſolitudines. Aut cum Ecce qui ſeruiunt ei non ſunt ſtabiles,& ⸗2. Pet. ². O principibus, qui poſsident aurum,& re- in angelis ſuis reperit prauitatẽ. Quanto plent domos ſuas argento. At ſicut abor- magis hi qui habitant domos luteas, qui tuum abſconditum non ſubſiſterem, uel terrenũ habent fundamentã, conſument᷑ qui F uelut A ex ets, morientur,& nelut à tinea De mane uſc ad ueſperam ſuccident, et qa null“intelligit, in eternã peribũt Qui aũt reliqui fuerint, auferent nõ in ſapientia. ¶ Deu⸗ ſuperbor humiliat,& paupe res exalrat. Cap. V. 1 VSOa ergo ſt eſt qui tibi reſpondeat, & ad aliquem ſanctorũ conuertere. Vere] Virum Iſtultum interficit iracundia, G& Orietur B deum paruulum occidit inuidia. Ego uidi ſtul⸗ tum firma radice,& maledixi pulchritu- dini eius ſtatim. Longe fient filij eius à ſa lute,& conterentur in porta,& non erit qui eruat⸗Cuius meſſem famelicus come. det,& pſum rapiet armatus,& bibẽt ſiti entes diuitias eius. Nihil in tra ſine cauſa ſit,& de humo non egrediet᷑ Idolor. Ho mo naſcitur ad laborẽ,& auis ad uolatũ. Quamobtẽ ego deprecabor diũm, deñ & ponam eloquiũ meum. Qui facit magna „Cor. 3. d tate. & inſcrutabilia& mirabilia, abſq; nume ro. Qui dat pluuiam ſuper faciem terrę. & irrigat aquis untuerſa. Qui ponit hu- miles in ſublime,& mœrttes erigit ſoſpi ai diſsipat cogitationes maligno- rum, ne poſsint implere manus eorũ quod cœperant. Qui apprehendit ſapientes in aſtutia eorũ,& conſilium prauorum dil- C ſipat Per diẽ incurrent tenebras, et quaſi in nocte, ſic palpabunt in meridie. Porrò ſaluum faciet egenum à gladio oris eone, & de manu uiolentipauperẽ. Et erit ege no ſpes, iniquitas autem cõtrahet os ſuũ. Beatus homo qui corripitur à deo, incre pationẽ ergo dñi ne reprobes. Quia ipſe uulnerat,& medetur: percutit,& manus eius ſanabunt.In ſex tribulationibus libe rabiu te,& in ſeptima nõ tanget te malũ. In fame eruet te de morte,& in bello de manu gladij. A flagello linguæ abſcon- deris,& non timebis calamitatem cũ ue nerit Inuaſtitate& fame ridebis,& be- ſtias terrę non formidabis. Sed cum lapi dibus regionum pactum tuum,& beſtiæ terræ pacificæ erunt tibi. Et ſcies quod pacem habeat tabernaculum tuuum. et ui ſitans ſpeciem tuam non peccabis. Scies quoqʒ; quoniã multiplex erit ſemen tuũ, & progenies tua quaſi herba terræ. In- gredieris in abund ĩtia ſepulchrum, ſicut infertur aceruustritici in tempore ſuo. Ecce, hoc ut inueſtigauimus ita eſt, qd auditum, mente pertracta. ob Iob. C lob extremæm ilam miſenam nag thn me rꝛut peccatis ſuis.(ap. V.. b Eppondeès autẽ lob, dixia Vtina 1⸗ penderent peccata mea, quibis iram merui, et calamitas quã patlotin ſtateta, Quafiarena maris hęc grauiorx appae 1 mi 1l3 anabinä tuiblome 4 Whc ſe" 1 euli Wastata rct,] unde&æ uerba mea dolore imtp, qlaudes na. Quia ſagittę dñi in me ſunt quim dignatio ebibit ſpiritũ meum,& tenoras dñi militant contra me. Nunquid ngit onager cum habuerit herbã taumgie boscum ante preęſepe plenũ ſietetit qut poterit comedi inſulſum, qd nonciſit conditũ: aut poteſt aliquis guſtate qutq guſtatũ affert mortẽ: Anime em elitini etiã amara dulcia eſſe uident. Qup nolebat tangere anima mea, nũcyam guſtia cibi mei ſunt. Quis det u iuna petitio mea,& qd' expecdo,tribunmii deus. Bt qui cœpit, ipſe me conteruſd uat manã ſuã,& ſuccidat me. It heęem hi ſit conſolatio, ut affligens me dolet nõ parcat, nec contradicamſetmonti ſancti. Quæ eſt eñ fortitudo meuuſt neam: aut quis finis meus,ut paiicniasi Nec fortitudo lapidũ fortimdomeant caro mea ænea eſt. Ecce nõ eſtaxiim mihi im me, et neceſſarij quoq;meina ſerunt à me. Qui tollit ab amico ſiont ricordiã, timorẽ dñi derelinquit. Pun mei pręterierunt me ſicut torrens qin ptim tranſit in conuallibus. Quitua fuerint diſsipat:, peribunt:& ur incabe rint, ſoluent᷑ de loco luo Inuoluteimte mitę greſſuũ eone, ambulabuntinmnum & peribũt. Cõſiderate ſemitas Them itinera Saba,& expectate pauliper(ĩ fuſi ſunt, qxia ſperaui, uenerãt qchin ad me,& pudore coopertiſum Nunct niſtis,& modo uidentes phgameiti tis: Nñquid diæt Afferte mihi ſtatia ueſtra donate mihi. VKG L. beat me de manu hoſtis, et demami vobiliR eruite me: Docete me,& ego tace— ſi quid forte ignorauixi ſtrutte me— re detraxiſtis ſermonibus ueritatis um uobis nullus ſit qui poſiit arguereme increpandũ tantumſeloquia coreim— & inuentũ uerba proferiis Superp hi lum irruitis, et ſubuertere nitimini am ueſtrũ. Veruntamen qd coœpl re: præbete aurem, uidet tiont, Reipondete obſecro ablo; comtn& pruinã, irruet ſuꝑ eos nix. Tempote oe nus deff euruptet aiadui men auib enumer dägundocc ttwiperä, alkentbras. rbrdib a Kcörach Bemmechat wiluntab mannseltunt amwmeub ut un Maneuluhom Muäbüt dic entelc qu Kier Necre nag cognd opropte heauar mntt eibabor cu aangmiäm. ackeäiecliſti lanabitmele Ronuismeca- zyetmnia, auies Cam unenge me xhmaqua ut ahlenimſant ramgni ngeumcort a Külbito l dacseitn, niunmen halbeom dariatbi, muiCun daninrun 3 öerdn uſene annii . BeKhd 1 4 meüüüc 4 rautpeaue. dti a iün d aIc 5 Mulinc 8 atan aacnigian ne ee räluütluhe 8 kndan rchn. u Dän mreemalas ſo 1)ur,, ,⸗ 4 etiraadtnd alcẽdet. Nec reuer d- renuußtienen 0 intgtih in m r zenecdrnin a um Qütkälr ro tmaicüien . ntereummlun ve Kauſtincaudb ü. m. imatüpemt, re* B cipan etan dſe eentebcrſub 1es Rrlluütoxe mi de † Wir(iltun lä. Mn daCe de Axupenum n- kkpodcecrgei ve †Amcbulte e⸗ 1= eauidäneinn pi Eiir demevän r holiblrsn 1— bereuemin 13 e Krtümih „„„ mgua m 3 jnuenietls in ing 2 un röſn faucibus meis ſtultitia ꝑſonabit· pitã non eſſe niſi laborẽ perpetuum Iob⸗ 216 eſt indicate. Bt ſubuertit quod iuflum eſt: Etiãſi filij tui ea imquitatem: peccauerũt ei, et dimiſit eos in manu ini quitatis ſug: Iu tamen ſi diluculo cõſur- rexeris ad deũ,& Omnipotentẽ fueris deprecatus: Si mundus,& rectus inceſſe 105 Niitia eſt uuta h 4 & t. Cab. VII. oſtendit. Cap terrã, ris, ſtatim euigilabit ad te,& pacatũ red ut dies merçe cs cius⸗ det habitacul iuſtitię tug: intantum ut ſi B fyderat umbrã,& ſicut priora tua fuerint parua,& nouiſsima A meetmlmh a sicut ceruus de mercenarius prũ egohabui menſe nborioſas enumerà vo,dicã quande conſurg eiabo ueſperã,& replebor doloribus uſq; ad tenebras: Induta eſt c gredinc,& ſordibus pulueris atuit,& cõtract tranſterunt, q; àtexen conlumpti ſunt abſch ulla ſpe qula uentus eſt uita mea, oculus meus ut uideat bona. — inis,& oculi tutinme, jet meuiſus nominis,& Ooculſ., 2 9 3 6 Sicut conſumi t nubes,& nitei ſuper domũ ſuam,& nõ ſiabit: ful⸗ x& nõ ſubſiſtã. ertranſit:lic quideſcẽderit)ad inferos, tet᷑ ultra in domum ſtolat finẽ operis ſui:Sic tua multiplicent nimis. Interroga em̃ ge s uacuos,& noctes nerationè priſtinã,& diligenter inueſti- Pfal, 4.3 ui miht. Si dormie⸗ ga pattũ memoriã,(Heſterni quippe ſu Plals4. 3.& rurſum ex“ mus,& ignoramus om̃ ſicut umbra dies noſtri ſunt ſuper terrã.)& ipſi docebunt aro mea pu ie, loquent tibi,& de corde ſuo proferẽt : cutis mea eloquia. Nunquid uirere poteſt ſcirpus a eſt· Dies mei uelocius abſq; humore: aut creſcere carectũ ſine 6 te telaſuccidit,& aqua: Cũ adhuc ſit in flore, nec carpat Memento vante omnes h & nõ reueriet omnũ qui obliuiſcunt᷑ deũ, et ſpes hypo manu, ante omnes herbas areſcit: Sic uię Nec aſpi⸗ crytę peribit. Non ei placebit uecordia ſua,& ſicut tela aranearũ fiducia eius. In ciet eam,& non cõſurget- Humectus ui- det anteq́; ueniat Sol,& in ortu ſuo ger ſua, neco cognoſcet eum amplius locus men eius egredietur. Super aceruũ petra 43 d 4 eius. Quapropter et ego no meo loquar in tribulatione ſpiritus mei: rum radices eius denſabunt᷑,& inter la- parcam ori ru pides cõmorabitim. S abſorbuerit eum confabutabor cum amaritudine animæ de loco ſuo, negabit eum,& dicet: Non meg Nunquid mare ego ſum, aut cetus, noui te. Heęc eſt em̃ lętitia uię eꝛus, ut rur quia circũdediſti me carcere: Si dixero, ſum de terra alij germinentux. Deus non proijciet ſimplicem, nec porriget manũ Conſolabit meleculus meus,& releua- bor loquẽs mecũ in ſtra me per ſomnia,& per concuties. Quamobrè, anuma mea,& mortem ofſa mea. D eſpe⸗ raui, nequaquã ultra iam uiua: parce mi⸗ C honihul enim ſunt dies mei. Quid eſt ho u meo: Terrebis m uiſtones horrore la augnis, donec impleat riſu os tuum, et bia tua iubilo. Qui oderunt te, indues elegit ſuſpẽdium tur confuſione,& tabernaculum impio- rum non ſubſiſtet. oteſt. C ap. ¶ Potent ßꝛmo Deo ne mo reſiſtere I X. mo, quia magnificas eum: aut quid appo EI reſpondẽs lob, au: V ereſcio quod 1 nss erga eum cor tuuum: Viſi as eum dilu culo,& ſubito probas illum, uſquequo non parcis milu, nec dimittis me ut glu- ita ſit,& quod nõ iuſtificetur homo Tcõpoſiꝛus Ideo. Si uoluerit contendere cũ eo, nõ poterit ei reſpõdere unum pio cõpatatus tiam ſaliuam meam: Peccaui, quid faciã mille. Sapiens corde eſt, et fortis rolote: tibi õcuſtos hominũ: quare poſuiſti me quis Treſiſtit. ei,& pacẽ habuit: Qui trã contrarium tibi,& factus ſum mihimet- ip grauis: Qur non tollis peccatũ meũ, & quare non aufers iniquitatem meam: ecce, nunc in puluere dormi neme quęſieris, non ſubſiſtam. CObhuiſcentes Deum: flagella non euadent.(ap. VIII. 1 NPondes aũt Baldad 8 reſtitit ſtulit montes,&+ neſcierũt hi quos ſub- neſcumt uertit in furore ſuo. Qui cõmouet terrã de locoſuo,& colũne eius concutiunt᷑. am,& ſi ma Qui pręcipit Soli,& nõ orit.& ſtellas claudu quaſi ſub ſignaculo. Qui extẽdit ccœlos ſolus,& gradit᷑ ſuꝑ fluctus maris. Qui facit Arcturũ,& Oriona,& Hya- nites, dixcit: das et interiora auſtii. Qui facit magna, Viquequo loqueris talia,& ſpiritus et jncõprehenſihilia, et mirabilia, quorũ multiplex ſermonis oris tui: Nunquid nõ eſt numer-. S1 nenerit ad me:nõ uide deus ſupplantatiudictã: aut Omnipotẽs bo eũ:ſi abiexit nꝗ intelligax. Si repète eum F 2 in⸗ o⸗ —— —— interroget, quis reſpondebit eiꝛuel quis dicere poteſt, Cur ita facis: Deus cuius irę nemo reſiſtere poteſt,& ſub quo cur- uant᷑ qui portãt orbẽ. Quantus ergoſum ego. ut reſpondeam ei,& loquar uerbis meis cum eo: Qui etiã ſi habuero quip- piã iuſtã, non reſpondebo, ſed meum iu- dicẽ deprecabor. Et cum inuocantẽ ex- audierit me, nõ credo quòd audierit uo- cem mea. In turbine enim cõteret me,& C multiplicabit uulnera mea etiã ſine cau- ſa. Non cõcedit requieſcere ſpiritũ meũ, & implet me amaritudinibus. 8i fortitu- do quęrit᷑, robuſtiſsimus eſt: ſi ęquitas iu dicij, nemo audet pro me teſtimoniũ di⸗ cere. Si iuſtificare me uoluero, os meum cõdemnabit me: ſi innocentẽ oſtendero, prauã me cõprobabit. Etiam ſi ſimplex fuero, hoc iplum ignorabit anima mea, & tedebit me uitę meę. Vnum quod lo- cutus ſum,& innocentẽ& impium ipſe conſumit. Si flagellas, occidat ſemel,& nõ de pœnis innocentiũ rideat. Terra da ta eſt in manus impij. uultum iudicã eius operit, quòd ſi nõ ille eſt, quis ergo eſt: Dies mei uelociores fuerunt curſore: fu- gerũt,& nõ uiderunt boaum Pertr anſi⸗ erunt quaſi naues poma portantes, ſicut aquila uolãs ad eſcã. Cum dixero: Ne- quaquã ita loquar, cõmuto faciem meã, dolore torqueor. Verebar omnia opera mea, ſciens quod nõ parceres delinquen ti. Si aũt& ſic impius ſum, quare fruſtra laboraui: Si lotus ſfuero quaſi aquis ni- uis,& fulſerint uelut mundiſsimę manus mes, tamen ſordibus intinges me,& abo minabunt᷑ me ueſtimẽta mea. Neq; enim uiro qui ſimilis mei eſt, rñdebo: nec qui mecũ eſt in iudicio. ex ę quo poſsit audi- ri. Non eſt qui utrũq; ualeat arguere,& ponere manũ ſuã in ambobus. Auferat à me uirgãà ſuã,& pauor eius non me ter- reat: Loquar,& non timebo eum: neque enim pollum metuens reſpondere. ¶ Cbuertit Iob deo fragile ꝝ mentum humanæ uitaæ.(ap. X. RÆdet anima meã uitę meę. dimittã aduetſum me eloquium meũ, loquar in amaritudine animę meg. Dicam Deo: Noli me condemnare: indicamihi'cur me ita iudices. Nunquid bonum tibi ui- detur, ſi calumnieris me, et opprimas me opus manuũ tuarum,& conliliũ impio- rum adiuues? Nunquid oculi carnei tibi funt: lob. ſunt:aut ſicut uidet homo, è uu rahn eamiall Nunquid ſicut dies hominis dies tuj,& tuman anni tui ſicut humana ſunt tẽporau qus dantal ras ini quitatem meã,& peccau meum ¹ laucta⸗ ſcruteris: Et ſcias quod nihil impium fe⸗ hüme cerim, cũ ſit nemo qui de manu un poſ⸗ Kaiigut ſit eruere. Manus tuę ꝓ fecenntme à asüle plaſmauerunt] me totum in citcuitn,& uas enn Fe aiicor tu lic repentè precipitas me: Mema qup, na ſo quod ſicut lutum feceris me,&m pu dec uerem reduces me. Nonne ſicut acmul- ſiſti me,& ſicut caſeum me coaaulali Pelle& carnibus ueſtiſti, Nobibwd 3 atls,S au dlulen irnacuiotuo ghacem ul neruis cõpegiſti me. Vitã& miſetica tig t non diam tribuitti mihi, etuiſtatio uaan ulube diuit ſpiritũ meum: icet hęc celesi O enmtnonn de tuo, tamen ſcio quia uniuerſonmm ſeünaüit mineris. Si peccaui,& horãpepescti m emmt mihi, cur ab iniquitate mea mundam rurdulwit eſſe nõ pateris: Et ſt impius tuero,ux ni iſ tii tbiſp hi eſt,& ſi iuſtus, nõ leuabo caput ſu dni Reghi ratus afflictione& miſeria. Et propiet emna dep ſuperhiam, quaſerleenam capiesme,iſ n. Oall 4 uerſusq́; mirabiliter me crucias. Inſtau 4 thioiun ras teſtes tuos contra me,& multiplica nüenimii iram tuã aduerſum me,& pœrnę milti 3 8 den lrè. in me. Quare de uulua eduxiſti me q eileſt, utinã conſumptus eſſem, ne oculus met ſtmnima deret. Fuiſſem quaſi non eſſem, denu ta ſlöhom translatus ad tumulum. Nunquidnô ſeihenas citas dierũ meorum finiet breui dinin aneiilei ergo me, ut plangã paululũ dolotemei- Lehr 8 anteq; uadam,& nò reuertar, adtenm airloll tenebroſam,& opertã mortis ciſdim mieen terram miſerię& tenebrarũ, ubi unba Panpas mortis,& nullus ordo, ſed ſempttenni 3üühe horror ⁵ inhabitans. 9 eimnhen CAherit Sophar Iob percuſim 0 annvrne eccata ſuæ.(ap· XI enmnmee Eipondes at Sophar Naamattites mmd doce dixit: Nunquid qui multa oqutun ſKnüabun nõ xudtet: aut uir uerboſis iuſtſti 1näütwi tur: Tibi ſoli tacebũt homines,& cum büigrne ceteros irriſeris, à nullo cõturaberis Di ten. lnch xiſti em̃. Purus eſt ſermo meus,&mm khüin qus ſum in cõſpectu tuo. Atq; uina deiß Nütmen loqueretur tecum,& aperiret lahi in TNaman tibi, ut oſtenderet tibiſecreta lapientus mdeinm & quòd multiplex eſſet lex Gudes üpimd ligeres quod multo minora exigals 1 acnü eo, q́; meretur iniquitas tua. Forlan 4 4 müm gia dei cõprehendes.& uſq; adpetteen tanimu omuipotentẽ reperies. 1 Excellir colo anra dfaci jor inkemot müi eſt, et quid facies:profundior infe m übeen A 1 — 4 »Bes meſnne . keäbiigun. 4 1 dersel 5 lütn ütat an äidge hrſn, polätgud 8 aiääen nn u eumh 1 en lherimm 3n 4 n preceu r ummywwdlan ieen qalmat zaltmuin er Li mernmiut uanxinii z4a hec mhm Anömn L=m, Kryeüm uſeri e wreni Kralwerbhit hdin. O) ayuor eckatiſu. Ch mszitöcyan b NMquigün eraruru icoi notätn mleriamhi 1 pursetmu ancöpeiumi r a urtecun,Ä endertttüree Thrae. iple habet conſilium et intelligentiã. ¹ſSi iuſtus inueniar. Quis eſt qui iudicetur 0.3 b deſtruxerit, nemo eſt qui cdificet:ſi inclu maltplerchine renx iulgus de öprehends ente roatan iäcieen 1 nelinu in abernaculo tuo ini h ſtabilis,& non timebis. Miſerię quo principum populi te 3 ne obliuiſceris,& quaſi aquarum quæ ut fruſtra incedant p a Pr, 8 tuns meridianusfulgox 0 ſperam,& cum ris,orieris ut lucifer. Et habebi mnia in manus e & ſerit nominẽ nullus eſt qui 4 Iob. 217 cognoſces: Longiorterra menſura eſt lortitudo& ſapiẽ᷑tia:ipſe nouit& de jor mari. Si ſubuertit omnia, cipientem,& eum qui decipit᷑. Adducit nũ coarctauerit, quis contradicet cõſiliarios in ſtultũ finem,& iudices in dieuel quis dicere ei poteſt. Cur ita fa- ſtuporẽ. Baltheũ regum Aiſſoluit,& præ s Iple eñ̃ nouit hominũ uanitatem, cingit fkune renes eorũ · Ducit ſacerdotes x uidens iniquitatem, nõne cõſy derat: inglorios, et optimates ſupplantat. Com D Virunnus in ſuperbiã erigitur,& tanch mutans labium ueracũ.& doctrina ſenã ullam onagri ſe Iiberum natũ putat. Iu auferẽs. Effundit deſpectiont᷑ ſuper prin aut frmaſti cor tuum& expandiſti ad cipes,& eos qui oppreſsi fuerãt releuãs. eum manus tuas.Siiniquitatẽ, qug eſt in Qui reuelat, ꝓfunda de tenebris,& pro⸗ manu tua abſtuleris à te,& nõ manſerit ducit in lucem umbram mortis. Qumul iuſtitia, tunc leuare tiplicat gentes& perdit eas,& ſubuer- oteris faciem tuam abſq; macula,& e- ſas in integrũ reſtituit.· Qui immutat cor rræ,& decipit eos er inuium · Palpa- daberis.¹Et qua bunt quaſi in tenebris,&e non in luce,& ſurget tibi ad ue errare eos faciet quaſi ebrios. te conſumptum putaue, ¶ Ex proprijs ipſorum uerbis Iob amicor sflduciã redargut. Cap. XIII. 1 Cce omnia hęc uidit oculus meus,et A cterierunt non recor propoſita tibi ſpe,& defoffus ſecurus lormies ·Requieſces,& non erit qui te HNaudiuit auris mea,& intellexi ſingu- exterreat:& depre cabũ tur faciem tuam la · Secundumſ cientiã ueſtrã& ego no- larimi. Oculi autem impiorum defici/ ni, nec inferior ueſtriſum. Sed tamen ad ent,& effugium peribit ab eis,& ſpes il Omnipotentẽ loquar,& diſputare cum lorum abominatio. deo cupio: Prius uos oſtendlẽs fabricato ¶ Nullus ſapiens ignorat omnia a deo res mendacij,& cultores peruerſorũ do endere. Cap. XII. gmatũ. Atq; utinã taceretis, ut putaremi Eſpondens aũt lob, discit: Ergo uos ni eſſe ſapientes. Audite ergo correptio⸗ eſtis ſoli nomines,& uobiſcum mo⸗ nes meas,& iudiciũ labiorum meorũ at lietur apientia: Et mihi eſt cor ſicut& tendite. Nungꝗd deus indigetueſtro men uobis, nec inferior ueſtri ſum: quis enim dacio, ut pro illo loquamini dolos: Nun quę noſtis ignorat:¹i Qui deridetur quid faciẽ eius accipitis,& pro deo iudi B ab amicoſuo ſicut ego, inuocabit deum, care nitimini: Aut placebit ei, quẽ celare & exaudiet eum: deridet᷑ enim iuſti ſim ninil poteſt: aut decipietur ut homo: ue/ plicitas. Lampas cõtempta apud cogita⸗ ſtris fraudulẽtijs: Ipſe uos arguet, qm in tiones diuitã, parata ad tempus ſtatutũ. abſcondito faciẽ eius accipitis.· Statim ut Abundant tabernacula predonum,& au ſe cõmouerit, turbabit uos, et terror eius dacter prouocãt deũ, cum ipſe dederit o- irruet ſuper uos. Memoria ueſtra cõpa-⸗- orũ, Nimirũ interroga rabitur cineri,& redigent᷑ in lutum cer⸗ iumenta,& docebunt te:& uolatilia cœ uices ueſtrę. Tacete pauliſper, ut loquar l,& indicabunttibi. Loquere terre,& quodcũc mihi mens ſuggeſſerit· Quare reſpondebit tibi,& narrabunt piſces ma lacero carnes meas dentibus meis, et ani ris. Quis ignorat ad omnia hæc manus mam meã porto in manibus meis: Etiã oñifecerit. In cuius manu anima omnis ſocciderit me, in ipſo ſperabo: uerumta- uiuẽtis,& ſpiritus uniuerſę carnis homi men uias in con pectu eius arguã,& ipſe nis⸗Nonne auris uerba dijudicat, et fau exit ſaluator meus:non em̃ uemet in con- ces comedentis ſaporẽ: In antiquis eſtſa ſpecu eius omnis hypocrita. Audite fer. C 2 iemia,& in multo tempore prudentia, monem meum,& enigmata percipite au Apud ipſum eſt ſapientia& fortitudo, ribus ueſtris. Si fuero audicatus, ſcio qd mecumiueniat: quare tacens conſumor:; * A⸗—.. 2 à — aperiat, Si cõ Duo tantum ne facias mihi,& tunc à fa innerit aquas, omnia ſiccabuni:& ſemi cie tua non abſcõdar: Manum tuam lon ſerit eas,lihuertent terram. Apud ipſum ge fac Ame,& ſounido tua non me ter- e FE3 reat. reat. Voca me.& ege reſpendebè tibi: aut certe loquar,& tu rñde mihi. Quan- D tas habeoiniquitates& peccata, ſcelera nea mea& delicta oſtende mihi. Cur faciẽ tuam abſcondis,& arbitraris me inimi- cum tuum: Contra folium quod à uento rapitur, oſtendis potenttam tuam:& ſti- pulam ſiccã perſe queris. Scribis em̃ con tra me amaritudines,& cõſumere me uis peccatis adoleſcẽtię meę. Poſniſti in ner uo pedem meum,& obſeruaſti omnes ſe mitas meas,& ueſtigia pedum meorum conſyderaſti: Qui quaſi putredo conſu- mendus ſum,& quaſi ueſtimentũ quod comeditur à tinea. ¶ Miſeriam uita humanæ deſcribit 10b. Cap. XIIII. A H Omo natus de muliere, hreui uiuẽs tempore, replet᷑ multis miſerijs. Qui quaſi flos egredietur& eõteritur,& fu- git uelut umbra,& nunquã in eodem ſta tu permanet. Et dignum ducis ſuper hui uſcemodi aperire oculos tuos,& addu- Pſal.;9. à cere eum tecũ in iudiciũ: Quis poteſt facere mundũ, de immundo conceptum ſemine: nõne tu qui ſolus es: Breues dies hominis ſunt, numerus menſũ eius apud B te eſt: conſtituiſti terminos eius, qui prę- teriri nõ potuerunt.· Reeede ergo paulu lulum ab eo ut quie cat, donec optata ue niãt, ſicut mercenarij, dies eius. Lignum habet ſpẽ:ſi pręciſum fuerit, rurſum uire- ſcit,& rami eius pullulant. Si ſenuerit in terra radix eius,& in puluere emortuus fuerit truncus illius, ad odorem aquę ger minabit,& faciet comã quaſi cum pri- mum plantatũ eſt: Homo uero cũ mor- tuus luerit,& nudatus atq; conſumptus, ubi quęſo eſt: Quo modo ſi recedant a- C quę de mari,& fluuius uacue factus are- ſcat:Sic homo cum dormierit, nõ reſur/ get, donec atteratur cœlum nõ euigila- bit, nec cõ: urget de ſomnoſuo. Quis mi- hi hoc tribuat, ut in inferno ꝓtegas me, & abſcondas me, donec pertranſeat fu- ror tuus,& conſtituas mihi tẽpus in quo recorderis mei: Putas ne mortuus homo rurſum uiuet: cunctis diebus, quibus nũc milito, expecto donec ueniat immutatio mea. Vocabis me,& ego reſpondebo ti bi:operi manuũ tuarum porriges dexte/ Prou.a. d ram. Tu quidem greſſus meos dinume parces raſti. ſed parce] peccatia meis. Signaſti D quaſi in ſacculo Jelicta mea, fed curaſti ini⸗ lob. b iniquitatem meam. Mons caes qeuit. G ſaxum transferetur de iocoſuo. raps des excauant aquę,& alluuione paula- tim terra cõſumitur,& homines ergo li⸗ en nan unh um e militer perdes. Roboraſti eum paululã, aaise ut in perpetuum tranſiret: immutabis ſa⸗ e wth ciẽ eius,& emittes eum. Siue nobiles ſ1ue äebähdhe rint ftlij eiꝰ, ſiue ignobiles, nõ intelliget. hindn Attamen caro eius dũ uiuet, dolebit,& psbüns anima illius ſuper ſemetipſo lugebit. inn artei Eliphax arguit Iob de ſapiente Gigrdis ne ʒ munqditia arrog antia. b i ſBna Eſpondens aũt Eliphaz Themani. maiſ die tes, dixit: Nunquid ſapiens reſponqe an 1 bit quaſi in uentum loquens,& imphebi ardore ſtomachum ſuum: Arguts uerti eum qui nõ eſt ęqualis tibi,& loquer quod tibi nõ expedit. Quantũ inte ci euacuaſti timorem,& tuiiſti preces cota Deo.Docuitiniquitas tua os tuũ,& im taris linguam blaſphemantium. Cõdem ans nabit os tuum,& nõ ego:& labia tuate ſpondebũt tibi. Nunquid primus hono tu natus es,& ante omnes colles fomma- tus: Nunquid conſiliũ dei audiſti.& in ferior te erit eius ſapientia: Quid noſii quod ignoremus: quid mtelligis qd ne ſciamus:¶ Et ſenes& antiqui ſuntin bis multo uetuſtiores, q́; patres tui. Nm quid grande eſt ut cõſoletur te deus: ſeꝗ uerba tua praua hoc prohibent. Quidie eleuat cor tuũ,& quaſi magna cogitai, attonitos habes oculos: Quid tumet c tra deum ritus tuus, ut proferas decore tuo huiuſcemↄdi ſermones: Quid eſt ho mo, ut immaculatus ſit, et iuſtus apparea: natus de muliere: Ecce inter ſandos eius nemo immutabilis,& cœli nõ ſimt mundi in conſpectu eius: Quanto mags abominabilis& inutilis homo, qui bi- bir quaſt aquam iniquitatem: Oſſendam tibi, au di me: quoduidi, narrabotb. 8a pientes confirentur,& non abſcondunt patres ſuos. Quibusſolis data eſt em & non tranſiuit altenus per eos. Cundis diebus ſuis impius ſuperbit,& numerus annorum incertus eſt tyrannidis eius. ê0 nitus terroris ſemper in auribus illi& cum pax ſit. llle(ſemper) inſidias lulpi⸗ catur. Non credit quod reuerii pobit de tenebris(ad lucem,) circumſpectans undiq; gladium. Cum ſe mouertt ad quę 2 4 t lnl rendum panẽ nouit quod Panmn dir aanintuu! eurutſenam nurzumlöd aanetabrandd anus säcqid thudin aalbrmsboenn airakagannd nungna Cöc riändheren asobnxenudse ea na, dod n grdöibe Katmen, K iin aie aten enebatiunt amiai dag ne aanm Elſ uüſtöenmenn n Rſxrem ſ nabiuſtmmüt iünen e h 0. Ipen anmtätsg en dinlang aiäpaling aradüt, ngeenn ra ſoii(Cc. n M an mit bulatio, ct anguſtia uallabit eum, 92 lianezd ſcutregem. qui pręparatur ad prelium„lanceis ſuis, cõuuinerauit lumbos meos, g rbs int Jaendit enlim aduerſus deum manu ſuã,*non pepercit,& effudit in terra uiſce⸗& 3e entein conr Omnipotetem roboratus eſt· ramea. Conſcidit me uuinere ſuper uul⸗ mita Qucarrit aduerſus eum erecto collo,& nus⸗irruit in me quaſi gigas.Saccũ con⸗ 1241 ue pingui ceruice armatus eſt. Operuit fa⸗ ſui ſuper cutem meam,& operui cinere 1 adenän ciem eius raſsitudo, et de nateribus eius carnem meã. Facies mea intumuit à fle 4 he xum depedet. Habitauit in ciuitatibus tu,& palpebre meg caligauerunt Hæc 1 Gagu zelolatis,& in domibus deſertis, quę in paflus ſum, abſq; iniquitate manus mes. 2*rtta, tumulos ſint redacie. Non ditabitur nec cum haberẽ mundas ad deũ preces· Ter 1A la n perlenerabit ſubſtantia eius, nec mittet ra ne operias ſanguinẽ meum, nec inue waxh mte aradicem ſuam Nõ recedet de te niat in te locũ latendi clamor meus. Ecce V 22 dedante nebris ramos eius areſaciet flãma,& au em̃ in cœlo teſtis meus,& cõſcius meus a nuen feretur ppiritu oris ſui. Nõ credet fruſtra in excellis- Verboſi amici meitad deum 1 20 memn re deceptus, quod aliquo precio re- ſtillat oculus meus, Aiq; utinam ſic iudi 1 9 16. eh 4 menqusſit. Antéchua dies eius implean caretur uir cum deo, quomo do iudicatur 1 Ben 8 ete tur eribit,& manus eiusareſcent. Me filius nhominis cum collega ſuo. Eece em h a inamm 188 getur quaſi uinea in primo flore botrus Preues anni tranſeunt⸗& temitam perx a aitigi in eims,& quaſit oliua proijciens florẽ ſuñũ. quam non reuertar, ambulo. u1 annbhe ni Congregatio eñm̃ hypocritæ ſterilis,& ¶ Præter peccata Iob flagellatum ſe 1, s anenne jenis deuorabit tabernacula eorum, qui aſſerit. Cap X VII.. hn ti W a manera libenter accipiũt· Concepit do Piritus meus attenuabitur, dies mei m au, 1nl Lrem,& peperit iniquitatem,& utetus breuiabuntur,& ſolum mihi ſupereſt 6 1 Ari nnut eins prepatat dolos- 5 ſepulchrum. Non peccaui, et in amaritu d e meu 4 ¶ Auſtentate amic ori motus Iob ſuã ca- dinibus morat oculus meus Libera me,⸗ . leag lamitatt enarrando ſe citra miquita/& pone me iuxta te,&⅞ cuiuſuis manus .. pugner contrame- Cor eorum& longe n Ccrenu güni tem pati oſtendit. Cap kiesim A D Bſpondens autem Iob, dixit: Audi- m eulſion 2 R 5* lia:c ſol res on b 1b E benaſe. ui keenere ia:conſo lioee one⸗ tabuntur. Predam pollicetur ſocijs, amm 1 r06i omnesuos e ts. Nuncqui babebunt oculi finorum eius deficient Poſun me d finem uerba uentoſa: aut Aiquid tibi mo quaſt in prouerbiũ uulgi, S&e exemplum 4, uruü gun leltum eſt ſtloquaris: Poteram& ego ſt- ſum coram eis. Caligauit †ad indi natio ab indigua hdotekalh mlia ueſtri loqui: at utinã eſſet anima n m) nul 8 b 1 tions ngan lul: TOöc lanee em Joculus meus,& membra mea qua- 21 de 8 ueſtra pro anima mea. Cõſolaxer ego ſi in nihilum redacta ſunt. Stupebunt iu⸗ . wmnc u0s ſermonibus,& mouerem caput meũ ſti ſuper hoc.& innocens contra hypo⸗ r mrelsläfi, ſuper uos. Roborarem uos ore mco,& critam fuſcitabitur. Ettenebit iuſtus uiã an mule ſun mouerem labia mea, quaſi parcens uo- ſuam,& †mundis) manibus addet ſorti⸗ o imti B b. des quid agam: Si locutus fuero nöõ tudinem-Igitur omnes uos cõuertimini, mundus carheten g deleit ꝓquieſcet dolor meus,& ſ tacuero, nõ& uenite,& non inueniam in uobis ul⸗ düsd ite rececat àme. Nunc autem oppreſsit me lum ſapientem. Dies mei tranſterunt, co- unirgum dolot meus,& in nihilum redacti ſunt o/ gitationes meæ diſsipatę ſunt torquen⸗ meawlui umes artus mei. Rugę me teſtimonium tes cor meum. Noctẽ uerterunt in diem⸗ am ronttentr Aui aicunt contra me,& ſuſcitatur fallilo-& rurſum poſt tenebras ſpero lucem. Si Fs.(pbutit, quus aduerſus faciem meam, contradicẽs ſuſtinuero. infernus domus mea eſt,& in acunäemm.. mihi. Collegit furorem ſuum in me,& tenebris ſtraui lectulum meum · Putredi ü miit cõminans mhi, infremuit cõtra me den- ni dixi: Pater meus es. Mater mea.& ſo ck jncenwſ tibus ſuls. hoſtis meus terribilibus ocu- ror mea, uermibus. Vbi eſt ergo nunc onsſerpein. lis me intuitus eſt. Aperuerunt ſuper me præſtolatio mea, et patientiam meã quis Alle lmnt oka ſun,& exprobãtes percuſſerunt ma- conſyderat: In profundiſsimũ infernum de. e ba gakrpis xillã meam ſatiati ſunt pœnis meis. Con deſcendent omnia mea: putas ne ſaltem alun cuſtt me deus apua iniquũ,& manibus ibi exit requies mihi: abm.(uir⸗ impiorum me tradidit. Ego ille quondã 4 Balo ni mage opulentus, repeute conitirus ſum: tenult CA s. Terrebit ceruicem meam⸗confregit me, 218 & poſuit Oircumdedit me Iob. me ſibi quaſi in ſignũ. feciſti àdiſciplina, x propterea non exal diat bene conſulentes,& impij pæ- nas enarrat.(ap.· XVIII. A REI pondens autẽ Baldad Suhites, di, coronã de capite meo. Deſ 3 xit: Vſꝙ; ad quẽ finem uerba iactabi diq;,& pereo:& quaſi euuile tarbon) Aenmiun 4 tis: intelligite prius, et ſic loquamur. Qua abſtulit ſpem meam, lratus eſt õrame Iob. CEaldad reprehendit Iob, quòd non au- Iuiihäim tvnlhe eit rean t 3 ſwekuwl Uren. rulie 1 Semitam meam circumſepſit,& trinſn“' nõ poſſum,& in calle meo tenebras po. ſuit · Spoli auit me gloria mea,& abſtulit ruxitme un⸗ veanut lscwier) We i, re reputati ſumus ut iumenta,& ſordui⸗ furor eius,& ſic me habuit quaſi hoſſen tuisies Qui mus coramuobis: † Quid) perdis animã tuã in furore tuo nunquid propter te de- relinquetur terra,& transferentur rupes de loco ſuo: Nonne lux impij extingue tur, nec ſplendebit flãma ignis eius: Lux obtenebreſcet in tabernaculo illius,& lucerna quę fuper eum eſt, extinguetur. B Artabuns greſſus uirtutis eius,& pręci pitabit eum conſilium ſuũ. Immiſit enim in rete pedes ſuos,& in maculis eius am bulat. Tenebitur planta illius laqueo,& ex ardeſcet contra eum ſitis. Abſcondita eſt in terra pedica eius,& decipula illius ſuper ſemitam. Vndiq; terrebũt eum for eum midines,& inuoluent pedes eius. Atte- nuet᷑ fame robur eius,& inedia inuadat coſtas illius. Deuoret pulchritudinem cu tis eius,& cõſumat brachia illius primo genita mors. Auellat᷑ de tabernaculo ſuo Hiducia eius,& calcet ſuper eum, quaſi rex, interitus. Habitent in tabernaculo illius ſocij eius qui non eſt, aſpergat᷑ in tabernaculo eius ſuſphur, Deorſum radi- ces eius ſiccent᷑, ſurſum aũt atterat᷑ meſ- Pro.a. d ſis eius. Memoria illius pereat de terra, & nõ celebret nomen eius in plateis. Ex orbe pellet eũ de luce intenebras,& de † ur- be] trãsſeret eum. Non erit ſemen eius, necq; progenies in populo ſuo, nec ullę re liquię in regionibus eius. In die eius ſtu- pebũt nouißimi,& primos inuadet hor- ror.· Hec ſunt ergo tabernacula iniqui, et iſte locus eins qur ignorat deum. . 7. 9. neritur 105 ſe abomnibus deſuttatum, G. Hag ella ſua& miſerias deſe ꝛi L bit. Cap. X I X. A REpondẽs aũt lob,dixit: Vſquequo 8 1111 Affl igitis animammeam,& atteritis me ſermonibꝰ:En, decies cõfudiſtis me, & non erubeſcitis opprimẽtes me. Nem pe etſi ignoraui, mecum erit ignorantia mea. At uos contra me erigimini,& ar- guſtis me opprobrijs meis. Saltem nunc intelligite quia deus nõ ęquo iudicio af- flixerit me,& flagellis ſuis me cinxerit. Ecce, clamabo iunm patiẽs,& nemo au- diet: ociferabor,& nõ eſt qui iudicet. Se⸗ 8 9 ſuum. Simul uenerũt aatrones ei, ſe⸗ uuunde cerunt ſtbi miam per me.& olſaiiin launn gyro tabernaculũ meum. Erattes nneos mui Ti longe fecit à me,& noti mei quaiateni anatgein receſſerunt à me. Dereliquetutme po Cna Uenäüfn pPinqui mei,& qui me nouerant, oblin ria ulh ſunt mei. Inquilini domus meg,& ancu- l0 üig læ meę ſicut alienum habuerunt me& anutrcbon quaſi peregrinus fui in oculis eouum. get luu ſuiman uum meum uocaui,& nõ reſpondit: qaa defen llus proprio deprecabar illum: Halitũ meun nu: 5 wrpütma exhorruit uxor mea,& orabam fliosu, ai i 3 teri mei. Stulti quoq; deſpiciebãtme,& ertönbldan cum ab eis receſsiſſem, detrahebant mm,. wrrm im nii. Abominati ſunt me quondam cõſili tamttuilan arii mei, et quẽ max ime diligebã auet i urnaientuge ſatus eſt me. Pelli meę, cõſumptis carni edruirpu& bus, adhęſit os meũ, et derelicta umu tan. ſe h unns u tummodo labia circa dentes meos. Mi arRatenehpjer ſeremini mei, miſeremini mei ſaltem ua ab iinumut amici mei, quia manusx dũi tetigit me, Cſ aradillpema Quare ꝑſequimini me ſicut deus,& cu· iinuusttert, nibꝰ meis ſaturamini: Quismihitnbua, ia gddbrina ut ſcrihantur ſermones mei: Quis mii anze tenrreiw det, ut exarentur in libro ſtyloferreo, et inieuti,&pl plumbi lamina, uel rcelte. lcu pant in ſil akeeumüere. ce:Scio em̃ quod redemptor meus nint, ij iis ee & in nouiſsimo die de terra ſunecunus ſaaiiti ann ſum. Et rurſum circũ dabor pellemea,& iimaiiipereãt in carne mea uidebo deum. Quẽuiſuns ene ſemäteſ ſum ego ipſe,& oculi mei conſpeduri ianni iignisgu ſunt,& non alius. repoſita eſt nec ſpes dr nüahs n mea in ſinu meo. Quate ergo nunc ici iartalling tis: Perſequamur eũ,& radicẽ uerbiinæ i aäraigei ueniamus contra eum: Fugite ergo aſa- int keielä cie gladij, qm̃ ultor iniquitatũ, gladius iiu an id eſt.& ſcitote eſſe iudicium. iedanmeins ¶ Felicitas mmpiorum tſtinſtur Razessun punch. C ap. XX.. 1 im 0. RN Eſpondens aũt Sophar Naamatht- eanälo,3 tes, dixii: Idcirco cogitationes meæ bemam uarię ſuccedunt ſibi,& mens in diuerſa dnem ng rapitur. Doctrinã qua me arguis audian, a dirn & ſpiritus intelligentię meg rñdebit mi emd aan; ni. Hocſcio à principio, ex quo poſius dm deme eſt homo ſuper terrã: quòd laus impior h, 6 breuis ſit.& gaudiũ hypocriię adinſtat dnnt “ panY. ne 1 Iob. 219 8 mnd- 5 rdatus f timeſco,& concutit Au ncha R mai Siaſcenderit uſqy ad cglũ ſupet corc atus fuero, pertimeſco,& eOnn aa P ſhau eezhut ei⸗ nabes retige eñ carnẽ meam tremor. QWate erso unne, lerenen 1 echanad naerquitiniüin ſine perdetur,& qui eũ uiuunt, ſubleuati ſunt, confortatic diui- Abac.. à 1 A Nadlg. h 3 Lrant,dicent: Vbi eſt, uelut ſomnium tijs: Semen eoru permanet coram eis⸗ꝓ⸗ 3 pennea 1g unon muenietur, trantiet licutui- pinquorũ turba,& nepotũ in conſpectu 1 wale nr huna. Oculus qui eũ uiderat,non eorũ. Domus eorũ ſecurꝭ ſunt& pacatę, B 1 umid badn. neq; ultra intuebitur eum locus& non eſt airga dei ſuper illos. Bos eori 2 nen ſuus Flj eius atterentur egeſtate.& ma concepit,& non abortiuit: nae pepe⸗ enuclägea nus illius reddent ei dolorẽ ſuũ. Ofa e- rit,& non eſtpriuata fœrtuſnoe Har iũ e Manean ulebuntur uitij⸗ adoleſcentię eiuis,& tur quaſt greges paruuli eorũ, Linfantes 1 rn nt 8 cã eo in puluere dormient. Cum em dul- corũ exultant luſibus. Tenent tympantu 4* ei,Kend cefierit in ore eius malã, rabſcondetlil-& citharam,& gaudent ad ſonmitũ orga⸗ i druüt bondi ſad ublingua ſua. Parcet nlli& non de- ni. Ducunt in bonis dies ſuos.& in pun⸗ 1 a mMüüm iuet illud,& celabit in gutture ſuo. dioad inferna delcendunt. Qui dixetuurr a rinmi Panss einsinutero illius uertetur in fel a- deo: Recede a nobis.& ſcientiam uiarũ Malsa. 3.d * ruunai A da ntrinlecus. Diuitias quas deuora⸗ tuaru nolumus. Il Quis eſt omnipotes, Quid * meA lanxchni d 5 euomet.& de uentre Mlius extrahet ut ſeruiamus ei:& quid nobis prodeſt ſi ——m arrwaidi n deus. Caput aſpidũ ſuget,& occidet orauerimusillum: Veruntamen quia non* 1 zultig is eälingun uiperę. Non uideat riuulos flu ſunt in manu eorũ bona ſua, conſiliũ im- 44 rüöreiſ nisorrentis mellis Ge buryri. Luet q piorũ longe ſit à me· Quoties lucerna im 1 ᷑m nnta, ner:iuxta piorũ cxtinguetur,& mperueniet eis in- 4 umrilnue fecit omnia, nec tamen conſumet?: ta P. ü Luetur, Eiep enene ee— In tgümin multitudinẽ adinuentionu ſuarũ, ſic& ſu undatio,& dolores diuidet furoris ſui:E⸗ 1 e. Pch he ainebit: Quoniam confringens midautt runt ſicut paleę ante faciem uenti, et ſicut 1 d= Kania puperes: domum rapuit,& non edifica fauilia quam turbo diſpergit· Deus ſerua l n hbach a uiteam. Nec eft ſatiatus uenter eius, bit filijs illius dolorẽ patris,& cũ reddi/ lädan&cũ habuerit que concupierat, poſtide derit, tunc ſciet. Videbunt oculi eius in . miaima na eum 2. unnind anmin n urfentaan r penrh X 1 rrinaittin „ 6— awänimen 5, 4 ißmodtäm. Adus el A. rünclitbtn “ em raulchän 1 1& 3 hlerdnmln u ſ* M ün Nn ¹* uneo(pnn „ t. Luanarei Ana ¹ conttzem lthn — e. 1 Gulbetunae 5G eckleuiin 8 üKra myunnie 1 unn.(c9 l „[* Päem ütgine a iläckcocexue 1, d rdont bi, An c e ininen f. 4* e tmeligeniwi 1. l oaprinchia 9, per aninide r. U K uüüthn ⸗ renonpoterit Vünam impleat uenter eius, in eũ iram kuroris ſiui, bell ſuũ. Fugiet armaferrea, acũ ereã· XEductus,& gina lua& fulgurãs in uadent,& uenient ſup mnes tenebre abſcondite ſunt in occultis mient, eins deuorabit eũ ignis, qui non ſuccen⸗ ditur, affligetur relictus in tabernaculo iniquitatẽ cius,& mus ſuo. Reuelabunt cœl terra conſurget aduerſus eũ. Apert 2ꝛ2. 1 germen domus illius, detrahet roris dei. Hæc eſt pars hoĩs impij àdeo, gnoſcetis. & hereditas uerborum eius à domino. uatur malus,& ad diem furoris ducetur. Clmpij in ſuis delicijs non agnoſcunt Quis arguet coram eo uias eius:& quæ deum.(ap. XXI. fecit, quis reddet illi: Ipſe ad ſepulcra du Eſpond queſo,ſermones msos, tentiam. Suſtinete me, ut& ego loquar, &poſt mea(ſi uidebitur) uę- Nunquid contra hominè dilp ettut meritoò non debeam con nendite me,& obſtupeſcite,&e ſuperponi t digitum ori ueſtro. Et ego quandò re- Non remanſit de cibo e- lus,& propterea nihil permanebit de bo tis bibet. Quid em nis eius. Cum ſatiatus tuerit, arctabitur, moſua poſt ſe euabit,& omnis dolor irruet ſuꝑer eũ. & pluat & & egrediens de ua lis oſſa illius irrigantur. amaritudine ſua, er eũ horribiles.O. opibus,& tamen ſimul in puluere dor- ens autẽ Iob, dixit: Andite, & agite pœni bit. Dulcis fuit glareis Cocyti.& poſt te & de furore omnipotẽ- m̃ ad eũ pertinet de do⸗ tſi numerus menſiũ eius dimidiet᷑, nunquid deũ docebit quiſpiam ut emittat ſcientiam, qui excelſos iudicat? Iſte mo- ſuperillũ ritur robuſtus& ſanus, diues& fœlix. jtruet in Viſcera eius plena ſunt adip:& medul Alius uero mori- abſq; ullis terfectionẽ ſuam, tur in amaritudine anime ſuę: & uermes operient eos. Certè no- ut cogisationes ueſtras,& ſententias cõ- tra me iniquas. Dicitis enim: Vbi eſt d0. principis,& ubi tabernacula impio ö erit rum: Interrogate quemlibet de uiatori⸗ die fu bus,& hec eadem illum intelligere co- ur in Quia in diem perditionis ſer- cetur,& in congerie mortuotum uigila- omnem hominem traner,& ante leinnu- ba, ridete. merabiles. Quomodo igitur conſolami- atatiomea ni me fruſtra, cum reſpoulſio ueſta repu⸗ triſtari: At gnate oſtenſa ſit ueritaii: 4 F 3 4 Clob⸗ corda- — — — —— — —— ——— C55, ul oppreſſor pauperum, a⁵ Elphax condemnatur- Cap. XXII.. A Eſpondens aũt Rliphaz Themani⸗- tes, dixit: Nunquid deo poteſt com- parari homo etiam cũ perfectę fuerit ſci⸗ entię: Quid prodeſt deo ſi iuſtus fueris: aut quid ei confers, ſi immaculata fuerit te uita tua: Nunquid timens x, arguet te,& ueniet tecum in iudicium, et non propter malitiam tuam plurimam,& infimtas ini quitates tuas: Abſtuliſti em̃ pignus fratrũ tuorum ſine cauſſa,& mudos ſpoliaſti ue- ſtibus. Aquam laſſo non dediſti,& eſu⸗ rienti ſubtraxiſti panem. In fortitudine brachij tui poſsideas terram,& potentiſ B ſimus obtinebas eam. Viduas dimiſiſti ua- cuas,& lacertos pupillorum comminui- ſti. Propterea circundatus es laqueis,& conturbat te formido ſubita. Et putabas te tenebras non uiſurum,& impetu aqua An non rum inundantiũ non oppreſſum iri: FAn] cogitas quòd deus excelſior cœelo ſit,& ſuper ſtellarum uerticem ſublimetur: Et dicis:Quid enim nouit deus:& quaſi ꝑ caliginem iudicat.· Nubes latibulum eius, nec noſtra conſyderat,& circa cardines C cœli perambulat. Nunquid ſemitam ſecu lorum cuſtodire cupis, quam calcauerũt uiri iniqui, qui ſublati ſunt ante tempus ſuum,& fluuius ſubuertit fundamentum eotum: Qui dicebant deo:Recede à no- bis,& quaſi nihilpoßit facere omnipo- tens, eſtimabant eum, cum ille impleſſet domos eorum bonis, quorum ſententia Pſal.ios procul ſit àme.i Videbunt iuſti,& læ- tabuntur,& innocens ſubſannabit eos. Nonſne ſucciſa eſt erectio eorum,& re- liquias eorum deuorauit ignis: Acquie-/ ſce igitur ei,& habeto pacem, et per hęc habebis fructus optimos. Suſcipe ex ore illius legem, et pone ſermones eius in cor de tuo. Si reuerſus fueris ad omnipoten/ tem, diflcaberis,& longe facies iniqui- tatem à tabernaculo tuo. Dabit pro ter- ra ſilicem,& pro ſilice torrentes aureos. Eritq; omnipotens contra hoſtes tuos, & argentum coaceruabitur tibi. Tunc ſuper omnipotentem delicijs afflues,& eleuabis ad Deum faciem tuam. Roga- bis eum,& exaudiet te,& uota tua red- des. Decernes rem,& ueniet tibi,& in Pro. 25 A uijs tuis ſplendebit lumen.i· Qui enim hu miliatus ſuerit, erit in gloria,& qui incli- nmauerit Iob. — = — nauerit oculos fuos, ipſe faluabitur- Bal. uabitur innocens, ſaluabitur aut in mun, ditia manuum ſuarum. CAerit lob ſe potentiam Eſen⸗ teutiam tuciicis ueren. Cap. XXIII. Eſpondens aũt lob ait: Nunc quoq in amaritudine eſt ſermo meus,& ma usbti — — 8 A — —— — — —— — — — — — — — == = — S nus plagę meę aggrauata eſtſupergemi, üd gebe tum meum. Quis mihi tribuat, uncono⸗ 3 Kdce ſcam& inueniam illum,& ueniam uq fine ad ſolium eius: Ponam coram eo iudici⸗ 3 1 heete um,& os meum replebo increpationi- und am bus. ut ſciam uerba quę mihi reſpondens blur & intelligam quid loquatur mihi. Nan i rafti linn multa fortitudine contendat mecum ies ii magnitudinis ſuę mole me premat. Pm, ne vanal ponat ęquitatem contra me,& perueni aii orsſm et ad uictoriam iudicium meum. 812d0- im M 4 rientem iero, non apparet ſi ad Occideus ei’ d 3 tem, non intelligam eum. Siad ſimſttam, en quid agam:non apprehtdam eum, ſmentuſchims uertam ad dexteram nor uidebo illum. e n Ipſe uero ſcit uiam meam,& probabi frn uta me, quaſi aurum quod per ignem trantt: enunelt 4 Vettigia eius ſecutus eſt pes meus, uam eirzimüd 1 eius cuſtodiui,& non declinaui ex exi iiisOiulaun mandatis labiorũ eius non receßcit,&in irttui ihuume ſinu meo non abſcondi uerba oxis eiut iatts actwnenii Ipſe em̃ ſolus eſt,& nemoauertere potci bin umſ cogitationem eius,& anima eis quod- nchtgen cunq; uoluit, hoc fecit. Cũq; expleuetit eridtnlnel in me uoluntatẽ ſuam,& alia multa mi⸗ eatt ilt.De lia pręſto ſunt ei. Et idcirco 4 lacie eius Dein Kleadu turbatꝰ fum,& conſy derans eũ, timate uli;tit int ſollicitor Deus molliuit cor mei,& Om i aalitltio& nipotens conturbauit me. Non em petij eüutkau om propter immintẽtes tenebras, necfaciem iammils meam operuit caligo. 8 4 plrnekit C Alorum iniquꝛiates deſcnin 1ob, iidenttun damnatones impiorum· art mnt Cap. XXIIII. lieidut an AB omnipotente non ſunt ablecndin à ii anmun tẽpora: qui aũt nouerunt eiignott i( N dies illius. Alij terminos tranſtuleruna tam lalde diripuerunt greges,& pauerunt eos imubma nũ pupillorum abegerunt.& abſuſenmn aamilidim pro pignore bouem uidue. Subuenemm mmüüts pauperum uiam,& oppreſſerunt paruet muliad manſuetos terrę. Alij quan onagni in de Mgt wähmr ſerto egrediunt᷑ ad opsſuũ., ruigilãtes 1 dekauyam ad prędam, pręparant panẽ libert: a8 fnſcead, 8. non ſuã demetunt:& uineam enls duan ideens. ui oppreſſerint, uindemiant· N dad ehäat Iob. 220 *1 .2 nsi bomines inaumenta tollentes, qui CMatnificenan, Epotentia dei a i. mina d de uon eſt operimentu in trigore: quos nobi⸗ exp e nequit. „ lzn bresmontlu rigant⸗& non habentes Cap. X v.. . ndend amen amplexantur lapides. Vim fece Eſpondens aũt lob, dieit: Cuius ad⸗ 3 B 0o m 1 ne depredantes pupillos,& uulgũ pau iutor es: Nunquidimbecillis,& ſu⸗ üt terägt n olauerunt. Nudts,& incedentibꝰ ſtemans brachium eius, qul non eſt for⸗ 4 e mint pel. ueſtitu,& eſurlentibus tulerunt ſpi tis: Cui dediſti conſiliũ forſitan illi qui 1 Ton tde inter aceruos corum meridiati ſunt, non nabet ſapientiam,& prudentiam tu⸗ m da 84 catis torcu'aribus Gtiunt. De ciut am oſtendiſti plurimam. Quẽ docere uo- 1 8 nüe Püde ſecerunt uiros gemere,& anima luiſti: Non' ne eum qui fecit ſpiramentũ: 4 epud 3 maorü clamauit,& deus inultũ abi Ecce Gigantes gemunt ſub aquis& qui v 6 ne nnen uin nt atitur. Ipſi fuerunt rebelles lumi⸗ habitant cũ eis. Nudus eſt infernus corã BE 1 a en* kerunt unas eius, nec reuerſiſunt ꝑ illo,& nullũ eſt operimentũ perditioni- ga. u aüd dlemitas eius. Mane primoconſurget ho Qui extendit Aquilonem ſuper uacuii⸗ il 1 1Q uhn dens miciga kinterflciet Jegenum& paupere,& appendit terram ſuper nihilum. Qui * m ni teneſffi er nocte uero erit quaſi fur. Oculus adul ligat aquas in nubibus ſuis, ut non erum⸗ 9 mernünn teri obſeruat caliginem, dicens:. Non me pant pariter deorſum. Qui tenet uuliũ ſo⸗ . mine utdebit oculus,& operiet unltũ ſuũ. Per lij ſui,& expandit iuper illuch nebulam ſu u aeonm lia Fodit in tenebris domos, ſicut in die con· am. Terminũ circundedit aquis, uſq; dũ — 1 aAaasei qixerant ſibi,& ignorauerunt lucẽ· Si ſu fmiani lux& tenebrę. Colũnę Teel den e Uan wid pi apparuerttaurora, arbitrantur un tremiſcunt.& pauent ad nutũ eius. In or D 1 r vhtüüen pram mortis:& ſic in tenebris quaſi in lu titudine illius repente marla congregata t— 2 Tumud ce ambulant. Leuis eſt luper faciẽ aquę: ſunt,& prudentia eius percuſsit ſuperbũ. 24 un ra muledicta ſit pars eius in terra nec ambu Spiritus eius ornauit cœlos:& obſtetri⸗ 5, deuhe ſerperuiamuineari⸗ Ad nimiũ calorem cante manu eius, eductus eſt coluber tor⸗ usſacnwcan ranſeat ab aquis niuiũ,& uſq; ad inferos tuoſus. Ecce, hęc ex parte dicta ſunt uia- ſeri⸗- rum eius,& cum uix paruam ſtillam ſer⸗ 15 3— n dmäü — dbioiieimnt m eh dewümn 38* wechänemm 2 d M meib ännt „ Ghüccſa lig v i Swlumäin t 1 utei Bticemmt 4 ⁴ rn Keniſtmi d)eusmollucan .— acpnutuüme „* 2 minäcstenebrde mmnitcige um inzuckiin e unuuwermen ce. V Diamrmi .1 grirünmmmi . 4 Alſ tminee 1d mn greptöäpur „A1 AMumm dexemäic A ebeuenuh be *aim Lgnü. A A ten-AHha 1ſa 2 S inizaloyüütſe * a erei n reuure Lün, A c. nnte D vecca u illius. Obliuiſcatur eius mi cordia: dulcedo illius, uermes: non ſit in recordatione, ſed conteratur quaſi lignũ infnuctuoſum. Pauit em̃ ſterilem,& quę non parit,& uiduę bene non fecit. De⸗ traxit fortes infortitudme ſua,& cũ ſte- terit, non credet uitę luę· Dedit ei deus lo monis eius audierimus, quis poterit toni- truum magnitudinis illius intueri? ¶ Santlum lob nulla uis à ſuain- nocentia diuellere potuit. Cap. XX VII. ADaidit quoq; lob, aſſumens parabo Alam ſuam,& diacit: Viuit deus(qui abſtulit iudiciũ meũ,& Omnipotẽs, qui ad amaritudinẽ adduxit animam meã). Quia donec ſupereſt halitus in me,& ſpi ritus dei in naribus meis, non loquentur labia mea iniquitatẽ, neclingua mea me- qitabitur mendaciũ. Abſit à me, ut iuſtos uos eſſe iudicẽ:donec defictam, non rece dam ab innocemia mea. luſtificationem meam quam cœpi tenere, non deſeram: neqʒ em̃ reprehendit me cor meũ in om⸗ B cũpœnitentię,& ille abutitur eo in ſu- erbiam:oculi aũt eius ſunt in uijs illius. Bleuati ſunt ad modicũ,& non ſubſiſtẽt⸗ & humiliabuntur ſicut omnia,& aufe- rentur,& ſicut ſummitatesſpicarum con terentur. Quod ſi non eſt ita, quis me po- teſt arguere eſſe mentitum,& ponere an te deum uerba mea: Probat Baldad, quod nemo in conſpeciu dei mundus exi⸗ ſtit.(ap. XXV. xit: Poteſtas& terror apud eũ? qui us,& aduerſarius meꝰ quaſſ iniquus. Quę facit concordiam in ſublimibꝰ ſuis. Nun eſt em̃ ſpes hypocrite, ſi auare rapiat,& quid eſt nnmerus militũ eiꝰ:& ſuper quẽ non liberet deus animam eius? Nunquid non ſurget lumen illius: Nunquid iuſtifi⸗ deus audiet clamorem eius, cum uenerit cari poteſt nomo cõparatus deo, aut ap- ſuper eũ anguſtiaꝰ Aut poterit in Omni- pareret mundus natꝰ de muliere: Ecce lu potente dcleciari,& inuocare deũ omni na etiam non ſplendet,& ſtellę non ſunt tempore? Docebouosper manũ dei, quę mundę in conſpectu eius: quanto magis Omnipotens habeat, nec abſcondam. nomo putredo,& filius hominis uermis: Béce, uos omnes noſtis,& X quid hæe us GCMagni- ſins A LPſponden⸗ aãt Baldad Suhites, di⸗ ni uita mea.†Sicut limpius inimicus me- Sit ut Pſal. 48. C ſine cauſſa nane loquiĩmini? Hęc eſt pars honinis impij apud deũ, et hęreditas uio lentorũ, quam ab omnipotente ſuſcipiẽt. Si multiplicati fuerint fllij eius, in gladio erunt,& nepotes eius non ſaturabuntur pane. Qui reliqui fuerint ex eo, ſepeli en tur in interitu,& uidugę illius non plora⸗ bunt. Si comportauerit quaſi terram ar/ gentũ,& ſicut lutũ pręparauerit ueſtimẽ ta. Pręparabit quidè, ſed iuſtus ueſtietur illis,& argentũ innocens diuidet. M2 difi cauit ſicut tinea domũ ſuam,& ſicut cu- ſtos fecit umbraculũ.·¶ Diues cũ dormie rit, nihil ſecũ auferet, aperiet oculos ſuos & nihil inueniet· Apprehendet eũ quaſi aqua inopia, nocte opprimet eũ tẽpeſtas. Tollet eũ uentus urens,& auferet,& ue- D Emittet lut turbo rapiet eũ de loco ſuo.FEt mit- tet ſiper eũ,& non parcet: de manu eius fugiẽsfugiet. Stringet ſuꝑ eũ manꝰ ſuas, & ſihilabit ſuper iflũ.intuens locũ eius. ¶ Ferrum, aurum,& lapides precioſi ex terra trahuntur, non auitſa- pientia. Cap XXVIII. A ₰ Abet argentũ uenarũ ſuarã princi/ pia,& auro locus eſtin quo confla- tur. Ferrũ de terra tollitur,& lapis ſolu- tus calore, in ęs uertitur. Tempus poſuit tenebris,& uniuerſorũ finè ipſe conſy⸗ derat, lapidẽ quoq́; caliginis,& umbram Diuidit mortis. T Diuidet]torrens à populo pere grinante, eos quos oblitus eſt pes egentis ... ⸗ 3. 2 hominis& inuios. Terra de qua oriebat panis in loco ſuo, igui ſubuerſa eſt. L. o- cus Sapphiri lapi des eius,& glebę illius aurũ. Semitam ignorauit auis, nec intui- eſt eam tus+eſt oculos Juulturis. Non calcauerũt oculus eam flij inſtitorũ, nec pertranſiuit per eã B leęna. Ad ſilicem extendit manũ ſuam, ſubuertit à radicibus montes. In petris ri uos excidit,& omne precioſum uidit o- culus eius. Profunda quoq; fluuiorũ ſcru tatus eſt,& abſcondita in lucẽ produxit᷑. Sapientia uero ubi inuenitur:& quis eſt locus intelligentię: Neſcit homo preciũ eius, nec inuenitur in terra ſuaniter uiuen tiũ.Abyſſus dicit:Non eſt in me.& ma- Sap. 7,à re loquitur: Non eſt mecũ. Non dabit autũ obrizum pro ea, nec appendetur ar gentũ in commutatione eius. Non confe retur tinctis Indiæ coloribus, nec lapidi Sardonycho precioſiſsimo, uel ſapphi- ro · Non adẽè quabitur ei aurũ uel uitrum, uec commutabuntur pro ea uaſa auri Ex cella Iob.* zius de E thiopia, nec tindutę mmci, ſ celſa et eminentia non memorabuntari comparatione eius:trahitur aittapienta de occultis. Non adæquabitur ei topa ſimę componetur. Vnde ergo apienta aiſ uenit:& quis eſt locus Intelligentie:Ab⸗ ganat Weln. ſcondita eſt ab oculis omniũ uinenaum, D ttonad Loſu uolucres quoque cœli latet. Perdino& nn vii- mors dixerunt: Auribus noſtris audiui⸗ 31 nim mus famam eius. Deus intelligituiame⸗ mumaie tan ius,& ipſe nouit locũ illius. Ipſe enimſ m ait 1 nes mundi intuetur,& omnia quę ſub ca Bim l lo ſunt reſpicit. Qui fecit uentis pondu, ünec 2 & aquas appendit in menſuxa. Quand uanum ponebat pluuijs legem,& uiam procaſt amtmyka— 1 ſonantibus. Tunc uidit illam,& enans nrubtifins 3 uit,& pręparauit,& inneſtigauit. Btt, ndtun, Bfoir xit homini: E cce timor dñi, ipſa eſtiui(. N. b entia:& recedere à malo, intelligenin. ſrüteican meim Refert lob in quanta fætcitate arinnäg M fuerit.(Cap. XXIX. Wiandusgtzö A Ddidit quoq; lob aſſumens parabo Rriatlalgr n lam ſuam,& dixit: Quis mihi tribu⸗ gdanur lgehg at ut ſim iuxta menſes priſt nos, ſecunqi isquictäml m dies, quibus deus cuſtodiebat me: Qumm cinitemſ do ſplendebat lucerna eius ſuper caput etsa tai meũ,& ad lumẽ eius ambulabam in tcne iamnienchtst bris. Sicut fui in diebus adoleſcẽtię me. i liuiſunpimti quando ſecreto deus erat in tabernacus aia cictnote meo. Quando erat omnipotens mech, titonmi & in circuitu meo pueri mei. Quandoh ʒalipeiguman uabam pedes meos butyro,& petrafum dkadaw Aect debat mini riuos olei. Quando procede- Nanrmki bam ad portam ciuitatis,& in platenpꝛ iianmhani rabant cathedram mihi. videbant meiu. anerrſeuncn nenes,& abſcondebantur,& ſenes afut auin mwunb gentes ſtabant. Principes ceſſabant ſoq eaweupmaͤne & digitũ ſuperponebant ori ſuo Voct amunn, ſuam cohibebant duces,& lingua cofi ima aſxim gutturi ſuo adhęrebat. Auxis audiensbes umi gllecten tificabat me,& oculus uidens teſtimoni ana ia lne um reddebat mihi. Eo quod liberaſſem ſ ünnogy : 2 en e e,.: pauperem nociferantt, et pupi lũ cuinon iwaribii N eſtet adiutor. Benedictio perituri ſurper amliulmmit me ueniebat,& cor uiduę cõſolatusſum. i n quitna — 14 1 Iuſtitia indutus ſum,& ueſtiui me ſicut ann. Pyeni⸗ neſtimento,& diademate, iudicio meo. atumauia Oculus fui ceco,& pes claudo. Patere⸗ altaulmin ram pauperũ,& cauſam quam neſciebä, annai der diligentilsime inueſtigabam. Contere⸗ mrijſne bam molas iniqui,&? de d ennibusillis dhmeräermi auferebam prędam. Dicebamc; in mau ettzſän lo meo moriar,& ſicut palma mältiplica ditahd bo dies· Radix mea aꝑta eſt lecus ani baii üm 1d.. denne 18 pelien n D at/ ¹ 1 1 daie 6 a. en cini a„eni ſtietur 1 u 1 1 alad ut, N an wütü amie a tdam 3lu ſegeiin ui aemaüiae tkas. an ecdd 2.. Lue⸗ Tacaia mi, nadia ein ceind 3 3 unla h um m acetumn —₰ dom rine e 6 4 wnedyendig s ut ersmeabumnin ai dt an aristliggit bi ke umcäuan u a atmatit i d 5. Kcondäna It t nn brixfuc ei& in peymmtaunt 7.[d aS edantäes i 1 n nertu zan » tt dC,R oclisuche u un umiti-Toge t. a* roclernnäams 4 el r Bavdiächene 7 1 m Sar errlilnt J) e 1 du K Itusum,& kan 6Oxy o Eri In. K.Ncunast dl e rre intktade d1— wriniqu,, Ehtn 23 prechn ht 1 Wſen Chr,Kln 11 1„ 1,, u9&däaderenche l ibtu it td 7 leppiä.„Awend 2 gbd c nea glosmorabit in melsio wenſemper innouabitur, bant quali nult mei non u mea mani uiſſem ire ad eos, ſedebam primus: cũq; xuerint, ipſe ſaluabis. Fiebam quondam eram tamen moœrentium conſolator. N Vnc aũt derident me iuniores tem⸗ bam, 69 1 dadotn B nis terrg, uel ſuper glaream. Qui Iob. 221 ne mea. Gloria ſumitur ueſtimentũmeũ.& quaſi capitio & arcus meus tunicę ſuccinxerunt me. Comparat“ ſum nſtaurabitur. Qui me au⸗ luto,& aßimilatus ſum fauillę& cineri. aabant ſententiam,& in- Ciamo adte,& non exaudis me: ſio,& Ver⸗ non reſpicis me. Mutatus es milu in cru ismeis addere nihil audebant,& ſuper delẽ,& in duritia manus tuæ aduerſaris ilos ſtillabat eloquium meum. Expecta⸗ mihi. Eleuaſti me,& quaſi ſuperuentum bant me licut pluuiam,& osſuum aperie ponens eliſiſti me ualde. Scio quia morti ad imbrem ſerotinũ. Si quan- trades me, ubi conſtituta eſt domus omt doridebam ad eos. nõ credebant,& lux uiuenti. Veruntamen non ad conſumptio cadebat in terram. Si uo- nem meam emittis manũ tuam,& ſi cor- inwanumeai diebant, expe 1 tentitacebant ad conſilium meum. ſuper eo qui afflictus erat,& compatie/ batur anima mea pauperi. Expectabam iu ab hominibus, C bona,& uenerũt mihimala: pręſtolabar ſederẽ, quaſi: rex circunſtante exercitu, ¶ Quanto contemp 1 nanta maleciẽlione à domino luct,& eruperũt tenebrę. Interiora mea tratietur, deſcribit Iob. efferbuerunt abſq; ulla requie, pręuene- Cap. XXX. runt me dies affiictionis. Mœrens incede pore, quorũ non dignabar partes po maui): Fraterfui draconũ,& ſocius ſtru- nere cũ canibus gregis mei. Quorũ uir, thionum. Qutis mea denigrata eſt ſuper uus manuũ mihi erat pro nihilo,& unta me,& oſſa mea aruerunt prę caumate. jpla putabantur indigni. Egeſtate& ia Verſia eſt in luctum cithara mea,& orga me ſteriles, qui rodebant in ſolitudine, num meum in uocem ftentium. ſqualentes calamitate Gmiſeria. Et man CIob recenſet uita ſuæ innocen- gebant herbas& arborũ cortices,& ra- tiam. Cap · XXX I. Epigi foœdus cũ oculis meis.ut ne co A dix iuniperorã erat cibus eorũ. Qui de cul conuallibus iſta rapientes, cũ ſingula re- gitarẽ quidẽ de uirgine. Quam enim perſſſent, ad ea cũ clamore currebant. In partẽ haberet in me deus deſuper,& hę- deſertis habitabant torrentiũ, et in cauer reditatẽ omnipotens de excelſis: Nungꝗd inter hu non perditio eſt iniquo,& alienatio ope juſcemodi letabantur,& eſſe tub ſentib⸗ rantibus iniiuſtitiam: Nonne ipſe conſy delicias computabant. Filij ſtultorum& derat uias meas.& cunctos greſſus meos ignobiliũ,& in terra penitus nonparen- dinumerat: Si ambulani in uanitate,& fe es. Nunc in eorũ canticũ uerſusſum,& ſtinauit in dolo pes meus, appendat me ſacus ſum eis in prouerbiũ. Abominant᷑ in ſtatera iuſta,& ſciat deus ſimplicitatẽ me,& longè fugiunt à me,& faciẽ meã meam. Si declinauit greſſus meus de uia, conſpuere non uerentur. Pharethram em̃& ſixꝓſecutus eſt oculus meus cor meũ, ſuam aperuit.& afflixit me,& frenũ po- luit in os meũ. Ad dexteram orientis ca- ram,& alius comedat,& progenies mea lamitates meæ ilico ſurrexerunt: pedes eradicer. Si deceptum eſt cor meũ ſuper meos ſubuerterunt,& oppreſſerunt qua⸗ muliere.& ſi ad oſtiũ amici mei inſidia/ Hluctibus⸗ſemitis ſuis Diſzipauerunt iti tus ſum, ſcortũ alterius ſit uxor mea,& ſu neramea, inſidtatiſunt mihi,& pręualue per illam incuruentur alij. Hoc em̃ nefas B nut, Ie nonfuit qui ferret auxiliũ. Qua- eſt, et iniquitas maxima. Ignis eſt uſq; ad ſtrupto muro,& aperta ianua irruerunt perditionem deuorans,& omnia eradi⸗ inpe me,& ad meas miſericordias deuo- cans genimina. Si contempſi ſubire iudi- luti ſunt. Redactus ſum in nihilũ: Fabſtu- ciũ cũ ſeruo meo,& ancilla mea cum di liſtiquaſi uentus de yderiũ meũ.&uelut ſceptarẽt aduerſum me. Quid em̃ faciam nubes pertranſijt ſalus mea. Nunc aũt in cũ ſurrexerit ad iudicandũ deus,& cum memetipſo marceſcit anima mea,& pof quęſierit, quid reſpondebo illie Nunquid ſdent me dies affictionis. Nocte os meũ non in uterofecitme, qui& illũ operatꝰ perforaĩ doloribus,& qui me comedũt, eſt:& formauit me in uulua unus: Si ne- non dormiunt. In muſtitudine eorũ con/ gaui quod uolebant panperibus,& ocu- ſumitur l0s ſine furore, conſurgẽs, in turbarcla- clamabam & ſi in manibus meis adhęſit macula.Se los meos los uiduę expectare feci? Si come di buc cellam meam ſolus,&non comedit pupil lus ex ea?(Quia ab infantia mea creuit mecũ miſeratio,& de utero matris meæ pexeuntẽ egreſſa eſt mecũ) · Si deſpexi prętereun C tẽ), eo quod non habuerit indumentũ,& abſq; operimento pauperẽe Si nonbene⸗ dixerunt mihi latera eius,& de uellerib. ouiũ mearũ calefactus eſt? Si leuaui ſuper pupillũ manũ meam, etiam cũ uiderẽ me in porta ſuperiorẽ Humerus meus à iun- ctura ſua cadat,& brachiũ meũ cũ ſuis oſ ſibus confringat᷑.Semper em̃ quaſi tumẽ tes ſuper me fluctus, timui deũ,& pondus eius ferre non potui· Si putaui aurũ ro-/ bur meũ,& obrizo dixi: Fiducia mea? Si lętatus ſum ſuper multis diuitijs meis, & quia plurima reperit manus mea? Si uidi ſolẽ cũ fulgeret,& lunam incedentẽ clare? Et lꝑtatũ eſt in abſcondito cor me/ um,& oſculatus ſum manum meam ore meo, quę eſt iniquitas maxima,& nega- tio coutra deum altiſsimũ.Si gauiſus ium ad ruinam eius, qui me oderat,& exulta- ui quod inueniſſet eũ malũ. Non em̃ dedi ad peccandũ guttur meũ, ut expeterẽ ma ledicens animam eius. Si non dixerunt ui ri tabernaculi mei, Quis det de carnibus eius ut ſaturemur? Foris non manſit pere grinus, oſtiũ meũ uiatori patuit.Si abſcõ di quaſi homo peccatũ meum,& celaui in ſinu meo iniquitatem meam Si expa- ui ad multitudinẽ nimiam,& deſpectio propinquorũ terruit me,& non magis ta cui, nec egreſſus ſum oſtiũ? Quis mihi tri auditorẽ buat Fadiutorẽ), ut deſyderiũ meum au- diat omnipotens,& librum ſcribat ipſe, aut iudicat, ut in humero meo portem il- lum,& circundem illum quaſi corouam mmlu? Der ſingulos gradus meos pronun/ ciabo illum,& quaſi principi offeram eum. Si aduerſum me terra mea clamat, & cum ipſa ſulci eius deflent. Si fructus eius comedi abſq; pecunia,& animam a- gricolarũ eius afflixci, pro frumento oria tur mihi tribulus,& pro hordeo, ſpina. Anita ſunt yba Iob. ¶ Eliu: ecentibus cæterisarę uit illos injſiptentiæ.( ap. XXXII. A ʒMiierunt aũt tres uiri iſti reſponde/ re Iob eo quod iuſtus ſibi uideretur. Et iratus indignatusq; eſt Eliu filius Ba- 1 rachel Buizites de cognatione Ram:ira tus tſt aũt aduerſum lob, eo quod iuſtum 4 ſe —““ 3 — Iob. 3 Aeukteod, ſe eſſe diceret cöram deo. Poro aauet pm ſum amicos eius indignatus eſt, eo quod vivie u non inueniſſent reſponſionẽ rattonabilé Mäihäüchi ſed tantũmodo cõdemnaſſent lob. Igitu 4 WMairi„ Ehu eꝛcpectauit lob loquentem, eo qucd natünad ſeniores xeſſent qui loquebanuut. Di a5t ſt nuunnuhte uidiſſet quod tres reſpödere non pottit 1 ertaömen ſent, iratus eſt uehemtter. Repondeni yms ens. Eliu filius Barachel Buzites,dixit:un⸗ müadustn or ſum tẽpore, uos aũt antiquiores idit, amnuſpqvd- co demiſſo capite ueritus ſum uobis inai achwit d care meam ſententiam. Sperabam em d dtenkübin etas ꝓliꝛcior loqueret,& annorũmuitta mihi iſerti do doceret ſapientiam. Sed ut uideo ſpi erräſetrand ritus eſt in hominibus,& irſpiratio Om di urocan nipotentis dat intelligentiam. Non im O atwiltnäl longe ui ſapientes, nec ſenes intelligun 1' mni dhgocte dict. Ideo dicam, audite me, oſtendiw, aatumm bis etiam ego meamſapiemiam.)Expe ſi war inltie ctaui em̃ ſermones ueſtros, audini pruden asi nau qos tiam ueſtrã donec diſceptareminiſermo, Nanachei nibus(ueſtris:) Et donec putabam uosv Pcalndäbe liquid dicere, cõſyderabam ſed utuideo, inineſlwwohs non eſt qui poſsit arguere lob,& reſpon i aaſt cmpeis dere ex uobis ſermom bus eius. Ne ſotte a mpennt dicatis: Inuenimus ſapientiam. Deuspto ammus iecit eũ, non homo. Niliil locut eſtmiti ſ Sima & ego non ſecundũ ſermones ur̃os mde bo illi. Extimuerũt, nec reiponderitui ren inednn tra, abſtulerũrq́; à ſe reloquiũ.] Om̃ igi 68 zan nnäc expectaui, et non ſunt locuti, ſteterũt, nte aa nauen ultra rñderunt, ridebo& ego parti me⸗ i aqjantsiiy am,& oſtẽdam ſcientiam meam. Plemus ſtisüm ſum emñ̃ ſermonibus,& coaxctat me ſpiti anſcbe tus uteri mei. En uẽter meus quaſimuſſůi rnih dn abſq; ſpiraculo, ꝗd' lagunculas nouss diſBf8iaana üiie rãpit. Loquar.& reſprabo pauui⸗ aiauatuu periam labia mea,& rñdebo. Non acci rennelde piam perſonam uiri,& deũ hommanon equabo. Neſcio em̃ quandin ſubſiſtã& = S eragete glteni eae ee nhe ſi poſt modicum tollat me factor meus. dihue Sr ¶ Radarguit Eliu Iob ut temera- eui 19 3 „nan. Cep. NAXi9 1 Keni mnr Vdi igi ia mea.& om⸗A an efdel AX Vai igitur lob eloquia mea dign mn nes ſermones meos auſculta. Eccen waeruherzenti perui os meũ, Xloquatur]lingua meam demrr b faucibus meis.ʒ implici corde meo ſemo dinsanr g. 3 nes mei,& ꝓſeniẽtiam] puram labiamei hheen loquentur. Spiritus dei fecit me,& òpi- na 3 raculum omnipotentis uiutficauit me.&t riim b potes, reſponde mihi,& aduerſus faciem ean m meam conſiſte. Ecce,& me ſicut& teſe- 5— tehp cit deus,& de eodem luto ego quoc lor 1 bhe matus ſum. Veruntamen mitaculã man haun 5 1 3 e di Em antadg ut Ea wuda dlth — de niin 8 e ne. tat nd ne ₰+ da Ua u, puenaän b cäpienn emna taei 8 1 nlẽ kanzääga, ne, 3— la, t un lpotu ma n woltmaine As 5 3 * Z ſconälm . 2 i aimaint dillibus ö. rüiciſetuiih uut e e aninta a- U in autrüttvät. lo à iihndcrinea ta e mnbeem In t ei Pnüütann u, a nand idhan ſe,. zan Arhrin il g nnanerämthi m g wemu Kli m ei elcidtügudi un ſ 2 ⁵ iun lemir at, 1rzut bulten us 7.(i 1I 2 1 Viuukbebgin ru Se onsmecsrl u. 4 e. ei Hdouni a a cesmglicn eſmnämn man l sotimäetn e, n a w nnipojetüuir mr. pf. ademüiiin M le.Lccoddu u d decolem m d. a Verunnad 1r- Aa 8 ainſe an e a dedeä 14,27 n d gra lim ego,& abſq; delicto immaculatus, et rcere enciſjärnd da 1 eerinaiyun piopin aa luerant, nudabuntur. † tul t ateno ſän auit bitcorruptioni anima eius,& uita illius impios. Qui non accepit perſonas puin Deut. ze.d Iob. 222 6— 2 7 7 1 ter n08 ni⸗ erreat,& Feloquentia mea nõ ſit ludiciã eligamus nobis,& inter: me an be un Dixiſti ergo in auribus meis deamus quid ſit melius. Quia dixit Iob: ſs chls cẽ uerborũ tuorũ audiui: Mundus Iuſtus ſum,& deus ſubuertit iudiciũ me⸗ n um. In iudicando enim me. mendacium neſt iniquitas inme. Quia querelas in eſt, uiolenta ſagitta mea abſq; ullo pecca B reperit, ideo arbitratus eſt me mimi⸗ to. Quis eſt uir ut eſt Iob, qui bibitſub. ae ſannationem quaſi aquam. Qui graditur it i des meos, cu- aſbi· Poſuit in neruo pedes, quaſta fciui omnes ſemitas meas Hoc eſt er⸗ cum operantibus iniquitatem,& ambu⸗ oo in quo non es iuſtificatus. Reſponde- lat cii uiris impijs: Diæit enim: Non pla botibi, quia maior ſit deus homine. Ad- cebit uir deo, etiam ſi cucurrerit cũ eo. nerſus eum contendis, quod non ad om- Ideo uiri cordati audite me, abſit à Deo nia uerba reſponderit tibi. Semel loqui- impietas,& ab Omnipotente iniquitas. tur deus,& ſecundo id ipſum non repe⸗ Opus enim hominis reddet ei,& iuxta tit. Per ſommũ in uiſione nocturna, quan uias ſingulorum reſtituet eis. Vere enim do irruit ſopor ſuper nomines,& dormi- deus non condemnabitfruſtra, nec Om⸗ unt in lectulo, tunc apertt aures uirorum, nipotens ſubuertit iudicium. Quem con⸗ O Kerudiens eos inſtruit diſciplma. Vt a- ſtitint alium ſuper terram? aut quem po- hrit uertat nominẽ ab his, quę †fecit, I& libe ſuit ſuper orbem quem fabricatus eſt? 8i ret eũ de ſuperbia, eruens animam eius à direxerit ad eum cor ſuum, ſpiritum illi* corruptione,& uitam ilus.ut non tran⸗& flatũ ad ſe trahet. Deficiet omnis caro ſeat in gladiũ. Increpat quoq; per dolorè ſimul,& homo m cinerem reuertet. Si in lectulo,& omnia oſſa eius marceſce⸗ habes ergo intellectũ, audi qck dicit᷑,& re facit. Abhominabilis ei ſit in uita ſua auſculta uocem eloquij mei Nunquid panis,& animę illus cibus ante deſyde⸗ non amat iudiciũ fanari poteſt:& qmo. rabilis. Tabeſcet caro eius,& oſſa quę te do tu eũ qui iuſtus eſt, intantũ condẽnas? V Appropinqua Qui dicit regi, apoſtata, qui uocat duces mortiferis. Si fuerit ꝓ eo angelus loquẽs cipũ, nec cognouit tyrannũ. cũ diſcepta·. Pa. i5. C unus de ſimilibus, Jut annunciet homi- ret cõtra pauperem; opꝰ enim manuũ e- Sap.6 b nis equitatem, miſerebitur eius,& dicet, ius ſunt umuerſi. Subito morientur,& in Bccl. z5. B Libera eum, ut non deſcendat in corru- media nocte turbabuntur populi,& per- C ptionẽ Inueni in quo ei propitier. Con/ tranſibũt,& auferent uiolentũ abſq; ma Rom.: b ſumpta eſt caro eius à ſupplicijs, reuerta- m. Oculi enim eius ſuper uias nominũ, Gal. 2. b tur ad dies a loleſcentię ſuę. Deprecabi-& omnes greſſus eorũ conſy derat, Non Colo. /*⁴ tur deum,& placabilis ei erit,& uidebit ſunt tenebrę,& non eſt umbra mortis, ut Actae-* facis eius in iubilo,& reddat homini iu- abſcondant᷑ ibi qui operant᷑ iniqtatem.. Pe..e ſtitam ſuam. Reſpiciet nomines,& dicet: Neq; em̃ ultra in hominis poteſtate eſt, Peccaui,& uere deliqui,& ut eram di⸗ ut ueniat ad Deũ in iudicium. Conteret gnus, non recepi. Liberauit animam ſu⸗ multos,& innumerabiles,& ſtare faciet amne pergeret in interitũ, ſed uiuens lu⸗ alios pro eis. Nouit enim opera corũ. cẽ uideret. Ecce, hec omnia operat᷑ deus idcirco inducet noctem,& conterentur. tribus uicibus per ſingulos: yt reuocet a⸗ Quaſi impios percuſsit eos in loco ui- nimas eorũ à corruptione,& illuminet dentiũ. Qui quaſi de induſtria teceſſerũt luce uiuentiũ. Attende lob,& audi me, ab eo:& omnes uias eius intelligere no- &nace, dũ ego loquor. Si aũt habes qd muerunt, ut peruenire facerent ad eũ cla- loquaris reſponde mihi, loquere, uolo e⸗ morem egeni,& ut audiret uocem pau- nim te apparere iuſtũ · Quod ſi nõ habes perũ. Ipſo enim concedente pacem, quis audi me. tace,& docebo te(apientiam. eſt ꝗ condemneitex quo abſconderit uul ¶ Ehu loquens ad ſapientes, ſubſannat tũ, quis eſt ꝗ contemplet eũ& ſuper gẽ⸗ eatum Iob. Cap. XXXIIII. tes,& ſuꝑ os homines: Qui regnare fa- D APKonũcians itaq; Eliu, etiam hęc lo- cit nominẽ hypocritam propter pctã po cuts eſt. Audite ſapientes uerba mea, puli. Quia ergo ego locutus ſum ad De- & eruditi auſcultate me · Auris em uerba um, te quoq; non prolbebo. Si erraui⸗ probat,& guttur eſcas guſtu dijndicat, tu doce me: ſt iniquitatẽ locutus ſum, ui- ladi/ naa hon v*T .— R — 3——— tit eam, quia diſplicuit tibi: tu emcœpi⸗ ſti loqui,& non ego. quod ſiquid noſti melius, loquere. Viriintelligentes loquã tur mihi,& uir ſapiens audiat me. Iob au tem ſtulte locutus eſt,& uerba illius non ſonant diſciplinam. Pater mi, probetur ob uſq; ad finem, ne deſinas ab homine Quia iniquitatis. Qui Taddidit ſuper pecca Faddit ta ſua blaſphemiam, inter nos interim cõ Tmultiplicet ſtringatur,& tunc ad iudicium prouo- ſermones ſuos cet ſermontbus ſuis deum.] ad deum. ¶ Non dco, ſed homini ucl nocet im⸗ ptetas, ucl prodeſt pietas. Cap. XXXV. 4 IGitur Elin hec rurſum locutus eſt. Nũ- quid ęqua tibi uidetur tua cogitatio, ut diceres:luſtior ſum deo. Dixiſti eñ̃: Non tibi placet quod rectũ eſtuel quid tibi ꝓ derit, ſi ego peccauero: ltac; ego reſpon debo ſermonibus tuis,& amicis tuis te- cã. Suſpice cœlũ,& intuere,& contem- B plare ethera quod altior te ſit. Si pecca- ueris, quid ei nocebis?& ſi multiplicatę fuerint iniquitates tuę, quid facies contra eũ:Porro ſi iuſte egeris, quid donabis ei, aut quid de manu tua accipiet: Homini qui limilis tui eſt, nocebit impietas ua, et ſiliũ hominis adiuuabit iuſtitia tua. Pro- pter muitirudinem calumniatorũ clama-⸗ unt,& eiulabunt propter uim brachij C tyrannorũ,& non dixit: Vbi eſt deus qui fecu me, qui dedit carmina in nocte: Qui docet nos ſuper iumenta terrę,& ſuper uolucres Cœli exudit nos. lbi clamabunt, & non exaudiet, propter ſuperbiam ma- lorum. Non ergo fruſtra audiet deus,& omnipotens cauſas ſinguloꝶ intuebitur. Etiam cũ dixeris: Non conſy derat iudi- care coram illo.& expecta eũ. Nunc em̃ non infert kurorẽ ſuũ, nec ulciſcitur ſcelus ualde: Ergo lob fruſtra aperitos ſuũ,& abſq; ſcientia uerba multiplicat. Rurſum declarat Eliu D ei iuſti⸗ tiam ab ope rnbus eius. Cu. X XX V I. A. Ddens quoq; Eliu, hæec locutus eſt: Suſtine me paululũ, et indicabo tidi, adhuc em̃ habeo quod pro deo loquar. Repetam ſcientiam meam à principio, et operatorẽ meũ probabo iuſtũ. V ere em̃ abiq; mendacio ſermones mei,& perfe- cta ſcientia prohabit᷑ tibi. Deusrpoten- tes non abijcit, cẽ& ipſe ſit potens. Sed non potens tra non addam. Nunquid à te deus exꝑe- 5 9 ¹ Ade non ſaluat impios,& iudiciã: 1 Bts d. pios,& iudicſũpanperibus“ lurbias Ttribuit. Non auferet à iuſto oculos ſu Nan werten os, et reges in ſolio collocat in perpetu, i lisip 4 & Pillic)eriguntur. Et ſi fuerim 1 eate 1 unpu eſtöl nis,& uincianturfun buspaupenatt 1 Na„Arynm dicabit eis opera eorũ,& ſcelera erden Bn neß.2u 3 quia uiolenti fuerunt. Reuelabit duocg 1 rrbüle gie aurẽ eorũ, ut corripiat:& loquenmrt, Ir map uert antur ab iniquitate Si audiennt& iemun Thlenp obſeruauerint, compiebunt dies ſucsin u ue CWlin bono,& annos ſuos in gloria. Si ant non Litwanunmum audierint, tranſibunt pergladiã,&conſa udent dchuci mentur in ſtultitia. Smmulatores& cali ionordimh di prouocant iram dei, neq; clamabunt ertenpäls 12 cũ uincti fuerint. Morietur intẽpeſtatea. irxlbo ncelg nima eorũ,& uita eorũ inter etfœmna⸗ axmnäuſitanls tos. Eripiet de anguſtia ſua paupert,&te intsàè lüdesſ uelabit in tribulatione aurem eius.Igitu an(cn)per ſaluabit te de ore anguſto latiſsime,& a wlulcsgdd non habente fundamentũ ſubterſe:requi regtd tnie es aũt menſæ tuæ erit plena pinguedine. dabsteimdööe Cauſa tua quaſi impij iudicata eſt, cau. annlu ſuina ſam iudiciumq; recipies. Non te ergoſiu mirtuachille peret ira, ut aliquẽ opprimas, nec mnuſttu bebel do donorũ inclinet te. Depone magnituo dinẽ tuam abſq; tribulatione,& omnes 3 robuſtosfortitudine. Ne protrahas nod? i iinqiſmtig ut aſcendant populi pro eis. Caue nede iuirtſtylii clines ad im quitatẽ, hanc em̃ cœpiſtiſe- aamm ali im qui poſt miſeriam. Ecce deus excelſusm aaalv Tulun fortitudine ſua,& mullus ei ſimilis inſ' aunas uhll gislatoribus. Quis poteritſe crutariuiase⸗ in Oienäwosg ius, aut quis audet)ei dicere: Operatus eenssantn es iniquitatem: Memento quod ignotes iaqaapeur'ei opus eius de quo cecinerunt uiri Omne icetinr. homines uident eum, unuſquiſq; intuett iam hpurcr procul. Ecce deus magnusuincens ſcien d mruſtesſu tiam noſtram, numerus aunorũ eius ine, iumnani ſtimabilis. Qui aufert ſtillas pluuit&el uo.Deemn fundit imbres ad inſtar gurgitum qui de auaa iuer nubibus fluunt, quę pretexunt cunca de aamui m ſuper. Si uoluerit extendere nubes duat umdii nonz tentoriũ ſuũ,& ſulgurare lumine ſuo de⸗ eans ſhi 9 ſuper, cardines quoq; maris operiet.bkr A hec em̃ iudicat populos,& dat eſcas mul ereang. tis mortalibus. In mam bus abſcondit u⸗ dan ai cẽ,& pręcepit ei ut rurſus adueniat. In⸗ dh nunciat de ea amico ſuo, quod poſſebio aun a 1 eius ſit,& ad eam poſsit aſ cenderre. t pa d C Ex alijs operibus probat Eliuſapiensi deꝛ, ᷓ iudicꝛum eitis im pe rueſtiga- 4 bile. Cap. XXXYII, Vper hoc expauit cor meũ& emo, X Audiet auditionè in 9 qublescan 7 & emo 1 — Aodn M un tũ eſt de loco ſuo·x Au 9 di Iob. 223 ras eſus ſi noſtituel quĩs tetendit ſuper e⸗ am lineam? Super quo baſes illius ſolida⸗ te ſunt? aut quis demiſit lapidem angula⸗ rem eius, cũ me laudarent ſimul aſtra ma tutina,& iubilarent omnes filij dei? Quis concluſit oſtijs mare, quando erumpebat quaſi de uulua procedens, cum ponerem nubem ueſtimentũ eius,& caligine illud quaſi pannis infantiæ obuolueremè Cir- cundedi illud terminis meis,& poſui ue- ctem& oſtia,& dixi: Vſq́; huc uenies, & non procedes amplius,& hic confrin ges tumentes fluctus tuos. Nunquid poſt ortũ tuũ præcipiſti diluculo,& oſtendi- ſti aurorę locũ ſuũ? Et tenuiſti concuti/ ens extrema terrę, excuſsiſti impios ex ea? Reſtituetur ut lutũ ſignaculũ,& ſta- bit ſicut ueſtimentũ. Auferctur ab impijs lux tua,& brachiũ excelſum confringe- tur. Nunquid ingreſſus es profundũ ma ris,& in nouiſsimis abyſsi deambulaſtis Nunquid apertę ſunt tibi portę mori is, et oſtia tenebroſa uidiſti: Nunquid conſy/ deraſtiFlatitudinem Iterrę: indica mihi, ſi noſti omnia, in qua uia lux habitet,& te nebrarũ quis locus ſit. Vt ducas unum. quodq; ad terminos ſuos,& intelligas ſemitas domꝰ eius. Sciebas tunc quod na ſciturus eſſes?& numerũ dierũ tuorũ no- B profunda latitudines C fuerit terra Auſtro: Tu forſitan cũ eo fa- ueras? Nunquid ingreſſis es theſauros ni bricatus es cœlos, qui ſolidiſsimi quaſi ę uis, aut theſauros grandinis aſpexiſt:,quę re luſtſunt. Oſtende nobis quid dicamus pręparaui in tempus hoſtis,& in diẽ pu- Illi nos gppe inuoluimur tenebris. Quis gne& bellie Per quam uiam ſpargit᷑ lux, 9. 8 4) 7,9 dti e Z.Vaüa znterdre udcis eius,& ſonũ de ore illi Ri ucttan acedentẽ. Super omnes cœlos ipſe con bu* wai l lerat,& lumẽ illius ſuper terminos ter non 11 wtiad Jooſ eum rugiet ſonitus, tonabit uoce dr K chaai utudinis ſug,& non inueſt:gabitur. unt 3 S ltema 00 cjaudita fuerit uox elus. Tonabit Deus cca tena nuoceſua mirabiliter, quifacltingn n5= birger ginſcruuabitia. Qui pręcepit niui ut 3 . nir amite Landat interram,& hyemis pluuijs, 4 umünde 3 imnbrikortitudinis ſuę. Qui in manu om⸗ . nalda n n hominũ ſignat, ut nouerint ſinguli o⸗ küid as pera ſua.Ingredietur beſtia latibulũ(ſuũ) 1 mintie R in antro ſuo morabitur. Ab interiori- 31 1Ai niirilein buse redietur tempeſtas,& ab Arcturo „1, Kddai irgus⸗Flante deo concreſcit gelu,& rur du täenn ue ſum latilsime fundumur aquę. Frumenti un d ie ae derat nubes,& nubes ſpargunt lumẽ 1% A enanee fuü. Que luſtrant(cuncta) per circuitum von aet meindü quocunq; eas uoluntas gubernantis du- 1 n amun Kerlt, ad omne quod † pręceperit] illis ſu G. aained per faciem orbisterrarã. Ilue in una tri- , n wpneſt bu Kue in terra ſua, ſiue in quocunq; lo⸗ a t 3abn co miſericordię ſuæ eas iuſſerit inueniri. 1 een es Kucculta hęc lob. ſta,& conſydera mi/ , d 2 inn nbllia dei. Nunquid ſcis quando pręce- dini n amänn perit deus plauijs, ut oſtenderent lucem det u— O nubiã eius⸗ Nunquid noſti ſemitas nubi⸗ 1, J u in unmagnas& perkectas ſcientias? Non- n. utüi neuelumenra tua calida ſunt cũ perflata 1 ceran Naaiun u n in Lwat dul e sppertim 2 a kaerlidene 4 e en Uin mrrabit ei quæ loquor? etiam ſi locutus 1. es enarimmt fuent homo, deuorabitur. At nunc non r nn denammin uident lucem: ſubito aẽr cogetur in nu- & R I cecaumae D bes⸗& uentus tranſiens fugabit eas. Ab n. m umm Aquilone aurum uenit,& à Deo formi⸗- d ue iuinimthe dolon laudatio. Digne eum inuenire nõ en in ue pollumus, magnus fortitudine& iudicio dus n um Kuntaeneen K iuſtitia,& enarrari non poteſt. Ideo & ſn ltem timcbunt eum uiri,& non audebunt cõ de in aideügenm templari omnes qui ſibi uidentur eſſe ſa- 1i 1ee. nes qurgan bpientes⸗ 1 er catpepucsäe CObuertit deus ipſi 10b mirabie i cs lumntait la quæ fecut in creaturis. K.) ☚ piteumüin Cap. XXXVIII. i, ad K amicho A Rloondens aũt dũs lob de turbine, ed semnprötu dixit: Quis eſt iſte inuoluens ſenten- r. ei denm pobid.— ¹ 1( Kvrbuniab tiasſermonidus imperitis? Accinge ſicut 1; 3 SrPN 1 5le. nntane unrlumbos tuos, interrogabo te,& re- 1 V Gh n ſpondemihi. Vhi eras cras quando po- :5 9. ccpaütkr . 9 huns 41 n ocolo ben 8 3 habes intelligentiam. Quis poſuit men u ras nebam fundamenta terrę? mdica mihi, ſi diuiditur ęſtus ſuper terram? Quts dedit uchementiſsimo imbri curſum,& uiam ſonantis tonitrui, ut plueret ſuperterram abſq homine in deſerto, ubi nullus mor- talium commoratur, ut impleret inuiam & deſolatam, ut produceret herbas uiren tes Quis eſt pluuię paterè uel quis genuit ſtillas roris? De cuiꝰ utero egreſſa eſt gla cies?& gelu de cœlo quis genuitꝭ In ſimi- litudinem lapidis, aquę durantur,& ſu- perficies abyſsi conſtringitur. Nunquid D contungere ualebis micantes ſtellas Ple iadas, aut gyrum Arqcturi poteris diisipa re? Nunquid producis L uciferũ in tem- pore ſuo,& ueſperum ſuper fines terræ conſurgere facis? Nũquid noſti ordinem c æli,& pones rationem eius in terra? Nunquid eleuabis& in nebula Juocem ad nebuls tuam,& impetus aquarum operiet te? Nunquid mittes fulgura,& ibunt,& re uertentia dicent tibi: Aſſumus? Quis po⸗ G ſuit ſuĩt in ullceribus hominis ſapien iam, uel quis dedit gallo intelligenttam? Quts e- natrabit cœtorum rationem,& concen- tum cœælſi quis dorm re faciet? Quando fundebat F fundabatur] puluis i terra,& glebæ compingebantur? Myræa dei ſapieniia in quibnuſdam aui. bus quadrupedibus. Cap. XXXIX. A NXVaquic capies leęne prędam,& a- mmam catuloꝶ eius implebis, quan do cubant in antris,& in ſpecubus inſi- Pſal. 4 6⸗J[☛᷑ dranturè Quis pręparat coruo eſcam ſu- am, quando pulli eius clamant ad eũ ua- ganrtes, eo quod non habeant cibos: Nũ- quid noſti tempus partus ibicũ in petris, uel parturientes ceruas obſeruaſti? Dinu- meraſti menſes conſceptus earũ,& ſciſti tempus partus earũ: Incuruant᷑ ad fœtũ, & pariunt.& rugitus emittunt. Separant filij earã,& pergunt ad paſtũ, egrediunt᷑, & non Preuenten:J ad eas. Quts dimiſit peuertit onagrũ liberũ,& uincula eius quis ſol- uit? Cui dedi m ſouitudine domũ.& ta- bernacula eiꝰ in terra ſalſuginis? Contem nit multitudinem ciuitatis, clamorem ex actoris non audit. Circũſpicit montes pa ſcue ſug,& uirentia quęq; perquirit. Nũ quid uolet rhinoceros ſeruire tibi, aut morabit᷑ ad preſepe tuũ: Nunquid alli- gabis rhino erota ad arandũ, loro tuo: aut confringet glebas ualliũ poſt te: Nũ quid flduciam habebis in magna fortitu- dine eius,& derelinques ei labores tuos? Nunquid credes illi quoniam ſementem reddat tibi,& aream tuam congreget: ſtruthionũ PennaFſtruthionis ſimilis eſt pennis he rodij& accipitris. Quando derelinquit oua ſua in terraↄtu forlitan in puluere ca- lefacies ea? Obluiicitur quod pes con- Indurant culcet ea, aut beſtia agrt conterat: † Du- ratur] a Hl ios ſuos quaſi non ſint ſui, fru ſtra laborautt nullo timore cogente. Pri unmit enim am deus ſapientia nec dedit illi intel gentiam. Cum tempus fuerit in altum alas eri Iit: jeriiet equũ& atcen- ſorem eius Nunquid prębebis equo for titu.linem, aut circũ Jabis collo eius hin nitã: Nunquid ſuſcitabis eum quaſi locu ſtas:gloria narium eius terror. Terram ungula fodit, exultat audacter: in occur- ſum pergit armaris. Contemnit pauo- rem, nec cedit gladio. Super ipſam ſona- bit pharetra, uibrabit haſta& clypeus. Fer⸗ — — Iob.* 4 tn neseig 3 Am lambunt ſanguinem:& ubicunq; ah- henümhst dit cũ deo tam facile conquieſci:mg qui arguit deũ, deber reſponderc eiRe- ſpondens aũt lob dño, dmit: Qui leunnas grednn. locutus ſum, reſpondere qutd pofſuntma iur hehimu nũ meam ponam ſuper os meũ. Vna ſo, aſu. che cutus ſum, quod utinam non dixiſſem arderddbiſe alterũ, quibus ultra non addam. nülkre oet ¶ Deus etiam dommatur Behemoth eufan & Leuiathan(ap. NXL. iixd inmat REH pondens aũt di Iob de uubie ubepemmde dixit: Accinge ſicut uur lumbas uw aius GWon os: interrogabo te,& indica mihi, Nunm. mies Sel quid itritũ facies iudiciũ meum:& cax ennxx uſibanm demnabis me, ut X uſtflceris? Btüt' a piienäeibiom bes brachiũ ſicut Deus,& ſi uoceſmt iannuini tonac, ircũ da uibi decorem,& in ſui me er gere,& eſto glorloſus,& ſpecio ſis induere ueſtibus. Diſperge ſuperbas aarbiidten in furore tuo,& confunde eos:& reſpt: tcauigennu ciens omnem atrogantem humulia. Re- akaaleiwu ſpice cũ ctos ſuperbos,& confunde toi, ituimpadts & contere impios in loco ſuo. Abſconde aniaume.D eos in puluere ſimul,& facies eomdt i imalandhé merge in foueam: Et ego confiteborq chint 1 ſaluare te poſsit dextera tua. Eece. Bele leamdeckeens hemoth quem feci tecũ, fœnũ qua bos unänr on comedet. Fortitudo eius inlũbis eiua& arleit ge uirtus miꝰ in umbilico uentris eius. Iti aaäran limn git caudam ſuam quaſi ce lrã, nerii telt Alalkialüne culorũ eius perplexi ſunt. 8 üeudenincedi Oſa eius ue arf hhr lut fiſtulæ æris. cartilago illitus quaſ ne arm ina min ferreę. Ipſe eſt principiũ inara det 0 enn qui fecit eũ.ↄpplicabu gladiu eius. Huic montes herbas ferũt: ommnes beſtix agtt ludent ibi. Sub umbra dormit in lecreto calami. †in]Jlocis humentibus- Proteg3t& umbrę umbram eius, ctrcumdabumt eum ſalices torrentis.Ecce abſotbebitf & non mirabitur:& habei duciam nng. mutc, d 4 W8Ä 4. qd 3 ſaii ig⸗ Faaldedt Iob. 11 4 zanis in os eius. In dculis eius ſtam. Sub ipſò erunt radij ſolis,& ſternet d de Ghamo capiet eũ.& in ſudibus per⸗ ſibi aurũ quaſi lutum. Ferueſcere faciet 66, w dan ainares eius. An extrahereè poterls quaſi ollam profundũ maret:ponet qua“& hn 1a than hamo,& fune ligabis lin- ſi cum unguenta bulliũt · Poſt eum luce/ dumeſit n Lands us: Nunquid pones curculum in bit ſemita, ęſtimabit abyſſum quaſi ſene- — 1 dad zrämtlot à. er GKu an eius: ataäſan urhus eius, aut armilla perforabis ma- ſcentem Non eſt ſuper terram poteſtas& B utan 1 Luln eius? Nunquid multiphicabit ad comparetur et. qun factus eſt ut nuluum ii- „1 5 au 9 ½ reces, aut loquetur tibi mollia: Nun⸗ meret. Omne ſublime uidet, ipſe eſtrex 1u; 6 1„... waaneaan dferiet tecum pactum,& accipies eu ſuper uniuerſos filios ſuperbię · ſeruum ſempiternum Nũquid illudes ei C lob recuperatis tum fænore amißʒis, u dal awe auaſiansautligahis eũ ancillis tuis: Con tandem moritur. Cap. XLIt. tbeguen cident eũ amici, diuident illum negoOtia- RSpondens aũt Iob dño. dixit: Scio a Nä en amaih tores. Nunquich implebis ſagenas pelle e⸗ quia omnia potes,& Aulia te later o Nü alcäd ius,& gurguſtium piſcium capite illius* gitatiC. Quis eſt iſte qui celat conſiluun 8 enssli, nũ tuam: memen, abſq; ſcientia? ideo inſipienter locutus s, ⸗ ſuper eum ma 5 nu 83 8 d E heheneaür addas loqui. Ecce. ſpes ſum, S qut uitramodum? eederene. nibi ciuskruſtrabitur eum,& uidentibus cun- ſcientiam meam. Audi,& ego loquar:in- ti, An man Ksprecp'tabitur. terrogabo te,&e †reſponde mihi. Audi- oKends ani n aponmi 5 ¶ Deſenöitur Bepemotp iuxta mem⸗ tu auris audiui te, nunc autem oculus me⸗ ni. e gainan ſahſnc.(cp. XI. Wuderte. lacncoipieme neprehenele, nũt udmnn 3 NOn quaſi crudelis ſuſc:tabo eũe quis& agd poenitentiam in Hauilla Gecinere. 0. e T ein un enmreliſtere poteſt uultui med: Et Poſtquam aũt locutus eſt diis uerba hęc B u⸗ luuha 4 nis ante dedit mihi, ut reddam eit om⸗- ad Iob⸗dixit ad Bliphaz Themanirem tem ³(ndens ii ana ſub cœælo ſunt, mea ſint. Non par⸗ Iratus eſt furor meus in te I un duos a- ex it cmei. uerbis potentib',& ad depre micos uuos, quoniam non eſtis locuti o- pa un— candã compoſitis. Quis reuejabit faciem ram me rectũ, ſicut ſeruus meus Iob. Su- H f dee indumenti eius?& mediũ oris eius quss mite ergo uobis ſeptem tauros,& Lleptem aut rzm annd inabué Portas uultus eius quis aperiers arietes.& ite ad ſeruũ meũ lob. S offer⸗ u, 1 anü 4 er gyrũ dentii eius formido. Corpus ll te holocauſtũ pro uobis: lob aũt ſeruus „ tudee Uuns quaſiſcuta fuſilia, compactũ ſquamis meus orabit pro uobis: factem cius ſuſci o a cüchthämmt B ſe premenibus, Vna uni coniungitur,& piamsut non uobis imputetur ſtultitia: ne äi Kebgutz neſpiraculũ quidem incedit per eas: V, que enim locuti eſti ad me recta) ſicut coramme Emiteutsh malteriadherebit,& tenentes ſe nequa/ ſeruus meꝰ Iob. Abierunt ergo Eliphaz rectã Gd wKana omm ſeparabunt᷑. Sternutatio eius ſplen Themamtes,& Baldad Suhntes,& SO emnetnmamme aor ignts,& ocult eius ut palpebrę dilu⸗ phar Nahamathites:& fecerunt ſicut lo et! olpaichle culi De ore eius lampades procedunt ſie cutus fucrat dominus ad eos,& ſuſcepit he rempwinbnen anttedæignis acceniæ. De naribus eius Dũs faciem Iob. Dfs quoch cenuerlus hiit en Uuete lmu ai procedit fumus ſicut olle ſuccenſæ a* eſt ad pænitentiam lob, cum oraret ille ca ees louean Btepr. feruentis. Halitus eius prunas ardere fa- pro amicis ſuis. Et addidit Dñs omma d, l a poüitlcemed cit,& flamma de ore enus egreditur. In quæcunq; fueraut lob, duplicia. Vene⸗- R 1 ruemſeiuich colle eius morabisur fortitudo,& faci⸗- runt autem ad eum omnes fratres ſui,& fru 1r PFontuuboennd C en eius precedit egeſtas. Membra carni uniuerſe ſorores ſuę-&ʒ cuncti qui noue- pn 1 K'in mbiae um ens coherentia ſibi:mittet contra eũ rant eum prius,& comederũt cum co pa 1 a. miam anlai kulmina,& ad locũ aliũ nonferenk. Cor nem in domo eius:& mouerunt ſuper c⸗* ein espepen u eius mqurabitur tance lapis,& ſtringek um caput,& conſolati ſunt eũ ſiipex orh⸗ 1 †n ers atha quaſi malleatoris incus. Cũ ſublatus tue ni malo quod iniulerat dñs ſuper eũ · Et nt umebumt angelt,& territi purgabun- dederũt ei umiſquiſq; ouem unam,& in- in. Cũ apprehenderit eũ gladius, ſuhſi⸗ aurem auream unam. Diis aũt benedixit — ſtere non potexit, neq́; haſta, neq́; tho- noui ſsimis Iob magis q́; principio eius. — er d e pechyen⸗ in g i wyſenngi u 1 masketit nag... 1..—— un! 1e Aöwints di nx XR epurgabit enim quaſi paleasſer Et facia ſunt ei quatuotdecim milla oô- Jacsthre rũ& quaſi lignũ putridu ęs. Non fuga- uiũ,& ſex millia camelorũ,& mille iu- * unduun bn eũ uir ſagiitariꝰ:in ſtipulam uerſi ſunt ga boũ,& milie aſine. Et fuerũt ei ſeptẽ ſi 0⸗ d— eilapides fundę. Quaſi ſtipulam cſtima lij,&ttes flli· Rt uocauit nomen uni? Pi u. duru bumalles,& dcridebit uibramem ſta⸗ em,& nomen ſecũdę Caſsiam,&nomen . um cabil. ſtam. G 4 textit 17 Liber tertie Cornuſtibij. Non ſunt aũt inuentę mulietes ſpecioę ſicut filię Iob in uniuer ſa terra: dediiq; eis pater ſuns hęreditatẽ inter fratres earũ.· Vixit aũt lob poſt fla- gella hęc, centũ quadraginta aunis,& ui dit fllios ſuos,& filios filiorũ ſuorũ, uſq; ad quactam generationem,& mortu' eſt ſenex,& plenus dierum. PROLOGVS D. HIERO- nymi in Pnalterium, Quod ſecundum ſeptuaginta editionem correxit. Pſalterium Romæ dudum poſitus e- mendaram,& iuxcta ſeptuaginta inter- pretes, iicet curſim, magna tamen eꝝ par te correxeram. Quod quia rurſum uide tis 6 Paula& Euſtochiũ, ſcriptorũ ui- tio deprauatũ, plusq́; antiquũ errorem, quam nouam emendationem ualere: me cogitis ut ueluti quodam nouali, ſciſſum iam aruũ exerceam,& obliquis ſulcis re naſcentes ſpinas eradicem: ęquũ eſſe di- centes, ut quod crebro male pullulat, cre- brius ſuccidatur. vnde conſueta pręfatio ne commoneo tam uos, quibus forte la- bor iſte deſudat, quàm eos qui exempla- ria iſtiuſmodi habere uoluerint, ut quę di ligenter emendaui, cũ cura& dtligentia tranſcribantur. Notet ſibi unuſquiiq; uel iacẽtem lineam,&s radiantia ſigna, id eſt Obelos, uel aſteriſcos. Et ubicunq; uide- rituirgulam pręcedentem ab ea uſq; ad duo puncta quę impreſsimus, ſciat in ſe- ptuaginta translatoribus plus haberi. V- bi aũt perſpexerit ſtellæ ſimilitudinem, de Hebręis uoluminibus additũ nouerit, Eque uſq; ad duo puncta, iuxta Tlie9da. tionis duntaxat editionem:qui ſimplici- tate ſermonis à ſeptuaginta interpretibꝰ non diſcordat. Hęc ergo& uobis& ſtu- dioſo cuiq; feciſſe me ſciens, non ambi- go multos fore, qui uel inuidia, uel ſuper- cilio malint contemnere uideri pręclara quàm diſcere:& de turbulento magis ri- uo, quàm de puriſsimo fonte potare. Liber Pſalmorum. ¶ Beati uin deſc riptio. Pſal. I. — Hatus uir qui non abiſt in conſilio impiorũ,& in uia peccatorũ non ſtetit:& in cathedra peſtilentieę non ſe dit. Sed in lege dñi uolun- — tas eius:& in lege eius meditahitur die as ac nocte.ſꝑt erit tanquam lignum quoi lurminhuh plantatũ eſt ſecus decurſus acdraxir quod 88 III. fructũ ſuũ dabit in tempore ſuo. Bt foſii mesiuli elus non deffuet:& omnia qufcunq; ſu aenndſed ciet, proſperabuntur. Non lic impi non au eundi ſic: led tanqᷓ puluis quem proſſtt uenau umi ciych 1. 9 4.. 1 W à facie terrę. Ideo non reſurgun lwpiſm zizis uniale iudicio: neq; peccatores in conſino ula i Hicciddecf rum. Quoniam nouit dñs uiam luſtorum. aiDivertud ter impiorum peribit. 8 aſtaccumd 7 Genem aanben contra(hn un oußd . Pſalmu ſalmus II. rt comnungl Rhe t (dar⸗ iremaerunt Gente&e poga 1 li meditati ſunt inania? Aſtiterune ges terræ,& principes conuenerum ia nshm unum, aduerſus dmm& aduerlus ChRI lhe n 3 8 Pertamäſco S TVM etuus. Diſfrumpamus uinculaes n& delu rum,& proijciamus à nobis iugumit umi ſan — ⸗47. 1.. le HlH rum. Qui habitat in cœlis, irridehiteaa. ut 8 n(wonlam u on & Dñs ſubſannabit eos. Tunc loqueut ad eos in ira ſua:& in furore ſuo contu 3 babit eos. Ego aut conſt tutus ſim ai ab eo ſuper&ion montem ſanctum eiu a aa prædicans præceptum eius. 1Dns duasip ninehe ad me: Filius meus es tu, ego hodie genn ünaeſ te. Poſtula à me,& dabo tibi Genehei Duereni red tatem tuam,& poſſeſsionè uam ta. airobidia minos terrę. Reges eos in uirga tana mumn Vme Miuichpe. & tanquam uas figuli confringes ecssi a 1* nunc reges intelligtte erudunin quind adſcpie 5 1 catis terram. Seruite dño in timore:&t i iepermantätii i ultate ei cũ tremore. Apprehendite dii 4 omnsch plinam, ne quando traſcat dis,& pertr i an enhac tis de uia iuſta. Cũ exarlertt in breuim i tinunigei 1 eiꝰ, beati omnes qui confidunt in eo- lérrünm Cpſamus Deuid cumfugereta fa e minroboia „„ 5.. aen äſandä twu Abſalom hlij ſui.2. Reg. 15, I1. panmanth aäeweiniickta DOumme quid multiplicati ſunt quit bulant me: multi inſurgunt aduet eanäle gerr ſum me. Multi dicunt animę meæ, Non ie dlenimmno eſt ſalus ipſi in deo eius. Tu autem Dit pframi rr ſuſceptor meus es, gloria mea,& exal amnedühſ tans caput meum. Voce me ad dominum atäraipxde clamaui:& exaudiuit me de monte ſan⸗ endulab ſeca cto ſuo. Ego dormiui,&⁵ oporatusſum len nitolüegpe & exurrexi: quia dsſuſcepit) me Nõ ſiiſ umuci timebo millia populi circundanti me: muintig exurge Dſie, ſaluum me tac deus nn man n R Quoniam tu percußiſti omnes acuenmt intigatmn tes mihi ſine cauſa:dentes peccatotu con üetit bD a. triuiſti. Dñi eſt alus:& ſuper populum tuum benedictio tua- tuun Ch = — —j Pnwin 5 Arore lcuam 2 ehn. = = — — parg 2 1 „ indiu llum I. da . 1 udann h o garnan un lus we 2 dlsmensoa da- A AamAih ud di t num ae enn n ie.Raxrta un amuihän M u inttzrene ude/x am Sauleäen — dnenea in ſe⸗*r aine cumonmai ri. V. e Auulh.(ene nem, iomnes qlcnt verit, 1— Dnus Daulmn plici⸗ 41 une quüme retib im metmüih niam micos me Kſtu ur Mutidemme. chra E Mutmem.ſoun ri-*ᷣ:exulunt c. 1 w Baolem exkqluchei .[m au aaue Die, uunri ein mupratüür in ui 2 2 ne catwiee Ein hüchüs ä nonſe A. nedidio- l iplimd s h rã ueritas: cor eorũ uanũ e er. rmae te 6. D Pa Pſalmorum. 225 Claſmem in carmimbus Pſalmus re mei dñe, Aniam inſitmus ſum, ſana me Dauid. 111. dñe, quoniam conturbata ſunt oſſa mea. Vm inuocarem exaudiuit me Deus Et anima mea turbata eſt ualde: Fſed) tu& Clne mee, in tribulatione dilataſti dñe uſq;quo: Conuertere Dñe,& eripe nimilerere mei,& exaudi orationem animam m eam:ſaluu me fac propter mi- am. Filij hominũ uſq; quo graui cot- ſericordiam tuam. Quoniam non eſt in derut quid qiligitis uanitatem;& quęri, morte qui memor ſit tui: in inferno aut umendaciñũ: Et ſcitote qm mirificauit quis confitebit᷑ tibi: Laboraui in gemi⸗ anaũſuũ: Dũs exaudiet meci cla⸗ tumeo, lauabo per ſingulas noctes lectũ is ſtratũ meũ rigabo. Iibus ueſtris, Rin Turbatus eſt A furore oculus meus:inue- cubilibus ueſtris, compungimini. Sacrifi- teraui inter omnes inimicos meos. Di⸗- Mat. 7.d. 25. 3 caee ſacrificiũ luſti ig.& ſperate in dño: ſcedite à me omnes qui operamini inig- Luc. 13. f nutj dicunt: Quis oſtendit nobis bona: tatem: Im exaudiuit Dñs uocem fletus Signatum eſt ſuper nos lumen unltus tul mei Exaudiuit dñs deprecation? meam: iſtti letitiam in corde meo. Afru diũs orationẽ meam ſuſcepit. Erubeſcant mi cis 1. 42... ſun. J. e uero ad eũ. lraſcimini& nolite pec- meũ, lachrymis me we⸗ h esme aicitis inc „ neiten caxe-ue dicitis m cor Mer,.tgeha ittiſn ſum —— & olei ſui multiplicatt& conturbẽtk uehemẽter oẽs inimici mei: dipſum dormiam&re⸗ cõuertant᷑& erubeſcant ualde uelociter· am tu domine ſingulari ¶ Pſalmus Dꝛuid quem cantauit domino ter in pe conſtituiſti me.. pro uerbi⸗( hufi filij Iemini. Cmfnem, pro ea quæ hæreditatem con- 2Reg. 16. d. VII. ſequitur, Dſalmus Daud. V. DQuine deus meus in te ſperaui: ſil⸗ Erba mea auribus percipe dñe: in⸗ 4 uũ me fac ex omnibhus perſe quenti- tellige clamorem meũ. Intende uoci bus me,& libera me: Nequando rapiat onuonis meæ, rex meus& deus meus, ut leo animam meam; dũ non eſt qui xe/ Quoniam ad te orabo: dñe mane exau dimat, nec qui ſaluum faciat. Dñe deus dies uocem meam. Mane aſtabo tibi& meeus ſi feci iſtud, ſi eſt iniquuas in mani- uidebo: quoniam non deus uolens iniqui bus meis. Si reddidi retribuentibus mihi tatem tu es. Neq; habitabit iuxta te ma⸗ mala, decidam merito ab inimicis meis i- lignus: nech permanebũt iniuſti ante ocu nanis. Perſe quatur inimicus animam me los tuos. Odiſti omnes qui operant᷑ ini⸗ am,& comprehendat, et conculcet in ter quitatem: perdes omnes qui loquũt men ra uitam meam,& gloriam meam in pul daciũ. Vitũ ſanguinũ& doloſum abomi uerem deducat. Exurge die in tra tua: nabik dñs. Ego aũt in multitudine miſe⸗& exaltare in finibus inimicorũ meorũ. nicordie tug introibo in domũ tuam:ado Et exurge dſñe deus meus in pręcepto ꝙ nbo ad templũ ſanctũ tuũ in timore tuo. mandaſti:& ſynagoga populorũ circũ.· Dñe deduc me in iuſtitia tua:propter ini dabit te: Et propter hanc in altũ regre- os dirige in conſpectu Ptuo ui⸗ dere. Dũs iudicabit populos. ludica me 1 Quoniam non eſt in ore eo⸗ qñe ſecũdã iuſtitiam meam,& fecũ dum ſt. Sepulchrũ innocentiam meam ſuper me. Conſumet᷑ tens eſt guttur eorã, linguis ſuis dolo⸗ nequitia peccatorũ,& diriges iuſtum, ſe agebant, iudica illos deus. Decidant à ſcrutans corda& renes deus. luſtã adiu- 1. Par. 28. b cogitationibus ſuis, ſecundũ multitudi⸗ toriũ meũ A Dſo, qui ſaluos facit rectos Ier. 11.d.17 P nem impietatũ eorũ expelle eos, quoni/ corde. Deus iudex iuſtus, fortis,& pa⸗-*0:S am irritauerunt te dfie. Et lætentur om, tiens, nunquid iraſcet per ſingulos dies: nes qui ſperant in te:ineternũ exultabũt, Niſi conuerſi ineri tis, gladiũ ſuũ ꝓ†uibra- uibrabit & habitabisin eis. Et gloriabuntur in uit, Jarcũ ſuũ tetendit, S parauit illũ Bt te omnes qui diligunt nomen tuũ, quoni⸗- in eo parauituaſa mortis: ſagittas fuas ar- am tubenedices iuſto· Dñe ut ſcuto bo-⸗ dentibus effecit. IBcce parturit innſti⸗ ſa. 59. 2 zammeam. ne uolumtatis tue coronaſti nos. tiam, concepit dolorem:& peperit ini- l0b. 15.d. Clnfinem)n carmimbus. Pſalmus quitatem. Lacũ aperuſt.& effodit eum: 20·0 Dauid pro octaua. VI.& incidit in foueam quam fecit· Conuer. Omine, ne in furore tuo arguas me: tetur dolor eius in caput eius:& in uerti- neq; in ira tua corripias me. Milere⸗ cem ipſius iniquitas eius deſcendet. Con- r G 3 ſtrebhor tebor dão ſecundum iuſtitiam eius:& pſallam nomini dñi altiſsimi. . ¶ In finem pro torcularibus, Dſal- mus Dauid. III. Omine dñs noſter, quam admirabile eſt nomẽ tuũ in uniuerſa terra. Quo- niam eleuata eſt magnificentia tua ſuper Mat u. b cœlos. Ex ore infantjũ& lactentiũ per feciſti laudem propter inimicos tuos, ut deſtruas inimicũ& ultorem. Quontam uidebo cœlos tuos opa digitorũ tuon: lunam&ſtellas quę tu fundaſti. Quid eſt homo, quod memor es eiꝰ: aut filiꝰ homi nis, qm̃ uiſitas eũ: Mimuiſti eũ paulo- minus ab angelis, gloria& honore coro naſti eũ,& conſtituiſti eum ſuper opera manuã tuarũ. ¶ Omnia ſubieciſti ſub pe· dibus eius:oues& boues uniuerſas, inſu- per& pecora campi, Volucres coœxli& Piſces maris, qui perambulant ſemitas ma ris. Dñe dñs noſter, quam admirabile eſt nomen tuum in uniuerſa terra. ¶ Iu finem, yro occtultis filijs, Pſal- mus Dauid. IX. Onfitebor tibi Dſie in toto corde meo:narrabo oĩa mirabilia tua. Lę- tabor& exultabo in te, pſallam nommi tuo Altiſsime. In conuertendo inimicũ meũ retrorſum, infirmabuntur,& peri- bunt à facie tua. Quoniam feciſti iudiciã meũ& cauſam meam:ſediſti ſuper thro- nũ qui iudicas ꝛuſtitiam.Increpuiſti gen- tes,& perijt im pius:nomen eorũ deieſti inęternũ& in ſeculã ſeculi.Inimici defe cerunt frameę in finem:& ciuitates eorũ deſtruxiſti. Perijt memoria eorũ cũ ſont- tu·Et dñs in ęternũ permanet. Parauit in iudicio thronũ ſuũ:& ipſe iudicabit or- bem tetrę in ęquitate, iudicabit populos in iuſtitia. Et factus eſt dñ. refugiũ pau- peri: adiutor in opportunitatibus, in tri- bulatione. Et ſperent in te qui nouerunt nomen tuum: quoniam non dereliquiſti q ęrentes te dñe. Piallite dño qui habi- tat in Sion:annãciate inter Gentes ſtudia eius: Quoniam requirens ſanguinem, eo- rã recordatus eſt, non eſt oblitus clamo- rem pauperũ. Miſerere mei dñæ:uide hu wilitatem meam de inimicis meis, Qui exaltas me de portis mortis, ut annunci- em omnes laudationes tuas in portis fllię Sion. Bxultabo in ſalutari tuo: inſtxę ſãt Gentes in interitu quem fecerimt. In la- Queo iſto quem abſconderunt, compre- ho ken⸗ Heb.z12 9. Cor. 3. d Liber henſus eſt pes eorũ. Cognoſcetu qſn i dicia faciens: in operibus mannä funi comprehenſus eſt peccator. Comuertan tur peccatores in infernã: omnes gentes quę obliuiſcuntur deũ. Quoniam non in finem obliuio erit pauperis: patiätiapau perũ non pexribit in finem. Exurge dhe, non confortetur homo: uudicentu Gen⸗ tes in conſpectu tuo. Conſtitue qne legis latorem ſuper eos:ut ſciant Gentes quo⸗ niam homines ſunt. Vt quid qie receſci. ſti longe, deſpicis in Oopportunitatibu in tribulatione: Dum ſuperbit impius i cenditur pauper: comprehendunt in can ſilijs quibus cogitant. Quonam hult peccator in deſy derljs animę ſuę:&in quus benedicitur. Exacerbauut impac cator, ſecundũ multitudinem irę ſug tan quæret. Non eſt deus in conſpecateits inqu inatę ſunt uię illius in omnitemo mniũ inimicorũ ſuorũ dominabitur. xit enim in corde ſuo, Non monebor generalione in generationem, ſine nalo Cuius maledictione os pienũ eſt,&a maritudine,& dolo: ſublingua eiusiabot & dolor. Se det in inlidijs cũ diuitibus in occultis, ut interficat innocentem O⸗ culi eius in pauperem reſpiciunt, inli atur in abſcondito quaſi leo in ſpeluna ſua. Inſidiatur ut rapiat pauperem⸗xapete pauperem dũ attrahit eũ. In laqueoſuo humiltabit eũ, inclinabit ſe,& cadetcu dominatus fuerit pauperum. Dixitenm in corde ſuo. Oblitus eſt deus, aueniitſa- ciem ſuam ne uideat in finem. Exuuge dñe deus,& exaltetur manus tua,nech- liuiſcaris pauperũ tuorũ in ſinem. Prop — qyeds rh did dn mahd l amr mu idmyü 1 ranich. T Tunn ſalb Ca gcm ewwittsehs fn)r0 däua. Hand. I! anae dfe Pohe eram dlinnu vin Nandldcu iniilda iudicia tua afaci reban uD re. Auferuntur iudicia tua afacie eiuse 1 4 Kd'ikem diadoleacell Fadnns, un arrder fichht ſi dgenüpnn auct Pwamt mmineoklch menum gfeczn een prpaumſch ermemenmü. aaun lxeucüalt anlglds mmn ten Jfam De ur Dieodlüni nr dioquauen etupenmec ain 3 “ 2 n anmincetdem quid irritauit impius deã? dixit enimin dem corde ſuo, Non req́yuuret. Vides,quoni- am tu laborem& dolorem conſydetas⸗ ut tradas eos in manus tuas. T ibi gerelt ctus eſt pauper, orphano tu eris adiutor. Contere brachiũ peccatoris& maligni- quęret peccatũ illius,& non inuenietu: Dñs regnabit in ęternũ& in ſeculũſecu li. peribitis gentes de terra illius. Deſye riũ pauperũ exaudiſti dne, preparatioſt cordis eorum auduuit auris tua. ludtcate pupillo&e humili, ut nõ apponatultram gnificare ſe homo ſuper terram. mnfinem, Pſælmus Dauid X. 4— 1111 4 N dũo conſido, quomodo dicitis anle Hchi n mę meę, Tranſmigra in moniem ſ Pal 84* nriäbutinin taäeradime rataids tosner ennundd aeäuadiaaue erertalät in unmiumpe ſinäninoc unicrſalän denguna d erhe nen alma, duaſſü eameiih ennupant pſalmorum. 2 2 26 ad uoniam ecce peccatores inten, uideat ſi eſt intelligens aut requitẽs deã. miaa wi U 3 ncũ„parauerunt ſagittas ſuas in Omnes declinauerũt, gmnl inutiler Bed aurat Reen a a, ut jagittent in obſcuro rectos ſunt:non eſt qui faciat bon none 8 q; ud naiegi dd p uoniam quę perfeciſti deſtruxe ad unã.i· Sepulchrũ pabens e Futkar co- Sup. 5.C huuun lä Aun iſts aũt quid fecii? Dñs in templo ra⸗lunguis luis doloſe age ant, nenenam Noms, 5 Jpade u; deiudda. 144 uo, s in cœæx:O ſedes eius. Oculi aſpidã ſub labiijs corũ Quou 88 ma edi⸗ Inf. 39 üed nin d winpauperem reſpictunt, palpebrę c. ctione& amatitudine Plend K 5 ueloces Sup. /.c nieni aas iterrogant Hlilos nomiuũ. Dñs mter⸗ pedes eorum ad ettimeiend anguinem. Rm. 3,C üm dudad i 1 uſtã&e impiũ, qut aũt diligit ini- Contritio& infœ ic tas in uijs üze, 1fa. ⸗9.b Mencuus 5 aem odit amumamiuam. Pluet tuper uiam pacis non coꝝnouerunf: Hon ef ii. I ſra;3 4 luneſiate e cuotes laqueos,inis& mlphur,& mor de: ante ocuios euun- N'ennecogno cepſin und t rocellarum, pars calicis eornm. ſcent omnes cun operantur unqunatem⸗ ine Dmign ſminnnuftus dis& iuſtitias dilexit, qui deuoraut piebem mean ſicut eicam danmm en inem nidit uuitus eius. panis Dmm non r aher ã tante repi- 8 hin N ad ifinem, pro otlaua Pſalmtus dauest moré ub non eta. unrot, e0 armc dgßaned Daumd. XI. niamt dñs in generatic ne Lſt⸗ eſt, conſi Zeus eclcingand zuume fac dñe, quonam defecit lan liũ inopis confudi ſtis, an Rlpes eius reundüömiin 3 aus, quoniam diminutę ſunt ueritates eſt Quis dabut ex Sion ſalultarè IrasE ũ „Noacktteign dn ziljs homind- Vana locutiſunt nuuſqſ euerterit qfis captiuitatem plebis ſug, ex tüunfzain 1 1 e ad proximũ ſuũ, labia doleſa, in cor- ultabit Ia- ob.& letabiur Iſratl. untutüdnan da 4 a corde locuti ſunt. Diſperdat Dñs Pſalmus Dauid. Xl 11I. unicnilait i 9 unigerſa labia doloſa& linguam magni Omnne quis hab-tabit n tabernacu umealin ſe air Coowam. Qui dixerunt, Linguam nram— 1o tuo aut quts reqmie cet in monte ioneingamtian ian wnifcabumus, labia noſtra à nobis ſancto tuo: Qui ingredii line macula,& Kmgleänapaic 4 lut,qus noſter ꝗñs eſt: Propter miſeri⸗ Ooperatur luſtitram. Qut loquitur uerita⸗ lne d üttühe cuit minopã,& gemitũ panperũ mme, ex- tem in corde ſuo, qui non egit dolum in d Kaäitüfeſand urgam, dixit qm:Ponam in talutar fidu linguaſua, Nec fecit proximo ſuo malũ, is uimien tennn cülter agam in eo· Eloquia dmi, eloquia& opprobriũ non accepit aduerſus pro- 3 Inpupamndaget cia, axgentum igne exammatum, pro- xlmos ſuos. Ad nihilum deductus eſt in ddeninnmagän bꝛtum ten purgatum ſeptuplum. Iu do conſpectu eius malignus timen' es aut do Giaurunpunm mune uine ſeruabis nos,& cuſtodies nos à ge minũ glorificat Qu iurat proximo ſuOo, aerztione hac in gternã. In circuitu im⸗& non decipit, qui pecuniam uam non ten ã umäaä gagypd- dbiteü menüniN ani aus tertoupam Oie le luo Odliwhie aunth am netilen ute. Pr us Karturen unt ns pauperügvihien om riraut mpuli giumn ano, Nonteqnts Vlthorn dbotem dalaen onſtn ls eosinmnus lchn puper entunäineinf rebrachäpean duig pijambulant, ſecundũ altitudinem tuam dedit ad uſur centem non accepit. mmtiplicact flios hominum- am,& mumera uper iuno- Qun facu hęc, non Cm ſnem; pſalmus Dauid. NXl I. mouebitur in gternum. p VSFguo Dñe obliuiſceris me in ſ· ¶ 1 itul inſi nptio inſi Dauid. XV. neme uſq quo auertis faciem tuam Onſerua me dñe. quontam ſpeiaui in fjeb. 16. amet Quandiuponam conſilia in anima te, dixi dño, deus mes es iu, quoniain nea dolorem in corde meo per diems vf- quequo exaltabitur inimicus meus ſuper me'repice,&exaudi me dñe deus meus. lumina oculos meos ne unq́; obdormi- dote, amrin mortehnequando dicat inim icus gregabo conuen bus, nec memor ero nom aus meus, Pręualui aduerius eũ. Qu tri⸗ bulant me, exultabãt, ſi motꝰ fuero,ego bia mea Dñs, pars hęredttatis meę&ca bonorũ meorã non eges. in terra eius, miriflcauit omnes uolunta- tes meas in eis. Multipłicatę tunt ntirmi tates eorũ, poſtea accelerauerũi Non cõ ticula eoꝶ e angumi- nũ eori' per la- Sanciis g ſunt tnes hereditatem mihi. Funes ceciderũt mmim prę tribuit nſuper& uſq; ad noctẽ prouidebam à de- pecrülunina irrſericondi 21 DIa s her erbiutmidiluüt ꝛ ĩmiſericordia tua ſperaui. Exultabit licis met, tu es qui reſti aisen eim udi cot meñ in alutari tuo. cãtabo dñe q bo meam Fun derulic ghen matribult mihi epfah⸗ noĩ dñi altusimi. claris, etemim Hareditas mea præciara ͤͤͤ 39 hhei eſe mus Dauid. XIIl. eſt mini. Benedicam dommum ꝗ Auuni ntü entr 4* u piens in corde ſuo, Non eſt mini intelle ctu, reſe nomo lpertſm f 3 deeupen.& abominahi. increpueruᷣ tme renes met. is benehm ail u 1 34 in zif ſuis, non eſt qut fa- dmm in con peſu meo ſemper, qm̃ conldo Gons i Ran 3 onũ, non eſt uſq; ad unam. Dñs de xtris mihi:ne cõmouear. Propter hoc le ocee Koncœlo proſpexit ſuper Hlios hominũ, ſut tatũ? cor meu, 9, Tnnünngnat mmme MA uideat & exultauit lingua mea, G 4 Act. 2. d inſuper Act.* L.; 3.E A depᷣcatio- ni meę gquitates C D A Heb. 19 Heb. 2. c inſuper& caro mea requieſcet in ſpe. Quoniam non derelinques ammam meã in ĩ(ferno: nec dabis ſanctũ tuũ uidere cor ruptionẽ. Notas mihi feciſti uias uitę:ad implebis me lętitia cũ uultu tuo:delecta- tiones in dextera tua uſq; in finem. Oratio Daumd. XVI. E Xaudi dñe iuſtitiam meam: intendeꝝ deprecationẽ meam): Auribusperci- pe orationem meam, non in labijs dolo- ſis. De uultu tuo iudiciũ meũ prodeat: o culi tui uideanttę quitatẽ.] Probaſti cor meñ,& uiſitaſti nocte: igne me examina- ſti,& non eſt inuenta in me iniquitas. Vt non loquat᷑ os meũ opera hominũ: pro- pter uerba labiorũ tuorũ ego cuſtodiui uias duras. Perfice greſſus meos in ſemi- tis tuos: ut non moueantur ueſtigia mea. Ego clamaui, quoniam exaudiſti me de- us, inclina aurem tuam mihi,& exaudi uerba mea. Miriffca miſericordias tuas, qui ſaluos facis ſperantes in te: A reſiſten tibꝰ dexterę tuę cuſtodi me ut pupillam oculi. Sub umbra alarũ tuarũ protegeme à facie impiorũ qui me afflix erunt. Ini- mici mei animam meam circũdederunt, adipem ſuũ concluſerunt, os eorũ locutu eſt ſuperbiam. Proijcientes me, nunc cir cundederũt me:oculos ſuos ſtatuerunt de clinare in terram. Suſceperunt me ſicut Ieo paratus ad prędam,& ſicut catulꝰ leo nis habitans in abditis. Exurge dñie, prę ueni eũ,& ſupplanta eũ, eripe animam meam ab impio, frameam tuam ab ini- micis manꝰ tuę. Dñie à paucis de terra di uide eos in uita eorũ,& de abſconditis tuis adimpletꝰ eſt uenter eorũ. Saturati ſunt fiijs,& dimiſerũt religas ſuas paruu lis ſuis. Ego aũt ĩ iuſtitia apparebo cõſpe ctui tuo:ſatiabor cũ apparuerit gł.ia tua. C In hinem puero domuni Dauid, quu locu- tus eſt domuno uerba cantici huius, in die quua eripuit dominus de manu omniii im micorum eius,& de manu 4 Saull,& chxit. XyII. Dlligam te dñe fortitudo mea, dñs fir mam en tũ meũ,& refugiũ meũ,& li berator meus. Dens meus adiutor me- us.& ſperabo in eñ. Protector meus,& cornu ſalutis meę,& ſuſceptor meus. Lau dans inuocabo dñm,& ab inimicis meis ſaluus ero. Circundederunt me doiores mortis,& torrentes iniquitatis conturba uerunt me. Dolores inferni circundede- tunt Liber runtme'preoccupauerunt me kaqreinas tis. In tribulatione mea inuocaurq ad deũ meũ clamaui. Bt exa plo ſancto ſuo uocem meam caul dũm, et 3” 0 n udiuit de tẽ, dl dem ¹ 1 urne, Kb me’ in conſpecdu eius— Pan nn eius. Commota eſt,& contremuit tena, iu niſn fundamenta montiã Conturbata ſunt nädpnet 4 & commota ſunt, quonam iratus et ca amaüilepi 7 Aſcendit fumꝰ in ira eius,&ignis aface minſtde eius exarſit: carbones ſuccenſi lunt ad i Dürſtg eo·Inclinaui t cœlos,& deſcendit,& a, al miin ligo ſub pedibus eius. Et aſcendttiper B erinmicojme Cherubim,& uolauit: uolauitfupergen. Sisarctten nas uentorũ. Et poſuit tenebras athuã attxiilione ſuũ, in circuitu eius tabernaculũ eins,e⸗ ibrpedg broſa aqua in nubibus aeris Pr fuigte rinneal beläl in conſpectu eius nubes tranſterut, an „ eramrnhg do& carbones ignis Et intonuitdeca 190 dũs,& Altiſsimus dedit uocem ſunn, grandinem& carbones ignis. Et mit ſagittas ſuas, et diſsipauit eos: fulgura mi tiplicauit,& conturbauit eos. Btappa ruerũt fontes aquarũ,& reuelata ſunt iim damenta orbis terrarũ. Ab increpanom tua dñe, ab in piratione ſpiritusiræ ins. Miſit de ſummo,& accepit me,& aſm plit me de aquis multis. Eripuit me dei- nimicis mets fortilsimis, ab his quioie- rũt, qm̃ confortati funt ſuper me. Prane- nerũt me in die afflictionis meę,& fad' eſt dñs protector meus. Et eduxit mei latitudmneem:ſaluum me fectt, qm̃ uouit me. Et retribuet mihi dũs ſecundũtuſtiti am meam,& ſecundũ puritatem mami mearũ retribuet mihi. Quia cuſtodiuiui as dñi, nec impie geſsi à deo meo. Quo- niam omnia iudicia eiꝰ in cõſpectumeo/ & iuſtttias eius non repuli à me. Btero q 1 1 immacnlatus cũ co.& obſeruabomeab iniquitate mea. Et retribuet mhi cisſe cundã iuſtitiam meam,& ſecũdum puri- tatem manuum mearũ in conſpecuoci⸗ Iorũ eius. Cum ſanddo ſanctus erts,& c uiro innocente innocens exis. Et cume/ lecto electus eris,& cũ peruerſo peruet- teris. Quoniam tu populũ humilem ſal uũ facies,& oculos ſuperborũ humilia/ bis. Quoniam tu illuminas lucemamme⸗ am dñe. Deus meus illumina tenebras me as. Quoniam in te eripiarà tentatione,c in deo meo tranſgrediar murũ. Deus me- us impolluta uia eius, eloquia Dñi tne examinata, protector eſt oim perun 4„ 5 um 3— inſe· Qm̃ quis deus pręter dum, zu aanelubtu mer 6 nlidorlm d AhCumaum, atr dm, damnam eis u eiawüglakernm. aredecontr Gtb tarein apht en warwileluim 3 5 ſubuähf aüſajeniſnere drrnaſeniblus. unn d i Das qlichsu rhd bnel asnebinnnäs anmeerläbäme aredrcgkeae ertdes ie eno Rlnätans al eralencnräis( eirdin Kging l en Jal hinrgier icitennan Aenregtuerh ün m. Nö 1 A 8 8 ka . ah Pſalmorum. 227 edca„ 22 beaerne aeus preter deum noſtrũ: Deus qui recte. ſetificantes Corcadfpceben ii 4 dctnauß Ied mxit me uirtute,& poſuit immacu- cicum. inumin s oculos. 1 mrchüſtan üud unce laa 6 ci lã meã. Qui perlecit pedes meos dus permauens in ſecu ſecu 8 35 nigenen nemn, di Rend tramd tuorũ.& ſuper excelſa ſtatuens düi uerasiuſt:firata in ſemetipſa· Deſyde monch t e 4 docet manus meas ad prelium, rabilia ſuper aurum& lapi. Werioſun dena Na d me luilti ut arcũ greum brachia mea. multã,& dulciora üer 6 6 anun, dotalänt Aag, gediſti mihi protectionẽ lalutis tuęct Etenim ſeruus tuus cu odi 84 n 8 ſinin ne est taen uaſuſcepit me. Et diſciplinatua diendis illis retributio multa. elicta P Ra aini! ſhe me in finẽ,& diſciplina tuaipſa intelligit: ab occultis meis munde er nut ainn Ant 4 docebit. Dilataſti greſſus meos ſub⸗ ab altenis parce ſerno tuo. mei nõ 3 peäbeei n ge mne, E ſunt infirmata ueſtigia mea.: rint dominati, tunc immaculatus ero, mäuuan t heifecuar intmicos meos,& cõprehen emundabor à delicto mascimo Eterñt ut orü. Bt nand da amillos, Se nõ conuertar donec defici- cõplaceant eioquia Otis mei.& medita- rcuin— ant. Confringã illos, nec poterunt ſtare: tio cordis mei incdnſpeein tuo 1 emger. wrinmͤ a, cadent iubtuspedes meos- Etpręcimci- Dñe adiutor meus redẽptor meus. ectu eidn n Ni meuirtute ad bellũ: ſupplantaſti inſur CInfins, Dal. Dauid.— X. e ndanszmnnii aies inme ſubtus me. Et inimicos meos Xaudiat te dũs in die eriuietede Jeb.20 3 tüns de a uiſti mihi dorſum,& odientes me di, protegat te nomnen a41 des b.N itta eem& end muumh 3 perdiſti Clamauerunt, nec erat qui ſal⸗ tibi aux ilium 5 an e Sion— las iu An aos faceret: ad dñm, nec exaudiuit eos. tur te Memor ſit omnis eriheſisui— io Kaan im Eicõminuam eos ut pnluerẽ ante faciẽ holocauſtũ tuum pingue Iat. Ir nat ti⸗ a ni aeg uenti, ut lutũ platearum delebo eos. Bri bi ſecun dum cor tuũ,& omne conſilium abätni nüun ues me de contradictionibus populi, cõ tuũ confirmet. 15 tabimur in! Mhenr tno. aab ingän üſmm ſitues me in capnt Gentiũ. Populus quẽ& in nomine dei nri magnificab'mur- lmna, on cognoui ſeruiuit mihi ⸗in auditu au Impleat dis omnes petitiones tuas, nũc de nan li s obediuit mihi. Filij aljeni metit ſunt cognoui qm̃ ſaluum feen dñs CH K 1⸗ eneenh au mihi filij alieni inueterati ſunt, et claudi- S TVM ſuum. Beau at ilium de cœ⸗ Kareg at cmenmtäſemitis ſuis. Viuit dis,& Pe- loſanctoſuo in potentatibus ſalus dexte e hatheh nedtcus deus meus,& exaltet᷑ deus ſalu rę eius. Hi in curribus, et hi in equis, nos ñi maae,i lneemſäummi nu 3 W dterrbuenieinan am&ſeanä remmbverwidi nec inpegdii tn,p,. omniiuäinaeädneiunn itaseicgich Whuur mnlatuscũtd Adddnboned. tate mer Benntasenichh iuſtitammemaäätmmge manuummaing gechon ius Cuncnäviab dc nnocenteinmsemwa Iton — edus ebKähtebp Nod nm. In omnẽ terram exiuit ſonus eorũ, gloria eius in ſalutari tuo, glortam& ma Cuorüm drnitunſad nes, Lusiyn rütmin vonian imüdlammn* ſpoſus ꝓcedès de thalamo ſuo. i† E«ul lum ſeculi, letificabis eum in gaudio cum ℳ 3„ 8 7.— e-—.—. 2 Daumabitemeu ul tauit ut gigas ad currendã ua, à ſummo uultu tuo. Qm res ſperat in dio, et in mi enuminternin untne weo raleniatni Dn wolurnan enrlig dnaa proecbe onham ⸗. na zeuworaeru, eu! dg Kusg:n Ktmmmi aeud 1ipies me.“ Propterea confitebor tibi in die qua inuocauerimus te. Cerlcvind Keob nationibus dſe,& nomini tuo plalmum ti mef. Deus qui das uindictas mihi,& autem in nomine dei noſtri nuocabi- labdis poplos ſub me, liberator meus de mus. pſi obligati ſunt,& ceciderũ t.nos inimicis meis iracundis. Et ab inſurgẽti⸗- autem ſurreximus,& ereci ſumus. Do- bus in me exaltabis me, à uiro iniquo e- mine ſaluum fac xegem,et exaudi nos in C h fmem, Pſalm. Dauid. NXX. Omine in uirtute tua letabitur rex, Heb-. 22 dica. Magnificans ſalutes regis eius, S 2 b & ſuper ſalutate tuũ exultabit ue- Haciens miſericordiã Chriſto ſuo Dauid, & ſemini eius uſq; in ſecuõlum. hemẽter. Deſyderiũ cordis eius tribuiſti Cln ſinem, Pſal. Dauid. XVIII. ei,& uoluntate labiorum eius nõ frauda Oeli enarrãt gloriam dei,& opera ſti eum. Qm̃ preueniſti eũ in bñdict:oni manuã eius annunciat firmamẽtum. bus dulcedinis, poſuiſti in capite eius co Diesdiei eructat uerbum,& nox nocti ronã de lapide precioſo. Vitam petijt à indicat ſcientiam. Nõ ſunt loquelę neq; te,& tribuiſtiei longitudinem dierũ in ſetmones, quorũ uon audiant᷑ uoces eo- ſeculum,& in ſeculum ſeculi. Magna eſt & infines orbis terrę uerba eorum In ſo gnum decorè impones ſuper eum. Quo- le poſuit tabernaculum ſuũ, et ipſe tanc niam dabis eum in benedict onẽ in ſecu cœlo egreſsio eiv. Et occurſis eius uſch ſericordia A! tiſsimi nõ cõmonebitur. In ad ſummũ eius, nec eſt quiſe abſcondat ueniat᷑ manus tua ommmbhus mimicis tuis, à calore eius. Lex dmi immaculata con⸗ dextera tua inueniat omnes qui te ode- vertens aumas, teſtimomum dmi fldele, rũt. Pones eos ut ciibanũ ignis in tempo Hapientiã pręſtans paruulis. Iuſtitiæ drl re uultus tui, uns in ira ſua conturbabit recte. G 3 eos, — mus& pſaliemus unrtutes tuas. Hcha mus UDauid. XXI. Mat. 27. e Matt.⸗⸗. d ripiat eum, ſaluũ factat eum, qm̃ uult eũ. Mar.;:5.c Quomã tu es qui extraxiſti me de uen- B tre, ſpes mea ab uberibus matris meæ, in te proiectus ſum ex utero. De uentre matris meæ deus meus es iu, ne diſceſſe- ris à me.Qm̃tribulatio proxima eſt, qm̃ nõ eſt qui adiuuet. Circundederunt me uituli multi, tauri pingues obfederũ me. Aperuerunt ſuper me os ſuũ, ſicut leo ra- piẽs& rugiens. Sicut aqua effuſus ſum, & diſperſa ſunt omnia oſſa mea. Factum eſt cor meum tanq́; cera liqueſcẽs in me dio uentris mei. Aruit tanquam teſta uir tus mea,& lingua mea adhęſit faucibus meis,et in puluerẽ mortis deduxiſti me. C m circundederunt me canes multi, cõ- Matt. 27. d ſilium malignantiũ obſedit me. Fode- Aoan. 19. d runt manus meas& pedes meos, dinume rauerunt omnia oſſa mea. Ipſi uero cõſy derauerunt,& inſpex erũt me, diui erũt ſibi ueſtimenta mea,& ſuper ueſtẽ meã miſerunt ortẽ. Tu aũt dñe ne elongaue-/ ris auxiliũ tuum a me, ad defenſionẽ meã conſpice. Erue à framea deus animam meG,& de manu canis unicã meã. Sal- ua me ex ore leonis,& à cornibus uni- Heb. 2. c cornium humlitatẽ meã. Narrabo no- men tuũ fratribus meis,& in medio Ec- cleſię lsudabo te. Qui timetis dñũm lauda te eum, uniuerſum ſemen Iacob glorifi- cate eũ. Timeat eum omne ſemen Iſraęl. 8 quo- Liber. ens.& deuorabit eos ĩgnis. Fructũ eorũ quoniã nõ ſpreuit, neq; de de terra perdes,& ſemen eorũ à ſilijs ho cati minum. Quoniã declinauerunt in te ma- la, cogitauerunt conſilia quę non potue- runt conſtabilire.Quoniã pones eos dor ſum, in reliquijs tuis pręparabis uultũ eo rum. Exaltare dñe in uirtute tua, cantabi ¶ In finẽ, pro ſuſte ptione matutina, Dſæl- D Hus deus meus reſpice in me, ſj qua- re me dereliquiſti: lõge à ſalute mea uerba deliciorũ meorum. Deus meus cla mabo per diẽ,& nõ exaudies,& nocte, & nõ ad inſipientiã mihi.IJu aũt in ſan/ cto habitas, laus Iſraẽl. Inte ſperauerunt patres noſtri:ſperauerũt,& liberaſti eos. Ad te clamauerunt,& ſalui ſacti ſunt, in te ſperauerunt,& nõ ſunt confuſi. Ego aũt ſum uermis,& nõ homo, opprobriũ hominũ,& abiectio plebis. Omnes uidẽ tes me, deriſerunt me, locuti ſunt labijs, lI&æ mouerunt caput. Sperauit in dño, e- 6 ſpexit depre⸗ lyhen 6 cationem pauperis. Nec auertit faciem. 9 ſuã à me.& cũ clamarẽad eum exaudt. eh uit me. Apud te laus mea in eccleſia ma⸗ Sna, uota mea reddã in con peciu timen- tium eum. Edent pauperes, et ſatnabun tur,& laudabunt dñm qui requnĩt eü, uluent cor da eorũ in ſeculũ ſeculi. Reni niſcent,& conuertent᷑ ad dim unuuaia i'wiglusen fines terrę. Et adorabũt in cotpecu ein nmtitie t- uniuerſe famili; Gentium. Quonicii wäunoltd eſt regnũ,& ipſe dominabit Genuuun, Lan Rerddd eul KII Maunducauerunt,& adorauerũt oos pin 25 nienede gues terrę, in cõſpectu eius cader anaess ain Het·d qui deſcendunt in terrã. Et anima me augvrninc illi uiuet,& lemen meũ ieruiet ipſi.An. aaitrcottit nunciabitur dño generatio uentuna,& merbontabemi annunciabãt cœli iuſtitiam euus populd iais dis ycyi qui naſcetur, quem fecit dominus. duwentbesihu ¶ Pſalmus Dauid. XXII. Brvin uliiod Ominus hregn me,& nihil mihi de erit, in loco paicuæ ibi me colloca- uit. Super aquã refectionis educaun me, ſt Nlinoſ ei aĩam meã cõuertit. Deduxit me ſup ſemu bass waii dtp tas iuſtuię, propter nomè ſuũ Nà eh am laii aalteſtchi bulauero in medio umbrę mortts. nò ti, 3i iasitele mebo mala, qm̃ tu mecũ es. Virga tua,s«& iaa. Nuu Jnj baculus tuꝰ, ipſa me cõſolata ſunt. parati iaiii&ſmid in cõſpectu meo meniam aduerſus eosg anelt. Puman tribulant me. Impinguaſtiin oleo capu an Kichmin n Vnn urt keglben meũ,& calix meus mebriaãs quã pręcla, ailt Jir Oan rus eſt: Et miſericordia tua ſubſequeime iqſeujad omnibus diebus uitę meę. Etut inhabi- legepienm, tem in domo dñi in longitudinẽ dierũiê³. iaug& ane Pſal. Dauid, prima ſabbathi. XXIIlI. f 4 D Omimi ſſjeſt terra& plenitudo euus 1 rurhu orbis terrarũ,& uniuerſi qui habi-:— ſeumüurnei tãt in eo. Quia ipſe ſuper mariafundault ſet a ues qal eũ,& ſupꝑ flumina pręparauit eũ. ui b nones ordts ö r 1 aimin ndd aſcẽdet in montem dñir aut quis ſtabitin Kahcäo gu loco ſancto eius: Innocẽs manibus ei mũ aüuminei do corde, qui nõ accepit inuanoanmm iaamnanan ſuã, nec iurauit in dolo ꝓximo ſuo. Hi ensdnälaah accipiei bñdictionẽ à dño,& milericu⸗ anſe ied diã à deo ſalutari ſuo. Hæc eſt generano dundar phi ¹— 3 quęrentiũ eum, quęrentium facit Deila bſexehad cob. Attollite portas principes veſaa Nlauen 88 4 0„— 1 All & eleuamini portæ ęternales,& in. aaaom 4 ..„. 5 2 d Kühl, bit rex glorię. Quis eſt iſte rex gloui. m dalane dñs foruis& potens, dñs potens a 54 duna Kon Hio. Attollite portas priucipes ueſtrass di u ea eleuamim portę æternales,& unrih rex glorię· Quis eſt iſte rex glorig: Do minus uirtutum, ipſe eſt rex glorit. 4, dünue diet an Ka eab o 228 Pſalmorum. 3 8 2 3 äs Cufnem Dſalm us Dauidl. tinm.& cum impijs nõ ſedebo. Lauabo acamdn uüe. Jlepb. XXII 11. inter innocẽtes manus meas.& circũda- ütba aru Dte dñe leuaui animã meã, deus me bo altare tuũ dñe. Vt audiã uocẽ laudis eanaidi dlfühn Hy 4 Beth.Inte cõſido, non erubeſcã. tuę,& enarrem uniuerſa mirabilia tua. Läennäne, Bhaßgeant me immici mei Gimel. Diſe, dilex decorẽ domus tuę,& locum Gabunt denſürte amuniuerſi qui ſiſtinẽt ie, non cõfun habitatioms glorig tuæ. Ne perdas cum h ni Kſpd 7 Confundani oẽs iniqua agẽtes ſuꝑ impijs deus animã meam,& cum uiris cmenaü di d. Daleth. Vias tuas dñe demõſtra ſanguinũ uitam meã· In quorũ manibus aacaai 1 anna, 6 x lemitas tuas edoce me. He. Diri iniquitates ſunt, dextera eori repleta eſt mlie Ge tätu Vmein neritate tua,& doce me, quia muneribus Ego aũt minnocentia mea & te ſuſtinui ingreſſus ſum. redime me diñe,& miſere- „Kidleänn Keric 3 plechne dia dnt d 4 8 — mcöpenuan 1 mes Deus ſaluator meus, ondie Zain. Reminiſcere n aarä dñe,& miſericordiarũ tuarũ, qut niha aſeculo ſunt. Heth. Delicta iuuentutis Alümm D ne,& ignorantias meas ne memmerté. decundũ miſericordiã tuã memento mei V mupropter bonitatem tua dñe. Teih. Dul d au cb& recius dñs: propter hoc legem da- miſerationũ re mei. Pes enim meus ſtetit in directo, ũ in eccleſijs benedicam te domme. CInhinẽ Pſalmus Dauid ꝓrius quam hmetur. XXVI- öfa mea, quẽ timebo: Dñs protector ui- tę meę, à quo trepidabo: Dũ appropiat r nrnuhd weee bi gelinquentibus in uia. lod. Diriget luper me nocẽtes, ut edant CArHeS Hcase musgeene 6 24 manſueros in mudicio, docebi mites uias Qui tribulant me inimicn ma. plt n 3 ukergäain iä ſuas. Caph. Vnmerſe uig dfñii miſericor— ſunt,& Feideruni 3 cõt—— Jaxitin nn dia& ueritas, requirentibus teſtamentt derfn me 2 ra,6 time 4 5 neun. 8 dciunadtane cins,& teltimonſa eius. Lamed. P 10- 3e— a Lerfunne Pre u, mpon Pepwraraſiſ an pter nome tun qñe propitiaberis pecca- 8 bir 0⸗ nàpe jà 10. 4— Mü om mettohet Neum vmeo:multũ eſt em̃. Mem. Quis eſt ho rä; ut inhabitem in domo dn omun 45 14 a uudeteh mo qut timet dñm: legẽ ſtatuet el in ula diebus uitę mee Vt uidea kucluntatern uoluptata aeenche u quã elegit. Nun. Anuma eius in bonis dñi,& uiſitẽ templũ eius · Qm abſcõdit dumed dkan Odemoradik,& ſemt eius hęreditabit ter me in tabernaculo ſuo, in die malorũ ꝓ⸗ onamingen, W nm. Samech. Firmamentũ eſt dñs timẽ texit me in abſcõdito tabernaculi ſui. in ä93 mnahnta ibus eum,& teſtamẽtum ipſius ut mani. petra exaltauit me,& nũc exal tauit ca- annuifan ſetterur illis. Ain. Oculi mei ſemper ad put meũ ſuper inimicos meos. Circuiui, niamubiieuta cim, qm ipſe euellet de laqueo pedes me& immolaui in tabernaculo eius hoſtiã üädnum iüdh cs. Pe. Reſpice in me,& miſerere mei, uociferationis, cantabo,& pſalmũ dicã lomonmnbonmin dei⸗ Dau wmaſeh ll quia unicus& pauper ſum ego. Sade. 1 e) da annl Tribulationes cordis mei multiplicatæ ui ad te, miſerere mei,& ex audi me. Ti anieimmd md lantz de neceſsitatibus meis erue. Cuph. bi discit cor meũ, ex ꝗſiuit te facies mea: dbtenni ämmidd Vde humiliatẽ meã, et laborẽ meum, et faciẽ tuã dñe requirã.· Ne auertas faciem àGWankihnuduam D aimitte uniuerſa delicta mea. Res. Re⸗ tuam Ame,& ne declines in ira à ſeruo uptunnunmmüſ pͤice inimicos meos, quoniã multiplica- tuo. Adiutor meus eſto: ne derelinquas unenmän agtin baa ilunt,& ſſodio imquo oderã: me. Sin. me, nech de picias me deus ſalutaris me- aaoeuseincänam Cuiltodi animã meã,& erue me, nõ eru- us. Qm pater meus& mater mea dereli- D de, qinözwgnlmem beſcam quontam ſperain in te. J hau. In querum me, dñs aũt aſſumpſit me. Legẽ uruüiintt ma h nocentes& reci adhę ſerun: mihi, quia pone mihi dñe in uia tua,& dirige me bätwrisääiein fuſtinui te. Pe. Libera deus lirast, ex o, in ſemua recta propter inimicos meos. Ominus illuminatio mea,& ſalus Heb. a2 A qño. Exaudi dñe uocẽ meã qua clama- C ofäurmbd Mdmmgd mnibustribularionibus ſuus. Ne tradideris me in animas tribulantiũ üüem qumnin i Cinfins Pſalmus Dauid. XNV. me, qm̃ inſurrexerũt in me teſtes iniqui. mlütgrrummkun iös⸗ Hdes me dñe, qm̃ ego in innocentia& mentita eſt iniquitas ſᷣbi. Credo ui- mnigore tmauimn Amea ingreſſus ſum,& in qiio(perãs nõ dere bona dmt in terra uiuentium· Bx⸗ goci. Edtrnähe ifmabor. Proba me dfñe,& tenta me, pecta dñm, uiriliter age:& confortetur uckpretzchiſ ufe ure renes meos,& cor meũ. Quoniã mi cor tuum,& ſuſtine dommum. ſda lüe por ruchi 3 pott ddennabs un 1L Klüdetew nurum pſe kg nraupledngye ſericordia tua ante oculos meos eſt,& cõplacui in ueritate tua. Non ſedi cum coſiſio uanitaus,& cum miqua gerenti- bus nõ introibo. Odiui eccleiã malignã tium—. ¶ Pſalmus ipſi Dauid. XXVII. D te domine clamabo, deus meus ne Heb. a8 Bleas Ame, nequando taceas à me, & aſsimilabor deſcendẽtibus in lacum: Exau- ſ — orationis Exaudi dñe uocẽ †⁴deprecationis] meę, dum oro ad te, dum extollo manus meas trahas ad templũ ſanctũ tuũ. Ne ſimul Ftradas me cum peccatoribus,& cum operanti- bus iniquitatẽ ne perdas me.Qui loquũ tur pacẽ cum proximo ſuo, mala autè in cordibus eorum. Da illis ſecundũ opera eorum,& ſecundũ nequitiã adinuentio- num ipſorũ.Secundũ opera manuum eo rum tribue illis, redde retributionẽ eorũ ĩpſis. Quoniã non intellex erunt opera dñi,& in opera manuũ eius deſtrues il- los,et nõ ędificabis eos. Benedictus dſis, ꝗm̃ exaudiuit uocẽ deprecationis meææe. Dñs adiutor meus,& protector meus, et in ipſo ſperauit cor meũ, et adiutus ſum. Et refloruit caro mea,& ex uoluntate mea cõfitebor ei. Dũs fortitudo plebis ſuę,& protector ſaluationum Chriſti ſui eſt. Saluum fac populum tuũ dñe,& be- nedic hareditati tuę,& rege eos,& ex- tolle illos uſq; in eternum. ¶ Dſælmus Dauud in coſummatione tabernaculi. XXVIII. Heb. 9 A△ Fferte dmño fllij dei, afferte dro fllios Heb. z0 4₰ arietũ. Afferte dño gloriã& hono-/ rẽ, afferte dño gloriã nomini eius: adora te dñm in atrio ſancto eius. Voxx dñi ſu- per aquas, deus maieſtatis intonuit, dũs iuper aquas multas. Vox dſñi in uirtute, uox dñi in magnificentia. Vox dñi cõ fringentis cedros,& confringet dñs ce- dros Libani. Et cõminuet eas tanq́; uitu lum Libani.& dilectus quemadmodã fi- lius unicorniũ. Vox dñi intercidentis flammã ignis, uox dũi cõcutientis deſer tum,& cõmouebit dũs deſertũ Cades. Vox dñi pręparantis ceruos,& reuela- bit cõdenſa,& in templo eius omnes di cent gloriã. Dñs dilunũ inhabitare fa⸗ cit, et ſedebit dñs rex in ęternũ. Dũs uir tutem populo ſuo dabit, dũñs benedicet populo ſuo in pace. ¶ PDſalmus canticim dedica tione domus Dauid. XXIX. Xalt abo te dñe, qm̃ ſuſcepiſti me: nec delectaſti inimicos meos ſuꝑ me. Do mine deus meus, clamaui ad te, et ſanaſti me.Dñe eduxiſti ab interno animã meã, ſaluaſti me à deſcendẽtibus in lacũ. Pſal lite dño ſancti eius,& cõfitemini memo- rię ſanctitatis eius. Qm̃ ira in indignatio ne eius.& uita in uoluntate eius. Adue- perum demorabit fletus,& ad matuti- Liber meus in eęternum confitebor tibi. num csxuit In num lętitia. Ego aũt dixi in abuna;lia Nat vütnd mea:Non mouebor in eternum. Dñe, in(uebqpunt 4 9 uoluntate tua præſtitiſti decori meo unn- argian tutem. Auertiſti faciẽ tuã àme, Efaaus 1 atudo le ſum cõ turbatus. Ad te dñe clamabo,& 0 dWattunencbte ad deũ meum deprecabor. Que utiltas iaäutenchpe in ſanguine meo dum deſcendo in conn⸗ mis dosila ptionem: Nũquid conſſtebit᷑ tibi puluis D zudaiolehhmn aut annunciabit ueritatem tuã: Audint drbanclboacn qñs.& miſertus eſt mei. dñs factuseſtaaqã iilaiwcii iutor meus. Conuertiſti planctã meüin frn ſawalle gaucdiũ mihi, concidiſti laccũ meum& a v cescll circundediſti me lætitia. Vt cantetidi aalxcteodl gloria mea,& non cõpungar, qſt deu ancioron delüeite Fm ¶ I finem, Pſalmus Dauid pro ütertad ec extaſi. XXX. Luntmeriaäenr N te dñe ſperaui, non cõfundar in qau rzie, Ktol nã, in iuſticia tua libera me. Inchna al i au yeraiäii me aurẽ tuã, accelera ut erusme, Eflo Iduuumhe mihi in deũ protectorẽ,& in domũ reſu aiqurtũrenit gij. ut ſlaluũ me facias. Quoniã fornundo aiitaqa un mea,& refugiũ meum es tu,& proptet arenpatwdt nomen tuũ deduces me,& enutries me. thüinenschl Educes me de laqueo hoc, quẽ abſcon⸗ iairoii wea, dum derũt mihi, qm̃ tu es protector meus.iln ani teamo manus tuas cõmendo ſpiritũ meum rede uutua öl miſti me dñe deus ueritatis, Odiſti obler batrrcan uantes uanitates ſuperuacue. Bgoaũtin an biteaui dfio ſperaui, exultabo,& lętabor in mi, ii ina Dad 1194, L. „.—... ſericordia tua. Qm reſpexiſti humilitat i a utnĩnem 5 meã, ſaluaſti de neceſsitatibus antmam ejerren gean Ä meã. Nec cõcluſiſti de manibus inimici Puannemd mei, ſtatuiſti in loco ſpaciolo pedesme⸗ ſtiamandl os. Miſerere mei dñe, qm tribulor, con- aulam mcnpp turbatus eſt in 1ra oculus meus, ꝛnima immüimh mea& uenter meus. Qm deſecit in qo 1 denne ezaltati lore uita mea,& anni mei in gemitidut. a onen Infirmata eſt in paupertateuirus meuet inm ajnuaa oſſa mea cõturbata ſunt. Suꝑ oèsimimi, ſaaaate cna cos meos factus ſum opprobriũ x uicinĩ dunude ni meis ualde,& timor notis meis. Qui ui- debãt me, foras fugerũt a me,& ebiund ni datus ſum tanq́; mortuus a corde. Fa/ ftrsgchnochf dütnge pün 54 tü orh audtiui C geipen ctus ſum tanco; uas perdituũ, qin audtunt fnmialcard- tuperationem multorũ cõmoramumse itijgaa circui tu. In eo dũ conuenirent ſimul 17 mara ..2 nii⸗. uerſum me, accipere antma meam conli imnglda ... ꝓ jaü 18 liati ſunt. Ego autẽ in te ſperaui ñiec ſeun xi:Deus meus es tu, in mamibus tuts ſo d . 2 1 jni um tes meę. Eripe me de manu inimicon d . 1 W d 4 meorũ,& à perſequentibus me. llluſtra 8 ch tuũ, ſaluumme acina faciem tuã ſuper ſeruum tuuũ, 1a onkun⸗ fac in miſericordia tua Dñe nõc 3 ar, genmaieſe luhnenadaa, etaſ, J n Aldenne 5. delnan ennn, xclenden ga „* ſcnge, Ban deüptottän, en 4 1' enianhär duü mengd nan rrfneir 4 enigmadnn tu dechet, menm zmect nuni g im diti fömaeg licfucnnin n n tuscömnnohin me deciecesumallch de des eintolguc anttats iernae g iin 3.. rauheulädoaltgrum 9 ta ünatmiti uunii de nadinsrnummn lec clülltennt umi aniitiinlchhnäches erere mii üner ch gett imarlena win, vennernas titkh amezGmireinnide taettin unxera me acönrdenin h äinn 1 Ssaasluntyrdn uäm — — eos in ericordiam ſuã jedius ſ*4à cem ad te. Diligite us,quoniã ueritateè buet abundanter fa Vrlueragite,& omnes qui ſpe 1 . terauerũt oſſa mea, die. Quonũ die ac nocte grauata eſt ſu⸗ perme manus tua, cõuerſus ſum in erum eorũ,& alat eos in fame. mbondiſti timent! ue acõturbatio 9 R̊ inuocaui te · E Lieducant in infernũ, Plola. We tatẽ in uꝑ na multitu iſ erãt in te, in nrũ. Bidictus dũs, mfll II oaut dixi in e Rribeſcant impij, dñi,& omnia Opera e muta flant labia miſericordi et iudiciũ loquunt aduerſus iuſtũ ini/ dñi plena bia,& in abuſione. Quam 1 do dulcedmis tuę dñe, q́; tus eoru- buste. Perfeciſti eis, õſpectu fil ni. Ablcondes eos in abſcon ne hominum tabernaculo à contradi elin C. lulsi am mirificauit mi- gentiũ, reprobat aũt cogitationes popui- ciuitate munita. xceſſu mẽtis meę:Pro/ 2 facie oculorũ tuorum. vdilti uocẽ orationis meę, dũ clama- te. Diligite dñm omnes 1 re quirit dñs,& retri- cientibus ſuperbiam. confortet cor ueſt ũ, ratis in domino. Clpſi Dauidintellettus. XXXI. Bati quorũ remiſſe ſunt iniquitates, Pſalmorum. 229 qñi,& omnia opera eius in fide. Diligit dũs. miſericordia eſt terra. Verbo dñi cœli fir- Quèm matiſant, maris, ponens in iheſauris abyſſos. Ti- meat dñm omnis terra, ab eo aut cõmo- iorũ homi nt co geant omnes inhabitantes orbẽ. ¹i Quo- dito laciei Proteges nt 3 dione in⸗ uit,& creata ſunt. Dñs diſsipai conſitia lorũ,& reprobat cõſilia principũ · Con- ſilium aũt dni in gternũ manet, cogitatio ldeo nes cordis eius in generatione et genera tionẽ. Beata gẽs cuius eſt dñs Deus eius, populus què elegit in hæreditatem ſibi. De cœelo re pexit dñs, uidit omnes filios hominũ. De præparato habitaculo ſuo reſpexit ſuꝑ omnes qui habitãt terram. Qui finxit ſigillatim corda eorũ, qui in⸗ telſigit omnia opera eorũ. Non ſaluatur rex per multã uirtutẽ,& gigas nõ ſalua- ſancti ei⸗ & quorũ tecta ſunt peccata. Beatus Dbitur in multitudine uirtutis ſug. Fallaze 6 6.51.„——— pa Ped i ri nonrumputauit] dũs peccatũ, tinſpiritu eius dolus. Qm tacui,.inue/ dum clamarem tota tuentes eũ, nec equus ad ſalutẽ, in abundãtia aũt uirtutis ſuę nõ ſaluabit. Ecce oculi dñi ſuper me & in eis qui ſperãt ſuper miſe ricordia eius. Vt eruant à morte animas Anima noſtra m mea dum configit ſpina. Delictũ meũ ſuſtinet dñm, qm̃ adiutor& protector B cognitum tib ,d nôabſcondi.1 Diæi:Confite ſum me intuſtitiã meam dño, li mpietatem peccati mei. Pro hac o- nbit adte omn's ſanctus in tépore opor Dauaidi cum immutauit uultù ſuii coram uuno. Verũamen indilunio aquarũ mul uaum ad eum non approximabunt. Tu desrekugium meũ à tribulatione, quę cir- cundedit me, exultatio mea, erue me à & mſtruam te in uia hac quà gradieris, emaboſuper te ocuios meos. Nolite flire& exaltemus nomt eius in idipſum. iiſicut equus& mulus, quibus nõ eſt in leth. ExX quiſiui dñm,& exaudiuit me, feci,& innuſtitiam meam noſter eſt. Quia in eo lętabit cor noſtrũ, bor aduer⸗& in nomine ſancto eius ſperauimꝰ. Fiat & tu remi⸗ miſericordia tua domine ſuper nos, quẽè- admodum ſperauimus in te. Abimielech,&dimiſit eum,& abijt. 2. RCEr.d XXXNXIII. Da & ſpiritu oris eius omnis uir- B Cõgregãàs ſicut rin utre) aquas in utrem nã ipſe dixit,& facta ſunt, ipſe manda- Iudith. i ⁰.c D . re. Aräſ 3— 3 3 4 d dde, Ktmotlutöns CM“, D tellectus. In chamo& freno maxillas eo ex omnibustribulationibus meis eripuit rum cõſtringe, qui non approximãt ad me. He. Accedite ad eum,& illumina- te Multaflagella peccatoris, ſperantem ui. Vau. Et facies ueſtrę nõ confunden ne ſorsgeüim, i slum tncymomidni h. uanduspettig ulii lonem wulton cim mume neodicoumnit Gnid me accpeemit mo e Beo uiintepdch messst annstheh „Brpeme demm vimn & zperazuntcelt tui ipperſeuumm lun U Mcdh 4¹ iſeicorcaua h Bb, Cmn finem Pſal. Dauid. XXNII. 4 buhio autin Go mi ericordia circundabit.Lę tur. Zain. Iſte pauper clamauit,& dñs B amini in Cfio,& exultate iuſti,& glo- exaudiuit eũ,& de omnibus tribulatio-. —— 3.—. er eAeta nibus eius faluauit eũ. Heth. Immittet an ta, fnen 4 gelus dñi in circuitu timentiã eum,& e- NXul ate iuſti in domectos decetrcol ripiet eos. Teth. Guſtate,& uidete qm*& MEAAN Aℳ WWat riaminomnes recj corde. audatio]. Cõfitemini dño in cithara, ſuauis eſt dñũs: beatus uir ꝗ ſperat in eo. in plaltenio decè chordarũ pſallite illi. Iod. Oantate ei canticũ nouã, dene pſallite ei nõ eſt iĩnopia timentibus eum. Cap inuociferatione. Quia rectũ eſt uerbum uites eguerunt& eſurierunt:inquirentes autem D do — imete dñm omnes ſancti eius, qm 1. Heb. 34 Enedican dñm in omni tẽpore, ſem⸗ Aleph. 1 per laus eius in ore meo.Beth· Indño A circundantihus me. Intellectũ tibi dabo, laudabic anima mea, audiãt manſueti,& leten?. Gimel. Magnificate dñm mecũ. SAe AA ½ A K. 22 alhn 4 r Vu. — = aðt dum nõ minuẽt᷑ omni bono. Lamed. Venite flij audite me, timort dmi doce- Pet. z5b bouos. Mem./ Quss eſt homo aui uult uitam, diligit dies uidere bonos: Nun. Prohibe linguã tuã Amalo,& labia tua ne loquant᷑ dolũ. Samech. Diuerte àa ma lo,& fac bonũ:inquire pact᷑, et perſeque Ecc. i5.d re eã. Ain. Oculi dñiſuper iuſtos, et au Heb. 4. c res eiusin preces eorũ. Phe. Vultus aũt dñi ſuper faciẽtes mala:ut perdat de terra memoriã eorũ. Zade. Ciamauerũt iuſti, D& dũs ex audiuit eos,& ex omnibus tri bulationibus eorũ liberauit eos. Cuph. Iuxctà eſt dñs ijs ꝗ tribulato ſunt corde, & humiles ſpũ ſaluabit. Res. Multe tri⸗ bulatioues iuſtorã,& de omnibus his li berabit eos dñ:. Sin. Cuſtodit dñs om̃ia ofſa eorũ:unũ ex his nõ conteret᷑. Thau. Mors peccatorum peſsima,& qui ode- runt iuſtã delinquent. Pe. Redimet dũs animas ſeruorũ ſuorũ,& non delinquent omnes qui fperantin eo. ¶ Haic Dauid. XXXIIII. Vdica dñe nocẽtes me: expugna impu gnãtes me. Apprehende arma et ſcutã, & exurge in adiutortum mihi. Effunde frameã,& cõclude aduerlus eos qui per ſequunt᷑ me:dic animę meę, Salꝰ tua ego ſum. Confundant᷑& reuereant quęrẽtes animã meam. Auertant᷑ retrorſum& cõ fundant᷑ cogitantes mihi mala. Fiant tan . Qud puluis ante faciem uenti,& angelus Eiat uia dñi coarctãs eos † Fiant uix illorũ tene- brę& lubricũ,& angelus qñi perlequẽs cos. Qmñ̃ gratis abſconderũt mihi interi- B tum laquei ſui: ſuperuacue exprobraue- runt anmnã meã. Veniat illt laqueus quẽ ignorat,& captio quã abſcon lit, appre hendat eum, et in laqueũ ca dat in ipſum. Anima aũtmea exultabit in dño,& de- lectabitur ſuper ſalutariſuo. Omuia ofa mea dicẽt. de, quis ſimilis tibi: Eripiès inopem de manu fortiorũ eius: egenũ& pauperẽ à diripientibus eum. Surgentes teſtes iniqui, quę ignorabã interrogabãt me. Rerribuebant mihi mala pro bonis: ſterilitatẽ anime meę. Ego aũt cum mi- hi moleſti eſſent, induebar cilicto. Inmi C nabi m ielunio animã meam,& oratio mea in ſinu meo cõuertetur. Quaſi pro- ximum,& quaſi fratrẽ noſtrum, ſic com placebã: quan lugens& contriſtatus ſic humiſiabar. Et aduerſum me lętati ſunt, & conuenerũt:cõgregata ſunt ſuper ghe fla- Liber. flagella,& ignoraui. Disipati ſunt nec cõpundi tentauerũt me, ſublannauerunt me ſubſannatione, frenduerũt up me dẽ tibus ſuis. Dñe quãdo reſpicies: reſtitue animã meã à malignitate eorum, Aleoni bus unicã meã. Confftebor tibi in eccle fa magna, in populo graui laudabo te, O ſupergaudeant miht quiaduerſant .. 8. 17 4 1, mihi iniqe, qui oderũt me Trats etan laa gcadb t0 88 nuunt oculis. Quoniãmihi quidẽ pacs ce loquebant᷑,& in iracũdia tertę loqnã tes, dolos cogitabant. t ilatauerunaſ Per me os fuũ:dix erunt, Euge, euge ui⸗ derũt oculi noſtri. Vidiſti dfie,ne ſiezs dñe ne diſcedas à me. Rxurge& imma de iudicio meo: deus meus& dñs meu in cauſam meã. ludica me ſecundã iuſti tiam tuã dñe deus meus,& nõ ſupergan deant mim. Non dicãt in cordibusſuss Euge, euge, ammæ noſtræ: nec dicant, FDeuorabnnus Jjeum. Erubeſcant& n- uereanĩt ſimul qui gratulant᷑ malismeis. Induantur contuſione& reuerentia qui i Tmaligna] loquumur ſuper me. Exultèt & lætentur qui uolunt iuſtittam meam, & dicant ſemper, Magmficetur domi- nus, qui uolunt pacem ſerui eins. Btlin- gua mea meditabitur uſtitiam tuam, to- ta die laudem uam.— Cmn finẽ ſeruo dmi Dauid. XXX. 1 Ixit iniuſtus ut delinquat inſemetip ſoonõ eſt timor det ante oculos eius. Quoni ã doloſe egit in cõſpecdu eius,ut inueniat᷑ iniquitas eius ad odiũ. Veiba oris eius iniquitas& dolus: noluit intlii gere ut benc agerct.Iniquitatemmedin tus eſt in cubili ſuo, aſtitit ommuſę non bons, malitiam aũt non odiuit. Dñein cœlo miſericordia tua, et ueritas unauſq; ad nubes.luſtitia tua ſicut momtes dci,u dicia tua abyfſus multa. Homines&iu menta ſaluabis dñe,(quemadmodũ mul tiplicaſti miſericordiã tuam Deus. hili autẽ hominum in tegmine alarũ tuarum ſperabunt. Inebriabant᷑ ab ubertate oo⸗ mus tuę,& torrente uoluptatis ut daa bis eos. Quoniã apud te eſtfons uite- in lumine tuo uidebimus lumen. Preten, de miſericordiam tuamſcientibuste, iuſtitiam tuam his qui recio ſunt corde. Non ueniat mihi pes ſuperbię, ae peccatoris nõ moueat me. lbi eruan qui operantur iniquitatem, ex pulu ſft- nec potueruni ſtare. pa 4 mx anet üccr: in 4 eüütd iperdinn gmüräif wermn le datare m ü rnnreln 3 1 9 enenb I D echWellu co& tnem raxnen M aenüitidas Rt arnawhnctänd Gwonni gum ülbertesa anteri. Van. wiatoereaer:d —— — aitleniee Ma aunmn Acbe encs Lan. U im L trdebie s Uiswiömat arniteniths euaadunerut,ee ermmhi, WE rjamcrſetn * Lnühnahper rimarauuzide Rtla) mnaan ainatenniern. eyremale Rw auaeccaite wänror onor ktatärenggh de Laei. 1. Atrüſour ag enbeladge düajetrete täga ng alhdei wſe mnlät 4 ſuan Ua äun degd awi nae aienälun dd lerua dan uät idei e . igru. drac. Dig ae aurii iee Se Da d meo:üeumadn melullameg 4 necenneui h. Nancinem 1 de mme gan, admo em Paan tan unul uigmudi lürtt rconhüte dnman 4 a oqumnipan daat dur qlirmiltin, nen ttſemper ſlgniet e uonntmemſenen Etch — — mecditadnuttmm un, kicä udem unn. ni emucki den f. tiniuttsurengan metn d ettimor omeolzein dodoeegtin ähehreinn Iiniquisgeiualchi. Fehr siniqunsceinmteimral bene wertrwiatunmedt 1 cadinſie, Whüongm dn dalim itwraüs Dien A LEPB Nehdhers ſacientes iniquitatẽ. Quo luſti aut ſ an tanquã ſœ Cnõ ertt peccato 8— u19— a&non inuemes Maniueii autẽ hæredi Thau. Saius aũt iuſtoꝶ à domino,& Pſalmorum. ctos ſuos, in ęt ſemnen impiorũ peribit. Ain. greduabunt terrã,& inhabi Cp⸗ Olt admodũ olera 4*. ipſi — in gĩo⸗& fac bonitatẽ,& qyrei iudiciũ Lex dei eius in corde ipſiꝰ, m,& paſceris in diuitijs e- behesrrem af„& dabit tibi perr Conſiderat peccator; iuſtum,& quærit lones cordis tui. Gimel. Reuela do mortificare eũ.· Dñs aũt non derelinquet un tua,& ſpfrai eſaciet. Et eũ in mamibus eius, nec dãnabit eũ cũ iu- 1 men iuſtitiã tuam,& iudi, dicabis illi. Cuph. Expecta dñm et cu incet Cula.. 4 9 us nq; meridi?. Daleth. Sub- odi uiã eius,& exaltabit te, ut hæredi- iius elto cño,& ora eum. Noli ęmulari tate capias terrã, cũ perierint peccatores neo qui proſperai in uiaſua, in homine uidebis. Res. Vidi impiũ ſuꝑexaltatũ, ſariente iniuſtittas. He. Deſine ab ira,& eleuatũ ſicut cedros Lihani. Et tranſi⸗ & derelinque furorẽ. noli æmulari ut ma ui,& ecce nõ erat:& queſiui eũ.& non ligneris. Quoniã qui malignantur. exter eſt inuẽtus locus eius. Sin. Cuſtodi in- dñm, ipſi here nocen:iã,& uide ę quitatem, qm̃ ſunt reli mnabuni:ſuſt:nentes autẽ anabunt terrã. Vau. Et adhuc puſillũ quiꝝ homini pacifico. Iniuſti; autẽ diſperi- tor:& quę res locũ eius, bunt fimul, reliquię impioru interibunt. abunt terram,& delectabunt᷑ in multitu protector eorum eſt in tempore tribulati- ane pacis. Zain. Obſeruabn pecca- onis. Ei adiuuabit eos dominus,& libe⸗ dorzuſtum,& ſtridebit ſuper eum, denti rabit eos,& eruet eos à peccatoribus,& bus ſuts. Dñs autẽ ſridebit eum, om̃ pro ſaluabit eos, quia ſperaueruntin eo. picit quodueniret dies eius. Heth. Gla Pſalmtius Dauid in re memoratione, dum euaginauerunt peccateres, intende diei ſdbban. XXXVII. & inopẽ, ut trucident rectos corde. Gla neq; in ma tua corripias me.Quoniã dius eoꝶ intret in cor a ipſorũ:& arcus ſagittę tuę infie ſunt mihi,& cõfirmaſſi eolüconfringak. Teth. Melius eſt mo ſuper me manũ tuam. Non eſt ſanitas in icumiuſto. ſuper diuitias peccarorũ mul in carne mea Afacie irę tuę, non eſt pase as Qonũ brachia peccatorũ conteren oſihus meis à facie peccatorũ meorum. uur, onfirmat autẽ iuſtos dñs. Iod. No Qm̃ in quitates mes ſupergreiſę ſunt ca- au un dñs hes) mmaculatorũ,& hæredi put meum,(&) ſicut onus graue grauatę weorü in æternã eru. Non confundent ſunt ſuꝑ me. Purruerun: et cortuptę ſunt iempore malo,& in diebus famis ſatu cicatrices meæ, àAfacie inſipientiæ meæ- nhant, quia peccatores peribũt. Inimici Miſer factusſ um,& curuatus ſum uſq; in B ſcriccränlu unsnaug C uero dit mox ut honorikicati fuerint,& in finè. tota die cõtriſtatus igrediebar. sluinaualcnms Gdcin aabylis mn Bnredi duabädte prmltedü ml miſcricctdäem asſij rinmminemie ämem nt.lidrümicdſettco Ktorrntewwepaskpor, Curnüäxt edhpwuhe ne woulmenm icoräemtmmifbste, lritlntcone n wam bs qlteieln nintmitipeslpel hen risnämoneneicat anneyninüum 9 rrantſſut.„ nerum Komau i net ſemen illtus in benedictione erit. 4 eatau, deflcientes quemadmodũ fumus Qm̃ iũbi mei impleti ſunt iluſionibꝰ,& deſcient. Lamed. †. Mutuabitur pec nõ eſt anitas in carne mea. Afflict ſum. cuor,& nõ ſoluet, iuſtus autẽ miſeret&& hummatus ſum mimis: rugiebã à gemi inbuct. Qua benedicentes ei hæredna, tu cordis mei. Dñe‚ ante te omne delide- bunt terrã, maledicentes aũt diſperibunt. rium meũ,& gemitus meus à te nõ eſt ab Mem. Apud dñm greſſus hominis diri ſconditus. Cor meũ cõturbatũ eſt in me, genu,& utã eius uolet. Cũ ceciderit, nõ dereliqt me urrtus mea& lumẽ oculoßꝶ colidet, quia dñs ſupponit manũ ſuam. meorũ et:psũ nõ eſt mecũ Amici mei et „ Nan. Hlunior ut, etenim conſenu,& ꝓeimi mei aduersũ me apꝓinquauerũt nöudt iuſtum derelictã, nec ſemen eius et ſteferũt. t qui iuxta me erãt, de lõge autrens pané. Tota die miſerei& cõmo ſteterũt:& uim faciebant qui quęrebant Kamech. Declina à malo,& fac bonũ, mihi, Iocuti ſunt uanitates,& dolos tota Eindabtta in ſeculũ eculi. Quna domi die meditabant. Ego aũt tanquã ſurdus nu ama iudiciũ,& nõ derelincuet fan, nõ audiebã,& ſicut mutus nonaperiens os os ſum. ã conſeruabunt᷑. Imuni— d. hr VNIA 4— tabũt in ſeculũ ſeculi ſuꝑ eã. Phe. 1Os Eſa. 51.e Hebr. 385. unt arcum ſuũ, ut † deciptant) pauperẽ DOmme ne in furore tuo arguas me,& animam meã. Et qui inquirebant mala C c0 — 6 3 Liber os ſun. Et ſactus ſum ſicut homo nõ audi Et ſtatuit ſupra peStrã pedes meos& adi ens,& nõ habens in ore ſuo redargutio- rexit greſſus meos. Et immiſit in 86 1 ——* 7—— meũu 8* 7 nes. Quoniam in te dſñie ſperaui, tu exau- canticũ nouũ, carmen deo noſtno. Vus züümllcenn- dies me dñe deus meus. Quia dixi: Ne bimt multi,& timebuut, R ſperabuntm ru ſebin . 71 7 4„*—, ⸗.. 3— quando ſupergaudeãt mihi inimici mei, dño. Beatus uir cuius eſt nomen qii leim nen 2* 5. 85 & dum cõmouent pedes mei, ſuper me eius,& non reſpexit in uanitates& na fariugte 8 1 11 3 74 2 8 7—..— 4 8 D magna locuti ſunt. Quoniã ego in flagel nias falſas. Multa feciſti tucie daums uahemuch ſa paratus ſum,& dolor meus in conſpe- mirabilia tua:& cogitatiomibus tusnan enntrun e⸗ ctu meo eſt ſemper. Quoniã miquitatem eſt qui ſimilts ſit tibi. Annunciau& ſ uchemitat meã annũciabo,& cogitabo pro pecca⸗ cutus ſum, multiplicati ſunt ſuꝑ numeni- erbaücd lt to meo.Inimici aũt met uiuũt,& confir⸗ Sacrificiũ& oblationsè noluiſii, raures rüme, Ginla- mati ſunt ſuper me,& multiplicati ſunt q autẽè eperfeciſti. mihi. Holocauſtũ etyna erſpermäle oderunt me iniquè. Qui retribuunt mala peccato nõ poſtulaſti, tunc dixi: ccel&é Külen Jet pro bonis, detrahebant mihi, qm̃ ſeque- nio. In capite libri ſcriptũ eſt demeut ie natnübmt bar bonitatẽ. Ne derelinquas me dñe de facerẽ uoluntatẽ tuã, deus meus uoſuid atdiſq ita us meus, ue diſceſſeris à me. Intẽde in ad, legè tuam in medio cordis mei. Annana arläus iutoriũ meũ, dñe(deus)ſalutis meę. aui iuſtitiã tuꝛm in eccleſia magna ect ſunoium clde ¶ In finem pro Idithun canticum Da labia mea nẽ pronibebo, dñe tu ſciſti. eanmum ät uid. Cap. XXXVYVIII ſtitiã tuã nõ anicondiin corde mecuuetIi, asoſiutanm Hebr. 39 D Eicuſtodia utas meas, ut ion delin, tatam tuã& ſalutare tuũ dilexi Nonab- beigi enüd quam in lingua mea. Poſii ori meo ſcondi miſericordiã mam& ueritatꝗ ti darm milihe cuſtodiã, cum conſiſteret peccator aduer à conſilio multo. Tuautẽè qñe ne longeſa erncie antle ſum me. Obmutui& humiliatus ſum,& cias miſerationes tuas à me: miſericoriia ces ureh ſilui à bonis,& dolor meus renouatꝰ eſt. tua& ueritas tua ſemper ſuſceperũt me. tchünnmeaumir Concaluit cor meum intra me,& in me⸗ Quoniã circunde derunt me mala,quoꝶ eicdermcdiain ditatione mea exardeſcet ignis. Locutus nõ eſt numerus: compręhẽderunt meini eidludcernlt ſum in lingua mea: Notum fac mihi dñe quitates meę,& nõ potui ut uidert. Mu senluig finẽ meum,& numeꝶ dierũ meorũ quis tiplicatæ ſunt ſuper capillos capitis mei qrad’ omteronau eſtut ſciã quid deſit mihi. Ecce menſu⸗& cor meum dereliquit me. Compiacen afüdthac et rabiles poſiuſti dies meos,& ſubſtantia tibi dñe ut eruas me. dñe ad adiuuandon ennengen mea tanq́; nihilũ añ te. Veruntamen uni me reſpice. Confundant& reuereantut contudame, uerſa uanitas, oĩs homo uiuẽs. Verunta- ſimul, qai qugrunt animã meãut aufernt uletern bn men mn imagine pertranſit homo,& fru- eam. Auertant retrorſum& reuereanat ſtra conturbai. Theſaurizat,& ignorat qui uolumt mihi mala. Ferant conleſtim rärcrcanatn cui cõgregabit ea. Et nũc quę eſt expe contuſionẽ ſuam qui dicunt mihi. Buge, aähiuemül ctatio mea:non'ne dñs,& ſubſtantia mea euge- Rxultent& letent ſuper oè qus- mtaiſch apud te eſt: Ab oĩbus iniquitatibus meis rentes te:& dicẽt ſemper, Magnifccent itanicis. erue me, opprobriũ inſipiẽti dediſti me. cs: qui diligũt ſalutare tuũ. Ego autem mx iiam Obmutui,& nõ aperui os meũ, m̃ tu fe mendicus ſum& pauper dñs ſolictuusct tucbligesn 4 5 4 ciſti, amoue à meplagas tuas. Afortitudi mei. Adiutor meus& protecior mentu lwaid mna ne em̃ manus tuę ego defeci in increpati⸗ es, deus meus ne tardauerts. Pacontin mnta neenhi onibus, prhter iniquitatẽ corripuiſti no ¶ Inu finem, Pſalmus Dauid. XI. anmliuimie minẽ. Et tabeſcerẽ feciſti ficut araneam B Eatus uir qui intelligit ſup egem A BGätgisäde animã eius, ueruntamen uane conturbat pauperẽ:in die mala liberabit eidi, nibsaame omis homo. Exaudi oationẽ meã dñe, Dñs conſeruet eum,& uiufficet eum,& amaih aog & deprecationẽ meam auribus percipe· beatũ faciat eũ in terra,& non macatcit 5 a axhezuame —.„—— 8 7 5 ÄSan N. Adlacrymas meas ne ſileas, qmi aduena in Tanimã inimicoti enls Dñs opéferu iinu Dia 4 14 . ego ſum apudte,& peregrinus, ſicut oẽs ilit ſuper lectum doloris eſuss: untnerim fea l patres mei. Remitte imhi, ut refrigerer ſtratum eins uerſaſtt in infirmitate dis, ema a prius q́; abeam,& amplius non ero. Ego dixi, dñe miſerere mei ſana anz dxr an C In finẽ pſal. Dauid. XXXIN. mes, quia peccaui tibi. mmici mel dixe Hebr. 40 1.. 4 er& pelt Xpectans expectaui dũm,& in endit runt mala mihi, Quando morlei— uimnhl. B geedu bi eiussEan ſi ingrediebai utui mihi. Exaudiuit preces meas,& edu bit nomen eius: Ht liin un 1 reganl3 xit me de lacu miſetiæ,& de luto fecis. ret, uana loquebai cor eius: cons 4 r -* unnqul 1 dü te d„ imi alind 5 uii dimning ni hue üan limue n 1* am mütglea ee Aütpleni dwi ta. 5. A ddergi derkcitiwit mianeünmän dtümmin eulnn .. 9 M 8 ves neptiita, uanöaden nũ aunrti müſercotli 1 1o waltsasä noeſ e 14 llendians ae „Uerttatnena acranndéſamrgen numers cmgsſäln amein, Venr tä imüsſät hue an Aanan Ah ricctun Rtütme acarg vmenäjritte t ne uniyr ünchi n tmenn eatmmm Onpren utäſtbi. Egrediebatur foras,& lo Mnur in idipſum. Aduerſum me ſuſur tos inimici mei, aduerſum me co- umala mihi. Verbũ iniquũ con- auötaduerſum me, Nunquid qui dor nõ adijciet ut reſurgat: Etem̃ homo vmeg in quo ſperaui, qui edebat pa. uamagntficauit ſuper me ſupplan oni⸗ Iu aũt dñe miſerere mei,& reſu ume,& retribuã eis. In hoc cognoui uuoluiſti me, quoniã nõ gaudebit mmicu meus ſuper me.· Me aũt propter mwwumũſuſcepiſti,& cõfirmaſti me in eua dpeäu tuo in eternũ. Bñdictus dñs deꝰ dnade Haela ſeculo& uſq; in ſeculũ:fiat, fiat. ( uſne mtellectus futjs Core. XLI. Vemadmodum deſiderat ceruus ad Uhursaquarum, ita deſiderat anima neladte deus. Sitiuit anima mea ad deũ ioni’uuũ, qũ ueniã& apparebo ante au dei. Puerunt mihi lacrymę meę pa- sdjeac nocie, dum dicitur mihi quoti ieVbi eſt deus tuus? Hæc recordatus na effudi in me animã meã, Im̃ trãſ- tainlocũ tabernaculi admirabilis uſc; utomädei.Inuoce exultationis et con onis⸗ſonus epulantis. Quare triſtis es uuma mea:& quare conturbas me: Spe- aundeo, qũ adhuc confitebor illi: aluta eur euwm alaananeen Ruutusmei,& deus męus. Ad meipſum dice. Coiuinerema nimamea conturbas me, propterea me Tal Gurnnranmira tankern Auerani rewemän erennm Nunt witimh.Pan onteſtm norero tui de terra Iordanis& Hermo- im amonte modico. Abyſſus abyſſum mocab in uoce cataractarum tuarũ. Oĩa ſioniſdan alcentePas Brübentäélnéih cs qe acelatua& fluctus tui ſuper me tranſie unIn die mandauit dñs miſericordiam node canticũeius. Apud me ora, te.& lctler M dllgätübrem vntcetan 2 00) atem 8 odeouiræ meæx: dicam deo, Suſceptor 6 Reltusch nabes, quare oblitus es mei:& quare . 5 3 LCh ſum Npalher 7 ALdiutormanägmntemenn S meusſetmdnen. ufnem lum la vuss virqpiinälgn zupereindlerotübe onſencetemm dh frineu mtemt imitmiaütsl per lecum doonze meus Getfchigſ AI. dt 5 T etemm amätc optſe ntterhc viate ab di dſemierceneſunäd unapeccuntbin amoter 127 tei Gepd nalawi,Centht wen eis⸗Btlithe „l eAr; uabchedäcen ¹ 4e Atich zebe e Fnoedl ½ 9 u O exenid ceuritatus incedo, dum affligat me ini- mas:Dum confringuntur oſſa mea, ex vodrauerunt mihi inimici mei: Dum di- autmini per ſingulos dies: Vbi eſt deus uequaretriſtis es aĩa mea& quare cõ ndo me: Spera in deo, qm adhuc cõf- Korali ſalutare uultus mei, et deꝰ mey. Cbſalmus Dauid. XLII. Tles me deus, et diſcerne cauſam meã Kgente non ſfancta, ab homine iniquo Kdoloio erue me. Quia tu es deus forti- niomea, quare me repuliſti: et quare tri mcedo, dãũatdigit me inimicus: Emit tuektuam, et ueritatẽ tuam: ipſa me de terunt,& adduxerũt in montẽ ſanctũ tuum, Pſalmorum. 231 tuũ.et in tabernacula tua. Et introibo ad altare dei, ad deũ qui lætificat iuuentutẽ meã. Cõfitebor tibi in cithara deus, deus meus: quare triſtis es anima mea:& qua- re conturbas me: Spera in deo, quonnam adhuc confitebor illi:ſalutare uultus mei. & deus meus. ¶ lnfinem pro filijs(ore ad intel lecium. XLIII. Eus auribus nris audiuimus:pr̃ es no Hebr. 44 ſtri annunciauerunt nobis. Opus qd operatus es in diebus eoꝶ(&)in diebus antiquis. Manus tua gentes diſper didit, & plantaſti eos, afflixiſti populos, et ex- puliſti eos. Nec em̃ in gladio ſuo polſede runt terrã.& brachiũ eoꝶe non ſaluauit eos. Sed dextera tua,& brachiũ tuũ,& illuminatio uultus tui, qm̃ cõplacuiſti in eis.Tu es ipſe rex meus et deus meus,qui mandas ſalutes Iacob. In te inimicos no- ſtros uentilabimus cornu,& in noĩe tuo B ſpernemus inſurgentes Fin nobis.) Non in nos. em̃ in arcu meo ſperabo, et gladius meus non ſaluabit me. Saluaſti em̃ nos de affli- gentibus nos, et odientes nos confudiſti. in deo laudabimur tota die, et in nomine tuo confitebimur in ſecula· Nunc autem repuliſti& confudiſti nos,& nõ egredi eris(deus)in uirtutibus noſtris. Auertiſti nos retrorſum poſt inimicos nr᷑os, er qui oderunt nos, dixipiebant ſibi. Dediſti nos tanq́; oues eſcarũ,& in gentihus diſperſ: ſti nos. Vendidiſti populũ tuum ſine pre cio,& nonfuit multitudo in cõmutatio- nibus eone. Poſuiſti nos opprobriũ uici nis noſtris, ſubſannationẽ,& deriſum, his qui ſunt in circuitu noſtro. Poſuiſtinos in ſimilitudinẽ gentibus, cõmotionẽ capi tis in populis. Tota die uerecundia mea contra me eſt,& confuſio faciei meę coo peruit me. A uoce exprobrantis& oblo quentis, à facie inimici& perſequentis. Hęc oĩa uenerunt ſuper nos, nec obliti ſu mus te,& ini que nõ egimus in teſtamẽto tuo. Et non receſit retro cor noſtrũ,& declinaſti ſemitas noſtras a uia tua. Quo- ni humiliaſti nos in loco afflictionis,& cooperuit nos umbra mortis.Si obliti ſu- d mus nomen dei noſtri,& ſi expandimus manus noſtras ad deum alienã: Non ne deus requiret iſta? ipſe em̃ nouit abſcon⸗ dita cordis. Quoniã propterte mortifi⸗ Ro. 8. g. camur tota dic, eſti mati ſumus ſicut oues occiſionis. Exurge, quate obdormis do-. mine: debr. 46. D piæ noſtrę ſter. Bxurge domine adunia nos,& redi me nos propter nomen tuum. ¶ Inhinem pro i5 qui commutabuntur hlijs Core ad intellettum, canticum pro dulecto. XI. 1111. Hebr. 45 HRuuit cM meum uerbũ bonum: di — co ego opera mea regi. Eingua mea calamus ſcribę uelociter ſcribentis. Spe- cioſus forma prę filijs hom nũ diffula eſt gratia inlabijs tuis: propterea benedixit te deus in ęternũ. Accingere gladio tuo ſuper femur tuũ potentiſime. Specie tua & pulchritudine tua, intende proſpere, procede,& regna. Dropter ueritatem& manſuetudinẽ& iuſtitiam:& deducet te mirabiliterdextera tua. Sagittę tue acutę popuii ſub te cadent in corda inimicoꝶ regis. Se des tua deus in fecuſũ ſecuii uir- ga directonis uirga regni tui. Dilexiſti iuſtitiam, et odiſti iniquitatem: propterea unacit te deus, deus tuus oleo lætitiæ præ conſortibus tuis. Myrrha& gutta& ca ſia a ueſtimẽtis tuis, à domihus eburneis ex quibus delectauerunt te filig regum in nonore tuo. Aſtitit regina à dext: is luis in ueſtitu deaurato, circundata uarietate. Audi fiia,& uide,& inclina aurem tuã: & obliuiſcere populum tuum, et domum patris tui · Et concupiſcet rex decorem tuum: quoniam ipſe eſt dñs deus tuus,& adorabunt eum. Et filię Tyri in muneri⸗ bus uultũ tuum deprecabuntur, omnes di uites plebis. Ommis gloria flię regis ab intus⸗in fimbrijs aureis circumamicta ua- rietatibus. Adducẽtur regi uirgines poſt eam prox imę eius afferentur tibi. Affe- rentur in lgtitia& exultatione, adduceni in templum regis. Pro patribus tuis nati ſumi tibi fllij.conſtiiues eos principes ſuꝑ Memor omnem terrã. †Memores erũt) nominis tui dñe in omni generatione& genex ati onem. Propterea populi confitel unt᷑ tibi in gęternum,& in ſeculum ſeculi. C In finemm filijs Core pro ærcanis. Pſalmus X V. Nus noſter refugiũ& uirtus. adiutor in tribulationibus que inuenerũt nos nimis.Propterea nõ timebimus dum tur- babitur terra,& tran ferentur montes ſu 1 cer 8 Liber mine: Exurge,& ne repellas in finem. cor maris. Sonuerat& tunbatę ſunt an Quare faciẽ tuã auertis, Obluiſceris ino- eorũ, conturbati ſunt montes im wn & tribulationis noſtrę: Quo- dine eius. Fluminis unpetnsleiſtenen niam humiliata eſt in puluere anima no- tatem dei, ſanctificauit tabernaculũ 5— ſtra, conglutinatus eſt in terra uenter no Altiſsimus. Deus in medio eius, udn can muücnaä aadinkeit0 b Atnta npoo tes⸗cdi vyſergal pn lare JITl asemegin ns aita anzar Klljtd u 8 näp mouebitur: adiuuabit eam deus maned luculo. Conturbatæ ſunt gentes,& incki 5 nata ſunt regna: dedit uocè ſuã monct terra. Dñs uirtutũ nobiſcũ:ſuſceptorno ſter deus Iacob. Venite& uidete open dñi. queę poſunt prodigia ſup terrdralteris bella uſq; ad fiuẽ terrę. Arcũ contettt& a acainnoc cõfringet arma:& ſcuta comburet im ddnd Vacare& uidere, quonid ega ſum qu: exaltabor in gentibus,& exaltaberi terra. Dominus uirtutum nobi cum ilte ptor noſter deus Iacob. C In fimẽ pro filijs Core · Dal XITL 0◻ Mnes gentes plaudite manibus ite bilate deo in uoce exultatiots. Cum niam dñs excelſus, terrihilis, rex mnghus M dieni ſuper omnem terrã. Subiecit papulcii 1 ſäauuman bis,& gentes iub pedibus noſtrts. Plas ertieni nobis hęreditatem ſuam, ſpeciem facah 4 E quam Jdilexit, i Aſcẽdit deus ininbit & dominus in uoce tubę Pſalſite deoss näeoſem ſtro.pſallite. pfallite regi noſtro,yſaſt eann ten Quoniã rex omnis terrę deus: pfaliith pienter. † R egnabit] deus ſuper gunt mmsin Rhm deus ſedet ſuperſedem ſancti ſum ſ üu ſe eipes populorã cögregati ſun cum den eiadzt Abrairam, quoniam diſfortes terræui- altunſem menter eleuati ſunt. iaeiniyde ¶ Pſalmus cantici fuijs(ore ſecunia jalſn, ſabbathi. Pſal. XLIII imnimnem M Agnus dns& laudabilis mm incif dmluderne uitate dei noſtri, in mõte ſmaos iameomm Fundatur exultatione unuuerſe tenſmit eumnſnei Sion, latera aquiſonis, ciuitas regi m- nmme geſ gm. Deus in dom bus eius cognoſcenm entand Ka cum ſuſcipiet eam. Qm̃ ecce regestem mäutin congregaii ſunt: conuenerun, munn 1nt omaomn uidẽtes ſic admirati ſunt, cöturbautſunt; tudis echn cõmoti ſunt:tremor apprchendit eos hi ül rortt dolores ut parturtẽtis, in ſpir tu vchenelt näu cõteres naues T harſis. Sicut audimcuss a duag ſic uidimus in ciuitate Comm unnndm rihewanin ciuitate dei noſtri: deus fumqnitemmit ia gternũ. Suſcepimus deꝰ m ericorcm m medio tenpli tui Secun a namen deus, ſic& laus tua in ſin plena eſſ dextera tua Letei & exultẽt filie ludæ, propter qñe. Circundate Sion,& comp aaiiplätend äuebo nchem geeickenkablr es terrę: iuſtttt mens Hion⸗ zu'cla nn eckmini . R d wihäa b anee mbehin wih ad mn dene mnd ia rant din 1 dewom a dadjuud 1 tetnln i degm dei lacd.ſ. 9 Ddolut don Ruandaan 1 1 6 Mane or nxaude,* Hdomiuus inm Keränich, 3 imj R- oe p nsmeguntnne 89, h. gatrate in tuxtibus eius. Ponite cor ueitra in uirtute eius, et diſtribuite do eius, ut enarretis in progenie altera. zhic eſt deus noſter in æternũ,& in ſecui:& ipſe reget nos in ſecula. Ch finẽ pro hauis(ore. Pſalmus XIIIII. Vaite hec omnes getes, auribus per S Mepe omnes qui habitatis orbem. 18 terrigene& filij nominum, ſimul nunum diues& pauper. Os meũ loque actdr apientiã, et meditatio cordis mei pru deniam.i Incluabo in parabolam aurẽ ean aperiã in pſalterio propoſitionẽ meum.Cur timebo in die mala: iniquitas Balleanei mei circundabit me. Qui conf. zaut in uirtute ſua,& in multitudine di⸗ utjarumſuarũ gloriant. Frater nõ redi- drecddinwnaa mänedmet homo: hon dabit deo placa i eRcojuan Wmnem terig Rentsiiatian in eraürnminfpen hu a äſenn Nlättähs nnd müms nohernbeiſte e Ante ürnmuemſi Narexomame a; phide er. rRerpbijäe pam tex u ſedet lpaiimie lun pepleri cireg nem. ram qaolimäſttz enen er ſeuntim. dſalmu taiaſtſle au ſuleth Nnl Agnsdsheäte unse ar prpuies Kns e 1 9 4 ionẽ luam. Et preciã redem ptionis ani me lug& laborauit in eternum,& uiuet iuc in hnẽ. Non uidebit interitũ, cum utettt lapientes morictes: ſimul inſipiẽs Kgultus peribunt. Etrelinquẽt alienis Autas ſuas,& ſepulchra eorum domus otum in gternũ. Tabernacula eorum in nogenic& progenie, uocauerunt nomi mſaain terris ſuls. Et homo cum in ho ore elſet nõ inteliexit: cõparatus eſt iu nents inſipientibus,& ſimilis factus eſt ls Hec una illorum ſcandalum ipſis,& poeꝛ in ore ſuo cõplacebunt· Sicut o- es in inferno poſiti ſunt, mors depaſcet etl es Et domnabãtur eorum iuſti in ma⸗ auino,& auxilium eorum ueteralcet in Dntermoà gloria eorum&. Veruntamen uie kimbiuntetnie LOeun ade⸗ tox crikätrun ene zeusredimet animã meã, de maniu interi tten agrid 1 un aum acceperi me. Ne timueris cũ diues 1 1 8¹... Dewi enbm owi Haaus fuerithomo,& cum multiplicara 6 reuinterunnien esl awrastge ipiet em(dchteste ſuſepierem(uute onſunrnenagaäriic 1 3 resteprrurütntfan tesmnles Tmkgett dimn incutkeor lin ne deinckti Koit rün . Krappwwun mi ddio tenyi i Kami mm Be xlusmin bneen eſſdestentm Lair aabrdle uc e. Nantre en ſch. 1 . kuertglorla domus eius. Quoniã cum in terierit, nõ ſumet omnia, neq́; deſcendet cĩeo gloria eius. Quia anima eius in ui nipſuus bñdicetur, confitebit᷑ tibi cũ be neleceris et. Introibit uſq́; in progenies putũ ſuorũ,& uſc; in eternum nõ uide- bit umẽ· Homp cum in honore eſſet, nõ nellevit: cõparatus eſt iumentis iuſipi- entibus,& ſimilis factus eſt illis. Pſalmas Aſayii. XLIIX. [XBas deorũ dis locutus eſt,& uoca- uit terram. A& ſolis ortu uſq; ad occa ſumex Son ſpecies decoris eiuis. Deus nan ieſte ueniet, Deus noſter,& nõ ſile 8 Diegnis in cõſpeciu eius exardeſcet,& in Pſalmorum. in circuitu eius tempeſtas ualida. XAduo aduocabis 232 cauit Icœlum deſurſum,& terrã diſcer- nere populum ſuum. Congregate illi ſan ctos eius: qui ordinant teſtamentum eius ſuper ſacrificia. Et annunciabunt cœli iuſtitiã eius qm̃ deus iudex eſt, Audi po pulus meus,& loquar, Iſraël,& teſtifica bor tibi:deus deus tuus ego ſum. Non in ſacrificijs tuis arguam te: holocauſta aũt tua in conſpectu meo ſunt ſemper. Non accipiam de domo iua uitulos: neque de gregibus tuis hircos. Quoniã meæ ſunt omnes ferę ſyluarum, iumenta in monti. bus& boues. Cognoui omina nuolatilia cœli,& pulchritudo agri mecum eſt. Sĩ eſuriero, non dicam tibi: meus eſt enim orbis terrę,& plenitudo eius. Nunquid manducabo carnes taurorum: aut ſangui nem hircorũ potabo: Immola deo ſacriſſ cium laudis, et redde Altiſsimo uota tua. Et inuoca me in die tribulationis tuę,& eruam te,& honorificabis me. Peccato ri aũt dixit deus, Quare tu enarras uſti- tias meas,& aſſumts teſtamentũ meum per os tuum: In uero odiſti diſciplinam. & proieciſti ſermones meos retrorſum. Si uidebas furẽ, currebas cum eo, et cum adulteris portionem tuam ponebas. Os tuum abundauit malitia,& lingua tua D concinnabat dolos. Sedens aduerſus fra- trem tuum loquebaris, et aduerſus filium matris tuæ ponebas ſcandalum: hæcfe- ciſti,& tacui. Bxiſtimaſt iniquè quod ero tui ſimilis:arguam te,& ſtatuam cõ tra factem tuam. Inteiligite hæc qui eb- liuiſcimim deum, ne quãdo rapiat,& nõ ſit qui eripiat · Sacrificium laudis hono- rihicabit me,& illic iter, quo oſtendam il li fauitare dei. CTin finem, Pſalmus Dauid, cum uenit ad eum Nathanpropheta, quãdo imt rauit ad Bethſabee Rog 2. L. Iſerere mei deus ſecundum magnã Heb. 3 Im ſericordiam iuam. Et ſecundum A multitudinẽ mileraticnũ tuarum dele ini-⸗ quitatẽ meã · Amplius laua me ab iniqui tate mea,& à peccato meo munda me, Quomã iniquitatẽ meã ego cognoſco⸗ & peccatũ meũ conira me eſt ſemꝑ. Ii bi ſoli peccaui,& malũ corã te feci: ut iuſtifleeris in ſermèntbus tuis,& uincas cum iudicaris. Ecce em̃ in ini quitatibus cõceptus ſum& in peccatis cõcepit me matet mea. Ecce em uertatẽ dtiexiſli: 4 in⸗ incerta& occulta ſapieniæ tuę manife- ſtaſti mihi · Aſperges me dñe hyſſopo et mundabor:lauabis me,& ſuper niuẽ de- albabor. Auditui meo dabis gaudiũ& letitiã,& exult abunt oſſa humiliata. A- uerte faciẽ tuãà peccatis meis,& omnes iniquitates meas dele. Cor mundum crea in me deus,& ſpiritũ rectũ innoua in ui- ſceribus meis · Ne proijcias me à facie tua,& ſpiritum ſanctũ tuum ne auferas à me. Redde mihi lętitiam ſalutaris tui,& ſpiritu principali confirma me. Docebo iniquos uias tuas,& impij ad te cõuer⸗ tentur. Libera me de ſanguinibus deus, deus ſalutis meę, et exultabit lingua mea ĩuſtitiã tuam. Dñe labia mea aperies,& os meũ annunciabit laudem tuam.Quo/ niã ſi uoluiſſes.ſacrificiũ dediſſem, utic; nolocauſtis nõ delectaberis. Sacrificium deo, ſpiritus contribulatus: cor contritũ, & humiliatũ, deus, nõ deſpicies: Beni- gne fac dñe in bona uoluntate tua Sion: & ut Jędiicentur muri leruſalem, Tũc ac ceptabis ſacrificium iuſtitię, oblationes & holocauſta:tunc imponent ſuper alta re tuum uitulos. b ClInfinẽunt ellettus Dauid, cii uenit ad Liber 1 3 les facti ſunt in iniquitatibus,nen d au ntb faciat bonum. Deus de cœlo proſpexii aa- ſuper filios hominum, ut uideat ſi eſt in. luiio telligens, aut requirens deum Omnesde clinauerunt, ſimul inutiles faciu ſunt, non eſt qui faciat bonum, nõ eſt uſq; ad unũ. Nonne ſcient omnes qui operant iniqui tatẽ, qui deuorant plebem meamut chi panis:Deum nõ inuocauerunsiiſicepi dauerunt timore ubi nõ erattimor(o niam deus difsipauit oſſa eorum quiho- minibus placent, contuſi ſunt, quonam lben ſdn 80 Varmecaen dc gweſoütan mädei alcecum dlee widanhuhun eawosſepirl wineeteb a lb icals orüin n deus ſpreuit eos. Quis dabit ex dioni, iunchntad- luiare Iſraẽl: cum conuerterit deus cant uitatem plebis ſuæ, exultabit lacoh& lætabitur Iracl. Cl finem, in carminibus intellellus du lcher,nmm lummcnod eämnetinpac anpeepinchäm 42... 1 4 7 uid ſc ueniſſent Zipbai,& dirſſem d ii ami-Paaud Saul: Nonne Dauud abſtondutus zadietmrel apud nos: IIII. Eus in nomine tuo ſaluũ me fac in uirtute tua iudica me. Deus ert aanm tetuni inutweibet. Wdömuni dr artätmaü luünn di orationẽ meã: auribus percipe ueri oris mei. Qm̃ alieni inſurrexerunt adu ſum me,& fortes quęſteruntanimimi & non propoſuerunt deum ante conpe ctum ſaum. Ecce enim dñs deus adiunt . 22. *Reg. eum Doeg Idumæus, et annunctauit Sau me,& dñs ſuſceptor eſt animæ me.i h,& dixit: Ven Dauid in domum uerte mala inimicis meis,& in uentie ais Vaſana Abimelech. LI. tua diſperde illos. V olũtarie ſacrichd Bar u Heb. 52 Vid gloriaris in malitia, qui potẽs tibi,&e confitebor nomini tuo dñe quo neund es in iniquitate: Tota die iniuſtitià niam bonum eſt: Quoniũ ex omni ubſ nuha cogitauit lingua tua:ſicut nouacula acu- latione eripuiſti me,& ſuper inimica dun benignitatẽ: iniquitatem magis, quàm lo Cinhnem in carminbus melens o ly . qui ęquitatẽ. Dilexiſti omnia uerba prę- linguam cipitationis, Tlingua doloſa: Propterea doloſam. deus deſtruet te in finẽ: euellet te,& emi- grabit te de tabernaculo tuo,& radicẽ tuam de terra uiuentiũ. Videbunt iuſti, & timebũt,& ſuper eum ridebunt,& di cent:Ecce homo qui nõ poſuit deum ad intorẽ ſuum. Sed ſperauit in multitudine diuitiarum ſuarũ,& pręualuit in uanita- te ſua.Ego aũt ſicut oliua fructifera in do mo dei, peraui in miſericordia dei in æ- ternum,& in ſeculum ſeculi. Cõfitebor tibi in ſeculum, quia feciſti,& expecta- bo nomen tuum, quoniam bonum eſtin conſpectu ſanctorum tuorum. C Infinem, pro Amalech intelligen⸗ tia Dauid. L 1 I. Dauid. LIIII. 4 Pernäändg Xaudi deus otationem meã-&ne ſpexeris deprecationẽ meam: mn mihi,& exaudi me- Contriſtansſim exercitatione mea,& cõturbatusmma uoce inimici,& à tribulatione peccal ris. Quoniã declinauerunt in metint tates),& in ira moleſti erant mi Cat meum conturbatum eſt in me,& fomml⸗ do mortis ceciditſuper me. Timotet tre mor uenerunt ſuperme,& contexenun me tenebræ. Bt dixi, Quis dabit mit ieion chd en(eratuer iezcfaudib e ütnahecd ſende lna eduiepen nnli c edenn zade uneenminmi dünä gfe fdaudenäi pennas ſicut columbę,& uolabo&e Am nüid quieſcã: Ecce elongaui lagiens. ſi in ſolitudme. Expectabã eum qui l uũ me fecit à puſillanimitateſpſtiiu & Kdotrn, Vin 6 d atiräuti Juuide li- 4 äde en tempeſtate· Pręcipita dñe, ab. guas eorum: qm̃ uidi iniquitatt& fche dennar Heb 33 D itinſpiens in corde ſuo, Non eſt ht Corrupti ſunt& abominabi- tradicionẽ in ciultate.· 3 1 c 128 42⸗ les Die acnodecie ang cun⸗ 233 Pſalmorum. Kigi liteã fuper muros eins i niquitas: ecce cogndi quoniam denen mes ela i Dasdt einc rin medio eius,& iniuſtitia-Et deo laudabouct um, in domino lat ewmimn anthe zzelecit de plateis eius uſura et dolus. bo ſerm onem, in deo ſperaui, non time⸗ anaimn ic ut i ſi mimicus meus maledixiſſet bo quid faciat mihi homo· In me ſunt de⸗ naudationes ueadde Tida Tantinuis mutiq;. Et ſi is qui ode⸗ us uota tua, qulæ reddam* laudationis) dendenm Mäax 1 ſaper me magna locutus fuiſſet: tibi. Quoniam eripuiſti animam meam ſeentanma aue. nn ſeem me ſorſitan ab eo. Iu uero de morte, oculos meos à lactymis et pe- ſenrnzi nunanimis,d meus et motus me⸗ des meos de lapſu„ut placeam cord deo eumno in ealnai mecum dulces capiebas ci in lumine uiuentſum. ut ludann 5,Lul limul me. CIn hinẽ ne diſperdas Dauid in tituli in- moneldhi üg In domo dei ambulauimus cum con 74 27 eue i 1 3 A u7 1. Re. 22. ek. 24 eusliauni a ui Veniat mors ſuper illos,& deſcen ſerptione cumfueret à facie Sail re⸗ phacn an* larininietnä niuẽtes: Quoniam nequi L⁵ Iraelin peluncam. L.I J. Heb:5 dautess(a 18 2 labitaculis eorũ in medio eorum. lierere mei qeus, miſerere mel: quo Mtatam epũt ad deum clamaui,& dns† ſalua niam inte cõfidit anima mea.Et in Aghtan 5 me. Veſpere,& mane,& meridie umbra alarum tuarũ Herabo.done tran lur li 6 i bo& annunciabo,& exaudi et uo ſeat iniquitas. Clamabo ad deum altitsi- nen cemun,, cemmei Redimet in pace animà mea mum: deum qui benefecit mihi. Milit de üuen enul bhis qui appropinquãt mihi: qm̃ inter cœlo, et liberauit me:dedit in opprobriũ al lha Ga W durn Exaudiet deus,& hu conculcantes me Miſit deus miſericor- 8 uneladge 6 multos erat mecu. Xau.. Suerita ſuam.& eripuit ma 1 u aibit ites, qui eſt ante ſecula· Non e- diam ſuam& ueritatem ſuam,& eripin Buinmündt mmeſtillis cõmutatio,& nõ timuerunt animam meam de medio catulorum leo- nünetmiiſni zeum, extẽdit manũ ſuãin retribuendo. num, dormiui cõturbatus. Fülij hominũ, tinin m ldan D Contaminauerunt teſtamẽtum eins, diui dentes eorum arma& ſagitte,& lingua meS enu en llutab ira uultus eius⸗et appropinqua eorum„gladius acutus. Pxaltareſuper in onnien n.imngiun un uncorillius. Molliti ſunt ſermones eius colos deus, etrin omni terra)gloriatua. Teram. grhina h lper oleum,& ipſi ſunt jacula ſ lacta ſu Laqueum parauerunt pedibus meis,& ſun Bann uc rdüm curam tuã,& ipſe te enutriet, incuruauerum animam meam. F oderut Lchitnain en he d non dabitinæternum fluctuationem ante faciem meęam foueam,& inciderãt mah lnäminn iuſto, Tu uero deus deduces eosin pu⸗ in eam. Paratũ cor meum gene⸗ paratum iheieiksſäienn teim interitus. Viriſanguinum& dolo cor meum: cantabo„& pſalmum dicam Toanad aſedinde gmndimiciahunedies luosego autem Aüalterium Exurge gloriamea, exurge Ianen- dorunch Bu herbboin te domine pſalterium& cithara: exurga diluculo. Mlqhoünta opulo qui a ſanllis lon/ Confitebor tibi in populis domine,& Clnſinem, prop wnntafus efallus eſt. Dauid intitul inſc riptione, pfalmum dicam tibiin gentibus, Quo- üepesthalze! ad ſſcum tenuerunt eunn Allophyum niam magnificata eſt uſque ad coœlos mi Iſneun aminſili Geth. LV. ſericordia tua,& uſq; ad nubes ueritas Duu Ulll Kih Mleemei deus, quoniam cSculca tua. Exaltare ſuper cœlos deus,& ſuper Cndidesteäumt än uit me homo: totadie impugnãs tri omnem terram gloria tua. pexers denribiteme 1&e ccaudim Cintaui tcitaionemakiidtuir einimer Kärbiepen Curnlälkchannſ tin 5,nnianachin ncontubamäitt d notts cecidtipee venenntſüpane grehre.Midhih ws ar olndd Ci Bcceeteroulhe dliuäme Bgche efecita pultunl h elacePrechiat d Leonum:quü Hi 1 asilrclinelh — — — —= — — — — — —= . 8 buluit me. Conculcauerunt me inimici mei tota die, qm̃ multi bellantes aduer- ſum me. Ab altitudine dei timebo: ego Dere utiq; iuſtitiam loquimini re⸗ uerd inte ſperabo. In deo laudabo ſer⸗ de iudicate fllij hominũ. Etenim in mones meos, in deoſperaui, non timebo corde iniquitates operamini interra: in, alienati omd faciat mihi caro. Tota die uerba iuſtitias manus ueſtrę cõcinnant- † Alie mea execrabantur, aduerſum me omnes nati. ſumt peccatores à uulua, errauerunt cogitationes eorum in malum. Inhabita ab utero, locuti funt falſa. Furor illis ſe- bunt& abſcondẽt: ipſi calcaneũ meum cundũ ſimilitudinẽ ſerpentis ſicut aſpidis obleruabunt. Sicut ſuſtinuerunt animam ſurdę,& obturantis aures ſuas. Que non meam, pro nililo ſaluos facies illos: in exaudiet uocem incantantium,& ueneſſ in populos cõfringes. Deus, uitã meam ci incantãtis ſapienter. Deus cõteret den umunciaui tibi, poſuiſtilacrimas meas tes e orum in ore ipſorum, molas leonum in conſpectu tuo. Sicut& in promiſsio⸗ confringet dñs. Ad nihilum deuenient ne tna lunc conuertentur inimici mei re tanquã aqu a decurtẽs, intendit arcũ ſuũ trorlum. In quacunq; die inuocauero te, donec infirmentur. Sicut cera quæ fluit ecce H 3 aufe- Cmn fim ne diſperdas Dauid in titult Heb. s8 inſcriptione. II II. recta auferentur, ſupercecidit ignis,& non ui derunt ſolem. Priuſquã intelligerent ſpi- ſic ne ueſtrę rhamnũ: ſicut umentes †ſic ut) in ira abſorbet eos. Lętabitur iuſtus cũ uiderit uindictam, manus ſuas lauabit in ſanguine peccatoris. Rt dicet homo, 8i utiq; eſt fructus iuſto, utiq; eſt deus iudi cans eos in terra. Um finem, ne diſpergas, Dauid in tituli inſeriptione, quando miſit Saul& cuſio- 1.Reg 15 diteit domum eius ut interficeret eum. LVIII. Heb 55 BEipe me de inimicis meis deus meus, & ab inſurg entibus in me libera me. Eripe me de operantibus iniquitatem, & de uiris ſanguinũ ſalua me. Quia ec- ce ceperunt animam meam, irruerunt in me fortes, Neq; iniquitas mea, neq́; pec- catum meum domine, ſine iniquitate cu- curri et direxi.Exutae in occurſum me/ um,& uide,& tu domine deus uirtutũ, deus Iſracl. Intende ad uiſitandas omnes B gentes, nõ miſcrearis omnibus qui ope- Cönuertent rantur iniquitatè † Cõuertantur] ad ue- ſperã,& famẽ patientur ut canes,& cir- cuibunt ciuitatẽ. Ecce loquentur in ore ſuo.& gladius in labijs eorum, qm̃ quis audiuit: Et tu domine deridebis eos, d ad nihilum deduces omnes gentes. Forti tudinem meam ad te cuſtodiam, quia tu deus ſuſceptor meus es, deus meus, miſe- ricordia eius pręueniet me. Deus oſten- C dit mihi ſuper inimicos meos, ne occi- das eosꝛne quando obliuiſcantur, popu- li mei. Di perge iltos in uirtute tua,& depone eos protector meus domine, De- lictum oris eorum,& ſermonem labia- rum ipſorum,& comprehendantur in ſu perbia ſua. Et de execratione& menda cio annunciabuntur in cöſummatione, in ira conſummatioms,& non erunt. Et dñatur ſcient quta deus, †dominabitur] lacoh, *&⅞& finnim terre.* Cõuertentur ad uepe D ram,& fam patient᷑ ut canes,& circui- bunt ciuſtarem.Ipu diſpergẽtur ad man ducandum, ſi uero nõ fuerint ſaturati,& murmurabunt. Ego autem cantabo for- exultabo titudinem tuam,& revxaltabo) mane mi ſericordiam ruam: Quia factus es ſuſce- ptor meus,& refugium meum in die tri- bulationis meę. Adiutor meus tihi pſal lam, quia deus ſuſceptor meus es, deus meus miſericordia mea. In Liber. 8* 6⁸ 4 4 CIn finè, 10 ſ† qur im mutaluntur, in 71⸗ 1 ſan dicli tuli mſcriptione ipſi Dauid in dolhnmam.&. 110 dre cum ſtaccẽdit Meſopotanna Hre en 6*Aacb⸗ 5 bal, cẽuertit Ioab,& pen⸗ ubi khu. manen 1— maam in ualle Calmaru duadecm gmn els millia. IIX. e Knc L Eus repuliſti nos, et deſtruxiſines, Remn dl fratus es, et miſertus es nobis. Cômo regel,d pemalg abchgregathe aaeftruchl uiſti terram,& cõturbaſti eam:ana era tritiones eius, qnia cõmota eſt. Oſtaaſt populo tuo dura: potaſti nos umo com⸗ tll punctionis. Dediſti metuentibus teſſen iati ficationem:ut fugiant à facie arcus. iiji i rnd d berentur dilecti tui, ſaluum fac dexteta epäi tua,& exaudi me. Dcus locutus eſm trnelſ ſid- ſancio fuo, Lætabor& pettiber Sin. yleceu mã,& conuallẽ tabernaculorũ metiher. anslele da- Meus eſt Galaad,& meus eſt Mamſſs, eud ant & Ephraim fortitudo capitis mei. lud Krnſereoria Rex meus, Moab olla ſpeimeg. Inläu. euguwenohmn męam extendã calciamentum meum ni i iu Daud i hit alienigenę ſubditi ſunt. Quis deduceti umes. 12 me in ciuitatem munitam: quis deducet aiaume'aded me uſq; in Idumę am: Nöne tu deus qui iſinit mum ſe repuliſti nos,& non egredieris deusim tanmerän enn uirtutibus noſtris: Da nobis auxilium de uanudviic ula — tribulatione:x&] uana ſalus hominis la qn zioinenin deo faciemus uirtutem,& ipſe ad nitie ia imieco lum deducet tribulantes eos. amealaudahüt In fmẽ in hymnis Dauid. INX. ana& rio Xaudi deus deprecationt mea intenNnas Sn iih de orationi meę. A fimibus tereadte iumaman l clamaui, dum anxiarei cor meum inpe⸗ iiites meut tra exaltaſti me. Deduxiſti me, quiati, inimainmt ctus es ſpes mea, turris fortitudinu fi⸗ vitiadtiot cie inimici. Inhabitabo in tabemaculio initmriein tuo in ſecula, protegar in uelamentoaa iauliteme ſt rum tuarum, Quomã tu deus meus exau ianuna nſe diſti orationem meã, dediſti hæreditate unitfencat timentibus nomẽ tuum. Dies ſaper dies iatijaates ul Regis adijcies, annos eius uſc; i diͦge umiakog nerationis& geuerationis,Permnne finndined g in ęternũ in cõſpectu dei, miſericordiam ſent nimiau. & ueritatem eius quis requiret: dic plal ütna ha mum dicã nomini tuo in ſeculum ſecul uiitsoriimi & Jreddam uota mea de die in diem. maumain CIn fins pro Idithum. pſalmus Da⸗ merinizc teld 2 NXI.. Hebtuüne e Onne deo ſubiecta erit animmei ieamunn LNabi pſo em̃ ſaluꝛare meum. Nam narig ipſe deus meus,& ſalutaris meus ꝛliſce⸗ nalbinmen ptor meus: nõ mouebor amplius. 10, akrütnd uſq; irruitis in hominẽ: intericitis uni ninnanh uetſi uos tanquã parieti incinäic n dädgnae 234 . huinan Pſalmorum.„ naeridentenen„zepulle: Veruntamen preciũ meũ bit eos: Scrutati ſunt iniquitatesdefece-. dt ende lh repellere, cucurri in ſiti:ore rũtſcrutãtesrſcrutinio. Acceder homo ſcrutinia rueni l mi— fen iicebät,& in corde ſuo maledi rad cor alt,& exaltabit deus. SeLitae& nadee e4 m. Veruntamen dco ſubiecta eſto paruulorũ factę ſunt plage eorũ,& intir nulia uten h uontam ab pſo patientia matę ſunt cõtra eos lngust eoruͦ. Cõtur- . Ln. mea, a bati ſunt omnes qui undebant eos,& tl⸗ düitite, M Qun iple deus meus,& ſaluator bati unt ot 5 Anie 1 m 1 adiutor meus, non emigrabo· In muit omnis homo. EI anmmcauerut 0⸗ Kcaden 3 Vöntare meũ, gloria mea:deus aul peta dei,& facta elus imellexerüt Leta- dün g e liwei& es mea in deo eſt· Sperate bitur icſtus in dno,& ſperabit in eo,& d ü en 1 4 3 omnis cõgregatio popli, effundite laudabuntur omnes recti corxde. d Deiſtnnn n oriilo corda ueſtra: qulla deus adiutor C In finem Pſa lmus Du, antte 4 Iere/ monfäen d noſterin tternũ Veruntamen uam filij miæ.& Exec hielis de populo traſ⸗-⸗ rallei ti a vominã mendaces Huj nominũ in ſtate/ tionis, quando incipiebant profici- exawüme, ſen ivut decipjãt ipſi de uanitate in idipsu. ſii. I XIIII. 3, ti. Heb.4 d, Lend ben Nolteſperare 1n imquitate,& rapinas E decet hymnus deus m Sion, Lu eb. 65 onralitden 9 nolite cöcupiſc ere: diuitic ſi affluant, no bi reddetur uotum in leruſalẽ ENX- Caia⸗ tt 1 lte cor ap onere · Semel ſocutus eſt de- audi orationem meam, adte omnis caro nn intennin ueduo hec audiui, quia poteſtas dei eſt, uenket. Verba imquotum preualuerunk an labch a K tibi ꝗñe miſericordia: quia turred⸗ ſuper ludeide impieratibas aſtd inpro vte Riaa, 4 des unicuiq; uxta opera ſua. pitiaberis. Beatus quẽ eleg 1i I a mmm⸗ tgenelabait dn am Cp ſelmus Dauid cii eſet in deſerto pſiſti,mhabitabit in atrijs uis Replebi⸗ mnamne knat Mdamae.. KII... mur in honis domus tuę, ſanctum eſt tem inlämuiſu b us deus meꝰ ad te de luce uigilo. Si plum tuum, mirabile in qunate- Exau. m ntad 42 iuitinte anima mea, qua multiplici di nos deus ſalutaris ueſter, pes omniũ ſi wrotn but e. 2 tibi caro mea-In terra deſerta,& in- nium terrę,& in mar longe. Preparans ſoneß niuiin* uiad in aquoſa ſic in ſancio apparui ti- montes in uirtute tua accinctus potẽtia- aeneifun biut niderẽ virtutem tuã& gloriã tuam. qui cõturbas profundum maris, lonũ flu zetedben halrb ñ meliot eſt miſericordia tua ſuper ui ctuum eius. Turbabuntur Gentes, ge ti⸗ ehn nhnden. i labia mea laudabũt te, Sic benedicâ mebunt qun habitant term nos, a ſignis diena al. tein uitamea;& m nomine tuoleuabo tuis, exitus matutini& ueſperę delecta- tai nangitimn manus meas. Sicut adipe et pingnedine bis. Viſitaſti terram,& mebriaſti eam, wünel mait repleat anima mea,& labijs exultatio- multiplicaſti locupletare eam. Flumen läm mamimuaagg, di ni kudabit os meũ. dic)memorfui tui dei repletum eſt aquis, paraſti cibũ illo- UratineNaiin and laper ſtratũ meũn matutinis meditabor rum, quoniã ita eſt prgpara ic reius. Ri ,8 ſemen mätnn nih inte,quiafuiſti adiutor meus. Et muela nos eius † inebria,] multiplica genimi⸗ inebriãs ncc lttbudamn wmento alarã tuarũ exultabo, adheſit ant⸗ na eius, in ſtillicidijs eius lætabiturger- ecuiawegninedd mamez poſt te, me ſuſcepit dextera tua minans. Benedices coronæ anni beni⸗ nm CUnnäntanuem Npſtvero in uanũ queſterunt animã meã, gnitatis tuæ,& campi tui replebuntur ationemmei,elgtenätdi introibunt ininferiora terrę, tradttur in ubertate. Pingue cent ſpecioſa deſerti, bus ontun Dopads mams gladij partes uulpium erunt· Rex& exultatione colles accigentur.¹ nau⸗ adiſcie anewehnüäg. übi uero etabitur in deo, Tlaudabumtur om⸗- trſunt arietes ouium,& uates abunda- nis gaantis emuu it nes quiiurant] in eo, quia oſtructum eſt bunt frumento: clamabunt etemm hym⸗ üin cöpecn ink cnin e os loquentium iniqua. num dicent. zeen eisqünni deſt Clnfiné Pſalmus Dauid. IXIII. CIn finem, Canticii pſalmi reſurre- Thons IXV 4 iczj nonin womaln ddamuotanadtd Iden lns inj lithan ſdahe ud. LN! nne deolchiehheltt ipoeübtunetl meushlnbt 1 1 n „ un d — eu:15 norbmi b tsin zontäinſä jorriein Slangläphef 1 nbän Ah. do HXaudi deus orati precor, à timore inimici eripe anumã- onẽ meam cum de. memm Protexiſti me à conuẽtu malignã m ini quita Vbilate deo omns terra, pfalmũ dici- te nomini eius, date glorià laudi eius. Dicite deo, q́; terribilia ſunt opera tua tium Amultitudine operantiu tem. Quia exacuerunt ut g adiũ lurz mntenderũt arcũ(rẽ amarã) ut ſagit tentinoccultisi mmaculatũ. Subito ſagit pſallat ti nbãt eum,& nõ timebunt, firmauerunt nite, linguas dne, in multitus tibi inimi & ui qjs ſuper bi, pſalmũ dicat Iine uirtutis tuę mentient Omuss terra adoret te, et nomini tuo. Ve dete oꝑa dei, terribilis in cõſi⸗ filios hominũ. Qui cõuertit ma ci tui ſbrſermonẽ nequam. arrauerũt utab- onderent laqueos, dixerũt: Quis uide⸗ re bit „ marida in flumine pertranſibũt p H 4 1 ede, ibi Heb. oe A Heb. ⸗ Heb. ss. ſbi lætabimur in ipſo. Qui dominatur B in uirtute ſua in ęternũ, oculi eius ſuper gentes reſpiciunt, qui exaſperant, nõ ex altentur in ſemetipſis. Benedicite Gẽtes deum noſtrum,& auditam facite uocem laudis eius. Quii poſuit animam meã ad uitam,& non dedit in cõmotionem pe- des meos. Quoniã probaſti nos deus,ig- ne nos ex aminaſti, ſicut examinat argen C tum. Induxiſti nos in laqueũ, poſuiſti tri- bulati ões in dorſo noſtro, impoſuiſti ho- mines ſuper capita noſtra. Tranſiuimus per ignem& aquam,& eduxiſti nos in refrigerium.Introibo in domum tuam in holocauſtis, reddam tibi uota mea, quæ diſtinx erunt labia mea. Et locutum eſt os meum in tribulatione mea. Holocau- ſta medullata offeram tibi cum incenſo arietum, offeram tibi boues cum hircis. Venite, et audite, et narrabo, omnes qui D timetis deum, quanta fecit animę meæ. exultaui Ad ipſum ore meo clamaui,& Pexalta- ui ſub lingua mea. Iniquitatem ſi aſpexi in corde meo, non exaudiet dñs. Propte rea exaudiuit deus,& attendit uoci de- precationis meæ. Benedictus Deus, qui non amouit orationem meam,& miſeri- cordiam ſuam à me. ¶ In finẽ, in hymnis Dſælmus canti- Dauid. LXVI. Hus miſereatur noſtri,& benedicat nobis, illuminet uultũ ſuũ ſuper nos, et miſereatur noſtri. Vt cognoſcamus in terra uiam tuã, in omnibus gentibus ſalu tare tuum. Confiteant᷑ tibi populi deus, cõfiteanturti bi populi omnes. Lętentur et exultent gẽtes, qm̃ iudicas populos in Qquitate,& gentes interra Fdirigis]. Oõ Hiteantur tibi populi deus, cõfiteantur ti hi populi omnes, terra dedit fructũ ſuũ. Bñdicat nos deus noſter, benedicat nos deus,& metuant eũ omnes fines terrę. Cfufinem, Dſalmur cantici ipfius Dauid. L XVII. Xurgat Deus,& diſsipent᷑ inimici ei lus,& fugiant qui oderunt eum, à fa- cie eius: Sicut deficit fumus, deficiant:ſi- cut flunt cera à facie ignis, ſic pereãt pec letentur catores àfacie dei. Et iuſti epulentur], & exultent in conſpectu dei,& delectẽ- tur in lętitia. Cantate deo, pfalmum dici te nomini eius:iter facite ei:qui aſcendit Et ſuper Occaſum, dſis nomẽ illi. x Exulta te in conſpectu eius. turbabuntur àfacie cells Liber eius patres orpanorũ& iudices uido rum. Deus in loco ſanco ſuo, deus qui * grate habitare facit untus moris in domo Qui ⁰9 2 educit uinctos in fortitudine, ſimilit ecs hüln üeh ſperãt, qui habitãt inſepulchris. wins,1 eus cumke ieris in côſnec agegrcen l, gredieris in cõſpeau popu egrſei unn li tui, cum pertranſierisz in deſenio Ta 8 maoſ nüblis — aer ealixe facie dei Sinai, à facie dei lfraul. Pluni à bd- kalſ miatis inter medios cleros, penne cun ial dvoglil mon, mons dei, mons pinguis. Mons co⸗- agulatus, mons pinguis: ut quid ſipica mini montes coagulatos: Mom in quo bene placitum eſt deo habitare in eoee F mUHenb 9, 32 8 an Kdelame enim dũs habitabit in finem. Curns dei ia ienenbele decem miilibus muitiplex, millialetan- 5 an unn tiũ:Dñs in eis in Sinai in ſanco·ſaſciſtſ ram quija Qiſti in altum cepiſti captiuitatem accv, W aatr t piſti dona in ſomini bus. Etcnim nõ ce iaunilſoicie eveenatrbw dentes, inhabitare dmm deum. Benedi- ctus dñs die, quotidie, proſperum iter emme ciet nobis deus ſalutariũ noſtrotũ. Deus erzcontäthe noſter, ſaluos faciẽdi,& domini dei esi iiticacegen tus mortis. Veruntamẽ deus conſtinget izauionnuum capita inimicorum ſuorun zuerticem cr nirüni, piſli perambulantium in delictisſuis Di· aaui Kühr xit dñs ex Baſan: Conuertã, conueram i ſaalmne! in profundum marts. Vt intingaturpes iana Kaan tuus in ſanguine, lingua canum tuonmm iaiiggcpxr ex inimicis, ab ipſo- Viderunt ingteſſus dieeylen tuos deus, ingreilus dei mei, regs meli errſäurc qui eſt in ſan0. Pręuenerunt principes iiaqzaine. coniuncti pſallentibus, in medio iuuencu ditga lien larum tympaniſtriarum. In eccleſißhe⸗ in tmwinds nedicite deo dño, de fontibus lirail. li emaug Beniamin adoleſcenfulus in mentts ⸗ aäinau ceſſu. Principes Iuda, duces eorum priu ſäruüin cipes Zabulon,& principes Nephtin dimtannie li. Manda deus uirtuti tue: cofma ho iixiuii deus, quod operatus es in nobis. Atem⸗ aaiemten plo tuo in lerutalem tibi oferent neges daeirs manera. Increpa feras arundinis, congte denldere gatio taurorum in uaccis popuonman enegenenn 3 arhatt ento. r⸗ 3 exœludant eos qui probati ſunt n bi⸗ ün M mali dt ti liecine 6 laid — d hen — — ⁸⅜ — — 5— —— S —— — —=— — ——— roäspegaealg mncaginhsg Alſt megr lin dan ane na chllepunewan Lalionbulännn ntadin naun he, de qnai uf büsdesfaurnän glarih gia tts Vemmilegriine mnimſcormiemma emat ranbuantwn airib) sex Baim onniuna tinäem u üranf ſangrineignenn urn nicke dyeſüim ens igeltan eöe. in anao eamanganche aiplälertbunradium pwpanitrinn tind tedeo Gio Keiordell win adoletcmäwinnnde drinchesluhaalenmi Labuen pirhesoit Ih dersururikéimn zolopenpanmae in lerpalmthichnt ancrepaſeruamilic anrorumin uccö-t ie- hatess qMproui 1 e 8 Ebt G auuũme fac deus, qm̃ intrauerunt a- 18 3 peruit confuſio faciem meam. Extrane- tenina tanl 11 nslijsmatris meę. 1 Quo tiQatiijà aus tue comedit me,& oppro eius, Deo. Regna tetrę cantate lũ cœli, ad oxrient quluper coœ 4Oea uocem uirtutis, abit uoci ſuę 1 deo, ſupe 4 Kuirtus eius! — in Inſmem, pro iſ Tuui commutabun⸗ 6 Mane Paas. LXVIII. us— 1 allite qño· Pſallite deo, qui aſcen⸗ ret, Pſalmorum. eaoentes,que bella nolunt: uenient In conſpectu tuo ſunt omnes qui tribulãt Dihas Agypto, AMthiopia pręueni- me, improperitj expectauit corx meum miſeriam. Et ſuſtinui, qui ſimul contriſta & non kuit,& qui conſolaret᷑,& nõ em. Ecce inueni. Et dederunt in eſcam meam fel, date glori ſ&æ in ſiti mea potauerunt me aceto. Fi- Mat. 27 ·f Iſraël magnificentia eius, at menſa eorũ coram ipſis in laqucũ, ãR n nubibus. Mirabilis deus in †retributiones].& in ſcandalũ · Obſcu retribution? unctsſuis, de' Ifracl ipſe dabit uurtutẽ rent oculi eorũ ne uideant,& dorſum glonitudinem plebi ſuę, benedictꝰ deꝰ. eoꝶe ſemper incurua. Effunde ſuper eos js Tui iram tuam,& furor irę tue comprehẽdat eos. Fiat habitatio eoße deſerta,& in ta Ad. i. d bernaculis eorum non ſit qui inhabitet. D 235 4 quę uſq; ad animam meã. Infixus ſum Quoniam quem tu percuſsiſti, perſecuti inlimo p eolundi,& non eſt ſubſtantia- ſunt,& ſuper dolorem uulnen meoße ad Vaiin altitudinem maris,& tempeſtas diderunt. Appone iniquitatem eorum, et jemerlitme. L aboraui clamans, rauce fa non intrent ad iuſtitiam tuam. Deleantur e lumfauces meę, defecerũt oculi mei, de libro uiuentiũ,& cũ iuſtis nonſcribã- aum ſpero in deũ meũ. Multiplicati ſunt tur. Ego ſum pauper& dolens:lalus tua ſuper capillos capi— t nii. Confortati ſunt qui perſecuti ſunt itis mei qui oderũt me deus ſulcepit me. Laudabo nomen Dei cã cantico,& magnificabo eũ in laude. neinimici mei iniuſte, quæ non rapui, Et placebit deo ſuper uitulũ nouellũ, cor nc exoluebam. Deus, tu ſcis inſipienti nua producentem,& ungulas. Videant mmeam,& delicta mea à te nõ ſunt ab pauperes.& lętent᷑: querite deũ,& uiuet landita. Non erubeſcant in me qui ex- anima ueſtra. Quoniam exaudiuit pau- ant te dñe, dnie uirtutũ. Non confun peres dñũs,& uinctos ſuos non deſpexiit. ankſuper me qui quęrunt te geus Iſraël. L auden illũ cœli& terra, mare,& om- (uoniam ꝓpter te ſuſtinui opprobriũ. nia reptilia in eis. Quoniam deus ſaluum faciet Sion,& ędificabunt᷑ ciustates lu- uactusſum fratribus meis,& peregri⸗ dę. Et inhabitabunt ibi,& hęreditate ac bnatiã tibi, ceciderunt ſuper me. Et ope ni inieiunio amam meam,& factũ eſt inopprobriũ mihi. Et poſui ueſtimentũ ne ciliciũ,& factus ſum illis in parabo um. Aduerſum me loquebant᷑ qui ſede- huntin porta,& in me pſallebant qui bi niam zelꝰ do quirent eam. Et ſemen ſeruorũ eius poſsi bria ex ꝓ“ debit eam,& qui diligunt nomẽè eius, ha bitabunt in ea. ¶ In finem. Pſal. Dauid in rememoratio⸗ ne, quod ſaluum fecerit eum do-/ minus · LXIX. D Rus in adiutoriũ meũ intende, Dñe Heb. 70 ad adiuuandũ me feſtina. Confun⸗ bebant uinũ. Egouero orationem meam dant᷑& reuereant᷑ qui quærunt animam aite ie, tempꝰ beneplaciti deus. In mul meam. Auertant᷑ retrorſum,& erubeſcãt . ttudine miſericordię tuę exaudi me, i n qui uolũt mihi mala. Auertant᷑ ſtatim eru veritate ſalutis tuæ. Eripe me de luto, ut beſcentes, qui dicunt mihi: Euge, euge. — non infigar, libera me ab ijs qui oderut Exultent et lętent᷑ in te o?s qui quęrũt te, me,& de profundis aquarũ. Non me de& di . cant ſemper: Magnificetur dñs, qui mergattempeſtas aquæ, neq́; abſorbcat diligunt ſalutaxe tuum. Ego uero egenus ——„ meprotundã, neq; urgeat ſuper me puteꝰ& pauper ſum deus, adiuua me. Adiutor (osſiũ. xaudi me Dfie, ꝗm̃ benigna eſt meus& liberator meus es tu, Domine milericordia tua, ſecundũ multitudinem ne moreris. miſerationũ tuarã reſpice vme. Et ne a- ¶ Pſalhmus Dauiid fihorum Ionadab,& uettas faciem tuam à puero tuo, om̃ tri- bulor, uelociter exaudi me. Intende ani- me meg,& libera eam, propter inimicos priorum Capttuorum. L.XX. N te dñe ſperaui.non confundar in eter x& nã:in iuſtitia tua libera me,& eripe me. meos eripe me. Tuſcis improperrũ meũ, Inclina ad me aurẽ tua&’ falua me. B⸗ Kcötulionẽ meam,& reuerentiam meã. ſtomihi in deũ protectorè,& in locũ mu f In 3 mitum, gefecerit nitã, ut ſaluũ me facias. Quoniam firma- mentũ& refugiũ memũ es tu. Deus meus eripe me de mauu peccatoris,& de ma- nu comtra legẽ agentis,& iniqui. Quoni- am tu es patientia mea dſie, die ſpes mea à iuuẽtute mea · In te confirmatus ſum ex utero, de uentre matris meę tu es prote- ctor meus. In te cantatio mea ſemper, tan quam prodigiũ ſum factus multis,& tu adiutor fortis. Repleat᷑ os meũ laude, ut cantẽ g gloriam tuam, tota die magnitudi- nẽ tuam. Ne proijcias me in tempore ſe/ nectutis, cũ deficiet uirtus mea, ne dere- linquas me. Quia dixerunt inimici mei mihi,& qui cuſtodiebant an mam meã, conſiliũ fecerunt in unã, dicentes: Deus C dereliquit eũ. perſequimini,& compre/ hendite eũ, quia non eſt qui eripiat. Deus ne elongeris à me, deus meus in auxiliũ meũ reſpice. Confundant᷑,& defi iant, detrahentes animę meę, operiant᷑ confu- ſione& pudore, qui quęrunt mala mihi. Ego aũt ſemper ſperabo,& adijciam ſu per oẽm laudẽ tuam. Os meũ annuncia⸗ bit iuſtitiam tuam, tota die ſalutare tuũ. Quoniam non cognoui literaturam, in- Potentias troibo int potentiam Idũi, dñe memora- bor iuſtitiæ tuæ ſolius. Deus docuiſti me à 1uuentute mea,& uſq; nunc pronun- ciaho mirabilia tua. t uſq; in ſenectam & ſeniũ deus ne derelinquas me, donec annunciẽ brachiũ tuũ generationi omni quę uentura eſt. Potentiam tuam,& muſti tiam tuam deus uſq in altiſima quę feci ſti magnalia Deus quis ſimilis tibi: Quã tas oſt? diſt mihi tribulationes multas& maias,& conuerſus umificaſti me,& de ayſèis terrę iterũ reduriſti me Multipii Iuper me caſt«magnific entiã tuã,& cuerſus, 5 ſolatꝰ es me. Nam& ego cõfitebor tibi iu uaſis pfalmi ueritatẽ tuã, dens: pſallam tihi in cithara, ſanctus Ifraẽl. Eæultabũt labia mea cum cantauero thi,& anima mea quã redimiſti. Sed et iingua mea tota die meditabitur uſtitiã tuã,cũ confuſi et reueriti fuerint yii querunr maln mihi. ¶ Bſalmte⸗ in Salomonem. IXNI. Eus iudigciũ tuũ regi da,& iuſtitiam tuam ſilo regis. ſudicare populũ tuũ in iuſt:tia, et pauperes tuos in udicio. Su ſcipiant mon:es pacẽ populo,& colles in 41 ſtittam. lrdicahit pauperes populi,& ſal uos feiet fi ios pauperũ,& humiliabit calumniatorẽ. Et permanebit cũ ſole,& ant Liber 12l ante lunam in generationel& genetuio— ini nẽ.. Deſcendet ſicut pluuia in uellus,& unf 3 6 ſicut ſtlilicidia ſtillantia ſuper terram.. jtana rietur in diebus eius iuſtitia& abundan belt tia pacis, donec auferaf luna. Etdomina adilnt bitur à mari uſq; ad mare,& à fumne uſq; ad terminos orbis terrarũ. Coramt 5 urfi lo procident Mthiopes,& mimic eus umii riu terram lingent. Reges Tharſs& inlul aei munera offerent, reges Arabum& Labz gu di e dona adducent. Etadorabunt eñ omnes aom 9 reges terrę, oẽs Gentes ſeruient ei. Qqun B aäis. aiſ liberabit pauperẽ a potente,& paupett 58 1 5 cui non erat adiutor. Parcet paupen& jgtüannüdede i9 inopt, et alas pauperũ ſaluas factet. Ixuaj il mledc 1 ſuris& iniꝗtate redimet alas eorũ&ho i„Vü 4 ndrabile nomẽ eorũ corã illo. Et uinet,& hn 3 Kcorm 8, dabit᷑ ei de auro Arabic,& adorabätde d iplo ſẽper:tota die dñ dicẽt ei.Et ertʒt lanſe 83 nen m mamenta] in terra in ſummis montiã, u, ii 55 lätzpar enu⸗ per extolletur ſuper Libanũ rfluct ſeins. as menmt 3 & florebũt de ciuitate ſicut fœnũ tert. eintwüch pon Sit nomẽ eius benedictã in ſecula anteſſ us ſtann lẽ permanet nomẽ eius. Et benedicet?in ip aſi nene ipſo oẽs tribus terrę, omnes gètes magni 5 40 ficabũt eũ. Benedictus dñs deus lſtaelꝗq luücesrgü fectt mirabilia ſolus. Er benedictũ nomt ümm d usſper maieſtatis eius in cternum,&’ rep ſebinc dh engehr maieſtate etus omnis terra, flat fiat. tadin iße Defecerunt laudes Hauid filij leſſe. i ü imonl8 ¶ Pſalmus Aſapb. IXXII. eeleamaßte ◻ Vam bonus ffratl deus, his quiteI enaſ do ſunt corde. Mei aũt pene moti iii Riiſi ſunt venes, pene effuſi ſunt grefſis mei. aen en Quua zelaui ſuper iniquos. pacẽ peccato— rũ uidens. Quia non eſt reſpectus mortis tgriumi d eorũ,& firmamentũ in plaga eora. Inh⸗ p dacärüſmn bore hoĩm nõ ſunt,& cũ ã hominibus nö a kaca aie fiagellabunt᷑ · Ideo tenuit eos ſuperbau giinäuti perti ſunt iniquitate,& impietate! ſua. etamair Prodij: quaꝛſi ex adipe iniquttas eorũ,nĩ im 1 d ſierunt in affectu cordis. Cagitauerñt& arunyda locuti ſunt nequitiam, ini quitatẽ in exctl aka nn ſo locuti ſunt. Poſuerũt in coeſã os uũ C iaʒxu kya lingua eorũ tranſiuit in terra. Ideo cõuct es tet populus meus hic,& dies pleni inue- dui nient᷑ in eis. Et dixerũt: Quomodo ſcit la ſ qeus.& ſi eſt ſcientu in exceiſo? Becei. imudi pſi peccatores,& abundantes in ſeculo, eümmit Oobtinuerunt diuitias. Et dixi: Brgo line Küneiiet cauſſi iuſt ficaui cor meũ.& laui interiin fdelumr; nocentes manus meas. Et fui flagellatus inamun tota die,& caſtigatio mea in nai⸗ esökini Si dicebam:Narrabo ſic, ecce natione frdänn. liorum nännäng 1 daaid i titnag 4 edu ſeünn nen a 3065 Gene 4 4 lutdr. dinn z duneiütgin llnettlen an wncrming auro Arhe Ai totadi däkänäa V Uintem dünan tn ſeunlipe hrich R ü de cuinrlane einsbeneägi eal 1 ½ 5 det nonRen Hädae ain rdotm ennſt men ü. Benettisöäed ng din ong weäs n 5 selusin termn anhin Ledus omnstenfuß. runt luntrhanſing. wdlatis tu⸗ fahnus ſun Ul udonſtl aui uut corke ſürienai s, pene hliinenisna dunifperſtonegiaen .CM waetchen ners innamanänpoäuh 1 mnöõſunt,Acdfenib unt ldeo tenitewin bao tinigunmn Kwaäcelo eGexadeiiom in afecu ch teit tneguitem iigi eaa dunt Paderineristä rü tranliutin emllocüm usmeusleKdsghiime . Btdinitod zeg cienm mexad Beu wotes, Ebenänt h marduites Röeiſtüe Rcwiccrwidhitel manus meus Vib — Vühn 4 4 7 4 Keaktgaidman unn adantnkinfan done aituotã reprobaui. noſcerẽ hoc, jeſt: Warem in ſanctuariũj dei, walsimis eorã· spoluiſt ni uomo abor eſt ante me. Do- & mtelligà Veruntamen propter icos, deieciſti eos dũ alleua do facti ſunt in deſolationẽ, efecerũt, perierũt propter in qui⸗ ribam Velut ſomniã ſurgent:juᷣ Dne, 8 4 mcuitate tua imag ſcliges. Habiär ihaus ſum apud te,& i Tenuiſti manũ dextram meam,& 1 deduxiſti me:& cũ gloria Quid em̃ mihi eſt in cœlo? Woluntate tua ſilcepiſti me. inẽ ipſorũ ad nihiiũ Quia inffammatũ eſt cor meũ, renesmel commutati ſunt,& ego ad edactus ſum,& neſciui. Vt ium?/ ego ſemper te/ & in Ete quid uolin ſuper terram Defecit aromea& cor meũ, deus cordis mei,& usmea deus in gternũ. Quia ecce, qui dongantſe à te, peribunt:perdidiſti om- — meere deo bonũ eſt ponere s qulornicantur abs te. Mihi aũt ad- in dño Deo hemmeam. Vt annunciem omnes prę- iarones tuas in portis filie Sion. mtellectus Aſaph. 7 M Tcud qeus reruliſti in eltkuror tuus ſuper oues paſcuę tuę: LIXXITIII. finem, iratus Nlemor eſto congregationis tuę, quam polediſtt ab initio. Redemiſti uirgam he Kiin eo⸗-Leua manus tuas in *mons] Sion in quo habita ſuperbias eo uinfnẽ: quanta malignatus eſt inimicꝰ ulanao. Et gloriati ſunt qui oderunt te nedio olenuitatis tug. Poſuerunt ſigna aſigna& non cognouerunt ſicut in e/ intaper ſummã. Quaſi in ſylua lignorũ Naruib“ exciderũt ianuas eiꝰ in idipſum: inſecuri & aſcia deiecerunt eam, incẽ- eruntigni fanctuarium tuũ:n terra pol- lerunt tabernaculũ nominis tui Dixe- untin corde ſuo cognatio eorum ſimul: Queccere kaciamꝰ omnes dies feſtos dei erna. gigna noſtra non uidimus, iam nõ ipropheta:& nos non cognoſcet am- us. Vquequo deus improperabit ini- nicuz, irritat aduerſarius nomen tuũ fi- LiVt quid auertis manã tuam, et dexte- umtuam de medio ſinu tuo in finem? Deus aãt rex noſter ante ſecula, operatus ialutẽ in medio terrę. Tu confiemaſti inurtute tua mare: coniribulaſti capita inconã in aquis. Tu confregiſti capita aconis, dediſti eũ eſcam populis. niogũ. Tudirupiſti fontes& iotrentes, tu Pſalmorum. Bæiſlimabam ut tu ſeccaſti fluuiſos Ethan. Tuus eſt dies, 236 & tua eſt nox: tu fabricatus es auroram & ſolem. Tu feciſti omnes terminos ter re:ęſtatẽ& uer, tu plaumaſti ea. Memor eſto huius, inimicus improperauit dio, et populus inſipiẽs incitauit nomen: a. Ne D tradas beſti, Sx animas confiten:iũ tibi: animam con⸗ & animas pauperũ tuorũ ne obliuiſcaxis fitentem in finẽ. Reſpice in teſtamentũ tuũ: quia repleti ſunt, qui obſcurati ſunt terre doe mibus iniquitatũ. Ne autertatur humilis factus confuſus, pauper& inops lauda⸗- bunt nomen tuũ. Exurge deus iudica cau ſam tuam, memor eſto improperiorũ tuo rũ, eoꝶe ꝗᷓ ab inſipiente ſunt tota dic. Ne obliuiſcaris uoces inimicorũ tuorũ: Iuꝑ bia eorũ qui te oderunt aſcendit ſemper. LIn finem ne corrumpas: Dſalmtis Can. tici. Aſaphh. IXXIIII. Onfitebimur tibi deus, conſirebimur& & inuocabimus nomẽ tuñ̃. Narrabi- mus mirabilia tua, cum accepero tempꝰ ego iuſtitias iudicabo. Liquefacta eſt ter ra,& omnes qui habitant in ea, ego con firmaui colũnas eius. Dixi iniquis, Neli- te inique agere,& delinquentibus: Noli te exaltare cornu: Nolite extollere in al- tũ cornu ueſtrum: Nolite loqui acduerſus deũ iniquitatẽ Quia neq ab oriente,ne- que ab occidente, neq; à deſertis monti⸗ bus:qm̃ deus iudex eſt Hunc humiliat, et hunc exaltat, quia calix in manu añi uini meri plenus miſto. Et inclinauit eꝛe hoc in hoc, ueruntamen fex eius nõ eſt exina nita:bibent oẽs peccatores terrę: Ego aui tem annunciabo in ſeculã, cantabo deo Iacob. Et omnia cornua peccatorũ con- fringam,& exultabuntur cornua tuſti. C In ſiuem in laudibus, Dſalmus Aſaph canticum ad Aſyros. IXXL. Otus in ludęa deus, in Nraui magnũ omen eius. Et factus eſt in pace lo- cus eius,& habitatio eius in Sion. Ibi cõ fregit potentias, arcũ, ſcutũ,&ladium,& bellũ. llluminans tu mirabiliter à monti- bus æternis, turbati ſunt oẽs inſipientes corde. Dormierũt ſomnõ tuũ.& nihlm uenerũ t oẽs uixi dmitiarũ in manibus ſu- is. Ab increpatione tua deus Iacob dor- mitauerõt qut aſcẽ Ierunt eq́s. Tuterribi lis es,& qnis reſiſtet tibi? ex tãc ira tua. De cœlo auditũ feciſti iudictũ: terra tre⸗ muit& quieuit. Cũ exurgeret ĩ iudiciũ de“, ut ſaluos faceret ocs manſuetos terrę. (Bo⸗ Heb. 759 Heb. ⁊6. Heb. 77 A Heb. 79. Quoniam cogitatio homiĩnis confitebit tibi,& reliquię cogitationis diẽ feſtũ a- gent tibi. Vouete& reddite dño deo ue ſtro, omnes qui in circuitu eius affertis munera. Terribili& ei qui aufert ſpiritũ principũ, terribili apud oẽs reges terrę. CIn finem pro Iditbun, Pſalmus Aſaph. IXXVI. Oce mea ad dñm clamaui:uoce mea ad deũ,& intendit mihi. In die tri- bulationis meę deum exquiſiui, manibus meis nocte cõtra eũ:& non ſum deceptꝰ. Renuit conſolari anima mea, memor fui B dei,& delectatus ſum,& exercitatꝰ ſum, & defecit ſpiritus meus. Anticipauerunt uigilias oculi mei: turbatus ſum,& non ſum locutus. Cogitaui dies antiquos,& annos ęternos in mente habui. Et medi- tatus ſum nocte cũ corde meo:& exerci & tabar,& ſcopebam ſpiritũ meũ. Nunꝗd C in ęternãũ proijciet deus, raut non appo net ut complacitior ſit adhuc. Aut in finẽ miſericordiam ſuam abſcondet, à genera tione in generationt Aut obliuiſcet᷑ mi- ſereri deus? aut continebit in ira ſua miſe ricordias ſuas: Et dixi: Nunc coepit hęc mutatio dexterę excelſi Memor fui ope rũ dñi, quia memor ero ab initio mirabi- liũ tuorũ·Et meditabor in omnibus ope ribus tuis,& in adinuentionibus tuis ex- ercebor. Deus in ſancto uia tua: quis deꝰ D maxgnus ſicut deus noſter: tu es deus qui facis mirabilia. Notam feciſti in populis nirtutem tuã:redemiſti in brachio tuo po pulũ tuũ, flllos Iacob& Ioſeph. Viderũt te aquę deus, uiderunt te aquę:& timue- runt,& turbatę ſunt abyſsi. Multitudo ſo nitus aquarũ, uocem dederunr nubes. E- tenim ſagittę tuę tranſeunt: uox tonitrui tui in rota.lllux erũt coruſcationes tuę or bi terrę: commota eſt& contremuit ter- ra. In mari uia tua,& ſemitę tuę in aquis HxoO.4. e multis:&ueſtigia tua non cognoſcentur. Deduxiſti ſicut oues populũ tuũ in ma- nu Moyſi& Aaron. CIntellectus Aſaph. IXXVII. A A Tiendite popule meus legem meã, inclinate aurẽ ueſtram in uerba oris mei. Aperiam in parabolis os meũ, lo- Mat. 3. e quar propoſitiones ab initio Quanta au diuimus& cognouimus ea,& patres no ſtri narrauerunt nobis, Non ſunt occulta ta à flijs eorũ in generatione altera. Nar rantes laudes dũi,& uirtutes eius,& mi- rabilia Liber rabilia eins, qug fecit. Et ſuſcitauit teſtie moniũ in Iacob, et legem poſuitin lſael, Quanta mandauit patribus noſtrinotz facere ea filijs ſuis, ut cognoſcat genera- tio altera. Filij qui naſcent᷑,& exurgent narrahunt ea fliijs ſuis. vt ponantin qeo ſpem ſuam,& nõ obliuiſcant operã dei & mandata eius exquirant. Ne tan⸗ cut patres corũ, generanio praua& ex- ſperans. Generatio quę non ditexitca ſuũ,& non eſt creditus cũ deo ſpitinse⸗, D 2eeorü, l ius. Filij Ephrẽ intendentes& mutentes 3 39 arcũ, conuerſi ſuut in die belli. Non q- nin oin. ſtodierunt teſtamentũ dei:& in lege eius buume c uoluerunt ambulare. Et obliti ſunt bene in 0 factorũ eius,& mirabiliũ eius que oſtan unim 4 dit eis. Coram patribus eorũ fecit min tadell amo Ptcoh bilia in terra Egypti. in campo Tano prandält os. Interrupit mare,& perduxit eos& un ir ſtatuit aquas quaſt in utre. Et deduxit In nnr eos in nube diei:& tota node in illumi⸗ rdi fr natione ignis. Interrupit petram iner⸗ chr e mo,& ada quauit eos uelut in abyſſomulin 8 ta. Et eduxit aquam de petra,& rdedu- xit Itanq́; flumina aquas. Et appoſuetit iii adhuc peccare ei,in iram excitauerũtx he deäterng 14 3 3 à., red K 9„aratt Hdl celſum in inaquoſo. Et tentauerũt deũm cordibus ſuis, ut peterent eſcas animabus keinu 1 eless ectü ſuis. Et male locuti ſunt de Deo, dme⸗N 8 1 1. mttor runt, Nunquid poterit deus parare men iinldſgrit Beläeniout Kattrise nd debledſm ſam in deſerto? Quoniam percußʒit pe⸗ tram,& fluxerũt aquę,& torrentes inmn dauerunt. Nunc&ʒ panẽ poterit dare,aut ianmnaczm parare menſam populo ſuo: ldeo audi, Masp itun ei uit dñs,& diſtulit,& ignis accenſus eſf iiinotemi in Jacob,& ira aſcendit in lſraiſ. Quin i naiimete non crediderũt in deo, nec ſperauert nammaxmmii ſalutari eius. Etmandauit nubibus deinæ auambibt per,& ianuas cœliaperuit. ſEtpluit ili dülimn hta manna ad manducandũ,& pans cœlide- 8 deles dit eis. Panẽ angelorũ manducauit ho Nat agtinütos moo⸗ cibaria miſit eis in abundantia.ſTti ln üünnicstor ſtulit Auſtrũ de cœlo,& induxit in uitu'heniene te ſua Africũ. Et pluit ſuper eosſicntpil; Karſanuhn uerem carnes,& ſicut arenam maris uo, Meetetnäge latilia pennata. Et ceciderũt in medioca ianli neul ſtrorũ eorũ, circa tabernacula eorũ. Bt mkarürd manducauerunt,& ſaturatiſunt nimi& dtruundi deſyderiũ eorũ attulit eis, non ſimt ftau⸗ du ne dati à deſyderio ſuo. IAdhuc eſct eotũ a dann erant in ore ipſorũ,& ira dei aſcendi ü Pzügiin per eos. Et occidit pingues eotũ,& eſe aazega ctos Hrael impediuit.In omnibus hispec näͤnan da cauerunt adhuc,& non crediderũt nm auzeuo rabilibus Fmez ſuipi M 9 e 8 ſdih deinedid in⸗ dedn 71 h b. lnrem allteo eneui lauüt Kcrtninn on 7 4 lin in ca it aomaxen, ledinagee are tinmann i autisginaigin K ltpernnteanag raleloouinade Pe, diͤporitemeng nd pni mit 1 wetütaou amn im Aunc epnimi r u nmibio⸗ rlampryuviwſt nd n üſtüi Kimar h Lin laeit du erätin enneheinn A PX 4 libus eius. Etd 5 corũ cũ feſtinati iies querebante oueniebant a ,quia deus ad excelſus re t eũ in ol ſunt ei. Cor a eo, nec fideles hab ſe adt eſt ini seorũ, cul einsIp . ſet peccatl anl Btrabundau & non ac cordatus e non rediens- eã in deſerto, in iram concitauerunt eum naquoſo. Et conuerſi ſunt,& tentaue- g&lanctã lſratl exacerbauerũt. ſecula. Et elegit Dauid ſeruũ ſuũ,& ſuſtu ini runt deũ, Non ſunt record t V redemit eos de ma wiitin Rgypto ſigna ſua, gi ueſu mpo Taneos. Et conuertit in innocentla cordis ſui, uinẽ flumina eorũ,& jmbres eorum, manuum ſuarum de durcit ecs- nebiberent. Miſit in eos cynomiam, et comedit eos:& ranam, Et dedit erugimi fructus eorũ, ã locuſtę.iEt occidit in gran/ aine uineas eorũ,& moros eorũ in prui⸗ 9.,10·C 08. e bores eot A 5 cen t quia caro ſunt, ſpiritus uadẽs Pfalmorum. 227 elecerunt in uanitate degit ualde Iſraelſſ Et repulit tabernacu-. Regesee ione. Cum occideret lũ Silo, tabernaculũ ſuũ ubi habitauit in G ã,& reuertebant᷑,& dilu hominibus. Et tradidir in captiuitatẽ uir d deum. Et rememorati tutẽ eorũ,& pulchritudinẽ eorũ in manꝰ utor eſt eorum,& deus inimici. Et concluſit in gladio populum demptor eorũ eſt. Et dilexe/ ſuũ,& hęreditatem ſuamſpreuit. luuenes eſuo,& ĩ lingua ſua mentiti eorũ comedit ignis, ãt eorũ non erat rectũ cum ſunt lamentatæ. Sacexdotes eorũ in gla- & uirgines eoruũ nõ habiti ſunt in teſtamento dio ceciderunt,& uiduę eorũ non plora- ſericors,& propitius bant᷑.Et excitatus eſt tanć dormies dñis, & non diſperdet eos. tanq́; potens crapulatus à uino. Et per- cuſsit inimicos ſuos in poſteriora:oppro- briũ ſempiternũ dedit illis. Et repuiit ta⸗ bernacuſũ loſeph,& tribũxEphrem nõ Quoties exacerbauerũt elegit. Sed elegit iribũ luda, montẽ Sion quẽ dilexit. Et ędificauit ſicut unicornii ſanctificiũ ſuũ in terra, quam fundauit in it ut auerteret iramſuam, qit oẽm iram ſuam. Etre- Ephraim Jati manus eius, die qua lit eũ de gregibus ouium, de poſt fœtan- m tribulãtis. Sicut po tes accepit cũ, Paſcere lacob ſeruũ fuũ, & prodigia& Iſrael hęreditaiẽ ſuam. Et pauit eos in & in intellectibus Pſalmus Aſaph. LXXVIII. & diſperdidit c⸗ Eus uenerunt gentes in hereditatem Heb. 79- & la⸗ tuam, polluerunt templũ ſanctũ tuũ, A poſuerũt leruſalẽ in pomorũ cuſtodiam. Poſuerũt morticinia ſeruorũ tuorũ eſcas na.Bttradidit grandini iumenta eorum, uolatilibus cœli, carnes ſanctorũ tuorum & poſlelsionẽ eorũ igni. Miſit in eos ixà beſtijs terr. Effuderunt ſanguinẽ eorum adignationis ſuę: indig nationẽ& iram, & inbulationẽ kimmilsiones per ange- los malos· Viam fecit ſemitę irę ſuę, Xnò uicinis noſtris, ſubſannatio& illuſio his & pepercit à morte animabus F menta eorã in morte concluſit. Et percuſ iraſcexis ſit omne primogenitã in terra omnis ꝓlaboriseorũ in taber- 8. Etunnthuinäts a botü primitias esceläynir mnaicnägeialtn ane anoetämrilto, amitesiad ſü rä de ccoKintoinome ci Btpuiyar un ges,&e gccrnem abh matz Ftceciciinwidc d, ckca nbervi nil erunt,& Gnrritnirb eetüntult r aie rderooue Ar eipb Lnd occidtpiglen lu mpeäuk leraſ duc Rrwrriſmm mW rndti nun.d naculis 1O 4 d pulũ ſuũ, Aarcit deſerto. Ete runt,& inimicos eotũ operuit mare. Et quatũ, induxit eos in montẽfanctificationis ſuę, tuę, quia pauperes facti ſumus nimis. Ad- b zb monté qué acquiſiuit dextera eius. Bt iuna nos de“ ſalutaris noſter, propter glo C ham. Et abitulit ſicut oues po men tuũ &*perduxit eos tanc; gregè in derunt Iacob,& locũ eius deſolauerunt. tanq; aquam in cit cuitu leruſalẽ,& non erat qui ſepeliret. Facti ſumus opprobriũ B eorum,& iu qui in circuitu noſtro ſunt. Vſq; quo dñe in finẽ accendet᷑ uelut ignis ze- Mgypti, lus tuus: Effunde iram tuam in Gentes Ier. io.d quę te non nouerunt,& in regna quę no non inuocauerunt. Quia come- Ne memineris iniquitatũ noſtrarũ anti Uie 9 Iſa. s4.d quꝛcit eos in ſpe,& nõ timue cito anticipent nos miſericordiæ eiecit à lacie eorũ gentes.& ſorte diuiſit riam nominis tui dñe libera nos,& pro- eis tetram in kuniculo diſtributionis. t pitius eſto peccatis noſtris propter nomẽ abitae fecit in tabernaculis eorũ tribꝰ tuum, Ne forte dicant in gentibus, Vbi Iacl. Ettentauerüt,& exacerbauerunt eſt deus eorũ,& innoteſcat in nationib* deũ excelium,& teſtimonia eius non cu coram oculis noſtris. Vltio ſanguinis ſer ſtodietunt. Bt auerterunt ſe,& non ierua uorum tuorum qui effuſus eſt, introeat in uerãt padũ, quẽadmodũ patres eorũ, con conſpectu tuo gemitus compediſorũ· Se/ uerſi ſunt in arcũ prauũ. In iram concita- cundum magmitudinẽ brachij tui pobsi⸗ verunt eã in collibus ſuis,& in ſculptili⸗ de filios mortficatorum. Et redde uici- nus ſuis ad ęmulationẽ eũ prouocauerit- nis noſtris ſeptuplũ in ſinu eorum, impto Audiuit deus,& ſpreuit,& ad nihiluũ re- perium ipſorũ quod exprobrauerunt tibi degit. dñe. Liber domine. Noes autem populus tuus& oues paſcueę tuę confttebimur tibi in feculum. tione& generationem annũ ciabimus laudem tuam. Em finem, pro ijs qui comutabuntur, teſti monum Aſaph, Pſalmus. LXXIX. Viregis Ifracl, intende, qui deducis ouem, loſeph. Qut ſedes ſuper cherubim, manifeſtare coram Ephraim, Beniamm& Manaſie. Excita poténam tuam,& ueni ut ſaluos facies nos Deꝰ cõ uerte nos,& oſtende faciẽ tuã,& ſalui eri mus. Dñe deus uirtutũ, quouſq; iraſceris B ſuper orationẽ ſerui tui: Cibat is nos pa- ne lacrymarũ,& potũ Aabis nobis in la- crymis in menſura. Poſuiſti nos in cõtra dictionẽ uicinis noſtris:& inimici noſtri ſubiannauerunt nos. Deus uirtutũ conuer te no,& oſtende faciẽ tuam& ſalui eri- mus. Vineam de gypto tranſtuliſti, e- ieciſti Gentes,& plamaſti eam. Dux iti- neris luiſti in conſpectu eius,& plantaſti radices eius, et impleuit terram. Operuit montes umbra eiꝰ,& arhuſta eius cedros Extendit palmites ſuos uſq; ad ma- ad flumen propagmes eius. Vt uxiſti maceriam ei*,& uinde- miant eã oẽs qui prętergrediunt᷑ uiã: Ex termimnauit eã aper de ſylua, ferus depaſtus eſt eã. Deus uirtutũ cõuer tere, reſpice de cœlo,& uide,& uilita ui neã iſtam. Et perfice eam dextera tua,& ſuper flliũ hominis quem cõfirmaſti tibi. Incenſa igni et ſuffoſſa ab increpatione untus t nꝰ tua nꝑ uirũ dexterę tuę,& ſuper filiũ hominis quẽ eõfirmaſti tibi. Et nõ diice dimꝰ à te, uiti ſicabis nos& nomẽ tuã in uocabimus. Dñe deus uirtutum onuerte nos,& oſtende faciẽ tuã,& lalu erimus. Cinfinem, pro tortularibus, Dſalmus thſt Afſaph, quinta ſabbatlu. LXXX. deo adiutori noſtro, inbilate umite Pfalmum,& date tympanũ, pſalteriũ iucundũ cũ cithara. Buccinate in Neomenia tuba, in inſigni rę. Quia prę ceptũ in eo Iacob. Teſtimo- lud, cum exiret de — — — die ſolennitatis uel Iſtaẽl eſt,& iudici niũ in Ioſeph poluit terra M gypti, linguam quam non noue- rat audiutt. Diuerſum ab oneribꝰ dorſum elus, manus eius in cophino ſeruierãt. In tribulatione inuocaſti: baui te apud acuam contradiddionis. J0f zukuiau di populus meus, et conteſtaborte Iin vai gnomi . 3 7 ieri 644, Pnpeſc ſt audieris me, non erit in te dens recens uict⸗ lubete neq; adorabis deũ alienũ. Bgo em ſum Mäli chn dñs deus tuꝰ qun eduxi te de iena Rgy- regmlan qu pti, dilata os tuũ,& impleboillud.t no banbmotine audiuit pPopulus meus uocè meam, é en ninne raèl non intendit mihi. ſEt dimſ ecsſe N rdlru. cundũ delyderia cordis eorũ ibũt inad, Wimäbin an inuentioa:d. ſuis. Si populmeus uii ¹ jcmwnit ſet me, Iſraël ſiĩ uijs meis ambulaſtt pid b rwodhl. Oo. nthilo forſitan inimicos eorũ humiina 5 O Lrritn del ul & fuꝑ tr:bulantes eos miſiſsz manamei. coni&mi Inimici dñi mentiti ſunt ei,& tipuse,i glbsſtos. in ſecula. Et cibauit eos ex adipeſmn⸗, a uus&è di ti,& de petra melle ſaturauit eos- a näono tin q Pſalmus. Aſaph. IXXNI R4 zubdumte D5 Eus ſtetit in ynagoga deotimme, austelcri dio aũt deos dijudicat. Vich quoin⸗ ſantin uale la dicatis iniquitatẽ,& facies peccatorũſu- an Dtenin mitis, 1ud cate egeno& pupillo: humi aun duneh & pauperẽ iuſtHicate.i Eriptte paupets uinsdecrj & egenũ de manu peccatoris liberae. Vp ierudcraui Neſcierunt, neq; intellexerunt in tene- ie ias coh bris ambulant, mouebunt᷑ omnia funda, iaiu dtepdt menta terre. Ego dixi, dij eſtls.& ltij kelu dig nelle excelſi oẽs. Vos aiit ſicut hominesmone nipamilii mini:& ſicut unꝰ de principibus cadei. iſ m imti, i Surge deus udica terram, quoniam tub; ſamuub pecr redtabis in ommibus gentibus. am d ueriatem Canticum Pſalmi Aſap b. LXXNlII. 4 Börrin di D Bus quis ſimnlis erit tibi? ne mceas ii xqianbiſi —₰ necycompeſcaris deus.(Quoniiecce iſenbenns hom inimei tui ſonuerũt,& qui oderũt teex i ſiyyxen fiu tulctũt caput. Super populũ tuũ maligmm 1xx uerũt conſihũ:& cogttauerunt adueris pabeiceſe ſanctos tuos. Dixerũt, Venite Kalperin andälac mus eos de gente,& non memoret nome i tins epeni Iſraẽt ultra. Quomà cogitauerüt unanle tiaein a miter, ſimul aduerſum te teſiamenti d ſpoſuerũt, tabernacula Idumęorũ ælim 4 helitę. Moab& Agareni. Gebal& im beatin en mon&e Amalec:allenigen, cũ habian eatzden m tibus Tyrũ. Eiem̃ Aſſur uenit cũ ilisſ 1n unäden 1- ct ſunt in adiutoriũ fllijs Lot.iFac ili 1 dp ſicut Madian& Siſaræ. l ficut labini! incie ne torrente Cifſon. Diſperieunt in Endor: uln kihndi, facti ſunt ut ſtercus terte. Poneprincips! ufätnn eorũ ſicut Oreb& Zeb,& Zebeę a etri h 2 4 „ 3.— jdixe⸗ Samana. Oẽs principes eolu 8 an filerhe i tors: runt, Hęreditate poſsideamus ſa terzin, . 7. n, 4 1 pr dei. Deus meus pone illos urrohm tiens h Ntnan cut ſiipulam ante ſaciẽ uenti. Sicutſgm D ang H 4 aicomburit ſyl licut llamma co qui comburit ſyluam.& mios Pfalmorum. ItE ritas de tra orta?,& iuſtitia de cœlo. ꝓ- 238 uan es:Ira perſequeris illos i muanän— in 44 tua turbabis eos. Im ſpexit.Eteñ̃ gñs dabit benignitatem,&e dmati efacies eorũ ignominia,& quęrent no terra nr̃a dabit fructũ ſuũ.luſtitia ante eũ 1 dnanne nen tuũ qñe· Erubeſcant& conturbent ambulabir,& ponet in ua greſſus ſuos, HIeb gs. jurtade ld iſeculũ ſeculi,& confundant 8&e pere⸗ ¶ Orauo ihſi Dauid. LXNXV 2A.. tidin ItEt cognoſcant qula nomen tibi dũs, Nelina dñe aurem tuam.& exaudi me, alunaate lr den wlolus AtiſimusFin omni terra: qm̃ inops& pauper ſum ego. Cuſtodi mürnüüg Mig uit Cmfnem, pro torcularibus filijs Co- animam meam: qm ſanctus ſum, ſaluũ fac danenine h uam. e Pſalmus. LXXXII. ſeruũ tuũ deus meus ſperantè in te Miſe- Slisün du ee Vam dilecta tabernacula tua Dñe rere mei dñe, quoniã ad terclamaui tota clamabo luisuaed ¹ Qirutũ concupiſei et deficit anima die, letifica anmmã ſerui tui, am ad te dñe tnianat A mea in atrio dñi. Cor meũ& caromea ammam meam leuaui Quoniã tu Dñe Ioëẽl. 2. e tanaun 11 exuttauerũt in deũ uiuũ. Etem̃m paſſer in⸗ ſuauis& mitts,& multę miſericordię o- tmeniuin Bͤ aenit libi domũ,& turtur nidum ſibi, ubi muubus inuocant bus te. Auribus perci- t dhanten düit reponat pullos ſuos. Altaria tua dñe uir⸗ pe qñe orationẽ meam,& intende uoci 81 mbna unä, rex meus ge deus meus. Beati qui deprecationis meæ. In die tribulationis mus e. moitant in Como tua(dñe,)in ſecula ſe⸗ meę clamaui ad te, quia exaudiſti me. No erugmxg calor audabunt te. Beatus uir cuius eſt eſt ſmilis tui in dijs dñe,& non eſt ſecun Raecsäjria nſan rrllium abs te, aſcenſiones in corde ſuo dũ opera tua. Omnes gentes quacunc; gurnien en dipolult, in ualle lacrymarum in loco feciſti, nement et adorabunt coram te do catetgena hu ,0 quem poſuit. Etenim Tbenedctionẽ da mine,& giorificabunt nomen tuũ. Quo C uhäen hin alo⸗ pit legislatot, ibunt de uirtute in uirtutẽ, niam magnus es iu.& faciens mirabila, de man nanſau nidebitur deus deorũ in Sion. Dñe dens tu es deus ſolus. Decus medñe in uia tua, N neginiann d unrtutũ exaudi orationem meam, aurib& ingred'ar mueritate nua⸗ſetei cor me- mitan percipe deus Iacob. Protector noſter a- um ut timeat nomen tuii: Conffebor tibi ñe deus meus in toto corde meo,& glo danne nolehnen sen. wedri in dñe aug ice deus,& reſpice in faciem CHRI⸗ . Bop üich diht pic 9 5 schaten en 811 tui. Quia melior eſt dies una in a- rificabo nomen iuũ in eternũ una miſe atu' Pnn lhan niſs tuis ſuper millia Blegi ahiectũ eſſe ricordia tua magna eſt ſuper me,& erui- Guiref in domo dei mel, magis quam habitare ſti animam meam ex inieino inferiori. Katenam genintune in tꝛbernaculis peccatorũ. Quia miſeri⸗ Deus iniqui inſurrexerunt iuper me,& D n omnbsornah. 1— dnemin iis cordiam& ueritatem diligit X deus, gra- ſynagoga potentiu queſierunt animd me 1 h. Ny-..—..„ ſämn ſät n 1am& gioriam dabit dñs. Non priuabit am,& non propoſuerunt te in conſpectu & miſeri⸗ usumlsembtnuen bonis eos qui ambulãt in innocentia dñe ſuo.· Et tu dñe deus miſerator onpeſcnnsdas giec untutum beatus homo qui ſperat in te. cors, patiens,& multę miſericordiæ,& Aenhtorſt Näleſ e⸗„„—... lſonuerit ouegſ ea ¶ fmem. filijs Core Pſalmus. uerax. Reiptce in me,& miſerere mei, Int, Se SthFlalten.——.. durAprypäii gm LKXXXiIII. da imperiu tuũ puero tuo,& iaiuum fac hür Kguen aen Hbi Enedræiſtt dñe terram tuam auertiſti ſilium ancillę tuę. Fac mecũ ſignũ in bo- 'zaü ſenüifat A Dcaptiuitatẽ lacob. Remiſiſti iniquita num, ut uideant qui oderunt me,& con⸗ egentsdemasimi tẽplebis tue, operuiſti omnia peccata eo fundantur, quoniam tu qñe adiuuiſtime, a Coendeegpaiam, fü. Mitigaſti o?m iram nuam, auertiſtt ab& conſolatus es me. di aiaſaucinib iindign'ttonis tug. Conuerte nos deus Filijs Core Pſalmus cantict. ndenaein änälhn B Rlutaris noſter,& auerte iram tuam à no LXXNXVI. ab AenmGhä n bis. Nunquid in gternũ traſceris nobis: F Vndamenta eius in montibus ſanctis, nnkcaletm te autextendes iram tuam à generatione in diligit dñs portas Sion ſuper omnia ta dEeeñ Ilämtlüb, generationce Deus tu conuerſus uimfica⸗ bernacula Iacob. Glorioſa dicta ſunt de adiutoräffßkafulht brsnos,& plebs tua letabitur in te. O, te, ciuitas dei. Memor ero Raab,& Ba- nn gegrr tenn C ſtende nobis dfie miſericordiaã tuã,& ſa- Pylonis ſcientium me. Ecce alienigenæ, e Dipcimn But. lutare tuũ da nobis. Audiam quid loqua& Tyrus,& populus E& thiopum, hi fue tceerastenm ichs tur in me oñs deus, ꝗm̃ loquet᷑ pacẽ in ple runt ulic. Nunquid Sion dicet, Homo, et Otebd 2clind bẽſuã. Et ſuper ſanctos ſ:os.& in eos homo natus eſt in ea,& ipſe fundauit eã Ds princpuchiähe conuertunt ad cor. Verunt̃ ꝓpe timen- altiſsimus: Oñs narrabit in ſcripturis po bi tes eũ lalutare ipſius, ut inhabitet gloria pulorum,& principum, horum qui fue/ 1” Iterra nfa Miſericordia et ueritas obuia runt in ea. Sicut lętantium omnium habi ditepobieems h neuspeneileunm rana Ri nerũt ſiiuſtitia ct pax oſculatę ſunt. ve tatio eſt in te. ritas Heb. 874 ante lcimn g ſauluchc niſhlam Aände haer i Canticum Pſalmi filijs Core in fineu, pro Mabeleth ad reſponden- di, intellectus Eman Ex rahitæ. LXXXVII. Omine deus ſalutis meę, in die cla⸗ maui& nocte coram te.Intret in cõ ſpectu tuo oratio mea, inclina aurẽ tuam ad precẽ meam. Quia repleta eſt malis a- nima mea,& uita mea inferno appropin quauit. Mſtimatus ſum cum deſcendenti bus in lacum, factus ſum ſicut homo ſine adiutorio. inter mortuos liber. Sicut uul- nerati dormientes in ſepulchsis, quorum non es memor amplius,& ipſi de manu B tua repulſi ſunt. Poſuerunt me in lacu in- feriori, in tenebroſis,& in umbra mor- tis. Super me confirmatus eſt furor tuus, & omnes fluctus tuos induxiſti ſuper me. Longe feciſti notos meos à me, poſue- rũt me abom inationẽ ſibi. PFraditusſum, & non egrediebar, oculi mei languerunt prę inopia. Clamaui ad te Dñetota die, C expandi ad te manus meas. Nunꝗd mor tuis facies mirabilia, aut medici ſuſcita- bunt,& confitebunt᷑ tibi? Nunquid nar- rabit aliquis in ſepulchro miſericordiam tuam,& ueritatẽ tuam in perditione? Nũ quid cognoſcenturin tenebris mirabilia tua,& iuſtitia tua in terra obliuionis: Et ego ad te Dñe clamaui,& mane oratio D mea preęueniet te. vt quid dñe repellis o- rationẽè meam, auertisfaciem tuam àme. Pauper ſum ego,& in laboribus a iuuen tute mea, exaltatus aũt, humiliatus ſum et conturbatus.In me tranſierunt irę tue,& terrores tui conturbauerunt me. Circun- dederunt me ſicut aqua, tota die circun,/ dederunt me ſimul. Elongaſti à me ami- cũ& prox imũ,& notos meos à miſeria. ¶ Intellet᷑tus Ethan Ezrahitæ. Heb. 85 LXXXVIII. A Iſericordias dñi in eternũ cantabo. In gñationẽ FIn generatione& genenationem aununciabo ueritatem tuam in ore meo. Quoniam dixiſti:In ęternãmiſericordia ędificabit᷑, in cœlis pręparabitur ueritas tua in eis. Diſpoſuit teſtamentum electis „Reg. 7.C meis, ſHiuraui Dauid ſeruo meo, uſq́; in ternũ preparabo ſemen tuũ. Et ędifica- a gñationẽ borin generatione& generationẽ ſedẽ B tuam. Confit ebunt᷑ cœli mirabilia tua do mine: etenim ueritatem tuam in Eccleſia ſanctorũ.Quoniam quis in nubibꝰ ęqua- qo bit᷑ Dño, ſimtlis erit deo)in fllijs Dei? Dcus Heb. ss Liber ntmstin a leuund kncab d raehecit dö rtllnekanen, Deus qui gloriſicat in concilio anaei magnus& terribilis uper oas qui i cin cuitu eius ſunt. Dñe deus uiruuti, quis ſ milis tibiepotens es qñe, Euetitastun in circuitu tuo. Iu dominaris poteſtatima ris, motũ aũt fluctuũ eius tu mitigas. Tu NUannaſäbcuan humiliaſti ſicut uulneratũ, ſuperbum, in gsihe uu brachio uirtutis tuæ diſperliſti iimicos uuäli- Dirh tuos. Tui ſunt cœli,& tua eſttenaau. G Kmtbuam ül bẽ terxe& plenitudinẽ eius tu fundaſtia bBraladt quilonẽ& mare tu creaſti. Thaber& iä lütalit Hermon in nomine tuo exuitabunt uun träudrin brachiũ cum potentia. Firmet᷑ mano tua mitans ainte ge exaltetur dextera tua, luſtitia& uit anbiane Kih ciũ pręparatio ſedis tuę. Miſericotqau lluroradi ueritas pręcedent facic tuam, beauusc, tancanitioh pulus qui ſcit iubilationè. Dñe. inlumue rinateuſ uultus tui ambulabunt,& in nomine tud i ſlnorne qut exultabunt tota die,& in iuſtitiamnen, waunecol altabunt᷑. Quc niam gloria uirtutis eott anus ealo tues,& in beneplacito tuo exaltabiur aiurnem au cornu noſtrum. Quia dũi eſt aſſumptio gjasvbi uunt noſtra,& ſancti Iſrat regis noſtri. Tunc ni nt urit locutus es in uiſione ſanctis tuis,& dini, lanat lod ſti: Poſui adiutoriũ vin potente,]& e ii ni d onm altauit electum de plebe mea. Inueni Da ſ agarun(y uid ſeruũ meũ, oleo ſancto unxi eũ. Ma Daanidite, nus em mea auxiliabit᷑ei,& brachiun aaionem meũ confortabit Jeũ. Nihil proficiet ii ant an anumſt micus in eo,& fllius iniquitatis non ay bi(an Wiayſih XXNM us inimicos eius,& odientes eũ in fugi aen conuertam. Et ueritas mea,& miſeticotaaein Win dia mea cũ ipſo,& in nomine meoexal e andon tabit᷑ cornu eius. Et ponam in mari ma, iſaanoaxein e nã eius,& in ſiumimbus dexteram eius, iasſoninen n Ipſe rinuocauit Ime. Pater meus es tudę ken aiiiſ us meus& ſuſceptor ſalutis me. Etegd iaimecele primogenitũ ponam illũ: excelſum ptæ eax wrrit regibus terrę. In eęternũ ſeruaboilli mit rurdiola ricordiam meam,& teſtamentãmeũ ſde ina her le ipſi. Et ponam in ſeculũ ſeculiſemene/t timer reh ius.& thronũ eius ſicut dies cœli. Siait en grii dereliquerint fllij eius legem meam ein terere nh iudicijs meis non ambulauerint. diiuſi e tias meas prophanauerint,& mninn rünähm 1 mea non cuſtodierint Viſttabo inultgs utninn iniquitates ecrũ⸗& in uerberibus peca bns 1 ta eorũ. Miſericordtam aũt meam nen 1 üs zann ſpergam ab eo, neq; ⁊nocebolin uentte euön a mea. Neq; prophanabo teſiamentn umm 3 um,& quę procedunt de labijsmeſno i dn ui inſandiomeo„Wul Knpemt. ponet nocere ei. Et concidam àfacie ipi faciam irrita. Semel iurat ſi Dauid mentiar, ſemen eius inætemt ia ant. mane⸗ Ric pet iper utcal 3 u 2* wtiedt waren dei e oninetha abir timentiũ eñ. Nętiflcaſti om imit müs eiss Auertiſti adiutorium gladij eius, N potentip.—. 1* — G won es auxiliatuͦs ei in bello Deſtruxiſti noſtrarum dirige.. nucnd ann eã ab emundatione,& ſedem eiusrinter CTane daweier eae. A. es 1 edüt 1 ncoliliſti. Minoraſti dies tẽpotis eius, Oyi habitat in adiutorio altiſsimi, in& 9 erkudiſtt eum contuſione. Viq; quo dñe« protectione dei cœli commorabit᷑. hen Ml i u A Aeultencie an vrrili anaſti in terra „ Pſalmorum. 239 tthronus eius ſicut ſol in con⸗ tuam dinumerare Dexteram tuam ſic no & ſicut luna perfecta in eter⸗ tam fac,& eruditos corde in ſapientia. 3 manebit E lo fidelts. Tuuero re- Conuertere dñe uſq;quo?& deprecabi- ſpeccumedee de teſtis 11. uinee ah eltamemu ſerui tui,pro⸗ mane miſericotdia tua;& exultauimus. *— anctuariũ eius. Deſtru/&delectati ſumus in omnibus diebus no Ui omnes ſepes eius, poſuiſti ffrmamen ſtris. Letati ſumus pro diebus quibus uos nd ormidinẽ· Diripuerunt eũ om- humiliaſti, annis quibus uidimꝰ mala. Re i annſeuntes uiam, factus eſt opprobri/ ſpice in ſeruos tuos,& in opera tua,& di unuicinis ſuis. Exaltaſti dexteramkde- rige filios eotum. Et ſit ſplendor domini nes inimicos dei noſtri ſuper nos,& opera manuũ no & ſtrarum dirige ſuper nos,& opus manuũ tidintin, dane dilii puer sin finem Fexardeſcit) ſicut ignis Dicet dño:duſceptor meus es tu.& refu- 9, 8 1 ndatdm ain 48 1 tota die dn n 4 2 Jdümgtrnd b um. mäln anäüldiad ſur n uütoxeian duuteätngne ga, zum äethenaal neiukedimmin aumxifiii akm e ama: Memorare quæ mea ſubſtantia, giũ meũ. Deus meus ſperabo in eũ. Quo nim uane conſtituiſti omnes fi niam ipſe liberauit me de laqueo uenan⸗ non uiqebit mortem, eruet animam ſuam umbrabit tibi,& ſub pennis eius ſpera- ze manu infert Vbi ſunt miſericordię tuę bis. Scuto circundabit te ueritas eius. no antique dñie, imt 8Sn TO 2 mue tua Memor eſto diie opprobrij ſer/ lante in die à negotio perambulante in norum tuorã(qd' continui in ſinu meo) tenebris, ab incurſu& dęmonio meridia multarum gentium. Quod exprobraue- no. Cadent à latere tuo mille;& decem umnt inimici tui cñe, quod ex probraue- millia a dextris tuis, ad te aũt non appro- commurationem Chriſti tui. Bene- pinquabitVeruntamen oculis tuis con⸗ iſti, diſtuliſti Chriſtum lis eſto ſuper ſeruos tuos. Repleti ſumus D Heb. zi. nunquide[Om 1 le Lu ee p. inö Qui ui uiuet, et tiũ,& a uerbo aſpero.* Scapulis ſuis ob In beneyalnten a phc los lominã Quis eſt homo qui uiuet, et„& a uerbo aſpere p ſicut iuraſti Dauid in ueri⸗ timebis à timore nocturno. Aſagitta uo- B jtos N” runt. Con. 21 rbtüifäun icaus ñs in gternum; fiat fiat. ſyderabis,& retributionem peccatorum 3 Llaunmun COratio Moy ſi homuni⸗ dei. uidebis. Quũ̃ tu es dñe ſpes mea. altiſsi- G¾ ceistemimiheg LXXXIX. mã poſuiſti refugiũ tuũ. Non accedet ad ein Kolnnd ich Omine refugium t factus es nobis à te malã,& fiagellũ non appropinquabit n.Etueriuwaawric jiplo Kintwrnn a neins. Rtpemminiw Lintarindwänan „nit he cp⸗„. 4. 2⸗— 2*... 1—. cuntmehnamuiſt ili: Conuertimini filij hominũ. Quoiii/ per aſpidem& baſiliſcum ambulabis,& 7„ An....—.. 6... 8 Llüttam e anmille ami ante oculos tuos, tanć di. conculcabis leonẽ& draconem. Quoni- tu pommiu aadine rre etevätunlei⸗ meam Krebmnri itt Ageneratione in generationẽ · Priuſq; tabernaculo tuo. Quoniamſſangelis ſuis eun monkes ſierent, aut formaretur terra,& mandauit de te, ut cuſtodiant te in omni⸗ uc ocbis aleculo&*in ſeculum tu es deus. bus uijs tuis. In manibꝰ portabunt te,ne Neauertas hominem in humilitatẽ,& di forte Öffendas ad lapidẽ pedem tuũ. Sti- ⸗. es beſterna que pręterijt. Et cuſtodia in am in me ſperauit, liberabo eum, ptote- node, que pro nihilo habent᷑, eoꝶ anni gam eũ, ꝗm̃ cognouit nomen meũ· Cla⸗ erunt. Mane ſicut herba tranſeat, mane mauit ad me,& ego exaudiam en: cum i⸗ in eul 11„.. e—. 2 2 2.. 2 dommineittiten, orezt& tranſeat, ueſpere decidat, indu pſo ſum in tribulatione, eripiam eum,& enein ctänadü nflieinkenrdt cisnon wbtamn prrpianurm lrt ulodiet lütün Kerri⸗Kinntad eun ſcricoräumünanni hen hb deo necf rutl to anbetem i eorocedunt üäbſein ka⸗Lemel unini un anit,anlaie binotet& areſcat. Quia Fdefecimus] in ira glorificabo eũ. L ongitudine dieꝶ reple in& in furote tuo turbati ſumus. Poſui ho eum.& oſtendam ilii ſalutare meum. ſiiniquitates nſtras in conſpeciu tuo,ſe ¶ Pſal. rantici m die ſabbathi. XOlI: aulum noſtrã inilluminatione uultus tui. Ꝙ Onã eſt confiteri oño,& pfallere no omnes dies noſtri defecerunt,& in mini tuo Altiſsime. Ad annuneiandũ in ma defecimus. Anni noſtri ſicut ara- mane miſericordiam tuam,& ueritatem Ranen meditabunf, dies annorã noſtrorumi tuam per noctẽ. In decachordo, xpſalte- inipitsſeptuaginta anni. di aũt in poten⸗- rio, cũ cantico in cithara. Quia deiecta- mibus oc ginta anni,& amplius eorum ſti nie qñe in fadura tua,& in operibus bor& dolor. Quaniam ſuperuenit mã manuũ tiiarũ exul tabo. E magmficata ſietudo,& corriptemur. Qtiis nouit po- funt opera tua dñe, nimis profundæ facde eluem ir tux.& prę timote tuo iram ſunt cogitatioies tu;. Vir inſipiens non euam 1 cogao⸗ 222 Mat. 4. 2 uc. 4.5 Heba* & b Liber cognoſcet,& ſtultus non intelliget hec. tiges ei à diebus malis, donec lolit 1 Cu exorti fuerĩt peccatores ſicut fœnũ, catori fouea. Quia non repellet ois i heus mäine E apparuerint oẽs qui operant᷑ iniqutta bem ſuam,& hęreditatem luannore b iene 7. Vt intereant in ſeculũ ſeculi,(tu aũt al relinquet. Quoaduſq; uuſtiti canuena güalinho e ſamus in eternũ dñe ·) Quoniã ecce ini in iudicium, et qur iuxta illantonues d aedhogord mici tui dñe, qm̃ ecce mimici tui peribũt recto ſunt corde. Quis cöſutgetmitiad, ptud oltel & diſpergent oẽs qut operant᷑ iniquita⸗ uerſus malignantes: aut qus tubi masi Gkauumd tẽ Et exaltabit ſicut unicornis cornume aduerſus operantes miiqultateneqiiia aunuhetht um,& ſenectus mea in miſericordia u- dñs adiuuit me, paulominus mbitdſet bttglädlt beri.· Et deſpexit oculus meus inimicos inferno anima mea. di dicehan, Nlana aaqyichchn ab meos,& inſurgentibus in me malignan eſt pes meus, miſericordia tnadie aätt⸗ ascreaullte tibus, audiet auris mea. Iuſtꝰ ut palma flo uabat me. Secundũ multitudnen èoad⸗ ann onnelei rebit,*ſicut cedrꝰ Libani multiplicabit᷑. rum meorũ in corde meo, caulolunas rulibunto plantati in domo dñi, in atrijs domꝰ dei tuę lętificauerũt animam meam NangiDi ne e nr̃i florehũt. Adhuc multiplicabũt᷑ in ſe- adhęrettibi ſedes iniquttatis quitnas dl rec qui⸗ neda uberi,& bene patientes erunt ut laborem in pręcepto: Captabun ua anns lultel annãcient. Quoniam rectus dñs deus no mam jiuſti,& ſanguinem innocend en. a tyopdissitt ſter,& non eſt iniquitas in eo. demnabunt. Et factus eſt mihi ditiut, i Duniſuen CTTaus canticiinſi Dauid in die ante fugiũ,& Deus meus in achutonumſp tusla ſabbathum quando fundata meę. Et reddet illts iniquitatemipoc astezmuie et in malitia eorũ diſperdet eos,& dit g uiit 0 eenute Nabàs *. 8— 1— Heb.)z. eſt terra. XCII. Ommusregnauit, decorem indutus det illos dñs deus noſter. — eſt. indutus eſt dũs fortitudinem,& precinxit ſe. Etenim firmauit orbem ter re, quinon commouebitur. Parata ſedes tua ex tunc, à ſecuio tu es. Eleuauerunt Hlumina dne, eleuaunerunt flumina uocem ſuam. Eleuauerunt flumina fluctus ſuos a uocibus aquarum multarum. Mirabiles eleuationes maris, mirabiltsin altis dñs. Teſtimonia tua credibilia facta ſunt ni⸗ mis, domum tuam decet ſanctitudo dñe in longnudine dierum· ¶ Bᷣſalmus ip ſi Dauid quarta ſab- 50Alxr. XCIII. Heb. 54 Eus ultionũ dñs, deus ultionũ libere HQegit. Exaltare qui iudicas terrã, red de retributionè ſuperbis. Viq́; quo pecca tores drñe.uſq; quo peccatores gloriabun turẽ Rffabuntur& loquentur iniquitatẽ, loquentur omnes qui operantur iniuſtiti- am. Populum tuum dñe humiliauerunt. C& hę reditatem tuam uexauerunt. Vidu- am& aduenam interfecerunt,& pupil- los occiderunt. Et d: x erunt: Non uide- hit dũs, nes intelliget deus Iacob. Inteſli gite inſipientes in populo,& ſtuiti ali⸗ Bquando ſapite.Qui plantautt aurem, non andietè aut qui finz it oculum, non conſy derat? Qui corripit gen es, non argnet: aut qui docet hominem ſcientiam: Dñs ſcit cogitationes hominyũ, quon iam ua- ne ſimt. Beatus homo quem tit erudierts dũ,& dæ lege tua docueris eum. Vt mi- tiges 5 bilia eius. Quoniam ma dabilis nums: terrihiits eit iu Qum̃ oꝛs d.j Gentiã, dęmonn: ¶ Laus cantic: 1iſi Dauid. XCIIII. 7 Enite exultemus dño, ubiſem de ſalutari noſtro. † Pręoccupenast ciem eius in confeſsione,& in palmbite bilemus ei. Quoniam deus magnus itt & rex magnus ſuper omnes deos C in manu etus ſunt oẽs ſines tertę attt dines montiũ ipſius ſunt. Quonian eſt mare,& iple ecit illud,& ſiccan nus eius Formauerunt. Venite, adota & procidamus coram co.& plorem dñm qui fecit nos. quia ipee eſtꝗitdat ues man' eius. Hodie ſi uoct᷑ ei adit tis, nolite obdurare corda ueſſra eu irritatione ſecundã diè tentat onant — erulhi d u 3.. abebante pi , betackcututi tend'ter dd nbelcat cea. cdi onnäs er Rullvan eig, toeruneit „. Krbornſch arienbehiſch anlein nch aätauerirſ 1, A 7. eete.OFtic noſter, Et nos populus paſcus eius&n animisea 6 aſehtdli a asaninga tonroelleta . 85 ettri. ſerto. Vbi tentauerũt me patres vetuni term bauerũt me,& uiderũtopera mes draginta annis offenſus fui genernoni li,& dixi: Semper hi errant corde Et non cognouerũt uias meas,ut ur ra mea, Si introibunt in iequiemmem- ¶ Canticum ipſi Dauid quãda dmu dificaba ur poſt captiuitatem. I. Antate dfo canticũ nouum, cmat dño omnis terra. Cantate e Ati dicite nomini euus, annuncſate de dhein diẽ ſalutare eius Annunciuee inter geltcs gleriam eius, in omnibus prpulda 9) nu; dus eſt iup s dco. Näsaut Clos ha rue tad zan. aenge. umi- da Daas 5» Küüdennzen. et,San 4 M Kn 1 unc eeit⸗Conkeßsio& pulchritudo in bumnaghe 14 eahan eius: ſanctimonia& magmti- daä maxns centtain ſanctificatione eius. Afferte dño giit dehan gie entiu, afferte diio gloriam ho⸗ nad Hne nomini eius. Tol Rate 9 Un noere d aunan d. üünta. ſAmehah, aidäe aenüthade 1 fis don ntn cannanldan ell te cautmacere in natt nn a smccücimigiif dt umin un uht ngnüblpnenni. d deun unt äitam ne 97 — b düdig ed b qu wott alkerte dio glona nomnt 4 ſie hoſtias,& introlte matria eius, a o⸗ mue düm in atrio ſancto eius Cömoueat ziacie eins in uniuerſa terra, dicite in 8? ubus quia Iñs regnauit. Etem̃ eorrenlt orbe terre qui non commouebit᷑ iudica⸗ it populos in bnn terta, commoueai mate& pieni⸗ ludo eis, gaildebunt campi;& omnia e meislunt. Iunc exultabũt oiĩa ligna EAluat afacie dii, quia uenit: m uenit judicare terram. ludicabit orbẽè terrę in quttate,& populos in ueritate ſua. CHue Dauid Quæando terra eius re- ſututa efl ei. XCIVI. Ommusregnauit, exultet terra:lętẽt Dauue multe. Nubes& caligoin cir. cuttu euus, luſtitia& iudiciã correctio ſe aelus. gnis ante ipſum pręcedet:& in ontü diin mt eu Lipſelriil ann Ps Je04 4 kornauenn ſan n“ onnes angeli eius, audtuit,& lætata eſt itamus ormah er iiectne giſtheat a dicia tua dfle. Qf tù dms altiſsimus ſug Hanmabit in cixcunu eiuis. Allux erüt kul gura elus orb- terrę, uidit,& commota ẽ dera. Montesſicut cera fluxerunt Afacie Fhiafacie dit omnis terra: Annunciaue rut cœlt iuſtitiam eins,& uiderunt om⸗ nes populii gloriam eius onfundantur onnes qui adorant ſcuſptilta,& qui glo- vantur inſimnlachris ſuis. Adorateé ed Sion Pt exultauert filig Iudę propter iu „„„„ 4 Btaospppuiut, W diſne gém terram nimis exaltatus es ſuper om- 9 18 An 1„. 1* Peis hoieinit mg nes deos. Qui diligitis dfim, odtte ma⸗ techänmchüit ſs h ſ cuſtodit düs animas ſancton ſoße:de oheſecmähe anegd, manuxpeccatoris betabit eos. Lux or jbitenweumm ei tme Klülteütyntaſe naunisoiriobegeen vi emperentſ nelt iuſto.& tectis corde let tia. Lcta- uunt uſti in dio,& confitemini memo- ni kancuficationis eius. Pſelmus ipſi Dauid. X(II. gwoaen unangt äntate diio canticũ nouũ, quia mi- ,§t dntreidant nicn vraapait ] un yß Duigſiten rur eſtagmin N nte Glocmnlätta domnistenn(on bi wogien Wn 1 rreeuus Juretifa Teius nonatb w Cgonimme amsterrb Sd Gentü ben — rabilia fecit.*. alnauit ſib:Idextera eius,& brachiũ fan-tũ efis. Notü vPeg ILWrn e. gis alutare luũ:in conſpectu Gentiũ re- gelauit uſtitiam luam.Recordat“ eſi mi- ſencordie ſue lacob.& ueritatis ſue do- mui Uraët Viderunt Oẽs termini tetre ſa latare gei noſtri. libilate dſo omnis ter- tvenneate,& exultate,& plallite. Pſal- lie Do in cihara, in eithara& uoce dalm,in tubis uambus,& uoce tubhe corneg. lubilate in conpectu regis Dfi, 0⸗ Pſalmorum. equitate. Lętent coœli,& 240 moueat᷑ mare& plenitudo eins: orbis ter raꝶ,& ꝗ habitant in eo. Flumina plau- dẽt manu, ſimul mõtes exultabũrt à cõſpe cu dñi, qm̃ uenit iudicare tertã Iudica- bit orbẽ trarũ i iuſtitia,& popts ĩ qtate. ¶ Pſalmus ipſi Daꝛud. XCVIII. Ominus regnauit, iraſcant populi,& Heb ↄ5 ſedet ſuper cherubin, moueat᷑ terra- Dãs in Sion magnus,& excelſus Mper omnes populos. Confiteant nomim fuo magno, m terribile& ſanctũ eſt.& ho- nor regis 1udiciũ diligit. Tu paraſti dire Kiones, iudiciũ& iuſtitiam in lacob tu feciſti. Exaltate dm deũ noſtrũ.& ado. rate ſcabelũ pedũ eius, qm ſanctum eſt- Moyſes& Raron in ſacerdolibus eitis, & Kamuel inter eos qui inuocant nomẽ eius. Inuocabãt dñm,& ipſe exaudicbat eos,in columna nubis loquebat᷑ ad eos. Cuſtodiebant teſtimonta eius,& pręce- piũ quod dedit illis. Dñĩe deus noſter tur ecaudiebas eos: Deus iu propitius fuiſti eis,& ulciſcens in omnes adumentiones eorã. Exaltate dñm deũ noſtrũ,& adora te in monte ſancto eius, qm̃ ſanctus dũs deus noſter. Eælmus in confeſione. XCIX. VbMlate 4Aͥeo] emnis terra ſeruite dio Heb. 180 la letitia: Introite in Conſpectu eius in exiiltatiotie. Scitote qm̃ dũs eftdeus: ipſe fecit nos,& non ipſi nos. Popuius eius et oues pafcuc eius, introlte portas eius in conſet ione, atria eius in hynmis, conſite mimi illi. Laudate nomen eius, quoniam ſuauis eſt diis, in grernũ miſericordia e- ius,& uſch tionem Ueritas etus. Bfalmus tpſi Dauid. C. Abr de: Pfallam er mtelligam muia immaenjata qſ uenies ad me. Veram bu- aba in mncCcttia cordis mei, ĩ medio do mus mes. Non proponebam ante oculos meos re iniuſtam, facientes pręuaricatio nes Odui. Non adhælſit mihi cor prauũ, declinantẽ à me malignũ non cognoſce- bam, Detraheiẽ ſecreto, †xαmo ſuo hũc periequebar. Superbo oculo er inſattabi i corde cu hoc nõ edebã. Oculi mei ad fideles terresut ſedeant mecũ: ambulans ĩ un immaculata, hc mihi miniſirabat. Non habitabit in medio domus meę ꝗ́ ſa cit ſuperbiam:ꝗun loqunt iniqua. non di- texit in cõſpecu ocuictũ meorũ. In ma- 1 2 tuti- 10 in generationem& genera- S„ M fericordtam& tudicis cantabo ti Hebne 28 nomẽ dñi tutino interllciebam ommes peccatores quia oblitus ſum comedere panẽ meum. B A uoce gemitus mei adhęſit os meũ car/ ni meę. Similis factus ſum pellicano ſoli- tudinis:factus ſum ſicut nycticorax in do micilio · Vigilaui,& factus ſum ſicut paſ- ſer ſolitarius in tecto. Iota die exprobra bant mihi inimici mei:& qui laudabant me, aduerſum me iurabant. Quia cinerẽ tanq; panẽ manducabam,& potum meũ & cũ fletu miſcebam. facie irę x indigna- tionis tuę:quia eleuans alliſiſti me. Dies mei ſicut umbra declinauerunt,& ego ſi cut fœnũ arui. Tu aũt dñe in ętexnũ per/ manes.& memoriale tuũ in gñatione& C gñationè. Tu exurgens dñe miſereberis Sion, quia tẽpus miſerendi eiꝰ, quia uenit tẽpꝰ. Qm̃ placuerũt ſeruis tuis lapides e- ius,& terrę eius miſerebunt. Et timebũt Gentes nomen tuũ dñe,)et oẽs reges ter rę gloriam tuã, Quia edificauit dñs Sion: & uidebit᷑ in gloria ſua. Reſpexit in ora tionẽ humiliũ,& nõ ſpreuit precẽ eorũ. Scribant᷑ hęcrin gñatione altera,]& po in Phasion pulus qui creabit᷑ laudabit dñm. Quia, ꝓ- ris emi altexam · ſpexit de excelſo ſancto ſuo:dñs de cœlo audiendam uocem ſermonũ eins Bencd aalgm paien in terram aſpexit:Vt audiret gemitus) Semitu compeditorũ, ut ſolueret filios interem- ptorã.· Vt annuncient in Sion nomẽ dñi, & laudẽ eius in leruſalẽ. In conueniendo populos in unã,& regesut ſeruiant dño. Reſpondit ei in uia uirtutis ſuę, paucitatẽ dierũ meorũ nãcia mihi. Ne reuoces me in dimidio dierũ meorũ in gñatione& fundaſti,& opera manuũ tuarũ ſunt cœ⸗ li. Ipſi peribunt, tu aũt permanes,& om- nes ſicut ueſtimentum ueteraſcent. Et ſi- cut opertorium mutabis eos,& mutabun tur, tu autem idem ipſe es,& anni tui nõ deficient. Filij ſeruorum tuorum habita⸗ ſuã:non inclinabit᷑ in ſeculũ bunt& ſemen eorẽ in ſeculum diriget᷑. ¶ Ipſi Liber hintäion Clpſt Dauid.(1. 1 4 uiomict B Enedic anima mea dyo,& oia que intra me ſunt nomini ſancio eius Be au s Tni aenin pal adoüas int tates ſuas. Miſerator& miſericots di, Puiean longanimis& multũ miſericots. Nonin Dmm erin perpetuũ iraſcet᷑, neq; in ęternu cõmim alG 39 bit᷑. Non ſecũdũ peccata noſira ſecttnqo eii 8 bis, neq; ſecundũ inigtates noſtnsen, ahesi dh buit nobis. Qm̃ ſecundũ altitudinècali dhsnit a terra: corroborauit miſericordtam ſua sis icränn ſuper timentes ſe. Quantũ d ſtat onus a ansfimma occidente: longe lecit à nobis imqui amnillegon tes noſtras. Quomodo miſeret᷑ pater üüint W rũ, miſertus eſt dñs timentibus ſe, qm ipſt Kirnuitm m co anouit figmentũ noſtrũ. Recoxdanusã uiweinpenun qm̃ puluis lumus, homo ſicut fœnumdies eemid eius, tanq́ flos agri ſic efflorebit. Quant: ati banabia am ſpũs pertraniibit in illo& nonſibl een hditmd de ſtet,& non cognoſcet amplius lociſi, qmmimulq Milericordia aũt dñi ab etemo eiun ʒasſtmnimme eternũ ſuper timentes eũ:ßi nuſtita ilu alkmteitim in fllios flliorũ, his qui ſeruantteſtam au itennem tũ eius. Et memores ſunt mandatotũi andpilexpii us ad faciendã ea. Dñis in cœlo parauiſſe ana ſimiapudl dem ſuam& regnũ ipſius, omnibus dde tpeiden minabif᷑. Benedicite dño ots angeli ce, äuinienäci on potentes uirtute, facientes uerbũ iliead aniebekanint — — cite dñio omnes uirtutes eius,miniſtlic, mieqlömiban quifacitis uoluntatẽ eius Benedicitec“ aniſutdmi mino oĩa opera eius: in omni loco dine tiim, Eingn tionis eius benedic anuna mea domino. lenßünag Clpſi Dauid. Clll. ienzdge Rnedic aĩa mea dio: dñe deus meus Miiiinoxady i magnificatus es uehementer.Conlek, alſtemtm ſionẽ& decorẽ inauiſti: amictus lumine aainxm Cana He.i. c. d gñationem anni tui.iInitio tu dñe terrã ſicut ueſtimento. Extendens cœlä licut ſn onnail pelſẽ: qui tegis a quis ſuper ota ens. üüränätg ponis nubẽ aſcenſum tuũ. qui— agünacn per pennas nentorum. Quifacts ange en uäutinn tuos ſpiritus,& miniſtros mesieun dan. Ell 12. Qui fundaſti terram ſuper ſtabilleat imiiai gi ſus ſicutueſtimentũ amic eiy ſupet 15 diäfüttn pfalmowum. 241, kue 9 taquę· Ab increpatione tua fu nia mirabilia eius. L audamini in nomt unmäe ban auoce tonitrui tui formidabunt. ne ſancto eius, leteĩ e querentið dum. ead leduntm ntes,& deſcendunt cam⸗ Querite dñm,& rmamini: augris dantn d nlocũ quẽ fundaſti eis. Terminu po- faciẽ eius ſemper. N lememote mna 1— Eni N hen ii non tranſgredientur, nec con⸗ eius quę fecit: prodigia eius& iue lnis ara aücan huuii operire terram. Qui emittis fon⸗ oris eius Semen Abraham, ſerui eius;l lij natghn ken sin conuallibus, inter mediũ montium 1 lacob electi eius. lpſe dñs deus noſter, in durudi vmmnübunt aquę · Potabũt oes beſtię uniuerſa terra iudicia eius. Memor fuit duine 8 nn nexpectabunt onagri in ſiti ſua- Sup in ſeculũ teſtamenti ſui, uerbi quod man Gen.12.c. ã lien 6 2 awplucres cœli habitabũt: de medio pe dauit in mille generationes. 1¹ Quod di⸗ Iboin h„mmi dabuntkuocesJ. Rigans montes de ſpoſuit ad Abraham,&ʒ iuramenti ſui ad lulun) mad reen lperiotibus ſuis: de fructu operũ tuoru Ilaac: Et ſtatuit illud lacob in pręceptu. * audi terra. Producens foœnũ iumen/& Iſraðl in teſtamentũ eernum Pisen. 6 Cnate el s,& herbam ſeruituti hominũ. Nre 8 ib dabo terram Sranean„‚funicu lan rralci dina Pris ducas pané de terra,& uinũ Tletiſicet greditatis ue u. ã eſſent numero bre B ſecfj aie crhominis: Vtexhilaret faciẽ᷑ in oleo, ui, pauciſsimi.& incole eius. Btpertran keülhrai& oꝛis cor hominis confirmet. Satura⸗ ſterunt de gente in gente,& de regno a eemüumnen hmkügm campi,& cedri Libani quas populũ alterũ· Non reliquit hominẽ no- Der an e. g 83 Ge . Geüii colrorghe wmatdin waij domus dux e Kſeggeilne ſiceis: petra refu te:longefaläye 4 bhüin uner wddiipnun rusedcumat. un itienmintültatm uiszumszmniuſande ncß tezni sperranädiniheich enon erniama wci ſeorumüin dhr ſuperiiranittſin süliori,ſögpiww ekann „Btwenoramdiſ aciencäedüun enit am Kragitſinabe di Benedakiinaie tesuütut resrtälh ncamucemimri bde ioomenunmnd uitu cuis uohunitni diind oiopen Rinitd ensbenelt un acor Chilag! necic aannätledu vgnüansoem 8 R derrrintünitu rekinend Hrlsacir au teguuth nun 8 nubezkenmäutu denn renom bän 0 untautt, illic paſſeres nidificabunt. He, cere eis,& corripuit pro eis reges. No 2 ſt eorũ,montes ex cel/ lite tangere chriſtos meos,& in prophe- 4. RegeE giũ herinacijs. Eecit tis meis nolite malignari. Et uocauit fa- namkin tempore:] ſol cognouit occa/ mẽ᷑ ſuper terram& omne firmamentum uum luum. Poſiiiſt tenebras,& facta eſt panis contriuit. Miſit ante eos uirã, in ſer noxiin ipſa pertranſibunt omnes beſtiæ uũ uenundatus eſt loſeph. j Humiliaue/ Gen. 37 1 pus Catuli leonũ rugientes ut rapiant, runt in compedibus pedes eius. ferrũ per- 39. d et querant à deo eſcamſibi. Ortus eſt ſol. tranſiuit animam eius, donec ueniret uer. & congregati ſunt,& in cubiculis ſuis bum eius, Eloquium domini inflamma- 44.b xibit homo ad opus ſu- uit eum: Ilmiſit rex,& ſoluit eũ, princeps collocabuntur. E eX e unr& ad operationem ſuam uſq; ad ue- populorum,& dimiſit eum. i Conſtituit 41.8 perã · Mam magmſficata ſunt opera tua eum Dominum domus ſuę,& princi⸗ dĩe,omnia inſapientia feciſti, impleta eſt pem omnis poſſeſsionis ſug. Vt erudiret iaapoſſelsione iua · Hoc mare magnũ:& principes eius ſicut lemetipſum,& ſenes 2 paciolum manibus, illic reptilia, quorũ eius prudentiam doceret. Et intrauit Iſ. non eſt numerus. Animalia puſilla cũ ma ratl in Ægyptũ,& lacob accola fuit in gnis illic naues pertranſibunt. Draco iſte terra Cham. Bt auræitpopulũ ſuũuehemẽ guitormaſti ad illudendũ ei omnia à te ter,& firmauit emm ſuper inimicos eius. Aant ut des illis eſcam in tempore⸗ Conuertit cor eorã ut odirent populũ e- Exod.. b. c. Dante teillis, colligent: aperiente te ma⸗ ius.& dolũ ſacerent in ſeruos eius. Mi- 3. c. 4. d.. 7.2 nã tuam, omnia implebunt᷑ bonitate. R- ſit Moyſen ſeruũ ſuũ: Raron quẽ elegit uenente aut te facis, turbabunt: auferes ipſum. Poſuit in eis uerba ſignorũ ſuo- 10. f Hñ eorũ.& deflcient,& in puluerẽ ſuũ rũ& prodigiorũ in terra Cham. Miſit teueneni. Emittes ſpm̃tuũ.& creabunt᷑, tenebras,& obſcurauit,& nõ exacerba 7. d Lrenouꝛbis faciẽ terrg. dit gloria dñi in uit ſermones ſuos. Conuertit aquas eo- ſeculületabit dñs in operibꝰ ſuis. Qi re rũ in ſanguinem,& occidit piſces eorũ. 10. c.d picit tetram& facit eam tremere:qui tã ¶ Edidit terra eorũ ranas in penetralibꝰ HxOd.*.b gimontes,& ſumigant. Cantabo qño in regũ ipſorũ · ¶ Dixit& uenit cynomia,& 5. uita mez pſallam deo meo q́; diuſum. ſu-& cynifes in omuibus finibus eorũ. Po. cundũ ſit ei eloquiũ meũ: ego uero dele⸗ ſuit pluuias eorũ grandinem ignem com aabor in dño. Deſiciẽt peccatores à tra, burentem in terra ipſorũ.· Et percuſsit ui tinig, itaut nõ ſint, bñdic aiĩa mea anos neas eorũ& ficulneas eorũ,& contri 10.C. Hallelua.(IIII. uit lignũ finiũ eorum, Dixit,& uenit lo D 7. Adhes et 1 drrius entte, a— 4 funbi rernlbe linhe 1 Onfitemini gño.& inuocate nom? cuſta& bruchus, cuius non erat nume- dil us. Beius:annunciate inter Gätes opera e- rus: Et comedit omne foenum in terra eo ſ tole non lnchrrbiri catuettineniah vüni lhu iu. Cantass ei,& pfallite cimarrate om tum,& omedit omnem fructum terrę eo 1 1 9ʃ½ 3 Iu 13. d 1 3„d Rxod.:13,d EHxo. s. L Gen. 22. c. d loſue 3. d Gen. 22. C. d Bulleluia. Heb. 104 . A Tudi.i 3.C Hccl. 43. d Indit. 7.a Ex. 4. C Ex. 14. g C6 EX. 17. a MNum. un. Exo. 32, a Nu. 20. C. rum. Et percuſsit omne primogenitum in terra eorum, primitias omnts laboris in terra corũ. ¶ Eteduxit eos cũ argen⸗ to& auro,& non erat in tribubus eorũ infirmus. Lętata eſt Ægyptus in profe- ctione eorũ, quia incubuit timor eorũ ſu- per eos. Expandit nubẽ in protectionem eorũ,& lumen ut luceret eis per noctẽ. Petſerunt.& uenit coturnix,& pane coœ li faturauit eos. Dirupit petram,& flu- xerunt aquę& abierũt in ſicco Humina: QAr̃ memor fuit uerbi ſctĩ ſui quod ha- buit ad Abraham puerũ ſuum.Rtedu⸗ it populũ ſuũ in exultatione,& electos ſuos in lętitia. Et dedit illis regiones gen tiũ,& labores populorum poſſederunt- Vt cuſtodiant iuſtificationes eius& le- gem eius requirant. x C Haleluia. CV.— Onſtt emmi dño qmi bonusſiqm̃ in ſe culũ miſericordia eius. Quis loque- tur potentias Dñi, auditas faciet omnes laudes eius? Beati qui cuſtodiunt iudiciũ, & faciũt iuſtitiam in omni tempore. Me mento noſtri dñe in beneplactto popnuli titi:iiſita nos in alutari tuo. Ad uldendũ in bonitate electorum tuorum, adletan- duin in letitia gentis tus, ut lauderis cum hęreditate tua. Peccauimus eum patribꝰ* noſtris: iniuſte egimus, iniquitatem feci- mns. Patres noſtri in ½gypto non intel⸗ lexerunt mirabilia tua, non fuerunt me- mores mult tudinis miſertcordię tuę. Et irritauerunt aſcendentes in mare: Mare rubrum. Bt ſaluauit cos propter nomen ſuum, ut notam faceret potentiam ſuam. Et increpuit Mare rubrũ,& exiccatũ eſt,& dediiit eos in abyſsis ſicut in de- ſerto: Et ſaluauit eos de manu odientiũ, & redemit ecs de manu inimici. Eto- peruit aqua tribulantes eos, unus ex eis non remanlit. Et crediderunt uerbis e¹ꝰ, & laudauerũt laudẽ eius. Cito fecerunt, obliti ſunt operũ eius& non ſuſtinuerũt conſiſiũ eius.¶ Et concupierunt concupi ſcentiam in deſerto,& tentauerunt deum in inaquoſo. Et dedit eis petitionẽ ipſo⸗ riũ,& milit ſaturitatè in animas eorft. Bt irritauerunt Moyſen in caſtris:* Jaron ſanctũ dni, Aperta eſt terra,& deglutti- uit Dathan,& operuit ſuper congrega- tlonẽ Abiron. Rt exarſit ignis inſynago gx eorũ: flamma combuſsit peccatores. Et fecerũt uitulũ in Horeb,& adoraue- 3 runt Liber ritauerũt eum in adinnention bus ſuis&e 32 mulltiplicata eſt ĩ eis ruina. Btſtetit pri W3 runt ſculptile. Et mutauerunt gſorim u⸗ am in ſimilitudint᷑ uituli Comedentis fæ. nũ. Obliti ſunt deũ qui ſaluauit eos, 8 fecit magnalia in R gypto, minabili„ terra Cham,terribilia inmaritubroſt 3 dun dan dixit ut diſperderet cos, ſinon Mopfes enr guim n electus ei ſtetiſſet m confraclone i con⸗ mmietaim 1 ſpectu eus. Vt auerteret mameinsned 8 neoi ſperderet eos,& pro muulo habuerunt wül mn Nn terram deſy derabilẽ. Non credidetätver gickmn 4 aprecinnbsec bo eius,& murmurauerũt intabernacu⸗ ſlumn . ⸗. 3 eetee lis ſuis, non exaudierunt uocè qiiipte, Wif eüme leuauit manũ ſuam ſuper eos utproſter ani huler neret eos in deſerto. Et ut deiſceretſem nfunin eorũ in nationibus,& diſ in.e e „& diſperderet ecs in aruuden regionibus. Et initiatt ſunt Beeipheger,* mmnaons & comederũt ſacriſicia mortuotu.Btu.. em Errrd im(Ui tn ikeenüli. nees,& placauit&ceſſauit quaſſatio.t ei ſuuich— reputatũ eſt ei in iuſtitiam in gytations ikiſmnimne & gfati onẽ uſq; in ſempitern.irin lännläne ſn tauerunt eũ ad aquas contradictionis,& eratntn ton uexatus eſt Moyſes ꝓpter eos, quia ess Meaimiemür cethauerũt ſpititũ eius. Bt diſtinsitint rcnenii bijs ſuis. Non diſperdiderũt Gites quus ntimigeun, dixcit dũs illis. Et cõmiſti ſunt intergewi ani. cd tes,& didicetũt opera eorã,& ſennait ir3aſanancdi ſculptilibus eorũ,& fact eſt illi intene naungulalbeoge dalã. Et immolauerũt fillos ſuos& as vüſwhumilan 1 ſuas dænonijs. Et effuderũtſanguintit m nthan cdi nocentẽ, ſanguinẽ flliorã ſuorũ& ſiiat aiiaipatumn ſuarũ, quas ſacrificauerũt ſcuiptilibꝰ Cla itäiſainbatreni naan. Etæinterfecta heſt tena inſangun ndämit 60s, bus,& contaminata eſt m openbus eotd iinos,& erp & forn cati ſunt in adinuentionibas ſiit dis tni. Couſten Et iratus eſt furore dñs in populãſuutn, uaniadlneu abominatns eſt heteditaté lwam Etua inimbadüh didit eos in nanus gentium,&edſian ſant mäsnezaltaone eorũ qui oderũt egs. Et trſbulanerũteda tunundus ho inimici eorn,& humiſiani ſunt ſub mani- emash dice bus corũ, ſepe liberauit eos. Ipii aut exa⸗ tiiatwi pindo cerbauerũt eũ in conlilio ſuo,& humtſſi detyc, Ke ti ſunt in inquitatibus ſuis Bt mqitcum imäütuiqaz tribularent᷑,& audiuit orattonè eoti. auuaj d nn Et memor fuit teſtamenti ſui,& pœnttu- Daen Taban it eũ ſecũdũ multitudinem miſeticorl anabi pi ſug. Et dedtt eos in miſericordias in co ai lumxait ſpectu oĩm qui cœperant eos. Sauosnes deltmaafiand ac cmie deus noſter,& congreoa nos de 4 atucaan nattombus: Vt confiteamur nominiten⸗ 4 üinein. 0 tno,& gloriemur in laude tin. Büdt ertain Aus dſs deus Iſtas à ſeculo& uqqmſe düaseni 19s zw06 mb. 90 alust Fiat hat-. e o. clum, X dicet omnis pop Clule reüünl pſalmorum/. 242 bum. Halleluia. CVI. num. Et exaltent eũ in ecclelia plebis, et neiäh 2 lOoftemini qño qm̃ bonus, qmin in cathedra ſeniorũ laudt᷑i eũ. Poſuit fhu⸗ ü diua 3(ümiler corca eius. Dicant qui mina in de ſertũ& exitus 2uae inſi⸗ ti bin umptilunt à dño, quos redemit de ma tim. I erram fructileram alſogmefe ma- nann da Puainci, xde regionibꝰ congregauit litia inhabitantiũ in ea. Po ſiec eſertum lanut bee 3 Aſolis ortu& occaſu, ab aquilone in ſtagna aquarũ,& texrann ine aqua in Ranäddn uun Brrauerũt in ſoluudine in inaq́- exitus aquarũ. Et collo aurit illic elurien 5 nata um ciuitatis habitaculi non inuene⸗ tes,& conſtituerũt cnuitate habitationis- dnnü burientes& ſitientes, ala eorũ in 1⸗ Et ſeminauerunt agros,& plantauerunt aanrnn dekecit. Bt clamauerũt ad dm cum uineas,& tecerum kructũ natiuitatis. Et 1 uini ldalueni,& qe necetsitatibus eoru eri Pñdixit eis.& multiplicati ſunt nimis/ 3 bann dännn fi oIt deduxit eos in uiam rectam, iumẽta eorũ non minorauit-Et pauci fa. dch pemg aa irntin ciuitatẽ nabitationis. Confite cti ſunt. G& uexati ſunt a tribulatione ma⸗ un aüatga lo miſericordit eins,& mirabilia e⸗ lorũ& dolore. Etfuſa eſt contẽtio ſuper n dndähnte, giißbominũ. Quna ſtatuit aĩam ina- prĩcipes,& errare fecit eos ĩ ĩuio.& nõ . diündde 4 amimam eſurtètẽ ſatiauit bonis-Se in uia. Bt adiuuit pauperẽ de inopia,& aſänit larzintenebris& umbra mortts uin⸗ poſuit ſicut oues familias. Videbuntre Job. 22 minrtunni l qwz inmengicitate& ferro. Quia exa- cti,& letabunt᷑,& oĩs iniquitas oppila- 4 ienaggen achauerũt eloqu a dei,& conſiſiũ altilsi bit os ſuum. Quis ſapiens,& cuſtodiet Aalüülgf b vi irritauerũt. Et humiliatũ eſt in labori hęc?& intelliget miſericordias dni? Keinar R uscot eotũ& infirmati ſunt, nec fuit(anucum Pſalmus Daud. CVII neuſc enn aliuatet. Etclamauerũt ad dñm cũ tri/ Aratũ cor meũ deus paratũ cor meã, Heb. 102 uad rannaäla pünent,& de necelsitatibus eorũ libe/ cantabho&pſa lam in gloria mea. Ex dleysnen an mitecs. Et eduxit eos de tenebris,& urge pſalteriũ& cithara, exurgam dilu=⸗ 1 üämmts inn unbtamortis,& uincula eorũ dirupit. culo. Confitebor tibi ĩ popnlis dñe,& donähaltigen Cafteani dño miſericordię eius,& mi pſallara tibi ĩ nationibus. Quia magna? dile äadin ad ndün elus Blijs hominũ. Quia cõtriuit ſuper cœlos miſericordia tua,& uſq; ad nubes ueritas tua. Exaltare ſuper cœlos cctü mt and panasereas,& uectes ferreos cõfregit. doetäel ie duteptt eos de ula iniquitatis eoru, pro- deus,& ſuper oẽm terram gloria tua: ut li wamnotzagdian gh, pter miuſtitias em ſuas humiliati ſunt.O- berent᷑ qilecti tui. Saluũ fac dextera tua. wuiſstehuwib nid ſangunächeriei ci ns an enaiicti'on trigterieaaſohedepuis. contaminndhättswi cuiiſint naütunadvü ektutotechyg ihn, ninansekttönibenm Sin hunus unn unſe oderüt ecs-Nwhecuich eori,& unihhiedem, K ſepelbenimäen er untelcam abominatz eſt aĩa eorũ,&ap& exaudi me, deus locutꝰ eſt ĩ ſancto ſuo. ppinqnuerũt uſq; ad portas mortis. Et Exultabo,& diuidam Sichimam,& cõ Uunauerüt ad cũm cũ tribularent᷑,& de uallẽ tabernaculorũ dimetiar. Meus eſt nerefitatibus eorum liberauit eos. Miſit Galaad,& meus eſt Manaſſes,& Ephra deinterinonibus eorũ. Confiteant dño Moab lebes ſpei meę. In Idumgęam exte nſeicotatg eius,& mirabilia eius fiijs dam calceamen: ũ meũs mihi alienigenæ laninũ:gtacrificent ſacrificiũ laudis, et amici facti ſunt. Quis deducet me in ciui- anäcitt opera eius in exultatione. Qui tatẽ munitamè? ꝗs deducet me uſqʒ ĩ ldu/ benderät mare in nauibus, faciẽtes o- meęam: Nonne tu deus ꝗ repuliſti nos, et peratonẽ in aquis maltis. Ipſi uiderũt o- non exibis deus ĩuirtutibus n᷑is? Dano paaci& mirabilia ei ĩ ꝓfundo. Di- bis auxilũ de tribulatione, qa uana ſalꝰ bäſuã,& ſanauit eos,& eripuit eos im· ſuſceptio capitis mei.lIuda reæx me, ſortitudo i&ſtetit piritus procellg,& exaltati homims. in deo faciemus uirtutẽ,& iple ſuntugus eius. Aſcendũt uſq; ad coœlos, ad nihilum deducet inimicos noſtros. Kaelcendunt uſq; ad abyſſos, anima eo Cln finem, Pſalmus Dauid. C VIII. ninmalis tabeſcebat; Turbatiſunt,& Bus laudem meam ne tacueris. qa miiluntſicut ebrius,& oĩs ſapiẽtia eo os pctõris,& os doloſi ſuꝑ me aper- ii denotata eſt. Et clamauerãt ad diũm tũ eſt. Eocuti ſunt aduerſum me lingua annbularent,& de neceſtitatibus eorũ doloſa.& ſermonib odij circũdederunt ehxit eos. Et ſtatait procellam etus im me,& expugnauerũt me gratis. Pro eo uunm.& ſiluerumt flucus eius. Bt letati ut me dili gerẽt, detrahebant mihli ego au ſungui ſiluerunt,& dedurcit eos in por tẽ orabam. Et poſuerũt aduerſum me ma iuwuntatts eorũ. Confiteant᷑ dño miſe/ la pro bonis,& odiũ pro dilectione mea. deardig eins,& mirabilia ei“ filijs homi Conſtitue ſuper eũ peccatorè,& diabolꝰ num 1 4 ſtet erüt ei n enteini wmt niniqutthulöllüen rent,&uluiricit nor uittetenmitſ enn cädt müttiwlnmaren geattes mmäni uh dim quicwyenn u edewnoker Konunt, abos: Vtcortram uid ¹ „& drierutubn ts aers llaädl in K dlct onns d 4 1 13 cb Heb. 0½ v “ ſoan.7. e Fiant dies emũs pᷣauci. ſſ& epiſcopatũ eiꝰ hit eum: A. d Ret à dextris eiis. Cs iudicat᷑, eeeat cõ- demnatus, oratio eius fiat in peccatũ. accipiat alter.Fiani filij eius orphani,& uxor eius uidua. Nutantes transferantur HRlij eius,& mendicent,& eijciant᷑ de ha- bitationibus ſuis, Scrutef fœnerator om- nẽ ſubſtantiam eius,& diripiant alieni la bores eius. Non ſit illi adiutor, nec ſit qui miſereatur pupilli eius. Fiant nati eius in interitũ, in generatione una deleat᷑ nomẽ eius. In memoriam redeat iniquitas pa⸗ trũ eius in conſpectu dñi,& ꝑeccatũ ma tris eius non deleatur. Fiant çontra dñm ſemper,& diſpereat de terra memoria e- orũ⸗pro eo quod non eſt recordatus face re miſericordiam. Et perſecutus eſt homi nẽ inopẽ& mendicũ,& compunctã cor de mortificare. Et dilexit iionẽ, & ueniet ei:& noluit budidionẽ.& elõ- gabit᷑ ab eo.Et induit maledictionè ſicut ueſtimentu,& intrauit ſicut aqua in inte- P Heb.ute Mat 24., d 1. Cor.: 5.d .„ b. 1. G. 10. C Act.:. f riora eius,& ſicut oleum in olsibus cius. Fiat ei ſicut ueſtimentũ quo operit᷑.& ſi. cut zona qua ſemper pręcingif. Hoc op* eorũ, qui detrahunt mihi apud dm,& qui loquunt᷑ mala aduerſus animam meã. Et tu dñe.dñe, fac mecũ propter nomen tuũ, quia ſuauis eſt miſericordia tua. L.i. hera me, quia egenus et pauper ego ſum. & cor meũ conturbatũ eſt intra me. Si⸗ cut umbra cũ declinat ablatus ſum,& ex cuſſus ſum ſicut locuſtę. Genua mea infix mata ſunt à ieiunio,& caro mea immuta ta eſt propter oleũ. Et egofactus ſum op probriũ illis, uiderũt me,& mouerũt capi ta ſua. Adiuua me dñe deus meus, ſaluum me fac ſecundũ miſericordiam tuam. Et ſciant, quia manus tua hęc,& tu dñe feci ſti eam. Maledicent illi,& tu benedices, qui inſurgũt in mę. confundant᷑:ſeruꝰ au- tem tuus lętabit᷑. Induant᷑, qui detrahunt mihi,pudore:& operiant ſicut diploide confuſione ſua. Confitebor dño nimis in ore meo,& in medio multorũ laudabo e- um. Quia aſtitit à dexctris pauperis, ut ſal uũ faceret à perfequentibꝰ animã meam. ¶ Pſalmus Dauid.(IX. Dulat dñs dño meo: Sede à dextris Lmeis. Donec ponam inimicos tuos ſcabellum pedũ tuorũ. Virgam uirtis tuę emittet Dominus ex Sion, dominare in medio inimicorum tuorum. Tecum prin cipium in die uirtutis tu᷑. in ſplendoribꝰ an⸗ Liber ſanctorum rex utero ante laciferum ge⸗ nui te.ijurauit dominus,& non pœnite, dextris tuis, cõfregit in die ire ſug reges. Iudicabit in nationibus, implebit ruinas, conquaſſabit capita in terra multomm. De torrente in uia bibet, propterea ex, altahit caput. ¶ Halleluiæ.(X. 1‿ 7 1 Tahe C Onſſtebor tibi domine in toto cotde HAe meo, in conſilio iuſtorum& congre gatione. Magna opera dñi, exquiftta i omnes uoluntates eius. Confeſsio& ma- gniflcentia opus eius,& iuſtitia eius ma net in ſeculum ſeculi.M emoriam fecitmi rabilium ſuorum, miſericors et miſeratot dñs, eſcam dedit timentibus ſe. Memet erit in ſeculum teſtamenti ſui, uirtutemo⸗ perum ſuorum annunctabit populo ſuo. Vt det illis hęreditatem Gentium opera manuum eius, ueritas& iudicium. Fide- lia omnia mandata eius, confirmata in ſe culum ſeculi, facta in ueritate& ęquita/ te · Redemptionem mijit populo ſuo,mã dauit in ęternum teſtamentum ſuum. San 8 bnen tu es ſacerdos in ęternum, ſecun,⸗ clardtund dum ordinem Melchiſedec. Dominus 4 wat möllemin pabe iiſlx ſdlpe Abn uumagmana vand abswulll E, qi dunnf lagin JI* at .— zik Kophn 2 nelum he and llah ißgkemummee a sratnen ceietnim. aotitanlne Cbameiötend rttliuntn b aiawedimont aäldh lMeemer aw wmm Ampin gnbsctnän eiudgermoöer 11 Ahaxeu naxen d ctum& terribile nomen eius, ſj initium Pmertäiutbam n ſapientie, timor dji. Intellectus bonus o⸗ Bcszich mircue i mnibus facientibus eũ, laudatio eiusma- net in ſeculum ſeculi. C Hælleluia reuerſionis Aa & Zacharia.( Xl. B Hatus uir qui timet dñm, in mandatis eius uolet nimis. Potens in terra erit ſemẽ eius, gñatio rectorã bñdicet᷑.Gloria & diuitię in domo eius,& iuſtitia eiima net in ſeculũ ſeculi. Exortum eſt intene/ bris lumen rectis, miſericors, et miſeratot & iuſtus. Iucundus homo qui miſerei commodat, diſponet ſermones ſuos in u- dicio, quia in ęternã non commouebſt. In memoria eterna erit iuſtus, ab auditio ne mala non timebit. Paratã cor eiusſpe rare in dño:confirmatã eſt cor eius, non commouebit᷑, donec deſpiciat inimicos ſuos. Diſperſit, dedit pauperibus, iuſtita eius manet in ſeculum ſeculi, cornu eim exaltabit᷑ in gloria. Peccatoruidebit, iraſcetur, dentibus ſuis fremet,& tabe- ſcet: deſyderium peccatotum peribit. Halleluia.(Xl. I. A dat pueri dñm, laudate nomè gñi. Sit nomẽ dũ bñdictũ, ex hoc nunc, & uiqq; in ſeculum. A ſous otuu uſc; 14 9OCoν R aaängeman i r awriemätenima a imndrxai dld Küis ersſadent t a an hm aenöolt a nſingeben n ſu eutdwenöc“ di gale lüſtn a deſeguicendäl, a äeruun dioa aitericl.Ne eiradintr en ddgtmene di harr onn, dülienani, diRtgi än dören Ra läagihie Aäſgnawi da ard lli Ca A UAAe 6 mtüd r dänec d nfenn N h. 1 ami e Raahmm. MI 4 dun Pſalmorum. 243 lantdis 3 crilum landabile nomen dñi. Excel⸗ ¶ Halleluia. CXIII J. entitden 44 uluper omnes gentes dñs,& ſuper cœ IMlesii ꝗñ̃ exaudiet dñs uocem ora⸗ Heb. 143 afdäöine tn girieius Quis ſicut dñs deus no⸗ tioms meæ · Quia inclinautt aurem a tudn kqui in alis habitat,& humitia reſpi ſuam mihi,& in dicbusmeis inuocabo. wiatn ccti cœlo& in terra: Suſcuans à terra Circundederãt me dolores mottis G& pe t giia u, moem,& de ſtercore erigens paupe/ ricula iferni inuenerũtme. Tribulatio/ endͤt a mn Vi collocet eum cum principibus, nem& dolorẽ inueni,& nomen dñi in u. an am rincipibus populiſ ui. Qut habita⸗ uocaui.O Iñe libera auima meam, miſe Chdlu ieacit ſterllem in domo, matrem filic- ricors qñs.& iuſtus,& deus noſter miſe eu ütn umlatantem. retur. Cuſtodiens paruulos ds, humilia- Venih tend 3 ¶ Halleluia. CXIII. tus ſum,& liberaun me. Conuertere ant Ia ma mea in requiem tuam, quia dñs bene luxn en d d M . 84 Anenesein a 8 K c exitu lſtatl de fÆ.gypto, domus ob de populo barbaro: Facta eſt lu- na Ncatio eius.Iſraẽl poteſtas euus morte, oculos meos a . fecit tibi. Quia eripuit animã meam de 4 4 lachrymis, pedes ope in putd mnnncha 1 ſireuidt& fugit, lordanis conuerſus meos à lapſu. Placebo domino in regio amaina n e retrorſum. Montes exultauerunt ut ne uiuorum.. ceti natd di zietes,& colles ſicut agni ouium. Quid Halleluia. CXF. geb tunt. ettibi mare quod fugiſti,et tu Iordanis, R edidi, propter quod locutus ſum, Heb.116 dun man m. quia cõuerſus es, reuerſus es retrorſum: ego aute humiliatus ſum nimis Pg0 4.Cor. 4.6 utenün Gntn Montes exultaſtis ſicut arietes, et colles dixi in exceſſu meo: Omnis homo men⸗ ein ur dunun 3 ſcut agni ouiã: A facie dñi mota eſt ter⸗ dax. Quid retribuam dño pro omnibus mncnn„ m aſacie qei lacob · Qui conuertit pe- quę retribuit mihi: Calicem ſalutaris aci. li nunn bau tum i ſtugna aquarum,& rupe infon- cipiam,& nomen dñi inuocabo. Voia Vmun Wacharum on nobis dñe, nõ nobis, mea domino reddam coram omm popu de munhan ca nomini tuo da gloriam. Super miſeri ſo eius, precioſa in conſpecĩu dñi mors emrdiernai add cotdiatua& ueritate tua, naquando di/ ſanctorum eius. O dñe quia ego ſeruus äng detf ent Gentes: Vbi eſt deus eorum: Deus tuus, ego ſeruus tuus.& fiius aneille tuę. ra 15 amn autnoſter in colo, omnia quęcunq́; uo Dirupiſti uincula mea, tibi ſacrificabo uhntta laua wit fecit. Simulachra gentium argentum hoſtiam laudis,& nomen dominiinuo- dleus mnſa d aurum opera manun hominum. Os cabo. Vota mea domino reddam in cõ- Guian 1 41 nubent& non loquent᷑, oculos habent., ſpectu omnis populi eius, in atrris domus Gnrgarunt 3& non uidebunt. Aures habent,& non domini, in medio tui Ieruſalem. echn b O auaient, nares habent,& nõ odorabunt, ¶ Halleluia. CXVI. Heb ins die Manus habent,& nõ palpabunt, pedes L. ua ate dñm omnes Genttes, lauda-b.25 LEun 3 mabit& non ambulabunt nõ clamabũt Mute eum omnes populi. Quomã cõfir⸗ Rom.:5'⁸ in iomwiniia inputture ſuo. Similes illis flant qui fa⸗ mata eſt ſuper nos miſericordia eius,& loan. 13.5 aiſtai hmm ua cuunt ea,& omnes qui confidunt in eis. ueritas dñi manet in ęternum. enrecüsmſainnan Domus lſrat ſperauit in ño. adiutor eo CHalleluia. CXVII. lucmauimiit um⸗& protector eorũ eſt· Domus Aa-(QOmlremunn dño quomiã bonus, quo- Heb.uis dut ülpontimn uin ton ſperauit in dño adiutor eorũ,& pro niam in ſeculũ miſericordia eius. Di A pui inetemöwwmtwudi tecor eorum eſt. Qui timent dñm, ſpera- cat nunc Iſracl quoniam bonus, qm̃ in ſe eragematiigtuin uenmtin qño. adiutor eorum,& prote⸗ culum miſericordia eius. Dicat nuuc do on tnidainug dor eorum eſt Dãs memor fuit noſtri,et mus Aaron, qm̃ in ſeculum miſericordia fi conimritgmnm D benedixit nobis. Bãdixit domui Ifracl, eius. Dicãt nunc omnes qui timent dñm, uedi, venrihjiſimma benedixit domui Aaron. Benedræit om qm̃ in ſeculum miſericordia eius. De tri- heit eüiſanaun nidus qui timẽt dñmpuſillis cum maiori bulatione inuocaui dm,& exaudiuit netin ecumleimn ba. Adiſciat dfs fuper uos; ſuper uoset me in latitudine dñs. Dñs mihi adiu- Heb. 13,8 ſi in gairumüt t, cerüdesüſg äth 1 luper fllios ueſtros. Benedicti uos 4 qui ſecit cœũ& terrã · Cœlum coi do Dñs mihi adiutor, io, tor, nõtimebo quid faciat mihi homo. & ego deſpiciam ini gärimm daranm geh mino, terram autem dedit filijs hominũ. micos meos. Bonum eſt confidere in do lulelui c 43 ad Non mortui laudabũt te dñe, neq; om mino, quàmcõfidere in homine. Bonum B nepuen iniemit nes qui deſcendunt in infernum. Sed nos eſt ſperare in dñio, qnàm ſperare in prin. wowich ftäiſeum quiuiaimus, henedicimus dño, ex hoc cipibus. Omnes gentes circuierunt me, u num äne Düne& uqq; in ſeculum.& in nomine di, quia ultus ſum in eos. Circundantes circundederãt me,& in nomine dũi, quia ultus ſum in eos. Cir- cundederunt me ſicut apes,& exarſerũt ſicut ignis in ſpinis,& in nomine dñt, C quia uuus ſum in eos. Impulſus euerſus LxO5.a ſumut caderẽ,& dũs ſuſcepit me. ſ For- titudo mea& laus mea dñs,& factus eſt mihi in ſalutẽ. Vox exultationis& ſa- lutis in tabernaculis iuſtorum. Dextera dñi fecit uirtutem, dextera dii ex altauit me, dextera dũi fecit uirtutẽ. Nôn mo- riar, ſed uiuã,& narrabo opera dñi. Ca- ſtigans caſtigauit me dñs,& morti non tradidit me. Aperite mĩihi portas iuſtitię, ingreſſus in eas cõfitebor dño, hęc por- Mat. 7. d ta i, iuſti intrabunt in eam. Cõfitebor Luc. z0.C tibhi, quoniam ex audiſti me,& faddus es Act. 4.J mihi mn ialutẽ. Lapidem quem reproba Rom-S-g uerunt dificantes, hic factus eſt in caput *. Pet. 2·a anguli. A dño factum eſt iſtud, et eſt mi a. 8. d rabile in oculis noſtris. Hęc eſt dies quã hoc fecit dñs, exultemus,& lætemur in ea. O dñe ſaluum me fac, o dñe, hene pro- ſperare: benedictus qui uenit in nomine domini. Benedix imus uobis de domo dñi:deus dñs,& illuxit nobis. Conſtitui te diem ſolennem in condenſis uſque ad cornu altaris. Deus meus es tu,& confi tebor tibi:deus meus es tu,& exaltabo te Conſitebor tibi quoniam exaudiſti me,& factus es mini in ſalutem. Confi e mini dño quoniam bonus, quomã in ſe- culum miſericordia e us. Aleph..Alleluia. CXVIII. Heb.*5 B Eati immaculati in uia, qui ambulãt in lege di. Beati qui ſctutatur teſti- monia eius, in toto cordc ex quirunt cũ. Nõ enim qui operant᷑ ꝛniquitatẽ, in uijs eius ambulauerät Ium andaſt manda- ta ꝛua cuſtodiri nimis. Vtinã dirigantur uię meæꝝ ad cuſtodiendas iuſt fiœationes tuas. Iũc non cõfundar cum perſpexero in omnibus mandatis tuis. Cõfttebor ti- bi in directione cordis:in eo quod didi- ci iudicia iuſtitię tuę. Iuſt ficatides tuas cuſtodia, non me derelinquas uſquequa. que. Beth. In quo corrigit adoleſcentior uiam ſuaein cuſtodiendo ſermones tuos. In toto corde meo exquiiui te: ne repel las me à mandatis tuis. In corde meo ab ſcondi eloquia tua: ut non peccem tibi. PBenedicdus es dñe:doce me iuſſificatio- nes tuas.In labijs meis pronunciaui om- nia iudicia oris tui. In uia teſtimoniorũ O⸗ Liber tuorum delectatus ſum. ſcut in omnibus diuitijs. In mandatis tuis exercebor,& conſyderabo uias tuas. In iuſt Rcationi⸗ bus tuis meditabor, nõ obliuiſcar lermo nes tuos. Gimel. Retribue ſeruo tuo, ui⸗ uifica me,& cuſtodiam ſermones tuos. Reuela oculos meos,& cõſyderabo mi rabilia de lege tua. Incoſa egoſum in ier ra:nõ abſcondas à me mandata tua. 05 cupiuit anima mea deſyderare iuſtſica tiones tuas in omni tempore. Increpaſii ſuperbos, maledicti qui declinant man datis tuis. Aufer à me opprobriũ& cã- temptum, quia teſtimoma tua exquißui. Etenim ſederũt principes,& aduerſimn me loquebani: ſeruus autem tuus ex euce bat᷑ in iuſtificationibus iuis. Nã& teſti monia tua meditatio mea eſt,& conſliã meum iuſtific ationes tueę. Daleth. Adhe ſi pauimento anima mea:uiuifica meſe. cundum uerbũ tuum. Vias meas enãcia⸗ uui,& exaudiſti me: doce me uſtficatio nes tuas. V iam iuſtificationũ tuarũ in- ſtrue me,& exercebor in mrabilibus tuis. Dormitauit anima mea prę tædto, cõfirma me in uerbis tuis. Vi miquita/ tis amoue à me,& de lege tua miſerere mei. Viã ueritatis elegi: iudiciatuanon ſum oblitus. Adhęſi teſtimonijs tuis die: noli me cõfundere. Viã mandatorũ tuo rum cucurri, cum dilataſti cor meũ. He. Legem pone mihi dñe uiam iuſtifſcatio num tuarũ,& exquirã eamſemper. Da mihi intellectũ,& ſcrutahor legẽ mmam, & cuſtodiã illam in toto corde meo. De duc me in ſemita mandatorũ tuorũ, quia ipſam nolui Ine lina cor meũ in teſtimo nia tua, et nõ in auaritiã. Auerte oculos meos ne ui dcant uanitatẽ: in uia tua uiui fica me. Statue ſeruo tuo eloquiũ tuũ in iimore tuo. Amputa opprobriũ meũ ad ſuſpi catus ſum, quia udicia tua iucũda- Ecce cõcupun mandata tua, in ęquitate tua unuflea me. Vau. Et uennat ſuper me miſericordia tua dñe, ſalutare tuũ ſecun- dum eloquum tuũ. Et reſpondeboex- probrantibus mihi uerbum, quia ſperaul in ſermonibus tuis. Et ne auferas de ore meo uerbũ ueritatis uſquequaq;, quta In iudicijs iuis ſuperſperaui. Et cuſtodam legem tuam ſemper in ſecuſũ,& inſecu- lum ſeculi. Et ambulabã in latimdine⸗ quia mandata tua exquiſtui. Et loque⸗ bar in teſtimonijs tuis in cõſpeciu regi pan ellmütta 1 de Prſewawn. Rtleu 14 1 1 1 71 0. 1 hememn rrüthld aümu) Sr wi trbär alo umeg isuüttgivi⸗ ei üiwo eine an e udt Kalbdule ctnt auuii T inagmten Doyr ninoccdemeom imn(o n htonto n abrwamnaſu Maucunma. N nüimme,& b5 R lelunpde d Kwichuperuche n aaretzolim d i tet kaltäintümm nammcieglenn d a ensirbeace ne⸗m a erwemonoch n eri drnge,& a n enrſene quor t n dtPartenne g. eldonämmme t a wihterleeun g en lüthle 1 ülatdei ego de riſth nnndan g. drkechranm dn a lon Bond wntlm iin frdkensnih dad hä ſann 5 — 4 teuntn bn. dh Klet etheaa 4⸗ attaan,. didedame de„ etäcmn g. ſamanen 2 Aataunme 5 ah 1 thpad, 2 1 auſe la üennend 43 wnn d 4 dergöc fädhi, Kationdasge 1 eütaiimcg, . K lcaionsst da i danmamnig —— di tum ſane ditune eg. Lun beena 3 4 Arändn 3 itaut ni 8 Vmanan Kle Inuebambpͤn me, detgetar enran tegruic ann Acheherzn ä iune ſinnn uam diricne e emtidjeumähean 4 equriemahaD) rdü Klarrdotun, iiſam mosentt0e eniammärinign iinelma ornänſgiw⸗ d in uninen au deununniaäaiam auelenomwtagiuün Anpuaogedith n, gra wäentalcäh punmanammd u me.Vau tuxnn pan atuacheournilcem, um tuä. Btrinbot wombetomg pn 2s giBtmsteen urntarsdſgem giui ſöperbeni ſem ſemyerinſeni eul 80) d e — Btanbäbbinlirin na tua equidi-dpe woijöuungch n Pſalmorum. 244 non confundebar„Et meditabar in iniquitatem æ dilcxi. Et leuaui ma- kecerunt in me: ego aũt ex⸗ ercebor in mandatis tuis. Conuertantur mandatis tu I meas 3 ercebor is, qu dmandata tua quę dilexi,& in iuſtificatiomb tuis. Zain. or eſto uerbi tut ſeruo tuo; in quo mini ſpe m dediſti · Hęc me conſolata in humüttate méa, quia eloquiũ tuũ uiufi- cauit me. Superbi iniquẽ agebãt uſque- ouaq;à lege aũt tua nõ declmaui. Me- mor fui iu cõlolatus catotibus qiciorũ tuorũ à ſeculo dñe,& ſum. Defectio tenuit me,ꝓ pec derelinquẽtibus legẽ tuã. Can 83 coperegrinationis mec- Memor fui no ge nominis tu dñe,& cuſtodiui legem mihi timentes te,& qui nouerunt teſti⸗ monia tua. Fiat cor meum i mmaculatum in iuſtificationibus tuis, ut non conkun⸗ dar. Caph. Defe ma mea,& in uerbũ tuum eit in ſalutare tuum ani⸗ ſuperſperaui. Defecerũt oculi mei in eloqulum tuum, dicẽtes: Quando cõſolaberxis me: Quia factus ſum ſicut uter in pruina, iuſtfica- tiones tuas non ſum oblitus. Quot ſunt dies ſerui tui:quãdo facies de perſequẽ/ abiles mihi erãt auſtificationes iuę in lo tibus me iudiciũ: Narrauerunt mihi ini- qui fabulationes, ſed non ut lex tua. Om nia mandata tua ueritas: † iniqui)perſe/ falſo adiuua me. Paulominus cõ ni. Heclacta eſt mihi, qui iuſtificatio/ cuti ſunt me, nes tuas exqſui. Heth. Portio mea dñe, qhei, cuſtodire legem um laeiẽ tuã in toto corde meo‚miſere- re meiſecundũ eloqu momatua. Paratus ſum,& non ſum tur- tuam. Deprecatus ſummauerunt me in terra. reliqui mandata tua.· Secundũ miſericor diam tuã uiuifica me.& cuſtodiam teſti- fũ tuum. Cogitaui monia oris tui. Lamed. In liss meas, et cõuerti pedes meos in teſtu uerbũ tuũ permanet in cœlo.iIn genera- bnrus, ut cuſtodiam mandata tua. Funes ſtit eccatorũ circũplex mã nõ ſum oblitus. Medi i ſint me,& legem per ego aũt nõ de æxternum dñe tione& generationẽ ueritas tua, lunda- errã,& permanet. Ordinatione tua ſeuerat dies, quoniã om a nocte ſurge⸗ bi. Niſi quod lex tua, medi nia ſeruiunt ti tatio mea eſt. hã ad conſitendũ ti Feationis tug. Par bi. ſuper iudiciai uſti tunc forte perij ſem in humilitate mea. ticep s ego ſum omniũ In ęternum nõ obliuiſcar iuſtificationes mentium te,& cuſtodientiũ mandata tuas, iua. Miſericordia tua dñe plei quia in ipſis uiuiflcaſti me. Tuus na eſt ter/ ſum ego. ſaluum me fac: qm̃ iuſtificatio/ m inſtiHcationes tuas doce me. Teth. Bo nes tuas erequiſiui. Me expectauerunt nitatem feciſti cum ſeruo t zum uerbum tuũ. Bonitatẽ, nam,& ſcientiã doce me, quin man mis credidi. Priuſquã humiltarer, ego de Quomo uo dñe, ſecun peccatores, ut perderent me: teſtimonia & ducipli⸗ tua intellexi. Omnis cõſummationis ui datis di finẽ, latum mandatũ tuũ nimis. Mem. do dilexi legem tuam dñe, tota Nqut:propterea eloquiũ tuum cuſtodiui. die meduatio mea eſt. Super inimicos Bonus es u,& in bonitate tua doce me meos prudẽtem me feciſti mandato tuo, uſfcationes tuas. Multiplicata eſtiuꝑ quia in ęternũ mihi eſt. Super omnes do me iniquitasſuperborũ, ego aũt in toto cẽtes me intellexi: quia teſtimonia tua, cotde meo ſcrutabor mandata tua Coa- meditatio mea eſt. Super ſenes intellei: gulatũ eſt ſicut lac cor eorum, ego uero quia mandata tua quęſiui. Ab omni uia ſegẽ tuã meditatus ſum. Bonũ mu quia mala proh humdiaſti me, ut diſcam iuſtificationes uerba tua. ibui pedes meos; ut cuſtodiã Aiudicijs tuis non declinaui, tuas. Bonã milu lex orts tui ſuper millia quia tu legẽ poſunſti mihi. Quàm dulcia auri& argenti. nuntme,& plammauerunt me, da miht in meo. Am Iod. Manus tuæ fece⸗ faucibus meis eloquia tua ſuper mel ori andatis tuis intelleæi, ꝓpterea tellectum, ut diſcam mandata tua. Qui ti odiui omnẽ niã iniquitatis. Nun· Lucer- ment te, uicebunt me,& letabunt: qma na ped in uerba tua ſuperſperaun. Cognoui quia æquitas iudiciatua,& in uerit zua humiliaſti me. F d.Confundantur mperbi uia ini . bus meis uerbũ tuum,& lumen diie ſemitis meis · Iuraui,& ſtatui cuſtodire ate iudicia iuſtitiæ tuææ. Humiliatus ſum uſ⸗ 1 at miericordia tua quequacq; qſie, uiuifica me ſecũdum uer ot öſoletur me, ſecũ dum eloquuum tuũ bum tuũ. Voluntaria oris mei benepla- ſeruo tuo. Ventant mihi miſerationes cita fac domine,& iudicia doce me. R- ine,& uiuã: quia len tua, meditatio mea nima imea in manibus meis ſemper,& nu⸗ uſte legem tuam non ſum oblitus. Polueruns pes⸗ — — 3 .— 8———— ——* — 3— 8 2.— *— 3—— —— 2——*—— 4— 2— 8— — 5 peccatores laqueum mihi,& de manda- tis tuis non erraui. Hęreditate acquiſiui teſtimoma tua in æternũ, quia exultatio cordis mei ſunt · Inchinaui cor meum ad faciẽdas iuſtificationes tuas inęternum, propter retributionẽ.· Samech. Iniquos odio habui,& legem tuam dilexi. Adiu tor& ſuſceptor meus es tu,& in uerbũ tuum ſuperſperaui. Declinate à me mali gni,& ſcrutabor mandata dei mei. Su- ſcipe me ſecundũ eloquium tuum,& ui- uã,& non cõfundas me ab expectatione mea. Adiuua me,& ſaluus ero,& medi- tabor in auſtificationibꝰ tuis ſemꝑ.Spre/ inſtitijs uiſti omnes diſcedentes àx† iudicijs tuis, quia iniuſta cogitatio eorum. Pręuaricã tes reputaui omes peccatores terrę, ideo dilexi teſtimonia tua. Confige timore tuo carnes meas, Aiudicijs enim tuis ti- timui. Ain. Feci iudicium& iuſtitiam, nõ tradas me calumniãtibus me. Suſcipe ſeruum tuum in bonũ, nõ calumnientur me ſuperbi.Oculi mei defecerunt in ſalu tare tuum,& in eloquium iuſtitiæ tuæ. Fac cum ſeruo tuo ſecundũ miſericordiã tuam, et inſtificationes tuas doce me.Ser uus tuus ſum ego, da mihi intellectum, ut ſciã teſtimonia tua. Tempus faciẽdi dñe, difsipauerũt legem tuã. lIdeo dilexi man data tua ſuper aurũ et topazion. Propte rea ad omnia mandata tua dirigebar, om nem uiam iniquã odio habui. Phe. Mi⸗ rabilia teſtimonia tua: ideo ſcrutata eſt ea anima mea.Declaratio ſermonũ tuo-/ rã illuminat,& intellectum dat paruulis. Os meũ aperui,& attraxi ſpiritũ, quia mandata tua deſyderabã. Aſpice in me, & miierere mei, lecundũ iudiciũ diligẽ- tium nomẽ tuum. Greſſus meos dirige ſe cundum eloquiũ tuum,& nõ dominetur mei omnis iniuſtitia. Redime me à calã- & nijs hominũ. rutcuſtodiã mandata tua. Eaciem tuã illumina ſuper ſeruũ tuũ,& doce me iuſtificationes tuas. Exitꝰ aqua rum deduxerũt oculi mei, quia nõ cuſto dierũt legem tuam. Sade, luſtus es dñe, et rectum iudiciũ tuum. Mandaſti iuſtitiam teſtimonia tua,& ueritatẽ tuam nimis. Tabeſcere me ſecit zelus meus, quia obli ti ſunt uerba tua inimici mei.lgnitũ elo/ quium tuum uehemẽter,& ſeruus tiuis di lexitillud. Adoleſcẽtulus ſum ego& cõ- temptus, iuſtificationes tuas nõ ſum obli tus. Iuſtitia tua, iuſtitia in æternũ.& lex tua Liber. tua ueritas. Tribulatio& anguſtiainne⸗ nerũt me, mãdata tua meditatio mea eſt. H quitas teſtimonia tua ingternã intel⸗ lectũ da mihi,& uiuã. Coph. Clamaui in toto cordermeo, Jex audi me dñe, iu- ſtificationes tuas requirã Clamauiadte, ſaluũ me fac, rut cuſtodiã manqata tua. Preęueni in maturitate,& clamaui, quia in uerba tua ſuperſperaui. Pręuenerunt oculi mei ad te diluculo, ut meditater elo quia tua. Vocem meã audi ſecundã mi⸗- ſericordiam tuam dñe,& ſecundã iuqi cium tuum uiuifica me. Appropinquaue rũt perſequentes mekiniquitatehalege aũt tua longe facti ſunt.Prope es tuqe & omnes uię tuę ueritas.Initio cognoui de teſtimonijs tuis, quia in ęternũ lunda ſti ea. Res. Vide humilitatem meĩ,&e- ripe me: quia legem tuã nõ ſum oblitus Iudica iudicium meũ,.& redime me:pto pter eloquiũ tuum uiuifica me. Longe à peccatoribꝰ ſalus, quia iuſtificationes tu as non exquiſterunt. Miſericordiæ iuæ multæ dñe, ſecundã iudicium tuũ uiuiſt- ca me. Multi qui preſequuntur me,& ui bulant me, à teſtimonijs tuis nõ declina- ui. Vidi pręuaricantes,& tabeſcebam: quia eloquia tua non cuſtodierũt. Vide qm̃ mandata tua dilexi dñe, in miſeticot dia tua uiuifica me. Principium uerborũ tuorũ ueritas, x in ęternũ omnia iudicin iuſtitiętuę. Sin. Principes perſecuti ſuns me gratis, et à uerbis tuis formidauit cot meũ. Lętabor ego ſuꝑ eloquia tua, ſent qui inuenit ſpolia multa. Iniquitatẽ odio habui,& abominatus ſum, legem autem tuam dilexci. Septies in die laudẽ dixiti⸗ bi, ſuper iudicia iuſtitiæ tuę. Pax muta diligentibus legem tuam.,& nõ eſtilis ſcandalum. Expectabã ſalutare wum do mine,& mandata tua dilexi. Cuſtodiuit anima mea teſtimonia tua,& dilexit ea uehementer. Seruaui mandata tua& te- ſtimonia tua, quia omnes ui mee incon ſpecdu tuo. Thau. Appropinquet depre catio mea in cõſpectu tuo dñe,iuxta clo quium tuum da mihi intellectum. Intret poſtulatio mea in cõſpectu tuo, ſecundi elo quium tuum eripe me. Eructabuntla bia mea hymnum, cum docueris me u⸗ ſtiftcationes tuas. Pronunciabit lingua mea eloquium tuum, quia omnia manda ta tua æquitas. Fiat manus tua ut ſaluet me, quoniam mandata tua desi Cena 4 Hüüända an Ge em tiln—/ uune Clli anatt 4 h atl 5* — 1 ertaägegras, 85 CAn atuuneinmont nrauximnii.I auimaituna) eretwntätumnt aabsin Ncrnãden ariiglaldänltn e üxniamlpen i iotämlnölnen a aui Uielbd t tnahtnwinätui a ehaitnrctitui A m aictkuginſen euugnuum C. esdgiadi ge de i eemdübimlk. an aelſinnjstuüle a aatReiuchin an⸗ durviiigim. a a de ted aumümänn 4* dmteie ii ra uito, e ditm L är atwentin 1. etnbtnet 4 nui ſdmi. fims.* anpuhnm. — 4 aan* 7 Pſalmorum. 245 dar dauts in lwi talutare tuum qñie.& lex tua medi⸗ ſpectione. Quia multum repleta eſt ani⸗ wütain ni omez eſt. Viuet anima mea, et lauda ma noſtra opprobrium abundantibus⸗ Lun 48 tte,& iudicia tua adiuuabũt me. Ena& deſpectio ſuperbis. an i ullcut ouis qut perijt, quęre ſeruũ tuũ⸗ CCanticum raduum Dauid. angit quin mandata tua non ſum oblitus.. C XXIIA. uatin ¶Canticumg raduum. CXIX. NI quia dñs erat in nobis, dicat nũc Heb. 124 arialg aüt Ab dñm cum tribularer, clamaui.& Iſrasl, niſi quia dñs erat in nobis- paperiin H A auduuit me. Dñe libera animam Cum exurgerent homines in nos, forte 6 bhanee mei àlabijs iniquis,& à lingua doloſa. uluos degluttſſent nos. Cum iraſceretur wcm eini d id detur iibi, aut quid apponatur tibi f uror eorum in nos, forſitan aqua abſor- temäh d Adüngua doloſam: Sagitte potentis acu buiſſet nos. Torrentem pertranſiuit ani⸗ lußeame d te cum carbonibus deſolatorijs. Heu mi ma noſtra, forſitan pertrãſiſſet anima no- nantinna hi, quia incolatus meus prolongatus eſt: ſtra aquã intolerabilem Bene dictus do- ekaäitang c ubitaui cum habitãtibus Cedar, multf minus, qui nõ dedit nos in captione den urminn incola fuit anima mea. Cum his qui ode tibus eorum. Anima noſtra ſicut paſſer ſonadi nnt packeram pacificus:cum loquebar erepta eſt de laqueo uenãtium.· L aqueus Fide wminn lis impugnabant me gratis. contritus eſt, 5 nos liberati ſumus. Ad-⸗ alomuiü n ¶(anncum raduum.(XX. iutorium noſtrũ in nomine domini, qui ummittin 91 LEun oculos meos in montes⸗un⸗ fecit cœlum& terram· tumtiian ln u. Ade ueniet auxllium mihi. Auxilium Canticum graduce.. CXXIIII. 4 b an güicir c meũa duo, qui fecit coœlũ& terram. Nõ Vi cõfiaͤunt in dño.ſicut mõs Sion: Heb 2s ligenn, in i det in cõmotionem ped tuum, neq dor on cõ mouebitur in æternũ, qui ha ſecn ſimnen 2 mitet qul cuſtodit te. Ecce nõ dormita- bitat in leruſalem. Mötes in circuitu ei⸗ igintzanni bit neq; dormiet qui cuſtodit lſracl. Dñis us.& dñs in circuitu populi ſui, ex hoc netiini 5 aſtodit te, qñis protectio tuaſuper manũ nuᷣ& uſcʒ in ſeculum. Quia non relin⸗ runiem d zexterã tuã. Per diem ſol nõ uret te, ne⸗ quet Iñs uirgã peccaiorum ſuperſortem amuncnah nſ uibüie qut luna per noctẽ. Dñsxcuſtodit) te ab juſtorum, ut nõ extendãt iuſti ad ini qui- auachliäiin 1 omni malo⸗cuſtodiat anima tuã dñs. Do tatemmanus ſuas. Benefac dñe bonis& 6 anenfeni mnus cuſtodiat introitũ tuũ& exitum rectis corde. Declinãtes autem in obliga a tn n unen noc nãc& uiq; in ſeculum. tiones adducet dñs cum operãtibus ini- on Pmhe 3 C(anticumg raduum. CXXI. quitatem: pax ſuper Iſratl · diwrineunt[.Emns ſum in his que dicia ſunt ml CCanticum 8 raduum. C X△ V. drepignn 4 hi, in domum qñi ibimus. Stantes e/ In cõuertendo dñs captiuitatem Sion. Heb.26 paanadfann rit pedes noſtri in Wuijs tuis Ieruſalem · facʒi ſumus ſicut conſolati. Tunc reple kennule 5 leruſalem quę æd) cai ut ciuitas, cuius tum eſt gaudio os noſtrã, g lingua no⸗ Igennan ü dien 1 Prucipatio u in idipſum. lHuc enim ſtra exultatione. Tunc dicẽ᷑t inter gẽtes, ieniüfien nin enennn era nn tribus dũt teſtimo- Magnificauit dñs facere cũ eis. Magni⸗ aleenan Sr nium lhala conſitendum nominij qñi. ficauit dñs facere nobiſcũ: factiſumus l Er euuh 1 Quiaillic ſederunt ſedes in iudicio, ſe, tantes. Cduertere qñe captiuitatẽ noſtrã. peitäümm zesſuper domum Dauid. Rogate quę ad ſicut torrens in Auſtro. Qui ſeminant in ncmamdalitä pack umt leruſalem, Rabundantia dili- lacrymis, in exultatione metent. Euntes rrimeumäin gentibus te. Fiat pax in uirtute tua,& ibant, et flebãt portantes ſemina ſua. Ve r Smmmimntguht abundantia inturribus tuis. Propter fra⸗ nientes autem uenient cum exultatione. mqpi ommauſen nesmeos& proxmos meos loquebar portantes manipulos ſuos. Tr. Zoninnge pacem de te. Propter domũ domini dei ¶(anticum& raduum Sælomonis. ncößecuwäaic noſiri queſiui bona tibi. CXXVI. ncamitiinteen nl meꝛin cähetut ni duwm eipemekutn rmnum, emn honen tus Prenncten uum tum quupntan FingrnGtu-i gaubanißſe p ¶ C(anticum Sraduum. cCXXII. deun Ab teleuain oculos meos, qui habi⸗= tas in cœlis. Ecce, ſicut oculi ſeruo- Iũ dñs ędificauerit domũ. in uanum Hebr. 2⁷ laborauerũt qui ædificant eam. Ni ſi dñs cuſtodierit ciuitatem, fruſtra uigi num in mambus dominorũ ſuorũ. Sicut lat qui cuſtodit eam. Vanũ eſt uobis an. oculi ancille in manibus dñeę ſuę:ita ocu te lucẽ ſurgere: ijad dũm deum noſtrum, donec miſerea- qui manducatis panẽ q ſurgite poſtquã ſederitis oloris. Cũ dede- ui noſtri. Miſerere noſtri domine miſe- rert noſtri, quia multũ repleti ſumus de- rit dilectis ſuis ſomnũ: ecce hęreditas do mini, filij merces fructus ueutis · Sicut ſa ſpe⸗ gittt Heb. 125 gitte in manupolentis, itafilij excuſſo- rum. Beatus uir qui impleuit deſyderium ſuam ex ipſis, non confundetur cum lo- quetur inimicis ſuis in porta. Cantici, raduum.(CXXTVII. Eati omnes qui timẽt dñm, qui am- bulantin uijs eius. Labores manuum tuarã quia mandicabis:heatus es,& be- ne tibi erit.Vx or tiia ſicut uitis abundãs in lateribus domus tuęç. Filij tui ſicut no- uellę oliuarũ in circuitu menſę tuæ. Ec- ce ſic benedicetur homo qui timet dñm. Benedicat tibi dũs ex Sion,& uideas bona leruſ.ilẽ omnibus diebus uitę tuæ. Et uideas filios filiorum tuorum pacem ſuper Iſfratl. ¶ Canticuen raduu. CXXVIII. Heb. 125 8 Mpe expugnauerũt me à inuentute mea, dicat nunc Ifral. Sępe expugna uerunt me à iuuẽtute mea, etenim nõ po- tuerunt mihi. Supra dorſum meum ſabri cauerunt peccatores, prolongauerũtini- cõcidit quitatem ſuã. Dñs iuſtusxcõcidet Wcerui ces peccatorã, confundant᷑& cõuertan tur retrorſum o?s qui oderũt Sion Fiant ſicut fœnum tectorũ, quod priuſquã euel t latur exaruit. De quo nõ rimplebit)ma- num ſuã qui metit,& ſinum ſuũ qui ma- nipulos colligit. Et nõ dixerunt qui prę teribant:Benedictio dñi ſuper uos, bene dix imus uobis in nomine domini. C Canticum&raduii.( XXIN. Heb.130 D H profundis clamaui ad te dñe, do- mine exaudi uocẽ meam. Fiant au- ĩmpleui res tuę intendentes in uocem deprecatio nis meę. Si iniquitates obſeruaueris do- mine, dſñe quis ſuſtinebir? Quia apud te propitiatio eſt,& propter legẽ tuam ſu- ſtinui te dñe Suſtinuit anma mea inuer bo eius, ſperanit anima mea in dũo. A cuſtodia matutina uſq; ad noctem peret Ifrati in domino · Quia apud dñm miſeri cordia,& copioſa apud eum redemptio. Ht ipſe redimet lſraẽ᷑l ex omnibus ini⸗ quitatibus eius. ¶ Canticu ęraduii Dauid. CXXX. Omine non eſt exaltatũ cor meum, neg; elati ſunt oculi mei. Neq; am./ bulaui in magnis, neq; in mirabilibus ſu per me. Si nõ humiliter ſentiebã, ſed ex- altaui animã meam. Sicut ablactatus eſt ſuper matre ſua, ita retributio in anima mea. Speret Iſraèl in dſio, ex hoc nunc & uſq; in ſeculum. Heb. 31 Can⸗ Liber nun nicbllwin ng CCanticum ęradui. CXxXNI. MlEmento dſie Dauid,& omnisma Bf aprerm, ſuetudinis eius. Sicut iurauit ꝗno, 8=e nuibiriut uotum uouit deo Iacob. Si mtroiero in. he ienomi— tabernaculũ domus meę, ſt aſcendero in ſauc atuno en, lectum ſtrati mei. Si dedero ſomnũ ocu- ü nuciue lis meis,& palpebris meis dormitatio- ahnddan nem. Et requiem temporibus meis, do. B ditſſe 1 nec inuentam locum dſio, tabernaculum 11 bon neci .. N 1 deo lacob. Ecce audiuimus eam in E- ai Amobſt phrata, inuenimus eam in campis ſyle uinn, Introibimusi Pls Tlek. aaexgtämuta, ntroibimus inxtabernaculũ eius ado tah.inlne rabimus in loco ubi ſteterũt pedes ens. ea inh, 1 Surge dñe in requtem tuã, tu& ac 1P hesün 1ber9 ſanct ficationis tuę. Sacerdotes tur indu- aütimm al 1 antur iuſtitia,& ſancti tui exultent Pro zihägputan idiewenoriale pter Dauid feruum tuum non auertasta Q itiie dit aniemn ul 65 ciem CHRILISTI tui. lurauit dis Da uidueritatem,& non fruſtrabitur eum. De fructu uentris tui ponam ſuperſe⸗ Lns dem tua. Si cuſto. li erint fllnj tui teſtimo⸗ ⁰ nium meũ,& teſtimonia mea hęc quæz docebo eos. Et fllij eorã uſq; inſeculum ſedebunt ſuper ſedẽ tuam Qim̃ eiegit dis Sion, elegit eãin habitationè ſibi. Hæc requies mea in ſeculum ſeculi, hic habi- tabo, q́m̃ elegi eam. V iduã eius benedi Da cẽs benedicã, pauperes eius ſaturabo pꝛ iib andin nibus. Jacerdotes eius induãſalutarii d&& iiſplmäen. ſancti tui exultatione exultabunt Il but Ru CAANSe lucproducam cornu Dauid, lemef eeen 11 jdintemsd0 mäa9 ilwminä.h* angpbni,Gmles1 aa Sendsql con a bedtiäiedib.) dieniemnorutixn cernam CHRISTO meo. lnimicos piltrineentnens.0 a eius induã cõfulione, ſuper ipſum autem lit iimimiene efflorehit ſanctificatio mea. ereiien nn ü ie 4 r ¶ Canticii gradui Dauid. CXXNXII. HAA lusuenuk a Qce quàm bonũ,& q́ iucuada Inbi M iegenimtne.. 4—— 1 4 1 K tare fralres Lun. Sicur ungnentum a aunſeänhe in capite, qd deſcẽqͥu in harba, batbam derat. ut, a Aaron Qd deſcendit in orã ueſimenti T a ſazaniu. 5 eius, ſicut ros Hermõ, qui deſcẽdit inmè a ainauumg 1 2.— 11;. 1 15 3„ e., 1 tẽ Sion. Qi illic mandaui dñs benedi d ntheisgnit, — ctionem,& uitam uſq; in ſeculum. inznäuleric Canticum g raduii. CXXXIII-. hnpahi. NCce nunc benedtcite dio omnes ſe lch dniaas ui qmt. Qui ſtatis in domo diisina m 2. tol⸗ 8 demwo e trijs domus dei noſtri. In noctibus ex da xſene edici imalat i lite manus ueſtras in ſancta,& benedick atani 1 te ũo. Benedicat te dns ex Sion, qultfe. uas aa h E cit cœlum& terram. diad C Halleluma. CXXNXIIII Audate nomen dhi, laudate ſerui do Hielhi minũ. Qui ſtatis in domo ñi, inain A an gt —— b 5 K ela js domus dei noſtri. Laudate dum, ꝗa bo n lie n* dñs pſallite nomint er, qm̃ ſuaueeh. Aeeen Quo ükp reuso an Rd as,O. do Heh 33 dlc Pſalmorum. 246 3 2* 9— 2 da ehn ghoob elegit ſibi diis. Iſrael in poſſef uirtutem eins in e ed Auagnn E zeig ud dür mäſbi. Ciaego cognoui quod mag⸗ Ltermun miſericordia eſus..— llhn Ai Ieltdſis,& deus noſter præ omm bus populem uum per deſeruum, nu Omanan ſenn 5 Oĩa qugcũqʒ uoluit dtis fecitin cæ ęternum miſericordia eius. Qui Perdlisie dedhiſta ba nterra, in mari et in omnibus abyſ teges magnos: TMomapan keron muler 3— han* hllgdu cs nubes ab extremo terre, ful⸗ cordia erus. E: occi it reges Orledhin Num. 21.4 inlar d. laſe ain piuuiaecit. Qui producit uentos in gternum miſericordia eins. chonre⸗ a abh ametturisuis chunpercutzn primoge⸗ gem AmotrhEOt, uohAm in Pewan, i un Kxyptt ab homine uſq; ad pecus. miſericordia eitts. Et 8 Srees alian. Num. 24& nilit ligna& prodigla in medio tui quontam in æternum MiſericOrela Alus. wote, in Pharaonè,& m oẽs ſeruos E dedit terram eotum herednatt.oio Ioſaz.& doi 3hMan eis. Qut percußit gentes multas,& oc mamin iemnun miſeri cordia eius. Here D i un nnd de aattreges kortes. Sehon regẽ Amorrhę- ditatem Iſtasi ero 1. Troman in Her Inn duu aN(orum,& Ogregè Baſan, et omma regna num Malexnede B diis CMu in vnns ta aamtus RA 7 Ohanann. Bt dedit terra kOrc herecita te noltra menon unr A 11 Dnoneme In enagn d nereditate lſrael populo ſuo Dñe no⸗ xX rerMn micericordi lals„ Bt Ledſemuit Aüön naaäen men tuũ in gterni, dñe memoriale tuã in nos ab nimiekts no ſrs.-t stam 21 Lter m Aanah enerationẽ& generationem Quia iudi num miſericotdia ei. Qui dat Mei omni uei l abi däs populã ſuã,& in ſeruis ſuis de- carii, quoniam in arterneen milericordia cioninaed precabitur. Simulachra gentꝛu argètum ens. Coniemini 880 8 s, uon iam in Knati n 44. Xaurũ, Opeia mannö homind. O⸗ nmt ternum miiericordia elus. Con dtemint Kulnnddaege 4 v nõ loquent, oculos habẽ:& nõ uide domino dominorum, quoniam in ęternu zktiſniigt an bum⸗Aures habet x& nõ audiẽt, neq; emm miler corcha eius. pertünlit iſpirius in ore pſorũ. Sumles illis fti8t Dſalmus Dauid propter leremiam. teinwinil R,. qulacium ea,& Oimtes qui confidũt in(XXXIVI. anſeainiudi es⸗Domus Iraei, bãdicite dño· Domus 8 Vper flumina Babylonis illic ſedi- Hebr. 1 ⁵ tegiem ſtün a Leu benedicite domino: qul timetis do mus,& Heuimus, dum recordaremur 4 ſc panpantaid annä denedicite dño. Zenedidus dñs ex(tui) dion In ſalicibus in medio eius ſu- rddttstmidit 1i Kon qui habitat in Ieruſalem. ſpẽdimus organa noſtra. Quia illic inter- xuttxitgeteüte 6 CHallelaia. CXXX V. rogauerũt nos ꝗ captiuos duxerũt nos⸗ rmmchnuhulpuibe b ü 18T dn le cohüie aa ſanärſennong. „„ xraas Den ehpl, üm deni eneuhe pnaſolas, qf̃ in etenũ miſericordia ei“. — 4 LU na Gaa ifecit cœl dddeſä’nutim, deſcenätihegent ros Bermöglittuni Pa h(ils 11 Gltemnmä 9 Luinm lciſan, um gnuiu en mebenectiecke .C tuinäonetär 1 Sdernolki lhnt an ueſtrs nünt nii neltcntechale u Kieran. jekau. CXTNII enomen èi,eoen 1 Giknbinäne num einolti lubing 6 llie wamnahch d- B . uhad uerba cantionum. Et qui edux erũt nos: Hymnum camate nob s de cãticis Sion. Quomodo camabimus canticum domini in terra aliena: 8i obiitus fuero tui Ieru- ſalem, obiimoni detur dextera mea. Ad- hæreat ingua mea faucibu meis, ſi non memnero tui. Si non propoſuero leruſa- lem in pꝛincipio lætitiæ meæ. Memor eſto dñe fluorũ Edõ, in die Ierufalẽé. Qui dicusit: Ex manite, ex inanite uſq; ad fun- damenta in ea Fiia Babyloms miſera. beatus q retibuet tibi rettibutionẽ᷑ tuã,. quam reiribuiſti nobi Beatus qui tene Bſa. 8. e Dit et allidet paruulos †fuosJad petrã. tuos. C Iyſi Dauid. CXXXTII. Onfitebor tibi domine in toto corde Hebr.: ⁄8. meco, qm audiſti y ba oris mei. In cõ- ſpeciu angeiorũ pſillam tihi: adorabo ad Templum ſanctũ tuũ,et cõfitebor nomini tuo. Snper mitericordia tua& ueritate uidrã in dimſiones, quomam in eternum tua cuoniã magnificaſti ſuper omne no- mieticordia ctüs. Bt eduit frael per men ſanctũ tuũ. in quacunq die inuoca- 8 metam elus, uontamineternum miſeri uero te, exaudi me: multiplicabis in ani- dsg coräng eius./Et caccul it haraonem& ma mea uirtute. Conflteant tib: Gie oës uirtu reges onftemmi dño, qm̃ bonus, quoniã in eernũ miſercordia eius. Cõfitemini geo deorũ, qm in cternũ miſericordia ei“ Oo emin dño dom morũ, qm̃ in ęternũ mäſcticordia elus. Qui fecit murabilia ma 1. 82 os in intellectu, quoniã in tetmũ mitericordia eiꝰ. Qun firmauit ter teupaquas, qm̃ in æiernũ miſcricordia ufecit luminaria magna, qm m giemã miericordia eius. Solè in poteſta tem diei. qm in cternã miſericordia etus, Lunam G ſtelias in poteſtarẽè noctis, qm inetemmum m ſericordia eius. Qui per- cubit Rgyptũ cum primogenuis eorũ, dmingteruum milericordia eius.1 Qui equxit Irael de medio corũ, quoniam in eternum milerꝛcordia eius. In manu po- ten& brachio excello, quontã in nam mifericorcia eius. Qui diuifit mate Prop. A= BhrAn 1 1 1 443 Hebr.: 35;- Amos„ A cogno ſcit Confor⸗ aati ſunt reges terre, quia audierunt ola uerba oris tui. Ei cantent in uijs dñi, qm̃ magna eſt gloria di. Quoniã excelſus dñs, et humi lia reſpicit,& alta à longe cognoſcit. Si ambulauero in medio tribulationis, uiuifi cabis me,& ſuper iram inimicoꝶe meo- rum extendiſti manum tuã,& ſaluum me fecit dextera tua· Dñs retribuet pro me, domine miſericordia tua in ſeculũ, opera manuum tuarum ne deſpicias. C Infinẽ Pſal. Dauid.(XXXYIII. Omine probaſti me,& cognouiſti me. tu cognouiſti ſeſs ionẽ meã& re- ſurrectionẽ meam. Intellexiſti cogitatio nes meas de longe, ſemitã meã& funicu- culũ meum inueſtigaſti. Et oẽs uias meas pręuidiſti, ꝗa nõ eſt ſermo in lingua mea Rcce dñe tu cognouiſti oĩa nouiſsima et antiqua, tu formaſti me,& poſniſti ſuper me manũ tuã. Mirabilis facta eſt ſcientia tua ex me, cõfortata eſt,& nõ potero ad ad eã. Quò ibo à ſpiritu tuo:& quò a fa cie tua fugiã:Si aſcẽdero in cœlũ, tu il- lic es:ſi deſcẽdero ĩ infernũ, ades. Si ſump ſero pennas meas diluculo, et habitauero in extremis maris: Etemum illuc manꝰ tua deducetme,& tenebit me dextera tua. Et dixi: Forſitan tenebrę conculcabunt me,& nox illuminatio mea in delicijs meis. Quia tenebrę nõ obſcurabunt᷑ à te, & nox ſicut dies iſluminabit, ſicut tene- bre eius, ita& lumen eius. Quia tu poſſe diſti renes meos, ſuſcepiſti me de utero matris meę · Conſitebor tibi, quia terribi liter magnificatus es, mirabilia opa tua, & anima mea cognoſcet) nimis. Non eſt occultatũ os meũ à te quod feciſti in occulto,& ſubſtãtia mea in inferioribus terrę.Imperfectũ meum uiderũt oculi tui & in libro tuo oẽs ſcribent᷑, dies forma- bunt᷑,& nemo in eis. Mihi aũt nimis ho norificati ſunt amici tui deus, nimis eon fortatus eſt principatus eorũ. Dinumera bo eos,& ſuper arenã multiplicabuntur: exurrexi, et adiiuc ſum tecinn. Si occide ris deus peccatores, uiri ſanguinum decli nate à me. Quia dicitis in cogitatione⸗ accipięt in uanitate ciuitates ſuas. Nõöne qui oderãt᷑ te dñe, oderã, et ſuꝑ inimicos tuos tabeſcebã. Perfecto odio o.derã illos ꝗ inimici facti ſunt mihi. Proba me deus, et ſcito cor meũ:interroga me, et cogno ſce ſemitas meas. Et uide ſi uia iniquita- iis in me eſt,& deduc me in uia eterna. In finem Liber pM quitates in corde, tota di nüchuamin 1 3„tOta die conſtituebam aus cui nen pentes, uenenũ aſpidum ſub labijs eo. faubs neſpime 1 Terzeecslaun lcidömed lnu 1 2 & ab hominibus iniquis eripe me. Qui 8 acceunanu cogitauerũtſuppiantare greiſismeos d iganne ſconderũt ſuperbi laqueũ mihi. Rt hunes extenderunt in laqueũ, iuxta ſterſcanda 1 dgiug lum poſuerũt mihi. Dixi dñio, deus meus mäp 9 uue es tu, exaudi domine uocẽ deprecations gä meę. Domine ††ne luirtus ſalutis me ob de umbraſti ſuper caput meum in diebell. ee han de tradas me dñte à deſiderio meopeccax a im lom ſan tori, cogitauerunt contra me:ne deteiin- rrr fücninmn b quas me, ne forte exaltentur. Caput er harde äuammi s cuitus eorum, laber labiorũ ipſorum ope emrchn onkenge riet eos. Cadent ſuꝑ eos carbones inignt bejrit deijcies eos, in miſerijs non ſubſiſtèt. Vit eu leigu 4 linguoſus non dirigetur in tetra, uirũ in, vyiſtn Kll. iuſtum mala capiẽt in interiu. Cognoui aiſeinnnem it quia faciet dominus iudicium inopis,& ejedirmmnmein umdictam pauperum. Veruntamen iuſiſ umenmmilt am confitebuntur nomini tuo,& habitabunt niiman tno e recii cum uultutuo. rim ſöenm cenolce e 1 ruxetunan derrcqtoem 2 — an coihecn d CBſalmus Dauid. CXL. Anntawckin in Omine, clamaui ad te, exaudi me e minutinter ian tende uoci mex, cũ clamauero adit aaaämminchlu ie tan Kuxumbedl un Dirigatur oratio mea ſicut incenſum Ginetubatumel a conſpectu tuo, eleuatio manuũ mearũſ crificium ueſpertinũ · Pone dominec ntquor e diam ori meo,& oſtium circunſtantielt imm ucyethosni aa bijs meis Non declines cor meum muar au erdar JX a —½ ba malttiæ, ad excuſandas excuſationes iaamunaltun in peccatis. Cum hominibus operätibun ſacieexuäm— iniquitatem,& nõ cõmunicabo cumet unaus Nena cdis eorum. Corripietme iuſtus inmiſett i qſulbaode. cordia,& increpabit mesleum antèpet m ultmnteni p catoris nõ impiguet caput meum.- unep niam adhuc& oratio mez in benepact eiumanmd 2 tis eorum, abſorpti ſunt tunci petn udi⸗ aammmadi 2 1. ces eorum. Audient uerba mea quonſam potuerunt, ſicut craſsitudo tetræ eu umnaum eſt ſuper terr ĩ. Diſsipata ſunt olla noſta ieuunde ſecus infernũ, quia ad te domine,domine in oculi mei, in te ſperaui, nõ aufetas anima. meam. Cuſtodi me Alaqueo quem ſtiue areunexnin runt mihi,& àſcandalis operantium ui enmeanin quitatem. Cadent in retiacula eus pec . 8 4. 1 8” mc 4 caiotes, ſingulariter ſumm egodonec um dden 1 ſeam⸗ Intell⸗ 5 1* 1 dadae) daani latellerlus Dauid, ſſeum eſſet in ſbe- a unni lunca oratio. X 2 1.. ie 1eid“ Oce mea ad dominũ clamaui, uoce cemi 9 Voes ad dominũ deprecatus ſum. Ef wiche ſmäo in conſpectu eius orationẽ meam, dcdnine w e Lmibulationem meam ante ipſum pro- tidami a auncio-In deſiciendo ex me piritã nen⸗ üpgiwen E6 cognouiſti ſemias meas- In uia hac üpeditge d aaanbulabam, abſconderunt laaeum winha 8 à uih Conſiderabam ad derrreran, s eui⸗ ümit di 8 iebam,& non erat qul Wden cere 4— icomnenien perſtkuga a me,& non el vui requi 4 inedieumn uimam meam. Clamaui ad be dominee ü 3 ue A elun ben di Repre⸗ tionẽ meã necheiti uentium. Intéde ade epre 5.. awerunncg u A uia humiliatus ſum nimis⸗ ibera me a elon ma perſequentibus me⸗ qula confortati ſunt un. teatnla luprame. Educ de cuſtodia animã mea, nuatie a conttendum nomini tuo:me expectãt tihczain iult, donec retribuas mthi. Smateneti( hſtimus Dauid, iquãdo perſecquebatur mrätgmimi dum Abſalonfilius eus. CXLII. laepnmmaſeau omine exaudi orationem meam: au timmiümig; Doaue percipe obſecrationem meam pungem ſmai jnueriate iua, exaudi me in tua iuſtitia. darnongſaäta Ftnö intres in iudicium cum ſeruo tuo, uiuns auanon iuſt ficabitur in conſpectu tuo thulud onns uiuens. Quia perſecutus eſtinimi⸗ necamnitm n aanimammean, numilauit in terra ui wejnesüe a nm meam.Collocauit me in obſcuris ſi⸗ oruidanain autmortucs ſeculi,& anciatus eſt ſuper tio damumiait meſpiritus meus, in me turbatum eſt cor ucheniimtraat meum. Memor fui dierum anti quorũ, me neo Aolimand atatus ſum in omnibus op eribus tuis, in Nöndunummnnat häis mamuum tuarũ meditabar. Rupãdi e, decalmbuina manus meas adte, anima mea ſicut texra s Cuntonein ite laqua tibi. Velociter exaudi me do-/ m Eräcänathant mine defecit ſpiritus meus. Non auertas Corpemiin kiem tuamà me,& ſimilis ero deſcen- ncreptimenui dentibus inlacum. Auditam fac mihi ma inpngtcrah nemiericordtam tuũ, quia in te ſperaui. c Rcrtiorect Notamfac mihi uam in qua ambulem, adſoxptlon e qui ad te leuaui animam meã. Eripe me auderteeunm deinimicis meis domine, ad te confugi: ſiat caſiiru ädce mefacere aoluntatem tuam, quia de ri Dähncin umeis es tu. Spiritus tuus bonus dedu- ni anadetnt e ctmein terram rectam, propter nomen in repenuit uin tuum domine uiuficabis me in æquitate in. Rduces de tribulatione animã meã, nmlericordia tua diſperdes omnes inmmicos meos. Et perdes omnes qui tri baham animam meam, quoniam ego ſer- dos zuus lum. ſowe kud a T ſcandäbns inte Cadentinnunauße gulnierlath arun Pſalmus ba Pſalmorum. Deus canticũ nouũ cantabo tibi, in pſal- 247 C pſalmus Dauid. aduerſus Go- liath CXZLIII- B Enedichus dũs deus meus, qui doce manꝰ meas ad pręliũ, et digitos meos ad bellum.· Miſericordia mea& refugiũ meũ, ſuſceptor meus& liberator meus- Protector meus,& in ipſo ſperaui, qui xſubdis]populum meũ ſub me. Dñe ꝗd ſubdis eſt homo, quia innotuiſti ei: aut filius ho minis, quia reputas eũ: Homo uanitati ſi⸗ milis factus eſt, dies eius ſicut umbra prę- tereunt. Dñe inclina cœlos tuos,& de- ſcende, tange montes,& fumigabũt. Ful gura coruſcationem,& diſsipabis eos: emitte ſagittas tuas,& conturbabis eos- Emitte manũ tuã de alto, eripe me,& li⸗ bera me de aquis multis,& de manu filio rum alienorũ · Quorũ os locutũ eſt uani⸗ tatẽ,& dextera eorũ, dextera iniquitatis- 0 terio decachordo pſallã tibi. Qui Tdas ſa dar lutẽ regibus, qui redemiſti Dauid ſeruũ tuũ de gladio maligno, eripe me.Et erue me de manu flliorum alienorũ, quorũ os locutum eſt uanitatẽ,& dextera ecrum, dextera iniquitatis. Quorum fllij ſicut no uellæ plantationes, in iuuentute ſua. Filię eorum compofitæ, circum ornatę ut ſimi litudo templi. Promptuaria eorum plena eructantia ex hoc in illud. Oues eorum fœtoſę, abundantes in egreſsibus ſuis, bo ues eorum craſſæ. Non eſt ruina mace- riæ, neque tranſitus, neque clamor in pla teis eorum. Beatum dixerunt populum cui hec ſunt, beatus populus cuius domi- nus deus eſt. ¶ Laudatio ipſi Dauid. CXIIIII. Kaltabo te deus meus Rex,& benedi Hebr. 14½ cam nomini tuo in ſeculũ, et in ſeculũ ſeculi. Perſingulos dies benedicã tibi, et audabo nomentuũ in ſeculã.& in ſecu- lum ſeculi. Magnus dñs& laudabilis ni- mis, et magnuudinis eius nõ eſt finis: Ge neratio& generatiolaudabit opera tua- & potentiam tuam pronunciabunt. Ma gnificentiã glorię ſanctitatistuę loquent᷑ & mirabilia tua narrabunt. Et uirtutem terribilium eorum dicent,& magnitudi- nem tuam narrabunt. Memoriam abun- dantiæ ſuauitatis tuæ eructabunt,& Tiu- juſticiã ſticia tua Jexultabunt. Miſerator& miſe tuam ricors dominus, patiens& multum miſeri cors. Suauis dominus uniuerſts, et miſera tiones eius ſupet omnia opera eius. Cõf- K teantux B t Hebr. 144 teant tibi dfie ommla opera tna, et ſancti tui henedicãt tibi. Gloriam regni tui di/ cent,& potentiã tuam loquent. Vt notã faciãt fllijs hominũ potentiã tuam.& glo riã magmficẽ iæ regni tui. Regnũ tuum regnũ omnium ſeculorum,& domina io tua in omui generatiõe& gñratione. Fi delis dñs in omnibus uerbis ſuis,& ſan- ctus in omnibus oꝑibus ſuis. Alleuat dñs oẽs qui corruunt,& eligit omnes eliſos. Oculi omniũ inte ſprrant dñe,& tu das eſcam illorũ in tempore oportuno. Ape- ris tu manã tuam, et imples omne animal benedictione. IuRus dñs in omnibus uijs ſuis.& ſancus in omnibus operibus ſuis. Prope eſt dominus omnibus inuocanti- bus eum, omnibus inuocantibus eum in ueritate. Voluntatem timentium ſe faci- et,& deprecationem eorum exaudiiet, & ſaluos faciet eor. Cuſtodit dñs omnes diligentes ſe,& omnes peccatores diſper det. Laudartionem dñi loquetim os meũ, & benedicat omnis caro nomini ſancto eius in ſeculum.& in ſecuium ſeculi. Halleluia, Ag gæ& Zacha- æ. CXLV. Auda anima mea dñm, ſaudabo dñm in una mea: pſallã deo meo quamdiu fuero. Nolite confidere in principibus, neq; in filijs hominũ in ꝗbus nõ eſt ſalꝰ. Exibitſp ritus eius,& reuertet᷑ in terrã ſuam:in die illa peribũt oẽs cogitationes eorum. Beatus cuius deus Iacob adiutor Aorũ 14. C eius, ſpes eiꝰ in dño deo ipſius: qui fecit Kpoc. 14.b cœlam& terram, mare,& omnia queę in eis ſunt. Qui cuſtodit ueritatẽ in ſeculũ, facit indicium iniuriam patientibus, dat eſcam eſurientibus. Dñs ſoluit compedi- tos, dñs illuminat cæcos. Dominus eri- git eliſos, dñs diligit iuſtos. Dñs cuſtodit aduenas, pupillũ& uiduam ſuſcipiet,& uiam Xuias] peccatorum diſperdet. Regnabit dominus in ſecula deus tuus Sion, in ge- neratione x& generationem. CHaleluia. CXLVI. Hebr. 47 L Audate dñm, qm̃ bonus eſt pſalmus deo noſtro:ſit iucunda decoraq́; lau- datio. ⁵. diflcans leruſalem dis, diſperſi- ones lſratlis cCongregabit. Qui ſanat con tritos corde,& alligat contritiones eoꝶ. Qui numerat multitudinem ſtellarum,& uocat. omnibus eis nomina Fuocans]. Magnus dñs noſter,& magna uirtus eius,& ſapi- enric eins nõ eſt numerus. Suſeipiẽs man/ ſurtos Hebr. 144 Liber 4 luntatem habebit, nec in uibiſs uin bene ſuetos qis, mumilians autem peccatore . tes uſq; ad terram. Pręcinite dño in conteſ- ſione, pſallite deo noſtro in cithara. Qui operit colum nubibus.& paratten piuu uiam. Qui producit in montibus ſœnum, &e herba ſeruituti hominum. Qui dat iu⸗ a mẽtis eſcã ipſorã.& puluis coructã ino ailcbb cantibus eum. Nõ in fortitudine ecuino aiultuill mazewide a 7.„ 2 3 ziakalne placitum erit ei. Beneplacitũ eſt domno aas dingi ſuper timentes eum,& in eis qui ſperant hutta— unn ſuper miſericordia eius. aifäwpi m 1 C Halleluia. CXIVII atiman 2 Auda leruſalè dñm, lauda deum tuunm Meehha 1 Sion. Quoniã confortauit ſeraspot beankch 2 tarum tuarum, benedixitſitijs tuisin te. aſokens Qui poſiit fines tuos pacẽ,& adipefn- noinü menti ſatiat te. Qui emittit eloquiũſium mulücln„ terrę, uelociter currit ſermo eius. Qui dut lachu ll. 5 niuem ſicut lanã, nebuli ſicut cinerèpar- ib nn. git. Mittit cryſtallẽ ſuam ſicut bucceſtat, rrmautustich ante faciem frigoris eius quis fuſtinebitt einptwäntunn Emittet uerbum ſuum,& liquefaciet ea: ani etn mgn 4 flabit ſpiritus eius,& fluent aquæ. Qui apaenonheen annunciat uerbum ſuum lacob, iuſtitas inelutm lat & iudicia ſua Iſrael. Non fecit taliterom wi ped: uiint a ni nationi,& iudicia ſua nõ manifeſtaut anaaluuem eis. Halleluia. iudeaucht 5 ¶ Halleluia. CXE VIII. dhinkemöginn Audate dominũ de coelis, laudate ti a o tlſn in excelſis. L audate eum omnes an- Ali Pkabk, geli eius, laudate eũ omnes uirtutes eiu iliplirnns Laudate eum ſol& lunaslaudate eumo. iaviti wwinnatt mnes ſtellę& lumen. Laudate eũ coli Den mäuig coœelorum,& aquę omnes quę ſuꝑ cœlos me Pönenar ſunt, laudent nomen dñi. Quia ipſe dixit, uiujqiicii & facta ſunt: ipſe mãdauit, et creutaſunt inneasug l] Statuit ea in ęternũ,& in ſeculum ſeculi dübnepum nn. pręceptum poſnuit,& nõ pręteribit. Lan teſſin, date dominum de terra, dracones& ois iiitaitti a— nmRäne — — abyſsi. Ignis, grando: nix, glacies piti procellarum, quæ faciunt nerbum eins. u inn„ Montes et omnes colles, ligna frucifſera, iaa au ditg & omnes cedri. Beſtię,& uniuetſapeco asin ann 1 t Re es. 1 ra, ſerpentes& uolucres pennatę. Reg egigrtnieeſt. 1 i, principes,& Oes a terrę& omnes populi, principes, à ſantin indices terræ. Iuuenes& uirginesſenes ia wuen cum iunioribus, laudent nomen dominis quia exaltatũ eſt nomen eius lolius.: Con 3 faaain Nii. feſsio eius ſuper cœlum& terri R exal eRülüe . h tauit cotnu populi ſui· Hymnus omnibus ſanctis eius, filijs Ifrael populo appropnn anti ſibi. Halleluia. ,a.n quanti ſibi. Halleluia Hate⸗ Wais t an P 1 ahena C Hallelui,(X 11NXA. mnnüäend cb.18— dño canticũ nouum:laus eius drügiin m.K 46 in eccleſia lanctorum. Lętet Iſraẽl in tnutvi wih oquifecit eum,& Fflic)Sion exultent aitn 6 flj a rege ſuo Laudẽét nomeè eius in choro, m Näsie ntpmpano e pfalterto pſallãt ei: Qia beneplacitum eſt dño in populo ſuo,& exaltauit manſuetosr. in ſalutẽ.) Exulta- ub 1 bunt ſancti inn gloria,letabunt in cubili⸗ dit dlan arkut. Dies enn, Ne 1 Rnänes Priai hos ſuis. T Exultationes] dei in gutture dleue as eofü,& gadij ancipites in mam bus eo kenzüchn 1 rum Adfaciendã uindictam in nationte nan blusincrepationesin populis. Ad alligã- um heni ne 3 dos reges eorum in cõpedibus.& nobi ttes e ni 1 les eorum in manicis ferreis. Vt faciant tte Ga in eis iudiciũ cõſcripturſ, gloria hęc eſt citer aniat omnibus ſanctis eius lal eluia- nlani nn aui. C Halleluia. C1. c taninu nh Kirst Audate dñm inſanciis eitis: laudate n tigant wain eum infirmamento ulttutis eius Lau debemi anguſi aue eum in uirtutibus eius: laudate cum unnbn äſi ſecundum multitudinem magmtudinis mutid in 6” eius. Kaudate eum in ſono tube: laudate tuerdon ſum ſin eum in plalterio& cithara. Laudate eũ ſiaſtatſaintge in tympano& choro: laudate eum in „Kukäinim n chordis et organo. Naudate eum in cym Vad balisbeneſonantibus, laudate eã in cym lal eln balis iubilationis: omnis ſpiritus laudet e domince al a R e dominuns Halleluia. eliseLaucteemann HIERONYMI PRAEFATIO faucate iomait n in Libros Salomonis. eum ſoleira n, lungat epiſtola quos iungit ſacerdo- Rlunen lana tümimd charta non diuidat quos Chri K nr omnag gn ſii nectit mmor Cömentarios in Oſee, Amos-Zachariã, Malachià quos poſci nt nomen hupihn tis, ſcripliſſem ſi licuifſet prę ualetudine. neiplemätanam i in eremĩ Lenlahn Mittitis ſolatia ſumptuum: notarios no- Kpolin-igghle ſhos& Ubraries ſubftentatis, ut uobis num detem unne i potiſsimũ noſtrã deſidet ingeniũ. Etec ns gnniernit ceex latere frequẽs turba diuerſa poſcẽ tium: quaſt aut ęquẽ ſit, me uobis eſurien m, ore heimmin tibus, alijs laborare: aut in ratione dati onnes aleinti vedti. Beki,un& accepti, cuiquã, preter uos, obnoxius s&euchjcesrmn fim. ltaq; longa egiotatione fractus, ne nnes poyub uitäch penitus hoc anno reticerẽ,& apud uos mutus eſſem, tridui opus nomint ueſtro bos, Huderttd- cõſecraui, interpretationẽ uidelicet triũ fä ectnoner ulte” b Salomonis uoluminũ, Misle, quas He- uper coimrid brei parabolas, uulgata aũt editio Pro- re. lauene dutn- dpul limann nerbia uocat: Coheleth, quẽ Gręce Ee llielhaafainh cleltaltem, Latine cõcionatorem poſſu- Hilcceau mu dicere: Sir Haſirim, quod in noſtrã hb lingnam uertitur Canticũ canticorum. Fertut& Phangretos leſu 3lij Sirach li Her, „ Prouerbiorum. ber,& alius pſeudepigraphus, qui ſapi- entia Salomonis inſcribitur. Quorũ pri- orem, hebraicum reperi: non Eccleſiaſti cum, ut apud Latinos, ſed Parabolas prę notatum, cui iunci erant Eccleſiaſtes et Canticum canticorum: ut ſimilitudinem Salomonis, nô ſolum librorum numero. ſed etiam materiarũ genere coæ quaret- Secundus apud Hebræos nuſquam eſt, quin& ipſe ſtylus, Gręcã eloquentiam redolet,& nonnulli ſcriptorum ueterum nunc eſſe Iudęi Philonis afflmãt. Sicut ergo ludith.& Thobię,& Machabeo rumlibros legit qui dẽ Eccleſia, ſed eos inter canonicas ſcripturas nen recipit: ſic& hęc duo uolumina legat ad ædifi- cationem plebis, nõ ad authoritatem ec- eſtaſticorum dogmatũ confirmãdam. Si cui ſane Septuaginta interpretum mia E &c ęquitatè, ut detur paruulis aſtutia,& adoleſcenti ſciẽtia& intellectus. Audiẽs ſapiens ſapiẽtior exit, et intelligès. giber gis editio placet, habet eam à nobis o- lim emendatam. Neq; enim noua fic cu dimus ut uetera deſtruamus. Et tamen cum diligẽtiſsime legerit, ſciat magis no ſtra ſcripta intelligi, quę non in tertium uas transfuſa coacuerint, ſed ſtatim de prelo puriſsimę commendata teſtę ſuum ſaporem ſeruauerint. Liber Prouerbiorum, quem Hebrææei Misle appellant. ¶ SJapientia amplettenda,& maloru conſortium uitandu. Cap. I. Arabolæ Salomonis fili Dauid regis Iſrasl: ad ſci- endi apientiã& diſcipli- nam, ad intelligenda uerba ☛òprudétie,& luſcipiendam rudition doctrinꝭ, iuſlitiã,& iudiciũ, 76 nacula poſsidebit. Animaduertet para- bolã& interpretationẽ, uerbaſapientũ-“, & enigmata eorũ.¹ Timor dñi, princi- Pſal. 116. d piump̃fapientię. Sapientiã at doctri, Pccl.: b nam ſtulti deſpiciunt· Audi fili mĩ diſci⸗ ſcienti plinam patris tui, et ne dimittas legẽ ma tris tuę:ut addat᷑ gratia capiti tuo.& tor B ques collo tuo. Fili mi, ſi te ladauerint peccatores, ne acquieſcas eis. Si dixe- riut: Veni nobiſcũ, inſidieuur ſanguini. abicondans tendiculas contra inſon- tem fruſtra, deghutiamus eum ſicut inter- nus uiuentem,& integrum quaſi deſcen dentem in lacum. Omnẽ precioſam ſub- ſtaãtiam reperiemus, implebimus domos noſtras ſpolijs. Sortem mitte nobiſcum, matſupium unũ ſit omnium noſtrum. Fi li mi ne ambules cum eis, prohibe pedẽ tuum a ſemitis eorum · ¶ Pedes em̃ illorũ ad malum currunt,& feſtinant ut effun- dant ſanguinem · Fruſira aũt iacitur rete ante oculos pennatorum. Ipſi quoq; cõ tra languinẽ ſuum inſidiant᷑,& moliunẽ fraudes contra animas ſuas. Sic ſemitæ omnis auari, animas poſsidentiũ rapiũt. Sapiẽtia foris prędicat, in plateis dat uo cem ſuam:in capite turbarũ clamitat, in foribus portarũ urbis profert uerba ſua, dicẽs: Viquequo paruuli diligitis infan- tiam,& ſtulti ea quę ſibi ſunt nocia Fcu pient,)& imprudẽtes odibunt ſcientiã: Cõuertimint ad correptionem meam: en proferã uobis ſpiritum meũ,& oſten dam uobis uerba mea. Quia uocaui,& renuiſtis:extendi manum meã, et nõ fuit qui aſpiceret. Deſpexiſtis omne conlſiliũ meum,& increpationes meas neglexi- ſtis. Ego quoq; in interitu ueſtto ride- bo,& ſubſannabo, cum uobis id quod ti mebatis aduenerit · Dum irruerit repen- tina calamitas,& interitus quaſi tempe- ſtas ingruerit:qꝗñ uenerit ſuper uos tribu latio& anguſtia. Tunc inuocabunt me, D& non exaudiam: mane conſurgent,& non inuenient me: eo quod exoſam ha- buerint diſciplinã,& timorem dũi nen ſuſceꝑint, nec acquieuerint cõſilio meo, et detraxerĩt untuerſę correptioni meę. Comedent igit fructus uię ſuę, ſuisq; cõ- ſiijs ſaturabuntur:auerſſo paruulorũ in- terficiet eos,& proſperitas ſtultorũ per- det illos. Qui aũt me audierit, abſq; ter- rore requieſcet,& abundantia perftue- tur, timore malorum ſublato. ¶ Monetſapientiam ampleltendam, qua timorem ſcie ntiam domini docet. Cap. II. 1 Eui mi. ſi ſuſceperxis ſermones meos,& mandata mea abſcõdexis penes te, ut audiat ſapientiã auris tua:inclinabis cor tuum ad cognoſcendã prudentiã. Si em̃ ſapientiam inuocaueris,& inclinaueris cor tuã prudentię,ſi queſieris eam quaſi pecuniam,& ſicut theſauros effoderis lam:tunc intelliges timorẽ dfñi, et ſcien tlam a. 59.5b C eupiant, Ier. 7. c Ila. c b Liber Fdeum,]& recede à malo, ſanitas quip- ſaturitate,& uino torcularia tua redun- t:am dei inuenies, cuia dſs dat kpien⸗I tiam,& ex ore eius paudentia& icien, 1u u 2 tia · Cuſtodiet rectorum ſalutem,& pro⸗ alko teget gradientes ſimpliciter ſeruis femi Nanch tas iuſtitię,& uias ſanctorum cuſtodtès. at tihs’ Tunc intelliges iuſtiti am& iudicã,& ghrzſirinntt gquitatem,& omnẽ ſemitam bona. 8i in attilazric trauerit ſapientia cor tuum,& ſcienig uipn könmt anumę tuę placuerit, conſilium cuſtollet aendal⸗üth— te,& prudentia ſeruabit te, ut eruanis à uthirrrnd 4 uia mala,& ab homine quiperuerfalo⸗ aun ifti quitur, qui relin quunt tter redum,& am anii Umimet 69 bulant per uias tenebroſas: qui lærmntur C aa lübäſchmm cum malefecerint,& exukant in tecuas ai icktiauim peſsimis, quorum uiæ peruerſi ſun,&& uurmumbel infames greſſus eorum. Vt eruaris Amu antayotuu-e liere aliena,& ab extranea quæ mollt ihemdd 1 aickorums N ſermones ſuos,& relinquit ducẽ pubet⸗ enrgn Umant tatis ſug,& padi dei ſui oblita eſtunch⸗ nata eſt em̃ ad mortem domus eius, et aaà w iibiwimei i inferos ſemitę ipſius. Omnes qui ingte- ricnüumn diuntur ad eam non reuertentur, nec ap ſän herdenekecte preliendent ſemitas uitę. Vtambules in Kiytbeche. uia bona,& calles iuſtorum cuſtodias.. faunxne t Qui eñ recti ſunt, habitabunt in terr, aauaben ie & limplices permanebunt in ea. Mimptj lohi vnim, an uero de terra perdentur,& qui inique a petjenäts a agunt auferentur ex ea. autwamigetd n ¶CLPietas in deuemn& proximum, uere Keeruicsebevit 1 ſapientia. Cap. III. rreßreis, qu n rli mi, ne obliufſcarislegts wn Plimi, ne obliuiſcauslegis meæ,& itwilund pręcepta mea cor tuũ cuſtodtat:ſſlon wrirsan gech gitudinem enim dierũ,& annos uitg, Hi 1 pacem apponent tibi. Miſericordia& en die 1 ueritas te non deſerãt, circunda eas aut- mitt l 4 4 turi tuo, et deſcribe in tabulis cordis u.- aai 3 1 & inuenies gratiam& diſciplmambo, ftdh Mg nam coram deo& hominibus. Habefi 5, 1 duciã in dño ex toto corde tuo,& nein 7 mmagt nitaris prudẽtie iuę. In omnibus uiſs tis f 09 l diſtichänägars cogita illum, et ipſe diriget greſſus tuos taiipudeni 1 en Ne ſis ſapiens apud temeupſum, time enn Eün. iemmnän 1 . 2.. 1 pe erit umbilico tuo, et ixrigatio eeium 8 luorum. Honora dum de mafubſäta, Iod. 1 4 1 & de primitijs omnium ſrugum tuanm 5* ae 1e da pauperibus,& implebunt horreatus B n 4 di,tepiem. da phe: 5 Hebtti itubans Apo. iiuixe Rälgen d. iant dabunt. Diſciplinam dũi, ſili mi neab- ijcias:nec deficias cum ab eo corripens quem enim diligit dñs, corripit,& qua . d„. pater in fllio cõplacet ſibi. Beatus ho⸗ Mamcyin, 1 2 ſan:& qui affluit Renagce mo qui inuenit ſapientiam,& quli lpoſebt „„A5ti rf ſitio eius nego drianpeit g prudẽtia: melior eſt acquiſitio eius neg eanheltä o. die i„, 1 4 9 weandd Prouerbiorum. 249 b d at 4 gioekami& argẽti,& primi pu⸗ pl exatus. Dabit capiti tuo augméta gra- zuui am dake,e bimifrucdus eius, pręcioſior eſt cũüctis tiarum,& corona inclyta proieget te. üüdm wo piin ſ apftia.) omnia quę deſyde⸗ Audi fili mi,et ſuſcipe uerba mea,ut mul aenen d Weacnd aelen cdhanän angrnnt tpiicenf tbi anniuitè. 7 n an na eeütt 9 do dierũ in dextera eius,&e in liniſtra it monſtrabo tibi, Mem ie Pes emitas damditau 3 lis quitie& gloria. Viæ eius uig pul/ Lquitatis: quas cum inge usfueris, mon Keüla caa Komnes ſemiee illtus pacificę. Li⸗ artabuntur greſſus tui, currens nõ ha pnennade 8 cn. te eſt his qum apprehẽderint 85,& bebis offendiculum. Tene diſciplinãne temate 33 u Mnetrrint eam, beati.] Dũs ſapiẽtia dimiitas eam, cuſtodi illam, quia ipſa eſt 5 Lümi ter giitterr ſtabiliuit cœlos prudẽtia. uita tua. Ne delecteris in ſemitis impio/ ütüigaae eite, inenthailhus eruperunt abyſsi,& nu- tum, nec tibi placeat malorũ uia. Fuge runrmane b besrore concreſcũt. Fili mĩ, ne effluant ab ea: nec tranſeas per illam, declina& lectin ate 8 3 cah oculis tuis. Cuſtodi legem meam deſere eam:nõ em̃ dormiunt niſi cũ ma/ gunminn en conliliũ meũ,& erit uita anime tue, lefecerint,& non rapitur ſomnus ab eis reluseumſ whratſa ſaucibus tuis: tunc ambulabis niſt ſupplantauerint. Comedunt panẽ im 8 demn Faucialiter in uiatua,& pes tuus nõ im⸗ pietatis,& uinũ iniquitatis bibũt.Iuſto- uoxa tunne 8 inget: ſi dormieris, non timebis, quie, rum aũt ſemita, quaſi lux ſplendens, pro daälcaln css,& ſuauis eritſomnus tuus. Ne pa, cedit& creſcit uſ; ad perfectam diem. Rad enaine ues repentino terrore,& irruentes tibi Via impiorũ tenebroſa, neſciũt ubi cor nitiyan ag iras lpotentns jimpiorũ. Dñs enim eritin la ruant. Fili mi, auſculta ſermones meos, an aonnna H 4 eeretuo,& cuſtodiet pedẽ tuum ne caã-& ad eloquia mea inclina aufem tuam, D mlemtaun a. piaxis. Noli prohibere benefacere eumi ne recedant ab oculis tuis, cuſtodi ea in R clbina gt auipoteſt,ſi uales,& ipſe benefac. Nec medio cordis tui: uita eñm̃ ſunt inuenien⸗ edi inien D ders amicotuo.: Vade,& reuertere,& tibus ea,& uniuerſ catniſanitas. Omni ces permnnönie, 4 ctas dabo tibi, cũͦ ſtatim pofsis dare. Ne cuſtodia ſerua cor tuã, quia ex 1 pſo uita enn dle aal moliaris amico tuo malum; cum ille in procedit. Remoue à te os prauũ,& de- laenuctu te habeat fiduciam. Ne cõtendas aduer trahẽtia labia ſint procul à te. Oculi tui in deum Omae ſus hominem fruſtra, cum ipſe tibi nihil recta uideant, S& palpebre tue pręcedãt ena.(c palze mii fecerit. Ne emuleris hominem in. greſſus tuos. Diriger ſemitas) pedib neodluldutgn uſtum nec imiteris uias eius, quia abo- tuis,& omnes uię tuę ſtabilient᷑.Nec ½ tameacat tirteal minatio dñi eſt omnis illuſoret cum ſim clines ad deæxteram, nec; ad ſiniſtrã, auer enim diriime plicibus ſermocinatio eius. Egeſtas à do te pedem tuum à malo. Vias enim quæ ponenttdi br 1 minoin domo impiſ, habitacula autem à dextris ſunt, nouit dñs: peruerſæ uero voneleiknntt iutorum benedicentur,! pſe deludet il- ſunt quæ à ſiniſtris ſunt. Ipſe autẽ rectos delendentdän luſores,& manſuetis dabit gratiam. Glo faciet curſus tuos, itinera autem tua in sgumbitze cai am apientes poſsidebũt, ſtultorũT ex⸗ pace producet. aeo e nu io unntiojignominia. ¶ Cauendum ab extranea muliere,& derwantef CLapientia ornat honinẽ, ducit per adhærendum propriæ uxort. deti uemin i Deean uuſ tie. Cap. 11I7.., Cep.-. A 4 eipe lingi 1 AVä⸗ Huuj diſci plinã patris,& attẽ alli mi, attende ad ſapientiam meam⸗ ians zulnaz a dite ut ſciatis prudentiã. Donum bo& prudentie meæ inclina aurẽ tuam: Pugnſ i derelin ut cuſtodias cogitationes,& diſciplinà Rrecedeamhut ah dilico toaignän BHonoraciäui niißomimiinanl, bs inpſedeitu X uinotowimudn dicpimmäü d Keias cir dad gü dilgics anl g o coͤpuactt eob niſapenmdſfit elot cRculiasn num tribuã uobis, ſegem meã ne quatis. Nã& ego filius fui patris mei nellus,& unigenitus coramm & docebat me, atque uerba mea cor tuum, mea,& uiues. Poſside ſapientiam, poſ- ſide prudentiã, ne obliuiſcaris, neq; de⸗ clnes A uerbis oris mei. Ne dimittas eã, & cuſtodiet te: dilige eam,& bitte. Principium fapientię,& p J pientiã,& in omni poſſeſs quire prudentiã. arripe illã,&: te,glorificaberis abea. cũ eam fue dicebat: cuſtodi præ conſerua atre mea, Suſcipiat meretricis,& cepta nouiſsima aũti thium, et lingua eiu oſside ſus eius& inue ione tua ac- & exaltabit mei. Longe ſac ris am propinques fot ‚te labia tua cõſeruent. fauus em̃ † diſtillans nitidius oleo guttur eius, ſius amara quaſi abſyn- cię mulieris, biceps · Pedes ſemitã uitę nõ mi audi me; ple⸗ & ad inferos greſſus eius penetrãt· ambulant, ſtigabiles. Nunc ergo flli & ne recedas à uerbis oris Ne intenderis falla s acuta quaſi gladius deſcendũt in mortẽ. Pex uagi ſunt greſ⸗ eius ab eauiam tuã,& ne ap- ibus domus eius. Ne des K 3 alienis us ſemitam Mabia ſtilam kar enis honorem tus,& annos tuos cru- eli.e forte impleant᷑ extranei uiribus tuis,& labores tui ſint in domo aliena, C& gemas in nouiſsimis, qmñ cõſumpſeris carnes tuas,& corpus tuũ,& dicas: Cur deteſtatus ſum diſciplinam,& increpa- tiombus non acquieuit cor meũ, nec au diui uocem docentium me,& magiſtris non inclinaui aurẽ meam? Pene kui in o. mni malo, in medio eccleſtæ& ſynago- ge · Bibe aquã de ciſterna tua,& fluẽta putei tui.Deriuent᷑ fontes tui foras,& in plateis aquas tuas diuide. Habeto eas ſo lus, nec ſint alieni participes tui. Sit ue- na tua benedicta,& lętare eum muliere adoleſcentiæ tuæ: ceria chariſsima,& gratiſsimus hinnulus, ubera eius inebri- ent te in tempore, in amore eius delecta re iugiter. Quare ſeduceris fili mi ab ali- ena:& foueris in ſinu alterius: Reſpi- leb. 34.c cit dñs uiam homints,& omnes grefſus eius conſy derat.Iniquitates ſuę capiunt iĩmpium,& funibus peccatorum ſuorum conſtringitur. Ipſe merietur, quia nõ ha buit diſciplinam,& in multitudine ſtul- titie ſuæ decipietur. ¶ Pig ritie abomina bilis,& ſeptè ſunt quuc odit dommus.(ap. VI. A Pi mi ſi ſpoponderis pro amico tuo, defixiſti apud extraneũ animã tuam, illaqueatus es uerbis oris tui,& captus proprijs ſermonibus.Fac ergo qd dico fili mĩ,& temetipſum libera, quia incidi ſti in manã proximi tui. Diſcurre, feſti- na, ſuſcita amicũ tuum, ne dederis ſomnũ oculis tuis, nec dormitent palpebrę tug. Eruere quaſi damula de manu,& quali auis de manu aucupis. Vade ad formi- cã ò piger,& cõſy dera uias eius,& di- ſce ſapientiã, quæ cum nõ habeat duet, nec preceptorẽ, nec principẽ, parat in æ- ſtate cibũ ſibi,& cõgregat in meſſe qd comedat.j Vſquequo piger dormies:qñ cõſurges è ſomno tuo: Paululũ dormies, paululum dormitabis, paululã conſeres manus tuas ut dormias, et ueniet tibi qua ſiuiator egeſtas,& pauperies quafi uir Tufr. 4. d armatus. Si uero impiger fueris, ueniet ut fons meſsis tua,& egeſtas longe fu- giet à te. Homo apoſtaia, uir inutilis gra ditur ore peruerſo, annuit oculis, terit pe de, digito loquit᷑, prauo corde machinat malũ,& omni tempore iurgia ſeminat, uuic extẽplo ueniet perditio ſua,& ſubi 60 Liber to conteret, nec habebit ultra medicinz ihult uüsi Sex ſunt quę odit dnñs,& ſeptimã dete⸗ mau un ſtat᷑ ala eius: Oculos ſublimes,linguam in grünsſ mendact᷑, manus effundẽtes innoxiaũ ſan„1 h 8 drist guinẽ, cor machinãs cogitationes pelsi⸗ 8 grgbe uu mas. pedes ueloces ad currendã in mals eigten. proſerentẽ mendacia, teſtè fallact,& e al'u 1 de qui ſeminat inter fratres diſcordias. Oã. asgloat on ſerua flli mi pᷣcepta pris tui,& ne qimit u lultina— tas legẽ matris tug. Ligaream in orde ez dauütiten Ä tuo iugiter,& circãda gutturi mo.Oun gurdindo m ambulaueris gradiani tecũ, cũqonmie, tetebii 18 ris cuſtodiãt te,& euigilans loquere cũ iegärfuhn 4 eis: quia mandatũ lucerna eſt et ſex lux, w ſcwnemm & una uitę increpatio diſciplin,. Vtcu uauojimnd 4 ſtodiãt te à muliere mala,& A blidalin, aiuꝗuWWiettnu 1 gua extraneę Nõ cõcupiſcat pulchtimm nütmümam, dinem eius cor tuũ, ne capiaris nutihas atinte-un,mn illius, preciũ em̃ ſcorti uix eſt unus pa, iabxilimlnnun nis: mulier aũt uiri, preciolam aiam ca, asultunèush i pit. Nungd poteſt hõ abſcõdere igntin M n unmmſaut i ſinu ſuo, ut ueſtimẽta illi⸗ nõ ardeãt: aut. aauiri qniasi ambulare ſuꝑ prunas, ut nõ cõburantur plante eius: Sic g ingredit ad mulierem ꝓꝛimi ſui, nõ erit mũdus cũ tetigerite. Nõ grãdis eſt culpa cũ quis furatus fne rit, furat᷑ em̃ ut eſurientẽ impleat aiam, deprehẽſus qᷓ ꝙ; reddet ſeptuplũ,& oĩm ſubſtantiã domus ſuę tradet,& liberabit ſe. Quii aũt adulter eſt, propter cordis in Bcnt, ntette d ier wrxältlaus d am iuigrd e adapixicawo c arenkubboume k aurüllis genstm in mülebenire opiã perdet animã ſuã, turpitudinem& in ſüni ignominiã cõgregat ſibi,& opprobri a tiimitmu a illius nõ delebitur: quia zelas&e furot aatanaut. a uiri non parcet in die uindictæ, nec ac- agin nnnl quieſcet cuiuſquã precibus, necſuſcipitt i=i ai pro redemptione dona plurima. 4 1 3 b 7 2 1 1* ¶ Exhortatio ad ſæpienti,& olſemati aund ti h nem præceptorum.(ap. II. icigauun a lli mi, cuſtodi ſermones meos,& pt i aadgers dn cepta mea reconde tibi. Fili honon i dür0un V dnm,& ualebis, pręter eũ uero ne timue euaciäin 2 ris alienum. Serua mandata mea,& ui- amichr 4 3 ues,& legẽ meã quaſi pupillã ocuit tuu, a laue 5 ligareami in digitis tuis, ſcribe ilamin ea ain 4 Aug tabulis cordis tui. Dic ſapientiæ: Sotot im faneh mea es,& prudentiã uoca amicãtaam. adn Aaes Vt cuſtodiat te à muliere exiranea,& al Wame ab aliena, quę uerba ſua qulcia facit De 2 ememel feneſtra enim domus meę per cancellos annn„* proſpexi iuuent᷑. Et uideo patuuloscò, Ha wdid 4r ſydero uecordem iuuent᷑, qui tranſt per r düſehi 41 plateas iircta angulum,& prope uiã do d mimäe mus illius graditur in obſcuro, adueſpe- 8 dellin 25 raſcente die, in noctis tenebris,& caligi unr Ke. prouerbiorum. 25 à 90 0 2„ 4 gtecce t illa mulier ornatume⸗ ri. Ego ſapientia habito in cöſilio. Te⸗ bdich, ne io, pręparata ad decipiendas aſas, ruditis interſum cogitationibus · Timor muchae Na feric 29. aga, quietisimpatiens. nec dñi odit malũ: arrogantiã, ct ſuperbiam, Käan näc, Lursin domo conſiſtere pedibus ſuis,& uiam prauã,& Os bilingue deteſtor. uuc foris numc in plateis, nũc iuxta an Meũ eſt conſiliũ& ę quitas,mea eſt pru neede dd un inſidians. Apprehenſumqʒ deofcu dentia, mea eſt fortitudo. Per me reges iantn ei ariluenem.& procaci uultu biandi-, regnant,& legum cõditores iuſta decer hecni licens: Victi mas pro ſalute deueui nunt. Per me princ pes imperant,& po tclhete wie reddidi uota mea,idcirco egreffa tent es decernunt iuſticiã. Ego diligẽtes Rätge a henm occurſum tuũ, deſyderãs te uide⸗ me diligo,& qui mane †uigilauerũt ad. saia n,&reperi. Intexui funibus lecdulum me inuenient me. Mecuð ſunt diuitię& Aigiiane din dad meum, ſtraui tapetibus pictis ex KgV- gloria,opesxſuperbęꝰ,& iuſtuia. Me- bper ne unchälen ni oaſperſi cubile meũ myrrha,& aloẽ, lior eſt eñm̃ fructus meus auro,& lapide fknenxäni 3 cinamomo · Veni, incbriemur ube⸗ precioſo. ge genimina mea argento ele⸗ imiteruf iibus⸗k& fruamur cupitis amplexihus, cdo · In uijs luſtitiæ T ambulo in me dio ambulabo nes N Vls bei zonecilluceſcat dies J. Non eſt em̃ uir in ſemitarum iudicij, ut ditẽ diligentes me, cort ha domo ſua abij tuia longiſsima, ſacculum& theſauros eorũ repled. Dñs poſſedit Sap ···h ditdſmdi benu pecunie ſecum tulit, in die plene lunę re me in initio uiarũ ſuarã, antequà quic- erzütunmi ta Sta erſirus eſt in domũ ſuam. Irretiuit eum quã faceret à principio. Ab ęterno ordi lüpretiüüdn Bm allis ſermonibus,& blanditijs labiorũ nata ſum.& ex anti quis antequam terra nuettnäap Ra pwtrrxitillum. Satim eam ſequit qua/ feret. Nondã crant abyſsi,& ego iam dpmasan bos ductus ad uictimã,& quaſt agnus concepta eram: necdũ fontes aquarum u Jegimtin voru iuienszet ignorans, rneſcitquod ad eruperant. Necdum montes graui mole iinõ ritni i9 un nincula ſtultus trahatur, donec trandfi⸗ cõ ſiterant, ante oes colles ego partuxie eſ aini au ttſagitta jecur eius: uelut ſt auis feſti⸗ bã: adhuc terra nõ fecerat,& flum aa: teüu eine An uaadlaqueum,& neſcit, quod de peri-& cardines orbis terrę. Quando prępa- luägrtis alo anime illius agit· Nũc ergo ſili mi. rabat cœlos, aderam: quando certa lege d domosemie a audime,& attende uerbis oris mei. Ne& gyro uallabat abyſſos:quando ærhe⸗ üt aütn genn aſtrahatur in uiſs illius mens tua, neqh ra firmabat ſurſum,& librabat fontes a⸗ det nhitänätn decipiaris ſemitis eiuus: multos enim uul⸗ quarum, Quando circũ dabat mari ter- nichgealine neratos deiecit,& fortiſsimi quiq; inter minũ ſuum,& legem ponebat aquis, ne deledin it fectilunt ab ea. Vig inferi domus cius, tranſirẽt fines ſuos: quando appendebat Rudſm enetrantes interiora mortis. fundamẽta terrę. Cum eo era cuncta cõ- prcctinechin criuſguüprehene anptione onfun rtaudat genni pnerttonm( 1cliodiſemtnares n imen recanitillen ualebisprzeräemnn um Lena wnäne ege meiqulggini nhin digttsm nm) voräsmi. Djedyeane a prudemänante ddiatte mickan acueverdala ah enim domumene inuen Btaiogen. ecotdem uueriuin ammgun K as graälar bm dlen wimün ¶ Sapientia ſeipſam commendat. Cap. ponẽs, ludens c & delectabar per 4 NVnawia nõ ſapientia clamitat,& in orbes terrarũ, et delicię prudentia dat uocẽ ſuã excelſisq; uerticibꝰ ſupra uiã, ſemitis ſtans, iuxta portas ciuitatis in ip dite diſciplinã. ſsforibus loquitur, dicẽs: O uiri, ad uos lite abijcere eam chmito, et uox mea ad filios hominum. Intelligite paruuli aſtutiam,& inſipien⸗ tes animaduertite. Audite, qm̃ de rebus Qui me magnis locutura ſum,& aperient᷑ labia riet ſalutem à mea ut recta prędicent. V eritatẽ me bitur guttur meum,& labia mea deteſta o bant impium. luſtiſunt omnes ſermones mei nõ eſt in eis prauum quid, neq; pet- nerſum. Rect ſunt intelligẽtibus& ęui nam meã,& nõ pecuniam:doctrinã ma. gis,; aurum eligite. Melior eſt em ſa⸗ ad arcẽ᷑, et ad mœni pientia cunctis opibus precioſiſsimis, omne deſy derabile ei nõ poteſt cõpara locuta ti. In ſummis fllijs hominum. in medijs me: Beati qui cuſtodiunt uias meas. Au- & eſtote ſapientes, et no „Beatus homo qui au- dit me,& qui uigilat adfores meas quo tidie,& obſeruat ad poſtes inuenerit, inueniet uitã, à dũo: qui aũt in me pecca- ſuam· Omnes qui me 8 dita uerit:lę det animã derunt, diligunt mortem. ad ſe oẽs inuitat. Cap. IX. ſibi domũ, ex ci- Immolauit uicti- ¶ Sapitna Apientia e dific auit dit columnas ſepte. Rinuenientibus ſcientiã. Accipite diſcipli mas ſiuas Miſcuit uinũ, et ſam ſuã. & paruulus, ueniat ad me. E eft: ſingulos dies, orã eo omni tempore,& ludens mee, eſſe cum Nunc ergo filij audite oſtij mei. & hau- propoſuit mẽ- Miſit ancillas ſuas ut uocarent a ciuitatis. Si quis eſt 2 4 t inſipientibus Venite, comedite panẽ meũ, K & bibite uinũ qued miſcui uebis. Re- lunquite infantiam,& uiuite,& ambula te per uias prudentię. Qui erudit deriſo rem, ipſe iniuriã ſibi facit,& qui' arguit impiũ. ſihi maculã generat. Noli argue- re deriſorẽ, ne oderit te. Argue ſapientẽ, & diliget te. Da ſapi enti occaſionẽ.& addetur ei ſapientia.Doce iuſtũ,& feſti Sup.1.a nabit accipere.j Principiũ ſapientię ti- Pſal.no.d mor dñi,& ſcientia ſanctorũ prudentia. Hecl.:.b Per me em̃ multiplicabunt᷑ dies tui,& C addent᷑ tibi anni uitę, ſi ſapiens fueris, ti- bimet ipſi eris:ſi aũt illuſor, ſolus porta- bis maſũ. Mulier ſtulta& clamoſa, ple- naq; illecebris,& nihil omnino ſciens. ꝓSedet] in foribus domus ſuę ſuper ſellã in excelſo urbis loco, ut uocaret trãſeun tes per uiam,& pergentes itinere ſuo. Quis eſt paruulus, declinet ad me. Et ue D cordi locuta eſt: Aquę furtiuę dulciores ſunt,& panis abſconditus ſuauior. Et ignorauit quod ibi ſint gigantes,& in profundis inferni cõuiuę eius. Qui em̃ applicabit illi, deſcendet ad inferos: nã qui abſceſſerit ab ea, ſaluabitur. PARABOLAE SaLOMONIS. ¶ Labia& ling ua iuſti, lię num ui- ta c. Cap. X. 4 Pllios fapiens lętificat patrẽ.ſtlius uero 1 ſtultus moeſtitia eſt matris ſuę. Nil ꝓ- derunt theſauri impietatis, iuſticia uero liberabit à morte. Nõ affliget dñs fame animã 1uſti,& inſidias impiorũ ſubuer- tet. Egeſtatẽ operata eſt manus remiſſa, manus aũt fortiũ. diuitias parat. Qui ni- titur mendacijs, hic paſcit uentos, idẽ au tẽ ipſe ſequitur aues uolãtes. Qui cõgre gat in meſſe, filius ſapiẽs eſt, qut aũt ſter tit eſtate, filius cõfuſionis. Bñdictio dñi ſuper caput iuſti, os aũt impiorũ operit iniquitas. Memoria iuſti cã laudibus, et nomen impiorũ putreſcet. Sapiẽs corde pręcepta ſuſcipiet, ſtultus cædit᷑ labijs. Qui ambulat ſimpliciter, ambutat conſſ- denter:qui aũt deprauat uias ſuas. mani- Sedit B Eccl. 27. e feſtus erit. Qui annuit oculo, dabit do- lorem,& ſtultus labijs uerberabit᷑. Ve- na uitę, os iuſti,& os impiorũ overit ini- quitatẽ. Odiũ ſuſcitat rix as,& uniuer- Pe. 4. b **Oor.13,5 ſa delicta operit charitas. In labijsſ apiẽ tis inuenitur ſapientia,& uirga in dorſo eius qui indiget corde. Sapientes abſcõ dunt ſc:entiam, os autẽ ſtulti confuſtoni proximũ eſt. Subſtantia diuitis, urbs for . G citu⸗ Liber prover .uschuua titudinis eius:pauor pauperi, egeſtaseo ſwchgtam rũ. Opus iuſti ad uita, fructus autẽ impij 5 drüub nalac, ad peccatũ. Via uitę cuſtodiẽidiſcipli⸗ Lan gikenkrtg nam, qui aũt increpationes relinquit, er, jcutgersſt rat.Abſcondũt odiũ labia mendaci eui 3 venitgleran profert ce eliaã, inſipiens eſt. In mul azmbecrie tiloquio nõ deerit peccaiã, qui aũt mo- hn uiai Cdelb deratur labiaſua, prudemiiſsimus eſſ.Ir umnie wput gentum electũ lingua iuſti, cor inporũ Wuun ulii ꝓ nihilo. Labia iuſti erudiũt plurimos, aearuxxpu qui autẽ indocti ſunt, in corqls egeſtate la 6 zbomina— mortent. Bñdictio dii diuitesfacit, nrcc eiß 8 mcdute„ ſociabit᷑ ꝙ eis) afflictio. Quaſ ei l 98 Quaſipernſum bergonnme ſtultus operatur ſcelus, ſapienta unt eſt D 9 Ka ewmuttot uiro prudentia. Quod timet impus, ne, ul nurdos niet ſuper eum:detyderiũ ſuum uſtts qa hn erä bitur. Quaſi tempeſtas tranſiens nã ent krtin npio impius, 1uſtus autem quaſi tundamètum mäf 4 uun ſempiternum. Sicut acetũ dentibus,& Eumae nun fumus oculis: ſic piger his qui miſerunt mntiä'ſn eum in uia. Timor dũñi apponet qies.& npgtwaam 4 anni impiorũ breuiabunt᷑. Expecdatio ſevmfem 1 iuſtorum lętitia, ſpes autẽ impiorum pe- mütmam 4 ribit. Fortitudo ſimplicts uia dñi,& pa- welchoꝛüt uor his qui operantur malum. luſtus in n eemiagia æternum non cõmouebitur, impij autẽ giepgiüͦiuehi non habitabunt ſuper terram. Os iuſti Mm des U 1 parturiet ſapientiam,& lingua prauorum rn üiti 3 peribit. Labia iuſti conſyderant placita, ianttiGiem t & os impiorum perueria. miſtiumrci ¶ Bonorum malorum contrarie inlluäts jm operationes. Cap. XI. 1 ſlnnammut 1 8 Tatera dolaſa abominatio eſt apud 4 mrecpi,qun i Tdeũ,& pondus equũ uolũtas eius. ſtts itn a Vbifuerit ſuperbia, ibi erit& cõtuue,(iymmm anteas lia:ubi aũt eſt humilitas, ibi& ſapien⸗ ams(h Jl tia. Simplicitas iuſtorũ diriget eos,& iiinn ilpu ſuppſãtatio peruerſorum uaſtabit illos. a iſatnane. Nõ proderũt diuitię in die uſtionisiu iäiijjaiana ſticia aũt liberabit a morte. luſticia ſm—. plicis diriget uiã ei.& in impietateſiu ʒai Nnnb i corruet impiꝰ. Iuſtitia rectorũ liberabit deEning eos,& in inſidijs ſuis capientur iniqui 3P. lüinütge, Mortuo homine impio, nulla erit utra ſpes,& expectatio ſollicitorũ perbitduu ſtus de anguſtia liberatus eſt,& tradei iaudenii 5 impius pro eo. Simulator ote decipit”ͦꝰ iſaaxinãi micum ſuũ, iuſti autẽ liherabunt ſetetn exuli titaaite In bonis iuſtorũ x exaltabit᷑] ciuitas ndn nn.. in perditione impiorẽũ exit laudatio Be- admian 2 nedictione iuſtorũ exaltabit᷑ cmitas,& iamagul ore impiorõ ſubuertet᷑. Qui deſpicit am ii mal cũ ſuũ, indigens corde eſt, uir autem pru 1. dès, tacebit. Qui ambulat ſaadojenebi dargiu — A G 4 ttoln eanga C. 1 un 1 ., autul enta Ggrtted b e nabmt onera gpiemisitgne daihente 4 donm peum run Onamaah, eranones,(che 1. r in 1 aam prop! D brabitur. tarcana⸗ qui aũt tarcan, a Aflligeturm aneo: qui aũt cauet r meſue ul s inſtabile nerces fielis. Elecdatio mal qiocor prauũ, impliciter am ent innocens malus, ſemen aũt iuſtoru lus aureus in naribus ſuis, Deſyderiũ iuſto lentus. Eſt qui promit ornm pungitur conſcientie:lingua aũt ſapien/ ſt. Labiũ uernatis firmuũ erit ii aũt teſtis eſt repentinus. dacij. Dolus in aũt pacis ine/ s gaudiã. Non cõ⸗ uuabit. Curcu mulier p üomne fmror⸗Alij unt, alij rapiun mateſunt. Anima quę nabit,& qui inebriat, Qui abſcondit frumenta, mal licetur in populis: be aput uendentiũ. Bene do qui quærit bona, malorũ eſt, opprimetur ab eis. dit in diuitijs ſuis, corruet: iuſti aũt quaſi uirens ſotũ germinabũt. Qui conturbat titiam. domũ ſuam, poſsidebit uentos:& qui ſtul tẽè remi tus eſt, ſeruiet fiqelis eſt, celat ami I m. Vbi non eſt gubernator, ſeminanti aũt iuſtitiam, Olementia pręparat uitã, orũ mortẽ · Abomin Iuoluntas eius in ijs qu bulant. Manmus in ulchra& fatua- bonũ eſt, preſtolatio impl quuidunt ꝓpria,& ditiores lunt non ſun,& ſemper in ege in 1 benedicit impin⸗ concinnat linguam men corde cogitantiũ mala, qui ſapienti. onum uitę,& qui ſuſcipit a Pprouerbiorum, tubi multa con cn uet: falus aũ orruet: eckate ze *— d Alo, qui fidem facitpro in umi † moderationt laqueos, ſecurus tionibus relinquit contu iet gloriam, et riũ impij — manuno ipſe quoq́ int⸗ monimentũ e cit ani dix aũt iuſtorũ proficiet · elis eſt ta labiorũ, i facit aũt iuſtus de unuſquiſq; rep pera manuũ ſuar 1 dit conſilia. am:qui aũt diſsimulat ini gorum eſt. Qui quod nouit loquit᷑, iudex iuſti. indeꝛe tię eſt: qui aũt mentitur, teſtis eſt fraudu- tit,& quaſi gladio fl⸗ tã ſanitas e perpetuũ: qj e unt conlilia, ſequit᷑ eo 251 ruina proximat malo, effugit anguſtia. De fructu orts ſui C ſebitur bonis,& iuxta o- a retribuet᷑ ei. Via ſtulti abile recta in oculis eius, qui aũt ſapiens eſt, au Fatuus ſtatim indicat iram ſu urtam, callidus nedicuo aũt ſuper triſtabit iuſtũ quicquid ei acciderit, im- conſurgit dilucu- ui aũt inueſtigator eſt dño labia mendacia Qui confi agunt, pl entiam, 5„.. 2 ⸗ adoldſa Paniah, A e4.4 eſt.ſSi iuſtus in terra recipit, quanto ma pter am pij aũt replehuntur malo. Manus fortiũ mmasſapiens no letifica Abominatio D qui aũt fideliter acent ei. Romo uerſutus celat ſci & cor inſipientiũ prouocat ſtul- dominabit᷑, quę au ſſa eſt, tributis ſeruiet. Mœror in Eructus iuſti li- corde uiri humiliabit illũ, et ſermone bo bit᷑. Qui negligit damnũ pro- cũ, iuſtus eſt: iter aũt impiorum — Lpentuginn gisimpius& peccator? decipiet eos. Non inueniet fraudulentus ltlipetuideitie, 6 Cluſtorum Cimpiorum contrarie lucrum,& ſubſtantia lrominis erit auri dt etmün älle condinones.(Cap. XII. precium. In ſemita iuſtitię, uita: iter autè dicits utdntien, 4 O diligit diſciplinam, diligit ſcien- deuium ducit ad mortem· io penerdonm oit. iiam:qui aũt odit increpationes, in- CIuſti& ſapꝛente? ommia agunt ſi⸗ ne que rela ·(ap. XIII. derütäuitektentzi lideraditamornltih get uiies ewmii npi' lutttaninibi inläijsuscyna a, hominemydminin pecato olliwinit, golta lbertli deo Smucht ziriarilberniſd atorä eradhen ene imyiotienihe 3 . 5 1 3 4 eiuſtorü exllchien Rlod föſubuertt(Wch n ſoens coretfn i. Qui achu” 4 1 ſpiens eſt. Qui bon' eſt, hauriet ſibi gra- — tiam à dũo:qui aũ t confidit in cogitatio- Pllius apiems⸗doetrina patris: q uſor eſt, non audit cũ arguitur. nibus ſuis, impie agit. Non roborabitur homo ex impietate,& radix iuſtorũ nõ fructu o commouebitur. Mul clurro ſuo,& putredo in oſsibus eius q conkußoone res dignas gerit. Cogita nes juſtorũ iudicia:& conſilia impi fnudulenta. Verba 3 permanebit. Doctri languini, os iuſtorũ Uberabit impios,& non erunt, domus a na ſua noſciturum:q tis uiam, it contem tat. Eſt qu aut uanus& excors eſt, pateb Ficiens ſi- quaſi pauper, ptui. Melior eſt pauper,& ſut bi, quãm glorioſus& indigens pane. N0 rit iuſtus iumentorã ſuorũ animas, uiſce- ier diligens, corona ma aũt ſuum, cuſtodit ani impiorũ inſidiantur Paupe 13 tio⸗ conſyde oruü la. Vult& non uu rantiũ impinguab De ris(ui homo ſatiabitur bonis, ani . impietas aũt impiorũiniqua. Qui cuſtodit os P mam ſuam: qui aũt in- ratus eſt ad loquendũ, ſentiet ma ltpiger, anima aũt ope ſt᷑. Verbum mendax iu eos. Verte ſtus deteſtabitur rimpius aũt confundit⸗ aãt iuſiorũ& confundetur. luſtitia cuſtodit innocen peccatorè ſupplan aſi diues, cũ nihil habeat: Sæ? cũ in multis diuitijs ſit. Re demptio animę uiri, diuitię ſuę: qui autẽ reſt, mnerepania em nonſuſtiet. 5 Lus a aũt impiorũ crudelia. i Qui operatur Eccl. 20. d terram ſuam, ſatiabitur panibus: qui autẽ ſectat᷑ otiũ⸗ſtultiſsimus eſt. Qui ſuauis eſt bus).in ſuis mumt/ demoratio- meliam. Deſyde nibus ſt pelsimorũ: ra⸗ Propter pecca- 4 ui autẽ X uaticatoꝶ Liber Lm ĩuſtorũ letificatlucerna aũt impio- nomini iuſta:nouiſsima aſ eius rã extinguet᷑. Inter ſuperbos ſemper iur/⸗ ad mortem. Riſus dolote miſce gia ſum:qui aũt agunt omnia cũ conſilio trema gandij luctus occupat. regunt ſapientia. Subſtantia feſtinata mi plebitur ſtultus,& ſuper eu nuet: quę aũt paulatim colligitur manu, multiplicabitur. Spes quę differtur, affli- git animam:ſignũ uitę deſy dexiũ ueniẽs. rit boni:ſeruo aũt ſapienti proppeti enunt Qui detrahit alicui rei, ipſe ſe in futurum actus,& diriget᷑ uia eius. Sapiens umet obligat: qui aũt timet pręceptũ, in pace& declinat àA malo: ſtultus tranſtit& co C uerſabitur. Animę doloſt errant in pecca fidit. Impatiẽs Operabit ſtultitiam,& uir tis:iuſti autẽ miſericordes ſunt,& miſe⸗ uerſutus odioſus eſt. Poſsidebunt panu⸗ bit,&ex Vijs ſuiste m uir honus. Innocens credit omnt uerbo, aſtutus con ſyderat greſſus ſuos. Filio do olo nihile⸗ deduckt pro- 1 rim en ſbiime ſViine i ldäph: eärwallh 9 rnu indiglur bl minwut Gne arreir gſens 8 hnpempöent Jomma lerst rãtur. Lex ſapientis fons uitę, ut declines li ſtultitiam,& expectabunt aſtuniſc en⸗ O un Khagſ à ruina mortis. Doctrina bona dabit gra tiam. Iacebunt mali ante bonos, Gim ij tiam:i itinere contemptorũ uorago. A- ante portas iuſtorũ. Etiam proximoſno ſtutus omnia agit cũ conſilio: qui autem fatuus eſt, aperit ſtultitiam. Nuncius im- ꝑpij cadet in malã: legatus aũt fidelis ſani- tas. Egeſtas& ignominia ei qui deſerit diſciplinam: qui aũt acquieſcit arguenti, Errant qui operant᷑ malũ, miſericorcia gloriſicabit᷑·. Deſyderiũ ſi compleat᷑, de-& ueritas pręparant bona. in omni ope- lectat aĩam:deteſtant᷑ ſtulti eos qui fugiũt re bono erit abundantia: ubi autẽ uerba multi. Qui deſpicit proximã ſuũ, peccat: qui aũt miſeretur pauperis, beatus etit. Qui credit in dño, miſericordiam qligit. mala.Qui cũ ſapientibus gradit᷑, ſapiens ſnnt pluxima, ibi frequenter egeſtas. Co⸗- erit:amicus ſtultorã ſimilis efficiet. Pec⸗ rona ſapientũ, diuitię eorũ: fatuttas ſtul⸗ catores perſequit᷑ malũ,& iuſtis retribu- torũ, imprudentia. Liberat animas teſſis entur bona. Bonus relinquit hęredes fili- fidelis,&profert mendacia uerspellis.In os& nepotes:& cuſtoditur iuſto ſubſtan timore dñi, iducia fortitudints, Seflliſs e⸗ „tia peccatoris. Multi cibi in noualibus ius erit ſpes. Timor dñi ſons uitę, ut qe⸗ alij patrũ,& Palijs. congregant᷑ abſq; iudi- clinet à ruina mortis. In multitudinepo- ſuę cio. Qui parcit uirgę, odit filiũ fuũ: qui puli, dignitas regis:& in paucitateple- aũt diligit illum, inſtanter erudit. Iuſtus bis, ignominia principis. Qui patiens et pauper odioſus Ferit), amici uerodiuitũ et weadbrnäciin ne chilaipist. ababtoimeli lrmwreüam mun lüstipa iteiwing Kinl s sänwrialdenci a wiipuiciadd 3 nrs qipaieca u ſtideri'9 n 18 M umäeärgtg herncrttnesl itaplarguns ct d ertaälſchr ond 6 vi ölem cpern m comedit,& replet aiam ſuam: uenter aũt multa gubernai Fſapientia:] qui aũt me eas aageipa mnitas impiorum inſaturabilis. ¶ Sapientes& ſtultt contraria ſentiunt & agunt. Cap. XIIII. z0b 4 SüApiens mulier ędificat domũ ſuam: brat factori eius:honorat aũt eũ, qui miſe 0.12. 8 carniũ ſanitas cordis:putredo oſsiũ. inui- Ktruet. Ambulans reco itinere,& timẽs pius, ſperat autem iuſtus in morte ſua. In m †deũ, Iddeſpicit ab eo, qui infami gradit corde prudentis requieſcit ſapientia,& uia. In ore ſtulti, uirga ſuperbię: labia aũt indoctos Fquoiq; erudiet. luſtitia eleunt qugiſear ſapientõ cuſtodiunt eos. vbi non ſunt bo ues, pręſepe uacuũ eſt: ubi aũt apparent plurimę ſegetes, ibi manifeſta eſt fortitu- do bouis. Teſtis fidelis non mentiet᷑:pro fert aũt mendaciũ doloſus teſtis. Quærit deriſor ſapientiam,& non inuenit: doctri E Eſponſio molltsfrangit iram:Lemo 5 na prudenti facilis. Vade contra uirum durus ſuſcitat furorem. L ingua fupiẽ neſcito ſtultũ,& †neſcit] labia Tprudentiç]. Sa- tum ornat ſcientia, os fatuorũ ebullit ſtul imprudẽtia pientia callidi, eſt intelligere uiam ſuam: titiam. In omni loco oculi dñi contẽplan & prudentia ſtultorã errans. Stultus illu tur bonos& malos. L ingua placabili, det peccatũ,&ʒ inter iuſtos morabit᷑ gra- lignũ uitę:quę aũt immoderata eſt, conte tia. Cor quod nouit amaritudinẽ animæ ret ſpm̃ Stultꝰ irridet diſciplinam pattis ſuę, in gaudio eius non miſcebit extrane- ſui. qui aũt cuſtodit increpationes, aſtue us. Domus impiorũ delebif, tabernacula tiorflet. In abundantia iuſtitig uinus ma uero X iuſtorũ germunabũt. Eſt uia quę uider xima eft: cogitationes aũt upien eh ko- ¶ Mites& panentes deo& hom- nibus& rati. Cap. XV. patiens eſt, exaltat ſtultitiam ſuam. Vita unn aumo Dod a ſerrtis anf 2 dia. Qui calumniatur egentem, expro⸗Mii llanaiocic. dügeatmpätt inſipiens extructam quoq; manmibꝰ de rer pauperis. In malitia ſua rrepellet im⸗ expietalcnati a 41 eulſingu Rio laginräim 1 ergetinn dellewiut Jcg 43 den omp 1 — — 6 8 ” hinm uunmn Saannetith M ge 5 Whyun 4 gſug 6 1 NAn,(p 3 deu gaPega 3 Aühgi On 8 A ed 4 tna m eoe 4*„ dunrmn ſeh A ma 1 Operani ni d 1” oprexarnde den GC bits. Melius eſt 1' ſe 4 eitmüni ae n Iu. 4 3 düoineſan dakV boninabies qño:uota iuſtorũ placa⸗ ad diem lCor gaudens hin umimideiſcik pus. Cor lapientis T lu re doctrinam.& s ſtultorũ paſcit impe te. Cor hoĩis diſponit uiam ſuam, Prouerbiorum. 252 patent oculis eins, ſpirituũ ponderator ẽ in fructibus impiſ conturbatio. La dÜũs. Reuela dño opera tua,& dirigentur Halapientã diſſemmabunt ſciẽtiam, cor cogitationes tuæ. Vniuerſa propter ſe⸗ otã diksimile erit. Victimę impio- metipſum operatus eſt dñs, impiũ quoc malã. Abominatio Dñi eſt oĩs R dnouia impij: qui arrogans, etiam ſi manus ad manũ fuerit. err Demus iufti plurima fortitu⸗ bilm Abominatid e u all A—u itur iuſtitiam, diligitur ab eo. Doctri non eſt innocens. Initiũ uię bonę, facere mmala qeſerentiũ uiam uitę: qui incre⸗ iuſtitiam, accepta eſt aũt apud deũ ma gis q́; immolare hoſtias. Miſericordia Sup. 5. 3 niones Odit morietur. Inſernus& per- enoſtias. Hi itio coram dño: quanto magis cordafi⸗& ueritate redimitur inichuits& in ti⸗ jorũ hominũ: Non amat peſtilens eum more cfij declinatur Amalo. Cũ placue⸗ uſe corripit.nec adſapientes graditur. rint dñouiæ nois, inimicos quoc; etus exhilarat facicèin moœero⸗ conuertet ad pacem. Meluus eſt parum cũ iuſtitia, q́; multi fructus cũ imquita⸗ ſed dñi tiia. Oès dies pauperis mali, ſecura mẽs eſt dirigere greſſus eius. Diuinatio in la- qwaſinge conuiuiũ. Melius eſt parũ cũ bijs regis,in iadicio non errabit os eius. umore Gñi, qᷓ theſauri magni& inſatia- Pondus& ſtatera iudicia dũi ſ unt:& o⸗. nocari ad olera cũ cha. pera eius oẽs lapidesieculi.) Abomina- ſacculis titate, qᷣᷓ ad uitulũ ſaginatã cũ odio. Vir biles regi, qui agunt impiè, m iuſtitia fir B mendilexan m ineundus prouocat rixas, qui patiens 6, matur ſolfũ. Voluntas regum labia iuſta: enä itnid vodd mitigat ſuicitatas. lter impiorã Icquali ſe qui recta loquitur, rdirigetur.) Indigna⸗ diligetura dudenna hn ait’ peoſpinarã, uia iuſtorũ abſay offendicu⸗ tio regis nuncij mortis,&uir ſapiens pla rimrtnnn ſo Flius ſapiens letificat patrẽ.& ſtultus cabit eam. In hilaritate unlt regis, unta, üiteinain h komo deſpicit matrẽ ſuam. Stultitia gau& clementia eius quaſt imber ſerotinus. 8 Taräß dũ ſtulto,& uir prudens dirigit greſſus Poßide ſapientiam, quia auro mel icr?, unananiinn is. Dißipantur cogitationes ubi non& acquire prudentiam, quia preciofior iie redi 5 clt conſilt ubi uero ſunt plures conſilia- et argento. gemita iuſtorũ declmat ma- ninin Kalgait ij confirmantur. L etatur homo in ſen⸗ la, cuſtos aĩ ſuę ſeruat Tuitam ſuam. O0 uiam denritpana tentia orls ſui.& ſermo opportunus eſt tritione pręccdit ſuperbia, Ge ante ruina Rartauen optimuss. Semita uitę ſuper eruditũ, ut de Pexaltabit- 1 ſpũs. M elius eſt h umiljari cũ exaltaf un an uas 4 chnet de inferno nouiſsimo. Domũ ſuper mitibus, q́; diuidere ſpolia cũ ſ uperbis. ic unnen 4 in, kbot demolietur dñs.& firmos faciet ter Bruditus in y bo reperiet bona,& qui euth den uunos uiduę. Abominatio dñi cogitatio ſperat in dño, beatus eſt. Qui ſapiens eſt denäiſ. nesmalæ,& purus ſermo pulcherrimus corde, appellabit᷑ prudens.& qui dulcis ers.In mltaiethein, ntaunem ulienal D fimabiturab eo. Conturbat domũ ſuam eloquio, maiora reperiet. IFons uitę eru percĩpies quiſectatur auaritiam, qui aũt odit mune ditio polsi dentis, doctrina ſtultorõ-⸗ fatiui- ndentöragtä d Pfasa rauuet. Per miſericordiam& fidem tas Cor ſapiẽtis erudiet os eius,& labijs rauocg enlalttm niſeros rüſimuna ütatn declinat oĩs a malo. Mens iuſt Emedita- dueinginittdit Pent bitur kobedieittam): os impiorũ redun aat malis. Longe eſt dñs ab impijs,& o- ſima eius ducunt jad mortem. Anima la- nouiſsimũ eiꝰ ameis intib te eteneräaon ban fran. Ch nlo molbtugim m, luſcitt äram lit tſcienin aiunwiddit omni ocooedläind Semd bimu aauxzitinärnte dult'iridttdlycm tcuiiodtenna nabunämtaliin 1 cogiuauauinl ſun purgantur peccata, per timorem aũt dñi eius addet gratiam. Fauus mellis compo ſita uerba, dulcedo animę ſanitas oſsiũ.& Eſt uia quę uidetur hoĩ recta,& nouiſ Sup. 14. b mtiones iuſtorũ exaudiet. L ux ocuiorü borantis laborat ſibi, quia compulit eum qucit letiñcat aimam fama bona impinguat os ſuũ, uibrinſipiens fodit malu,& inla jmpius oſſa. Auris quę audit increpationes uite, bijs eius ignis ardeſcit. Homo peruerſus P in medio ſapientũ commorabit. Qui ab ſuicitat lites,& uerboſus ſeparat princi- iſcit diſciplinam, deſpicit animam ſuam: pes. Vir iniquus lactat amicũ ſuũ,& du- qui aũt acquieſcit increpationibus, poſ cit eũ per uiam non bonam. Qui attoni- leſſor eſt corqis. Timor dmñi diſcipltna aa tis oculis cogitat praua, mordens labia pientig,& gloriam precedit humilitas. ſuaperficietmalũ Corona dignitatis ſe ¶ rudentia Eprouidenna pracedere de nectus, quę in uijs iuſtitiç reperiet᷑. Me- hnerne& atlus,(ap. X UI. lior ẽ patiens uiro forti,& qui dñatur a- H mins eſt aĩam preparare,& dñi nimo ſuo, expugnatore urbiã. Sortes mit gudernare linguà. Omnes uig hoĩs tuns in ſium ſed à cño temperantur. pa⸗ CP perficit IM 4 Liber Cbrudens omnibus ſeſe obtempe/ rat. Cap. XVII. . ¶ Stultus& impius non uerentu A M Elior eſt buccella ſicca cũ gaudio, † ma⸗ le agere. Eccl. 0. d gio. Seruus ſapiens dominabit fllijs ſtul ab amico:omni tempore etit expto tis,& inter fratres hęreditatẽ duuidet. Si⸗ brabilis. Non recipit ſtultus uerha piu cut igne probat᷑ argentũ.,& aurũ cami- dentię, niſi ea dixeris, que uerhnt in cot no:ita corda probat dñs. Malus obediet de eius. Impius cum in profundã uenerit „ lingue iniquę:& fallax obtemperat labi, peccatorũ, contemnit: ſed ſequitut eũig Sup. 14. d js mendacibꝰ. Qui deſpicit pauperem, nominia& opprobrium. Aquaprofun, exprobrat factori eius: ́ qui ruma lętat da uerba ex ore uiri:& torrenscdin alterius, non erit impunitus. Corona ſe- dans ſapientię. Accipere perſonam im⸗ nũ, filij filiorũ:& gloria filiorũ, patres eo pij in iudicio non eſt bonũ, ut declincs a rum Non decent uultũ uerba compoſita, ueritate iudicij. L abia ſtulti miſcent ſe nec principẽ labiũ mentiẽs. Gemma gra rixis,& os eius iurgia prouocat. Os ſtul B tiſsima, expectatio pręſtolantis: quocũq; ti contritio eius,& labia jplius ruina at⸗ B ſe uertit, prudẽter intelligit. Qui cęlat de mę eius. Verba bilinguis, quaſtſimpii⸗ lictum, quęrit amicitias: qui altero ſermo cia,& ipſa perueniunt uſq; ad intenlora ne repetit, ſeparat fœderatos. Plus profi⸗ uentris. Pigrũ deijcit timor: animę aus cotreptio cu correctio]) apud prudentem, q́; cen⸗ effoœminatorũ eſurient. Quimollis& dif tũ plage apud ſtultũ. Semper iurgia quę/ ſolutus eſt in opere ſuo⸗ſrater eſtſia ope- rit malus: angeius aũt crudelis mittei cõ ra diſsipantis. Turris fortiſsima nomen raptis fœtibus, q́; fatuo confidenti ſibi in tur. Subſtantia diuitis urbs roboris einss Ro. 12. d ſtultitia ſua- Qui reddet mala pro bo⸗& quaſi murus ualidus circundans eum- , Pet. 3,d nis, non recedet malũ de domo eius. Qui AntecJ́; conterat, exaltat᷑ cor hoĩs:& an bit᷑:& ſi cöpreſſerit labia ſun intenigks. Gexus geun 4 Ua eBaeee Cap. XVIII. gnan quàm domus piena uictimis cũ iur/ ◻ Ccationes quęrit, qui uult recedere Krugn mnd 7 1 19. xM. 7 ipgituid aiarncle un acentskmllun, hansteüpuenide ar Arndyoalnerh Vwäurdlctämtll axlldtäwaüll kaubopuücbdluen achsncnakthyanine. alci dtondec Re wückniprnct penrienunnd ingagrrergedt aäyslrs 3——. tra eum. Expedit magis urſę occurrere dñi: ad ipſam currit iuſtus,& exaltabi- 4 tdatannias hwke un .Theſt 5.d dimittit aquam, caput eſt iurgiorũ:&an/ teq́; glorificet, humiliat. Qui priusre- B amin Döm 8 teq; patiat᷑ contumeliam, iudiciũ deſerit. ſpondet q́; audiat, ſtultum ſe eſſe demon Ia.z. e Qui iuſtificat impiũ,& ꝗ condemnat ſtrat,& confuſione dignum Spirtus u C iuſtũ: abominabilis eſt uterq; apud deũ. ſuſtentat imbecillitatem ſuam: pũm uen Quid prodeſt ſtulto habere diuittias, cũ adiraſcendũ facitem quis poterit ſuſtineſ ſaptentiam emere nan poſsit: Qui altam re? CorEprudentis poſsidebitſcientiam, facit domũ ſuam, quęrit ruinam:& qui e⸗& auris ſapientiũ quę rit doctrinam. Do⸗ uitat diſcere, incidet in mala. Omni tem⸗ num hominis dilatat uiam eius,& ante pore diligit, qui amicus eſt:& frater in principes ſpaciũ ei facit. Iuſtus prior 2 anguſtijs comprobat. Stultus homo plau accuſator ſui: uenit amicus eius,& inue- det manibus ſuis, cũ ſpoponderit pro a, ſtigabit eũ. Contradictiones comptimt ae mico ſuo. Qui meditat᷑ diſcordias, diligit ſors,& inter potentes quoq; dijudicat oſtiũ ſuũ, rix as:& qui exaltat Fos ſuũ,] quęrit rui, Frater qui adiunatur à fratre, quab cii muenit nam. Qui peruerſi cordis eſt, non inue, tas firma,& iudicia, quaſi uecies unbii D niet]bonũ.& ꝗᷓ uertit linguam, incidet ĩ De fructu oris uiri replebit᷑ uenter eius malũ. Natus eſt ſtultus in ĩgnominiam ſu& genimina labiorum ipſius fatunabunt Supra:5 b am: ſed nec pater in fatuo letabit᷑. Ani- esũ. Mors& uita inrmani mus gaudens ętatem floridam facit: ſpũs diligunt eam, come dent fructus eius. Aui triſtis exiccat oſſa. Munera de ſinu impi inuenit mulierẽ bonam, inuenit bonum, ecl.a. e. 28.2 us accipit, ut peruertat ſemitas ꝛudicij.1& hauriet iucunditatem à domino. qu In facie prudentis lucet ſapientia: oculi expellit mulierem bonam, expellitbo- ſtultorum in finibus terrę. Ira patris fllius num: qui autem tenet adulteram, ſtultus ſtultus,& dolor matris, quę genuit eum. eſt& inſipiens. Cum obſecrationibu Non eſt bonũ damnũ inferre iuſto, nec quitur pauper.& diues effabitur rigide: percutere principem, qui recta iudicat. ¹ Vir amicabilis ad ſocietatem magis amm Jaci. c Qui moderat ſermones ſuos„docius& cus erit, quàm frater. prudens eſt& precioſi ſpũs uir eruditus. 1 Stultus quoq;.ũ tacuerit, ſapiens reputa- LrI biss — nndes üdaj n Ri dpntoimmt a älizareine Crn riaiböaumaml a en gr 1 m onwonag in agictetipuperj e in erPudlf ewalnerteichi a um Cqjefirne dimä Kän adacralli,d arülewinno a, ainsin anle i mräpeman 5, buslingue: ꝗ mn inehn, Rüinenek icanche 44 Nlgheyesn de ioſela 8 Va ſglaiene 1 naanedane— ügücyti 1 elahmmn. 1 Vonce 3 mac.. iza 4 — 7 4 prouerbiorum. 553 deuòrat, iniqitateii. Para chas jeti unque poſt· os Im iorum— onn Ghoppere⸗ I Hehah enl 4 ta d deriſoribus icldicda.& mallei per 7 orn, en fpouunu⸗ Cap. XIX. cutientes ſtultorum corporibus. düan P f ſh. anpef qui ambulat ĩ ſm ¶ Ebrietas, contentio, immunditia, crude⸗ maam i, 3 MEn u quim diues torquẽs la litas fugienda, Sc.(ap. XX. n maan 4(iens. Vbinon eſtſcien⸗ Vxurioſa res uinũ,& tumultuoſa e- nlen anidhe balla n b brietas:quicunq; his delectat᷑, non e- . S nui pe⸗- eſt bonã:& qui feſtinus ẽp— br. uicu mibadende Stultitia hoĩs ſupplantat xit ſapiens. Sicut rugitus leonis, ita& ter 3&contrat deũferuet animo ror regis: qui prouocat eũ, peccat in ani- à mamſuam. Honor eſt homini, qui ſepa- opphed d d urimos: à 47 3 1 na uiieads damade ſeparank. rat ſe à contemionibus: omnes aũt ſtulti de snon erit impunitus:G& qui miſcentur contumelijs. Propter frigus pi icomnait d krn eumkenone ugiet. Multi co get arare noluit: mendicabit ergo kate.. eiudih d. ſonam potentis,& amicit ſunt do& non dabitur illi- Sicut aqua profun u unperlonam p qa, ſic conſilium in corde uiri: ſed homo r= tν „. 2 jdseitbpn 1s. Fratres hois pauperis ode. Hri. ,2 latxan buentis. Fratres 11³— 1„ 7 lioeinan di eu inſuper& amici procul receſſe Hapiens exhauriet Aiud. Multi hoies mi⸗ „Vei lun 5 bbeo. Qui muerba ſ ectat᷑, nihil ha erioeleedenn niri ieide em c⸗ 5 ipeadener De b* Ailigit inueniet: luſtus qui ambulat in limplici⸗ paperenint 4 Jidbirqu aũt poſſeſſor eſt mentis, diligit Pigriceſct e dentie inueniet tate ſua, b der rieen n n enäenon un impenituse Rex qui ſedet in ſolio iudicij.diſsipat o⸗ 6 ucyin nlogt mendacia, peribit. on dece— dancb. Tmiſtin et ulärcuuitie, necſeruuui dñari principi- re: pammiinan u Doärma uir per patientiam noſcit, tantadiirunän orin eius eſt imqua Pretergraii Si⸗ imors nlina atftemitus leonis, ta& regis ira:& ſi- — — — — Ex ſtudijs ſuis intelligit puer, ſi munda conterdianui m aatosluper nerbam, ita& hilaritas eiꝰ.& recta ſint operaeius. Aurem audientẽ, 8 ianin Dolotpatris flius ſtultus:& tecta iugiter& oculum uidentem, dñs fecit utrunq;. f 3 ruuſtim füknci utigioſa mulier. Domus& Noli diligere ſomnũ ne te egeſtas oppri dnrünütm. era mat:aperi oculos tuos,& ſaturare pani- — — eatos poſt ſe ſilios Tderelingt.] derelinquet IoaltL 1. 4 Non decent mne malũ intuitu ſuo. ſi Quis poteſt dice 3. Reg. e.e Mundũ eſt cor meũ, purus ſum à pec- Par. ⁰. ½ cato Pondus& pondus, menſura& mẽ Rccl. ſura, utrũq; abominabile eſt apud ⁊deũ.) dum dn ud 1 ibus, A dño aũt ꝓ- con mnee uttie dantur a parentibus, aũt 1 1 E lalu ult mißmaſhn dhto beude Pigredo immittit ſo bus. Malũ eſt, malũ eſt, dicit oĩs emptor⸗ C wimimßm em Gaia diffoluta efuriet. Qui cu-& cũ receſſerit, tunc gloriabit. Eſt au⸗ 1 endä ſciemgrxpan it am aai Mum i mandatã, cuſtodit animam ſuam: rum,& multitudo gemmarũ: uas alt pre dini 3 Rüim, itn egigieuamſuam mortificabitut. cioſum labia cientię· Tolle ueſtimentũ hienignmn d xnerak do, qui miſeret pauperis,&ui eius qui fideiuſſor extitit alieni,& pro minis diht imas, me 3,5 bitudinẽ ſuam reddet ei. 1b 8ſ aciR dhai Vade elsltu 1 9 44e.„..2— brtuſad m ne deſperes: ad interfectionẽ aut cius homini panis meudacij,& poſtea imple rſuinenitmiein nu 3 ngant is A 3 ä. Conninta nnn debonas animam tuam. Qui em̃ impati⸗ pifos enn oucal osſtauinden Asad 3 Pntet ruundeaniln ts e ſuſtinebit damnã,& cũ rapuerit, lij) roborant᷑,& gu in lisr 9 dan aludapponet. Audi conſiliũ,& Iuſcipe ſunt bella. Ei qui reuelat mytteria, ææam- 4 rüuunriiuBa dlciplinam, ut ſis ſapiens in nouiſsimis bulat fraudulenter,& dilatat labia ſua, ne 1 Luctnait uis MHuns cogitationes in corde uiri: uo commiſcearis. i Qui maledicit patriſuo ucth nithſnn unas au drim eternũ permanebit· Ho& matri, extinguet᷑ Flumen] eius i me- nin dompuiden mo indigens milericors eſt,& melior eſt dijs tenebris. Hęreditas ad quam feſtina/ Lunitianieiget puper uſtas, quam uicmenéax. Timor tur in principio, iĩ nouiſimo benedictio- amameimiid fadußtam:& in pienitdine commo, ne carebit: i Ne dicas:Reddam malã(ꝓ nüicityun uenm ndiuu abicg; uilttatione pesimi. Abſcõ malo. expecta dñm,& liberabit te. Abo tuwcmäinmiir än piger manã ſuam ſuh aſcella, nec ad minatio eſt apud dñm pondus& pondꝰ, mülnn bungäih ahesapplicat edm-Peſtilente flagenla“ ſtatera doloſa non eſt bona. A dño diri- lauentanal ii wllatus apientior erit: ſi aũt corripue, gunt᷑ greſſiss uiri, quis aũt hoĩm intellige pies(mtmnt güins apſememintelligetrſapiẽtiam]. Qui re poteſt uiam ſuam Ruina eſt hõi f de- ape Käncn ni ie iiRden,3 ſugit matrem, ignomi uotare) ſanctos,& poſt, uota retracta- dib ltattaa Anolsrerit)et inſelix. Non ceſſes fii au re.] Diſsipat impios rex ſapiens;& in- päacac iit qoctrinam, nec ignores ſermonts ſci curuat ſuper eos fornicem. Lucerna dñi r uiig. Teſtis mquus deri det iudiciũ,& ſpiraculũ hois qux inueſtigat oĩa ſecreta 5 Neeege Lew 2s Orn. Erudi filiũ tu⸗ extraneis aufer pignus ab eo. Suauis eſt conſilijs ExoO. 21. C Leuao b Mat. 15. 2 lucerna Sup 17C Rom. 12. d 1. Pet. ¹ 3. 5 1. Theſf. 5.d deuorare tractarc. D 2 — — 4. eee en Liber nentris. Mia& ueritas cuſtodiunt rege, impiorũ abantunables L agloffemmtu & roborat᷑ clementia thironus eius. Exul ex ſcelere. Teſtis mendax perlbit:uir 0 tatio iuuenũ fortitudo eoꝶ,& dignitas bediens loquek) uictoria ArO uen fortt m. Vit impius ſenũ canicies. Liuor uulneris abſterget procaciter obfrmat uultũ ſuũ: qui s d 7 tenn atbtb e 1 aſ. lale mala,& plagę in ſecretioribus uentris.&us eſt, corrigit uiam ſu ¶ Qui mſericors eſt proximo, habe, entia, non eſt prudentia, non eſt conllä bit deum ꝓpitium. Cap. XXl. contra dFm. Equus paratur ad diem del⸗ à lcut diuiſiones aquarõ, ita cor regis ĩ li:dñs autem ſalutem tribuit. am. Non eſt Api⸗ manu dñi, quocunq́; uoluerit, inciina- ¶ Probitas uuę dmuitijs antepones, bit illud. Omnis uia uiri recta ſibi uidet᷑, da.(ap. XXII. 10 luſtitiam appecdit aũt corda drñs. 11S1 diam 1&æ iudiciũ magis placet dño, ́; ui egc zääelleee 1 Kineciannigncd. lit aũt corda dfñs. Facere rmiſericor M HElius eſt nomen bonã, q́ diuitia Prouer lcdemmd mätdelckeane in ndalsc iminti ar Not Vnn. nde 1 äarmigrlan a ot halrune 4 faltvcharlh 1 ancun eronaa 4 multę: ſuper argentũ em& anrum, 1 9 un. & ctimę. Exaltatio oculorã Teſt] dilatatio gratia bona. Daues&e paupercbuimerit Earurnäscäp: cordis, lucerna impiorã peccatũ. Cogita ſibi: utriuſq; operator eſt dñis. Callidus ui tiones robuſti ſemper in abundantia,om det malũ,& abſconqdit ſe: innocens per ſemper nis aũt piger ein egeſtate eſt. Quicögre tranſijt,& afflichus eſt damno Fint ad, gat theſauros lingua mendacij, uanus& deſtię timor dñi, diuitię& gloria& ui⸗ excors eſt.& impinget᷑ ad laqueos mor⸗- ta. Arma& gladij in uia ſuperbi: lcu⸗ tis. Rapinę impiorũ detrahent eos, quia ſtos aũt animaæ ſuæ longe recedit ab ets. noluerunt facere iudiciũ. Peruerſa uia ui Prouerbiã eſt„Adolelcens iuxta uiam 1 f22A ri aliena eſt(a deo,) qui aũt mundus eſt, ſuam, etiam cũ ſenuerit, non recedet at nf. 25. rectũ opus cius. Melius eſt ſedere in an ea. Diues pauperibus imperat,& qui asi gulo domatis, q́; cũ muliere litigioſa,& cipit mutuũ, ſeruus eſt ſœnerantis. Quiſ in domo cõmumni. Anima impij deſyde- minat iniquitatem,metermala,)& ur⸗ rat malũ, non miſerebitur proximo ſuo. ga irę ſuę conſummabitur.Qui pronus Pek Barraratoh aol: annm umähmect utramtäonpet amähbes tadd esrmari Naülkle Puepodemen w äops An ddipenasn 1 tubd nt dect dümltudiem) kurtrrgoodtgn 8 Sup. ¹9. d Mulctato peſtilente ſapientior erit paruu eſt ad miſericordiam benedicetur depa Rtheed me lus& ſi ſectet ſapientè, ſumet ſcientiam. nibus em̃ ſuis dedit paupen. Vidotan Excogitat iuſtus de domo impij, ut de-& honorem acquiret qui dat mineraa- trahat impios rà malo.]Qui obturat au⸗ nimam auũt auferet accipientiũ. Biſcecʒ rem ſuam ad clamorem pauperis,& ipſe riſorem,& exibit cum eo iurgium cci clamabit,& non exaudietur. Munus ab buntq; cauſę,& contumelig. Qui dil ſconditã extinguit iras,& donũ in ſinu cordis munditiam, proptet gratam ſabi C indignationem masimam. Qaudiũ iuſto rũ ſuorum habebit amicũ regem. Oell eſtfacere iudiciũ,& pauor operantibus dſii cuſtodtunt ſcientiam,& lupphantadt à uia iniquitatẽ. Vir qui erraueritxin uia Ido⸗ uerba iniqui. Dicit piger, Leo eſtfonis, ctrine, in cœetu gigãtã commorabifr. Qui in medio platearũ occidendus ſum ko⸗ diligit epulas, in egeſtate erit, qui amat ui uea profunda os aliene, cui iratus( Gs⸗ ais nũ& pinguia, non ditabit᷑. Pro iuſto da⸗ incidet in eam. Stultitia colligana 9 E Selct bitur imptus,& prorrecto iniquus. Me- corde pueri,& uirga diſeipinefuu Inf 29. lius eſt habitare in tetra deſerta, T;cũ mu eam. Qui calumniatur paupercm 319 1 nt. 23: jiere rixoſa Riracunda. Theſaurus deſy geat diuitias ſuas, dabit ipſe ditne— derabilis,& oleũ in habitaculo juſti,& gebit. Fili mi, inclin aurem tuam, 2 imprudens homo diſsipabit illud. Quiſe di uerba ſapientum, appone urec quitur iuſtitiam& milericordiam, inue- doctrinam meam, quæ puiches ert umn „ llet uitam, iuſtitiam& gloriam. Ciuita, cũ ſeruaueris eam in uentre rereee getraxitq; tem fortiũ aſcendit Hapiens, Tdeſtruxitq; dabit in labijs tuis, ut ſit in Dĩo 3 die robur fiducię eius. Qui cuſtodit os ſuum tua, unde& oſtendam ean liht 4 59 & linguam ſuam, cuſtodit ab anguſtijs a- Ecce deſcripſi eam uibi tripliciter in malũ 1. 7. 5 41 A etem i nimam ſuam. Superbus& arrogans uo- gitationibus&ſcientia, ut oſtend. .„... ⸗„. 7 pfp⸗ js ꝓ†re 90 catur indoctus, qui in ira operatur ſuper⸗ bi Brmitatem& eloquia uerſtatis trel ocontden zenatsſemones a arheſinebqgarb e 4 ciirmebeaijni. eetimm, A p finnaggnpagdt a 1) adiſeudeditct 4 1 titgatnnad dde ns panetſi dn paddlepi fateſaaenn. Raaſ nimam 1 e lim, glahj daglütardch aafzb— fauNon l. dätan äüpen nh amhaigemt ehenanei öſcen dui 1 ttondes 1 tn irlathſe„ 4. — NMau 6, 13 4 3 1Ld is iſtis qui miſerunt te. Nontz wutasg biam. Deſyderia occidunt Pigrũ: nolue- dere lex his ills car mntſerunt t npeem dewen 11 runt em̃ quicq; manus eius operari: tota cias uiolentiam paupe ri,utaRun tudi. 2 nn 5 845 .„ 21— 7„ Ort.„Cula! 1 . die concupiſcit& deſyderat:qui aũt iu- nech conteras egenu in Lore et cos ꝗ üunn 3 las Ia1. d ſtiss efs tribuet,& non ceſſabit. Hoſtie cabit dſs cauſam eius,& config don muan im⸗ 4 Prouerbiorum. 8 unt aĩam eius. Noli eſle amicus tem eme,& 5 Sehdeke Apfenneanre boin fpomni iracundo, nec; ambules cũ 5* Joarinam.& ime lisentiam Xultat du uäen 8 hurofo:ne forte diſcas ſemitas ehn. 2 ſu⸗ Faucho pater iu 1 qui ſapientem Dennie canj nai 5 sſcandalũ anime tuę.Noli eſſe cũ his letabit᷑ m eo. gaudeat pater tuus, 5 85 4 Rimia duu delgunt manus ſuas,& qui uades ſe ter tua.& exultet que genuit te. Prębe din ſaten akerun pro debitis. ſi em̃ non habes uñ fili mi cor tuũ mihi,& oculi tui uias me⸗ 44 Agaxa uluuas, quid cauſt eſt ut tollat operimẽ as cuſtodiant, fouea emn profunda eſt me n lünat d itde cubili tuo? Ne tranſgrediaris ter- retrix.& puteus anguſtus aliena, inſidiat 4. ann uinos antiquos, quos poluerunt Palter in uia quaſi latro,& auos incautos Xinuie uidens Jl 4lh 15 uu. Vidiſti uirũ uelocẽ in opere ſuo: co- nerit interñciet. ui uę? cuius patri ug: D llene amregib ſtabit, nec erit ante ignobiles. cui rix ercui foueę cul ſne cauſa uulne- uir lpd 78 C AModeratiom per omua ſtuden⸗ rr:cui†ſuffoſsio oculorũ? nonne his qui ſuſfulio vn Dua A p„m.(ap. XXIII. commorant᷑ in uino,& ſtudent calicibꝰ* ug thann 1Vandoſederis ut comedas cũ prin⸗ epotandise Ne intuearis uinũ quando fia b elenin A cpe, diligenter attende quc appoſi, ueſcit, cũ ſplenduerit in nitro color eius, „K äadt numante faciem tuam,& ſtatue cultrũ ingreditur blande, Tet)in nouiſsimo mor ſed neri li in gutture tuo, ſi tamen habes in poteſta⸗ debit ut coluber,& ſicut regulus uenena a&egaiſuegäit ze am tuam, ne qeſvderes de cibis eius, diffundet. Oculi tui uidebunt extraneas, nmlenn in quo eſt panis mendacij. Noli labore& cor tuũ loquetur peruerfa. Et eris fi- b ut ètteris led prudentię tuę ponle modũ, cut dormiens in medio mari,& quaſi ſo- eün dſtu s eengas oculos tuos ad opes quas non pitus gubernater amiſſo clauo,& dices, des auyedan Vah geshabere, ga factent ſibi pennas qua- Verberauerunt me, ſed non dolui, traxe- Gund anstn pi aquilé& uolabunt in cœlũ. Ne co- runt me,& ego non ſenti. Quando euigi lncpemnuen das cũ homine inuido& ne deſide- labo,& rurſus uina reperiam lun coimin 4 tscibos eius, qm in ſimilitudinem ario- ¶ Mal, fugtendi,& poſt lapſum mox mieicatmtr e,& coniectoris æſtimat quòd ignorat. reſuræ endum, Cc. C(ap. XXIIII. en Oomede& bihe, dicet tibi, g&e mens ei N E ęmuleris uiros malos, ne deſide- enlus dapm ge T- 9 amn dhn non eſt tecũ, cibos quos com edexas euo⸗ norem vcnängtg a N aütauienachnipte m exbbRonäon n ſe naa P gepicient doctrinam eloquij tul. Ne at/ P caule R cwu. Ftermi ã ſeecmma ih tingas paruulotũ terminos,& agrã pu- blorũ ne introeas, propinquus emm ilo⸗ pulcherrima. numfottis eſt, e ipſe iudicabit contrate doctus, robuſtus mes,& perdes pulchros ſermones iuos- zmmälim agngmi nm hadehiemlig Oa ſto lantceninal mnicuDlülggeegin diopfareriantiake ofuncao imatiidPne t in ean. daltächaach pueri, Kumai e d aimnünpin ntanimus tuus, gaudebit tecũ cor meum, untiniusütin&exultabunt tenes mei, cũ locuta fue- Fümiinimumteirſinarnt reca nabia tua. n Non emuletur cor trahunt balapiemma niiat näpeccatores ſed in tmoxe qni eſſo io- dixeris ram tein gaats na die anguftig 6 res eſſe cũ eis, quia rapinas meditat mens eorũ,& fraudes labia eorũ loquun in auribus inſipientiũ ne loquaris, quia tur. Sapientia ęd'ficabitur domus,& pru dentia roborabit᷑, in doctrina replebunt cellaria, uniuerſa ſubſtantia precioſa& Vir aapiens fortis eſt,& uir & ualidus. Quia cũ di- caulam illorũ. Ingrediatur ad doctrinam ſpoſitione initur bellum,& erit ſalus ubi cor tuu,& aures tuę aduerba ſcientię.ii multa conſilia ſunt. Excellſo ſtulto ſapi?/ Noli fubtrahere à puero diſciplinam, ſi tia, in porta non aperit os ſuũ. Qui cogi em percuſſeris eum uirga, non morietur, tat malefacere, ſtultus uocabit᷑. Cogita- uauirga percuties cũ,& animam eius de vio ſtulti peccatã eſt,& abominatio ho⸗ interan liherabis. Fili mi, ſi ſapiens fue⸗ minũ detractor. Si deſperaueris lapſus in imminuetur ſortitudo tua. Erue eos qui ducunt᷑ ad mortẽ,& qui P ad interitũ liberare ne ceſſes. Si B Vires nonſuppetunt, qui inſpe- ndie, qia habebis ſpem in nouiſsimo, cttor eſt cordis, ipſe intelligit,& ſeruato- ‚reddetq; hoĩ iuz 25 (2 bo⸗ ͤͤ 8 preſtolatio tua non auferetur. Audi f/ rã animę tue nihil fallit in liß denn* Oi mi,& eſtoſapiens,& dtrige in uia ani“ ta opera ſua. Comede Hlli mi mel, Aam enddt dolh.. 2—.—. nae& okentmonſ mum tuum. Noli eſſe in conuiuijs pota- nũ eſt,& fauũ dulciſsimũ gutturi tuo. ſic deccipliemadi onibwcene riratem à’daqpaunes « hsiltsgimäntedEi olentian pupen onteras egtülh d ene NAAaudtol ſis cacweis,Wdes torã, nec in commeſſationibus eorũ qui& doctrine ſapientię, aĩę ſue, quã cũ in/ catnes ad ueſcenqdum conterunt, quia ua ueneris, habebis in nouiſsimis ſpem,&e cantes potibus,& dantes ſymbola conſu ſpes tua non peribit. Ne inſidieris,& q́j- mentur,& ueſtietur pannis dormitatio. ras impietatè in domo iuſti, neq; uaſtes 1 ſi„ 4.—.. 4. Audi patrem tuum qui genuit te,& ne requit eius, ſepties emm(ĩ die) cadet iuſtꝰ, conemnas cũ ſcnuerit mater tua. Verita& reſurget, impij aut corruent in mald. Cum tem Sups* Deut. 1. c eſt bonũ. Sup.g. b meo, ö ———.—— * Liber Cum ceciderit inimicus tuus, ne gaude⸗ extraneo ne reueles ne forte inſiltet i as,& in ruina eius ne exultet cor tuũ, ne cum audierit,& exprobrare non ceſſet, forte uideat dſs,& diſpliceat ci,& aufe⸗(Gratia& amicitia iberant, quas 9 8 C nat ab eo iram ſuam. Ne contendas cum ua, ne exprobrabius flas.) Mak dun 4 peſsimis, nec qmuleris impios, qm̃ nõ ha lectis argenteis, ꝗ loꝗt᷑ uerbã ĩtem u I bent futurorum ſpem mali,& lucerna im ſuo. Inauris aur K piorum extinguet᷑. Lime qñm fili mi, et ꝗ arguit lapientem& aurem obedlentẽ regem,& cum detractoribus nõ commi- Sicut frigus niuis in die meſʒis.— ſcearis, qm repente cõſ urget perditio eo fidelis ei ꝗ miſerit eũ ſcere facit. Nubes,& uentus,& pluuæ non ſequentes, uir glorioſus,& promſi NtpgeLedr mu rum,& ruinamutriuſq; quis nouit: Hęc quoq; ſapientibus. ſcere perſonam in iudicio, non non complens. Patientia lemetur Qui dicunt impio, luſtus es, ma ceps,& hngua moilis confringet qu Bccl. 42.à ledicent eis populi,& deteſtabuntur eos Mel inueniſti, comede quod iufſtetubi tribus. Qui arguunt eũ, laudabunt᷑,& ſu- ne forte ſatiatus euomas illud. Subtaale per ipſos ueniet benedictio. Labia deo- pedem tuũ de domo proximi tui nequan ſculabitur, ꝗ recta uerba reſpondet. Prę- do ſatiatus oderit te. Iaculum,& gadi, para foris opus tuum,& diligenter exer-& ſagitta acuta, homo g logi contta ⸗ ce agrã tuũ,& poſtea edifices domum xim' uũ falſum teſtimoniã. Deus putti- tuam. Ne ſis teſtis fruſtra contra proxi⸗ dus,& pes laſſus, ꝗ ſperatſuper inſidelii mũ tuũ, nec lactes quenquã labijs tuis. i die anguſtię. Etamittit palliã in die fi Sup. 0⸗ b Ne dicas, Quo modo fecit mihi, ſic faci- goris, acetũ in nitro,& qui cantat catmii am ei,(&) reddam unicuiq; ſecundũ o. na cordi peſſimo,(Sicuttinea ueſtinen. pus ſuũ. Per agrũ hoĩs pigri tranſiui,& to,& uermis ligno,ita triſtitia utinocet per uineani uiri ſtulti,& ecce totũ reple⸗ cordi.) Si eſurierit inimicus tuus cibu uerant urticę,& operuerunt ſuperficiem iliũ, ſiſitit, Ida ei aquam bibete: prunat bah ea,& margaruũ lulgens aĩam ipſius rcqux- prove Ktuiu bis⸗ loüpudone uacenuũ lles tuip wimaid anic'unand rmil rrrbwill ubnümyn„ün b uisilutenl git aüli luputes wien ſittiteie ioniopmn V prin, I mtrancküuen iapiktin käld V urmfwlblcla Muvüjepeäuenent tuurwde ſpäutte rntesen qucphe e taumlld: ennſediwe n anit boirAln. autaitunſenernoc, tkpcheribd etenulone roneidnädi: ttcadenss a0 ¹ remlchonoite us ſpine,& maceria lapidũ deſtructa e- em̃ regabis ſuper caput eius,& qi eius ſpinę,& maceria lap em̃ congregabis ſuper caput eius,& dn l ds Gataälurenit rat. Quod cum uidiſſem, poſui in corde reddet tibi: Ventus aquila diſsipatpluui & exemplo didici diſciplinam.¹ as,& facies triſtis linguam detrahenn Viq; quo piger dormies?uſq; quo de ſom Melius eſt edere in angulodomais q; no conſurges-) Parum inquam dormies, cum muliere litigioſa& in domo coumu modicum dormitabis, pauxillum manus ni. Aqua frigida anime ſitienti,& nuna conſeres, ut quieſcas,& ueniet tibi quaſi us bonus de terra longinqua. Fonstutba curſor egeſtas tua,& mendacitas quaſi tus pede,& uena corrupta, iuſtus cadens coram impio. Sicut qui mel multũ co⸗ HÆ QVOQVH PARABO meAdit, non eſt ei bonum:ſic qui ſerutuct eſt mateſtatis, opprimetur à gloria dicut urbs patens,& abſq; murorum ambins ita uir qui non poteit in loquendocobs- bere ſpiritum ſuum. itten uir armatus. 1 lę Salomonis, quas tranſtulerunt uiri Ezechię regis Iuda. ¶ Reuerenter agendum cum maio- ribus. Cap. XXV. A G Loria dei eſt celare uerbum,& glo Stulto nilil comm ria regũ inueſtigare ſermonem. Cœ futili& lum ſurſum& terra deorſum,& cor re- 0 Vomodo nix in cſtate, gum inſcrutabile. Aufer rubiginẽ de ar. O-meſſe, ſic indecens eſt ſtul gento.& egrediet᷑ uas puriſsimum, aufer Sicut auis ad ralta tranſuolaus- impietatem de uultu regis,& firmabitur quo liber uadens, ſic iuſtitia thronus eius. Ne glorioſus appa- prolatum in quempiam & camus aſiuo, ſteteris, metius eſt em̃ ut dicat᷑ tibi: Aſcen dorſo imprudentium. Ne de huc, q́; ut humilieris coram principe, to iuata ſtultitiam ſuam, legendũ Tquę!] uiderunt oculi tui. Ne proferas ĩ ſimilis. Reſponde ſtulto reas coram rege,& in loco magnorũ ne gellũ equo, maledico · quem iurgio cito, ne poſtea emendare non poſ- ſuam, ne ſibi ſapiens eſſe B ſts.cũ dehoneſtaueris amicũ tuum. Cau- pedibus,& ſam tuam tracta cũ amico tuo,& ſecretũ tit uerba per nũcium cXila⸗ iniquitatem maledictum ſuperueniet. Fla ſtultum. Quomo 1 3 ¹ tä pärenimralin 3hpplagennb — — — Basſshelcnbaun drateſccnaLedſslt nas ncoddelna gbliſnleitoxcen FhdfPyen-equn as pertodü irmaneigincon lnemigiteinean, w engecradem ua gertnen,4. dennima. u, Gtarna 4' 1 “ & pluuiciun X Uhll 9 aain al ona I & paller i whfdes. neranrnes, ndt da n pg Kaur aitmenm mrgaipin ülöaitnande naa ngäüns en, daad e ¹pthras fruſtra habet claudus libi 15 f Veiude cens eſt in ore ſtultorũ parabo a. Si- eag uimittit lapidem in aceruũ Mercu- aäu 5 uitribuit inſipienti honorẽ. Quo 1 mos ina naſcat in manu temulentl, t 4 aalbln in ore ſtultorũ. Iudiciũ de- ſchuatcauſs.& qui imponit ſtulto ſi⸗ uuf rs mitigat. l Sicut canis qui re/ en uttitad uomitu ſuũ, ſic imprudens qui terat ſtultitiamſuam. Vicliſti hoĩem ſa/ niemi ſiiuideri 1 magis illo ſpem habe⸗ bitinpiens. Dicit piger. L eo eſt in uia, ſeena in tmeribusſicut oſtiũ uertitur enlſti e 4. 4 d1e. ia Raineuan hansnnbacela 8 bſcondit piger manus ſub alcc a me. ecarme D Kborat, ſi ad os ſuu eas cõuerterit. Sa hactigiea ne den or b ſtultus uidet ſeptẽ uiris lo- d4nw 4 duenribusſententias. Sicut qun apprehẽ- 1 kälnatari aitauribus canem zſic qui iranſit(&)im⸗ elil ſhe niens,& commiſceĩ rixę aſterius. Sicut ſe ane noxius eſt qui mittit fagittas,& lanceas tn ſi mmortẽtita uir qut fraudulenter nocet a- micoluo,& cũ fuerit deprehenſus dicet: Lgens feci. Cã defecerint ligna, extin- guctignis,& luſuxrone ſubtracto iurgia ah conqulelcunt. l. Sicut carbones ad pru- aregabüigacgua d uas,& ligna ad ignem:ſic homo iracun- di. Venumit D dusluſcitat rXas. Verba fuſurronis qua- „„ la 3.. 3.... Acles tib keanat 8 ſiumplicta,& ipla peruenlunt ad intima Kcordis.) Quomodo ſt argento ſordido ornare uelis uas ficile, ſic labia tumentia Prouerbiorum. alrigich mim hde a cãpeſbimo corde ſoci micus, cũ ata. Labijs ſuis in- tellgitur int in corde tractaue/ — Sde tenn tafand un e„& uem ennti mplo.Scnqwmnich n ecteibonmäüdin ſtreispprarige dan tens, Kablcymna in zuinonparchi cehen ritum ſaum⸗ nihil commttnen E maleti(a, mmodoni Je lc icewut t adkala'mnieh ruaders ſemchun Iin qeenpinieunt 1o,&camslnJ S prudentungert 9 ud — — — — nwaun Jepponde tälodl n biapiepaſtalu 9 Ciniguiamthen lod petlücium lulun 8 — rit dolos: quãdo ſubmiſerit uocem ſuam, necredideris ei, qm̃ ſeptem nequitię ſunt incotdeillius. Qui operit odiũ fraudulen a bter keuelabitur malitia eius in conſilio. Qut fodu foueamincidet in eam,& qui uclutlapidem, reuertetur ad eum. Lim⸗ guatallax non amat ueritatem,& os lu- bricum operatut ruinas. CCohrbenda eſtira, G cauenda frau dulentia.(ap. XXVII. AME glorierts in craſtinũ, ignorans ꝗd uhl Nuuperuentura pariat dies. Laudet te Alienus,& non os tuũ: extraneus,& non nbia tua. Craue eſt ſaxum,& oneroſa a- tena: ſed ira ſtulti utroq; grauior. Ira nõ abet miſericordiam, nec erumpens fu- or:& impetum concuati ſpirnus ferre alätlamſum witn Fgid qutspoteru: Melior eſt manifeſta Tcor. teco, ctram amor abſconditus. Melio- nſunt uuinera diligentis, quam fraudu- ſaturata Lal⸗ dlena Ocula odientis. Anima 255 calcabit kauum,& anima eſuriens, etiam B amarum pro dulci ſumet. Sicutauis tranſ migrans de nido ſioò, ſic uir qui derelin- quit locum ſuum. Vnguento& uarijs o- dor bus delectatur cor,& bonis amici conſilijs anima dulcoratur. Amicum tu- um,& amicum patris tui ne dimiſeris:& domũ fratris tui ne ingrediaris in die af- flictionis tuę. Melior eſt uicinus iuxta, quam frater procul. Stude ſapientiæ fili mi,& lętifica cor meũ, ut poſsim expro- branti reſpondere ſermonem. Aſlutus ui dens malum, abſconditus eſt, paruuli tran C ſeuntes ſuſtinuerunt diſpendia. Tolle ue. Sup. 0& ſtimentũ eius qui ſpopondit pro extra- neo,& pro alienis aufer ei pignus. Qui benedixit proximo ſuo uoce grandi, de nocte conſurgens male dicè᷑ti limilis erit. Tecda perſttlantia in diefrigoris.& liti⸗ gioſa mulier comparantur: qui retinet e/ am, quaſi qui uentum teneat,& oleũ de- xterę ſug reuacuat). Ferrferro exacui- tur,& homo exacuit faciem amici ſui. Qui ſeruat ficum, comedet fructus eius: et qui cuſtos eſt dñi ſui, glorificabit᷑. Quo modo in aquis reſplendet uultus proſpi- cientiũ. ſic corda hominũ mamfeſta ſunt prudentibus Infernus& perditio nun- quam implentur, ſimiliter& oculi homi nũ infatiabiles: Quomodo probatur in conflatorio argentum,& in fornace au- rum:ſic probat᷑ homo ore laudantis· Cor iniqui inquiriu mala, cor aũt rectum inꝗ⸗ rit ſcientiam. Si contuderis ſtultum in pi⸗ la, quaſi ptiſanas fetiente deſuper pilo- non auferetur ab eo ſtultitia eius. Diligẽ ter agnoſce uultũ pecoris tui, iuosq́; gre- ges conſydera, non em̃ habebis iugiter poteſtatem, ſed corona tribuetur tibi in generatione& generationẽ. Apertaſunt prata,& apparuerunt herbę uirentes& collecta ſunt fœna de montibus. Agni ſunt ad ueſtimentum tuum,& he di ad a- gri precium. Sufficiat tibi lac caprarum in cibos tuos, et in neceſſaria domus tuę, & ad uictum ancillis tuis. ¶ Aequitas& iuſtitia in cunclis ſer- uanda. Cap. XXVIII. Vgit impius nemine perlequente: iu- ſius aũt quaſi leo confidens, abſq; ter- rore erit. Propter pctã terre, multi princi pes eius,& propter hoĩs ſapientiam& horũ ſciẽtiam quę dicunt᷑ uita ducis lon- gior erit. Vir pauper calumnians paupe- L. Is⸗ uocet 1. Co. 4. d D EC.4-b 1. Tim. c. b A 3 ves, Amilis eft imbri uehementi in quo pa ratur fames. Qui derelinquunt legẽ lau- dant impiũ, qui cuſtodiunt, ſuccenduntur contra eũ. Viri malt non cogitant iudi- cin qui aũt inquirunt dñm, animaduer- Sn.19.à tunt oia. 1I Menor eſt pauper ambulans in ſimpkcitate ſua, quam diues in prauis itineribus. Qui cuſtodit legẽ, filius ſapi- ens eſt:qui aũt commeſſatores paſcit, cõ fundit patrẽ ſuũ. Qui coaceruat diuttias uſuris& foœnore liberali, in pauperes cõ gregat eas. Qui declinat aures ſuas ne au diat legem, oratio eius erit execrabilis. Qui decipit iuſtos in uia mala, in interi- tu fuo corruet,& ſimplices poſsidebunt bona eius.Sapiens ſibi uidetur uir diues: pauper aãt prudens ſcrutabitur eum. In exultatione iuſtorũ mullta gloria eſt: re- Spantibus impijs ruinę hoĩm. Qui ab- ſcondit ſcelera ſua, non diriget᷑: qui autẽ confeſſus fuerit,& reli querit ea, miſeri⸗ cordiam conſequetur. Beatus homo qui ſemper eſt pauidus:qui uero mẽtis eſt du. xę, corruet in malum. Leorugiens,& ur Kus efuriens, princeps impius ſuper popu- O E pauperẽ.· Dux indigens prudentia, mul os opprimet per calumniam: qui aũt o⸗ dit auaritiam, longi fient dies eius. Homi nem qui calumniatur animæ ſanguinem ſiſq ad lacũ fugerit, nemo ſuſtmet. Qui am bulat ſimpliciter, ſaluus erit: qui per- Zup.2*. b uerſis graduur uijs, cõcidet ſem el. Qui Mccl. s0.d operatur terram ſuam, ſatiabitur pambs: qui autem ſectatur otium, replebitur ege ſtate. vir Hdelis multum laudabitur: ¹ qui autem feſtinat ditari, non erit innocens. Qui cognoſcit in iudicio faciem, non be netacit, iſte& pro buccella panis deſe- rit ueritatem. Vir qui feſtinat ditari,& D alijs inuidet, ignorat quod egeſtas ſuper- ueniet ei. Qui corripit hominẽ, gratiam poſtea inueniet apud eum, magis quàm ille qui per lingue blandimenta decipit. & Qui ſubtrahit aliquid à patre ſuo, Fuel] à matre,& dicit hoc non eſſe peccatum, particeps homicidę eſt. Qui ſe iactat& dilatat, iurgia concitat: qui uero ſperat in ſanabitur dño-Ffaluabitur.] Qui confidit in corde ſuo, ſtultus eſt: qui autem graditur ſapien ſaluabitur ter. ipſe xlaudabit᷑.] Qui dat pauperi non indigebit: qui deſpicit deprecantem, ſiu⸗ ſtinebit penuriam. Cum ſurrexerint im- pij, abſcondentur homines: cum illi pe- rierint, multiplicabuntur iuſti. Snf. 3. b C Sub Liber ſimmancd glüna bu linge— b de Aalc'glw tum, JIperdet ſubſtantiam. Rex iuſtus eri. ahtuotmalbo qas 1 ſipant ciuitatẽ, ſapientes uero auertuntfu d Neaheiulat. rorẽ. Vir ſapiens ſi cum ſtulto contende⸗, aauii rit, ſiue iraſcatur ſiue rideat, non inuentet requiẽ. Viri ſanguinũ oderunt ſimplict: iuſti aũt querunt animam eius. Tota ſpi. adsuuinou ritũ ſuũ profert ſtultus, ſapiens differt,& aaawimluäneſont i reſeruat ĩ poſterũ. Princeps qui identer us Grncruio audit uerba mendacij, omnes miniſtros aäa Pqwrarſr 3 habet impios. Pauper& creditor obuia an e binnde uerunt ſibi: utriuſc; illuminator eſu qis. a uditau ibu Rex ꝗ iudicat in ueritate pauperes,ihra aaaaundelhiè nus eius in gternã firmabit. Virgaaioyt anuado, cuam correctio)tribuit ſapientiam: puer autꝗ ute Tan d mittit᷑ uoluntati ſuę, confundit mauren ſanchena. ſuam. In multiplicatione impiotũ mult⸗ enawrim. 4 plicabunt᷑ ſcelere,& iuſti runnas eorũ ui eh da ef debunt. Erudi filiũ tuum,& refrigerabitw ic te,& dabit delicias animę tuę. Cũ pro- phetia defecerit, diſsipabit populus: qui uero cuſtodit legẽ beatus eſt. Seruus ue bis non poteſt erudiri:quia quod dicisin naggd telligit,& reſpondere contemnit. Vid ſin eedan 4 ſti hoĩem uelocẽ ad loquẽdũ ſtultitiamn d and 1 3 gis ſperãda eſt/q́; illius rcorreciol Qui ei leamu, delicate à pueritia ſua nutrtt ſeruũ, ho i gmrien ſtea ſentiet eũ cõtumacẽ.· Vit iracundus dlhu ꝓuocat rixas,& ꝗ ad indiguandũ faci- nühnd lis eſt, erit ad peccandũ ꝓcliuior. Sup· 6 aurküma 3 bũ ſeꝗt᷑ humilitas,& humilẽ ſpũ ſuſcipiet aünhekhn 2 gloria. Qui cũ furexparticipat, odſta. Sall. aimohe 1 flunrdk, K gun derhiems c enrtrnm wm. 3 anuRen Cui, ... nimam ſuam. adiurantẽ audit,&non indt zumi an cat. Qui timet hoĩem, cito corruetiꝗ pe en im d rat in Gio ſubleuabit᷑. Multi requitum fi aümuäier 7..„ 2.„„ 72— We;. 4 ciẽ principis,& iudiciũ à dño egreditut atiͦtuam ſingulorũ. Abominant iuſti uitũ impiu 3 enihne 1 8. 2 7 ,. 4 NCw Mf. & abominant᷑ impij eos ꝗ in tecia lunt Falutan .—..„„rdt Nh ene. uia. Verbũ cuſtodiens filius, exita Pmie hei di. [Duo ſan EDnd aümzm .,. KlohLerif. 256 * uia Pr ouerb iorum. h Ca E. janda. Cap. XX.X. 6,] 4 1 D deo zezuf⸗ 4 tis. inualida: qui collocat in petra cubile ſuũ: däu i, flij uomentis d 3 congte antis, fll¹) uo 15. 4 2“ ſenme e 32 quam Pntus eſt uir cũ quo regẽ locuſta non habet,& egredit uniuer neceln 4 de zeus,& Cut deo ſeci morante conkor ſaper turmasſuas: ſtellio manibus nititut- dlctione geus S&moratur in ędibus regis· Iria ſunt quę uat, Stultils mus ſum uirorũ,& ſa- 3 int qus 1 uahoim non eft mecũ. Non didici bene gradiuntur,& quartũ quod incedit P& noui ſcientiam ſancioiũ· fœeliciter: leo fortiſsimus beſtiarũ ad nul⸗ Menfeealir in coœelũ⸗atq; deſcenduè qs lius pauebit occurſum: gallus ſuccinctus Giuit pñ in manibus ſuis: s colliga lumbos iuos,& aries, nec eſt rex qui reſi⸗. aquos quaſt in ueſtimento? quis ſulci⸗ ſtat ei. Et qui ſtultus rapparuerit. poſtc; apparui ui 7 65 erminos terrę: quod nom? eſt eleuat eſt in ſublime. ſi em intellexiſiet, donnettaan 5& quod nomẽ Rlij eius.ſi noſti? O- ori ſuo impoſuiſſet manum. Qui aũt forti tem uin nn de se uns ſermo dei ignitus, clypeus eſtomni ter premit ubera ad eliciendum lac, ex⸗ otlaiün h hes ſperantibus in ſe:ſine addas quicꝗqua primit hutyrum,& qui uehementer emũ unin. erbbs illius,& arguaris, inueniartsc; me git, elicit languinem,& qui prouocat i- lentun m, ar DUerogaut te, ne deneges miht an⸗ ras, producit diſcordias. utriſgindene cquã moriar, Vanitatẽ, et uerba menda Muber proba qualis eſſè debeat. Nrſpienima. ca longe ſac 4 me. Menqdacitatẽ et diui- Cap. XXXJI. naſcam unn dasne dederts mhi:tribue tmuictui meo V Erba Lamuelis regis; uiſio qua e- Zuilaginne lecellatla, e forte fatiatus liciat ad ne- V rudiuit eum mater lua. Quid dilecte oremnum Liu& dica Quis eſt dñis: aut egeſtate mi, quid dilecte utert mei, ꝗd dilecte uo- proie ma 55 ullis, furer,& periurè nomi del-mcl. roru meorũ: Ne dederis mulieribus ſub⸗ iprdi eue Neaccuſes ſeruũ ad dũm ſuũ‚ne forte ma ſtantiam tuam,& †diuitias tuas ad delen uias erbamende hhen bücat tibi& corruas. Generatio quę dos reges. Noli regibus d Lamuel noli ran quę matriſuę non regibus dare uinũ: quia nullu ſecretũ eſt myir Pigaine parl ſuo maledicit,& quę mæ n0 ldi Rin henedtcit. Generatio que libi munda ui⸗ di: Risnäen ubt regnat ebrietas, ne forie bibant,& Ahiuhi dei& tamen non eſt lota à ſordibus ſuis. obliuncant᷑ iudiciorũ,& mutent cauſam iudicntmananaue, Dül d iende Ceneratio cuius excelſi ſumt oculi,& pal fiicrũ pauperis. Date ſiceram mcœrentt- olèrdain äit pebtg eius in alta ſurreciç. Generatio quę b,& unnũ his ꝗ amaro ſunt animo:bibãt 8„...„ 2 eini pro dentibus gladios habet,& comman& obilnutſcant egeſtatis ſiu.& doloris ſut uolumailt ieünn maitälqlgy df au qit molaribus ſuis, ut comedat mopes de non recordentur amplius. Aperi os tuum 5 he. 2 5..„ 2 llenmdunt C terra&pauperes ex hominibus- Sangui muto,& cauſis ommium fllorum qui per- rat)in meſſe eibãũxſbi: Ilepuſc ulus plet s ſuuren .⸗Puan Tlſ Mnaeſchen luge aͦug lunt fllig dicent 8. Affer, Affer. tranſeunt: aperi os tuũ, decerne quod lu⸗ dit ai ande 5 riaſunt inſaturabilia A quartum qd ſtum eſt,&e umdica inopem& pauperè. f3e licri ünttn runc; dicit, Sufficit, Infernus,& os uul⸗ Aleph. Mulierem fortem quis inueniet: iudies wag.. Krter que noncutnn d en utſub Procui, Ge le unimiefihibus Pr une, eudi mu aero nunch dicit: Sufficit. Oculũ qui lub zus. Beth. Confidit in ea cor uiri ſui,& potettencgäginn nnat patrem,& qun deſpicit pariũ ma/ ſpolijs nonindigebit. Gimel-Reddet ei & V. 5.; — uhntenn ſäſgs tris, Fſuffodient Jeũ corui de torrenti- urocialegiöhtun if bo,& comedent eumFfilię Jaqulę. Tria uitę ſuę. Daleth. Quęſiuit lanam& knũ. 7. 2. ne.„. aut⸗ Wen. ant dificitamihi,& quar apreutia in mtim jet eücötmm ſäichis n, Agrüſnſilzma ti,& uiam uiri in adoleſc itadpecenäiin G umn etuia multeris adulterę, qu numüitzs Aboriſi ohe F Meitreiſnünttin noro. Viam aquilę in cœlo, uiam colu- He. Facta eſt qua briſuper terram, uiam nauis in medioma ge portans panem tergens os luũ dicit: Nonſum operata ma Ia li Per tria mouetur terra,& quartum; um tũ penitus ig. & operata eſt conlilio mamuum ſuarum. ſi nauis inſtitoris de lon ſuum. Vau. Et de no- entia.) Talis dte ſurrexit, deditq; prędam domeſticis e comedit,& ſuis, cibaria ancillis ſuis. Zain. Conſyde uit agrum,& emit eum, de fructu manu ſuarã plantanit uineam Heth. Accin- xit fortitudine lumbos ſuos,& robora- um alirmiatäni m acwimmngl non poteſt ſuſtinere Per ſeruũ cũ regna- tinet hoien eden oſäbleunbi üin ml ma podioſam mulierẽ cũ † „.n z'eff gfn gal. pesKideüichin ennn kerraſumpta,& per ancillam cũ fuerit Dharesdie ſue. Quatuor funt minima ter, ſii :. Ibomarrirktini Imt impjes häü 6 matrimonio) quia hona eſt negottatio eius, non extiin 5 erlolen an Honnlormicz populus IMrmus, TF qui prepa- inopi,& palmas ſuas 4 3 Fa gueĩ in nocte lucerna eius. lod. am miltt ad fortia,& digiii eius appre- t,& ipſa ſunt ſapientiora ſapientibus: henderãt fuſum. Caph. Manũ lu* aperurt extẽdit adpauperẽ- 2 Manũ Laew: nerit: per ſtultũ cũ ſaturatus fuerit cibo, uit brachiũ ſuum. I eih. Guſtauit& uidit bonum,& non malum, omnibus diebus B 6 D Conſyderat Lamed.Non timebit domui ſuę à frigo- ribus niuis:omnes em̃ domeſtici eius ue- ſtiti ſunt duplicibus. Mem. Stragulatam ueſtem fecit ſibi, byſſus& purpura indu mentum eius. Nun Nobijis in portis uir eius, quando ſederit cum ſenatoribus ter- rę. Samech. Sindonem fecit,& uendidit, & cingulum tradidit Chananęo. Ain. Fortitudo& decor indumentum eius,& ridebit in die nouiſsimo.Phe.Os ſuũ ape ruit ſapientię,& leæ clementię in lingua eius. Zade. FConſy derauit Iſemitas do- mus ſuę,& panem ocioſa non comedit. Cuph. Surrexerunt filij eius,& beatiſsi- mam prędicauerunt, uir eius,& laudauit eam. Res. Multę fllię congregauerunt di uitias:tu ſupergreſſa es uniuerſas. Sin. Fal lax gratia,& uana eſt pulchritudo: mu- lier timens dñm, ipſa laudabitur. Thau. Date eĩ de fructu manuumſuarum,& lau dent eam in portis opera eius. Eccleſiaſtes, qui ab He⸗ bræis Coheleth ap⸗ pellatur. ¶ De uanitate ſeculi, de curioſis diſpu- tationibus,& in appetitu multa- rum lite rarii, oſtendit&ſſe ua- nitatem& affliconem ſbiritus.(ap. I. 4 Erba Eccleſiaſtę filij Da- uid regis leruſalem: Vani⸗ Sltas uanitatũ, dixit Eccleſia ſtes: Vanitas uanitatũ,& o- Amnia uanitas. Quid habet amplius homo de uniuerſo labore ſuo q laborat ſub ſole? Generatio pręterit,& gñatio aduenit, terra aũt in ęternum ſtat. Oritur ſol,& occidit,& ad locũ ſuũ re- uertitur:ibiq; renaſcens, gyrat per meri- diem,& fiectit᷑ ad aquilonẽè: luſtrans uni- uerſa in circuitu pergit ſpũs,& in circu- los ſuos reuertitur. Omnia flumina intrãt in mare,&mare non redundat: ad locum unde exeun: flumina, reuertunt᷑, ut iterum fluant. Cunctę res difficiles:non poteſt e- as homo explicare ſermone. Non ſatura- tur oculus uiſu, nec auris auditu implet. Quid eſt quod fuit?ipſum quod futurum eſt. Quid eñ quo factũ eſt: ipſum quod faciendũ eſt. Nihil ſub ſole nouũ, nec ua- let quiſq; dicere, Ecce, hoc recens eſt, iã em præceſ it in ſeculis quę fuerunt ante nos. Eccleſtaſtes. l at allbon nos. Non eſt priorum memoria: ſed nec i umhuio eorum quidem quę poſtea futura ſunt, e- etinemmt rit recordatio apud eos qui lonnriſantin Bo⸗ mriuzte nouiſsimo. Ego Eccleſiaſtes,Hui rex lia hai lesc el in leruſalem,& propoluu in aio meo. Kiuand uiſec rere& inueſtigare ſapient᷑ de oibus qu hnguſh Günxid fiunt ſub ſole. Nanc occupationè pettima iviui n oni dedit deus filijs hoĩm, ut occupareni m nubtman ea. Vidi cuncta quę fiũt ſub ſoſe,& ecce Vus in uuiuerſa uanitas,& afflictio ſpũs. peruer 17” drs m 47 ſi difficile corrigunt᷑,& ſtultorũ initus wundqhen eſt numerus. Locutus ſum incorde mec D bnrdon . 4.( dicens: Ecce magnus effectusſum,&pr aqdüwen, ceſsi omnes ſapientia, qui fuerũt ante me i ütan 4 in Ieruſalem,& mens mea contemplatz mnenee nunina eſt multa ſapienter,& didici. Dediq cer itnui ͤatüen meũ ut ſcirẽ prudentiam atq; doctrinan, ter füt 1 V erroresq;& ſtultitiam,&e agnoui quod neanudene 4 ĩ his&ᷓq; eſſet labor,& affl ctio ſpus, eq eer iärisin ꝙp ĩ multa ſapientia multa ſit inqignatio, ditnümete & qui addit ſcientiam, addit&xlabort.i autuhbtſäib Cm affluentia delicꝛarum uu⸗, aaii ümni zutas.(ap. II. Rana Wwomen näul: D5 Ixi Fergo)in corden. 0, Vadam& Keänd kinkRnetd 2— affluam delicijs,& fruar bonis. Stui ir qntatungquit di quod hoc quoq; eſſet uanitas. Riſim aniipsinmuiiè: reputaui errorẽ,& gaudio dixi, qudiſu aiui ſtra deciperis? Cogitaui in corde meoah ianui ſtrahere à uino carnẽ meam ut aĩm meit iaiu ennenuiq transferrẽ ad ſapiẽtiam, deuitaremqq; ſiut ura ibleName titiam, donec uiderẽ quid eſſet utile 3iiſs aniinadi odtir hoĩm, Fquo facto opus eſt ſub ſoſe nuns aat m icitlqqult ro dierũ uitę ſug. Magnificaui opa meaga ſunisen & ędificaui mihi domos,& plantauius ſa genitonin neas, feci hortos& ꝓ†pomeria, I& conſe⸗ Werivähänepi ui ea cuncti gñis arboribus. Et exruxi iaazad Qudte mihi piſcinas aquarũ, ut irrigarẽtlyluam ägmöjriin, lignorũ germinantiũ. Poſſedi ſeruosd Bur enrälit, d ancillas, multamq́; kamiliam habui:amt ruch omemelin ta quoq;& magnos ouiũ greges ultrao- n Pelenere mnes qui fuerunt ante me in leruſak(o düntuli dene aceruaui mihi argentũ& aurũ,& lubli earndi, 44 tias regũ& prouinciarũ. Feci mihi can ndrna 1 tores& cantatrices,& delicias fiionm eemmmä hoĩm, ſcyphos,& urceolos lin miniſte it dirhe rio ad uina fundenda. Et ſuper greſſis dem emmſ d ſum opibus oẽs qui ante me fueruntm le ang dn ruſalẽ, ſapientia quoq; perſeuerauit me- üidunn— 1 cũ. Et oĩa quę deſy derauerunt oculimei, an it non negaui eis: nec prolubui cor 2 meeh„ quin omni uoluptatefrueret᷑,& oble 4 t 6— ret ie in his quę pręparaueram,& hanc da k1. ratꝰ ſum partẽ meã,ſi uterer labote meo- Cn danli nen 8 e, Ceb e Cũq; me conuertiſſem ad uniuerſa op* ded 1 12 duom W' de 4 Wüi undac em 8 G A 19 1 Aoeeg * Ke n punini 8 9..„ eus Lds ſen wa üäic qgod unus u Etdixi m cor ccemym h mesſäpiei dem enena 8 nüpienazinſn lettutertah Gdetn Pelle hesga taſziimeede aücitimma e Llnaf Ranibhe dn utas, Ch dergo int, duam aäladi dcdege, dtorgngttre jiſendti ga cipetis0wnuunn re aulno aninaa ertäaiſapimm a. aädnerulkigätite Kano häddcpsd mn räuie lin anag mitit,& hock quoq; luanitas& magnũ Kcwimii an enn eci honoseenn n vunaigiä old n diſcinsacunine ir geminm liitn 3maltanig wiphem o Emoroduig e quifteronraemildäl auimibi xxrüiritit pi&epwunenikti T cantarrier Käüaften ſeppios Knbinttmn merkimtelligentiam.) peccatori autem um imndent Dih e pidooos qummein „ſgpiemigug cnn diaque defäm an egau es:rfnüinmn maüsolppasfeni en ahisqrr ewen in m areweisluenten, ne comweriſen lneen . 1 4 Uit i eustultus in tenebris ambulat. Et moria ſapientis petuũ, 3 qa pariter operient: mů. ter ut indoctus Et idcirco teęduit me uitę mee uidentem mala uniuerla eſſe ſub ſo⸗ le,& cuncta uanitatẽ& afdiction? ſpũs. D Nuis deteſtatus ſum omnem induſtriã dn Ecclefiaſtes. 257 manus meę,&ad labores Tempus plantandi,& tempus euellen t — ſudaueram, uidi in om⸗ di quod plantatum eſt.. nqulb nitatem& afflicionẽ animi,& Tempus occidendi,& tẽpus ſanandi. idmanere ſuh ſole · Tranſiui ad cõ Tépus deſtruendi,& tẽpus cdificandi. inlpe lun api entiam, erroresq; Sſtu! Tempus flendi,& tempus ridendi. . Tempus plangendi,& tẽpus ſaltandi. nn quid eſt inqunm, homo ut ſequi bitregẽ lactorẽ ſuũ?)& uidi quod tm̃ ntia ſtultitiam, quantuͦ dif- bris. Sapiẽtis oculi in ca- Tempus ſpargendi lapides,& tempus colligendi... Tempus amplexandi,& tempus longe fieri ab amplexibus. E Tempus acgrendi,& tẽpus perdendi. Tepus cuſtodiendi,& tẽpꝰ abijciẽdi. Tempus ſcindendi,& tẽpus conſuẽdi. Tempus tacendi,& tempus loquendi. Tempus dilectionts,& tempus odij· Tempus belli,& tempus pacis. Quid habet amplius homo de labo⸗ re ſuo: Vidi affiictionẽ quam dedit deus filijs hoĩm, ut diſtendant᷑ in ea. CQuncta fe cit bona in tempore ſuo,& mundũ tradi dit diſputationi eorũ, ut non inueniat ho mo opus quodoperat eſt deus ab initio uſq; ad finẽ. Et cognoui quod non eſſet melius niſt Ietari,& facere bene in uita ſua. Omnis em̃ homo qui comedit& bi⸗- Pit,& uidet bonũ de labore ſuo, hoc do- nũ dei eſt· Didici quod oĩa opera quę fe cit deus perſeuerentin perpetuũ:non poſ⸗ ſumus eis quicq́; addere, nec auferre, quę fecit deus ut timeat᷑. Quodfactã eſt, ipſũ permanet: quę futura ſunt, iam fuerunt, et deus inſtaurat quod abijt. Vidi ſub ſole in loco iudicij, impietatem:& in loco iu malum. Quid em̃ proderit homini de u⸗ ſtitie iniquitatem. Et dixi in corde meo. iuerſo labore ſuo& aſflictione ſpiritus, Iuſtum& impiũ iudicabit deus,& tem- an ſub ſole cruciatus eſt? Cuncti dies e- pus oĩs rei tunc erit. Dixi in corde meo uns doloribus& grumnis pleni ſunt, nec de filijs hoim, ut probaret eos deus,& per noctem mente requieſcit,& hoc oſtenderet ſimi es eſſe beſtijs. Idgirco u- lone nanitas eſt? Nonne melius eſt co- nus interitus eſt hois, iumentorũ,& ęqua nellere& bibere,& oſtendere animæ utriuſq; conditio: ſicut morit homo, ſic lig bona de laboribus ſuis& hoc de ma& illa moriunt̃, ſimiliter ſpirant oĩa,&ni nugeieſt. Quisita deuorabit,& delicijs hil habet homo iumento amplius, cuncta uet u ego: Hommi bono in conſpe⸗ ſilbiacent uanitati. Et oĩa perguũtaduna auſuo dedit deus ſapientiam& ſcienti- Ioco de terra faca ſunt,& in terram pari ter reuertunt᷑. Quis nouit ſi ſpũs filiorum Adam aſcendat ſurſum,& ſi ſpũs iumẽto rũ deſcendat deoiſum: Et deprehendi ni hil eſſe melius, q́; lętari hoĩem in opere ſuo,& hanc eſſe partẽ illius. Quis em̃ eũ adducet, ut poſtſe futura cognoſcat? Multæ calumniæ, oppreßiones, ʒaf⸗ Nulkones in mundo. Cap. IIII 7 Erti me ad alia,& uidi calumnias,& quæ ſub ſole geruntur,& lacrymas 1. riuſqʒ eſſet interitus. de meo, St unus& ſtulti et neus occaſus erit, quid mihi prodeſt qd miotem ſapientie decli operam? Locu uvq; cum mente mea, animaduerti quod oc quoq elſet uanitas. Non em̃ erit me ſimiliter& ſtulti in per- &tutura tempora obliuione cun/ moriẽ doctus ſimili- neam, qua ſub ſole ſtudioſiſsime labora- uihabiturus hęredem poſt me, quẽ igno wurüſapiens anſtultus futurus ſit,&do minabitur in laboribus meis quibus de- ludꝛui I ſolicitus fui,& eſt quicq́; tam mnä Vnde ceſſaui, renunciauitq; cor meum ultra laborare ſub ſole. Nam cum lius laboret in lapientia& doctrina& gicitudine, homini ocioſo quęſita di- dedit aflictonem& curam ſuperfluam, madäat& congreget,& tradat ei qui Nacuitdeo, ſed& hoc uanitas eſt,&caſ- Rſoſiiudo mentis. LOmmaſuo prouteniunt temporè, æt due tranſeut.(ap. III. nin tempus habent,& ſuis ſpacijs tranſeunt uniuerſa ſub coelo- Tempus maſcendi,& tempus moriendi. Tem⸗ 3 mno⸗ Innocentis,& neminè conſolatdrem, nec poſſe reſiſtere eoꝶe uiolentię, cunctorum auxilio deſtitutos. Et laudaui magis mor tuos, quàmuiuentes,& feliciorẽ utroq; iu dicaui, qui necdũ natus eſt, nec uidit ma Ia quę ſub ſole flunt· Rurſum contempla/ tus ſum omnes labores hominũ,& indu- ſtrias animaduerti patere inuidię proxi- mi,& in hoc ergo uanitas,& cura ſuper- B flua eſt· Stultus complicat manus ſuas,& comedit carnes ſuas, dicens: Melior eſt pugillus cũ requie, q́; plena utrac manꝰ cũ labore,& afflictione animi. Conlyde rans reperi& aliam uanitatẽ ſub ſole. V⸗ nus eſt,& ſecundũ non habet, non filiũ, non kratrẽ,& tamen laborare non ceſſat, nec ſatiant᷑ oculi eius diuitijs. nec recogi tat, dicens: Cui laboro,& fraudo aiam meam bonis:in hoc quocq uanitas eſt. et C aftklictio peſsima. Melius ergo eſt, dues eſſe ſimul, ́; unũ. habent em̃ emolumen- tũ ſocietatis ſuę:ſi unus ceciderit, ab alte- ro fulcietur. Vę ſoli, quia cum ceciderit, non habet ſubleuantem ſe. t ſi dormie-/ rint duo, fouebunt᷑ mutuo, unus quomo- do caleflet: Et ſi quiſpiam pręualuerit cõ reſiſtent tra unã, duor renſtũt lei, funiculus triplex difficiſe rumpit᷑. Melior eſt puer pauper & ſapiens rege ſene& ſtulto, qui neſcit prꝛæeuidere in poſterũ. Quod de carcere catenisq; interdũ quis egrediatur ad re- gnũ,& alius natus in regno, inopia con- D ſumat᷑. Vidi cunctos uiuentes, qui ambu- lant ſub ſole cũ adoleſcente ſecundo, qui conſurget pro eo. Infinitus numerus eſt populi oĩm, qui fuerunt ante eũ,& qui po ſtea futuri ſunt, non letabunt᷑ in eo, ſed et hoc uanitas& afflictio ſpiriĩtus. Cuſtodi pedem tiunn ingrediens domũ dei,& ap- „.Reg 13. c propinqua ut audias.¹ſ Multo em̃ melior eſt obedientia, quàm ſtultorum uictimę, qꝗui neſciunt quid faciunt mali. CC aue nda præcep⸗ loquacitas Sʒimſt⸗ fiabilis anaritia.(ap. V. A N E temere quid loquaris, neq; cor tu um ſit uelox ad proferendũ ſermo- nem coram deo. Deus em̃ in coœo,& tu ſuper terram, idcirco ſint pauci ſermones tin. Multas curas ſequuntu ſomnia,& in inuenitur multis fermonibus †inuenietur] ſtultitia. Deu. a5. d Si quid uouiſti deo, ne moreris redde- deo re, diſplicet em̃ rei linfidelis& ſtulta pro miſsio, ſed quodcũq; uoueris, redde: mul- toq́; melius eſt non ucuere, quam poſt uotum Eccleſſaſtes. „ becl 9 euh ,.. Wandh dl uotum promiſſa non reddere. Ne qede- d. uiApe s, ut p 2e, Wratzertlellh,, ene chere eria N aneadam. ibi n . 4:Non eſtprout ste Tcooodt d dentia:ne forte iratus deus contra eamo. 060 bum nes tuos, diſsipet cuncta opera manuã tuz 1099” rũ. Vbi multa ſunt ſommia, plurm unt atn ac uanitates,& ſermones innumeri, tuuero aiwitän⸗ deũ time. Si uideris calumnias egenorũ, llo & uiolenta iudicia:& ſubuerii uſtinma ap 4 in prouincia, uon mireris ſuperhoc nr..ts huhe gotio, quia excelſo excelſio eſt alius et i dain läi ſuper hos quoq; eminentiores ſunt alij. Mris in ſifinm & inſuper uniuerſę tetrę rex impent ſer dwruirchäpri uienti. Auarus non rimplebil pecunia Kn öiuasch mnwen & qui amat diuitias, fructum noncapies Clllmgpitend ex eis,& hoc ergo uanitas. Vbimutæ umiirhi enii ſunt opes, multi& qui comedunt eas. It. litaſtr ganmom quid, ꝓdeſt poſſeſſort, niſ quod cernu di aansejatenna unt uitias oculis ſuis Dulcis eſt ſomnus ope“ aasfanaalcne C rãti, ſiue parũ, ſiue multũ comedat: ſauuti assäſiyeney tas aũt dmuitis non ſinit eũ dornire.ſEſt C Tl & alia infirmitas peſsima, quam uidi ſub a dtuani miot Sole, diuitie conſeruatę in malũ qfii ſu. aig enquicend Pereunt em̃ in afflictione peſsima, gia⸗ annaodei pengt uit ſiliũ, qui in ſumma egeſtate erit. 18t N unceqcduaum cut egreſſus eſt nudus de utero mamrislus ias qaantndian ſic reuertet᷑,& nihil auferet ſecũ deſnha aiiqſceliſſleim re ſuo. Miſerabilis prorſus infſrmitas, à- axatcoh modo uenit, ſic reuertet᷑. Quid ergopto- aaitlyche: deſt ei quod laborauit in uentũ? Cunais qa mcmuiuſini diebus uitę ſuę comedit intenebris,&it a lrilcin curis multis,& in ęrumna atq; triſtit agitrwil Hoc itaqʒ uiſum eſt mihi bonũ,ut com h elhanlüim dat quis& hibat,& fruatur letitig exſi ermmnsa. bore ſuo, quo laborauit ipſe ſubſole nu- a xannuoã mero dierũ uitꝭ ſuę, quos dedit eideuset üſerahi V heęc eſt pars illius. Et omni homini ci baießegnim dedit deus diuitias atq; ſubſtantiam,po aqiuſch denge teſtatemq; ei tribuit, ut comedat ex eiſB aa vcenf & fruatur parte ſua,& ktenrdentas randrcetüll V ſuothoc eſt donã dei. Non enim ſutiste bansf 10— cordabitut dierũ uitę ſuæ, eo quod dels atiſedn occupet delicijs cor eius.„, iiului I. Aaani diuitis calamitas.(p. I üp 8 St& aliud malũ quod uidi lub ſole, 84 1 &quidẽ frequens apud noĩes. Vit em üwin um dedit deus diuitias& lübſtantiam,&’o ren 1 norẽ,& nihil deeſt atę ſuę ex oibus qu hün 1 ma deſy derat, nec tribuit ei poteſtatẽ deus, En iut ut comedat ex eo, ſed homo extrane uo ri Nuun rabit illud, hoc uanitas& miernmaens Ln eſt, Si genuerit quiſpiam cemtũ libelos din nfät, Ge uixerit multos annos,&r pluresdies amtmc . 7. . 8„ gr 11 ⸗ 1 Utat M etatis habuerit,& anmna ſſiis nol a denim, . N ¹ 4 2 5& 2 4„ eeeraters, eneetgeeierpirdc, lenen in dA hoc ego ronuncio: quo mei ior illo lam ſec 1 uirnoninuenrat nee ut⸗ neiddeoet bortiuus Fruſtra em̃ uenit„& pergit tra eũ luſtas querimonias- f 99 ch 0 ii ne lienebras. Kobliuer delebit nomen di in diebus uanitatis mee⸗ 1*perit m lanaued 6 13. Non uidit ſol?, neq; cognoit diſtã uſtitia ſua.& inpus mi 53 ünn tempo⸗ ter bue 1 boni& mali, etiam ſi duobus milli⸗ re in malnia ſua. Noli e ſe iuſtus muli. ne linm bsanns uixerit,& non fuerit perfrult, neq; plus ſapias, q; necehleeltne a len 5 uad honisnonne ad unũ loct properant ia: peſcas. Ne impie agas multũ,&e voli eſſe aicieadie nislabor hominis in ore eius, ſed a⸗ ſtultus, ne mortaris in iempore nontuo. e endt᷑ adad 4 eius non implebik. Quid habet am⸗ Bonũ eſt te ſuſtentare Tiuſtã.ſed&ab il eEiſlä Anencäide 6 lutspiens 4 ſtulto?& quid pauper, ni- lo ne ſubtrahas manũ tuam, ꝗa qui umet nos quocg e e b ergat illuc ubi eſt uita: Melius eſt deũ, nihil negligit. Sapientia confortauit 3Reg.3.4 uper mübet 1 35 quod cupias: quàm deſy derare ꝙ ſapientẽ, ſiper decẽ principes ciuitatis 1 1pa L. eduarunan dicia ſed& hoc uanitas eſt,& preſum Non eſt em̃ꝗ homo nuſtus in terra, qui fa Pro 4 8 am ce nioſpüs. Aui futurus eſt, iam uocatum ciat bonũ,& non peccet. Sed& cunctis, loan 1 4 Klocen D nomen eius,& ſcitur quod homo ſit, ſermonibꝰ qui dicũtur, ne accommodes 3 des mülid 1 Anöpobit contra fortioꝛẽ le in iudicio cor tuũ:ne forte audias ſeruũ maledicen- ddetpeſcne cntendere. Verba ſun: plurima, mul- tem tibi, ſcit em conſcientia tua, quia oculisluiehe 88 mq in diſputando habentia uanitatẽ. tu crebro maledixiſti alijs. Cuncta tenta 5 kueprlenän, ¶ Tnſſutia anteferenda lætituæ& Oe ui in ſapientia· Dixi, Sapiens efficiar,& t äuntsnalä 1 pulentia iunkla ſapientiæ pro- ipha longiꝰ receſsit a me, multo magis ꝗ́ aitimiagade deſt. Cap. III. erat,& alta ꝓfunditas, quis inueniet eas rdiutt ien u 1 Oi neceſſe eſt homini maiora ſe L uſtraui uniuerſa amimo meo, ut ſeirẽ et una di Jquerere, cũ ignoret quid conducat conſyderarem;& quęrerem ſapientiam öguintmnginn ſbtin uita ſua numero dierũ peregrina-& rationem,& ut cognoſcerem impieta reſistnie 4 tonis ſue& tempore quod uelut umbra tem ſtulti,& errorem im prudenti,& in venef Ahädn pitterit: Aut quis ei poterit indicare,ꝗd ueni amarariorem morte mulierẽ, Jue la lliündünienpua polt eñ futurũ ſub ſole ſit NMeluus? no- queus uenatorũ eſt,& ſagena cor ei“, uin duent rnailzne men bonũ⸗ q́; unguenta precioſa,& dies cula ſunt manus illius. qui placet deo, ef- quoithrne 5 nortis die natiuitatis. Melio eſt ire ad do fugiet illam: qui aũt peccator eſt, capiet suitl ann 4 mũ lucdus. G ad domũ conuiuij:in illa e- ab illa. Ecce hoc inuent, dixit Eccleſia⸗ mültt, Kin mn en nim finis cüctoru admonet hoĩm,& ui ſtes,unũ& alterũ, ut inuentem rationẽ., tag wiadlit hm' ue homo, cogitat quidxfututũ) ſit · Me quam adliuc quęrit anima mea,& non 95 Lhun Tiean lior ektira niu: quia per triſtitiam uukius inueni. Virũ de mille unũ repperi, mulie o, gatimri i cnigit animus delinquentis. Cor ſapic rem ex omnibus non inuent. Solummo- dieri imi un nü ubi triſtitia eſt.& corſtultorũ ubi lę do hoc inueni, quod fecerit deus hominè pn A Ne u 3 tia. Meld eſt Aſapiente corripi, C; ſtul rectũ,& ipſe ſe inſnitis miſcueri quæ- deas üugtin torã adulatione decipi: quia ſicut ſonit ſtionibus. Quis talis ut ſapiens eſt,& ꝗε emgeirhe Le pnarũ ardentiũ ſub olla„ſic riſus ſtulti, cognouitſolutionem uerbi⸗ dumind fed& hoc uanitas. Calũnia conturbat ſa ¶ Impijſæpe diu uitzunt in malum anrynrinämü piemt,& perdet robur cordis illiꝰ. Me- ſuum.(ap. VIII. oc ettdenhienitne useſtfinis orationis, principiũ· Me⸗ 8 Apientia hominis lucet in uuliu eius, A binr diednnkanuie det delicjs cxts aan dutilalms, R alidmääi b duüdäteperig sſt dersdiuiin lünait Lahrlcetig ert, wertthitztti net en üte eln dlad tocwntsts ue genueri uihmmſän crrümultz anc 4. ſäduen unſen — Ecœcleſiaſtes. loreſtpatiens arrogãte. Ne ſis uelox ad ⅓& potentiſsim faciem illius commu iralcdã, qua ira in ſinu ſtulti requieſcit. Nedicas: Quid putas cauſę eſt, ꝙ priora iuramenti dei Ne feſtines recedere à fa- tipora meliora fuere, q; nũcſunt eim eſthuiuſcemodi interrogatio. or elt apientia cũ diuitijs,& magis pro- poteſtate plenꝰ aeſt uidentibꝰ ſolem. Sicut eñ̃ protegit poteſt· Quare ita facis? Qui cuſtodit preę pientia, ſic protegit pecunia Hoc aũt ceptũ. non experieiĩ quicq́; mali. Temp plushabet eruditio ſ inbuũt poſſeſſori ſuo. Con ydera opera Oĩ negotio tempꝰ eſt,& oppor:unttas, delp nemo poſsit corrigere quẽ ille de⸗-& multa hoĩs afflictio, ꝗa ignorat pręte- gewerit.n die bonaftuere bonis,& ma rita,& futura nulloſcire poteſt nuncio. bam k 4 5 Vtili⸗ omne quod uolueritfaciet,& ſermo illi* eſt, nec dicere ei quiſq́; tabit.i Ego os regis obſeruo.& pᷣcepta Pro,7 · ã ſtulta cie ei“, neq; permaneasin opere malo: qa & ſapientia, ꝙ uitam& reſponſionem cor ſapientis intelligit. Mas B gei 8 in diebus giſtan:iam Non eſtin hoĩs poteſtate prohibere ſpi- ritũ.nec habet poteſtatẽ ĩ die mortis, nec ſinit᷑ quieſcere ingruente hello, neq; ſal- uabit imꝑietas impium. Oĩa hęc conſy- deraui,& dedi cor meũ in cunctis operi- bus quę fiunt ſub ſole. Interdũ dñatur ho mo homini in malũ ſuũ. Vidi impios ſe- pultos, qui etiam cũ adiuc uiuerent, in lo loco ſancto erant,& laudabant᷑ in ciuita te, quaſi iuſtorũ operũ ‚ſed& hoc uani- tas eſt. Etem̃ quia non profert᷑ cito con- tra malos ſententia, abſq́; timore ullo filij hoĩm perpctrant mala. Attamen pecca- tor ex eo quod centies facit malũ,& per patientiam ſuſtentat᷑, ego cognoui quod erit bonũ timentibus deũ, qui uerent᷑ fa- ciem eius. Non ſit bonũ impio, nec pro- longentur dies eius, ſed quaſi umbra tran ſeant qui non timent ſaciẽ F dii.. Eſt& alia uanitas, queę fit ſuper terram, ſunt iuſti ꝗbus mala proueniunt, quaſi opera ege- rint impiorum,& ſunt impij ꝗ ita ſecuri ſunt, quaſi juſtorũ facta habeant, ſed& hoc uaniſsimũ iudico. Laudaui igit᷑ lęti⸗ tiam, quod non eſſet hoĩ bonũ ſub ſole, niſi quod comederet& biberet, atq; gau deret,& hoc ſolã ſecũ auferret de labore ſuo roĩbus diebus uitę ſuę, quos dedit ei deus ſuh ſole. Et aꝑpoſuit cor meũ ut ſci- rẽ ſapientiam,& intelligerem diſſe nſio- nem Iquę uerſat᷑ in terra. eſt homo ꝗ die- bus& noctibus ſomnũ non capit oculis. Et intellexi, quod oĩm operũ dei nullam poſsit homo inuenire rationẽ eorũ queę fi unt ſub ſoie:& quanto plꝰ laborauerit ad que rendũ, tanto min“inueniat: etiam ſi di xerit ſapiẽs ſe noiſe, non poterit reperire. CDer ꝛuſtitiam oberuũ neſcit homo amore an odiv qig nus ſit. Cap. IX. Mnia hec tractaui in corde meo ut curioſe intelligerem. Sunt iuſti atq; ſapientes,& opera eorũ in manus dei,& tamen neſcit homo, utrũ amore, an odio dignus ſit: ſed oſa infuturũ feruantur in- certa eo quod uniuerſa ęque eueniant iu ſto& impio,& bono& malo, mundo & immundo, immolanti uictimas& ſacri ficia contemnenti:ſicut bonus, ſic& pec- B deducuni catorzut periurus, ita& nſe qui uerũ deie rat. Hoc eſt peſsimũ inter oĩa que ſub ſole ſtunt. quia eadẽ cunctis eueniunt:unde& corda filiorũ hoĩm implentur malitia,& contemptu in uita ſua,& poſt hęc ad in- fexos dedugçeni. Nemo eſt qui ſemper 1 uiuat, Eccleſiaſtes. T†paruaq; gloria)],& uiuat,& qui huius rei habeat ſduciam. Melior eſt canis uiuus leone mortuo v uentes em̃ ſciunt ſe eſſe moruuros— mor⸗ tui uero nihil nouerunt amplius, necha⸗ bent ultra mercedẽ, qa obluuiomi tradita eſt memoria eoꝶe. Amor quoq;& odi & multę ſimul perierunt, nec habent par tẽ in hoc ſeculo,& in opere quodlub ſo, 3 hi le geritur. Vade erg egeinlen. uuig le ge d ergo,& comedeinler⸗ 9 tia panẽ tuũ,& bibe cũ gaudio uind iu. Gudr jſumkertte um, quia deo placent opera tua. Ouni t ii üienm pore ſint ueſtimenta tua candida,& oles axint Apoli de capite tuo non defſiciat. Pexſuuere ui-— ta cũ uxore quam diligis, cundiis diebus zunin plobe uitæ inſtabilitatis tuæ, qui datiſimt ipi eaninn 4 it ſub ſole omni tẽpore uanitatis tue hec en ſnd 4 5 em̃ pats in uita,& in labore tuo, quoh⸗ aipietspnecbd hlg. R hceptiwpe detn ums g Je lad d 4 ween⸗Vtlenoh 1 9* e. 4 faltt boras ſub ſolc. Quodcunq; facere pauct memad etstls enlok pels manus tua, inſtanter operare, qn nec opp, nec ratio, nec ſapientia, necſcientia enst apud inferos, quo tu properas. Vertime ad aliud,& uidi ſub ſole, nec uelocm eſſe isii curſum, nec fortiũ hellũ, nec ſapientiũpa ii nem, nec doctorũ diuitias, nes artificum gratiam, ſed tẽpus caſumq; in omm bus, Neſcit homo finẽ ſuũ, ſed ſicut picescr piunt hamo,& xanes laquco comprehs Ha i dunt᷑, ſic capiunt᷑ hoĩes in tempore malo, D cũ eis extemplo ſuperueneru. Hancagq; ſub ſole ui di ſapientiam,& ꝓbaui maxii mam: Ciuitas parua,& pauci in ea uiri Venit contra eam rex magnus,& ualia nnarle grer er dgipräſt dedudenne!¹ levginſimm etbitem ai foxponant dr ohuex-wdi aaelenweint. Wim Anonat dumiabitco enmüpe uunpnen⸗ tüenes Agea — uir eam, extruxitq́; munitiones per gy mahtwp tiohetu rũ, perfecta eſt obſidio. Inuenuusq; eſſm aänſotn aba ea uir pauper,& ſapiens,& liberauit ur⸗ ittiſi aaa nas bem per ſapientiam ſuam,& nullus dein⸗ ninutadlden ceps recordatus eſt hoĩs illins pauperis. i tuuiintan Et diceham ego meliotẽ eſſe ſapientiam tanemcgufamm fortitudine, quomodo ergo ſapientiapan p ll peris contẽpta eſt?& uerba eius nonſint iamaxum lpnr audita: Verba ſapientiũ audiunt᷑ in ſilen rreinom tio, plus q́; clamor principis int ſtultos Sh ewns gi 1 Melior eſt ſapientia, q́; arma bellica,& iegäfnnn ꝗ inuno peccauerit, multa bona perdet. rihen teüre CStueltitia, mala lingua,& ebritas ynn- Benn cinien 8 cipum plunmum nocent.(ap. X. 4 algitznalgen Vicę morientes, perqᷣuntſmnultat aar wiat,d unguenti. Precioſior eſt ſapientia g minanm ad tempus ſtultitin.& e uhn, Cor ſapientis in dextera eius,& cor ſtul hnarn au ti in ſiniſtra illiꝰ. Sed& in uia ſtultusam Gec. Knlpats Raon deſe 3 a lit„ecl Or letes enutät bulans, cũ ipſe inſipiens ſit, o&s ſlulIoseſ a uunn . Keo 4 8 aid antol mat. Siſpũs poteſtatem habentisaſcende d ser „ aumiſeri Map em, um tu dimiſeri, qa a rit ſuper te.locum tuum ne dim Cil⸗ rammanm. Eccleſſaſtes. 259 Lai. edemdud d„ faciet ceſſare peccata maxima. qiud magis oriatnt, hoc kaut illud,& ſt an üäciaenges ma m quod nidi fub ſole, quaſi per utrumq́; ſimul, melius erit. Dulce lumen, anüimaen IIlm egrediens à facie principis:po-& delectabile eſt oculis uidere ſolem. teanaii ng 4 Mne 85 in dignitate ſubumt,& di Si annis multis uixerit homo„&e in his C moraee dun 1 hun dere deorſum. Vidi ſeruos in e⸗ omnibus lętus fuerit, meminiſſe debet lętatus telnageian 5 rincipes ambulantes ſuper ter/ tenebroſi temporis,& dierum multorii: deſecl na qül au ſeruos. II Qui fodit foueã, inci qui cum uenerint, uanitatis argueni prę ur ſäbenn pr d. ham.& qui diſsipat ſepem, morde terita. Lętare ergo inuenis in adoleſcen- e ni ni Eand lun coluber. Qui trarsfert lapides, tia tua,& in bono ſit cor tuũ in diebus ladeoyn hn erurin eis,&e quiſcindit ligna, unl inuentutis tuæ,& ambula in uijs cordis D m ueimen lebitur ab eis. Si retuſum fuerit ferrũ, tui,&e in intuitu oculorũ tuorã,& ſcito tte no en ghocnon ut prius,ſed hebetatum fue⸗ quoòd pro omnibus his adducet te dens Tore aaai ut multo labore exacuet,& poſt indu⸗ in iudicium. Aufer iram à corde ino⸗& ſtablaie triam ſequetur ſapiẽtia· Si mordeat ſer. amoue malitiam à carne tua. Adoleſcè- eomni dn 8 0 p in lilentio, nilul eo minus habet qui tia enim& Tuoluntas Juana ſimt:. uoluptas inuin m dccohte qetrahit. Verba oris ſapientis, ¶ Cogitandus deus a teneris annis. üdſie an eratia,& labia inſipientis pręcipitabũt Cap. XII. 4 tnenkem Aun. Initium uerborum eius ſtultitia,& Emento creatoris tut in diebus iu/ lonectpinn wouſsimum oris illius error peſstmus. Auentutis tue„antequà ueniat tepus niero m e utus uerba mutiplicat. Ignorat homo afflictionis tuę,& appropinquent anni, GKuäihnen t auſd ante ſe kuerit,& quid poſt ſe futu/ de quibus dicas, non mihu placent, ante-— zmeefnitten aumſit, Cuis ei poterit indicare: Labor quamienebreſcant] ſol,& lumen,& tenebre cat iget eos, qui neſciunt in ur ſtellg,& luna,& reuertantur nubes poſt& luna,& ec dochübin 8 n, ſeätimsahage rnono läg 4 und cetann 6 ccapineäninen Xtemplo iyunn feulci apenmaae n Liuits wmüra 1 conrremam A ! dnean vextnxiiguann lecn ellhlih auper pin rlapieminmluwin. cordatus etkedit ham ego mihit lne quomodoen hr wiiptz eledi Vebaßgyietin ch chnxrnan in ectap enrncmbſai opeccuertmübbeai li malulmaub üſn pluymun me eh. ſce motients rntui guenti Pracclnt jmn goricedenine entisin dextnt ad Ra il Sed din und Kipeeinpimächüni ispotekttm be gi eideuntunnig Glhnt 60 1 puer eſt,& D All. In riſum d 5. e Mah unentes Ut et Vikop⸗ exrndi Anbet „ 1. ,— i⸗ ſultorum allilt. hem pergere. Væ tibi terra, cl 8 cuius principes mane come gant Beataterra, culus rex nobilis eſt, r cuius priucipes ueſcun ur in tempo⸗ re ſuo ad reficiendum,& non ad luxu- riam. In pigritijsxhumiliabit MWontigna ius rex pluulam, des domus, quando cõmouebuntur cuſto- & nutabunt uiri fortiſsimi, & ocioſę erunt molentes in mmuto nu- mero,& tenebreſcent uidentes per fora mina. Et claudent oſtia in platea, in hu- militate uocis molentis,& cõſurgent ad io,& in mirmitate manuũ perſtillabit uocem uolifcris,& obſurdeſcent omnes hena n annunciabunt ſententi am. auubi 8. Ckutura à nobis aæ noſci nequeunt. Cap. XI. omus.Pln riſu faciunt panem, et ul pulenturr bibentes),& pecuni O inã, filię carminis. Excelſa quoq; timebunt, b.& kormidabunt in uia, florebit amygda diunt omnia. In cog tatione tua regi ne lus, impingu⸗ bitur locuſta,& diſsipabi getrahas,& in ſecreto cubiculi tuine mnledixeris diuiti quia et aues coœli por xæternit abunt uocẽ tuã,& x qui habent pennas plangentes lus argenteus, tur capparis: quoniã ibit homo in domũ atis ſuę,& circuibunt in platea Antequã rumpatur funicu- & recurrat uia aurea,& conteratur hydriaſuper fontem,& con- fringatur rota ſuper ciſternam. Et reuer 4 Mlte panem tuum ſuper tranſeuntes tatur puluis in terrã ſuam unde erat;& B wderat nubes, nunq́; metet. uum ueſpere ne ceſſet manus tua: quia neſc aquas:quia poſt tempora multa in⸗ ſpiritus redeat necnõ& Vanitas uanitatum, & omnia uanitas. Cumq; ſimus Eccleſiaſtes, docuit populum,& venies illum. Da partes ſeptè, odo: quia ignoras quid ſuper terrã. Si repletę futurum ſit mali fuerint nubes, im⸗ brem ſuper terrã effundent. 8i ceciderit enarrauit que ad deum, qui dedit illum. dixit Eccleſiaſtes, q; eſſet ſapientiſ⸗ fecerat,& inueſtigans cõ lignam ad Auſtrũ, aut ad Acluilonem.in poſuit parabolas multas. Queſiuit uer⸗ quocunq; loco ceciderit, ibi erit. Qui ba utilia,& conſcripſit ſermones rectiſ⸗ obleruat uentũ, non ſeminat, & quicon ſimos, ac ueritate plenos- Quomodo tium, ſi ignoras quę ſit uiaſ piritus,& qun ratio tum deflci ne compingantur oſſa in uentre iis:ſic neſcis opa dei, qui fabr pregnã hüJdata ſa Verba ſapien cut ſtimuli,& quaſi claui in al- quę per magiſtrorunr conſi ntà paſtore uno. His amplius ſcator eſt fili mi ne requiras. Faciẽdi plures libros mäͤen omnium. Mane leminap ſemẽ tuum, I& nullus eſt fint: frequensc; meditatio. car quid is nus afflictio eſt. Finem loquencdi pariter L z omnes ſtell?. C D concilium 4 8 enim XEt aſcödito, Oſculis C enmes audiamus. Deum time,& man data eius obſerua: hoc eſt x omnis ho- mo. Cuncta quæ fiunt adducet deus in iudicium pro omni x errato,] ſiue bonũ, ſiue malum Canticum Canticorũ Sa⸗ .„ lomonis, quod hebraice dicitur Sir Haſirim. C Noc cantictam totum eſt myſucum Chri 2 eia ſponſam ſuam eccleſiam, ac rur⸗- fum ſtonſæ ega Cbriſtum icompreben- ſibilis amoris plenſimum. Eccleſia. Cap. I. Sculetur me † oſculo] oris Nſut, quia meliora ſunt ube- Ara tua uino, fragrantia un- ustis optimis. Oleum effu m nomen tuum: ideo ado lelcentulę dilexerunt te. Trahe me poſt te:curremus in odorem unguentorũ tuo. rum. Introduxit me rex in cellaria ſua: exultabimus& lętabimur in te, memo res uberum tuorum ſuper uinũ: recti di- ligunt te. Nigra ſum, ſed formoſa filię le ruſalem, ſicut tabernacula Cedar, ſicut pelles Salomonis. Nolite me conſydera re quòd fuſca ſim, quia decolorauit me Sol, flij matris meę pugnauerunt cõtra me, poſuerunt me cuſtodem uineis: uine- am meã non cuſtodiui. Indica mihi, quẽ diligit anima mea, ubi paſcas, ubi cubes in meridie, ne uagari incipiam poſt gre- ges ſodalinm tuorum. CHRISTV S.Si ignoras te ò pulcherrima inter mulieres, egredere,& abi poſt ueſtigia gregum tuorum,& paſce hoœdos tuos iuxta ta- bernacula paſtorum. Equitatui meo in curribus Pharaonis aſsimulaui te amica mea. Pulchrę ſunt genę tue ſicut turtu- ris, collum tuum ſicut monilia. Murenu- las aureas faciemus tibi, uermiculatas ar gento. E. Dũ eſſet rex in accubitu ſuo, nardus mea dedit odorem ſuum. Faſcicu lus myrrhæ dilectus meus mihi, inter u- bera mea commorabit. Botrus cypri di leaus meus mihi, in uineis Engaddi. C. Ecce tu pulchra es amica mea, ecce tu pulchra es, oculi tui columbarum E. Ec ce tu pulcher es dilecte mi,& decorus. Lectulus noſter flori dus: tigna domorũ noſtrarum cedrinaolaquearia noſtra cy- preſsina. Cap. Liber inter Hlias. E. Sicut malusinter ligna iyt uarum, ſic dulectus meus inter flllos. Jud umbra illius quem deſyderaueram ſedi, & fructus eus dulcis gutturimeo. Itro- duxit me rex in cellà uinaria, orainauit acädnn0. in me charitatẽ Fulcite me flori bu, ſti- zolgul iu pate me malis: quia amore langueoæ- uia eius ſiih capite meo,& dextera ilius 1 enuoßebicmn mplexabitur me. Adiuro uos filie leru⸗ 3 ſalem per capras, ceruosq; campotum, agor Kuülerneden ne ſuſcitetis, neq; euigilare faciaiis dile- anansweann E Cap. 11 ſäag b.— omat BSo flos campi,& luliũ conuallis. C, la ſaafe Sicut lihã intet ſpinas, ſic amica mex hn n 9 Mhn- 1 ctam, quoaduſq; ipia uelit. Vox dieai aaätäaſcntend mei, ecce iſte uenit ſanens in monuihus, incnältb tranſiliẽs colles. Similis eſt dilect meußs Cos All caprę, hinnuloq; ceruorũ. en ipſeſſa 1 lens mMeaben poſt parietẽ noſtrũ reſpiciẽs y feneltras 2. Henlabd ꝓſpiciens per cancellos. † En) dilecdus Et euüntichin. meus loquit mihi, Surge, propera ami, Csamigud ca mea, columba mea, formoſ mea,& udwuien ueni:iam em̃ hyems träſijt, imber ahiſt. n autel et receſsit. Flores apparuerũt interrano 38 8 Leer ſtra, tempus putationis aduenit uox ur. iai u tein turis audita eſt in terra noſtra, ficus pro⸗ fu.Jn di de tulit groſſos ſuos, uinee florẽtes dederut en hn 6 1 odorẽ ſuũ. Surge, ꝓpera amica meas ſpe t dui cioſa mea,& ueni. Columba mea in fo- lu raminibus petrę, in cauerna macerię:o ſtẽde mihi faciẽ tuam, ſonet uox tua1il hene auribus meis:uox em̃ tua dulcis, et lacics Dii Mun⸗ tua decora. Capite nobis uulpes paruu⸗-it rhal une las, quę demoliunt᷑ uineas. nã uinea no- hiinnd ſtra floruit. Dilectus meus mihi,& eoo ii ränfnie, illi, qui paſcitur interlilia, donec aſpiret 3 lorpeman dies,& inclinentur umbrę. Reuertere,ſi rndnteVeie milis eſto dilecte mi capræ, hinnulci; axmitldudu ceruorũ ſuper montes † Bethel. lgit iomt humät Cap. I11. Bechen immrn eahlbo Nledulo meo perrnoctẽ] quęſiui quẽ. mit ſunm diligit aĩa mea: quęſiut illum,& no in, ncat aſenä,ulnea ueni. Surgã,& circuibo ciuitatè:per ui« inttiionn An cos& plateas quærã qusè diligit anima 4 Prpubee un mea:quęſiui illũ,& non inueni. Inuene- difnxpächior 1 runt me uigiles, qui cuſtodiunt ciuitatt. dädedupenor, Num quẽ diligit aſa mea, uidiſtis:Pau, amaanm lulum cum pertranſiſſem eos, inueni quę 5 dübi ndaheib diltgit anima mea:tenui eũ, nec dimitta, ariimnm 1 donec introducam illum in domum ma- tris meę,& in cubiculũ genitricis met· naenau f Adiuro uos flliæ leruſalem per capras, aaxaäſäs, ceruosq; camporum, ne ſuſcitetis neque anmmsiſuq euigilare faciatis dilectam, dehe 4 aisden enm den V deuchxh 4 d 9 FAgae. 8c dl b 1 dſs dan Kltt ennche 6 8 . 6 1 Ä 1 dam nhdin h des lcz me tin; . 1 e arge,ppenn, wen an „ deirwoxcümüü d.Capiendori eninities n ſt. Diein nanai Mcitrinentn e cl meneume 1 dilede ni cnr ah upermuntetel (c. omeo perkmwidal e ſamerrqucuäaignr à& cknddudi tess quari gidi a ui tlä,& nonimunber⸗ giles qli cltobna a düigtzmeaalts 6 14e 5 d' petruſdencnnidil mameztenieänin oducam illmincen u Lineublenägeinte s Klie lenüänfn g anponm relin m acau dleim, di 6 3OPnrn 1 Ganticoru eſt ila, que aſcendit per de ni, fumi ex aromatibus ungu & unmerſt pulueris uiuentſ, qu Salomonis ſexa- Surge Aquilo,et ueni ſortes ambiũt ex fortiſsimis Iſrael: tum meum, X† fluent, ladios,& ad bella fortiſsi- E ap. V. ſꝙ enſis ſuꝑ ſemur ſuũ pro⸗ X) Eniat dilectus meus in hortũ ſuum, N urnos. Ferculũ fecit ſibi rut comedat fructũ pomorum ſuo- lignis Libani, Colũnas rum. C. Veni in hortũ meum ſoror mea reclinatoriũ aureum. ſponſa.meſſui myrrhã meã cum aromati Aſceninn purpureũ media charitate cð bus meis comedi fauũ cum melle meo⸗ trauit propterfllias lIeruſalem. Egredi-& bibi uinã meũ cumiacte meo: come/ ⸗wini ülier Sion,& uidete)regem Salo- dite amici,& bibite, et inebriamini cha üte onkin diadematè; quo coronauit illũ riſimi. E. Ego dormio,& cor meum ui 686 mater ſua in die deſponlationis illius,& gilat: uox dilecti mei pulſamis. perimi in die letitue cot hi ſoror mea, amica mea, ( æp· m. 260 myrrha& alo? cum omnibius primis Stis. Fons hortorum, puteus aquarũ æ fluunt impetu de Libano. Auſter:perfla hor aromata illius. K0. Ge u gcut uirgula tom 3 Ktnn& thurls, mätarij? En lectulũ G Auaut 1 jata dos tenẽtes g miuniulcuu ter tmores no Dn galomõ de tis fecit argkteas, dis eius. columba mea, 1111. immaculata mea: quia caput meum ple- hra es amica mea, quàm num eſt rore,& cincinni mei guttis no- Achra es. Ocuũli tutẽslumbarum, ctium. Expoliaui me tunica mea, quo- d intrinſecus latet· Capiili modoinduar illa: laui pedes meos, quo- caprarã, quę aſcenderãt modo inquinabo illos: Dilectus meus mi B ad. Dẽtes tui ſicut greges ſit manum ſuam per foramen,& uentex a(cenderunt de lauacro, meus intremuit ad tactum eius. Surrexi. & ſterilis non ut aperirem dilecto meo: manus meę ſtil inea labia lauerut myrrhã.& digiti mei pleni myr rha probatiſsima. Peſſulũ oſtij mei ape- ille declinauerat, atc ab 3 0 u tuj ſicut greges de morte Gala tonſarum, Gux alcel omnes gemeljis fœtibus, egtinter eas. Sicut ultta cocc aa.& eloquum tuum dulce. Sicut frag- rh⸗ Bmen mali punici, ita genaæ tuę, abſq; eo rui dilecto mecoat w quod latet. Sicut turris Dauid collum tranſierat. Anima mealiquefacta eſt, ut tuum, quę ædificata eſt cũ propugnacu qllecus locutus eſt: quęſiui,& nõ inue⸗ ls. mille clypei pendent ex ea, omnis ar ni iliũ:uocaui.& nõ rñdit mihti-Innene matura fortiũ. Duo ubera tua, ſicut duo runt me cuſtodes quircircuierãt) ciuita circũ eun ninnuli capre gemelli⸗ qui paſcunt in li tẽ:percuſſerunt me,& uulnerauerũt me, lijs, donec aſpiret dies,& inclinciur um tulerũt palliũ meum cuſtodes muroru. btę. Vadã ad montẽ myrrhę,& ad col Adiuro uos fllię leruſal, ſ inueneritis di jemthuris. Tota pulchra es amica mea, lectã meũut nuncietis ei. quia amote lã⸗ & macula non eſt in te. Veni de Libano gueo. EE. Qualis eſt dilectus tuus ex di ſponſa mea: ueni de Libano,ueni: coro- jecto, ò pulcherrima mulierã: qualis eſt naberis de capite Amana, de uertice Sa dilectus tuus ex dilecto, quia ſic adtura- O nir& Hermon, de cubilibus ſednum, de ſti nos: E. Dilectus meus candidus& ru montibus pardorũ. Vulneraſti cor meũ bicũ dus, ele ctus ex millibus Caput eius ſoror mea ſponſa, nulneraſti cor meum aurũ optimum. Come eius ſicut elatę pal in uno oculorã tuorum,& in uno crine marum, nigre quaſi coruus. Oculi eius ſi colli tui. Quàm pulchrè ſunt mamæ tuæ cut columbę ſuper riuulos aquarã, quæ ſoror mea ſponſa: pulchriora ſunt ubera lacte ſunt lotę,& reſident muxcta fluenta tuauino,& odor unguentorum tuorum pleniſsima. Genę illius ſicut areolæ aro- ſuper omnia aromata. Fauus diſtillas la/, matã cõſitę à pigmentarijs. Labia eius li H bia tua ſponſa, mel et lac ſub lingua tua, lia diſtillãtia myrrhã primã. Manus il⸗ D&odor ueſt mentorum tuorum ſicut o lius tornatiles aureę, plenæ nyacinthis. dor thuris. Hortus concluſus ſoror mea Vfter eius eburneus diſtinctus ſaphiris. ſonſa, hortus concluſus, fons ſignatus. Crura i lius columnę marmoreſ, duę fun Emiſiones tuæ paradiſus malorum pu- datę ſunt ſuꝑ baſes aureas. Species eius nicorum cum pomorũ fruckihus. Cypri ut Libani electus ut cedri. Guttur illius cum nardo, nardus& crocus fiſtula& ſuauiſsimũ.& totus deſyderabilis: talis cingamomum cum uniuerſis lignis liba eſt gilectus mreus⸗et ipſe eſt anicus berne 12 nl. mihi cut cortex mali punici, ſic genæ tuę abſ- que occultis tuis.Sexaginta ſunt reginę. C& octoginta concubinę,& adoleſcentu larum nõ eſt numerus. Vna eſt colũba mea, perfecta mea: una eſt matri ſuę, ele- cta genitriciſuę.Viderũt eã fllig,& bea tiſsimã prę dicauerũt, reginę& concubi nę,& laudauerũt eam. Qux eſt iſta quæ progredit᷑ quaſi aurora conſurgens, pul- chra ut luna, electa ut ſol, terribilis ut ca ſtrorum acies ordinata: E. Deſcendi in ED hortũ nucũ.ut uiderẽ poma kconualltũ,] cõuallis& inſpicerẽ, ſi floruiſſet uinea,& germi naſſent mala punica. Neſciui: aĩa mea cõturbauitme ꝓpter quadrigas Amina Sulamitis: dab. EE. Reuertere, reuertere Sunami, dura ſicut infernus, ęmulatio: lampades tis: Jreuertere reuertere, ut intueamur te. E Cap. VII. A 0 Vid uidebis in Sunamitide, Iniſi Sulamite Ichoros caſtrorum: E B., Quàm pul⸗ nus ſj chri unt greſſus tui in calceametis, filia ꝓſ dilectione, quaſi nihil deſpiciet eũ. Canticorum. filie leruſalẽ. EE. Quo abijt dilectus tu, Fodores Itui ſicut odor malorũ. Gatt erdpdend 1 us, ò pulcherrima mulierũ: quo declina⸗ tuũ ſicut uinum optimu 1 uit dilectus tuus,& quęremus eũ tecum. 5 m, digni dilecio swtuu meo ad potandũ-fabiſiq; Ge ſenilu,. h wtlh.(a 1 Cap. VI. lius ad ruminandũ. E. E go ileado meo aunn u lu A D llectus meus deſcendit in hortã ſuũ et ad me cõuerſio eius. V eni dilecʒe* lün ſbertedt ad areolã aromatũ, ut ibi paſcatur egrediamur in agrũ, cõmoremur in ul⸗ ſoumn Kacdei in hortis,& lilia colligat. Ego dilecto lis. Maue ſurgamus ad uineas,nideamps. 8 u qei . meo et dilectus meus mihi, qui paſcit᷑ in ſi floruit uinea, ſi flores frucus panrur⸗ 9 dlaeca Pnrun ter lilia. C. Bulchra es amica mea, ſuauis unt, ſi floruerunt malapi n ca: bi qabo man 18 & decora ſicut lIeruſalẽ:terribilis ut ca- tibi ubera mea. Mandragorę dederunt mumean Den ſtrorũ acies ordinata.Auerte oculos tuos odorẽ. In portis noſtris omnia pomano⸗ audenmn gäeyrn à me, quia ipſi me auolare fecerũt. Capil ua& uetera, dilecte mi, ſeruaut tibl. Guauun 8 B u tui ſicut grex caprarũ, quę apparuerũt E(ap. VIII. aweanln 4* Srex de Galaad. Dentes tui ſicut greges) o- Vis mini det te fratrẽ meũſugenti A'rumamn b uium, quę aſcenderũt de lauacro, oẽs ge- ubera matris meę, ut inueniätelo⸗ te Kurune mellis fœtibus,& ſterilis nõ eſt in eis. Si lum foris,& deoſculerν&e iam)me ne aina eisn att Kaüee leae aarun weinc venerrmiühime dalo wwbyeni mrellämmlubſlu anräscäesKcct rmchuuAlnpuee mo deſpiciat: Apprehendãte,& ducam domũ matris meę, et in cubiculũ genutri cis meę.Ibi docebis me,& dabo tibi po culũ ex uino condito,& muſtũ maloꝛũ granatorũ meotũ. Læua eiusſub capiõte meo,& dextera illius amplexabit me. Adiuro uos flliæ leruſalẽ, ne ſuſcitetis, Cüe Wwabinde neq; euigilare faciatis dilectã, donec ip⸗ linſmwdingt ſa uelit.(EE. Qug eſt iſta quę aſcendit aidle paicomno de deſerio delicijs affluens, innixa ſuper. ttauas lnpan dilectũ ſuum:) Sub arbore malo ſuſcitaui nidqadltran te:ibi corrupta eſt mater tua, ibi uiolatu è8 njawuciam! eſt genitrix tua. C. Pone me ut ſignacu⸗ aamnunpjmmanoza lũ ſuper cor tuũ, ut ſignacuiũ ſuper bra., nniiliuitſrait chiũ tuũ, quia fortis eſt ut mors, dilectioꝛ: lanaa vreniliquis eräanrtaulaudton eius, lampades ignis, atque flammarum. anmurieun löd- Aquę multę non potuerunt extinguere potnt iilſen puosamam charitatẽ, nec flumina obruent illã: ſi de⸗ ülget, Ka den derit homo omnẽ ſubſtantiã domus ſuer iaawaununſemd aiädihesanä qoe principis. Iuncturę fœminũ tuorũ, ſicut E. Soror noſtra parna,& ubera non im deſt itunan Nolteus monilia, quæ fabricata ſunt manu artifi- cis. Vmbilicus tuus crater tornatilis, nun quã indigẽs poculis. Vẽter tuus ſicut a/ ceruus tritici, uallatus liliis. Duo ubera ſi oſtium eſt, cõpingamus illud tabulis tua⸗ſicut duo hĩnuli gemelli capreg. Col cedrinis. EE. Ego murus,& ubera mea lum tuũ ſicut turris eburnea. Ocnli tui ſi ſicut turris, ex quo facta ſum coram eo cut piſcinę in Heſebon, quę ſunt in porta fi ie multitudinis. Naſus tuus ſicut turris cifico, in ea quæ habet populos: tradidi Libani, quę reſpicit cõtra Damaſcũ. Ca eã cuſtodibus, uir affert pro frudu eius . put tuũ ut Carmelus, et comę capitis tui mille argenteos. Vinea mea coramme nincta ſicut purpura regis F iuncta] canalibus. eſt. Mille tuix Pacifici,]& ducenii hĩs bet, quid faciemus ſorori noſtræ in die ein. auv unt, nea quãdo alloquẽ da eſt: Si murus eſt diſti·æ- ncqxxibunnaui cemus ſuper cũ propugnacula argtteꝛ: ixumaisnanaa pa teneaurr adnamaaland atütmmdm fmanäeminien uden lultace raals inugi füie mohaütm. iie kantäm K, quaſi pacem reperiẽs. C. Vinea ſuit ba- 1—. ⸗ ⸗. 7 1 2C 1 Qu im palchra es,& ꝙ́ decora chariſsi qui cuſtodiunt fructus eius. C. Quę habi P danidau, ma in delicijs. Statura tua aſsimilata eſt tas in hortis, amici auſcultant, fac me au * palme,& ubera tua botris. Dixi, Aſcen dire uocem tuam. E. Fuge dilecte mi& dã in palmã,& apprehẽdã fructus eius, aßsimilare capreę hinnuloc; ceruorũ ſu/ & erunt ubera tua ſicut botri uine;,& per montes aromatum odo/ waliba acn dwia— aganedlin Liber Liber Sapientiæ. CLuomodo deus ꝗ hus jnue niatur · Cap. I. mino in bonitate, Sap uærendus,& à qui liggite iuſtitiam, qui iu iis terram · Sentite de ͤlicitate cordis quærite il- jentiæ. ¶ lmpij 261 pomines& uoluptatibus dediti, utat ſpiruu ci corpore mterire. Ca. II. b nö fuerimus:q lum: quoniam inuenitur ab a 8 1 r ribus noſtris, et ſermo⸗ ſcintillę ad cõmo do/ rium in fine hominis,& & inſim tus ſit reuerſus ab inferis, quia ex mhilo nati ſumus,& poſt hoc erimus tanquam Ixerunt eñ̃(impij)cogitantes apud A ſe non reſte. Exiguũ,& cum tædio dica eſt tempus uitę noſtrę, & nõ eſt refrige⸗ nõ eſt qui agni m fumus, afflatus eſt in na tentant illum, apparet autem 1. tiend lequßdem habent in llam. Peruerſæ uendũ cor noſtrum, quixr A. nas) ci⸗ extincta 0ch 8 enim cogitationes ſeparãt à deo: proba- nis exit corpus noſtiũ.& ſpiritus 3 un⸗ dllicea, aautem uirtus corrpit inſipientes. quo detur tanquã mollis acr, et tranuibit unna awäram, h niam in malcuolam animã non introrbit noſtra tanquã ueſtigium nubis,& ſicur dexate apientia, nec habitabit in corpore ſub/ nebula gilolue quę fugata eſt a edhe lateJpa b38 44 ditopeccatis. i Spiritus emm ſanctus diſci ſolis,& 2edere iiius aggrauata, no⸗ nünegaine z pline effugiet fictã,& auferet ſe à cogi- men ndf rũ obliuionẽ accipiet pertem/ dacchin Rin tationibus qug ſunt ſine intellectu, et cor Pus; nemo memorlã habebit operum Pa pd macnid t, noſtrorũ. Vmbrę enim trãſitus eſt tem 1., 149 1 rà ſuperuentente iniquitate. Be- s,qm̃ ſtii, quoniã cõſignaia eſt.& nemo reuer titur. Venite er iuuẽtute celeriter. ueſtrũ ex ors ſit li noſtrum,& nõ eſt reuerſio fints no-⸗ go,& fruamur boms quę ſunt,& utamur creatura tanquã in Vino precioſo& un nia, guentis nos impleamus, et non pretereat i nos flos tẽporis. Coronemus nos roſis. ntequã marceſcant nullũ pratũ ſit quod ranſeat luxuria noſtra. Nemo murię noſtrę, ubiq; re- ationum nõ abſconde mus uiduę, nec †ueterano, nec reuerea⸗ Sit aũt forti, reamux⸗ il pars noſtra,& h & primamus pauperè iuſtum, et non parca . 1 3 mutmuratio⸗ murcanos multitemp à detractione tudo noſtra, lex iniuſti linquamus ſigna letitie, quoniã hæc eſt ec eſt ſors noſtra. oris. ti, quod em̃ infir no conäin, nn pietu 4 5 incni meii nm eſt enim ſpititus ſapiemi,& nõ pus lerenitune uuiicã lberabitrmaledictum à labijs ſuis, q 0s lelwit renum illius teſtis eſt dn.& cordis il- bhctiit lus ſcrutator eſt uerus, lingue kin au I. Gühan p dior. Quoniam ſpixitus dñi repleuit or iſäümd 1 hetettarũ,& hoc quod öemerom nedäm cientiamhabet uocis 1 Propter hoc qu m upndünni Oloquit iniqua,nõ poteſ latere, 83 pre⸗ uneue vm Cniid reriet llum corripiens iudicium. In cosi p Ktuün huaeh 1 tationibus enim impij interroete de uiaſord üena düm ſermonum aũt illius auditio ad*† eum nfans mi Wt uenie, ad correptionem iniquitatum de heinne lius. Qubnii auris Zeli audit omnia, 8 wnipounte n enued 8 uos à he unaend tur. Cu 4 uie go 5 dommilüttitn ece un Pent⸗ mlbtangulas parcite lingug, e amnlntltctan,, in uacuum nõ ibit, os autẽ quod memi⸗ di den Ktdena tur, occidit animam. Nolite zelare mor- ciemulnrintie temin errore uite ueſtrę, nec acquiratis quith ämnſ D perditionem in operibus manuũ ueſtra- 1 eu opugnoügi: rum. Quontam deus mortem non fecit, t, cöpingmallt; necletatur in perditione uinorũ. Crea- 8. Egomunbkima uit em ut eſſent omnia, et ſfanabiles fecit rexCuo hcalmat nutiones orbis terrarum, nepers(-ViKi li medicamentũ exterminij, nec infer quæhaberpopuume rum regnum in terra. Iuſtitia em̃ perpe- 1s, utatengobru teos. Viſea naug lkacc, damel nntfrudeis get amicjauſcakem un uam Figedtint pre linath m lomalun. tua eſt,& immortalts,(iniuſtia autẽ, mor ſumus ab ill tis eſt acquiſitio.Dimpij aũt manibus uerbis accerſierunt illam,& eſti illam amicam, deflux erunt,& ſpõ poſuerunt ad illam, quoniam(:morte) di- gm ſunt qui lunt ex parte illius. perat nobis o ſimilis eſt alijs uita illius, ſunt uię eius. Tanquã nugaces xæſtimati quoniam ſermo obſcurus mum eſt, inntile inuenik. Circumuenia- mus ergo iuſtũ, qm̃ inutilis eſt nobis,& cõtrarius eſt operibus noſtris,& impro peccata legis,& diffamat in nos peccata diſciplinæ noſtræ Pro- mittit ſe ſcientiam dei habere,& filium dei ſe nominat. Factus eſt nobis in tradu- ctionem cogitationũ noſtrarum. Grauis & non eſt in il eſt nobis etiam ad uidendũ, quoniã diſ- & immutatæ 0,& abſtinet ſe à uijs no- & ſtris tanquã ab immunditijs,& præfert mantes nouiſsima iuſtorum,& gloriatur patrem tura ſunt ill Impij ſones ſe habere deũ. Videamus ergoſi ſermo- nes ulius ueni ſint,& tentemus quę uen- i,& ſciemus quæ erunt no- dei, ſuſcipiet illum,& liberabit illum de mani- Iſa. 56.d 6 Op⸗ Mat.: 7& ueterani reue uißima illius. Si enim eſt uerus ſilius Mat. 27, e — 4“ 8“ ſ 8 — —= tormento interrogemus eum, ut ſciamus reuerentiã eius,& probemus patiẽtiam illius. Morte turpiisima condemnemus eum, erit enim et reſpectus ex ſermoni- bus illius. Hęc cogitauerunt,& erraue- runt, excęcauit em̃ illos malitia eorum. Et neſcierunt ſacramenta dei, neq; mer cedem ſperauerunt iuſtitię, nec iudicaue . runt honorẽ animarum ſancturum. Om̃ Gen.. d. 2.b deus ſcreauit hominè inexterminabi- 5.a lem]& adimaginè ſimilitudinis ſuæ fe- Eccl. 17. a cit illũ. iſ imudta aũt diaboli mors intro Pin integri iuit in orbẽterrarum:imitantur autem ¹l tate lum, qui ſunt ex parte iilius. Gen.; a Claſhper tribulationes proban- 1r.(p. 1 11. A THVſtorũ aũt animę in manu dei ſunt, Deu. 3;, a 1& nõ tanget illos tormentum mortis. Viſi ſunt oculis inſipientiũ mori,& æ- ſtimata eſt afflictio, exitus illorũ. Bt ab itinere iuſto abierunt in exterminiũ,& quod a nobis eſt iter exterminij, illi aũt ſunt in paces Et ſi coram hominibus tor menta paſsi ſunt, ſpes illorũ immortalita Et te plena eſt. Æln paucis uexati, in multis bene diſponentur, qm̃ deus tentauit eos, & inuenit illos diguos ſe. Tanquã aurũ B in fornace probauit illos,& quaſi holo- cauſti hoſtiam accepit illos,& in tempo Mat.:5. f re erit reſpectus illorãj Fulgebunt(iu- ſti.)& tanquã ſcintillę in arundineto di ſcurrẽt. Iudicabunt nationes,& domina bunt᷑ populis,& regnabit dũñs illor in perpetuũ. Qui concidunt in illo intelli- gent ueritatẽ,& fideles in dilectione ac- quieſcent illi, qm donã& pax eſt ele- ctis eius.Impij ant ſecundum quę cogita uerunt, correptiont habebũt, qui negle- xerũt ĩuſtã,& à dño receſſerunt · Sapi- entiã em̃.& diſciplinam qui abijcit, in- — C fœlix eſt,& uacua eſt ſpesillorum, et la bores ſine fructu,& mnutilia opera eorũ. Mulieres eorũ inſenfatę ſunt,& nequiſ- ſimi fſlij illarum. Maledicta creatura eo rum. quoniã fœlix eſt ſterilis,& incoin- quinata quę neſciuit thorũ in delicto, ha bebit fnictũ in reſpectione animarũ ſan/ ctarum, et ſpado qui nõ operatus eſt per manus ſuas iniquitatẽ, nec cogitauit ad- nerſus deũ nequiſs ima: dabit᷑ em̃ illi fl- dei donum electũ,& ſors in templo dei acceptiſsima Bonorum em̃ laborũ glo- Iioſus eſt Irucus,& quę nõ concidit ra- dis Liber manibuscontrariorum. Contumelia& dix ſapientig- Füij autè adult oauhai . dent eunl erorun in A lomema rib conſummatione erunt,&ab iniquo tho ii Wübdi ro ſemen exterminabit. Er ſi quidẽ᷑ lon uncrumtuin gc uitę erunt, in nihilũ computabunt,&è. aqp iſmnail line honore erii nouiſauma ſenecus 1o⸗ Jcisoutulſt rum. Et ſi celerius defuncti fuenint, non 8 lenmid habebunt ſpem, nec in die agnitionss al Bah. 6,ℳ werchall locutionem. † Nationes efuminiqua, N g nieneptec dirę ſunt rconſummationis. uan naumüs luſti plerunque tempeſtue tolluntun un nefim Malbh g ne ab impis ſeducantur.(ap. III. nt rißeſan 5 Quam pulchra eſt calta generatic à aatu( cum ciaritate, immortal seſtei ma fn 34 chn moria illius, qm& apud deũ nota eſte n mhe Wtiau apud homines. Cum preęſens eſtimitan, ibch 5 n tur illã,& deſtderant ei cum ſe eduxe- bua 4 rit, et in perpetuum coronata trumphat Mne meſj incoinquinatorũ certamimum premium talopid a dr uincens. Multigena aũt impiorũ multi- menrchin 1 4 tudo non erit utilis,& †ſpurlauituſami ai um n na)nõ dabunt radices altas, nec ſtabile emin md firmamentã collocabunt. Etſiin ramis unn rſ dn 3 in tẽpore germinauerint, insirmiter poſt rf uumtin ta à uento cõmouebuntur,& à nimiea, eaum ſümnm, te uemtorũ eradicabunt. Contringentut B eiran wuermii enim rami inconſummati,& fructus iio iaai iund rum inutiles,& acerbi ad manducandi- hiſmmamsa & ad nihilum apii. Ex iniquis enimo- üebuinni ſen mnes filij qui naſcũtur, teſtes ſunt nequi- üumne mmdtnu tiæ aduerſus parentes in interrogatione asnluſiqltmtb& fua. pręoccupatus andkumpuaäel fuerit, in refrigerio erit. Senectus enim angirglnuc uenerabilis eſt non diuturna, nec; anno iuii’an baünnün rum numero cõpuiata, cani autem ſunt irti tnlnämm ſenſus hominis,& ætas ſenecdutis, ua nda,Gnaquann jmmaculata. Placens deo facdus dite⸗ unqumus ur a ctus,& uiuens inter peccatores transſa- ruanaud omne tus eſt: raptus eſt, ne malitia muraret m- Keenachte,agle tellectum eius, aut ne fictio deciperet-„ iaitaämsanau nimam illius. Faſcinatio enim nugacita- uä Erullmm tis obſcurat bona,& inconſtantiam coò- umüſtn ſügr cupiſcentiæ tranſuertit ſenſumſine mali, danhem ſen u tia. Conſummatus in breui expleuittem aimniin nerb aan pora multa. placita enim erat deo eumn müäußt nüh illius, propter hoc properauit educctei mthaziltnent lum de medio iniquitatã, popull autèi9 düt na an dentes,& non intelligentes, nec ponen⸗ mühämi tes in pręcordijalia„Quonlam Tram⸗ ns eheentn dei& miſericordia im fancios eius, ꝗte emegghilm ſpectus in electos illius. Condemnat u., anäimiia tem iuſtus mortuus uiuos impios, 2 u. epiſwis falr uentus celerius conſummata longammt ddügecnur — 3 s 10 tam iniuſti. Videbũt em̃ finẽ ſapſentiti, aiiauo i — ⸗ 2 8 1 de Illo de 8 dat & nõ intelligẽt, quid cogitauetit ka Vana an Aus ten, bu unn 6 4 7G Mlütenäg dertunäin ldonäcei nta clbeahn Se 6 egernnamite do cönoredanan, tu eraüeadura 1 ni inconim, eh— lles& artälrg lum npi Rügan ſqu mcüm nn tlos parene linnaee — Weälgasgen Krefrigerotn Lenen ls ettwonäumn n dero cöpuan en An muns, Kamſenin ara. Phcagchi gensittetgecannn ptuselt neamnm eins, atmſtwien tMne lius Faccimiocraaen at bom, ietn lr trniertnun unmansinbreichs e a pacihemertie sterhocgncpenitet dio inqutgüppil noniitellgenetn 4 n ordidalh,Cun ericordainligle ſecios illiCun nortuts rune rus coſummnen „Vübäütih lgigicrt 8 Aea Sapientiæ. 262 us qu e⸗ à procelſadiſpargitur,& tanquam fumis & contemnent eum, illos aut quâ* A uento diffuſus eſt,& tanquã memo ii midebit,& erũt poſt hęc decidentes xia noſpitis untus diei pretereuntis. luſti ſne nonore,& in contumeiia inter mor⸗ autem in perpetuũ uiuent,& apud dñm in perpetuum, Im̃ diſrumpet illos in eſt merces eorũ, g& cogitatio illorũ apud nn,& cõmouebit illos à fun Altiſsimã. ldeo accipient regnũ decoris, & uſq; ad ſupremũ deiolabun/& diadema ſpeciei de manu dñi, quoniã tur K etunt gemẽtes,& memoria illorũ dextera ſuateget eos.& in brachio ſan- penbit. Venient in cogtatione peccaio- cto ſuodefendetillos · Etaccipiet arma- nm ſuorum timidi,& traducent illos ex tutam zelus ilius, g armabit creaturam zduerſo iniquitates ipſorum. ad ultionẽ inimicoꝛũ. induet pro thorace Canſlantua iuſtoru contra perſecutores, iuſtitiam,& accipiet pro galea nudicium horu gemitus& pamtẽtia. Cap. V. certum: ſumet ſcutũ inexpugnabile xcni Vnc ſtabunt iuſti in magna conſtan⸗ tatem: acuet autem diram iram in lanceà, na aduerſus eos qui ſe anguſtiauerüt,& pugnabit cumillo orbis terrarum con & qut abſtulerun lahores eorũ. Viden tra inſenſatos · Ibunt dmecte emiſsiones testurhbabuntur timore horribili,& mi- fulgurum,& tanquam a bene curato ar- nbuntur in ſubitattone inſperatæ ſalutis, cu nubium exterminabuntur, g& ad cex⸗ ementes præ anguſtia piritus, dicentes tum locum inſilient. Et a petroſa ira ple- intraſe pœnitentii agentes,& præ angu næ mittent grandines,& excandeſcet in ſiaſpiritus gemẽtes Hi ſunt quos habui- Hlos aqua maris;& flumina concurrent mus aliquando in deriſum,& in ſimilitu duriter. Contra illos ſtabit ſpiritus uirtu äinem improperij. Nos inſenſati uitam il tis,& tanquam turbo uenti diuidet illos. lm æſtmabamus inſaniam,& finem& ad eremum perducet omnem terram. Uorum ſine honore: ecce quomodo com riniquitatis illorum,& malignitas euer inichuitas auſunt inter fllios dei,& inter ſanctos tet ſedes potentium.. ſrs ilorun eſt. Ergo etrauimus à uiaue( Madnates ad iuſtitiam& ſapientiã latis& iuſtitiæ lumen nõ luxit nobis, hortatur. Caput I- Elolintelligentiæ, non eſt ortus nobis. M Ruor eſt ſapientia, quàm uires:& A Lalati lumus in uia iniquitatis& perdi uir prudens, q́; fortis. Audite ergo E ccl.ʒ · ¶ ffciles, uiã reges,& intelligite, diſcite iudices fintũ ROim. 1 3.3 nonis, et ambulauimus uias dif antem domini ignorauimus. Quid nobis terræ. Præbete aures uos qui continetts profun ſuperbia: aut qiuitiarũ iactantia multitudines,& placetis uobis in turbis auid contulit nobis: Iranſierũt omnia il⸗ nationum: quoniã data eft à domino po- Annquam umbra,& tanquam nuncius teſtas uobis,& uirtus ab Altiſsimo, qui grecurrẽs, et tanquã nauis quę pertranſit interrogabit opera ueſtra,& cogitatio- nauanté aquam: cuius, cum preterierit, nes ſcrutabitur: quoniam cum elſetis mi- nd eſt ueſtigium inuenire: neq; lemitam niſtri regni illius, nõ rectè indicaſtis, nec cuing illius in fluctibus, aut ¼ auis quæ cuſtodiſtis legem iuſtitię, neq́; ſecundum nanſeolat in aere, cuius nullum inuenitur uoluntatem dei ambulaſtis. Horrendè& uxgumentumitineris illius, ſed tantum ſo cito apparebit uobis, quoniam iudicium nins alarum uerberans leuem uentum, duriſsimum his cui pręſunt, flet. Exiguo & lindens per uim itineris atrem, com- enim conceditur miſericordia, potentes B motis alis tranſuolauit,& poſt hoc nullũ autem potẽter tormenta patientur. ſi Nö Deut 10. ſignum inuenit᷑ itineris illius:aut tanq́; ſa em̃ ſubtrahet perſonam cniuſquam deus, 1. Par. 19·C gita emilla in locũ qeſtinatũ, diuiſus aer qui eſt omniã dominator, nec uerebitur Iob 34. b continuo in ſe recluſus eſt, ut ignoret᷑ tran magnitudinem cuiuſquam, quoniam pu Ecck.35. lius illius:ſic& nos nati, contimuo deſi- ſillum et magnum ipſe fecit,& æqualiter Rom. 2. b uimus eſſe, G& uirtutis quidẽ nullã ſgnũ cura eſt illi de omnibus. Fortioribus au- Galat.⁊.P na ualuimusoſtendere, in malignitate autem tem fortior inſtat curatio. Ad uos ergo Ephei. 6. b noltra conſumpti ſumus."i Talia dixerüt reges ſunt hi ſermones mei, ut diſcatis Coloſſ.. e in inferno hi qui peccauerunt: quoniam ſapientiam,& non excidatis. Qui enim Acor. 0. d bes impij tanquã lanugo eſt, que à uento cuſtodierint iuſtitiam„iuſtè iudicabun- 1. Pet-i. c tollitur,& tanquam ſpuma gracilis, quæ tur,& qui didicerint iuſta, inuenenit à procel guid quid reſpondeant. Concupiſcite ergo ſer mones meos, diligite illos, et habebitis di ſciplinã. Clara eſt,& quę nunquã marce ſcit ſapientia,& facile uidet᷑ ab his qui di C igunt eam,& inuenit ab his qui quærũt illam. Pręoccupat qui ſe concupiſcunt, ut ijs ſe prior oſtendat. Qui de luce uigila- uerit, ad illã nõ laborabit, aſsidentẽ enim illã foribus ſuis mueniet. Cogitare ergo de illa, ſenſus eſt conſumatus,& qui uigi- lauerit ꝓpter illã, citò fecurus erit. Quo- niam dignos ſeipſa circuit quęrens,& in uijs oſtẽdet ſe illis hilariter,& in omi pro uideutia occurret illis. initiũ em̃ illius ue riſsima eſt diſciplinę cõcupiſcẽtia. Cura erxgo diſciplinę. dilectio eſt: et dilectio, cu ſtodia legum illius eſt:cuſtoditio autẽ᷑ le- gum, cõſummatio incorruptionis eſt, in- corruptio autẽ facit elſe proximum deo. Concupiſcentia itaq; ſapientiæ deducit D ad regnũ perpetuũ. ði ergo delectamini ſedibus,& ſceptris ò reges populi, diligi- te ſapientiãↄut in peipetuũ regnetis:dili- gite lumen ſapientiæ omnes qui præeſtis populis. Quid eſt antẽ ſapien: ia,& quem admodum facta ſit, referã,& non abſcon dam à uobis ſacramenta dei, ſed ab initio natiuitatis inueſtigabo,& ponã in lucem ſcientiã illius,& nõ pręteribo ueritatem, neq; qnidẽ cum inuidia tabeſcè᷑te iter ha bebo, qm̃ talis homo nõ erit particeps ſa pientię. Multitudo autẽſapientiũ, anitas eſt orbis terrarum,& rexc ſapiens ſiabili- mentã populi eſt. Ergo accipite diſcipli nam ꝑ ſermones meos, et proderit uobis. ¶ Vnus omniii introitus& exitus ideoſa pientia expetenda eſt. VII. 4A Sym quidẽ& ego mortalis homo, ſimi lis omnibus,& ex genere terreno il- lius qui prior eſt factus,& in uẽtre matris figuratus ſiim caro, decẽ menfiũ tempore coagulatus ſum in ſanguine, ex ſemine ho mints,& delectamẽto ſomni cõueniente. Et ego natus accepi cõmunem aerem.& in ſimliter factam decidi terrã,& primã uocẽ ſimilem omnibus emiſi plorans: in inuolumentis nutritus ſum,& curis ma- gnis. Nemo em̃ ex regibus aliud habuit natmitatis initium. Vunus ergo introitus eſt omnibus ad uitam,& ſimilis exitus. Propter hoc optaui, eSt datus eſt mihi ſen ſus,& inuocaui,& uenit in me ſpiritus ſa pientię,& prępoſui illam regnis& ſedi- Hus,& diuisias nihil eſſe duxi in compa- ratione Liber ſtatem illius nõ abſcondo. Infinitus enm in 84 lone illi Aadbikuni raiione illius, nec comparaui illi epice ni 3 arſe. pręcioſim, qm̃ om̃e aurũ mn cõparatone henu aii dipoln iltuus arena eſt exigna:&e tanqy lutã aſtii Wmaimaii mabitur argentũ in conſpeciu ilius. du Nuone ertuna ſaluitẽ& ſpeciem dilexi mlam,& pro E nckp — ſui pro luce habere illam, qm nextiadef jenn chuſhie bile eſt lumen illius. Venerũt autẽ nai Meu Ill. oma bona pariter cum Illa,& mnume. 52 züftenf rabilis honeſtas per manus illius,& leta⸗ uina u tus ſum in omnibus, m̃ antecedebatme annita iſta ſapientia,& ignorabã qm hon mo⸗ äin dte,d wmium maer eſt. Quam iine fichone ci⸗ anan Gnm I Cmun rſGeckx. dici,& ſine muidia cõmunico,& hone- 8* nündem thefaurus eſt hominibus, quo qui uſiſunt, Küdhuin 8 participes facti ſunt amicuię derpropet ai Kfmgh 3 diſciplinę dona cõmendat:. Mitaätde aqkeui tun— dit deus dicere ex ſentẽtia,& preſunere tw grokamomn⸗ digna horũ quę miht dantur: qm pſeſs- ihmnſgumn pientie dux eſt,& ſapienuũ emendator. iiciaßtarblün in manu enim iilius& nos,& ſermones(ltertiumm nioſtri,& omnis ſaptentia,& operũ ſcien ſatatm üpnä tiæ diſciplina. Ipſe ein dedit mihi hotum wik mi ts quxę ſunt, ſcienttà ueram ut ſciam dupoſt eaariſts Rüm tionẽ orbis terrarum,& uirtutes eſemen taliteriqpſtipmn torum. initiũ& conſummationẽ,& me, a ſimrxth etlus dietatem temporæ, unciſst udinũ pettit es dunennil tationes,& conlummationes temperii a tuaq tm Kerun morum mutationes,& diu ſiones tenpo aei Dxluegpti rum, anni curſus, et ſtellaꝶe diſpoſitionts, ſpinteiuiautä“ſcege naturas anmaliã,& iras beſtiarum uin aauiè’mijmii h uentoꝶe,& cogitationes hom num dſt rthnia altuta, rentias †uirgultorũ,]& uittutes radicii tiam ſmienen & quęcunq; ſunt abſconſa& improuta iasgin mihelupr didici, ommũ cmñ̃ artifex docuit me lapi’ iaasã inesginugi entia. Eſt enim in illalpiritus intelligen⸗ aminaltnednn tig, ſanctus, unicus, multipleꝝ, ſubnilis di⸗ njtien R enncin ſertus, mobilis, incoinquinatus: certusſmm eurlo tponen h uis, amans bonũ, acutus, q mimluetat be⸗ nirimnaaitan,d. nefacere, humanus, benignus„ ſtabilio üg dätmefunmi Pcertus,] ſecurus, omnem habès uinini aipcpics d mid omnia proſpiciens,& qui capiatoksſpi, i nthwra ritus, intellig ibilis, mũdus⸗ ſubtiis. Omm Diidihntiuäne li bus enim mobilibus mobilior eleſapien tdenfetzlnrawin tia, attingit autẽ ubiq; propterluamm Rtäon ſa wnen ditiam. Vapor eſt enim untutſs gei, dnentlis nct emanatio quędã eſt claritatis omnipoten ulägſümäegn tis deiſyncera,& ideo nihil inquinaum Heuln cma in eam incurrit. candor eſtemm ueß fganiſtnnori eternę,& ſpeculũ ſine macula 1 9 eign n mi ſtatis,& imago bonitatis illius. 16 3 1 dbhn Auryerh una, omnia poteſt.& in ſe permanee t neddſeg one jmas ſancias wallecdtsdhe innouat,& ꝑ nationes in amun umn ſe transfert, amicos dei& propheta— Raniäiaeſe Kmraüinchie ſtuuit. genlät n erüae d ſh d. 1 dleit h 3 dneltg e dend in enn na 8 wena äi 8 man 8 line mide 1 llusnöain de dasettneund deaan lua mecomeinad dicetetr an 7 40 loräg,ngän 1 13 4 3 1 Gonntenee ſiplna pesiten nt leentanagn„ dateraniuin AnttludR cniana emtemgegt ſän e,& obnain . 1 4 3 amuratione düüta, mi cauſdaliath un 3an mlügintan , giageraitens Turgult rna aing lun flidwe ommü cüulkenärne Sſtenmnübihän damwwlpa dobilss ncrinumane ans bonä wunarn ce, hurmquu bgut s ſecunis omnnältri propicens Kaghit teligiditsniiuin mmoblübs nattne ngittändigmexin. . Vaporekennuntt rio quedi ttcmunn yncer iteiſe „NVenwdtafh inemtt.ſcnh i 9; & ſpealültemun teinasobonmui mmiapouck. Kiüm” „Epmiineni ſramdadaäyd dun ch cgan uuenim imen enn lus delectatio bona,& in operibus ma- ua naum illius honeſtas ſine defectione,& Sapientiæ. .Nemin? em̃ diligit deussniſi eum ipſius,& circuibam qugrens, ut mihi il ã „leuereg nhabitat. Eſt em̃ hæc allumerem. Puer autẽ erã ingenioſus& gicua 3 le,& ſuꝑ omnè diſpoſitionẽ ſortitus ſum animã bonã. Et cum eſſem dolot aicſ comparata inuenit prior. cogitatione magis bonus, ueni ad corpus ran ledit nos.ſapientiam autem coinquinatũ. Et ut ſciui qm̃ aliter nõ poſ llienim ſu entta ſem elle continens, niſi deus det,& hoc 1 1 erſeuenet in laudibus ſapien ipſum rerat ſumma ſapientia: Jſcire culus Ma.(ap. V III. ellet hoc donũ: adij dñm„& deprecatus niigit ergo à fine uſq; ad finem forti ſum illũ.& dixi totis præcordijs meis. Ner& dipenit omnia ſuauiter.· Hãc ¶ Oratio Salomonis pꝓro ſapieune umaui et exquiſiui a iuuẽtute mea, et quę habenda. C 8 1 8 de ui cponlam mihi eam aſſumere,& ama- I)Kuskpaträ meorum& dñe n eri⸗ orfacus ſum kormæ illius. Generoſitatẽ cordię, qui feciſti omnia uerbo tuo, Ilius glorificat, contuberni habens dei:& ſapientia tua conſtituiſti hominem, ut cd& omniũ dñs dilexit illã, doctrix em̃ dominaretur creaturæ quæ Ate facta eſt, dddiccipling dei,& electrix operũ illiꝰ. ur diſponat orbẽ terrarum in equitate& Bt aiuitig appetunĩ in uia, quiĩd ſapien iuſtitia,&e in direcdtione cordis ludicium ialocupletius, quæ operatur omma: Si iudicet: da mihi ſedium tuarum aſsiſtricẽ autem ſenſus) operat᷑, quis horum Iuiæ ſapientiam.& noli me reprobrare à pue ſintmagis q; illa eſtarti fex: Et li iuſtitiã ris tuis: ꝗm̃ ſeruus tuus ſum ego.& filius qui duligit, labores huius magnas habẽt ancillæ tuę, homo infirmus,& exigui tẽ⸗ uuttutes: ſobrietatem em̃,& prudentiam poris,& minor ad intellectũ iudicij et le⸗ Locct,& iuſtitiã& uirtutẽ, ꝗbus utilius gum. Et ſi quis erit cõſummatus inter ſi⸗ wihil eſt in uita hominibus. Et homin t nt ſcientiæ deſiderat ꝗs, ſcit præterita, tua, in niliilum computabit᷑. 1Tu elegiſti &de taturis eſtimat: ſcit uerſutias ſermo me regem populo tuo,& iudicẽ filiorum nü, diſolutiones argumentorũ: ſi gna& tuorum,& filiarum:& dixiſti me ædifi monltraſcit anteq́; fiant,& euentus tem care templũ in monte ſancto tuo,& in ci orũ& ſeculoꝶ. Propolui ergo hãc ad⸗ uitate habitationts tuę altare, ſimilitudi/ uucere mihi ad cõuiuendã: ſciens qm lo nem tabernaculi ſancti tui, quod prępara auio cogitationis& tædij mei. Habeo ſti ab initio, il& tecum ſapientia tua, quę propter hanc norẽ apud ſeni L Es niar in iudicio,& in conſpectu potentiũ ſet placitum oculis tuis„& amirabilis ero,& facies principũ mira⸗ in pręceptis tuis. Mitte iltã Opuntur me, tacentẽ me ſuſtinehunt,& lo- cis tuis, uenté me reſpicient,& ſermocinãte me mecum ſit,& mecã laboret; lii jabebo per nãc immottalitatẽ,& memo& intelligit, nam eternã his qui poſt me futuri ſunt re meis ſobrie, 2631 erat ſapi entię, A patenta ſi multitu lios hominum, ſi ab illo abfuerit ſapientia B 1. Par. 5. b PO. 3.c⸗ claritatẽ ad turbas,& ho- nouit opera tua, quę& affuit, tunc cũ or Io.i. a ores, iuuenis etacutus inue bem terrarum faceres,& ſciebat quid eſ- quid directum de cœlis ſan- & A ſede magnitudinis tuæ, ut ut ſciã qnid puura manus ori ſuo imponent. Pręterea acceptum ſit apudte: ſcit em̃ illa omnia⸗ & deducet me in operibus & cuſtodiet me in ſaa poten G Inquã. Diſponã populos,& nationes mi tia. Et erunt accepta opera measet diſpo teruntſubditę. Timebunt me audiẽtes nam populum tuum iuſtè,& ero dignus neges horrẽdi,& in multitudine uidebor ſedium patris mei. Quis enim homimn bonus,& in bello fortis. Intrans in domũ poterit meã conquieſcã cum illa: non em̃ anaritudinẽ conuerſioillius, nec tędium enim mortalium timidæ, conuictus illius, fed lętitiam& gaudium. Hec cogitans apud me,& cõmemorans rumpitur, incorde meo, quoniã Timmortalis jeſt in inhabitatio deprimit Dincertamine loquelæ illius ſapientia, . ſcire conſilium dei: aut quis pote- habet rit cogitare quid uelit deus: Cogitatiões & incertæ pro- uidentiæ noſtrę. Corpus enim quod cor⸗ aggrauat ammam,& terrena Eia 48.,4 ſenſum multa cogi Kcognitione)ſapientię,& in amicitia il⸗ tantem- Rt difficile æſtimamus quæ in terra ſunt:& quae in proſpectu ſunt, inue- nimus cum labore. Quæ autem in coelis & ſunt, quis inueſtigabit: Senſum autẽ tuum Rom. ¹5. d 1. Cor. 2. d ₰ Plclartas in cömunicatione ſermonum quis ſciet, niſi tu dederis lapienuã,& mi⸗- M iphius, ſeris Miſericordia 4. 8 7 8. 4 tlo Exoi i.b æternam.] Hæc populum iuſtum,& ſe- ſimiliter iuſtis faciens: pro cogita Liberf aAs Plritum lanctum tuum Fe altibcimis, mam ſerui dei,& ſtetit contta teges Ror & ſi correctæ ſunt ſemite eorum qui ſunt rendos in portentis& ſnis. tred in terris,& quæ iibi placent didicerint dit iuſtis mercedem nborum iotan 8 homines: Nã per ſapientiam ſanati ſunt, deduxcit illos in uia mrrabili,& fait it quicũq; placuerũt tibi dñe à principio. in uelamento Xdiei,]& mn luce 88 Japtentiæ laus& lie rattone eoris, quos per noctem,& tranſtulit illos ab ꝛnitio bucuſque ſanauit. rubrum,& tranſuexit illos per aquam ni- Cap. X. miam. Inimicos autem illorum zemerſtt A ₰ Mc, illum qui primus formatus eſt à in mare,& ab altitudine infeꝛotun edn, deo pater orbis terrarum, cum ſolus xit illos. iſIdeo iuſti tulerunt ſpolia inpi- eflſet creatus, cuſtodiuit,& eduxit illum orum,& decantauerunt domnendadn Gen. 1: d à delicto ſuo. Et eduxit illum de limo ſanctum tuum,& uictricem mana mam Gen-a. b terræ,/&⅞ dedit illi uirtutem continendi laudauerunt pariter, quoniam kpientia Gen. 4. 5b omnia, ab hac ut receßiit iniuſtus in ira aperuit os mutorum,& linguas infan ſtellarum per mate Faternitatis ſua, per iram homicidij fraternitas Jde fecit diſertas. Gen. 7. b perijt. Propter quod ſſcum aqua deleret terram, ſanauit iterum ſapientiasper con- bac& puniti ſunt. temptibile lignum iuſtum gubernans.(ap. XI. Hæc& in conſenſu ſuperbię, cum ſe na- kexitſlopera eorum in manibospta tiones extuliſſent, ſciuit iuſtum,& cõſer pheetæ ſancti. Iter fecerunt per deſer uauit ſine querela deo,& in filijs Fmiſeri ta, quæ non ꝙ habitabantur,)& inlocs cordiam Ifortem cuſtodiuit. Hæc, iuſtũ deſertis †fecerunt Jcaſas.)iSteterunt con C der quæ homines pectauenunt je Gen. 12.à2 Gen. 19. e B in teſtimonium nequitiæ fumigabunda eſt illis aqua de petra altiſsima,et requas conſtat deſerta terra,& incerto tempore ſitis de lapide duro. Per que enim panas fructus habentes arbores,& incredibilis paſsi ſunt inmici illorum, à defecione animæ memoria ſtans figmentum ſalis. potus ſii, in eis cum abundarèt flſjittadt Sapientiam enim prætereuntes nõ tantũ Iætati ſunt. Per hæc cum illis deeſtnts in hoc lapſi ſunt ut ignorarent bona: ſed bene cum ill is actum eſt. Nam proſeite & inſipientiæ ſuę reſiquerũt hominibus quidem ſempiterni fluminis, humanum memoriam, ut in his quæ peccauerunt, ſanguinem dediſti iniuſtis. Qui cum m nec latere potuiilent. Sapientia autẽ hos, nuerentur in traductione infantumocc qui ſe obſeruant, à doloribus liberauit. ſorum, dediſtt illis abundantem aquam it Gen. 28. b Haæc autem, profugium iræ fratris iuſtũ ſperatè: oſtendens perſitim quę tune ſuit dedincit per uias rectas,& oſtendit illi re quemadmodum tuos exaltares,& aduet gnum dei, et dedit illi ſcientiam ſanctorũ, ſarios illorum necares. Cum enim tentat Nooneſtauit illum in laboribus,& comple ſunt,& quidem cum miſericordi diſti uit labores illius. In fraude circumuenien plinam accipientes, ſcierunt quemadud- tium illum affutt illi,& honeſtum fecit il dum cum ira iudicatt impij tonnentapa lum. Cuſtodiuit illum ab inimicts,& à ſe terentur. Hos quidem tanquampatermo quctoribus tutauit illũ,& certamenforte nens probaſti: illos autem tanquam dnus dedit illiut uinceret,& ſciret quoniam rex interrogans condemnaſti. Abſemes Gen. 37. f omnium potentior eſt ſapientia. Hæc, enim& præſentes ſimiliter terouer uenditum iuſtum nõ dereliquit, ſed à pec tur. Duplex enim iflos acceperat trctus catoribus liberauit eum: deſcendit que& gemitus cum memoria prętetlionmm- cum illo in foueam.& in uinculis nõ de. Cum enim audirent perſua tormemabe⸗ reliquit illum, donec afferret illi ſceptrũ ne ſecum agi, commemorati ſunt qomi⸗ regni,& potẽtiam aduerſus eos qui eum num admirantes in finem exitus. Ge deprimebant,& mendaces oſtendit qui enim in expoſitione parua proiecdum .—₰.„- ⸗— F 4 3 ti 4 on maculauerunt illum,& dedit illi claritat? riſerunt, in finem euentus mirati ſunti ni/ . ⸗ 8 2. 5 4 orum. men line qrerela lberauit a nationibus bus autem inſenſatis enduiene ilaumn d 3.5 qux illum Jeptimebant. Intrauit in ani Quod quidam errantes, cocban nun 10 8 3418 1 14 1 „* 14 „e did 1 m. anai üwüiräten dn, à pereuntibus impijs liberauit fugi ẽtem, tra hoſtes,& de inimicis ſe uindicaueri deſcendente igne in pentapolim: quibus II Sitierunt& inuocauerint te,& das aawn gom eon lRaigäfana ſtn Ahort um namm mundhuane madeku,ue natteäwig gvis dorubſenul 1 ginm oumndeürad mmimſtch rict der'Könelts mdrripeteon biidäpelpat anei emnalomenh mmiue hlit M atiich heren e antjt glondte aürenimaut amnri 4 rchi gat ti Kenanme eöpetcnn onnu attim Digbenmc Kablolcheormcr aterzalodcont wancoanen gal erteal guchuiſerau rnan de, coglenu enmomniſw. qodit rüwain. ntammuſ amfen i(ih.) adens iwulsed amäonmdis loh ntu cergi Kic dlenedaloruem. da tn gtedie lo dantgtere id eraägPodtüne uſeneeawi eedennirränee nad Keanstdre Aeiaraore äna adünnäinau etiatiolunm kinitdi fwadiei pue lthteten C nutgenncit azanriwnine —Landaa, .„ Ktt Sapientiæ. 264 aeene h antes,& beſtlas faperuacuas, immiſi rpotene eran inbeh lubij keer Fen pioß 8 tilcai ſchn S llis multitudmẽ mutoru animalium iuſtis, aut beſtijs ſęuis, aut nerboduro 1⸗ 5 nanu i 3 ndicli ut ſcirẽt quia per quę peccat mul exterminare: ſed partibus iudicãs, hen bin na 5 erec& torquet᷑.Nõ em̃ impof⸗ dabas locumpcenitenti?, non ignorans 1 nis d Pun erat ommpotens manus tua, quæ qm̃ nequaã eſt natio eorum,& naturalis bindimidh mit orbem tertar ex materia immiſa., malttia pſorã.& am̃ nõ potera: muta- b Lbrun 8 immittere illis multitudinem urſorũ, aut ri icogitatio illorum in perpetud. Semen e lüta 8 zaces leones: aut noui generxts ira ple, em̃ erat maledictum ab initio, nec timès elldei R a 4 tignotas beſtias„aut uaporẽ ig, aliquem ueniã dabas peccatis illorum. 4 deenen* irantes, aut fumi odorẽ proferen is eñ̃ dicet tibi: Quidfeciſti: aut ꝗs 3 tes; aut norrendas ab oculis ſcintillas e⸗ ſtabit contra iudicium tuum: aut quis in in conſpeai dnina nittentes, quarũ nonſolum lęſura pote. xcõſpectu tuo) ueniet uindex iniquoruũ Wu P ie Mom los exterminare, ſed et aſpectus per nominũ: aut quis tibi imputabit ſi ꝑeri, tuum la. 34 toccidere. Nam)& ſine his uno exint nationes quas tu feciſti: Nõ em eſt 4 luehmm 1 3 lnnu poteram occidi perſecutionẽ paf alius deus quam tu, cui cura eſt de om-.„.Pet. ·b. lerd 1 3 5 jpſis factis ſuis,& diſperſi per ſpixi⸗ nibis. ut oſtendas qm̃ nõ iniuſte † iudi- iudicaſti.- „ Ghl umuirtutis tue:ſed omniain menſura et cas) iudiciũ. Neq; rex,neq; tyrànus in lſpet nag mero& pondere diſpoſuiſti. Multum cõſpectu tuo inquirẽt de his quos perdi detelän i 15* mm ualere tibi ſolixſupererat) ſemper; diſti. Qum ergo ſis iuſtus, iuſte omnia di nen rhüiüa 6 Kuirtut brachij tui quis reſiſtet: Quo- ſponis:ipſum quoq; qui nõ deber puni- d iecemnſaa nim tanquã momètum ſtaterę, ſic eſt an ri, cõdemnas,& exterũ eſtimas à tua uit liesinniſ tete orbts terrarũ,& tanquã gutta roris tute. Virtus eñ̃ tua, iuſtitię initium eſt- erunt 8 wrn ue mtelucani, † qui] deſcendit interram.& ob hoc quod ommũ dñs es, omnibus wenegenti i6 4 Btmilereris omnium, quia omnia po te parcere facis. Virtutẽ em̃ oſtendis tu, ebhiteönden des,& diſsimulas peccata nominum pro qui nõ crederis eſſe in uirtute cõſumma unt inmi lan 8 er pœrmtentiam Diligis emim omnia tus,& horũ qui te neſciunt, audaciãtra diinesmdu. qulunt,& nihil odiſti eorum quæ feci ducis. Iu aũt dominator uirtutis, cũ tran unt bait. li:necenim odtens aliquid conſtituiſti quillitate iudicas,& cum magna reue⸗ emnilhamä amfeciſli. Qgomodo autem poſſet ali, rentia diſponis nos: ſubeſt emm iibicũ uo cm, n emmurnite. quidpmanere, niſi tu uoluiſſes: aut quod lueris poſſe. Docuiſtirem̃ Ypopulũ tuum autend nem datſitih Ate uocatum non eſſet, conſeruaretur? per talia oꝑera, ꝗm̃ oporte: iuſtã eſſe& mimbinrin Parcis autem omnibus: quomiã tuaſunt humanũ,& bone ſpei feciſti filios tuds: dedtilhan. domine, qui amas animas- qñ̃ iudicans das locum in peccatis poœæ- zoiknienyaldg Cludhis dei erga peccatores iuſta Dat niteniig. Si enim inimicos ſeruorum tiio ddmoämurerte deus locum pcœnitentiæ. Cap. XII. rum,& debi:os morti cum tanta crucia loumternea 12 Orm bonus,& ſuauis eſt dñe ſpi- ſti attentione,& liberaſti, dans tempus Equiden amaien ritus tuus in omnibus. Ideoq́; eos ꝗ& locũ pex quę poſſent mutari à malt- accipiemes ceagen exerràt partibus, corripis,& de quibus tia: cum quanta diligẽtia iudicaſti filios mm iaieningne peccant admones& alloqueris: ut reli- tuos, quorum parentibus iuramenta& n. Bosqlienmm n ca malitia, credant inte dñe.lllos em an cõuentiones dediſti bonaruũ promitsio- 2 V tiquos inhabitatores terræ ſanctæ tuæ, num: Cum ergo das nobis diſciplinam, robaltelles wmwni rerrogansconeni preſenestmſtann plex eninilesumna uitus cummamanageen imaudrentperume en xi, cnnai. mitanresin anenre. expoltionepana in fnem exenben iuſts lcjeb lhaſ an inſenaben. ricam ernena quos exorruiſti, qm̃ odibilia opera ti⸗ inimicos noſtros multipliciter flagellas⸗ bifaciedant per medicamina,& ſacrifſ⸗ ut bonitatẽ tuã cogitemus indicanics, et ciiniuſta, et flliorum ſuorũ necatores ſi cum de nobis iudicat᷑, ne miſericordia,& comeſtore hominum,& deuoratores ſang auores parentes animarũ inauxiliatarũ à medio ſacramẽto tuo⸗ ut dignam mantes hæc quæ in ũ dei, peruacua, infantium inſenſatorum more perdere uoluiſti per manus parẽtum noſtrorũ, percperẽt peregrination pue quę tibi ommũ charior eſt terra. Sed histanq; hominibiss peperciſti& m ſi antecefſores exercitus tui ueſpasut bs paulatim euterminatent: Non quia non ſimt enerccii, ſperemus miſeri⸗ 5 uiſcerũ cordiã tuã. Vnde& illis qui in uita ſuæ uinis,& inſenſate& iniuſte ror & uiuentes. Propter autem ludibrijs † IM⸗ uixerũt, per hęc quę coluerũt, dediſti ſumma tormẽia. Etñu in erroris uia diutius errauerũt, deos æſti⸗ animalibus ſunt ſu⸗ hoc tanquã pueris i ſi⸗ ſenſatis iudicium in deriſum dediſti. Qui & increpationibus] increpatSis 1dignũ der iudicium cotrepsi M 2 K⸗ 1— 4 B Ro. c C L. 4 4 lam quxę in illo eſt perliniens terra,& fa Liber experti lunt. In his em̃ quę patiebantur. moleſte ferebãt, in quibus patiẽtes indi- gnabant᷑. Per hęc quos imputabãt deos in ipſis cum exterminarent, uidentes il- lum quc olim negabant ſe noſſe, uerum deũ agnouerũt: ꝓpter quod& finis cõ- demnationis eorum ueniet ſuper illos. CVanos eos eſſe oſtendit, qui ded ex ſuis operibus non poſſunt cognoſcere. Cap. XIII. 7 Aui aëtſunt omnes homines in qui bus nõ ſubeſt ſcientia dei⸗& de his quę nõ uident᷑ bona, non potuerunt in- telligere eũ qui eſt, neq; operibus atten- dentes agnouerunt quis eſſet artifex: ſed aut ignem, aut ſpiritũ, aut citatum aẽrẽ, aut gyrũ ſtellarum, aut nimiam aquam, aut Solem& Lunã rectores orbis terra- ruin deos putauerunt. Quorum& ſi ſpe cie delectati deos putauerunt, ſciãt quan to his dominator eorũ ſpecioſior eſt:ſpe ciei em̃ gñator liec omnia cõſtituit. Aut ſi uirtutẽ,& opera eorũ mirati ſunt, in- telligãt ab illis:qm̃ qui hec fecit, fortior eſt illis:à magnitudine em̃ ſpẽi& creatu ra cognoſcibiliter poterit creator horũ uideri: ſed tamen adhuc in his minor eſt querela. Et hi em̃ fortaſſe errãt, deũ que rentes,& uolẽtes inuenire. Etenim cũ in operibus illius conuertent, inquirũt, & perſuaſum habẽt, qm̃ bona ſunt quæ uident᷑· Iterũ aũt nec his debet ignoſci. Si em̃ tmn potuiſfent ſcire, ut polſent ę- ſtimare ſeculã, quõ huius dñm non faci- lius inuenerunt: Infœlices aũt ſunt,& inter mortuos ſpes illorum eſt, qui appel lauerunt deos opera manuũ hominum, aurum& argentũ, artis inuentionem,& ſimilitudines animalium, aut lapidẽ inuti lem opus manus antiquę.ij Aut ſiquis ar tifex faber de ſylua lignũ rectum ſecue- rit,& huius docte eradat omnem corti- cem.& arte ſua uſus diligenter fabricet uas inutile in conuerſationem uitæ, reli- qujs autẽ eius operis ad pręparationem eſcę abutatur,& reliquũ horũ quod ad nullos uſus facit li gnum curruũ,& uerti cibus plenũ ſculpat diligẽter per uacui- tatem ſuã,& per ſcientiam ſuę artis figu ret illud,& aſsimilert illud imagini homi nis, aut alicui ex animalibus illud cõpa- ret, perliniens rubrica,& rubicundũ fa- ciens fuco colorem illius,& omnẽ macu ciet 84 wlemc .„, 72„ 5 ai. con⸗ ciet ei dignã labitationem,& inperie⸗ Renanwiettth 4 te ponẽs illud,& cõfirmans ſen dilteune,e 63„ de 5 0,ne tor üle nand „e I... 1 c&e pranno te cadat proſpiciens illi: ſciems qmũnon atimch Pane poteſt adiuuare ſe, imago em̃ eſt,et opas 3ötrifgidr, eſt illi adiu:orium. Et de ſubſtantia iua, as denrgelöprie & de filijs ſuis,& de nuptijs uotum 5 Glc- echinebed ciens inquirit. Nõ erubeſcit Loqui cum rämſmn illo qui ſine anima eſt,& ꝓ ſanitate at rewtünſeai dem infirmũ deprecatet pro uit togat ammnälini cli mortuũ.& in adiutoriũ inutil mnuocat, hrsrütat lonc & pro itinere petu ab eo qui ambdlate ʒqixxuii ntli nõ poteſt,& de acquirẽdo,& de operä. ällecütiſ pu 1 do, et de omnium rerum euentu pett ab ani ddutite eo quiin omnibus eſt inutilis. wivaalistaarner CIdololatriæ origo. Cap. XIIII. asdoämn pal Terum alius nauigare cogitäs,& per A ineriyzuij n feros fluctus iter facere incipiss, ſigna aittemmtétrune portante ſe fragilius lignã inuocat. llud uaium mätaqyi eñ̃ cupiditas acquirẽdi excogitauit,&& uuptu cimnit artifex ſapientia fabricauit ſua. Tuaau. aaniaqilmmihi tem pater prouidẽtia ah inttio cunctu u aalrun Pträ bernat: qm dediſti& in mari uiam,& N aardeiceetum ſ inter fluctus ſemitãfirmitsima, oſtendis aitinbehme ꝗm̃ potẽs es ex omnibus ſanare, eiiamſt um Ipehnrät ſine rate aliquis adeat mare. Sed ut naanes iuciſera eſſent uacua ſapientię tuę opera: proptet au nnaſeasui hoc eſſet& exiguo ligno credunt honi aaauqmytum nes ammas ſuas,& tranſeuntes matepet iſide Mwllüha ratem liberati ſunt. Sed& ab initio amm mrütecitit perirent ſuperbi gigãtes, ſpesorbis tr, in, agi eni rarum ad ratem cõfugiens.xemiſit ſeculo iaanpoft ſemen natiuitatis, quę manu tua eratau rawinmitsder bernata. Bñdictum eſt enim lignum, pet ann Imnan quod fit iuſtitia. Per manus aũt quodſt 8 3 eer idolum, maledictũ eſt& ipſum,& qui tauäi in fecit illud quia ille quidem operatus eſt: 4 bületan illud aũt cum eſſet fragile, deus cogno- dcüid è u minatus eſt. Similiter aũt odio ſun: deo 4 ban impius& impietas eius. Etenim qu tiit 1 knnn factum eſt, cum illo qui fecit, tormẽta pa 5 auin enr tietur. Propter hoc& in idolis natlon eu 3 aei non erit reſpectus:qm̃ creaturæ dei ino⸗ riad 4 38 dium factę ſunt,& in tentations tanims anit achecml .- iha ga hominum,& in muſcipulã pedibus inſ veeſ wa pientium. Initium em̃ fornicationi ſ bä Amamm exquiſitio idolorum,& adinuentioiſo- vemdfmn ..— M pera rum, corruptio uitę eſt: neq; em erant ab 3 Rardbalatſen 1 däiai initio, neq; erũt in perpetuum. Supennu dendm. cuitas em hominũ hęc adinuenit) mot 1 4 eälmſi be terrarum, et ideo breuis illorum finis hu 3 d p eſt inuentus- Acerbo em̃ luctu dolens pa* 3noa 0n„,. ter, cito ſibi rapti filij fecit imaginemc ii nüs „„ 6 6 1 n. 6„ illum qui tunc quaſi homo mortuus 19 8 andäſpnä rat, muic tanqud deum colere ehii⸗ Rmagmg un co 8 3 . Sapientiæ. 265 aihid zituit inter ſeruos ſuos ſacra& ſacri- magnitudinẽ tuã, et ſi nõ peccauerimus. uden m d c aDeinde interueniente tꝑe, conuale ſcimus qm apud te ſumus cõputati.Noſ⸗ d Kan ad m lamekanriqua Jcõſuetudine, hic error ſe em̃ te,cõſummata juſticia eſt,& ſcire aündn ns d9 r lex cuſtoditus eſt,& tyrannorum iuſticiã,& uitiutẽ tuã, radix eſi immor⸗ A denNa aueiiocolebani figmẽta. Et hos, quos talitatis. Non em̃ in errorẽ inditit nos l, A d mhomines honorare nõ poterant: hominũ malę artis excogitatio, nec um int öenn upalinomase ſent, è longinquo bra picturę, labor ſine fructu,& effigies llinen at geer hoc dd longe eſlent,& long duc Pictureslar e d 2 rma entt 4 una eorũ allata, euidentẽ imaginè xs- ſculpta per uarios co ores, cuius aſpectus &i haiag cue honorare uolebat, fecerũt: ut il⸗& inſenſato dat concupiſcentiã,& dili⸗ f maäuie 3 uiaberat, tanq; pręſentẽ colerẽt ſua git mortuæ imagmis eifigi ſine anima. el Ketd blettudine. Prouex aũt ad horũ cultu Malorũ amatores digi ſiint morte, qui he deuni am& hos qui ignorabãt, artificis exi. ſpem habent mn talibus,& ꝗqui faciunt il B eomniunteg adii ttia. Ille em̃ uolẽs plus placere 1os,& qui diligunt,& qui colunt.j Sed Rom.). nmmaiucd lü quiſte aſſumpſit, elaborauit arte ſua,& figulus mollẽ terram premens, labor! tne ordn 1 uſmilitudinẽ in melius figuraret. Mul, oſe fingit ad uſus noſtros unumquodque 4 düununnan itudo aut hoimr abductam per ſpeci? uas,& de eodem luto fingit quæ munda uhnirän iin operis/ eũ qui antetẽpus tanq́; homo ho ſunt in uſum uaſa,& ſimiliter quæ his teſeingüiinne tunaus uerat, nãc deumk ęſtimauerãt.] ſunt cõtraria. Horum aũt uaſorũ quis ſit i baee ſe Ethæc luit uitæ humane qeceptio, ꝗm̃ ulus, iudex eſt figulus. Et cũ labore ua- apienaia aut afecui, aut regibus deſeruiẽtes ho⸗- no deum fingit de eodẽ luto, ille qui pau ergniäin at mines incömunicabile nomẽ lapidibus, lo ante deterra factus fuerat,&e poſt pu- wJüſeane Klignis impoluerunt. Et nõ ſuffecerat ſillumt reducitſe Junde acceptus eſt, re/ ſe ducis us ſeniähain 4 erralſe eos circa deiſcientiam, ſed& in petitus animę debiiũ quã habebat. Sed 4 esex mminen magno niuentesinſcitię bello, tot& tam cura eſt illi nõ quia laboraturus eſtnec ealigtzau ungna mala pacem appellant. Aut eñ̃ fi qñ̃ breuts illi uita eſt, ſed concertat᷑ au- arrüptaiggn losluos ſacrificantes, aut obſcura ſacrifi rificibus& argentarijs, ſed& ærarios et Kenguigege cakaciemes aut inſanie plenas uigilias imitat᷑,& gloriãpręfert, qm̃ res ſuperua u les kmun abẽtes,neq; uitã, nec; nuptias mundas cuas fingit· Cinis eſt em̃ cor eius,& ter⸗ dernün tin im cuſtodiät, ſed& alius aliũ per inui- raſuperuacua ſpes illius,& luto uilior ui t üpetigie e 4 dũ occidit, aut adulteras cõtriſtat, et o- ta eius: qm̃ ignorauit qun ſe finxit, et qui d nrnciiinn mnia cõömiſta ſunt, ſanguis, homicidiũ, inſpirauit illi animã quę operatur, et qui ii D untã& ftio, corruptio,& infidelitas, inſufflauit ei ſpiritum uitalem. Sed& ę- milintigdni dimhm tiine deumä macediää dü ud quidilegliagast it cum eltäiayt g seſt Similttrütag n & inpietseis hae ect cumiloquaiman dropterlor Knith treſpeckuecüchrm 5 mm,Kinmüſchaihäd — n. laitium en orant tioidoonm Kaümn rruptlogiteekengätei eqp eritinpepam ſi mthominüteeahn N d tum etieode ntos⸗Acerbocültth ſbinpticli kamzan iitanc quikerumen nnqui bunan ſlunn eintwewume ſtimauerunt luſum eſſe uitam noſtram, et conuerſationem uitę compoſitam ad lu- crum,& oportere undecunq; etiam ex malo acquirere. Hic em̃ ſcit ſe ſuper om nes delinquere, qui ex terre materia, fra- gilia uaſa& ſculptilia fingit · Omnes e⸗ nim inſipientes,& infœlices ſupra mo- dum animę ſuę ſuperbi ſunt, inimici po- puli tui,& imperãtes illi: qꝗmũ omnia ido la nationum deos æſtimauerũt, neq; oculorum uiſus eſt, ad uidendum, neq; nares ad percipiendũſ piritum, ne⸗ que aures ad audiendum, neq; digiti ma nuiun ad tractandũ, ſed& pedes eorum pigri ad ambulandum, homo em̃ fecit il los,& qui ſpiriiũ mutuatus eſt, is finait D illos. Nemo enim ſibi ſimilem homo po Annt(uuus gretia non ſeruiunt idolis. terit deum fingere. QCum enim ſit morta⸗ Cap. XP. lis, mortuum ſingit manibus iniquis. Me 4 Ty aut? deus noſter, ſuauis& uerus lior enim eſt ipſe, his quos colit: quia p- enpatiẽs,& in mia aiſponẽs omnſa. ſe quidẽ uixit cum eſſet mortaiis. illi au- Btem u peccaueximus, tui ſumus, ſciêtes tem munquam. Sed& animalia miſerri⸗ ma⸗ M 3 ma tutbatio et periuriũ, tumultus bonorum, dei immemoratio, aiarum in Anatio, nati utatis immutatio, nuptiarũ incõſtantia, nn inordinatiotmoœchig& impudicitiæ). inpu fandorũ em̃ idolorũ cultura, oĩs mali ein cuſtaeſt,& initiã.& finis. Aut em̃ dum ennt, inlaniũt, aut certe uaticinant᷑ fal- Haut uinãt iniuſte, aut peierãt cito. Dũ em cõſtaͤunt in idolis quę ſine aĩa ſunt, mae iurãtes noceri ſe nõ ſperãt. Vtraq; ergo illis euenient digne, qm̃ male ſenſe munt de deo, attendentes idolis,& iura- ueruntiniuſte in idolo contemnentes iu- Kiciam. Non em̃ iurantiũ eſt utrius. ſed peccittum pœna perambulat ſemper in⸗ luſtorum preuaricationem. Chox fidehum qui dei miſericordid lau/ 1 1 134 mquibus P ſal. na. b aa colunt: inkenlata enim eðparata his, illis ſunt deteriora. Sed nec aſpectu ali⸗ quis ex his animalibus bona poteſt con ſpicere. Effugerunt autem dei laudem, & benedictionem eius. CCreaturæ inſenſatæ pumiit peccatores, iuflis deſe ruuunt.(ap. X VI. 11 PRopter hæc, †& nis] ſimilia paſsi per hi ſunt digne tormenta,& per multitu- dinẽ beſtiarã exterminati ſunt. Pro qui bus tormentis bene diſpoſuiſti populum Nu.un g tuã.I quibus dediſti concupiſcentiã de- . lectamenti tui, nouũ ſaporẽ, eſcã parans eius ortygometrã:ut illi quidem cõcupi ſcentes eſcã propter ea quæ illis oſten/ ſa& mifſa ſunt, etiam à neceſſaria cõcu- piſcentia auerterent᷑. Hi autem in breui inopes facti nouam guſtauerunt eſcam. Oportebat em̃ illis ſine excuſatione qui dem ſuperuenire interitã, exercentibus tyrannidẽ:his aũ t tamũ oſtendere, quem ver admodũ inimici eorũ exterminabant. 4- e.„. Nu. n. Etenim] cũ iſtis ſuperuenit ſua beſtia- 1 & noſtris HX. 10. a. 8. f Apo. 5. b examinabant ſaluabantur Deut. 32. f 1. Re. 2- a Tob. i. 2 u em̃ uitę C .. c rum ira, morſibus peruerſorũ colubrorũ exterminabant᷑. Sed non in perpetuum ira tua permanſit, ſed ad correptionẽ in breui turbati ſunt, ſignũ habentes ſalu- tis ad cõmemorationcm mandati legis tuę.Qui ẽm̃ conuerſus eſt, nõ per hoc, qduidebat ſanabat, ſed per te omniũ ſal natorẽ,* in hoc autẽ oſtendiſti inimicis Ptuis qa tu es, qui liberas ab omni ma- lo. lios em locuſtarum,& muſcarũ oc ciderunt morſus,& nõ eſt inuenta ſani- tas aninaę illorũ, quia digni erant ab hu- iuſmodi exterminari. Fitios autem tuos, nec draconã, nec uenenatorũ uicerũt dẽ tes:mifericordia em̃ tua adueniens ſana- Pat illos. In memoria em̃ ſermonũ tuorũ Feꝛcterminabant),& uelocitert ſanabã tur, ne in aliam incidẽtes obliuionem, non poſfent tuo uti adiutorio. Etenim neq; herba, neq́; malagma ſanauit eos, ſed tuus dñe ſermo, ꝗ ſanat omnia./ Tu es enim dñe, qui uitę& mortts habes po teſtatem,& deducis ad portas mortis, et reducis: homo autem occidit quidẽ per malitiã animã ſuã,& cũ exierit ſpiritus, non reuertek, nec reuocabit animã quæ recepta eſt:ſed tuã manum effugere, im-/ poſdibile eſt Negantes em̃ te noſſe im- pij. per fortitudinem brachij tui flagel- lati ſunt:nonis aquis,& grandinibus,& pluuijs perſecutiont paſsi, et per ignem con/ 8 .. Leirüvir conſummati. Qgod enim mitabile eat ueni Fque d In aqua, quę omnia extinguit, phu ignts t ronalt ualebat: uindex eſt em̃ otbis iuſtonum. tn⸗ ade Fenut Quodam enim tempore manſuetabaun a ignis, ne comburerentur quæ ad impias Tigaa miſſa erãt antmalia: ſed ut ipſſ uidemtes, fahni niprder ſcirent, qm̃ dei iudicia patiumtn peuſe. uum cutionem. Et quodã tempore in aqua 3 arkanmt pra uirtutẽ ignis exardeſcebat undiq, aisin ut iniquã Iterrę nationẽ extetminaret, jni 8 Pro quibus angelorũ eſca nutiiſipo- Beaus catkeg pulnm tuum,& paratum panẽ de cœio Nuui 5 bapt pręſtitiſti Illis ſine labore omne deleqa- d üantuu mentum in ſe habentem,& omnis apo⸗ 1ea 19 1 r ris ſuauitatẽ. Subſtanttã em mmi,& el Subellei 4 1 cedinem Ituã quaã in filios nabesoten, ani ruiuirah debas, I& deſeruis uniuſcuiuſq; uolan- dsewir u bll tati, ad quod quiſq; uolebat cõuerteba- nassſüi N 3 tur. Nic autem& glaciesſuſtinebant Perunbeda,n un uim ignis,& nõ tabeſcebant ut ſcirent, Mitintine quoniã fructus inimicorum extermina- aiuütinn bat ignis ardens in grandͤine,&e plauin agoienngnd 1 coruſcans. Hoc aũt iterum, ut nutrirent tüazorhisge iuſti, ignis etiam ſuę uirtutis oblitus eſt. inn Gmtt d Creatura em̃ tibi factori deſeruiens iex atrurcünerük üte ardeſcit Jin tormentum aduerſum iniu- arüprluniſuper ſtos,& lenior fit ad beneſaciendumeEd axlii undim his, qui in te cõfidũt. Propter hoc&te raalurfüväüt omnia träsfigurata, omniũ nutricign in üeri Bädmn tiæ tuę deſeruiebãt ad uoluntatẽè eoum tomuwtanchoda qui à te deſy derati ſunt:ut ſcirẽt lijuu, euſe enm quos dilexiſti dñe, quoniã nõ natiuita, imtipqmmäund tis fructus paſcunt homines, ſed ſermo Säuai tuus hos qui in te crediderint coeruat. ninieniiſonnie Quod enim ab igue nõ poterat exter- Deini woidd minari, ſtatim ab exiguo radio ſolisca- MWerritiechmi lefactum tepeſcebat:ut notũomnibuset; uiſ Pinpum ſet, quoniã oportet pręuenire ſolem al e Denddſiqulgu benedictionem tuã,& ad rorientẽ lucis auttäedmmman te adorare, ingrati emrfides tanquã iy qis isétũmſang bernalis glacies tabeſcet,& diſperiettià iuna ſbonn a quam aqua ſuperuacuuꝗ. a tn jetibl CDe maę nitudine ꝛudicioru dei, luupx, ühm, Imemca nis mirabilibus impiosaehat. aaitallai. Side Cap. XYIII. Anp iaber Agna ſunt enim iudicia tua qnec A lu um am inenarrabiliauerba tua: ppterhoe. auuſanaunit indiſciplinatę aĩę errauerunt. dã enim Brsrmanbianui⸗ perluaſum habẽt ini qui, poſſe qiati ma uh umgeni tioni ſancte, uincutis tenebrarũ,& ſon mantadhie ge nocdis cõpediti.incluſi ſub tectus ugl äadenenrec tiui perpetuę proui dentię iacuerunt. 36 en Cenitäddi dum putãr ſe latere in obſcuris peccu eitäitmne 4 tenebroſo obliuionis uelimemo dhas eaamnädi 8 8* * mai, Sapientiæ. 266 Vönm uktes horrende,& cã admiratio- illis ſuperpoſita erat grauſs nox, imago ſeunadhe ma ptubati. Neq; em̃ quę cõtine tenebraruũ, quę ſuꝑuentura illis erat. pſl m hinen 5 sſpelunca, ſine timore cuſtodie⸗ ergo ſibi erant grauiores tenebris. tecminen ln 7 Hui tus deſcendẽs perturbabat ¶ Durum Aeg yptiorum deſ rbitur tämmü 2& perſone triſtes illis apparẽtes pa indicium. Cap. X VIII. ttitte lon is præſtabät. Et ignis quidem Q Anctis ast tuis maxima erat lux,& A m zaän lauis poterat illis lumẽ præbere, nec horũ quidẽ uoc? inimict audiebant, wuts itee de Jiuas limpidæ flamme illuminare pote/ ſed figuram nõ uidebant. Et quia nò ui w 1 1” nilã noaẽ horrendam.i Apparebat ipſi eadẽ paſsi erant, magnificabãt te:G& dubunn u 8 Wu ſubitaneus ignis, timore plenus qul ante leſi erant, quia no ladebantur, tuun, d g a dre percuſsi illius queę nõ uidebat gratias agebãt tibi,& ut eſſet differẽtia, idiulis kei ſriet eſtimabãt dereriora efſe, quę non donũ petebant.j Propter quod ignuis ar Bxo4 2 nin edäd uebatur,& magicę artis appoſiti erãt dentẽ columnãà ducẽ habuerunt ignotæ Pf. 77.b iad äin 8. e leriſus,& ſapientię T gloria correptio uig,& ſolẽ ſine leſiura boni hoipitiſpræ-& 104-.4 uhuigeind anch umelia. Iui emn qui promittebãt Riitiſti. Digni quidem illi carereluce,& Reend a8 motes,& perturbationes expellere ſe pati carcerè tenebrarũ, qun incluſos cu- Tauod eie cah awima languẽte; hi cum deriſu plem ſtodiebãt ſancios til os tuos per quos in- 5 vuae morelanguebät: Nã etſi mihil illos ez cipiebat incorruptũ legis lumen ſeculo ns Erün monſtris perturbabat, trãlitu animalif̃, dari.] Cum cogitarẽt iuſtorũ occidere BHxo..E lkruni ti Aſerpentiũ ſbilatione cõmoti, treme- infantes,& uno expe ſito fllio.xſed)libe& 2 b b an enneta bandiperibãt,& acrẽ quẽ nulla ratione ratoin traductiont᷑ iilorũ multitudinẽ fl. de m. Benadis quis etugere poſſet, negantes ſe uidere. liorũ abſtuliſti,& parite/ illos ꝑdidiſt B wni innde Nrequenter em̃ pręoccupat, peßzima re, in aqua ualida. IIla emũ nox amte cogni HXO. 14.frg 4 eune irpukte cõſcientia Cum ſit em̃ timida ta eſt à patribus noſtris, ut uere ſcientes ſläditin nequitia, dat teſtimoniũ x cõdemnatio⸗ quibus iuramctis crediderũt, amimę quuo res eſſent. Suſcepta eſt aũt à populo tuo b lleulR tatnit ur cäfännnn 6 diträ enntrin deſentcne 8 9 rdefptenilnti 3 1 tlexitice anig. h d plemn trai 5 d qui intecetärni lenin Oigerinn ſtatim deriguddi mtepeſcedarwrmin dniäcponaanin ionem n abtn ne inxnittili s gaacesubrinähni quaſupenaan. ley ntuiiue uamnd ig mrabilhu maucg 1 enanabiianethaſen naeie eraruſ im habätai ünt cd vüncdisuntn 1 iscopeciinlinen petne pwollenſian tirſelwereinhi n fatbärina 5 1 e t.) m torwenne Wha tn le ris, ſemper em̃ pręſumit ſeua perturba- aconſcientia· Nihil enim eſt tunor. niſi pteſumptionis adiutoriũ,proditio cogi⸗ tationis auxiliorũ · Et dũ abintus minor ttexpecatiomaiorem cõputat ſcien- A am eius cauſſæ de qua tormentu prę- t Uli aut, quixin potentẽ uenere Jno- dem,& ab infimis,& ab altiſsimis infe roſuperuenientẽ eundẽ ſomnũ dormien tes⸗Aiqñ monſtrorũ exagitabãtur timo re aliqñ animæ deſiciebãt traductione- gubitaneus em̃illis,& inſperatus timor luperuenerat. Deinde, ſi quiſquã ex illis decigiſſet, cuſtodiebatur in carcere ſine ferro recluſus. Si eñ̃ ruſticus quis erat, aut paſtor, aut zer laborum operarius preoccupatus eſſet, ineffugibilem ſuſti/ D nebat necesitatem. Vna em̃ catena te- nebrarũ oẽs erãt colligati. Siue ſpiritus ſbilans, aut inter ſpiffos arborũ ramos auium ſonus ſuauis, aut uis aquę decur- remis nimium, aut ſomnus uali dus pręci pirararũ petrarum, aut ludentiũ animali/ um curſus inuiſus, aut mugientiũ ualida heltirum uox, aut reſonãs de altiſsimis montibus Echo: deflcientes facicbant il ba pretimore. Omnis em̃ orbis terrarũ impido luminabat lumme,& nõ im- peditis operibus continebai, Solis autè itis anitas quidẽ iuſtorũ, iniuſtorum aũt ex terminatio · Sicut em̃ læſiſti aduerſarios noſtros, ſic& nos prouocãs magnifica- ſti. Abſconſe emñ̃ ſacriflcabant iuſti pue- ribonorẽ,& iuſtitię legẽ inr concordi- am diſpoſuerũt, ſimiliter& bona& wa la recepturos iuſtos, r patri omniũ] de- cantantes laudes. Reſonabat aũt inc õue niens inimicorã uox,& flebilis audie- bat᷑ planctus ploratorũ infantiũ. Simi/ li autem pœna ſeruus cum dño afflictus eſt,& popularis homo reg: ſimtlia pal- ſus. Similiter ergo oẽs uno nomine mor- tis mortuos habebant innumerabiles. Nec enim ad ſepeliendum uiui ſufflcie- bant:quoniam uno momento: quææ erat pręclarior natio illorũ, exterminata eft. De omnibus enim nõ credentes propter beneficia, tunc cum primum fuit exter- minium primogenitorã„ſpoponderunt populum dei ſe eſſe. Cum enim quietum Rlentiũ contineret omnia, et nox in ſuo curſu mediũ iter haberet, omnipotès ſer mo ruus dñie, exiliens de cœlo à regali hus ſedibus, durus debellator in me diaà exterminij terrã proſiliuit, gladius acu tus inſimulatũ imperiũ tuum portans,& ſtãs repleutt omnia morte: et uſq; ad cor AX 4 ham cõcordia p atrũ jam Liber lum attingebat ſtans in terra. Tunc cõti- nuo uiſus ſomniorũ malorũ turbauerunt illos,& timores ſuperuenerũt inſperati. Et alius alibi proiectus ſemiuiuus, ꝓpter quã moriebat᷑ cauſam demõſtrabat mor tis: uiſiones em̃ quę illos turbauerũt, hęc r. premonebãt, ne inſcij quare mala patie- bant᷑perirent. Tetigit aũt tunc& iuſtos tentatio mortis,& cõmotio in eremo fa cta eſt multitudinis: ſed nõ diu pertrãſit Na. 16. ira tua. IProperãs em homo ſine quere- Ppugnauit Iardeprecari pro populis, Iproferẽs ſer- uitutis ſuę ſcutum orationẽ,& per incen ſum deprecationẽ allegans reſtitit irę,& Hinem impoſuit neceſsitati, oſtendẽs q́m̃ũ tuus eſt famulus. Vicit aũt turbas, nõ in uirtute corporis, nec armatura potentię, ſect uerbo. illũ qui ſe uexabat ſubiecit, iu ramenta parentum,& teſtamentũ cõme morans. Cum enim iam aceruatim ceci- diſſent ſuper alterutrum mortui, interſti tit,& amputauit impetũ,& diuiſit illam ExO. 10.d quæ ad uiuos ducebat uiam In ueſte e- nim poderis, quam habebat, totus erat orbis terrarum,& parentũ magnalia, in quatuor ordinibus lapidũ erant ſculpta, & magmficentia tuain diademate capi- tis illius ſcripta erat. His autẽ ceſsit qui exterminabat,& hęc extimuit: erat emm ſola tentatio irę ſufficiens. ¶ De interitu Aog yptiorii,& Hebræoru liberatione.(Cap. XIX. A IMpiſs aũt uſq; in nouiſsimum ſine mi ſericordia ira ſuperuenit. Pręſciebat e- nim& kurura illorum:qm̃ cũ ipſi reuerſi eſſent,& permiſiſſent ut ſe educerent,& cum magna ſolicitudine pręmiſiſſent il- los, conſequebant᷑ illos pœnitẽtię actus. Adhuc em̃ inter manus habẽtes luctũ,] & deplorãtes ad monumenta mortuo- rũ, aliã ſibi aſſumpſerunt cogitationè in- ſcientiæ,& quos rogantes proiecerant, hos tanq́; lugitiuos perſe quebant:duce-. bat em̃ illos ad hunc finẽ digna neceſsi- tas,& horum que aceiderant cõmemo- rationẽ amittebãt, ut quę deerãt tormen tis, repleret punitio,& populus quidem tuus mirabiliter tranſiret, illi autẽ nouam B mortẽ᷑ inuenitẽt. Omnis em̃ creatura ad ſuum genus ab initio reſigurabat᷑, deſer⸗ uiens tuis pre ceptis, ut pueri tui cuſtodi- rent᷑ illeſi. Nã nubes caſtra eorũ obum- brabat,& ex aqua quæ ante erat, terra ari da apparuit,& mnmart rubio uia ſine —— Iu impedimento,& eãpus germinas de, fundo nimio:perq; omnis natio trältuit, quę tegebat᷑ tua manu nidentes tua mita bilia& monſtra. Tanc; em equi depa uerunt eſcã,& tanq́; agni exultauetunt magnificantes te dñe, qui x liberadi) libe iregähte Be arilin on 1g58 ühn lüode mlt auüträhts los. Memores em̃ erant adhuc eorũ que enain Pmuön in incolatuillorũ facta fuerant, quemad ipent 19 modũ pro ratione animaliũ prodexit 4a” 3 nu terra muſcas,& pro piſcibus eructauit 1 nm Riſ V fluuius multitudinẽ ranarum, nouiſeime O13 dun beein aũt uiderunt nouã creaturã auum, cum a' raidn 1 n adducti cõcupiſcentia poſtulauerunt el⸗ Kimurfecuedtes cas epuſationis.ſ In allocutione em de⸗ ſ [yderij aſcendit illis de mariotygome tra,& uex ationes peccatoribus upene nerunt, nõ ſine illis quę ante factu erant zakcaemi fücc räüeimaände dermadgrüd wü dhnret argumentis per uimk flummnum liuſle e un tn itiſ nim patiebant᷑ ſecundum ſuas nequitias. Etenim deteſtabilior? inhoſpitaittatem inſtituerunt: alij quidẽ ignotos nõ reci⸗ piebãt aduenas, alij aũt bonos hoſpites in ſeruitutẽ redigebãt. Et nõ ſolum hec ſed& alius quidẽ reſpectus illorũ erat, qm̃ inuiti recipiebant extraneos. Qui autẽ cum lętitia receperuni hos, quiei abentäieename lmi Nanihoia emporib sboem, atis perenin Ke iywri dihie ſärsnen wnesneg inlagplonidene gaaicgaraikexän * dem uſi erant Finſtitutis), ſeuiſsum's at⸗ inriitcyraand ltĩ flix erunt doloribus. Percuſsiſunt autem cęcitate:ſicut illi in foribus iuſti cunu bitaneis cooperti eſſent tenebris, unuſ- quiſq; tranſitum oſtij ſui quęrebat. Inſe em̃ elemẽta dum conuertunt᷑, ſicut int gano qualttatis ſonus immutal, et omnia ſuũ ſonũ cuſtodiunt:unde ęſtimari ex ip ſo uiſu certo poteſt. Agreſtia em̃in aqna tica conuertebant᷑,& quęcũq; erĩt na- tantia, in terrã tranſibant. Ignis in aqun ualebat ſupra ſuã uirtutẽ,& aqua extim. guentis naturę obliimſcebat. Fläimmas cõtrario, corruptibiliũ animaliũ nõ ue xauerunt carnes coambulantiũ, nec di ſoluebant illã quæ facile diſſoluebai,ſi cut glacies bonã eſcã. In omnibus enim magnificaſti populum tuum dſte,& ho noraſti,& nõ deſpexiſti in omni tempo re,& in omni loco aſiſtens eſs- ECCL,ESIAS TICVS 1⁸ filij Sirach· Prologus. Vltorũ nobis& magnotũ h lege &„ꝓphetas aliosq; ꝗ ſecutilim 1 los, ſapiẽtia demõſtrata eſt: in quibis o- portet laudare Iſrasl doctring et apiẽnt cauſa:quia nõ ſolũ ipſos loqut᷑tes necel⸗ ſe eſt eile pexitos.ſed etiã exiuancost — 0 e Kkannl Gocrinn aliewr zäfträdh an dils ginouma dallete pradnodi ennnores piſecmä eirnnianagere Roelladſels. atudaum us emnten en egentr imord. nin. 1 1 lni(pientaae rinkr Halenegü gn dpliiegunns lnis cnuner daldlrwänm e difücgi ineniset amnri womi, eintcrena 1 Mäl — 4 1 1 diinexce arnia ſtema! nöͤheitga ntsperlini 3 V Kdanitnniag 1 derekedliin dnt: Alſgat, dnena jüen b utereäggtgten M nature odlintätikine o cormuptblünnti at carnes coandiri ed- nt illi qweackeict a ries bonäelci lmt an caltipopahen emäli „S nö gepesiunmmn omnilocoaſllcbt 3LESIASTICE 3 dij Lirach. bogn lorü nobbdm „Pphetzsalc 1 J gſu ti demöltmadi aude liad ti h uia näſcl icg u legettrzſdlme Mentes& ſcribentes docti poſtq; ſe amplius de/ ecionis legis,& pro- librorũ, qurnobis apa P dit, fudit illamſuper omn per omnẽ carnẽ ſecundũ datũ ſuũ,& prę entibus ſe. Timor dñi glo & gloriatio& lętitia, et corona exul delectabit cor,& da Mongitudinem& erit in extre- ſue benedice⸗ nus meus leſus, rad diligentiam 1 1 hee cribere aliqun Eapientraun lcete& illoru — uendant animo,& confirmeni am. Hortor itaq; uenire uos & attentiori ſtudio le- .& ueniam habere in illis, uidemur ſequentes imaginem orũ compo- ba Hebrai- Quibus aũt apparuerit in uiſu, d alteram eam in uiſione, ſuorũ.Initiũ ſapientię.ti fidelibus in uulua conere fœminis graditur,& cũ iuſtis& fi Timor dũi ſcientis zonẽ facere in quibus hpientie, ſtione. N & deficere inuerb liguam lex,& prophetę, césterac non paruam zointerſe di getſireg & elibros relictos non pa ruę, neq; bonũ& neceſſariũ unde doctring. Itac; aui Ge ipſe aliquam addere n& lborẽ interpretandi librũ iſtum, lius implebit a ge doctrinam in ſpa⸗- ptacula à theſauris illius- Sducunt, li- tiętimor unt animum fructã:& uidit, amaltauigilia attuli ciotẽporis ad illa quę ad fin & illis qui uol brã iſtũ dare, am deficiunt& uer aa, quando fuerint translata a Nos aũt ſolum hæc: ſed& ipſa aliorũ lbrorũ quan- electis & tri⸗ delibus agnoſcitur. Euer religioſitas-Religioſitas cuſtodiet& iu- ã: ſtificabit cor, iucunditatem atq; gaudiũ Eccleſiaſticus. aditi ſunt: uoluit& ipſe d norũ, quę ad doctrinam jam pertinent:ut deſyderantes periti fleri:magis magis: D ad le ria, tationis. Timor dñi bit lętitiam& gaudiũin dierũ · Timenti dñm bene mis,& in die defunctionis tur. Dilectio dei, honorabilis ſapientia- habent differenttam, cunt᷑. Nam in octauo celino anno temporibus Ptolemęi s poſtq; perueni in Mgyptũ cãmultũ temporis ibi fuiſſem, inueni ſsimosſie eſt altiſsimus c & rex potens, ſuper thronũ illius, contẽ⸗ diligenti- jntendere,& diſcere quẽadmodũ opor- zeatinſtituere mores, qul ſecundũ legem aipropoſuerint uitam agere· Eccleſiaſticus. ¶ Capientia gei omnia conſtant,& mitium ſaptentui timor do- Cap. mini. I. ☛ Mnis ſapientia à dño deo A eſt,& cũ illo fuit ſemper, Ccſt ante euũ. Arenam ma ris, Spluuię guttas,& dies ſeculi quis dinumerauit? Al titudinem cceli& latitudinem terrę,& velata eſt,& manifeſtata: loné ingreſſus illius quis intellexit: Nnꝰ hypo ſt . dimenſus eſt: Sapi⸗ entię illius ui re multiplica⸗ C buit illam dilig & in agnitione magnaliũ mor dñi: atus eſt,& cum Pſal.10.d 267 reator omniũ, omnipòtens gmetuendus mmis, ſedẽs &⅞ dominans deus. I⸗ ſe creauit ꝛllam in ſpirituſancto,& ui⸗ & dinumerauit,& menſus e ia opera ſua, ſt. Et ef- & ſu⸗ 3 diligunt — & cũ — Prouer. 1.9. G qabit. Timenti dñm bene erit,& in die- bus conſolationis Jillius benedicet᷑. Ple confſumma- nitudo ſapientie eſt, timere deũ,& pleni- tionis tudo à fructibus illius. que aũt ſunt dona dei. dñi, replens pacem, & dinumerauit eam:utra Scientiam& intel Omnem domũ il⸗ nerationibus& rece- Corona ſapien- & ſalutis lectũ prudentię ſapientia compartiet: gloriam tenentiũ ſe,exaltat. Radix ſapi entię eſt, timere ui. In theſauris ſapienttę intel dñm:& rami illius longe lectus&ſci entię religioſitas: execratio aũt peccato ribus ſapientia. Timor cñi expellit pec- catũ.nam qui ſine timore eſt, non pote⸗ rit iuſtificari. iracundia em̃ animolitatis illius, ſubuerſio illius eſt. Vſq; in tempus D ſuſtinebit patiens,& poſtea redditio iu- cunditatis. Bonus ſenſus uſq; in tempꝰ ab ſcondet uerba illius,& labia multorũ t- narrabunt ſenſum iltius, in theſauris ſapi- ſignificatio diſciplint:execratiꝗ au i, cultura dei. Fili, concupi- plebit theſaurosillius. Contumax non Non ſis incre ſis,& incredibilis timori dei: ceſſeris ad illũ duplici cer -—2 de. Ne fueris dũi. crita in conſpecdu hominã,& non M 5 ſcan⸗ ——— 4 S—— öͤͤͤͤͤ——— Liber Kandalizeris in labijs tuis. Attende in il lis, ne forte cadas,& adducas animę tuę in honorationẽ,& reuelet deus abſcon- ſa tua,& ĩ medioſynagoge elidat te: qm̃ acceſsiſti maligne ad dñm,& cor tuum Plenum eſt dolo& fallacia. ¶ Seruis dei expettanda af fli- tno. Cap. 11. 4 lli, accedens ad ſeruitutẽ dei, ſtain iu- ſtitia,& in timore,& prępara animã tuam ad tentationẽ. Deprime cor tuũ,& ſuſtine:& inclina aurem tuam,& ſuſcipe verba intellecdus,& ne feſtines in tempo re obductionis. Suſtine ſuſtẽtaiiones dei: coniungere deo,& ſuftine ut creſcat in nouiſsimo uita tua. Omne quod tibi ap- plicitũ fuerit, accipe,& in dolore ſuſti⸗ ne:& in humilitate tna patientiam habe: qm̃ in igne probatur aurã& argentum, homines uero receptibiles in camino hu B miliationts. Crede deo,& recuperabit te: & dirige uiam tuam,& ſpera in illũ. Ser ua timorẽ illius,& in illo ueteraſce. Me- tuentes dũm ſuſtinere miſericordiam eiꝰ: & non deflectatis ab illo, ne cadatis. Qui timetis dñm, credite illi:& non euacua- bit᷑ merces ueſtra. Qui timetis dñm, ſpe- rate in illẽ,& in oblectationẽ ueniet uo- bis miſericordia. Qui timetis dñm, dili- gite illũ:& illuminabunt᷑ corda ueſtra. Reſpicite fllij nationes hominũ:& ſcito- te, quia nullus ſperauit in dño,& confu- Pſal. 36. a ſus eſt. Quis em̃ permanſit in mandatis 4 C eius,& derelictus eſte aut quis inuocauit eũ,& deſpexit illum: Quoniam pius& semnttit miſericors eſt deus,& † remittet, in die tribulationis peccata,& protector eſt o- mnibus exquirentibus ſe in ueritate. Vę duplici corde,& labijs ſceleſtis,& mani- bus malefacientibus,& peccatori terram ingredienti duab' uijs. Vę diſſolutis cor de, qui non credunt deo:& ideo non pro tegentur ab eo. Vę his qui perdiderunt ſuſt:nentiam,& qui dereii querunt uias re ctas,& dluerterunt in uias prauas. Et ꝗd Lacietis xfacient lcũ inſpicere cœperit dñs? Qui timent dũm, non erunt incredibiles uer- bo illius:& qui diligunt illum, conſerua- Mam bunt †uerbum jillius. Quntiment dm in D quirent qug beneplacita ſunt ei:& qui di gunt eum replebunt᷑ leęe ipfius. Qui ti ment dñm, pręparabunt corda ſua,& in conſpectu illius ſanctiflcabunt animas ſu as. Qui timent dim, cuſtodium mandata ilr, illius,& patientiam habebunt vic a3in ſpectionem illius, dicentes:Ji pœenitenti⸗ am non egerimus, incidemus in mam dñi.&e non in manus hominum. Secun⸗ dum em̃ magnitudinem ipſus, ſc& mi⸗ ſericordia ilſius cum ipſo eſt. ¶ Parentes bonorandi humlitatiſtu⸗ dendum,& curioſitas fugien. daæ. C. 1 III. Fnij ſapientſæ, eccleſia iuſſotũ& m. 1 tio illors, obedientia& diſedio. lu⸗ d cium patris audite fllij,& ſic facite, ut ſalui ſitis. Deus em̃ honorautt patremin filijs:&e iudicium maris exquitensſt mauit in fllios. Qui diiigit deũ, exotabi pro peccatis,& continebit ſeabillis& in oratione dierum exaudienur. Btſicut qui theſauri zat, ita et ꝗ honorificatma trẽ ſuam. Qui honorat patrẽ ſuum ucun⸗ dabitur filijs,& in die orationis ſug ex- audietur. Qui honorat patrè ſunm, uita uiuet longiores& qui obedit paitt retti gerat matrẽ. Qui timet dim, honoratpa rentes:& quali dominis ſeruiet his qu k a baag d Bul ipenncn Wabrliber gottplel municrtiudt 4 mäm inun 6 z 4 a3 au(er Ipenn ayeratkaüſin wineiteltaſg niwiatuambde wichkip ſmndän rbmaeiei un herzuiüti lerm atenm o areim ihreen erwecgeitgünllt erdech eißln 3 rinpcketnäne ſe genuerunt. In opere& ſermone,& IMernetctmwenden omni patientia honora patrẽ tuum arl, Ni niee maua perueniat tibi benedictio à deo,& bene N erxu umnala t dictio illius in nouiſsimo maneat. Bene, MM 71 nat(p. l dictio patris firmat domos filionumnate P' mnſungrenn dictio autẽ matris eradicat fundamena. Ne glorieris in contumelia pattis turno em̃ eſt tibi gloria, ſed confuſio: gloriat- nim hominis ex honore patris ſui,& dt decus filij, pater ſine honore. Fili ulcipe ſenectam patris tui,& non contriſtes c in uſta illius:& ſi defecerit ſenſu,uentam da,& ne ſpernas eum in uirtute tua cles moſyna em̃ patris non erit in oblimone Nam pro peccato matris reſtituetur in bi bonum,& in iuſtitia ędifcabiturii- bi,& in die tribulationis commemorabi tur tui:& ſicut inſereno glacies, ſoluent peccata tua. Quam malgę fums eſtꝗ de- relinquit patrem, et maledicdus eſ ĩ deo qui exaſperat matrem Fili,in manſittu⸗ dine opera tua perfice,& ſuper houini gloriam diligeris. Qanto magnus e,n milia te in omnibus,& coram deo inde- nies gratiam, quoniam magna potentis dei ſolius,& ab humilibus honoratut- 1 Altiora te ne quęſieris,& fortiora tene ſcrutatus fueris: ſed que pręcepit tibi de⸗ us, illa cogita ſemper,& in pluribuspe- ribus eius ne fueris curioſus:non eſſ an Proi rabenoſgewiben düstienedne depen apa tiwpal aihars, Ponpor dni Rrgaücni cn e enenerahe addirpe ueno in deputlngr racdienemae harneäi, e G aüozwll t aii eupei dirdyero bumün: dnaütedſtcput ainetltraamät dtii Arcpondeit tn Lenes, dadniperdi 1 aüu püllana aan pr. fananglial Auſetdinnia d een 8 tſſnutanin ai üpt * di ghlreceffrium re oculis tuls. i 1 ccrutarl ea que abſcondita lunt, In ſuperuacuis rebus imultipliciter,& in p us eius non eris curioſus. Plurima Eccleſiaſticus. qui uigilauerint àd illam, complectentur placorẽ eius. luribus hęrediabunt:& quo intribit, benecicet deus. Qui ſeruiunt ei, obſequenies erunt nominum oſtenſa ſunt †deo,]& eos qui diligunt illam, diligit ſa mAGCa 268 Qui tenuerint illam, uitam — ſupplantauit ſuſpicio deus. Qui audit illam, iudicabit gentes: ibi& in uanitate detinuit ſenſus il-& qui inmetur illam, permanebu confl⸗ laun or nabebit male in no⸗ dens. Si crediderit ei, hgreditabit illam, G. h& qui amat periculum in illope& erunt in confirmatione creaturę illo- cheüie 5 Cor ingrediiens duas uias, non ha/ rũ: qm̃ in tentatione ambulat cũ eo: Sein Parienüei mhilucceſſis: e prauicoxdius Imillis primis elig eũ. I imorẽ& metũ,& ꝓo⸗ Deuäüt& tandalizabitur. Cor nequam grauabit bationẽ inducet ſuper illũ.& cruciabit ¹l rlucſeimmn 6 Mlonbus.Sepeccator adijciet ad pec lã in tribulatione doctrinę ſuę donec ten iflli Ci unäum. SFnagogt ſuperborum non erit tet eu in cogitationibusſ uis,& credat a- catis,& an fnirs fruiex enim peccati eradicabitur nime illius. Et firmabit nlö, G ter addu dnecem 9 untis&e non intellig etur. Cor ſapientis cet directũ ad illum,& letificabit ium, Arlen, iac 3 intelligitur in ſapientia,& auris bona au& denudabit abſconſa ſua illi,& theſau uimnae let cum omai concupiſcentia ſapientid: rizabit ſuper lllum ſcient am& intelle- hi nd 4 gpiens cor& intelligibile abſtinebit ſe ctum iuſtitig. ði aũt oberrauerit, derelin⸗ t. inan 1 apeccaiis& in operibus iuſlirig ſueceſ⸗ quet eũ;& tradet eum in manus inimici winakeann(8 habebit. lgnem ardentem extinguit ſui. Fili, conſerua tempus,& deuita à ma atẽ lndnt 1 an& eleemoſyna reſiſtit peccatis:& lo. Pro anima tuane confundaris dicere Knnd tmn da deus proſpecor eſt eius qui reddit grati- uerũ:eſt em confuſio adducens peccaiu. nunt g Gan 1 8„ Meminitin poſterum,& in tempore& eſt confuſio adducens gloriam,& gra tienta ohn a, alis ſri inueniet firmamentum. tiam. Ne accipias faciem aduerlus faciẽ utbi dain ¶ Mſſericordia pauperibus exhibenda, tuam, nec aduerſus animam tuam menda iu nmünn& ſapientia præ omntbus ke/ ciũ. Ne reucrearis proxmnim tuũ in caſu unsimuimit 4 nenda. Cap. II II. ſuo nec retineas uerbã iu tempore lalu⸗ n meügide Ui eleemoſynam pauperis ne defrau tis. Non abſcondas fapientiam tuam in iierzin ua 5 des,& oculos tuos ne trãſuertas à Pau decore ſuo.In lingua emn ſapientia digno 8 bigeuſtae pere. Jiam eſurientem ne deſpexeris,& ſci᷑.& ſenſus,& ſcientia, g doctrina in uindex horn 1 w exaſpes pauperẽin inopia ſua. Cor uerbo ſenſati,& firmamenta in operidus vijpueſi at inopis ne affieris, Snon protrahas da iuſtitię. Non contradicas uerbo ueritatis 1 pani uitan tun anguſtianti. Rogationè contribula⸗ ullo modo,& de mendacio ineruditio- 1 tus itnit 3 tine abijcias:& non auertas facicẽ tuam nis tue confundere Non confundaris co Jhenn wa zb egeno. Ab inope ne auertas oculos tu fiteri peccata tua:& ne ſibijcias te omni chaan nun spropter iram,& non relinquas quęrẽ homini pro peccato Noli reſiſtere con⸗ un peceud mi 9 tibus tibi, retro maledictre: maledicentis tra faciem potentis nec coneris contta 1⸗ in aumtibi inamaritudme aĩc exaudietur ctum fliuij· Proiuſtitia agonizare proa- ta pto iu cy, Kin iltäuettdn S letrbabuiiem ſdcut ilerno u e 2m. Emmeint npatremetmeliutſ eratmatten lüine atwapetfeAhn llligers CWmnörnte romniba R antn im, quonimn ane 2 K ad bumübbiete ne qurſers⸗Ainn uers:ſed qennen i ſemper Aiſen nelierä artiünn d cein manſiretudine. deprecatio illius: exaudiet aũt eum a fe ct illũ. Congregationi pauperũ affabilẽ te lacito,& presbytero humilia aiam tu- an,& magnati humilia caput tuã. De/ clina pauperi ſine triſtitia aurẽ tuam,& redde debitũ tuñ.& reſponde illi pacifi⸗ Libera eũ g iniuri/ ꝛm patitur, de manuſuperbi:& non aci⸗ deſeras in aia tua. In iudicando eſto pu- pillismiſericors ut pater,& pro uiro ma- tii illorũ:& eris tu uelut fllius altiſsimi o- 3 nima tua.& uſq; ad mortem cer ſtitia,& deus expugnabit pro te inimi⸗ cos tuos. Noli citatus & inutilis,& rem iſſus Noli eſſe ſicut leo in domo tua⸗ domeſticos tuos,& opprimens tibi. Non ſit porrecta manus tu reuda pœnitentia.(ap. eſſe in lingua tua⸗ in operibus tuis. euertens ſubiectos a ad acci piendum,& ad dandum collecta. ¶ Non& loriandum in peccatis, nec diffe- Oii attendere ad poſſeßiones ini- quas,& ne dixeri 8:E ſt mini ſuffici 1 bediens,& miſerebitur tui magis q́ ma- ter Japientia filijs ſuis uitam inſpirat,& ſuſcipit inquirentes ſe,& pręibit in uia iu dicte& obductionis. ens uita:nihil em̃ proderit in tẽpore uin⸗ Ie ſequaris in for- ttit& gillam diligit, diligit uitam, x titudine iua cencupiſcenttam cordis tui: qui 8 S&ʒ ne dixeris, Quomodo potui?aut quis dũ tempus ſuũ,&non permaneb me ſubijciet propter facta mea: Deus em̃ tribulationis. Et eſt amicu uindicans uundicabit. Ne dixeris: Pecca titur ad inimicitiam,& ui,& quid mihi accidit triſte? Altiſsimus qiũ et rixam et conuici Pro.10. a em̃ eſt patiens redditor. Dexpropicia/ aũt amicus ſocius menſe tu peccatorum noli eſſe ſine metu, neq; bit in die neceſsitatis. Amicus Rperman Liber eſt amicus quio⸗ et non permane Ppropitiatio adijcias peccatũ ſuper peccatũ. Et ne di ſerit fiꝛcus, erit tibi quaſi coę qualis, etin Peccato cas: Miſeratio dñi magna eſt, multitudi⸗ domeſticis tuis fiducialiter aget. ſt humi⸗ Prouer. n. a nis peccatorũ meorũ miſerebit᷑. Miſeri- liauerit ſe contra te, et afacie tua abſcon cordia em̃,& iraab illo cito proximant derit ſe, unanimẽè habehis amicitiann bo⸗ & in peccatores reſpicit ira iflius · Non nam. Ab inimicis tuis ſeparare, etab a⸗ tardes conuerti ad dñm,&ne differas de micis tuis attende. Amicus ſtdelis prote die in diem:ſubito em̃ ueniet ira illius,& ctio fortis: ꝗ aũt inuenit iltũ, inuenutthe⸗ in tempore uindictę diſperdette. Noli an ſaurũ. Amico fideli nulla eſt comparatio, xius eſſe in diuitijs iniuſtis. non em̃ pro/ et non eſt digna ponderatio autlet ag derunt tibi in die obductionis& uindi- ti contra bonitatẽ fidei illius. Amicuſ ctę. ¶ Non uentiles te in oẽm uentum,& delis medicamètũ uitę et immottalitai non eas in oẽm uiam:ſic em̃ omnis pecca et qui metuunt dñm ꝓinueniũt) ilã. Oui tor probatur in duplict lingua. Eſto fir/ timet deũ, æque habebit amicitiam bo- us in uia dñi,& in ueritate ſenſus tui et nam: qm̃ ſecundũ iliũ erit amicus illius. ſcientia,& perſequant te uerbũ pacis& Fili, à iuuentute tua exci pe doctrinam et iuſtitię. Eſto manſuetus ad audiendũ uer uſq; ad canos inuenietis apiẽtiam. Cpa⸗ profer hũ dei/ut intelligas:& cũ ſapientia ꝓpro ſi is qui arat et qui ſeminat; accedead e- AN am malus hęreditabit,& omnis peccator et in omni uixtute tua conſerua uias eius. inuidus& bilinguis. Non te extollas in Inueſtiga illam, et maniteſtabitur tibi, et puſillum& magnum ſimiliter. ¶ Non quiuis temere in amicuiam rectpiendus.(ap. II. Oli fieri pro amico inimicus proxi⸗ um, et porta illam, et ne acidieris uincu⸗ mo:improperiũ em,& contumeli- lis eius. In omni aĩo tuo accede ad illam, feres reſponſum uerũ. Si eſt tibi intelle⸗ am, et ſuſtine honos fructus illius:inope- ctus, reſponde proximo: ſin aũt ſit manus re em̃ ipſius exiguũ laborabis, et ciot- tua ſuper os tuũ, ne capiaris in uerbo indi des de generationibus illius. QMamape ſciplinato& confundaris. Honor& glo ra eſt nimirũ ſapientia indoctis hommni- ria in ſermone ſenſati, lingua uero impru bus, et nõ permanebit ĩilla excots. Cus G dentis ſubuerſio eſt ipſius. Non appelle- ſi lapidis uirtus probatio erit in ill,a ris ſuſurro in uita tua,& lingua tua ne ca non demorabuntur proijcere illam, èapi piaris& conundaris. Super furem emꝗ ẽ entia em̃ doctrinę ſecundũ nomen eſte- confuſio& pœnitentia,& denotatio peſ ius, et non eſt multis manifeſta: qunbus au ſima ſuper bilinguem:ſuſurratori aũt odi- tem coęnita eſt, permanet uſq ad conſpe um,& inimicitia,& contumelia. Iuſtifica ctã dei. Audi fli, et accipe conſiliũ intel- lectus, et ne abijcias conlilſũ meũ, iniſce pedem tuũ in compedes illius, et in ior- ques illius collũ tuũ, ſubijce humetu tu- . cogitatione animę tuę, uelut taurꝰ, ne for continens factus ne derelinquas eam, in te elidatur uirtus tua per ſtultitiam,& fo nouiſsimis em̃ inuenies reꝗem in ea, et come et lia tua Fcomedat,)& fructus tuos perdat, conuertetur tibi in oblectationẽ. Bt enst & relinquaris, uelut lignũ aridũ ĩ eremo. tibi compedes eius in protectionem ſor anima em̃ nequam diſperdet qui ſe ha- titudinis, et baſes uirtutis, et torques il bet,& in gaudium inimicis dat illũ,& de in ſtolam glorię: decor em̃ uite eſt inilia ducet in ſortem impiorũ. Verbum dulce& uincula illius alligatura mult iplicat amicos,& mitigat immicos: Ia glorię induet eam,& coronam bnen. er s in bono hoĩe abun lationis impones tibi. Fili,ſi atten du3 ſapp Rieulperan 3..—.... AT bo dat · Multi pacifici ſinttibi,& conſilia, mihi, diſces eam,& ſi accommodaueri inattyrana gratioſa& lingua reuchar rius ſit tibi unꝰ de mille. Si poſsides ami- animũ tuũ, ſapiens eris. Si ĩclinautertau- cũñ, in tentatione poſside eũ,& ne facile rem tuam, excipies dodrinam, credas ei teipſum. Bſt em̃ amicus ſecun⸗ xeris audire, ſapiens eris. Iu mu & ſi qile/ dum bitin die S qui conuer- ltitmͤine E 3 rinitedih aawüngarn din csudl„ . idett à denudabit, Bſt I ie Belpüem a vmid 3 Ctigüm pirmuncüöllu 4 abiyectin mubyienie abim eabuaf 1 afhreuegelc nma d nnue Neik b ligo 4 eer Flino9ſenis aeKnrnmuseun arteab terinle abeäranbchors No im. li,E awnt c 4 gerennoſelt lil aevetetindexnü mmy nigetun. annprteni épan emn Nopecal — annb nectimit aäte aplcapeca emuun Nolcle eid uo, Norwi,8 runge dgieis.N emnerunmedrite enrnteme Kollbin nie Nodwmides. eirzum tenguit eatampicor des. atrzkreris anet aällterAcis.N aegencnci abiduie a Noi vetdels amdnerini, no atemm Nonoien inäereni qrane naen mäli d erir, ſü. iclieimnüg n Kuerms inxamim dff uctäihän anto, . 1 5 1. 1 klaiutis. Sto ſalat dnn mier e nseintinoree hammſum nezqaan ür Kenegzino Riaatbllm 269 / üüde Eccleſiaſticus. ini da V leor prmd entiã ſta,& ſapientię illis,& ſiſunt utilia, perſeuerent apud te. danach na ſahht corde coniungere, ut oẽm nar/ Filij tibi ſun terudi illos,& curua illos à; aabnüde Phun dei poſsis audire,& puerbia lau pueritia illorũ. Filię tibiſunt:ſerua cor- enciaaan von effugiant te. Et ſi uideris fenſa“ pus illarũ,& non oſtendas hilarem facie weriti daulgila ad eũ,& gradus oſtiorũ illius tuam ad illas. I rade fiiam,& grande op chnit uh lneaat pes tuus. Cogitatũ tuum habe in feceris,& hoĩ ſenſato da illam. Mulier ſi tennad rerpus dei,&c in mandatis illius mazii eſt tibi ſecundã aiam tuam, non proijci⸗ uampie igizuus eſto,& ipſe dabit tibi cor,et as illam⸗& odibili non credas te in 0rο ε ⁵ iiinei 1 1 cupiſcentia lapientie dabitur tibi. corde tuo. IHonora patrè tuu,& gemi⸗ Job. 2.2 keananti 3 poteſtas non amn tenda, mendacium&ꝙ tus matris tue ne obliuiſcaris· Memen⸗ dant ultiloqunum fuzienda, Ic. Cap. VI. to—m̃ niſ per illos natus non ſuiſſes,& re midäiſaid 1NOuiacere mala,& non te apprehen tribue illis, auomodo& illi tibi, In tota ägn m 4 Nlen Diccede ab iniquo,& ꝓdefici- anima tua time dim,& ſacerdotes illius n Tbanmd antjmala abs te. Fili, non ſemines malaĩ ſanctifica. In oĩ uirtute tua dilige eñ qui 2 demii td liisiniuſtitie,& nonmetes eam ſeptu⸗ te fecit,& minĩ ſtros eius ne derelinquas · ennn uin ſ Noli querere ab homine ducatũ, ne- Honora deũ ex tota aia iua,& honoriff⸗ dae ha aaearege cathedram honoris. Non teiu ca ſacerdotes,& ꝓpurga te cũ brachijs. cunüiden üces ante deũ, qm̃ agnitor cordis ipſe Da illis partẽ.ſicut ſmandatũ eſt tibi pri- L. cu. 2.·2 b 8 Rlüna eſ& peues regem nolt uelle uideri ſapi⸗ mitiarũ& purgationis,& de negligen⸗ we eeiaain aus. Noli qusrere ſieri iudex, niſi ualeas tia tua purꝗa te cũ paucis. Datã bra. hio und luigid uirtute irrumpere iniquitates,ne ſorte ex rũ tuorũ,& ſacriſiciũ ſanct ficationis ot- 1& initia ſanctorum.& pauperi ATat et in 1 3.. Net güleimna timeſcas faciem potent¹s 2 b ucnnncden alä in agilitate tur Non pecces inmul⸗ Po&b eneanr äuudine ciuitatis, nec te immittas in po⸗ tio,& bene jenerxdinialug. pi, nech alliges duplicia peccata, nec ſpe— ni tpimnna. in uno eris mmuniis. Noli eſſe puſil⸗ hibeas gratia d pernandiſtan mnimis in animo tuo. Exorari,& face- conſolatione, zuitsgnätn i recieemoſynam ne deſpicias. Ne dicas: radunmrmei multitudine munerum meorũ reſpiciet em̃ in Adoatin imim g das,& offerente me qeo altiſsimo.mu- operib metmibantt, neramea ſuſcipiet. Non irrideas hominẽ in ęternum non pecca riizetpermnihl n amaritudine animę ⸗eſt em̃ qui humili⸗ dudi dlangnd ut& exaltat, circunſpector deus. Noli † Hne dijcrwendin ane mate jmendaciũ aduerſus fiatrẽ tuũ, ne- N lüin camais ui e in amicũ ſimuiter facias. Noli uelle nentiri omne mendaciũ, aſsiduitas em̃ il cont lss non eſt bona. Noli uerbo muttitudine presbyterorũ, neitbäin oratione tua. Non oderis labo/ tidſa opeka,&ruſticationẽ eus colläni itjam ena illam, arexe a 3nomniꝛiowxaa ruiuinuretneafcuss Srillam er mantkde esHrusmdachnan is em mueniesrmnn atur ibiinchekrenl ezedles eininymeim etbaſesninutan glri eenünt Katlluälgatntttie, näuetem Kerwwn apens dilön diciiplinatorũ · Memento ire, qm̃ non tax doct dabit Humilia ualde ſpũm tuũ, aa carnis impijugnis& uermis. unricari in amicũ pecuniam differentẽ, teq; iratrem chariſsimũ in auro ſpreue⸗ 18. Noli diſcedere à bona, quam ſortitus es in timor in em̃ uerecundie illius ſuper aurũ. las feruã in ueritate operantem; neq́; Non gau & ponasſcan- feres dño, rrige manũ tuam, ut perficiat᷑ propitia Nonte pigeatſſuiſitare infir ¶ Matores non irrit andi ſus eſſe in tra te con & non iteres didit gũ extendit, creatam ab al homine linguato, tibimo. Non te reputes in multitudine in lius ligna. Non commu qm̃ uindi Ne deſpicias nes in corruptione muliere ſenſata& ſeneſcunt. e dñi, gra gaudere, ſc rationem presbyterorũ ſa dictio tua. Gratia dati in con Ku omnis uiuentis,& mortuo non ꝓ.- m. Non deſis plorantibus ĩ & cũ lugentibus ambula· mum, ex his Mat. 24. d Inomnibus us tuis memorare nouiſsima tua, et bis. dtlectione firmaberis. nec ſeniores deſpictendi.(ap. VIII. On utiges cum homine potente, ne 4 forte incidas in manus illius. Non scũ uiro locuplete,ne forte con ſtituat litem tibi,multos eñ̃ per aurũ& argentũ,& uſq́; ad cor re- Sconuertit · Non litiges cũ & non ſtrues in ignẽ il nices homini in- o. ne male de progenie tua loquatur- noĩem auertentẽ ſe apecca: ei, memento qm om B enda eq; improperes Noli de mortuo inimico tuo/ 1ens qm̃ omnes morimur, Sin Ne deſpicias nar diũ uolumus uenire. pieniũ,& in ꝓ- aesean Afum excenriü dantem anim. 5 bij ab iſis eh ni ripieens oitm ſn Aue nneg andeactnn Setu uer ijs eorum conuerſare, ipſis emm di tscmn enſans ſit tihn dilectus quaſi ala tua, non ſces ſapientiam,& doctrinam intellectus, 1edeſahs eraudes illä lihertate, neq; inopem de-& ſeruire magnatis ſine querela. Non te viteſaylewuhah nüncuas inm Pecora tibi ſuntt attende prętereat narratio ſeniorũ, ipſi eñ̃ didi⸗ 4 llis cerut illis: Iſumus. Neſpernas correptione nominẽ in ſua ſenectute, etenim ex nobis — — Liber eerunt à patribus ſuis, qi ab ipſis diſces Aare intellectu,& in tempore neceſsitatis F da C bis reſponſum. Non incendas carbones peccatorum arguens eos,& ne incenda- ris flamma ignis peccatoꝶe illorum. Ne contra faciem ſtes contumelioſi, ne ſede⸗- at quaſi inſidiator ori tuo. Noli fœnerari homini fortiori te, quod ſi fœncraueris, quaſi perditũ habe Non ſpondeas ſuper uirtutem tuam, quod ſi ſpoponderis, qua- ſi reſtituens cogita. Non iudices contra iudicem.qm̃ ſecundum quod iuſtum eſt. iudicat. Cum audace non eas in uia, ne forte grauet mala ſua in te, ipſe em̃ ſecun dum uoluntatem ſuam uadit,& ſimul cũ Kultitia illius peries. Cum iracundo non facias rixam,& cum audace non eas in deſertum, quoniam quaſi nthil eſt ante il- lum languis,& ubi non eſt adiutoriũ, eli det te. Cum fatuis conſiliũ non habeas, non enim poterunt diligere niſi quę eis placent, coram extraneo ne facias conſi- lium:neſcis em̃ quid pariet. Non omri ho mini cor tuũ manifeſtes, ne forte inferat tibi gratiam falſam,& conuitietur tibi. ¶ Cum multe ribus caule ambulan- dum, Gc.(ap. IX. On zeles mulierem linus tui, nie oftẽ dat ſuper te malitiam doctrinæ ne- quam. Non des mulieri poteſtatem ani- me tue, ne ingrediatur in uirtute tua,& confundaris. Ne reſpicias mulierẽ mul- tiuolam, ne forte incidas in laqueos illiꝰ. Cum ſaltatrice ne aſsiduus ſis, nec audias illam, ne forte pereas in efficacia illius. Virginem ne conſpicias,ne forte ſcanda lizeris in decore illiꝰ. Ne des fornicarijs animam tuam inullo, ne perdas te,& hę reditatem tuam. Noli circumſpicere in ui cis ciuitatis, nec oberraueris in plateis il- lius. Auerte faciem tuam à muliere com/ pta,&ne circunſpicias ſpeciem alienam. Propter ſpeciem mulieris perierunt,& ex hoc concupiſcentia quaſi ignis exar- deſcit. QOmnis mulier quę eſtfornicaria, quaſi ſtercus in uia(ab omnibus prętare- unt ibus) conculcabitur. Speciem mulie- ris alienæ multi admirati reprobi facti ſunt: colloquium enim illius quaũ ignis exardeſcit. Cum aliena muliere ne ſede- as omnino, nec accumbas cum ea ſuper cubitum,& non alterceris cum illa in ui- no, ne forte declinet cor tuũ in illam,& ſanguine tuo labaris in perditionem. Ne dere- Rt derelinquas amics antiqui, noms enisg non erit ſimilisilli. Vinũ nouum, amicus nouus, ueteraſcet,& cum ſuauitate bibes illud. Non zeles gloriam,& cpespecca. 4 * 4 2 2 . M toris non enim ſcis quę futma ſit ilis ſub uun uerſio. Non placeat tibi iniuria imufto⸗ mäcäcomenns rum, ſciens quomam uſq; ad inferosnon evuh hnen. d placebit impius. Longe abeſto ab homa mätmieu— ne poieſtatem habente occidendi,& nõ an6 Mlcg ſuſ picaberis timorẽ mortis,& ſacceſſe⸗ Wäli'Kpanna ris ad illum, nott aliquid commitiere, ne uts Tansgc forte auferat uitam tuam. Communtonẽ hetumugad mortis ſcito, quoniamin medio taqueo⸗ aaiſ⸗däpu rum ingredieris,& ſuper dolenti ama axiumamt ambulabis. Secundum uirtutem tuam cx- ruinrdonm pe n ue te à proximo tuo,& cum ſapientibus axmuimbunlt En. & prudentibus tracta. Vui iuſti ſint tibi 16 danmbos ſupt* conuiuę,& in timore dei ſit tibi gloria- aaimimmm. In tio,& in ſen u ſit tibi cogirauus dei,&e o, aa,erqod a mnis enarratio tua in pręceptis altiſsimt, aa agwnentin* In manu artificũ opera laudabuntur,& aaigxdot nma principes) populi in ſapientiaſermont aa,& qult Nan ſui, in ſenſu uero ſeniorũ uerbũ. Terub. a Gera im. lis eſt in ciuitate ſua homo linguoſus,& 4 wenn,igt 1 ₰ temerarius in uerbo ſuo odibilis ert. ſuhin 21. cwninen tur= ¶ Talem eſſs populum, qualis eſtma- wnxeunn. ¼ 1 8 N rætus.(ap. X.. lnubcdindex Vdex ſapiens iudicabit popula ſi, è e mn principatus ſenſati ſtabilis erit, Secun⸗ die lit l du tudicẽ populi, ſic& miniſtri eins,& aibch„— qualis rector eſt ciuitatis, tales& inhabi* Snph 2 tantes in ea. Rex inſipiens petdet popis Sr 4 9 27 lum ſuum,& ciuitates inhabitabunturg e ht 155 ſenſum prudẽtium. In manu dei poteſſas ea en r terre,& execrabilis omnis iniquntas gen 3 cpetatt u tium,& utilem rectorem ſuſcitabit rintẽ unau In pore) ſaper illam. In manu dei poteſns nahnhe hoĩs,& ſuper faciem ſcribę imponet ho limamir norẽ ſuum. Omnis iniurię proximi neme mmni A mineris,& nihil agas in operibus iniua güntt rię. Odibilis coram deo eſt& hominib, 4 ſr dapa ſuperbia,& execrabilis omnis iniquitas üritmd 2 1 gentium. Regnum à gente in gentẽ uanſ anthanlidt da fertur propter imuſtitias,& imurias: mni up ne contumeltas,& diuerſos dolos Auarouu Iitnaeten. .. 1 tem nihil eſt ſceleſtius. Quidſuperbistet apnnnenurn„ ra& cinis: Nihil eſt inicuuus, quima- enuttau mare pecuniam, hic enim& animam ſu, da J. am uenalem habet, quontam in uita lua tetwerabit 1* proiecit intima ſua. Omnis potentatus auanan. breuis uita. Languor prolixior graunt iſiatua 2 medicum. Breuem languorem precidit euwann 11 medicus. ſicut)& rex hodie eſt,&ctas l tätactgi u morietur. Cum cuim morietur lomo he ſaiaäaa 12* red 1 1 — tuniia rinttde etade maa oxiwe entbig dag 9.& nü n exultta * 4 9- 8 1- 1 8 5 e. manatotung äat ie 4 De an laiü dentänn ſne mciünnaäm, munnnti ten aemeſenn aa Aͤhen an xcäyeenten chroiünd 1 te 4* erh de — niitabit ſe 3 Eccleſiaſticus. 270 ppentes.& heſtias,& uermes. tune glorieris unqnam, nee in die hono- ium ſuperbit hoĩs, apoſtatare a deo. ris t extollaris: quoniam mirabilia ope nm b eo qui fecit ulum, receſsit ra altiſtimi ſolius,& glorioſa,& abſcon. Duhs uoniam initiũ oĩs peccaii eſt ſu ſa,&ʒ inuiſa opera iſtus. Multi tyranni n tenuerit illam, adimplebitur ſederunt in throno,& inſuſpicabilts por hata& ſubuertet eũ in ſinem. Pro- tauit diadema. Multi potentes oppreſsi 35 exhonorauit qñs conuentus malo ſunt ualde,& glorioſi traditi ſunt in ma⸗ 5,& deſtruxit eos uſq; in finem. Sedes nus alterorum. Priuſquam interroges, ne aucum ſuperborum deſtruxit deus,& ſe- uituperes quenquam,& cum mterroga- zere fecit mites pr ſiperbarum arefeci 2 ues ules ex ipſis gemibus Terras gentium niorum e adijcias loqui. De ea re, quæ euertit dñs, Se perdidit eas, uſq; ad funda te non moleſtat, ne certeris,& in iudicio entum arefecit ex1 1 t pß cs,& ceſſare fecit memorlam eorum à tis ſint actus tui,& ſi diues fueris, non e- 5 tetra. Memoriam ſuperborum perdidit ris immunis à delicto, ſt enim ſecurus fue deus,& reliquit memotiam humiliũ ſen ris, non apprehendes:& non effugies,ſi ſu. Non eſt creata nomimbus ſuperbia: pręcucurreris. Eſt homo laborans,& fe neq jracunda nationi mulierum. Semen ſtinans,& dolens impius,& tanto magis pominum honorabitur, hoc quod timet non abundabit. Bſt homo marcidus egẽs geuun:ſemen aũt hoc exchonorabitur, qd' recuperatione, plus deficiens uirtute,& pteterit mandata dñi. In medio fratrum abundans paupertate,& oculus deireſpe D „ 1. lcinütkaiengma⸗ 11. weintelcrnasate nenleimeig un Kaäünttn „R dlalatsäigindere 1 rncialdäm — Liennänaitüien ſper lbantifn — Leerrhüm p 1 Lluprnenhen. t um Omömmpanie ., Entiawanedui 1 luiahfhe d i Kewatäunin a m Regnmiynt gei 1 aroper muimn em meias Klltkoä e n tietſthugihn a ins ⸗Nlciuiee a emmimiren um a uen aber getoin = d teor illorum in honore,& qui timent cit llum in bono,& erexit eum ab hu- lim erunt in oculis illius. Gloria diuitũ militate ipſius.& exaltauit caput eius, et vonoratorum,& pauperum, timor Dei mirati ſunt in illo multi,& honorauerũt non deſpicere hominem iuſtum pau- deum. Bor a& mala, uita& mors, pau- petem& non magmficare uirum pecca pertas& honeſtas, à deo ſunt. Sapientia torem diuitem. Magnus eſt iudex,& po& diſciplma,& ſcientia legis apud deũ. tens eſt in honore,& non eſt maior illo Dilecuo,& uię bonorũ apud ipſium. Er- qui timet deum.Seruo ſenſato liberi ſer ror& tenebrę peccatoribus concreata ient,& uir prudens& diſciplinatus nõ ſunt: qui atexultant in malis, conſene- murmurabit correptus,& inſcius non ho ſcunt in malo. Datio dei permanet iuſtis, norabitur. Noli extollere te in faciendo ei profectus ilinis ſucceſſus habebit in ę- opere tuo,& noli cunctari in tempore an ternum. Eſt qui locupletatur parce agen nb guſtie.) Melior eſt qui operatur,& a, do,& hec eſt pars mercedis illius in eo bunat inommbus, quàm qui gloriatur quod dicit,"Inueni requit mihi,& nunc & egetpane. Fili, n manſuetudine ſerua manducabo de bonis meis ſolus:& ne- iam tuam,& da illi honorem ſecundum ſcit quod tempus prętereat, et mors app⸗ meritumſuum. Peccantem in aĩam ſuam pinquet, et relinquat omnia alijs, et mo- quis iuſtiſicabit& quis honorificabit ex riat. Sta in teſtamento tuo, et in illo col⸗- vonorantem aĩam ſuam? Pauper gloriat loquere, et in opere mandatorũ tuorũ ue per diſciplinam& timorẽ ſuum,& eſt ho teraſce.e manſeris in operibus peccato mo qui honorficat propter ſubſtantiam rum. Confide autem in deo, et mane in luam. Qui autè gioriatur in paupertate, loco tuo. Facile eſt enim in oculis dei ſu- auanto magis in ſubſtantia?& qui gloria bito honeſtare pauperem. Benedictio dei tur inſubſtantia, paupertatem uereatur. in mercedemi iuſti feſtinat, et in honore (Ab externis nemoiudicandus, ueloci proceſſus illins fructflcat. Ne di⸗ eCrc.(ap. XI. cas:Quid eſt mihi opus:et quę erunt mi- 4 8 Apientia humiliati exaltabit caput il hi ex hoc bona? Ne dicas:Sufficiens mi- lus,& in medio magnatorum conſe- hi ſum, et quid ex hoc peſsimaborIn die ttinim Oae nc dere illum faciet. MNon laudes uirum in bonorum ne immemor ſis malorum, et in 8 8 am uia. Lanaw ug n m. Nxesm Gigt df d Klan lw Getli vantau, a K Cun omoct pecie ſua, neq; ſpernas hommem in uiſu die malorum ne immemor ſis bonorum, luo, hreuis in uolatilibus eſt apis.& initi- quoniam facile eſt coram deo in die o- un quworis habet frucks Ulms, In ueſti⸗ bitus retribuere unicuiq; ſecundum uias tu(u. deis. Radices gentiũ ueris, corripe iuſte. Priuſquam audias Pro.is it deꝰ,& plantauit hu ne reſpondeas uerbum,& in medio Xſe- ſermoimmumn ipſis,& diſperdidit peccantiũ ne conſiſtas.Fili mi, ne in mul⸗ B 4 Luc. 4².0 Inf. v. d 8 6.— Liber ſuas. Malitia hore obliuionèẽ facit luxu- rię magnę,& in fine hoĩs denudatio ope rũ illius. Ante mortẽ ne laudes hominẽ quenq́;. qm̃ in filijs ſuis agnoſcit uir. Nõ omnẽ hominẽ inducas ĩ domũ tuam, mul tę em̃ ſunt inſidię doloſi. Sicut em̃ eructãt pręcordia fœtentiũ,& ſicut perdix indu cit᷑ in caueam,& ut capra in laqueũ, ſic pſpectator & cor ſuperborũ,& ſicut rproſpector, uidẽs caſum proximi ſui. Bona em̃ in ma la conuertens jnſidiat᷑,& in electis impo net maculam. Aſcintilla emꝗ una augetur ignis,& ab uno doloſo augetur ſanguis: homo uero peccator ſanginni inſidiatur. Aitende tibi à peſtifero, fabricat em̃ ma- 12, ne forte inducat ſuper te ſubſannatio- nem in perpetuũ. Admitte ad te alieni- genam,& ſubuertet te in turbine,& aba- henabit te àuijs proprijs. ¶ Quubus benefaciendum,& quomo- do inmicus coę noſc endus. Cap. NXII. Olbene ſeceris,ſcito cui feceris,& erit gratia in bonis tuis multa. Benefac iu ſto,& inuenies retributionẽ magnam, et ſi non abipſo, certe à dño· Non eſt em̃ ei bene qut aſsiduus eſt in malis, eleemo- ſynas non danti, ꝗm̃& altiſsimus odio ha Pet peccatores,& miſertus eſt pœniten- tibus. Da miſericordi,& ne ſuſcipias pec carorem,& impijs,& peccatoribus red- de uindictam, cuſtodiens eos in diem uin dicię. Da bono,& non receperis pecca- torẽ. Benefac humili,& non dederis im- pio, ꝓhibe panes illi dare, ne in ipſis po- tentior te ſit, nam duplicia mala inuenies in ommibus bonis, quęcunq; feceris illi: qm̃& altiſsimus odio habet peccatores, & impijs reddet uindictam. Non agno- ſcetur in bonis amicus,& non abſconde tur in malis inimicus. In bonis uiri inimi- ciillius:in triſtitia,& in maliciaillius, a- tmicus agnitus eſt. Non credas inimico tuo in eternũ. ſicut em̃ eramẽtũ ęruginat nequitia illius,& ſi humiliatus uadat cur uus, abijce animũ tuũ,& cuſtodi te ab il 10. Non ſtatuas illũ penes te, nec ſedeat ad dexteram tuam, ne conuerſus ſtet in lo co tuo, ne forte conuerſus in locũ tuum, inquirat cathedram tuam,& in nouiſsi- mo cognoſcas uerba mea,& in ſermoni bus meis ſtimuleris. Quis miſerebit᷑ incã tatori à ſerpente percuſſo,& oĩbus qui appropiani beſtijʒ:ſic& ꝗ comitat᷑ cum niro kct „ vndui pan. uiroiniquo,& obuolutus eſt in peccatis uussinen eius. Vna hora tecũ permanebiiqſt añt qe, e uhat di clinaueris, non ſupportabit. In labiſsſuis whuniicsl indulcat inimicus,& in corde ſuo inſidi- unrDuescom atur, ut ſubuertat te ĩ foueam. In oculis lu 3 ubsn is lacrymat᷑ inimicus:&ſi inuenerittem⸗ 36 nlen 4 pus, non ſatiabit᷑ languine,& ſi incune- ſ rint tibi mala, inuenies eũ illicpriorẽ,& wlüſtticuenn ien— qualſi adiuuans ſuffodiet plantas uas. Oa auch ulpu ã put ſuũ mouebit,& plaudet manwet mut ft Twack ta ſuſurxans commutabit uultum ſuum. ai 4 on ¶ Paupe ribus a conuullu duuitum eſſt una 145 temperandum:.(ap. XIIIA.— VItetigern picem, ing nabitur ab Ph nid ea,et ꝗ icaueritſu— llotencend, „et ꝗ Titaperdoin aztunra aine duer ſuperbiam. Pondus ſuperſe tollet,9 dmn„ aibt honeſtiori ſe communicat. Et dtionte un b 8 ne ſocius fueris. Quid communſcabitca i gjlviwüm cabus ad ollam? quando em ſe colliſerit, auntmmiten confringetur. Diues tiuſte egit, et lremet: nuu m pauper autem ęſus tacebit. Silargitusta mlamtdore eris, aſſumet te, et ſi non habueris, dete⸗ uſ lafſum linquet te. Si habet, conuiuetteci, et ene( Allll7 cuabit te, et ipſe non dolebit ſuperte. ⁸ imetpisued neceiſarius illi fueris, ſupplantabit taet ndtminuinr ſubridens ſpem dabit, narrans tibi cinbo i umnirduta na, et dicet: Quid opus eſt tibi: Etcon- maaadtaheüe fundet te in cibis ſuis, donec te exmant, alrnicaec at bis et ter, et in nouiſsimo deridebitte, ſalgulani: et poſtea uidens derelinquet te, et caput monnlite 1i ſuũ mouebit ad te. Humiliare deo, et ex ſ aluirauatin pecta manus eius. Attende, an ſeductusi däiſtpnerr's) ſtultitia humilieris. Noli eſſe hnmilisiſts inbisulbi piẽtia tua, ne humiſiat i ſtultità ſecuct auuu,& xen ris. Aduocatꝰà poteẽtiore diſcede: ex hos astitmeitm em̃ magis te aduocabit. Ne improbꝰ ſis, eoeher dinn. ne impingaris, et ne longe ſis ab eo:neee anmiun Ne as in obliuiont. Ne retineas ex ęquo lod iunä ncianli cum illo: nec credas multis uerbis illius, nnlan, ſlulan ex multa em̃ loquela tentabit te, et ſubn im nigiat dens interrogabit te de ab conditis tuis: talnu aalut Immitis animus illius conſeruabit uerba lsnud h. tua, et non parcet de malitia, et de uinen ſauiaas ai lis. Caue tibi, et attende dlligenter audi ebim Ri 5 tui tuo: qm̃ cũ ſubuerſione tua ambulas. vüxa 8 1 Audiens uero uerba illa quaſſ in ſomnis Lat ki uide et uigilabis. Omni uita tua lüge e — animal diligit ſimile ſibi ſic, et omfis hoe. mo proximus ſibi. Omnis calo 2d ſimt a lem ſibi coniungetur, et omnis homo 12 miliſui ſociabitur: Sicut communicabit euit lupus agno aliquando: ſic peccanden aueenen ſto. Qe sommuntcaule uomm nems da dn 8 deb don, Ni? woai dapand — * —— ₰ ͤ“ ö⅜ããͤ—ͤãͤͤ—ͤ—ͤͤ Eccleſiaſticus. 271 aut quę pars hona diuiti ad paupe.& iuſtifica animam tuam. Ante obitum Venatio jeonis onager in eremo:ſic tuũ operare iuftniam:qm non eſt apud in aſcua diuitã, ſunt pauperes. Et ſicut feros inuenire cibã.i Oĩs caro ſicut fœ. aſc— inatio e 84 2 Son tis pauper. Diues commo arbore uiridi. Alia generant, minn Mle ratio diui an 8— ab amicis ſuis humilis au ijciunt:ſic generario carnis& ſanguinis maannas Dancam ceciderit, Fexpelletur)& àAno- alia finit,& alia naſcit Omne opus cor- iannſcn 8 xi ⸗Duiti decepto multi recuperatores: ruptibile in fine deficiet,& qui illud ope nauä ie pauns eſt uperba,& iuſtificauerunt il- rat᷑ ibit cum illo. Et omne opus electum mana lumilis deceptus eſt, inſuper& ar- iuſtificabit᷑,& qui operat illud. honorabi henlu, at 4 ſur:locutus eſt ſenſate,& non eſt da⸗ tur in illo. Beatus uir qui in ſapientia mo ias Diues locutus eſt,& omnes rabitur,& qui in iuſtitia ſua meditabit᷑, heranaun, weigenga dgemnn wedenet 8 lſe enan lnenn(ia dolhn gutt euar Dung Autem u umatalnten 1 te ditan 3 Whe wajint dun lian gea, vs penchi Aüütt derCGtnaaene te nebäin. 1 ttereenien eueht eauitglna uedrateendd 7 manseits naanſ abumiasüd erin tua nemiwigriten docreämirml un — 8 göte dneti enub Sweanter, L non uolens facit:& in nouiſ fundet, nondaneg bo blucli Nadenea angue oennbat nae Kächictens ammam ſuam. fatiabi⸗ tel 13 ln eüübqxminti nernxdrthenäte is wime Barndine meruuun ai uetii,Kun Gücältechn wurmurüiglehe 3 e tuigiöte Om 1” miud Kincdailmritewde läligr mich oximl0c, coninge,a lacnbtr:Se vend lornie m Vr camala k 3 in Pat an Imo mamfeſtat malitiam ſuam. Nequam ſuos,& in medio eccleſię a ſaasstpeanerietur-Ante mor em benefac a nd mo,& ſecundũ uires tuas ex potrige es puuperi. Non defrauderis à die bono, ueicanartlcula † bonę diei]) non te pręterea eun uerbum illius uſq; ad nu-&in ſenlu ſuo cogitabit circunſpectionẽ besperucent: pauper locutus eſt,& di- dei. Qui excogitat uias illi ĩ corde ſuo, cunt, Quss eſt hic? Rſi offenderit, ſubuer& in abſconditis ſuis intelligens, uadens dent ilum, Bona eſt lubſtantia cui non ẽ poſt illam quaſi mnueſt gator,& in uijs il nin conſcientia,& nequiſsima lius conſiſtens: qui reſpicit per feneſtras aupertas in ore impij. Cor hoĩs immu- illius,& in ianuis illius audiens: ꝗ requie atfaciem illius, ſiue in bona, ſiue in ma/ ſcit iuxta domũ illius,& in parietibus il n. Veſtigiũ cordis boni,& faciem bo- lius figens palũ: ſtatuet caſulam ſuam ad nam dificile inuenies,& cum labore. manus illius,,& requieſcent in caſula illi* Clugienda Qaritia,& bencfaciendum bona per cuũ.Statuet fllios ſuos ſub teg/ unte mortem.(ap. XIIII. mine illius,& ſub ramis eius morabitur, us uir qui non eſt lapſus uerbo ex& protegetur ſub tegmine illius à fexuo- eluo,& non eſt ſtimulatus in triſti⸗ re,& in gloria eius requieſcet. ladelicti. Felix qui non nabuit animi Timorem dei comitantur multa ſu willitiam,& non eccidit à ſpe ſua. V i commoda. Cap. XV. w cupido& tenaci,ſine ratione eſt lab⸗ ime aciet lantia,& hoĩ liudo ad quid auri: Qui continens eſt iuſtitię, apprehendet gceruat ex animo ſuo intunte, alijs con⸗ illam,& obuiabit illi quaſi mater hono- gtegat,& in bonis illius luxuriabif. Qui rificata,& quaſi multer à uirginitate ſu⸗ btnequam eſt, cni alij bonus erit:& nõ ſcipiet illum. Cibabit illu pane uitę& in ucandabitur in bonis ſuis. Qui ſibi inui- tellectus,& aqua ſapientię ſalutaris pota der, uihil eſt illo nequius,& hęc reddi- bit illũ,& firmabitur in illo& non fle- lio eſt malltie illius,& ſi benefecerit, ig⸗ ctetur,& continebit lum,& non con- exaltabit illũ apud proximos e aperlet Os e2, eccatu 3 1 oculus ltuidi,& auertẽs faciem ſuam,& adimplebit illum ſpũ ſapientię& in⸗ ectus,& ſtola glorię ueſtiet illum. lu- lsoculus cupidi in parte miquitatis non cunditatem& exultationem tlieſauriza ſatabitur, donec conſumat areſaciens a- bit ſuper illum,& nomine ęterno, heredi nimam ſuam. Oculus malus ad mala,& tabit illum. Homines ſtulti non apprehen oalatlabitur pane indigens.& in triſti dent illam,& holes ſenſati obulabunt il- iaerit ſuper menſam ſuam. Fili, ſi habes, lichoĩes ſtulti non uidebunt eam: longe e- henetac tecum,&deo dignas oblationes nim abeſt Aſuperbia& dolo, uiri menda oter. Memor eſto qm mors non tardat, ces non erunt illius memores,& uiri uera Leeltmen d inferors quia demonſtra- ces inuenientur in ilia,& ſucceſſum ha- eltuibi: teſtamentum em̃ huius mundi bebunt uſ ſ ad inſpectionẽ dei. Non eſt mico ſpecioſa laus in ore peccatoris, quia non es da eſt à dio miſſus: quoniam à deo profecta & eſt ſapientia, ſapientieę enim dei aſtabit t. laus,& in ore fideli abundabit,& domi- nator dabit eam ill. Non dixerts: Per Nonne alijs reunques dolores:& labo- deum abeſt, quæ enim odit ne feceris. testuos in diutſione ſortis Da&accipe, & N Noa Vi timet deũ faciet rbona,])& qui Iſa 40. b ſt ſuperbo humilitas: ſic& nũ ueteraſcet,& ſicut foliũ fructificans ĩ lac.·b G& alia de- 1. Peti.d 4 illud B C Non dicas: Iſle me inplanauit:non enim neceſſarij ſunt ei homines impij. Omne exectamentũ errors odit dñs,& non e- rit amabile timẽtibus eũ. Deus ab initio cõſtituit hommem,& reliquit illũ in ma nu conſilij ſui. Ad:egit mandata& pręce pta fua Si uolueris mandata ſeruare, cõ ſeruabũt te,& in perpetuũ fidem placi- tam † ſeruare.] Appoſuit tibi aquam& ignẽ:ad quod uolueris, porrige manũ tu- am. Ante hoĩem uita& mors, bonũ& malã, qd placuerit ei, dabi:ur illi: qm̃ multa ſap entia dei,& fortis in potentia uidẽs oẽs ſine interm ſsione. Oculi dũi ad timentes eum,& ipſe agnoſcit omnẽ operam hois.: Nemini mandauit impie a- gere,& nemii dedit ſpacium peccandi: non em concupiſcit multitudinem ſllio- rum inddelium& inutilium. Nonlatandum in falijs impifs, nec couft endum uirtuti propriæ. Cap. XVI. NE iucunderis in ſtuijs impijs, ſi mul⸗ tiplicẽtur: nec oblecteris ſuper iĩpſos ſi nõ eſt timor dei in illis. Non credas ui te illorum,&ne reſpexeris in labores eo rum Melior eſt em̃ unus timens deum, o& mille fllij impij. Et utile eſt mort ſine fi⸗ lijs, quàm relinquere filios impios Ab u- no ſenſato inhabitabitur patria,& A tri⸗ bus impijs deſeretur. Multa talia uidit oculus meus,& fortiora horum audiuit auris mea.iiln ſynagoga peccantiũ exar debit ignis,& in gente incredibili exar- deſcit ira. Non exorauerunt pro pecca- tis ſuis antiqu gigãtes, qui deſtructi ſunt confidentes ſuę uirtuti:& non pepercit peregrinationi illorum, ſed percuſsit eos, & execratus eſt eos præ ſuperbia uerbi iliorum. Non miſeratus eſt illis gentẽ to- tum perdeus,& extollentem ſe in pecca- tis ſuts. Et ſicut ſexcenta millia peditum qui congregati ſunt in duritia cordis ſui, & ſi unus fuiſſet ceruicatus, mirum ſi fuſſ- ſet immuns: miſericordia emm& ira eſt cum iflo. Potens exoratio,& effundens iIram ſecundum miſericordiam ſuam: ſic Fcorreptio illius hominem ſecimdũ ope ra ſua iudicat · Nõ effugiet in rapina pec cator,& non retardabit ſufferentia me- ricordiam facientis. O unts miſericordia faciet locum unicuiq; Keundum meritf operũ ſuorum,& ſecun Ium intellectim C pcregruirttons; plius. Non dicas: deo „ 40 0 1 4 4 d c.„ u 4* .. Liber memorabitur: in populo magno non age vrMK noſcar: quę eſt emm anima mea in tam h tu dinnüch immenſa creatura? Bcce, cœælum,& czi 3 rbüdulll cœlorum, abyſſi us,& untuerſa tema,& 1 ncyüte la quę in eis ſunt, in conſpecu illius com⸗ wiün nrän— mouebuntur, montes ſimul& colles,& 4 umm auut 1 r. fundamenta terrę,& cum conſpexeritit- sſn d rüleltien 2* la deus, tremore Concuttentur. Etin om⸗ seiudlo— mibus his inſenſatum eſt cor, er onne car. mamucbulen intelligitur ab 1llo,& uias lilius quis in⸗ änäbdtendite e telligit,& procelſam quam nec oculus ut anbitilb wicue debit homini,? Nam plurima illius ope⸗ ſcͤtranccmnl= ra ſunt in abſconſis:ſed opera iuſiiig eius ieruümoh quis enunciabii? aut quis ſuſtinebit Lan arzpunngoo ge enim eſt teſtamen: ũ à quibuſdam,& aukruiiracir interrogatiorhominũl in conſummato d anntuam veut5E ne eſt. Qui minora ur corde, cogitatina iuuaulirin&& nia,& uir impradens& errans cogitat unußtnam Nim ſtulta. Audi me ſiii,& diice diſciplnam tartgwyam 22 ſenſus,& in uerbis meis attende m cots wumauuus 2 de tuo, et dicam in equitate diſciplinam, auſgimnſmutn & ſcrutabor enarrare ſapiemiam,& e iaummbnn uerbis meis attende in corde tuo,&dic ufan d in ęquitate ſpũs uirtutes quas poſuitdens unrerdane in opera ſua ab initio,& in ueritate en le- n 3 5 cio ſcientiam eius. In iudicio dei qpets ier ue 14 eius ab initio,& ab inſtitutione hominn nune 2— ipſorũ diſtinxit partes illorũ,& iniiata Huern— rũ in gentibus ſuis. Ornauit in eterni intatct pera illorũ, nec eſurierunt, neclabotaus alls Cmt runt,& non deſtiterũt ab operibus iſt. iihtalnihe Vnuſquiſq; proximum ſibi nõ anguſti dieuine dt bit uſq; in ęternum. Non fsrncrcdbis und Aeneng uerbo illius. Poſt hęc deus in terran ſes uüoltd ecn 2 ſpexit,& impleuit illam bonis ſuus. Ani- rümnäluät— ma aũt omnis uttalis denũciabit amefi- nüannR ain ciẽ ipſius,& in ipia iterã reuerſioiſati ¶ Volunt as dei, homimbus pate ua factzæ.(ap. XII. newaiotä, n D Eusſſcreauit de terra hominem,&êſe aimm cundũ imagina ſuam fecit ilum. Et iteriũ conuertit illum in ipſam,& ſecun dã ſe ueſtiuit illã uirtute. Numerum dit rum& tempus dedit iſli,& dedit ilipo i teſtatem eorum quæ ſunt ſuper terram: inudsalſa,p, Poſuit timorẽ illius ſuper omnem cune ſtäin ouinds. & dominatus eſt beſtiarum& uolauſt Riionng 7 ¶Creauit ex ipſo adiutorium ſimile libie ſen duull 1 conſiſium& Unguam,& ocuios,&E aie eitn auaa res,& cor dedit illis excogitandi;& di⸗ ſa entt 4 han 5 2 e 36 ſcip'ina intellectus repleuit iilius- Cuaf uit iliis ſcient iam ſprritus, ſenſa impſens Mal R onne cor itorũ, G& mala&e bona oſtendit itiss r Polut 1 4 2,1 4 1 4 dai 9,8 Eccleſiaſticus. 274 2 weaee 2 3 oculinayiploruw ſuper cotda it⸗ Mirabiltæ Spera dei potif imum mi- d as 9 6 85 oſtendere: liis magnalia operum ſe ratio e:uis, Cap. XIHII. 8 dn a vorum:ut nomen ſanctificationis collaui- VIuiuit in eternum, creauit omnia l 4 Kgloriari mmirabili bus filius, T& Lumul. Deus ſolus iuſtificabit᷑,& ma- an allt ch d Aia enarrent operã eius. Adcidit il net inuictus rex in qternum. Quis ſufficit 3 entlan in a aciplinam,& legẽ uitę hę 11 Teſtamentum gternum conſtituit cũ lb, R luſtitlam& iudicia ſua oſtendit Ilb. Etmagnalia honoris eius uidit ocu us llonun,& honorem uocis audierunt ntes ilorum,& dixxit illis, Attendite ab omi miguo. Et mandauit illis unicuiq; eptox mo ſuo. Vię illorum coram illo lutlegper⸗non ſunt abſconſe ab oculis 4 Gu⸗In unam quama Lemen prẽ polu⸗ Arcdorem, e Pars dei liraclfacta eſt ma uleſta Et omnia optra illorum uelut 801 nconpeckadei,& o- uli eius ſine inter⸗ mutone inſpicientes in uijs eorum Nõ äunabiconſa teſtamentat propier intqun Iu TO utemillorum,&omnes miquitates eo- Nündye zumin conſpe tu dei.¹ Eleemoſyna uiri meü annäud quſifacculus cum ipſo,& grattam ho- lurime aämege 1 takehüdng miis quaſi pupillam conſeruabit,& po ene rgren. nlun dan at karefürget,& retribuet nlis rettibutio ven unicuics in caput, iplorum& con- 6 6 2 Dinnd Auaa n enet inkulleriorcs] partes terrę. Pœni- i ütnaraain 1 1 1 1 dl „ wma du. 4 ennbulom 2 vonärmaut deßcientes ſuſtinere,& de- . Nece. 2„ laröancn a Knauit llis ſortem ueritatis. Conuerte- 1 Keldl 7,,4.„**⁴ mnaenia tead dim,& relinque peccatatua: pre- eute ante kaciemt dii,]& minuc otfen⸗ AculaReferte lad dim,& aueriere ab miuſtitta tua,& mimis odito execratio- diicwann in s, inaemnii nardät nt detiras an X m N n 4. it unhe linlorte propolitionis,& orationts us Kinduilabi liibimi Leuin pattes uade ſeculi ancti 5 rlauuracknse amuluis Sc dan idus confeſsicnè deo. fr. l. 1 P Non demoreris in ertore impiorũ; ante ortem conſitere. A mortuo quali nilul, pert confeſsio. Confiteberis uiuens, ui- uns& lanus conſiteberis,& laudabis de- In- nt 1a — Ren daslremien nant eund mliim, 1 converitlmanmadt — 1 ettuti n mn& gloriaberis in miſerarionil burs lli- R iempu tia anmaona milericorclta A,L p uchu gin iiato illius conuertentibits ad ſe. Nec en nnee momnia poſſunt eſſe in nominibus. qm̃ immiilun nnect mm nottalts ſiius hominis,& in vainmahtiniih unitate malttig placuerunt. Quid luci- iteshrintaſet du Zoe: hic deficiet. Aut quid ne- ſim lrgem Fcox decdtelben aintelkedb 9 üius quam quod excogirauit caro& guis:& hoc arguctur. Vittutem alti- nii udiats cœli ipſe conſpicit,& omnes ho sleinimgunt unesterra& cints. tdrachäiatt(CNira- 6 5 „ 0 reditauit il enarrare opera illius: Quis em muefliga bit magnalia eius? Virtutem aũt magmi⸗ tudinis eius quis enunciabii? aut quis ad- ijciet enarrare miſericordiam eius? Non eſt minuere, neq; adi cere, neq; eſt inue- nire magnalia dei. Cum conſummauerit homo,tunc incipiet,& cũ quieuerit ope rabitf. Quid eſt homo,& quę eſt gratia illius?& qui d eſt bonũ, aut quid nequam Pfal. 6,.a iſlius? Numerus dierum hoĩm, ut multum centũ anni:quaſi guttę aquę maris depu⸗ tati ſunt,& ſicut calculus arenę, ſic eui- gut annt in die çui. Propter hoc patiens eit deus in illis, et effindit uper eos mi effudit ſericordiam ſuam. Vidit preſumptionem B cordis eorũ qm̃ mala eſt,& cognouit ſub uerſionẽ illorũ, qm̃ nequam eſt, ideo ad⸗ impleuit propitiationem ſuam in illis,& oſtendit eis uiam ę quitatis. Miſeratio ho minis circa prox imum ſuum: miiericor⸗ dia autem Dei ſuper omnem carnẽ. Qui miſericordiam habet, docet, et erudit qua tennibus autem dedtt uiam iuſti. ic,&† ſi paſlor gregem ſuũ. Miſereatur f exci- excipiẽtis piens doctrnam miſerationis,& qui ſe- ſiinant in iudicijs eius. Fili, in bonis nõ des querelam,& in omni datonon des tri ſtuiam uerbi mali. Nonne ardorem refri gerabit ros:ſic et uerhũ melius, quam da tũ. Nonne ecce uerbũ ſuper datũ honũ: nem,& cognoſce iuſtitias Eiudicia dei, Fſed utrunq leũ homine iuſtifi ate. Stul& utraq; tus acriter improperabit,& datus inch⸗ C ſcipumatt tabeſcere facu oculos. Ante in dic:ũ para iuſtitiam tibi.& anteć; loqua ris di ce. Ante languorẽ adhibe medici- nam,& ante iudiciũ interroga teipium, & in conſpecu dei inuenies propitiatio nem. Ante languorem Iumilla te;& in tempore infirmitatis oſtende conuerſatio nẽ tuam ·¶ Nõ imꝑediarts orare ſemper, qm̃ merce? dei manet in gternũ. Ante o/ rationè prępara animam tuam,& noli eſ ſe quaſi homo qui tentat deum. Memẽ⸗ Sup. ⁊. b to irę in die conſummationis,& tempus retributionis in conuerſatione † facies.) ¶Memẽto paupertaiis in tẽpore abũdan tię,& necegitatꝭ Tpanpertat:sJ die diui taꝶ. A mane uſq; ad ueſperã † inutabr 3 tur tẽpus.& hęc oĩa citata in oculis dei. Wulta N8*7 Homo faciei. iic. 18. 2 & ne uerẽaris uſq; ad mofte iuftifilcari: Theſſ. 3.d Sup.in.·s neceſeitatu 4 Liber et in omni ſapientia diſpoſitio legis. Et dc non eſt ſapientia nequitit qiſciplina, et mutuet Homo ſapiens in omnibus metuit),& ĩ diebus delictorã attende ab inertia. Oĩs aſtutus agnoſcit ſapientiam.& inuenien ti eam dabit confeſsionem. Senſati ĩ uer- bis,& ipſi ſapienter egerunt,& intelle- inſtiſlauerũt xerunt ueritatem& iuſtitiam, et rimplo- Rom. 3. d rauerunt prouerbia et iudicia. Poſt cõ cupiſcentias tuas non eas, et à uoluntate tua auertere. Si pręſtes animę tuę concu- piſcentias eius, faciet te m gaudium inimi cis tuis. Ne oblecteris in turbis nec ĩ mo- dicis: aſßidua em̃ eſt commiſsio illorum. Ne fueris mediocris in contentione ex Kcculo: fœnore, et non eſt tibi nhil in ſeculo:) eris enim inuidus animę tuę. ¶ Secreta non temere ape rienda,& pro⸗ ximuus corripiendus. Cap. XIX. A perarius ebrioſus non locupletabi- Dtur. et qui ſpernit modica, paulatim decidet:uinum ct mulieres apoſtatare fa- ciunt apientes, et arguunt ſenſatos, et ꝗ ſe iungit fornicarijs, erit nequam, putre- do et uermes hęreditabunt illum, et extol letur in exemplum maius, et extollet᷑ de numero anima eius. Qui credit cito, le- uis corde eſt, et minorabitur, et qui delin quit in animam ſuam, inſuper habebitur. 8 Qui gaudet iniqinutate, denotabitur, et Odit correptionem, minueturuita: et qui odit loquacitatem, extinguit matitiam. Qui peccat in animam ſiam, poenitebit: er qui iucundatur in malitia, denotabit᷑. Ne iteres uerbum nequam et durum, et . non minoraberis. Amico et inimico no- . li narrare ſenſum tuum, et ſi eſt tibi deli- — Aum, noli denudare audiet enim te, et cu ſtodiet te, et quaſi defendens peccatum odiet te, et ſic aderit tibi ſemper. Audiſti uerbum aduerſus proximum tuum:com/ moriatur in te, ldens quoniam non te dif- rumpet. Afacie uerbi parturit fatuus,tan quam gemitus partus infantis. Sagitta in carnis fixa femori xnis, Jſic uerbum in corde Leu. 9.d ſtulti orripe amicum ne forte non in⸗ Mak. s.b tellexerit, et dicat: Nonfeci, aut ſi fece- L. uc. 7.a rit, ne iteꝶe addat facere. Corripe proxi- 1 C mum ne forte non dixerit, et ſi dixerit, 3 ne forte iteret. Corripe amicum, ſępe em̃ ſit commiſßio: Et non oĩ uerbo credas, qui labitur lingua ſua, ſed non ex aĩo. 1 Quis eſt em̃ qui non deliquerii in lingua ſua? Corripe provimũ anteq́; commine ris. Et da locuũ timori altiſsimi: quia oĩs ſapieniia timor dei, et in illa timere deũ, . et lac.; a 4 48 non eſt cogitatus bonus peccatoꝶ pru- dentia. Bſt prudentię nequitin, etim ipſa 7 execratio:et eſt inſipiens, qui mmnuitur ſa i 2 pientia. Melior eſt homo qui minuitur ſapientia: et deficiens ſenſuintimore dei, i q́; qui abundat ſenſu, ettranſgrediſeg? i altiſsimi. Eſt ſolertia certa, et ipſi iniqua. Et eſt qui emittit uerbũ certũ enatrans ii ueritatem. Eſt qui nequiter humiliat ſe.„inliculcn et interiora eius plena ſunt dolo t ſtiu. ſtus, qui ſe nimiũ ſubmittit muſta hume tun lumpt litate, et eſt iuſtus qui inclinat factẽ uau. mivin et fingit ſe non uidere quod ignorati eſſ, zuussore ſait= fcdel -' ſn uimadaſ — Vaeé e ir meguelunſimu et ſi ab imbecillitate uixiũ uetetur pecca. ʒʒnittt ꝛmt re, ſt inueuerit tempus malelaciendi, ma« inmagunOpp lefaciet. Ex uiſu cognoſcit᷑ uir, etab oc⸗ ainacci em curſu faciei cognoſcitur ſenſatus. Amia?ꝰ mülleent Det e corporis, et riſus dentium, et ingreſſus ho aninancuciperdt un utueuan B0 tbhhunn Kino 2 ſiwen⸗Prckek wneñ d — umame tes i, uick ein W enw eitde e — mntchmäbN 4 10₰ ſrapen minis enunciant de illo. Eſt correptiomt aitbiloteshot dax in ira contumelioſt, et eſt iudicium aan& cniuio m quod non probatur eſſe bonumtet eſtta ananſio apun elm ho 1., endi peccatorem ſtul aus lper dtacenütugti cens, et ipſe eſt prudens. Modlus corripi torum jue deſcriptio.(ap. M. 4 Vam bonũ eſt arguere, q́; nlch&t amgfcatdi Aconfitentem in oratione non ghibe dum 6 3aA irginaait re. Concupiicẽtia ſpadonis deuirgimnant ukin ecgcn iuuenculam: ſic qui facit per uim udicii iniquũ. Quam bonum eſt correptũ ma ii nifeſtare poœenitentiam, ſic em̃ effugiesno luntarium peccaiũ. Eſt tacens qui mue nitur ſapiens:et eſt odibilis, qut procaxi ad loquendũ. Eſt aũttacens, etnonha- bens ſenſum loquelgę, et eſt tacens ſcient tempus apti temporis. Homolspiensi cebit uſq; ad tempus: laſciuus aũt etin⸗ prudens nonFſeruabit tempus. Qui mule tis utitur uerbis, lædet aĩam ſuam, et ꝗpo teſtatem ſibi ſumit iniuſte, odietur.Eip ceſsio in malis uiro indiſciplinato, et eſt inuentio in detrimentũ. Eſt du quod non eſt utile, et eſt datum, cuius reuibu- tio duplex. Eſt propter gloriamminora⸗ aa ulinsium t tyertamſinm 2 ipienimſian, dengpen 4 gele— arhſeviträſt, enentdicimi, drthnigeece, übcgjente.) ſKa tettenes, diadsaunach— amelimitas O dihi übzan . 5 tio:et ẽ qui ab humilitate leuabit caput: mitayisen Eſt ꝗ multa redimat modico precioet te dralped ſtituens ea ĩ ſeptuplũ. Sapien ipſum amabilem faci . t. grati eaut suerbis ſe⸗ pnpersen ſatuche mnitk fodi ckugiet inb lmrw inotene gxjenta be 2 tilis tibi: oculi eñ̃ illius ſeptẽp exigua dabit, et multa improp lices ſunt⸗ nran 4 erabir, et batißem effundentur. Datus inſipientis nonerftu- aücdiaan of 1 9 1 apertio oris illius inflammatio e fœneratur quis, et cras expetit, et odl 1 ſt Hodte fäilginenn Fn ewiſn 4 Eccleſiaſticus. 273 onmõi. Fatuo non erit amicꝰ, pendijs alienis, quaſi. ꝗ colligit lapides pem uton ratia in bonis illius, qui em̃ ſuos in hyeme. Stupa collecta, ſynago⸗ Sup. 16. à im 4 anem illius, kalle lmguę ſunt. Quo- 8a peccautiũ,& conſummatio ilſorũ fla 3 ignen 4 dunntj jrridebumt es Neq; emm ꝙ ma ignis. Via peccantiũ Tcomplantata] complanata nahag ubencherat direco ſenſu diſtribuit: ſimi lapidibus,& xin finẽ illorũ inferi,& te- in fine Nina 8 5& quod non erat habendũ. Lapſus nebrę,& pœnę. Qui t cuſtodierit iuſtiti- cuſtodit 5 datadd beungue, quaſi qin pauimento cactès: am, continebit ſenſium eius Coniumma⸗- 15 amnu ſealus malorũ keltinanter uenient. Ho- tio timoris dei ſapientia& ſenſus Non 1 lakla racharis Jquaſi fabula uana„Ein ore erudiet, qui non eſt ſapiens in bono. Eſt 1 di enidt, S nälpunarorã aſsidua erit. Ex ore fa/ aũt inſipientia quę abundat in malo,& m läm reprobabitur parabola: non eñ̃ dicit non eſt ſenſus, ubrteſt amaritudo Scien abundat 3 irn und lam mtempore ſuo. Eſt qui uetat᷑ pec- tia ſapientis tanq́; inunda: io abũ dabit, lleninü repre inopia,& in re quie ſua ſtimula-& conſiliũ illius ſicut fons uitę permanet.( tektutog vm B qui perdet aĩam ſuam prę con Cor fi ui quaſi uas confractũ,& oðm ſa Klemnut ſone.Rab imprudenti perſona perdet pientiam nõ tenebit. V erbũ ſapiẽs quod indeillte emm: perlonæ aut acceptione perdet ſe. cũq; audierit, cius laudabit, et wadijciet: ad ſe eukritm 4 Baqutprę confuſione promittit amico, Auduuit luxurioſus,& diſplice bit illi.& Exul” 8 ucratus eſt eũ inimicũ gratis. Oppro proijciet illud poſt dorſum ſuũ. Narratio oh 1 1 11 iicn Duã nequam in hoĩe mendaciũ,& mo⸗ fuit quaſi ſarcina in ma, nam in labijs ſen 24 mraa teinlilciplinatorum aſsidue erit. Potior ſati inuenietur gratia. Os; rudentis quę- enmeinine fur,c aſsiduitas uiri mendacis,perditio- ritur in eccleſia,&uerba llliu: cogitabũt ans nemzut ambo hereditabũt. Mores homi in cordibus ſuis. Tanq; domus extermi- kü n mendaciũ ſine honore,& confuſio il⸗ nata, ſic fatuo ſapientia,& ſcientia mſen- dephetgma 6 vrum, cũ iplis ſine intermißione. Sapiés fatt inenarrabilia uerba. Compedes m pe dolu engen n ert inuerbis producit ſeipſum,& homo dibus. ſtulto doctrina, et quaſi uincula ma muyn mh puudens placebit magnat:s.¹ Qui opera⸗ nuã ſuper manum dextram. Fatuus in ri⸗ Vnträüiga zatt urteram imm inaltabi aceruf frugum, ſu exaltat uocemſuame uir aucemn Apiene) faüiema Eoperatur iuſtitiam, ipſe exaltabitur, uix tacite ridebit. Ornamentũ aureũ pru oncnüütiu en auiuero placet magnatis, effugiet ini qui denti doctrina,& quaſi brachiale in pra . wimügufin attem.P Bxenia)& dona excęcant o⸗ chio dextro. Pes fatui facilis in domũ pP ai uiata* culos indicũ,& quaſi mutus in ore auer⸗ ximi,& homo peritus confundetur aper 2 ee teamgicherconapientnablööle, lona voents dunnn aſenelezreſpiciet dnahasſ 8 thelauro innilus, que utilitasi utriſq;: in domũ: uir aũt eruditus foris ſtahit. Stul 4 Gerält Melior eſt qcelat inſipientiam ſuam, ch titia hoĩs auſcultare per oſtium,& pru- wäenäü Müm 1 domo qui abſconditſapientiam ſuam. dens grauabitur contumelia. Labia im- in ah* 1 C(auendum ſummopere à pec-. prudentiũ ſtulta narrabunt, uerba autem b beeut canto. 4 Cap. XXk..„ prudentiũ ſtatera Ponderabuntur in ore a. leusan Pli, peccaſtt'non adijcias iterũ:ſed& fatuorum cor illorũ;& incorde ſapien- *. Anaßgd depriſtmis deprecare ut tibi dimittan tium os illorum. Dum maledicit impius Iudę 2. c mem ortentigeä9e dn.(uaſtàfacie colubri fuge peccata, diabolum, maledicit ipſe ̃am ſnam· Su-⸗ 4 lur atültiiunn&acceſſeris ad illa, ſuſcipient te· Den ſurro coinquinabit aĩam ſuam,& in om- manlbilainthind sleonis dentes eius, interficientes alas nibus odietur,& qui permanſerit, odio- noinmrnitſpme holm. Quiſi romphea bis acuta oĩs ini⸗ ſus erit: tacitus& ſenfatus honorabitur- 1 ntoin enni gi uitas plage illius non eſt ſanitas. Obiur erdit oleum& operam qui doceꝛ eettunkeachengin auo& inurig annulabũt ſubſtantiam, Kultum.(ap. XXII. apler Biaannamnt domus quc nimis locuples eſt, annula 1N lapide luteo lapiqatus eſt piger,& ri gichimaſcte drrlaperbiasſicſubſtantia ſuperbi era- Ioss loquẽtur ſuper aſpernatiouem illi. münnämafeit deabitur. Deprecatio pauperis ex ore De ſtercore boum lapidatus eſt piger, et 4 awaitztgihfaſt ulgad aures eius perueniet,& iudicium oĩs qui tetigerit eum, excutiet manus. Q5. 3 nandientetgä ſetinato aduenierilli. Qui odit correpti- ſuſio patris eſt de fllio indiſciplinato: fi⸗ Veulwe tnem ueſtig ũ eſt peccatoris.& ꝗ timet lia aũt fatua in deminoratione fiet. Filia tioaltläne Niconuertet ad cor ſnã Notus à longe prudẽs hęreditas uiro ſuo: nam quę con- zuthianaſne i ſwrens tingua audaci]:& ſenfatus ſcit ia fundit, Tcontumelia eſtgenitoris. Patrẽ in contu- noaäöluitete liltadipo. Qui d ficat domũ ſuam im& uirum contundit audax,& ab impijs meliã fit nn nät, pen⸗ N Non 2 attendenti, Vi enume⸗ it ſtulto, et in ine dicit, B mortuũ plora, defeci em̃ lux eius:& ſu⸗ Sup„ 1 2. C ſenſu 8 uꝑp. ia· C Pro. 17. 2 preximo non minorabitur: ab utriſq; aũt innono- rabit᷑. Mauſica in luctu importuna narra-/ tio.flagella& doctrina in omni tẽpore ſa pientia. Qui docet fatuum, quaſi qui con glutmat teſtam. Qui narrat uerbum non Taudienti, quaſi qut excitat dormientèẽ de graui ſomno. F᷑Cũ dormiente loquit᷑ qui enarrat ſtulto ſapientiam,& in fine narrationis dicit,] Quis eſt hic: Supra pra fatuũ plora, deficut em̃ ſenſus eius.) Modicũ plora ſupra mortuũ, qm̃ requie- uit, ne quiſsimi em̃ nequiſsima uita ſuper mortẽ fatui. Luctus mortui ſeptẽ dies: fa- tui aũt& impij oẽs dies uitę illorũ.i Cũ ſtulio ne multã loquaris,& cũ ſenſato ne Liber lius non me abſcondam:& ſmak mit euenerint per illum, ſuſtinebo. Omms audiet. cauebit ſe ab eo." Quis dahit oti D' meo cuſto diam,& ſuper labin mea ſigna culum certum, ut non cadam in ipis, & lingua mea perdat me? ¶U Orandum contra uttra,& cauendum d iuramentis.(ap. XXIII. ereere⸗ me in cogitatn,& conſi lio eorũ, nec ſinas me cadere in ilſa eXp bratione.(Mis ſuperponit in cogitau meo flagella,& in corde meo dodinnam plis,] Al. inobeiodone Omine pater& dũator uite m 2 im. ee,ne 3 pat meg, ne 4 iancansrund ' 3 6 ” ” d * 1 vltreduig. c. S aus wüm lanet 17 Kde2 tulälden m V Hwuwuis ſbee ahennen 2 mäunnloge räteatetm Ä Auaa alid awigenind en bsecnnccheat .. 1 unu genme ſapientię, ut ignorationibus eorũ nõpar cant mihi,& nõ appareant dehct eorà, uen3i & ne adincreſcant ignorantiæ meæ,& ehwtrcramnct e nrämeatnend onwr tlädüme. Aältims dtnötſun abieris, Serua te ab illo, ut nõ moleſtiam habeas,& nõ coinquinaberis peccato il litis. Deflecte ab illo,& inuemes requtè, &nõ acediaberis in ſtultitia illius. Super plumbum quid grauabitur?& quod illi aliud nomen q́; ſatuus: Arenam& ſalẽ, &mwaum ſerri facilius eſt ferre. ́; homi n? imprudentem,& ſatuũ,& impiũ. Si- cut loramentũ ligneã colligatum funda- mento ed ficij non diffoluetur: ſic& cor conirmatũ in cogitatione conſilij. Co- gitatus ſen'ati in onmt tempore uel metu non deprauabitur. Sicut ornatus areno- ſus in pꝛriete limp do.& ſicut paleę Jin excelſis,& cementa ſine impenſa poſita cõtra faciẽ uenti nõ permanebũt. ſic& cor timidũ in cogitatione ſtulti cõtra im petũ timoris non reſiſtet. Sicut cor trepi dũ in cogitatione fatui, omni tẽpore nõ metuet:ſic& qui in pręceptis dei perma net ſemper. Pungẽs oculũ, deducit lacry⸗ ms:& qui pũ git cor, profert ſenſum. Mit tens lapidè in uolatilia, deijciet ulla: ſic & qui conuitiat᷑ amico, diſſoluit amiciti- am. Ad amicũ eiſi produxeris gladiũ nõ multipliceni delicta abũdent,& inciam in conſpecu aduer ubhr ſariorũ meorã,& gaudeat inimicus mest ldtuli Dñe pater,& deus urtę meg ne dereltne nansi quas me in cogitatu: ed Oculorũ meorã n de: yderiã praud auerte à me. Aufer àma emiuä ahbi mea,& peccata mea . liorũ. Extollenti ederis mi lwilluof uunodt hobs! luetno aum üümitpis lud lu,& ommt ndchiotnesc f L uentris concupiſcendas,& concubitus an dernürspe3 concupiſcenuę ne apprehen dant me,& atuaäarniunam 1 animę ureuerenti,& infrunir ne tadtas aiyatäimaagp me. Doctrinam oris audite f'ij.& qut cu uu diulats under ſtodierit illam non periet labije necſcan umumiigdi a datzabitur in operibus nequiſaumts. In ernämien. Btnr uanitate ua † apprehenditurJ peccauor, eiagolneninela & ſaperbus,& Tmaledictus] ſcandaliaa, ſeskanultr onnitr bitur in illis. lurationi nõ aſfueſcat os ui ittnä ſudin um, multi em̃ caſus iniſa Nominano it 1d ro dei nõ ſit a 7 etmo bumoeir ua in ore tuo,& homi antbiz etſech nibus ſanctdrũ non admiſ cearis qñ̃ non easjrdinzah. eris immunis ab eis. Sicut em̃ ſeruns m iatauinäeiſt errogatus aſsidue, à liuore nõ minaſtin: rämaäuuci an Hlic omnis iurans,& nomina peccato non purgabitur. Vir multu ans, In 1010 4 rans implebit᷑ iniquitate,& nõ diſcede à domo illius plaga. Et ſi fruſtrauers 1 3 tenmaerälſtun dum dontirns auäm memo, 11 deſperes:eſt er̃ regreſſus ad amicũ. 8i a- paruerit os triſte, nõ timeas, eſt em̃ con- cordatio, excepto conuitio& imprope rio,& ſiperbia.& myſterij reuelatione, & plaga doloſa In hus omuibus effugiet amicus.Fidẽ poſaide cum ramico lin pau pertate illuts, ut& in honis illius lgteris. In tempore tribulationis utius permane eilius cohæ- 2 †½ ili fl.leus, ut& in hœrediiar 6 füs en delbinm trem, delictum illius ſuuper ipſum eriti&; diſsimulauent, delinquit dupciter, in uacuũ iurauerit, nõ iuſtificabit: biur eñ̃ retributione t domus llius. & alia loquela contraria mort niatur in hęreditate lacob. Et lictis nõruohuabũtut.) at os tuum, eſt emim loquelę nõ aſſueſc bik: reple⸗ Ef inoninue ehamiſe⸗ d 2 i7n de⸗ 1 ſa eine har ricordibus omma hec auferẽtur,et im aar uina Pln diſciplinate! e Rlll. 1s etm res ſis. Ante ionem camini uapor.& fu- la uerbum peccati Memẽto patr K ſüten Fnh 1 1 . il B+—— —— fd ,anhidu iwui.G Kütziud 5 rinan ſcam mus ignis inaltatur: ſic& ante ſanguinẽ maledi ta, contumeli„& mine. Ami cum ſatutare non confundaiis, Afacie il, cu illorum, et tris tue, in medio emm magnatom ne forte obliui catur te deus i aſsiduttate tuain lus cſſtu: eletti aug n conſpe⸗ achezuune fatuatus, naüh do) 3 improe uünrngh x * Eccleſiaſticus. rabitur, et in multitudine electorũ habe- bit laudem, et inter benedictos benedice- käa a mntinläi d apen pätiaris, e maluiſſes nõ na- uütäa atdtä natiuitatis tuę maledicas. Ho- 4 bis improperij. in om- AA 1 8 9 1 à Maäinnt iash wafſietus in uer A lidu 1 lnemanr ⸗ 4 nhas mee dj necl tan ℳ M möne 4 8 don. ⸗ 5 diehus ſuis non crudietur. Duo ge- nera ahundant in peccatis, et tertium ad aucitiram et perdittonẽ- Anima calida abignis ardens non extinguet, donec aculd glutiat. Et homo nequam in ore ernisſie non deſinet, donec incendat 1. . Homini fornicario omnis panis dui s n5 kfatigabitur tranſgrediẽs uſq; ad homo qui tran greditur le- contemnens in aĩam ſuam et di- dutonon z ſuũ 1.. M aluu, 3 G ki nän 3 ans: Quis me uidei? tenebrę circundant anetgn usetpalietes cooperiũt me⸗et nemo cir d ieitäte ciſpictt me, quem uereordelictorũ meo- t n. rnäd ß i nõ memorabit Altiſsimus. Et nõxin- 9 nenda 4 llexit, qñ̃ oĩa uidet oculus illius, qm̃ eac 0 uer Kiehn gellit aſe timorẽ dei hutuſmodi hoĩs ti- 14 einctat d or et oculi hoim timentes illũ, et nõ co 0 imrrinet ae wait f ocuui dñi multo plus lucidio- REn 5 1.—„ 5 düuim lie e lun luper ſolem, circũſpicientes om- u ewe a meuias hoim, ct profundũ abyſsi, et ho 2 pütmen acent anä corda intuctes in abſconditas par- unxnnn u 4. unhühas es. Dño em̃ deo antec crearẽtur, omnia — ureuenm i 8 7 denmmun n ihmman 5 etn in hädn ¹ ueim nnin) 1 à Herbätmi enal 1 miltsurwii ean 2 nukren cintahe un 1 ind K harume. 1 Sahnaärrön 1 b 1 Drwiinimhinn nsuenim n nenenam roen meebt naua ich mwilbwpuali eicwilli tnc enukzuen Käsrsgtc cuümrerrütlin rtü mrbeinäits u locgeenadſet arib wimnbiiin rübw anarzertinthe iht nötwür i S5 clenöalidastaän rdonrrdi oügn 3 ueimivänn in recdbuürmn Mnen 4 1 4 .krummc ü blt 3 i 1 he. Domna. Hic funt agnit bitur, et qua a: ſic et poſt perfectum reſpicit in plateis ciuitatis uindica- ſipullus equinus fugabit᷑, et eiin a nöſperauit, apprehendetur- Et erit zedecus omnibus, co quod non intellexe ri timorem dñi. Sic et mulier omnis re. inquens uirũ ſuũ-, et ſtatuẽs hereditatem ealten matrimonio. Primo em̃ in le- e gltibzimi incredibilis fuit, et ſecundo aiäſuũ dereliquit, Jtertio in adulterio drnicata eſt, etex alio uiro füos ſtatuit lbi Hęc in eccleſiam adducet᷑et in filios ein relpicletur. Non tradent flij eius ra- dices, et ramt eius non dabunt fructum, rderelinquet in maledictum memoriam eius et dedecus illius non delebitur. Et agnoſcent qui derelicti ſi unt, qm̃ nihil me ſus eſt quàm timor dei, et nihil dulcius, qumreſpicere in mandatis dñi. Gloria magna eſt ſequi qũm, longitudo em̃ die- mm aſſumetur ab eo. Exceleentiam deſt ribit diuinæ ſapienti.(ap. XXIIII. „ 4 Japienia udabis animam ſuam et in deo honorabitut, et in medio populi nigloriabitur, et in eccleſſjs Altiſsimi a- penet os ſuum, etin conſpeu uittutis il- ſus gloriabitur, et in medio populi ſui maltahitun, etin plenitudine ſancta admi rautur in me, non peccabunt.(Wieluci- 274 iur. dicens: Ego ex ore altiſsimi prodiui- primogenita ante omnemereaturam. E⸗ go ſecl in ccælis, ut oriretur lumen indefi⸗ ciens, et ſicut nebula texi omnem ꝓ† car- terram nem. IEgo in alt ſsimis habiiaui, et thꝛro nus meus in columna nubis. Gyrũ coœli. circuiui ſola, et profundũ abyſi penetra ui, et in fluctibus maris ambulaui, et in o- mni terra ſteti. Bi mn omni populo, et in omni gente primatũ habui, et omniũ eꝛc/ cellenitum et humhũ corda uirtute cal- caui, et in his omnibus requiẽ quęſiui, et in hęreditate dñi morabor: Tunc pręce pit et diit mii creator oimoet qui crea uit me, requieuit in tabernaculo meo: es dixit mihi:In Iacob inhabita, et in Ifraël nęreditare, etĩ electis meis mitte radic es- Ab initio et ante tecula creata ſum, et uſ- que ad futurũ ſeculũ nõ deſinam, et in ha bitatione ſancta coram ipſo miniſtraui- Et ſic in Sion firmata ſum, et in ciuttate ſanctificata ſimiliter requieui, e: in leruſa lem poteſtas mea. Et rad: caui in populo g honorificato, et in partes dei mer hęredi tas illiꝰ, et in piennudine ſanctotũ deten tio mea. Quaſi ced:ꝰ exaltata ium in liba no,et quali cypreſſis in mõte 8*ũ. Quaſi palma exaltata ſum ĩ Cades, et quaſi plã- tatio roſę in lericho. Quaſi oliua Pecio- ſa in campis, et quaſi platanꝰexaltata ſum juxta aquam ĩ plateis. Sicut cynamomũ et balſamũ aromat:zans odorem dedi, et quaſi myrrha electa dedi ſuauttatem odo ris, et quaſi ſtorax et galbanꝰ, et ungula, et gutta, et quaſi Libanꝰ nõ inciſus uãpo rauit habiianon meam, et uaſi babamũ nõ miſtã odor meu. Ego quali terebin- thus extendi ramos meos, etrami mei ho noris et gratig. E go quaſi uitis frucʒ fica- ui ſuauitatẽ odoris, et flores mei tructus honoris et honeſtatis. Ego mat᷑ pulchræ G dilectionis, ettimoris, et agnitionis: et ſan dę ſpei.In me gratia oĩs ruiæ) et uerita- uitę tis, in me omnis ſpes uitę eSt uirtutis. Tran ſite ad me oẽs qui concupiſcitjsme, et à generationibus meis implemini. Spũs e- nim meus ſuper mel dulcis, et hæreditas mea ſuper miel et fauũ. Memoria mea in generatione ſcculorã. I Qui edũt me. ad- Loan. huc eſuriẽt, et qui bibũt me, adhuc ſitiẽt. Qui audit me, non confumdetur, et ꝗ 84 1 2 A⸗— 3. an ν 8 „ℳ Gen.z. b dant me, uitam ęternam habebũt. Hęc o- mma liber uitę& teſiamentũ altiſsimi, et agnitio ueritatis. L. egem mandauit Moy ſes in pręceptis luſtitiarũ,& hęreditatem domui lacob,& Iſrael promiſsiones, po ſuit Danid puero luo excitare regem ex iĩplo fortusimũ,& in throno honoris ſe/ dentem in ſempiternũ ·i Qui implet qua/ ſi Phifon ſapiẽtiam,& ſicut tigris in die Loſu. 3.c bus nouorum.i Qui adimplet quaſi Ru- phrates ſenſum, ꝗ multiplicauit quaſi Ior dams in tempore meſsis. Qui mittit di- ſcipiinam ſicut lucem,& aſsiſtens quaſi Gelion in die umdemię.Qui perfſcit pri mus ſcire ipſam,& infirmior non inueſti ãdauit gabit cam. Amari em rabundabit) cogi- tatio enus,& conſiliũ illius in abyſſo ma gna. Ego ſapientia effudi flumina. Ego quaſi trames aquę immenſę de fluuio, e- Vorax g0 qitaſi fluuius †Dortx,]& ſicut aquę- ductꝰ exiui de Paradiſo. Dixi rigabo hor meum tũ xplantationũ, et inebriabo partus mei fructũ.Et ecce factus eſt trames abũdans, & fluuius meus appropinquauit ad ma- re: quoniam doctrinam quaſi antelucanũ illumino omnidus,& enarrabo illam uſ- que ad longmquũ. Penetrabo oẽs inſe/ xiores partes terrę,& inſpiciam oẽs dor- mientes,& illuminabo oẽs ſperantes in dño. Adhuc doctrinam quaſi propheti-/ am effundam,& relinquam illam quęren tibus ſapientiam,& non deſinam in pro- Inf. 3. c genies illorum uſc; in çuuus fanctũ.j Vi dete qm̃ non ſoli mihi laboraui, ſed om- nihus exquirentibiss ueritatem. ¶ Japientia tria placent,& tria diſpli- cent:item timor dei ſuper omnia, Sc. Cap. XXVY. N tribus placitum eſt ſpiritui meo, que ſunt probata coram deo& hominib. Cencordia fratrum,& amor proximo- rũ,& un& mulier bene ſibi conſentien tes. Ires ſpecies odiuit anima mea,& ag grauor ualde animę illorum. Pauperem ſuperbum& diuitem mendacẽ,&ſenem fatuũ& inſenſatum. Que in iuuentute tua non congregaſti, quomodo in ſenectu- te tua inuentes: Quam ſpecioſum cantici iudiciũ.& presbyteris cognoſcere con- ſiliũ. Quim ſpecioſa ueteranis ſapientia, & glorioſus intellectus,& conſiliũ. Co- rona ſenũ muita perxitia,& gloria illorã B nmor dei. Nouem mnſuſpicabilia cordis magnificani,& decimũ dicam in lingua ho- 4] ſenſata,& ꝗ lingua ſua nõ eſt hoĩbus. Homo qui iucundat᷑ in hii uens& uidens ſubuerſionè inimi ſuorum. Beatus qui habitat cum js 3 ui⸗ muliere 42d 4 lla apſus,& qui nõ ſerumit indignis ſe. Beatus gin⸗ uenit amicũ uerũ,& qui enarrat iuſiiti 4 auri audienti. Quam magnus ꝗ inuemt 1 ſapientiam& ſciẽ᷑tiam, ſed nõ eſt uperti 1 mentem dñm:timor dei ſuperoia ſeſuper poſuit:beatus homo, cui dona ũ eſt habe re timorẽ dei:qui tenet illũ, cui aeimula- bitur: Timor dei initiũ dilechonis eius: nis plaga triſtitia cordis eſt:& oĩs mali⸗ tia nequitia mulier s. Et oẽm phagam,& nõ plagam uidebit cordis:& oẽmneg- tiam,& nõ neꝗtiam mulieris:& oem oh ductũ,& nõ obductũ odiẽtiũ, eto?m um dictam, et nõ uindictam inimicorũ. Non eſt caput nequius ſuper caput colubri: et nõ eſt ira ſuper iram mulieris. i Oommo rari leoni et draconi placebit, q́; habina- re cũ muliere nequam. Neqtia mulier immutat faciẽ eius, et obcęcabit uultum ſuũ tanq́; urſus, et quaſi ſaccũ oſtendeti 3 corum M e „ kdeſt Itbo mmalt, 1 smea nel* uè ckeäün inalrmminan, ar näscle Nedlere auc emmdacjanne g Mab onlellhit untilbn,qu „MWwiven Nülere wendupt 4 3 1ahh. — auhdde M 59 Kn 5„ a rarctonnuler n . 4 4 Finpapeb fidei aũt initꝛũ agglutinandã eſt ei. Om/ ¶ ümmänndl ldunen uenen, aeinene dcc Gerünnuuritir uunnieröſtet autibal vnio urmxvem h evrimelchi, E”. iKien ineri d dinitsedilede— mokiluwinpn— enbwutmdllcl.— Aaranmhet mm S medio, ꝓximorũ t. Ingemuit unr ein, et ar abalpagruni u. audiens ſuſpirauit modicũ. Breuis oisma litia ſuper malitiam mulieris, ſorspecca- torũ cadat ſuper illam. Sicut aſcenſusae noſus in pedibus ueterani, ſic mulierlin guata hoĩ quieto. Ne reſpicias in mulſe ris ſpeciẽ et non cõcupiſcas mulieremm ſpecie. Mulierts ira et irreuerètia et con fuſio magna. Mulier ſi primatũ habeat, cõtraria eſt uiro ſuo. Cor humile et faci es triſtis, et plaga mortis, mulier nequi. iaten Oms:i E. algnedinentsa wnboinattm i trgectzih oma en dalm penlölipt a itnpetsſacle m. 5 6 1 6 in Cohunne ane n enaet imil e. riasmäanena g. ehm dmmäu rn A Manꝰ debiles et genua diſſoluta, mulſer ii,lnuod ꝗᷓ nõ heat ificat uirũ ſuũ. A mulſere im ſan inrni i tiũ ſaciũ eſt peccati, et per illam osmo⸗ rimur. Nõ des aquę tuę exitũ, ne modi- ã:nec mulieri nequã ueniã ꝓdeũdi.& nõ ambulauerit ad manũ tuã, cõfundette in conſpectu inimieorũ. Acarnibus tuis abſ inde illam, ne ſemper te abutatur. C Muler bona, donum optimum: mals uero peſtis intolerabili Cap. XXVI. Vlieris honę beatus uir: em̃ annorũ illorũ duplex. M numerus Uller fortis oblecdat uirum ſuũ, et annos uitę t Pars bona, multer nentium Deum, aiuitis autẽ tempore lius in pace implebit. bona, in parte bona timen dabitur uiro pro factis bonis: di et pauperis cor bonum in omm lhn unltus eiſtbelnraci. tüttr amen ſanriſtma ipeie umalthoapher. A . ind Rrealdſen 1* ce uinene 14 Karäintah 2 Räcpennn. 3 Jaiehtſth Frümmyyfena 3 la Apnh. ferin nut di n Athayetnn,, 2 bnrulda. algenuKen,. eyeonn 3 7 Arne 94 4 4 1 4 17 aiine 4 92 6 d. 4 tlse Ada 9 um d 35 utnäig 4& at le, 8 tj 1e A. Cm. 1 ud 31 ditn e 4 6 män 8 zomnia rauia. D. fomc in muliererzeloty pa- mul Hag gicut willorähila ier zelotypa. 1 ris. Rtribus timuit cor in quarto 1 4 daleatis& collectionẽ po-. amniã mendacem: ſuper mon cut in percu uis:lſic ꝓ aporia ho lius. Vaſafiguli pro nes iuſtos tentatiotr ellum lingue omn 7 2S ln boum iugum quod mouetur, ita et ſlicatio de ligno oſtend tenet illam, quaſi qui ſic uerbu Eccleſiaſticus. facies mea metuit.· olor cordis& luctus, ibus cõmunicans· mex CcOg! peccaris. Conteret cum de lictum. Si non in timore d inſtanter, cito . 275 linquente de- ni tenueris te ſubuertetur domus tua. Si⸗ ſſura cribri remanebit ꝓpul⸗ minis in cogitatu il- bat fornax⸗& homi ibulationis.· Sicut ru it fructum illius., tatu cordis hominis. ſtercus: opera 1 7 15⸗Oui 1 lſennaan rporem Mulier ebrio Ante ſermonem nõ laudes utrum:heęc e- rie ne 38 magna,& cõtumelia& turpitudo nim tentatio eſt nhominum Si ſequaris iu 1 t xain illius nõ tegetur. Fornicatio mulieris in ſtitiam. apprehendes illã, et indues quali B 1 1 tnend. extolentia oculorum,& in palpebris il poderẽ honoris,& inhabitabis cum ea: — amürh lus agnoſcet In filia non auersente ſe,& vroteger te in—& 5 di e— uiedt an rna cuſtodiam: ne inuenta occalione agnitionis inuenies ermamentum. Vola 4. . tegmrie unn kaduratur ſe. Ab omni irreuerẽtia rocu tilia ad ſibi ſimilia cõueniunt;& ueri- d Ca 4 rals lotum eius caue, et ne mireris ſi te negle tas ad eos qui operantur lllam. reuertet- nöun en xerit:ficut uiator ſitiens ad lontẽ os ape Leo uenationi inſidiatur ſemper: ſic pec aus. ret,& ab omni aqua proxima bibet, et cata operãtibus iniquitates. Homorfen dperman contra omnem palum ſedebit,& cõira ſatus un ſapientia manet licut ſol: nã ſtul 4 eranen onmnem ſagitta aperiet pharetrã donec tus ſicut luna mutat᷑. In medioinſenſato- 1 erman ſeft zeſiciat. Gratia mulieris ſedulæ delecta rum ſerua uerbum tempori, in medio au Sup.13 ‧ e aüti enAie O bit uirum ſuum,& oſſa illius impingua, tem cogitationum aſsiduus eſio 1 ar⸗ 1 ͤ hit. Diſciplina illius datum dei eſt Mu- ratio peccantium odioſa,& riſus illorũ deaat dalaräcae er ſenlata& taciia non eſt immutatio in delictis peccati. Loquela multum iu- ilationem capiti ſtatuet,& „ndrit lanint dinnardei na 1 rwiinamſeri 1 tüüper on. getiit — üboleemn ſet i ſu Netchienne aan älpltumen luders ta t nar m NNtlerdöpirait dRuw o. Corunde lpagq motts müen ditzetgenmalläe aaufüü. änar eieiipecgti tperiemd Nä cepe ni enüm e müütiizequäbenähü r uhuertidwanütgicite esu unnicotä Aent eilamge emper eihn erudit animę. Gratia ſuper gratiam mu ler ſancta,& pudorata. Omnis aũt pon geratio non eſt Ii gna cõtinentis animę. gicut ſol oriens mundo in altiſsimis dei, ſic malieris bonæ ſpecies in ornamẽtum domus eius. luce rna ſplendẽs ſuper can- azelabrã ſancium,& ſpecies faciei ſuper etatem ſtabilem Columnæ auree ſuper bales argenteas,& pedes firmi ſuꝑ plan D nsſtabilis mulieris. Fundamenta æterna ſiper petram ſolidam,& mandata dei in corde mulierts ſanctę. In duobus contri- ſatã eſt cor meum,& in tertio iracũdia mihi aduenit. Vir bellator deficiens per inopnam,& uir ſenſatus contemptus,& qun tranſgreditur a iuſtitia ad peccatum. Deus parauit eum ad rhompheã. ſpecies difficiles& periculoſæ mihi ap- parucrunt. Diᷣficile exuitur negotians er hn donumyimnn tenp io arnegligentia: I& nõ iuſtificabuur cau en hentlneu 2 o. Mfl. lierädene beuuwum z wnori llor lyla Heeitonmiücums mceingeht udtur ienredam tnn h rutto oaäübrätun perö ch donan'inene 45b ne: po à peccatis labiorum. Clnopia quandoque eſt cauſa peccati: in timore domini proficiendum. C(ap Ropter inopiam multi deliquerunt, & qui quærit locupletari, auertit o- ei, culum ſuum. Sicut in mediocompaginis figitur:lic& inter mediũ emptlonis anguſtiabitur in foucam fodit, inci lapidum palus uen litionis& . XXVII. rans, horripi irreuerẽtia ip fuſio ſanguinis in rix maledigtio illorum au denudat arcana amici ſius obturatio aurium. Ef- a ſuperborum,& ditus grauis. Qui fidẽ perdit,& nõ inueniet amicum ad animũ ſuum. Diligẽ prox imum,& cõ iungere fide cum ulo. Qudd ſi denudaueris abſconſa illius, nõ xperſequeris poſt eum. Sicut enim ho- mo qui perdit amicum ſuum: ſic& qui perdit amicitiã proꝛeimi ſui. Et ſicut qui dimittit auem de manu ſua: ſic qui dereli quiſti proximum tuum,& non eum ca- pies:nõ illum ſequar effugit em̃ quaſi capra de laqueo, quo- niam uulnerata eſt anima eius. ultra eum & maledicti eſt Denudare autem amici my ſteria, de ſatio eſt animę infœlicis.ſ An nuens oculo fabricat iniqua, et nemo eũ cöcordatio Duæ nen poterts colligare, 1s, qm̃ longe abeſt: pſequatis Prouer. 10P abijciet: in conſpecu oculorum tuqrum condulcabit os ſuum,& ſuper ſermones tuos admirabit᷑· Nouiſsime autẽ peruer tet os ſuum.& in uerbis tuis dabit ſcan- pec-⸗ det in Jalum Multa aud:ui,& non cog quaui & dñs odiet illum. Qui in tit lapidẽ, ſuper caput eius ca ga dolola dolofi dmi altum mit⸗ det,& pla D det uulnera. Et ꝗq Prouerb eam,& qui 25. d 5 ſtatuit — — 8 * — — — — Liber Pecla0. b fiatuit lapidem proximo ſuo, offendet in eo,& qui laqueum alij ponit, peribit in illo.Facienti nequiſsimũ cõſilium, ſuper ipſum deuoluet᷑,& non agnoſcet unde adueniat illi. Illuſio& improperium ſu- perborum,& uindicta ſicut leo inſidia- bitur illi.LV aqueo peribũt, qui oblectant᷑- caſu iuſtorum: dolor autem cõſumet il⸗ los antequam moriantur Ira& furor u- ferus, I q́; ill traque execrahilia ſunt,& uir peccator continens ern illorum. ¶ Vidit᷑ta nõ expetenda, nec maledica limngua ferenda.(ap. XXVIII. Vi uindicari uult, à domino inueni- Deut. 32-·e Let umdictam,& peccata illius ſer- Ro.12. d uãs ſeruabit. Relinque proximo tuo no Mat. 6. d centite,& tunc deprecãti tibipeccata Mar.i1. c ſoluent᷑. Homo homini reſeruat iram,& à deo quęrit medelam. In hominem ſimi lem ſibi nõ habet miſericordiam,& de peccatis ſuis deprecat. Ipſe dũ caro ſit, reſeruat iram,& propiciationem pettt àA deo, quis exorabit pro delictis illius: Memento nouiſsimorum,& deſine ini- micari. Tabitudo enim& mors immi- nent in mandatis eiusſ Memorare umo- rem dei.& non iraſcaris proximo, Me- morare teſtamẽtum alriſsimi,& deſpice ignotantiam proximi. Abſtine te à lite, & minues peccata:homo em̃ iracundus incendit litem,& uir peccator turbabit B amicos,& in medio pacem habentium Immittet immittit)inimicitiam. Secũdum enim ligna(yluæ, ſic ignis exardeſcit,& ſe- cundum uirtutem hominis, ſic iracundia itius erit.& ſecundum ſubſtanti ã ſua excaltabit iram ſuã Certamẽ feſtinatum incendit ignẽ,& lis feſtinãs effundit ſan⸗ guinẽ,& lingua teſtificans adducit mor tẽ. Si ſufflaueris, quaſi ignis exardebit, & ſi expueris ſuper illam, extinguetur: utraq; ex ore proficiſcuntur. Suturro& bilinguis maledictus. multos enim turba uit pacem habẽtes. Lingua tertia multos C commout,& diſperſit illos de gente in gentem: ciuitates muratas diuituũ deſtru- xit,& domos magnatorum effodit. Vir tutes populorũ concidit,& gttes fortes diſſoluit. Lingua tertia mulieres uiratas eiecit,& priuauit illas lIaboribus uis. qui reſpicit illam, nõ habebit requiem, nec habitabit ꝓ nec habebit amicũ, in quo requieſcat.] cums requie. Flagelli plaga liuorem fecit, plaga autẽ lingug cõminuet oſſa. Multi cecidderunt . 2. 6 in ore gladiſ, ſed nõ ſic cuaſi qut interie runt per linguam ſuam. beatus qui lecus eſt à lingua nequã, qui in racundiam i⸗ lius nõ tranſiutt,& quinõ attraxit ingũ illius„C& in uinculis eius nõ eſtligatus: iugum em̃ illius, iugũferreum eſt,& um culum illius, uinculu ęreum eſt. Mor il⸗- lius, mors ne ꝗſsima,& utllis potiustin- permanebit Qui relinquunt deũ, incidẽt m illam,& exardebit in illis,& non extinguet,& immnttetur in illos quaſt leo, et quaſt par dus lędet illos. Sepi aures tuas ſpints,& linguam nequam noli audire,& ori tuo facito oſtia,& ſeras auribus tuis. Auta tuum& argentum tuum confla,& uer- bis tuis facito ſtateram, et frenos ori tuo rectos,& at ende ne forte labaris in lin gua,& cadas in conſpectu nimtcorum inſidiantium tibt,& ut calus tuus intana bilis in mortem.. ¶ Gratisf ænerandu,& pauperelecmo- Hna uuandus.(ap. XXINX. (¶ Vi facit miſericordiam, fœneratur Oproximo ſuo, et qui pręualet manu, mandata ſeruat. Fœnerare proximo mo in tempore neceſsitatis iinus,& itenm Perſeuerantia illius non inte e. nebff. 1 obtinebit uias imuſto. D 3 whi lü bom rum, ⁊ in flima ſua non cõ. a gpene on cõburet uſios.& nariw e 1 unxvmüicnin redde proximo in tempore ſuo. Oõfiuma uerbũ,& fidenter age cum iſlo,& inoo mni tẽpote inuentes qnod tibi neceſſati kalel 1 F ae poretnehe h 40 1 4 mWadu 4 8p S(a eudinche ddi 6 9 ndnstelt e orräcken atsdeur a cge K mdt aprullbernem. namniod en Runardlaaletut I arcgim nitns cärootil aslſwyytensght⸗ alaſunngenit rtmigedencsm aami uet incl eſcynyweimmſe müunietbinein— A6L A etwmaou Apr. erlämprtegen eenchudn pungee eſt. Multi quaſt nuentiont᷑ æſtumaucrũ mqͤit pienè rm foenus,& preſtiterũt moleſtiam his qui Ftimld Mm e ſe adiuuerunt. Donec accipiant, oſculan iitulti d myndſ m tur manus dantts,& in promiſsionibus humiliãt uocẽ ſuam.Et in tempote red/ ditionis poſtulabit tempus,& joquebat uerbartdij& murmurationũ,& tema pus caufabit:ſi aũt potuetit reddere,rad ü uerſabit ſolidi, un reddet dimidiumset cõputabit illud quaſi muentiont᷑:ſin aut fraudabit illum pecuma ſua,& poſside- bit itium inimicum graus,& cõuicia& maledicda reddet ilit,& pro honore& beneficio reddet illi contumeliam. Mul ti non cauſa nequitię non fœnerati ſunt ſed fraudati gratis, timuerunt. Verunta- men ſaper humilem animo fortiot eſio⸗ & pro eleemoſyna nõ trahas illum. Pro mn pierrmandala Jaſſume pauperem,& pro pter inopiam eius ne dimittas eum na- cuum. Perde pecuniam propterfranem & amicum tuã,& nõ abſcondas hn 5 — Aunſüies ſua dn alowin domm, e eeaſtwanitetag enin Kpate 9 pace abutcmm afaonuwenm u. aiscacimdBN,. b damneorum nec b de ſroino mii t hewniiade. aume 1 danikdm n. n hyun es iunpefen V Pin Randemg mimä 2 eg nalls e Faaemordg. aemmnäoin, FAdubi M dih 2. 2 ö 1 45 315 elns 4 die. 1 o. 1.,; tione! neſauru 41 mid e vlbkpide in peraͤitionsPone t derit 41 Ggin 4 um in prgceptis Altiſsimi,& proder eu kene 5 ngis q́ aurum. Conclude eleemo- Ra t imag& hæc pio te d 1 5 4 14 ne * Ran 1. lonne mluna deim, d lls am Alsan 4 Scun unnain 4 kenne „ enun man 2 3 Armaha, kken nabn W mcen te, A Arrn he uud g mn un 6 latſge ai diligentes,] D Audus maris Viros potentes SVrans mi » wru ſi dandu.(„ ypg . 4- lc An etmlenünn e w l,cſan noin igihraane 8 1 AAeiſ na aarneyoia ewerädtatils,i coil scrabit ab omntmalo. 1 1anaia u unu nm int linu. pauperis, Theevehe⸗ aſi acculus cum ipio,& gratiam ſi pupillã cõſeruabit,& po ien reſurget,& retribuet illis niribihaio nem unicuiq;'n caput illorũ. Super 5 umpotétis,& ſuper 1atn am aduer 4 mimicum tuũ pugnabit· Vir bonus fl- moſuo,& qui perdide acit*proximo e feialonem⸗ derelinchuet ſihi Gratiã leiuſſoris ne obliun ſcaris: dedit em̃ pro te animam ſuam. Repronuſſorem ſugit eccator et inunundus. Bona repromti- Hris libi ad cribit peccator,& ingtatus ſenu T derelinquit! uberantem ſe. Vir repromittit de proximo ſuo,& cum per diderit rei ler 0 Repromiſsio nequiſsima multos perdi & cõmouit illos quali are fecit, I uagati ſunt in gentibus a- enis. Peccator tranſgredtentes manda um dñi, incidet in promiſsionẽ nequa, & qui conatur multa agere, incidet in udicium. Recupera proximum ſecundũ uirtutem tuã,& attende tibi; ne incidas. emmanprnäohy hlnium uite hominis, acqua& panis, et 1 ſie zeamip 4 Auna modlbihad imnu oni aäon In tierimoſeemen m Dmachünn n ns Fingnwitre wilun Btin enyne dkuldtſempas Kke am nmuntite ikeirruerü ninet l usrcddct dmihe r oaſä nuetocähe d llunecmmtalds,Knt mrinium tarschnn nclallt, A oin d da cohrumeim Ürrqnite non(unm iruidtmuerneſin hnien animoſetue eanſpun nömntlan a lmepapemi aneisne dmitaums Pun. alepechimpiyuier nd † JahKandhts mnä,Lröatbalb 6 nini pere 9 n neſtimentum.& domus protegens turxpi tudinẽ. Melio Eccleſiaſticus. medio domeſticor in iſlo gloriabitur. Qun docct filiũ ſuum, in zelum mitiit ini micum,& in medio amtcorum gloria⸗ buurinillo. Mortuus eſt pater eius,&. quaſi non eſt mortuus, ſimilem em̃ xeli⸗ quit ſibi poſt ſe In utta ſua uĩdit& leta⸗ tus eſt in ilio: in obitu ſuo non eſt cõtri/ ſtatus, nec cõfuſus eſt corã inimicis:reli- quit em̃ defenſorem domus cõtra inimi cos,& amicis reddentẽ gratiam. Pio a- nimabus filiorũ colligabit uulnera ſua, et ſuper omnem uocem turbabuni uiſce ra eius. E quus indomitus † enadet) du- rus,& filius remiſſus euade pręceps. La a filium,& pauentè te faciet: Lude cũ eo,& cõtriſtabit te. Non corrideas illi, ne doleas,& in nouitsimo obſtupeſcent dentes tun. Non des illi poteſtatem in iu uentute.& ne deſpicias cogi atus ius. erẽtiam, derelinquetut ab co. 1 tunde latera eius dum infans eſt, ne forte induret.& nõ cre dai tihi,& erit tibi do lor anime Doce fiium tuum.& opeiarę in illo, ne in turpitudinè uus oſtendas. Melior eſt pauper fanus& foruis uiri- bus, q́; diues imhecillis et flagellatus ina litia. Salus animæ in ſanctitate uſlitiæ, & melior eſt omnt auro& argenio,& 276 euadit Curua ceruicem eiusin muentute, A Sup. 7. 8 — corpus ualidũ, ́; cenſus immenſus. No* eſt cenſus ſuper cenſum ſaluus corpotts. & non eft oblectamentum ſuper cordis r eſt uictus pauperis lub· gaudum Melior eſt mors, q́; uita ama- tegmine aſſerum, qᷓᷓ epul ſplendidæ in ra,& requies ætetna, q́; languor perſe/ uu mgno) placebat tibi,& impropertum eregrinationis nõ audtes. Vita nequã hn hoſpitandi de domo in domum,& ubi hoſpitabitur, non fiducialiteraget: nec aperiet os. Hoſpitabitur& paſcet,& po nbit ingratos,& ad hæc amara audiet: Tranſi hoſpes,& orna menſam.& quę in manu habes, ciba ceteros. Bxi à facie honoris amicorum meorum, neceſsitudi ne domas meæ, hoſpitio mihi factus es rater. Grauia hec homini habenti en- lam. Corruptio domus,& improperium fœneratoris. Cluuentlis&:as retle fonmanda& ſa- ntas corporis auro præfereuda. (ap XXX. gre ſine domicilio · Minmmum pro uerans Bona abſcondita in ore clauſo, quaſi àppoſitiones epularum circumpo- ſitẽ ſepulchro.i Quid, ꝓderit libatio ido lo:nec em manducabit, nec odorabitur: ſic qui effugat᷑ à dño.& portans merce/ des miquitatis. Vidès oculis& ingemi ſcens, ſicut ſpado cõplectens uirginem, &ʒ ſuſpirans: Triſtitiam non des animæ tug,& non affligas temetipſum in conſſ lio tuo. Iucãditas cordis, hęc eſt uita ho minis,& iheſaurus ſine defectione ſancti tatis,& exultatio uiri, eſt longęuntas. I4i ſerere animę tuę placens deo.& cõtine, & cõgrega cor tuũin ſanctitate eius,& tr:ſtittam longe expelle à te Multes em̃ Ooccudit triſtitia,& nõ eſt utilitas in illa. Zelus& iracundia minuun: dies.& an Daniel: 4 b Vi diligu fliium ſuum, aſsiduat il, ie tempus ſenectam adducet cogitatus. luflagella, ut leteĩ in nouiisimo ſuo⸗ Splendidum cor, bonũ in epulis eſt:epu & non paipet proximorũ oſtia. Qui do Ig enim illius diligenter fiunt. ceiſt ium ſuum laudab:tur in illo,& in— Aurum me: —— ö—ö—ö——ö—ö—ö— R CAurum non diligendu,& modeſta m me nſa ſeruanda. Cap. XXXI. V Igilia honeſtatꝰ tabefaciet carnes, & cogitatus illius auferet ſomnum. Cogitatus pręſcientię auertit ſenſum,& infirmitas grauis ſobriã facit animã. La- borauit diues in congregatione ſubſtan- tię.& in requie ſua replebit᷑ bonis ſuis. Laborauit paup in diminutione uictus, & in fine inops fit. Qui aurũ diligir, nõ uſtificabit:& qui inſequit᷑ conſumptio- nem, replebit᷑ ex ea. Multi dati ſunt in auri calus,& facta eſt in ſpecie ipſius ꝑ- ditio illorum. Lignũ offenſionis eſt aurũ ſacrificantiũ:uę illis qui ſectant᷑ illud,& Luc. 6. d ſimulata C omnis imprudens deperiet inillo. Bea- tus diues, qui inuentus eſt ſine macula, et qui poſt aurum nõ abijt, nec ſperauit in pecunia& theſauris. Quis hic,& lauda bimus eum: fecit enim mirabilia in uita ſua. Qui probatus eſt in illo,& perfe- 8.— B ctus inuentus eſt,& erit illi gloria æter- na:qui potuit tranſgredi,& nõ eſt trãſ- greſſus,& facere mala, et non fecit, ideo ſtabilita ſunt bona illius in dño,& elee- moſynas illius enarrabit omnis eccleſia ſanctorum. Supra menſam magnam ſedi ſti, non aperiasſuper illam faucem tuam prior. Non dicas, ſimulta ſunt quæ ſu- per illam ſunt. Memento qm̃ malus eſt oculus nequã. Nequius oculo quid crea tum eſt: ideo ab omm facie ſua lacry mabitur, cum uiderit. Ne extendas ma- num tuã prior,& inuidia cõtaminatus erubeſcas. Ne cõprimaris in conuiuio (uini Inteliige quę ſunt proximi tui ex teipſo. Vtere quaſi homo frugi his quæ tibi apponuntur,& nõ cum manducas nultũ, odio habearis. Ceſſa prior cauſa diſciplinæ,& noli nimius eſſe, ne forte offendas Etſt in medio multorum ſedi- ſti, prior illis ne extendas manum tuam, nec prior poſcas bibere: Quã ſufflciens eſt homini erudito uinum exiguũ,& in dormiendo nõ laborabis ab illo,& nõ ſenties dolorem. Vigilia,& cholera,& tortura uiro infrunito, ſomnus ſanitatis an homine parco dormiet uſq; in mane. et anima illius cum ipſo delectabitur. Et ſi coactus fueris in edendo multum, ſur. ge è medio,& uome,& refrigerabit te, et nõ adduces corpori tuo infirmitatem. Audi me flli,& ne ſpernas me,& in no- uiſsimo inuenies uerba mea. In omnihus . Oope· Liber operibus tuis eſto uelox,& omnis infir⸗ mitas non occurret tibi. Iplendidun in panihus benedicent labia multorum & teſtimonium ueritatis illius 3idele. 4 nequiſsimo pane murmurabit ciuitas,& teſtimonium nequitię illius uetã eſt. Di ligentes in uino noli prouocare, multos enim extermmauit uinum. Ignis probat ferrum durum, ſic uinum corda ſupetbo rum arguet im ebrietate potatũ. Aequa nita hominibus, uinumin ſobrietate, i bibas illud moderate, erisſobrius. WMæ uita eſt quę minuttur uino:] Quidde- fraudat uitam: Mots. Vinum in iucũqi tatem creatũ eſt,& nõ in ebrietatemab initio. Exultatio animæ&. corporis) co uinum moderate potatũ. Sanitas eſt ani mæ& corpori ſobrius potus. Vinam multum potatum, irritationem,& iram, & ruinas multas facit. Amaritudo ani- mę uinum multum potatum. Ebrietatis animoſitas, imprudentisoffenſio, mmo- rans uirtutem,& faciens uulnera. In con umio uini nõ arguas proximum,& no deſpicics eum in iucunditate iſlius, uer- ba improperij non dicas illi,& nõ pte/ mas illum in repetendo. ¶ Omma cum modeſſtia facienda ſumt Cap. XXXII Ras in Mits quaſi unus ex ipſis. Cu- ram illorum habe,& ſic conſy dera,& omni cura explicita recumbe, ut leteris propter illos, 4ut ornamẽtum gratię ac- cipias coronam,& dignationem 4 Hctorem te poſuerunt: noli extoſi cõſe ⸗ gcleli at orucinn 3 4 awein Pevieri B kelue 4 4 1 1 4 4 or ¹ 1 Ke lh, mlhi a wüabicd. ài mrariuücüit V. Hanumäi ecc 6 orpiuid ſcunc badinanon itanenneltgent Maüermmetcet rthäteicmeolne tied ne uüldicKpoktae abhänineronea antyis:Nr ct israwwm meſ tVacu de dome iötrendpce uo cre es Gjaett ed, i eanätlndlom ei cnen Pui 1ch MIX änödcennenem rerasllä clen . 3.„m s Con quaris corrogationis. Loquere maior] etil pins d natu, decet em̃ te: primum uerbum dil gentis ſcientiam,& nõ impedias muß⸗ cam. Vbi auditus nõ eſt, non effundas ſermonẽ,& importune noli extolliimſi piemia tua. Gemmula carbuncult inor namẽto auri,& comparatio muſicorun in cõuiuio umi. Sicut in fabricatione au riſignũ eſt ſmaragdi, ſic numerus muſi⸗ corum in iucũdo& moderato uino. Au di tacẽs,& pro reuerentia accedet tihi bona gratia. Adoleſcensloquere m tua cauſa uix cum neceſſe fuerit. di bis unter rogatus fueris, habeat caput reſponum tuum. In multis eſto quaſi inſcius,&& au di tacẽs ſimul& querẽs. In medio ms. natorũ loqui nõ pręſumas.& übilunet nes, nõ multum loquaris. x Antegrandt- VitsKnoö llien Aun mokenan erlbes Co tangandenr ge 9 1 m 2 2 * 5b 1 1 . 77 10 wütiörnilll 1 — 1 * emmitke nrdu. 2 atnerlächitp emnem Kan 2 aü Dqunt 1 kewla 1 1 1 „löm Ptimn, moncau nnaenmä 1 eslinn— Real pnr de tx Aücen, N V dinaſepu rr Maſtodier — 2 * tenten — 7. de— e nmacad t uvnrind emiute 2 am ller. a 2 tü dhn 8 S ünd 1 wumynme . pagenäaget 4 4 Rrenutn 44 rünggrgdene 1 ſemngtätri, 2 rma eait dn mpan 31 lhuferen emmiſt imin ce lin texeun nien ütagi ms t m bäreelrenff elin ecunbe nee b angnnümm eanm ügnucmni rion oqrean n eüte piwmuetne an enrmn Lröinne Nauliw det wn an Limennenleni n Cemmir cnthnane aa un Keanymnemin oum Säu nfhrrane. ſimng lcmnan a ircicodnccerdet Appwermu une 1 ta. Aoebenäerant anneafeienäte 2 ecbnherrt mlliset mnüä m qers bnn, 2 airüpt' mudiit unlcemit 6 4 27 bitenulathäumm 9 4 .& pro reuerẽtia acce bit gratia,& p Cnid na gtl 1 0.„„.* hance pręcurre autẽ prior in domum ui,& illic auocar ãceptiones tuas, bo ſuper t ſup s be latrio dFm qui fecit te,& inebriantẽ Eccleſfaſticus. jerẽti creatus eſt Adã. In multitudine diſcipli- 1 zdi nõ ne†dñi ſeparauit eos, et immutauit uias Praria E boraſaedecln brum. E4 ipſis benedixit,& exa'ta- K e,& illic lude,& age uit,& ex ipſis ſanctificauit,& ad ie ap- & non in delictis& plicauit,& exipſis maledixit& humi- bo. Et ſuper his omnibus be liauit,& conuertit illos à ſeparatione ip ſorum. Quaſt lutũ figuli in manu ipſius, 277 omnibs bonis ſuis. Qui timet dñm, plaſmare illud& diſponere. Omnes uię tead O mecipiet doctrind eius,& qui uigilaue- unt ad imũ, inueniẽt bĩidictionè(llus⸗ ui querit legẽ, replebit ab ea,& qui alidioſe agit. ſcandalizabis ab 84 Qui iment dm. inuenient iudici iu um, et luſtitias quaſi lumen accendẽt· Peccator Nomo uttabit correptionè,& lecundum uclantatè luam inueniet cõparationem. I D Vixcõſilij nõ diſperdet intelligentiam, Alienus et ſuperbus nõ pertimeſcet timo remetiam poſtquã fecit cum eo ſine con ſlio,& ſuis in ſectationibus arguek. Filt, e conſilio nihil facias,& poſt factum nõ pænitebis. In uia ruinę noneas,& non offendes in lapides: nec credas te lie laborioſe, ne ponas anim; tue ſcan da um. Et à fljs tuis caue,& à domeſticis uis attede. In omni opere tuo crede ex ſde animæ tuæ: hoc eſt enim cõſeruano mandatorum. Qui credit deꝑ, attendit mandatis,& qui confidit in iilo non mi- norabitur.„„ C Tmenti deu& amanii lege ſud, nihil mali occurrit.· Cap. XXXIII. 4 Triuenri dñm nõ occurrent mala, ſed in tentacione deus iflã conſeruabit, & Überabit à malis. Sapiens non odit mandata& iuſtitias,& nõ illi detur qua ſinprocella nauis. Homo ſenſatus cre- ditlegi dei,& lex illi fidelis. Quiinter⸗ mgationem mantfeſtat, parabit uerbũ, & ſic deprecatus exaudietur,& conſer- uabit Lilciplnã, et tunc rũdebit. Pręcor dia fuui quaſt rota carri,& quaſi axis uerlatts cogitatus ilius. Equus emiſſa- rius ſic& amicus ſubſannator, ſub om- niſupraſedente hinnit. Quare diesdiem ſuperat,& iterum lux lucem,& annus annum Aſole: A dñi ſciẽtia ſeparatiſunt lacio lole, ct pręceptum cuſtodiente, per geiſapientiã liuiduntur. Et immutauit tempora.& dies feſtos ipſorum,& in il Blsdtes feſtos celebrauerunt ad horam. Exipſis exaltauit et magnificauit deus, &ex ipſis poſiut in numerum dierũ,& omnes homines de ſolo, et ex terra un de ctea eius ſecundum diſpoſitionem eius:ſic ho mo in manu illius qui ſe ſecit,& reddet illi ſecundum iudicium ſuum. Cõtra ma lum bonũ eſt,& cõtra mortẽ uita: ſic& contra uirum iuſtum peccator. Et ſic in- tuere in omnia opera Altiſsimi. Duo cõ tra duo,& unum cõtra unum, et ego no uiſsimus euigilaui,& quaſi qui colligit acinos poſt uindemiatores. In benedi- ctione dei& ipſe ſperaui,& quaſi qui C uindemiat, repleui torcular. Reſpicite Sup. 24 μÆ quoniam nõ mihi ſoli laboraui, ſed om- nibus exquirentibus diſciplinam. Audi te me magnati,& omnes populi,& re- ctores eccleſiæ auribus percipite. Filio & mulert. fratri& amico nõ des pote- ſtatem ſuper te in uita tua,& non dede- ris alij poſſeisionem tuam, ne forte pœni teat te,& depreceris pro illis. Dũ adhuc ſuperes& aipiras, non immutabit te om nis caro:melius eſt enim ut filij tui te xo- gem, quam te reſpicere in manus filiorũ tuorum. In omnibus operibus tuis præ⸗ cellens eſto. Ne dederis macuiam in glo riam tuã. In die cõſummationis dierum uitę tuę,& in tempore exitus tui diſtri- bue hęreditatem tuã. Cibaria,& unga, D & onus aſino:panis,& diſciplina,& o- pus ſeruo. Operat᷑ in diſciplina,& quę- rit requteſcere, laxa manus illi,& quæ- rit libertatem. Iugum& lorum curuant collum durũ,& ſeruum inclinant opera- tiones aſsiduæ. Seruo maleuolo tortura & cõpedes, mitte illum in operationem, ne uacet, multam enim malitiam docuit otioſitas, in opera conſtitue eum: ſic em̃ cõdecet illum. Quod ſi nõ obaudierit, curua illum cõpedibus, et nõ amplifices ſuper omnem carnem. V erum ſine iudi- cio nihil facias graue · Si eſt tibi ſeruus Sup.⁊. e fidelis, ſit tibi quaſi anima tua, quaſi fra- trem ſic eum tracta, m̃ in ſanguine ani- mę comparaſti ilſũ. Si læſeris eum iniu- ſte, in fugam conuertetur,& ſi extollens diſceſſerit, quem quæras,& in qua uia qneras illum, neſci:. 1 Cauen. — —— — —— Liber ¶(aue nali ſomnijs, au srijs,& men⸗ daci. Cap. XXXIIII. XX Anx pes.& mendactũ uro in ena to, et ſlomnia extollunt unprudẽtes. Quali qui appreh?dit umbrã,& perſe- qult uemũ, ſic& qus attẽditad uſa men dacia, iecundũ hoc uifio lomniorum an te faciẽ hominis ſimilitudo(alterius)ho- mims. Ab ummundo quid mundabit:& à mendace quid uerum dicet: Diuinatio crroris& auguria, mendacia& ſomnia malclacientu, uannas eſt. Et ſicut partu rientis, cor tuũ phantaſias patit, nii ab Altiſuno fuerit emiſſa uiſitatio, ne dede ris in illis cor tuum, multos em̃ errare fe- cerät lomua,& exciderüt ſperantes in 186. Sine mendacio cõlummabii uerbũ le gis,& ſapient ia in ore fielis cõplana buur. Qui nõ eſt ienta us quid ſcnt: Var in multts expertus, cogitabit inulta,& qui multa did' cit, enarrabit intellectum. Qui non eſt expertus, pauca recogno- ſcit, qui autem in multis fatuus eſt, maulti- plicat malittam.(Qui tentatus non eſt, qualia ſcit: qui implanatus eſt, abunda- bit nequnia.) Muita uidi enarrando,& plurimas uerborũ cõſuetudines. Aliquo- ties uſq; ad moriem periclitatus ſum ho- rum cauſa,& liberatus ſum gratia dei. Spiritus timentium deum quęritur,& in reſpectu illius benedicetur, ſpes enim il- lorum in ſaluantem illos,& oculi dei in diligentes ſe. Qui timet dñm, nihil trepi dabit,& non pauebit, qm ipſe eſt pes eius. Timẽtis dm beata eiſt anima eius. B C◻ Prou.:5.b Ad quem reſpicit,& quis eſt fortitudo eius: Oculi dni ſuper timentes eũ, prote ctor potẽtie, firmamentum uirtutis, teg- men ardoris,& umbraculum meridia- ni, deprecatio offenſionis,& adiutoriũ caſus, exaltans ammam,& illuminans oculos, dans ſanitatem,& uitã,& bene- ditionem. Immolamis ex iniquo obla- tio eſt maculata,& nõ ſunt beneplacitæ ſubſannationes iniuſtorum. Dñs ſolus ſu ſtinentibus ſe in uia ueritatis« iuſtitię. Dona imquorum non probat Altiſsi- mus, ueæ re picit in oblationes iniqno- rum, nec i multitudme ſacificioru eo- rum propitiabitur peccatis. Qui offert ſerificium ex ſubta pauperum, quaſi ui uict:mat flllũ in conſpectu patris ſai. Pauis egentim, sita paupetum eſt, qui detraudal Ilü. homo ſanguinis elt. Qui A⸗ kecle — T erin Ce Mütaihn. aufert in ſudore panem) quat qul occi itadebiüüt dit proꝛcimũ ſuum. Qui effundn ſangui- 3 ai msnbäd 2 nem,& quifraudem facit mercenario 14 vleintun elt fratres ſunt. Vnus ędiſicans,& unus de⸗ 3 nwalkrond ſtrueus, quid prodeſſ illis, niſi labor: V, maum habad, nus Orans,& unus maiedi ens, cuius u0 iomdunme cein exaudiet deus: Qutbaptizi àmor 4 nüzisbo tuo,& ſterum tangit eum, quid proftcit 2 eumm lis oliec ¼ lauatio illius:ſic nomo quiienmatin pec 8 a dhenbiet catis ſuis,& iterum eadem faciens, quid 4 aixrcinitiW 1 proficit humiliando ſe: Orationem illius 4 urvuinsg duis exaudiet: 6 CNLild ſariſi 10 di mmuendum.. 9 tn meynuͦ Vic dp. de nuſehn ha lä. All 1 conleruat legem, multiplicato- A MNaescanä&ete rationem. Jacrifici lalutare eſt at⸗ tendere mandatis,& diicedere ab omni miquitate,(&⅜ propitiat onè litare un atercbbucem m awnn mote wenergultruntte fi ijs ſuper iniaſtit as,)& deprecaio e fäurim peccatis, recedere ab imuſttia. Rem⸗ 4 ruĩ buet gratiam, qui offert ſmilagmem,& ninnn quu facit mitericordiã, ocfert ſacrſci. ehemaempa en eopecueori Beueplacitũ eſt dño recedere ab iniqui- tate,& deprecatio pro peccar's, recede re ab intuſt:tia. Nõ apparebis ante co ſpectum dii nacuus. Hęc em omnia pro- pter mandatu dei fiunt. Oblatio uſtiim pinguat altare,& odor fuauttatiseſtin cõipe dtu Aliſsimi. Sactifici nuſtt acce aach emconpect tncs nengno. 14 hthwäas guram Dee anieslnunen 3 ruhh Gereamn atam BRena rd) —,— aam, 4 ptũ eſt,& memoriã enus nõ cbituuſcen u andoderan dñs. Bono animo glorià redde deo,& nlttͤrwpe nõ minuas primitias manuũ tuarã. iiln 1eemamrdian omni dato hilarè fac uultũ tuũ,& in ex. annquiluan, ultatione lanctitica decimas tuas. Da taumimenan Altiſsimo ſecundum datũ eius,& inbo naqugunepise no oculo adinuentionè facito mamum amqineal tuarum: On düs retribhuens eſt, et ſepties Maanstrhauy. 3 ra praua, non em̃ fuſcipietula. Etnohin Derund rnat. centem eas: A marxilla enim alcendunt Ep aeintan uſq; ad cœlum,& dis exauditor dele- Coraa ctabitur in illis Qui adorat deum in ob⸗ Ad lecaatione, ſuſcipietur,& deprecatio ir Pea lius uſeꝝ ad nubes propinquabit. Oratio hum lianis ſe, nubes penetrabit,& do- cona on Tcon olabitur]& bitt ſa non nec propinquet. runnde nd, Dreäime* 5 4 * 31 n a ᷣditcedet, bi kaua ue äsnö elongabit, wada 1e ſaad griet iudiciũ, —lle A4 wiltd — baa ieu d 9 23 D lorum.& gent zonec tollat plenitud ah Keptral .. 1„ Eccleſiaſticus. 278 Jonec altiſtimus aſpiciet· Et terram, quia tu es deus conſpector ſecu⸗ D ſed iudicabit iuſtos,& lorum. Omnẽ eſcam manducabit uem er. & ſortiſsimus nõ habehit& eſt cibus cibomelior. Fauces contin- uls patienti el e. 0 enlan ue ſld entibus reddet uindictam. ba mendacia. Cor prauũ dabit triſtiiiã, inem ſuperborũ.&& nõ peritus reſiſtes ill. Omnem maſcu niquorũ contribulet, donec red, lum excipiet mulier-& eſſ filia melior ſi- nubns ſecundũ actus ſuos,& ſe⸗ lio. Species multeris exhilarat faciẽ uiri dedm d 31 lalna lr homt reſumptionem illius, donec iu- ſui,& ſuper omnẽ c õcupiſcentiã hominis dn lanuide 3 Snn lebis ſuæ,& obiectabit iu ſuperducit deſideriũ. Si eſt lingua curati- ulad dicet 4 Luuche aſua.Specioſa miſericor tionis, eſt et mtigationts et miſericordig, Hlet. K Han mu tempore tribuiationis quaſinu non eſt uir ilſius lecũdum filios hominũ. 4 fnfug leinn Hapore ſiccitatis. Qui poſsidet mulierẽ bonã, inchoat poſ- (9. g1— impios: item magę nu bo- ſeſsionem, adiutorium ſecundum illũ eſt, nſeuu C 8* muher Poua. Cap. XXXV.I.& columna ut requies. Vbi nõ eſt ſepes⸗ en ant 44 lerere noſtri deus ommũ,& reſpi- diripietur poſſeſso,& ubi nõ eſt mulier, — H G d Mädtg 8 Dhotei daledhe 9 Kceä döleut ,9 .mmaitän an merageli Fu ted * 4 1 taichnnaman 4 3 aleeteChnag as Gllaten ce nos,& oſtende nobis lucem mi, ingemiſcet egens. Cui credit, qu non ha erationã tuarum,& immitte timorẽtuũ bet nidum: Et deflectens ubicũq; obſcu pergentes que non exquiſicrunt te, ut rauerit, quaſi ſuccinctus latro cxciliens de cognoſcant quia non eſt deus niſi tu, ut ciuitate in ciuitatem. nag cnarrene magnalia tua. Alleua manũ tux Non quulbet temerè pro amico aue laper gentes allenos, iit adeant potentia Ap caiaen mam. Sicut enim in con pectu eorũ ſan/ angt an aficatus es in nobis, ii cin conſpectu no- n Jitgmths. Mromagmficaberss in eis ut cognoſcant 1 ami imaa iea w cur& nos cognonimus, quonamnò amicus. Nõne tiiſtitia mneſt uſq; ad mor⸗ A deus præter te donnine. Innoua ſgna, tem Sodalis autem& amicus ad inimici Aummuta mirabilia. Glorifica manum, niam conuertentur. O pre ſumptio nequiſ Hideh conſilario habendus. (ap. XXXVII. Mnis amicus dicei: Et ego amicitiã 5 copulam, ed eſt amic ſoio nomme tasu& brachium dextrum. Bxcua furorem, ſima, unde creata es coc perire aridã ma- deranſensricnn Kettunde iram. Extolle aduerfariũ,& litia,& doloſitate il ius Sodalis amico † coniucus däs dh D..„,. 5.„ 1 nmetrüret algeimmicum. Feſtina tempus,& me comucundabitur in oblectationibus,& datur heatsnanänn mentofinis, üt enar ent mirabilia tua. In in tempore tribulationis aduerſarus erit. 1 dhtid anäta n B iaflammæ deuoretur qui ſaluatur, et qui Sodalis amico condolet caulſa uentris, et 4 A k kcnmm pebsmmant plebemtuam, inuentant perdi contra hoſtem accipiet ſcuium. Non ob aah anian. uonem. Contere caput principũ.(&) ini luiſcaris amici tui in animo tuo,& non aag did. nmucotumdicenuum, Non eſt alius pre immemor ſis illius in operibus tuis. Noli aen dhn hästhridaewheh ternos. Congrega omnes tribus Iacob, conſiliari cum ſocero tuo,& à zelanti- dati Nrbckn. cognoſcen: quia nõ eſt dens niſi tu,ut bus te ambſconde conſilium. Omnis cen Nedtüldeipierlhxde rurbeun neftum gi an desdh, Lucn elaute eitn. konxchjau e orpers et deprene 1 Nachinſingt 2 müleknta dqucmm( 4 oywe tidu aldante 6b tactllseisg e Am ilchntne crlen, N ealnt ins Tradarsiern . reülepin Agen a aludesttrybewdm ubdaloöpernchid 1ee'SVhhhd KnonerelLccl däbur f e 4 . enarrent magnalia tua,& hæreditabis e, ſiliarius prodit conſilium, ſed eſt conſilta- n ſicut ab initio. Miſerere plebi tuæ, ſu⸗ rius inſe metipſo. A conſiliario ſerua ani per quam innocatum eſt nomen tuum,& mam tuam, prius ſcito quę ſit illius neceſ- ltraci, quem coequaſti primogenito tuo. ſitas,& quid ipſe in animo ſuo cogitabit, lſetere ciuitati anct flationis tuæ Ie⸗ ne forte mittatſudemin tertam,& dicat B rulalem, ciuitati requ ei tuæ. Reple Sion uibi: Bona eſt uita tua,& ſtet econtrario nenatrabilihus ruirtutibus Jtuis,& glo- uidere quid tibi euemat. Cum uiro irreli- ia tua populum mum. Da teſtimonium gioſo tracta de ſanctitate,& cum miuſto ea quiaab initio creaturæ tuę ſunt, et ſuſcita de iuſtitia:& cum muliere de his Iquæ precuiones, qquas locuti ſunt in nomine æmulatur, cum t mido de bello, cum ne- luo prophetæ priores. Da mercedem ſu- gociatore de tractatione, cum emptere ſunentibus te, ut prophetæ tus fideles in; de uenditione cum uiro liuido de gratijs uenjantur,& exaudi orationes ſeruorũ agendis, cum impio de pietate, cum in- uorum. Secundum benedichonem Aa honeſto de honeſtate, cum operario agra ton da populo tuo.& ditige nos in uiam rio de omni opere, cum operario annuali d uuluiig,Xut) ſciant omnes quæ habitant de cõſummatione aruu, cum ſeruo pigro terram, de multa a. Tut) cõtribulet dorſum gunt cibum Tferre, I&ʒ cor inſenſarũ uer feræo⸗ 2 3 Eccleſſaſticus. de multa operatione, non attendas his in 3 15. 8181. eumtitu ris in te — om̃i cõſilio.Sed cum uiro ſancto aſsiduus eſto, quencũq; cognoueris obſeruaniem timorẽ dei, cuiꝰ anima eſt ſecuudũ animã tuã, Fqnicũq; titubauerit in tenebris, nõ condolebit tibi.Et cor boni conlilij ſta 0 tue tecum, non eſt em̃ tibi aliud plus illo. Anima uiri ſancti enãciat aliquãdo uera, quam ſeptem circumꝑpectores ſedentes in xcelſo ad ſpeculandum. Et in his omni A—.. bus deprecare Altiſsimũ, ut dirigatin ue rnate uiã tuã. Ante oĩa oꝑa y bũ uerax pręcedat te,& ante omnẽ actũ conſilium conficiet ſanitatis,& nõ conſummabuns Opera eius. Pax em̃ dei ſuper factterxę. Fi, in tua infirmitate ne deſpicias tepsã, ſed ora dũm,& ipſe curabit te. Aduente à delicio,& dirige manus, et ab omm de licto munda cor tuũ. Da ſuauitatẽ& me moriam ſimtlagims,& impingua ohlati 1 onem,& da locũ medico:etemim illã Cg creauit,& non diſcedat à te, quia pera 9 eiꝰ ſunt neceſſaria. Eſt emi tempus qſin B n 1 bus Gfin R prrtmend uicufrlal⸗ n0 6 7 eczlalramm 1 manus illoꝶe incurras: ipſi uero dum de, i üheimee precabunt᷑, ut irigat requiẽ eorũ& ſani tatẽ, propter conuerſationt illoꝶ. i Qu ſtabile. Verhũ nequã immutabit cor, exdelinquit in cõſpectu eius qui fecit eũn quo partes quatuor oriunt᷑, bonũ& ma- lum, uita& mors,& dominatrixillorum cidet in manus medici. Fili, in mortuum produc lacrymas,& quaſi dira paiſas Neſt atsidua lingna Vir peritus multos † incipe plorare, et ſecundum iudicium cõ erudit. 5₰.... erndiuit, I& animeę ſuę ſuauis eſt. Qui ſo tege corpus illius,& non deſpicias ſepul phiſticè loquit᷑. odibilis eſt: in omni re de. turam ilttus. ꝑroptex delatura autẽ amarè fraudabi!: non eſt em̃ illi data à dño gra tia:omni eñ̃ ſapiẽtia defrauda:us eſt. Eſt ſapiens animæ ſuæ ſapiens,& fructus ſen ſus illius laudabilis. Vir ſapiens plebem ſuam erudit,& fructus ſenſus illius fideles ſunt. Vir ſapiens implebii benedictioni- bus,& uidẽtes illũ laudabũt. Vita uiri in D numero dierã: dies autẽ Ifratl innumera- biles ſunt. Sapiens in populo hęreditäbit honorẽ,& nomen illius erit uiuẽs in æter num. Fili, in uita tua tenta animã tuam, et ſi fuerit nequã, nõ des illi poteſtatem, nõ em̃ oĩa omnibus expediunt,& nõ omni animæ omne genus placet. Noli auidus eilſe m omni epulatione,& non te effun/ das ſuper omnẽ eſcam: in multis em̃ eſcis apleſtia erit infirmitas, et Tauiditas Jappropinqua Apleſtiã bit uſq; ad choleram. Propter crapulã) multi obierunt: qui autem abſtinens eſt, adijciet uitam. ¶ Corporis& animi morbis ſimul me. dendum.(ap XXXVIII. A H Onora medicũ propter neceſsitatẽ, etenimillũ creauit altiſſunus. A deo eſt em̃ omnis medela,& à rege accipiet dominationem Diſciplina medici exalta bit caput illius,& in cõſpectu magnato- rum collaudabitur. Altiisimus creauit de terra medicinã,& uir prudẽs nõ abhorre Exo. 1 5.d bit illä. Nöne à ligno indulcataẽ aqua amara: Adagnitionèẽ hominũ uirtus illo- rum,& dedit hominibus ſcientiam altiſsi mus, honorari in mirabilibus ſuis. In his curans mitigabit dolorẽ,& unguẽtarjus faciet pigmenta ſuauitatis,& unctiones con fer luctã illius uno die.& cõſolare propt᷑ iuſtitiã,& fac luctũ ſecundũ meritũ eius, uno die uel duobus propter detractiont᷑ & triſtitia em̃ feſtinat mots, et cooperit nirtutẽ,& triſtitia cordis flecit ceriict In abductione permanet triſtitin,& ſib- ſtantia inopis ſecundũ cor eius. Ne dede ris in triſtitia cor tuũ, ſed repelle eſates & memtẽto nouiſs imorum, noli obliuuſet neq; eſt em̃ cõnerſio,& huic nihilptade ris,& teipſum peſsimabis. Memorclo iudicij mei: ſic eñ̃ eri& tuũ:mihi heri et tibi hodie In requie mortui regeſcere Mcurg wübad adupnd wmupundolbm= miiel nümabi 3 incymoea uuntm, Scdi 1 üiwn.„ wnzen nſti 2 Hwümnnälscohpe 2 »IAII3. winiqnäcxqli n mirucdi.N 3 3 P ariuwri cnlenabn Setaummüml inm atdaricaqu d rttricänelabtur rumiadt Anc umän Btinteni R anpatiitt dom n art Corlümd tcabzlcomnä qu5 heiratüüni der n fac memoriã eius,& cõſolare illũ in exi dutim inrricne, tu ſpiritus ſui. Sapiẽtiam ſcribe intspere Gtrditn dich uacuitatis,& qui minorat actu ſapſentia percipiet, quia ſapientia replebit Quite net aratrũ,& qui gloriai in iaculo ſtumu lo boues ag'tat,& cõuerſat in openbis eorũ.& enarratio eius in fllijs taurotum- Cor ſuũ dabit ad uerſandos ſiulcos,& ui gilia eius in ſagina uaccarũ. Sic omſs a Der& architectus, quinoctẽ tanqua diem tranſigit, qui ſculpſit ſignacnlo ſculpiiln & aſsiduitas eius uariat picturã: cotſiũ dabit in ſimilitudinempicturę,& uigiſa ſua perficiet opus. Sicfaber ferrarus ſe- dens iuxta incudem,& cõſiderans opus ferri. Vapor ignisuret carnes eius, Kin calore fotnacis cõcertar· Vox maliei m⸗ nouat aurẽ eius,& cõtra ſimilitudinéèua ſis oculus eius. Cor ſuũ dahit in conſim⸗ mationẽ operũ,& uigiha ſua ornabir im perfections Sic ſtgulus ſeds ad opuſ conuertẽs pedibus ſuis rotã, qui laie aine tcinn mtellin iglewmomminl n gaaie Anerr anten Ntixect, ülgimn Kin, Ahmijſeall 1. uüneln, Kin. iininr Coh, enan K lc, ea äntietme. nlegſn, 4 dumnikhe 8 miewimm, 5 1 1 Karänifn drins 39, n „ 4 b V V b * 4 91 lanae “ e n u Dul 3 9 min d D Aumumera eſt Oĩs 0p 4* hine oſio formabit lutũ, 4.Eelld—. 14 brgenaan bit uurtutẽ ſuã. 1erru.) d etlinitionẽ, et ulgi 3 tain A cem. Omnes hi in 4 aldcün un runt,& unuſquiſq; 3 nedcaa uel“ F 5 mcted cknehis omnibus nõ lan Aa Iinõ inhabitabũt, nec 4 8 irn neccleliã nõ tranſilſent. 4. l 1„. ärgam dcbnd ſedebunt ronlerc Aijn „ M.— iudicium Acöp aa cpunã& 3 musmec M 4.. Ir amma io illorũ in 1 unma d& deprecat 4 nle, dtecmnn 4 ils dn * lis umt 3 Anpraee 2 ſeunie Aie .'helrf aän erene e üütermn ae Eccleſiaſticus. 279 poſttus eſt ſemß propi opus ſuum, fructificate. Quaſt Libanus odorem ſua⸗ he eratio eius. In bra uitatis habete. Florete flores quaſi lliũ, et ante pedes ſuos& date odorem,& frondete in gratiam, Cor ſuã dabit ut cõ/& collaudate canticum,& benedicite lia ſua mundabit dom mum in operibus ſuis. Date nomini manibus ſuis ſpe eius magnificentiam, cõfitemini illi in in arte ſua ſapies uoce labiorum ueſtrorum,& in canticis gdificat ciuitas. labiorũ,& citharis,& ſic dicetis in con- mambulabãt,& febione, Opera demini uniuerſa in parabolis non pto ipſius placor fit, et non eſt minoratio Mienient:led creaturã æut confirmabãt, in ſalute ipſius. Opera carnis coram ilio, jmenieni: accommodantes animam ſuam,& con- qutentes inle e altiſsimiä.. 5 proficere in ſapiẽtia: . 92 item mali omnia in malu coope runtur. Cap· XXXIX. 1 1 antiquorũ exquiret undabit,& quomodo cataclyſmus ari- ſapiens,& in prophetis uacabit. Nar- dam inebriauit„ſic ira ipſius gentes quæ Hxod, 14.6 natorũ conſeruabit, non exquiſſerũt eum hæreditabit. I Quo LLepiem⸗ no S pient omniũ mionẽ uirorũ nomi ⸗. operatione artis& non eſt quicquam abſconditũ ab ocu lis eius. A ſeculo uſq; in ſeculum reſpicit. & nihil eſt mirabile in conſpectu eius- Non eſt dicere: Quid eſt hoc, aut quid eſt illud: omnia enim in tempore ſuo quę rentur. Benedictio illius quaſi fluuius in- Lt i 1 un nrſ 4. 42 2, S, kit nühänt Aiuerſutias parabolarum ſimul introi modo conuertit aquas in ſiccitatẽ,& ſic- 3 eremnmumhdt 21 Pucäerren * mäi mamzeläh bi Occulta prouer biorũ exquiret,& in cata eſt terra,& uiæ illius uijs iliorum di ulconditis parabolarũ cõuerſabitur. In rectę ſunt: ſic peccatoribus offenſiones in peäuprælidis appareb 1* 1.„ 0. 7. 7 8 5 7 2 ſdaacntijelnaahen nedio magnatorũ miniſtrabit,& in con ira eiꝰ*. Bona bonis creata ſunt abinitio, it. Et interrã alie ſic nequ ſ imis bona& mala. Initium Rcindd duen ugemarum gentium perträliet, bona em neceſſariæ reiuitæ hominum, aqua, ignis „ ln Jümds.len ma inomnbus tenebit. Cor ſuũ tradet& ferrum, ſal, lac& panis ſimilagmeus, mleiüen Kuün aduigilandũ diluculo ad dominũ qui fe& mel,& botrus uuæ,& oleum,& neſti bona Gen. 4.0 m 1 Mar.) Superſellam iu ualde. In uerbo em̃ eius ſtetit aqua ſicur Mar.⸗7 8 & ſuper teſtamentũ iu congeries,& in ſermone orss illius, ſicut öintelligentsneqh palã facient di⸗ exceptoria aquarum: quoniam in præce- Gen. 7. d Supra ³9· elhnzatanrun anillum,& in conſpectu altiſsimi depre, mentum. Hæc omnia ſanctis in bona: ſic tüein,dcöbeitn cabitur Aperiet os ſuum inoratione,&& impijs& peccatoribus in mala con- D ut sli. Spaimmibeig pto delictis ſuis deprecabitur. Si em do⸗ uertentur. Sunt ſpiritus qui ad uindictam amu eiwräabien dms magnus uoluerit, ſpiritu intelligen creati ſunt,& in furore ſuo confirmaue- atpenungki gereplebit ilũ:& ipſe tanq uam imbres runt tormenta ſua,& in tempore eonſum ni Kauterainie am Kcäueraülumn ennneiintorn a dhnatterandeslini sinhgmt accnidem n retittus euinodämgin tet eloquia zapientiaæ ſue,& in orati⸗ mationis effundent uirtutem,& furorem Infra 40.4 ne contebitur domino. Et ipſe diriget eius qui fecit illos confundent. Ignis.- 6 conllium eius& diſciplinam,& in ab⸗ grando, fames,& mors, omnia hæc ad donditis ſuis conſiliabitur: ipſe palam fa uindictam creata ſunt: beſtiarum dentes, Ncet diſciplinam doctrinæ ſuę,& in lege& ſcorpij,& ſerpentes,& romphiga uin tclamenti domini gloriabitur. Collauda dicans in exterminium impios. In man⸗ auhtpelenabit bantmultiſapientiam eius,& uſq; inſe⸗ datis eius epulabuntur, et ſuperterram in neceſst aisgarapänt aumnon delebitur. Nõ recedet memo †neceſsitate] præparabuntur,& in tem, tatem a laiiärenpiäm di a weeecps Sichaimmn nixcuen Kecülim erigniunatcmaene a drmei cicerui⸗ ſuu nieir cönundie „ eis Corlhan Mm Joperi üxinlumen ii becbubkäülh Spelidisfäörnu „NF Spelidsſ 1 1 1 maeius⸗& nomen eius requiretur à gene poribus ſuis non pręterient uerbum. Pro nione in generationem · Sapientiã eius pterea ab initio confirmatus ſum,& con nierabüt gentes,& laudem eius enunci ſiliatus ſum,& cognoui,& X ſeripta di- in teccleſta. Si permanſerit nomen eius, miſt omnia opera domini bona,& omne Krelinquet plus quàm mille:& ſi requie opus hora ſua ſubminiſtrauit. Non eſt di tant proderit illi. Adhuc conſiliabor, ut cere: Hoc illo nequius eſt, omnia enim in ennrem: ut furore enim repletus ſum. In tempore ſuo comprobabuntur. Et nunc aoce dicit, Obaudite me diuini fructus, in omni corde& ore collaudate,& bene anſi roa plantata ſuper riuos aquari dicite nomen domini-. Kud Imnumerz 1 mnortis bili omnus F noctis] immuta Supra 35. d cus,& ſuper peccatores ſeptup C hmarzera mala comitavtur honunem bit. Aurum& argentum peſt contituts peſt lapſum Adæ.(ap. XIL. pedum, J& ſuper utrunq; conſiliu benia ³⁴ O Ccupatio magna creata eſt omibus placitum. Facultates& uirtutes exaltas hominibus,& ugum graueſuper fi cor,& ſuper hæc timor domint Non d lios Adam à die exitus de uentre matris in timore dni minoratio,& nõ cſtin 6 kcdel nuunmimni ücundzöcki aagimncbenuhe, erpueem nde t mlimn d foren — eorum, uſq; in diẽ ſepulturę in matrè om inquirere adiutortum. Timor dommiſ tn zpocle, 9 dis, admuentiones expectationis,& dies nem gloriã operuerunt illum. Pili,mten. Nnitionis: reſidentes ſupet ſedem glorio- pore uitę tuæ ne indigeas: meſius eſten 1 nium. Cogitationes eorũ,& timores cor cut paradiſus benedictionis,& luper on 1 3' iakeaulteed2 lcbede viquta S bviciü:e! 2 — ſam, uſq; ad humiliatum in terram& ci“ morl, qaàm indigere. Vit repiciens it Liino keentte & por⸗ menſam alien:, non eſt uita eins in cogt nerem:ab eo qui utit᷑ hyacintho, Kmklodinngu tat coronã, uſque ad eum qui operit᷑ lino tatione uictus: alit emm anima ſuam cihi aechiil u crudo. Furtor. zelus, iumultus, fluctuatio, allenis. Vir aũt diſciplinatus, et emdittt had atepetum E —.—— 4 2..— 4„ & timor mortis, iracundia perſeuerãs,& cuſtodiet ſe. In ore ĩprudẽtis cõqulcabi whzwatoneult' contètio.& in tempore refe eius. Modicũ autẽ tanq́; nihil in requie, benda boni nominis.(ap. ctionis in cu inopia,& in uem re eius ignis ardebit. mninmumipt ſcienttam ¶ Mors non hmenda:item ratig he, 1 Kicumleemal m. danioputeAnn 01 oe gaß in Cie reſea. 4 B Sab eo in ſomnis, quaſi in die reſpect. XII amuxlitis,Ma Conturbatus eſt in utſu cordis ſui, tanc; Mors, q́; amara eſt memoria ta aas(ueab am h i naſgrit in Gie befli ,2 e homin pace jj„5. qui eua erit in die belii. In tẽpore ſalutis homin pacem habentiin labltztit angcmäe 2 ſuę exarrexit, et admtrãs ad nullũ timorẽ ſuis, uiro quteto,& cuius uie ditect, 84* fae 4 4. 6.ee 1 cũ omm carne,& ab homine uſc; ad pe- in omnibus, X adhuc ualenti accipetes qium 2 4 loh, p lum. Ad bum. O mors bonũ eſt iudtcium tuai neęc mots, anguis, contẽtio,& romphea, mini indigenti;& qui minorai uiibi oppreſsiones, fames,& contritio,& fla- defecto ętate,& cui de om̃ibus cuna. Gen. 7. d gella: i uꝑ im quos creata ſunt hęc oſa. et& incredibili qui perdit ſapientii. Nit AInfra 41.5 prepter illos factus eſt cataclyſmus. Oia Bccleſ b ſ&ʒ o?s aquę in mare conuerten Tibia dilectio ſapientig. † Tibię 1& pſalterium enim magis permanebit tibi,q * metuere iudicium mortis. Memento ch em̃ quę de terra funt, in terrã cõuertent᷑, ante te fuerunt,& quę ſuperuennua ſtatt Omne tibi: hoc iud: ciũ à dño omni carnt, Gh beneplacitoaltſbim 3 8! munus,& iniquitas delebif,& fides in ſuperueniẽt tibi in geculã ſtabit. Subſtantię iniuſtorum ſicut ſiue decẽ, ſiue centũ, iue mille ami. Ni tud. e razteretdolgei) fluuius ſtccabunt᷑.& ſicut tonitruum ma/ eſt enimin inferno accuſatio uitæ. gnũ in pluuia perſonabunt. In aperiendo abominationum fuunt filij peccatotiat manus fuas, letabit᷑: ſic pręuaricatores in qui conuerſant ſecus domos impiomti O cᷣſummatione tabeſcent. Nepotes impi/ liorũ peccatorũ periet hereditas,& cun orã nõ multiplicabunt ramos,& radices. utta immundæ ſuper cacumen petræ ſonant. Patre impio quęruni fliij⸗ Super omnẽ aquam uiriditas,& ad orã ſu Huminis ante omne fœnũ euellet. Gratia qui der eltquiſti Iicut paradiſus in benedictionibus, et mi- nati fueritis, in maledictione nalcemmeas ſericordia in ſeculo permanet · Vita ſibi mortui fueritis, in maledicione etitii Tufficientis operarij condulcabitur,& in ueſtra. Omnia quæ de terra luntein ie ea inuenies theſaurũ. Fili, ędiſicatio ciui ram conuertentur: ſic impi tatis confirmabit nomen,& ſuper hanc mulier immaculata computabitur. Vinä po & muſica lętificant cor,& ſuper ut Be 8 ſuauẽ faciunt melodiam,& ſuper utraq; theſauri pręcioſi& magni. Boneute ningua ſuauis. Gratiã& ſpeciem deſidera numerus dierũ: bonu⸗ P bit oculus tuus.& ſuper hoc nirides ſati- nebit in euum Diſciplin ones. Am cus& ſodalis in tempore con ſeruate filij:apieniia enim a uenientes,& ſuper utroſq; mulier cumui theſaurus i nuiſus,] quę wrülda ro. Fratres in adistoriũ in tempore tribu Melior eſt nomo qm d Tuioni,& Kpeteas ni cricordia libera tiam ſuã, quàm ho er 1..; 5 autẽ nomeu perma ſi am in pace com. bſcondiim er oan siutriſcht en ſcondit ſtalti au mo qu abſconditſapt miam IKg, Cch. AI daſcreremꝛwditus I inerabſconditn lce d mwenesg- denaltonirä,nenn nns, Nea ttnmb.Dèlege ben eiudcier tärnenätasa, beider, R pen, venaw dpn. ſemine illorum alsiduitas opprobtij D ſnntrnd Im propterit annüſipim nt in opprobrio. Væ uobis uitſinpff anlns aan slegẽ dñi altiſʒimi. Piln dicione naſcemmit ii idchü eä cua K aa nyence: famneecrde,D. jà maledicte dllun, d in perditionem. Luctus hominam in dae ütmid re ipſorum, nomen autem impiorũ de, tin annh raq; lebitur. Curã habe de bono nomine- doc dunni⸗ Klap nam mille: 6,. wüägiclus ahe wadol dee 9 4 aum cene 1 aeanan agai dig 9.Al 4 8n nactad „. R 1 U hecn Kalhau 1b A 3 lon mn n remnthen waut,Koiaat üu arrn ordenüchühte ügen, Ki run deine Kletit üllgpalhägr er dlchmnrr la. rätiiindenumn d ealletenä uenden en mainintenozctahoa imiaunäunälier rverän'(ecu denoiin r reccdog perieean d. l i elleum taitan an inpiogt; mnilliän d cypntrio Væ gciu arelcuiſslege füan Gerizitmalediciohece rit nmelüten Oma qwedeunie angene ur:ſeimſtet rüiüanen.L din pdeun omenzume 1 nOuit beckboae 1 müüemnntä mipech mdl 3- nSdieri: boni mir- en ann Diicylnmäh eiljſgpenhebatir⸗ ukinliiso loret onol uqäätr ond- Ähit 6 eüem uſhms 1 ie lis Veruntamen reuertimini in ni qpe rocedũt de ore meo. Nõ eſt emn Donã omnẽirreuetentiam obſeruare,& aa omnibus bene placent in flde. Bulbeſcite a patre& à matre de dem enione,& à prelidente& à potende 5 endacio:à principe& à iudice dec el ao:aſynagoga& plebe de iniquitate: locio& amico de iniuſtitia:& de lo⸗ vin quohabitas, de furto, de ueritate djei de teſtamento, de diſcubitu in pani- e,& ab obkuſcatione dati ge accepii, Alaluantibus de ſilentio, a reſpectu mu- ſeris fornicariæ,& ab auerſione aultus cognati. Ne auertas faciem tuun à pro- aino tuo,& ab auferendo partẽ,& non ntam ſuã. bom rellituendo. Ne reſpicias mulierem alie- nl uiri,& ne ſcrureris ancillã eius, nec; ſeteris ad lectum eius. Caue ab amicis de ſermonibus improperij,& cum dede ri,ne improperes. Topetes..„„ ((auenduù à ſecrrtori p: odinione, perſo nunum acceptione, Oc.(ap. XLII. On duplices ſermonem auditus de reuelautone ſermonis abſconditi, et ettzuere ſine cõfuſione,& inuenies gra- iam in cöſpectu omnia hominũ, ne pro omnibus confundaris,&⅞ ne acci⸗ ſepus perlond, ut delinquas. Dè lege Al⸗ & teſtamento,& de iudicio iu- c ücare impium,& de uerbo ſociorũ et a a uiatorum,& de datione hęreditatis ami- corum, de æqualitate ſtaterę& ponde- uum de acquiſitione multorũ& pauco- um dercorruptione] emptionis& ne- gociatorum.& de multa diſciplina fillio tum,& ſeruo peisimo latus ſanguinare. d tiſsuml Eccleſiaſticus. 167 4 4 280 opprobrium uenire inimicis.à detractio ne in ciuitate,& obiectione plebis,& confundat te in multitudine populi. Om ni lomini noli intendere inſpecie,& in medio mulierum noli commorari: de ue ſtimentis em̃ procedit tinea,& à mulie⸗ re iniquitas uiri. Melior eſt em̃ iniqui⸗ tas uiri, quàm mulier benefaciens, et mu lier cõfundens in opprobrium. Memer ero igitur operũ dñi, et quę uidi annun- ciabo in ſermonibus dñi opera eius. Sol illuminãs per omnia reſpexit,& glonia dñi pienum eſt opus eius. Nonne diñs fe cit ſanctos enarrare omnia mirabilia ſua, quę confirmauit dñs omnipotens ſtabiii ri in gloria ſua? Abyſſum et cor homi- num inueſtigauit, et in aſtutia eorum ex⸗ cogitauit. Cognouit em̃ dñs omnẽ ſcien tiam, et inſpexit in ſignum æui, annun- cians quę preterierunt et que ſuperuen- tura ſunt, reuelans ueſtigia occultorum. Non pręteru illũ omnis cogitatus, et nõ abſcondit ſe ab eo ullus ſermo. Magna- lia ſapientię ſuę decorauit: qui eſt ante ſe culum et uſq; in ſeeulum, neq; adiectum eſt neq;*minuentur, Jet non eget alicui, mimmett us conſilio. Quam deſy derabilia omnia et tanquam ſcintilla quę eſt cõſyderare. Omnia hęc uiuũt, et manẽ: in ſeculum, et in omni neceſsitate omria obediunt ei. Omnia duplicia, unũ cõtra unũ, et non fecit quic quã deeſſe. Vniui- cuiuſq; conffrmauit bona. Et qu bitur uidens gloriam eius: CPulc ritudo cæli annuntiat loriam Da. Cap. XLIII. Ltitudinis firmamentü Pulchritudo A atia- Super mulierem nequã bonũ eſt ignãũ. 4£ Scius eſt, ſpes cœli in uiſione gloriæ. Vbimanus multe ſunt, claude,& cuod- Sol in aſpectu annuncians mexuu, uas B cunqp trades, numera& appende: datũ admirabilſe opus Bacelſi. In meridiano uero, et acceptum omne deſcribe. De di Texuret Jterram, et in conſpeciu ardoris exurit ſeiplina inſenſati& fatui,& de ſeniori⸗ eius quis poterit ſuſtinere: Fornacem cu bus qui iudicant ab adoleſcentibus,& ſtodiens in operibus ardoris. Tripliciter eris eruditus in omnibus,& probabnlis ſol exurens montes, radios igneos exuf- in coſpectu omnium uirorũ. Fihia patris fans et refulgens, radijs ſuis obeæcato- ableondita eſt: uigilia& ſolicitudo eius culos. Magnus dũs qui fecit illum, et in aufert ſomnum, ne forte in adoleſcentia ſermonibus eius feſtinauit iter. Br luna aaadultera efficiatur,& cum uiro com in ommhus in tẽpore iuo, oſtenſio: Pls. morata odibilis Hat: nequãdo polluatur et ſignum ęui. A luna ſignũ diei feſti, lu- mnunginitate ſua,& in paternis ſuis gra minare, quod minuit in cõſummatione. aica nueniatur: ne fotte cum uno com- merata trank Lenſis ſecundũ nomen eis rediatur, aut certe ſterilis mirabs seſtcteiſcens erincöſummaticChes. Vas ca- ſteialur. Super flliam luxurioſam con⸗ ſtrorũ in excelſis, in ſirmamento ccœælite ſaculiotam, it quando laciat te in ſplendent glorola. Species cœli glorta 72 Kels⸗ 0⸗ Liber ſtellarum munaum illuminãs in excellis qñs.In uerbis ſanctis ſtabunt ad iudiciũ, & non †deficient)in uigilijs ſuis. Vide arcum,& benedic eum qui fecit illum, ualde ſpeciolus eſt in plendore ſuo. Gy- rauit cœlum in circuitu gloriæ ſuę, ma- nus excelſt aperuerũt illum. Imperio ſuo accelerauit niuem,& acceierat coruſca tiones emittere iudicij ſun· Propterea a- perti ſimt theſauri,& euolauerunt nebu⸗ Iæ ſicut aues. In magnitudine ſua poluit nubes,& contracti ſunt lapides grandi- nis · In conpectum eius cõmouebuntur montes,& in uolũtate eius aſpirauit No tus. Vox tonitrui eius uerberauit terrã, tempeſtas Aquilonis,& cõgregatio ſpi exardeſcent Gen. 95. b ritus,& ſicut auis deponens ad fedendã, acpergit niuem,& ſicut locuſta demer⸗ gens deſcenſus eius. Pulchritudinẽ can- goris eius admirabit᷑ oculus,& ſuper im brem eius eꝛpaueſcit cor· Gelu ſicut ſa⸗ lem effundet ſuper terram.& qum gela- uerit, fet tanquã rcacumina] tribuli. Fri idius uentus Aquilo flauit,& gelauit cryſtallus ab aqua, ſuper omnem cõgre-/ gationem aquarum requieſcet,& ſicut Iorica induet ſe aquis. Et deuorabit mõ⸗ tes,& exuret deſertum,& extinguet ui ride ſicut ignem. Medicina omnium in feſtinatione nebulg,& ros obuiaus ab ardore uenienti, humilem efficiet eum. In ſermone eius ſiluit uentus,& cogita- tione ſua placauit abyſſum,& plantauit ĩllũ dũs IESVS.Qui nauigant mare e- narrant pericula eius,& audientes auri- bus noſteis admirabimur: Iilic pręclara opera, ra,& omnium pecorum,& creatura hel D acumina neris ſinis,& in ſunt omnia. Multa dicimus, ipſe eſt in omnibus. Glori ualebimus:ipſe em̃ omnipotens ſuper o- mnia opera ſua i Terribilis dis,& ma- gnus uehementer,& mirabins potentia Glorificantes dñm quãtumcunc; potueritis, ſuperualebit adhuc,& admi- rabilis magnificentia eius. Benedicè᷑tes düm, exaltate illum quantum poteſtis: maior em̃ eſt omni laude. Exaltantes eũ im eum,& cnarrabit:& quis magu ficabit eũ ſicut eſt Pſal. 9§ ipſius. replemim unttute. Ne laboretis, nõ en Pſal. 10 5. a comprehendetis. i Quis uidebit & mirabilia: uaria beſtiarũ gene- luarum. Propter ipſum cõfirmatus eſt iti ſermone eius cõpoſita & deficie/ mus in uerbis, cõſummatio aũt ſermonũ iantes ad quid n ltermi— nedl— sie oiat eſt ab initio: Multa abſcãgitalamt mat skäo ora his: pauca enim uidimus operũ eius. i Omnia autè dominus fecit,& piea ea'r tibus dedit ſapientiam. 8 4 ¶ Præcomum Henoch, Noe, Abraham 3 & iſzac. Cap. XLIIII. M Audemus uiros glorioſos,& paen 3 tes voſtto⸗ in generatione ſua. Mul 4 tam glor:am fecit dñs magniſicenti gloriam fecit ds magniſcentiaſua cſen inn n i à ſeculo, dominantes in F poteſtatibus Micl, nn uudhedch. uüiipet gro Vröena⸗ h haxb Aa — 8⸗ 4 Muir-. ſuis homines magni uittute,& prudẽia lesth- ſua pręditi, nunciates in prophetis digni tatem prophetarũ,& imperantes inpre aſili- ſenti populo,& uirtute prudentie popu lis ſandliſgima uerba. Inxpuertia ia te, quirentes modos muſicos,& narrantes e gal- carmina ſcripturarum. Momines diui tes in uirtute pulchritudinis ſtudiimn ha⸗ bẽtes:pacificantes in domibus ſuis. Om nes iſti in generationibus gemis ſuę gie riam adepti ſunt,& in diebus ſnis haben tur in laudibus. Qui de ilſis nati ſunt, ta ltquerunt nomen narrandi laudis eori 5 baslc 8* dun 34 8 bvevi iica is am ue 2 Gvrteui en abibillichrm 1 äuertä l aßzinäütil 7 gieme zuluitcñ 2 aguiwitlläinmi= alrncepa) ,14 gtnlo 6 A oir eeludd S * & ſunt quorum nõ eſt memoria: perie⸗ ulmiullnilEr runt quaſi qui nonfuerint,& nati ſunt quaſi nõ nati,& fllij iplorum cum ipſs Sed illi uiri miſericordie ſunt, quotipis tates nõxdefecerumt: cum ſeminttasi permanent bona, hęreditas ſancanepo- tes eorum, in iernum manent:ſemen eorum&ga ria eorum nõ derelinquet· Corpota t ſorum in pace ſepulta ſunt,& nomened rum uiuit in generatione,& generatto nem. Sapientiam iplorum nartent popu li,& laudem eorũ nunciet eccleba.lle⸗ noch placuit deo,& translatus eſtin 2 radiſum, ut det gentibus lapientiam Noe inuentus eſt perfecdusziuſtus, Ei temporei tio. Ideo cum ſacʒum eſt diluuium.ſ ſeculi poſita ſunt apud illum, ne poſsit obliaio omnis caro: An magnus pater multitudinis genti non eſt inuentus conſeruauit legem Exc ſtamento cum illo. ſi In fecit teſtamentim, tutis eſt fidelis. IIdeo aureiurandoc e ullix gloriami in gẽte ſua⸗ quaſi terrę cumulum,& ut re ſemen eius,& hęre & in teſtamentis ſtetitlenen eorum,& filij eorum propter illos uſqie racundiæ factus eſt reconcil dimiſlum eſt reliquum tetæs Teſtamenta i(aane) geleri ücrü lono laä Abranam anaätpsinn— um& imann Sleg ſimilis illi in gloria qut Vennäu 1 elſt,& fuitin te t carne eins ſtate & in tentatione iuué creſcere illum— ſtellas exalta 4 ditare illosa mati uſq; rkatähmn. Küin alui ſeniceteta Mändlldrröotun 2 eimnäm gborn,öm rantuliteetnd n ützg dmitidn dpluimd inghre thrulod wdium e fide nnenrniält— wnränno htwwtrrdie uinll— t brraagrii doris gsgrtit ral cherehp imri tandumn, ſtanihalien, E dl ſcli d 18 3 um Kum ur däh Audtid ſanmweus üüdiütt tuln its 83 1 1 4 na ware,& flumine uſch ad termt . a uh rx.Hir Iſaac eodem modo fecit 1 tan 2 ter Abraham patrẽ eius. Benedictio dea h k emnium entium dedit illi dñs,& te- 1 mn hn,, 3 entũ ſuũ confirmauit ſuper caput Ia t M. 6, b. Agnouit eũ in bñdictionibus ſuis, uaa 4 Leür li nereditatẽ,& diuiſit illi par ig in tribubus duodecim · Et cõſerua/ 4 mäaän ttli homines miſericordiæinuenietes na naam inoculis omnis carns. „ den 1 CMojſes, Aaron,& Pbinees comen- nneia 3 dantur. Cap · XTV. ieni Nüllecius deo& hominibus Moyſes, 1d Kn Duu memoria in bñdictione eſt. Si imaa es mik ilhingloria lancorũ;& magnifica wihu uteumintimore inimicorum,& in uer 1 Glorificauit 2. KMcryann bi ſtra placauit. hn ns bslius monſtra piaca 1 mepan il incõſpectu regu,& iubit illi coram 4 cimtit popalo ſuo,& oñdit illi gloriã ſuã·ij In an gene nn kR glenitate ipſius lanctã fecit illũ,& d detenae de 4.— a arne. Audiuit em tu elegit eum ex omnl c Aerelle 4 ½ n e Aix uocẽ ipſius, et induxit illũ inam „s um umnib dem Et dedit illiacor 2d prt Lehene 5 4 gum ünnpi⸗ legem uitær& dilciplint docere acg 3 dn Algun irn, wlamentü ſuũ,& iudicia ſua Ifratl. Bæx 1 ämmäſjinns d cllum fecit Aaronfratréxſuum.)& f iunnit irſe miem ſibi de tribu Leui, Statuit& teſta an äickan mna nentã æternũ,& dedit ulli acckclotlum 1 entan ahrd demi& beatiñcauit iilun iu— u niſiune crcücinxit eum zonaiuftitig⸗ et man n dthe wmnad teumſtolam lorie. S ronau Sanr 1 manaßrinaae uuls nirtutis.Circũp de, 4 Emoie e wmnüdcgeinauer Gaee ln, humeralia Poſuit ei, Se ei mnelt u⸗ mihelaim 1 lumtintinnabulis aureis plurimis in 2 a utnume 20 w dare ſonitũ in inceſſu— fa 8 pa pum cre lonitũ intemplo, in memorià tiliſs Kanu yemmme uisſug. 4Stolam ſanctä lauro& hya- 1 winufmmrnan cntno,& purpura, opus textile, uiri ſa- 5 runchänmime dentis iudicio I ueritate pręditi. Tor- muttzenthithen tocdcco opus artiflcis, gemis precioſis inamnaigetätud ſguratts inligatura auri,& opere lapi⸗ 2 artnmltefctüc dani ſculptis inmemoriã ſecundum nu⸗ leninin di tifnſag merum tribuũ lſrati. 4Corona aurea] ſu — dän iluimi- neie per mitrã eins, expreſſa ſigno ſanctita iyxlait nadäin 4c ts,& gloria honoris,& opus uirtutis, at oiiud onn ad Phan Fdeſyderio) oculorum ornata. Sic pul- 1 ennultinclähet chra ante ipſum nõ fuerunt talia uſq; ad iuntzliitne digmem. Non eſtindutusilla alienige 6 muitzen Bicll m alichuis. ſed tantũ fHij ipſius ſoli,& ne 4 unm e ſetes eins per omne tempits. Sacrificia „ nchalmä uumn eim pus cõiummata ſunt] igne quoti die. chilit lina ſn Compleuit Movjſes manus eius,& un 1 gorminfirlun ag eund xitilium oleo ſancto. Factũ eſt illi teſtim 6 ergeum hn, aternum,& ſemini eius ſicus dies coœli nneun Nel” 2 V ſungi Eccleſſaſticus. 281 fungi ſacerdotio,& habere laudem,& glorificare popim ſuũ in nemine ſuo:ip ſum elegit ab omnt uiuente, offerre ſacri flciũ deo, incenſum,& bonũ odorẽ in memoriã*placere] ꝓ ppło ſuo.& dedit illi in preceptis ſuis poteſtatẽ in teſtamẽ⸗ tis iudiciorũ docere Iacob teſtimonia, & in lege ſua lucẽ dare lſrasl. Quia cõ- Nu⁰.à tira illũ ſteterunt alieni,& ꝓpter inuidiã circundederũt illã homines in deſerto. qui erãt cũ Dathã& Abirõ,& cõgre- gatio Core in iracundiã. Vidit dñs de/ us,& nõ placuit illi,& cõſumpti ſunt in impetu iracundię. Eecit illis mõſtra,& couſumpſit illos in flã3ma ignis. Et addi, D dit Aaron gloriã,& dedu illi hęredita- tem,& primitias frugum terrę x dimißt) giuiſit iluu Panem aipſis Jin primis parauit in ſa ipſius tietatẽ, nã& facrificia dii edẽt, quę de- dit illi,& ſemini eius. Cęterã rinter gen in terra tes nõ hęreditabit,& pars nõ eſt illi in gente:iple eſt em̃ pars eius& hereditas. Phinees filius Eleazari tertius in glo- Nu. 25.:C ria eſt, imitando eũ in timore dñi,& ſta:: ac.a.· re in reuerentia gẽtis, in bonitate& ala- critate animæ ſuæ placuit deo Iſrai l⸗ deo ſtatuit illi teſtamentũ pacis, princi- pem ſanctorum& gẽtis ſuæ, ut ſit illi.& ſemini eius ſacerdotij dignitas in æter- num. Et teſtamentum Dauidregi. filio Ieſſę de tribu Iuda, hęreditas ipſi,& ſemiĩ ni eius, ut daret ſapientiã in cor noſtrum iudicare gentẽ ſuã mn iuſtitia, ne abole- rent᷑ bona ipſorum,& gloriam ipſorum in gentem eorum ęternam fectt. Coſue, Caleb, Samue commendantter à magmficis geſtis. Cap. XI VI. FOriis in bello leſus Naue ſucceſſor A Moyſim prophetis, qui fuit magnus ſecundum nomen ſuum, maximus in ſalu tem electorũ dei, ex pugnare inſurgentes hoſtesut conſequeret᷑ hæreditatẽ Iſral. Quam gloriã adeptus eſt, extollendo) in tollendo manus luas,& iactando cõtra ciuitates romphęas. Quis ante illũ ſic reſtitit: Na hoſtes ipſe nispercuſsit. Mlaut non in perduxit iracundia eius impeditus eſt ſol,& una loſ. 0. e dies facta eſt quaſi duo: Inuocauit Altit ſimum potentẽ in oppugnãdo inimicos undiq;,& andiuit illum magnus,& ſan- us deus in ſazis grandinis uirtutis ual de fortis. Impetum fecit contra gentem hoſtilem, et in deſcenſu perdidit contra- rios,ut cognoſcãt gentes potentiã eius, B 3 quia placars regis 5 8 8— 4 4 4—— 2 ——.——— 4. 1 8— 5“ ——*. 3—— 2 Liber ejala cStra deũ pughare ns eſt facile,& nu gẽtis ſuę.Sic in dectmint. en — 3 5. les a⸗ l Fetis 1ue n decè millibus glort⸗ Ie FTu. 14. c ſecutus eſt à tergo potẽtes. Et in diebus ſicauit eũ,& laudauit eũ in upe 6 9 jiwsieinio 1 Moyſimiſericordid fecit ipſe— ſi, i u7 2 zuero. v pfe& Caleb, bus dñi, in offerendo illi coronã glorig: 5 beruitn 3 4 A luxumne: ſant des neg n — fllius lephone, ſtare cõtra hoſtẽ,& ꝓhi cötriuit em inimi cos undiq;,& extit gs ha Iſag ke 4 bere gentẽ à peccatis.& ꝑłiingere mur⸗ uit Philiſtijm cõtrarios uſq Pa Puh 1 in hodier, neunutt mur malitię.Et ip duo cõ dituti,à peri⸗ num diẽ: cõtriuit cornu ipſot o er Kren⸗ ſexecetehre um ucq;y in iſll.. , culo liberati ſunt, à numero ſexcẽ᷑torum æternum. In omm opere dedit confeſsio d den qulig millium peditũ in ducere illos in heredi⸗ nẽ Sancto,& Excelſo in uerbo glorig 3 uſen elachh'ar⸗ F* 4 3. 7. 5 1 r5*. 1 7 7 4 95 3 Ioui 4. c tatè, in terrã quę manat lac& mel.¹ Et De omni corde ſuo laudauit dim,& di B'Ssun,mt: , 6„ K...—., 2 dedit dns ipſi Caleb fortitudint,& uſq; lexit deũ qui fecit illũ,& deditili con. M ihin 3 intene ctutẽ permauſit iilt uirtus, ut aſcen tra inimicos potentiã,& ſtare kecit can⸗ ſap rape ni . deret in excelſum terræ locũ.& ſemen tores cõtra altare, et in ſono eona qn 68 ermn, deleci? 84 erst ,eAL, e 1, 7.„„ 4.—,.,., lie al vt ulderẽt ipſius obtinnit hęreditatẽ,& uiderũt) fecit modos. Et dedit in celebratiomdus 5 h e jf omnes fiij Ifrasl, quia bonũ eſt obſequi decus,& ornauit tempora uſq; ad con- d, ſano dco. Et iu lices ſinguli ſuo nomi⸗ ſummationt᷑ uitę, ut laudatent nom an Höganmn nã al ne, quorũ nõ eſt corruptum cor, qui nõ ctum dñi,& amplifi arèt mane dei ſan- behütna e auerſi ſunt Adſio, ut ſit memoria illorum ctiitatẽ. CHRISTVS putgauicpec-— in bñdictione,& oſſa eorum pullulẽt de cata ipſius,& exaltauit in gtermã cornn Abruſam d . loco ſuo,& nomen eorã permaneat in eins,& de dit illi teſtũrrregum,]& ſedꝭ dauiſi dge perm ankt xternum, † permanente Jad filios illorã glorię in liratl. Poſt ipſum furre xit fili⸗ eöuum ſanctarum utrorũ gloria. Dilectus à dño fenſatus,& propter illũ deiecit omnem mdväandclen 4 deo ſuo Samuei. propheta dũi, renoua- potemiã inimicorũ. Salomon impera- egahrümmüüd uit imperium,& unxit principes in gen uit in diebus pacis, cuiſubiecit deus oes ithuga te lua. In lege dũi congregationẽ iudi⸗ hoſtes, ut cõderet domũ in nomine ſuo, e teinächeamne Güm cauit,& uiduTdeũ Jlacob,& in fide ſua& pararet ſancuitatem in ſempiternum, e bitepmvint probatus eſt propheta. Et cognitus eſt quemadmodã eruditus eſt in iuuentute Gmeanichch— in uerbis ſuts fidelis, qa uidit deũ lucis, ſua." Et impletus eſt quaſi flumẽ kapien lürkunend 1 & inuocauit dñm omnipotentẽ, in oppu tia,& terrã retexit aiarſua.]) Etrepielſt Gangiwulemma& 2 gnado hoſtes circũſtantes undiq;, in ob- in cõparationibus ænigmata: ad iilſulas ta cmwninosuta. *.Re. 7·C Hationem uiri inuiolati.] Et intonuit de longe diuulgatũ eſt nomen tuũ,& dlle⸗ imiutnöerttie cœlo dñs,& in ſonitu magno auditã fe⸗ cus es in pace tua. In cantilenis&e pto, isuunbietto 1. Re. 12⸗a cit uocẽ ſuã,& cõtruit principes Ty uerbiis,& cõparationibus& interpreta iiauckptibdrn riorũ,& omnes duces Philiſtiim Et an tionibus mirate ſunt terrę,& innomine iuinatprnciim te tempus finis uitę ſuę& ſeculi, teſtimo di dei, cui eſt cognomẽ, deus Iſratl cl aanli'ſieclnænt n ũ præbuit in cõſpetu dñi,& Chriſti. legiſti quaſi aurichalcũ aurũ,& ut plum atarrnäpupa g. Re. 1. a HPecunias& uſque ad calceamenta ab bum cõpleſti argentũ, et inclinaſti ſemo ananlafectmöhn omni carne nõ accepit,& non accuſa- ra tua mulieribus. Poteſtatẽ habuiſtiin aataayanuckklin 3. Re. 18.2 uit illũ homo. Et poſt hoc dormiuit, et corpore tuo. Dediſt maculam in giomn iperntgylKnör notũ fecit regi,& oſten dit illi finem ui⸗ tua,& profanaſti ſemẽ tuũ inducete in, uiiwlneliuu tę ſuę,& exaltauit uocẽ eius de terra in cundiã ad liberos tuos,& in cgęreris ſuu allhetimtne prophetia delere impietatem gentis. titiam tuã, ut faceres imperiũ bipantiti- Ktiſspepuenc C Mægę nihca geſta Daind& Salomonis& ex Ephraim imperare imperium du muüßbd: commendantur. Cap. XLVII. rum. Deus aũt nõ derelinquet miſericot urdſütmu 4 4424 A P Oſt hæc ſurrexit Nathan propheta diam ſuã,& nõ corrumpet, nec delchit a a amunin in diebus Dauid,& quaſi adeps ſe- opera ſua, neque perdet à ſtirpe nepotes ian unn. paratus à carne, ſic Dauid à filijs Iſratl. electi ſui,& ſemen eius qui diligitqm- kun, aRe. u. àa I Qũ leonibus luſit qdaſi cũ agnis,& in nõ corrũpet. Dedit aũt reliquum lacob, diitbäi hu cum urſis ſſr fecit ſicutrin) agnis ouiã in iu-·& Dauid de ipſa ſtirpe. Et finem mbuit äaäſee 1 1 Re. 17.d uentute ſua. Nũquid nõ occidit gigan Salomon cũ patrihus ſuis. Etdereligit, giuts enn 3. Re. 17. f tẽ, et abſtulit opprobriũ de gète: Intol⸗ poſt ſe de ſemine ſuo gentis ſiuttitſip ſiu Ieezagie ha lendo manũ in ſaxo fundę deiecit exul minutõ à prudentia Roboã, qui auertſt Seea a tationem Golię, ubi inuocauit dñm om gentem cõſilio ſuo,& leroboam ſlium 8 un con mipotentẽ,& dedit in dextera eus tolle Nabat, qui peccare fecit lfraeL& dedit eunna xe homint foriẽ in bello, ct exaltare cor uiã peccadi Ephraim,& plulima redũ- 3— nu Gaue⸗ Kahmmuma * Eccleſiaſticus. 282 Valde em̃ auerte⸗ exiulerunt ad cœla.& fancdus qñs deus queſiutt oẽs nequi audiuit cito uocẽ ipſorũ · Non eſt com⸗ Kh d d e 24 1 a. h 3 unt peti ipſoru. tad illos defenſio, memoratus peccatorũ illorũ, neq; dedit N les Aterrafua Et uſq du puemurt peraum memtatus Pece u e n ommbus peccatis liberauit eos. illos inimicis ſuis: ſed purgauit eos in „ anh 1. 4 üäm mendantur Elis; Ehſaus, G Exe manu Iſaię ſandi prophete:“ Deiecit ca 4 6.19.G n uurtne dhra, ſingulare? uirtutes · ſtra Afſyrioru,& côtriuit illos angelus 1 bi.d d Lbae Cap. XVIII. dñi. Nam fecit Ezechias quod placuit a. 7.S m ſiig deo,& ſortiter iuit in uia Dauid patris 1.Mac. 7. f Tlurrexiti Blias propheta, Cua nt ſius quaſir facula Jar- ſui„quam mandauit illi Iiaias propheta Ma ac.te 1 1 as Aadin f x uerbũ it— t Van 3 4 d Chmäues in illos famẽ,& imi- magnus,& Kdelis in conſ pectu dei-ſ Iuj R 1 19 AMe mcsillun inundia lua.Pauen facti ſunt: diebus ipſius retro redijt ſol.& addicdit 4. e.Ik2 2 oterät ſuſtinere prgcepta dñi. regi mtam. Spiritu magno uidit ultima: 4. 38.3 icõtinuitt cœlũ,& deiecit à&’ conſolatus eſt ugentes&Sion, uſque n in ſempiternum. Oſtendit futina,& ab- ſic ampł ficatus eſt Elias in ſcondita antequàâ eueniret. „ N A 5 8 4 5 naun uh Verbo dñ 1 eut Kignéterré, i- Eit a5 1 ay. girabiltbus ſuiis. Et quis poieſt ſimiliter Ic kIers e gkiaritibi: ui ſuſtuliſti mortuu ab Cloſia. Zorobabel,& Nehemic pia fæ- 82.—,. 4 3 Kea mnfeits⸗de ſorte mortis⸗in uerbo dñi dei. cta narranlur. Cap. XLIX. 3 Kilu Cu geieciſti reges ad perniciẽ᷑,& con- N Emoria loſiæ, in cõpoſitione odo N Re. 8. 2 S-— 8 8 4. a haüſ lregiſti acile potentiã ipſoru,& glorio ris. Facta opus pigmètarij In omui hann Dui audis in Sina indi- ore quaſi mel indulcabit eius memoria⸗ & at muſica in cõuiuio uini. Ipſe eſt di⸗ . bkopn ſa GsLdellcto)ſuo. Qul auch A M inade cium,& m Horeb iudicia defenſionis- b dna ige Cui ungis reges ad pœnitemiã,& P⸗ rectus diuinius in pœni entia geniis,& R b eltnde, Qui re⸗ tulit abominationes umpieta'is. IEt gu- 4. 8.23. — a .„ 6 cäcen tnign B Pheias ſaeis ſucceſſores poſt te· 1 ui cepuus es in turbine ignis in curru eduo pernauit ad dñm cor ipſius, et in diebus ã corroborauit pietatẽ. Pręter a b 1 bnit mäſde(ui inſcrip inkiudi- peccatot . wd Janee umigneorũ. Qulint criptus es un 1u lu⸗ H 0 2 7&— mwee igaihn dſstemporũ lenire iracuncdt dũl. coli- Dauud- S Bzechis, 2 loſiã oes pam rines an 3 uxe cor patris ad filiũ, reſtituere tribus cõmiſerum: nà relicquerüt legẽ Altiſimi 2 miitnaa licob. Beati ſunt qui te uiderunt, Iin reges Iuda,& cötemplerunt tiwere dei- 1 1 ulitzunati 1 amccitla tua decorati ſum:nà nos uita ui Dederũt em̃ regnũ luum ali js,& glorid 8 nmanan nand uimus tmh, poſt mortẽ aut nô erit tale no ſuam alienigens Lenti Incencenunt ele⸗ kchreui 40 men noſtru. Blias qun inturbine eus ctam landiitatis ciuitatẽ, deſertas fece zminrlte n t in Bliſe o cõpletus eſt ſpirit elle runt uias Sfäaei manu leremie. DNam a milan n diebus ſuis nõ pertimut prme Ibe; maletrackaseui li⸗ tunà uentre e. 4 uümaacäwin potenti nemo uicit illũ. Nec ſuperauit tris cõſecratus eſt propheta, euertere,& haänhui tin 4 llom uerbũ Aiquod,& mortuũ prophe⸗ eruere⸗ perdere,& iterum ædificare, B zec.;.a wierin net muit corpus eius. In uia ſua fecit môttra,&ʒ renouare. 1 Ezechiel qui uidit cõſpe 2we eanan Lin morte mirabilta operatus eſt. In 0⸗ ctã glorig, qua oſtendit illt in cur Che mindt— mnibus iſtis n6 ponituit ppks.& nõ re⸗ rubim. Nam cömamotands eſt inimico 2 1a aſtaßnn u ceſſerunt à peccatis ſuis. uſquedũ eiecti rumin umbre, bñtacere nlis, qui oſtende . vicen ſant de tetra ſua.& diſperſiſ unt inoem runt rectas ulas. Ri anodecim propheta . Pun onn tertã,et rellcta eſt ges perpauca,& prin rum oſſa pullulent de loco ſuoenam cor⸗ Simten. cpin domo Dauid. Quidã iplorũ kece roborauerũt lacob,& redemerunt ſe in 1 iei dnn tt quod placeret deo:alij aũt mulia eo fide uirtutis. Quõ amplificemusi Zoro- gg. 2·d 1 Endtommmmi miſerätpeccata. Baechias muniuit ciui babel’ ni& iple quaſ ſignũ in dextera muegeperiaitmn ntem ſuã,&e induxit in medium ipſius manu Ifraẽl- i Et leſum flium loſedes: Zac.3.3 „ i Kintneisgilt aquã,& fodit ferro rup?,& ædificauit qui in diebus ſuis gdificauerunt domũ, et 1. Eſ.z·d 1 tie Delinindamffag ad aquã puteũj In diebus ipſius aſcen⸗ ex altauerũt templũ ſanctũ qsſo. paratum t uilteph ſithegtne dit gennacherib,& miſit R abſacẽ, erſu in gloriã ſempiternã. ¹ Et Nehewiasin Neh. 7 ·⁴ „ maͤhttiulühie Au i manũ ſuã cõtra illos,& extulit ma memoria mulll tẽpouis, qui erexit nobis eteimn logenitn nam uam in Sion, er ſuperhus fackus eſt muros euerſos,& ſtare fecit portas& ſe tüirudtakchäe potentia ſua. Tunc mota ſunt corda& ras, 9 erexit domus noſtras Nemo na Sup. 44 G . n älili mdnn manus ipſorum,& Joluerũt quaſi partu ius eſt in terra qualis Henochsnam& aupetneiriſtüls Dnentes mulieres,& inuocauerunt dm ipſe receptus eſtà terra. I Et loſeph qui Gen. 50-4. ccaalE tain Äfun- miſercordẽ,& expandstes malnis ſuas, natus eſt homo, princeps fratrum, firma- 9— ◻ 4 1 47 Ier. 38. b Ier.i-⸗b cxiu⸗ wWen⸗ —“— 1 — 8 * 3 3 —— 2 1—8 2— 4— g 2—— ——— 2——.— ——— 4 8 4— 3 n— 5 8— 9 3 “ 4 8 ““ A Pepulum. excelſa pernicie 3 B mentã gentis, rector fratrum ſtabilimen tum populi,& oſſa ipſius uiſitata ſunt, et poſt mortẽ prophetauerũt. Seth& Sem apud homines gloriã adepti ſunt,& ſu- per omnem animam in origine Adam. Præconium&umonis fili] Onia ſacer dotis maęni,(ap. I. 8 lmon Oniæ filius, ſacerdos magnus, qui in uita ſua ſuffulſit domum,& in diebus ſuts corroborauit templum.] Templi etiam altitudo ab ipſo fundata eſt, dupleæ ædificatio& Texcelſi parie- tes] templi. In diebus ipſius remanaue- runt putei aquarum,& quaſi mare adim pleti ſunt ſupra modũ. Qui curauit gen tem ſuã, et berauit eam à†perditione.] Qui præualuit amplificare ciuitatẽ, qui adeptus eſt gloriã in conuerſatione gen tis,& ingreifum domus,& atrij ampli- ficauit. Quaſi ſtelia matutina in medio nebulæ,& quaſi luna plena in diebus Iuis lucet. Et quaſi ſol refulgens, ſic ille effulſit in templo dei. Quaſi arcus reful⸗ gens inter nebulas gloriæ,& quaſi flos roſarum in diebus uernis,& quaſi lilia, quę ſunt in tranſitu aquæ,& quali thus redoiens in diebus æſtatis. Quaſi ignis effulgens,& thus ardens in igne. Quaſi uas auri ſoli dũ, ornatũ omni lapide pre- cioſo. Quaſi oliua pullulans,& cypreſ⸗ ſus in altitudinem ſe extollens, in accipi endo ipſum ſtolam glorię,& ueſtiri eum in cõſummatione uirtutis.In aſcenſu al- taris ſancti gloriam dedit ſanctitatis ami ctum. In accipiendo autem partes de ma nuſacerdotum,& ipſe ſtans iuxcta aram. Eirca iſlum corona fratrũ,& quaſi plan tatio cedri in monte Libano.ſic circa il⸗ lumm ſteterunt quaſi rami palmæ,& om- nes flij Aaron in gloria lua. Oblatio au tem dñi in manibus ipſorum corã omni ſynagoga Iſfratl,& cãſummatione fun- gens in ara, ampliffcare oblationem ex- celſſt regis porrexit manum ſuam inliba- E tione,& libauit de ſanguine uuę. Effu- dit in fundamẽto altaris odorẽ diuinum excelſo principi. Tunc exclamauerũt f lij Aaron) in tubis ductilibusſonuerunt, & auditã feceruntuocẽ magnã in memo riã corã deo. Tũc omnis populus ſimul properauerãt,& ceciderũt in faciem ſu- Per terram adorare dñũm deum ſuum,& dare preces omnipotsti deo excelſo-Et am pliſſc auerũi pſallẽtes in uocibus ſuis. Liber Eccleſiaſticus. & in magna domo factus eſt ſoms ſuaui tatis plenus. Et rogauit populus domi, perfe⸗ k 1 1ſe mperfe 3 n, ruipetn. at rargti büle 94. num excelſum in prece, uſq; dum ctus eſt honor dñt,& munus ſuu cerunt. Tunc deſcendẽs, manus ſuas ex- tulit in omnẽ congregationem flliorum Ifracl dare gloriam deo a labijs ſuis,& in nomine ipſius gloriari,& iterauit ora tionem ſuã, uolens oſtendere uirtutẽ dei. Et plus orauit deum ommã, qui magna fecit in omni terra, ꝗ auxii dies noſſnos à uentre matris noſtrę,& fecit nobiſcã ſecundum ſuam miſericordiã: det nobis iucunditatem cordis,& ſieri pacẽ in qie- bus noſtris in Ifratlꝑ dies ſempiternos, credere Iſraẽl nobiſcum eſſe dei muſeri- cordiam, ut liberet nos in diehus ſuis. Duas gentes odit anima mea: tertiaaut N AnuuWi nõ eſt gens, quam oderim. qui ſedent in monte Seir,& Philiſtijm,& ſtultus po- pulus, qui habitat in Sichimis. Dodrina ſapientię& diſciplinę ſcripſit in codice iſto Ieſus ſilius Sirach leroſolymita,qui renouauit ſapientiam de corde ſuo. Bea- lrstzi mulllbentim t 6„lndem 2 rita uren van enin d 1 exru dbernr9 T mucnicne m7 uadw wiken küm wwlth ' arenn) huasinui e afigedetempore redetn fu.07 — nimem,Aote mal mna tarur tet teciu, aaaman ncl. maumaexcpille enapolpjemam ra!mmäupie a ütmwlomen ratmwim bonum, tus qui in iſtis uerſat᷑ bonis, qui ponit] ei tenc nimane illa in corde ſuo, ſapiens erit ſemper. êi enim hęc fecerit, ad omnia ualebit quia lux dei ueſtigium eius eſt. ¶ Oratio leſu filij Sirach. Cap. I1. ardeanconäumaus. icmämnali emt remne igno aierun nicean me dthkärontene nner 7 1 Onfitebor tibi dñe rex,& collauda Kri duind pe bo te deum ſaluatorẽ meum. Ooſtte. bor nomini tuo, quoniã adiutor& pro- tector ſactus es mihi,& liberaſti corpus meum a perditione, à laqueo linguę mi⸗ quę, et à labijs operantium mendacium, et in conſpectu aſtantium factus es mihi adiutor. Et liberaſti me ſecundum mule tirudinem miſericordię nominis tuiàm giẽtibus pręparatis ad eſcã, de manibus quęrentiũ animã meam et de portis tti bulationũ, quę circundederũt medpref ſura flãmę, quę circundedit me,et inme dio ignis nõ ſum ęſtuatus. Dealtttudinse uentris inferi, et à lingua coinquinatact à uerbo mendacij, à rege iniquoaet alin gua iniuſta. I. audabit uſq; ad moltem anima mea dñm, et uita appropinquans erat in inferno deorſum. Citcundederit me undique, et non erat qui adiumret. Reſpiciens eram ad adiutorium homt- num et non erat. Memoratus ſum miſe/ ricordie tuę dñe, et cooperatioms ue æ a ſeculo unt: quoniam erxuts ſuttte Aads 8 pentes eite ſcneeu cong ſeruümgrprerab lecüne Dalt enm Naenmem Kn dehenöin amem Naanetmm dch mnaicegilce. Aühlimnttenenne — ütmmän omn: atipienam,R d Mf lücpt azurngammd* 2 lttru 1 nüu, d 1 Ku, imnen n aa K dl, 71 1n Racdäen 1e akenpone A b b —————— 31 le 4* Alten N 4 4 ansxei 1 34 nend n emncan dlchirafn lu Rchl 8 A Aenn 1 ad ſdatgn eeng l b tdenhien a 4 dennlihenigea —— aechnläztung ¹ tai Aſberig 41 mütgnälganige ßetxenutim ad i lei nrimuer, Kͤölbeas meſtentd nieicgiieſenazn a gen dci, um rinitanaähe a Fͤanecäqnederinen eaecandeän e nölin hans Deit ad iesaalhui oin du mnaſ texelüne h Laudbitli ier mading uinayhi imocdegim Cini dn au tmren gMlir aserm datupind 3 vnerz llernnubr ue Gie itcrcyemur aabdin geninch 4 gte Kie,& liberas ees de manbus g. Exaltaſti ſuper teęrram ha bnario eam,& pro morte defluente depre- hisum. Inuocaui dñm patrẽ dũi mei, 55 gerelinquat me in die tribulatio- asweg& in tempore ſuperborũ ſine Laudabo noment zutorio. colla ditae dtlone, uo⸗Propt Koratio mea. Et liberaſti me de ꝑ- erea confH ebor& laudem di- aihuc iunior ſum, priuſc oberrarè, quę- uſapientiam palam in oratione men Aule tempus poſtulabam pro illa, ei uiq in nouiſimis inquiram eam,& flor ebit anch precox uula. Letatum eſt cor meũ inen ambulaut pes meus iter rectũ, à iu uentute mea inueſtigabam eam. Inclina- uimodice aurem meam,&excepi illam. llultam mnueni in meipſo ſapientiam,& mult ptofeci in ea. Danti mihi ſapienti- un dabo gloriam. Conſiliatus ſum enim, uiaceré illam: zelatus ſum bonum,& nõ conkundar. Colluctata eſt anima mea in la& infaciendo eam contirmatus ſum. Manus meas extendi in aitũ,& in ſapi⸗ entia eius luxit anima mea,& ignoran⸗ tas measilluminauit. Animam meam di reni ad illam,& in agnitione inueni eã. pelledi cũ ipſa cor ab initio: ꝓpier hoc non derelinquar. Venter meus conturba as eſt querendo illam, propterea bonam posidebo poſſeſsionẽ. Dedit enim mihi tüslinguam mercedem meam,& in: pſa hudabo eũ. Appropiate ad me indocti, Kcongregate uos in domum diſciplinę. qud adhuc retardatis?& quid dicitis in neanimę ueſtrę ſitiunt uehementer. Ape nnos meum,& locutus ſum. Comparate uobis ſine argento ſapientiam,& collũ veltrum ſubiſcite iugo,& ſuſcipiat ani- ma ueſtra diſciplinam: in proximo eſt e- nim iuenire eam. Videte oculis ueſtris, quia modicum laboraui,& inuem mihi multam requiem. Aſſumite diſciplinam inmulto numero argenti,& copioſum zurum poſsidete in ea. otetur anima ue tea in milericordia eius,& non confun gemini in laude ipſius. Operamini o- pus ueſtrum ante tempus,& da- bituobis mercedem ue- ſram in tempore ſuo. AD Eccleſſaſticus. 283 AD PAVLAM ET EVSTO⸗ chium in translationẽ Eſaię ex Hebraica ueritate Hie- ronymi Preęfatio. NEM O cum prophetas uerſibus ui ad derit eſſe deſcriptos, merito eos exiſti uũ aſsidue,& met apud Hebręos ligari,& aliquid ſimi qabo illud in confeſsione,& exau le habere de pſalmis uel operib Salomo 4 nis: ſed quod in Demoſthene& Tullio & eripuiſti me de tempore ini⸗ ſolet fleri, ut per cola ſeribantur& com- mata, qui utiq; proſa,& non uerſibus cõ (amubi,& benedicam nomini dñi. Cũ ſcripſerunt. Nos quoq; utilitati legentii prouidentes, interpretationẽ nouam no- uo ſcribendi geuere diſtinximus. Ac pri- mũ de Eſaia ſciendum, quòd in ſermone ſuo diſertus ſit: quippe ut uir nobilis& urbanę eloquentię, nec habens quicquã in eloquio ruſticitatis admiſtum. Vnde accidit, ut prę cęteris florem ſermonis e- ius, translatio non potuerit conſeruare. Deinde etiam hoc adijciendũ: quòd nõ tam propheta dicendus ſit, quàm euange liſta.Ita enim uniuerſa CHRISTI, ec cleſięq; myſteria ad liquidũ proſequutus eſt, ut non putes eũ de futuro uaticinari, ſed de pręteritis hiſtoriam texere. Vnde conijcio noluiſſe tunc temporis ſeptua- ginta interpretes fidei ſuę ſacramenta per ſpicue Etimicis prodere, ne ſanctũ cam- bus,& margaritas porcis darent: quę cũ hanc ęditionem legeritis, ab illis animad uertetis abſcondita. Nec ignoro quanmti laboris ſit prophetas intelligere, nec faci- le quempiam poſſe iudicare de interpre- tatione, niſi intellex erit ante quę legerit: nos quoq; patere merſibus plurimorum, qui ſtimulante inuidia, quod cõſequi nõ ualent deſpiciunt. Sciens ergo& prudẽs in flammam mitto manũ,& nihilominus hoc à faſticiolis lectoribꝰ precor. ut quo modo Greci poſt Septuaginta translato res Aquilam& Symmachũ,& Theodo tionem legunt, uel ob ſtudiũ doctrinę ſuę. uelut Sepiuaginta magts ex collatione eorum, intelligant: ſic& iſti ſaltẽ unum poſt priores habere dignentur interpre- tem. L egant prius,& poſtea deſpiciant. ne uideantur, non erx iudicio, ſed ex odij pręſumptione, ignorata damnare. Pio- phetauit aũt Eſaias in leruſalem.& in lu dęa, necdum decem tribubus in captiui- tatem ductis:ac de utroq; regno nãc cõ⸗ miſtim, nunc ſeparatim tex it oraculũ. Bt cum interdum ad prelentem reſpiciat hi- O 3z Koriam B C Rom. 5.f Gen. 19.c 4 quamto plus amatis ò Paula& Buſto- chium, tanto magis ab eo petite, ut pro obtrectatione pręſenti, qua me indeſinẽ- ter ęmuli laniant, ipſe mihi mercedem re ſtituat in futuro, qui ſcit me ob hoc in pe regrinę linguę eruditione ſudaſſe, ne lu- dęi de falſitate ſcripturarum eccleſijs eius diutius inſultarent. ARGVMENTVM IN PRO- phetiam Eſaię. ESAIAS in leruſalẽ nobili geue re ortus eſt, ibiq; prophetauit. Sub Ma- naiſe rege ſect in duas partes, occubuit: ſepultusqʒ eſt ſub Qujercu Rogel, iuxta tranſitum aquarum: quas olim Rzechias rex iacto obſtrux erat puluere. Propehtia Eſaiæ. C Execratur dominus peccata ludæ und ceum ſacrificijs. Cap. I. ʒʒ 1810 ESAIAE 1 he Filij amos, quã uidit ſuper 3 Seet Iudam& Ieruſalem in di- 8 ebus Ozię, Ioatham, Ac- A haz,& Ezecliæ regum lu da. Audite cœli,& aur:bus percipe ter- ra, quoniã dominus locutus eſt. Fuios en- utriui,& exaltaui: ipſi autem ſpreuerunt me. Cognouit bos poſſeſſorem ſuum,& aſinus pręſepe domini ſui, Iſrael aũt me non cognouit,& populus meus nõ intel- lexit. Væ genti peccatrici, populo graui iniquitate, ſemini nequã, ſiiijs ſceleratis: dereliquerunt dñm, blaſphemauerunt ſan ctã Iſraẽl, abalienati ſunt retrorſum. Suꝑ quo percutiam uos ultra addentes pręua ricationem:omne caput languidũ,& om ne cor mœrens. A planta pedis uſq; ad uerticem non eſt in eoſanitas, uulnus& liuor,& plaga tumens, non eſt circumli- gata, nec curata medicamine, neq́; fota oleo.ſ Terra ueſtra deſerta, ciuitates ue- ſtre ſuccenſe igni:regionẽ ueſtram coram uobis alieni deuorant,& deſolabitur ſi- cut iu uaſtitate hoſtili. Et derelinquetur fllia Sion ut umbraculã in uinea,& ſicut tugurium in cucumerario,& ſicut ciuitas quę uaſtatur. Niſi dñs exercituũ reli- quiſſet nobis ſemen, iſquaſi Sodoma fuiſ- ſemus,& quaſi Gomorrha ſimilcs efſe- mus NM 44 8 H ℳ)& 7 d nem uictimarũ ueſtrarũ, dicit dñs:xpſe nus ſum, hiolocauſta arieiu,& adipe pin pler guiũ,& ſanguinẽ uituborum& agnotum hok & hircorũ nolui. Cum X ueniretts ante ſtoa conſpectũ meũ, quis quęſiuit hęc dema& a, nibus ueſtris, ut ambularetis in atrijs me, uent isene rofferatis Jultra ſactiſiciũ fruſtra in D cenſum abominatio eſt mihi. Neomen« afer am,& ſabbathũ,& feſtiuitates alias non feram: iniqui ſunt cœius ueſtri: calendas ueſtras,& ſolennitates ueſtras odiutt ani ma mea, facta ſunt mihi moleſta, laboraui ſuſtinens. Et cum extenderitis manusue ſtras, auertam oculos meos à uobis,& cũ multiplicaueritis orationẽ, non exaudi-⸗ am:manus enim ueſtræ ſanguine plene Int. ſunt. Lauamini, mundi eſtote, auterie ma 2 ⁵ lum cogitationũ ueſtrarũ ab oculis meis — quieſcite agere peruerſe. Diſcite benefa-— 5 Pvrshcchucnitr Gſenetdeinodt.) P äuj onä lacod, cere, querite iudiciũ, ſubuenite oppteſſè, iudicate pupillo, defendite uiduam. Btue nite& arguite me, dicit Dñs: ſi fuennt peccata ueſtra ut coccinũ, quaſi nne deas babuntur:& ſi fuerint rubꝛa quaſi uermi pded Kari WmamnesgentevB! 2 tildert Vente, 4 wräc Mdome twuwlnda2 mudegone2 . 5 6 toules Ancni neneta ſa nun g” nu.(cp. A3 — lenm. dudt glirbis rakrüli 8t at enraus Nol Jſnacbutlöperc — dh 6 udä ncewetcedur Aän anxrostnb axebalenöachele culus, uelut lana alba erunt. 8i uoluettti., imntauandes au & audieritis me, bona terrę comedetis. Quòd ſi nolueritis,& me ad tracundiam prouocaueritis, gladius deuocrabit uos, quia os qrit locutum eſt. Quomodofacia eſt meretrix ciuitas fidelis, plena iudici: iuſtitia habitauit in ea, nunc aut nomici⸗ di Kanwnm eius:etrej deſmbammenbile ahayen citemeins arrümzidrnerunt, eni Jtinanmui eereragvaͤr dę. Argentũ tuũ uerſum eſt in ſcoriam, ul hatoar, aſco num tuũ miſtũ eſt aqua. Principes tuixi fideles ſocij furum, omnes diligunt mu- tes nera, ſequuntur retributiones. Pupillo ele non iudicant,& cauſa uiduę non ingtee ditur ad illos. Propter hoc ait dis deus exercituum fortis lſrasl: Heu ego conſo- labor ſuper hoſtibus meis,& uinòicabor de inimicis meis. Et conuertam manum meam adte.& exeocuam ad purum ſca riam tuam,& auferam omne ſtannum tu- um. Et reſtituam iudices tuos ut fuerunt prius,& conſiliarios tuos ſicut antiqui- tus:poſt hęc uocaberis Ciuitas iuſti, utbs fidelis. Sion in iudicio redimetur,& re- ducent eam in iuſtitia:& conteret ſcele⸗ ſtos& peccatores ſimul:& qui gereli⸗ querunt dñm, conſumentur. Confunden- tur enim ab idolis, quibus ſacrificauerũt/ & erxubeſcetis ſuper lrortis quos degee 3 in mnob n taalam,e ſaper anemes Gie ddaseu lüdlni 1 I. 4 1 3 U 0* ◻* 6 12 41 5 1* 6 4** 1 d 4 1 L 4 4 E A 1 8 Ga Ao 0 2 A4 ℳ*(w m. G NWW en e, Sſaias 2 1 uenti Oors AGORHG, 3½ HV, 9 vo„. auni 11 „l aA fioriã,& poſt Babyloniæ captiiitatem mus. Audite nerbã dtii principes 88do, ſeni g ten dcmmn 4 A SVN. ⸗.—.„—. 1 u Meditum populi ſignificet in ludeam: ta- morũ⸗ percipite auribus legẽ dettueſiri) An' uhnal unlupe Semen omnis eius cura de uocatione Gen⸗ populus Gomorrhe. Quom himaltttu. no Wimallen tiã,& aduãẽtu C HRISXT Ieſt. Quem R — — — . 1 A1meS 1 * äulrtii Dtiu t enzupenimul ohviwwihlometes? abks unanditg 5 1 4 4 * diwranemadtn. ücarrinän faadddur drnbſe 4 * 2 eiteͤei Btin. ehtdä. ne M d A ingeie 47 doaate 1 Wcl T e ¹ e n eähen 1 rude d 4 ow 9 itan 4 mbein 1 21 3 düleag ——, * A dnatatz dmagienaee hüuukhein deanee hn ſh eliee Mllee dhn udlei 11 V Brbũ quod nidit Bſai d dant popui hitlexset uerbũ dñi de le kueritis uelut quercus defluenti⸗ dinis dñi, et à gloria maieſtatis eius, cum Apoc. „& uelut hortus abſq; aqua. ſurrexerit percutere terram. In die illa kortitudo ueſtra ut fauilla ſtupę, proijciet homo idola argenti ſui, et ſimu Hierit ko iua, cuaſ Cintilla,&ſuccen lachra auri ſin, qu fecerat ſibi, ut adora- Ncpusue Lüanul& non erit qui ex- ret talpas et ueſpertiliones. Et ingrediet᷑ deututrunch ſciſſuras petrarum, et in cauernas ſaxorũ hnur Moßiæ confluent gemtes ad à facie korm idiis dñi et a Lerin maie⸗ tem domus domuu. Cap. II. ſtatis eius, cum ſurrexerit percutere ter- 1 as filius Amos ram. Quieſcite ergo ab homine⸗cuiꝰ ſpi- perludꝛm& leruſalẽ ·¶ Et erit in ritus inn aribus eius eſt: quia exce ſus re- uuiſims dtehus præparatus mons dmi putatus eſt ipſe. 4 ice montiã,& eleuabitur ſuper col CAuferendum pradlicitur. a Iudæis im- i huent ad eum omnes gentes. Eti- perium. Cap. I11. li multi,& dicent: Venite, X Hocce em dominatorx⁴is exercituum deus cendamus ad montẽ dyi,& ad domum 1 auleret à leruſalẽ et a Iuda uaiidã et dzeilacob, et docebit nos uias ſulas, et am, et fortẽ, o? robur panis, ct omne tobur a2 polauiminſemitis eius:quia de Sion exi qux:et kottẽ, et uirũ bellatorẽ, iudicẽ, et ruſal? Et iudi⸗ prophetam, et ariolu, et ſenẽ. Principem cabit Gentes, et arguet populos multos: ſuper quinquaginta e honorabilẽ uultu, etconflabunt gladios ſuos in uomeres, et et conſiliari„Et ſapiẽtem de architectis, lulceas fuas in falces: non leuabit gens et prudemè elocun myſtici. E: dabo pu- conuagentem glad'ã, nec exercebuntur eros principes eorum, et effœeminati do- aita ad pręliũ. Domus lIacob uenite et minabuntut eis. Etrcotruet populus uir irnues is eum dsfoltſs 1 Mlodeg edn B aabulemus in lumine*†dei noſtri.] Pro- ad uirum, et unuſquiſq; ad proꝛimũ ſuũ tene D 3 ädteq ime . u ttn Sttte e,ot ear na lentnerirn . 1 ui zacts delcrhi 1 daumc(uorobi i aauasels gene mutine nunezüne dwinaltt eilan a lückus Peirh ilam tnesdhlgan Allis an eirl Heu goci u rbolleienüie nes Bonueran n an ne aoltun adyhn 1 Kauientronne tmmn Kamiuêcestussi cnülrrig twesnre cucbets Cuüiwihe dr äi mlictreämem anulit: eemant ccdre drl d lle 614 in crhten Cai. 11 bicrlo qähwürnemn rslipetra dunh . — 1„——;+.— 6 2 7 eciſti emm populũ tuũ domu lacob, quia tumultuabitur puer contra ſenem, et ig- repleti ſunt ut olim, et augures habucrät nobilis contra nobilem. Apprehendet e- 2 elttaigrdagrle Pt ut Phitſtijm. etpueris alienis adheſerũt. nim uir fratrem ſuum domeſticum patris 3. 8 3 2 1 Sof- Imuis 1 3. eis XRepleta eſt terra argento et auro, et ſui, et dicet: Veſtimentum tibi eſt, prin- non eſtlinis theſaurorum eius: et repleta ceps eſto noſt r, ruina autem hęc ſuh ma- B eſt terra eius equis, et innumerabiles qua nu tua. † Reſpondebitq́; in die illa, di⸗ vñdebis dtige eius. Et repleta eſt terra eius ido- cens: Non ſum medicus, et in demo mea l:opus manuũ ſuarũ adorauerunt, quod non eſt panis, nec ueſtimentum: nolite fecerunt digiti corũ. Et incuruauit ſe ho conſtituere me principem populi. Ruit mo et humiliatus eſt uir:ne ergo dimittas enim leruſalem, et Iudas concidit, quia cs. Ingredere in petram, et abſcondere lingua ecrum; et adinuentiones corum 1 infoſſa humoà facie timori die ila. Quia dies dfii exercituũ ſuper o- runt, ue animę eorum, quoniam reddita mem ſuperbũ excelſum, et ſuper omnè ſunt eis mala. Dicite iuſto quoniam bene, anoogantem, et humiliabit᷑, Bt ſuper om⸗- quoniam fructũ adinuentionũ ſuarum co nes cedros I. ibani ſublimes et erectas, medet. Vę impio in malum, retributio e- etſuper omnes quercus Baſin. Et ſuper nim manuũ eius fiet ei. Populum meum C omnes montes excelſos, et ſuper omnes exnctores ſui ſpoliauerũt, et mulieres do colles eleuatos. Et ſuper omnem turrim minate funt eis. Popule meus, qui te bea excelſam, et uper omnẽ murũ munitum. tum dicunt, ipii te decipiũt, et uiam grel⸗ Etſuper omnes naues Tharſis, et ſuper ſuum tuorum diſiipant. Stat ad iudican Apo..b omne quod uiſu pulchrã eſt. Et incurua dum dſs, et ſtat ad iudicandos populos.. bitur omnis ſublimitas hominũ, et humi- Dñs ad iudicium uenict cum ſenibus po Dlabitur altitudo uirorũ: et eleuabit dis puii ſui, et principibus eius, uos enim de- n d olus in die nla. Etidola penitus conte- paſti eſtis uineam meam, etrapina pau- Chub rentur. Et mntroibunt in peluncas pe⸗- peris in domo ueſtra. Quare atteritis ttat, et iu uoragines terrę à facie formi⸗ populum meum,& facies pauperum dinis com⸗ dicit dñs deus, Pro eo quod eleuatę ſunt fllig Sion,& ambulauerunt extento col- lo,& nutibus oculorũ, ibant& plaude- bant,& ambulabant,& pedibus ſuis cõ poſito gradu incedebãt.· Decaluabit drs uertic? filiarã Sion,& dñs crinem earũ nudabit. In die illa auferet dñs ornamen- tã calceamentoꝶ,& lunulas,& torques, & monilia,& armillas. Et mitras,& di- ſcriminalia,& periſcelidas,& murenu- las,& olfactoriola,& inaures,& annu- los,& gemmas in fronte pendentes,& mutatoria,& palliola,& linteamina,& acus,& ſpecula,& ſindones,& uittas, et nheriſtra. Et erit pro ſuaui odore fœtor, & pro criſpanti crine caluitiũ,& pro fa- ſcia pectorali ciliciũ · Pulcherrimi quoq; uiri tui gladio cadent,& fortes tui in prę lio. Et mœrebunt atq; lugebunt portę e- ius,& deſolata in terra ſedebit. ¶ Erit germen domim in magę mfi centia.(ap. IIII. T apprehendent ſeptẽ mulieres uirũ A Haus in die illa, dicentes: Panẽ noſtrum comedemus,& ueſtimentis noſtris ope- riemur, tantãmodo inuocetur nomen tuũ ſuper nos, aufer opprobriũ noſtrũ. In die illa erit germen dii in magnificentia,& gloria,& fructus terrę ſublimis,& exul- tatio his qui ſaluati fuerint de Iſrael Et e rit, omnis qui relictus fuexit in Sion,& re ſiduus in ſeruſalem, ſanctus uocabitur, o- B mnis qui ſcriptus eſt in uita in leruſalem. ſordes Si abluerit düs † ſordé] filiarum Sion,& languinem leruſalem lauerit de medio e- ius in ſpirituiudicij,& ſpiritu ardoris. Et creabit dñs ſuper omnem locum montis Sion,& ubi inuocatus eſt, nubem per di- em,& fumum& ſplendorem ignis flam- mantis in nocte, ſuper omnem em̃ gloriã protectio. Et tabernaculũ erit in umbra⸗ culum diet ab eſtu,& in ſecuritatem& abſconſionem à turbine& à pluuia. Cyinea domimi, domus Iſiael, deſo- lata eſ.(ap. V. Antabo dilecto meo canticũ patrue lere..d lis mei uinee ſuę. Vinea facta eſt di Mat. z2. d lecto meo in cornu ſilio olei. Et ſepiuit eam,& lapides elegit ex illa, et plantauit cam †uineam Jelectam,& gdificauit turrim in medio eius,& torcular extruxit in ea, et expectauit ut faceret uuas.& fecit labru ſcas. Nuoc ergo habitatores Ierufalem. Fſaias. cammoĩitis, dicit dms deus exercituũ? Et& uiri luda, iudicate inter me& uine n meam. Quid eſt quod debui ultrafacere iin 5 euſacſa⸗ uinee met:& non feci ei:an quod expe. aaibran ctaut ut faceret uuas,& fecit labruſcas?? rü ituln Ei nunc oſtendam uobis quid ego facia 3 31 izbennle⸗ uineę meę. Auferam ſepem eius,& eriti 5 Kacuidtoc direptionem: diruam maceriam ein,& ii 9 kauensläe erit in conculcationẽ. Et ponam eamde Gnri Lun,& ſertam, non putabitur,& non ſodiet,& h zrin aſcendent(ſuper eam)uepres& ppinę, et nubibus mandabo ne pluant ſuper eam imbrẽ. vinea raũt]Jdñi exercituũ, qomus em Iſratl eſt,& uiri luda, germen eius dele- ctabile,& ex pectaui ut faceret iudiciũ et mor. Vę, qui coniũ gitis domũ ad domũ, OC & agrum agro copulatis uſq; ad termi num loci, nunquid habitabitis uos foli in deſertæ fuerint grandes& pulchræ,& abſq́; habitatore. Decẽ em̃ iugera ninea rũ facient lagunculam unam,& triginta modij ſementis facient modios tres. Væ qui conſurgitis mane ad ebrietatꝭ ſectan dam,& potandũ uſq; ad ueſperam, utui no ęſtuetis. Cithara,& lyra,& tympanã & tibia,& uinũ in conniuijs ueſtris,& opus dñi non reſpicitis nec opera manu um eius conſyderatis. Propterea captin D quctus eſt populus meus, quia non habuit ſcientiam,& nobiles eius interienint ſa- me, et multitudo eius ſiti exaruit. Propte rea dilatauit infernus animam ſuam,&a- peruit os ſuum abſq; ullo termine,& de- ſcendent fortes eius,& populus eius,& ſublimes glorioſiq; eius ad eum. Et incut uabitur homo,& humiliabitur uir&- culi ſublimiã deprimentur,& exaltabſt dñs exercituũ in iudicio,& deus lancuus ſanctificabitur in iuſtitia. Et paſcentur a- gni iuxta ordinem ſuã,& deſera mu, bertatẽ uerſa aduenę comedent. Ve⸗quf trahitis iniquitatè in funiculis uanitati, &quaſi uinculũ plauſtri peccatũ. Qi di citis:Feſtinet,& cito uentat opus eusut B uideamus,& appropiet,& ueniat conſi⸗ liũ ſancti liratl,& ſciemus illud. Ve⸗qni dicitis malũ bonũ,& bonũ malũ ponen- tes tenebras lucẽ᷑,& lucẽ tenebras, ponen tes amarũ in dulce,& dulcein amarum. Ve⸗qui ſapientes eſtis in oculis ueſtri, & coram uobiſmetipſis prudentes. Vo, qui potstes eſus ad bibendã vinũ, 3 44 6 1 ruln, alolibus. 1 lnün wano. ecce iniquitas:& iuſtitiam,& eccecla- h 10 pül onltes* erldn 5 auüru in! gcnndo on di 3 hxc nd ells ulunälubs e Rraicueniet 9” 1 Buwetwneticalgſt. lutminmauft ugprrascimOatr üpaücel 2 aiſjentrtcbmwan a aewltipoerutn E aabdmupele axahe duduer. an käabwredant a uuttut. Dtch em Aäedan Lu 89 iitäderenerciuie Am trudit Ftcd ſeunenium aut e. ernienegtun E nana qinur 75 aänmelopogu n. räegotnditd F. 1 tüüldrismes e ſtlenpRim,K., 8 itrgeulern tfauünieg. 22 8 Ro. Rataineni riwimmaldit ſei 15 Cem 4 8 o ae ü u tan 4. mie 8 1 wee e an ee teana a e ltai NK leüm 8 u ne detag hddn f nüüti „ uiha af - deaid M i b . anig .an iä 1 Nauldeodn umee bäe neDtitälgn. 3 manen uöit ritn uneritdane 4 näizüngen. 71(umtmäm rnugniint 2 nmüchunmn — ſfteut wy d u na enuna mdietibinna n udeintiemunh tnients vinem in aägtlo er mweu poxisn an arlip ademain an no Khmlinbumal Küiceannenr, Nert mauunünit uläßge,.c alter ad alterum,& dn nrinudtabrmwien a cdänenii d ken a Aatuere oncöenee ae qalatinſerieut emn dn aüeicaig a Kawrenacyun Ayypdope angh Lrtmibſg i benä Abmümämm slce teiimin male L lühm * 1 2 t iente cröitoobtn 1 oblwein Srunenn ckuald bwüniee 24 1 4’ 3 1 hn 4 4 dlu⸗ uocẽ dñi, dicentis: Qu Fſaias. &aam ebrietatẽ. Qui iuſti muneribus;& 1uſtitiam Et ab eo. Propter hoc ſicut de Audit ntſtipulam lingua ignis,& calor fl eurit, ſic radix coru quaſ fauilla ee cęca cor populi n& germẽ eorũ ut puluis aſcendet Ab graua,& 2 8— cerut em̃ leg jeceiu 2Micd umſauctl Mrael bla ratus eſt furor dmi in tendit manũ ſuam ſuper eu,& percu cã,& conturbati funt montes,& facta tatore, ſunt morticina eo dio platearũ, in his 0 1 ſus furor eius, ſed adnuc manus eius extẽ n. Bt elcuabit ſignã in natioin cul,& bitabit ad eum de finibus tetrę: & ecce feſtinus uelociter uentet. Nö eſt que expand G deſiciens, nec; laborans in eo. nõ dormi⸗ erit id, quod tabit, nect dormiet, neq ſoluet cingulu s,nec rumpet corrigia calceam? itte eius acuté;& omnes arc agulꝭ equorũ e:ꝰ ut ſilex, petus tempeſtatis. Raſin rex SyI rugiet ut catuli leo lię rex Iſrael, i m,& am contra cam, Rtſona- eam. Et nunc: z dũi exercituu blaſphemauerunt Idco i populũ ſuum,& ex nem aubus non eſt auler mines, renũ eꝛu ti elus · Sag eius extenii. VI & rotæ eius quaii im Rugitus ei' ut leonis, nũ,& trendet,& tenebit prę da exabit& nonerit qui eraat. bis ſuꝑ eũ ĩ die illa ſicut ſonitꝰ maris, aipi cent ciemꝰ ĩ terrã,& ecce tenebre tribulatio& nis,& lx obtenebrata eſti caligine ei Cicit Fſcuas d omini in mateſtate fua ſedentem. Cap. VI. Nanno quo mortuds eſt rex Ozias, ui eſt laſt ai dům ſedentẽ ſuper ſoli A eleuatã,(&⅞ plena erat domus te eius.)& ea quę ſub ipſo erant replebãt mere, iemplã. Seraphim ſtabant ſuper lllud, lex dis titi Amateſta⸗ nis. Et dices ale uni,& ſen: ſaciem eius,& duabus uelabant pedes enus,& duabus u dicebant, Sanctus centes: ſanctus ſanctus dñs deus exerc oria eius. Et commota mus rege in eſt omnis terra gi la/ dicit dis de luntſuper lemmnarta carduum Auoce c mantis,& domus repleta eſt fumo.& xi: Ve mihi, quia tacui, quia uir pollutꝰ nabijs egoſum,& in medio populi pollu quinq; anni, ualabia habentis ego habito,& regem pul cm exercituũ uidi Ooculis meis. Ht uola- puut nit adme unus de Seraphim,& in manu C euus calculus, quẽ ſorcipe tulerat de alta⸗ talgiter ri. Et tetigit os meũ,& dixit: Ecce tipelo⸗ tigit hoc labia tua, et auferetur iniquitas exce mmiet tua,& peccaiũ tuã mundabik. Et audiui tam, Samarie 3, uidete uiſionẽ,& no oculos eius claude, ne forte ui- ltuũ,& eloqui⸗ deat oculis ſuis. corde ſuointelligat, eum. Et dici: Vſq; quo dñe: Et di- D git cit: Donec deſolent ciuitates abſq; habi & domus ſine homine,& terra re rũ quaſi ſtercus in me- linquetur deſerta. Et longe faciet dñs ho & multiplicabitur quę derelicta fuerat in medio terrę · bus pro- cimatio,& conuertetur, ſionẽ ſicut terebinthus,& ſicut quercus dit ramos ſuos, ſemen ſanctum ſteterit in ea. ¶ Conce plus Christi in uirgine præ- dicitur· T fadã eſtſindiebus Achaz filij lo⸗ athan, fllij Ozigregis luda, aſcendit 4. Reg. i6. a 12 1 ⅝* »», eius, ſicut mouen uenti. Et dicit in occurſum Achaz tu, i filius tuus, ad extremũ aquędu- ã excelſum& cctus piſcine ſuperiorts in ut ad eũ: Vide ut ſileas, noli ti S&cor tuũ ne formidet à duab' cau onã fumiganti ale alteri, duabus uelabant ris Raſin†regis. Syrie, eo quod conliliũ inierit contra te Syria olabant. Er clamabant in malũ · Kph Aſcendamus ad cituũ, piena mus eũ,& auellamu medio cius filiũ Iabeel. Hęc us: Non ſtabit,& non erit i⸗ di“ ſtud, ſed caput Syrię Damaſcus.& caput Damaſci Raſin,& adhuc deritis, non permanebitis. Et loqui ad Achaz: dicens: Pete tibi ſᷣgnũ ate⸗ àA dño deo tuoin profundã inferni, ſine in ſum ſupra. Et dixit Achaz: Non pe & non tentabo dñm. Et dixit: Audi mittam:& quis te ergo domus Dauid. Nunquid parum ibit sobis 285 ſi ibit nobis Etdiꝛei: Ecce egomitte me · Mat. dixcit: Vade,& dices populo huic. 1 2t. 13. P e audientes,& nolite intelligere, et L nc.s h IC.S- Mar. 4. b lite cognoſcere · ExX Hunats. Se au loan.i2 huius,& aures eius ag- & auribus ſuis audtat, et & conuertatur,& ſa Et adhuc in ea de/ & erit in oſten/ Cap · VII. & Pnaceę fllius Rome nleruſalem, ad pręliandũ g nonpotuerunt debellare auerunt domui Dauid, di- es: Requieuit Syria ſuper Ephraim, & commotũ eſt cor eius,& cor populi tligna ſyluarum a facie dñs ad Eſaiam: Egredere & qui derelictus . a agri Fullo- iſtorũ in ira furo/ & fliij Romelię,& raim,& Hius Romelię, di- lIudam,& ſuſcite B s eñ ad nos,& pona 1 ſexaginta& & debnet Bphraim eſſe po us,& caput Bphraim Samaria,& ca filius Romelię. Si non credi adiecit dms —. — ———— 4— * —— ** — 8— 4. Reg 9 udbis eſt, moleſtos eſſe nominibus, quia moleſti eſtis& deo meoꝰ? Propter hoc da Mat..d bit dñs ipſe nobis ſignum. I B cges uirgo Luca. c concipiet& pariei fluũ,& Luocabitur] nocabitis nomen Umanuel. Butyrũ& mel come- C det,ut ſciat reprobare malum,& eligere bonum. Quia antequam ſciat puer repro bare malũ,& eligere bonũ, derelinque- tur terra, quam tu deteſtaris à facie duo- rã regũ ſuorũ. Adducet dũs ſuper te,& ſuper populã tuã,& ſuper domũ patris tui dies qui non uenerunt à diebus ſepa- rationis Ephraim à luda cum rege Aſſy riorum. Et erit in die illa, ſibilabit Diis muſcꝰ? quę eſt in extremo flummnum K. gypti,& api, quę eſt in terra Allur,& uentent.& requieſcent omnes in torren- tibus ualitum,& in cauernis petrarum, et in ommbus krutetis,& in unmerſis fora- minibus. In die illa radet dñs in nouacu- la conducta ſ in his qui trans flumẽ ſunt. in rege Aſſyrtarum, caput& pilos pe- D dã,& barbam uniuerſam. Et crit in die illa: nutriet homo uaccam boũ,& duas oues,& præ ubertate lactis comedet bu tyrũ:butyrũ enim& mel manducabit o- mnis homo qui relictus fuerit in medio terre. Et erit in die illa omnis locus ubi fuerint mille uites, mille argentets, in ſpi⸗ aas& in uepres erunt. Cum ſagittis& ar cu ingredientur illuc:uepres emim,& ſpi nę erãtin unueria terra. Et omnes mon tes qui in ſarculo ſarrientur, non ueniet il luc terror ſpinarũ& uepriũ,& erit in pa ſcua bouis,& in conculcationẽ pecoris. ¶ Minatur domunus Damaſci& Sa⸗ mariæ excidium.(ap. VIII. X₰ ET dixit drs ad me: Sume tibi librum grandem,& ſcribe in eo ſtylo homi-⸗ nis: Velociter ſpolia detralie, cito pręda- re. Et adhibui mihi teſtes fideles Vriam ſacerdotẽ,& Zachariam filiũ Barachię, & acceſsi ad prophetiſſam,& concepit & peperit filiũ. Et dixit dñs ad me: Vo ca nomen eius: Accelera ſpolia detrahe- re. Feſtina prędari. Quia antequam ſciat puer uocare patrem ſuũ&ʒ matrem ſuam, auferetur fortitudo Damaſci,& ſpolia B Samarię coram rege Aſſyr, orü. Et adie- cit dñũs loqui ad me adhuc, dicẽs: Pro eo quod abiecit populus iſte aquas Siloe, q nadunt cũ tilentio,& aſſium pſit magis Ra fin.& filiã Romeliæ: propter hoc ecce eiis adducet Kpereos aquas fuminis for te „ Efaias. B eibäun — sap ſt autga tes& muttas, regem Afyriors,& erhea füän 0 am ems K.*& CEht u: aarsei SlOrlam Lns.& aſcendet ſuper omnesri⸗ 7 iiin danls) uos eius,& fluet ſuper unit erkas inden 3 ſau* ius,& ibit per ludam, jnundans 3,,, umähh a ſiens uſq; ad colſũ ueniet. B ſio alarã eius, Implens latitudinem tetræ. tug 6 Bmanuel. Congregamini poaulf i & uincimini,& audite unrinerte hh⸗ terre: confortamini& uincimini gite uos& uincimini: ini e conliii& diſsipabit᷑: oquimini uerbũ,& non ha.? Auia nobiſcũ deꝰ. Hęc em̃ ai cis adme (licut in manu forti eruiuit me, nelrem in uia populi huius, dicens: Non dicatje: coniuratto, omnia enim quę loquit popu lus iſte, coniuratio eſt,& timor, eius ne tlmeatis, necp pauea' is. Düm exercitui 4 8 Ipſum ſanctificate: ipſe pauor ueſter, èe⸗ 4 pie tetror ueſter.)Et erit uobis inlancii cationẽ, In lapidẽ aũt ofenſioms,& in petram ſcandall duabꝰ domb' lIrael,& in laqueũ&æ in ruinam habitantibꝰ lemm ſalẽ. Et offendent ex eis plurimi,& ca⸗ dent& conterent᷑,& irreuenf,& captẽ Ble werſge procut ufl on ſet(K ſu sMctähh 4 t runtieoc be A 9 e S⸗ s bd uchlhs 4 ans, G uan⸗ ur dabubonee terit exten⸗ wuil dalegl eneremel tu ndil oonlii Miumikcul p iperolu jasetehtut col 4 1. daoe Is: mnvrem uelc 4 e eapternom Vel rütnlſa Kehunmatad ſprewaonl nähn = — weantrLnere cecidet gchasdiademss anſdlcedeoslmmt i lötakesRainl tur. iga teſtimoniu 6„ Pte“ agwästmuts ue „ 1 3.. 5 111„ ni 4 ur. Liga tetiimoniũ, Higna legè in ducipu ahraabliuina lis meis. Et expectabo dũm quiabſcon- dit faciẽ ſuam a domqacob,& prſdo- labor eũ. Ecce, ego& pueri(mei, quos abunlnältood m tkawerus fovor „er. w eitetenaepo dedit miht dĩis in ſignũ,& in ponaul i ratl à dño exercituũ, qui habitat in mon te Sion. Et cũ dix erint ad uos: Qugrit Apythonibus,& à diuinis qui ſfridtin Incantationb“ ſuis. Nũgd non populs à deo ſuo Trequiret] uiſionè pro uiuis a, mocrtuise Ad iegẽ magis,& ad teſtimohu- 8 8 —.. eſ um. Quod ſi nõ dixerit iuxta uerbũ hoc, mafrteltem M ae weeguibeniicm: non erit eis matutina lux. Et tranſibit per eam,& corruet,& eſuriet,& cũ eſurtent, iraſcet᷑,& maledicei regi ſuo⸗et deoſuo, & ſuſpiciet ſurſum. Et ad terram intuebi tur,& ecce tribulatio,& tenebrę,et diſf ſolutio, et anguſtia, et caligo perſequens, et non poterit auolare de anguſtta ſuu. CVaticimum de(briju natiuu kate. Cap. IX. i D Rimo tempore alleuiata eſt terra 24 X bulon& terra Nephthali, et nouißi- mo aggrauata eſt ula marls trans lotda- nem Galileę gentiũ. Populus qut ambu- labat in tenebris, uidit lucem magnam, habirantibus in regione umbræ mottis i 8 1 89 agbatpernenemſe: hnaa mqülerm: lnicpmacu, a nenäaciun, j F egidenttentpo n Aiwelppe adodel r in,apgpie unnniicreditur nctrnerume teweluttum ne 3 ertsberreigs ſed 1 den Seren eni fthjenene gina e 8 6 dan enatect eraigeda uti ln. Rfanedautag llt Waindlez e d täalnidan 6 ℳ luꝛxx orta eſt eis. Multiplicaſti gentè, non i dlgaipecanen t magnifſicaſti lętitiam, lętabunt coram te, d rüdjen ſicut qui ſetantur in melle, ſicut exutam atiaiann * ulao⸗ ſn r 8 5 „ CR di Ii h u icl 6 bitur nomen eius 2 FEſaias. aores capta preda, quando diuidunt pua. lugũ eñ̃ oneris eius, et utrgam hu⸗ eri eius, et ſceptrũ exactorts eius ſupera ni lcut in die Madian. Quia omnis uio ſenta predatio cu tumultu, et ueſtimene miſtã lang: ine, erit in combuſtionẽ et ci bus ignisH AI uulus enim natus eſt no bis.SSlliuslldatus e nobis, et factus eſt principatus ſuper humerum etus, et uoca dmirabilis, conſiliari- 13, deus, fortis, pater futuri ſeculi. prin⸗ ceps pacis. Multlplicabitur eius imperi⸗ 3 unvet pacis non erlt finis, ſuper ſoliũ Da uid, et ſuper regnũ eius ſedebitut confir met illud, et corroboret in iudicio et iu ſttia à modo et uſc; in ſempiternum ze/ zus dit exercituum faciet hoc. Verbum miſit dũ: in Jacob; et cecidit in Iſfracl. Et ſciet omnis populuꝰ phraim, et habitan tes Hamariam, in ſuperdia et wagnitudi- ne cocdis dicentes: f ateres ceciderunt, ſed quadris pidibus edifl cabimus, ſico- kuyr. ſtimentã V EAui condunt leges iniquas, etſcri R bentes iniu primerent in iudicio pauperes, et uim fa cerent cauſe humilium populi mei, ut eſ- ſent ui duę preda eorum, et pupillos diri- perent. Quid facietis in die uiſitationis, quetis gloriam ueſtram, ne incuruemini ſub uinculo, et cum interfectis cadatis? Super ommibus his non eſt auerſus furor eius, ſed adhuc manus eius extenta. Væ Aſſur, uirga furoris mei et baculus ipſe eſt, in mann Feius indignatio mea- Ad eorã gentem fallacem mittam eum, et contra B populum furoris mei mandabo illi.ut au- ferat ſpolia, et diripiat prędam et po- nat illum in conculcationem quaſt lutum platearum. Ipſe autem ſic arbitrabitur, et cor eius non ita exiſtimabit: ſed ad con- terendum erxit cor eius, et ad internecio⸗ 286 In omnibus his non eſt auerſus furor eiꝰ, ſed adhuc manus eins extenta. Clegum conditores miquoο? alloquii- Cap. X. ſtitiam ſcriplerunt, ut op et calamſtatis delonge uenientis? ad cu- jus confugietis auxilium, et ubi dereiin- 91 oh... A 1 has C moros ſucci leruntſ ed cedtos inunutabi tinn en mus. It eleuabit dñs noſtes Ralinf uper 2 Kädd eum, et mimicos elus in tumulta uertet. — dedyn gyriam ab Oriente, et Philiſtijm ab oc⸗ bunt Iſraëltoto ore. In cideme, et deuora omnihus his non eſt auerſus furor eius, ſumè Nunquid non ut Charc enta, et populus lano, etut Arphad. ſic Emath:? n jentemſe,et do nonut Damaicus, ſic Samaria: Quomo- m exercituum non mqui ſierunt. Et ldh). . anuhthdin ſed adhuc manus eius ext aaan itn. non eſt reuerſus ad perca: tac ſhan 1 Ralttaniag minu sſaun. allperdet dãs ab liratl capiit er caudam, a us Ki ga„⸗ ncurunnter de Jigi turnä incurunntem et tenint iſime †deprauantem die una. Longeuus ethonorabilis, ipſe eſt caput, 8⁸ A9s g... dinsdu et propheia docens mendacium, ipſe eſt düncher urn n dmuh ln gttrn gr ad eeiet pt Anenſanlet Kite Lmllt veilon eetarim Gtatern. lis eius non letabitur dñs cauda. Et erunt, qui beatificant populum ittam ſeducentes, et qui beatificani, præ- cipitati· Propter hoc ſuper adoleſcentu⸗ „et pupillorum eius, et uiduarum non miſerebitur, quia nem gentium non paucarũ. Dicet enim: Nunquid non principes mei ſimul reges amis, ſic Ca unquid „ do inuenit manus mea regna idoli, ſic et ſimulachra eorum de Ierufalem et de Sa maria. Nunquid non ſicut feci Samati æ et idolis eius, ſic faciam Ieruſalem et ſi- C mulachris eius: Eterit cum impleuerit Dominus cuncta opera ſua in monte Si⸗ on et in lerufalem, uiſitabo ſuper fru⸗ um magnifici cordis regis ¹¹ Aſſur, et 4. Reg-is-A ſuper gloriam Altitudinis oculorum eius. Inf. 37& Dixit enim, in fortitudine manus meæ feci, et in ſapientia mea intellexi; et ab⸗ r arthetud, Er erh it nxrtt alzaſe a Nalunhee dennet. cramd(hrilhen d kr. 1. orenprxerleaiahde enKmnalteptäwicn an aunctlambut Klh gani Dopubghe n keredtstilt hemwhn eeds intgione uhre ckesllilpkeatgni n attbtuitnyadwite. anrinele Ka 6 D ſum os locutum eſt ſtultitiam. In omnib mnis kypocriia eſt et nequam, et uniuer nis non eſt auerſus furor eius, ſed adhuc manus eius extenta. Succena enim qua- ſiignis impietas, ueprem et ſpinam uora- bit, et ſuccendetur in denſitate ſaltus, et couuoluerur in ſuperbia fumi In ira do- mini exercituum conturbata eſt terra, et erit populus quaſt eſca ignis, uir fratriſuo non parcet. Et declinabit að dexteram, ei eſuriet, et comedet ad ſiniſtram, et non ſaturabitur: unuſquiſque carnem brachij ſui uorabit, Manaſſes E phraim, Ephra- im Manalſenat ſimiul ipſi contra Iudam. qui utic; lig In ſtuli termmos populorum, et principes eorum deprædatus ſum, et detraxi quaſi potens in ſublimi reſidentes. Et inuenit quaſi nidum manus m ea fortitudinem po pulorum, et ſicut colliguntur oua quę de relicta ſunt, ſic uniuerſam terram ego cõ gregaui, et non fuit qui moueret pen- nam, et aperiret os,et ganniret. Nunquid D gloriabitur ſecuris contra eum qui ſecat in ea? aut exaltabitur ſerra conira eim à quo trahitur: quomodo ſteleuetur uirga contra eleuantem ſe, et exaltetur baculus num eſt. Propter hoc miittet 22 G10 in ignem in flammna E deminator dis exercitut in pingulbus eius tenuitatẽ,& ſubtus gloriam eius ſuc cenſa ardebit quaſi combuſto ignis. Et erit lumen Iſrat rin igne,])& Sanctus e- ius Fin flamma, Iʒ ſuccendet᷑,& deuora bii ſpina eius,& uepres ĩ die una. Et gio ria ſaltus eius,& carmeli eius ab anima uſq; ad carnem conſumet᷑,& erit terrore profugus. Et reliquię ligni ſaltus eius prę paucitate numerahunt᷑,& puer ſcribet e- os. Et ernt in die illa: non adtjciet reſidu- um Iſraẽi,& hi qui fugerit de domo Ia- cob, inniti ſuper eo qui percutit eos: ſed innitet᷑ ſuper dmm ſanctũ Iirael, in uerita- Rom. 5. f te. Reliquize conuertent, reliquiæ, in- . quam, Iacob ad deũ fortem. Si em̃ ſuerit populus tuus Iſraèl quaſi arena maris,re- liquię conuerten ex eo, conſummatio ab Inf is. f breuiata inundabit iuſtitiam. Conſum- F Iudi. 7. g A mationẽ em̃,& abbreusationẽ dũs Deus exercituũ faciet in medio omnis terræ. Propter hoc, hęc dicit dñũs deus exerci⸗ tuũ, Noli timere populus meus habita- tor Ston, ab Afſur, in uirga em̃ percutiet te,& bacuiũ ſuum leuabit ſuper te in nia Mgypti. Adhuc em̃ paululã modicũq;, & conſummabitur indignatio mea& fu ror meus ſuper ſcelus eorũ. Et ſuſcitabit ſuper eũ dis exercituũ flagellum, ijiuxta plagam Madian in petra Oreb,& uirgã ſuam ſuper mare,& leuabit eam in uia Kgypti. Et erit in die illa:auferet᷑ onus eius de humero tuo,& iugũ eius de col- lo tuo,& computreſcet iugum ſacie olei. Veniet in Aiath, tranſibit in Magron: apud Machunas commendabit uaſa ſua. Tranſierunt curſim Gaba ſedes noſtra: Obſtupuit Rama, Gabaath Saulis fugit- Hinni uòce tua ſſſia Gallim, attende Lai ſa, paupercula Anathoth. Migrauit Me- demena:habitatores Gabim confortami ni. Adhuc dies eſt, ut in Nobe ſtetur: agi tabit manũ ſuam ſuper montẽ ſiliæ Sion, & collem leruſalẽ. Ecce, dominator dñs exercituũ confringet lagunculam in ter- rore,& excelſi ſtatura ſuccidentur,& ſub limes humiliabunt. Et ſubuertentur con denſa ſaltus eius ferro,& L ibanus cum excelſis cadet. CEx Ieſſé eg redietur urga& flos Chri, tus ſcilicet dominus. Cap. Xl. HTegredietur uirga de radice leſſe,& os de radice eius aſcendet. Et requie ſcet lupet eũ ſpixitus qii, ſpiritus ſapien- tia Eiaias. P eriniDä oäßelbi chn forti, pturn 1.Etre nonſecun⸗ tie& intellecdus, ſpiritus conſiſij& tudinis, ſpiritus ſcientię& pietat plebit eũ ſpiritus timoris da:. dũ uiſiond d oculotũ ludicabit, neq; ſecun 3 pvi dũ auditũ auriũ arguet: Sed iudicabii in u kütmauil 1 iuſtitia pauperes,& arguet in cquitatep nuu rumginmeu manſuetis terrę:& percutiet terram unr uu ga Oris ſui,& ſpiritu labiorũ uo:i mter,¹ tirnepetn⸗ fieiet impiũ. Et exit iuſtitia cingulã um⸗ hhe 9 Ml- borã eius,& fides cinctoriũ renã eius.ſ* iät Bäi Habitabit lupus cũ agno,& pardus cum n 3 Gamii aligim hœdo accubabit, uitulus&æ leo,&uis ſi 4 3 elocem leun mul morabunt,& puer paruulus mnabit ¹ un t duces. eos. V itulus& urſuspaſceni: ſmulrege wan Kuoca ſcent catuli eorũ,& leo quaſi bos comt- ind ns ing det paleas. Et deiectabit infans abube⸗ i un re ſuperrſoramina]aſpidis,& incauer, ſ 3 ur g na Jreguli, qui ablactatus fuerit, manã iu,&— ehe am mittet. Non nocebunt,& non occi- i gynn 5 dens in uniuerſo monte ſando meo: quia uun 4 repleta eſt terra ſcientia qmi, Bcut aqu mate 1 b maris operientis. In die illa radts leſſe,*erühacnomet 4 ſt dl 1 8 .———„ T. 4 ül. Hqui ſtat in ſignũ Populorũ, ipſum Gẽ. uwc 3— 2„Propi 4 tes deprecabunt,& eritſepulchmmeins i inmn pin glorioſum. Et erit in die illa: adijciet diis ſecundo manũ ſuam ad pobsidendã teſi⸗ duũ populi ſui, quod relinquct᷑ ab Aſy- gubpunn rijs,& ab M gypto,& à Phetros,&ab gwmülü- MWth iopia,& ab Mlam,& à Tennaat, daintäul'eerä B & ab Emath,& ab inſulis maris,& ſeun atiwttsenälgnn bit ſignũ in nationes,& congregabit p⸗ iiii fugos Iſraẽl, et diſperſos luda colligeta quatuor pſagis terrę. Etauferei zelusE- phraima et hoſtes luda peribũt. Ephraim n non emulabit᷑ Iudam, et ludas nõ pugna bit contra Ephraum. Et uolabũt in hume ahwtü, galiparurie „ —— li Lpecrawtest. (urnamſtilect. nepmdeme. ptũ manus eorũo et hlij Ammon obedien a ti tes exunt. Et deſolabit dns linguam manis iatſttinanan. Mgypti, et leuabit manũ ſuam ſuper fiu tie aperllc, men in forritudine ſpũs ſui, et pereutiet ipainn zeld eũ in ſeptẽ xiuis, ita ut tranſeãt per eñ cal⸗ dar* 1 ceati. Et erit uia reſiduo popplo meo qul i nrin Rte relinquet ab Afſyrijs: ſicut fuit lſrarlſin ai kaul 4 die illa qua aſcendit de terra EÆgypti- gendi 652 Canticum Eſaiæ.(ap. XII. 4* Rte 7a Tdices in die illa: Cõſſtebor tibi dñe⸗ ar a u ladtt qñ̃ iratus es mihi: conuerſus eſt furot i eum. tuus, et conſolatus es me. Ecce deus ſauaa Vinpetlenen . 3 dhnatarun oali tor meus, fiducialiter agam? et non ane⸗ 5 mueiis 1 bo:quia j fortitudo mea et laus mea an pf ddenuan Dnuns. et factus eſt mihi in ſalutem. Hautietis ti dinu Bea di ibus ſaluatons- 4 teit anm aquas in gaudio de lontib I Fan aan 41 Eſaias. aicetis in die iſla: & inuocale nomen eius: notas factte in uteris ntiones eius, mementote Conftemini Dño, paruulo: interficiant,]& T†lactantibus inteificiet jnonFmiſereantur,]& ſuper filios lactentibꝰ non parcat Joculus eorũ. Et erit Baby⸗ uteri 287 ulis adinue 1 uontam excelſum eſt nomen eius. Can: lon nlla glorioſa in regnis inclyta in ſu- miſereb mheni⸗ 8 qño:quoniam magnifice fecit:annũ- perbia Chaldęorã, Ij ficut ſubuertit dfis tur 1 dübten d tate Noc in uniuerſa terra. Exulta,& lau Sodomam& Gomorrham. Non habtta parcet 7 muie atabꝛatio Sion: quia magn» in medio bitur uſq; in finẽ& non kundabitur uſq; Gen. 19.6 vpfä i ad generationẽ& generationè: nec po- 1 ne M Nieta aulanctus Iſracl. KA 1S Aa(Bahylon deſtruenda praædici⸗ net ibi tentoria Arabs, nec paſtores re⸗ diua tur. Cap. XIII.. quieſcentibi. Sed requieſcent ibi beſtięs ranuta 61 Nus Babylonis quod uidit Eſaias& replebũt᷑ domꝰ eorũ draconibꝰ,& ha daden 8 On Amos. Super montè caligino- bitabũtibi ſtruthiones,& piloſi ſfaltabũt 2 nun dad ſum: euate ſignũ, exaltate uocem, leuate ibi:& reſpondebũt ibi ululę in gdibus e- — zuüien manü,& ingrediantur portas duces. E- ius,& ſirenes in delubris uoluptatis. 21 en.J. 46 4 omandaui ſanctificatis meis,& uocaui Reuerſio ludæorum ex captiuitate, = Inrane 8 nes meos in ira mea, exultantes in glo ex Balyloniorum affutlio. rungu 8 amea⸗Voꝛ mult:tudints in montibus, Cap. XIIIII. m Nunn ſ populorãfrequentium uos˙ ſonitus PRope eſt ut ueniat temp⸗ eius,& dies A * uad regũxgemiũ congregatarũ: Dñs exerci ² eius non elongabunt᷑. Miſerebit em̃ 4 e taue tuã precepit militie belli, uememibus de dũs Iacob,& eliget adhuc de Iiraci G er perinn terra procul. Aſummitate cœli dñs,& requieſcere eos faciet ſu er humuù ſilam, au lgiih uaſa furoris eius, ut diſperdat omnè ter- adiunget aduena 4d eos,& adhęrebit do 22 tead 6 uam. Vlulate qula prope eſt dies dñi, mui lacob. Et tenebüt cos populi 38 ad 2 1rim p nn a qunauaſtitas a do ueniet- Propter hoc ducent eos in locum ſuum, G& poſsidebit mndüdea, amnes manus diſſoluentur,& omne cor eos domus Iſraẽl ſuper terram dñi in ſer 1aa grüſu arüt nominis contabeſcet& conteret. Torſio uos& ancillas,& erunt capientes eos ꝗ Klina B nes& dolores tenebũt, quaſi parturiens ſe ceperant,& ſubijciet exactores ſuos. rab Xon,D. 1 ũ ſuũ e i edet doebunt: unulquiſꝙ; ad proximũ ſuii ſtu Et erit in die illa: cum requiem dederit ** ü tuaüin ebit, facies combuſtę uultꝰ eorũ: Ecce nhiedebsN nbee uo, de ednohſetun Al —*Mt al8iämn, n in üi mmza 8 t dles dñrkuenie S Ko 7 6 n atirba da mead rn,Van ie a r aetivit länniſen a Wuldiiuimal irallat lltjmpeuaſ nenns ntn, ge pios iniquitat? eotũ,& quieſcere faciam& ſiluit omnis ciaiin e e luperbiam infideliũ,& arrogantiam for, uit:abietes quoq; * 2 t tceudnätee C uũ nunnliabo. Precioſior ertt uir halattmine homo mundo obrizo. Super hoc, 3 fͤnidnehülite an nüäriunatmüti aa ertvantborf an iiad üfngedan comterendos de ea. Quoniam ſtellę cœlt, b ſuũ: ſobtenebratus eſt ſol in ortu n 6 51 d 8 propter indignationẽ dſi exercituũ, upropter diem irę furoris eius. non ern qui congreget: unuſquiſq; ad po pulã ſuũ conuertet᷑,& ſinguli ad terram ſuam fugient. Omnis qui inuentus fuerit, awencan ondensseelil aned un Acufnant d kerircoratd 1 a sehmüinürnt. 0* mubbeual⸗ det in gladio. Infantes eorumſſallidentur rimentũ tuũ erunt uetmes. non queramt. nec auiũ uelimt: ſed ſagttris lã conſcendam, ſuper aſtra par- P tIcrudelis& indignatio ne tua,& à ſeruitute dura qua ante ſerui uis plen& irę furoris q;, ad ponendam ſti, ſumes parabolam iſtam contra regem terram in ſolitudin?,& peccatores eius Babylonis,& dices: Quomodo ceſſauit exactor, quieuit tributu? Contrtuit dñs & ſplendor earum non expandentlumen baculũ impiorũ, uirgam dominantium, ſuo,& cedentẽ populos in mdignatione, plaga Luna non ſplendebit in lumine ſuo. Et infanabili, ſubijcientẽ in furore gentes⸗ culitabo ſuper orbis mala,& coutra im⸗& perſequentem crudeliter⸗Conquieuit terra, gauifſa eſt& exulta letatę ſunt ſuper te,& auro, et cedri Libant: eac quo dormiſti, non aſcen. cœlũ dit qui ſuccidat nos. Infernus ſubter te urbabo& mouebit᷑ terra de loco ſuo, conturbatꝰ eſt in occurſum aduentus tui & ſuſcitauit ii gigantes.Omnes principes Rt erit qua terrę ſurrexerunt de ſolijs ſuis, os prin- damula fugiens,& quaſi ouis,& cipes nationã. Vniuern reſpondebunt, & dicent tibi: Et tu uulneratus es ſicut & nos,noſtri ſimilis effectus es. Detracta eſt ad inferos ſuperbia tua, concidit cada cccdetur,& omnis qui ſuperuenerit, ca- uer tuũ: ſubter te ſternetur tinea,& ope⸗ G Quomodo ce ocuſis eorũ: diripientur domus eorũ, cidiſti de cœlo lucifer, qui mane orieba- Kunores eorumuiolabuntur Bcce ego ris? corrunſti in terram, qui uulnerabas luſcnabo ſuper eos Medos, qumi argentũ gentes: qui dicebas in corde tuo, In ccæ- dei exaltabo G ſolum⸗ & ſolium.* ſedebo in monte teſtamenti, in tiram terram& diſperdidiſti: tu populũ occi- guum diſti:non uocabitur in ęternũ ſemen peſsi E morũ. Præparate filios eius occiſioni in ñ ber uninerſas gẽtes. Dñs x exercituũ de- G no quo mortu' eſt rex Achaz, ſactũ eſt effugie ipſa ripſo] ſerabunt pauperes populi eius. t em̃ fumus ueniet.& non eſt qui Teffugi- Eſaias. C Moabitarum ruina pradicitur, Cap. XY. Nus Moab, quia nodte uaſtata eſt Ar. Moab, conticuit: qua node ua. ſtatus eſt murus Moab, conticuit. Aicen⸗ dit dom?& Dibon ad excelſa ĩ panas: ſuper Nabo,& ſuper Medaba, Moab lateribus aquilonis. Aſcendam ſuper alti- tudinem nubium, ſimilis ero Aitiſsimo. Veruntamen ad infernum detraheris in profundum laci. Qui te uiderint adte in clinabuntur, teq; proſpicient. Nunquid iſte eſt uir qui conturbauit terram, qui concuſʒit regna, qui poſuit orbem deſer/ tum,& urbes eius deſtruxit, uinctis eius non aperutt carcerem: Omnes reges gen tiũ uniuerſi dormierunt in gloria, uir in domo ſua. Tu aũt proiectus es de ſepul- chro tuo, quaſi ſtirps inutilis pollutus,& obuolutus cũ his qui interfecti ſimt gla- dio,& deſcenderãt ad fundamenta laci, quaſi cadauer putridũ. Non habebis con ſortiũ, neq; cum eis in ſepultura: tu enim Iaſa audita eſt uox eoꝶ: ſuper hocexpe- diti Moab ululabãt, aia euss ululabit ſi- bi.Cor meũ ad Moab chamabit, uectes & m uia Oronaim clamorẽ contritionss quia aruit herba, defecit germè uirorom nis interijt. Secũdũ magnitudinẽ operis & uiſitatio eorũ:ad torrentẽ᷑ ſalicũ ducẽt eos. Qm̃ circuibit clamor terminũ Mo⸗ ab: uſq; ad Gallim ululſatus eius,& uſq; ad puteũ Elim clamor eius. Quia aquæ Dibon repletę ſunt ſlanguine: ponam emm ſuper Dibon adqditamẽta:his qui fugenm de Moab leonem,& reliquijs terrę. ¶ Moab à Deo puniius ob perſicam, immiſe ricordiam& arrogan- tiam ſuam.(ap. XVI. Mitte agnũ dñe diñatorẽ terrę,de pe tra deſerti ad montẽ fllię Sion. Bt exii ſicut auis fugiẽs,& pulli de nido auolan- tes, ſic erũt fllig Moab in tranſcenſu At- non · Ini conſiliũ, coge cõciliũ, pone qua ſi noctẽ, umbram tuam in meridje: abſcon de fugiẽtes,& uagos ne prodas. Habita⸗ bunt apud te profugi mei. Moab eſtola tibulã eorũ a facie uaſtatoris: finitus eſſ em̃ puluis, con ummatus eſt miſer,deſecit iniquitate patrũ ſuorũ: non conſurgent, nec hęreditabũt terram, neq́; implebunt faciem orbis ciuitatũ. Et conſurgam ſu/ per eos dicit dñs exercituũ,& perdam Babylonis nomen,& reliquias,& ger- mẽ,& progeniẽ: dicit dñs. Et ponam e- am in poſſeſsionẽ ericij,& in paludes a- quarũ,& ſcopabo eam in ſcopa terens, di cit dñs exercituũ · Iuxauit dñs exercituũ, dicens:Si non ut putaui, ita erit,& quo- modo mõte tractaui, ſic eueniet. Vt con- tteram Aſſyriã in terra mea:& in monti- bus meis conculcẽ eum,& auferet᷑ ab eis ĩugũ eius,& onus illius ab humero eorũ tollet᷑. Hoc conſiliũ quod cogitaui ſuper dẽm terram,& hęc eſt manus extenta ſu- creuit,& quis poterit infirmare?& manꝰ eius extenta,& quis auertet eamè In an- onus iſtud. Ne lęteris Philiſtæa oĩs tu, qm̃ comminuta eſt uirga percuſſoris tui: de radice em̃ colubri egredie regulꝰ,& Iemen eius abſorbens uolncrtẽ. Et paſcen tur primogeniti pauperũ,& pauperes fi- ducialiter requieſcent,& interire faciam in fame radicẽ tuam,& reliquias tuas in terficiam. Vlula porta, clama ciuitas, pro ſtrata eſt Philiſtęa omnis: ab Aquilone in miſericordia ſoliũ,& ſedebit ſuper e um in ueritate in tabernaculo Dauid iu- dicans& quęrẽs iudiciũ,&uelociterrad dens quod iuſtũ eſt. Audiuimus ſuperbi⸗ am Moab, ſuperbus eſtualde: ſuperbi eius& arrogantia eius,& indignatioe jus, pluſquam fortitudo eius. Idcircou- lulabit Moab ad Moab- uniuerſus ulula bit: his qui lętant ſuper muros cocti late ris, oquimini plagas ſuas. Qm̃ ſuburba⸗ na Heſebon deſerta ſunt,& uineam Sa⸗ ,. e,, gell bama dñi gentium exciderunt. Flage 3 elll at jagmen eius. Et quid reſpondebit᷑ nun cijs gentis: Quia dũs fundauit Sion,& in CMo ululabit: ſſin cunctis capitibus eius calui- ler tiũ, oĩs barba radet. In triuiſs eius ac, Eas cincti ſunt ſacco: ſuper tecta er,& m pa& teis eius omnis ululatus, Fdeſcendet] in defd fletũ· Clamahit Heſ bon& Eieale ulq; 4 eius uſq; ad Segor untulambconſternan⸗(Ot tẽ:) per aſ enſum em̃ L¶uith flens acãdet, t?i leuabũt. Aquę em Demrim deſertę erit, q qui conculcabat terram. Et prgpanabit B ler f i llruindi meo n unnel 3 nütdimi mtotc wakar conlede uäbi, aperhocu Falü. 4 Nlöwcttmüondit lwüchklers Bt. n aittwrldab 1 gändeizllich hrnuttü Bocuert dkaigldad e adttrenentnban veraorjuſereurxg awmixepuo muld, ettäu nenus pat omifnanm. Felaſri 1./0⸗ 1ſh, Wl. 1 sc NeerDamalans. darz etlan acl ulaiärcutes J i änmekemibi, manut Btceläbita bkatnyi 1Dam, a orafherin aäeaeenn, Bter, äarder e liper ncb,. daga maeeſcen) E h nndeſt,uodn, nsgſeskege ieanule haphn, tünnrenu eni umüͤcln Kj ſdatuotaun deu beäns i— 1. veidineimd, ätaſtitalr reamclünab Nnldenns, ¹ M 4 3 4 ſen tiderntci lderuntci täen 9) faltgänt ſac Mätöintsfacje. Khte uin d erGoid, 3— dud adint ei Röptetrz d. edn 4 üien3 1 paug. Nnnican. 1 N 1 9 üͤda b cantiũ Ande vox calca 1— 4 3 exultatio de Carmelo,& in umeis no 4 ntſac 7 un. col , 4 Ghc neialil. - — 7 degn 1 12 4 1Oror 4. ddaden 5 e 1 ilmncnage 1 mſenenau „ tnſſn a 1 Snickimi a eeerialmuibi in u ötugiät dw. is uſy ad laſer peruenerũt, errauerunt in delerto, propagines esus relicte ſunt. nanſierũt mare · Super hoc plorabo in fie Oulaſer, uineam Sabama: inebriabo te la ctyma mea Heſebon& Eleale:qm̃ ſuper umdemiam tuam,& ſuper meſſem tuam ö irruit. Et auferet lętitia exultabit, neq; iubilabit uinũ in torcuta- ii non calcabit qui calcare conſueuerat- uocẽ calcantiũ abſtuli. Super hoc uẽter meus ad Moab quaſi cithara ſonabit,& ulſcera mea ad murũ cocti lateris· Et erit ũ apparuerit quod laborauit Moab ſu- erexcelſis ſuis, ingrediet ad ſancta ſua ut oblecret& non ualebit. Hoc uerbum quod locutus eſt Dñs ad Moab extũc, iis g nunc locutus eſt dicens: In tribus an nis quaſt anm mercenarij auferetur glo- ria Moabſuper omni populo multo,& relinquetur in eo ſicut racemus paruus g modicus nequaq́; multus. CVaſtitas Damaſcenis a5 Aſy⸗ ri⁵. Cap. XVII. 4 Oos Damaſci. Ecce Damaſcus de- ſinet eſſe ciuitas,& erit ſicut aceruꝰ Hpidũ in ruina. Derelictę ciuitates Aro- ergregibus erũt,& requieſcent ibi,& non erit qui exterreat. Et ceſſabit adiu- torlũ ab Ephraim, et regnũ à Damaſco, & reliquię Syrię, ſicut gloria finoꝛũ Iſ- nil erunt dicit dñs exercituũ, Et erit in die lla: attenuabitur gloria Iacob,& † a. erütlielwume, e pingues carnes eius emarceſcem. Et e- ero conllichiiam la flicut congregans in meſſe, De unbranere ln I tsdeworntrün eru teptriijulhchd n c Rühcemtbeülwch a 1 Sconmnmät l 2 alcerda rn lprbi nan iaraa lolittäce a arräkkite en Ard ütäekaobrped rineintomluiv quod reſti- terit,& brachiu eius ſpicas leget,& erit ſcut quærens ſpicas in ualle Raphraim. Et relunquetur in eo ſicut racemus,& ſi- cut excuſsio oleg duarũ uel triũ oliuarũ in ſummitate rami, ſine quatuor aut quin que in cacuminibus eius, fructus eius, di- cit dñs deus Iſracl.In die illa inclinabitur homo ad faſtorẽ ſuũ,& oculi eius ad ſan cã lſraslreſpicient,& non inclinabitur ad altaria quę fecerunt mamis eius,& ꝗ 1 d. hyeivitzei ſciet operati ſunt digiti eius non t reſpiciẽt.) 3 aureanaesäänd um ioritnbes A larhadllohrt miipewwibin —nnntpaon 6 4 Mee A „ne ruli er zeuime ———— — deer lrtät — 88 — — 3 9 un CS ait lucos& delubra. In die illa erunt ciuita- kortitudinis eius derelictę ſicut aratra, &ſegetes quę derelictę ſunt à facie filio- uum lſrael,& Teris Ideſerta. Quia oblita & der ſaluatoris tui,& fortis adiutoris tui non cs tecordata: propterra planta- ſen bis plantationem †infidelem,]& germẽ lleuũ ſeminabis, In die plantationis tuæ ka⸗ Fſaias. 288 labruſca,& mane ſemen tuã florebit: ab- jata eſt meſsis in die hęreditatis,& dole- bit grauiter. Vę rmultitudini] poputorũ multitudo muiltorũ, ut muſtitudo maris ſonantis,& D tumulius turbarũ ſicut ſonitus aquarum multarũ. Sonabunt: populi ſicut ſomtus aquatũ inundantinm& increpabit eum, & fugiet procul,& rapietur ficut puluis montium a facie uenti,& ſicut turbo co- ram tempeſtate · In tempore ueſperę,& ecce turbatio: in matutino,& nonſubſi- ſtet, hęc eſt pars eorum qui uaſtauerunt nos,& ſors diripientium nos. ¶ Prophetia contra populos Meri- dianos.(ap. XVIII. VE terrę cymbalo alarũ, quę eſt träs H flumina Mthiopię, rquę] muttit in qut mare legatos,& in uaſis papyri ſuper a- quas. Ite angeli ueloces ad gentem con- uulſam,& diſaceratam: ad populã terri- bilẽ, poſt què non eſt alius: ad gentẽ ex- pectantẽ,& conculcatam: cuius diripue- rũt flumina terram eius: ad montẽ nomi- nis dñi exercituũ montẽ Sion. Oẽs habi tatores orbis qui moramini in terra, cũ e/ leuatũ fuerit ſignũ in montibus, uidebitis & clangorẽè iubę audietis: quia hęc dicit E dñs ad me: Rgo quieſcam,& coniydera- bo in loco meo ſicut meridiana lux clara eſt,& ſicut nubes roris in die meſsis. An te meſſem em̃ totus Feffloruit,]& imma florebit tura perfectio germinabit,& pręcident ramuſculi eius falcibus,& quę derelicta ſuerint, abſcindentur,& excutienti. Et relinquentur ſimul auibus montiũ,& be- ſtijs terrę:& ęſtate perpetua erunt ſuper eñ uolucres,& omnes beſtię terre ſuper illũ hyemabunt. In tempore ilio deſere- tur numus dño exercituũ à populo diuul ſo& dilacerate: populo terribili, poſt quem non fuit alis à gente expectante. expectante& conculcata. cuius diripue- runt flumina terram eius, ad locum nomtf nis dñi exercituum montem Sion ¶ Aeæę yptꝛorum uaſtatio ab Aſ⸗ ſyrijs.(ap. XIX. O Nus Æ ypti.Rcce dñs aſcendet ſu per nubẽ leuẽ,& ingredietur Mgy ptũ,& commouebuntur ſimulachra Ae- gypti à facie eiꝰ, et cor Aegypti tabeſtet in medio eiꝰ. Bt cõcurrere faciã Aegyp tios aduerſus Aegyptios,& pugnabit uf contra fratrẽ ſuũ,& uir contra amicũ ſua ciuitas aduerſus ciuitat?, regnũ aduerſus egmm 4. deus regnũ. Et dirumpel ſpos vpti in ui⸗ ſceribus eius,& conſiliũ eius pręcipita- Po,& interrogabũt ſimulachra ſua,& di uinos ſuos,& pythones,& ariolos. Et tradam x gyptũ in manu dominorũ cru deliũ,& rex fortis dommabitur eorũ, ait dñs exercituũ. Et areſcet aqua de ma- ri.& fluu us deſolabitur, atq́; ſiccabitur, & deſicient flumina: attenuabãtur& ſiccabunt᷑ riui aggerũ· Calamus& iunc* margeſcet, nudabit alueꝰriui à fonte ſuo: & omnis ſementis irrigua ſiccabit᷑, are- ſcet,& non erit. Et mœrebũt piſcato/ res.& lugebũt omnes mittentes in flumẽ hamũ,& expandentes rete ſuper faciem aquarũ emarceſcent. Confundẽt᷑ qui ope rant᷑ linũ, plectẽtes,& texentes ſubtilia. dicitis pauorẽ: Et erũt irrigua eiꝰflacceniia omnes qui factebant lacunas ad capiendos piſces. Stulti principes Taneos, ſaptentes conſi larij Pharaonts dederãt conſiliã inſipi- ens, ꝗmodor dicetis] Pharaoni: F llius ſa piẽtiũ ego-.filius regũ antiquorum. Vbi nũc lunt ſapiẽtes tuiannũcient tibi,& in dicẽt quid cogitauerit dñs exercituũ ſu- per Æ. gyptũ- Stulti facti ſunt principes Taneos, emarcuerũt principes Mẽphe os, deceperũt M gyptũ, angulũ populo- rũ eius. Dñs miſcuit in medio ei ſpiritũ uertiginis,& errare fecerũt Æyptũ in omni opere ſuo, ſicut errat ebrius,& uo- mens. Et non erit Ngypto opus qd fa- ciat caput& caudam mcuruantẽ,& re⸗ frenantẽ. In die illa erit Mgyptus quaſi mulieres,& ſtupebũt,& timebũt à facie commotionis manꝰ dñi exercituũ, quam ipſe mouebit ſuper eam.·Et erit terra lu/ da Mgypto inxfeſtiuitatẽ:)omnis qui il lius fuerit recordatꝰ, pauebit à facie con ſilij dñi exercituũ, quod ipſe cogitauit ſu per eam. In die illa erũt quinc ciuitates in terra Æ gypti, loquentes lingua Cha- naan,& iurantes per dñm exercituũ. Ci uitas ſolis uocabit᷑ una. In die illa erit al⸗ tare dñi in medio terrę R gypti,& titu lus dñi iuxta terminũ eius,& erit in ſi⸗ gnũ& in teſtimoniũ Dño exercituũ in terra Æ gypti. Clamabunt enim ad do- minũ à facie tribulantis,& mittet eis ſal- uatorem& propugnatorem, qui liberet eos. Et cognoſcetur dñs ab. gVpto, et cognoſcent M gyptij dm in die Illa,& colent eũ in hoſtijs,& in muneribus,& uota uouebũt dñio,& ſoluent. Et percu- ti t Eſaias. tiet dãs Æ gyptã plaga.& ſanabit eam, & reuertent᷑ ad dñm& placabit᷑ eis,& ſanabit eos. In die illa exit uia de Rgy, pto in Aſſyrios,& intrabit Alſyrius 2. gyptũ,& Aegyptius in Aſſyrios,& ſer- utent Aegypti Aſſur, in die illa ent lſta M jiläcpruit el tertius Aegyptio& Aſſyrio: benedi- iitt gcr ſce dio in medio terrę, cui benedtaett ds ex nn 4 emuloi ercituũ, dicens: Benedictus populus me? tinn— Aegypti. 8 opus manuũ mearũ Aſſy/ Al rag audh 8. 1peMnee en rio, hęreditas autem mea lſrael. d luunacam CAæ yptiorum,& Aethiopum capti, uitas praædicitur.(ap. XX. IN anno quo ingreſſus eſt Thartam in Azotã, cum miſiſſet eũ Sargon rex Al ſyriorũ,& pugnaſſet contra Azotum,et cœpiſſet eam, in tempore lllo locutus eſt dñs in manu Eſaie fllij Amos, dicens: Va de,& ſolue ſaccũ de lumbis tuis,& cal- ceamenta tua tolle de pedibus tuis. Btie cit ſic,uadens nudus,& diſcalceatus. Et dixit dñs: Sicut ambulauit ſeruus meus E- ſaias nudus& diſcalceatus, trium anno- rum ſignum& portentum erit ſuper Ae- gyptum,& ſuper Aethiopiam: ſic mim- bit rex Aſſyriorũ captiuitatem Aegy- pti,& tranfmnigrationem Aethiopis u malne Canatex 5o airsqnd de 4 4 88 X APlenmned 8 amunmiiet ven Kullümmdueperam abrämin.Ocamn umngi nadiuti ind ercnt Kugi riunihet mu pona(ech atjani oräc 3 aumi eunde uenẽ& ſenẽ, †nudam& diſcalciatam,di nabes ſcoopertis naubus xignominiam fdegy pti. Ht timebunt, Aethiopia ſpe ria ſua,& dicet habitator inſule huuus i die illa. Heccine Jerat pes noſtraad Bcta confugimus in auxiliũ. ut liberarent nos à ſacie regis Aſſyriorũ:& quomodo t fugere poterimus nos: ¶ Deſtruenda Balylon prædi- citur.(ap. XXI. Nus deſerti maris. Sicut turbinesab Aphrico uentũt, de deſerio uemit de terra horribili. V iſio dura nũciata eſtmi hi:qui incredulus eſt, infideliter agit:et q qui depopulator eſt uaſtat. Aſcende Ae/ lam, obſide Mede: omnẽ gemitã eis cef ſare feci. Propterea repleti ſunt lũbi mei dolore,& anguſtia poſſedit me ſicutan⸗ guſtia parturientis: corrui cũ auditè, con turbatus ſum, cũ uiderẽ. Emarcuit corme um, tenebræ ſtupefecerũt me: Babyion dilecta mea poſita eſt mihi in miraculũ. Pone menſam, contẽplare in pecula:co/ medentes,& bibentes ſurgite prineipes- arripite clypeũ · Hęc eñ̃ dixit mihi dii: 1 9 5. et quo cũ Vade, et pone ſpeculatote, et quo iog, düle lnfäen Noöuc & confundemturab tum(oh Mll ſua,& ab Aegypto glo- Ealeuins. Cinm mät Kwon autsſteguen, Kabciäi non ime rarniui woruint dväortumabe atsgumenilunt, anatguüowpte eaante tedd:no. titminneüpern ſdiscüinerie fteväco e ütms ſcun. henenen Bt. mi onini nipesgter hengottgen,8 wnpore Btn gämäcdtü ien atts 8. 3 nrätii gin utri b üanos ſeruſog. ammamn. Amu Näcae abeng Minen bu A Mun e oif e un 3 errgs NAna Uhfs enrümun Nonm, Tlenun A lannon annä Kpupin W temumd n um büd .e ble aci la . amuttani rralen mt me isdiaiad re ude ta mnn num Aynedn 4 Liha 8 n Achroigun 2 nanlaigrmaſte 3 ſeni manrn Dnisnatw en mnehmt inaia — pa ſeiu üln 1a E danwenn— Tercietaeraa ee imsinmwiütktan regi Alrwitnen Aupatermum Detueuleh ciun( N — vakeenimant — tricounübtt e 2 xriidil Vibäiän = crecubscd Käfe a ogunnrchübetl ar a ſe lltemügiu Ai pyprannai 1,8, Eerugtenkut aenrfiaanä⸗ ia slumciutiin rdrr ipeitit uld mapriäcen urameni e A ͤdensie — chpe ãi a crepeain 4 4 a vigeri annüciet. Et nidit currã duorũ e/ mutũ. Bt lacũ feciſtis inter duos muros, uitũ aſcenſorẽ alint, eſt diligenter multo in⸗ xiſtis ad eũ qui fecerat eũ,& operatorẽ contẽplatus 1 1 San 2 h cht mamau it ut leo: Super ſpelũca eius de longe non uidiſtis. Etkuocabit! tuitu. ſu⸗ dũs deꝰ exercituũ in die llla ad fleiũ, ſum, ſtans lugiter per diẽ,& ſu 2 1u,& ſtans totis ad planctũ,& ad caluitiũ,& ad cingulũ añi ego ſacci:& ecce gaudiũ& lętitia occidere er cuſtodiam meam es0 ium, ſtans toti noctibus. Eece, iſte uenit aſcẽſor uir bi⸗ ox equitũ, o reſpondit. ci iit,cecidit Babylon,& omnia ſculptilia zeotũ eius contrita ſunt in terram. Tritu tamea,& fllia] aree meę, quẽ audiui a R̃o exercituũ deo Iraël annuncſaui uo bus. Onus Duma ad me clamat ex Setr· 1s de cuſtos quid de no- deus exercituũ: Vade, ingredere ad eũ Cuſtos quid de nodeꝰc us ex 12 Ae Dixit cuſtos: Venit mane& noꝛ: ſi qui habitat in tabernaculo, ad Sobnã p⸗ qugritis querite: conuertimini⸗ci uenite. poſitũ tẽpli.& dices ad eũ: Quid tu hi- Owy in Arabia. In ſaltu ad ueſperam dor aut quaſi, quis hic: quia excidiſti tibi hic mentisin ſemitis Dodenim. Occurren⸗ ſepulchr ũ, excidiſti in excelſq memoria- tes ſitienti ferte aquam, qul habitatis ter le diligẽter: in petra tabernaculũ tibi. Ec nm Auſtri cũ panb Oer3- fugienti. ce, dñs aſportari te faciet, ſicut 2ſportat ARcie eñ giadtjrũ ugers àfacie gra gallus gallinaceus,et quaſi amictũſic ſub uis imminttis, Afacie arcus extenti, à fa- leuabit te. Coronans oronabitte banae cte gaus ßlij: qñũ hec dicit dme ad me: latione, quaſi pilam mittet te in terram la Adhuc inuno anno, quaſi in anno merce tam& ſpacioſam:ibi morieris,& bi e- murſ e aukerek omnis gioriz Cecat Rt i tui E glorię tuę,& ignominia domꝰ mxiquie numeri fagtttariad lortiũ de fiæ dñi tui. Et expellam te de ſtatione tua, et ſGeleemunueni dh enn deus Iſ, de miniſterio tuo deponam te. Bt erit in millocutus eite die ilta, uocabo ſeruũ meũ Eliacim filiũ CObsananen eruſalem à Nabucho- Helcię.& induam illũ tunica tua,& cin⸗ Cap. XXII. gulo tuo confortabo eũ,& poteſtatẽ tuã donoſor. Quidnam ah dabo in man' eius,& erit quaſſ pat᷑ ha⸗ r uallis uiſionis. 1 tibi eſt, quiaſcendiſti,& tu omnis ĩ pitantib. Ieruſalẽ,& domui luda. IEt da teãa clamoris plena, urbs frequens, ciui- bo clauẽ domꝰ Dauid ſuꝑ humerã eius, tas exultans:interfecti tui, non interfecti& aperiet,& nõ erit qui claudat,& clau gladio: nec mortui tui, mortui inbello. det,& nõ ꝗ aꝑiat. Et figam illũ paxillũ bãcti principes tui fugerũt ſimul, dureq́; ĩ loco fideli,& erit in ſoliũ glortę domui ligati ſunt omnes qui inuenti ſunt, uincti pr̃is ſui. Et ſuſpẽdẽt ſuper eũ oẽm gloriã ſunt pariter, procul fugerũt. Propterea di dom' pfis eis, uaſoꝶe diuerſa gña,oẽ uas Ame, amare flebo: nolite in paruulũ uaſis craterarũ uſq; ad om̃e uas xi: Recedite à 3 cumbere, ut conſolemini me ſuper uaſtita muſicoꝶe · In die illa, dicit dſis exercituũ fixus fuerat in loco fi te flli populi mei. Dies em̃ interfectionis auferet paxillus, & conculcationis,& fletuũ dño deo ex- deli,& franget᷑,& cadet,& peribit ac erciruã in ualle uiſionis, ſcrutans murũ, pependerat in eo, quia dñs locutus eſt. & magnificus ſuper montem. Et Rlam ¶ Minatur dominus exitium T)yri. umpſit pharetram, currũ hominis eqtis, Cap. XXIII. & parietétnudabit]ciypeꝰ: Et erũt ele⸗( s Tyri: Vlulate naues maris, ꝗa de ualies tue plenę quadrigarũ,& equi⸗ uaſtata eſt domꝰ unde uenire conſue tes ponẽt ſedes ſuas in porta. Et reuelabi uerant: de terra Cethim reuelaiũ eſt eis. nes,& bibere unũ. I Comedam?&biba mus, cras em moriemur. Et reuelata? in auribꝰmeis uox dñi exercituũ. Si dimit- tet᷑ miꝗtas hec uobis donec moriamini: & aſcenſorẽ came⸗ Pb& Jaquam piſcinę ueteris,& non ſuſpe ad D 8 uocauis & dixit: Ceci= uitulos,& iugulare arietes, comedere car Sap. 2.b 3. Cor,* 9 Inf. 16. d dicit diis deus exercituũ. Hęc dicit dñs FE Apo. 3. b Iob.:2. b 8 (ur operimentã ludę,& uidebitis) ĩ die Tacete qui habitatis in inſula, negocia- illa armamentariũ domus, ſaltus,& ſciſſu tio Sidonis, transfretantes mare, repleue- ns ciuitat's Dauid uidebitis, quia multi⸗ rũt te. In aquis multis ſemen Nilt, meſsis plicate ſunt,& congregaſtis aquas piſci- fluminis reinferioris,& domos leruſalè numera- fruges eius,& facta eſt negocia tio gentiũ. Erubeſce Sidon. ait mare for⸗ dis,& deſtruxiſtis domos ad muniendũ titudo maris, dicẽs: Non parturiui,& n umu⸗ P 3 peperi B C . negociatio merces A Oſeg 4. b Efaias. peperi,&enen enutriui iutenes, nec ad in crementũ perduxi uirgines. Cũ auditum fuerit in Aegypto, dolebunt cum audie- rint de Tyro. Iranſite maria, ululate qui habitatis in inſula. Nunquid non ueſtra nec eſt, quę gloriabatur à diebus priſti- mis in antiquitate ſua: ducent eam pedes ſui longe ad peregrinandũ. Quis cogita- uit hoc ſuper Tyrũ quondam coronatam cuius negociatores principes, inſtitores eius inclyti terrę? Dñs exercituũ cogita⸗ uit hoc, ut detraheret ſuperbiam omnis glorię,& ad ignommniam deduc eret unt uerſos inclytos terrę. Tranſi terram tuam quaſi flumen, filia maris: non eſt cingulũ ultra tibi: Manũ ſuam extendit ſuper ma re, conturbauit regna: dñs mandauit ad- uerſus Chanaan, ut conterat fortes etus, &. dixit:Non adijcies ultra ut glorierts. calũmam ſuſtinens uirgo filia Sidonis: in Cethim conſurgẽs, transfreta, ibi quoq; non erit requies tibi. Ecce, terra Chaldę òrum talis populus non fuit. Aſſur funda/ uit eam, in captiuitatẽ traduxerũt robu- ſtos eius, ſuſfoderũt domos eius, poſue- runt eam in ruinam. Vlulate naues ma- ris, quia deuaſtata eſt fortitudo ueſtra: Et erit in die illa:in obliuione exis, o Ty re, ſeptuaginta annis, ſicut dies regis uni- us:poſt ſeptuaginta aũt annos erit Tyro quaſi canticũ meretricis. Sume tibi citha ram, x circui ciuitatẽ meretrix obliuioni tradita:hene cane, frequenta canticũ, ut memoria tui ſit. Et erit poſt ſeptuaginta annos, uiſitabit dñs Tyrũ,& reducet e- am ad merces ſuas:& rurſum fornicabit cũ uniuerſis regnis terrę ſuper faciẽ ter- ræ. Et erunt negociationes] eius,& † mercedes] eius ſanctificatę dño, non con dentur, neq; reponentur: quia his qui ha bitauerunt coram dño, erit negociatio eius, ut manducent in ſaturitatem,& ue- ſtiantur uſq; ad uetuſtatem. ¶ Deſolationem totnts orbis deſc rilit, ue! Iudæorum tantum.(ap. XXIIII. QCce, dñs diſsipabit terram,& nuda- Ebit eam,&affliget faciẽ eius,& diſper get habitatores eius. Et erit ſicut popu lus, ſic ſacerdos,& ſicut ſeruus, ſic dus e- ius:& ſicut ancilla, ſic dña eius:ſicut e- mens, ſic ille qui uendit: ſicut ſœnerator, ſic is qui mutuũ accipit:ſicut qui repetit, ſic qui debet. Diſsipatione diſsipabitur terta,& direptione prędabitur. Dñs emm locu- locutus eſt uerb hoe. L.uʒeit gedekkit terra,& infirmata eſt altuudo populi ter re. Et terra infecta eſt ab habitatoribus ſuis: quia tranſgreßi ſunt leges mutanerũt uis, diſsipauerut fœdus ſempiternũ. pro 3 pter hoc maledictio uorabit teram,& peccabunt habitatores eius:ideoq; inſa- nient cultores eius,& relinquentur homi nes pauci. Luxit uindemia, infirmata eſt uitis. Ingemuerũt omnes qui lenbantur corde. Ceſſauit gaudiũ tympanor quie⸗ uit ſonitus lętantiũ, coniicuit qulcedo ci tharę. Cũ cantico non bibent unãama- ra erit potio hibenti bus iſtam.aAttrita eſt ciuitas uannatis, clauſa eſt omnis domus nullo introeunte. Clamor erit ſuperuino in plateis, deſerta aſt omnis letita, tranſ- latũ eſt gaud:ũ terrę. Relicia eſtin ube ſolitudo,& calamitas opprimet ponas. Quia hec erunt in medio terrę, in medio C populorũ, quomodo ſi paucę oliuę, quæ remanſerunt excutiamur ex olea,&race mi cũ fuerit finita uindemia. Hi leuabũt uocẽ ſuam, atq; laudabũt: cũ glorificatus fuerit dñs, hinnient de mari. Propter hoc in doctrinis glorificate dñm, ĩ inſulis ma ris nomen dñi dei Iſrat᷑l. A finibus tenę laudes audiuimus, gloriam iuſti. Et dixi: Secretũ meñ mihi, ſecretũ meũ mihi. Vę mihi, præuaricantes præuaricati ſunt,& pręuaricatione tranſgreſſorũ pręuaricaii ſunt. Formido,& fouea,& laqueus ſuper nukeant 3 gerenim tiegñ N das wic ardextlcl 55 aunülcündn 1 nim wühi epo ugkürdeträum bsabriti alhe rurdiuiretn, guuidirſücit r irelesgrnet mnü indituml wridadetnene artardis Bthh rämbuephisinn vüna muin 3 inginettawnü, ardnrchiedimme wdaugri iprr inneumenüwettlu wäshchicbimnen trertäien er⸗ istpworäöpopuli ezehem: aridislo Näuielr Bcce dem tiwu di Klulw huunsei, Kcult⸗ * te qui habitator es terrę. Et erit, iquifu- le unlütniei geri: X à facie) formidmis cadet infoue⸗ a aimatid am,& qui ſe ex plicauerit de fouea, tene- bitur laqueo, quia cataraciæ de excelſis apertę ſunt,& concutient fundamemta terre. Confractione confringetur temn, contritione conteret terra: commotione commouebitur terra, agitatione agitabi- tur terra ſicut ebrius,& auferetur quaſl tabernaculũ unius noctis,& grauabite- am iniquitas ſua.& corruet,& nonadiſ⸗ ciet ut reſurgat. Et exit, in die illa uiftta⸗ bit ds ſuper militiam cœli in excelſo, et ſuper reges terrę, qui ſimt ſuper tettam. Et congregabuntur in congregatione u- nius faſcis in lacũ,& claudentur ibi in carcere:&æ poſt multos dies uiſitabuntut. Et erubeſcet luna,& confundetur ſol⸗ cum regnauerit dñs exercituumin mon⸗ te Sion,& in lerulalem,& in conpedu erit gloriſicatus· ſeiuan ſuorum fuerit g coa Ahüoe donitenni 3 Krdanmäamanwn detigemsadmtnä etmegcilitne ernzemübümäm detteKpuniſadeni dandgalpuler hee, C un K be Viyt nuinni huai . diruüni nlte ui anun K nt eänanätnu, Fahi Verden — ürägäntehe äckeü gten 1 ſadna OWa 4 a4 nuii. 8 ean uü denäpän Näperd d. 2 5 e s Coratis alis uaflationem ſynæg og«æ egenerũ. Semita juſti recta eſt, rectus cal- whüi 4 et popul ludaiti deſc nbit pro lis iuſti ad amb ulandũ. Etin ſemita iudi. n uiiag heta. Cap. XXV. ciorũ tuorum dñe ſuſtinuimus te: nomen — nüi 8 Omine deus meus es tu.& exaltabo tuũ,& memoriale tuũ in defyderio ani⸗ tadad te,& confitebor nomini tuo: qmſe⸗ mę. Anima mea deſy derauit ie in nocte, 3e Ne nad ſimirabilia, cogitationes antiguas fi⸗ ſed& ſpiritu meo in pręcordijs meis de A L wuĩ dele zmen. Quia poſuiſti ciuitatẽ inrtu- mane uigilabo ad te,cum fecexiä mmin— 4 multä.] urbẽ fortẽ in ruinam, domũ alie- tux in ferr un diſcenthahiatc ung 1 orä‚ ut non ſit ciuitas,& in ſempiternu Orhis, Miſereamur impio,& non diſcet Arbmi a onediicel. Super hoc laudabit te popu iuſtitiam facere: in terra ſanctoꝛũ iniqua mm ennen lus fortis, Cinitas gentiã robuſtarũ time⸗ geſsit& non uidebit gloriam cñi. Dñe adörn bit te. Quiafactus es fortitudo pauperi, exaltet manus tua, rut) non uideant,& n 1 fortitudo egeno in tribulatione tua ſpes confundant᷑ zelantes populi,& ignis ho euun 2 A turbine umbraculũ ab eſtu:ſpũs em̃ro, ſtes tuos deuoret. Dñe dabis pacẽ nobis: lc den buſtoꝶ quaſi turbo impellens parietẽ. Si omnia em̃ opera noſtra operatus es no⸗ nĩ ulim cut eſtus in ſiti⸗ tumultũ alienorui humilia bis. Dñe deus noſter, poſſederũt nos dii bis:& quaſi calore ſub nube torrente pro abſch te, tantũ in te recordemur nominis dn ug aginẽ fortiũ marceſcere facies. Et faci- tui. Morientes non uiuant, gigantes non iuc Ba et dñs exercituũ omnibus populis in mõ reſurgant: propterea uiſitaſti& contriui aa te noc, conuiuiũ pingue, conuiuiũ uinde ſti eos,&e perdidiſti oẽm memoriam eo- uhhn c mie, conuiuiũ pinguiũ medullatorũ, uin ra. Indulſiſti genti⸗ nũquid glorificatꝰ es? 11n uad O emie defecatę. Bt precipitabit in mon- elongaſti oẽs terminos terrę. Pñesin an- fu dhi teillo kaciẽ uinculi colligati ſuper omes guſlia techuigerütte in tribulatiöne mur⸗ Bu* populos,& telam quam orditus eſt ſuper muris doctrina tua eis. Sicut que conce- on mdicidii omnes nationes. Precipitabit mortem in pit, cũ öpropi cäüerit ad partũ, dolẽs ab dum li37.4 ſempitermũ⸗& ſlauferet dñs deus Beryan clamat in doloribus uis, ſic facti ſumus à gana 8, 2b omni facie,& opprobriũ populiſui facie tua dñe. Concepimus, ge quali par- V 3r. ſaüdi auferet de uniuerſa terra: qQula dñs locu- turiuimus, S&e peperimus iritũ ſalutis, iu D n mmana. us eſt⸗Et dicet in die illa: Ecce deus no ſtitiam uon fecimus in terra, 1deo non ce . naumſüne ehui ſer iſte expectabimus) eũ.& ſaluabit ciderũt nabitatores terrę. Viuent mor⸗ dodtabg nosiiſte düs, ſuſtinuimus eũ,& exultabi- tui tui, interfecti mei reſurgent: expergi- enn iamame D mus,& letabimur in ſalutari eius. Quia ſcimini,& laudate qui habitatis in pulue a ücrltmiun requieſoet manus qñi in monte iſtoTtri re, quia ros lucis, ros tuus,& terram gi- ſca innt nntabi Moab ſub eo, ſicuti teruni paleę gantũ detrahes in ruinam. Vade populꝰ mu quncent, in plauſtro. Et extendet manus ſuas ſub meus, intra in cubicula tua, claude oſtia u, Eanete eo,ſicut extendit natans ad natandũ,&, tua ſuper te, abſcondere modicũ ad mo- 8 rarr dinr enai um iclt edrib Ain a n ⸗ Küunüs mähe enn wsia Kcennin dn uraat Ftenad der miltanealn m aSten ing. apadarnr ner. 24mhcü, R ud bppkmittir 8= Let um de raeritcamä n in leuuüle lig ae un ualgd Eſaias. 296 humiliabit gloriam eius cũ alliſione ma- nuũ eius. Et munimenta ſublimiũ muro- tũ tuoꝶe concident,& humiliabunt᷑,& detrahent in terram uſq ad puluerem. ¶ Humiliat deus ſuperbos.&⅓ bumi- ler exaltat, Cap. XXVI. N die illa cantabit᷑ canticũ iſtud in ter na luda. Vrbs fortitudinis noſtrę Sion maluator, ponetur in ea murus& antemu Ecce em̃ dñs egredietur de loco ſuo, ut uiſitet iniquitatẽ habitatoris terrę cor⸗ tra eã:reuelabit terra ſanguinem ſuum, et non operiet ultraà interfectos ſuos. ¶ Conſòlattur deus Ifrael. Cap. XRXVIII Ndie illauiſitabit dñs in gladio ſuo du ro,& grandi& forti, ſuper Leuiathan ni'e. Aperite portas,& ingrediatur gens ſerpentè uectẽ,& ſuper Leuiathan ſerpen iuſta, cuſtodiens ueritatẽ. Verus error a- tem tortuoſum,& occidet cetũ, qui in ma bijt ſeruabis pacẽ pact᷑, quia in te ſperaui ri eſt: in dieilla uinea Meri cantabit ei. ms. Speraſtis in dño in ſeculis gternis in Ego dũs ꝗ ſeruo eã, repẽte ꝓpinabo ei. gio deo forti in perpetuã.· Quia incurua ne forte uihttet contra eam, nocte& die dithabitantes in excello, ciuitatẽ ſubli⸗ ſeruo eam. Indignatio nonẽ mihi, ꝗ&s da- mem humiliabit: humiliabit eam uſq; ad bit me pinamet ueprẽ: in pręlio gradiar terram, detrahet eam uſc; ad puluerẽè. Cõ ſuper ei, ſuccẽdam eã parit᷑. R pedes culcabit eam pes, Fpes) pauperis greſſus nebo tortitudinẽ med, faciet pacẽ mihi, V pP ege- 4 pacem & G A mentum, donec pertranſeat indignatio. 1 Mich.*-à npotiꝰ rie- tenebit —— 3 * 45 =— ſſ1 — 4 — — egredient᷑ pacẽ faciet mihi? Qui ingrediunt᷑ impe ultrà locus. Quem docebitſcientium e impetu à tu adllacob, florebit& germinabit Iſra quẽ intelligere faciet audttum ablaqa⸗ higaha eabiada. el,& implebunt faciẽ orbis ſemine. 3 J/. 1„ mui lacob:& iſte omnis fructus ut aufe/ rit eis uerbũ dñi, manda remanda ectafuerit, Fiudicabis Jeam: Emedi quetur ad populũ iſtũ, cui dixit: Hec eſt ul un an äncmapbu Nö- tos a lacte, auulſos ab uberi 1 mihſäſnulge Auulios ab uberibus Quiama aubncld inü Me. expeciare 2 Kämn enänpehe modicũ hi. M ſilm ch e Lua alteralo⸗ 1C9C nemgbiis Eſaias. — j, exerc hwichinera hoc eſt ubittuanülu — 2—— 3 d.„man⸗ mhuſeai rat᷑ peccatũ eius, cũ poſuerit omnes lapi da remanda: expecta reexpeca: modicü 0 des altaris ſicut lapides cineris alliſos, nõ ibi, modicũ ibi: ut uadant& cadant te- ai ſalone 50) un — ſtabũt luci& delubra. Ciuitas emm muni- trorſum,& conterantur,& illaqueentur, l9J 4 ralchuins uam — 1 mittei quaſi deſertũ:ibi paſcet᷑ uitulus, et dñi uiri illuſores, qui dominamin laper advürlümcham ibi acenbabit,& conſumet ſummitat es e, populũ meũ, qui eſt in leruſalem. Dixi- an fareabſit meiſes illius ius. In ficcitate meſsis illiꝰ conteret Imu ſtis enim: Percuſsimus fœdus cũ morte, AhliKetüs rebit eius qui fecit eum,& qui formauit ſuper nos: quia poſuimus mendaciũ ip? antermotum m Calusn. Cap. XXVIII. audiäerem ui Bur thi. Btett lcpu de terra Aſſyriorũ,& qui eie net. Et ponam in ponqdere iudiciã,& in, Raricbennuntumte, rniensmutimddeo ſpem mendacij,& protectionè aquę inun aunaalienm: eriqyr dabunt. Et delebitur foœrdus ueſtrũ cum I anio dweercnuü- morte,& pactũ ueſtrũ cũ inſerno nonſta aacinoioete AI7 M corone ſuperbię, ebrijs Ephra- bit: flagellũ inundans cũ tranſierit, ettis rupntis d mpelt .. N im, flori decidenti glorię exulta⸗ ei in conculcationẽ. Quandocunq pet.. aunni Dtunt9 tionis eius, qui erant in uertice uallis pin tranſierit, tollet uos: quoniam mane dmu igpaan etnutt guiſsimę errantes à uino. Ecce ualidus et culo pertranſibit in die& innocde, êin aaau imienen fortis dñs, ſicut impetus grandinis, turbo tummodo ſola uexatio intellectum dabit dlnsgumünuenn confringens, ſicut impetus aquarũ multa auditui. Coanguſtatum eſt enim ſirat, a aleraradter rũ inundantiũ,& emiſſarũ ſuper terram ita ut alter decidat:& pallium breueu, amntires èchn ſpacioſam. Pedibus conculcabit᷑ corona trunq; operire non poteſt. i Sicut enin B ſuperbię ebriorũ Ephraim. Et erit flos in monte dtuiſionum ſtabit dis Tfichinſai decidens glorię exultationis eius, qui eſt ualle quę eſt Gabaon iraſcei, utfaciato- ſuper uerticẽ uallis pinguiũ, quaſi tempo pus ſuũ, ali enũ eſt opus eius: ut operetut raneũ ante maturitatẽ autumni, quod cũ opus ſuum, peregrinũ eſt op eius a4b eo. i aſpexerit uidens, ſtatim ut manus tenue⸗ Et nũc nolite illudere, neforte conſtrin⸗ Fn rit, deuorabit illud. In die illa erit dũs ex gantur uincula ueſtra: conſummationee- ercituũ corona glorie,& ſertũ exultatio nim et abbreuiationem audiui à dñodeo nis reſiduo populi ſui, et ſpiritus iudicij ſe exercituũ ſuper uniuerſam terram. Auri⸗ denti ſuper iudiciũ,& fortitudo reuertẽ- bus percipite, et audite uocemmeamat- tibus de bello ad portam. Verũ hi prę uino neſcierũt,& prę ebrietate erra⸗ quid tota die arabit arans, utſerat, pro⸗- uerunt, ſacerdos& propheta neſcierunt ſcindet et ſarriet humum ſuam ꝑre ebrietate abſorpti ſunt à uino uerũt in ebrietate, neſcierõt uiden norauerũt iudiciũ Oas em menſe e ſunt uomitu ſordiũq;, ita ut non eſſet in finibus ſuis. Et erudiet ilũ in u 1 dapexehäumer⸗ == lüormiacti, lol iinserpextnä duhdxim eiwsuma aumim gemin apeämmenrem gio 3 inmni fun ahumm deöni 1 üiene 1 fdchrr quoq; tendite, et andite eloquium meum. un⸗ nalhe eäriatu chumumi fddi kestmilend erra= cum adę quauerit faciem eius, lerat gitn⸗ nan mun m äherit. .— 141 el tẽ, ig⸗ et cyminũ ſparget, et ponet triiicum per in 2 8 n et uictam Khellnw 8 reple⸗ ordinem, et hordeũ, et milituũ, et ulcia n 3 2 4 dicio Wegaegen ultrà deus Kini lnens d —— A A — — Arn Emtürtith, a chzelümmdini, * Po dncllapni 1 m mtlemgdan er mnttüunteit mun oſtamanaa denr i.(anzum nt Kai ler icccr ſäin an operterant e men neckulenatal wr ueeit Gummäth uc ialienynin ne e um peregtüihſtn 8⁵ cwltee luinhei ae runnclhutrden den tabbreuunwtä d.w ituü upermunite ac etciyit tuane aa te tandieemne. on e nrbfan e tte umerurit — dearaunthrar 1 unüſprgechne d em etherläns un bulüü a 95 eus ſuus d s triturab . 2 4 rens⸗& exit mihi quali Ariel. Fſaias. Lege. Et reſpondehit: Neſcio literas. Et ocebit illum. Nõ enim in ſer⸗ it gith, nec rota plauſtri ſuper c minum circumibit. ſed in uirga ex cu- ietur gith,& cyminu in baculo. Panis aät cöminuet: uerum non in perpetuum triturans triturabit illum, nech uexabit ſtri, nec ungulis ſuis comi eum rota plauſtri ne. nuet eum. Et hoc à dño deo exercituum exiuit, ut mirabile faceret conſilium,& magnificaret iuſtitiam. ( Iſtraelitæ pumiliandi uſcue ad pulue rem, ſed non ſine ultione hoſtium. Cab. XXIX. 1 V E. Ariel, Sriel ciuitas, quam expu gnauit Dauid: additus eſt annus ad ates euolutę ſunt. Et cir- r erit triſtis& mœ mentum dicat factori ſuo: Nõ intelligis- Et circuu Nonne adhuc in modico& in breun cõ & uertetur Libanus in Charmel,& Char⸗ munimen mel in ſaltum reputabitur: Et audient in liabe die illa ſurdi uerba libri,& de tenebris die& caligine oculi cæcorum uidebũt. Bt dent mites in dño lęetitiã,& pauperes mines inſancto Iſrael exultabũt. Quo defecit qui pręualebat, conſumma annam, ſolennit cumuallabo Ariel,& gabo quaſ ſphęram in eircuitu tuo, jaciam contrate aggerem, de n ponam in obſdionemtuã · Humi ris, de terra loqueris,& de humo au tur eloquium tuũ,& erit quaſi pythonis ad qe terra uox tua,& de humo eloquium ho dixit dñs. Eo quod app 291 ropinquat po Mat.: 9.à2 pulus iſte ore ſuo, et labijs ſuts glorificat Mar. 7. b me, cor autem eius longe eſt àme,& ti- muerunt me mandato hominum& do- E ctrinis:Ideo ecce ego addam ut admira- tionem faciã populo huic miraculo grã⸗ di& ſtupen ſapientibus eius,& intellectus pruden: tium eius ab do: peribit enim ſapientia à ſcondetur. Vę qui profun di eſtis corde, ut à dño abſcondatis con- ſilium, quorum ſunt in tenebris opera, di cũt: Quis uidet nos:& quis nouit nos: Peruerla eſt ſi lutum con opus fictori hꝛec ueſtra cogitatio, quaſi tra figulum cogitet,& dicat ſuo: Non feciſti me,& fig- tuum mußitabit. Et erit ſicut puluis te, niam nuis multitudo fauilla pertran uentilantium te,& ſicut tus eſt illuſor,& ſucciſi ſunt omnes qut gens multitudo eorũ, qui uigilabant ſuper iniquttatem, qui pecca contra te præualuerunt eritq; repente, re faciebant homines in uerbo,& argu- conleſtim à dño deo exercituũ uiſttabi entem in porta ſupplantabant,& decli- tur in tonitruo,& cõmotione terræ,& nauerunt fruſtra à iuſto · Propter hoc, uoce magna turbinis& tempeſtatis,& hęc dicit dñs ad domum lacob, qui re- flimaignis deuorantis· Et erit ſicut ſom demit Abtaham: Non modo confunde/ nium uiſtonis nocurnę et multitudo om tur lacob O nium gentium, quę dimicauerunt cõtra ſcet. Ariel,& omnes qui militauerunt,& ob- ſederunt,& preualuerunt aduerſus eam- Et ſicut ſomniat eſuxiens& comedit, cũ autẽ fuerit expergefactus, uacua eſt ani- ma eius,& ſicut ſfomniat ſitiẽs& bibit, & poſtquã fuerit expergefactus, laſſus adhuc ſitit,& anima eius uacua eſt: ſic erit multitudo omnium gentium, quę di- micauerunt cõtra montem Sion. Obſtu peſcite,& admiramini, fluctuate& ua- cillate, nebriamini,& nõ auino: moue- mini.& non ab ebrietate. Quoniam mi ut adderetts peccatum ſuper peccatum, ſcuit uobis dñs ſpiritum ſoporis, claudet qut ambulatis, ut deſcendatis in D remini te ‚nec modo uultus eius erube. ſed cum uiderit filios ſuos,opera ma nuum mearum in medio ſui ſanctificãtes nomen meum,& ſanctificabunt ſanctum Iacob,& deum Ifraë prędicabunt, G& ſcient errãtes ſpiritu intellectum, et muſ⸗ ſitatores diſcent legem. Craſcitur deus ſi præter ipſum hu⸗ mano conſilitam innitamur. Cap. XX X. t erdi lam, et nonper ſpiritum meum, Egy- oculos ueſtros, prophetas& principes ptum, et os meum non intertogaſtis, ſpe- ueſtros qui uident uiſiones operiet. Et rantes auxilium in fortitudin? Pharao- erit nobis uiio omniũ ſicut uerba libri nis, et habẽtes fiduciam in umbra lignati, quem cum dederint ſcienti lite- pti. Et AgY erit uobis fortitudo Pharaonis asgiissnireere iſtum,& reſpondebit: in confuſionem, et fldueia T in umbra! anboſnumn nanud eſt enin E dabi Ryypti in ignominiam lerãt)eniw in turliber nelcienti literas, diceturq; ei: Tam principes tui, et nuncij tui uſq; ad Lege. P 5 BHBanes Abdię 1.5 Eccla-e V R fllij deſertores, dicit dñs, ut face A retis conſilium, et nõ ex me,e umbra Erant, ergo fanctus Mnes peruenerunt. Omnes confuſi ſunt ſuper populo, qui eis prodeſſe non po- tuit:nõ fuerunt in auxilium,& in aliquã utilitatẽ, ſed in cõfuſionem,& in oppro- briũ. Onus iumẽtorã Auſtri.In terra tri bulattonis& anguſtiæ, leæna& leo ex eis, uipera& regulus uoſans portãtes ſu per humeros iumentorũ diuit:as ſuas,& ſuper gibbum camelorum theſauros ſuos ad populum qui eis prodeſſe nõ poterit. MÆ gyptus em̃ fruſtra& uane auxiliabi- tur, ideo clamaui ſuper hoc: Superbia tã tum eſt, quieſce. Nunc ingreſſus ſcribe ei ſuper buxũ,& in libro diligenter ex- ara illad,& erit in die nouiſsimoin teſti moniũ uſq; in ęternũ. Populus em̃ ad ira cundiam prouocãs eſt, et filij mendaces, filij nolẽtes audire ſegẽ dei. Qui dicũt ui dentibus, Nolite uidere,& aſpiciẽtibus, Nolite aſpicere nobis ea quę recta ſunt, loquimini nobis placentia, uidete nobis errores.Auferte à me uiã, declinate à me ſemitã, ceſſet à facie noſtra ſanctus Iſra- kl. Propterea hęc dicit dñs noſter ſanctus Iſraẽl: Pro eo quòd reprobaſtis uerbum hc,& ſperaſtis in calumnia et in tumul tu,& innixi eſtis ſuper eo: propterea e- rit uobis iniquitas hęc, ſicut interruptio cadẽs,& requiſita in muro excelſo. quo niam ſubiio dum non ſperatur, ueniet cõ tritio eius. Et comminuetur ſicut cõte/ teritur lagena figuli contritione peruali- da,& noninuenietur de fragmentis eius teſta, in qua portetur igniculus de incen dio, aut hauriatur parum aquę de fouea. Quia hæc dicit dſs deus* Iſrasl: Si re- uertamini& quieſcatis, ſalui eritis:in ſi lentio& in ſpe erit fortitudo ueſtra. Et noluiſtis,& dixiſtis: Nequaquam, ſed ad equos fugiemus:ideo fugietis. Et ſu- Per ueloces aſcendemus:ideo uelociores erunt, qui perſequentur uos. Mille ho- mines à facie terroris unius,& à ſacie terroris quinq;, fugietis, donec relinqua mini quaſt malus nauis in uertice mon- tis,& quaſi ſignum ſuper collẽ. Propte- rea expectat dms ut miſereatur ueſtri,& Eſaias. & aquam breuem. L na à te uftra doctorem tuum, tui uidentes pręceptorem faciet anoſana & erunt oculi tuum. Et aures tuę audient uerbum poſt tergum monen tis. Hęc eſt uia, ambulate n ea,& nõ de- clinetis neq; ad dexteram, neq; ad ſini⸗ ſtram. Et contaminabis laminas ſculpti lium argenti tui,& Rimentum cõflati lis auri tui,& diſperges ea ſicut immun⸗ diciam menſtruatæ. Egredere, dices ei. Et dabitur pluuiaſemini tuo, ubicun ſeminaueris in terra,& panis fiugum ter ræ erit uberrimus& pinguis: paſcetur in poſleſsione tua in dte illo agnus ſpa- cioſe,& tauri tui,& pulli aſinorum qui operantur terram, cõmtſtum migma co- medent ſicut in area uentilatum eſt. Et erunt ſuper omnem montẽ᷑ excelſum ſuper omnem collem eleuatũ riui curren tium aquarum in die interfectionis mui⸗ torum cum ceciderint turres. Et erit lux lunę ſicut lux ſolis,& lux ſolis erit ſeptẽ⸗ pliciter, ſicut lux ſeptem dierum in die qua alligauerit dñs uulnus populi fui, et percuſſuram plagæ eius ſanauerit. Ecce nomen dñi uenit de longinquo, ardens furor eius,& grauis ad portãdum: labla eius repleta ſunt indignatione,& lingm eius quaſi ignis deuorans. Spiritus eius uelut torrens inundans uſq; ad medium colli, ad perdendas gentes in nmilum,& frenum erroris, quod erat in maxillis po pulorum. Canticũ erit uohis ſicut ruox ſanctificatę ſolennitatis,& lętitia cordis ſicut qui pergit cũ tibia,ut intret in mon tem qñi ad ſortem Iſracl. Et auditam fr G ciet dñs gloriam uocis ſuæ,& terrotem brachij ſui oſtendet in cõminatione fu/ roris,& flamma ignis deuorantis allidet in turbine,& in lapide grandiis. A uo ce enim dñi pauebit Aſſur, uirga percuſ- ſus. Et erit tranſitus uirgę fundatus, qua requieſcere faciet dñs ſuper eum in ym- panis& citharis,& in bellis præcipuis expugnabit eos. Præparata eſt enim ab heri Tophet à rege præparata, profun- da& dilatata. Nutrimenta eiusignis& ideo exaltabit᷑ parcens uobis, quia deus ligna multa, flatus domini ſicut torrems iudicij dñs: beati omnes qui expectant ſulphuris ſuccendens eam. eum. Populus enim Sion habitabit in le ruſalem:plorans nequaquã plorabis, mi- ſerans miſerebitur tut, ad uocem clamo- E ris tui ſtanum ut audierit, reſpondebit ti- arctum bi. Et dabit uobis dñs panem F artum,] bentes fiducia ſuper quadrigas, quia mul .& tæ C Exbortano ad fiduciam Cap. XXXI. ☛. qui deſcendunt in in deum. Æ gyptũ ad F auxilium, in equis ſperantes,& hia. mamdorcunentel amawercrun non plinäm an m diseseklunm ermontem. dicn, gſ & P mmarimo ſc zencumlendtem p. ausradess&e kluas e arinäun re abtecnm iaabiſch adiibeitca uri, dumuſte necc aan lonöuri, nseordtem K iucig inene ds nläſornwdoens ate t wdmägienesp gäc olstgniseit amwowinlemſalem. I TenrbG tirzu nenſttun. wſe MYJll üchnnguddten, äiprernt Rte ifnänta dend, 8 vieunürgmi eenominentbinte cemnocuiuer amäütgidr aucu nägnduns euödener dch admunac wanadeg tauale ei guiwenin d; radetiigein ämiheiaa dfetlen ge eni äindia herde fammiaj cid — 2 1 —— 2 — ₰ — 91. Kead 3 ₰ Paacichn 1 . jgtſi daeuem 8. erntuan e ar ſder m dn tpaht iteden t. lſemm tälund. * ² germaaen = lichattrzen d* kumm ar a ne unhegenr üputt an 1 mruwaba an p eeeh eähaner. dm ciidan Aichetn bim damken i pher nexarne ☛ ann Nurnanu i. d ie kausand e *☛ ſcccmienen b 1 manh ljuian Gh. AIn 5 miegühen aeruiièpul 8 4. 9 rt, Lluper ecnitib ⸗ en& non ſunt conſiſi ſuper ſanctũ Mkaul,& dñm non requiſierunt. Ipſe au- duxit malum,& uerba ſua B uum ini 9, S d non deus,& equli eorum, caro,& nõ ſpi riuus& domintis inclinabit manum ſuã, peſcite opulentę, & corruet auxiliator,& cadet cui præ- armm tem ſapiẽs ad von abſtulit,& conſurget ebimorum,& cötra auxil ſaatur auxilium, ſimulq; 0 mentur. Quia hęc dicit dñs ad me: A er &e catulus leonis lu⸗- nea fertili. er predam ſuam, cum occurrerit ei mul næ]& uepres a titudo paſtorum, a uoce eorum non for. ſuper om midabit,& à multitudine eorum non pa u ·Do vebit: ſic deſcendet dñs exerci:uum, ut do urbis reli prelictur ſuper montem Sion,& ſuper fa Sicut aues nolantes.ſic pro“ num. teget dũs ex ercituum leruſalem, prote- gũ, done ans& liberaus, tranens& ſaluas. Cõ exccelſo, vertimini ſicut in profundum receſſera- Charme a abiſciet uir ſui, quę fe in Charmel in peccatum. pax,& cultus iuſtitię ſi ri,& gla ritas uſq; in ſempiternumEt ſedehit po modo ſi rugiat leo, collem eius. tis flij lſrasl. In die enim il jdola argenti ſui,& idola auri cerũt uobis manus ueſtræ Bt cadet Aſſur in gladio nõ un D ziusnö hommts uorabit eum,& fugtet pulus non à facie gladij.S& juuenes eius uecti, tabernacu lenta. Grando aũt in deſc & humilitate humiliabitin ciuitas. Bea ti qui ſeminatis ſuperomnes aquas, im⸗ mittentes pedem, bouis& aſini. C Orat propheta pro ſalutari dei, ſubiu- gales erunt,& fortitudo tranlibit,& pauebunt fugi pes eius. ͤrzeit dñs: cuius ignis eſt in Si⸗ on.& caminus eius in leruſalem. ¶ Quale ſit reg num Chriſt:,& condi. Eſaias. contra dñm ium operan⸗ uitatem. Rgyptus, homo, ni 8 demia, collectio ultra non ueniet. Obſtu C conturbamini cõfiden confundemini, accin- cõ s. Superubera plan- deſyderabili, ſuper ui populi mei ſpi⸗ſyina ſcendent, quanto magls nes domos gaudij ciuitatis ex- Domus em̃ demiſſa eſt, multitu- cta eſt, tenebre& palpatio mnes conſu⸗ eius à terrore ienes princi- tiones reg ni bone inſt.tuti. Ca 12. XXXII. ¹ Hceininchitis regnabit rex,& prin cipes in iudicio pręerunt. Et erit uir ſicut qui abſconditur à uento, ſeatempeſtate, ſicut riui & umbia petre prominentis in ſerza. Non caligabunt oculi uie aures audientium diligẽter auſcul Ht cor ſtultorũ intelliget ſcientiam, lingua balborum uelociter loquetur aquarũ in ſiti, plane. Non uocabitur ultra is qui inſi/ piens eſt, princeps, neq́; fraudulentus ap pellabitur maior. Stultus enim fatua lo⸗ næ fuerint de eo. 8 luef,& cor eius faciet inic ſtiat ſimulationem,& loquatur ad dũm iu ttauqulenter,& uacuã faciat animã eſu- ribusF ſu rientis,& potũ ſitienti auferat. Fraudu⸗- enti 1. 1e lenti uaſa peſsima funt ipſe enim cogita Ecce uidentes clam inlnu Rin tiones † concinnabit] ad perdendos mi- pacis amarè flebunt. Diſsipatæ ſunt uie, ſauit tranſiens per ſemitam, itritum muit tes in ſermone mendaci j. cũ loquereiur pau- gterra de⸗- cot us.&uia preuali⸗ pauper iudicia. Princep u gna ſunt principe cog per duces ſtabit. Mulie gite,& audite uocẽè meam, tes percipite auribus eloquiũ meũ. Poſt dies em̃&† annos) uos contun 292 ero, ea que di itabit,& ipſe ſu- res opulentæ ſur fllij confiden confidentes, cõſummata eſt enim uin⸗ ltantis: tes, exuite uos,& gite lumbos ueſtro Quo gite, ſuper regione Super humuũ ctæ ſunt ſuper ſpeluncas uſque in æter- Gaudium onagrorum paſcua gre- ceſfundat᷑ ſuper nos ſpiitus de & erit deſertum in Charmel,& lin ſaltum reputabitur.I Et ha bitabit in ſolitudine iudicium,& iuſtitia ſedebit. Et erit opus iuſtitię lentium,& ſecu meus in pulchritudine pacis.& in lis fiduciæ,& in requie opu- enſione ſaltus, dicans qui diꝶ ni ſint frutlus eius. V & celat ſperneris: cum cõſummaueris deprę dati onẽ, depredaberis, cũ fatigatus deſieris itẽnere, contẽ neris. Dñe miſerere no- jemiũ,& ſtri, te em †expectamus,] eſto brachium tabũt. noſtrũ in mane,& ſalus noſtra in tẽpore & nibulationis Auoce angelifugerũt po & puli,& ab exaltatione tua diſperſæ ſunt Cap. XXXIII. babimi- annum Sup. 24.8 E. qui prę daris, nõne etipſe preda A beris:& qui ſpernis, nonne& ipſe Fentes. Et cõgregabuntur ſpolia ueſtra cut colligit᷑ bruchus, uelut cũ folſę ple Cs aitatẽ, ut per qm̃ habi . Magnificatus eſt dñs. tauit in excelſo, impleuit Sion dicio& iuſtitia. Et erit fides in tẽpo 18,] dinitie ſalutis ſapiẽtia& ſci expeda uimus „ tuis a, timor dñi ipſe eſt theſaurus eius. abunt foris angelt Ldum ſundimini b Eſaias. HNctũ eſt pactũ.proiecĩt ciuitates, non re, do eius,& orbis,& omne germen eius putauit homines. Luxit,& elanguit ter- Quia indignatio dñi luper omnes Gen⸗ 6 n⸗ factus eſt Saron ſicut deſertum,& con⸗ eorum:iinterfecit eos,& dedit ecs i oc⸗ cuſſa eſt Baſan,& Carmelus. Nunc con ciſionem Interfecti eorũ proijcient,& ſurgam, dicit dñs, nunc exaltabor, nunc de cadaueribus eorum aſcẽdet kœtora⸗ Tſublimabor.Concipietis arxdorem,& beſcent montesà ſanguine eorum Stta parietis ſtipulam, ſpiritus ueſter ut ignis beſcet omnis militia cœlorum,& cpli uorabit uos. Et erũt populi quaſi de in⸗ cabuntur ſicut liber cœli,& omnts mili cendio cinis, ſpinę cõgregatę igni cõbu tia eorũ defluet ſicut defluit folium de ui rentur. Audite qui longe eſtis, quę fece, nea& de ficu. Quoniaminebriatus eſ rim,& cognoſcite uicini fortitudinem in cœlo gladius meus: ecce ſuper lu C meã. Cõterriti ſunt in Sion peccatores, meã deſcendet,& ſuper populũ interfe poſſedit tremor hypocritas, quis poterit ctionis meę ad iudicium. Giadius qñi te habitare de uobis cum igne deuorante: pletus eſt ſanguine, incraſſatus eſt adipe, quiis habitabit ex uobis cum ardoribus de ſanguine agnorũ& hircorum,& de Pſal.4 a ſempiternis: Qui ambulat in iuſtitijs et ſanguine medullatorũ arietum: uidima ueritates, loquitur Fueritatẽ,] qui proijcit auaritiã enim dſñi in Boſra,& interfectio magna ex calumnia,& excutit manusſuas ab in terra Edom. Et deſcendẽt unicornes omm munere, ꝗ obturat aures ſuas ne au cum eis,& tauri cum potẽtibus:inebria- diat ſanguinem,& claudit oculos ſuos bitur terra eorũ ſanguine,& humus eo- ne uideat malum.Iſte in excelſis habita, rum adipe pingui: quia dies ultlonis bit, munimenta ſaxorũ ſublimitas eius, dñi, annus retribuuionum iudicij Sion. panis ei datus eſt, aquę eius fid eles ſunt. Et cõuertentur torremtes eius in picem, Regẽ in decore ſuo uidebũt oculi eius,& humus eius in ſulphur,& erit imtena Sieuabor cernent terrã delonge. Cor tuũ meditabi eius in picemardentẽ. Nocte& die non C 2. Cor. 1. c tur timorem, ſſubi eſt literatus: ubi legis extinguet, in ſempiternum aſcendettu- uerba ponderãs: ubi doctor paruulorũ: mus eius, à generatione in generation? Populum imprudentem nõ uidebis, po- deſolabitur, in ſecula ſeculorum nõ eiſt pulum alti ſermonis:ita ut non poſsis in, tranſiens per eam. Et posidebunt illam telligere diſertitudinem linguæ eius, in onocrotalus, et ericius,& ibis& coruus quo nulla eſt ſapientia: Reſpice Sion ci⸗ habitabunt in ea, et extendet᷑ ſuper eam uitatem ſole nnitatis noſtræ: oculi tui ui- menſura, ut redigatur ad nahilũ,& per- D debunt leruſalem habitationem opulen pendiculũ in deſolationẽ. Nobiles eius tam, tabernaculũ quod nequaquã trans nõ erunt ibi, regem potius innocabũt, et ferri poterit: nec auferentur claui eius in omnes principes eius erũt in nihilũ. Et ſempiternum,& omnes funiculi eius nõ oriẽtur in domibus eius ſpinę& urticę, rumpentur: quia ſolummodo ibi magnifi& paliurus in munitionibus eius,& erit cus eſt dñs noſter: locus fluuiorum riui cubile draconum,& paſcua ſtruthionũ. latiſſimi,& patentes: non tranſibit per Et occurrẽt dęmonia, onocentaurus& eum nauis remigum, neq; trieris magna piloſus clamabit alter ad alterum, ibi cu tranſgredietur eum. Dñs em̃ iudeꝝx no⸗ Dauit lam:a,& inuenit ſibi requiem. lbi ſter, dñs legifer noſter, dñs rex noſter: ip habuit foueam ericius,& enutriuit catu ſe ſaluabit nos. Laxati ſunt funiculi tui, los,& circumfodit,& fouit inumbra Ied nõ preualebunt, ſic erit malus tuus, eius, illuc congregati ſunt milui, aiter ad ut dilatare ſignum nõ queas. Tunc diui- alterum. Requirite diligẽter in lihro do dentur ſpolia prędarum multarũ: claudi mini,& legite, unum ex eis non defuit, diripient rapinam. Nec dicet uicinus: alter alterũ non quæſiuit, quia quod ex Nlangni. Populus qui habitat in ea, au⸗ ore meo procedſt, ille mandauit,& ſpiri feretur ab eo iniquitas. tus eius ipſe congregauit ea. Et ipſe mi⸗ ¶ Intolerabilis hominibus ultio duuna. ſit eis ſortem,& manus eius diullit eam Cap. XXXIIII. illis in menſuram, uſq; in æternum poſbi⸗ A A Ccedue Gentes,& audite,& popu debunt eam, in generatione& genera- li attendite:audiat terra,& plenitu- tionem habitabunt in ea. Wei. ran. Gc. . iiem in ra, confuſus eſt Libanus,& obſurduit, et tes,& furor ſuper uniuerſamemalitiam! 3 atſvhth 1 11 9 . nitiun er XNI. Leul Klilu 4 Rulabt nb mn 1 9 9 9 mitun ludde Miubulrucemuc on nuorun,c aimm oad vn alg anenn. aaubrasan lnc anuutwohe a arcbl Aunci.Bt atrinuwebinr, Mrürbmdd kc ern anullnnöenen G aaälä mdect uu mauenenrib öideaiherm B räaprrweneni,& uenlen abnaſenphen aanudäd eiiem agbadderxemtes. ehſleenenatn ach. KAXII i uan qunolecime uatee,Neenäube aeönwülperonnes um Keepten Bt mm kahacide adh aimm Dachän itianeuäu im ſtgrdütcns dreg uadiathöie 1 ääschmſrdae Klianang Rta — DaxkaunieR rarralgrenm, fanaä uta 3 dadrdeluräe eüdäggurer üatadꝛuim kemim— ſu er 3 buu tend 1ar atdrdit hcnennidas 1 — Fſaias. 2 9 34 20¼ et 4ℳ a Alaitis cꝰſolatio promittitur credẽ fidunt in eo· Quod ſi reſpõderis mihi. In 3““ las in(bri ſtum.(ap. XXX V. qᷓñ̃o deo noſtro cõfidimus, nõne ipſe eſt an n uiaa Rtabit deſerta& inuia,& exulta- cutus abſtulit Ezechias excelſa S& alta- 6 2 dai Lbrloluuudo.&e florebit quaſi lilium. xia,& dixit ludę& leruſalem: Corã al⸗- 8 dtageidh gerninãs germinabit,& exultabit lęta tart iſto adorabitis. Et nãc trade te dno 1 ma d Anda& laudäs, gloria Libani data eſt meo resi Aſſyriorum,& dabo tibi duo u Vnid Ka ecor Carmeli& Saron, ipſi uidebũt millia equorũ nec poteris ex te prębere 9 bat gorũ dñi,& decorẽ dei noſtri. Cõfor- aſcenſores eorũ. Et quomodoſ uſtinebis 1 2E üe 9 3 nemanus diſſolutas,& genua debilia faciẽ iudicis unius loci exx ſeruis dñi mei u dorate. Dicite: T Puſillanimes confor- minoribus: Quod ſi cõſidis in AeEypro 2 nahde dtr amini.)& nolite timere, ecce deus ue- in quadrigis,& in equitibus,& nũcnun 1☛ duar Ra w ſer ultionẽ adducet retributionis, deus quid ſine dño aſcendi ad terrã iſtã ui di d n— 0n iple ueniet, et ſaluabit rnos M pe ſperderem eam: Dñs dixit ad me: Aſcen dae ag, nenrur oculi cęcorũ,& aures ſurdorum de ſuper terra iſtã,& diſperde eam. Et 1 A düein uchauu⸗ Tuncfaliet ſicut ceruus clau/ dixit Bliacim,& Sobna,& loahe ad 8 13n nnit 8 zs Raperta erit lingua mutorum, quia Rabſacen: Loquere ad ſeruos tuos Syra 1 mr 1 emNhs ccilſe lunt in deſerto aqua,& torrẽtes in lingua, intelligimus enim, ne loquaris ad 1 42 nann büadßße ſolitudme. Et que erat arida, erit in ſtag nos ludaice in auribus populi qui eſt ſu- — an ban üan nun,& ſitlens infontes aquaruͦ. In cubi per murum. Et dixit ad eos Rabſaces- amege bus, in quibus prlus dracones habita- Nunquid ad qmim tuũ& ad te, miſit me 81 vrendaine 1 4 2 nenutmaa b ürihatn, cmalaiiin b n th ilcyinag 2 wagenig, g& fd letletn, karpenen lnith namiuaht utneaarraite — uniemmn e rü n eäni 17h 6 „ lb 3 ildorgmmud g.—no rcls Ezech m r rincpecini — mconduts aten Pacl. fates luda munitas,& cepit eas a tex Aſfyrior 1 a wumannian e p = nccum yiahie e nitGemmmihn n. = hmttinamn d n Kinenichnne wemaxibiae cirmnſd Ae. = ccengrenaiinn an e Requhrechti n ma legie mnattti 2 S 15n gein r — Hnetitſtrnit a peeccagrezin de i, Lmnsus i⸗ aanlurmacgragen an, gerertr ſe ubiahwio b Rer 1 T factum eſt, in quartodecimo an- bät, oriet uiror calami& iunci Et erit dñs meus, ut loquerer omnia uerba iſta, bi lemita,& uia ſancta uocabitur, non& non potius aduiros qui ſedent in mu ranſibit per ed pollutus,& hec erit uo⸗ ro,ut comedant ſtercora ſua,& bibant his directa ura, ita ut ſtulti nö errent per urinam pedum ſuorũ uobiſcum: Etſte/ eum. Non erit ibi leo⸗& mala beſtia nõ tit Rabſaces,& clamauit uoce magna acendet per eam, nec inuenieturibi,& Iudaice,& dixit: Audite uerba regis ma anbulabunt qui liberati kuermt. Etre- gni, regis Aſſyriorum. Hæc dixn rex: dempti à io⸗conuertent,& uentent in Non feducat uos Ezechias, quia nõ po gion cum laude,& lé itia ſempiterna ſu terit eruere uos. Et nonuobis tribuat ſi- per caput eorum gaudiũ& letitiam ob- duciam Ezechias ſuper dño, dicens: E- tmebunt,& kugiet dolor gemitus. ruens liberabit nos dũs, non dabitur ci- Cppugnatur Ieru ale abexercitu A0 uitas iſta in manu regis Aſſyriorum. No norum. Cap. X XXII. lite audire BEzechiam, hęc em dicitrex Aſſyriorum: Facite mecum bene dictio- ieæ, alcendit Senna⸗- nem,& egredimini ad me,& comedite cherib rex Allyriorũ ſuper omnes ciui⸗ unuſquiſq́; uineã ſuam,& unuſquiſq; f. Etmiſit cum ſuã,& bibite unuſquiſq; aquam ci um Rabſacè de Lachis in ſternę ſuę, donec ueniã,& tollã uos ad leruſalem, ad regem Ezechiã in manu terram quę eſtut terra ueſtra,terram fru graui,& ſtetit in aque ductu piſcinę ſupe menti& uini, terrã panũ& uinearum- noris in uia Agri fullonis. Et egreſfus Nec cõturbet uos Ezechias, dicens, dñs eſtad eũ Rlacim filius Hęlciæ, qui erat liberabit nos. Nunquid liberauerunt dij ſuper domum.& Sobna ſcriba, et Iloahe gentium unuſquiſq; terram ſuam de ma ius Afaph à cõmentariſs. Et d zit ad nu regis Aſſyriorũ ubi eſt deus Emath eos Rablaces: Dicite Ezechię: Hęc di-& Arphad: ubi eſt deus Sepharuaim: xit rex magnus rex Aſſyriorum: Quæ nunquid liberauerunt Samariam de ma eſt iſta Kducia qua cõfidis: au t quo con nu mea: Quis eſt ex omnibus dijs terra- lio uel foritudine rebellare diſponis, ſu rum iſtarum, qui eruerit terram ſuam de per quem habes fiduciã, qula receſsiſti à manu mea, ut eruat dñs Ieruſalem de ma me: Ecce, confidis ſuper baculum arun⸗ nu mea:Et ſiluerunt, et non reſponderãt dineum confracum iſtum, ſuper Wgy- ei uerbum Mandauerat enim eis rex, di ptum, cus li mniæus ſuerit homo, intra⸗ cens: Ne reſpondeatis ei: Et ingreſſus eſt I bum manum eius⸗ et perforabit eam, ſic Ehacim filius Helcię qui erat ſuper do⸗ Pharao rex Æ pti omnibus qui con⸗ mum,& Sobna ſcriba,&e Ioahe filius fidunt Aſaph 2 Aſaph à commentarijs, ad Ezechuam Lciſsts ueſtibus:& nunciauerunt ei uer- ba Rablacis. ¶ Spe diunuſubſidij animos obſeſſòru fr- mat Eſaias. Cap. XXXDVII. Tjfactum eſt, cum audiſſet rex Eze chias, ſcidit ueſtimenta ſua,& obuo- lutus eſt acco,& in:rauit in domũ dñi. Et miſit Bliacim qui erat ſuper domũ, & Sobnã ſcribam,& ſeniores de ſacer- dotibus opertos ſaccis ad Bſasã filium Amos prop etam,& dixerunt ad eum: Hęc dicicrex Ezechias: Dies tribulatio nis,& correptionis,& blaſphemiæ dies hęc. quia uenerunt filij uſq; ad partũ,& uirtus nõ eſt pariendi. Si quo modo au- diat dñs deus tuus uerba Rabſacis, quẽ miſit rex Aſſyriorũ dñs ſuus ad blaſphe- mandum dñm deũ uiuentem,& ex pro- brandum ſermonibus quos audiuit dſis deus tuus, leua ergo orationem pro reli- qutjs quę repertę ſumt. Et uenerunt ſerui regis Ezechię ad Eſaiã,& dixit ad eos Eſaias:Hęc dicetis dño ueſtro. Hęc dicit dñs: Ne timeas à facie uerborũ quę au⸗ diſti, quibus blaſphemauerũt pueri regis Aſſyriorum me.Ecce, ego dabo ei ſpiri- tum,& audiet nunciũ,& reuertetur ad terram ſuã,& corruere eũ faciã gladio in terra ſua. Reuerſus eſt autem Rablſa- ces,& inuenit reg?ẽ Aſſyriorum pręlian- tem aduerſus Lobnam. Audierat enim quia profectus eſſet de Lachis,& audi- nt de Tharaca rege RÆ. tliopię, dicẽtes: Egreiſus eſt ut pugnet contra te. Quod cum audiſſet, miſit nuncios ad Ezechiã dicens: Hęc dicetis Ezechię regi Iudæ, loquentes: Non te decipiat deus tuus, in quo tu confidis, dicens: Non dabitur le- C tuſalem in manũ regis Aſſyriorã. Ecce, tu audiſti omnia quę fecerunt reges Af- ſyriorum omnibus terris quas ſubuerte-/ runt.& tu poteris liberari: Nunquid e- ruerunt eos dij Gentium, quos ſubuerte runt patres mei Gozã& Haran,& Re- ſeph,& ſilios Eden, qui erãt in Thalaſ- ſar: Vbi eſtrex Emath, et rex Arphad, & rex urbis Sepharuaim, Ana& Aua: Et tulit Ezechias libros de mauu nun- ciorum,& legit eos,& aſcẽdit in domũ Eaechias dñt,& expandit eos coram dfo. t o- rauit Ezechias ad dñm, dicens: Dſĩe ex⸗ ercituum deus Iſrael, qui ſedes ſuper che — tubun, tu es dtus ſolus omniũ regnorum terrg⸗ A 4. Re, 19.a Fſaias. terrę, tu feciſti cœrla& tertã In mine aurem tuã,& audi tuos,& uide,& audi om nacherib, quę muſit ad blaſphemandum deum uiuentẽ. Vere em̃ dñt deſertas fe. cerunt reges Aſfyriorũ terras,& regia zins nes earũ. Et dederunt deos earũ ignno a mnptoptem em̃ erant dij, ſed opera manuũ hominã ak rignlse ugnum& lapis,& cõminuerunt ecs.E a amabüucain nunc dile deus noſterſalua nos demann irruqiqmin eius, aut] cognofcãt omma regna tertæ A numläc quia tu es dis ſolus. Et miſit efaiasus dedd Mit Amos ad Ezechiã, dicens: Hęc dicit qñs 9 Fatrichd d Aümm deus Itratl: Pro quibus rogaſti me de aiſou Bihtüctt Sennacherib rege Aſſyriorum, hoceſt nnepodkeoch demü uerbum quod locutus eſt dñs fuper eum. uugſäsße Deſpexitte,& ſublannauit te, wirgoſt⸗ autiermigintet lia Sion, poſt te caput mouit, ſilia leruſa, 1 lem. Qui exprobraſtt,& quem blaſphe⸗ maſti, et ſuper quẽ exaltaſti uocè, ct leua ſti altitudinem oculorum tuorũ: Ad an- 8 8 ctum Iſraẽl. In manu ſeruorũ tuorum ex probraſti dño, et dixiſti: In multitudine qnadrigarum mearum ego aſcendi alti- tudinem montium, iuga Libani, etlucci- dã ex celſa cedrorũ cius, et elecas abiet es illius, et introibo altitudinem ſumni- tatis eius, ſaltum Carmeli eius. Ego fod, et bibi Aquam, et exiccaui ueſtigiop dis mei omnes riuos, aggerum. Nõqud nõ audiſti quę olim fecerim eit ex die- Dbus antiquis ego plalinaui illud, et nune adduxi, et factum eſt in eradicationè col lium cõpugnamium, et ciuitatum muni tarum. Habitatores earum breuiata ma- nu contremuerunt, et confuſi ſunt, ſicut foœ num agrt ct gramen paſcue, etherba unn Rteauut tectorũ, quę exaruit an equã matureſce fancuti ret. Habitationẽ tuã, et egreſſum tuum, heraülin et introitum tuum ego cognoui, et inſa les Annnthd niam tuã cõtra me. Cũ fureres aduerluim aantüſrꝛq me, ſuperbia tua aſcendit in aures meas, hlwrün ponam ergo circulum in naribus tus, et 3 din hor frænum in labijs tuis, et reducam terin 4 4 min dece uia per quam ueniſti. Tibi autẽ hocert 5 älher ſignum. Comede hoc anno quæ ſponte ſ lainun tur 34 3 clina do id„1- „Aperl Xoculo ai M nia uerha gen⸗ verki ranar an 4 1 ib. B' 1 Bet el, K nrauberye ee ATI gorutbachi wikmnriunadeiB e wien Achteth Mexämn watam Anars Bternnennt Aprrei, Aon ddandie memäc onbaauermcoritein laakpaidh d quo deusfkcerm. Btt Kiimmo biiäcl. dchm eem: Vazes Kaletcks canDaie lirrinduan, eu faeadſciue ——— p 1 1 naſcunt, et in anno ſecundo pomis ueee utula&e re, in anno autem tertio ſeminate et me 159 d. tite, et plantate uineas, et comedite fru 1 ütan Ar ctum earum. Et mittet id quod ſaluatun inuuun meo — 86 M 6„o. fuerit de domo luda, et quod reliquum ſin ian ina eſt, radicem deorſum, et faciet fructum bin dea S. ſurſum, quia de Ieruſalem exibunt relſ- 3 nnanaadat quiæ, et ſaluatio de monte Slon, 2el Rignütden n „n 5; ne uexercituum kaciet iſtud. Propterea ba mcdicir ñs de rege Aſiyriorũ: Non in „ na ü mabit ctuitatẽ hanc,& non iaciet ibi ſa- 1 düne nre vi& occupabit eam clypeus,& non 4 3—2 däſe iftd,— 2.*. miteet in circuiu eius aggerẽ. In uia qua 1 iaa i wenit, per eam reuertet,& ciuitatẽ hanc i 2 ntch ad nõ ingrediet, dicit dñs. Et protegã ciui/ 9.— 4 5 dih uikam ut ſaluẽ eam propter me,& pro 1* kiea pter Dauidſeruũ meũ. IEgreilus eſt aũt 1 oe angelus qñi,& percuſsit in caſtris Ally 1 t letun Ph ürdrs centũ octoginta quinq; milſia. Et aetite ſgarexerunt mane,& ecce o?s cadauera 6 bedei h 3—& 4& E ni n mortuorũ, Et egreſſus eſt, abijt,& re. =. n, uerlus eſt Sennacherib rex Allyriori, ena bnd 1*u üra he & habitauit in Amiue.Et factũ eſt, cum 1 Leaia adoraret in templo Neſroch deum ſuum, en unnüh Adramelech,& Saraſar filij eius percuſ 14 anat a ſetunt eum gladio, fugeruntq; in terram — eRppeg« de 1 ennidte Axaat,& regnautt Aſarhardon filius e- 1 A 9 8 ius pro eo-·.„ C Erechuas ingenti miraculo cæli conua- leſeit à morbo. Cap. XXX VIII. 4 N tebus illis ęgrotauit Ezechias uſ 2. Lumnaag eg,Ique admorté,&e introiuit ad eũ Rſalas naamman a flus Amos propheta,& dixit ei: Hęc di ₰ tüawin Mn ci dñs: Diſpone domu- tuę, quia morie- 1 ³„! 1 3„. 7 ermnd f Btu,& non ules. Et SMe e Hæe- 1 Whmmeadia, chlaskacl? ſuam ad parietẽ,& orautt ad n,& drxit: Obſe ro dñe memèio quę 2 Aoun ra amaͤnng 4 , ard 1 lquisezdia 1 . 4 A 1 2 RAdur ann 3 hg e, ama gan⸗ 3 ou exaue ntrxcni li a u riuntun onnti zam icötame(itnn du ualnenn a an Cerpo cnewmidu =in ldijndenanen aunrenli haine In.(onetefnewhehe 2 A etinanolyäu r No arentrtmnen harraxeune aqeit e an tannügän da Ganolinmön en dola tti un gncklmütnde db sran⸗ 1 1. 8 Ppü nanlm ananen ſoquomodo ambulauerim cori te in ue- tiiate,& in corde perfecto,& quod bo- uun eſt m oculis tuis fecerim. Et fleuit Ezechias fletu magno. Et factũ eſt ꝶ bũ dominiad Bſuam, dicens: Vade& dic Hzechię, Hęc dicit dñs deus Dauid pa gtui: Audiui orationẽ tuam,& uidi la- cerymas tuas, ecce ego adijciã ſuper dies uos quindecim annos,& de manu regis Alyriorũ eruam te,& ciuitatẽ iſtam,& g pooregam eam. Hoc autè tibi erit ſignum Adio, quia faciet dũs uerbũ hoc quod lo cutus eſt. Bece ego reuerti faciĩ umbrã iinearũ, per quas deſcenderat in horolo- gio Achaz in ſole, retrorſum decem li- neis. Et reuerſus eſt ſol decẽ lineis ꝑ gra dus quos deſcenderat. Scriptura Bze- chie regis luda cum ęgrotalſer,& conua liſet de inftrmitate ſua. Ego dis:: In di nicio dierũ meorũ uadam ad portas in- feri, quæſiui reliduũ annorum meorum. Dian: Non uidebo dñm deum in terra ui nent ã, nõ aſpiciã hominè uitra,& habi tuorẽ quieus. Generatio mea ablata eſt, Keonaotug eit à me, quali tabernaculũ paſtorum: Efaias. 294 paſtorũ: pręciſa eſt, uelut ãtexente, uita O mea:dum adhuc ordirer, ſuccidit me: de mane uſq; ad ueſperã finies me. Sperabã uſq; ad mane, quaſi leo ſic cõtriuit omnia oſſa mea: de mane uſq; ad ueſperã finies me. Sicut pullus hirundinis ſic clamabo⸗ meditabor ut colũba: attenuatiſunt oculi mei ſuſpiciẽtes in excelſum, domme uim patior, reſponde pro me. Quid dicam, ſponde aut quid reſpondebit mihi, cum ipſe ſfece rit: recogitabo tibi om̃es annos meos in amaritudine animę meę. Dñe ſi ſic uiuit᷑. & in talibus uita ſpiritus mei, corripies me,& unuflcabis me. Ecce, in pace, ama ritudo mea amariſsima:tu autẽ eruiſti ani mam meã ut non periret, proieciſti poſt tergũ tuũ oia peccata mea. Quia non in D fernus cõſuebit᷑ tibi, neq; mors laudabit te:nõ expectabunt qui deſcendunt in la- cum, ueritatẽ iuã, Viuens uiuens ipſe con fitebitur tibi,ſicut& ego hodie:pater fi- lijs notã faciet ueritatẽ tuã. Dñe ſaluũ me fac,& pſalmos noſtros cantabimus cũctis diebus uitę noſtrę in domo dñi. Et iuſsit Eſaias ut tollerent maſſam de ficis⸗& ca tapſaſmarẽt ſuper uulnus eius,& ſanarel· Bt dixit Ezechias: Quod erit ſignũ quia aſcendam in domum domm: ¶ Eʒechius recipit mune ra arege Me⸗ rodach.(ap. X XXIX. Ntẽpore illo miſit Merodach Baladã A⁴ filius Baladã rex Babylonis, libros& 4. Reg. z0-.E munera ad Ezechia: audierat em quod ggrotaſſet, et cõualuiſſet. Lętatus eſt aũt ſuper eis Bzechias,& oſtẽdit eis cellam aromatum& argenti,& odoramemorũ, Ge unguenti optimi,& omnes apothecas ſuppellectilis ſuæ,& uniuerſa quæ inuen ta ſunt in theſauris eius. Nõ fuit uerbum quod non oſtenderet cis Ezechias in do mo ſua,& in poteſtate ſua Introiuit autẽ B Enaias propheta ad Ezechiam regẽ& diacit ei: Quid dixerunt uiri iſti,& unde uenerunt ad te: Et dix it Ezechias, De terra longinqua uenerunt adme de Ba- Pylone. Et dixit Eſaias: Quid uiderunt in domo tua: Et duxit Hzechias: Omnia quxæ in domo mea ſun:, uiderunt: nõ ſuit res quam non oſtenderim eis in thieſauris meis. Et dixcit E ſaias ad Ezechiam, Au di uerbũ domini exercituum: Ecce dies Q uenient,& auferentur omnia quæ in do- mo tua ſunt,& quæ theſaurizaucrunt pa tres tui uſq; ad diem hanc, in Babylonè: O lijs tuis qui exibũt de te, quos genueriss tollent,& erũt eunuchi in palatio regis, Babylonts. Et dixit Bzechias ad Eſaiã: Bonũ uerbum domini quod locutus eſt. Et dixit Fiat tantũ pax& ueritas in die bus meis. C Gloria domini per Chriſtum reue- landa. Cap. XI. Onſolamini cõſolamini popule meꝰ, dicit deus ueſter. Loquimmi ad cor Ieruſalẽ,& aduocate eam: qm̃ completa eſt malitia Jeius, dimiſfa eſt iniquitas il- lius:ſuſcepit de manu dñi duplicia pro o- mnibus peccaais ſuis. Vox clamatis in deſerto, Parate ulam dſi:, rectas facite ſe- mitas dei noſtri. Omnis uallis exaltabit, & omnis mons& collis humiliabitur, et erunt praua in directa,& aſpera in uias planas. Et reuelabit gloria dñi,& uide- bit om̃is caro pariter quod os dñi locutã eſt. Vox dicẽtis, Clama. Et dixi, Quid clamabo: Omnis caro fœnum,& omnis gloria eius quaſi flos agri. Exiccatũ eſt fœnum,& cecidit flos, quia ſpiritus dñi ſufflauit in eo. Verè fœnũ eſt populus, exlccatum eſt fœnum,& cecidit flos: uer bum autẽ E dñi noſtri manet in æternũ. Super montẽ excelſum aſcende tu †qui) euangelizas Sion: exalta in fortitudine uocẽ tuam, qui euangelizas Ieruſalẽ, ex- alta, noli timere, Dic ciuitatibus Iudæ, Eece deus ueſter, ecce dñs deus in forti- tudine ueniet,& brachium eius domina- bitur:ecce, merces eius cum eo,& opus il Ioan. ¹0. b lius coram illo. Sicut paſtor gregẽ ſuum Eaech. 34. f paſcet: in brachio ſuo congregabit ag- & 37. f nos,& in ſinu ſuo leuabit, fœtas ipſe por tabit. Quis menſus eſt pugillo aquas,& & cœlos palmo ponderauſt: Quis appen dit tribus digitis mollem terræ,& libra- D uit in pondere mõtes,& colles in ſtatera: Rom. u.d HQuis adiuuit ſpiritum domini: aut quis 2. Cor. z.d contiliarius eius fuit,& oſtẽdit illis Cum Sapien. 5. e quo inijt conſilunn,& inſtruxit eum,& docuit eum ſemitam iuſtitiæ,& erudiuit eum ſcientia,& mam prudentię oſtendit illi: Ecce, gẽtes quaſi ſtilla ſitule,& quaſi momentum ſtateræ reputatæ ſunt: ecce, inſulę quaſi puiluis exiguus. Et L. banus E non ſufficiet ad ſuccendendum,& anima lia eius non ſufficient ad ho'ocauſtũ. Om nes gentes quaſi non ſint, ſic ſant coram 80,& quaß nihilum& inane reputatæ lum A militia Mat. z. a Mar 1.4 Lucę 3. a Ioan. i. c B Bcck4. C Iacobi i.b 4⸗ Bet. 1. d Ioan.: 3. c de quæ C Eſaias. D nõ relinquenn quicq́;, dicit dñs. Et de fi ſunt ei. ¶ Cui ergo ſimil feciſtis deãaut· ꝙ́ᷓ imaginè ponetis ei: Nũquid ſculpule conflabit faber: aut auri fex auro figura bit illud,& laminis argenteis argktariuss Forte lignum& imputribile elegi:ani⸗ fex ſapiens quęrit quomodo ſtatuat ima lachrum quod nõ moueatur. Nungdnõ ſcietis: nunquid nõ audtetis: nunquidn annunciatũ eſt uobis ab initio: nunqud nõ intellexiſtis fundamenra terræ: Qui ſedet ſuper gyrũ terrę,& habitatores a ſunt quaſi locuſtę: ꝗ extẽ dit ueluti niiiſi cœlos,& expandit eos ſicut tabernaculũ; ad inhabitandũ. Qui dat ſecretorum ſtu tatores quaſi nõ ſint, iudices terræuelut da Eperbmt mane fecu: equidẽ neq; plantatus, neque Se Veen ſatus, neq; radicatus in terra trũcus eorin: nch ranteken worids 9 güt repente flauit in eos,& aruerũt,& turbo 8 hane quaſi ſtipulã auferet eos. Et cut alamila 5 wepvc ſtis me,& adæ quaſtis me: dicn ſincius. 31 duum loe L euate in excelſum oculos ueſtros, et ui 3 deedi dete quis creauit hęc: qui educi in nume achd d ro militiã eoꝶ,& oẽs ex nomine uoca: il mtb dctdonin præ multitudme fortitudinis& roborts, wenne rrol. Bo uirtutisq; eius, neq; unum reliquum fut. 3— Quare d:cis Iacob,& loqueris lſrad: b ze 91 ſcondita eſt una mea à dño,& à deo meo einrhuünonie iudiciũ meum tranſiuit: Nunquid neſcis. kasgulgauerenge aut nõ audiſtt: Deusſempiternus dſisquti ſlan hedi creauit terminos terræ,& non defictet eerene neq; laborapir, nec eſt mueſtigatioſapi- t du dn entię eius. Qui dat laſſo uirtute,& hisꝗ 15 in 7 iplicat. A' baodomnub exa nõ ſmt fortitudinẽ,& robur mul ipi 4 S Deficient pueri,& laborabunt,& mues namnmesz nes in infirmitate cadent Qui autẽ ſperãt dlboſumm, in dño, mutabũt fortitndinè, alſumètpen Aaimtexmiler nas ſicut aquilę, current et nõ laborabut: ümium ambulabunt& non deficient. 4 dandolninicet CQuæ bona fidehbus lagitur deut. umn lanmno Caput XLI. bnnmumm Aceant ad me infulæ,& gentes mu⸗ ſeiandecana 1 tent fortitudinẽ:accedant,& tunc lo⸗A t 1 ünpn aaian quãtur, ſimul ad iudiciũ propinquemus. aiulin Quis ſuſcitauit ab oriente tuſtum, uocauſt Puuämufm, eum ut ſequeretur ſe: dabit in conheci 1 ä breluben eius gẽtes,& reges obtinebit: qdabitamn hatnaxin puluetem gladio eius, ficut ſtipulã uce mnrgerdgr raptam arcui eius. Perſequet eos, irali femnemucor nod m pace, ſemita in pedibus eius non Pe⸗ eum d rebit. Quis hæc operatus eſt& beed rn. nnuncaa cans generationes ab exordio-BSoun. uh n lm primus et nouiſʒimus ego ſum. Wiis S. Kepunuleg inſula& timuerunt, extrema tertęo eahn Kangnn puerunt,& appropinquauerunt, & accel Ap K— ciu„tt 8 0 ſerunt. Vnuſcuiſc; proximo ſuo auxilta- pitur,& fratri ſuo dicet: C Ötortare. Con fortauit faber ęrarius percuttens malleo, eü qui cudebat tunc temporis, dicẽs glu⸗ iino, Bonum eſt:& confortauit eum cla- deae dh inm, us ut nõ moueat᷑. Et tu Ifraẽlſerue meus, * detid ucob quem elegi⸗ ſemen Abrahã amici 5 calüchad mei in quo apprehẽdi te ab extremis ter 2 dleiit ,&àlonginquis eitis uocaui te, et, dixi agi tbrSeruus meuus es tu, elegi te& nõ ab- * aldai ſcite. Netimeas, quia ego tec ſum: ne Renet qeclines, qulla ego deus tuus: confortaui dini de,& auxillatus fum tibi,& ſuſcepi te 1 würn jextera iuſti mei · Ecce confundentur& ragis D ubeſcent omnes qun pugnant aduerſum C hnia tererunt quaſi non ſint;& peribunt uiri a etmin ui contraddicunttibi. Quères eos,& nõ priinna inuenies: uiros rebelles tuos, et erüt quaſi „Kakn del non ſint:& uelut: conſumptio Thominis —2 tnarn bellantis aduerſum te: Quna ego dñs de 1 den tuus apprehendens manii tuam, dicensc tim tibe Ne timeas, ego audiui te. Noli time unin 84 npan reuermts lacob, ꝗ mortui eſtis ex lſrael: , nete ego auxiliattls lum tibi, dicit dominus, et —* KWeuntu ndemptor tuus Hanctus Iſrael. Bgo poſui te qua plauſtrum triturans nouũ, habẽs oſtta ſerrantia:triturabis montes,& cõ- mlunues,& colles quaſi puluerem pones- Ventilabis eos,& uentus ollet,& turbo dipperget eos,& tu exultabis in domino, &in lando lfrael letaberis: Egeni et pau eres quærunt aquas,& nonſunt, lingua orum ſiti aruit· Ego dominus exaudiã os deus Iſrael nõ derelinquam eos. Ape biamin x ſupinis] collibus flumina,& in nedio camporum fontes: ponã deſertum nſtagna aquarã,& terram inuiam in ri- uos aquarũ. Dabo in ſolitudinẽ cedrum, &ſpmam,& myrtum.& lignum oliuxæ: ponam in geſerto abietem, ulmum,& bu aum ſimul. Vt uideant,& ſciant,& reco gitent,& intelligant pariter quia manus domini fecit hoc, et lanctus Ifrael creauit r ilud. Propè facite iudicium ueſtrũ, dicit —— dominus:afferte, ſi clnic ſorte habetis, di- adman tt rex lacob. Accedant, nuncient nobis edbuen quæcunq; uentura ſunt: prioria quæ fue· naagtn unnunciare,& ponemus cor noſtrum, 3 Min lbu& ſciemus nouißima eorum,& queę uen A⁴ emun t tmalunt indicate nobis. Aumunciate quę ekach u uentura ſunt in futurum,& ſciemus quia de mumadantf dij eſtss uos, bene quoq́; aut male ſt pote- ſis facite:& loquamur,& audiamus ſi- t e et oulömben mul. Ecce uos eſtis ex ihilo,& opus ue ſtrum d timecdaene — 1 —, des bad 1 dorahn ah 2 us(widh 5 N ian utniteie an an äte e nrinealm manbätiernti ragule ana muden dmt 1d u un flhoden (chu ll V uka lemn tforiiucmiantem 10 n ümlaluiüügym . cruirbaincn ae KArhägun Eſaias. 295 ſtrum ex eo quod non eſt, abominatio eſt qui elegit uos.Suſcitaui ab Aquilone,& ueniet ab ortu ſolis, uocabit nomen meũ. & adducet magiſtratus quaſi lutũ,& ue G lut plaſtes conculcans humum. Quis an⸗ nunctauit eb exordio. ut ſciamꝰ:& à prin cipio, ut dicamus, luſtus es: non eſt nec; annuncians, neq; prędicens, neq́; auciẽs ſermones ueſtros. Primus ad Sion dicet: Ecce adſum,& leruſalem euangeliſtam dabo. Et uidi,& non erat ex iſtis quiſc qui iniret conſilium,& interrogatus re- ſponderet uerbum. Ecce omnes iniuſti, & uana opera eorum, uentus& inane ſi- mulachra eorum. ¶ Chnſtus patri placet. Lenitas Chriſti. Gaput XLII. OceLſſeruus meus, ſuſcipiam eum: ele⸗ A ctus meus, cõplacuit ſibi in illo anima Matt. 12. s mea:dedi ſpiritũ meũ ſuper eum, iudiciũ gentibus proſeret. Nõ clamabit, neq; ac cipiet perſonam, nec audiet᷑ uoꝝ eius fo- ris. Calamũ qualſatum non conteret,& lignum fumigans non extinguet in ueri- tate educet udiciũ. Non erit triſtis, neq; turhulẽtus, donec ponat in terra iudiciũ, & legem eins inſulæ expectabunt. Hæc dicit dominus deus creans cœlos,& ex- tendens eos, firmans terrã,& quæ germi nant ex ea:dans flatum populo qui eſt ſu per eam, et ſpiritũ calcantibus eãm. Ego dñs uocaui te in iuſtitia,& apprehendi manũ tuam,& ſeruaui te. II Et dedi te in Inſra 45. b fœ dus populi, in lucem gentium: ut aperi B res oculos cęcorũ,& educeres de conclu ſione uinctum, de domo carceris ſedentes in tenebris. Ego dominus, hoc eſt nomẽ meum. lse gloriã meam alteri n5 dabo, Infra 43. 5b & laudẽ meam ſculptilibus. Quæ prima fuerunt, ecce uenerunt: noua quoq; ego ego annuncio:anteq́; orian ur audita uo bis faciam. Cartate dño canticũ nouum, Pſal.1457 laus eius ab extremis terrę, qui delcendi- tis in mare,& plenitudo eius, inſulæ,& habuatorcs earum. †Subleuet Jdeſertum Lętetur & ciunates eius, in domib“ habitabit Oe dar, laudate habitatores petrę,& de uer- tice montium clamabunt. Ponẽt domino gloriã,& laudè eius in inſulis nunciabũt. Dñs ſicut fortis egrediet,ſicut uir pręlia- tor ſuſcitabit zelũ: uociferabit᷑,& clama( bit: ſuper inimicos ſuos confortabit᷑. Ia- cui ſemꝑ.ſilui, patiens fui, ſicut parturiens loquar: diſsipabo,& abſorbebo ſimul. Q. Deſertos Detertos faciã montes,& colles,& omne germen eorũ exiccabo,& ponã flumina in inſulas,& ſtagnaarefaciã. Et educam cęcos in uiã quam neſciunt.& in ſemitis quas ignorauerúnt ambulare eos faciam: pona tenebras corã eis inlucẽ,& praua in tecta lięc uerba feci eis,& non dereli qui eos. Conuerli ſunt retrorſum: contun- dantur in cõfuſione, qui cõfidunt in ſcul- ptili, qui dicunt cõfiatili, Vos dij noſtri. Saurdi audue,& cęci intuemini ad uiden/ dum Quts cęcus, niſt eruus meus:& ſur- dus, nili ad quẽ nuncios meos miſt: quis cęcus, niſi qui uenundatus eſt:& quis cæ cus, niſi ſeruꝰ dñi: Qui uides multa, nõne cuſtodies: qui apertas habes aures. nõne audies: Et dñs uoluit ut ſanctificaret eũ, & magnific iretlegẽ᷑& extolleret. Ipſe aũt populus direptus,& uaſtatus: laqueus uuenũ omnes.& in domibus carcerum abſconditi ſunt: facti ſunt in rapinã nec eſt qui eruat: in dtreptions, nec eſt qui di- cat redde. Quis eſt in uobis qui audiat hoc, attẽdat,& auſcultet futura: Quis de- dit direp:ionè lacob, et Iſrael uaſtatibus: nõne dñs ipſe, cui peccauimus: Et nolue runt in uijs eius ambulare,& non audie- runt legẽ eius. Et effudit ſuper eum indi- gnationem furoris ſui,& forte beilũ,& combuſsit eum in circuiu,& nõ cogno- uit:& ſuccendit eum,& nõ intellexit: ¶ Promittit Chriſtus ſe kberatorem affiu turum eccleſia ſuæ, quam re- denut.(ap. XLIII. A EI nãc hæc dicit dñs creans te Iacob, L& formans te Ifrael: Nolttimere, qa xedemi te, et uocaui te nomine tuo, meus æs tu, Cum tranſieris per aquas, tecũ ero, & flumina non opertent te: cum ambula ueris in igne, non cõbureris,& flamma mnõ ardebit in te: Quia ego dũs deus tuus ſanctus Iſrael ſaluatoc tuus, dedi propitia tionem tuam gyptũ,& Mthiopiã& Saba pro te. Ex quo honorabilis factus es in oculis meis,& glorious. ego dilexi te,& dabo homines prote, populos pro anima tua. Noli timere, quia ego tecun Jum: ab oriente adducam ſemen tuum,& ab occidente conęregabo te. Dicã aqui loni, Da:& auſtro: Nou prohibere, affer fllios meos de longinquo,& filias meas ab extremts terræ. Et omnẽ qui inuocat nomen tuum, in gloriam meam creaui eũ, Formaui æum,& feci eum. Educforas po pulum D Fſaias. Ptui nimtit pulum cæcſ,& oculos abenterſurdem eie mur & aures ei ſunt: Omnes gemes conore ſi imnymhn gatę ſimul,& collectę ſunt tribus qusin 09 AUIII nobis annũciet iſtud:& quę prima ſunt achit audire †nos) faciet: Dent teites eorũ 8 o iuſtificentur,& audiant,& dicant. Vete ſei Etbuh Vos teſies mei, dicit dñũs,& ſeruus mens rrineets un quem elegi:ut ſciatis,& creqatis miſi,&E a7 ig nü mntelligatis qa ego ipſe ſum. Ante me nã kunli ennſcperar eſt formatus deus,& poſtme non eii uwreülga eme Ego ſum, ego ſum dis,& non eſtabſcue Auuiwmlhuti me ſaluator. Ego annunciaus,&e ſauaui: ässtebsgmni auditum feci,& nõ fuit in uobis lienus uccimn ſec uos teſtes mei, dicit dſis:& ego deus. R ttmcht irrie ab initio ego ipie,& nõ eſt qui de mann. muiache,K mea ernat: operabor,& ꝗs auenet ilud i Hrcdet ft Hæc dicu dñs redemptor ueſter ſancus ſemm üwä der Iſtael, Propter uos emiſt in Babylonem. nurmahimse & detraxi uectes uniuerſos,& Chaldcos, iis(welmin in nauibus ſuis gioriantes. Ego dis an⸗ an etiicnpn ctus ueſter, creans Iſrael rex ueſter. Hæc inmbipyiman dicit dfs de us, qui dedit in mar uiam& e ſrier ſont nnu in aquis torrentibus ſemitã. Qui edust uag cäubem quadrigam& equũ, agmen& robulit ird micanu ſimul obdormierunt, nec reſurgent con⸗ aſenilti er 1 triti ſunt quaſi linã,& extincttſunt. Ne mgigrrämun memineritis priorum,& antiquaneinu äiin Laut eamim. Bece ego facio noua,& nunc ſah orientur, utiq; cognoccatis ea: pommin enugi heita deſerto uiam,& in muio flumtna,& Bea ſi 3 rificabit me beſtia agri, dracones& iim 65 1 1, ih thiones: quia dedi in deſerto aquas, tu eh 4. mina in inuio, ut darẽ potũ populome mnrtännmne electo meo. Populũ iſtum formaui mii amütüädm laudem meam narrabit. Non me inuochi aaimlaulſh caſti lacob, nec laboraſti in me lſtadt nmnch nann Non obtuliſti miht ariete holocauſijtui, Ammihla Pela & uictimis tuis non gloriſicaſti memois fdmhn nt ſeruire feci in oblatione, nec laborstihi enicklütln. prebui in thure. Non emiſti mini arid wetnamiſom calamum,& adipe uictimarum tuarund ſaadingann inebriaſti me. Veruntamen ſeruite meke enuillal&ai ciſti in peccatis iuis, prębuiſti mihilabo, unim demni rem in iniquiratibus tuis. Ego ſum, ego i Rddt ackcs ſum ipie qui doleo miquitates tuas prog darinerſgn me,& peccatorũ tuorũ n5 recordabor. Gſgäpa amude Reduc me in memoriam,& iudlcemut eoderung ſimul: narra ſi quid habes ut juſtificerss palereair Pater tuus primus peccauit,& interpte, fiwunic trau tes tui preuaricati iunt in me⸗Bt contamt ih tle, aan naui principes ſanctos,& dedi adintet- ſitschhah an tüns plimete „ — necionem lacob,& Iſrael in öcnarnn e blaſphemiam.„e. ihtanau 7 h).: Sa Dinibis erfäan Hen. A4 ihan aa 88— adaa 1 . wn . 1 1 6 lüuntqalti Wlartäma, Aunl.Beaggäenn ” 6 4 tur, un 4 duuſgagtn douunta adum düthan Nenaääutt anmi atinen in 1 8 luns uumetine refeci Hada num aſnetrm nme Vemmmn inpeccni uigtin mwigurut Ucne nwentm. :ren dqidh. tuaszrasuar 3 fprurKaumm naäcpebäd Neqolen c“ bhau Fſaias. & ſculptile ſibi, curuat᷑ ante illud,& ad- Orat illud,& oblecrat, dicẽs: Libera me, ꝗia deus meus es iu. Neſcierũt, neq; in tellexerũt, obliti em ſunt, ne uideãt oculi eorũ,& ne intelligàt corde ſuc. Non re CDirißis peccatis abiendantia bono- rum ſtiritaralnnn promittitur. ap. XIIIII. Tnunc audi facob ſerue meus,& Iſradl quem elegi: Hæc dicit dñs fa⸗ es aens& formans te ab ute ſa tuusmoli timere ſerue meu ausime quem elegi. Effundã em̃ aquas 6 er ſitientem,& fluenta ſuper aridam: — iuxta pręterfluẽtesaquas. cel 3 es. Nolite timere neq; cõturb c audire te feci,& annũciaii: uos eſtis ro auxiltator s Jacob,& re cſndã ſpiritum meũ ſuper ſemen tuũ, &e benediction? meam ſuper ſtirpẽ tuã· Et germinabütinter herbas quaſi ſalices Iſte diceꝛ:dñi egoſum,& ille uocabit in noĩe lacob. & nic ſcribet manu ſia dño.& in noĩe Ieracl aſsmilabit᷑ · Hæc dicit dñs rex lſ nil,& redemptor eius dñs exerci uũ: de n,5 B80 primꝰ,& ego noun 8. Se a lh e que me nõ eſt deus Qursſimnlis mei: uo & annunciet,& ordinẽ exponat mi ee, ni, ex quo cõſtitui mihi ppim antiquũ: entura,& qure futura ſunt annunclent urbemin: ex ſeimus,& abl- teſtes mei. Nunquid eſt deus ahſq; me, & fornicator qu? ego nõ ſte idol oẽs mihil ſunt,& amatitsima eo rũ nã proderũt eis, ipſi ſunt teſtes ecrũ, quia nõ uident neq; int elligũt, ut confun dant. Quis formauit deũ, ſculptile cõ flunt ad nihi utile: Bcce oẽs participes nouerim: Pla- euus conſundent, fabri em̃ ſunt ex homi unbus:cõuenient em̃ oẽs, ſtabunt,& pa- ze uebüt,& cõfundentur ſimul.Faber fer rulus lima operatus eſt, in prunis& in malleis formauit illud, et operatus eſt in brachio fortitud: nis ſuę, eſurie:& deff- ciet, nõ bibet aquã,& laſſeſ et. Art fex lignanus cxtendit normã, ſo mauii Mud in runcina, fecit iud in anguarib us,& in cucino tornauit iliud,& ſecit imapi- nẽ uiri quaſi ſpecioſiun hominẽ habitan- tem in domo. Succidit cedros, tuht ilic?, & quercũ, cquę ſteterat inter ligna ſallus: C plantauit pmiũ, quã pluu: a nutriuit- Et fa a eſt hominibꝰ in focũ: ſumpſit ex eis & calefacus eſt,& ſuccendit& coxit panes, de reliquo autẽ operatus eſt deũ, & adorauit, ſecit ſculptile, curuatus eſt anee illud. Mediũ eius cõbuſsit igni,& de medio eius carnes coxit,& comedit, coxit pulmentã,& faturaius eſt,& cale, meũ laco ſacius eſt,& dueit: Valncaleſactus ſum, c uid fogũ: Reliquum auũs enus deũ ſccit, cogno cogitãt in mente ſua, neq; cognoſ ũt, ne que ſentiunt, ut dicant: Medieiatè eius cõbuſsi igni,& coxi ſuꝑ carbones eius panes, coxi carnes,& comedi,& de reli quo eius idolum faciam, aante truncum& ngniprocidã.Pars eius cinis eſt,cor inſt bit illud,& nõ liberabit a- adorauis mmam ſuã, neq; dicet, Forte mendaciũ eſt in dextera mea. Memento horum Ia cob& Iſratl, quomã ſeruus meus es tu. D formani te, ſeruus meus es tu lſraẽi, non obliuiſcaris mei. Deleui ut nubẽ iniqui⸗ tates tuas, et quaß nebulam peccata tua- reuertere ad me, qm̃ redemi te. Laudate coœeli, qm̃ miſericordiam fecit dñs, iubi- late extrema terrę, reſonate montes lau- dationem, ſaltus,& omne lignum eius, qm̃ redemit dñs lacob:& Iſratl gloria- bitur. Hęc dicit dñs redemptor tuus,& formator tuus ex utero. E go ſuun dñis fa ciens omnia, extendens cœlos ſolus, ſia- biltens terram,& nullus mecũ. Irrita fa- ciens ſigna diumotũ,& ariolos in furoò- remuertens. Cõuertens ſapientes retrer ſimn,& ſcientiã eorũ ſtultã faciens. Suſei tans uerbũ ſerui ſui,& conſilium numc io rum ſuorum cõplens. Qui dico lerulaẽ, Habitaberis,& ciuitatibus Iude, NX dift cabimini, et deſerta eius ſuſcitabo. Qui dico proſundo, Deſolare, et lum: na tua arefac iam. Qui dico Cyro, Paſter meus es, et omnem uoluntatem meam cõple- bis. Qui dico leruſalem, N d. Bcaberis, et templo, Fundaberis. ¶ PDiis cii fit omm creator ip inuocandus eſt.(ap. XEV. Mc dicit dñs Chriſto meo Cyro, cuius apprehendi dexterã, ut ſubij⸗ ciã amte facit eius gente:. et dorſa regum uertã, et aperiã corã eo ianuas, et portæ nõ claudentur. Ego ance te ibo, et glori Oœlos terrę humiliabo, portas æl eas con terã, et uedes ſerreos conringam. Et da bo tibi theſauros abſconditos;, et arcana ſecretorũ, ut ſcias, quia ego dũs qui uo- co nomen tuũ deus lfrat᷑l. Propter ſernũ b. et Ifraẽt electũ meum, et uo- te, et nõ In aui te* nomine tuo, aſsimilauite. ſtLali*,]) unplius. uſti me. x go dũs, et nõe 4 3 2. 1 8— 2 v“ Efaias. extra me non eft deus, accinxi te,& nõ cognouiſti me· Vtſciant hi qui ab ortu ſolis.& qui ab occidente, qm̃ abſq; me nõ eſt deus. Rgo dñs,& nõ eſt alter ſor mans luc?,& creans tenebras, faciẽs pa- cem,& creans malum, ego dũs, faciens omnia hæc. Rorate cœli deſuper,& nu- bes pluãt iuſtũ, aperiatur terra,& germi net ſaluatorem,& inſticia oriatur ſimul, ego dñs creaui eum. Vę qui contradicit ꝓhctori ſuo, teſta de Samijs terrę, nun- quid dicet lurum figulo ſuo, Quid facis, et opus tuum abſq; manibus eſt: Vę qui dicit patri, Quid generas:& mulieri, Quid parturis: Hæc dicit dñs ſanctus Ii- raci plaſtes eis, Vẽtura interrogate me: ſuper Hlios meos,& ſuper opus manuũ mearũ †mandaſtis] mihi. Ego feci ter- ram, et hominem ſuper eam creaui. ego, & manus meę tetenderunt cœlos,& o- mni miſt ię eorũ mandaui. Egoſuſcitaui eum ad tuſticiam,& omnes uias eius di- rigam ipſe ædificauit ciuitatem meã d captiuitatem meã dimittet, nõ in precio neq́; in muneribus, dicit dñs deus exer- cituum. Hęc dicit dñs, L abor Ægypti, & negociatio Mthiopię,& Sabaim ui ri ſublimes ad te tranſibunt,& tui erunt. Poſt te ambulabũt, uinci manieis per- gent,& te adorabunt, teq́; deprecabun, tur. Tantum in te eſt deus,& non eſt abſq; te deus. Vere tu es deus abſcondi tus.deus Iſraẽl ſaluator. Confuſi ſunt,& erubuerunt, omnes ſimul abierunt in cõ fulionem fabricatores errorum.Iſraẽl ſal uatus eſt in dño ſalute æterna, non con- fundemini,& non erubeſcetis uſq; in ſe- culum ſeculi. Quia hęc dicit dñs creans coœlos, ipſe deus formans terram,& fa- ciens eam, ipſe plaſtes eius, non in uanũ creauit eam. ut nabitaretur formauit eã. Rgo dũs.& nõ eſt alius. Non in abſcon dito locutus ſum in loco terrę tenebroſo. non diæxi ſemini lacob. Fruſtra quærite me; ego dũs loquens iuſticiam, annun- cians recta. Congregamini,& uenite, et accedite ſimul qui ſaluati eſtis ex genti⸗ bus, neſcierũt qui leuant lignum ſcuiptu- re ſuę,& rogant deum nõ ſaluantẽ. An- nunciate,& uenite,& conſiliamini ſi- mul, quis auditum fecit hoc ab initio, ex tunc prędix it illud: nunquid nõ ego do minus,& non eſt ultra deus abſque me: Deus iuRus& ſaluans nõ eſt Pnete me. On⸗ ſtijs& iumentis, oneraueſtragrauipon fühun ngiwit liwe 4 9„. P. 6 Conuertimini ad me,& ſalui eriti, om. aaru — memetipſoluraui, egrediet de Ne räwuma ore meo iuſticię uerbum,& nõ renene 4 jibore tur, quiaiſmihi curuabit omne genu,& Piente hana iurabit omnis lingua.BErgo in düo al⸗ Pri gact wäi cet, meg ſunt iuſticię& imperiũ, ad eun ak uenient, et cõfundentur omnes qui repu a 1 gnant ei. In qño iuſtificabitur& haudx. Grianan bitur omne ſemen ſfrakl. a 5 Cldola Balylomorum deſtrulla. anuutunöho cap. XLVYI wigiüun r* Onflatus Jeſt Bel, cõtritus eſt Na- Poibekthinpt bo: facta ſunt ſimulachra eorum he- i üükipech 4 uvebinim bir dere uſq; ad laſsitudinẽ. Contabuerunt, taliüctit & cõtrita ſunt ſimul. nõ potuerunt ſalu atu Säpimd re portantẽ,& aia eorũ in captiuttatem aruntot ou ibit. Audite me dom lacob,& omnere yuliui ſaüäth ſiduũ domus lſratl, qui portamini àmeo am ſerits Ku utero, qui geſtamini à mea uulua. Viq; aipamipate yi ad ſenectam ego ipſe,& uſq; ad canot rultitimni& ego portabo:ego feci, et egoferam, ege umoumonm portabo, et ſaluabo. Cui aſsimilaſtis me a umäeduläinm & adę quaſtis,& cõparaſtis me,& feci ain iqiuden ſtis ſimil?: Qui confertis aurum deſc atennmmhacc culo,& argentũ ſtatera ponderatis: con iiantend go ducentes Xartificẽ jut faciat deũ, et proci i ſiclulen Venet dunt,& adorãt. Portãt illũ in humens ei aizaräein mm geſtantes,& ponẽtes in loco ſuo,&ſtua iagximmpottbe bit, ac de loco ſuo nõ mouebitur: ſed& iantnanemletae cum clamauerint ad eum, non audiet, dt inunnviibunu tribulationc non ſaluabit eos. Memenn N a ſadten iſtud,& †onfundamini: Jredite præuis dunceand ricatores ad cor. Recordamini prionts Na di au ipcs ſeculi, quoniã ego ſum deus,& non eſ tiomutiuälece ultra deus, nec eſt ſimilis mei. Annuncu aſa aiuentea ab ex ordio nouiſsimũ,& ab initio que axranugin necdũ facta ſunt, dicens, Conſſſium meia Taesonn ſtabit,& omnis uoluntas meaſeet: Vo kridln an cans ab Ortẽte xiuſtum]& de teraa ſon 1. beenldeün — — ——— ———— ginqua uirum uoluntatismeæ,& locu ian i 9 tus ſum,& adducamillud: creaui& e Vhen un ciãillud. Iudite me duro corseraui aämttin a s à iuſticia. Prope feci iuſticim ulhe ge eſtis à iuſticia· Prop 5 ränretuab meam, non elongabitur,& ſalusmeano leig naaü morabitur. Dabo in Sion ſalutẽ,& Pin N dede ae Iſraẽlgloriam meam. hune CSuperbia Babylon per Aftrologoſee 6 n 3 qutta, in uilem uenit ſeruitutem. 5 üemda 4 5(Cap. XIVII.* waullt Eſcende, ſede in puluere virgofiſia 43 deracd gae Akder Babylon, ſede in terra, non eſt ſoll 68 veuplu um filiæ Chaldęorum, quia ultra 4 Ri Ke cabe ———x—————(——— — “ —— —— V b V I ———————— AAA wenn 1 FEſaias. 297 recordamini nõ in ueritate neq; in iuſti- 2„ era. Tolle molam, 8 hnleenn. Jgenudh turpitudinem cia. Lr ciuitate em̃ ſancta uocati ſunt.& qiſcooperi humeiti,reuela crura, ſuper deũ lIſrad cõſtabiliti ſunt: dſis ezc- niczumina. R euelabitur ignominia ercituũ nomè eius- Priora extũc annun ad.d 38 uidebitut opprobriũ tuum ultio: ciaui,& ex ore meo exierut;& audita t i capiã·& nõ reſiſtet mini homo re/ feci ea:repẽte operatus ſum.& uenerũt. mne de noſterDñs exercituũ nomẽ il· Sciui em̃ quia durus es tu,& neruus fer unet ia. 4 8* Srasl. Sede tacens,& intra reus ceruix tua,& frons tua ęrea. Prędi Nei här hhaneras Rlia Chaldęorum: quia non xi tibi extunc, antequã uenirẽtindicaim lameea bneris ultra dña regnorũ. Iratus ſum tibi, ne forte diceres: Idola mea fecerunt laue 3 m mcũ, cõtaminaui hęreditatẽ hec,& ſculptilia mea,& cõflatilia man- „ k— in⸗ Fedi eos in manu tua:nõ poſui⸗ dauerunt iſta. Quæ auciiſti uide omnia, B dOrdan 4 d miſericordias, ſuꝑ ſenẽ aggrauaſti uos aũt num anminciaſtis: Auditafeci ti whn ug tuũ uaide E' dixiſti: In ſempiternũ bi noua extunc,& cõſeruata ſunt quæ unade eroda:nõ poſuſti hęc ſuper cor tuũ, ne- neſcis, nunc creata lunt,& nõ extunc; iigtt que recordata es nouiſsimi tui. Et nunc& ante diẽ,& nõ audiſti ea: ne forte di- inaind zudihec delicata& nabitãs cõfidenter, cas: Ecce ego cognoui ea. Neq; audiſti⸗ mnidä gue dicts in corde tuo: Ego ſum,& nõ neq; cognouiſti, neq; extunc aperta eſt Lucütem d ectpreter me amplius: no ſ edebo uidua, auris tua. Scio em̃ quia pręuaricans præ lconlti& gnorabo ſterilitatẽ. Veniẽt tibi duo uaricaberis, et tranigrelſorẽ ex utero uo qüithen eckabitoin die una, ſterilitas& uidui caui te. Propter nomen meu longe faciã mämag) u is: uniuerſa uenerunt ſuper te, propter furorè meũ,& laude mea in frænabo te. derürea multitudinem maleficiorũ iuorũ,& pro- neintereas. Hcce excoxi te, ſed nõ qua Pdalin er duritiam incantatort tuorumuehe- ſi argentã, elegi tein camino pauperta- euhnain mentem. Et fiduciam habuiſti in malicia tis. Propter me, propter me faciã, ut non mit de ua& dixiſti: Non eſt qui uideat me. blaſphemer,& ſigloriã med alterinò da Sup. 42 b nnee gapientia tua& ſcientia tua hæc dece- bo. Audi me Iacob,& Iſraẽl, quem ego uoco,. llego ipſe, ego primus& ego no⸗ Sup. 41.5 un Amine ccelrrinün darate e ntereynätit n „Aeurninäane n aelcn lnd lenütglanen deuneetilaitn kotdioreoüritten 1 t, Tomärbenin 1 Orärruiel a muünm eber m Kaülbemten us Juctenecmn waiuticn Drnle andnteendine bier Dronda Pbrimmn rmüelcheie tr nukemidle (h A Zcenäe tkendet vbff um autemt & pręter me nõ e 1 temalũ,& neſcies ortũ eius, S& irruet ſu rã,& dextera mea menſa eſt cœlos: ego per te calamitas, qun te, ueniet neſcies. Sta cum incantatoribus tuis, cum multitudine ma 1 IVäite hec domus lacob, ꝗ uocami- itte. Et dixiſti in corde iuo: Ego ſum, ue ſtaltera. Veniet ſuper uiſsimus. Manus quoq; mea fundauit ter 4 ã non poteris expia- uocabo eos, et ſtabunt ſimul. Congrega ſuper te repente mi ſeria quam mini omnes uos, et aucite: quis de eis an & uunciauit hęc: Dũs dilexit eũ, factet uo- leficiorũ tuorum, in luntatem ſuã in Babylone, et brachium quibus laboraſti ab adoleſcentia tua„ſt ſuũ in Chaldęis. Ego ego locutus ſum, et ſorte quid proſit tibi, aut ſi possis fleri uocaui eũ: adduxi eum, et directa eſt uia D brtior. Defeciſti in multitudine cõſilio⸗ eius. Accedite ad me, et audite hoc, non rum tuorum⸗ſtent,& ſaluent te augures à principio in abſconduo locutus ſum, ccxſi, qui cõtemplabantur ſidera,& ſup/ ex tempore antequã fleret, ibi eram, et putabant menſes, ut ex eis annunciarẽt nunc dñs deus miſit me, et ſpiritus eius. uentura tibi. Rcce facti ſunt quaſi ſtipu- Hæc dicit dms deus re dẽptor tus ſanctus niignis cõbuſit eos, non liberabunt ani Ifratl. Ego dũs deus tuus, docens te uti, mun ſuã de mamt flammęnõ ſunt prunę lia, gubernãs te in uia qua ambulas. Vti 4 ‧34 8 quibus calefaciant, nec focus, ut ſedeant nam attendiſſes mandata mea: facta fuiſ. 5 ad eum. Sic facta innt tibi in quibuſcũq; ſet ſicut flumen pax tua, et iuſtitiz tua ſi bboraueras, negociatores tui ab adole⸗ cut gurgites maris, et fuiſſet quaſi arena entiatua, unuſquiſq́; in uia ſua erraue⸗ ſemẽ tuũ, et ſtirps uteri tui ut lapiſli eius tunt, non eſt qui ſaluet te nõ interiſſet, et nõ fuiſſet attritum nomẽ C ln ladæos hypocritas, nomine quidẽ in eius à facie mea. Egredimini de Baby- deoglonantes, faclis aut deneg antes. lone, fugite à Chaldæis, in uoce exulta- Cap. XLVIII. tionis annunciate: auditum facite hoc et efferte illud uſq; ad extrema terrę. Dici ninomine Iſratt,& de aꝗs Iuda exi te: Redemit dñs ſeruum ſuũ Iacob.Nõ ſis quiiuratis in noĩe du,& dei Iſrael ſitierunt in deſerto, cum educeret eos: recor. Q3z acquam ExSI7. ,,. ö 9, e zetw a Nu.20.b Haquam de petra produxit eis,& ſcidit Pus meis det ripſi te, muri tui cqri Gcnr büun 3 r.;7 ·d petram, et fluxerunt aquę. Non eſt pax lis meis ſemper. Venerũt ſtruc 4ch, Ne eu ün , impijs, dicit dominus. denerät ſtruciores unz auſcuüne, 2 us. deſtruentes te,& diſtipaãtes àte cxihi,Rlesoaütl CLbertas Iſraeli promittitur in cirenien esateeeihu. a ſuie 4 de 2 1,5 4 HLeua in circuitu ocuids tuos& uide, in. ari?C90 9.. 7 7.— 2 h 4 . omnes iſti cõgregati ſunt, uenert ihi BR“ en .„.„ ⸗„. 2 5 e 4 4 4 5 Wüite ma de attendite populi de Viuo ego dicit dis, quia eue h 3 xau jerri onge: dñs ab utero uocauit me, de amẽ ,rhe s t walan 8„de uelut ornamsẽto ueſtierts,& cncidabis antuim uentce matris meę recordatus eſt nomi⸗ tibi eos quaſi ſponſa. Quia deiena tua hſte Jlmnc nis mei. Et poſuit os meũ quaſi gladium& ſolitudines tuę,& terra ruine 3 1 n ua m acutũ:in umbra manus luę protexit me⸗, anguſta erunt pre habitatonba d uud Kündnnan 17 lu et poſuit me ſicut ſagittã electã, in phare gefugabuntur qui abſorbeba ce ſor⸗ 3* iin 1 . Inf. a.e tra ſua abſcõdit me. Et dixit mihi. 1 Ser huc dicent in auribus tuss Ri Reta a 4 Ploriabor uus meus es tul ſratl, quia inter glorifica tug. Anguſtus eſt mihi locus tae an 3 Mu bor.) Et ego dixl,in uacuũ laboraui, ſi⸗ mihi ut habitem. Er dices in cah din u w 1 ne cauſſa,& uance foriitudinè meã con. Quis genuit mihi ſtos: egoſteriſis 4 F aen ſumpſi, ergo iudiciũ meũ cum dño,& o⸗- nõ pariens, tranſmigrata& ca riha& aghulnne a pus meũ cum deo meo,& nũc hęc dicit iſtos quis enuiriui: ego Jeidi Sre aut Wran 1 B dñs, formans me ex utero ſeruũ ſihi, ut ſolata,]& iſti ubi hic etant: Hac dei aumaüli mn reducâ lacoh ad eum,& Iiraẽ†ad eũ diñs deus: Ecce leuabo ad gentes nund— congregabitur, et gloriflcatus ſum in- meam,& ad populos exaltabo ſignum culis dñit,& deus meus facius eſt kortitu- meum. Et afferent filios tuos in uinis,& do mea. Et diꝛcit: Parum eſt, ut ſis mihi filias tuas ſuper humeros porlabunt. t ſeruus ad ſuicitandas tribus lacob,.& fe/- erunt reges nutritij tui,& reginæ nunti- Ecce ces Iſratl cõuertendas.*ε Dedt te in lu-⸗ ces tuę, uultu in terra demiſſo Adorabãt Sup. 42. b cem gentium ut ſis ſalus mea uſq; ad ex te,& puluerem pedũ tuorũ linguen Et — er dlaiminli vemeskacetent fnbanbaddein! habunnsquubo iicdlocu j e aed Ee n,ut ſis allis We& pul 26 eu f Ad 13˙18 tremum terrę. Hęc dicit dñs redemptor ſcies quia ego dñs, ſuper quo nõ cöfm G tncachf Trael, ſanctus eius, ad contemptibit ani- dent᷑ qui expectant eũ. Nunqund oſſeut N Mhae, luhe mam, ad abominatã gentem. ad ſeruũ do Aforti, pręda: aut quod captũ fuerit ato, G. Ch. L beegikcgimvichc ürranenäte aatctadcaue anbck Atenäteac ii krnSwi pealwinocquteon,& minorum:reges uidebunt,& conſurgèt buſto. ſaluũ eſſe poterit: Quianeęe dict prinsipes,& adorabunt propter dñm, dñs: E quidẽ captiuitas à forti tollek,& 3. Cor.baa ga ehseee hmenun Ifraèl qui ele, quod ablatum fuerit à robuſto, aluabi9 2.. 0 giüßte. ec dicit ds.ij In tempore placi- Eos uero qui iudicauerunt te, ego iudi⸗ ro exaudiui te,& in die ſalutis auxilia- cabo,& filios tuos ego faluabo. Et ciba tus ſum tui.& ſeruaui te, et dedi te inſœ ho hoſtes tuos carnibus ſuis, et quaſi mu dus populi, ut ſuſcitares terram,& poſsi ſto, ſanguine ſuo mnebriabunt,& ſcieto⸗ ſiam(ond deres hæreditates diſsipatas, ut diceres mnis caro, qusa ego dñs faluans te, Ere lanchdinen nis qui uincti ſunt, Exite,& his qui in demptor tuus fortis, lacob. mwrckenäensgh tenebris, Reuelamini. Super uias paſcen Iadai reieti a deo, quod Chriſtä nan iantisqaut tur,& in omnibus planis paſcua eorum. recepiſſent. Cap. I. emiiwenenni Nö eſuxient neq; litient,& nõ percu- ₰ M c dicit dñs, Quis eſt hic liberre⸗ Ki uee huds Atten cutiet eos æſtus& ſol. quia miſerator eo pudij matris ueſtræ, quo dimiſi ed: tawdmbosmen portabit rum reget eos,& ad fontes aquarũ rpo- aut quis eſt creditor meus, cui gendidi aquaiar uadi tabit) cos. Et ponã omnes montes meos uos: ecce em̃ in iniquitatibus neſtrisuen afptumngiecet in uiã.& ſemitę meæ ex altabunt᷑. Ecce diti eſtis,& in ſceleribus neſtris dimſi amänlbseluih iſti de longe uentẽt.& ecce illi ab Aqui matrẽ ueſtrã. Quia ueni,& non eratui: en xuisu d lone& mari,& iſti de terra Auſtrali. uocaui,& nõ erat qui audiret, nunqun petder Krah Laudate corli,& exulta terra, iubilate abbreuiata& paruula facda eſt mann i lmenenüioe montes laudem, quua conſolatus eſt is mea, ut nõ poſsim redimere: aut non eſt Umnannäeal populum ſuũ& pauperũ ſuorũ miſercbi in me urrrus ad liberandũ:i Eece min iigect 4 tur. Et diit Sion, Dereliqut me dñs, et crepatione mea deſertũ faciai mate po iernand 4 dñs oblitus eſt mei. Nuncuid obiiuiſci nam flumina in ſiccum:cõputreſcent pr nahm. hn n 14 potefi misier infantè iuũ, ui nõ miſereat᷑ ſces ſine aqua, et motientur inſii Inäu aen ekin filio uteri ſui:& ſi illa obiita fuerit, ego cœlos tenebris,& Aaccũ ponam operl etxnxäi u Iaennö ohlilifear u¹. Ecce in mani⸗ mentum ecrũ, ds de dit milil lingbam auaiba ru⸗ c Lals 11 9 d d 1 — uülhexengai uuegdüſg s 1., Mtͤa. espectnlä 8 1 rlru ur Clalüätſenm I qucdicgiu, daun ena d g. 1 e L lirztnin deh e k urcntri h umeſededcd am and anapäten Korwu trtmn Dünehiahalia matxjſn dcclcn c getd eltgeäcrn f tea eac ſwum Bcce uos om eee tes nem accincti flãmis, maltt,ut ſcis fuſtentare eum qui laſſus luerboꝛerigit mane, em, ut audtam quaſi ueſlen atibus auxiliator meus, jco poſui faciem meam ut man,& ſcio qm nõ cõfunda quiiuſtiHlat me„quis cõtradicet mihi? gemus ſtmul, quls eſt aAduerſarius meus: acedat adme. Ecce dñis deus auzeilia- tor meus, quis eſt qui cõdemnet me: Ec ce omnes quaſt ueſtimentu conterentur, inea comedet eos- Quis ex uobis timẽs düm, audiens uocem ſerui ſui, quis ambu lauit in tenebris.& non eſtlumen ei: pe ret in nomine qñi, et innitatur ſuper deũ ambulate in lumine ignis ueſtri,& in flammis quasſuccendi gde mana mes factũ e gietis. tatur de us ad fidẽ& pa Jo Abrahæ, qus pufant ſe deſertos. Cap. LI. Vdite me qui ſe eſt,& quęriti Kam unde exciſi eſtis, de qua preciſt e mampatrẽ ueſtrü,& ad rit uos: quia unũ uocaul ei,& multiplicaui eum. go diis Sion,& conlo nas eius,& ponet deſertũ eum,& bñdiac FEſaias. lite timere opprobriã kominum,& bla- nes*† accedentes] ig- hoc uobis, in s dñmrattendite ad pe, tuus, qui conturbo mare, et ad cauernã laci ſtis. Attendite ad Abra- Sarã quę pepe- Conſolabit᷑ er⸗ pulus meus e labitur omnes rui ſurge leruſalem, quę bibiſti de manu do eius quaſi deli mini calicẽ ire eius 258 ſphemias eorũ ne metuaris. Sicut enim ueſtimentum ſic comedet eos uermis, ſicut lanam.ſic deuorabit eos tinea: Sa- in lempiternum erit, et iu lus autem mea 1 ſtitia mea in generationes generationu- —2 nete fortitudine Confurge conturge, ind brachium dfi: conſurge ſicur in diebus antiquis, in generationibus ſeculotum. nunquid non tu percuſsiſit ſuperbũ, uul- neraſti draconem:i Nunquid caſti mare, aquam abybsi uehemttis, qui poſuiſti profundum maris uiã. ut tranſi- rent lberati: Et nunc qui redempii ſunt à dño, reuertentur,& uenient in Sion laudantes, et lætitia lempiterna ſuper ca pita eorum, gaudium& lætitiam tene⸗ bunt, ſugiet dolor& gemitus. Ego ego ipſe conſolabor uos: quis tu ut umeres ab homine mortali,& à flio nominis. qui quaſi ſcenum ita areſcet: Et oblitus es domini factoris tui, qui tetendit cœ- Ios,& fundauit terram,& jormidaſti iu giter tota die à facie furoris eius qui te tribulabat,& parauerat ad perdendum: ubi nunc eſt furor tribulantis: Cito ue- niet gradiens ad aperiendum,& non in- terficiet uſq; ad internecionem, nec defl H E quimini quod iuſtũ ciet panis eius. E go autem ſum dñs deus g mtumeſcunt fluctus eius, dñũs cxercituũ nomẽ meum. Poſui uerba mea in ore tuo,& in um⸗ bra manus meę protexi te, ut plantes coœ i 10s,& fundes terrã, et dicas ad Sion: Po s tu. Bleuare elcuare, con- uſq; ad fundum ca- licis ſoporis bibiſti,& potaſti uſque ad non tu ſic⸗ ExO.14·L Sup. 49.23 cias,& ſolitudines eius qu aſi hortũ dñi. Gaudium& letitia inuenietur in ea: gra tiarum actio, et uox laudis. Attendite ad me popule meus,& tribus mea me audi tequialex àme exiet,& iudiciũ meum faeces. Non eſt qut ſuſtentet eam ex om nibus filijs quos genuit,& non eſte apprehendat manũ eius ex omm bus lijs quos enutriuit. IDu ui H o ſunt quę occur Sup. 47. b in lucem populorum requieſcet. Prope adij marzuiaiwi a remixardecr eſ iuſtus meus, egreſſis eſt ſalcfator me⸗ , Enaemma nei de uk Eumen 1,& brachia meapopulos iudicabunt: iKrimga n me inſul expectabuut,& brachiũ meũ um d wrutſär luſtinebunt. Leuate in cœlũ ocuios ue- ſros,& uidete ſub terra deorſum, quia 5 3 dm tuöprämnimun an I Umwadltemätarf uchenadiaih de Hmin näon cœli ſicut fumus liqueſcẽt,& terra ſicut Idl à g. 2 4 Pa ſicut hęc interibuni- Salus autè meain ſempiternum exit.& uſtuia mea nõ defl eſtimemü atteretur, et habitatores eius no. rerunt tibi, quis contriſtabitur ſuper te: naſtitas& cõtritio,& fames et gladius, quis conſolabit᷑ te: Filij tui proiecti ſunt, dormierunt in capite omnium uiarum, ſi Ooriac illa- cut†beſtiaillaqueata). pleni indignatio 3 queatus⸗ edomini, increpatione dei tui. Idcirco di hæcpaupercula,& ebria non à ui- Hæc dicit dominator tuus dominus, & deus tuus, qui pugnauit pro populo ſuo. Ecce tuli de manu tua calicẽ ſopo- ris, fundũ calicis indignationis meę, nõ 1 41¹ 1 1= tancbrd e 3 1 B delh 4 an Weoll,9 ciet. Rudite me qui ſcitis iuſtum, popu- lus meus lex mea in cordibus corum:no lite adijcies ut us hibas illum ultra. Et ponam Q. 3 illum in manu eorum qui te humiliaue- runt,& dixerunt animæ tuę: Incuruare, ut tranſeamus, et poſuiſti ut terrã corpus tuum,& quaſi uiam tranſeuntibus. Clubentur bono eſſe animo à dioò re- aimendi. Cap. I11. A(nfurge, conſurge, induere fortitu- dine tua Sion, induere ueſtimentis glorię tuæ Ieruſalem ciuitas ſancti, quia non adijcict ultra, ut pertranſcat per te mcircũciſus& immundus. Excutere de Puluere, conſurge, ſede Ierufalem, ſolue auncula colli tui captiuafilia Sion. Quia hec dicit dñs. Gratis uenundati eſtis,& ſine argento redimemini. Quia hæc di- Geñ. 45.2 cit dominus deus:ij In Ægyptũ deſcen- dit populus meus, in principio, ut colo- B nus eſſet ibi,& Aflur abſque ulla canſa calumniatus eſt eum, E t nunc qund milii eſt hic, dicit dñs, quoniã ablatus eſt po- Rom. ². d pulus meus gratis? Dominatores eius Ier. 35:d iniquè agunt, dicit dñs,& iugiter tota die nomen meũ blaſphematur. Propter hoc ſciet populus meus nomen meum in die illa, quia ego ipſe qui loquebar, ecce Rom. 10 2dſum. Quam pulchri ſuper montes pe Nahuũ..d des annunciantis& prędicantis pacem: annunciantis bonũ, prę dicantis ſalutem, Regnauit dicentis Sion: † Regnabit] deus tuus. C Vox ſpeculatorum tuorum leuauerunt uocẽ, ſimul laudabunt: quia oculo ad o- culi uidebunt, cum cõuerterit dñs Sion. Gaudete& laudate ſimul deſerta Ieruſa lem, quia conſolatus eſt dñs populũ ſuũ, redemit Ieruſalem. Parauit dñs brachiñ ſanctum ſuum in oculis ommũ Gentiũ. Pſal. 527. a Et uidebunt omnes fines terre ſalutare 2. Cor: s. d dei noſtri: Recedite, recedite, exite in⸗ de, ipollutũ nolite tangere: exite de me- dio eius, mundamini qui fertis uaſa do- mini. Quoniam nõ in tumultu exibitis, nec in fuga properabitis:precedet enim uos dominus,& congregabit uos deus D atl. Ecce intelliget ſexuus meus, ex- altabitur,& eleuabitur,& ſublimis erit ualde. Sicut obſtupuerunt ſuper te mul- ti, ſic inglorius erir inter uos aſpecdus ei- us,& forma eius inter filios hominum. Iſte aſperget Gentes multas, ſuper ipſum Rom.5:c continebunt reges os ſuũ, j quia quibus non eſt narratum de eo, uiderunt:& qui non audierunt, contemplati ſunt. — X 8 Ffaias. e'chuo C Chriſtus ferens ini quitates nſhpat ul heee Ouis, oblatus.(ap. 1I17. 4 Pa vonnu Gel ◻ Vis credidit auditui noſtro:& 1 Ghetrwind Ebrachium dñi cui reuelatum eſteEt les aann crin 6 1 Faſcendet)ſicut uirgultum cord eo,& ſt Rg würuici cut raddix de terra ſitienti: nõ eſt gecics fai Fälevechlu ei, neque decor,& uidimus eum,& non Buin Enemit erat aſpectus,& deſyderauimus eñ-(De Mri 3 winbiut ſpectum,& nouiſsimũ uitorum, uitã do 3 8 omeneis lorum& ſciemẽ infirmitatem,& quat 5 abſconditus uultus eius& deſpedus, n 5 de nec reputauimus eum.j Verelanguo Mate oes 7 res noſttos inſetulit.& d di gugenlledts ipc portauit&. qos putammacau nuteint lenroſun. per-ün Adeo. R W gen liatum. llIpfe autem nulnertus epi. MM ehwwan 6 ptexiniquitates noſtras. MffitrseNal..P,“” bihuner ꝑtex ſcslcra noſtra: diſciplina pacis No- Ce rhaite Miclper ci liuore eiusſanauiumis,. iemimin Qmnes. nos- quaſä oues errauins. unul⸗ i nune uE.In.Mlam uamn declinauit.& Do⸗ 5 gentlu 5 [uit.& in eniniduitatem omniumno⸗ ärarmär um. Oblatus eſt quia ipſe uoluit,& a tümalante nò aperuit os ſuum: ſicut ouis ad occiſſo ataini Stolsd nem ducetur,& quaſi agnus coram ton C amianit ütmeand dente ſe, obmuteſcet,& ſ nõ aperiet os Mtat ismcuneenmnt ſuum. De anguſtia& de iudicio ſubla⸗ Aceamauwdiban tus eſt: generationẽ eius quis enarrabit: aamaih ailyulacs quia abſciſfus de terra uiuentiũ:propter iaggtmreti ſcelus populi mei percuſsi eum. Et da, a iſatotein appim bit impios pro ſepultura,& diuitempro inuyxnaunmm morte ſua. ſleo quod iniquitat? nõ fece- ien estapts A rit, neq; dolus fuerit in ore eius. Et ds vlat isisicjiwbil uoluit cõterere eum in infirmitate:ſi po⸗, aaſio wwa Cid a ſuerit pro peccato animam ſuam uidebit i ſtaus Prnauuii ſemen longeuum,& uoluntas domini in etveula clumni manu eius dirigetur. Pro eo quod labo., ii inun giane rauit anima eius uidebit& ſaturabitur: D iſolaaacohden in ſciẽtia ſua Fiuſtificauit jipſe iuſtusler ſittttann zzen Ind uos meos] multos,& iniquitates eotum hit aiilha, eger ipſe portabit. Ideo diſpertiam ei pluri- anegeman 8 1 Reego cee mos,& fortium dinidet ſpolia, pro eo melin Täum, Omae 8 4 14 e peccata multorũ tulit,&ſipro tranſgret- aiſii die n ¹ 1 ſne dtch. .. V5 69 canta laudem,& hinni quę nonpa Luch — —— —— quòd tradidit in mortem animam ſuam, iiſ & cum Iceleratis reputatus eſt:& ipſe pemtiii Luc ſoribus rogauit. ieawnich; CBlanditur dus Iſraeli yenitemi. .. Lzt 6 Cen 111277 t, de⸗ A tragim e LA* Auda jſterilis quę non paris, de 3 0 1F riebas, quonia multi filij deſenæ, magis Gal harir q; eius quę rhabebat] uirum, dicit dis. habèit 3 dnäp Dilata locum tentorij tui,& pelles ti-· 3 aideni bernaculorũ tuorũ extẽdere ne patcas. demmdi ſongos ähaütage 23 8 2 A1 81. de 1 duw au — n ennatin ſcills en. h wcömniee ua ſeogs n dl —2 1 dotien 1 WD Farren idperrna mn ogoeun i i ärgen nai mmn einzuiah n arkutee ovmit tinam nbir lihährai 1e dotint 3 er ddit inmrana Acleras wpnue — müwräuian * amaui „ züturäſgs (an. Llll 1 un llerib gu⸗. amuten Klinhe 1A⸗ uonämlfhjän » ertadehdn 1m rnecjw an bi twrieniün 1 K — ditdeg.e Uerſos fllios I udinẽ pacis fllijs tuis. aaberis:recede procul a calumnia, A 40 n os fac conkul opprod beii amplius. zemptot terte uoc Eugrentẽ ſpiritu nocauit te dñs, aole D adoleſcentia abiectam, dixit de- mtuus. Adpun t,& 2 ncordtaſempiterna tuus dñs. Sicut in ſdiebus ſicut j eſt, cui iuraui ne induce⸗- ſunt uię meę à uijs u ut meg Acogitationib ebn Auuua e0 aitredemptor No iſtud mih . aquss Kultraſuper terram:ſic iuraui noniraſcar tibi,& non in tes em commoue nilcent: miſer aet aͤte,& fœdus pacis meę ur, divcit miſerator tuus dũs. P tempeſtate con tione. Ecce ego qes tuos,& fundabo te in propugnacula tua,& por ni,& in pace oẽs termi⸗ les cantabunt coram uobis nis plaudent ma ponam iaſpidẽ tas tuas in lapides ſculptos,& nos tuos in lapides deſy tuos 1doctos à dño, funiculos tuos,& cla d Ad dexteram enim, Bum penetrabis, & cmitates. Nolitimere, quia non confunderis, gonis adoleſcẽtię tuę obliuiſceris, non recorda pulis dedi eũ, Qua dominabitur tui qui bus. Ecce, gentẽ quam kcctte⸗dñs exereituũ nomen eius:G& re bis,& gentes tuus ſfanctus Iſrael, deus omnis te curtent pro abit. Quia ut muſierẽ derelictã? cũ Iſral. quia g & u- minũ dũ inuenui pote propsè eſt. ſiqui& uir iniquus imiſeranonibus magnis congrega tatur ad dm, bote Iu momento indignatio diaciemeam parumpex d te, Eſaias. uos tuos panibus, & ad lę⸗ te? Audite au & ſemen tuũ — non em te pudebit; quia Aum in modico derel miſertus ſum tui, ſternam per ordinẽ! Etin iuſtitia fun/ non timebis:& à pauore, quia non apꝓ- pinquabit tibi. Ecce, accola ueniet, qui non erat mecum, aduena quondam tuus adiungetur tibi: Ecce, ego creaui fabrũ uftantem in igne prunas,& proferen- ꝗ täuas in opus luum,& ego creaui inter⸗ fectorẽ ad diſperdendum. Omne uas qd ſidũ eſt contra te, non dtriget, et oẽm lin guam reſiſtẽtẽ tibi in iudicio, iudicabis. Hec eſt hęreditas ſeruorũ dſñi,& iuſtitia eorum apud me, dicit dñs. ¶ Exhortatur ad auclitum uerbi do- Munl. Mnes ſſitientes uenite ad aquas& qui non habetis argentũ, properate, Cap. I V. emite& comedtte: uenite, emite abſq; ar geno,& abl ..„ 5 hc. Qunre appenditts argemu nonin q; ulla commutatione uinũ pant⸗ Gentes hę nã, deſertas inhabita- ueſtra. adme: audite, feriam uobiſcũ pactũ ſem cordias Dauidxfidelis.] 1¹ ducẽ᷑ ac pręceptorẽ neſciebas, uoca- cognouerũt; ad crepẽte. Mon do punt,& colles contre- luc icordia aũt mea non rece- G api quęcunq; derabiles. Vni- ligna regio & multi⸗ uncula alcendit)abies,& p & erit dñs nominatus in ſi- ſcet myrtus: quod non auferetur. quia gnum ęternum, C.Adhortatur ad iuudlicium & ſabbathiſmum.(ap. quę te non 2. exaltant᷑ cœli à terra, deſcen — Kc dicit dſs: Cuſtodite iudicium, Sap.i. a & uiuet anima ueſtra, piternũ, miſeri⸗ B Eoce teſtẽ po⸗ hͥdeles Genti- Ad. 3. pter dñm deũ tuũ, lorificauit te · Querite do ſt iuuocate eũ dũ 299 a abors ueſtruũ non ĩin ſaturita- dientes me,& comedite bo & delectabitur in craſsitudine anima Inclinate aurẽ ueſtram, &⅞ uenite G& & ſan⸗ Derelinquat impius uiam ſuã, C cogitationes ſuas:& reuer & miſerebit eius, et ad deñ nis abſcon noſtrũ, ꝗm̃ multus eſt ac ignoſcendũ·.¶õ & in miſe⸗ em̃ cogitationes meę, di⸗ neq; uię ueſtrę, uic meę; cogitationes uræ, dicit dñs. Quia ſic exaltataæ eſtris,& cogitationes us ueſtris · Et quomo- lit imber,& niꝛ de cœlo,&il H uitr Inõ reuertit᷑ ſedinebriat terram, Egerminare eam facit, non mouebi& datſemen ſerenti,& panẽ comedenti, aupercula ſic erit uerbũ meñ uuiſa, abſq; ulla conſola- meo:non reuertet ad me uacuũ ſed faciet uolui,& proſperabit in his ad ſapphiris,& quę miſt illud. Quia in letitia egrediemi- deducemint, montes 5 quod egrediet de ore & col laudẽ,& oĩa nu. Proxrſali- ro urtica cre/ ʒiufſitiam, IVI. & ſacire iuſtitiam:quia iuxta eſt ſalꝰ mea, ut ueniat,& juſtitia mea, ut reuele- tur. Beatus uir qui facit h oc,& filius ho- minis qui apprehendet iſtud; cuſtodiens ſabbathũ, ne polluat illud, cuſtodiens ma nus ſuas ne ſaciat omne malũ. Et non di⸗ cat filius aduene, qui adheret dñio, dicẽs: Separatione diuidet me Dſñis à populo ſuo. Et non dicat eunuchus: gnã aridũ · Quija hęc dicit Qui cuſtodierint ſabbatha mea⸗ uolui,& tenuerint fœdus n domo mea,& in muris tus Afllijs Se fl⸗ rint quæ ego meã: labo eisi meis locũ,& nomen meli Ecce ego li⸗ dßũs eunuchis- & elege liabus:nomen lempiternũ dabo ei, quocl 9 non ſaliunca aſcendet C. Mat. uu. b Mar. 11. C Luc. 15. non peribit. Et fllios aduenę qui adherẽt dño, ut colant eũ,& diigant nomen eiꝰ, ut ſint ei in ſeruos: ocẽm cuſtodientẽ ſab. bathũ, ne polluat illud,& tenentẽ fœdus meũ. Adducam eos in montẽ ſanctũ me⸗ um,& lętificabo eos in domo orationts meę:holocauſta eorũ,& uictimę corum placebũt mihi ſuper altari meo, quiado- muis mea, domus orationis uocabit᷑ cun- ctis populis. Ait dis deus qui congregat diſperſos Iſraẽl: Adhuc congregabo ad eã congregatos eius. Omnes beſtię agri uentte ad deuorandũ, uniuerſę beſtię ſal- tus. Speculatores eius cęci omnes, neſcie- rũt uniuerſi, canes muti non ualentes la- trare, uidentes uana, dormientes& aman tes ſomnia: Et canes impudentiſsimi ne ſcierãt ſaturitatẽ: ipſi paſtores ignoraue⸗ rũt ineliigentiam, oẽs in uiam ſuam decli naulerũt, unuſquiſq; ad auaritiam ſuam, à ſummo uſqʒ ad nouiſimũ.venite, ſuma mus uinũ,& impleamur ebrierate,& erit ſicut hodie, ſic& cras,& multo amplius. ¶ Saænat dominus ſuos ab idoloru abomi- nationibus.(ap. LVII. Vſtus perit,& non eſt qui recogitet in eẽorde ſuo,& uiri miſericordię colligũ- tur, quia non eſt qui intelligat: à facie e- nim malitiæ collectus eſt iuſtus. Veniat pax, requieſcat in cubili ſuo, qui ambula 8 uit in directione ſua. Vos autẽ accedite huc fllij auguratricis, ĩemen adulteri,& fornicarię. Super quẽ luſiſtis: ſuper quem dilataſtis os,& eieciſtis linguam: nũ quid non uos fllij ſceleſti ſemen mendax? qui conſolamini in dijs ſuhter omne lignum frondoſum, immolantes paruulos in torrẽ tibus ſubter eminentes petras? In partibꝰ torrentis pars tua, hęc eſt ſors tua,& ipſis effudiſti libamen, obtuliſti ſacrificiũ:nun quid ſuper his nõ indignabor? Super mõ tẽ excelſum& ſuhlimem poſuiſti cubile tuũ,& illuc aſc endiſti ut immolares ho⸗ ſtias. Et poſt oſt: ũ& retro poſte poſui- ſti memoriale tuũ. quia iuxta me diſcoo- peruiſti& ſuſcepiſti adulterum, dilataſti cuhile tuũ,& pepigiſti cũ eis fœdus:dile xiſti ſtratũ eorũ manu aperta Ht ornaſti te regio unguento,& multiplicaſti pig- menta tua. Muliſti legatos tuos procul, & humtliata es uſq; ad inferos. In multi- tudine uię tuę laboraſti, non dixiſti: Qun eſcam, uitam manus tuę inueniſti, propre gea non rogaſii. Pro quo ſohicua imnn- ſt FEfaias- ſti. quia mentitꝛ es,& melnon estecot⸗ data neq; cogitaſti in corde tuo quia e- go tacens,& quaſi non uidens,& meich lita es. Ego annunctabo iuſtttiam luam &E opera tua non proderum tibl. Cam clamaueris, liberemt te congregati tui,et omnes eos auferet uẽtus, tollet aura. Qui autem fiduciam habet mei, hereditabit terram,& poſsidebit montẽ ſanci meã. Etdicam: Viam facite, prabete ſter, ge⸗ clinate de temua: aufer' e oſſendicula de uia populi mei. Quia heęc dicit exccllus, & ſublimis habitans çternuats,& ſan ctũ nomen eius in excelſo,& in lſanao ha bitans,& cũ contrito& humiliſpicitu,ut uin ficet ſpiritũ humiliũ,& uiuificet cor contritorũ. Non enim in ſempitemũ iiti gabo, neq; uſq; ad finẽ iraſcar, qua ſps à facie mea egredietur,& flatus ego faci. am. Propter iniquitatẽ auarittę eius ita⸗ tus ſum,& percuſsi eũ: abſcondi à te ſa- ciẽ meam,& indignatus ſum,& abiſt ua gus in uia cordis ſui. Vias eius uidi,& ſa naui eũ,& reduxi eũ,& reddidi conlola tiones ipſi,& lugentibus eius. Creauu tmu ctã labiorũ pact᷑, pacẽ ei qui longe eſtet qui prope dixit dũs,& ſanaui eũ. Impij aũt quaſi mare feruens, quod quieſcete non poteſt,& redundant fluctus euui ◻ e iven 1.42 abi wen. isgis den„ürien ltwwgeeclntn biuſia haucl p bunsſi 3 nuid bünst gan lird 1 m cum 8 älles demcld Nbeibaedlgiä⸗ mnwid Ci chäber arunkaniun n aiu tercbtöllx 4 aüteuwaidesett wuserye. E h Vaau uan cf auütersinl auri Gro dift — — = — — = 5 —₰½ „ cden Kädcno raawitinalei din Ke ſcäni cae ud teeGonto Kvocawt ia wü dliglon ratbünonkacb e ine wuntun conculcationem& lutum.ſ Non eſtpax di elm lärader Timpijs, dicit dominus deus.] ¶ Ven: eiunij deſcnptio.(ap. LVIll me tüwrlxe niu aſetmmüdelteab Lama, ne ceſſes, quaſi tuba exaltauo piſt a dettemelt cẽ tuam,& annuncia populo meoſct lera eorũ,& domui lacob peccata eolu- Me etenim de die in die quęrũt,& ſcite uias meas uolũt, quaſi gens quę luſtiiium fecerit,& iudiciũ dei ſui non derelique rit, rogant me iudicia iuſtitig,& appro, pinquare deo uolunt. Quare teiunauim & non aſpexiſti? humiltautmus animas noſtras,& neſciſti: Ecce in die ſeiunij ue ſtri imienit᷑ uoſũras ueſtra,& omnes de⸗ bitores ueſtros repetitis Ecce‚adli contentiones ieiunatis,& percutitis pu- gno impie, nolite ieiunare ſicut uſq; ad hanc diẽ, ut auciatur in excelſo clamot ueſter./ Nunqtn d tale eſt ieiuntũ quod e- legi, per diẽ affligere hominè animam ſu⸗ am: nõquid contorquere quali circum caput ſuũ,& ſaccũ& cinerẽ ſternete'm quid iſtudr uocaui jietuũ,& dit acce- ptabilẽ dño: Nonne hoc eſt magis jelu⸗ niã quod ele zi? diſſolui-olligationesim- 3 2 pletatis iteset B dagita udrum ze ei enrntcyus l d(o II. a düwumm tunng m üerubin,Lalin derännrrcserdeän rtbölerätigce aſgeint ſl musee twin Näünin join won ii eehring iah 8 Kudnneg a änaul denpu ubr pe Oahilä hdant gucr teran de M 1 ſ udd wRleeg o ejg end atg ymenne ezentbiin M. me d Fſaias. 1 1 8 män atis ſolue aſciculos deprimentes, di- iniquitatis inm 1 41 Mae cos qui confracii ſunt liberos.& o- rũ ad malũ currunt, ndaa menos dirũpe · IErange eſuxienti pa- dant ſunguinem inno 1 40 induc in do- eorũ cogitationes inu eam „aMR h S end dd Wruüd nt tuũ,& egenos uagosch 300 nibus eorũ. Pedes eo⸗ Pro nb & feſtinant ut effun· Rom. 3. centẽ, cogitationes tiles⸗uaſtitas et con nobis nos caliginoſis G 20 muin 25! nü uuam, cũ uideris nudã, operi eum,& tritio in uiſs eorũ. viam pacis neſ cierũt. ¹am u 1” 8 tunätuam ne deſpexeris. T ãc erumpet& non eſt iudiciũ in greſsibus eoru„ſe⸗ 1 2 Lnd aſmane liumen tuã, S&e ſanitas tua citi mitę eoru incuruatę ſunt eis, omnis qui ¶A n onei& anteibit faciem tuam iuſtitia calcat in eis, ignorat pacẽ. Propter hoc 1 e. ſu 3& gloria dñi colliget te. Tũc inuoca elongatum eſt iudicium à Tuobis,]& - n ema 3n qis cxaudtet: cſamabis,& dicet: non apprehendetuos iuſtitia,&specta- 1˙*☛ 2* 4 bee adſum,ſi abſtuleris qe mediotui ca uimus lucẽ,& ecce tenebrę, ſplendorè- 41 mh dde ea qeſtetis extẽdere digi.& lo-& in tenebris ambulauimus. Palpauim 1 deiwid ui quod non prodeſt· Cũ effuderis eſu- ſicut ceci parietem,& quaſi abſq; oculis 1 1, himm nenti animam tuam,&animam afflictam attrectauimus, impegimus meridie quaſi 1 unti nopleueris⸗Orietur in tenebris luyc tua,& in tenebris, in caligoſis. quaſi mortui. nicee Mebre tue erãt ſicut meridtes. t requi?᷑ Rugiemus quaſi urſi omnes. quaſi co- 1 ecud übidabit dis deus tuus ſemper,& imple lumbe meditantes gememus. Expecta naemäin bitiplendorib animam tuam,& oſſa tua uimus iudiciũ,& non eſt ſalutẽ,& elon⸗- 4 pluni ſiberabit,& eris quaſi hortus irtiguus et gata eſt à nobis, multiplicatæ ſunt emm dan— ſcut lons aquarã, eius non deficient a- miquitates noſtræ coram te;& peccata m Kiden que. Diedificabũl in te deſerta ſeculo, noſtra nen reſponderunt nobis, qmaſce- lera noſtra nobiſcum.& iniquitates no- dnadu 1 b nta 2 Kägitst — ye üntes ümmimas t Anah, ealonm iea 3 * Lüctäiama 41 Drun im fann umcliu — — wamcummaga, tonuluig Waincdelenkzälh entnii aä 1= Kiudiütalnn 1 uemeiuüenutt, eni ncconudan 0” 3 funamäia generationis ulcitabis,& uocaberis ⅜ un auertens ſemitas in quietè. 1b àſibbatho pedẽ tuã, taam in die ſanctomeo. & ſanctã dñi glorloſum, 5 dũ non facis uias tu⸗ r uoluntas tua ut lo- tia lo beris ſuper ritas,& ęquitas non pot s in obluuie bathũ delicatũ, & glorificaueris e⸗ a„& non tnuenietu 1 cuuris ſermonè: Tunc delectat gão,& ſuſtollam te ſuper altitudines ter cta eſt uerita u.& eihabo te hereditate & generationis Si auerte- facere uoluntatẽ ui os enim domini locutum eſt. (Verttas uſutia, iudicium pax.& æquitas corrue runt aptud Iu dæos. ttea zuris eius ut nõ exaudiat, Se ueſtre diuiſerãt inter uos et deũ ue ſtrũ, — Cap. IIX. Ioce. nõ eſt abbreuiata manus na Dut ſaluare nequeat: neq aggrauata eſt iuſtit d iniqtates te eius: et opertus eſt ꝗ³ A ₰ Thphes Apexu untm.—— 2. dent man peccata ueſtra abicõderut faciem eiuis K Krlälkanatien an uelkspeus ledh ac innsztumnänch ae ie, w'tekimm a un i,utalam gur b **⸗ Nuaqr ati di ihgru mi r a udconerpngkän ra dlru wie a dtuncuu wuiſi de lMo Nmris — — niwintn uobis ne»xaudiret. Manus em̃ veſtre pollute ſunt fanguine& digiti ueſtri in quntate, labia ueſtra locuta un,& lingua ueſtra iniquitatè f eſt qui inuocet iuſtinijam, neq; eſt ꝗ lacob patris ũtà malo, à dictam quat tionts hoſtihus ſuu ſins, inſulis uicem tee unt mendaci bunt qui ab Occidentenomen dñt,& atur. Nõ ab Ortu ſolis, gloriam etus: Cuun uener ui iu. quaſi fluuius i nimiels tra dñm 2 tergũ dei noſtri, ut loc & uocaueris ſab am& tranſgreſsionè, c qiicator fepi- ſtras coguouimus, peccare & auerſi ſumus n cuti ſumus de corde uer conuerſum eſt ret nge ſtetit, qu rorſum iu prædæ patui & mentiri cõ e iremus poſt ueremur calumni- oncepimus,& lo ba mendacij. Et diciũ,& iuſti ia corruit in platea ue- uit ingredi,& fa nẽ:& qui receſ⸗ t,.& uidit dñs,& malum apparuit in oculis eius, qina non eſt iudiciũ,& uidit & aporiatus eſt, quia non e rat:& ſaluauit ſibi brachiũ ſuũ dñi tia eius ipſa con 2 nolentus, quem Hrmauit eũ.j 2 ut lorica,& galea ſaluiis in capi, ndutus eſt ueſtimentis ultionis, et 6 8* d 4 ſipallio zeli. Sicut ad uin 1ad retributionem indigna- 1s.& uicisitudinem 1⸗ Idet. Bi tim deus quia non eſt uir, ſt qui occur/ „& 1ufti-PD Indutus eſt Bph. 7. C *— neſl.„ 4 t ſpicitus do/ zicetuere, ſed cenſidãt in nihili, et loquũ mini cogtt- Etuenerit Sion redemptor, Rom. 11 d me uanita es, Iconceperũt aborẽ,& pe- pererãt iniqurtatè. O & telas ara ua aſpidũ ruperũt, neg texuerãt, qui comederit dicit domtnus. de ouis eorii, morletur eit, erãpet in regulu. Teig eo in ueſtimentu. nec; operientur opexibus tui lia,& opns piternun, m4. ſais,operaeotum opera nult &⅞ quod confotã& uerba mea dus rã non erãt recedent de ore tuo dicit dominus, amodo& uſc; inſem & eis qui redeũt ab inigq uitate in lacob, Üü eis, dicit dominus. Hoc fœ dus meum e Spiritus meꝰ qui eſt in te⸗ &⅞ de ore ſemin poſui in ore tuo, non s A4 Eſaias. CAdgloriam leruſalem feſunant ex- traneæ gentes.(ap. LIX. 8 8 Vrge, illuminare Ieruſalẽ, qa uenit lu Sap. 49.· e eæpectant Apo. n. g 8 men tuũ,& gloria dñi ſuper te orta ẽ. Quna ecce tenebræ operient terram,& caligo populos, ſuper te aũt oriet᷑ dñs,& gloria eius in te uidebit᷑. Et ambulabunt Gentes in lumine tuo,& reges in ſplen- dore ortus tui. Leua in circuitu oculos tuos,& uide, oẽs iſti congregati ſunt, ue- nerunt tibi: ſfllij tui de longe uenient,& filig tuę de latere ſurgent. Tunc uidebis, & afflues,& mirabitur& dilatabit cor tuũ, quando conuerſa fuerit ad te multitu do maris, fortitudo gentium uenerit tibi. Inundatio cameloꝶ operiet te, dromeda rij Madian& Epha, omnes de Saba ue nient, aurã& thus deferentes,& laudem Dño annunciantes. Omne pecus Cedar congregabit᷑tibi, arietes Nabaioth mi- niſtrabunt tibi, offerent᷑ ſuper placabili altari meo,& domũ maieſtatis meę glo- rificabo. Qui ſunt iſti, qui ut nubes uo- lant,& quaſi columbę ad feneſtras ſuas? Me enim inſulę Fexpectabunt,& naues maris ĩ principio, ut adducam filios tuos de longe, argentũ eorũ,& aurũ eorũ cũ eis nomini dii dei tui,& ſancto Iſraẽl: qa glorificauit te. Et ędificabunt fi.ij pere- grinorũ muros tuos,& reges eorũ mini- ſtrabunt tibi: in indignatione enim mea percuſsi te:& in reconciliatione mea mi ſertus ſum tui.i Et aperient᷑ portę tuę iu- giter:die ac nocte non claudent, ut affe, ratur ad te fortitudo Gentiũ,& reges ea rũ adducant᷑· Gens emm& regnũ quod non ſeruierit tibi.peribit,& gentes ſoli- tudine uaſtabunt. Gloria Libani ad te ueniet:abies& buxus& pinus ſimul, ad ornandũ locũ ſanctificationis meę,& lo cũ pedũ meorũ glorificabo. Et uenient ad te curui fllij eorũ qui hiumiliauerũt te, & adorabunt ueſtigia pedũ tuorũ omes qui detrahebant tibi,& uocabunt te Ci- uitatẽ dñi, Sion ſancti Ifraẽl. Pro eo qd' fuiſti derelicta,& odio habita,& non e- rat qui per te tranſiret.ponam te in ſuper biamſeculorũ. gaudiũ in generationẽ& generationt. Et ſuges lac gentiũ,& ma- miila regũ lactaberis,& ſcies quia ego dñs ſaluans te,& redemptor tuus fortis Iacob. Pro ęre afferam aurũ,& pro fer⸗ ro afferam argentũ,& pro lignis ęs,& pro hpidibus ferrũ,& ponam uiſitatio- nem nem tuam pac?,& prępoſitos tnos iu3i haingumn tiam. Non audiet᷑ uſtra miquitas intena um wuind tua. uaſtitas& contritio in temministuis us stnli 4 & occupabit ſalus murostuos,& ponas D e ndtukiim tuas laudatio. Non erit tibi amplius ſol helzenhu. ad lucendũ per diẽ, nec ſplendor lune illu 2⸗ 3 muuyymitio k minabit te:ſed erit tibi dñs in lucẽ ſempi⸗ o. UMI. ternam,& deꝰ tuus in gloriam tuam:non 1 chvdt occidet ultraſol tuus,& luna uanonmi- hu autlamaen nuet᷑: quia erit tibi dñs in lucẽ ſempiter/ alruiwäs, b nam,& complebunt᷑ dies lucqus tui. Pa- 5 unbiRra- pulus aũt tuus oẽs iuſti, in perpetua hee⸗ ditabũt terram, germè plantationis meg, opus manus meę ad gloriſicanda. Mini⸗ mus erit in mille,& paruulus in gentem fortiſimam: ego dñs in tempore tuus ſa. bito faciam iſtud. Chriſtus ſine unctus miſſus ad pre- dicationem Euangelij. Cap. LXI. 8 Piritus dñi ſuper me, eo quod unxe/ 1 rit ᷣme:ad annũciandũ manſuetis mi ſitme, ut mederer contritos corde,& prę di carẽ captiuis indulgemiam,& chuſis apertionẽ. Vt prędicarẽ annũ placabi dño,.& diẽ ultionis deo noſtro: ut conſo larer oẽs lugentes. Vt ponerẽ foniitudis lugentibus Sion,& daré eis coronam cinere, oleũ gaudij pro luctu, palliũ ſau- dis pro ſpiritu mœroris,& uocabuntm ea fortes iuſtitię, plantatio dmi ad glonſ candũ. Et ędificabunt deſerta a ſeculoa ruinas antiquas erigens, et inſtaurabunt ciuitates deſertas, diſsipatas in generatia nẽ. Et ſtabunt alieni, et paſcent pecon ueſtra, et filij peregrinorũ, agricols et uj- nitores ueſtri erunt. Vos aãt ſaceraotes dñi uocabimini Miniſtri dei noſtri dict üg eeol Wün f 5 Me n el tü nas We— froben clum, Mtebcrton prbmtegntt wbebllti! uwvrdimglud datsomumeal Adbese)aun rakurwininde iiuscäunxie 1 Fiwrbtguikbit enalgwtebrlper unuolendiln earded’ wrod auſetta Gürenln awänedetbllenr aälbeneponnle eutckbin dexter B ruimd dide 4 aacdiinmickthid, ijbalarüwi mqhe W. 4 „7 Ki 1 , a Ty d 5 3 4 lmnwemrbenello enräüm qu r namiß lnd dnepeporas wünaeieiten, V dene lonad do et in gloria Teorũ' ſuperbietis. Pro con nant ſlinenmsi partẽ eorũ, propter hoc in terraſua dupli cia poßidebunt, lętitia ſempiterna erue- is. Quia ego dũs diligts iudicii,et odio habens rapinam rin holocauſtũ. Jetda, hoſe amDani tuã feriam cũ eis.Rtſciet᷑ in gentibusſe men eorũ, et germẽ eorũ in meio popu lorã, o?s qui uiderint eos, cognoſcent i los, quia iſti ſunt ſem? cuiĩ bñiaͤmit oñt. D Gaudens gaudebo in dño, et exultabita nima mea in deo meo, quta induit me ue- ſtimentis ſalutis, et indumento iuſtitie ci cundedit we, quaſi ponſum derdaf co bo opus eorũ in ueritate, et foœqus peipe 40 henuulin epum(p. M. tieunenr e 6 80 aütteäbrinile tprimi mütn 4 1 4 „ N 1 etaqaieruor Amenadſälune ünämend 1 clenim i ul d 4 1 3 9 daa FKEſaias. 301 kadaag& quaſi ſponſam ornatam monili⸗ non eſtuir mecum, calcaui eos in furore 1 muüei 3 nlus.Jicut enim terra profert germen meo,& conculcaui eos in iramea,& a⸗ dhüa 5 un,&licut hortus ſemen ſuũ germinat, ſperſus eſt ſanguis eoru ſuper ueſtimenta 1a nämh ſcchs deus germinabit iuſtitiam& lau⸗ mea,& omma indamenta mea inquina- * treit demn coram uniuerſis gentibus. ui. Dies enim uitionis in corde meo, an- d adreea ¶ Salus domini promittit ur Ieruſa- nus rretriburionis mer uenit. Circumſpe redem⸗ rütrnd em. Cap. LXII. xi,& non erat auxiliator: quęſiui,& nõ ptionis aneni Ropter Sion non tacebo,& propter fuit qui adiuuaret,& faluauit mihi bra- 3 4 cayie Pjeruſalemnon quieſcam, donec egre- chiũ meũ,& indignatio mea ipſa auxci⸗ 1 dunti ziatur utſplendor iuſtus eius, ge ſaluator liata eſt mihi. Et conculcaui populos in i ternn auus ut lampas accendat᷑. Et uidebunt 8 furore meo,& inebriaui eos in indigna- 0 un tes iuſtũ tuũ,& cũci reges inclytũ tuũ, tione mea,& detraxxi in terram uitutem ☚ tim& uocabit tibi nomen nouum, quod os eorũ. Miſerationũ dñi recordabor, laudẽ 4☛ mam. 1 2 Lnominauit.Et eris corona glorię dñi ſuper omnibꝰ quę reddidit nobis do- 1 8 cae mamu dhi,& diadema regui in manu minus,& ſuper multitudinẽ bonorũ do⸗ 1 uſlu 1 zei tui. Non nocaberis ultrà Derelicta, mui Iſraci, quę largitus eſt eis ſecundũ in- 1 1 ne, teraa tua non uocabit᷑ amplius Deſola dulgentiamſuam,& ſecundũ multitudi= un B ſed uocaberis Voluntas mea in ea:& nẽ miſericordiarũ ſuarũ. Etdicit. Verẽ —— iu 44 1 pbi⸗ terta uakinhabitabitabit, Iquia compla tamen populus meus eſt, fllij non negan⸗ 9. tm. anag cult dno inte,& terra tua inhabitabitur. tes,& factus eis ſaluator. In omni tribula 1 In. mi bitabit em̃ iuuenis cũ uirgine,& ha⸗ tione eorũ non eſt tribulatus,& angelus c watan bitabüt in te llij tui. Et gaudebit ſponſus faciei eius ſaiuauit eos, in dilectione ſua, M d per ſponam.& gaudebit ſuper te deus& in indulgentia ſua ipſe redemit eos, et CE 4 En- 6 mtaa mr. Super muros tuos lerufalem, conſti portauit eos,& eleuauit eos cunctis die- 1 Auhntts mi cuſtodes: tota die& tota nocte in per bus ſeculi. Ipſi aũt ad iracundiam prouo 1 2 upen e etuum non tacebũt. Qui reminiſcimini cauerunt,& afix erunt ſiriiũ rancti⸗ e⸗ ſanctums 1½ a do dinge a, ne taceatis,& ne qctis ſilentiũ ei, do ius,& conuerſus eſt eis in inimicũ,& i- a oleägui Cnec ſabiliat,& donec ponat Ieruſalẽ u pſe debellauit eos. Et recordatus eſt die- & rũ ſeculi Moyſi& populi ſui. Vbi eſt ꝗ „deedgaucſmae ¹ X pitnnn 4 iultti, ar 1 1Æ Etedtale 1.. 4 8 ta ntirvee an um Sdeer. 1x 1Sdceett tha en 1 1—= Khdhan lin N,An Nos a. — Rtülijpergmigſan an m uein ern ſkeen i abnii äai 1xu s riubiminie in norn kediit der Gii hiri citelie Sion: E ecce merces eius cũͦ eo⸗ rum illo. Et uocabunt eos populus ſan⸗ bie * Mprepertanruch m iedun tüinrne aegoddhſüach T noamkniäa la zeoinmruethe n dies Blui = etamimin un 1 grinlnmacn alkiint w aimd dn Veuibonhl ueh ☛ amdtonarlä aSltlun abrant u tur giais ni — dém terra. Iurauit Iñs in dextera ſua, dinis ſuę.Si dedero tri- cis tuis,& ſi bi- uo labora/ ritũ ſancti ſu in brachio fortitu ticũ tuũ ultrà cibũ inimi ieni uinũ uũ in q bunt illud come⸗ & qui compor- ſanctis meis. men ſempi præparate byſſos, quaſi equũ in deſerto non impin⸗ berint filij al ſi. Quia qui congrega dent,& laudabunt dũm, ant illud, bibent in atrijs Tranſite, ranſite per portas, planã facite iter, eſignũ ad populos. ena ce dis auditũ fecit in extremis terrę, cce ſaluator tuus uenit, & opus eius co- bitaculo uiam populo, D upides,& eleu at — gis ſuieubi eſt qui poſuit in medio eius ſpi Moyſen brachio maieſtatis ſuę⸗ qui ſci⸗ ternũ. Qui eduxit eos per a⸗ Quaſt animal in campo deſcen- qñi ductor eius fuit:ſic addu· faceres tibi nomen & eligite gentẽ. Ec dès, ſpiritus di xiſti populũ tuum, ut glorię. — & miſerationũ tuarũ: dus, redempti à dno. Tu aũt uocaberis, do uiſcerũ tuoru Queſita ciuitas,& non Derelicta. ſuper me continuerũt ſe. Tu em̃ pater no CPropheta admiratur(Dnſtum ſan⸗ ſter.& Abraham neſciuft ios,& TIfrae guinolentum. Cap· LXIII. ignõraſt᷑ nðs tu dfte p̃ater noſter, redem 4 Torcular cal Vis eſt iſte quiu ctis ueſtibus de B in ſtola ſua, gradiens in mult titudinis ſug? Ego qui loquo c g&e propugnator ſum ad ſaluan re ergd rubrũ eſt indumentũ tuã,& ueſti ctũ tuũ, menta tua ſicut calcantium in torcul caui ſolus,& de genti enit de Edom,tin⸗ pior! oſra, iſte formoſus errare nos itudine for- ſti cor noſtrũ, ne timeren r iuſtitiam, tor noſter, à ſeculo nomen tuũ. ¶uare feciſii qñe de uijs tuis, indura nus te?conuerte re propter ſeruos tuos tribus heęreditatis dẽ. ¹jQua⸗ tue. Quaſi nihilã pofſederunt populũ ſan hoſtes noſtri conculcauerunt ſan- ariz ciificationem tuam. Facti ſumus quaſi in bus principio, cũ nõ dominareris noſtri, nec non inuo⸗ ————— ſedux it eos de mari cũ paſtoribus gre- Exę ³4 e 1˙ Qutkediit]ad dexteram duixcit dit aquas ante eos, ut †facerent] ſibi no“ faceret Attende de cœlo,& uide de ha- Deu. 1s. b ſancto tuo,& ſolio glorie tue, u· Bar. a. d ſt zelus tuus,& fortitudo tua multitu D — „“ 6 “ e 4 — Se Inuscaretur nomen tuum ſuper nos. Mana praparauit deus expeclan- t:us. Cap. LXIIII. X V Tmam dirũperes cœlos,& deſcen- deres, à facie tua montes defluerent. Sicut exuſtio ignis tabeſcerẽt, aquę ar- derent igni, ut notũ fieret nomen tuũ ini micis tuis, à facie tua gentes turbarent᷑. Cũ feceris mirahilia, non ſuſtinebimus: deſcendiſti,& àA facie tua montes deflu- Xerunt.& ſeculo non audierunt, neq; au ribus perceperunt. Oculus non uidit de* abſq te, quę pręparaſti expectuntibꝰ te. Occurriſti lętanti,& facienti uſtitiam, in uijs tuis recordabunt᷑ tui, ecce iu iratꝰ es,& peccauimus, in ipſis fuimus ſemper, t. Cor. 2 b immãdus& ſaluabimur. Et facti ſumus ut immun di) oẽs nos,& quaſi pannus menſtruatę uniuerſę iuſtitic noſtr,& cecidimus qua ſi ſoliũ uniuerſi.& iniquitares noſtre qua C ſi uentus abſtulerunt nos. Non eſt qui in- uocet nomen tuũ, qui conſurgat,& tene- at te, abſcondiſti faci? tuam à nobis,& alliſiſti nos in manu iniquitatis noſtræ. Et nunc dñe, pater noſter es tu, nos uero lutũ:& fictor noſter tu,& opera manuã Pnal. 78. 5 tuarã omnes nos. Ne iraſcatis dſe ſatis, & ne ultra meminerts intquitatis noſtre: ecce reſpice, populus tuus omnes nos. Ci uitas ſancti tui facta eſt deſerta, Sion de- ſerta facta eſt. Ieruialẽ deſolata eſt. Domꝰ ſanctiflcationis noſtrę,& gloriæ noſtræ. D ubilaudatierunt te patres noſtri, facta eſt in exuſtionẽ ignis,& omnia deſyderabi lia noſtra uerſa ſunt in ruinas. Nunquid ſuper his continebis te dñe, tacebis& af, fliges nos uehementer: ¶ Reddet deus&̃ um pife& ſeruis ſuis . 8 iuvra opera eorii. Cap LXV. Kom. 10, d 0* Velierũ: me qun ante non interro/ 4 gabant, inuenerũt qui non quęſierũt me, dixt: Egce ego, ecce ego ad gentem quę(neſciebat me,& quę) non inuoca- bat nomen meũ. Bxpandi manus meas tota die ad populũ incredulũ, qui gradit inuia non bona poſt cogitationes ſuas. Populꝰ qui ad iracundiam prouocat me ante faciẽ meam ſemper, qui immolant ĩ hortis,& ſacrficant ſuper lateres, qui ha bitant in ſepulchris,& in delubris idolo- rũ dormiũt, qui comedũt carnèẽ ſuillam, et ius prophanũ in uaſis eorũ. Qui dicunt: Recede à me: non appropinques mihi, duia immädas es, ifli kumus etãt in furo- Le A8 Eſaias. re meo, ignis ardẽs tola die Vcce crpi retribuam in Flinu] eorũ miquitates ue- deir ſtras,& ini quitates patrũ ueſitorũ ſmul e al dicit dms, q́ Acriflcauerã— ac gpea eſt coram me, non tacebo, ed reddam& riith ſeg tlupermon⸗ giou wel 0 mbuince Fhlaändii ſier collee cenee eene ue ſe ou tes,& ſuper colles exprobrauerũt mihi, h machucllöb & remeniar opus eorũ pri mũ m ſina eo⸗ Liyu Wnst rũ · Hęc dicit dñs: Quomoloſ inuenaut Bin granũ in borro,& dicat: Ne dtipes il⸗ 4 lud,. qm̃ benedictio eſt:ſic faciam propter i ſeruos meos, ut non diſperdam totu pte- ducam de lacob ſemen,& de luda pogi dentẽ montes ſanctos mecs,& heredita⸗ 31 bũt eam electi mei,& ſeru mer habita. bunt ibi. Et erunt Campeſttia in caulas gregũ,& uallis Achor in eubile armen⸗ torũ populo meo, qui requiſieritme t uos qui deren qutſtis dim, qui ohliti gſtis montẽ ſanctũ meũ, qui ponttis Fortunæ mẽſain,& libatis ſupet eam. Numerabo uos in gladio,& oẽs in cede corrueris: pro eo quod uocaui,& non reſpondiſts ieatl üwg tel de comelttp anbes'onnoc reſcumo, 5 in eum anſi (c 1Ä ſllaübis a chalprü neoli mettdiün rergbaie net rcihänſom atalgiaitrlca nikermüpennn menjinwoht Rauni quim Reathret and . 3„ 36 mihi, locutus ſum,& non audiſtis,& ſa⸗ K ciaidnuiäl ciebatis malũ in oculis meis, et qxę nolut, elegiſtis. Propter hoc hęc dictt dfs des, anräti hars, qulc eemaadbperät! Ecce, ſerui meli comedẽãt, et uos eiurens: en i ecce ſerui mei hibẽt,& uos ſitietts. Eece Gabe fuu degre ſerui mei lętabũt᷑,& uos contundemuna.) eß amen. ſerui met laudabũr prę exultatione cot⸗ a mnatg dis:& uos clamabitis prę dolore cotdes, 1* anrüiſe & preę contritione ſpiritus ululabitus. Et irad vwiit dimittetis nomen ueſtrũ in inramentue⸗ nhin d lectis meis,& interficier te dis deus 4 aüäe ſeruos ſuos uocabit nomine alio. In q 4 dana qui henedictus eſt ſuper terram, hũdicei un nn 27 indño)amen,& qui turat in terraiuta- 4 3 4 9 bit in deo amen, quna obliuioni tradite men⸗ 1 ſunt anguſtię priores.& quia abſcondtte 6 un Rnten ſunt ab oculis noſtris. Ecce em̃ ſſego creo ſen wopmner cœlos nouos,& terram nouam,& none- R. ueuhe rũt in memoria priora,& nonaſcendemt 1 Kuu ee g ſuper cor. Sed gaudebitis& exuſtabiti rnbunt uſq; in ſempiternũ in his quxę ego creo: an quia ecce ego creo lerufaſ exultationt- i les Nä & populũ eius gaudiũ. Et exultabo in 1* veei 1 leruſæſẽ,& gaudebo in populomeo, C& 4 rationi non audiet inreo ultra uox ffetꝰ& uos 9 Rtaideus clamoris. Non erit ibi amplius inſans die 1 kenmn 1 rũ.& ſenex qui nõ impleat dies ſuos,qmm zutus e puer centũ annoꝶe moriet᷑.& peccuor 9 hanmmu centũ annoꝶe maledictus erit. Bt ediñtca 8 erewioh bũt domos,& habitabũt& plantabunt 5 äsaſe uieas,& comedẽt fructus earũ. Noneek dt Cnn ſt. abũt,& alius habitabitenon Mun bit nbripe 3 2 7 aai„ Eſaias. 302 4 wmn„„ la⸗ zome det:ſecundã eñ̃ dies ugni, rentẽ inãdantẽ gloriam gentiã, quam ſu- 4 uit 4 erunt dies popuit mei,& opera manuum geiis: ad ubera portabimint;&ʒ ſuꝑ ge⸗ uga eten urärinueterabunt Plecii mei non labo nua blandict uobis. Quo modo ſi cui ma 2 d gen it de mbätfruſtra, nec gñabũt in conturba- ter blaniat.ita See conſhaber 8e 21 5 a ni· lione, quia ſemè Bñdictorũ dfii eſt,& ne⸗ Ieruſalẽ conſola— au 1 n dotes eorũ cũ eisIErit anteq ciamẽt, debit cor ueſtrũ,& oſſa ueſtra quali her 1 ba germinabũt,& cognoſcet man, dũi 1 reitzauadi 4 41 usch 1. mäum ſdlantonpme 1 1 eunaaain. wii Amtni 42 irsmeu P reca trmiit 2 Danen Aaumne * G keo man ont aailenmla a. dcllohtanten. 1 wesnnin 1 enera erninie 1 A or Hedgutnteu en eenpienänlan 1 napreesdanwſmüit neu guli ha 25 d gauädohpgen 41e deiitterenr 1 s Xaneibii 1 1. E rexqutöinhen 4 1 mümeenn 1n Smeh witäsdh 1, Lutiie *☛ Nooneääiwisd Tautdunig. 1 e i pbyd ego exaudi Intauh e itte locus Prechun tas manus mea fecit& 1 Nu delecdata eſt. Vnde& ego eligam il- „wu c eis: 9 zc locutꝰ ſum,& non audierũt, fecerũtq; ma in carrucis, ad montẽ ſanctũ meũ leruia/ ab läin oculis meis,& quę nolui legerũt. Au am:adhuc illis loquentib“, e- go audiam. L upus& agnus paſcentur ſeruis eius,& indignabii inimicis ſuis. mut,& leo& bos comedẽt paleas,& Quia ecce dñs in igne ueniet.et quaſi tur f ſlerpenti puluis panis ei?. non nocebũt ne⸗ bot quadriga eius: reddere 1 indignatio- quadtige occidẽt ĩ oĩ mõte ſctõ meo, dicit dũs- ne furorẽ ſuũ,&e mcrepationt ſuam in fla ¶ Deus populum ſuum conſolatur,& maignis: qna in igne dijudicabit„& in auget. Cap. IXII. gladio ſuo ad oẽm carne& multipiica- Rc dicit dñs:Cœlũ ſedes mea, ter Punt᷑ interfccti à dno. Qui ſanctificabant᷑ enl 1 Hle aũt ſcabellũ pedã meorũ: quę eſt& mundosſe putabant in hortis poſtria unam ute int a domus quam ędiflcabitis mihi:& ꝗs nuam intrinſecus, qui comedebant carnè ietionis Imeg: Oia hec ſinllam,& abominationẽ& murẽ: ſimul ſacia ſunt uniuerſa i- conſument᷑, dicit dñsEgo aũt opera eo· ſua.dicit dñʒ: ad quẽ aũt reſpiciam, niſſad rũ& cogita iones eorũ uenio ut congre„ pauperculũ.& contruũ ſp:xitu.& tremẽ gè cũ omnmibus gentibus& linguis:& ue te termones meos? Qui immolat bouem, nient,& uidebũt gloriam meam. Et po- qui interficiat uirũ, qui mactat pe- nam in eis ſignũ, et mittam ex eis qui ſal cus, quaſi qui excerebret cant: qui offert uati fuerint, ad gentes in mare, in Aphri⸗ oblationẽ, quaſi qui ſanguinẽ ſuiltũ offe⸗ cam, et L ydiam tenentes ſagittam: in Iia rat: qui recordat Ihunis, quaſi qui bñdi- liam et Gręciam, ad inſulas longe, ad cos cat idolo. Hęc omnia elegerũt in uijs ſu- ꝗ non audierũt de me, et non uiderũt glo is,& in abominationibus ſuis antma eo- riam meam. Et annũcabũt gloriam mi 5 gentibus, et adducent Oẽs fratres ucitros luſiones eorũ,& que timebũt, adducam de cũctis gentibus donũ dño, in equis, et a uocaui,& non erat quirñderet' in quadrigis, et in lecticis, et in mults, et quaſi , dicit dms, quomodoſſ inſeram:ffiij Iſra dite uerbũ dñi, qui tremitis ad uerbũ eiꝰ: el munus in uaſe mãdo in domũ dñi. Et Apo. 2 dixerütfratres ueſtri odiẽtes uos,& ab- aſſumam ex eis in ſacerdotes, et leuitas. ijeittes propter nomẽ meũ. Clorificetur dicit dms: Quia ſicut cœli noui et terra q5s,&uidebim' in letitiaura, ipſi autem noua, quę ego facio ſtare coramme, di- contundent. vox populi de ciuitate, uox cit dñs deus:lic ſtabit ſemen ueſtrũ, et no qe tẽplo, uox dni reddẽtis retributionem men ueſtrum. Et erit menſis ex menſe, et inimicis ſuis. Anteq́ parturiret, peperit: ſabbathum ex ſabbatho:ueniet omnis ca antec; ueniret partus eius, peperit maſcu ro ut adoret coram facie mea, dicit is. E. Quis audiuit unc; tale:& quts uidit Et egredientur, et uidebunt cadauera ui uic ſimileenũquid parturiet terra in die rorũ qui pręuaricati ſunt in me: ſſuermis Mar.⸗ g unakaut pariet gẽs ſimul, quia parturiuit corum non motietur, et ignis eorum non & peperit Sion filios ſuos: Nũquid ego, extinguetur; et erunt uſq; ad ſatietatem qutalios parere facio, ipſe non pariam, uiſionis omni carni. dicit dñs: ſi ego qui gñationt᷑ cęteris tri⸗ HIERONYMI IN IE⸗ buo, ſterilis ero, ait qfis deus tuꝰ Letami remiam Preęſatio. ni cũ leruſalem,& exultate in ea oẽs qui IEREMIAS propheta, cui hic prolo Tuziis eam: gaudete cũ ea gaudio uni⸗ gus ſcribit᷑, ſermone quidẽ apud Hebre- uerſi qui lugetis ſuper eam, ut ſugatis,& os Eſaię et Oſeg et quibuſdd alijs ꝓphe repleamini ab ubere conſolatioms cius: tis uidet᷑ eſſe ruſticior, ſed ſenſibꝰ pax eſt: at mulgeatis,& delictis affluatis ab om/ quippe qui eodẽ ſpũ ꝓphetauerit. Porro nimoda gloria eius. Quia hęc dicit qſs: ſimplicitas eloquij, à loco ei ĩ quo natus Eece ego deelinabo ſuper eam quaſi tor eſt, accidu. Fuit enim Anathothites, gui Len⸗ 2 Ieremias. eſt uſq; hodie niculus tribus ab Ieroſoly mis diſtans milibus, ſacerdos ex ſacerdo tibus,& in matris utero ſanctificatus: uir ginitate ſua euangelicũ uirũ CHRISTI cccleſię dedicans. Hic uaticinari exor- ſus eſt puer:& captiuitatẽ urbis atꝙ; lu- deę non ſolũ ſpiritu, ſed& oculis carnis intuitus eſt: iam decẽ tribus Iſraẽl Aſſyrij in Medos tranſtulerant: iam terras earũ, colonię gentiũ poſsidebant.· Vnde in lu- da tantũ,& in Beniamin prophetauit, et ciuitatis ſuę ruinas quadruplici planxit al phabeto, quod nos menſurę metri, uerſi- busq; reddidimus. Pręterea ordinẽ uiſio nã, qui apud Gręcos& L. atinos omni- no confuſus eſt, ad priſtinam fidẽ correxi mus. Librũ aũt Baruch notarij eius, clut apud Hebręos nec legitur, nec habetur, prętermiſimus: pro his omnibus maledi- cta ab æmulis pręſtolantes, quibus me ne ceſſe eſt per ſingula opuſcula reſpõdere. UHt hoc patior: quia uos me cogitis. Cęte rum ad compẽdiũ mali, rectius fuerat mo dã furoris eorum ſilentio meo ponere, q́; quotidie noui aliquid ſcriptitantẽ, inui- dorum mnſaniam prouocare. A RGVMENTVM in leremiam. IEREMIAS Anathothites, qui eſt uiculus, tribus ab leroſolymis diſtans miltbus:apud Taphnas in Mgyptoà po pulo lapidibus obrutꝰ occubuit. lacet ue ro in eo loco ſepultus, quo dudũ Pharao rex habitauerat. Et quoniam poſtulatio ne ſua defugatis ab eodem locoſerpenti- bus: Mgyptios à tactu aſpidũ facit eſſe ſecuros, magna eum ibi religiotie gy⸗ ptij uenerantur. Prophetia Iere miæ. ¶ leremiæ&enus,& quoò tempore prophetauit.(ap. I. UArba leremię prophetę fi⸗ 8 lij Helcieę, deſacerdotibus N Slqui fuerunt in Anathoth, in terra Beniamin. Quod fa- diebus loſię fllij Ammon regis Iuda, in tertiodecimo anno regni eius. Et factum eſt in diebꝰ Ioacim filij Ioſię regis Iuda, uſq; ad conſummationẽ undecimi anni Sedecię filij loſię regis Iuda, uſq; ad trã- migrationẽ leruſalẽ, in menſe quinto. Et factũ eſt uerhũ dñi ad me.dicẽs: Priuſc te dtũ eſt uerbũ dñi ad eũ in e ſ Judite te formarẽ in utero: noui te.& ante; e, shaa⸗ Xires de uulua ſanctiflcauite,& prophe- 2 1 u. W tam in Gentibus dedi te. Et dt: Aaa— dãe deus:ecce neſcio loqui, quia puer 6 ar ewe go ſum. Et dixit dſñs ad me: Noli dicere, 3 lant,Enod Quia puer ſum, qm̃ ad omnia quę muti B t lanän 1 te, bi:& uniuerlſa quęcunq; mandauero 3 b nluxit tibi, loqueris. Ne timeas à facie eorum: bnnr Vrdim quia tecũ ego ſum ut eruam te, dicit dis. kemug Imaziter Et miſit dñs manũ ſuam,& tetigit osne 8 Mac 4, 4 dachd um,& dixit xad me, Ecce ded uerba di Sm Stindu mea in ore tuo:ecce conſtituitehodie iu Int Hcenederet per genies,& ſuper regnaut euellas,& enplul„nofebico deſtruas,& diprda T diſsipes,& edi sdnd d fices,& plantes. Et factũ eſtuerbum iñi C anätinar ad me, dicens: Quid tuuides lerema Bt dpennman 9 dixi: Virgam uigilantẽ ego uideo. Etdi khrdm xit dñs ad me: Beneuidiſti, quia uigiſa- käuimone bo ego ſuper uerbo meo ut faciam ulud. apharde 85 Et factã eſt uerbũ dñi ſecundo ad me./dt hanimdwpe cens:Quid tu uides Et duæi: Ollam ſuc- matmuteä⸗ cenſam ego uideo,& faciẽ ei? a facie A- 9 kſtnabo. quilonis. It dixit dns ad me. läb Aqui aläen,d lone pandetur omne malũ ſupet omnes li airruter habitatores terrę: quia ecce ego conuo- iituuſcemodl cabo omnes cognationes regnorũ Aqui Gie, Kcei lonis ait dũs,& ueniet, S ponẽt unuſqui yuun maumala que ſoliũ ſuã in introitu portarũ lenſz. asti ꝗnyclnt l,& ſuper omnes muros eius in circuitu- ümawdeloamin &ʒ ſuper uniuerſas urbes luda. Et loquu lwämhſ iudicia mea cũ eis ſuper cẽm malitiameo a zaadennnie rũ qui dereliquerũt me,& libauerũt dis iartichanar alienis,& adorauerũt opus manuũ lui. uqaannere n Tu ergo accinge lumbos tuos,& lurge, e iesekllal, & loquere ad eos omnia quę egò prect faaſcznbäus cä pio tibi:8e formides à facie eorũ:nece rerftenſenesd. nim timere te kaciam uultũ eorũ. Ege qp iu tuuntemame pe dedi te hodie in ciuitat munitam,& zunutzulk in columnam ferream,& in mutũ ereum im anines ü ſuper oẽm terram ‚regibus luda, principt a otnes chnh bus cius& ſacerdotibus,& omni popue imim. Nug lo terrę. Et bellabunt aduerſum te,& nõ da ſtigadeneig preualebunt: quia ego tecum ſum ait do⸗ ſdgumxneg minus, ut liberem te. dukrcgui CCommemorat deus beneficia ſus iſtanunn erga ludæos. Cap. II. E factuũ eſt uerbũ dñi ad me, dicens⸗ aſi an Vade, clama in auribus lerufilt: di⸗ uinndi 6 cens: Hęc dicit dñs, Recordatus ſum tut eptaa 1 punhhronn . 3„ ita⸗ miſerans adoleſcentiam tuam.& chane am aͤm tẽ deſponſationis tuę, quando aune deißttka me in deſerto, in terra quę non ſemimat- hee d Sanctus lſraẽl dño primitię frug uen aeane . 5 delinquatmalaue ae mde mnes qui deuorantt eũ, delinq ſaue feauies 2 8 ienfper 205 dicit dũs. Audlite uerbũ 1 una a domus lacob⸗& omnes wognarones 2 4 tnnd omus Iſraè, hęc dicit dnls- Quid inuene —1— ihaa ntpatres ueſtri inme iniquitatis: quia n n r dongaueru à me,& ambulauerunt poſt 1 Ira dads unnttat,& uani facti ſunt„& non dixe- 1 gae 4 uut: Vbi eſt dñs qui aſcendere nos fecit tia aeiena EaVoti: qur traduxxit nos per na.(öne zelert⸗per terram inhabitabilem& in⸗ n daizan mam per terram ſitis,& imaginem mor 1 armaa m& per terram in Jia ln ambulauit 41½ ähh unec habitauit homo: Et mduet ne 1 25 nAdnd mterram carmeli, ut comederetis fructũ 1 3(phna us&xbona illius, Se ingreſsi contami 1½ domn hns ſis terram meam,& hęreditatẽè meam 14) nenne ouiſtis in bomnationem Sacerdotes 1 zäinen von dixerũt: Vbi eſt dfs:& tenentes le/ 1„— ip n gi nelcierunt me,& paſtores pręuarica- 8 üehe h lunt in me.& prophete prophetauerũt 1 piuuie in Baabet idola ſecuti ſunt. Propterea ac — egn uln b huc iudicio contendam uobilcũ, alt qñs: 1 Pas. daus& cum flijs ueſtris diſ ceptabo. Tranſite 1 nceumm ad inſulas Cethim,& uidete.&e in Ce- —— mittite,&e conſyderate uellementer. E nac u Kuidete ſi factũ eſt hulucemodi. S mu⸗ Siln nuit gens deos ſuos,& certe ip non un Piij ſanm lunt diſepopulus uero meuis mutauit glo- 3 a namſuam in idolũ. Obſtupeſcne ccœli ſu — 4 mnnde per hoc,& porte bns Ueſolamuni vene⸗ 1 ead menter dicit dñis. uo em̃ ware hecit po⸗ 1 ari wi pulus meus: Me derelichnerun Gunn adus 1n Lu 4 niug,& foderunt Lbi ciſternas: ciſternas „adornni dipatas, quæ continere non ualent a- 441 Daconaleta. as. Nunquid feruus eft Iſrael, aut uer- 1 lenmin naculus? quare ergo factus eſt in prędam? 12 teidlekmmbaitten daper eum rugierunt leones,& dederunt n nnaretirmniie ocem ſuam, poſuerunt terram etus in ſo- eelolenatt. D itudinemr ciuitates eius exuſtę ſunt,& anninäi noneſt qui habiter in eis. Filij quoque an in ermaglebn Mempheos& Taphnes conſtupraue- cs Elanintehen mnt te uſc; ad uerticem. Nunquid non BRItbelrderausen iſtudfactum eſt tibi, qula dereliquiſti do- 1 cbarraui gom minum deũ tuum eo tempore quo duce⸗ 1* mullbermte batte per uiam:? Et nunc quid iibi uis in 1 onnennttaniu i Kgypii, ut hibas aquam turbidam: gthen, h 6 quid eibi cum uia Aſſyriorum, ut bi⸗ 1müchutit bo aquam fluminis: Arguet te malitia 1„R- mum tun,& auerſio tua increpabit te· Scꝛto, et 1= Kdd ee uide qia malum& amarum eſt reliquiſ- ersu dmmn ſe dum deum tuum,& non eſſe timorem 1 3näiens e r mei apuc te: dicit dſs deus exercituum. weim unmgi hlerujgenaers iſti iu Lumm meum, rupt⸗ kuür imn hb tl uincula mea,& dixiſti: Non ſeruiam. eajeithr zb ln omm enim colle ſublimi,& ſub om- 1 dicenwrahchlenf. Iere mias. * 303 ni ligno frondoſo tu proſternaberis me- Ia. 5.2 retrix. Ego autem plantaui te uineam Math. 24. 4 electam, omne ſemen uerũ, quomodo er- go conuerſa es& in prauũ uinea altena: S1 laueris te nitro,& multiplicaueris tibi herbam borith, maculata es minquitate tua coram me, dicit dñs deus Quomodo dicis non ſum polluta, poſt Baalim non ambulaui: uide uias tuas in conualle, ſci- to quid feceris:curſor leuis explicans ui- as ſuas:Onager aſſuetus in ſolitudine, in deſyderio animę ſuę attraxit uentũ amo- ris ſui: nullus auertet eam: omnes qui: quę runt eam non deficient, in menſtruis eius inuenient eam. Prohibe pedẽ tunm à nu ditate,& guttur tuũ à ſiti. Et dixlſti: De⸗ ſperaui, nequaq́; faciam: adamaui quip⸗ pe alienos,& poſt eos ambulabo. Quo- modo confunditur fur quando deprehẽ- ditur, ſic confuſi ſunt domus Iſrat, ipſi re E ges eoꝶ principes& ſacerdotes,& pro phetę eoꝶ, dicemes ligno: Pater meus es tu:& lapidi: Iu me genuiſti, uerterunt ad me tergũ,& non faciẽ,& in tempore afflictioms ſuę dicent: Surge,& libera nos. V bi ſunt dij tui quos feciſti tibis ſur gant& liberent te in die afflictionis tuę: ſecundum numerum quippe ciuitatũ tua- rũ erant dij tui Juda. Quid uultis mecũ Inf. t.6 iudicio contendere: omnes dereliquiſtis; me dicit Dñs. Fruſtra percuſsi filios ue- ſtros, diſciplinam non receperunt: deuo- rauit glacus ueſter prophetas ueſtros, quaſi leoxuaſtatur generatio ueſtra⸗ Vi⸗ dete querbũ dñi:Nunquid ſolitudo factus ſum Ifraẽli, aut terra ferotina? quare ergo dixit populus meus: Receſsunus, non ue- niemus ultra ad te? Nunquid obliuiſqetur ungo ornamenti ſui, aut ſponfa faſcię pe ctoralis ſu? populus uero meus oblitꝰ eſt mei diebus immmeris. Quid niteris bo- nam oſiendere uiam tuam ad quc rendam dilectionẽ, quæ inſuper& mahtias tuas qocuiſti uias tuas.& in alis tuis inuentus eſt ſanguis animarũ pauperũ& innocen tumẽ non in foſsis inueni eos, ſed inomni bus quę ſupra memoraui. Et dixiſſi. Abſ- que peccato& innocens ego ſum.& pro pterea auertatur furor tuusa me. Ecce, H ego iudicio contendam tecũ, eo quod d xecris: Non peccaui. Quàm uilis facta es mmis, iterans uias tuas,& ab Mypto contunderis, ſicut confuſa es ab Aſſiur. Nam& ab iſta egredienis,& manus tuę R mihi E uaſtator. gene ratio ueſti a⸗ uidete eruns 2, ⸗.... 4 1 3— Sapa. U. regis. Nunquid uidiſti quę fecerit auer Ecce, nos uenimus ad te, tu emm es dſs de „„. — Ieremias. erẽt ſuper caput tuũ:qm̃ obtriuit dñs con ſcent uos ſcientia& dodtrina Oaq mut an miih Hldentiam tuam,& nihil habebis ꝓſperũ. tiplicati fueritis,& creueritis in tena in alwiarmuidn n onde 2 ¶ luda ab idolorum cultu reuoca- diebus illis ait dñs, non dicent uitta: Ar= Nui od tur. Cap. 111. ca teſtamenti dñi, ne. aſcendet ſup cor 3 un Alcn 4 V Vjigo dicttur:Si dimiſerit uir uxo⸗ neq; recordab unt᷑ ulius, nec uiſitabunr unbemübt V rẽ uam,& recedens ab eo, duxerit nec fiet ultra. In tempore illo uocabät e ar coloupou inrũ alterũ, nunquid reuertet᷑ ad eam ul/ ruſalẽ ſoliũ dñi,& congregabunt ad eum dueeruinon tra:nãquid non polluta,& contaminata ots gentes in nomine ditm lerual,& 4 cgirdind exit mulier illa: tu aũt fornicata es cũ ama non ambulabũt poſt prauitatẽ cordis ſui 8 Gdlleſsepung toribus multis:tamen reuertere ad me, di peſsimi. In diebus illis ibit domo luqa ad Atauümii cit dñs. L eua oculos tuos in directũ,& domũ lſrael,& uenient Bmul detetra a- 3 tindellrcht uide ubi nõ proſtrata ſis: in uijs ſedebas, quilonis ad terram quam dedi pattibus diursbrn Al expectans eos:quaſi latro inſidians in ſo⸗ ueſtris. Ego aũt dixi: Quomodo ponem Aorophen litudine,& polluiſti terram in fornicatio te in fllios,& tribuamtibt tetram deſyde Phaheriae nibus tuis,& in maſitijs tuis. Quamob-⸗ rabilem, hęreditatè pręclaram exetciuã 3 eguläiti,6 B rem prohibiteę ſunt ſtillę pluuiarũ,& ſero gètiũ: Et dixi: Patrè uocabis me,& poſſ 1 ſbenuue tinus imber non fuit:frons mulieris mere me ingredi non ceſſabis. Sed quomodo, 8 vimom Item tricis ſanca eſt tibi, noluiſti erubeſcere. ſi contẽnat mulier amatorẽè ſur̃, ſic con⸗ d chelcli Ergo ſaltem amodo uocame: Pater me⸗ tempſit me domus Iſrat, dicit us. Von a lndeenn us, dux uirginitatis meę tu es. Nunquid in uijs audita eſt, pioratus&ululatusſthao b lammäe iraſceris in perpetuũ, aut perſeuerabis in rũ Iſratl, qm̃ ini quam ſecerunt uiamſuĩ, 3 4 be 8 finẽ: Ecce, locuta es,& feciſti mala,& obliti ſunt dmi dei lui. Conuertimini ij innann potuiſti. Et diæit ad me in diebus Ioſiæ reuertentes,& ſanabo auerſiones uras 3 epbemündenn anabzlemnder, csdi velciorr Gonnaſtane ſatrix Ifracl: abijt ſibimet ſuper oẽm mon us noſter. V ere mendaces erant colleset temn excelſum,& ſub omni ligno frondo- multitudo montium; uere in qno deono. 8 2 h. ſo.& fornicata eſt ibi: Et duxi cũ fe. iſ, ſtro ſatus liraẽl. Confuſio comeditlihd⸗ in ſauin 1 ſet hęc omnia: Ad me reuertere,& non rem patrã noſtrorã ab adoleſcennano- un ubn eſt reuerſa. Et uidit præuaricatrix ſoror ſtra, greges eorũ,& armemia eor, ſios umunnt C eius Iuda, quia pro eo quod moæchata eſ- eorum,& filias eorũ. Dormiemus ncen iikenanebh ſet auerſatrix Iſraèl, dimiſiſſem eam,& de fuſione noſtra,& operiet nos ignommnia bituhü diſſem ei libeliũ repudij,& non timuit noſtra, quoniam deo noſtropeccauimus atunnede tn uaricatri Iuda ſoror eius, ſed abijt,& nos,& patres noſtri abadoleſcentiano- ſafnuumm li fotnicata eſt etiam ipſa. Et facilitate for. ſtra uſq; ad diem hanc,& non audiuim i üenitn nicationis ſuę contaminauit terrã,&moe uocem domini dei noſtri. en ngtamaallr chata eſt cũ lapide& ligno.Etin omni⸗ C Veræ pænitentia ſiue conuetſuſ läc Nie bus his non eſt reuerſa ad me pręuarica- ad deum.(ap. IIII. etzäge irit triæ ſoror eius Iuda in toto corde ſuo, ſed Ireuerteris Iſrael ad me, ait Ds, à1 † rqütaigncc in mẽdacio, ait dñs Et dixlt dñs ad me. Dme conuertere:ſi abſtuleris oſtenden aſins iloſin Iuſtiflcauit aĩam ſuam auerſatrix Iſracl, la tua à facie mea, non commoueberis; mumnonu comparatione pręuaricatricis Iudę. Va⸗ Et iurabis: Viuit Dũs, inueritate,& in ſanu viman de,& clama ſermones iſtos contra aquilo iudicio,& in iuſtitia,& benedicent e ſuion emni 1 nẽ᷑,& dices: Reuertere auerſatrix Ifratl, gentes, ipſumq́; laudabunt. Hec em dicit astiimmn d 9 O ait dñs,& non auertam faciẽ meam à uo dñ̃s uiro luda,& habitatori leruſalemſ 0 manalt bis:quia ſanctus ego ſum, dicit dſis,& nõ Nouate uobis nouale,& nolite ſetere ſur 3pucho iwjan h.„ 9 iraſcar in perpetuã · Verunt ſcito iniqui ꝑ ſpinas: circuncidimini dño, Kaufene alaie 1 tatẽ tuam, qula in dñm deũ tuũ pręuari- pręputia cordiũ ueſtrorũ uiri luda,& ha auſinpen cata es,& diſperſiſti uias tuas alienis ſub Pitatores leruſalem: ne forte egrediatut Amroimtunze omni ligno frondoſo,& uocẽ meam nõ ut ignis indignatio mea„& ſuccendator, nuini 35 audiſti, ait dñs: Conuertimini filij reuer⸗& non ſit qui extinguat: propter malitt, 3 gan drn tẽtes, dicit dñs:ꝗa ego uir ueſter,& aſſu- am cogitationũ ueſtrarũ. Annunciate fdſühnane mam uos unũ de ciuitate,& duos de co⸗ in Iuda,& in Ieruſalem auditũ faciteio- dämnahe gnatione,& introducam uos in Sion. Et quimini,& canite tuba in terra lamac iaamand dabo uobis paſtores iuxta cor meũ, et pa fortiter,& dicite: Congregamini,& e ekuti gäte Kent(te datäud 9 1 urs 1 „ nieat n 2 uiade gellammn cinitate: munitas„leuate ſi- 4 müä nd iñ un Slon. Confortamini& nolite ſta 2 wnän te, quia malũ ego adduco ab Aquilone, 4 an 3 8 gc ntritionẽ magnam. A Lende leo de 2 wmäba abiliſuo,& veßo gentiũ ſe leuauit: e- 4 nmna 4 greflis eſt de loco 410 uit ponat terram tu da,„ am nxſolitudinẽ: ciuitates tuę uaſtabun 1 uin de Zeitte uur, remanentes abſc; habitatore. Super 2 iltue nen 0 ocaccingite uos cilicijs, plangite& ulan mequia non eſt auerſa ira ſurorts dñi à 12 Nede uobis.] Eterit in die illa dicit dñs. Pe 1e d nd ibit cor regis,& cor principu:& obſtu 88 ckelacerdotes,& prophietę conſter⸗ 1 Aal abunk. Et dixi: Heu heu hieu dñe deus/ 4 ergo ne decep'ſti populũ iſtũ,& leruſa- 13 enn dicens: Pax erit uobis: ecce peruenit 1 d aduus uſq; ad animam. in tempore illo 1ν ae icet populo hutc& leruſa 6: Ventus u⸗ rens in uijs quæ ſunt in deterto uiæ flliꝛe A ätä populimei, non ad uentilandũ,& ad pur ( an p gandä. Spiritus plenus ess his uemei mi- 12 8 lunae i,& nunc ego loquar iudicia mea cum fan ci. Ecce quaſi nubes aſcendet,& quaſi auan tempeſtas currus eius, veiociores acrunlis ddd mein equi llius, ue nobis, qin naſtat ſumꝰ. La 4 ua à malitia cor tuñ leruſalẽ, ut ſalua flas: iqgquomorabunt᷑ in te cogitationes no negeenie; (12 Kwmh 6* (2 tna nmn. ſtres Ieremias. Vox em̃ annunciantis à Dan,&no tũ faclentis idolũ de monte Ephraim. † ate Dicite gemibus:] Ecce audnã eſt in le. n Jb ruſalem cuſtodes uenire de terra longin dmn bhanentl — lce wihen 4 Au comnian. let nimuia nhad prouocauit, dicit dñs.1 Vie tuę,& cogi 1 1 dl cen l d— eneuluinl e cemenerlutne d M inxce de an 1 1 ddir inbän a Kirilin Pbs uänl noluk Atürn eacbüönaukäue A cdmrituid m uccli dektrin an slenien e * itanriadt 1 t au arnxorn ar iattni läwi „Knlenüinut arn, Kütubnd a dckeCogg 1 4 qua,& dare ſuper ciuitates Iuda uocem luam. Quaſi cuſtodes agrorũ facti ſunt ſu 5 . 85 peream in gyro, quia me as iracundiam unones tug fecerũt hęc tibi: iſta malitia ma, quia amara, quia tetigit cor tuũ.Vẽ ntẽ meũ, uentrẽ meũ doleo, ſenius cordis mer turhati ſunt in me: non tacebo, qm iocẽ buccinę aud:uu ima mea, clamo tipręlij. Cõtritioſuper contritionẽ uoca tdeſt,& uaſtata eſt oĩs terra: repente ua- ſata ſunt tabernacula mea, ſubito pelles me. Viq; quo uidebo fugientẽ, audiam iocẽ buccinę: Quia ſtultus populus meꝰ me non cognouit, fllij inſipiente: ſunt& uecordes: ſapientes ſunt ut faciant mala, hene aũt iacere neſcierũt· Aſpexiterrã, & ccce uacua erat,& nihili,& coclos. et non erat lire in eis. Vidi montes,& ccce mouebant,& omnes colles coiturbati lunt. Intuttus ſum,& non erat homo,& omne uolatile receſsit. Aplexi,& ecce Charmeins deſertus,& Ots uthes eius de Rru⸗ ,3049. ſtructę ſunt à ſacie q̃i,& a lacie ię furò ris eius. Hęc em̃ dicit dñs:Deſerta erit 0- mnts terra, ſed tamẽ conſummationè non faciam. Lugebit terra,& mœrebũt co- lu deſuper, eo quod locutus ſum:cogitaui ei nõ Fpoœnituit me, nec auerſus ſum ab peenitebi: eo. A uoce equitis,& mittentis ſagittam fugit omnis ciuitas, ingreſsi ſunt ardua, & aſcenderunt rupes, uniuerſę urbes de- relictę ſunt,& non habitat in eis homo· u aũt uaſtata quid facies cũ ueſtieris te coccino, cũ ornata fueris monili aureo⸗ & pinxeris ſtibio oculos tuos, fruſtra cõ poneris, contempſerunt te amatores tui, animam tuam qugrunt.] Vocem enim quaſi parturientis audiui, anguſtias ut pu erperę. Vox fiuę Sion xinter morientes, expandentes; lImanus ſuas, uę mihi quia defecit anima mea propter interfectos. ¶ Mmatur domintis Iuddis exitii obſce⸗ lerum peruicaciam.(ap.. Ircuite nias Ieruſalẽ,& aſpicite,& conſyderate,& qugrite in plateis ei? an inuentatis unũ facientẽ iudicium,& quęrentẽ fidem, et propitiꝰ ero ei. Quod ſi etiam uiuꝛt dñs, dixerint, et hoc falſo iu rabũt, dñe oculi tui reſpicium fidem: per- cuſsiſti eos, et non doluerunt, attriuiſti e- quęrent intermoriẽtes expandẽtes** 4 os, et renucrunt acciperee diſciplinam, in. duraucrunt ſacies ſuas ſupra petram, et noluerũt reucrti. E go aũt dixi, Forſitan pauperes ſunt, et ſtulti ignerantes uiam dñi, et iudiciũ deiſui. ibo igitur ad opti- mates, et loquar eis: ipſi emm cognoue- rnut uiam dñi iudiciũ dei ſui, et ecce. ma gis hi ſimul confregerunt iugũ. tupetunt unula. Idcirco percuſsit ecs leo de ſyl- ua, lupus ad ueſperamuaſtauit ecs, pard* uigt tę Hunt preuaricationes eotũ, confortatę ſunt auerſiones eorũ. Super quo ꝓpitius ubi eſſe potero:filij tui derenquerit me, et iurant in his qui non ſunt dij: ſaturaui eos, et mœchati ſunt. et in domo meretii- cis luxuriabantur. Equi amatores in fœminasoet emiſſarij facti ſunt, unuſquiſ- que ad uxorem proximi ſui hinniebat- Nunquid his non uiſitabo, dicit dũs: et in gente tali non ulciſcetur anima meas B lans ſuper ciuitates ecrũ: omnis qui egreſſus fuerit cx eis, capictur, quiat mul multiplicat? Bze. 44.E Aſcendite muros eius, et diſeipate, con- ſummationem autẽ nolite facere: auſerts ropagines eius, ꝗa non ſunt dũi. Praua⸗ pag 3 ricatione em prquaricata eſt inme doas* R 2 1 1atk 2 Iſtatl,& domus luda, ait dns: Negaue- runt dñm,& dixerunt: Non eſt ipſe, neq; ueniet ſuper nos malũ, gladiũ& famem nen uidebimus. Prophete fuerunt in uen tũ locuti,& reſponſum nõ fuit in eis: lięc ergo euenient illis. Hęc dicit dñs deus e- NRercituũ. Quia locuii eſtis uerbũ iſtud, ecce ego do uerba mea in ore tuo inig- nẽ,& populũ iſtũ in ligna,& uorabit e- os. Ecce ego adducam ſuper uos gentem de longinquo domus lfraẽl, ait dñs, gen- tem robuſtam, gentẽ antiquam, gentẽ cu- ius ignorabis linguam, nec inteliges ꝗd loquatur. Pharetra eius quaſi ſepulchrũ patens, uniuerſi fortes. Et comedet ſege- tes tuas,& panẽ tuũ, deuorabi filios tu- Os, flias tuas, comedet gregẽ tuũ,& ar menta tua,& comedet uineam tuam& fi cũ tuam,& conteret urhes munitas tuas. in quibus tu habes fiduciam. gladio. Ve runtamen in diebus illis, ait dis, non faci am uos in cõſummationt.ʒ Quod li dixe ritis: Quare fecit nobis dũs deus noſter hęc omnia:dices ad eos, Sicut dereliqui- ſtis me,& ſeruiſtis deo alieno in terra ue ſtra, ſic ſeruietis dijs alienis in terra non ueſtra. Annunciate Thęc] domui lacob, & auditũ facite in Iuda dicentes: Audi popule ſtulte, qui non habes cor, qui ha- bentes oculos non uidetts,& aures,& nõ auditis. Me ergo non timebitis, ait dis, & à facie mea non dolebitis Qui poſui arenam terminũ mari, prę ceptũ ſempiter nã quod non pręteribit,& commouebã- tur,& non poterũt,& intumeſcent fluctꝰ eius, et non tranſibunt illud, populo autẽ huic factũ eſt cor incredulum et exaſpe. rans, receſſerũt, et abierũt. Et non dixe- runt in corde ſuo, Metuamus dñm deum noſtrũ, qui dat nobis pluuiam tẽporane- am et lerotinam in tẽpore ſuo, plenitudl- nẽ annuę meſsis cuſtodiẽtẽ uobis. Iniqui quitates ueſtrę declinauerũt hęc, et pec- cata ueſtra prohibuerũt bonum à uobis: Quia inuenti ſunt in populo meo impij,. inſidiantes quaſt aucupes, laqueos ponen tes, et pedicas ad capiendos uiros. Sicut decipula plena auibus, ſic domꝰ eorũ ple- nę dolo, ideo magnificati ſunt et ditati. In G craſſati ſunt et impinguati, et pręterierũt Ha.:. f ſermones meos peſsime. Cauſam uiduę c..C non iudicauerũt, cauſam pupilli non di- rexerãt, et iudiciũ pauperũ non iudica- uerũt. Nunquid iper his non uiſitabo di 84 cit Ieremias. cit dñsaut ſuper gentẽ huiuſcemodi unn eren ulciſcet᷑ anima mea? Stuporet mirabitia uie, facta ſunt in terra: prophetæ propheu⸗ ekt 7 bant mendaciſ, et ſacerdotes applaude, uunaandn bant manibus ſuis, er Populus meus qtle- urdselt xit talia, qund igit fiet in nouiſsimo cius: aunekeanktn Cludæorum fraus auari⸗.— ai the ulier tia.(ap. VFl. a bulem Onfortamini filij Bẽiamin in medio Kitywnjen leruſalẽ, et in Thecua clangite buc⸗ 4 airwes⸗Aoüttn cina, et ſuper Bethacarẽ leuate uexilla, derſenllipa pah quia malũ uiſium eſt ab Aquilone, et con pitls 5 tritio magna. Specioſę et delicate agimi ä yinem p laui filtam Sion. Ad eam ueniẽt paſtores n hadedidaafe et greges eorũ: ſixerunt in eatemonain iaſwiicetenaen circuitu, paſcet unuſqui qeos quiibma araunmaiint nu ſua ſunt. Sanctificate ſuper eun beliB. an-ivuritm conſurgite, et aſcendamus in meridie. vx a iiti,Merecoo uobis, quia declinauit dies, quia longio, anwytmunine res facte ſunt umbrę ueſperi. Surgite aſcẽ B airä wvim damus in nocte, et diſsipemus domose⸗ iſiibecepepui ius. Quia hęc dicit dñs exerciwu. Cędi⸗ ai ſa ègesmmg te lignũ eius, et fundite circa luruſalem im. Sitan aggerẽ, ligc eſt ciuitas uiſitationis, omnis auab ſonviſe calumnia in medio eius. Stcutfrigidam qmreſpnbin fecit ciſterna aquam ſuam. ſc ſrigidamſe iainpann qn cit malitiam ſuãà iniquitas, et uaſtiss au- kän Son.J dietur in ea coram me ſemper inßrmias i int manns et plaga. Brudire leruſalẽ, ne fone rece« aa asatussddd dat anima mea à te, ne forte ponamtede ritaltgnd, ſertam terram inhabitabilem. Hęc dicit de gbäusum dñs exercituũ, Viq; ad racemũ cougii C 1 Sn quaſi in uinea reliquias Iſratl: conuene i æcnexe-uã manã tuam, quaſi uundemiator ad caral- ai nmĩ qii lũ. Qui loquar, et quẽ conteſtabor, ut au- uirr 1)pr diat? ecce, incircunciſę aures eorũ, etauu 1 18 dire non poſſunt: ecce uerbũ dñt fadum ere eſt eis in opprobriũ, et non ſuſcipiensilſ rmwi muahme lud. Idcirco furore dñi plenus ſum, erl- nn. 1 1 boraui ſuſtinens, effunde ſuper paruuum dun xfurorẽ.] et ſuper conſiliũ iuuenũſimul 1 1 u uir em̃ cũ maliere capiet᷑,ſenex cũ pſeno un inef dierũ. Et tranſibunt domos eorũ ad alte 1 3 8 ros, agri et uxores pariter: quia exttdum 8 unnd manũ meam ſuper habitantes in tertam B 1 e 9. dicit dñs. A minore quippe uſq; adma 44 dandn iorem omnes auaritię fludẽt,et aprophe it nna ta uſq; ad ſacerdotẽ cunqi faciunt dolã. 1 nn 4(Ch. Et curabunt contritionẽ᷑ fiię populi mei Khume A cũ ignominia, dicentes. Pax puwetnon dhun d erat pax. Confuſi ſunt, quia abommnato eaanlatütul 4 Namüfudn, 9 f unt Wore Readeiu dene „ dritu, dad ns fecerunt: quin potius confuboone non ſunt conſuſi, et erubeſcere neſcieruu qun obaem cadent inter ruemes, in tpote ui⸗ ſitatlo⸗ d Ieremias. 305 — E u onis ſue corruent, dicit dñs. Hęc di- habitabo uobiſcum in loco iſto. Nolite &‿ eei de dis, State ſuper uias,& uidete, ge in⸗ confidere in uerbis m endactj ‚dicentes, 1 unb dte 4 deate de ſemitis antiquis, quę ſit uia Templũ dñi, templũ dñi, templũ dñi eſt. 42 1i hon,& ambulate in ea,& inuentetis Qm̃ſir hñdixeritis) uias neſtras& ſtu⸗ 6 ieiheat reigeriã animabus ueſtris. Et dixerũt: dia ueſtra. ſi feceritis iudiciũ inter ufrum und„ Non ambulabimꝰ. Et conſtitui ſuper uos& proximũ eius, aduenæ& pupillo& 2 fn 40 becuatores,& diꝛci, Audite uocẽ tubæ. uiduę non feceritis calumniam, neg ſan⸗ 1 1 nn 5 dixerunt, Non audiemus.Ideo audi- guinẽ innocentẽ effuderitis in loco hoc, 1 1n Lau degentes,& Tcognoſcite] congregatio& poſt deos alienos non ambulaueritis 1ap Whd k geane ego faciam eis. Audi terra, Eece in malũ uobiſmetipſis, habitabo uobhi cũ nn uüma 6 radducam] mala ſuper populũ iſtũ, in loco iſto. in terra quam dedi patribus t dn ga rructũ cogitationũ eius, quia uerba mea ueſtris à ſeculo& uſq; in ſeculũ. cce. 1 We de non audierũt,& ſegẽ meam proiecerũt. uos confiditis uobis in ſermombus men⸗ 1 e g Vtauidmihi thus de Saba affertis,& dacij, qui non proderũt uobis furari,oc⸗ 1 bmutea ulamũ ſuaue olentẽ de terra longinqua cidere, adulterari, iuxare mendaciter, liba e neänie holocauſtomata ueſtra non ſunt accepta, re Baalim,& ire poſt deos alienos quos utua Kuictime ueſtrę nõ placuerũt mihi. Pro ignoratis. Bt ueniſtis,& ſtetiſtis coram 1 acemg terea hec dicit dñs, Ecce ego dabo in me in domo hac in qua inuccat eſt no⸗ 2 binmne populã ſtũ ruinas,& ruent in eis Patres men meũ,& dixiſtis. Lberati ſumus, eo 4 un lui aa& gitiſtmul,uicinus& proximus vperi⸗ quod fecerimus omnes ahomnattones 1 uiänd I bant. Hęc dicit dñs, Ecce populus uenit iſtas.& Ergo ſpelunca lattonu ſa 3u u läna akiaamade 14½ na Brüdedi 8 a launaitan Z unamitn 1 Staon ſiie J Aapuma ad Jemmn llain 1 bqmnagicn, 1 Alcein nardnn e ae lupyluxanci * nxpri n b warcoimmeöt * ſltuer Gauir 1 n i aigercwitis u n icim iinecgpinin 4.*n tumida twii 3oe ietmetespwiae. m erenm(päitenn et w iis.Ammmage 1 r dmesunnt te G Kald licethiite Pumcammite 1* min hemahe 6 a..(Caitlunu 1 T an ganerc u cideneim ig um& probabisruias Jeorũ- leieagman⸗ bñdixeris aa eſt Nunquid qe terra Aquilonis,& gens magna con, domus iſta, in qua muocatum eſt nomen Mat.. b lurget àfinibus terrę. Sagi unpiet, cru Vox elus ttam& ſcutũ meũ in oculis ueſtris: ego egoſ qels eſt,& non miſerebitur. di, dicit dns. Ite ad locu meũ in Silo, quaſi mare ſonabit,& ſuper re habitauit nomen meĩ in Silo, u quos aſcendent, preparati quaſi uir ad tauit nomen meũ Apr:ncipio,& uidete preliũ aduerſum te Mia Sion. Audiuim? quę lmam eius, dſſſolutę ſunt manus noſtiæ, fecerim ei propter malitiam populi mei Iſraẽl. Et nunc quia feciſtis oĩa ope- mibulatio apprehẽdit nos, dolores ut par ra hęc dicit dñs,& locutus ſum ad uos mrientẽ. Nolite exire ad agros, ne ambuletis, cio,& conſpergere cinere, luctũ unige/ tũ eſt nomen meũ,& in qua uos habetis & in uia mane conſurgens,& loquens,& non au qm̃ gladius inimici pauor diſtis, I& uocaul uos,& non reſpondi⸗ in circuitu. Filia populi meis accingere ci ſtis. Faciam domui huic in qua inuoca- G ntifac tibi planctũ amarũ, quia repente fiduciam,& in loco quẽ dedi uobis,& dedi te in populo meo robuſtã,& ſcies, ciam uos cipesrdeclinantiũ,) ambulantes fraudu⸗ ſlenter,*es& kerrum at lunt Defecit ſufflatoriũ, in igne conſum- Omnes iſti prin fratres ueſtros uniuerſum Tu ergo noli orare pro populo hoc, nec : uniuerſi corrupti aſſumas pro eis laudẽ Obſiſtas mihi, quia non exaucdtam te. Nõ a venlet uaſtatorſuper †uos.) Probationẽ patribus ueſtris, ſicut feci Suo Et proij:.· àfacie mea. ſicut proieciom̃es ſemen Ephrai. D & orationẽ,& non ptum eſt plumbum, fruſtra conflauit con ne uides quid iſti fac:ũt in ciuitatibus ſu mator. malitie enim eorum non ſunt con⸗ da.& in plateis leruſalẽ Filij colligũt li- lumpte. Argẽtum reprobum uocate eos, gna,& patres ſuccẽdũt ignem,& mulie⸗ qua dñs proiecit illos. Clubetur leremias annunciare populo reginę coœli,& libèt . 8„ uerbi domim confaderti in externo templi ad iracundiam prouocẽt. Nunquid me Int. 44·cC ad itacundiam prouocant.dicit mstnon confuſionẽ uultus ini? I- cultu mhil muante. Cap. VII. 4 V Erbũ quodfactum eſt ad leremiam ne ſemetipſos in res conſpergũt adipẽ, ut faciant placẽtas dijs alienis,& me Na Do, dicens: Sta in porta domis deo hec dicit dñs deus:Ecce furor meus ohi& predica ibi uerbũ iſtud,&dic: Au& indignatiom ea conflat ſuper locũ i- ätte uerhu ai omnis Juda, qui ingredi- ſtũ, ſuper uos,& ſuper iumenta,& ſuper mini per portas has vt adoretis Dñm. lignũ regionis,& a ee dicit dñs exercituũ deus Iſras.jBo ſuccẽdet,& non extinguetur. udcadenlhant n 44 nasfacite uias ueſtras,& ſtudia neſtra. et dñs exercituum deus Ifraẽ᷑l. Holocauſto- 4 R habi⸗ ſuperfruges terræ,& Hęc dicit 3 mata un, ego ui Mar. un. C ubi Luc. 19.& bi habi C Pro.i. c Eſa. 6 5.b. C Reg. 4 b Inf. 4. b mata ueſtra addite uict mĩs ueſtris,& co medite carnes. Quia non ſum locutꝰ cũ pattib. ueſtris,& non præcepi eis in die qua eduxi cos de terra Ægypt:: de y bo nolocauſtomatũ et uictimaꝶ.Sed hoc y bũ pręcept eis, dicẽs: Audue uocẽ meam & ero uobis dev,& uos eritis mihi popu 19,& ambulate in omni uia quam manda Kolftatib* 81085 ui uobis, ut bene ſit uobis,& nou audie- rũt, nec inclinauerũt aurẽ ſuam., ſed abie- rũt in ruoluptatibꝰ]& in prauitate cor- dis ſui mali, factiq; ſunt retrorſum& non in antè, à die qua egreſsi ſunt patres eonꝶ de terra. gypti, uſq; ad diẽ hanc. Et mi ſi adreos Joẽs ſeruos meos prophetas per Inf. c. c diè, conſurgens diluculo,& muttẽs. ¹ Et non audierũt me, nec inclinauerunt aurẽ ſuam, ſed indurauerũt ceruicẽ ſuam,& pe 15 Operati ſunt, q́; patres eoe. Et loque- ris ad eos oĩa yba hęc,& non audiẽt te, & uocabis eos,& non rñdebhũr tibi. Et dices ad eos: Hęcẽ gẽs quæ non auduut uocẽ dñi dei ſui, nec recepit diſciplinam: petijt ſides, et ablata eſt de ore eoꝶe Jon de capillũ tuũ& ꝓijce,& ſume in dire- ctẽ planctũ, quia ꝓiecit dis, et reliquit ge nerationẽ furoris ſui, quia fecert fllij Iu- G da malũ in oculis mets, dicit dũs. Poſue- rãt offendicula ſua in domo ĩ qua inuoca tũ eſt nomẽ meũ, ut polluerẽt eam,& di- ficauerũt excelſa Topheth. quę eſi in ual le filij Ennom, ut incenderẽt filios ſuos et filias ſuas igni, quę non pręcepi nec cogi taui in corde meo.ldeo ecce dies ueniẽt. dicit dñs, et non dicet᷑ amplius Topheth. et uallis fllij Ennom, ſed uallis interfectio ſepelient nis,& Tfepelienf]) in Topheth, eo quòd Hz. 26.c A tegum non ſit locꝰ. Et erit morticinũ populi hu ius in cibos uolucribꝰ cœli& beſtijs ter re.& non erit ꝗ abigat. Et geſcere fa- ciã de urbibꝰ luda,& de plateis leruſalẽ uocð gaudij, et uocẽ lętitię, uocè ſpõſi, et uocẽ ſponſę. in deſolatione em̃ erit terra. ¶ Noluerunt Iudaæi reſpicere ad uocem prophetarum.(ap. VIII. N illo tempore, ait dis, eijcient oſſarre g*s Iuda,& oſſa principũ eius,& oſſa ſacerdotũ,& oſſa prophetarũ,& oſſa eo rũ qui habitauerunt ſeruſalem, de ſepul- chris ſuis. Et expandent ea ad ſolem.& lunam,& omnem militiam ccœli, quę di- lex erunt,& qunbus ſeruierunt,& poſt ambulauerun,& quę quęſierunt& ado Tauerunt, non cclligeniur,& non ſepehẽ- tut leremias. ſione contentioſa? Apprehenderũt men⸗.1 1o. e 912. 12 1 3 rottn Bcc tur:in ſterquiliniã ſuperſaci⸗ tettz erunt. n, Kum Et eligent magis mortẽ, quam ttam, G, fiuber⸗ mnes qui reſidui fuerint de cogirtione B läg hac peſsuma in uniuerſis lociʒ quę dereſi 19 4½ ca ſunt. ad quę eieci eos, qicit ns xer. ann bImn cituũ. Et dices ad eos:Heęc dicit qts Ri unuae ui quid qui †cœadit non reiurget,& qui a- caci Bnds— Du uerſus eſt. non reuertetur: Quate erpoa⸗ moeflep uerſus eſt populus iſte in leruſalem auer- daciũ,& noluerunt conueru. Attend’ſ t ac Men auſcultaui: nemo quod honũ eſt loquit, emhhre, nullus eſt qur agat pœnitẽtiam luper pec fheaſ) cato ſuo, dicens: Quid fec Omnes con⸗ Q0 Ch. n uerſi ſunt ad curſum ſuũ, quaſi equns m⸗ ihüne- aqunm petu uadens ad pręlium. Miluus mcœo asuim hech in cognouit tempus ſuum:tuntur,& hirun⸗ aukemattid do,& cicoma cuſtodie num tempus ad. tlumeirdin uentus ſui: populus aũt meus non coguo ini&edatênqlam uit iudiciũ dũ. Quomodo dicitis: Sapi⸗ iutmibes qu entes nes ſumus,& lex dñi nobiſcũ eſt: luwkeuacat uere mendacium operatus eſt ſtylus men enirm quln dax ſcribarũ. Contuſi ſunt ſpientes per⸗ u nunb alttta territi,& captiſunt: uerbũ enim dnipro aauulmiicoe iecerunt,& ſapiem ia nulſa eſt in ets Pro. amumedcit&i pterea dabo mulieres eorũ exteris agfes= aimwlthlſoda corum hęredibus: quuaſſà mimma iſc am uba ad max imũ omnes auaritiam ſequuntut: te iwippanrns d à propheta uſq; ad ſacerdotem cuncai fz ia awcpiaudllen ciunt mendaciũ. Et ſanabant rcontrino cot mli anäedt nes) filig populi mei ad ignomintam, die ne. mm veuerite centes: Pax, pax, cũ non eſſet pax. Con- atgiandeidui ſuſi ſunt, quia abominationem fecerunt: aiyublntiot quinimo contuſione nonſunt confuſi,& ainaricier erubeſcere neſcierunt. idcirco cadent in E aabcäit sen ter corruentes, in tempore uiſitationis ſig daſtägtce corruent, dicit dñs. Congregans congre iiſſtazllje hl gabo cos, au dũs: non eſ uua uih annitgue & non ſunt ficus in ficulnea, folium iegein aeme fluxit,& dedi eis quę prę tergreſſ lur i dare ponnee Quare ſedemus: conuertite,& ingredia⸗ i in dütabo nuir ciuitatem munitam,& ſileamusibi: likAr2 3 diceduuid quia Dñs deus noſter ſilere nosfecit,& 2* 3 e* aull⸗ 4 5 lper wontes potum dedit nobis aquamfellis: pecc 6 aälmn bie mus enim dño Expectauimus pacem Kſben 15 non erat bonum tempus medels:& ecce peir em 12) formido.¶ A Dan auditus eſtfremitus/ Im acth u56 Kctenucrec 5 cius. 2 ce hominꝰ ugnatorum nyg quorũ eius, à uoce h bug garre eius commota eſt omnis terra;& uene, Ra 1. runt,& deuorauerũt terram,& plenitu- 4— dinem eius:urbem, à habitatores elus. 8 delucne Quia ecce ego mutam ucbis ſerpentes huim dt regulos, quibꝰ non eſt incantatſo:ci mer apengihn debunt uos, ait dii:: dolor meus ſupet do 9 ac jerem, Krherden fern cie 1, wem äg 6 5 1* runühttd 1(le populag 1 Puxwna Ant guttamn 1e n conüünenit aerxcinula m emeinmat d Maäuüch ag 1 1e daan m 12☛☚ den uc ti 1 ah 7 r lantſcouiur * Aüd .T ienux oarn 8 6 4& in uanitatibus a 52 qaiſqy ſeà proximo ſuo esaux 4 an und locuna eſt: lin ore ſuo pacem ſuo loquit᷑,& occ lIeremjas. 306 cã mœrens. Ecce, uox ſit quaſi defertũ, eo quod non ſit qui per inme cot m¶— en, So⸗ 4 2 orisfli populi mei qe terra longin tranſeat? Et dixit dñs:Quia dereliquerũt 4 Idñ ſt in gion, aut rex legem meam, quam dedi eis,& non au- Nũquid dñs non e tre eSen 2 b usnon eſt in ea Quare ergo me ad ira⸗ dierũt uocem meam,& non am ulaue- an m concitauerũt in ſculptilibus ſu⸗ rũt in ea,& abierũt poſt prauitatem cor- 5 lienis: T ranſit meſ dis ſui,& poſt Baalim, quod didicerũt à ta eſt eſtas, et nos laluati non ſum'. patrib' ſiis. ldcirco hęc dicit dñs exer- 8 ercontritione fili populi mei contri cituũ, deus Ifraël. Ecce ego cibabo po- un um dr obtimuit pulũ iſtũ abſynihio, o. Nunquid reßna non eſt in Galaade quam fellis. Et diſpergam eos in gentib. umedic non eſt ibi? quare igitur non quas non noueruũt ipſi& patres eorũ:& mittam poſt eos gladiũ, donec conſuman tur. Hęc dicit dñs exercituũ: Contempla mini,& uocate lamẽtatrices, ut ueniant: Vis dabit capiti meo aquam;&o& ad eas quæ ſapientes ſunt, mittite,& (Dauls meis fontem lacrymarum:& properent, keſtinent,& aſſumant ſuper lerabo die ac nocte interfectos filie po⸗ nos lamentũ, deducant oculi noſtri lacry uli mei Quis dabit me in ſolitudine di⸗ mas,& palpebræ noitræ deflu ant aquis, uetſoriã uiatorũ,& derelinquam popu⸗- quia uox lamentationls audita eſt de Si- ſũ meũ,& recedam ab eis: quia omnes on. Quomodo uaſtati ſumus& contuſi adulteriſunt,& cœtus pręuaricatorũ Et uehementer, quia dereliquimus terram, extenderũt lingua: ſuam quaſi arcũ mẽ⸗ qniamdeſerta! ſunt tabernacula noſtra. acij& non ueritatis: confortati ſunt in Audite ergomulieres uerbũ qñi,& aſ- derra, quia de malo ad malũ egreſsi ſunt, ſumant aures ueſtrę] ſermonem oris eis, bme non cognouerunt, dicit dñs. Vnuſ& docete filias ueſiras lamentũ,& una- cuſtodiat,& in quęq; proximam ſuam planctũ, quia a- amni fratre ſuo non habeat fiduciam: ſcendit mors per feneſtras Tueſtras,) in- auia omnis frater ſupplantans ſupplanta- greſſa eſt domos ueſtras diſperdere par- bit,& omnis amicus fraudulenter ince⸗ uulos de foris, uuenes de plateis. L oque qet Btuir fratrem ſuã deridebit,& ueri- re. Hęc dicit domin“: Et cadet mortici- tatem non loquen:ur:docuerũt enim lin⸗ nũ hominis quaſi ſtercus ſuper faciem te uam ſuam loqui mendaciũ, ut inique a- gionis,& quaſi fœnũ poſt tergũ meten⸗ erent laborauerũt. Habitatio tua in me tis,& non eſt qui colligat. Hęc dicit do- dio doli, in dolorenuerũt ſcire me, dicit minꝰ: Non gloriet ſapiens in ſapientia iis. Propterea hęc dicit dñũs exercituũ. ſua,& non glorietur fortis in fortitudine Lcce ego conflabo,& probabo eos: qd ſua,& non gloriet diues in diuitijs ſuis, Oenim aliud faciam à facie Hlliæ populi ſed in hoc glorieĩ qui gloriat. ſcire&nol . lingua eorõ, dolũ ſe me, qula ego ſum dñs qui facio miſeri. cũ amico cordiam& iudiciũ& iuſtitiam in terra: ulte ponit ei inſidias, hęc enim placent mihi, ait dñs. Ecce di- dicit dñs et uiſitaho ſuper om mei Sagitta uulnerans Naquid ſuperhis non uiſitabo, dicit do es uenient, 1 zlll 5* 2 5.. 2. A. denmmmiaßgnte miautrin gente hhuiuſfmo di non nici nem quu circunciſum habet preputiũ, ſu- a is deunolelenn. ae= dedttnoneh. un rin Gſio Bprha 2 eubonun emuu 1co.[Date 3 a nrin aumeeuiſe „ mnen ckermmen 1m deuorucntmn „an eeiennben Aübe Tc- mnetae * Gub'ſedätga o anciettn ccet anima mea: Super montes aſſumam per M⁴gyptũ,& ſuper Iudam, et ſuper lel ac lamentã,& ſuper ſpecioſa deſer, Edom, et ſuper Rllios Ammon, et ſuper tiplancũ: qᷓntam incenſa ſunt; eo quod Moabaet ſuper omnes qui attonſi ſunt in non ſit uir pertranſiens,& non audierũt comam, habitantes in deſerto, quia om- nocem pobsidttis: à uolucre cœli uſq; ad nes gentes habent pręputiũ, omnis aũt pecora traninigrauerũt& receſſerũt. Et domus! fra᷑l incircunciſi ſunt corde. qabo leruſalem in aceruos aren,& cubi ¶ Vanus cultus idolorum, cum deus ſn draconã:& ciuitates luda dabo in de cæœli ſit uerus.(ap. X. ſoationem, eo qued non ſit habitator. Quis eſt uir ſapiens, qui intelligat hoc, & ad quem y bũ oris dñt fiat, ciet iſud, quare perierit terra. ᷣ ſuꝑ uos domꝰ Ifratl. Hæc dicit dñs Kt Int. 3. c & potũ dabo eis a- B deiecta aſſumat au- ris ueſtra noſtras. 1. Cor. 1.d 2. Cor. 10.d Vdite uerbũ quod locutus eſt Dñs A ut anmm⸗ luxta uias Gentium nolite diſcere, et: & exuſta ſiguis cœli nolite metuere, quę timẽt gen R 142 Sap. 14. Ppalmę Apo.15. 5 Gen. u Inf.. b Pſal.: 34. b leremias. tes, Cuia leges populoruũ nanę ſunt: qui li- gnũ de altu pręcidit opus manus artiff/ cis in aſcia.i Argento& auro decorauit illud, clauis& malleis compegit, ut non diiſouat.In ſimilitudinẽ † piaſmę fabri⸗- cata ſunt,& non loquent᷑, portata tollen tur, quia incedere non ualent, nolite er- go timere ea, quia nec male poſſunt face renec bene. Non eſt ſimilis tui dñe: ma gnus es tu,& magnũ nomen tuũ in forti- tudine. Quis non timebit teò rex Genti⸗- umẽtuũ eſt enim decus:inter cunctos ſapi entes genriũ,& in uniuerſis regnis eorũ nuſlus eſt ſimilis tui. Pariter inſipientes & fatui probabuntur: doctrina uanitatis cerum lgnum eſt. Argentum muolutum de Tharlis affertur,& aurũ derphir:] opus artificis,& manus grarij: hyacin- thus& purpura indumentum eorũ, opus artificum uniuerſa hæc. Dñis autem deus nerus eſt: ipſe deus uiuens& rex ſempi⸗ ternus: ah indignatione eius commoue- bitur terra,& non luſtinebunt gentes cõ mina:ionem eiꝰ. Sic ergo dicetis eis. Dij qui cœlos& terram non feçerunt, pere- ant de terra,& de his quę ſub corlo ſunt. HQui facit terram in fortitudine ſua, prę parat orbem in ſapientia ſua,& pruden- tia ſua extendit cœlos. Ad uocẽ ſuam dat multitud inem aquarũ in cœlo,& eleuat nebulas ab extremitatibus terrę: ſfulgu- ra in pluuiam facit,& educit uentum de theſauris ſuis. Stultus factus eſt omnis ho- mo à ſcientia ſua, confufus eſt artifex o- mnis in ſculptili: qm̃ falſum eſt quod con flauit,& non eſt ſpũs in eis. Vana ſunt, & opus riſu dignũ: in tempore uiſitatio- nis ſuę peribunt. Non eſt his ſimilis pars Iacob: qui em̃ kormauit omnia, ipſe eſt, et Iſraël uirga hęreditat is eius: dñis exerci- tuũ nomen illi. Congrega de terra confu ſtonẽ tuam, que habitas in obſidione: ꝗa heg dicit dñs: Ecce, ego longe proijciã habitutores terrę in hac uice,& tribula- bo eos, ita ut non inueniantur. Vę mihi ſuꝑp contritione mea, peſsima plaga mea. Rgo autẽ diæi: Plane hec infirmitas mea eſt,& portabo illam. Tabernaculũ meũ uaſtatũ eſt, omnes ſiniculi mei dirupti funt:fiuj mei exierunt à me,& non ſubſi- ſtunti non eſt qui extendat ultra tentori⸗- um meum,& erigat pelies meas. Quia ſtulte egerunt paſtores,& dmm non quę- Berunt; propterea non intellexerunt,& omls . ait TeLan omnis grexc eotũ diſperſus eſt. Voxau, 3 u, Eln duionis ecce uenit,& commotio iagm 1 unahee de terra Aquilonis, ut ponat ciuitates lu. 2ei da ſolitudinem, et xhabitacula dtaconi 1 ſi cndüm Scio dñe quia non eſt hominis uia euu, na 1 jaudin nec uiri eſt ut ambulet,& dirigat gret u“ 3 b ſus ſuos. Corripe me domine, uernta, rl lunun men in iudicio,& non in furore uo ne PE cö ua forte ad nihilum redigas me.ſ Effunde ſag indignationem tuam luper gentes, 33 Pßr ptouincias, in non cognouerũt te,& ſuper rbi quę nomen tuum non inuocauer drſenm um⸗ a comederunt Iacob,& dendecue u 6 urice um,& conſumpſeunt illum,& decuge⸗ zusarinn ius diſsipauerunt. asſalt ae ¶ Malechcio eorum Qui non obcdiunt a gptogeime uerbo pasii duum.(ap. XI. mäitrö pe Erbũ quod factũ eſta dñio ad lere⸗, 5 emmmle miam, dicens:Audite uerba pach hu fuüi 1 ius,& loquimini ad uiros luda,& ad ha N.nas.h ſbe bitatores leruſalẽ,& dices ad eos⸗Hec di anktbehus A cit dñs deus Iſiaẽl: Maledicus uir quinõ Mbmsllaü lar wrm tiadim aeyim Tuzürdie rräxwumoläüt audiertt uerba pacti huius, quod precepi patribus ueſtris, in die qua eduxt eos de terra ⁵Æ gypti, de fornace ferrea, dicens: Audite uocẽ meam.& facite omnia que anltpaniam Ppręcepi Juobis:& eritis mihi in popu⸗ tuuzduliinam lum,& ego ero nobis in deñũ, ut ſulciem pte nopuxermtlu juramentũ quod iuraui patribus ueſttis antamoli daturum me eis, terram Hluentem lacte& aauuvem deter melle, ſicut eſt dies hec. Et reſpondi,& ms iemi nenan dixi: Amen dſñte. Et dixit dñs ad me: VWo ai tübuobd, qui ciferare omnta uerba hęc in cmitatibus iaums Kcoth, Iuda,& foris Ieruſalem, dicens: Audite aimexestthice uerba pacti huius,& facite illa, quia con Knntm DRyterean teſtans conteſtatus ſum patres ueſtros in in aträngalcarr die qua eduxi eos de terra R& gypti uſq; a derJonprop. ad diem hanc:mane conſurgens conteſtu aaigiänerd tus ſum,& dixi: Audite uocem meam et iyinaſxcdichd non audierunt, nec inclinauerunt autem aiſicboiped ſuam, ſed abierunt unuſquiſq; in prauita, duinülſegi te cordis ſin mali:& induxi ſuper eoso⸗ aaſne tnian mnia uerba pacti huius, quod pręcepi ut rimmammrädg lacerent.& non fecerunt. Et dtxit Dĩs aafredn ad me:Inuenta eſt coniuratio in uis lu- un ne da,& in habitatoribus Iernſat Reuerſ 66 n ſunt ad intquitates patrũ ſuorũ priores, igiinuesci qui noluerũt audire uerba mea,& hier- ad i go abierũt poſt deos alienos, utſenuirent dumri 1 eis irritum fecerunt domus lſrati et doç. ai 4 d mus Iuda pactum meum, quod pepigi cù denee patribus eorum. Quam ob tem hęc di-— cit Dñs, Ecce ego inducam ſuper eca iaa d r* d ne t mala, de quibus exire non poterunt, et ai 9 1aed leremias. 307 abũt ad me.& non exaudiam eos. baſti cor meũ tecum: cögrega eos quaſi m juda,& habitatores gregem ad uictimam,& ſanctifica eos iuitates e 2 deg 68.— umabunt adeosquibus in die occiſionis. Vſquequo lugebit ter 16 1 dana bant,& nõ Haluabunt eos in tempore ra;& herba omnis regionis ſiecabitus 4 a2] Kſcnd MHictonis eorũ ·i Secundũ numerum e/ propter malitiam habitantium in ea: cõ- 2 1 da 8* im ciuitatum tuarũ erãt dij tui luda,& iumptum eſt animal ‚& uolucre: quoniã ütua 3 undum numerũ uiarum tuarũ Ieruſa⸗ dixerunt, d õ uidebit nouiſsima noſtra. r nhine— uiſti aras cõfuſionis, aras ad libã Si cum peditibus currens laboraſti, quo e annn 8 d Laaum Tu ergo noli orare pro po· modo contendere poteris cũ equis: cum B dan Welrü li. uulo hoc.& ne aſſumas pro eis laudem, autem in terra pacis iecura0 fueris. quid ſecurus or mennand& orationem, quna nõ exaudiam in tem facies in ſuperbia lordanis: Nam.& fra u aa autluh ore clamoris eorum ad me, in tempore tres tui, et domus patris tui etiam ipſi pu 11 ana olbhha ligichonus eorũ. Quid eſt quod dilectus gnauerunt aduerſum te,& clamauerunt tut Maen t meus in domo meaTfecit ſcelera multa: poſt te plena uoce:ne credas eis cum lo- „ lkahe„ he nunquid carnes ſ anctę auferent Ate mali cuti fuerint tibi bona. Reliqui domum 1 nxa 4 nias tuas, in quibus gloriata es: Oliuam meam, dimiſi hæreditatẽ meam: dedi di- 1 dga udberé pulchrä,f rucitterã, ſpecioſam uo- lectam animam meam in manus mimico e umrda cauit dñs nomen tuum:ad uocem loque- rum eius Facta eſt mihi hæreditas mea 9 aqunii ſe. grandis exarſit ignis in ea,& cõbu- quaſileo in ſylua, dedit contra me uocè- 9 welenise ſh lunt fruteta eius. Et düs exercituum ideo odiui eam. Nunquid auis diſcolor c 2— ſcenſtane qui plantauit te locutus eſt ſuper te ma⸗ hęreditas mea mihi: nunquid auis tincta d* nutinaie lum, pro malis domus Iſraèt,& domus per totum: uenite, congregamini omnes n ‿ uetn aae Juda, quę fecerant ſibi ad irrirandũ me, beſtie terrę, properate ad deuorandum- 4 Kaan lbantes Baaum. Tu ant dñe demonſtra Paſtores multi demoliti ſunt uineã me- 1 R eiceid ſii mihi.& cognoui:tu oſtẽdiſti mihi ſtu/· am, conculcauerunt partem meam, dede 89 Tpilabe dia eorum. Et ego quaſi agnus manſue- runt portionem meam deſyderabilem in C 5 aetgenatn tus. qui pottatur ad uictimam,& nõ co-, deſertum ſolitudinis. Poſuerunt eam in 1 Pmnechma 3 wn lanteh d ab iundeen 1 D eomnd rpe K e.7 b. probas renes& corda, uideam ul- 3 un fnuüldih * pach hunn conreth 4 n b zeiwita Ke ra hanewuah, 4 A E chrguna M.n wienm nuntd 1 Damni 4 s ſiu nlebn 4 1 e iatauüuug, 1e n Kumnfum. d be lmeenn ckena 1 a P inladiacrba — inrquiatepuin 1 p bertusrmn t a p eritonktihünie We dlag gnoui, quia cogitauerunt ſuper me cõſſ diſsipationem, uæ itc; ſuper me: deſola- lia dicentes: Mittamus lignum in panem tione deſolata eſt omms terra. quia nul- eius, et eradamus eum de terra uiuentiũ, lus eſt qui recogitet corde. Super omnes uias deſerti uenerunt omnes uaſtatores terre, quia gladius domini deuorabit ab extremo terræ uſq; ad extremũ eius nõ xeis tibi enim reuelaui eſt pax uniuerſæ carni. Seminauerũt tri Propterea hæc dicit dñs ticum,& ſpinas meſſuerunt, hæreditatẽ aduiros Ana Hoth, qui querunt animam acceperunt,& non eis proderit:confun tuam,& dicunt: Non prophetabis in no demini à fructibus ueſtris, propter iram mine dsi,& nõ morieris in manibus no furoris domini. Hæec dicit dominus ad- ſtris. Propterea hęc dicit dñs exercituũ: uerſum omnes uicinos meos peſsimos, Ecce ego uuſitaho ſuꝑ eos, ivuenes mo- qui tangunt hæreditatẽ, quam diſtribui rientur in gladio, filij eorũ& ſilie eorũ populo meo Iſtaẽl. Mcce ego enellã eos morient in lame. Et reli quię nõ erũt ex de terra ſua,& domum luda euellam de & nomen eius non memoret amplius. Tu autẽ dñe ſabaoth, qui iudicas iuſte, 10,0 tionem tuam e cauſam meam. eis:inducam enim maſũ ſuper uiros Ana medio eorum. Et cum euulſero eos, con hoch, annum uiſitationis eorum. uertar,& miſerebor eorum,& reducam) ¶ Malorum in hoc mundo fælicitas. eos uirum ad nęreditatẽ ſuam,& uirum 1(ap. XII. in terram ſuam. Et erit, ſi ernditi didice- 4 ITüus quidem tu es dñe, ſi diſputẽ te⸗ rint uias populi mei, ut iurent in nomine cum; ueruntamen iuſta loquar ad te: meo, Viuit dominus, ſicut docuerunt po ſaha a Quare uia impiorũ proſperatur, bene pulum meum jurare in Baal, ædiflcabun n ian ſtennae Hbr,à eſt omnibus qui pręuaricdtur,& iniquè tur in medio populi mei. Qudd ſi nõ au 1 m chpriumam t Hu eenm(wie 1m 5,Ncr toug den deguboain agunt? Plantaſti eos,& radicem miſe- dierint, euellam gentem illam euulſio⸗ runt, profic:ũt,& faciunt fructum: prope ne& perditione, ait do⸗ es tu ori eorum,& longe à renibus eo- minus. R S. Inte- rã. Et tu ꝗñe noſti me, uidiſti me,& pro 1 Bi 1 2 — 1 5 4— — 2“ 2 2— 3 Clnte ritus ladæori prefiguratur,& eo rum diſberſio. Cap. XIII. A HMcdiujt dus ad me: Vade,& poſsi de tibi lumbare lineum,& pones il- lud ſuper lumbos tuos,& in aquã non in feres illud Et poſſedi lumbare iuxcta uer bũ dñi,& poſui circa lumbos meos. Et factus eſt ſermo dñi ad me ſecundo, di- cens: Tolle lumbare quod poſſediſti, q́d eſt circa lumbos tuos, et ſurgens uade ad Ruphraten,& abſconde ibi illud in fo- ramine petrę. Et abi,& abſcondi illud in Ruphrate, ſicut preceperat mihi dũs. Et factum eſt poſt dies plurimos, dixit dñs ad me: Surge,& uade ad Euphratẽ, & tolle inde lumbare, quod præcepi ti- bi, ut abſconderes illud ibi, Et abij ad Euphraten,& fodi,& tul Iu nbare de loco ubi abſconderã illud,& ecce com- Pputruerat lumbare, ita ut nulli uſui aptũ eſſet. Et factum eſt uerbũ dñi ad me, di- cens:Hec dicit dñs: Sic putreſcere faciã ſuperbiam Iuda,& ſuperbiam leruſalem multam, populũ iſtum peſsimum qui no lunt audire uèrba mea, et ambulãt in pra uitate cordis ſui, abieruntq́; poſt deos a- lienos, ut ſeruirent ets,& adorarent eos, & erunt ſicut lumbare iſtud, quod multi ſui aptum eſt.Sicut enim adhæret lum- bare ad lumbos uiri, ſic agglut maui mi hi omnem domũ Iſraẽ,& omnè domũ Iuda, dicit dñs, ut eſſent mihi in populã. & in nomen,& in laudem,& in gloriã, & nõ audierunt. Dices ergo ad eos ſer- monem iſtum: Hęc dicit dũs deus Iſtaẽl. Omnis laguncula implebit᷑ uino. Et di cent ad te: Nũ quid ignoramus quia om- mnnis laguncula implebi umo: Et dices ad eos: Hæc dicit dñs: gcce ego imple bo ots habitatores terrę huius,& reges qui ſedent de ſtirpe Dauid ſuper thronã eius.& ſacerdotes,& prophetas,& om- nes habitatores in Ieruſalem, ebrietate, & diſpergam eos uituma fratre ſuo,& patres.& filios pariter, ait dñs: nõ par- cam,& non concedã, neq; miſerebor ut nõ diſperdã eos. Audite,& auribus per cipite · Nolite eleuari, quia dñs locutus eſt. Date dño deo ueſtro gloriam, ante- quam contenebreſcat,& antequã offen caliginoſos dãt pedes ueſtri ad montes Fcaligoſos,] expectabitis lucem.& ponet eam in um bram mortis,& in calig inem. Quod ſi hoc non audieritis, in abſcondito plora- bit 2 Ieremias. Gmvubn bit anima mea à ſacie ſuperbiç. pleris Th„nauenäh plorabit,& deducet oculus meus ſacty,. uußs mam, quia captus eſt grex dñi. Dic re 1 a Et Kuenlm & dominatrici: Humiliamini, ſedete in. iinnũch terra, qm † deſcendet) de capite ueſtro delc 9 1 Hecdiie corond gloriæ ueſtræ. Ciuitates Auſtri clauſe ſunt,& non eſt qut aperiat, lata eſt omnis luda tranſmigratio uäistmnuerhe tans, auiownha neper D a Kutatumeon fecta. Leuate oculos ueſtro„Srur et bentnnc qut uenitis ab Aquilone, ubieſ grex mun dofl datus eſt tihi pecus inclytũ uum: Quid ane d) arud dices cum uilit auerit te: tu em qocm ſi nencnor eos aduerſum te,& erudiſti in caput u- 85 Lun um, nunquid non doloresrapprehende- ꝛpeteeun Lcium runt)te quaſi mulierẽ parturtenté: Quod dent ſm 3 poh ſi dixeris in corde tuo: Quare uenerunt uljemei mihi hęc: Propter multitudinem iniqui daßaim tatis tuę reuelata ſunt uerecundiota tua, antha, polluræ ſunt plantæ tuæ.iſ Simutare po lil githe 8 teſt Mthiops pellè ſuam, aut pardus uun, aaplinm ia rietates ſuas,& uos poterttis beneface, aatlne- re cum didiceritis malum. Et diſſemina⸗— bo eos quaſi ſtipulam quę uento raptat— in deſerto. Hæc ſors tua parsq; menture nnitan 1 tuæ Ame, dicit dominus, quia oblitaes ai erceyugte mei,& conf a es in mendacio, unde& anmitda ego nudaui femora tua contra faciè ni läſsteit et apparuit ignominia tua, adulteriatuu anl daüod in & hinnitus tuus, ſcelus fornicationis tuu, Mitibtyxpuig ſuper colies in agro uidi abominationes au naxotcimnui 3 2.. oa0 tuas. Vę ubi leruſalem, nõ mundaberss axoaiorane poſt me, uſquequo adhuc. aAhſmatsecnn 1 ¶ Hiccitac terræ ludæoru, malitiæ impu en tinimlier tanda. Cap. XIIII. 1 ealcozuerdmn Vod factũ eſt uerbum qñi ad lere/⸗A animaeryum miã de ſermonibus ſiccitatis. Luxit aiſyann gm ludea,& porteę eius corruerũt,& obſen iſactuigofln ratę ſunt in terra,& clamor leruſalem a-. jemulenenta, cendit. Maiores miſerunt minores ſuos aäibaceacig ad aquam. uenerunt ad hauriendum, non da ſutaen ce inuenerunt aquã, reportauerunt uaſſta iiatanogl&é uacua: cõfuſi ſuni& afflici,& operue. uuſ amn ur runt capita ſua propter tertæ uaſtitate, itauatzesſ — quia nõ uenit pluuia in terrã. cõfuſi ſunt uſetenmateug agricolę, operuerunt capita ſua. Nam& fſgunlalte cerua in agro peperit& reliquit, qau anm anne- non crat herba. Et onagri ſteterũt intu⸗ Reinwiece pibus, trax erunt ueniu quaſi dracones.. aſiinpaassn deſecerũt oculi edrum, quia nõ erat het- d ln odvoran ba. Si iniquitates noſtrę reſpondermtno aiixi nosi bis, dne fac propter nomen tun, quomi naan multg ſunt auerſiones noſtrę. Tihi pec⸗ eius Aimlüghit cauimus expe atio Iſrael, ſ aluatortno- Alm üinſa Kter Jin tempore tribulationis. Quarte iuſan ula qualt ae Cun jeiunaueri o bs in loco iſto. ——— ird duuination Ieremias., 308 colohus futumus et in terra, et quaſi tium quiĩ pluãttaut ceæli poſſunt dare im uatorddeclinans ad manendum: Quare bres niſi tu uoluerts: nonnne tu es domi-⸗ —— Wwopoteſt ſaluare?: tu autem in nobis es enim feciſti omma hęc. de.& nomen tuũ inuocatũ eſt ſuꝑ nos, Fame glacho, peſie,& capt itut ate gederelinduas nos. Hęc dicit dns popu- ultuarumſe dominus pronunciat. lo huic, qui dilexit mouere pedes ſuoss, Cap. X V. &nõ quieuit,& dũo non placuit. Nũc T dixit dominꝰ ad me:†Siſteterint! riniquitatum eorum,& uiſi EMoyſes et Samuel coram me, nõ eſt ſteterit i. Et dixit dũs ad me: anima mea acl populũ iſtum, eiſce illos o populo iſtoin bonum. Afacie mea,& egrediantur Quod ſi di nt nõ exaudiam preces xerint ad te: Quo egrediemur: dices ad obtulerint holocauſtomata eos:Hęc dicit dñs:i Qui ad mortem, ad g& uictimas, nõ ſuſcipiam ea, quoniã gla mortem,& qui ad gladium, ad gladium, 4. dio& fame& peſte cõſumam eos. i Bt& qui ad famẽ, ad famẽ.& qni ad capti⸗ & dixi 4,2,a. Dñe deus. Prophetę dicunt uitatem, ad captiuitatem: Et uiſitabo iu- Non uidebitis gladium,& fames nõ per eos quatuor ſpecies, dicit dris, Gla- nuobis, ſed pacem ueram dabit uo dium ad occiſionem,& carnes ad lace- Bt dix it dñs ad me: Fal⸗ randũ,& uolatilia cœli& Peſtias terræ ſo prophetæ naticinant᷑ in nomine meo, ad deuorandum,& ditsipandã, ʒ&⅞ dabo nonmili eos,& nõ pręcepi eis, nec; 1o⸗ eos in keruorem uniuerlis regnis terræ⸗ cutus ſum ad eos: uiſionem mendacè,& ſipropter Manaſſem ſilium Ezechię re- 4. Re. 21-à empfraudulentã,)& ſeductio gis Iuda, ſuper ommibus quę fecit in Ie⸗ 4 nem cordis ſui prophietant uobis. Idcir⸗ ruſalem Quis em miſerebitur tui Ieruſa- co hæc dicit dñs de prophetis qui pro“ lem: aut quis cõtriſtabiĩ pro te: aut quis herant in nomine meo, quos ego non ibit ad rogandũ pro pace tua: Ju relig⸗ miſ dicentes: Gladius& tames non erit ſti me, dicit qñs:retrorſum abiſſti,& e in terra hac. In gladio& fame cõſumen tendam manũ meã ſuper te,& interficiã tur prophetę illi. Et populi quibus pro- te laboraui rogans. Et diſ pergã eos uen phetant, erunt proiectim uijs leruſalem tilabro in portis terræ: interfeci& di- pre fame& gladio,& non erit qui ſepe- ſperdidi populũ meum,& tamen à uijs liat eos, ipſi& uxores eorum fllij& fi⸗ ſuis nõ ſunt rcuerſi. Multiplicatę ſunt mi lie eorum,& effimdam ſuper eos malum hi uiduę eius ſuper arenã maris, induaci „ Zac. 11.5 4. Re. 21. 2 .(G Tines-fluum. Pt dices ad eos nerkumiſtudeDe eis ſuper matrem adoleſcentis uaſtaiorẽ 4 dich una, af ducant oculi mei lacrymam per noctem meridie, miſi ſuper cinitates repente ter⸗ & diem,& nõ taceant, qm̃ contritione rorem.i Infirmata eſt quæ peperit ſeptẽ, Amo. 8 ℳ magna cõtrita eſt uirgo filia populi mei, defecit anima eius, occidit ei ſol, cũ ad- plaga peſsima uehementer. 8i egreſſus huc eſſet dies:confuſa eſt,& erubuit,& tuero ad agros.ecce, occiſi gladio,& reſiduos eius in gladium dabo in cõſpe- 1 Punentuen D inrroiero in ciuttatem, ecce attenuati fa, ctu inimicorum, ait dis: Ve mint mater C 1 r cpirxena Nanc me. Prophetar quoc;& ſacerdos abi⸗ mea, quare genurſti me uirum t 1* enewnayin ds. cußsiſtt nos, ira ut nulla ſit ſanitas: ſexpe quię tuę in bonum. ſi non Foccurrit tibi izce, uirũ . 4 8 erunt in terram quam ignorabant· Nun qſcordiæ in unwerſa teira non fœnera- quid proijciens abieciſti Iudã:aut Sion in, nec formidauit mihi quiſquã, omnes abominata eſt anima tua: quare ergo ꝑ- maledicunt mihi. Dieit dñs, Si non reli. occurti 8 8s 29 Aauimus pacem,& non eſt bonum,& intepore affl: Aionis,& in tẽpore tribu- tempus curationis,& ecce turbatio. Co lationis aduerſus inimicũ. Nũquid fœde at gnouimus dme impietates noſtras,& ini⸗ rabiu ferrũ ferro ab Aquilone,& s! quitates Ipatrum noſtrorum, quia pecca Diaitias tuas& theſauros tuos in dirę- uimus tibi. Ne des nos in opprobrium ptionẽ dabo gratis in ommibus peccatis propter nomen tuum, neq; facias nobis tuis,& omnibus terminis tuis. Et addhn contumeli am ſolij glorie tuæ: recorda, cam inimicos tuos de terra quam neſcis. re, ne rritum facias fœ dus tuum nobi- quia ignis ſuccẽſus eſt in furore meo.& ſcum Nunquid ſum in ſauptil bus Gen ſuper uos ardebit, tu ſcis dñe, recor tium mei, Aare 42 mei,& uiĩſita me,& tuere me ab his qui cem perſe quunt me, noli in patientia tua ſuſci ciau D pere me, ſcito qm̃ ſuſtinui ꝓpter te opp& ³ briũ · Inuent ſunt ſermones tui,& come minus ſup di eos,& factũ eſt mihi uerbum tuum in gaudium& in lętitiã cordis mei, qm̃ in- uocatũ eſt nomen tuũ ſuꝑ me dſñie deus exercituũ. Non ſedi in cõcilio ludentiñ, Ink je · e& gloriatus ſum afacie manus tuæ: 1j ſo Tamaritu ks ſedebam, qũcminatione] repleſti dine mæe-Qunre factus eſt dolor meus perpe- nmuus,& plaga mea deſperabilis renuit curart facta eſt mihi mendacium aqua⸗ rum infidel:ũ. Propter hoc hęc dicit do/ minus:Si cõuerteris, cõuertam te,& an te faciẽ meã ſtabis,& ſi ſeparaueris pre- cioſum à uili, quaſi os meũ eris, conuer- tentur ipſi ad te,& tu cõuerteris ad eos. Et dabo de populo huic in murum xæ- reum, fortẽ,& bellabũ t aduerſum te,& non preualebunt, quia ego tecum ſum, ut ſaluem te,& eruã te, dicit dñs: Et libe rabo te de manu peſsimorũ,& redimam te de manu fortium. CUmſumma calamitate pradicantur lu dæi moriturt. Cap. XVI. T factũ eſt uerbũ dit ad me, dicens: Non accipies uxorẽ,& non erunt ti bi ſilij& filię in loco iſto. Quiija hæc di- cit dñs ſuper filios& filias, qui generant in loco iſto,& ſuper matres eorum quæ genuerũteos,& ſuꝑ patres eorũ, de quo rũ ſtirpe ſunt nati in terra hac. Mortib⸗ ægrotationũ morient᷑, nõ plangent,& nõ ſepelient᷑.in ſterquiliniũ ſuper faciem terrę erũt,& gladio et fame conſument᷑, & exit cadauer eorũ in eſcã uolatilibus cœli,& beſtijs terræ. Hęc em̃ dicit dũs: Ne ingrediaris domũ cõuiuij, neq; ua- das ad plangendum, neq́; cõſoleris eos, quia abſtuli pacẽ meã à populo iſto, di- cit dñs, miſericordiam& miſerationes. Et morienĩ᷑ grãdes, et parui in terra iſta nõ ſepelient᷑, neq; plangent,& nõ ſe in cident, neq; caluitiũ fiet pro eis. Et non frangent inter eos lugenti panẽ ad con- ſolandũ ſuper mortuo,& nõ dabunt eis potum calicis ad conſolandum ſuper pa tre ſuo& matre. Et domũ conuiuij non ingrediaris, ut ſedeas cum eis,& come- das,& bibas, quia hęc dicit dñs exerci- tuum deus Iſraẽi: Ecce ego auferã de lo/ co iſto in ocults ueſtris,& in diebus ue/⸗ nibus ararum eorũ · Cum recordaii fue „uo.: rini filij eorũ ararũ ſuarum; Lenn ſponſi& udcẽ ſponſ. eris populo huic omni IQuare locuus eſt qo iſtud: quę iniquitas noſt catũ noſtrũ quod pecc noſtro:dices ad eos. me patres ueſtri, ait dũs,& abier deos alienos,& ſeruierunt eis,& uerunt eos,& me dereliquerũt, meã non cuſtodierũt operati eſtis quàm patres ueſii: Bcce eñm̃ ambulat unuſquiſq; poſt prauttatem cordis ſui mali, ut me nõ audiat. t eij. ciam uos de terra hac, in terrã noratis uos,& pattes ueſtri,& ſeruietis ibi dijs alienis die ac nocte, qui non da- bũt uobis reqniem. Propterea ecce dies Fuenient,] dicit dñs,& non dicet ultra: ueni Viuit dũs qui eduxit filios Iſradl de ter- ra Mgypti:ſed, Viuit dñs qureduæit f lios Iſraẽl de terra Aquulonis,& de unt- uerſis terris ad quas eieci eos,& requ⸗ cam eos in terrã ſuam, quam dedi patri- bus eorum. Eece, ego mittã piſcatores multos, dicit dñs,& piſcabumur eos& poſt hæc mittam eis multos uenatotes, & uenabuntur eos de omni monte,& de D omni colle,& de cauernis petrauum. Quia oculi mei ſuper omnes uias eorũ: non ſunt abſconditæ à facie mea,& non fuit occultata miquitas eorum ab oculis meis. Et reddam primum duplices ini⸗ quitates,& peccata eorum: quia conta- minauerunt terram meam in morticiis idolorum ſuorum,& abominationibus ſuis impleuerunt hęreditatem meam Do mine fortitudo mea,& robur meum,& refugium meum in die tribulationis: ad te Gentes uenient ab extremis terę,& dicent: Vere mendaciũ poſſederuntpa tres noſtri, uanitatẽ quę eis non profuit. Nunquid faciet ſihi homo deos,& ipſ non ſunt dij: Idcirco ecce ego oſtendum eis per uicem hãc, oſtendam eis manum meam,& unrturem meam, et ſcient quia nomen mihi dommus. CConſidendum ſoli deo, non hommm- —— “ ——y —— 2 D Eccatum luda ſcriptum eſt ſtip fer A reo in ungue adamantino, exaratum ſuper latitudmẽ cordis eorum,&́ in cot- 6 4— 8——“ 1— — — B Rris uocem gaudij,& uocem lętitię — 3 —— 4 b 1- fonbenül P Gmag! WBären 4 agebitelutot e celauapioh 8an e u gt M gdG udd, redlaetu u aurkülimd xch bnentl aaa lguanan gä Mieliä re deponi Pn accrall anu'Tfäcell decer unridenü:kd Ink. n tanymurnl RthAberüätsun Ee Selchdluch amqolinnde doladhuneren! a Jawh meblcam Aaniwläeis uride nruwrerrlenmn atbauderrewäum teu Kincrnt 1— ded dominus eruickexquico. en w leatne an gan beräkxſon eeadoiesK nonl iih fum dorum d dontlemodwocqiti deebucmaaptnc arehnl Dxpei eroſilederimqun auwſta teintem iin gzent ueni aäſ mme cie, uüſuse j aſtärnine duth Dtegonen iwkegers Ke atengc. flphmedznatun fda enbmmhe diſtesilchdnde ee tganmm,K. Mn ewäafü Auaaanaeegs deſatlun— pecen en ittemn dn naedet e Rälud and leremias. 309 9,4 =— 88 um lignorai frondentiã in monrti⸗ ctich habitatores Ieruſalem qui ingredi D e mü ſonels.facrificantes magio: fortitu mini per portas iſtas. Hęc dicit dñs: Cu⸗- uha 8 6 hr. mam,& oẽs theſauros tuos in dire⸗ ſtodite ammas ueſtras,& nolite portare 1 Mina Hon dabo, excelſa iua propter pecca pondera in die ſabbathi, nec interatis S.Minu m unuuerſis finmbus tuis. Brrehnque, portas lerufalem. Et nolite eijcere one- ger benan W ab hæreditate tua, quam dedi ti⸗ ra de domnbus ueſt is in die abbathi,& 1 e wutna 8&lecuire ie laciã municis auis in ter⸗ omne opus nõ facietis, ſanctificate diem d 2 and n qus ignoras:qñ̃ ignemſuccendiſti) ſabbathi ſicut pręcepi patribus ueſtris- 6 ni m in furore meo⸗ uſq; in æternum ardebit. Etnon audierunt, nec inclinauerunt aus t„e Nanbiai s Hæc dicit qñs: Maledictus homo dqui rem ſuam, ſed indurauerunt ceruicẽ ſua- 1 ets un 1ℳa cöfiditin homine,& ponit carnem bra ne audirent me, et ne acciperent diſcipii 2 ubumie Anum ſuum.& à qño recedit cor eius. nam. Et erit, ſi audieritis me dici dñs. 1 lndiad But em quaſi myxricæ in deſerto,& non ut non inferatis onera per portas cunta- denm uidebit cum uenerit bonũ: ſed habitabit tis hutus in die ſabbathi,& ſi fanctilica⸗ 2— den Ennd ſccitate in deſerto in terra ſalſuginis ueritis diem ſabbathi, ne faciatis in eo 5.* llenb d& inhabitabili. Benedictus uir qul con- omne opus.·Ingredientur per portas ciui 1 waregni a fdit in dño,& erit dñs fiducſa e us- Bt tatis hunus reges& principes, ſedentes 9 uiaa erit quaſi lignum quod tranſplant atur ſu ſuper ſoliũ Dauid,& aſcendentes in cur d per aquas, quod ad humorem mittit ra- ribus& equis,ipſi& principes eorums dices uas,& non timebit cum uenerit uini Iuda,& habitatores leruſalem,& E æſius. Et erit foliũ eius uiride.& in tem habitabiur ciuitas hęcm ſempiternum. l⸗ EEaal m T L n 5 9 „ . 2 „ 3 1 „ 1 3 4. 3 Cc nimin 9 zc odl, u an mnminn ed er le, 2 ltean. 12 nind 2 in monan. tritmnde n. Menn. * 1 Gepeemung, e u tennnan 1 rlanmn liene 1 2 Leenn ntna 1n tiutone hn, ar memm ene — Snenentdern Nerenerkrifi. 1 uantügn a dhcetlhibomt n aſſterrang a iemntii ainin m unfem eme exyrih domum. iteuum ibhn (a AV T(un lihſeyret 1— g hnaine * wncoräberm 2 mmectä win 1 à di mium! C ues.cce ipſi dicũt ad me. quando delinet facere luxta mam uam,& iuxta fructum adin- ore liccitatts non erit ſolicitum, nec ali Et uenient de ciuitatibus Iuda, † mæir- ftructum Prauum cuitu Ieruſalem,& de terra Ben-lamin. & inſcrutabile, quis et de campeſtribus, et de mõtuoſis, et ab go dominus ſcruians Auſtro, portantes holocauſtum, et uicti⸗ eiles, qui do unicuique mam et facrifictũ, et thus, et inferent ob- lationẽ᷑ in domum qñi. Si aũt nõ audieri n5 tis me, ut ſanctificetis diẽ ſabbathi, et ne et ne inferatis per porias m derelinquet Ieruſalem in die ſabbathi, ſuccendamig peperit, in dimidio dierum ſuoru eas,& in nouiſsimo ſuo erit inſipiẽs. lium glorie altitudinis ancificationis noſtrę. Expectatio liratl à principio, locus Ieruſ lem,ct non extingueiur. qñe, omnes qui te derelinquunt confun- gentur, recedẽtes à te, in terra deſcriben zür, qm̃ dereliquerunt uenã aquarum ui uentium dim. Sana me dñe,& ſanabor, domũ figuli, et ibi audies uerba mea. Et aluũ me fac,& ſaluus ero, qm̃ laus mea deſcendi in domum figuli,et ecce, ipſe fa Vbi eſt uer ciebat opus ſuper rotã· Et diſsipatũ eſt bun dñi'ueniat. Et ego non ſum turba⸗ uas quod ipſe faciebat è luto, mambus tus, te paſtorem ſequens,& diem homi⸗ ſuis:conuerſusq; fecit illud, uas alterum, nis non deſyderaui, tu ſcis. Quod egreſ ſicut placuerat in oculis eius ut faceret. ſum eſt de labijs meis, rectum in conſpe, Et factum eſt uerbum dñi ad me, dicens: Au tuofuit. Nonſis tu mihiformidini, Nunqund ſicut figulus iſte, non potero pes mea tu in die a(flictionis. Cõfundan uobis facere, domus Iſras: ait dñs, Ec- tur qui me perſequnntur,& uon cõfun- ce, ſicut lutum in manu figuli, ſic uos in dar ego, paueant uli,& non paueã ego, manu mea, domus Iſraẽl. Repẽ᷑te loquor in duc ſuper eos diem afflictionis& du/ aduerſum gentem et aduerſus regnum, ut puci cõtntione contere eos. Hæc qicit eradicem et deſtruã et diſperdam illud. qis ad me: Vade,& ſta in porta filiorũ populi mei, per quam ingred:unt᷑ reges ſuo quod locutus ſum aduerſus eam, a4 luda,& egredinntur,& in cunctis por⸗ etego pœnitẽtiam ſuper malo quod co- s lerufalem, et dices ad eos, Audite uer gitaui ut facerem ei.Et ſuhito loquar de de regno, ut ædificẽ et piantem bũ du reges luda,& omniis ludæa, cim geme et mlud. cich HSi pœnitentiam egerit gens illa a malo— & de Ro.5.4 Bſa. 44-(b Sup.s b lud. Si fecerit malum in oculis meis, ut non audiat uocem meam, pœænitentiã a- gam ſuper bono quod locutus ſumut fa- cerem ei. Nunc ergo dic uſo lIuda,& habitatorthus leruſalem, dicens: Hęc di Iorę 3. d cit drs: Rece, ego fingo contra uos ma luf. 25. b. 35. c lum,& dogito contra uos cogitationè, reuertatur unuſquiſq; à uia ſua mala,& dirigite uias ueſtras et ſtudia ueſtra. Qui dixerunt: Deſperauimus, poſt cogitatio- nes enim noſteas ibimus,& unulquiſq; prauitatẽ cordis ſui mali laciemus. Ideo C hæc dicit dñs:Intertogate Gentes. Quis audiuit talia horribilia, quæx fecit nimis uirgo Iſra?l: Nunquid defſciet de petra a3ri nix Libani: aut euelli poſſent aquę erumpentes frigidę,& defluentes: Quia olitus eſt me populus meus, fruſtra iibã tes,& impingentes in uijs ſuis,& inſe- mitis ſeculi, ut ambularent per eas in iti- nere non trito. Vt fHieret terra eorum in deſolationem,& in ſibilum ſempiternũ: omnis qui pręterit per eam, obſtupeſcet, Inf.„. c. 49, e& mouebit caput ſuũ.· Sicut uentus u- 30·C rens diſpergam eos coram inunico: dor ſum,& non faciem oſtendam eis in die perditionts corum. Et dixerunt: Veni- te,& cogitemus contra leremiam cogi- tationes: non enim peribit lex à ſacerdo te, neq; conſilium à ſapiente, nec ſermo à propheta:uenite.& percutiamus eum lingua,& non attendamus ad untuer Os ſermones eius. Attende domine ad me, & audi uocem aduerſariorum meorum. teddetur Nunquid redditur) pro bono malum, . D quia foderunt foueã animę meę: Recor- dare quod ſteterim in conſpectu tuo, ut louerer pro eis bonum,& auerterẽ in- dignationem tuam ab ets. Propterea da fiios eorum in ſamẽ,& dednc eos in ma nus gladij:fiant uxores eorum abſqʒ libe ris.& uiduæ,& uiri earum interficiant morte:unenes eorum confodiantut gla- dio in pręlio. Andiatur clamor de domi- bus eorum:adduces enim ſuper eos latro nem repente: quia foderũt foueam, ut ca Perent me,& laqueos abſconderunt pe- dthus meis. Tu autẽ dſie ſcis omne con-/ ſilium eorum aduerſum me in mortẽ: ne propitieris iniquitati eorum,& peccatũ eorum à facie tua non deleatur:flant cor muentes in conſpectu tuo.in tempore fu⸗ torls tut abutere eis. Ieremias. 8 tar tand dem Prædicit leroſoymitand excich h c5. N muͦkhea tempium uerbi dei.(ap. XIX,. 8 lalhattgo. Mcdicit dñs: Vade,& accipella⸗ 4 uwKlprroen Suncula figuli teſteam Aſeniouibus auaßbencsma populi,& Aſenioribus ſacerdotum, Bt nuchemülät egredere ad ualléTfilorã) Ennom, qux flil nemiß. eſt iuxtta introitũ portę ffcttiis,& prædi audharimm thh cabis ibi uerba quę egot loquor) ad te, loq e runur( Et dices: Audite uerbum qñi reges lu⸗ iupllln8lis — da,& habitatores leruſalem: hæc dictt a dalkuns ent .— 3 d 8 dñs exercituũ, deus lſratt Bcceego in⸗ ai imüywyin ducam afflictionem ſuper locum iſtum amuübtalurle 1 ita ut omnis qui audierit illam, tinniant aures eins: Eo quod dereliquermnt me,et alienum fecerint locum iſtum,& libauc tateminnene h'nnüperord miſtilcrfini,e rint in eo dijs alienis, quos neſcierunt mütkrenod’ dhi ipſi,& patres eorum,& reges luda,& lapkalnucni repleuerunt locum iſtum ſanguine ino- onuwulg g centũ. Et ædificauerunt excella Banlun lucgtüatänpu ad comburen dos fllios ſuos igniin holo a mwAermitg. cauſtum Baalim: quę nõ precepi necſo niuiuce cutus ſum, nec aſcenderũt in cor meum. In or meum. punutegs a Propterea ecce dies †uentẽt,] dicit dit B 1 60 2 teuibadylogem, & nõ uocabnur amplius locus iſte, To- ue ndnin pheth,& Vallis fllij Ennom, ſed Val- uxrdnme „„... eh 9) lis occiſionis. Et diſsipabo conſiliumſu 4 1 aaaciäesthe da& Ieruſalè in loco iſto,& ſubuettam Buſpminän eos gladio in conſpectu inimicorumſiuou L eilitdt gackrentinha rum. et in muu qusrentiũ animas eciià, Wzci tinan & dabo cadauera eorũ eſcã uolatilibus r en A cœli,& beittijs terrę. Et ponã ctuitatẽ 8u, hane in ſtuporem. et in ſibilũ,omnis qui ltt däii pręterierit per eã, obſtupeſcet,& ſibila- des hihn uneh bit fuperkuniuerſa plagaleius. Et ciba. Mea etſe bo eos carnibus Riliorum ſuorũ,& cuu- Pag 3 mbit nibus filtarum ſuarã,& unuſquiſq; car- 0 du nionmoſi nem amtci ſui comedet in obſidione,& inonm in anguſtia in qua concludent eos inii tschmid ci eorũ. qui quærũt animas eorũ. Et uffimmi conteres lagunculã in oculis utrotũ qui un ln Fon ibunt tecũ.Et dices ad eos:Hęc dicit dijs pimdm exercituũ: Sic conterã populũ iſtum.& ntimen grd ciuitatẽ iſtam, ſicut conteritur uas ſigului- uſqitidun ... fdo 4 quod non poteſt ultra inſtaurari,& in enn zui Topheth ſepelient᷑, eo quod nõ ſit Aius Km locus ad ſepeliendũ. Sic faciã loco huic, a Ghafcqan aĩt dũs,& habitatoribus eius,& ponmm ſcname ciuitatem iſtam ſicut Topheth.Eᷣt erunt domus Ieruſalem,& domus regi luda iſtatanuas ſicut locus Iopheth, immundæ oës do⸗ 3 mus, in quarũ domatibus ſacrificauett rtütenrert b omni militię cceli,& libauerunt libami na dijs alienis Venit aũt leremias de l ütannn pheih, quo miſerat eum dſi: 3medn ſ nnim tanl unn, Ieremias. 310 undũ,& ſtetit in atrio domus qmi,& di⸗ nunq́ delebitur. Et tu dñe exercituum D ant ad omnè populũ. Hęc dicit dñs exer-(probator iuſti, qut uides renes et cor. ui Sup. 1i. d RM cuuã,deus llrael- Ecce ego inducã ſuper deam quxeſo ultionẽ tuam ex eis: tib em̃ Nndi 1 e cianatẽ hanc,& ſuper oẽs urbes eius umj reuelaui cauſam meam. Cantate dño lau⸗ 1 2 re bena verſa mala quę locutus ſum aduerſum en, date dñm, quia liberauit ammã pauperis 4 ninne om indurauerũ ceruict ſuã, u- non audi⸗ de manu malorũ. Maledicta dies in qua lob. 3.2 1 iu 58 ent ſermones meos.. natus ſum: dies m qua peperit me mater 4 BA ee 18 C leremia⸗ ob uerbum dei pereutitur,& mea,nò ſit benedicta. Maledictus uir qui ub butte m carcert conifcitur.(ap. X X. annunciauit patri meo, dicẽs: Natus eſt ti Gta Girnah DPTaudiuit Phaiſir fllius BEmmerſacer bi puer maſculus,& quaſi gaudio lętifica d at a6 ddan F„qui conſtitutus erat princeps in uit eũ. Sit homo ilſe ut ſunt ciuitates quas 9 tinn domo dñi, leremiã prophetantẽ ſermões ſubuerit dñs,& non pœnituit eũ: audiat n ans udRi los. Et percuſsit Phaſſur Ieremiam pro clamorẽ mane,& ululatũ in tẽpore meri- 3 Arr. daa vhetã et miſit eum in neruũ, quod erat in diano, qui nõ me inrerfecit à uulua, ut quia — ſec.. ⸗—. 1 nn vorta Beniamin ſuperiori, in domo dñi. fieret mimn mater mea ſepulchrum,& uul remias, Nõ Phallur uocauit dñs nomen Cũcq; iluxiſſet in craſtinũ, eduxit Phaf ua eius cõceptus ęterns. Quare de uulua ſut leremiã de neruo,& dixit ad eum Ie egreilus ſum, ut uidẽtẽ laborẽ& dolorè, & cõſumerent in confuſione dies mei. tuũ, ſed Pauorem undiq;. quia hęc dicit C Vaticinatur Sedeciam capiendum,& qñs, Eece ego dabo te in pauorem, te de urbem exurendam.(ap. XXI. cẽs amucos tuos,& corruèt gladio inmi- Erbum quod factũ eſt ad leremiam corũſuotũ.& oculi tui uidẽbũt,& omne aà dño, qñ miſit ad eũ rex Sedecias 1 atie julä dabo in manu regis Babylonis,& Phatfur filiũ Melchię.& Sophomã fliiũ b da e atraducet eos in Babylonem, et percutiet Maaſię ſacerdott᷑, dicens: Interroga pro 6 Vänaa J 0Os gladio. Et dabo uniuerſam ſubſtan- nobis dominum: quia Nabuchodono!or 2 lons Rh im ciuitatis huius, et omnè laborẽ eius, rex Babylonis præliat᷑ aduer ſum nos: fi rnliäutae oumneqp preciũ, et cũctos theſauros regũ forte factat dñs nobiſcũ ſecundũ omnia — dinaaztn qabo in manu immicorũ eorõ, et diripiẽt murabilia ſua,& recedat à nobis. Et di- d ua umuganin eos, et tollent, eit qucent in Babylonc. Iu xit leremias ad eos, ſic dicetis Sedecix: d abuntiz, aüt pPhaflur& ots habitatores domus tuę hæc dicit ds deus Iſtael: Eece ego con m— delieenae * X lwxrneiti 41 12 rntgerah Z rkriurngoe 1 W un duttma ibiis in captiuitatẽ, et in Babylonemue uertam uaſa belli quæ in manibus ueſtris mes,& ibi morieris, ibiq; ſepelieris tu et ſunt, et quibus uos pugnatis aduerſum re omes amici tut, quibus prophetaſti men gem Babylonis& Chaldaos, qui obſi- dactũ. Seduxiſti me dñe, et ſeductus ſum: dent uos in circuitu murorum,& cõgre ſortior me kuiſti,& mualuiſti: factus ſum gabo ea in medio ciuitatis huius. Et de- ☚☛◻ lanmſwie in deriſum tota die, omnes ſubſannabant bellabo ego uos in manu extenta,& in en iclſil natda Ran Maie 1 Kaigraina n cthemauiatn a dä Stärnaluh = u di enaim. me. Quia tam olim loquor, uociferãs ini. brachio forti,& in furore,& m indigna quitatẽ,& uaſtitatẽ clamito,& facus eſt tione,& in ira grandi. Et percutiã habi miht uerbum dñi in opprobriũ,& in de, tatores ciuitatis huius:homi nes& beſtię B O num tota die. Et dixi: Non recordabor peſtilentia magna morient᷑. Bt poſt hoc, eiusneq; loquar ultra in nomine illius, et alt dñs, daho Sedeciã regem luda,& ſer- Haus eſi in corde meo quaſt ignis exæ- uos eius,& populã eius,& ꝗui derelicti ſiuans, clauſusq; in oßibus meis,& defe, ſunt in ciuitate hac a peſte,& gladio,& n ihm laehm 3. — 4 n k ci, ferre nõ ſuſtinens. Audiui enim cõtu/ fame, in manu Nabuchodonoſor regls „ it dn f melias multorum,& terrorẽ in circuitu. Babylonis,& in manu inimicorũ ęorũ, 8e Ulepellenttogae 8 5 ni. D dr d Perſequimini,& perſequamur eum: ab& in manu quęrentiũ animã eoꝶ:et ꝑcu * äteundi omnibus uiris quu erant pacifici mei,& tiet eos in ore gladij,& non xflectetur,“ moucbĩ E Ei 3 cuſtodientes latus meum: ſi quo modo de neq; parcet, nec miſerebir. Et ad popu'˙ eus ialmſcüne cipiatur,& præualeamus aduerſus eum, hunc dices, hęc dicit dñs: Ecce ego do z9ut dm errden, Kwe& conſ 1.—„1e 5„„ 2 8080 Inkra 38. 3 conſequamur ultionẽ ex eo · Dñs autẽ coram uobis uiam uitę,& uiam mortis. 1an ldmnt incj mecũ eſt Fquaſi bellatorIfortis, idcirco Qui habitauerit in urbe hac, moriet gla- = qeritmrbäh qui perſequunt᷑ me, cadẽt,& irfirmi erũt: dio,& fame, et peſte: qui aũt egreſſus tue e ttkechälh üiwe conkundenf uehementer, quia nõ intel rit,& transfugerit ad Chaldæ os, qui ob- † ien ſanrln 1 lexerunt opprobrium ſempiternũ quod ſident uos, uiuet,& erit anima ſua quaſi a e ortag unääle nunq; ſpelium. Infra s2.a D Suñ 1⸗d ſpolium. Poſui em̃ faciẽ meam ſuꝑ ciuita tem hanc in malũ,& nõ in bonũ, ait dñs: in manu regis Babylonis dabit᷑,& exu- ret eam igni. Et domui regis Iuda, Au- dite uerbũ dñi. Domus Dauid hęc dicit dũs, ludicate mane iudiciũ,& eruite ui opprefſum de manu calumniãtis:ne forte egrediat᷑ ut ignis indignatio mea,& ſuc- cendatur,& nõ ſit qui extinguat propter malitiã ſtudioꝶ ueſtrorũ. Ecce, ego ad te nabitatricẽ uallis ſolidę atq; cãpeſtris, ait dnũs:Qui dicitis, quis percutiet nos:& quis ingrediei domos noſtras: Et uiſita- po ſuper uos iuxta fructum ſtudiorum ue ſtrorũ, dicit dũs:& ſuccendã ignẽ in ſaltu eiuis& deuorabit oĩa in circui: u eius. C Regem Iuda adhortatur ad iudicii iuſtitiam. Cap. XXII. ERc dicii dũs:Deſcende in domũ re gis luda,& loqueris ibi uerbũ hoc, & dices: Audi uerbũ dñi rex Iuda, qut ſe des ſuper ſolium Dauid, tu& ſerui tuii, et populus tuus qui ingredimini per portas iſtas. Hęc dicit dñs:i Facite iudicrũ& iu ſtitiam, et liberate ui oppreſſum de manu calumniatoris,& aduenã& pupillum& uiduã nolite contriſtare, neq; opprimatis iniquè,& ſanguinè innocentem ne eſtun datis in loco iſto. Si em̃ faciẽtes feceritis uerbũ iſtud, ingredient per portas domꝰ hius reges, ſedentes de genere Dauid ſu per thronũ eius,& aſcendentes currus et equos, ipſi& ſerui,& populus eorum. 1i Quod ſi non audieritis uerba he coin me- metipſo iuraui, dicit dũs, quia in ſolitudi nem erit domus hęc. Quia hęc dicit dñs ſnper domũ regis luda: Galaad tu mihi caput Libani:finõ poſuero te ſolitudinẽ, urbes inhabitabiles, et ſanctificabo ſuper te interficientẽ uirũ& arma eꝛus,& ſuc- cident electas cedros tuas,& præcipita- hunt in ignẽ. Et pextranſibũt gentes mul tæ per ciui tatẽ hanc,& dicet unuſquiſq; proximo ſuo: Quare fecit dñs ſic ciuitati huig grandi: Et reſpondebunt, eo quod dereliquerint pactũ dñi dei ſui,& adora- uerint deos altenos,& ſeruierint eis- No lite flere mortuũ, neq; lugeatis ſuper eum Hleturplangite eum qui egredit᷑, quia non reuertet uftra, nec uidebit terram natiuita tis ſuę. Quia hęc dicit dñs ad Sellum filiũ Ioſiæ regis Iuda, qui regnauit pro loſia patre ſuo, qui egreſſus eſt de loco iſto: Nõ veuertei huc amplius, ſed in loco ad quẽ tranſtuli Jeremias. tranſtuli eum, ibi moriet,& tert uidebit amplius. Ve qut ediſica ſuam in imuſtitia,& cœnacuia diſtins tdomum ſua nõ in iudicio: amicũ ſuum opprimet fruſtr,& D) Wgumrhi- hde mercedem eius non reddet el. Qu dicit: x dificabo mihi domã latam,& con. cula ſpacioſa: qui aperit ſibi feneſtrs,& facit laquearia ceqrina, pingiiq; ſyn 44 de · Nunquid regnabts, qm̃ con Dohi⸗ L„Cm confers te ce⸗ dro: pater tuus nunquid non comedit& bibit, et fecit iudiciũ& mſtuia unc cum hene erat ei: Iudicauit cauſam pauperis & egeni in bonũ ſuum, nunqnid nõ ideo qui a cognouit me, dicit dnis: Tui ueroo- culi& cor ad auaritiã,& ad ſanguinem innocentẽ fundendã, et ad calãm,& ad cauſam mali operis. Propterea hæc dicit dñs ad loacim fflium loliæ regem luda: Nõ plangtèt eum. Ve frater,& uę ſorot: non concrepabunt ei Vę cñe,& uę in- clyte. Sepultura aſin ſepelictur: putrefa⸗ ctus& profectus extra portas leruſalem. Aſcende L ibanã,& clama,& m Baaan da uocem tuam,& clama ad tranſeuntes, quia contriti ſunt oẽs amatores tui. Lo⸗- cutus ſum ad te in abundãtia tua, dixiſti: Non audiam,& hec eſt uia tua ab adole ſcentia tua, quia non audiſti uocẽ mean. Oẽs paſtores tuos paſcet uentus,& ama- e.(o. agäha W ⸗ wene⸗ mſe d uwuppün targ eum, 6 tle P tsrrethe duäerunuct maitegdong gcn ſqu dakächaln taaplabmist blpilent arits lmngau azermmmmdüci Rauahn dtiis, Sias riKtauden crhäehbtün Ghldtwinbitch annqo locd aauge i Ewn aäc ruggieöweltle pttVunce agilentn om dunzzdkcnäi eenwilbe nde . 1 10res in captiuitatem ibunt,& tunc con adiephat:(on ftunderis, et erubeſces ab om̃u malitia na. Queę ſedes in Libano,& nidificas ince- dris, quomodo congemuiſtt cũ uemiſſent tibi dolores, quaſi parturſẽtis: Viuo ego⸗ dicit dñs: quia ſi fuerit lechonias fllius Ioacim regis luda, annulus in manu de- xtera mea, inde euellam eum. Et dabo te in manu querentiũ animã tuã,& inm- nu quorũ tu formidas faciem,& inmanu Nabuchodonoſor regis Babylonis, in manu Chaldæorũ. Et mittãte& ma trem tuã quę genuit te, in terrã alienam in qua nati nõ eſtis, ibic; moriemint, in terrã ad quam ipſi leuant animã ſiam, ut reuertant᷑ illuo,& non reuertent- Nun quid uas fictite atq; contritum uñr iſte le chonias? nunquid uas abſq; omni uolup tate: quare abiecti ſunt ipſe& ſemenet⸗ et ꝓieci in tertã quã i gnorauerũt: Tenn. terra, terra, audi ſermonem Gñi. Hec dicit dñs:Scribe uitũ iſtũ ſteriſẽ.uirũ qul in 9 ebus ſuis nõ proſperabit᷑, nec eni erlt de ſemine eius uir qur ſedeat ſuper ſoliũ Da uid,& poteſtatè hab eat ultra in luch. Inuehltut i tioneh enn uu talmm quit 4 dermäides auine änutha ßläwrjäre gttääslwi enrſiteäänet aatd onm ¹ 8 ugKücktäen himeni maue agtütenmenn utziwhalene a ſemeiniper 8 daenaide earie ülfaun dialrn Ke ae dlänpyn düiahzali di weih beexlon amum chr un lu ſag uküiaan meaech a ets ſ 4 ian ſjeremſs. 311 d e dhleſh Pinr is malos peſtores,®e᷑ dii babo eos abſynthio,& potabo eos felle? 1 de na 3 Sae,nter. Cap. XXIII. à prophetis em̃ lerulalẽ egreſſa eſt pollu- h aäa d Epaſtoribus qui diſperdunt et di tio ſuper omnem terram. Hæc dicit dñs 2u—anna 1 VW clant gregẽ paſcuę meę dicit do exercituũ: Nolite audire uerha prophe- 1 n odäü ae s ims. 10e0 hæc dicit dñs deus Iſrael ad tarum, qui prophetant uobis,& decipiũt uc i ee bores qui paſcunt populũ meum: Vos uos:uiſiont cordis ſui loquuntur, non de a owanein pperütis gregẽ meum,& eieciſtis eos, ore dii. Dicunt his qui biaſphemant me, 1 r uinat Lwon uiſitaſtis eos: ecce ego uiſitabo ſu locutus eſt dñs: Pax erit uobis,& omnit „A unm r uos malitiã ſtudiorum ueſtrorum, ait qui ambulat in prauitate cordis ſ ni, dixe & e twün Cũs. Bt ego cõgregabo reſiquias gregis runt. Non ueniet ſuper nos malum. Quis 1 ditlia wmei de omnibus terris, ad quas eiecero enim affuit in cõſilio dominmi,& uidit& 6 1 duit ass iluc,& conucttã eos 33 rura ſita,& audiuit ſermonem elus: qlis conſiderauit 5 1 a Raͤtnedh crelcent& multiplicabunt. Et ſuſcitabo uerbum ilius,& audiuit: Ecce.turbo do Aadatn ſuper eos paſtotes,& paſcent eos;& nõ minicæ indignationis Tegredietur.]& egreditur⸗ anufann „ 2n Uintats 1. 19 „lpen eaum i. ian Si piemſi * fr canaat G 9 4 “ 2. birr 6 4 Dund germen iuſtũ, et regnabit tex, fornidabunt ultra,& non pauebunt:& tempeſtas erumpẽs ſuper caput impiorũ B nullus queret᷑ ex numero, dicit dominus. gece dies ueniunt, dicit dñs,& ſuſcita ueniet. Non reuertetur furor domini uſc; dum faciat,& uſq; dum compleat cogita tionem cordis ſui: in nouiſsimis diebus Klapiens erit,& faciet iudicium& iit⸗ intelligetis conſilium eius. Nõ mittebã Suß 14. E Infra 27. C⸗ e 2 N zuhnaän 5 miamiin terra. ſIn diebiis Tillis aluabi prophetas,& ipſi currebant: non loque- aih k 1 ü aamnn B3 stah =— peineniai —rendeinätn A Wanlrie lll — modhe lao-—. mabanzatz C& quat homo ma .* wevmimui 1*„qualimn. 1 mäkcetani ter quremünniinn er r im ſermäbiner Ed onoir wih Ävn Chatmi lr 1r qy genitkane „ p utdelb gr i*= daumpliem d z miilbe Kre „ ſtüeng en oome ennanduwnt rtieniriit meniqügew 1aninen. emiſüte u üüwwherin uutauitatſ A.. AMcki las eena Egypti. ſe 4 5* eduxit, er adduxit ſemen domus lſrael 1 1 era Aquilonis,& de cunctis terris, ule 5 egsluch man i ur luda,& lirael habitabit confidenter, 3 hoc eſt nomen quo uocabunt eum: Düs zuſtus noſter. Pro eniunt, Aicit ds,& non dicent ultra: vuut dominus, qui eduxit fllios lfrael de ſuis peſsimiĩs. ſed: Viuit dominus qui ſum, dicit domi de Si occulta bar ad eos,& ipſi prophetabant. Si ſte- tilrent in conſilio meo,& nota feciſſent pter hoc ecce dies uerba mea populomeo: auertiſſem utiq; eos A uia ſua mala,& a cogitat onibus Putas ne deus ẽ uicino ego nus,& non deus de lõges bitur uir in abſcõditis,& ego ad non uidebo eũ, dicit dominus.: Nunquid qus eieceram eos illuc,& habitabunt in non cœlum& terram egox implebo, Idi terra ſua. Ad prophetas: Contr cot meum in medio mei, contremuerun itum eſt cit dominus: Audiui quæ dixerunt pro- t phete, prophetantes in nomine meo men dia oſſa mea: factus ſum quaſi uir ebrius, daciũ., atq; dicẽtes, Somniaui, ſom niauf. domini,& àfacie uer didus A uino, à faci eius. Quia Tadulterijs Jrepleta eſt t e Vfquequoiſtud eſt in corde prõphetarũ borum ſandorum annuncianium mendacium,& prophe- erra, tantiũ ſeductiones cordis ſut: Qui uolunt ana äfacie maledictiõis luxit terra, are- facere ut obliuiſcatur populus meus no- aca funt arua deſerti: fadus eſt curſus eo minis mei propfer ſomnia eorũ quę nar⸗ num malus, et fortitudo eorum diſsimiſſs. rat unuſquiſq; ad proꝛimum ſuum: ſicut propheta nanq;& facerdos polluti ſunt, obliti ſunt patres eorum nominis mei pro & in domo mea inueni mala eorũ minus. Idcirco uia eorum erit qua cum in tenebris:impellent enim, went in ea: afferam enimſuper eos ma annum uiſitationis eorũ, ait dominus. in prophetis Samarię prophetabant in Baal,& decipſebãt po uidifatuitatem, & cor⸗ meum, loquat᷑ ſermonẽ meum uere la, paleis ad triticũ, dicit ũs: Nunquid non Bt uerba mea ſunt quaſi ignis, dicit dñs,& & quaſi malleus conterens petram: Propte- rea ecce ego ad prophetas, ait dominus: ait do pter Baal. Propheta qui habet ſomnium, ſtlubri narret ſomnium:& qui habet ſermonem 2 „quid F pulum meum Iſrael,& in prophetis leru qui furantur uerba mea unuſquiĩſq; a pro- le allem uidi ſimilitudinẽ radulterantium, iter mendacij,& confortauerunt ma- 1 ximo ſuo. Eece egoad prophetas, ait do minus: qui aſſumunt linguas ſuas,& aiũt⸗ nis peſsimornm, ut non conuerteretur dicit dosninus: Ecce ego ad prophietas unuſquiſq; à malitia ſua: f daut Sodomn,& habitatores eius quaſi narrauerunt ea, meum in mendacio ſuo,& in miraculis ſuis:cuin ego non miſiſſeꝛn eos, nec man- Gomorrha. Proptere wercitaum ad prephetas. Bece. ego ci a hec dicit domin* bab aci ſunt mihi ſomniantes mendacium, ait dominus: qui & ſeduxerunt populum 8 daffent ——— populus iſte, uel propheta, aut ſacerdos, dicens: Quod eſt onus dñt, dices ad eos: Vos eſtis onus,.proijciam quippe uos di- cit dñs.Et proplieta,& ſacerdos,& po- pulus, qui dicit: Onus dñi, uiſitabo ſuper uirum illum,& ſuper domũ eius. Hæc di- cetis unuſquiſq; ad proximũ,& ad fratrẽ ſuã:Quid reſpondit dñs:& quid locutus eſt dñs: Et onus cñi ultra non memora- bitur, quia onus erit unicuiq; ſermo ſuus, & perueriiſtis uerba dei uiuẽtis, domini exercituum dei noſtri. Hęc dices ad pro Phetam: Quid reſpõdit tihi dñs:& quid locutus eſt dms:Si aũt onus dñi dixeritis, propter hoc hęc dicit domimus: Qujia di- Ieremias. Aalem eis: qni nihil proluerunt populo malg. hęc dicit qts, Sic qa huic, dicit dñs.Si igitur interrogauerit te gem iuda,& pri princi de leruſalè, qui rema qui habit ¶(aptitaitatem 7 0. aunonam radicit leremias.(ap. X vy. V Erbũ quod factũ eſt ad leremiã de 1 om̃i populo ludę in anno quuuto lo acim fiiij Ionę regis luda: ipſe eſt annus primus Nabuchodonoſot regis Babylo Guöl airichaquxcun aualetimnoge aütilanganes um näcächtcn tlruchm aäamm aaäeGbevarchn 4 däminorn dasguuce lban au ounite t zen rinenat gauimercsbrac Inkr. xiſtis ſermonẽ iſtum, Onus dñi,& miſi nis. Et locutus eſt Ieremias propheta ad aükacpumuen ad uos, dicens, nolite dicere: Onus domi⸗ omnòẽ populã luda,& adumuerſos habi- wxmeäüle ni:propterea ecce ego tollã uos, portãs: tatores leruſalẽ, dices: I tertiodecimoan'lugbudi & derelinquam uos, et ciuitatẽ quã dedi no loſig filij Amõ regis luda, uſq; addit it wicwül uobis et patribus ueſtris à facie mea. Et hac:ifte tertius& uiceſimus annus, ſadã dan illdiim dabo uos in opprobrium ſempiternũ,& eſt uerbum dñi ad me,& locunts ſumad a udlÜsih in ignominiam ęternam, quę nunquã ob- uos de nocte cõſurgens,& loquès,&nõ i linione deiebitur. audiſtis. Et miſit dis ad uos om̃es ſeruos u i oliyoylb eim C VHHio duorum calathorum fĩcis ple-⸗ ſuos prophetas, conſurgens diluculo,mit⸗ altmäunaid 40 norum.(ap. XXIIII. b Stendit mihi dñs,& ecce duo cala- res ueſtras, ut audiretis, cum diceretiRe 4RAlAShiké Gas thi pleni ficis, poſiti ante tẽplũ dñi, uertimini unuſquiſc; a uia ſua mala,&ea tuſislanicl tensq;.& nõ audiſtis, neq; inclinatisau aitionoihu Poſtquã tranſtulit Nabuchodonoſor rex peſsimis cogitationibus ueſtris,& habi, Saa eämnon t Babylonis lechoniã flliũ loachim regẽ tabitis in terra quã dedit dñs uobis apu in Kdoinaune Iuda,& principes eius,& fabrũ& inclu tribus ueſtris, à ſeculo,& uſq; in ſeciu. iusiumma lidu ſorẽ de Ieruſalẽ᷑,& adduxit eos in Baby Et nolite ire poſt deos alienos, ut ſerua⸗ n ietu& lonem. Calathus unus, ficus bonas habe,- tis eis, adoretisc; eos: neq; me ad iracmm aſabu nods bat nimis, ut ſolẽt ficus eſſe primi tempo- diã. ꝓuocetis in oꝑibus manuũ ueſtrarä; liaubgtux and xis. Et calathus unus, ficus habebat malas et nõ affigã uos. Et nõ audiſtis me icit. iadniaiiqui B nimis, quę comedi non poterãt, eo quod dñs, ut me ad iracũdiã ꝓuocaretisinope aliniuuyt eſſent malæ. Et dixit dñis ad me: Quid tu ribus manuũ ueſtrarũ in malũ ueſtrũ.Pio ün sld,Kn uides leremia: Et dixi:Ficus, ficꝰ bonas, pterea hęc dicit dũs exercituum, Proco anmägugn bonas ualde,& malas, malas ualde, quæ quod nõ audiſt s y ba mea, ecce egomit ng ulng, comedi non poſſunt, eo quod ſint malæ. tã,& aſſumã uniuerſas cognationes aqni aiſitmnian Et factum eſt uerbum dñi ad me, dicens: lonis, ait dmũs,& Nabuchodonoſor reg ritaulan, d 6 ſuper eos ad placandum,& reducam eos in ſibilum,& in ſolitudines ſemptterna:. ali 7 8n dictsalt aaguias lta .—.—„—. 1 c ſen⸗ 4. 2 Ma egoin & ego ero eis in den, quia reuertẽtur ad uient oẽs gentes iſte regi Babylonisſep eti 5. Auſträn Ri . 8.. ⸗ 4 2. 1 1 1. me in toto corde ſuo. Bt fient ficus peſsi tuaginta annis. Cumq; impleti fuerint Dmt od ſint ſeptuagin:a ann;, uilſtabo ſiꝑ teg 9 .. 0n, Ieremias. 212 entè illi, dicit dũs, imqui uerba hec, & dices ad ilos:ũ Dñe de e& Am.⸗a n h. jents⸗& luper 8 4 ba Hec— 4 11ee üm nẽ eorũ,& ſuper terrã Chaldgorum,& celio rugiet,& de habitacuto ſancto ſuo 4Q☛ 8 äd onã illã in ſolitudines ſempiternas. Et dabit uocẽ ſuã: rugiens tuʒiet ſuꝑ deco- Iocl. Li 8 dducãſuper terrã illam oia uerba mea, rem ſuũ. celeuſma quati calcantiũ eõci- d2 Adda locutus ſum cõtra eã, omne q́d ſcri⸗ net᷑ aduerſus Ooẽs habitatores terræ. Per- u d wiüri eſt in libro iſto, quęcunq; propheta⸗- uemit ſonitus uſq; ad extrema terræ: ꝗa 8en nand nueleremias aduerſum oẽs gentes: Qgia iadiciũ dño cũ gentibus, iudicai ipſe cũ 3 e anetnie ſeruierunt eis, cũ eſſent gentes muliæ& omni carne, impios tradidi gladio, dicit . puna reges magni,et reddã eis ſecundũ opera dñs. Hęc dicit ꝗñs exercituũ. Eece affli G 7 uiannn cotũ,& ſecundum facta manuũ ſuarum. cio egrediei de gẽte in gentẽ,& turbo 8 lena Qun ſic dicit dñs exercituũ deus Iiraẽl: magnus egrediei à ſummitatibus terræ. 1 d da gume calick uini furoris huius de manu Et erũt interfecti dñi in die illa a ſummo 1 4₰ upeguit mea,& propinabis de illo cunctis genti terræ uſq; ad ſummũ eius:nõ plang enk, 4 1 lonnn pus ad quas ego mitta te- Et bibent,&& nõ colligeni, neq ſepelient, et inſter 81 2 n turbabuntur,& mnſanient à facie gladij quilunũ ſuꝑ facit᷑ terrę iacebũt · Vlulate 1* 48 quẽ ego mittã inter eos. Et accepi calicẽ paſtores,& clamate,& aſpergite uos ci 3 e cuna qe manu dñt.& propinaui cunctis genti nere optunates gregis, quia cõ pleii ſuns 1 a lenllit, basad quas milis me diñs: leruſalẽ,& ci dies ueſtti, ut interficiamini,& diſsipari- 4 DSäͤj* vitatibus luda,& regibus cius,& piinci ones ueſtrę,& cadetis quaſi uaſa precio 2 tnaie bbus eius, ut darc eos in ſolitudinẽ,& ſa. Et ꝑibit fuga à paſtoribus, et ſaluatio Mumdiin in ſtuporem,& in ſibilum,& in maledi⸗- ab optimatibus gregis. Vox clamoris wieci d ionem, ſicut eſt dies iſta.& Pharaou paſtorũ,& ululatus optimatũ greęis,³ r Nnd a regi EÆgypii,& leruis eius,& principi uaſtauit dñs paſcua coruũ,& cõticuerũt pienmh. dus eius,& omni populo eius, et uniuex arcua pacis Afacie irę ſuroris dfi⸗ Dere- Ani nüin ſis generaliter:cunctis regibus terrę Au- lquit quaſi leo umbraculu ſuum. Xfacta quia u, man n ſuidis,& cunctis regibus tertæ Phili⸗ eſt terra eorũ in deſolationẽ 3 facie ir-. Ri umiche ſujm.& Accalonis,& Gazæ.& Acca- columbę,& àfacie iræ furoris diii-ä. e A zcrxitind P n,& reliquiſs Azoti,& Idumeæx,& ¶ leremmas muitat populum 2d re ſipi- 84 nendgät Monb.& fiujs Ammon. Et cunctis re- ſcentiam. Cap. XXEPIL. dn A ektu d gibus Tyri,& uniuerſis regibus Sido- IN principio regni loagim filij loſis re 4 bf n a wimalt 41 ns.& regibus terræ inſularum qui ſunt Sis Iuda, lactũ eſt uerbum iſtudad lere .: wnun trans mare. Et Dedan,& Thema,& miãà dño, dicẽs Hęc dicit dũs: Sta in a⸗ 0. cani h Buz.& uniuerſis qui attonſi ſunt in co⸗ trio domus dñi, er loqueris ad oes ciuita a husen mã Bt cuncits regibus Arabiæ,& cun: tes ludas de qbus uemũt ut aderè: in do- dd diaste cis regibus Occidentis, qui nabitant in mo dñi, uniueros ſermones quos ego mã „. geſerto. Et cunctis regibus Zambri,& daut tibi ut loqnaris ad eos, noli ſubtra- — 14. münttrini cundis regibus Blã,& cunctis regibus here uerhũ-Stforte audiãt ct conuertanf 5, ☛ kecämn Medorum, cuncis quoq; regibus Aqut uuiſ ſi; Aulafua wala,& paniteat me 2* aulejnnon lonis de prope& de longe, umcuiq; cõ mal, quod cogito facere eis ꝓpter mali *. D miuintn ita fratrẽ ſuũ.& omnibus regnis terræ, tiã ſtudiorũ cotũ Et dices ad eos: Hęc di I. 2 dd Nürn⸗ que ſaper faciẽ eius ſunt,& rex Seſach cit dũs, Si nõ aucheritis mesut ambuletis b7 8⁴ isleminitt bibet poſt eos. Et dices ad cos:Hæc di⸗ in lege mea quam dediuobis, ut audiatis b. E üptbm cit dñs exercituũ deus Iſrati: Bibite,& ſermones ſeruorũ meorũ ꝓphetarũ, s um nes(ue temn 3 ndntldie oa ke exestwiiſ l. houdiſt 20 e enlcen e 5. olitadnä li 11&* gemothnh b1 1*ℳ nn.Cafe 1m aanMit n ieos Apeit. nebriamini,& uomite,& cadite, neque ego miſi ad uns de nocte cõſurgẽs.& di lurgatis, à facie gladij quẽ ego mittà in⸗ rigéẽs,& nõ ter uos. Cumq; noluerint accipere cali⸗ cut S1lo,& urbè hanc dabo in maledi- cem de manu tua ut bibät, dices ad eos: dionẽ cunctis gentibus terrę⸗ſ Et audie: deb4.4 Hec dicit dñs exercituũ, Bibẽtes bibe- runt ſacerdotes& propheiæ,& oĩs po⸗ tis, quia ecce, in ciuitate in qua inuoca⸗ pulus leremiã loquentè uerba hęc in do tã eſt nomẽ meũ, ego incipio afflgere, mo dñi. Cumq; cõpleſſet Ieremias, lo: R uos quaſi innocttes,& immune; eri⸗ quẽs omnia quę pręceperat ei dũs ut la tis:nõ eritis immunes, gladiũ eñ̃ ego uo queret᷑ adunuerſum popłm. apprehẽde- co ſuper ots habitatores terræ, dicit ds rũt eum ſacerdotes& prophetę.& om- xxercituſ. t tu ꝑtoꝑhetabis ad eos oia nns ppt, rde: Morte moHatur Quare ueA 8 3 audiſtis, dabo domũ iſtã K B Pres nos lacimus Ieremias. audiuit Vrĩas.&e timiit, fugitip,& in 9 greſſus eſt gyptum. Et Sue l 6 prophetauit in nomine dñii, dicẽs: Sicut Silo erit domus hec,& urbs iſta deſola- bitur, eo quod non ſit habitator: Et con- greg atus eſt omnis populus aduerſus le- C remiam in domo dñi. Et audierũt princi pes luda uerba hæc,& aſcenderunt de domo regis in domũ dũi.& ſederunt in introitu portę domus dñi nouę. Et locu ti ſunt ſacerdotes& prophetę ad princi pes.& ad omnem populum, dicentes: lu diciũ mortis eſt uiro huic, quia prophe⸗ tauit aduerſus ciuitatem iſtã, ſicut audi- ſtis auribus ueſtris. Et ait leremias ad o- mnes principes,& ad uniuerſum popu- lum, dicens: Oñs miſit me ut prophetarẽ ad domã iſtam,& ad ciuitatem hanc om Sup.7.a nia uerba quę audiſtis. il-Nunc ergo bo D nas Hcne uias ueſtras,& ſtudia ueſtra, et audite uocem dñi dei ueſtri,& pœnite- bit dñm mali quod locutus eſt aduerſum u0s. Ego autem, ecce, in manibus ueſtris ſum: ficite mihi quod bonum et rectum eſt in oculis neſtris. Veruntamenſcitote & cognoſcite, quod ſi occideritis me, ſanguinem innocentẽ tradetis cõtra uol- metipſos.& contra ciuitatẽ iſtam.& ha- Pitatores eius: in ueritate euim mĩiſit me E dus ad uos, ut loquerer in auribus ue- ſtris omnia uerba hęc. Et dixcerũt prin- cipes,& omnis populus ad ficerdotes, et ad prophetas:Non eſt uiro huic iudi ciũ mortis, quia in nomine dñi dei noſtri lo- cutus eſt ad nos.Surrexerũt ergouiri de ſenioribus terræ,& dixerũt ad omnem Mic. 3. d ccœtum populi, Ioquentes: ſ Micheęas de Moraſthi fuir propheta in diebus Eze- chie regts luda,& ait ad omnem popu lum ludę, dicens: Hæc dicit diũs exerci- tuum, Sion quaſt ager arabit᷑,& leruſa- lem in aceruũ lapidum erit,& mons do- mus dñi in excelſa ſyluarum. Nunquid morte cõdemnauit eum Ezechias rex Iuda,& omus luda: nunquid nõ timue runt dñm,.& deprecati ſunt faciem dñi, & poenituit dñm mali, quod locutus fue- rat aduerſum eos: ltaqʒ non faciamus) malũ grande cõtra animas noſtras. Fuit quoq; uir prophetans in nomine domi- ni Vrias filius Semei de Cariathiarim, & prophetauit aduerſus ciuitatẽ iſtam, & aduerſus terrã hanc, iuxta omnia uer ha leremiæ. Et audiuit rex loacim,& omnes potentes,& principes eius uerha Hęc,& quxęſiuit rex interficere eum. Bt ** au cim uiros in& gyptũ, Elnathan filum Achobor,& uiros cum eo in ⁵gypta Et eduxerunt Vriam de Mgypo,& adduxerunt eum ad regem loacm,& perculsit eum gladio,& proiecu cada- uer eius in ſepulchris uulgi ignobilis. Igituymanus Achicam flij Saphaà fur cũ Ieremia, ut non traderetur in manus populi,& interficerent eum. Clubẽtur ludai ſpõte ſeſe ſubnittere re⸗- i Babylonis.(Cap. XXVII. l Iuda, factum eſt uerbã iſtud ad la- remiam à dño, dicens: Hęc dicu qns ad me: Fac tibi uincula& catenas,& po- nes eas in collo tuo. Et mittes eas adre- gem Edom.& ad regem Moab,& ad regẽ flliorũ Ammon,& ad regem Jyri, & ad regẽ Sydonis, in manu nunciorã qui uenerunt Ieruſalem ad Sedeciã regẽ Iuda. Et pręcipies eis ut ad dños ſuos ſo. quantur: Hæc dicit dũs exercituũ deus Iiraẽl, Hæc dicetis ad dños ueſtros: go feci terram& homines,& iumenta quę ſunt ſuper faciẽ terrę, in fortitudinemea magna,& in brachio meo extento,& dedi eam ei qui placuit in oculis mets. Et nãc itaq; ego dedi omnes tenaas iſſas in manu Nabuchodonotor regis Baby- lonis ſerui mei: inſuper& beſtias agri dedi ei,ut ſeruiant illi. ꝑt ſeruiant ei om- nes gentes,& fllio eius,&́ fllio flij cius, donec ueniat tẽpus terræ eius& ipſius, & ſeruient ei gentes multę,& reges ma gni. Gens aũt& regnum quod non ſer uierit Nabuchodonoſor regi Babyſo- nis,& quicunq; non curuauerit collum ſuum ſub iugo regis Babylonis, in gla⸗ dio,& in fame,& in peſte uiſitahoſu⸗ per gentẽ illam, ait dñs, donec conſuma cos in manu eius. Vos ergo nolite audi- re propheetas ueſtros,& diuinos,& ſom niatores,& augures,& maleficos, quidi cunt uobis: Non ſeruietis regi Babylo- nis: quia mendacium prophetant uobis, ut longe uos faciant de terra ueſtra,& B eijciant uos,& pereatis. Porro ges quæ ſubiecerit ceruicem luam ſub iugo reg Babylonis,& ſeruierit ei, dimittam eam in terra ſua, dicit dns,& colet eam, habitabit in ea. Et ad Sedectam regẽ lu da locutus ſum ſecundum omma kch 4 ec⸗ N principio regni loacim flii loſęre à aul vcih Vehſe Gansm d dtuineurdag uionxheitn thütevenenich maaxcüthp waltetrd MNſe. dauar a iuinen tl aüumn ünncs we cywhrent teratnimod, ghdäuleude a Pukeden euws Kaünm, alwuiri,ger ar trawlö ti tietxböhlolb, c deiſftemregen udäere emne dhmümpänxcd aazunarllala diatärvn, äſwäm hö ni zemthiuicga i ſäcKae dtwisgwoice deſizexhenac ,eg Ay- diättmdild n ütenas l nſaind ht ſi eyhea di giraide 1 eäe de tepathingi hes 3 ü m anhtͤieno. egih en ät dürräcä atuluge 4 e 4 3.. 4 2 Asaa Aio ex ercituũ, ut non ueniant uaſa quæ cit dñs, Sic co. . eliän, derelicka fuerant in domo dñi,& in do- donoſor regis Babylonis pPoſt duos an- „ Rren mo regis luda,& in leruſalem,& in Ba nos dierum de collo omniũ gentium. Et ** ienats Keaſa bylonem. 1) Quia hęc dicit dñs exerci abijt Ieremias propheta mn uiã ſuam. 2 rcnin tuum ad columnas,& ad mare,& ad ba factum eſt uerbũ diuj ad leremia, poſiq́; nae ſes,& ad reliqua uaſorũ, quæ remanſe- cõfregit Hananias propheta catenà de 4 at ndi qieaa nuunt in ciuitate hac, quę nõ tulit Nabu- collo Ieremie prophietę, dicẽs: V ade,& mc eatüte chodonoſor rex Babylonis, cũ trãsfer⸗ dices Hananif. Hæc dicit dñs. Catenas u aem Näbaue, tet lechoniãfiliũ Ioacim regem luda le ligneas cõtriuiſti,& facies pro eis cate/ . R miiünt ruſdlem in Babylonẽ,& omnes optima, nas ferreas. Quia hæc dicit dñs exerci. D le ant iſeumit tes luda Ieruſalem, Quia hęc dicit domi tuũ deus Iſrael: lugum ferreũ poſui ſupet Kldänt. nus exercituum deus Iſcaẽl ad uaſa quæ collũ cunctarũ gentiũ iſtarũ, ut ſeruiant L niuijumt, erelicka ſunt in domo dñi,& in domo Nabuchodonofor regi Babylonis,& .= reigeaae eegis luda& Ieruſalem: In Babylonem ſeruient ei, inſuper& beſtias terrę dedi u—sitnan nansferent,& eruntibi uſq; ad diem ui ci. Et dixit Ieremias propheta ad Hana „ A bacheäonir ſrationis ſug⸗dicit dñs,& afferri faciam mã prophetam: Audi Hanania, nõ miſit v5 jampmm ea.& reſtitui in loco iſto.„ te dſis,& tu confidere feciſti populum „ euymülit Nanamias falſus propheta a dho percu iſtũ in mendacio. Idcirco hęc dicit dñs: 1 1 hm, din tttur. Cap. XXY 11 I. Ecce ego mitia te à facie terręhoc an⸗ «22 dmäläbe 4 BI factũ eſt in anno illo in principio no morieris, aduerſum enim dñm locu- e wess ſöh regni Sedeciæ regis luda, in anno tus es. Et mortuus eſt Hananias prophe „S wufmi quarto, in menſe quinto, di⁊cit ad me Ha tain anno illo.menſe ſeptimo. kauskn nannas filius Azur propheta de Gabaõ, ¶ Nonet leremtas pe* literas ludaor 1 vlWmtnn in domo dñi corã ſacerdotibus& omni in Balylone, ut illic haditent. 112 wlemn 1 populo, dicens: Hec dicit dñs exercitun Cap. XXIX.. A quem — geus lſracl: Cõtriui iugi regis Babylo- EI hec ſunt uerba librixquę)miſit le propheta 4 dauls ns. Adhuc duo auni dierũ,& ego refer remias xde leruſalem ad reliquias ſe- H 5 at nfaciã ad loc iſtã omnia uaſa domus niotu tranſmigrationis, et ad ſacerdotes, 1emen 3u oii, qus tulit Nabuchodonoſor rex Ba& ad prophetas,& ad omnè ppim, quẽ 11 Tlaunn bylonis de loco iſto,& tranſtulit ea in traduxerat Nabuchodonoſor de leruſa- 1 d dc 7 Babylonẽ Et lechoniã fiiũ lIoacim re- lem in Babylonem: poſtquã egreſſus eſt 41 neu Eldas gem luda, et omn trauſmigrationt᷑ Iude Iechonias rex,& düa,& eunuchi,& n 8 3 prie⸗ 9 1 T Jeremias. 3 13 a ar. 488 dicens: Subijcite colla ueſtra ſub iu qui ingreſsi ſunt in Babylont, ego con- zeöndme ekennrenno lerdrege Banne ai qnszconterdenim⸗ pp ue Sr uucus(Waene rpe, pron regis Babylonis. Et dissit leremiae 4 nmn ed n s tuus gladio,& lame& pe- propheta ad Hananiã prophetà in ocu. 1 Dma 9 ſte licut locutus eſt dñs ad gentẽ quę ſer lis ſacerdotũ,& in oculis oĩs populi qui 4 t ena uire noluerit regi Babylonis: Nolite au ſtabat in domo dñi,& alt leremias pro- 3 1 zineainn dite uerba prophetari dicemiã uobis: pheta: Amen, ſic faciat dñs, ſuſcitet dñs S m dh Nonſeruietis regi Babylonis, qia men uerba tua queę prophetaſti, ut referantur 1 4 ran 8 arcium ipſi loquunt᷑ uobis. it Quia non uaſa in domũ dñi,& ols tranſmigratio 6 0 nu 8 mſ eos, ait qñs,& ipſi prophetãt in no de Babylone ad locũ iſtũ. Veruntamen ¼1& 2 h 4 7 b mine meo mendaciter, ut eijciant uos, et audi uerbũ hoc quod ego loquor in au- 53 on Kj pereatis tam uos quàm prophetę, qui ua ribus tuis,& in auribus uniuerſi popłi 2 Awij u cinmt uobis: Pt ad ſacerdotes,& ad Prophetæ qui fuerũt ante me&x ante te rä a 1nn omnẽ pplm iſtũ locutis ſum, dicts: Hæc ab initio.& prophetauerũtſuper tertas m me zü u3 cu dn: Nolite audire uerba propheta muitas,& ſuper regna magna, de prelio-. d atbiu a. umueſtrorü, qun prophetat uobis. dicẽ⸗& de afflictione,& de fame, Propheta C et. dedei tes: Lece, u.ſ xdñi reuertent de Baby- qui uaticinatus eſt pacem, cu uenerit uer 2 von* pone nunc cito, mendaciũ em̃ prophetãt bum eius, tunc ſciet propheta quem mi- n e 1ur R uobis⸗Nolite ergo audire eos, ſed ſexui⸗ ſit dñs in uexitate· Bt tulit Hananias pro 8 Nn mad te regi Babylonis, ut uiuatis: quare dat pheta catenã de collo Ieremiæ prophe- 2 Redpaen peccmntas in ſolitudinem: Et ſi prophe- tę,& cõfregit eam. Bt ait Bananias in ĩi in eis, occurrãt conſpectu omnis populi, dicens: Hęc di- * n un lauärg d. 14 Scbnbune 1 ſunt et eſt uerbum dñi nfringam iu gũ Nabucho 3 3 4 —.——““ 2———— —“ 9“ — ö — 1 3 8 4— 4. 3 4 1 ö ler emfas. priacipes luda, et Terufalem, et faber, et Incluſor de Ieruſalem:in manu Elaſa ſilij Sapham, et Gamariæ fllij Helciæ, quos miſit Sedecias rex luda ad Nabucho- donoſor regẽ Babyionis in Babylonẽ, dicẽs: Hæc dicit diis exercituũ deus Iſ- ratl, omni tranſmigrationt quã tranſtuli de leruſalem in Babylonem: Mdificate domos,et habitate, et plantate hortos, et comedite fructã eorũ. Accipite uxo- B res, et generate filios et fili as: et date filijs wmultipli- ueſtris uxores, et fllias ueſtras date uiris, camini et pariant ſilios et flias: et*multiplicabi- mini libi, et nolite eſſe pauci numero. Et quęrite pacẽ ciuitatis ad quã traſmigra- re uos feci, et orate pro ea ad dñm, quia enim in pace illius erit pax uobis. Hęcx% dieit ds ex ercituũ deus Iſraẽ: Nõ uds ſedu/ cant prophietæ ueſtri, qui ſunt in medio Sup. 14. c ueſtrã, et diuint ueſtri: et ne attendatis ad ſomnia ueſtra quę uos ſomniatis, qa falſo ipſi.ꝓphetãt uobis in nomine meo, Sup.⁊5. a et nõ miſi eos, dicit dñs. Quia hęc di- „. Par. 36. d cir dñs: Cũ cœperint impleri in Babylo 1. Eſd. 1. à ne ſeptuaginta anni, uiſitabo uos, et fuſci Dan.‚ʒ.a tabo ſuper uos uerbũ meũ honũ, ut redu cã uos ad locũ iſtunn.Ego em̃ ſcio cogi- tationes, quas ego cogito ſuper uos, ait C dñs, cogitationes pacis et nõ afflictionis, ut dẽ uobis finẽ et patienuã.Et inuocabi Litis: tis me, etuiuetis:] et orabitis me, et ego exaudiã uos. Quęretis me, et inuenietis, cũ quxæeſieritis me in toto corde ueſtro, Ht Inueniar à uobis, ait dis, et reducã ca ptiuitatem ueſtrã, et cõgregabo uos de uniuerſis gentibus, et de cunctis locis ad quę expuli uos, dicit dũs, et reuerti uos faciam de loco ad quem traſmięrare uos Suſcitauit feci. Quia dixiſtis, † Suſcitabit) nobis dãs prophetas in Babylone. Quia hæc dicit dñs ad regem qui ſedet ſuper ſoliũ Dauid,& ad omnẽ populum habitator? urbis huius,& ad fratres ueſtros, qui nõ ſunt ingreſʒi uobiſcum in tranſmigratio- Sup.24. c.d nem. Hęc dicit dñs: Ecce, mittà in eos gladium,& famẽ,& peſtem,& ponam eos quaſi ficus malas, quæ comedi non poſſunt, eo quod peſsimæ ſint. Et perſe- quar eos in gladio.& in fame.& in pe⸗ Ktilentia,& dabo eos in uex ationẽ uni- uerſis regnis terræ, in maledictonem,& in ſtuporẽ᷑,& in fibilũ,& in opprob riũ cuncis gentibus, ad quas ego eieci eos: Eo quodnò audierint uerba mea, dicit do- dfs, quę miſt ad ess per ſemos meo drs phetas de nocte conſurgens& mittens & nõ audiſtis, dicit qñs. Vos ergo 2udi te uerbũ dñi omnis tranſmigratio, quam emiſli de leruſalem in Babylonè Hęcdi⸗ cit dñs ex ercituũ deus Iſtacl ad Achab ſtliũ Colaię,& ad Sedeciã filiã Maaſixæ, qui prophetant uobis in noĩe meo men⸗ daciter, Ecce ego tradam eos in manuus Nabuchodonolor regis Babylonis,& percutiet eos in oculis ueſtris. Pt alſume tur ex eis maledictio omni triſmigratio ni ludę, quę eſt in Babylone, dicentium: Ponat te dñs ſicut Sedecia,& ſicut A- dzadei ali leinlte etto lcem Rligrdpuunt acukeke da angudesihhn chab qs † fixit] rex Babylonis migne, trbxi aaſtini pro eo qd fecerint ſtultittã in lſrati,& moechati ſunt in ixores amicorum ſuo⸗ P rum, et locuti ſuntuerbã in nomine meo mendaciter, quod non mandaui eis:ego ſum iudex& teſtis, dicit dũs. Etad Se- meiã Nehielamitẽ dices: Hæc dicit dis exercituã, deus Iſraci: Pro eo qdmiliſti ahndiaenni agniehneälh hennewdrund aaritampüisalen aan bäaülte raiflagorötn ahucup in nomine F meo] libros ad om populã tis iic ti qui eſt in leruſalem,& ad Sophonia ſi⸗ lium Maaſiæ ſacerdott,& aduniuerſos ſacerdotes, dicens: Dñs dedit te acerdo- tẽ pro Ioiada ſacerdote, ut ſis dux in do- mo dñi ſuper omnẽ uirũ arreptitium prophetantẽ, ut mittas eũ in nenuũ& in carcerẽ. Et nunc quare nõ increpaftt le remiã Anathothitẽ, qui ꝓphetat uobis: Quia ſuper hoc miſit in Babylonemad nos, dicẽs:Longũ eſt, dificate domos,et nabitate,& plantate hortos,& comedi- te fructus eorum. Legit ergo Sophonias ſacerdos librũ iſtum in auribus leremix prophetę.· Et ſactũ eſt uerbum dñi adle/ remiam, dicens: Mitte ad omnẽ tranſmi- grationem, dicens: Hec dicit ds ad Se- meiam Nehelamitẽ: Pro eo quod pro- phetauit uobis Semeias,& ego nõ miñ eum,& fecit uos cõfidere in mendacio: idcirco hęc dicit dñs: Ecce, ego uiſita⸗ bo ſuper Iemeiã Nehelamitẽ,&luper ſemen eius: non exit ei uir ſedensinme⸗ dio populi mnuius,& non uidebit honum quod ego faciam populo meo, alt domi nus: quia præuaricationem locutus aduerſus dominum. ¶ Spe reditus in ludæam ſolatur lere- mias iu captizitatem abdulios. Crp. XXX. H Oc uerbum quod facũ eſt ad lere miam à dño, diccns: Hæc qehen awawüceten dumellecd, beden Kn sänemego lin atmmcäeöͤumm enoinguidw adlcinncölemm taebuleo un na Gpahkedi iu wapcmg alcialeun un riſewmatüirs nuwesnichlii i pinerminn encnäir atggiatb wed 8* kdo unaninigutz nuieiecth ſätnüunte 8 landris wi imagude eſeggnin Garinmn aetndand ütm ddca fbmadced 1* krlan e atäemalde ana uan 1 leremias. 314 lkha K as lradi. dicẽs: Scribe tibi omnia uer⸗ tas in excelſoluo,& in templum iuxia un ima aqu locutus ſum ad te in libro. Ecce ordinem ſuũ fundabit· Ete redietur de i mäad eñ dies uemũt, dicit diis,& conuertam eis laus, uoxq́; ludentium 2 2 malüplic 2n eatin anuerſonẽ populi mei Ittazl& luda, boeos,& nõ minuentur, gloriflcabo 1 biaka atdis,& conuertan eos ad terrã quam eos,& nõ attenuabuutur. Et erunt filiſ D nen 4* zedi patribus corũ,& poſsidebũt eam. eius ſicut à principio,& cœtus eius co- 1 ka 6 thec uerba quæ locutus eſt dñs ad Iſ⸗ ram me permanebit, G uiſitabo adusr- 1 wian mcad ludã: Qũ hæc dicit dñs: Vo⸗ ſum omnes qui tribulant eũ. Et erit dun 6. aed ad cit noris audiuimus: fonmido,& nõ eſt eius ex eo,& princeps de medio eius 3 m 8 aw larerrogate et uidete ſi generat ma producer᷑,& applicabo eum,& accedet 111 tlä Culcs: quare ergo uidi omnis uiri manũ ad me: quis em̃ iſte eſt, qui appucet cor t uper lumbũ ſuũ quaſi parturientis, et cõ ſuum, ut appropinquet mihi, ait dũs: Et 1 elsf tan uerſe ſunt uniuerſ facies in auruginem: eritis mihi in ꝑopulum;& ego ero uo- ud unc Ve⸗quia magna dies illa, nec eſt ſimilis bis in deum: Ecce, tutbo domini furor 1 r Enn 13 citsꝛ tempus q; tribulationis eſt lacob, egrediẽs, procella ruens,in capite impio 2 ne&xipſa faluabit Et ertt in die ilſa, ait rum conqui ſeſcet. Non auertet iram indi l r. utie q̃s exercituã, conterã iugũ eius de col⸗ gnationis dñs, donec faciat et compleat iit n ner,gata lo tuo.& uincula eius dirumpã⸗& non cogitaiionẽ cordis ſui: in nouiſsimo die 1 45 ti gominabunt ei amplius alieni, ſed ſerui, um intelli getis ea- ictmit ent dño deo ſuo.& Dauid regi ſuo, que Popꝛlu Iſraelẽ᷑ ſuæ fælcitatireſtituem- „u kula 66 ſuſcitabo eis. Lu ergo nò timeas ſerue dum dicit.(ap. XX XI. G 5 rirkand deg meus lacob, ait dñs, neq; paueas Hfrael: N tempore illo, dicit drñs, ero deus uni 4 anilanüna. quia ecce ego ſaluabo te de terra lon- Tuerſis cognationibus Iſraẽl,& ipſi e/ l n alran ginqua,& lemen tuũ de terra captinita· runt mihi in populũ· Hęc dicit dñs:lnue nit gratiã in deſerto populus qui reman- dd tes Jen da 8u Lta demüig, oachap. t därde 6, Ata t8. 2 Tüyperteenth 1 oeha 3d„Suülbinrnan n0s n tz Nüi 100 diemsälitin 396 dis u ven äcmkt C 2c= Deteömü g 5 2 ⸗itwodälenti dr ſecitooeilrn ind el hecdcnäh Hios ³‿ντ emeiideth eos ei:wwncttu e ül hu Aene vn d glein nit cres th pkeundlhe pe- a ER Sdomin.— r Gnine „A A aziuten 4 ni C eos 1 rrhr ul dtt jmicnäni „ 6 4 tis eorũ,& reuertet Iacob,& quieſcet, & cunctis affluet bonis,& nõ erit quem formidet · Qf̃ tecum ego ſum ait dñs, ut ſerat gladio, uadet ad requiẽ ſuam Ifratl. Longe dñs apparuit mihi, I& in chari- ſaluem te, factam em̃ cdiummationem in tate perpetua dilexi te, ideo attraxi te ibus in quibus diſperſi te: te milerans. Rurſumq́; ædificabo te,& ędi n cõſummationem, ſed ficaberis uirgo Iſra?l: adhuc ornaberis caſtigabo te in iudicio, ut nõ uidearis ti tympanis tuis,& egredieris in choro lu eni qam curati 56 peccatat bi innoxius. Quia hęc dicit dñs, inſana- dentiũ. Adhuc plantabis uineas in mon bilis fraciura tua, peſsima plaga tua. Nö tibus Samarię, plantabunt plantantes, et icet iudicium tuã rad alligan- onẽ tuam utilitas Inõ eſt iibi. ul Omnes amatores tui obliti ſunt tut/ tech in monte nõ quęrèt: Nte caſtigatione crudeli: propter multi⸗ deum noſtrum, quia hæc dicit dominus: tuzæ dura facta ſunt Exultate in lætitia Iacob,& hinnite cõ tra caput gentium:perſonate,& canite, & dicite: Salua domine populum tuum reliquias Iſrael. Ecce ego adducam eos de terra Aquilonis,& congregabo eos uudinem iniquitatis ua. Quid clamas ſuper contri tione tua:inſanabilis eſt dolor tuus pro- pter multitudinem iniquitatis tnæ,& du na peccata tua feci hæc tibi. Propterea omnes qui comedunt te,& deuorabun- donec tempus ueni quia erit at, nõ uindemiabunt: dies in qua clamahũt cuſtodes Samariæ, in monte Bphraim- ¶plaga enim inimici percuſ Surgite,& aſcendamus in Sion ad dñm ab extremis terrœ tur,& uniuerſi hoſtes tui in captiuitatẽ cus& claudus,& zucentur,& omnes qui te uaſtant, uaſta, ſimul, cœtus mapnus reuertentium huc. buntur, cunctosq; prędatores tuos dabo Infletu uenient,& in † in predam. Obducã enim cicatricem ti⸗ cam eos,& addu bi,& A uulneribus tuis ſanabo te, d ons. Quia eiectam uocauerunt te Sion- Heæc eſt quę non habebat requirentem. Hec dicit ds:Rcce ego conuertã con/ „inter quos erunt cæ- prægnans& pariens precibus] redu- cam eos per torrentes icit aquarum in uia recta,& non impingent in ea, quia factus ſum Iſratli pater,&R⸗ phraim primogenitus meus eſt. Audite uerbum dominmi Gätes,& anuunciate in uerſionem tabernaculorũ lacob,& te- inſalis, que procul ſunt,& dicite: Quidi- dis eius miſcrebor,& ædificabii ciui- 128 ſperſt Ia cõgregabit eũ, et cuſtodies 8 4 m 2. Cor. Cra B miſerisordia Mat:A Ieremias. Redemit eum ſicut paſtor gregẽ ſuũ. F Redimet) eñm̃ dñs Iacob,& liberabit eũ de manu potentioris. Et uenient,& laudabunt in monte Sion,& cõffuent ad bona dñi ſu per frumẽto& uino,& oleo,& fœtu pe corum& armentorũ, eritq; anima eorũ quaſi hortus irriguus, et ultra nõ eſuriẽt. C Tunc letabit᷑ uirgo in choro, iuuenes& ſenes ſimul,& conuertã luctũ eorum in gaudiũ,& cõſolabor eos,& lætificabo à dolore ſuo· Etinebriabo animã ſacer- dotũ pinguedine,& populus meus bo- nis xadimplebit, ait dũs:hęc dicit dũs, Vor in excelio audita eſt lamentatio- nis, luctus& fletus: Rachel plorantis fi- lios ſuos,& nolentis cõſolari ſuper eis, ꝗa nõ ſunt. Hęc dicit dñs: Quieſcat uox tua à ploratu,& oculi tui à lacrymis:ꝗa eſt merces operi tuo, ait dns.& reuerten tur de terra inimici. Et eſt ſpes nouiſsi- mis tuis, ait dñs,& reuertentur filij tui ad terminos ſuos. Audiens audiui Eph- raim tranſmigrãtem. Caſtigaſti me dſñe, & eruditus ſum quaſi iuuenculus indo- mitus, cõuerte me,& conuertar, quia tu dñs deus meus. Poſtquã enim conuerti-/ ſti me. egi pœnitentiã,& poſtquã oſten diſti milu, percuſsi femur meum. Contu- ſus ſum,& erubui, qm̃ ſuſtinui oppro- briã adoleſcentię meæ.Si filius honora- bilis mihi Ephraim, ſi puer delicatus, quia ex quo logutus ſum de eo, adhuc re cordabor eius, idcirco conturbata ſunt uiſcera mea ſuper eum: miſerans miſere bor eius, ait dñs. Statue tibi ſpeculã, po- ne tibi amaritudines, dirige cor tuum in uiam rectam in qua ambulaſti: reuertere meis E cit dñis exercituum del cent uerbum iſtud e& dae bibhus eius, cum cé³&ter gaptiuitatem eorum. Benedicat tBt uloltritudo iuſtitie, mons ſanctus& imabitabũt in eo ludas,& omnes ciuttaes eius ſimul: agticolę& minantes greges. Quia in- ebriaui animã laſſam,& omnẽ animam efurientem ſaturaui Ideo quaſi ſomno ſu ſcitatus ſum, et uidi,& ſomnus meus dul cis mihi. Bœce dics ueniunt, dicit dũs, et ſeminabo domum Iſraẽl& domum iuda ſemine Lominũ& ſemine iumeniorum. Bt Pn Et ſicut uigilaui fuper eos„t euelleꝛx ge ants G demolirer,& dißiparẽ,& dilperäeri x Put 8 affligerẽ, ſic uigilabo ſuper eps, u rdſ⸗ aurlie 4 cem S& plantem, ait dñs. yin diebus illis E gurene Toblu non dicent ultra: Patres comederũtuuĩ 2d ai Gold al acerbã,& dentes filiorum obſtupuert. zülta um brtd ateſua 4 nnte omnis homo qui comederit unã aceibã- obſtupeſcent dentes eius. Eœce,diesue- fur hii nient, dicit dñs,& feriam domui lſrai ſichi & domui Iuda fœdus nouum:no Houn. kaßmum dum pactum quod pepigi cum patribus nisbuscor ueſtris, in die qua apprehendt manum Ksleaxdite eorũ, ut educerẽ eos de terta Rgypu, at Spkaame clt pactum quod irritũ fecerunt,& ego do⸗ mätslaü dimcam minatus ſum eorũ, dicit dñs. Sed noc e 1Mnl pnhe rit pactum quod feriã cum domo Iicael uleyiskaüüch poſt dies illos, dicit dñs: Dabo legem Rat“ adunmett meam in uiſceribus eotum,& in cotde las ir ſonnale eorum ſcribam eam,& ero eis in deun, oa gitügmalna & ipſi erunt mihi in populum. Etnõ do iaxymjinuu cebit ultra uir proximũſuum,& uir fa, anpanmeaſt trem ſuum, dicens: F Cognoſce]dm,om ess ei Gialutd” nes enim cognoſcent me à minimo eorũ ſcint atstt wune uſque ad maximum, ait dominus: ſſ quin Act aitem benimi- propiciabor iniquitati eorũ,& peccui an twèup eorum nõ memorabor amplius. Hæcdt iss ſulesi utqu cit dñs qui dat ſolem in lumnne gieinoraa i hriwrüꝛbllu nem lunæ& ſtellarum in lumine noau:( ugicu ado qui turbat mare,& ſonant fluctus eius. aripiſnnerwy Dominus exercituum nomen illi. Si de, liai ult Klt fecerint leges iſtæ coram me, dicii dont i iiyenduge nus, tunc& ſemen Iſratl deſiciet, ut n unſtupoſtbi ſit gẽs coram me cunctis diebus. Hęc dt uaumn lig cit dominus: Si menſurari potuerint cx-· itagyaltlicn li ſurſum,& inueſtigari lundamentater- Mnen ræ deorſum,& ego abijciam uniuerſun imn qiudabtett ſemẽ Iſratl, propter omnia quę fecer, inmwiimsàò dicit dñs. Ecce, dies ruenient, Mdictt do⸗ ſent ni ghbani minus,& ædificabitur ciuitas qno à im aeagdreder re Hanameeh, uſq; ad portam anguii. Et. aiiunxiui q exibit ultrarnormam menſure in cõppe ſemix ii rn ctu eius ſuper collẽ Gareb,& circuibit üfhergin Goatha. Et omnẽ uallem cadauerumm& dlsgukgäl ¹ cineres,& uniuerſam regionem mortis, tiiſmi. uſq; ad torrentem Cedron,& uſc; ddan aiipii a gulum portę equorum Orit᷑talis.hndũ dr an bun b dñi non euelletux.& non deſtrueturul· au nüt tra in perpetuum. 9 du edſd ¶ Conijcitur leremias incarcerem, hud aie Et de ciuitatem capiendã à rege Balylonis prd da ſrinh 4 phetaſſet. Cap. XXXII..1 Kt hen 1 V Rrbum quodfactũ eſt ad enan ticgi 3.. 1 e ſe à domino in anio decimo ne Anäü- 1 Tuddlſei uian öilnänt . opnein, „Alh mn. . Na. aum i .—(uennrind en*= legsikamn unt= c maſt ere e omme do 8 A ins inaing nin 1mRinrhg tere d Züimm tuü. has em aüppyan fur s Bcceäten Ri. ixläcun di⸗ A mmethulhaimn d 1 lrannrmun dur a ar ſiper calie tem e. Ftomimka 2do er Emütian Rin trecuen h mil: an a t eggenn 1n Freullem dn am Frppetum. dſu hrur lrmuna aul n dreulint etaſtt ccj 8, et A uan a mihüt um. ompuant Bt lqude Ieremias. 3415 nris Juda:ipſe eſt annus decimuſoctauus trũ noſtrorũ in ſinã flliorũ eorũ poſt eos abachodonoſor. Tunc exercitus re/ ſortiſsime, magne,& potens- Diis exer nis obſidebat Ieruſal?,& le- cituũ nomen tibi. Magnus conſilio,&ein heta erat clauſus in atrio car comprehenſibilis cogi atu, cuius oculi a- tin domo regis luda. Clau. perti ſunt ſuper omnes uias filiorũ Adam. Sedecias rex Iluda, dicens: ut reddas unicuiq; ſecũdũ uias luas,& ſe Quꝛre uaticmarts, dicens: Hęc dicit dñs: cundũ fructũ adinuentionã eius- Qui po d ae ego dabo ciuitatẽ iſtam in manus ſuiſti ſigna& portentain terra Æ gypti ngs Babylonis⸗& capiet eam. Et Sede uſq; ad diẽ hanc:& in Iſrael,& in homi cias rex luda non effugiet de manu Chal nibus,& feciſti tibi nomen ſicut eſt dies qeorũ, ſed tradet᷑ in manus regis Babylo hec Et eduxiſti populũ tuũ Iſrael de ter ns,& loqueĩ os eius cũ ore Uius,& ocu ra Wgyptt in ſigms,& inportentis, G& eius ocuios illius uidebũt. Et in Baby in manu robuſta,& in brachio extentoe ſonem ducet Sedeciam,& ibi erit donec& in terrore magno. Bt dediſti eis terrã ultẽ eũj ait dñs: ſi aũt dimicaueriri ad⸗ hanc, quam iuraſti patribus eorũ ut da⸗ uerum Chaldęos, mhii proſperã habebi res eis terram fluentẽ lacte& melle. Bt lis.Et dixit leremias: Factũ eſt uerbũ dñi ingreſsi ſimt„G poſſederũt eam,& non ad me, dicens: Eece Hanameel filius Sel⸗ obedierũt uoci tuę, etin lege tua non am patruelis tuus uenlet ad te, dicens: E⸗- bulauerũt: omnia quę mandaſti eis ut fa- me tibi agrũ meu qun eſt in Anathoh, tie cerent non fecerũt,& euenerut æis om⸗ biĩeñ̃ cõpetit ex propinquitate, ut emas- nia mala hęc. Ecce munitiones extructę Btuenit ad me Hanameel filiꝰ patrui mei ſunt aduerſum ciuitatẽ, ut capiat᷑,& urbs ſecun qũ uerbũ dñi ad ueſtibulũ carceris, data eſt in manus Chaldęorũ,& in man? & ait ad me: Poſside agrũ meũ qui eſt in regis Babylonis, qui præliant᷑ aduerlus Hanathoth in terra Beniamin, quia tibi eam à facie gladij.& famis,& peſtilen⸗ competit hereditas,& tu propinquus es, tie,& quęcunq; locutus es, acciderũt, ut utpoſsideas. Intellexi aũt quod uerbum tuipſe cernis. Et tu dicis mihi dñe deus: Iñi eſet.· Et emi agrũ ab Hanameel filio Eme agrũ argento,& adiube teſtes, cũ atrui mei, qui eſt in Anathoth,& appẽ- urbs data ſit in manus Chaldeorũ: Etfa- ci ei argentã ſeptẽ ſtateras,& decẽ argẽ cũ eſt uerbũ dñi ad leremiam, dicens: eos. Etſcripſi in libro,& ſignaui,& ad Eece, ego dfs deus uniuerſe carnis, nun nibai teſtes,& appendi argentũ in ſtate- quid mihi difficile erit omne uerbũ Pro na. Et accepi librñ poſſeſsionis ſignatũ, Ppterea hec dicit dñs: Ecce, ego tradam/ ſipulationes,& rata,& ſigna forinſecꝰ. ciuitatẽ iſtam in manus Chaldęorũ.& in nt dedi librum poſſeſionis Baruch fllio manus regis Babylonis,& captent eam. Nerie filij Maatię in ocuns Hanameel pa Et uement Chaldei pręliantes aduerſum nruelis mei,& in oculis teſtiũ qui ſcripti urbem hanc& ſuccendent eamigni, erant in libro emptionis,& in oculis om comburent eam,& domos in quarũ do- uiũ ludęorũ qui fedebant in atrio carce⸗ matibus ſacrificabant Baal,& libabant Oms: Bt pręcepi Baruch coram eis, qicẽs: dijs altenis libamina ad irritandũ me. B. Hec dicu dñs exercituũ deus Ifraei: Su- rant enim fi ij Iſraẽi& flij Iuda iugites me libros iſtos, librũ emptionts hunc ſi- facientes malã in oculis meis ab adole- gnatũ,& librũ hunc qui apertus eſt,&* ſcentia ſua, fllij Iſraël qui uſq; nãc exa- pones Jillos in uaſe fictili, ut permanere cerbabantme in opere manuũ ſuarã, di- poßnt die bus multis. Hęc em dicit eñs cit q5s: Quia in furore,& in indignatio⸗ exercituũ deus Iſraẽl: Adhuc poſsidedũ ne meafacta? mihi ciuitas hęcà die qua tur domus& agri,& uineæ in terra illa. cdifſcauerũt eam, uſq; ad diẽ iſtam, qua Ht oraui ad dmm poſtq; tradidi librum auferet de conſ pectu meo. Propter mali- poſſeſsionis Baruch, filio Nerię, dicens: tiam füiorũ Iſraei& flliorũ luda, quam Heu heu, heu, dñe deus ecce tu feciſti cœ fecerũt ad iracundtam me prouocantes, ſã& terram in fortitudme tua magna, et ipſi& reges eorũ,& principes eorũ, in brachio tuo extento:non erit tibi dif⸗ ſacerdotes eorũ, et prophete eorũ,uiri lu ſicile omne uerbũ. Qui facis miſericordi- da& habitatores l eruſalẽ. Et uerterunt zmm müllibus,& reddis iniquitatẽè pa- ad me terga& non facies, cũ †docerem 8 zrum 6 Babylon remias prop ceris, qul era paat enim eũ 5 209 — — — decerẽ ees 2 —— — I— 8 2 “ “ M 4* Ieremias. Aüunculo,& eos,& erudir? dilucnlo,]& nollent au- erudirem dire ut acciperent diſciplinam. dBtpo- 4.Reg.n. a ſuerunt idola ſia in domo, in qua inuoca F tũ eſt nomen meũ, ut polluerent eam. Et ędificauerũt excelſa Baal, que ſunt in ual le filij Ennom, ut initiarẽt filios ſuos& fllias ſuas Moloch, quod non mandaui e- is, nec aſcendit in cor meũ, ut facerent a- bominationẽ hanc,& in peccatũ deduce rent Iudam. Et nunc propter iſta, hęc di- cit dñs deꝰ lſrael ad ciuitatẽ hanc, de qua uos dicitis quod tradet᷑ in manꝰ regis Ba byionis in gladio,& in fame,& in peſte. Ecce, ego congregabo eos de uniuerſis terris ad quas eieci eos in furore meo, et in ira mea,& in indignatione grandi,& reducam eos ad locũ iſtũ,& habitare e- Hze.n. c 98 faciam confidenter.j Et erunt mihi in populũ,&c ego ero eis in deũ. Et dabo eis cor unũ,&uiam unam, ut timeant me uniuerſis diebus,& bene ſit eis& fllijs G eorũ poſt eos. Bt feriam eis pactũ ſempi⸗ ternũ,& non deſinam eis benefacere,& timorẽ meũ dabo in corde eorũ, ut nõ re- cedant à me. Et lętabor ſuper eis, cũ be- ne eis fecero,& plantabo eos in terra iſta in ueritate in toto corde meo& in tota anima mea. Quia hec di cit dmñs: Sicut ad- duxi ſuper populũ iſtum omne malũ hoc grande, ſic adducam ſuper eos omne bo- nũ quod egoloquor ad eos. Et poſside- bunt᷑ agri in terra iſta, de qua uos dicitis quod deſerta ſit, eo quod non remanſerit homo& iumentum,& data ſit in manus Chaldęorũ. Agri ement᷑ pecunia,& ſcri- bent in libro,& imprimet᷑ ſignũ,& teſtis adhibebit, in terra Beniamin, et in circui tu Ieruſalẽ, in ciuitatibus Iuda,& in ciui- tatibus montanis,& in ciuitatibus cam- peſtrib.& in ciuitatibꝰ quę ad Auſtrum ſũt, a cõuertã captiuitatẽ eorũ, ait dis. ¶ Monetur propbeta orare pro popu- liberatione quam promittit do- mintus. Capß. XXXIII. A ET factũ eſt uerbũ dñi ad Ieremĩam ſe cundo, cũ adhuc clauſus eſſet in atrio carcerts, dicens: Hęc dicit dñs qui factu- dñs rus eſt, †&œ formaturs illud& paraturus dñs nomen eius. Clama ad me,& exau- diam te,& annunciabo tibi grandia.& firma quę neſcis. Quia hęc dicit dñs deꝰ Iſraẽl ad domos urbis huius, et ad domos regis luda quę deſtructeę ſunt,& ad muni tiones,& ad gladiã uenientiũ ut dimicèẽt cum 2 5 7 9 ſin cn Chaldę is,& impleant es cadanenbz talia 4 hominũ, Fquas percuſsi ĩfurore meo& an änd imät in indignatione mea, abſcondens faciem pruhi pi meam à ciuitate hac propter omnè mali- ni tiam eone. Ecce, ego obducamtfeis cica ej sgicpenit tricẽ& ſamttatẽ,& curabo eos,&e rene⸗ iarrbrsmi labo illis deprecationẽ pacis&ueni aua. imn olun Etconuertam conuetſions luda,& con⸗ ren rs be uerſionè† Ieruſalẽ: Se diflcabo eos ſcut na ltrumtzal a principio. Et emundabo ills omni R titluti iniquitate ſua, in qua peccꝛuetũt mihi,& er äpim propitius ere cunctis iniqutaubus ectũ Artewm in quibus deli querunt mili,& ſpreuert uomtähi me. Et erit mihi in nomen,& i gaudi⸗ nidmei um,& in laudẽ,&in exultationt cundis ahe 5 gentibus terrę, quę raudierũtomnia bo 1ei. äawän na quę ego facturus ſum eis,& pauebat, A 4 dicnuii & turbabunk in uniuerſis Plocis,]& in ban 4 rigvi omni pace quam egofaciam eis. Iec dr 8 led'ic cit dñs: Adhuc audictł in loco iſto,(quẽ 4 dluedd, uos dicitis eſſe delertu, eo quod nõ ſu ho 34 mnnſ mo, nec iumentũ, in ctuitatibus luda,& deust foris Ieruſalẽ, quę deſolatę ſunt abſq; ho ilh ceJ mine& abſq; habitatore& abſq; peco- 9 unbis re)uox gaudij uox lętitie, uox ſponſt aan J Aui & uox ſponſg, uoꝝ dicentiũ: Oonſtemi- a3f 1 er ni dño exercituũ, qm bonus dis, qmm in Hucſau cternũ miſericordia eius,&porramiuo mimi em ta in domũ dſi, reducam em conuelſio- dſied nẽ terrę ſicut à principio, dicit dns. Me dla ddambaen dicit dſis exercituũ: Adhuc erit in loco intpättähär iſto delero abſq; homine,& abſy iumi Oeuſtuim to,& in cunctiis ciuitatibus eius, habita- üpüt culũ paſtorũ accubantiũ ꝓgregũ. lInci. ardm uitatibus montuoſis,& in ciuttatibus cà tatten gi peſtribus, et in ciuitatibus quę ad Auſtiũ iirerſüc ſunt,& in terra Ben iamin,& in citcui⸗ t wmcle t. tu Ieruſalẽ,& in ciuitatibus luda adhue anto-edyie tranſibunt greges ad manũ numeranti’, aiituhſoqnt — ait dñs: Ecce dies uenient, dicit ds,& u a pnn wn ſuſcitabo uerbũ bonũ quod locntusſum lickäciä ad domũ lſraẽl& ad domũ luda. In die, ſiäiſſthha bus illis,& in tempore illo germinnretu⸗ mſchas ran ciam Dauid germen iuſtitic.& faciet iu.⸗ am mututet diciũ& iuſtitiam in terra. in diebisilis hähuana ſaluabitur luda,& lſrae habitabit con len nuſadtgäi fidenter,& † hoc eſt nomen quo uoca- nocrurgienaige bũt eũ,] Ds iuſtus noſter. Qia hec di, uoc uimiſcn cit dms, Non interibit de Dauid ur, qul eenlägtni ſedeat ſuper thronũ domus lſrati,&deſa wüanmn cerdotibus d de Leuitis non intenbit iepraue uir à facie mea, qui offerat holocauſio⸗ it i mata,& incendat ſacrificiũ,& cedatui- DA lüdndenn ¹ ctimas ommibus dieburs. Et fact Fran ü taltaen Ieremias. 316 e ſii aa larendam, Elcens: Hæc dicit quum percuſsit tee Sedecias fœ dis cum irritã poteſt fieri pactũ meũ cum omni populo in leruſafẽ, prędicans ut di Jie,& pactũ meũ cũ nocte, ut non ſit dies mitteret unuſquiſq; ſeruñ ſuũ, et unuſquiſ &pꝛete ſuo:& pactũ meũ irri, que ancillam ſuam, Hebręũ et Hebręam nõ liberos: et nequaq́; dominarentur eis, id 3 ¹ g 1 e edt ſe poterit cũ Dauid ſeruo meo'ut. n 4 Btanad ſtex eo filius qui regnet in throno eius, eſt in ludęo et fratre ſuo. Audieruüt ergo nc e enea Kleeuite& acerdotes miniſtri mei. Si omnes principes, et uniuerſus populus⸗ r Klane lmumerari non poſſunt ſtellæ cœli, qui inierant pactũ. ut dimittere unuſquiſ⸗ 8 bidbd ret mettrikarene matis, ſic multiplicabo que ſeruũ ſuũ et unuſquiſq; ancillam ſu⸗ cleiungd ſemen Dauid ſerui mei, et Leuitas mini, am liberos, et ultra non dominarent᷑ eis, e n mcha fros meos. Et factũ eſt uerbũ dñi ad le/ audierunt igitur, et dumſerunt Bt con⸗- 5„en Wdüha remiam dicens: Nãquid non uidiſti quid uerſi ſunt deinceps, et retrax erũt ſeruos. 21 m*Q☛ teuni, populus nic locutus ſit, dicens: Duę cog- ſuos et ancillas ſuas, quos dimiſerunt li. dimiſerans 14 marirluiith nationes, Juas efegerat dñs abiectę ſunt, beros, et ſudiugauerunt in famulos et fa- „* 6 tn, carpopulã meũ deſpexerũt, eo quod non mulas. Et factũ eſt uerbũ x ad leremiam dñi üi gpiäet Krultra gens coram eis. Hęc dicit dñs:di à dño, dicens: Hęc dicit dñs deus Iſraci: b Adukne paau meũ inter diẽ et noct ct leges Tcœ Bgo percuſsi fodus cũ patribus ueſtris ad aon. ne lojet terre non poſui, equidẽ et ſemen la in die qua eduxi eos de terra Mgypti, C em s Aee cob. et Dauid ſerui mei proijciam, ut nõ de domo ſeruitutis, dicens: Cũ comple- ExO. 14·2 üi tch ud Mumam de ſemine eiꝰ principes ſeminis ti fuerint ſeptẽ anni, dimitat unuſquiſq; Deu.:3. 8 es in i Abraham, Ifaac, et lacob, reducam eñ̃ fratrẽ ſuũ Hebręũ. qui uenditus eſt ei, esr un and conuerlionem eorum, et miſ erebor eis. ſeruiet tibi ſex annis, et dimittes eũ à te li 516 A 4 m(¶Minatur ciuitatem tradẽdam in manes herũ et nõ audierũt patres ueſtri me, nec be ◻· u regis Babylonis.(ap. XXXIIII. inclinauerut aurẽ ſuam. Et conuerſi eſtis — bn n 4V Erbũ quodf a5 elt ad leremiam à uos hodie etfeciſtis quod rectũ eſt in o- tet 5 er dño. quandolabuchodonoſor rex culis meisut prę dicaretis libertatẽ unuſ⸗ ia Babylonis, ct omnis exercitus eius, unt- quiſq; ad amicũ ſuũ, et iniſtis pacum in 40 doe— mienittih * r mi tünnine —— 5= ciencücin nt E cirn er⸗ eiowurit dit Ao veiinoran tcu n intembna u En ant Ir Kegregn äen — 2(Bccediemn . Jouewührig . 8 kilkriuli Wnranxni a aül zemnitt mſe rd ictimnmm. rid eulaKt E l,ArKcdm uns E Däütama tu d 2 Norinmtüel &1 per eu 4e“ b Klann ros— ieme, gich nuni a Keiccnicii ickt n mbattn an ue erant ſub poteſta conſpectu meo, in domo in qua uoca um te manus eius et omnes populi bellabant eſt nomẽ meũ ſuper eam. Et reuerſi eſtis. contra leruſalẽ, et contra omnes urbes e/⸗ et cõmaculaſtis nomẽ meã:et reduxiſtis jus, dicens: Hęc dicit dñs deus Iſratl: Va⸗ unuſquiſq; ſeruũ ſuũ, et unuſquiſq; ancil- de, et loquere ad Sedeciam regè Iuda, et lam ſuam, quos dimiſeratis ut eſſent libe. dices ad eũ:Hęc dicit dñs:Ecce ego tra/ ri et ſug poteſtatis, et ſubiugaſtis eos ut dam ciuitatẽ hanc in manus regis Baby. ſint uobis ſerui et ancillę. Propterea hec D ponis etſuccendet eam igni. Ettunon et dicit dñs, uos non audiſtis me, ut predica lagies de manu eius, ſed comprehenſtone retis libertatẽ unuſquiſq; fratri ſuo, et u- capieris, et in manu cius traderis, et ocu/ nuſquiſq; amico ſuo, ecce ego prędicot uobis tui oculos regis Babylonis uidebũt, et libertattẽ, ait dms, ad gladiũ, ad peſtem, et os eius cũ ore iuo loquetur, et Babylonẽ ad famẽ, et dabo uos in commotiont᷑ cun introibis. Attamen audi uerbũ dñi Sede- ctis regnis terrç. Et dabo uiros qui prę- ciarex luda. Hęc dicit dñs ad te: Noõ mo uaxicantur fordus meũ, et non obſerua- neris in gladio, ſed in pace morieris, et ſe uerunt uerba fœderis, quibus aſſenſiſunt eundã combuſtiones patrũ tuorã regum in conſpecʒu meo. uitulũ †quẽ Iconcide legen priorũ qui fuerunt ante te te, et ue dñe, plangẽt te, quia uerbũ(hoc) uiſtones eius. Principes Iuda et princi- B ego locutus ſum, dicit dñs. Et locutus eſt pes leruſalc, eunuchi et ſacerdotes, et o- leremias propheta ad Sedeciam reg lu mnis populus terrę, qui trantierunt inter qi uniuerſa uerba hęc in Ieruſalè. Et ex- diuiſiones uituli. Bt dabo eos in manus ercitus regis Babylonis pugnabat con- ijnimicorũ ſuorũ, et in manus quęrentium ta leruſalt, et contra omnes ciuitates lu- alam eorũ, et erit morticinũ eorũ in eſcã da quę reliquiæ erant contra Lachis, et uolatilibus ccœæli et beſtijs terrę Bt Sede contra Azecha, he enim ſupererant de ciam regẽ Iuda et principes eius dabo in ciuitatibus luda urbes munitg. Verbum man, mimicorũ ſuorõ, et in manꝰ qutrẽ- quod fadũ eſt ad leremtam à ⁵. poſt- tiã alas cor, et mmanꝰ excrcituñ regis dnmm Baby⸗ uerſaq; regna terrę ꝗ . e 5 Kenen dã quã c comburent runt in duas partes, et tranſierunt inter di pro quande . r eet ..— 5 5 5., N 2 — Babylonis, qui receſſerũt à uebis leremias. Ecce ſermones Ionadab filij Rechab, ques z. ego pręcipio, dicit dñs:& reducam eos cepit fHlijs ſuis ut non biberentuinum,& in ciuitatem hanc,& pręliabuntur aduer non biberãt uſq; ad diẽ hanc— Auud ſus eam,& capient eam,& incendent i⸗ dierũt pręcepto patris ſui: egoaut loc 5 gut,& ciuitates Iuda dabo in ſolitudinẽ, ſum ad uos, de mane conſurgems& 3 eo quod non ſit habitator. (P/opoſita Iudais Rechabitarum obe« uos oẽs ſeruos meos prophetas, conſurpas 2 dientia, eorumſuperbiam con funcit-(up. XXXV. quens,& non obediſtis mihi. Müütqad diluculo, mittensq;,& dicens: Conuerti Sug'“ aotch 3 mini unuſquiſq; à uia ſua pebiima,& ho- 3 Uen Erbũ quod factũ eſt ad Ierem jam à na facite ſtudia ueſtra,& nolite ſequi de dño in diebus loacim filij Ioſię re⸗ os alienos, neq; colatts eos,& habitabi- gis Iuda, dicens, Vade ad domũ Recha- tis in terra quam dedi uobis& patnbus b bitarũ,& loquere eis,& introduces eos ueſtris:& non inclinaſtis ans ueſtram, D d euntm in domũ dñi in unam exedram theſauro- neq; audiſtis me. Fmmaueruntigitm knj rũ.& dabis eis bibere uinũ. Et aſſumpſi Ionadab filij Rechab pręceptum pauns eäheriim Iezoniam filium leremię filij Habaſanię, ſui quod pręceperat eis, populusat iſte &e fratres eius,& oẽs ilios eius,& uni⸗- non obediuit mihi. Idcirco hęc dicn dis nerſam domã Rechabitarũ. Et introdu- exercituũ deus lſraẽl· Bcce, ego baddu⸗ aadi un nnupen xi eos in domũ dñi, ad gazophylaciũ fi⸗- cam ſuper Iudam& ſuperoẽs habſtaio-« lios⸗ Hanan filij Iegedelię hominis de:, res Ieru alẽ uniuerſam afflictionem quam quod erat iuæta gazophylaciũ principũ, locutus ſum aduerſumillos, eo quod locu 8 luper theſaurũ Maaſię fiij Sellũ: qui erat tus ſum adillos,& non audierũt, uocaui cuſtos ueſtibuli. Et poſui coram filijs do illos,& non reſponderunt mihi. Domui mus Rechabitarũ icyphos plenos uino, aũt Rechabitarũ dixit Ieremias. Hęc di & calices,& dixi ad eos, Bibite uinum. cit dñs ex ercituũ deus Ifraci: Pro eo q Qui reſponderũt:Non bibemus uinũ, qa obediſtis precepto lonadabpatus ueſtrj, Ionadab filius Rechab, pater noſter, prę& cuſtodiſtis omnia mandata eius,& ſe- cepit nobis, dicẽs: Non bibetis uinũ uos ciſtis uniuerſa quę pręcepit uobis, propte & ſilij ueſtri uſq; in ſempiternũ. Et do/ rea hęc dicit dñs exercituũ dens lſraii mũ non ędficabitis,& ſementẽ non ſere Non deficiet uir de ſtirpe Ionadab fiij tis,& uineas non plantabitis, nec habebi Rechab, ſtãs ĩ cõſpectu meo cũctis dieb. tis, ſed in tabernaculis habitabitis cun- ctis diebus ueſtris, ut uiuatis diebus mul⸗- tis ſuper faciẽ terrę in qua uos peregrina mini. Obediuimus ergo uoci lonadab fi lij Rechab patris noſtrt in ommibus, quę ¶ Mittit leremias Iibrum ex carcere ad reẽ, quem ilee mox combuſ J. ap. XXXVI MMan Klcd 2 dulnid leacl nenſerchy ſecuchiem taät ai unübuluü encmohinga wjorymerd anndſ — altekemdipepud ſicudGina emäslealber eir balgrcyh en itäpnnaper ebu mw ohe e K de Kabelprixye allekuennn der nthwncheku arglleunite laih wää R ſhulcceme ttalene pepe aa Tuteg T factũ eſt in anno quaroo loꝛcimſ⸗ N iamanunm ½ Ioſiæ regis luda, factũ eſt uerbum 4. precepit nobis, ita nt non biberemus ui- hoc ad Ieremiam à dño, dicẽs: Tolle uo nũ cunctis diebus noſtris, nos& mulieres lumen libti,& ſcribes in eo omniaueiba noſtrę, filij& filię noſtrę,& non ędifica quæ locutus ſum tibi aduerſum Iſtatl remus domos ad habitandũ,& uineam Iudam,& aduerſum oës gentes à die qun & agrũ& ſementẽ non habuimus. Sed locinus ſum ad te ex diebus loſie uſq;a . habitauimus in tabernaculis,& obedien diem hanc. Si forte audiente domo luda fecimus tes fuimus Jiuxta omnia quę pręcepit no uniuerſa mala queę ego cogito kacere els⸗ C bs Ionadab pater noſter. Cũ aũt aſcen⸗ reuertat᷑ unuſquiſq; à uia ſua pebsiun,& diſſet Nabuchodonoſor rex Babylonis propitius ero iniquitati,& peccato eoti. ad terram noſtram, diximus, Venite,& Vocauit ergo leremias Baruchfiiã Ne ingrediamur Ieruſalem a ſacie exercitus rię,& ſcripſit Baruch ex ore leremis, Chaldęorũ,& à facie exercitus Syriæ, mnes ſermones dñi, quos locu us eſta & manſimus in leruſalẽ. Et factũ eſt uer eũ, in uolumine libri. Et pręcepit lerem bũ dñi ad leremiam, dicens, Hæc dicit as Baruch, dicens: Ego clauus ſum nec qñs exercituũ deus lſracj, vade,& dic ui ualeo ingredi domã dñi. Ingred ere ergo ris iuda& habitatoribus Ieruſalẽ᷑, Nun- tu,& lege de uolumine in quo ſerip ſi quid non recipietis diſcip:i nam, ut obe, ex ore meo uerba dñi, audiente popa diatis uerbis mess, dict diis: Pręualuerũt in domo dũi in die ieiunij inſuper& au- diene aä onmtadei.9 ritewits ht uezlömncän 38 anud d gaüalön anrſtisſernon Raſaltite dhi lemene Rüäöduce eüawalnes eſtotminu Uoüpixiye dilnamudt aühü ang nihwwuelni ſay ſaid hit 4 äeneree ſeünime 1 5 KK ganf d(a. e dah, eremias. 317 — anh Aanteuniuerfo luda, qui geniãt de ciui⸗ ſcribæ, legit audiente rege,& uniuerſis a 92 man aubasliis⸗leges eis. Si forte cadat ora- principibus qui ſtabant circa regẽ. Rex u ud 4 d oeo in conſpectu dñi,& reuertatur aũt ſedebat in domo hyemalt in mẽſe no⸗ 4 nem dd uquuſch a uia ſua peſsima, ꝗm magnus no.& poſita erat arula coram eo plena WD d or& indignatio eſt, quam locutus eſt prunis. Cumq legiſſet ludi tres pagellas miehn äs aduerſus populũ hunc. Bt fecit Ba- uel quatuor, ſcidit illud ſcalpello ſcribæ, aaij ah nflus Neric iucta ommia due præ-& proiecit in ignem qui erat ſuper aru- n, 4, ducgu erat ei leremias propheta, legens ex lam, donec conſumereĩ omne uolumen 2 1„dinade ummne ſermones dñi in domo qmi. Fa gni qui erat in arula. Et non timuerimnt. „ Vnged K e aũt in anno quinto Ioacim fllij Io neq; ſciderũt ueſtimẽta ſua rex.&omnes 3 60 Ae nuana eregis luda, in menſe nono prędicaue- ſerui eius qui audierũt uniuerſos ſermo- u e mnii it ieiuniä in conſpecn dñi omni popu-æ nes iſtos. Verũtams Einathan,& Dala- p ac ſtinen doin leruſal?;& untuerſę multitudini ias,& Gamarias contradixerñi regi ne m, a Düüüei conduxerat de ciuitatibus luda in leru/ combureret librũ,&& non audiuit eos.Et F ni⸗ nnece Has.Legitch Baruch ex uolumine ſermo pręcepit rex leremiel filio Amelech, dar uuima d aesleremie in domo dñi in gazophyla⸗ Saraię filio Rariel.& Selemieę filio Ab- 1 deuli dio Gamaric filij Saphan ſeridę in ueſti⸗ deel, ut comprehẽderẽt Baruch ſcribam. 1 1 2 elia buloſuperiori, in intrortu portę nouę 40& leremiam prophetam: abſcondit auiẽ i umiht, mus qñi, audiente omni populo. Cumqz eos dñs. Et factũ eſt uerbũ dii ad leremt 0r 2*. Jler, audiſſet Michgas fuius Gamarié fuij Sa⸗ am prophetam poſtq́; combuſſetat reꝝ llde dn phan os ſermones dñi ex libro, deſcen- uolumẽ,& ſermones quos ſcripſerat Ba- 4*D manhna tin domũ regis ad gazophylaciũ ſcri⸗ ruch ex ore leremię, dicẽs: Rurſum tolle n a abih. dbe⸗C& ecce, ibi oẽs principes ſedebant. uolumen aliud,& ſcribe in eo oẽs ſermo- m Kachute Buſama ſcriba,& Dalaias fllius Seme- nes priores qui erant in primo uelumine. 6 22 prxau ig,& Einathan filius Achabor,& Ga- quod combufsit loacim rex luda. Et ad b es dtmin marias flius Saphan,& Sedecias filius Ioacim regẽ Iuda dices: Hæc dicit Dñs: 105 urgenn Hananię,& uniuerſi principes- Et nun- Tu combuſsiſti uolumè Piſtud,] dicens illuch, d0 lict iöan ciauit eis Michgas omnfa uerba quę au- Quare ſcripſiſti in eo annũcians: Feſtin lere inan, gu duit, Tlegenté] Baruch ex uolumine in ueniet rex Babylonis,& uaſtabit terram ddi= küichän auribus populi · Miſerunt itaq; oes prin⸗ hanc,& ceſſare faciet ex illa hominẽ& in⸗ Dit hmule ces ad Baruch, Iudi fliũ Nathanię fi⸗ iumentũ? Propterea hęc dicit dñs Deus G ui⸗ ti genatn ij gelemig filj Chuſi dicentes: Volumẽ contra loacim regẽ luda: Non erit exc eo im 4(MI. AMduo legiſtt. audiente populo, ſume in qui ſedeat ſuper ſoliũ Dauid.& cadauer dü Fezuma D manutua,& ueni- Tulit ergo Baruch fl eius preijciet ad ęſtũ per diẽ,& ad geln he n enatu us Nerig uolumen in manulua,&uenit per nockẽ. Et uiſitabo contra eũ.& con- ui danun ai ad eos. Et dixerunt ad eũ: Sede,& lege ura ſem? eius,& contra ſeruos eius iniqyu ra en uian hec in auribus noſtris. Et legit Baruch tates ſuas,& adducam ſuper eos& ſuper ia müiu un auribus eorũ. Igitur cũ audiſſent om⸗ habitatores Ieruſalẽ,& ſuper uiros luda am bueinte nia uerba, obſtupuerũt unuſquiſq; ad ꝓ omne malũ quod locutus ſum ad eos. a ai nm dean ximũ ſuã,& dixerit ad Baruch: Nuncia non audierũt. leremias aut tulit uolumen 1 Kü c debemus regi o?s ſermones iſtos. Et aliud,& dedit iltud Baruch filio Neriæ 3 Indica nobis ſcribę: qui ſcripſit in eo ex ore Ieremię o- no m umgetp. m, am aanlgulcie ni wiiaunt A&Recpolumöl us1 S ipitbmatan r, ☚„nchs gut er 6 mitelbhön Adees Kie ii ewil m rdeurnng R n ouetaci as i afukiu 2 4 interrogauerũt eũ, dicẽte quõ ſcrpſiſti oẽs ſermon tius. Dixit aũt eis Baruch quebat quaſi legens ad me oẽs ſermones ſllos,& ego ſcribebam in uolumine, atra ſermones es iſtos ex ore mmnes ſermones Ex ore ſuo lo cim rex luda igni, libri, quẽ cõbuſſerat Ioa- & inſuper additi ſunt multo plures, q́; antea fuerant. ¶ Rex Aeg yptifruſira uemit ludaæi⸗ mento. Et dixerũt principes ad Baruch: ſub ſiduio-. Cap. XXX VII. Vade,& abſcondere tu& leremias,& BEN regnauit rex Sedecias flius loſie A gemo ſciat ubi ſitis. Et ingreſsi ſunt ad re pro Iechonia filio loacim: quẽ conſti gẽ in atriã, porro uolumẽ commendaue⸗ tuit regè it in gazophylacio Eliſamę ſcribę,& näciauerũt audiente rege oẽs ſermones⸗ Miſitq; rex ludi, ut ſumeret uolumẽ, qui wllens illud de gazophylacio Bufame mi ſeribę locutus e Nabuchodonoſor rex Babylo- nis in terra Iuda. Et non obediuit ipſe et ſerui eius,& populus terræ uerbis dñi qᷓ ſt in manu leremię prophetę.Et ſit rex Sedecias lucha ĩ fll¹ãũ Selemie- & lIeremias. & Sopheniam ſiũ Maaſie ſacerdotem ad leren:iam prophetam, dicens: Ora ꝓ nobis dñm deũ noſttũ. Ieremias aũt libe te ambulabat in medio populi: non enim miſcrant eũ in cuſtodiam carceris.Igitur exercitus Pharaonis egreſſus eſt de o pto,& audientes Chaldęi qui obſide- ant leruſalẽ huiuſcemodi nunciũ, receſ- ſerũt ab Iexuſalẽ. Rt factũ eſt uerbum dñi ad leremiam prophetam, dicens: Hęc di- eit dñs deus Iſraẽl. Sic dicetis regi Iuda, qui miſit uos ad me interrogand: Ecce exercitus Pharaonis qni egreſſus eſt uo- bis in auxciliũ, reuertet᷑ in terram ſuam in RÆgyptũ,& redient Chaldę:,& bella- bunt contra ciuitatẽ hanc,& capient eã, & ſuccẽdent eam igni. Hęc dicit dñs: No lite decipere animas ueſtras, dicentes: E- umtes abibunt,& recedent a nobis Chal dei: quia non abi bãt. Sed& ſi percuſſeri tis oẽm exercitũ Chaldęorũ qui pręuan tur aduerſum uos,& derelicti fuerint ex eis aliqui uulnerati, ſinguli de tẽtorio ſuo conſurgent,& incendent ciuitatem hanc igni. Ergo cũ receſsiſſet exercitus Chal dęoꝶ ab leruſalẽ propter exercitũ Pha- raonis, egreſſus eſt Ieremias de leruſalẽ ut iret in terram Beniamin,& diuideret ibi poſſeſsionẽ in conſpectu ciuiũ. Cũ q; perueniſſet ad portam Beniamin, erat ibi cuſtos portę per uices, nomine lerias, fi- lius Selemię fllij Hananię,& apprehen- dit Ierem: am ꝓphetam, dicens: Ad Chal dęos profugis. Et reſpõdit Ieremias: Fal ſum eſt, non fugio ad Chaldæos. Et non audiuit eũ:ſed comprehendit lerias lere miam, et adduxit eũ ad principes. Quam obrẽ irati principes contra leremiam, cę ſum eũ miſerunt in carcerẽ qui erat in do mo lonathan ſeribę. ipſe em̃ prępoſitus erat ſuper carcerẽ. Itaq; ingreſſus eſt le⸗ remias in domũ Iaci,& in ergaſtulã,& D ſedit ibi leremias diebus multis. Mittens aũt Sedecias rex tulit eũ,& interrogauit eã in domo ſua abſcondite,& dix it: Pu- tas ne eſt ſermo à dño: Et dixit Ieremias: Eſt. Et ait: in qranus regis Babylonis ira dexis. Et dixit Ieremias ad regè Sedeci- am: Quid peccaui tibi& ſeruis tuis& populo tuo, quta miſiſti me in domũ car- ceris? Vbi ſunt prophetę ueſtri qui pro- phetabant uobis,& dicebant: Non ueni- et rex Babylonis ſuper uos,& ſuper ter- ram RNane: Nunc ergo audi oblecro dñe m C muarai mi rex: Valeat deprecatio mea inecn⸗ ſe kä 4. ſpectu tuo,& ne me remntas in doma 1o hwiunahe nathan ſcribę. ne moriaribi. Pręcepu er⸗ Hlnauul n e L0rex Sedecias ut raderes leremiu m ululehen ueſtibulo carceris,& daret ei totna pani iü aemiai quotidie, excepto pulmento, donec can⸗ absitöuihe ſumerentur omnes panes de ciuttate,& an ſeamadtſü manſit leremias in ueſtibulo catcerit, adiäedrite ¶ Principum ſuaſu demmittuur leremias aoiqpkefeunie in lacum.(ap. XXXVIII. aaul Dutäle A△ Vdiuit aũt Saphatias fllus Mathan,„aormrtuxbit et Gedelias fllus Phaffur, et luchal 4 an deKcnilü filius Selemię,& Phaſſurfibus Nelchig, ambluamlang ſermones quos leremias loquebai ad o⸗, n caders Vi mnẽ populũ, dicès: Hęc dicit Cs: Qui. Ga niw xle cunq; manſertt in ciunate hac, morietut aer ainamüut gladio,& fame& peſte: qu aut proſu⸗ aaiumumnbt gerit ad Chaldęos, umuet,&eritamma e⸗ aullxdcie ius ſoſpes& muens. Hęc dicit dis: Ira⸗ alti siynkäu dendo tradet᷑ ciuitas hęc in manu exerci- aea böhled, tus regis Babylonis,& capiet eam. Et di raßgcaonſucce Xerunt principes regi: Rogamus ut occi a pitmuna d datur homo iſte: de induſtria enim diſſort, iizanzilib uit manus uirorã bellantiũ, qui remanſe- abeherns Ch runt in ciuitate hac, et manus uniuerſipo wenn Ktun puli. loquẽs ad eosruniuerſal uerba hęc, inszaa Ntä&dlte ſi quidẽ homo iſte non querit pacẽ popu aastmwin gr lo huic, ſed malũ. Et dixit tex Sedecia. a a nalie Ecce ipſe in manibus ueſtris eſt: nec cnʒ uumithe fas eſt xuobis quicq́; negare. Tulerum tt reg ei wnis ki go leremiam,& proiecerunt eũm lacũ zaaget Melchię fliij Amelech, qui erat in ueſti arikbertb bulo carceris,& ſubmiſerunt leremiam en(gilun iuxfimibꝰ in lacũ in quo non) erat aqua, instimplhdätn ſed lutũ, deſcendit itaq; leremias in cœ, int d de e gemmren nũ. Audiuit aãt Abdemelech Eihiops bennut uir eunuchus qui erat in domo tegis ò dä btrze miliſſent leremiam in lacã. porrorexſe. ui aa ei tafte lamin k ſiss e Kannte i debat in porta Beniamin. Et egrellisck eamndi Abdemelech de domo regis,& locutus did nt eſt ad regẽ᷑, dicens: dfie mi rexmale fecei runt uiri iſti omnia quęcunq́; perpetta-« i runt contra Ieremiam prophetam, mittẽ tes eũ in lacũ, ut moriat᷑ ibi fame nõ ſunt Ahun enim panes ultra in ciuitate. Pręcepiti⸗ G ai dlnad taq; rex Abdemelech f thiopi⸗dicens: fia Tolle tecum Hinc triginta uiros,& ſun a dand lIeremiam prophetam de lacu antec; mo in a riat. Aſſumptis ergo Abdemelech ſecum deuhs uiris, ingrefſus eſt domũ regis, quæ erat diel 6,8 ſub cellario,& tulit inde ueterespannos- aästeudh & antiqua ueſtimenta quæ compuuue aula Vmnt. 1 rant,& ſubmiſit ea ad ereutan huh 9 enüei 3.. 7 4 er funiculos · Dixit⸗ Abdemelech per kuniculos 1 thiops AA 1 23 1 4 H de 6d e lea d mum 1 ☛ 1 daa d ſeteninn N - 4 vlns 8 94 lacun ut nlann. 3c* üüra m 2eeiah n aen gl tei e Duüdig 1 mien 2 uisiendn 1 2 hon teng —* Blennund — eachöguim. im, Ama 4 Ptdijauda 1 rrs Eih m b'nkingn f. cdeleeha = kun R n 2 xhus ai wud Ai tlercmmütnn Ileremias. 318 giops 44 jeremiam prophetam, Pone omnes principes ad leremiam,& inter- & hęc ſciſſa& putrida rogauerun: eũ,& locutus eſt eis iuxta c- nveteres pannos 13—.„ 3 uib cubito manudt tuanꝶ, etriuper funes, mmia uerba quę pręceperat ei rex,& ceſ 9 Bt extraxerunt ſauerunt ab eo:nihil enim luerat auditũ. ſecn ergo leremias lic. 3 eni fumbus,& eduxerunt eũ de la Mauſit uero leremias in ueſtibulo car- anſt aũt leremias in ueſtibulo cat- ceris, uſq; ad diem quo capta eſſi Ieruſa- uem. D ari.Bt Inſit rex Sedecias,& tulit ad ſe lem,& factum eſt ut caperetur Ieruſalẽ. remiam prophetam ad oſtiũ tertiũ qd C leruſalem capitur& incencitur, erat in domo dñi.& dixit rex ad Ieremi& rex luda exoculatur· an Interrogo ego te ſermonẽ, ne abſcon Cap. XXXIX. das àme aliquid- Dixit aũt Ieremias ad Akmo nono Ssedecię regis Iuda, men, gedeciam:Si anmunciauero tibi⸗nunquicl 4+ le decimo, uenit Nabuchodonoſor 4. Reg. 24 2 non interfictes me:& conſiliũ dedero ti rex Babylonis,& omnis exercitus eius Inf.;2. à bi, non me audies? Iurauit ergo rex Sede ad leruſalem.& obſidebant eam.Vnde- iss leremie clàm, dicens: Viuit dñs qui cuno aũt anno Sedecię, menſe quarto, † ecit nobis animam hanc, ſ occiderote, quinta] menſis aperta eſt ciuitas. Et in⸗ uonz 1 ſc&ſt nadidero* in manus uiroꝶe iſtoꝶ greßi ſunt oẽs principes regis Babylo- qui qugrunt aninam tuam. Et drxit lere nis,& ſederũt in porta media: Neregel- mias ad gedeciam: Hęc dicit dñs exerci- Sereſer, Semegar, Nabuſarſachin. Kabſa tuum deus lſraẽl: Si profecus exieris ad res: Neregel, Sereier, Rebmag,& om- rincipes regis Babylonis, uiuet anima nes reliqui principes regis Babyionis. iua,& ciuitas hęc non ſuccendet igni, et Cumq uidiſſet eos Sedecias xea Iuda. 88 E aaluus eris tu,& domus tua. Si aũt non e-& oĩs uiri bellatores, fugerũt,& egreſsi rieris ad principes regis Babylonis, tra- ſunt nocte de ciuitate per uiam horti re/ zei ciuitas hec in manus Chaldęorũ,& gis,& per portam quę erat int᷑ duos mu- ſuccendent eam igni,& tu non effugies ros,& egreſsi ſunt ad uiam deſerti. Perſe B de manu eorũ. Et dixit rex Sedecias ad cutus eſt aũt eos exercitus Chaldgçorü, leremiam: Solicitus ſum propter ludęos,& cõprehẽder̃t Sedeciam in campo ſoli auitransfugerunt ad Chaldęcs, ne forte tudinis Ierichontinę,& captũ adduxe- aadar in manus eorũ,& illudãt mihi. Re rũt ad Nabuchodonoſor regè Babylonis pondit aũt leremias,& dixit ad eũ: Nõ in Reblatha, quę eſt in terra Bmath.,& te tradent, audi quęſo uocẽ dñi, quam e⸗- locutus eſt ad eũ iudicia. Et occidit rea go loquor ad te,& bene tibt erit,& ui⸗ Babylonis filios S edecię in Reblatha, in vet anima tua. Quod ſi nolueris egredi: oculis eius,& ots nobiles Iuda occidit ige eſt ſermo quẽ oſtendit milii dſis, Ec- rex Babylonis. Oculos quoc; Sedeciæ Icemulieres quę remanſerunt in domo re- eruit,& uinxit eum compedibus, ut du- gs luda, educent ad principes regis Ba⸗ ceretur in Babylonẽ · Domũ quocy regis. bytonis,& ipſę dicent: Seduxerunt te, et& domũ uulgi ſuccenderunt Chaldei ig- pteualuerũt aduerſum te uiri pacifici tui ni,& murũ leruſalẽ ſubuerterunt. Bt re- ◻ 54 4* ⸗* 2/. ⸗„ — Peed nü demerſerunt in cœeno,& in lubrico] pe liquias populi, qui remanſerant in cmuita- 15 Ann des tuos,& receſſerunt à te oẽs uxores te,& perfugas qui transfugerũt ad eñ, et demnnſtmn ung,& fllijtui educent ad Chaldęos,& ſuperfluos uulgi ꝗ remanſerant, tranſtulit mmu tti omuga aut leraum * hkcä tnariti um esumirchn Abenclaät 1 ſet n gerptemli unptanollb an reluel wit, 1 in Kulrim dam a ueftwenge dbnigeimn A uLs Dassl non elfugies manus eorũ, ſed in manu re- Nabuzardã magiſter militũ in Babylo⸗ O gs Babylonis capieris,& ciuitatẽ hanc nè. Et de plebe pauperũ, qui mlul peni- comburet igni. Dixit ergo Sedecias ad tꝰ habebant, dimiſit Nabuzardam magr leremiam, Nullus ſciat uerba hęc.& nõ militũ in terra luda,& dedit eis nineas morieris. S1 aũt audierint principes quia et ciſternas in die illa. Pręceperat autem locutus ſum tecũ,& uenerint ad te,& di Nabuchodonoſor rex Babylonis de le- verint tibi: Indica nobis quid locutus remia: Nabuzardam magiſtro militũ, di Gscã tege, ne celes nos,& non te interfi cens: Tolle illũ, et pone ſupet eum ocu- ciemus,& quid locutus eſt tecũ rex: Di- los tuos, nihilq; ei mali facias: ſed ut us- ꝗ ces ad eos: Proſtraui ego preces meas co luerit,ſic facias ei. Miſit ergo Nabuzar- im tege ne me reduct iuberet in domũ dam princeps militiæ, et Nabuſeæ haz lonachan,& ibi morerer. venerunt ergo ct Rabſares, et Neregel, et Sereſer et omnes Reb 3 Ieremias. D Rebmag,.& oꝛs optimates regis Baby- jonis, miſerũt,& tulerũt Ieremiam de ue- ſtibulo carceris,& tradiderũt eũ Godo- lie ſilio Ahicam filij Sapham ut intraretin domũ,& habitaret in populo. Ad Iere- miam aũt factus fuerat ſermo dñi, cũ clau ſus eſſet in ueſtibulo carceris, dicẽs: Va- de,& dic Abdemelech MÆthiopi, dicẽs: Hęc dicit qñs exercituũ deus Ifraẽl: Ec- ce, ege inducam ſermones meos ſuper ci nitatẽ hanc in malũ& non in bonũ,& e- runt in conſpectu tuo in die illa. Et libera bote in die illa, ait dũs,& non traderis in manus uirorũ quos tu formidas: Sed e- ruens liberabo te,& gladio non cades, ſed erit tibi anima tua in ſalutem, quia in me habuiſti fiduciam, ait dommus. ¶ Datur Ieremiæ facultas proſiciſcen- di quò uelit.(ap. XL. A Ermo qui factꝰ eſt ad leremtam à do mino⸗poſtq́; dimiſſus eſt à Nabuzar- dam magiſtro militiæ de Rama, quando tulit eũ uinctũ catenis in medio oĩm qui migrabant de leruſalẽ& luda,& duce- bant᷑ in Babylont. Tollẽs ergo princ eps militię leremiam, dix it ad eũ: Dñs deus tuus locutus eſt malũ hoc ſuper locũ iſtũ. & adduxit,& fecit dñs ſicut locutus eſi: quia peccaſtis dño,& non audiſtis uocẽ cius,& factus eſt uobis ſermo hſc: nũc er go ecce ſolui te hodie catenis quę ſunt in mantbus tuts: ſi placet tibi ut uenias me- cũ in Babylonẽ᷑, ueni,& ponam oculos meos ſuper te, ſi aũt diſplicet tibi uenire mecũ in Babylonẽ, reſide: ecce omnis ter ra in conſpectu tuo eſt, quod elegeris,& quo placuerit tibi ut uadas, illuc perge. Et mecũ noliuenire:ſed habita apud Go doliam filiũ Ahicam filij Saphan, quem prępoſuit rex Babylonis ciuitatibus Iu- B dethabita ergo cum eo in medio populi: uel quocunq; placuerit tibi ut uadas, ua- de.Dedit quoq; ei magiſter militię ciba- ria,& munuſcuſa,& dimiſit eũ. Venit au tẽ leremias ad Godoliam filiũ Ahican in Maſphath,& habitauit cũ eo in medio popufi qui relictus fuerat in terra Cumq; audiſſent omnes principes exercitus, qui diſperſifuerant per regiones, ipſi& ſocij eorũ, quod pre feciſſet rex Babylonis Go doliam flliũ Ahicam terrę,& quod com E men daſſet ei uiros,& mulieres,& paruu los,& de pauperibus terrę qui non fue⸗ rant translati in Babylonè: Venerũt ad Godo- 2. 11,2,997 2 lum bl Godoliam in Maſphath& llmaxl ſlius dnn autte Nathanig.& lohanan fflius Caree,lo⸗& 2 V nathan,& Sareas] filius Th Gole’n & filij Ophi ui anehumeth, tao lij Ophi qui erant de Netophathi Caiciä bar & lezonias fllius M Letop nanhi, Co unnl Z0ntas filius Maachati,pſi& uiti Sar eoge Et iurauit ei Godoliss flius Ahi, 53nan if 22 8 nj Saphan,& comitibus eorudi iun fnſan cens:? Nolite timere ſeruite Chald i ha 4.Bl'9g j! bitate in terra, et ſeruite regi Babyicnis. Naui-eclide TIaseti 81 Babyionis, Mal iu & bene erit uobis. Ecce ego habito in yrrbiduie Maſphat, ut reſpondeam pręcepto Chal ii ha b dęorũ qui mittunt᷑ ad nos:us a5t coligi w lciunnſa te uindemiam,& meſſem& olen,& con uiftttebs lnte dite in uaſis ueſtris,& mnete mubide am inan ueſtris quas tenetis. ded& ces ludeiqui adeiädpe erant in Moab,& in rfinibus Ammon, dli cheinalline & in ldumęa,& in unmerſis regionidꝰ, amn denothe audito quod d ediſſet rex Zabylonis reli ani cidei Ro quias iir ludea,& quodprępoiuiſſetſug in, Lewninee eos Godoliam fiiſũ Amcan fllij Saphan. D aiul. csuütin g reuerli ſunt inquam oẽs Judęi de uniuer. aatm Rcadilenu ſis locis ad quę profugerant,& uenennnt KrepeGonimi in terram Iudaad Godoliain Maphath, at pwytrbaun & colleg erũt uinã,& meſſem multam ni ia unt»iu mis. Iohanan aũt ſiiius Caree,& omnes ʒa wäuilmm principes exercitus, qui diſperſi fuerant ern aieemm! in regionibus, uenerũt ad Godoliamin awebnpe Maſphath. Et dixerũt ei: Scito quodh a Nhökhaos alis rex filiorũ Ammon miſit limaalſiii ſamuua Nathanæ percutere animam tuam. Bt etim tcepit non credidit eis Godolias filiꝰ Ahicam. aa aitt Iohanan aũi filius Caree dixit ad Godo an ſuui liam ſeorſum in Maſphat. Ioquen: lbo, düschubet & percutiam Iſmahel fiiã Nathanię nul temzmtign lo ſciente:ne interficiat animam tuam et aſana griim diſsipentur omnes ludei qui congregut aialnuhel ſunt adte,& peribunt reliqulę luda. Bt Betägine ait Godol as filius Alicam ad lobanan in agehol, Klium Caree: Noli facere uerbum hoct: 6 1 ſmael ng dſt onnd falſum enim tuloquerts de lſmael. edepvnng üm. Codoham O deinmactü Cmaẽl dolo occidit Godolia ria e alios complures.(ap. ALl. a hn ad T factã eſt in menſe ſeptimo. uenit l1 Wman mahel fflius Nathanix, Rlij Eitim iſ 3 de ſemine regali,& optimates regi,0 äfß Ann decẽ uiri cũ eo, ad Godoliam fiiũͦ êhi- dim 65 cam in Maſphath.& comederũtibipa⸗ lühn 1 S — nes ſimul in Maſphath. Surrexit ait le a rpien mahel fllius Nathaniæ,& decẽ uiri qul desdeh cũ eo erant,& percuſſerũt Godolium 8 diſtih liũ Ahicam fllij Saphan gladio,&imetk⸗y u üti Babylonis 33 Pyeualit fecerũt eũ quẽ pręfecerat rex 4 terrę. Oẽs quoc; ludæos qum erantcim ndan Godolia in Maſphaib,& Chaldosgõ mud repertt detabie 6 1 8 müli 6 6 1 2 t Lalgaepan 2de — denlt nit a tunuidh * Genning Ryids, mnn 1 Aht brid — liorĩ n r eranen m cälltenCah me, as cnüflun. ules war rimin zn die nte—n imm mi Ster i ezeimafün & eur omasduln. we. ne K pernt 100 hf ol wa uem.e ree Nolhre. I eunm intt di: uelchh ena aa⸗ dr enune ba-„Rüekinm rau an flu Nuümn nin enul,Ky dio r icden 21Gh n m liiatAc ai ln Ihpiwhx ccij Tris Nätni, Co= W Ppene em miſſsput n e igiiptiama ⸗ rödug on 21c laprhde 9„ N rti funt ibi* lIeremias. & uiros bellatores per- cubiit Imahel. Secundo autẽ die poſtq lo adhuc ſcien- & de S1lo,& de aſi barba,& ſciſ- 2 ciderat te gamara o uenerũt utri Godoliam nu de Sichè, ctoginta uiri, r & ſqualentes,& munera& 4 ſs ueſtibus, thus habeban tin manu, ut offerrẽt in do/ mo dñi. Egreſſus ergo IImahel fllius Na 8 Nanie in occur, ſum eorũ de Maſphath, incedens& plorans ibat:cũ aũt occurriſ⸗ venite ad Godeliam ſeteis dixit ad eos: Venite n Qui cũ ueniſſent ad mediũ rfecit eos Iſmahel fllius Na hlũ Ahicam ciu tatis, inte thanie circa me erant cũ eo. Dec ter eos, qui cidere nos: quia ro frumenti, 1s. Et ceſſauit, ratribus ſuis. diã Iaci; ipſi& uiri qui 2 aũt uiri reperti ſunt in⸗ dixerunt ad Iſmahel: Noli oc habemus theſauros in a- & hordei,& o'el,& mel⸗ & non interfecit eos cũ acus aũt in quẽ proiece/ rat limahel omnia cadauera uirorã quos percuſitpropter Godoliam, ipſe eſt quẽ ſecit rex Ala, plum repleuit dcciſts Etcaptiuas duxit propter Baaſa regè Iſraci: Ilmahel filius Nathaniæ Imahel ownes d miquias populi, qui erant in Maſphath: flias regis manlerat in Maſphath & unuerſum populũ qui re- quos commenda uerat Nabuſardam princeps militię Go dolig filid Aic ſlius Nathanię, am. Et cepit eos Iſmahel & abijt, ut tranſiret ad fi lios Ammon. Audiuit aũt lohanan fliius Caree,& oẽs p rincipes bellatorũ qui e⸗ rant cũ eo omne malũ quod fecerat Iſma helfilius Nathanig. Et aſſimptis uniuer ſs uiris, profecti ſunt ut bellarent aduer- lum lmahelẽ flliũ Nathanig,& inuene- runt eũ ad aquas multas quę ſunt in Ga- baon. Cumq; uidiſſet omnis populus qui erat cũ Iſmahel unigerſos principes bellatorũ qui erant cñ eo. letati ſunt. Et reuerſus eſt omnis po ‚lohanan flliũ Caree,& pulus, quẽ ceperat Iſmahel in Maſphat: 7 d teuerſusq; abijt ad Iohanan filiũ Carec. lunahel aut filius Nathanię fugit cũ octo uiris Afacie Iohanan,& abijt ad filios Ammon. Tulit ergo Iohanan fitius Ca- ee,& oẽs principes bellatorũ qui erant cũ eo, uniuerſas reliquias uulgi, quas re- duxerant ab Iſmahel fllio Nathaniæ de Maſphauh, poſiq́; perc uſeit Godoliam fi lã Ahicam fortes uiros ad pręliũ,& mu heres,& pueros,& eunuchos quos redu zerat de Gahaon. Et abieruns& ſederũt pere 319 peregrinantes in Chanaan, qhræ ẽ iineta Bethleẽ, ut pergerẽt,& introirẽt gy- ptũ à facie Chaldęorũ:timebant enim e- os, quia percuſſerat lſmahel fllius Natha nię Godoliam filiũ Ahicam, què prępo- ſuerat rex Babylonis in terra lIuda. CConſulunt principes Ieremuam quid facere debeant. Cap. X.II. F Tacceſſerunt oẽs principes bellato- A rũ,& Iohanan filius Caree,& Ieſoni as filiusx Ozię,]& reliquũ uulgus apar Olaig uo uſq; ad magnũ, dixerunti; ad Teremi⸗ am ꝓphetam: Cadat oratio noſtra in cõ⸗ ſpeciu tuo.& ora pro nobis dñm deũ tuũ pro uni uerſis reliquijs iſtis, quia derelicti ſumus pauci de plurib.ſicut oculi tui nos intuent᷑ · Et annunciet nobis dñs deus tu- us uiam per quam pergamus,& uerbum quod faciamus. Dixit aũt ad eos Ieremi⸗ as propheta: Audiui, ecce ego oro ad do minũ deũ ueſtrũ ſecundũ uerba ueſtra:oẽ uerbũ quodcunq; reſponderit miht, indi cabo uobis, nec celabo uos quicq́;. Et il li dixerũt ad Ieremiam: Sit dñs inter nos teſtis ueritatis& fidei, ſi non iuxta omne uerbũ in quo miſerit te dñs deus tuus ad nos, ſic faciemus. Siue honũ eſt ſiue ma- lũ, uoci dñi dei noſtri, ad quẽ mittimꝰ te, obediemus, ut bene ſit nobis cũ audiert- mus uocẽ dſi dei noſtri· Cñ aũt completi eſſent decẽ dies, factũ eſt uerbũ dñi ad Ie remiam vocauitq; Iohanan filiũ Caree: & oẽs principes bellatorũ, qui erant cũ eo,& uniuerlum populũ à minimo uſi ad magnũ.· Et diæit ad eos: Hęc dicit dñs deus lſiratl, ad quẽ miſiſtis me, ut proſter- nerẽ preces ueſtras in conſpectu eius. Si quneicentes manſeritis in terra hac,&difi- cabo uos,& non deſtruam, plantabo,& non euellam: iam em̃ piacatus ſum ſuper malo quod feci uobis. Nolite timere àfa cie regis Babylonis, què uos pauidi for- midatis: nolite metuere eũ, dicit dñs, ꝗa uobiſcũ ſum ego, ut ſaluos uos faciam,& eruam de manu eius,& dabo uobis miſe- ricordias,& miſereber ueſtri,& habita re uos factam in terra ueſtra. Sin asũt di⸗ xeritis uos: Non habitabimus in terra 1- ſta, nec audienius uocẽè dñi dei noſtri, di- centes: Nequaq́; ſed ad terram M ypii pergemus, ubi non uidebimus hellũ,& clangorẽ tubę non audiemus,& famem non ſuſtinebimus, et ibi habitabimꝰ. Pro pter hoc nunc audite uerbũ drii reliquie T Iuda- — 4 Ieremias. Iuda: Hee dicit dſis deus exercituũ, deus cipes bellatora uninerfos teliquiar ſa⸗ abwek dere Iſrael. Sl poſueritis faciẽ ueſtram ut ingre da, qui reuerii diamm Mgyp ũ,& intraueritis ut ibi bus, ad quasfueram ante drperfi, utha- habitetis, gladius quẽ uos formidatis ibi bitarent mn terra luda: uitos& mulieres comprenendet uos in tetra Mgypti,&& paruulos,& fllias regs:& cim aiam ralriemtm fuerant de cund ctls gemno„ Lenme cltctdomdn 3 1 4 dwr alalbm uuunraueh fames pro qua eſtis ſoliciti, adhęrebit uo quam reliquerat Nabuzardan princeps anränulerpn bis in Æypto,& ibi mortemmi. Om- militię, cũ Godol afito Ahcan fiui da aelenecheln Poſuerint nesq; uiti, qui † poſuerunt facit ſuam ut phan& leremiam prophetam,& Ba⸗ äadium Drooe ingrediantur Egyptũ, ut habiten ibi, ruclifiliũ Nlerię. Et mgreſst untin ter⸗ wnauettann morientur gladio.& fame,& peſte, nul⸗ ram&. gypti. g P 8V: quia non obedierunt uoci uubil ena degh lus de ets remanebit, nec eſfugiet à facie dñi,& uenerunt uſq; ad Taphnss. Btia O ba ieti D mal quod ego afferam ſuper eos. Quia ctus eſt ermo dũi ad leremiam in T aph anmmedäini. hęc dicit dns ex ercituũ deus lſcael: Sicut nis, dicens: Sumee tibt lapides grandes in aübgatus m conflatus eſt furor meus& indignatio manu tua, et abſcõdes eos m Crypta,qu ekpaiwurlten ea ſuper habuatores Ieruſale, ſic con⸗ eſt lub mauro lateritio n portadom Pha ha buucdäe 6 b a nb. flabitur indignatio mea ſuper uos, cum raonis in Taphnis, cernentibus uinss lu- alxormnät ingreſsi fueritis Męyp'um,& eritis in dęts. Et dices ad eos: HAc dicit qnts exer aunm li dn iuſurandũ,& in ſtuporẽ,& in maledi- cituũ deus Iſra ctũ,& in opprobriũ,& nequaquamul aſſumam Nab El: Ecce, ego mittam,& Malitmuci uchodone ſor regè Babyæ imutitennbän tra uidebitis locum iſtũ. V erbã dii ſu/ lonis ſeruũ meũ,& ponam thronã eia atz di ilpn per uos reliquię Iuda:Noiite intrare Ae/ ſuper lapides iſtos quos abicondi,& ſta- dearalurbt, Ker gyptum, ſcientes ſcietis, quia obreſtatus tuet ſonũ ſuũ ſuper cos. Vemisc; percu⸗ uos Ium Tuobis hodie, quia decepiſtis ani⸗ tiet terram M gypti: quo? in monem in Geſtrum mas ueſtras, uos enim miſiſtis me ad dñm mortẽ:& quos in captiuitatẽ, in captiui. deum †noſtrũ] dicentes: Ora pro nobis tatè:& quos in glad d, in gladiu. Biſucæ aläcedenä albni ſBccetgop eumü ddi onm nic ad dñm deum noſtrũ,& iuxta omma quę cẽdet ignẽè in deſubris deorũ Mypt, et an fos iiwut cunq; dix erit tibi dñs deus noſter, ſic an comburet ea, & capiiuos ducet llos,& enzaggacehu nuncia nobis,& faciemus. Et annuncia- amicieĩ tra M. gypu, ſicut amicitpaſter anuuanamten ui nobis hodie,& non audiſtis uocẽ dmi pallio ſuo,& egrediet᷑ inde ĩ pace. Bcd anz itocenh dei ueſtti ſuper uniuerſis pro quibus mi⸗- teret ſtatuas dom Solis qᷓ ſunt ininß⸗ nnnw ialm ſit me ad uos. Nunc ergo ſcientes ſcietis, gypti,& delubra gypii cõburet igmi Au iemränr quia in gladio,& fame,& peſte morie- ¶ ludai in Aeg yptu maluni idalis quam aii nracl mini in loco ad quem uoluiſtis intrare, deo ſacnfcare.(ap. XLIIII. Minapalnäbin ut habitaretis ibi. I 7 Erbũ quod factũ eſt ad leremiam, Keukcni i ¶ Reclamante leremia, Iohanan ab- ducit reliquia⸗ populin Aeg)⸗ ptum. Cap. XLIII. & ad oẽs ludęos qui abitabantin dugd K me, terra Aegypti, habitantes in Mlasdalo, anaba gitn & in Tapinis,& in Mẽphis,& mtem Whenguumzunt. Acum eſt autẽ, cum compleſſet lere- Phatures, dicẽs: Hęc dicit dñs exerciui ai pi, Rn I mias loquens ad populum uniuerſos deus Iſrael: V 3 UIG! 1 5 malum ſtud a.n 8 0 uid ſtis Oe 4 f aum pü ſermones dii dei eorum, pro quibus mi⸗ quod adduxi ſuper lerulalẽ,& uuperos nad Rdin ſerat eũ dñũs deus eorum ad illos, omnia urbes luda:& ecce deſertę ſunt hodie,ct a alegägu lege Oaig uerba hęc, dixit Azarias fllius † Oziæ) non eſt in eis habitator, propier malii ſe ane & lohanan filius Caree,& omnes uiri ſu am quam fecerunt, ut mead iracu perbi, dicentes ad leremmam: Mendaci- prouocarit,& nrẽt.& ſacrificartt, ndiam a & co/ „ ünß gerita .——.. 1 4 um tu loquetis, non miſit te dñs noſter, di lerẽt deos alienos quos nelciebant,&! däatiüngib cens: Ne ingrediamini Aegyptum ut ha li,& uos,& patres neſtri. Btmiſiaduos i 19, Pitetis illic: Sed Baruch filius Nerię in⸗ Oẽs ſeruos meos prophetas 3 citat te aduerſum nos, ut tradat nos inma ſurgens. mittensq;,& dicès: nus Chaldęorum, †& interfi iat nos, et re uerbum abomination traduci faciat in Babylonẽ. Et non audi quam odiui. Et non aue uit Iohanan fiuus Caree,& omnes prin- clinauerunt aurẽ ſuam ut conuct & non ſacrificarẽt dißs alents: *₰△ cipes bellatorũ,& umuerſus populus uo malis ſuis, cẽ dñt, ut manerent in terra luda. Sed tol Et conflata eſt indignatio me bus lacn⸗ eül 4i —.. 7 73 t 4 lẽs Iohanan filius Caree,& uniuerſi prin meus,& ſuccenia eſt in ciuutati. hu o cipes 5 1 hetas de nocte con flles dhe Nolite face- 2 Airhhalnnin . Kna. is huiuſcemodi träke 5 llhr.. dierunt, nec i⸗ Lergeltni etteräturaà utegng. b Vlälc, . lchr ecnn a,& furor B aan e ' yſ üa — — 2 auir L. 80 1 daiia 4 inphateis leruſal⁊,& uerſę ſunt in ſo- ul g udag tudinẽ,& uaſtitatẽ ſecundum diẽ hanc. 841 unane Binunc hęc dicit ominꝰ exercituũ de- dd a u Ia&l: Quare uos facitis malum gran- 4 Vhad ie hoc contra animas ueſtras, ut intere- d auobis uir& mulier, paruulus& la- As lamd dens de medio Iudę, nec relinquatur uo- bis quicq; reſiduum. Prouocantes me in Rla operibus manuum ueſtrarum, ſacrifican- G lean. djsalienis in terra Aegypti, in quam 88 emoä nrelbi eſtis ut habitetis ibi.& diſperea 1 c,an& ſitis in maledictionè,& in oppro- 14 lte a prum cunctis gètibus terrę? Nunquid ob „ maeun jüt eſtis mala patrum ueſtrorum,& mala 8. bln an regum luda,& mala uxorn eius,& ma⸗ u ktäütane ueſtra,& mala uxorum ueſtrarũ, quę 4 daultan ſecerunt in terra luda,& in regionibus un e an Nleruſalee Non ſunt mundati uſq; ad diem 4 hanc,& non timuerunt⸗& non ambula⸗ uerunt in lege cñi,& in pręcep is meis, qur dedi coram uobis,& coram patri- in g busueſtris. Ideo hęc dicit dñs exercitu- um deus Iſracl: Ecce ego ponam faciẽ ean in uobis in malũ,& diſperdam om neludam Et aſſumam reliquias ludæ, qut poſuerunt facies ſuas ut ingrederen- turterram Aegypt:,& habitarent ibi, et conſumerentur omnes in terra Aegypti: & cadent in gladio& in fame,& conſu mentur àmimmo uiq; ad maximum, in ghdio& in fame moriẽtur;& erunt in uliurandũ,& in miraculũ,& in maledi- ₰ 149. 2, doagen bitatores terre Aegypti ſicut uiſitaui* lagt lerulalẽ in gladio,& fame,& peſte. Et pi mn onerit qut effugiat,& ſit reſiduus de re Roohmang liquijs ludęorũ qui uadunt ut peregrinẽ ilen— e iiette urin terra Aegypti,& reuertantur in nert ates ſnit ſatlit eerram luda, ad quam ipſi eleuãt animas usm Mäiſpatt ſuss ut reuertantur& habitent ibi: non dmnt n auluh Kauln reuertẽtur illuc niſi qui fugerint. Reſpon Da entmebiebimn. derüt aüt leremieę oẽs unri ſcientes quod arit ns Mamſtannun ſacrfcarẽt uxores eorũ diſs alienis,& u- dach an wrcnrt Adi muerſe mulſeres quarẽ ſtabat multitudo derd a w ewsalenet grandis,& omnis populꝰ habitant ũ in ee o Kpeneun terra Aegypti in Phatures, dicètes: Ser- nemn Comes-epu monẽ qut locutes ad nos in nomine dñi n a Sirilt non audiemus ex te, ſadfacientes faciem, 105 4. un domum omne uetbum quod egrediet᷑ de ore no- 1an e din.Bumas ſtout ſacrificemus reginę cœli,& libe- pen um ummilmnte nuse bamina, ſicut fecin* nos,& pa- AA Drwämbi enolttteege noſtri,& principes no- ,110* hactie niin urbib. Iluda,& in plateis Ierumalè: & laturan ſum panibus,& bene nobis orit—, 6 duccena ip 7 V erat 6 e 4 Ieremias. 3 20 erat, malũq; non uidimꝰ. Ex eo aũt tem pore quo ceſſauimꝰ ſacrificate reginę cor li,& libare ei libamina, indig emus om indiguim? nib.& gladio& fame conſumpti ſumus. Quod ſi nos ſacrificamus reginę ccœxli, & nhamus et libamina, nũquid ſine uiris noſtris†faciemus ei placentas ad colen- dũ eam,& libamina ad ſibandã:] Et di- xit leremias ad oẽm populũ aduerſum ui ros,& aduerſum mulieres,& aduerſum uniuerſam plebẽ, qui reſponderant ei ꝓ⸗ bũ, dicens: Nũquid non ſacrificiũ quod ſacriflcaſtis in cinitatib.luda,& in plate is leruſalẽ, uos& patres ueſtri, reges ue- ſtri,& principes ueſtri, et populꝰ trę ho- rũ recordatꝰ eſt dñs,& aſcendit ſuꝑ cor eius: Et non poterat dñs ultra portare ν pter malitiam ſtudiorũ ueſtrorũ, et propt᷑ abominationes quas feciſtis, et facta eſt terra ueſtra in deſolationt, et in ſtuporẽ, et in maledictũ, eo quod non ſit habita- tor, ficut eſt dies hęc. Propterea quod ſa- crificaueriiis idolis, et peccaueritis dño, et non audieritis nocẽ dmi, et in lege, et in prę ceptis, et in teſtimonijs eius non am- bulaueritis:idcirco euenerũt uobis mala H hec, ſicut eſt dies hęc. Dixit aũ leremi- as ad oẽm populũ, et ad unmerſas mulie- 1 res: Audite uerbũ dñi omis luda, qut e-. ſtis in terra Aegypti:Hęe inquu dñs ex- ercituũ deus Iirael, dicẽs. Vos, et uxo- res ueſtrę locuii eſtis ore ueſtro, et mani- bus ueſtris impleſtis, dicttes: Faciamꝰ uo ta noſtra quę uouimus, ut ſacr ficemus re ginę cœell, et libemus ei libamina, impie- ſtis uota ueſtra, et opere perpetraſtis ea: deo audite uerbum dñi omnis luda, qui habitatis in terra Aegypti: Eece ego iu rauiin nomme meomagna, ait dũs, quia nequaquam ult:a uocabitur nomen me⸗ um ex ore omnis ludęt, dicentis: Viuis dñs in omni terra Aegypu. Ecce ego ul gilabo ſuper eos in malũ, et non in bonũ,. et conſumentur omnes uiri luda, qui ſunt 2 in terra Aegypti, gladid et fame, donec 1 penitus conſumantur. Et qui fugerint gla 6 d5 dium, reuertentur deterra Aegypti in ter ram luda uiri pauci, et ſcient omnes reli- qutę Iuda ingredi entiũ terram Aegyptis ut habitent ibi, cuius ſermo compleatur., mev an illorã. Et hoc uobis ſignũ, ait eſise quod uiſitẽ ego ſuper uos in loco iſto, ur 2 ſciatis, ꝗa uere coiuplebũt ſermones meĩ contra uos in malum · Hec dicit dũs: B 4 ce Supr. 7. b fecimꝰ liban⸗ dũ ei hhamia EB ——ÿ ——— zugiat Iere mias. cœ, ego tradam Pharaonem Ephree re- gem Ægypti in manu inimicorum eius, & in manu quęrentiũ ammam iliius: ſi- cut tradidi Sedeciam regẽ luda in manu Nubuchodonoſor regis Babylonis, ini- mici ſui,& quęrentis animam eius. CArguitur Baruch puſillanimitatis, ta- men ſalus ei promittitur. Cap. XLV. 4 V Erbm quod locutus eſt Ieremias propheta ad Baruch filium Neriæ, cum icripſiſſet uerba hęc in libro ex ore Ieremię, anno quarto loacim fllij 1oſiæ regis luda, dicens: Hęc dicit dñs deus Iſ- rael ad te Baruch: Dixiſti, Vę miſero mi ni, quoniam addidit dñs dolorem dolori meo:laboraui in gemuu meo,& requiem non juueni. Hęc dicit dñs: Sic dices ad e- um: Eece, quos ędificaui, ego deſtruo:& ꝗ 1os plan aui, ego euello.& uniuerlam terram hanc. Et tu quęrts tibi grandia: noli quęrere, quia ecce ego adducam ma lam ſuper omnem carnem, ait dñs,& da- bo tibi animam tuam in ſalutem in omni bus locis ad quęcunq́; perrexeris. ¶ Prædicit leremias deſolationem Pha- raonis.& Aeg Ypti. Cap. XLII. 4 ol factũ eſt uerbum ad leremiam prophetam contra gentes ad Mgy- ptũ aduerſum exercitũ Pharaonis Ne- chao regis gypti, qui erat iuxta fluui- um Ruphratem in Charcamis, quẽ per- cußit Nabuchodonoſor rex Babylonis, in quarto anno Ioacim ſiij Ioſięe, regis Iuda. Pręparate ſcutũ& clypeũ,& pro- cedite ad bellum. Iungite equos,& aſcẽ dite equites, ſtate in galeis. polite lance- as. induite uos loricis· Quid igiturꝭ uidi ipſos pauidos,& terga uertentes, fortes eorũ cęſos:fugerunt conciti, nec reſpexe runt, terror undiq;, ait dñs. Nonrfugiet uelox, nec ſaluari ſe putat fortis: ad Aqui lonẽ iuxta flumen Ruphraten uicti ſunt, & ruerunt. Quis eſt iſte, qui quaſi flumẽ aſcendit,& ueluti fluuiorum intumeſcũt gurgites cius? f. gyptus, fluminis inſtar aſcendit,& uelut flumimna mouebuntur fluctus eius,& dicet: Aſcendens operi- am terram:perdam ciuitatem,& habita- tores eius. Aſcendite equos,& exultate in curribus,& procedam ſortes, Mthio- C pia& Libyes tenentes ſcutũ,& L. ydij arripientes,& iacientes ſagittas. Dies au tem ilte dmi dei exere ituũ di s ult ionis, ut ſumat uindidam de mimicisſuis, deuo rabit 6 rabit gladius,& ſaturabitur,& inebria⸗ bitur ſanguine eorum, uictma emm Dñi dei exercituum in terra Aquilons tuxta flumen Buphraten. Aſcende in Galaad, & tolle reſinam uirgo fllia IN gypi itu⸗ ſtra multiplicas medicamina ſanuas non erit tibi. Audierunt gentes ignominiam tuam,&ululatus tuus repleunt terram, ga fortis impegit in lortem, Vambopanter et conciderunt. V erbum quod locutus eſt Dũs ad leremiam prophetan, ſuper eo quod uenturus eſſet Dlabuchodonoſor rex Babylonis,& percuſſur terram R⸗ D- gypti: Annunciate H gypto,&auditum facite in Magdalo,& reſonetin Mem- phis,& in Taphnts. Dicite: Sta,& prę- para te, quia deuorabit gladius ea quæ per circuntã tuũ ſunt. Quare computunt fortis tuus: non ſtetit, qm dñs ſubuertit e um. Multiplicauit ruentes, cecidiiq; uit ad proxunũ ſuũ,& dicet: Surge, etreuet tamur ad populum noſtrũ,& ad terram natiuitatis noſtrę, à facie gladij coqũbę. Vocate nomẽ Pharaonss regs Rgypti tumultũ, adduxit tempus. Viuo egolin quit rex dñs exercituũ nomen eius) qñ ſicut Thabor in montibus,& ſtaut Cat melus in mari uemiet. Vala tranſmiga- tionis fac tibi habitatrix fliia E-eypti quia Memphisrin ſolitudmne jentt,& de m ſeretur,& inhabitabilis erit. Vitua ce- gans atq; formoſa M gyprus, ſtimuigior ab Aquulone uentet el. Mercenanij quo- que eius qui uerſabantur in medio eius. quaſi uituli ſaginati uerſi ſunt,& fugerũt ſimul.nec ſtare potuerunt, quia dies mner ſectionis eorũ uenit ſuper eos,& tpus u ſitationis eorã. Vox eius qualięgtis ſom bit:qm̃ cum exercitu properabunt&ci ſecuribꝰ ueniẽt ei, quaſt cędentes ligma- Succiderunt faltũ e:us, ait dns, quiſuppa tari non poteſi: multiplicati ſunt ſupet lo/ cuſtas,& non eſt els numerus. Contua? filia Mgypti,& tradita in manus popu- li Aquilonis. Dixit dñs exercituu- deus Ifrael: Eece ego uiſitabo ſuper tumutum Alexandrig,& ſuper Æ&ypi,& ſupet deos eius,& ſuper reges ems,& ſuper Pharaonẽ,& ſuper † oës] qui con qunt in eo. Et dabo eos in manus quer enttum animam eoruũ,& in manus N noſor regis Babylonis-& inminus 6 rũ eius,& poſt hec habitabit iondie bus priſtinis, ait dñs Et tune timeas d E abuchodo G ch 1 9 gimmi cl 1 ritkretach gi lch reagt Lwneli ou Ijtann fnle m S di 690 im 1 Gl nöugteſad alwanſcd ci raul miocenp moammcn m.(p. A ahtiietd amphehn onle nateräbbenn. igeceamtan eutqullones zannd yennd eubabüeis Abuawroöte rtupoip' amog rantteneqnd auänewmillius alläevibn aaeingnenkäde Kkäsſclt Ts atmilſsli icäd tlrs re e fentalit Gaaiaickabe R. — Kns ggerneie gperſetqlece aungegerne inzdcspec Nria Kadlera ne digconäs den eßahn) un(ap. N. u hcdct c alntelaper dt rauüncapna di ſbets ene drjalleod ce nli ſenne ae tanoſieng ghän,or Se on 83 8 ſlad anmc aalenume dünieragoni 8 ds üni lalanenr mnnie Aapäeinge ahäuram — nii 11 exe — — — — — — — —— E —2 — —— —— ] — —— * S d 13¹ kün cwni dun . 3*„ 12r dät en B xerãr patres 1 1 Tpexexuin — der gntt 2 mnj Gneſit n tb hümi mptätin a an ar Unabiebha ennae tät Ptt lone, 5 ublt 4 1 8 1 ua zror in mol⸗ ecens lacob, ecce ego ſaluum te ſo ſement 1 *— I lacob,& requieſcet, reuerte t » ſeerabit᷑; Iere mias. & ne paueas Iſrael, quia faciam de longinquo uũ de terra captiuitatis Ttuę.] & pro- & non erit qui exterreat eum. ttu noli timere ſerue meus lacob, ait 3 G5,QulaA tec! m o non conſu am cunctas gẽ G 3 main, ſed caſtigabo te in iu- ego ſum, quia ego conſu/ tes ad quas eieci te:te ue alcionec quaſi mnocent: parcam tibi. ¶ dermo domini cont᷑ra Palæſti⸗ 05⸗ Cap· Xl VII. Vod factũ eſt uerbũ dũt ad Ieremi/ 4 C prophetam conira antec; percuteret a2 1 icit dñs: Ecce aquę raicendẽt)ab Aqui & erunt quaſi torrens inundans:& Palæſtinos, Pharao Gazam, Hęc & plenitudinè euus, ur- 1„. hem †e habitatorẽ eius, clamabunt ho- tã euis, à com anes,& Pululahunt Oẽs habitatores ter r àſtrepitu pompe armoRe, & bellato- d multitudine rotarũ illius. Non reſpe⸗ aduentu diei fiuos manibus diſſolutis, ꝓ in quo uaſtabunt᷑ oẽs Phili- ttjm.& di sipabit T yxus& Sidon cũ omnib' reliquis auxilijs ſ uis, depopula- tus ẽ em̃ dñs Paleſtinos, reliquias inſulæ Cappadocię. zum:conti cuit C is earum uſq;quo concideris: O mucro Venit caluitiã ſuper Ga- Aſcalon,& reliquię ual- 1( PAee, 7 2417„„ täge ttit Güi uſc quo nonxquieſces: jinsrederei um nui uerädmn ulſaginia I ftrreporanan e erämauihan D ddii lckenn dxe tenlguit 4 8 8 3 unginam tuam:refri gerare,& ſile. uO⸗ modo quieſcet, cũ dñs pręceperit ei ad- verſus Aſcalonẽ,& aduerlum maritimas eius regiones, Prædicitur ibic; condix erit illis deuaſtatio Moab. Cur- bium eꝛius. Cap. XZIVIIf. p mecacluger 1 AP Moab qeus Iſraë: Vę ſuper Nabo, qniam unſhata eſſ et confuſa: capta eſt Cariathia um, conkuſa eſt fortis,& tremuit. Nonè ultea exul: attoin Moab, contra Heſebon * enitei gun enthläewi aa oclmllhiai a wclunun pi Lminnn W Dattbm regdulubi Lihe eg üharasa d Kluritü Mecoir aun r, A auud Bſuülir 2. poltrtte a batä ha cogitauerunt malſũ. Haęc dicit dñs exercituum Vemite,& diſperda- mus eam de gẽte, ergo ſilens conticeſces, ſequeturq; te gladius. Voꝛc clamoris de Oronaim, uaſtitas,& contritio magna- Contrita eſt Moab: annunciate claworẽ pꝛruulis eius. Per aſcenſum em̃ Luith plo tans aſcendet in fleiu: quoniam in deſcen ſu Oronaim hoſtes ululaiũ contritionis Aiwed audterüt.Fugite, ſaluate animas ueſtras, & eritis qnaſi myricę in deſerto. Pro eo eñ quod habuiſtiſiduciam in munitioni I bo 3 21 bus tuis& in thefautis tuis, tu quoq́; ca- pieris:& ibit Chamos in tranſmigratio⸗ ne. ſacerdotes eius,& principes eius ſi- mul. Et ueniet prędo ad o?ẽmurbem, urbs nulla ſaluabit:& peribunt ualles, et diſsipabunt campeſtria, qniam dicit dñs. Date/ florẽ Moab, quta fiorẽs egrediet, et ciuitates eius deſerte erunt& inhabitabi jes. Maledictus quu facit opus dñi fraudu lenter,& maledictus qui prolubet gladi- um ſuũ à ſanguine. Fertilis fuit Moab abh adoleſcentia ſua,& requieuit in fecibus ſuis, nec transfuſus eſt de uaſe in uas, in tranſmigrationè non abijt:idcirco pet manlſit guſtus eius in eo,& odor eiꝰ non eſt immutatus.Propterea ecce dies ueni- unt, dicit dñs, S& mittam ei ordinatores et ſtratores laguncularũ,& ſternent eũ,& ☛ uaſa eius exhaurient,& lagunculas eoru coliident. t confundetur Moab à Cha mos, iſicut confuſa eſt domus Ifratl à Be theh in qua habebat fiduciam. Quomodo z. Reg. ¹2. qicitis:Iſ Fortes ſumus,& uiri robuſti ad Eſa. i6. P pręliandã? Vaſtata eſt Moab,& ciuita- tes illius aſcenderunt,& electi iuuenes e- ius deſcenderunt in occiſionem, ait rex, Dñs exercituũ nomen eius. Props eſt in teritus Moab⸗ut ueniat,& malũ eius ue- lociter accurret nimis. Conſolamini eum omnes qui eſtis in circuitu eius,& uni- uerſi quiſcitis nomen eius, dicite: Quo- modo contracia eſt uirga fortis, baculus glorioſus: Deſcende de gloria,& ſede in ũti habitatio fllig Didon: quoniam uaſta tor Moabkalcendet]Jad te, diſsipabit mu nitiones tuas.In uia ſta,& proſpice habi tatio Arotr:interroga fugientẽ,& ei qui euaſtt, dic: Quid accidit? confuſus eſt Mo- ab, quoniam uictus eſt:ululate,& clama- te, annunciate in Arnon, quontam uaſta- ta eſt Moab,& iudiciũ uemt ad terram campeſtrẽ ſuper Helou,& ſuper Iaſa,& aſcendie ſuper Nephaath,& ſuper D'bon,& ſu · D per Nabo,& ſuper domã Deblathaim, & ſuper Cariathiarim,& ſuper Bethga⸗ mul,& ſuper Berhmaon,& ſuper Cari-= oth,& ſuper Boſra,& ſuper omnes ciui⸗ tates terre Moab, quæ longe& prope ſunt. Abſciſſum eſt cornu Moab,& bra chiũ eius contritũ eſt, ait dñs. Inebriate enm, quoniam contra dñm erectus eſt,& allidet mans Moab in uomitu ſuo,& e- rit in deriſum etiam ipſe: fuit enim in de⸗ ilimn tibi Iſrath quali inter fures reperiſ 14 2 ſ0 — vonternant? Bſa. ¹5. 2 Eze.7.C ſes es. propter Uerba ergè tua quę aduer ſum illã locutus es, captiuus duceris. Re linquite ciuitates,& habitate in petra ha bitatores Moab.& eſtote quaſi colum- ba nidificans in ſummo ore foraminis. 1 Audiuimus ſuperbiam Moab, ſuperbus eſt ualde: ſublimitatem eius& arrogan- tiam,& ſuperbiam,& altitudmem cor- dis eius. Egoſcio, ait dis, iactantiam eiꝰ, & quòd non ſit iuxta eam uirtus eius, nec iuxta quod poterat, conata ſit facere. 1- deo ſuper Moab eiulabo,& ad Moab uniuerſam clamabo,& ad uiros muri fi- cuilis lamentantes. De planctu Iazer plo- rabo tibi uinea Sabama, propagines tuę tranſierũt mare, uſq; ad mare lazer per- uenerimt: fuper meſſem tuam,& uin de- miam tuam prę do irruit. Ablata eſt læ- titia& exultatio de Carmelo& de ter- ra Moab,& uinũ de torcularibus ſuſtu- Iunequaquam calcator uuę ſolitũ celeuſ- ma cantabit. De clamore Heſebon uſq; Bleale& laſa, dederunt uocem ſuam: à Segor uſq; ad Oronaim uitulam r con- F ſternantem, Jaquę †uero] Nemrim peſsi. m erunt· Et auferam de Moab, ait dñs. offerentem in excelſis,& ſacrificantem dijs eius Propterea cor meum ad Moab quaſi tibia ęris reſonabit,& cor meum ad uiros muri fictilis dabit ſonitũ tibiaꝶ:: quia plus fecit quàm potuit, idcirco pe- rierunt ·¶ Omne enim caput caluitium et omnis barba rasa erit: in cunctis manib colligaio,& ſuper omne dorſum ciliciũ. Htluper omnia tecta Moab,& in pla- teis eius omnis planctus: quoniam contri ui Moab ſicut uas inutile, ait dñs. Quo- modo uicta eſt,& ululauerunt:? quomodo deiecit ceruicem Moab,&confuſus eſt: eritq; Moab in deriſum,& in exemplũ omnibus in circuitu ſuo. Hæc dicit dũñs: Ecce quaſi aquila uolabit,& extendet a- las ſuas ad Monb. Capta eſt Carioih,& mumtiones compreltenſe ſimt,& erit cor fortium Moab in dte illa, ſicut cor mu- lieris parturientis. Et ceſſabit Moab el- ſe populus:quoniam contra dñm gloria⸗ tus eſt. Pauor& fouea& laqueus ſuper G BR. 14C te ò habitator Moab, ait dys. ſ Qui fu⸗ gerit a facie pauoris, cadet in foueam, et qui conſcendcrit de fonea, capietur la- quen: adducam enim ſuper Moab annã uiſitaiouis eorum ait dis. In umbra He. diciũ ut biberent calicem, b ſebon ſteietunt de aqueo lugientes: quia beni:& tu quaſi intlocens relin leremtas. 8 ignis egreſſus eſi de Heſeben,& ſunm de medio Sion.& deuorauit pattem Mo ab.& uerticem filiorum tumultus. Veu bi Moab, periſti popule Chamos, quia comprehenſi ſuni fllij tui.& 3llix uæin captiuitatem. Et conuertam captiuital Moab in nouiſ. imis diebus, ait qomin'. Hucuſq; iudicia Moab. CVaticinatur leremias deſolattonem Ammon, Ildumeæ& Dama⸗ ſi. Cap. M. D filios Ammon, Hęc dleit qfis.Nã⸗ quid non filij ſunt Ifraolt aut hæres non eſt eſ Cur igitur hęredttate polledtt Melchom, Gad:& populus eins in unbi bus eius habitauit? Ideo ecce dies ꝓue- nient) in te, dicit dñs,& auditum faciet 3 ſuper Rabbath filiorum Ammonffremi⸗ lei tum pręlij.& erit in rtumultum] diſsipas⸗ ta, fiiięq; eius igne ſuccendẽn,& pol⸗ ſidebit lſraẽl poſſeſſores ſuos, ait qis. V. lula Heſebon, quoniam uaſtata eſt HHai: clamate filij Rabbath, accingite uos ci- licijs:plang ite,& circuite per lepes: quo niam Melchom in tranſmigrationem du cetur, ſacerdotes eius,& principes eius ſimul. Quid gloriaris in uallibus? deſiu- vit uallis tua filia delicata, quxæ conſie- bas in theſauris tuis,& dicebas: Quss ue B niet ad me? Ecce ego inducam ſupet te terrorem, ait dñs deus exercituũabom- nibus qui ſunt in circuitu tuo:& diſper/ gemini ſinguli à conſpectu ueſtro, nece⸗ rit qui congreget fugientes. Et poſt ige reuerti faciam fugientes& captuos hlio rum Aumon, au dũs. Ad ldumęamltc dicit dñs exercituũ: Nunquid nonulum eſt ſapientia in Themans periſtconfiiu Afllijs, inutilis facta eſt ſapientia eorum. Fugite, et terga uertite, deſcendite inuo- raginem habitatores Dedan:qniamper- ditionem Eſau adduxi ſuper cum, tem- pus uiſitationis eius. Si uindemiatorese- 1us ueniſſent ſuper te, non reliquiſſentra. cema: ſi fuxes in nocte, rapuiſſent quod ſufkiceret ſibi. Ego uero diſcoopeni B ſau, reuelaui abſcondita eius,&cſſarind poterit: uaſtatum eſt ſemen eius,& f- tum lbobbe e e K. ſrun cüch Ä' au luſi Gante duntexown Mlä. ccech aubos conenh Wmauaa ubih gun gt2 gezene wauteratumn näeran n ſeſern⸗ An du pbdt uwe ſSien 1 omin Aue 3 t l b i4 aw ecceg ranäunal km eralbdw lian Kousente ame senmim aaie légu buümec. iciwlſt end d qub cc Phs Tarn dim uigngiaidbi dacdliek.Adoce metenackner sdluo bei Bec ed aoadi K, rttiameric deil grlcotm Äidui Cont ddd audtän mütnmanp nrnzeut. aneſnigam, nget Aao Anapmi. drun mab datmen megührlie diti gacni. — — tres eius,& uicini eius,& non erit.Re“ C unlunadig. linque pupiſſos tuos,& egofaciam 19 uiuere,& uiduę tuę in me ſpenbi Wi i ds: Ecce, qur era ꝛec dicit dñ;: Ecce, quibus nonerat bibentes bi⸗ 1S1us gerisind 6 erts 9' däi dem, Rrarjt Nädu aeach Fh A 4 p) 1 a9 eddh d ſed bibes bibes. Quia per cap: AMat 6 innocens, ſed bibes Du p; p ln. 4 miid memetipſum iuraui, dici dfs, quod m o 5 dec n liudinem,& in opprobriũ, atun Amaia„& in maledictione 91 ab acunmter eiu 8 1 3 cor. dduin ſternas. Audit 109 2* 1e Bi⸗— Gentes miſſus ſum. Congre- nec liutn, ann,& uenite contra eam,& n.1⸗ man lan amus in prehü. Ecceenim paruu load ſa 6 qite in Gentibus contemptibilem inter i6, l lmm homines. ArroZäntld Ma 85 h cauer- rpo⸗ erc adſ D uperbia cordis tui, lh abitas in caue S C, nspetré,& appre Saltit 6 Ln„ qem collis, cumn exaltauerls quali Aqui de unth n nidã tuã, inde detraham te, nae en u Eierit ldum? a deſerta: omni hae ürnu bit per eim, ſtupebit, eict⸗ ent age omnes plagas et. Sicut üſtu. amad doma& Gomorrha,& uicinæ eius deuc ih i⸗ non habytabit ibi uir,& non inc uiq a eamfilius nomints. Rcce quaſi leo aſcen- m: à ar ii ſank qet de ſuperbia lorchane ad pulchritudi cdn⸗ rmn nd nem robuſtam, quia ſubtto currere peſßi un dühe a am cũ ad illam:& dui en, Rune preponam ei quis enim ſimi S nem a mn dtud rs qusluſtmnehn me:I& quis eſt iſte pa⸗ lond a ai brie ſior.qui reſiſtat unltui mec propterea au deum—* lä, die conſiuiũ qñi, quod mijt de E m en unswüt cogitationes eius quas cogitauit de ha- d pe⸗ e lahs bitatoribus Theman. unet uthhe ess paruuli gregis und nc esshabitaculu eome- ücü. Audäläcnjt commota eſt terra: clamor ne e ga ta N auditus eſt uocis eius. Ecce quaſi aqu pa- acmixma Acendet& auolabit, wnni er matäh ſuas ſuper Boſram:& er S auutih amee in die llla⸗ quaſi cor mulieris parturi modo en inai Tanf entis. Ad Damaſcũ: Oonfuſa eſt Emath sc! tRFwulbätt& Arphad quia auditã peſimũ audie- mpi teemrerit tunt, turbati ſunt in mari: prę ſolicitudine i er wtnalt quieſcere non potuit. Diſſoluta eſt Da- det A äuüb maſcus uerſa eſt infugam, tremor appre Ah,, wlinkeis g hendit eam: anguſtia& dolores tenuerũt acor un eetſpenmt eam quaſiparturientẽ Quomodo dereli Nm frein Hätg querãt ciuiatem naudabiſem, urbẽ æti⸗ alde Ntldi. Taoumi nie:ldeo cadent iuuenes eius in pſateis e- drn⸗ ubimitn us,& omnes urri prelij conticeſcent in ipe c uhwäln die ilna ait qñ; exereitun- Rtſuccendam NG⸗ ,Luenant ignẽ in muro Damaſci,& deuorabit moœ er mm in nn Benadad. Ad Cedar,& ad regna A —= ſor, que percuſsit Nabuchodonoſor rex uh A eulh n ue p⸗ 124 010* * e Ner, A Babylonis, hęc dici: dñs: Surgite,& a⸗ nrne ſcendite ad Ce dar,& uaſtate filios Ori- ue bhenn entis. Tabernacula eorũ,& greges eorũ e GWelha. Sol Ieremſas. 2 22 lũ de/ gen em quietam, et habita ter. ait Dñs: nen oſtia, nec uectes eis:ſoli ſtte,& habitant. Bt erunt cameli eorũ in dire- ptionem,& multitudo iumentorõ in prꝭ endere niteris altitu dam,& diſpergam eos in omnẽ uentum, qui ſunt attonſi in comam:& ex omni dicit dñs. confinio eoꝶ adducam interitã ſuper e- s qui tranſi- os, ait dñs. Et erit Aſor in habitaculum & ſibüabu ſuper draconũ, deſerta uſq; in eęrernã: non ma- ſubuerſa eſt So nebit ibi nir, nec incolet eam filius hemi ait nis Quod factũ eſt uerbũ dñi ad leremi- nincolet am prophetam aduerſus Mlam, in prin⸗ cipio regni Sedecie regis luda, dicens: Hec dicit dñs exercitun: Bcce ego con⸗ faci fungam arcũ Mlam,& ſumam kortitu⸗ serit electus quem dinem eorum. Et induc am ſuper Rlam us mei:& quatuor uentos a quatuor plagis cœli, et uentilabo eos in omnes uentos iſtos:& non erit gens ad quam non perueniant e Edom,& profugi& lam. Et pauere faciam Klam coram inimicis ſuis,& in conſpectu quę- ent pelles eors,& omnia uaſa eoße⸗ & camelos eoꝶe tollent ſibi:& uocabũt & m deſer⸗ ſuper eos formidinem in circuitu eiꝰ. Fu⸗ m ern Bofra.& gie, abite uehementer in ſolitudines dete qui habitatis Aſor, ait dis: iniſt em dño,& le⸗ contra uos Nabuchodonoſor rex Baby in uoraginibus ſe Ioni conſihũ,& cogitauit aduerſum uos 8. Conſurgite:& aſcendite ad ntem conſiden Si non deiecerint rentiũ animam eorã,& adducam ſuper e- niſi diſsipauerint cum os malum, iram furoris mei, dicit dñs:& A uoce ruine eorum mittam poſt eos gladiuũ, donec cõſumam in mari rubro eos. Et ponam ſoliũ meum in Kelam, et Cà- a perdam inde reges et principes, ait cñs- & expandet alas in nouiſsimis autem diebus reuerti faci⸗ it cor fortiũ Idu⸗ am captiuos Relam, dicit dominus. ¶ Prædicit de trustionem Babylonis, captui Iſraellis hberatto⸗ nem.(ap. L. ry Erbü quod locutus eſt dñs de Ba. V bylone, et de terra Chaldęorũ in ma nu leremię prophetę. Annunciate in gẽ⸗ tibus,et auditũ facue, leuate ſ gnõ: preę di- cate, etnolite cęlare, dicite: Capta eſt Ba bylon, confuſus eſt Bel, uicdus eſt Mero- qach, confuſa ſunt omnia ſculptilia T eo rũ ſuperata ſumt idola eorũ.Om̃raſcen. det contra eam gens ab Aqullone, quæ ponet terram es in ſolitudine:et non etit qui habitet in ea, ab hemine uſq; ad pe⸗ „ eĩus. Acendi cꝰ, et moti ſunt, et abierãt. In dieb' illis, et in tẽporeillo. ait dñs, ueniẽt Hlij Ifraẽl. ipſi et Rlij luda ſimul: ambulantes et flẽtes properabũt,ct dm deum ſuum quęrent· — T 4 In * ö * 8 8 gregem ſuleito. — nitulus g Cʒwmelũ leremias. In Sion interrogabunt uiam, huc facies pore illo, ait dfis, queretur ini nitas R ęorũ uenient,& apponentur ad dñm fœ l,& non erit:& peccatum eſat dere ſemptterno, quod nulla obliuione Inuenietur: quoniam pro lun non delebitur. Grex perditus factus eſt popu quos reliquero. Super denhin Se 4 lus meus, paſtores eorũ ſeduxerunt eos, tium aſcende,& ſuper habue feceruntq; uagari in montibus:de monte uiſita, diſsipa,& interfice d brih in collẽ tranſierunt, obliti ſunt cubilis ſui. ſunt, att dñs,& fac iuxta omna 4 4 Omnes qui inuenerunt, comederunt eos, cepi tibi. Vox belli in tena 6 & hoſtes eorũ dixerunt: Non peccaui- tio magna. Quomodo confraduseſ 4 mus, pro eo quod peccauerunt dño deco contritus malleus uniuerſe terte· amo ri iuſtitiæ,& expectationi patrum eori do uerſa eſt in deſertum Babyien in oen à dĩo.· Recedite de medio Babyionts,& tibus: lllaqueaui te,& capu s Buy⸗ de terra Chaldęorũ egredimini:& eſto- lon,& neſciebas:inuenta es Gapprene te quaſi hœdi ante greges.] Quoniam ſa:quoniam dũm prouocaſt apenircis ecce egorſuſcitabo, J& adducam in Ba theſaurũ ſuãũ,& protulit uala ng ſue: quo Bylonem congregationem gentiũ mag niam opus eſt dmo deo exercitus mtena narum de terra Aquilonis,& prępara- Chaldęorum. Venite ad eam ab extte- buntur aduerſus eam,& inde capietur ſa mis terrę finibus, aperite ut exeant qui 3 gitta eius quaſi uiri fortis interfectoris, conculcent eam:tollite deuia ſapides,& non reuertetur uacua. Et erit Chaldea in redigite in aceruos,& interfichte cam, predam: omnes uaſtantes eam replebun⸗ nec 8 qui cquam reliquũ- Diſiipate mi- tur, ait dis. Quoniam exultatis,& ma- uerſos fortes eius,& deſcendant inocci- gna loquimint, diripientes hęreditatem ſionem: uę eis, quia uenit dies eorũ, tem- meam, quoniam eſtuſi eſtis ſicut Fuituli] pus uiſitationis eoru. Vox fugientum, ſuper herbam,& mugiſtis ſicut tauri. Cõ& eorũ qui euaſerunt de terra Babyio- fuſa eſt mater ueſtra numis,& adęquata nis, ut annuncient in gion ultionen d pulueri, quę genuit uos, ecce nouiſsima dei noſtri, ultionè templi eius. Annnes erit in Gentibus,& deſerta, inuia,& a⸗ te in Babylonem plurimis, omnibus qu rens. Ab ira dñi non habitabitur, ſed re- tendunt arcum: conliſtite aduetſis m redigetur tota in ſolitudinem: omnis qui per gyrum,& nullus euadat: redcituſe traniibit per Babylonem, ſtupebit,& ſi, cundum opus ſuum:iuæta omnia quæſs bilabit ſuper uniuerſis plagis eius. Prępa cit, facite illi: quia contra dim erecact ramini contra Babylonem per circuitum aduerſum ſanctum Iſraël. Idcirco caden omnes qui intenditis arcum, debellate e, iuuenes eius in plateis eius,& omneu am, non parcatis iaculis, qula dño pecca⸗ ri bellatores eius conticeſcent in deild mit. Clamate aduerſus eam, ubiq; dedit ait dũs. Ecce ego ad teſuperbe dict manum, ceciderunt fundamenta eius, de⸗ deus exercitunmquia ruennet dies tus ſtructi ſunt muri eius, quoniam ultio dñt tempus uiſitationis tu Et eadetſupau æſt:ultionem accipite de ea, ſicut fecit.fa-& corruet,& non erit qui ſiſcitet am cite ei. Diſperdite ſatorem de Babylone,& ſuccendam ignè in utbibus eins de & teuentem fſalcem in tempore meſsis: uorabit omnia in circuitu eius. hei a facie gladij columbę unuſquiſq; ad po dſis exercituumr Calumniamlufinem 1 pulum ſuã conuertetur,& ſinguli ad ter- lij Iſrat᷑„ filij luda ſimul: ots qui 5 ram ſuam fugient. Grex diſperſus Ifrael, runt eos, tenẽt, nolumt dimittere eos 3 leones eiecerunt eum, primus comedit e⸗ dẽptor ęorum fortis, Dñs eretcilm um rex Aſſur, iſte nouiſsimus exoſſauit mẽè eius, iudicio defendet calman eum Nabuchodonoſor rex Babylonis. ut exterreat terram.& cemanua 1 Propterea hęc dicit dñs exercituum deꝰ tatores Babylonis. Gladius ad Lna Ifraèl. Ecce ego uiſitabo regem Baby⸗ ait dñs,& ad habitatores Babt uin lonis,& terram eius, ſicut uiſitaui regem ad principes,& ad ſapittes cius- 8 Aſfur.&reducam Iſraël ad habitaculum ad diuinos eius, qui ſtultt en. u⸗ ſuum,& paſcetur X Carmelus]& Baſan, adfortes illius, qui timebum G hu & in monte Ephraim& Galaad ſatura equos eius,& ad currus dun 45 pitnax anima eius. In diebus illis& in tem gus quod eſt in medio ciuti& u us POSEß duüerdi ſents cömet b hani abent areulis adtacol Puntin ur ubera auxucg aan 181 Womorr anö l 2 cllus h 1nb Aq gimaonl un& ſcu imtdr in Mlmares d gcut ui übabyie auneorun zanguki eruienee läperbial 6 dakan ga 1 6 9. ⸗ Ai trla , e. olllltem een D en 3 3) ouas co r a Nhüic aäläb rrrulä eor Thentsandt CDchun Acdcit meclitt igeb das, oncp lag Ind ne dülmi emmig balte aürſim deininaß ratanini deterai üti denlahn diphaeic en A Ä” 1 — . 3 — 8 W 8 i rioient · Siccitas ſuper aquas eius erit, eſt à qño, uiciſsitudinem ipſe retribuet: teds ma hen& areſcent:quia terra ſculptilium eſt,& ei. Calr aureus Babylon in manu dñi. dann a in portentis gloriani · Propterea habita inebrians omnem terrã, de uino eius bi- ui An h bunt dracones cum fatuis ſiccariis, et ha berunt oẽs Gentes,et ideo cõmotę ſunt. kedg 48 ca* pitabunt in ea ſtruthiones,& nõ inhabi I Subito cecidit Babylon,& contrita Iſa. 2u.c i 1Var abitur ultra uſq; in ſempiternũ, nec ex- eſt, ululate ſuper eam, tollite reſinam ad Apon4—½ decc o n.(on truetur uſq; ad generationem& genera dolorem eius, ſiforte ſanetur. Curauimus neci Omlen ge tionem Sicut ſubuertit dñs] Sodomã Babylont,& nõ eſt ſanata, derelinqua- au, 4 ſettnäd Gh Gomorrham,& uicinas eius, ait do⸗ mus eam, et eamus unuſquiſq; in terram eſdd. laeai minus. nõ habitabit ibi uir,& nõ inco ſuã, qm̃ peruenit uſq; ad cœlos iudiciũ nan ſedn n let eä fllius homtius Ecce populus ue⸗ eius,& eleuatum eſt uiq; ad nubes· Pro nbl Remäen metlab Aquilone,& gensmagna,& re tulit dñs luſtitias noſtras, uenite,& narre B 3 iſi’& nuu gesT magni] cõſurgent à finibus terræ, mus in Sion opus dñi dei noſtr· Acuite dara⸗ Wetcnd arcum& lcuium apprehendent„crude- ſagittas,& implete pharetras, ſuſcitauit ur wn ſ les unt& jmmiſericordes uox eorum dus ſpiritum regum Medorum, d con⸗ ers inda quaſi mare lonabit, et ſuper equos aſcen tra Babylonem mens eius eſt ut perdat ban encen ana dent, ſicut uir paratus ad pręliũ cõtra te vam, qm ultio dñii eſt, ultio rempliſui. Su *ϑ K in rca ſilia Babylon. Audiuit rex Babylonis per muros Babylonis leuate ſignum, au- n ersucgun. kanam corum⸗& diflolutæ ſunt manus gete cuſtodiam, leuate cuſtodes, prepara ud Fmaxtseig 4 euus, anguſtia apprehendit eũ, dolor qua te inſidias, quia cogitauit ñs,& fecit Se eei gh Rparturientem. Ecce quaſi leo aſcẽdet quæcunq; locutus eit cõtra habitatores rirnäm de ſuperbia lordanis ad pulchritudinem Babylonis. Quę habitas ſuꝑ aquas mul 106* ci eunn robuſtam, quia ſubito currere faciã eum tas; locuples in theſauris, uenit fiius tuus AnOreg nane ich ga adillam,& quis erit electus qꝗuem præ- pedalis pręciſionis tuę. lurauit dñs exc- m08§. 8 Sma r Remlt na onam ei⸗quis eſt enim ſimilts mei:& erxcituũ per animam ſuã· Quoniam reple L tee quisſuſtinebit me:& quis eſt iſte paſtor bote hominibus quaſi brucho,& ſuper Sop as h 2 bficrenſe ram an nau müänne es T. ehie unere. inn nrinimke uce, a neiwingain 92*A seeibenh delit iee 3cceegrulen B 3,de, n acium in dcu Kerüümianak. uh,4,— t, Lrung. ſone, un achnginn ct. K. damiainckan. Mpo efciumim Iur-*&⁵ à Rflijluhin in, a emitncme dite e onmfendlin ſauit idicokinte 1 rattenmar nde' n aahjicnbch ab, de Kadhbiana) egen ier Krlche aun e ioheis qut 1n, A Uilswirir ae e W Ladd dedunhc d ter Chl. 5 Aun tem poĩc mulieres: gladius ad theſauros Ier eius, qui iniquitatẽ eius, om̃ te 3 23 mpus ultionis eius emias. qui reſiſtat uuitui meo: Propterea audi⸗- te celeuſmac dñi quod mente concepit 1 itationes in ſapientia ſua, te conſtlium aduerſum Babylonem,& cog eius quas cogitauit ſuper terram qæorũ. Niſi detraxerint eos paruuli um, nili diſsipatumfuerit cum ipſis ha- bitaculũ eorum. A uoce captiuitatis Ba ducit k uentos Jde theſauris ſuis. Stultus bylonis cõmota eſt terra,& clamor in- factus eſt omnis homo à C ter gentes auditus eſt. Deſtrufto Babylonis.(ap. LI. Mc dicit dñis: Ecce, ego ſuſcitabo tus in eis. Vana ſunt opa, ſuper Babylonẽ& ſuper habitato⸗ in tempore uiſitationis ſuæ 4 antabit᷑. Qui fecit terram n fortitudine ſua,& pre parauit orbem & prudentia ſua exten hal⸗ dit cœlos. Dante eo uocem multiplicãt gre aquæ in cœlo, qui leuat nubes ab extre/ mo terrę, fuigura in pluuiã fecit,& pro- ſcientia, confu- ſus eſt omnis conflator in ſculptili, quia mendax eſt conflatio eius, nec eſt ſpiri- & riſu digna. peribũt. Nõ res eius, qut cor ſuum leuauerunt contra ſicut hæc pars lacob, quia qui fecit om- me. quaſi uentũ peſtilentem. Et mitta in ma ĩp Babylonẽ uentilatores,& uentilabunt eius, diis exs eã,& demolient᷑ terrã eius, qm uenerunt dis tu mihi u ſuper eam undiq; in dieaffliction Nõ tendat, qui tendit arcũ ſuum.& non collidam in te aſcendat loricatus:nolite paxcere iuucni& collidam inte currum, is ſe eſt,& lſraẽ ſceptrum hereditatis ercituum nomen eius. Colli- aſa belli,& ego collidam in eius. te Gentes,& diſperdam in te regna: Et equum,& equitem eius, & aſcenſorem niltia bus eius, interficite omnẽmalitiã Jeius. eius. Et collidã inte uirum& mulierem, Et cadent interfecti in terra Clialdęorũ, et collidam in te ſenem et puerum, et col & uulnerati m re non fuit uiduatus Iſraẽl& Iuda à domi- no deo ſuo dño exercituũ, terra autẽ eo- col gioni bus eius. Quoniã lidam in te iuuenem et uirginem. Etcol lidam in te paſtorem et gregem ens, et lidã in te agricolam et iugales eius, tum repleta eſt delicto à ſancto Iſraẽl. Fu et collidam in te duces et magiſtratus. & gite de medio Babylonis. nuſquiſq; animãſuã, nolite tacere ſup ut) faluet u- Et reddam Babyloni, et cunctis habita- quod er toribus Chaldeæ orne malũ ſuũ T fece⸗ mm⸗ 5 u C entuns ——* 2 4 1* 1 1 —— —— — 3 — 8 “ ———— lecerãt in Sion. in oculis neſtris, ait dñs. Hece, ego ad te mons peſtifer, ait dñs, cotrũ pis uniuerſam terram,& extenda manum meã ſuÄper te,& euoluã te de pe tris.& dabo te in montẽ cõbuſtionis.Eꝑt non tollent de te lapidem in angulũ,& napidem in tundamento: ſed perditus in xternũ eris, ait dñs. Leuate ſignũ in ter- Sentibus ra, clangite huccina inrmontibus, Han- ctflcate ſuper eam Gentes, annunciate contra illam regibus Ararat, Menni,& Aſcenez, numerate cõtra eã Taphiar, adducite equum quaſt bruchũ aculeatũ. Sandificate contra eam Gentes, reges Mediæ duces eius,& uniuerſos magi- ſtratus eius, cunctamq́; terrã poteſtatis eius. Et cõmouebitur terra,& cõturba- bit᷑, quia euigilabit contra Babylonẽ co 45 gitatio dñi, ut ponat terram Babylonis deſertã& inhabitabilẽ. Ceſſauerunt for/ tes Babylonis à prelio, habitauerunt in pręlidijs, deuoratũ eſt robur eorũ,& fa A ſunt quaſi mulieres, incẽſa ſunt taber- nacula eius, contriti ſunt uectes eius. Cur rens obuiam currenti ueniet,& nuncius obuius nuncianti, ut annunciet regi Ba- bylonis quia capta eſt ciuitas eius à ſum mo uſq; ad ſummã,& uada preoccupata ſunt,& paludes eius incenſæ ſunt igni, & uiri bellatores conturbati ſunt. Quia hęc dicit dñs exercituũ, deꝰ Ifrael. Filta Babylonis quaſi area, tempus triturę ei- us adhuc modicũ,& ueniet tempus meſ ſonis eius. Comedit me, deuorauit me Nabuchodonoſor rex Babylonis, red- didit me quaſi uas inane, abſorbuit me quaſi draco, repleuit uentrem ſuum tene ritudine mea, et eiecit me. Iniquitas ad- uerſum me,& caro meaſuper Babylo- nẽ, dicit habitatio Sion,& ſanguis meus ſuper habitatores Chaldeę, dicit Ieruſa- lem. Propterea hꝛæc dicit dſñs: Ecce ego iudicabo cauſam tuã,& ulciſcar ultionẽ tuam,& deſertũ faciã mare eius,& ſic- cabo uenam eius. Et erit Babylon in tu mulos, hab:tatio draconũ, ſtupor& ſibi lus, eo quod non ſit habitator. Simul ut leones rugient, excutient comas ueluti catuli leonum.In calore eorũ ponam po tus eorum,& inebriabo eos, ut ſopiant᷑, & dorm iant ſomnã ſempiternã,& non conſurgant, dicit dñs. Deducam eos qua & ſiagnos ad uictimã, x quaſi arietes cum hodis. Quomodo capta eſt Seſach,& com⸗ Iere mias. comprehenſa eſt inclyta unluerſeæ tert, quomodo facia eſt in ſuporẽ Babri inter Gentes: Aſcendit ſuper Babylonè mare, multitudine fluctuum eius opena eſt. Factę ſunt ciuitates eius in ſtuporem terra inhabitabilis& deſerta, terra in qua nullus habitet, nec tranſcat pertã tandt Käcaregel- 1 1 fllius hominis. Et uiſitabo luper Bel in Babylone, et eijciam quod ablorbuerat de ore eius,& non confluent ad eumul- tra Gentes, ſiquidem& murus Babylo- nis corruet. Egredimini de medio eius populus meus, ut ſaluet um ſquiſq; ani- mam ſuam ab ira furoris dni. Etne forte molleſcat cor ueſtrũ,& timeatis audia qui audiet᷑ in terra,& ueniet in anno au ditio,& poſt hunc annũ auditio,& ini- quitas in terra,& dñator ſuper qnatorè: Propterea ecce dies ueniunt, et uiſitabo ſuper ſculptilia Babylonis,& omnis ter 5 getlliple ra eius confundet,& uniuerſtinterſcdi eius cadent in me dio eius. Et laudabunt ſuper Babylonẽ cœli et terra,& ommia que in eis ſunt, quia ab Aquilone uenièt ei prędones, ait dñs: Et quomodoſſecit Babylon ut caderent occiſt in llrad, ſ de Babylone cadent occiſi in uniuerſa terra. Qui fugiſtis gladium uenite nolite ſtare, recordamini procul dñi,& leruna lem aſcendat ſuper cor ueſtrum. Conſuſl ſumus, qm audiuimus opprobrium, ope ruit ignominia ſacies noſtras, quia uene- runt alieni ſuper ſancificationem domus qñi. Propterea ecce dies uemunt, ait d minus:& uiſitahoſuper ſcuiptilia r Ba- bylonis,])& in omni terra euus mugſet uuineratus. Si aſcẽderit Babylon in cœ lum,& firmauerit in excelſo robur uũ à me uenient uaſtatores eius, ait dominy: Vox clamoris de Babylone,& contti- tio magna de terra Chaldæorum, quo⸗ niam uaſtauit dũs Babylonem,& petai dit ex ea uocem magna,& ſonabunt l ctus eorum quaſi aquę multe, dedii ſoni- tum uox eorã · Quia nenit ſuper eam il eſt ſuper Babylonem predo,& apprehẽ ſi ſumt fortes eius,& emarcuit arcs eo- rum, quia fortis ultor dñs reddens reut buet. Et inebriabo principes eius,& ſa pientes eius,& duces eius,& magiuia- tus eius,& fortes eius,& dormient ſom nium ſempiternũ.& nõ expergiſcentur ait Rex, dis exercituũ, nomen eius. ec dicit qis ex ercituuun. durus Babi uu cius 3 iltüid godrel nauchegnen Iruo tophele umamm qo dhfiadin ldo amatipaban 3 tzitlermüs dnbejpineme miuthc rcnulbeiſtm altolinohid xcuüi 3 dog ranperen eti Feon hyid tmecöoptrre enn Baien räh erbanm dand olbener ka ſuebnle Urrpkaſäln .(ch Mmiiwir adcitignnce anüörpnokinler errrsſts wigl mlrclmumi amn grſerert aännlenne negräeaech. ät Wälege) adhtü amonen aieage deeim rie gnerte micgaeius iu ditdcenem auſmantione dasßiſa a gtri üa er dKeraat Aüner dertgauin Whalſoent aitneimm arſ un batihn Adennäm echnet adnn „ 94 3 1 leremias. 324 8 1m u e ile 4altilsimus ſuffoſsione ſuſtodietur, ciam in deſerto, quod eſt iuxta lericho⸗ n 2 dine gibim Eporte eius excelſę igne cõburẽtur,&& omnis comitatus eius diffugit ab eo- 8,& unaa 8 nabotes Populorum ad mnilum,& Gen Cumi; comprehendiſſent regem. adcu- un* dühad numin ignem erunt,& diſperibũt. Ver xerunt eum ad regem Babyieniem Re- ate. idn 1 bum quod præcepit leremias propheta blatha, quę eſt in terra Emaih& locu- An, 12 in u Saraie fllio Nerię filij Maaſig, cum per, tus eſt ad eum iudicia· Et iugulauit rex 2 TL nad eret cum Sedecia rege in Babylonem, Babylonis filios Sedeciæ in oculis kius * 8 o na in anno quarto regni eius: Saraias autè ſed& omnes principes luda occidit 5 9, 91 ma erat princeps prophetię Et ſcripſit lere Rebiatha. Et oculos Sedeciæ eruit, I dan, e vtag mas omne malum quoduenturum erat umxtteun cõpedibus,& adduxit eum ean. hnt ſuper Babylont in ibro uno, omnia uer rex Babylonis in Babylonem, et poſuit nga em h ba hæc quę ſcripta ſunt contra Babylo/ eum in domo caxceris uſq; ad diem mor m, n utin nem. Et diacit Ieremias ad Saraiã: Cum tis eius. In menſe aũt quinto, decima mè- d— coxubN ueneris in Babylonem,& uideris& le⸗ ſis, ipſe eſt annus nonuſdecimus Nabu- ada. kunin eris omnia uerba hæc, dices, ime tu lo- chodonoſor regis Babylonis, uen Na⸗- nicd* durn cutus es contra locũ iſtum ut diſperderes buzardi princeps mulitię; qun ſtabat co enis an. eum, ne ſit qui in eo habitet ab homine rã rege Babylonis in leruſalẽ.Etincen tior uuri 3 uſque ad pecus,& ut ſit perpetua ſolitu dit domii dñi,& domũ regis,& omnes ntin 2 3 Küaäd do. Cumq compleueris legere librum domos leruſal?;& omnẽ domu magnà Ah umtii Mtä, ligabis ad eum lapidẽ,& proijcies igne cõbuſsit. Et tot murũ leruſ alé per ader Rmmeind. iluum in mediũ Euphraten,& dices, Sic circnitũ deſtruxit cũctus exercit Chal⸗ Cn Feericud ſubmergetur Babylon,& non cõſurget dęorũ qui erat cã magiſtro militiæ. De *. lunginln acie afflictionis quam ego adducoſu- pauperibus aũt populi, oc de reliquo uul .*G aicha per eam,& diſſoluetur. go quod remanlerat in ciuitate, s de da e ucainnn Hucuſq; uerba leremiæ. perfugis qui transfuꝑerat ad regẽ Baby um lane caiam ¶ Direptio leruſalem per Baby⸗ lonis,& cęteros de multitudme, tranſtu- pn igküdie lonios.(ap. III. lit Nabuzardã princeps milttię De pau aeummi a Prliis niginri& unius anni erat Se⸗ peribus ueroterræ reliquit Nabuzardä Vr e Aipnatn dert, qecias cũ regnare coœpiſſet,& unde. princeps militię Xuinitores& agtico- in Tin as. auiumfm 4 3 cim annis regnauit in leruſalem,&e no⸗ las. Columnas quoq; ereas, quxæ erat in D Nd, n nnüſüumd Panl. men matriseius Amital, filia leremię de domo dñi,& haſes,& mate æneũ quod neſ ilpainäin Lobna. Et fecit maum in oculis dñi, iu erat in domo dñi, cõfregerunt C baldet⸗ tne 3 reraecnhn xta omnia quę fecerat loacim. Quoniã& tulerũt omne æs eort in Padpns. nd, ann cührigit furor dñi erat in leruſaſc Kin luda, uſ- Btlebetes,& creagras,& pfalteria⸗ tne mlEncmm quequo proijceret eos à facie ſua,& re- phialas,& mortariola& oĩa uala xrea tene mrs.Hiründh Spwa ceſsit 8edecias à rege Babylonis. ¹ Fa⸗ qug in miniſterio fuerant, tulerũr. Et hy 34. mmnun aäesza cdum eſt aũt in anno nono regni eius, in drias,& thymtamaterfa, et urceos.& pe 1b A Ben ghonaen menle decimo, decima die menlis uenit lues,& candelabra,& mortaria,& cya n in Nabuchodonoſor rex Babylonis, ipſe, thos: quotquot aurea, aurea& quodjt ar . M& omnis exerc itus eius aduerſus leruſa gentea, argentea, tulit magiſter militiæ: ua Mn dexmh e ſ 2 wrutdüshhn eri e wemmyul. ic- e 1üaner am uns ori.(Muunt idi us abyinr du t tmrSeu Kern uri.„Jdrbumän po h. rilepii m,. s Kürsäid on n bet aa 1 n rimi dich un.„arnriuinn X Kr Xaxum m⸗ lem,& obſederunt eam,& ædiftcauerũt Colũnas duas,& mare unum,& uitulos contra cum munitiones in circuitu. Bt duodecim æreos, qui erant ſub haſihus fuit ciuitas obſeſſa, uſq; ad undecimũ an quas fecerat rex Salomõ in domo dñi, num regis Sedeciæ. Menſe aũt quarto, nõ erat põdus æris omniũ horũ uaſorũ. nona die menlis, obtinuit fames ciulta- De colũ nis aũt decẽ& octo cubiii alti- tem,& nõ eram alimenta populo terrę, tudinis erant in colũna una,& funiculus & dirupta eſt ciuitas,& omnes uiri bel, duodecim cubitorã circuibat eam: por/ nntores eius fugerunt, exieruntq; de ciui ro großitudo eius, quatuor digitorum, tate nocte per uiam porte, quæ eſt inter& intrinſecus caua erat. Et capitella ſu quos muros,& ducit ad hortum regis per utrãq; ærea: altitudo capitelli unius, (Chaldeis obſidéribus urbem in gyro) quunq; cubitorum,& retiacula,& malo Cabierunt per uiam qux ducit in ere⸗, granata ſupra coronam in circuitu, om- ſimſtiter cola mum. Perſecutus eſt aũt Chaldęorum ex nia ærea. x Etfuerunt malogranata no- ue ſecũdæ 8 trcitus regem,& apprehendetunt Sede naginta ſex dependẽtia,& omnia malo malogranat ctam grantaà Ii: Et de ciui tate tulit eunuclium unũ qui — ͤ — , ₰ 2 5* „- puid lxX legũ tem redacus eſt lſracl,& Ieruſalem de- cõſy dera, qm̃ facta ſum uilis. Lamed. 0 kr nõ aũt a/ſerta eſt, ſedit Ieremias prophieta flens, uos omnes qui tranſitis per uiam, ud Hebręos& planxit lamentatione hac+ in] leru, dite, et uidete ſi eſt dolor ſicut dolor we Tluper ſalem,& amaro animo ſuſpirans,& us: qm̃ uindemiauit me, u Threni granata centũ, retiaculis circundabant. Æ☛‿⁸½ Vomodo ſedetlola ciuitas —. 2„,. S Et mlit magiſter militiæ Saraiam Sacer—“ Npiena popuio fcn e dotem primum.& Sophoniam ſacerdo- K ſ uidua domina Gentium tem ſecundum,& tres cuſtodes ueſtibu- e princeps prouincianmfa- 3 cta eſt ſub tributo: Beth. erat prępoſitus ſuper uiros bellatores,& Plorãs plorauit in nocte,& larym ti- ſeptem uiros de his qui uidebant faciem us in maxiillis eius, nõ eſt ꝗ conſoſei e regis qui inuenti ſunt inciuitate,& ſcri- ex omnibus charis eius: os amici eus bam pꝛincipem militũ, qui probabat ty ſpreuerũt eã,& factiſunt ei inimici, G rones,& ſexaginta uiros de populo ter, mel. Migrauit Iudas propter aſſlicions F rę, qun inuẽti ſunt in medio ciuitatis. Tu& multitudinẽ ſeruitutis:habitauit inter iit autem eos Nabuzardan magiſter mi Gentes, nec inuenit requiẽ:omnes perſe ntię,& duæit eos ad regem Babylonis cutores eius apprehenderüt es inter an⸗ in Reblatha. Et percuſsit eos rex Baby guſtias. Daleth. Vię Siõ lugèt: eo quod B lonis,& interfecit eos in Reblatha in nõ ſint ꝗ ueniãt adſolennitatt: oss pot- Terra Bmath,& translatus eſt Iuda de tę eius deſtructę, ſacerdotes eius gemen⸗ terra ſua. Iſte eſt populus quem tranſtu⸗- tes: uirgines eius ſqualidæ,& ipſa op- lit Nabuchodonoſor, in anno ſeptimo, preſſa amaritudine. He. Fac ſunt hoſtes Iudæos tria millia& uiginti tres- In an⸗ eius in capite, immici eius locupletati no octauodecimo Nabuchodonoſor trã ſunt:quia dñs locunus eſt ſuper eam pro- ſtulit de Ierufalem animas octingètas tri pter multitudinem iniquitatum eus: pat ginta duas. In anno uiceſimo tertio Na⸗ uuli eius ducti ſunt in captiuitatem ame buchodonoſor, tranſtulit Nabuzardam faciem tribulantis. Vau. Bt egreſſis eſi magiſter militiæ animas ludæorum ſe- à fliia Sion omnis decor eius: faci ſun ptingentas quadragitaquinque: omnes principes euus uelut arietes no innemten ergo animæ, quatuor millia ſexcentæ. tes paſcua,& abierunt abſq; fortimdme Bt factum eſt in triceſimoſeptimo anno ante faciem ſubſequenris. Zain. Recor ꝗ G tranſmgrationis Ioacim regis luda, duo data eſt Ieruſalem dierũ afflictonisſtg, dccimo menſe, uiceſimaquinta menſis, e·& pręuaricationis: omniũ deſy derabiia jeuauit Euil-merodach rex Babylonis ſuorum quæ habueratà diebus antiquis ipſo anno regni ſui, caput Ioachin regis cũ caderet ppłs eius in manu hoſtili,& Iudę,& edurxcit eum de domo carceris. nõ eſſet auxiliator:uiderũt eã hoſtes,& Et locutus eſt cum eo bona,& poſuit deriſerũt ſabbata eius. Heth. Peccatum thronum eius, ſuper thronos regum qui peccauit Ieruſalẽ, propterea inſtabiſisfa erant poſt ſe in Babylone. Et mutauit da eſt: o?s qui glortficabant eam preue ueſtimenta carceris eius,& comedebat rũt illã, quia uiderũt ignominiã eius: ip panem coram eo ſemper cunctis diebus ſa aũt gemens,& cõuerſa eſt retrorſum. uitę ſuæ. Bt cibaria eius cibaria perpe-/ Teth. Sordes eius in pedibus eius, nec tua dabantur ei àrege Babylonis ſtatu⸗ recordata eſ finis ſui: depoſita eſt uehe⸗ ta per ſingulos dies, uſq; ad diem mortis menter,& nõ habens conſolatorem:m ſuę, cunctis diebus uitę eius. de dñe afflictionẽ meam, qm erectus eſſ D 11 eni id efIL. inimicus. Iod. Manũ ſuã milit hoſtis a Aareni, 1d e amentatiO omnia defyderabilia eins: quna uidit Gé nes Iere miæ, tes ingreſſas fanctuariũ ſuum, de quibus Quæ Hebraice(mot/ inſcribun- Caph. Omnis ppłs eius gemès,& qur- tur. Cap. I. rẽs panẽ.dederũt preciota queq; pro ci- Et Hactum eſt, poſiquam in captiuita⸗ bo ad refocillandam animã:uide dſe atten⸗ eiulans dixit. minus in die irę furoris ſut. Mẽ 1 preceperas ne intrarẽt in eccleſiã tuam. t locutus eſt do Deex- Qno/ cello miſit ignem in osiibus meis,&e Lur 3 Aeawunuped T, 5 lar. rärn dncdemelele avcouſelere d aäeone haüt dowhn 1 liro gogbis maumurgu envcölentls ſwepadig niepuide aaconceiem. m hodd ekau ei wüügul ao badela aaliamunp anupyhl nnee Kine acyünai Co eo htkapetit eneswammundee annchälde aseRe hld atdatzeduener engüänweme ayen 1 amdmlsc aieritdegoce zcbiwianeia iruin fule dhn ent, Ke algeüfomnen denlaggeosdenn Raisgiten 5— (c. ſedeſdterit hzchägien n pchailtes aietüheti i opiuj mutoch ac Uanngionesdi uuyäunn Cm Cäir dio ulnnä. däeſaeinm Audim ki a Taät 1 4 1 tha 1.” da de enſätate 2— mtu⸗. md, amo,* Weiuiti . uähea 4 6 vrĩ Wesin. uni iscem * uünmi 1 nlideeann) dn arrüemi ¹ammektarath 4. dürunh Gu mäbane i aügbritn 1nderihu 1 a Kcheütt Terlsesank. 4*☛ 1 nsl aa ³ M lökabewent d irnimn „ i e Mlitia 10— Ktihesn 6 nämrbt dt ne weiniet (* näpcbeszu 1 n deritpkanha *v N 1m lremnii e e ilaimah⸗ 8 n mn urüt w, d elchite . a an uintaeug a irfarant ant Badr„ Wpa 4c 11 deeth. 1 1 — pbeinhu „T vüinnriii zuitme:expan uettit me retrot tota die mœrore utt 1ug ũ ini cõuolu ꝗ lunt, firmata eſt uir manun Ieremiæ. innnicus, flrmauit dexterã ſuã quaſi ho- ſtis,& occidit omne quod pulchrũ erat uiſu in tabernaculo filig Siõseffudit qua ſt ignẽ indignationè ſuam. He. Factus eſt dũs uelut inimicus: precipitauit iſia?l, pręcipnauit oĩa mœnia eius; diſsipauit munitiones eius,& repleuit in flia luda humiliatũ& humiliatã. Vau. Et diſsi- dit rete pedibus meis, cõ ſum: poſuit me deſolatã, confectã· Nun. Vigila auitatũ mearũ: in manu eius unt,& impoſitę collo meo:in tus mea: dedit me dñs in 1de qua non potero ſurgere. Sa- . mech. Abſtulit oẽs magnificos meos do- minus de me me tepus, ut con cular calcauit dom Ain. ldcirco ego us deducens acuas: ame cõſolator cõu Ailunt fllij mei per dio mei: uocauit aduerſum tereret electos meos: tor in uirgini ſilie luda. plorãs,& oculus me- quia longe factus eſt ertens animã meã: fa diti, qm̃ inualuit ini- micus Phe Expandit Sion manus ſuas, no eil qui conlolet eam: mandauit dñs zduerſum lacob, in circuitu eius hoſtes eius: facta eſt leruſalẽ ſtruis inter eos. Sadi⸗. os eit quaſi polluta men- luſtus eſt dñs, quia s ad iracundiam prouocaui: audite oblecro uniuerſi popti,& uidete dolorẽ & iuuenes mei abie⸗ meã:uirgines meę G uunt in captiuitatẽ C cos meos, ipſi deceper mei,& ſenes mei in ur — nſan. h uia queſierunt cibũ ſibi, ut refocilla ſaen gis zabd antmas ſuas. JRes. Vide due dm̃ tribu ſot, cöturbatus eſt uenter meus: ſubuer/ lum eſt cor meũ in memetipſa, qm̃ amari tudme plena ſum:fori & domi mors ſimilis eſt. Sin. quia iugemiſco ego, lei me: oẽs inimic meũ. lætati ſunt, ꝗm̃ tu dtem cõſolationis,& fient ſimiles mei. lũ eorũ corã ciuitatis, demiaſti me ſinu multi enim ho te:uel cui a cui adæ quabo te, Thau. Ingrediat omne ma te,& uindemia eos ſicut uin propter oẽs iniquitates meas, oph. Vocaui ami- ũt me: ſacerdotes be cõſumpti ſunt: s interficit gladius, Audierunt terra iecur m & nõ eſt qui cõſo/ mei audierũt malum feciſti: adduxiſti bus ſuis dix erũt, u gemitus mei,& cor meum mœœetens- Cap. — 3 o mnterram inclytã Iſracl,& non eſt re⸗ nec ap cordatus ſcabelli pedũ ſuorũ in die furo rs ſui· Beth. Pręcipitauit dñs, nec pep cit, omnia ſpecioſa laccb: deſtruæit furore ſuo muniuones uirginis luda, deiecit in terrã:polluit regnum,& prin- m cipes eius. Gimel. Cõfregit in ira furoris ſal ſui omne cornu liraẽi. auertit rerrorſum decoris, g dexterã ſua afacie immici,& ſuccendit Aperuerunt ſuper t in lacob quaſi ignẽ flãmę deuorantis in ci B gyro. Daleth. Tetendit arcũ leot Oomodo obtexit caligine i A Le ſuo dũs flliã Sion: proiecit 11. bi, ut refocillarẽt, on, cincti ſunt cilicijs, er tib in me ſuum quaſi busſuis, mi⸗ 3 25 pauit quaſi hortũ tentoriũ ſuum, demoli tus eſt tabernaculũ ſuũ,obliuioni tradi- dit dñs in Sion feſtiuita:?& ſabbathũ⸗ & in opprobriũ& in indignationè fu- roris ſui regẽ& ſacerdot pulit dñs altare ſuũ, maledixit ſanctifica& em. Zain. Re- tioni ſuæ, tradidit in manus inimici mu- ros turriũ eius, uocẽ dederunt in domo dñi, ſicut in die ſolenni. Heth. Cogitauit dñs diſsipare murũ ilix Sion, tetendit fis niculum ſuũ,& nõ auertit manũ ſuam à perditione, luxit; antemurale, Et murus pariter diſs ipatus eſt Teth. Defixæ ſunt in terra portę eius:perdidit,& cõtriuit uectes eius, regem eius& principes eius in Gentibus, nõ eſt lex,& prophetę eius nõ inuenerunt uiſiont à dnio. Iod. Sede- runt in terra, conticuerunt ſenes fllię Si- conſperſerunt cmere capita luasac- abiecerunt in terram D capita ſua uirgines†leruſalem. Caph. luda Defecerunt prę lacrymis oculi mei, con turbata ſunt uſcera mea, effuſum eſt in populi mei, cum ſtens in plateis oppi eum ſuper contritonẽ filiæ deficeret paruulus et la di. Lamed. Matri- bi eſt triticũ& uinũ: cum deficerent quaſi uulnerati in plateis matrumſuarum. cũ exhalarent animas ſuas in in ſinum Mem. Cui cõpara ſsimilabo te filia leruſa: & conſolabor te uir- go fllia Sion: magna eſt enim uelut ma. nfuro- re, contritio tua quis m de cœ Prophetę tui uiderũt ti eriebant iniquitartẽ tuam, ut te ad poenitentiam prouocarent, uiderunt aũt i aſumptiones falſas et eiectiones. Sa ch. Plauſerunt ſuper te manibus om- & nes tranſeuntes per utam, ſibilauerunt et ouerunt capita ſua liuper em. Hęccine eſt urbs, dicètes, perkectt audium uniuerſæ teiræ. Phe. e os luũ omnes inimt & fremuerunt denti- Deuera- ci tui.Sibilauerunt Bunus⸗] uimus & dixetumt: r Deuora edebit tui: Nun. bi falſa& ſtulta, M flliam leru- caput ſud -“ K — 4 1 6. — “ enĩſta eſt dies quã expectabamus, inue- Len. 26.b nimus, uidimus. Ain. Fecit dñs quę co- Deut. 28.b gitauit, cõpleuit ſermonẽ ſuã quem præ F ceperat à diebus antiquis: deſtruxit,& Ier. 4. c non pepercit, et letificauit ſuper te inimi Sup.i· f cum,& exaltauit cornu hoſtium tuorũ. Sadi.Clamauit cor eorum ad dñm ſuper muros fllię Sion: Deduc quaſi torrẽtem lacrymas per dic et noctẽ:non des requiẽ tibi, neq; taceat pupilla oculi tui. Coph. Conſurge, lauda in nocte in principio ui G guliarum, effunde ſicut aquam cor tuum ante cõſpectum dñi: leua ad eum manus tuas pro anima paruulorum tuorum qui defecerũt in tame in capite omniũ cõpi torum.· Res.Vide dñe,& cõſidera quẽ umdemiaueris ita: ergone comedent mu lieres fructã ſuum, paruulos ad menſurã gecidetur palmę: ſixocciditur) in ſancduario dñi ſa cerdos et propheta: Sin.lacuerunt in ter ra foris puer& ſenex: uirgines meę, q iuuenes mei ceciderunt in gladio, inter- feciſti in die furoris tui: percuſsiſti, nec miſertus es. Thau. Vocaſti quaſi ad diẽ ſolennẽ᷑, qui terrerent me de circuitu,& non kuit in die furoris dni qui effugeret, & relinqueret quos educaut, et enutriui, inimicus meus conſumplit eos. Cap. III. K BGo uir uidẽs paupertatẽ meam inuir ga indignationis eius. Aleph. Me mi abduxit nauit,& 4adduxit in tenebras,& nõ in lucem. Aleph. Tantũ in me uertit.& con uertit manã ſuã tota die. Beth. V etuſtã fecit pellem meã.& carnè meã, cõtriuit oſſa mea. Beth. Aedificauit in gyro meo, & circũ dedit me felle& labore. Beth. In tenebroſis collocauit me quaſt mor- tuos ſempiternos. Gimel. Circũ æ difica uit aduerſum me, ut non egrediar: aggra uauit cõpedem meum. Gimel. Sed et cũ clamauero& rogauero, excluſit oratio nem meã. Gmel. Concluſit uias meas la pidibus quadris, ſemitas meas ſubuertit B Daleth. Vrſus inſidians factus eſt mihi: abſcõditis. leo in rabſcõdito.) Daleth. Semitas me- as ſubuertit,& confregit me, poſuit me deſolatam. Dateth Tetendit arcũ ſuũ,& poſuit me quaſi ſignã ad ſagittã. He. Mi ſit in renibus meis filias pharetræ ſuæ. He. Factusſum in deriſum oinni popto meo, canticũ eorũ tota die. He. Repleuit me amaritudinbas, inebriauit me ab⸗ FMuthio. Vau. Etfregit ad uumerũ den tes Threni . ih tes meos, cibauit me cinere. Van i te⸗ Vfenrio pulſa eſt xanima mea, oblitus ſum bono àpu weigeigt rum. Vau. Et dixi: Perijt finis meus,&e mMam bma — 4—. 4, 9 ell ſpes mea à gño. Zauin. Recordare pau- c 1 Sabelnu pertatis& trãſgreſsionis me, abſynhij hen, uuuinem „Sul⸗Nen Wihe 8„„ . 1 feVm G & fellis. Zain. Memoria memor ero,& rapam ui je tabeſcet in me anma mea. Zain ꝙ ulon mea. Zain. †Nec] Hoch ſcämen. recolens in corde meotin deolſperebo. furübr Heth. Miſericordię dñi quia non ſanu 4 I conſumpti: quia nõ defecerũ miſera io aaon nes eius. Heth. ¼ Nouil diluculo, multa Ner' nc 1 eſt fides tua. Heth. Pars mea cis, qtxii säide a anima mea, propterea expecabo cum. Pu la u Teth. Bonus eſt dñs ſperatibus meum, uniuin⸗ 1 anime quęrenti Illum. Teih. Bomm es ſan miimm prę ſtolari cum liſẽtio ſalutaxe qei. Tech. eeommadbetl Bonum eſt uiro cum portauerit iugã ab gpobemeoam adoleſcẽtia ſua. lod. Scdebit ſolitatur, et ululm n iacebit, quia leuauit ſe fuper ſe. lod. po aakftmün net in puluere os fuum, ſiforte ſit ſpes. auens e d Iod. Dabit percutienti ſe maxillam, ſa- anbeſeem turabitur opprobrijs. Caph Quia nõ re im tu Rai peltet in ſempiternũ drñs. Caph. Quia ſt atan tmnm nd abiecit,& milerebit᷑ ſecundum muſtttu« aſruatenibih dmẽ miſericordiarũ ſuarũ. Caph. Nen amas itnteemo em̃ humiſiauit ex corde ſuo,& abiectt atimnt(i filios hominũ. Lamed. Vt cõtereret iub ſuaalemi pedibus ſuis om̃es uinctos terre Named. stichucyim Vt declinaret iudicium unii in conipe⸗ anzuſjin oyi ctu uultus Altiſsimi. Lamed. Vt peruer⸗ aanſiſöpie teret hominem in nidicio ſuo, dns ignoæ ayinr ponvion rauit. Mem. Quis eſt iſte qui dixitut hſe E asy umiſ ret, dño nõ iubente: Mem. IEx ote al⸗ Anazicn n ſmam tiſsimi nõ egredientur nec mala nec do iiu ſagxym na: Mem. Quid murmurauit homo ut. aiièjen Dad uens, unr pro peccatis ſuis: Nun. Scnte iuigintaüe mur uias noſtras,& quęramus,& reuer am i at tamur ad dñm. Nun. Leuemus corda no Kdickatmn ſtra, cũ manibus ad dñm in cœlos Nun. unuſqumuti Nos inique egimus,& ad iracundiã e ſauiitteaona uocauimus: idcirco tu inexotabilis ee. adinuiaila Samech. Operuiſti in furore.& percuſ. utnge g ſiſti, xoccidiſti, nec peperciſti. Samech. nos danpn Oppoſuiſti nubẽ tibi, ne trãſeat oraio. aitaneeni Samech. Eradicationẽ& abieciionem aaiſaxäns poſuiſti me in medio ppłorũ. Phe. Ape npe ruerũt ſuper nos os ſuũ ods inimiciiphe. nai iiaa Formido& laqueus facia eſt nobis uatſ ſieraigarit cinario& cõtritio. Phe. Diuißones a- istan quarũ deduxit oculus meꝰ in caiiene aund filię populi mei. Ain. Oculus meus a idaa Kus eſt, nec tacuit, eo dd nõ eſſet reges. d bgtan Kin. Donec reſpiceret& Kiderers De Dũs danrilai 28* rc, A cu däeie,, a Ls de ccœlls. Ain. culus meus Aluu id ani — mter⸗ t nec Adde mh. 1,2 ame 6,E Mi Gr plo Lemt rab⸗ 1 80 2 kaeüä 3ttuüden. wiate Aa leuu 1 heneden K umnmn 1 Rtanen 1= topgröd 211 ſenpicnii, 2 Vnlaid unhi 2 1 ianitarat D nnä naſi eph. uuüe nidn 2 2 mnululnan un 1S Jtüim n. * B ünrminnan 1Kin.(lican =* dünela mr Fegeimam 1u(Lilaamn npeccnhu. noihs agn unn Gm Nnlen ran daaläa ecuregimsan 2 1irroubr — d Oanttn ie cato Sodomoꝶe, queę ſubuerſa eſt in mo tioxa B memio,etnõ ceperũt in ea manus. Zain. ex climditdan 3 m Jndiarivitt a ienmetepin n etno clütin r Ebaersüüit cünna dhl a Wriorvbni d ime luru caau witi 1 rhimia at b an Cun Res. Vidiſti omnè furorè, uniueraas co- gitaiones corum aduerſum me. Sim. Au diſtiopprobrium eorum dñe, om̃es cogi- am ationes*aduerſum me. Sin. Labia intur 3 26 effudit iram Ieremiæ. Tnn. nht uns eſt animã meam in cunctis flliabus Compleuit dũs furorẽ ſuum, effu 2 dürd— ubis meę. Sadi. Venatione ceperũt me indignationis ſuę,& ſuccendit ignem in Arend uaſi aueminimici mei gratis. Sadi. La Sion, deuorautt fundamenta elus. La- vn eſt in lacũ uita mea,& poſuernnt la- med. Non crediderunt reges terrę, et unl A Lunls pidem uper me. Sadt. Inundauerũt aquę uerſi habitatores orbis, qm ingrederetur — Anan luper caput meum, dixi: Perij. Coph. hoſtis,& mnimicus per por: as leruſalem. lümntd Inuocau nomen tuũ dñe de locis nouitsi Mem. Propter peccata prophetarũ eius, C eecr mts. Coph. Vocẽ meam audiſti:ne auer-& iniqu tates ſacerdotũ eius, qui effude- „egränig m aurẽ tuam à ſingultu meo& clamori- rũt in medio eius ſanguinẽ iuſtorũ. Nun. 3 z lei. G bus. Coph. Appropinquaſti in die quan Errauerũt cę ci in platets, polluti ſunt fan n ken do innocaui te, dizciſti: Ne timeas. Res. guine: cumq; nõ polſent intrare, tenuerũt —* d gda Iudicaſti dñe cauſam animę meę, redemp lacinias ſuas. Samech. R ecedite polluti, erm dä ot uite meę. Res. V idiſti dñe ini quitatẽ clamauerũt eis, recediie, abite, nolite tan lorã aduerſum me: iudica iudiciũ meũ. gere: urgati quippe ſunt.& cõmoii dixe runt inter gentes: Non adder ultra ut ha- bitet in eis. Phe. Facies cñi diuiſit eos, non addet utreſpicia eos, facies ſacerdo tum nõ erubuerõt, neq; ſenũ miſerti ſunt. Ai. Cum adhuc ſubſiſteremus, defecerũt oculi noſtri ad auxilium noſtrum uanũ. cum reſpiceremus attẽti ad gentẽ quæ ſal uare nos nõ poterat. Sadi. Lubricauerũt gentium milu.& meditationes eorum ad uerſum me toia die. Sin Seßionẽ eorum, &relurrectionẽ eorum uide, ego ſum pſal mus eorum. Thau. Reddes uicẽ domme, juxta opera manilum ſuarum. Thau. Da bis eis ſcutum cordis laborẽ tuũ. Thau. perlequeris in furore tuo, et conteres eos ſub cœlis domine. Cap. IIII. Vomodo obccuratũ eſt aurũ muta- us eſt color optimus, diſperſi ſunt la ddes ſanctuarij in capite omnium plate- arum. Beth. Filij Sion inclyti,& amicti auro primo: quomodo reputati ſunt in ua R teſten, opus manuũ figuli: Gimel. Sed & lamię nudauerũt mammã, lactauerunt catulos ſuos ſilia ppimei crudelis, quaſi ſtruthio in deſerto. Daleth. Adhęſit lin- gua lactnatis ad palatã eius in ſiti paruuli rum, appropinquauit finis noſter, cõpleti ſunt dies noſtri, quia uenit finis noſter. Coph. Velociores fuetunt perſecutores noſtri aquiiis cœli:ſuper mõtes perſecuti funt nos, in deſerto inſidiati ſum nob is. Res. Spiritus oris noſtri Chriſtus dñs ca ptus eſt in peccatis noſtris: cui d mꝰ, ln umbra tua uiuemus in gẽuib. Sin. Gaude et letare filia Edom, quę hĩtas in tra Hus, ad te quoq; ꝑueniet calix, inebriahctis, atq; nudaberis. Thau. Cõpleta miqui- tas tua fllia Sion, nõ addet ultra ut tranſ migret te:t uiſitabi nniquitatè tuam petierunt panẽ,& nõ erat qui frangeret Edom, Fdiſcooperiet peccara tua. eis. He. Qui ueſcebant᷑ uoluptuoſe, inte- C Oratio leremæ.(ap. P. rutt nierunt in uiſs:qui nutriebant᷑ in croceis, amplexati ſunt ſtercora. Vau. Et maior effecta eſt iniquitas filiæ populi mei pec- intuere& reipice opprobriũ noſtrũ. Hæreduas noſtra uerſa eſt ad alienos: do mus noſtræ ad extraneos. Pupilli facti ſu mus abſq; patre: matres noſtræ quaſi ui- duæ. Aquam noſtram pecunia bibimus: Candidiores Nazaręi eius niue, mtidio- ligna noſtra precio comparauimus. Cer- res lacte, rubicundiores ebore antiquo, napphiro pulchriores. Heth. Denigrata eſt ſuper carbones facies corũ,& nõ ſun: co znii in plateis, adhęſit cutis eoꝶ oſsibꝰ: anuit,& facta eſt quaſi lignũ Teth. Me- us fui occiſis gladio, ꝗ́ interfectis fame: Im̃ iſti extabuerunt, conſumpti à ſterili- ate terrę. Iod. Manus mulierũ miſericor dium coxerunt filios ſuos, facti ſunt cibus exrã m cõnitione fllig populi mei. Caph. CGoewple num, et Aſſyrijs: ut ſaturaremur pane. Pa iniquitates eorũ portauimus Serui domi- nati ſunt noſtri, nonfuit qui red meret de manu corũ. In amimabus noſiris affereba mus panẽ nobis, à ſacie gladij in deſeri. Pellts uoſtza quaſi clibanus cxuſta t àfa- 1 t ires noſtri peccauerũt,& nõ ſunt,& nos ueſtigia noſtrain itinere platear noſtra-D filia niſitauit diſcoope NLeordare dñe quid acciderit nobis. A½ uncibus noſtris minabamur, 3, latsis non minaban dabatur requies. E ρypio dedimus ma: tur, B D B cie tempeſtatũ famis. Mulieres in Sion humiliauerunt,& uirgines in ciuitatihus luda. Principes manu ſuſpẽſi ſunt:facies ſenã nõ erubuerũt. Adoleſcẽtibus impu dicè abuſi ſunt,& pueri in ligno corrue- runt. Senes defecerũ de portis, iuuenes de choro pſallentiũ. Defecit gaudiũ cordis noſtri: uerſus eſt in luctũ chorus noſter. Cecidit corona capitis noſtri:uæ nobis, quia peccauimꝰ. Propterea moeſtũ factũ ⁊ in dolore cor noſtrũ: ideo cõtenebrati ſunt oculi nr᷑i. Propt montẽ Sion, quia di ſperijt:uulpes ambulauerũt in eo. Ju aũt dñe in ęternũ ꝑmanebis ſoliũ tuũ in gñ- ratione& generationẽ Quare in perpe- tuũ obliuiſceris noſtri: derelinques nos in longitudine dierũ: Conuerte nos dñe ad te,& cõuertemur:innoua dies noſtros ſicut à principio.Sed proijciens repuliſti nos, iratus es contra nos uehementer. PRAEFATIO IN LIBRVM Baruch prophetæ. LIBER ifte, qui Baruch nomine pre notat, in Hebręo canone nõ habetur, ſed tantũ in uulgata editione:ſimiliter& epi ſtola leremię. Propter notitiã aũt legen- tium hic ſcripta ſunt, quia multa de Chri flo, nouiſs imisq́; temporibus indicant. Prophetia Baruch. C ludai ex Balylonia mittunt literas G muneræ Ieruſalem-(ap. I. T hꝛæc uerha libri quæ ſcri pſit Baruch filius Neriæ, fl- 7e lij Maaſie, fii Sedecię, filij el Sedei,filij Helcig in Baby- lonia, in anno qunto, in ſeptimo die mè- ſis, in tempore quo ceperunt Chaldæi Ie- ruſalẽ,& ſuccenderũt eam igni. Et legit Baruch uerba libri huius ad aures Iecho niæ filij Ioacim regis Iuda,& ad aures uniuerſi populi uenientis ad librũ,& ad aures potentiã filioꝶ regum,& ad aures 88 Presbyteroꝶ,& ad aures populu, à mini mo uſq; ad max imũ eorũ omnium habi-/ tantiũ in Babylonia, ad flumẽ Sodi. Qui audientes plorabant,& ieiunabãt,& ora bant in conſpectu dñi. Et collegerunt pe cuniã, ſecundum quod potuit unuſquiſq́; manus,& miſerunt in lIeruſalẽ ad loacim filiũ Helcię fiij Salon ſacerdotẽ,& ad re iquos ſacerdotes, et ad omnẽ populũ qui acciperet inuenti um cum eo in Ieruſalẽ, cum †ac ciperent. Baruch. ciperent luaſa templi dmi quæ ablatafue rant de templo reuocare in tena luda de cima die menſis Siban, uaſa argentea quę fecit Sedecias filius loſię rex luda,poſte aquã cepiſſet Nabuchodonoſor rex Ba bylonis lechomã,& principes,& Fcun uin ctos potentes, 1& populum ten ab leiu pota ſalem,& duxit eos uincos in Babylonẽ. & dix erunt: Ecce miſimus ad uos pecu⸗ nias, de quibus emite Holocauſtomata, et thus,& facite manna,& oſtene pro pec- cato ad aram dñi dei noſtri,& orate pro ulta Nabuchodonoſor regis Babylonis, & pro uita Balthaſar filij ei', ut limt dies eoruen ſicut dies ccœli ſuper terram,& ut det dñs uirtuiẽ nobis,& illuminet oculos noſtros, ut uiuamus ſub umbra Nabucho donoſor regis Babylonis,& ſubumbn Balthaſar fliij cius,& ſeruiamus ets mul- tis diebus,& inueniamus gratiam m con ſpectu eorum. Et pro nobiſipſis orate ad dominum deum noſtrũ: quia peccauimus dom ino deo noſtro,& non eſt auerſus fu ror eius à nobis uſq; in hunc diem. Etle gite librum iſtum, quem miſimus ad uos recitari in templo domini,in die ſolenni, & in die opportuno.& dicetis:¶ Domi⸗ no deo noſtro iuſtitia, nobis autem cõfu- ſio faciei noſtræ, ſicut eſt dies hæc, omni Iuda& habitantibus in Ieruſalem, regi⸗ bus noſtris,& principibus noſtris,& ſu- cerdotibus noſtris,& prophens noſtris, & patribus noſtris. Peccauimus ante dominum deum noſtrum,& non credid mus, diſſidentes in eũ,& non fuimus ſub iectibiles illi,& non audiuimus uocẽdo⸗ mini dei noſtri, ut ambularemus in mãda⸗ tis eiꝰ quę dedit nobis. A die qua ecuxlt patres noſtios de terra Hxypti⸗uich 3 diem hanc, eramus incredibiſes ad domi- num deum noſtrũ, et diſsipati receſimus, ne audiremus uocem ipſius. Bt adhgſerũt nobis multa mala, et maledictio nes, ſue Demaä- 6 S rnuari vu. u. agwi aunä iüür lln auliw guu Ahauasnet ,K come! nnas per o nankulider anlenielde Mtxegloyl adhlu Gecam glib menugde ranwik nimpe rvideiſoüda sthelicüBt upappeccu tradiéſldcii anchtanäet abesd dce dcsänerwwon rnnng perirs0 riri theemin ih wdäzuprc ut üinnabs qundiwete riisgrerpndau Mrajylit jäi geectante iciedl nicet Kgg älgn ingn Dn rkühn deortdatee enieini eamuſginonne nünmänchi guiingens, twiheydess ein jelen aünenkegnt äagen uc tunaſer tbru conſtituit domunus Moyſi ſeruo ſioiqnn 8.D migupe eduxit patres noſtros de terra Egypti⸗ dare nobis terram fluentem lac& melſi⸗ cut hodierna die. Et non audiuimus uoce domini dei noſtri ſecundum om̃i nerha prophetarum quos miſit ad nos-& 24 ii dices noſtros,& abiuimus unuſquiſq; i ſenſum cordis nri maligni, operani Iſs alienis⸗ faciẽtes mata ante oculos domin dei noſtri. Proptet u pie cfe Kärdinan aeätes zäiutiiten Nueällend Raldüeaien 8 diipem 9 Rannit Anmeiner en Ggin * Baruch. Lur. C propter peccata iuſlè ſe pati fatẽtur ſtitias patrum noſtrorũ nos fun dimus pre nee e wue 1 judai. Caput II. ces,& peꝛimus miſericordiã ante conſpe nue, 2— aiuia I DRopter quod ſtatuit dñs deus noſter cium tuũ dñe deus noſter, ſed quia miſiſti G er daläd 4 Prhã ſuũ quod locutus eſt ad nos,& itam tuã,& furorẽ tuum ſuper nos, ſicut aüs e cene Adiudices noſtros, qui iudicauerunt in locutus es in manu puerorũ tuorum pro- Rer. 4 wa lutl leruſalé& ad reges noſtros,& ad prin- phetarũ, dicẽs, ſic dicit dñs. Inclinate hu- ad, aie cipes nros,& ad omnẽ Iſrael,& Iuda, metum ueſtrũ,& ceruicẽ ueſtrã, et opera aai nrNa uadduceret dñs ſuper nos mala magna, facite regi Babylonis,& ſedebitis in ter drui uhnenn ue non ſunt facta ſub cœlo, quẽadmodũ ra quam dedi patribus ueſtris. 1 Quod ſi nindi wien Dust ac ſunt in Ieruſalẽ. 1s ecundũ quę ſcri⸗ non feceritis, nec audieritis uocẽ añi dei u mät) palunt in lege Moyſſ ut mãducaret ho ueſtri operari regi Babylonię, defectionè 8 chosdn mo carnes fllij ſui,& carnes filiæ ſug. Et ueſtram faciam de ciuitatibus luda,& à age ahuti dedit eos ſub manu regũ omniũ qui ſunt ſoris Ieruſalem,& auferãà uobis uocem 9 uecu in circuitn noſtro in mproperium,& in iuſcunditatis,& uocem gaudij,& uocem 5 nuin delolationè,& in om̃ibus populis, in qui ſponſi,& uocè ſponſæ,& erit omnis ter- 3e dtuum 1 bus nos diſperſit dñs. Et facti ſumus ſub- ra ſine ueſtigio ab mhabitatibus eam. Et in dhai u,& nõ ſupra: qa peccauimus dño deo non audierunt uocem tuam, ut operarent ufi i u gh⸗ nonõ obaudiẽ do uoci ipſius. ¶Dñodeo regi Babylonis,& ſtatuiſtt ꝑ ba tua que b. ut nto iuſtitia, nobis autẽ et patribus noſtris locutus es in manibus puerorum tuorum „u m Inn cõluſio taciet,ſicut& dies hęe. Quia lo- prophetarũ, ut transferrentur oſſa regum r acn cuuus eſt Gñs ſuper nos omnia: mala hæc noſtrorum,& oſſa patrum noſtrorũ de lo epre koneh 3 quæ uenerunt ſuper nos,& nõ ſumus de- co ſuo,& ecce proieca ſunt in calore ſo- b näa tecati faciẽ dſi dei noſtri, ut reuerteret lis,& in gelu nodiis,& mortui ſunt in do ncd aihi unaſquiſq noſtrũ a uijs noſtris peſsimis- Ioribus peſimis, in fame& in gladio,& 64 2 nſtn mn Ptuigitauit dũñs in malis,& adduxit ea in emiſsione. Et poſuiſti templũ, in quo en. iimem ſper nos: quia iuſtus eſt dñs in omnibus inuocatum eſt nomen tuum in ipio; ſicut Chri 1 wnmſt operibus ſuis quæ mandauit nobis,& nõ hec dies, propt᷑ iniquitatẽè domus Iſtael⸗ m. lwiitntt auduimus uocè ipſius, ut iremus in præ-& domus Iuda: Et feciſti in nobis domi wokte ärän ceptis dñi, que dedit ante faciem noſtrã. ne deus noſter ſecundum omnẽ bonitatẽ intein sc t nüc dme deus Iſrael, qui eduxiſti po⸗ tuam,& ſecundũ omnè miſerationẽ tuam σ scenun puum tuũ de terra Egypti in manu ua- illam magnam: Pſicut locutus es in manu gt omnitn lida,& in ſignis,& in prodigijs,& in uir pueri tui Moyſi in die qua præcepiſti ei nciita„tute tua magna,& in brachio excelſo, et ſcribere legem tuã coram filijs Iſrael, di- rſciſann danninz O kciſti tibi nomẽ ſicut eſt dies iſte: pecca cens: Si nõ audieritis uocẽ meam, multi- e ſh erlensinähe uimus impiè egimus, iniquè geſsimus, do tudo hęc magna cõuertetur m minmam Ri rihdmue mme deus noſter, in omnibus iuſtitijs tu, inter gentes, quo egò eos diſpergã, quia a. ſh wohum u. Auertat ira tua à nobis, quia derelicti ſcio quod me nõ audiet populus, populus eſt em̃ dura ceruice,& conuertet᷑ ad cor ſuũ in terra captiuitatis ſuę.& ſcient quia ego ſum dñs deus eorũ,& dabo eis cor, & intelligẽt:& aures,& audient. Et lau dabunt me in terra captiuitatis ſuę, et me mores erũt nominis mei. Et auertent ſe à dorſo ſuo duro,& à malignitatibus ſuis, quia reminiſcentur uiam patrum ſuorum qui peccauerũt in me. Et reuocabo illos in terrã quam iurauĩ patribus eorũ Abra ham, Ifaac,& lacob,& dominabuntur eis,& multiplicabo eos,& non minora- buntur. Et ſtatuam illis teſtam entum al⸗ terum ſempiternum ut ſim illis in deũ,& ipſi erũt mihi in populum,& nõ mouebò amplius populum meum fllios Iſrael à ter ra quam dedi illis. ſumus pauci inter gentes, ubi diſperſiſti I0s. Rxatdi dñe preces noſtras,& orati ones noſtras,& educ nos propter te,& danobis inuenire gratiã ante faciẽ eorũ, qui nos abduxerunt, utſciat omnis terra, quta tu es ds deus noſter,& quia nomẽ u luum inuocatũ eſt ſuper Iſrael,& ſuꝑ ge- cd nus ipſius. Reſpice dñe de domo ſancia tus in nos,& inclina aurẽ tuã,& exaudi nos. Aperi oculos tuos& uide, quia nõ mortui qui ſunt in inferno, quorum ſpiri- tus acceptus eſtà uiſceribus ſuis, dabunt D honorem et iuſtificationẽ dño: ſed anima quæ triſtis eſt ſuper magnitudinem mali, & mcedu curua& infiuma,& oculi deft cientes,& anima eſuriens dat tibi gloriã & iuſtitiam dmo. Quia nõ ſecundum iu- Kitias em.— 8(ütmdslt eile⸗* Boscemmtg legit† r eanun lecho 1 nnokietür nres 1 BA nsudeii dd ncamhan ures 1 dnmalfi mini tae etär odi1* S Stermfer 36 i Ar mdeR sad Laa Ff mämt ſonbe ungecsräiè mtpe 1& 9 g— i Kädume aem ds firun lre n däües mhnae d i un. V Pergis 3 27 E lere.? 9.5 L euit. 26. 5 Deut.a 8 Pb G Baruch. K bemit popuelas in oratione iana ince pta ro ſua luberatione. Cap. III. A BTnuüc dñe omnipotẽs, deus Iſrael, ani ma in anguſtijs,& ſpiritus anxius cla znat ad te, audi dñe,& miſerere, quia de“ es miſericors.& miſerere noſtri, qa pec- cauimrs ante te. Quia tu ſedes in ſempi- ternum,& nos peribimus in æuum: Dñe omnipotẽs, deus Iſrael audi nũc orationẽ mortuorum Iſrael, et filiorum ipſorũ. qui peccauerũt ante te.& nõ audierunt uocẽ dñi dei ſui,& agglutinata ſunt nobis ma Ia. Noli meminiſſe iniquitatũ patrum no ſtrorũ, ſed memento manus tuæ,& nomi ciatores terræe,& Theman,& fabulato⸗ acriebiſdou res,& exquiſitores intelligotit, uianase 1ti-uii9 ſapientię neſciuerũt, neq; commemorati gervitüſle ſunt ſemitas eius. O lſrael, quam magnz ulwzciftu eſt domus dei,& ingès locuspolſettons exrne jtü eius magnus eſt,& non habet ſinem: ex⸗ atiialun pi celſus& immenſus, ibi fuerunt gigantes amni qua d nominati illi qui ab initio kuerunt latuna zivaürn ſce magna, ſcientes bellum. Non hos elegit mrwumeiche dñs, neq; uiam diſciplinæ rinuenerunt,] detsuraub lbc propterea perierunt. Et ꝗm non habue, lis, ſaint oöine runt ſapientiam, interierütptopterſpu1m niinifſont inſipientiam. Quis aſcẽditim cœlum& apaturiilba accepit eam, et deduxit eam de nubibus: ³ nallosgchäcc nis tui in tempore iſto, quia tu es dominꝰ Quis transfretauit mare,& inuenut ull, deus noſter,& laudab mmus te dñe, quia& attulit illam ſuper aurum electum: Nõ propter hoc dediſti timorẽ tuum in cor/ eſt qui poſit ſcire uias eius, neq qui ex- dibus neis.& ut inuocemus nomen tuẽ, quirat ſemitas eius: ſed qui ſcit uniuera, & laudemiss te in captiuitate noſtra, quia noutt eam, et adinuenit camptudèt a ſun: cõuertimur ab iniquitate patrum noſtro qui pręparauit tertã in æterno tempote, rũ, quia peccauerũt ante te. Et ecce nos& repleuit eam bipedibus,& quadtupe- in capriuitate noſtra ſumus kodie, quia dibus:qui emittit lumen& uadn,& uo- nos diſperſiſti in improperium,& in ma cauit illud,& obedit illi in tremore 8tel⸗ ledictum,& in peccatũ, ſecundum omnes læ autem dederũt lumen in cuſtodiſsſiis, iniquitates patrum noſtrorẽ, qui diſceſfe& letatæ ſunt: uocatæ ſunt,& diverunt: rũt à te dñie deus noſter. Audi Iſrael man Adſumus, et luxerũt ei cum ucunditate, data uitę: auribus percipe, ut ſcias pruden qui fecitillas, Hic eſt deus noſter,& non tiam. Quid eſt Iſcael, quod in terra inimi ęſtimabitur alius aduerſus eum. Hic adin corum esinueteraſti in terraaliena, coin uenit omnem uiam diſciplinę,& nmdii quinatus es cum mortuis: deputatus es cũ illam lacob puero ſuo,& lſrael diedo deſcendẽtibus in infernum. Dereliquiſti ſuo. Poſt hæc in terris uiſus eſt,& cũ ho- ſontem ſapientię: nam ſi in uia dei ambu- minibus conuerſatus eſt. Naſſes, liabitaſſes utiq; in pace ſuꝑ terrã. C Monentur ludæi, ut in captiutateſe al Diſce ubi ſit prudentia, ubi uirtus, ubi ſit deum conuertant.(ap. IIlI. intellectus: ut ſcias ſimul ubi ſit longitur/ nitas uitę,& uictus, ubi ſit lumẽ oculorũ. eſt in ęternã:oẽs qui tenẽt eãpeme & paxc. Quis inuenit locum eius:& quis nient ad uitam, qui aũt dereliquerunt eã intrauit in theſauros eius: Vbi ſunt prin⸗ in mortem. Conuertere lacob,& appte- cipes gentium,& qui dominentur ſuper hende eam, ambulaper uiã ad ſpſendott beſtias quę ſunt ſuper terram: qui in aui eius cõtra lumẽ eius Ne tradas alteri glo bus cœeli ludunt, qui argentũ theſaurizãt, riam tuã,& dignitatẽ tuã genti alienæ. & aurum in quo confidunt homines,& Beati ſumus Irael, quia quę deo placcht, non eſt finis acquiſitionis eorum: qui ar/ maniffeſta ſunt nobis. Animæquior eſſo gentum fabricant,& ſoliciti ſunt, nec eſt populus dei memorabilis lael'uenund inuẽtio operum illorẽ, exterminati ſunt, ti eſtis gentibus, non in perdͤitionemſe & ad inferos deſcenderunt,& alij loco propter quod in ira dei ad iracundiãpro eorũ exurrexerũt. luuenes uiderũt lumẽ, uocaſtis dominũ, traditi eſtis aduerlariſe & habitauerãt ſuper terram: uiam autem Exacerbaſtis enim eũ quifecituos, deu C diſciplinę ignorauerũt, neq; intellexerũt æternum, immolantes dæmonijs,& non ſemitas eius, neq; filij eorum ſuſceperunt deo. Obliti enim eſtis eu eam, à facie ipſorum longe facta eſt: non uos,& contriſtaſtis nutricẽ ueſtram leru eſt audita in terra Chanaan, neq; uiſa eſt ſalẽ. Vidit em̃ iracundiã à deo uements in Theman. Filij quoq; Agar qui exqui uobis,& dixit: Audite cõfuſiones den. runt prudentiam, quæ deterra eſt, nego, adduxit enim mihi deus luctum ma ciatores m qui mutriuſt B t vnti düui neiiiſenageggg Aaläreuntdt riadeſohenm ardrantuns, raman pkero tniorä tkton. aue:egommm de aeeeod ghbin rions Kchm bumeb Anmeo reneadcim ee erdm plcon anüſaltem uett ir afohgm Aubhta)etend än unle imulicici Anlapieni ic aünne giuinn . 1, T 5„. Ic liber mandatorum dei,& lex qut kian gerize Fäipepenitu Raggoeegen fd ppene ätiſeiumia m ionep FsrileDe eäj aci 1 mieb Jc mrlmen⸗ F düitah ne. etäg e 4 ſ ant 1 tua. ſgin 8 Il. 1 tacla Mnu d dan de 8 Npec nien meDä dration ori 10 ddum mm d de, qui amcot den ma tra,qui nolr Kcend de, Qunz Linm domna diſceli delman ualnritn prudet n inim ta ilasRt 1 ternus. C 1 t ttariut 122 memummüih lod wnä diquſt Dikcumm lambu anchnurräng Pueni Anurllann zubiſ un emert ngiter dernnän clori. u gmmiuün ma coin us esc — deprin: uun en(onenn arlapet ram amhlhat iin ui enalmieibtet uririt Enri, Kdgrit nes,& S mu luain n a ünnrdän necct uee deineni niſnt t3 eutbe nüin jlocd e quluinti tumi, cdoniütrüit ruren aterinlän lexgit= imomate pen ui eſt nt Dlü citun . non euntn S itcnincn cxoui ed dri Ln nego- u enm kore ubiw Baruch. gdi eñ̃ captiuitatẽ᷑ pdpuli mei, filiorum meorũ flliarũ, quã ſuperdurxit illis æ- Nutxmi em̃ illos cũ iucunditate, auniſt aũt ilios cũ fletu& luctu. Nemo udeat ſuper me uiduã& deſolaram, à multis derelicta ſum propter peccata f⸗ liorum meorũ, quia declinauerũt à lege dei.luſtitias aũt neſcierunt, nec ambula- gerunt per u: as mandatorũ dei, neq; per ſemitas ueritatis eius cũ uſtitia ingreſsi ſant. Veniant cõfines Sion,& memoré- tur captiuitatè flliorũ& flliarũ mearũ, quamſuperduxit illis æternus. Adduxit em ſuper illos gentẽ de longinquo, gen- tem improbã,& alterius linguę, qui non ſunt reueriti ſenẽ, neq; puerorum miſerti lunt,& adduc erunt dilectos uiduç,& à ſtiis unicã deſolauerunt. Ego aũt quid poſſum adiuuare uos: Qut em̃ adduxit luper uos mala, ipſe uos eripiet de mani- bus inimicorũ ueſtrorũ. Ambulate fllij, ambulate: ego enim derelicta ſum ſola. Bxui me ſtola pacis, indui aũt me ſacco obſecrationis,& clamabo ad Alti simũ in diebus meis. Ammæ quiores eſtote fi- lijchamate ad dñm,& eripiet uos de ma nu principum inimicorũ. Ego em̃ ſpera ui in æternũ ſalutem ueſtrã,& uenit mi- ni gaudiã à ſancto ſuꝑ miſericordia quę ueniet uobis ab æterno ſalutari noſtro. Emiſi em̃ uos cum luctu et ploratu:redu cet aũt uos mihi dñs cũ gaudio& iucun ditate inſempiternũ. Sicut em̃ uiderunt uicinæ Sion captiuitatè ueſtrã à deo, ſic uidebũt& in celeritate ſalutẽ ueſtram à ☛ Kddlhh adei deo, ue rſuperueniet] uobis cũ honore & quit e vangit De us lun magno,& ſpſẽdore ęterno. Filij patiẽter luſtinete irã, quę ſuperueniet uobis: per- ſecutus eſt em̃ te inimicus tuus, ſed cito uidebitis perditionẽ ipſius,& ſuper cer- uices ipſius aſcẽdes. Delicati mei ambu- lauerãt uias aſp̃as, ducti ſunt em̃ ut grex direptus ab inimicis. Adęquiores eftote Hlij,& proclamate ad dfm, erit em me- moria ueſira ab eo qui duxit uos. Sicut enim fuit lenſus ueſter ut erraretis à deo, decies tantũ iterũ conuertens requiretis cã. Qui em̃ induxit uobis mala, ipſe rur/ ſum adducet uobis ſempiternã iucundi- tutẽ cã ſalute ueſtra · Animę quior eſto Ie tuſalẽ: exkorta ĩ em̃ te qui te nominauit. Nocentes peribãt, qui te uexauerãt,& qui gratulati ſunt in tua ruina, puntent: clultates quibus ſeruieru tuj tui, puni?- tur 3 28 tur,& accepii flios tuds. Sicut em̃ ga- uiſa eſt in tua ruina,& lætata eſt in caſin tuo.ſic cõtriſtabit᷑ in ſua deſolatione, ft amputabit exultatio multitudinis eius, & gaudimoniũ eius erit in lunctũ. Ignis ¶ em̃ ſuperueniet ei ab ęterno in longitur nis diebus,& habitabit᷑ à dæmonijs in multitudine tẽporis. ircunſpice le. u- Inf. /.5 ſalẽ ad Orientẽ,& uide iucunditatem à deo uibi uenientẽ. Ecce em̃ ueniunt füij tui qᷓs dimiſiſti diſperſos: ueniũt collecii ab Oriente uſqʒ ad Occidentẽ, in uer⸗ ih bo Sancti gaudentes in honorem dei. ¶ Inuitatur Ieruſalem ad latitiam ob re⸗ datum ſui populi,& ſusb illius:!ypo eccleſia. Cap. I. F Xue te leruſalẽ ſtola luctus& uexa⸗ tionis tuæ,& indue te decore& ho- nore, quæ à deo tibi eſt ſempiterna glo- ria. Circũ dabit te deus diploide iuſticig, & imponet mitrã capiti tuo honoris æ- terni⸗ Deus em̃ oſtendet ſplendorẽ ſuum in te, qui ſub cœlo eſt. Nominabit emſ B tibi nomẽ tuũ à deo in ſempiternũ · Pax iuſticię,& honor pietatis- Exurge leru ſalem,& ſta in excelſo,& circũſpice ad Orientẽ,& uide collectos filios tuos ab Ori ẽte ſole uſq; in Occidentẽ, in uerbo Sancti gaudẽtes dei memoria. Exierũt Sup. 4 ½ em̃ abs te pedibus ductt ab inimicis: ad- ducet aũt illos dñs ad te portatos in ho⸗ C norem ſicut filios regni. Conſtituit enim deus humiltare omnẽ montẽ excelſum. & rupes pereines,& cõualles replere in æualitatem terræ, ut ambulet Iratl diligen er in honorem dei. Obumbrauc D runt autem ſyluę,& omne lignum ſuaui tatis Iſratl mandato dei. Abducet enim deus Iſraẽl cum iucunditate in lumine maieſtatis ſue cũ miſericordia et iuſticia quę eſt ex ipſo· Exemplum epiſtole ei- uſdem, quam miſit leremias ad abducen doscaptiuos in Babyloniã Arege Baby loniorũ, ut anmnunciaret illis, ſecundum quod pręcepum eſt illi à deo. ¶ Monentur Iudai in Babylonia, ut ca- urant à cultura deorum mortuorum ◻ inſenſibilum.(ap. V I. P Ropter peccata quę peccaſtis ante 4 ptiui à Nabuchodonoeſor rege Babylo- niorã. Ingreſsi itaq; in Babylonem. exi- tis ibi annis pluximis,& tèporibus lon- gis ui ad generationes ſept: poſt los V ℳ autem deum abduceminiin Babyloniã ca⸗ Sr. 5,14 “ 4„ 4 —— 8 Batuch. Hſa. 44. abt educã uos inde cum pace. INãc aũt uidebitis in Babylonia deos aureos& atgẽteos,& lapideos, et ligneos in hume ris portari, oſtentãtes metũ gẽtibus. Vi⸗ dete ergo, ne et uos ſimiles efficiamini fa ctis alienis.& metuatis,& metus uos ca- piat in ipſis. Viſa itaq; turba de retro, et ab ante adorantes, dicite in cordibus ue ſtris: Te oportet adorari dñe. Angelus au tem meus uobiſcũ eſt, ipſe aũt exquiram tingua animas ueſtcas NaPligna) ipſorũ polita aA fibro, ipſa etiã inaurata& inargenta- ta falſa ſunt,& nõ poſſunt loqui. Et ſi- cut uirgini amanti ornamẽta, ita accepto auro fabricata ſunt.Coronas certe aure- as habent ſuper capita ſua dij illorũ, un- de fubtrahãt facerdotes ab eis aurum& argentã,& erogant illud in ſemetipſis. Dant aũt& ex ipſo proſtitutis,& me⸗ retrices ornãt,&‿ terũ cum receperint il jud à meretricibus, ornant deos ſuos. Hi aũt nõ liberantur ab ærugine& tinea. Opertis autẽ illis ueſte purpurea, exter- gent faciem ipſorã propter puluerẽ do- mus, qui eſt plurimus inter eos. Sceptrũ auũt habet ut homo⸗.ſicut iudex regionis, qui inſe peccantẽ non interficit. Habet etiã in manu gladiũ et ſecurun:ſe aũt de bello& à latronibus nõ liberat. Vnde uobis notã ſit, quia nõ ſunt dij. Non er go timueritis eos. Sicut em̃ uas hominis confracã inutile effeif, tales ſunt dij il- lorum. Qõſtitutis illis in domo, oculi eo rum pleni ſunt puluere à pedibus intro- euntiũ. Et ſicut alicui qui regẽ offendit, circunſeptę ſunt ianuę, aut ſicut ad ſepul chrum adductum mortuum: tta tutant᷑ ſa cerdotes oſtia clauſuris& ſexis,& ne a latronibus expolient᷑. Lucernas accen- dunt illis, et quidẽ multas, ex quibus nul lam uidere poſſunt: ſunt aũt ſicut trabes CG in domo. Corda uero eorũ dicunt elin- gere ſerpentes qui de terra ſunt, dum co- medunt eos& ueſtimentũ ipſorum,& non ſentiunt Digreę flunt facies eorum à fumo, qui in domo fit. Supra corpus eo- rum,& ſupra caput eorũ uolant noctuę, CXL hirundines,& aues etiam, ſimiliter et cattæ. Vnde ſciatis, quia nõ ſunt dij. Ne ergo timueritis eos. Aurũ etiã quod ha- bent, ad ſpeciem eſt, niſi aliquis exterſe- rit æruginẽ, non fulgebũt: neq; em̃ dum HIa. 46 P conflarentur, ſentiebant HEX omni pre cio empta ſunt, in quibus ſpiritus non 1. 4„ ineſt ineſt ipſis. Sine pedibus in humerispot tantur, oſtentãtes ignobilttatè ua hami⸗ nibus. Confundent etlam qui colunt ea Propterea ſiceciderm in terraã à eme. iplis nõ conſurgüt: neq; ſi quis cũ ſtatu/ erit rectũ, ꝑ ſemetip um ſtabit: ſed ſicut mor. uis humern illis apponent. Hoſtias illorũ uendunt ſacerdotes ipſorũ,& ab- utuntur: ſimiliter& mulieres eorã decer pentes, neq; infirmo neq; mend cantia- liquid impartiunt, de ſacriſcijs eorã ſ tę& menſtruatę cõtingunt.&cientes ina que ex his quia non ſunt dij, neumeaus eos. Vnde enim uocanĩ᷑ dij: Quia mulie res apponũt dijs argenteis,& auxeis.& ligneis,& in domibus eorum ſacerdotes ſedent, habentes tunicas ſciſſas,& capt ta,& harbã raſam, quorum capita nuda ſunt. Rugiunt aũt clamantes contra deos ſuos, ſicutin cœna mortu'. Veſtimema D eorã auferunt facerdotes,& ueſtiũt uxo res ſuas,& filios ſuos. Neq; ſi qud mui patiunt᷑ ab aliquo, neq; ſi quid boni,po- terunt retribuere: neq; regẽ conltuuere polſunt, neq; auferre. Similuier, neq; da- re diuitias poſſunt, neq; malum retribue re. Si quis illis uotum uouerit,&ʒ nõred diderit, neq; hoc requirunt. Hommem? morte nõ liberant neq; inſirmũ à poten tiori eripiunt. Hominẽ cæcũ ad viſum non reſtituunt, de neceſsttate hominem non liberabunt. Viduę nõmiſcrebunt, neq; orphanis benefaciẽt. Lapidibus de monte limiles ſunt dij illorũ.lignei,&e l pidei,& aurei,& argentei. Qui aũt co⸗ lunt ca, confundent᷑. Quomodo ergo x- ſtimandum eſt, aut dicendum illos eſſe deos: Adhuc em̃ ipſis Chaldeis non ho norantibus ea:qui cum audierintmuum nõ poſſe loqui, offerunt illud ad Bebpo ſtulantes ab eo loqui, quaſi pobint ſentl re qui nõ habẽt motũ.et ipſi cum intelle xerint, relinquentea, ſenſum em̃ non m bent ipſi dij illorũ. Mulieres aũt circun date funibus,in uijs ſedent.ſuccendentes oſſa oliuarũ· Cũ aũt aliqua ex ip t abl⸗ tracta ab aliquo tranſeunte dormieri 1 eo.proxime ſuæ exprobrat qd eanõ 1 digna habita ſicut ipſa, neq u eu diruptus ſit. Omnia autẽ quæ ülis un E falſa ſunt. Quomodo æſtimãdum aut t cendum eſt iſſos eſſe deos: Afabris auteè & ab artificibus fabricata ſunt Nihil a- liud erunt, niſi 1d quod uolunt eiree 8 4 alijſedopenm itpamil aiarilmmäi riun Amhm geites mimn arenirde Cih uüdſerteneg ntnünxqub nait etmedu janca moden aixnron d n rincdesghdd Uhrrdm p6 aneid chnente eraälen ur ack Aneyie nde deg. müſge lenrtai aib end uxen cyer tenaube reidtwilmmſe taengmoſenn nsu domouun enipeite riegidätg düſ plgicen ain genäia daumümüt npepchumel uneguüdegie deang inpern dun mierun dünmüe t ncanlan aäüpnah dntdergämn düwn igü 5 b 6 4„ Wmnia la Wu0s ca i reud et die . 20. 9” ba ue 2 ſwrnü Telus au am nd — ülrer be Fmn grin — nin e anm 3 5 A& uu 6 tl- 25 4. cce lat Nio f eenin de aure⸗ 8 5 5 1 ißan um denaten evpſas ,5, « 2 4 t nin 85** arumrrich 5 tincnun, 10s. H n une en wun da 27 Lüleruh . 4 unnb loen Aido me udanm ons, n H pelumt küder= Siülbuma na luq ecna Vade anäldaunt on er t voiunr Vunäc dnis Mu tunnt keh diju⸗ cal eo mro⸗ . en 1., , ¹indun. Jüht ar zeniesimnchte. anre dna. 2 Breonimirigg, darm ehmir 2 dhuc tüi us erulore x Slogui ihn I ddeo bmr O öͤhabäwii ** Aeiinqlenat um ridijilci. idurndütbe — nrũ liuii mriiqotuis 4 cin ſecmn, 1— ain laph m glt. Oannn 4 teim⸗ amco⸗ 4- 1 1& u ag eo de pter et j.Ne A⸗- gere⸗ 6 N un Banektlcschäh, , ufhti aul m 1 x habaxit ates.· Aurifices etiam ipſi quiĩ ea faciũt. nõ ſunt multi temporis. Nunquid ergo oſſunt ea quæ fabricata ſunt ab ipſis, se dij Reliquerũt aũt falſa& oppro- brium poſtea ſuturis. Nam cũ ſuperue⸗ nent illis preliũ,& mala cogitant ſacer- dotes poſt ie, ubi ſe abſcondãt cum illis. uomodo ergo fentiri debeant ꝗm̃ dij ſunt, qui nec de beilo ſe liberantneq; de malts e eripiun: Nam cum ſint lignea, & inaurata.& inargentata, ſcietur po- ſea quia falſa ſunt,& ab unuuerſis genti bus& regibus, que manife aſunt, quia non ſunt dij, ſed opera manuũ hominũ, & nullũ dei opus cum illis. Vnde ergo notum eſt quia nõ ſunt dij ſed opera ma nuu hominum,& nullum dei opus in ſp/ ſs eſt. Megẽ regioni non ſuſcitant, neq; piuuam hominibus dabunt. Iudicium quoq; nõ diſcernent, neq; regiones libe F nabunt abiniuria: quia nihii poſſunt, ſi- cut cornicule inter medium cœeli& ter/ re. Etemm cum inciderit ignis in domũ deorum ſigneorum,& argenteorum,& aureorũ, facerdotes quidem ipſorũ fugi⸗ ent,& liberabuntur: ipſi uero ſicut tra⸗ bes m medio cõburentur. Regi auiẽ᷑& bello non reſiſtent. Quomodo ergo eſti mandum eſt, aut recipiendum, quia dij ſuant: Nonaà furibus, neq; à latromibus ſe liberabunt dij lignei,& lapidei,& inau nti,& inargentati, quibus iniqui fortio res ſunt. Aurum& argentũ,& ueſtimen tum quo operti ſunt, auferent illis, et ab- ibunt, nec fibi auxilium ferent. Itaq; me- luus eſt eſſe regem oſtentantem uirtutem ſuam, aut uas in domo utile, in quo glo- nabinu qui poſsidet illud, uel oſtium in domo, quod cuſtodit quæ in pace ſunt, quam falli dij. Sol quidem& luma, ac ſi- dera, cumſint ſplendida& emiſſa ad uti huates ohaudiunt. Similiter& fulgur cũ apparierit, perſpicuum eſt: idipſum autẽ & piritus in omni regione ſpirat. Et nu bes quibus cum imperatũ fuerit à deo, perambulare in uniuerſum orbem, perfi⸗ cſun quod imperatũ eſt eis. Ignis etiam miſſus deſuper ut conſumat montes& ſyluas. facit quod pręceptum eſt ei. Hæc autẽ neq; ſpeciebus, neq́; uirtutibus uni eorum ſimilia unt. Vnde neq; exiſtimã dum eſt, neq; dicendum illos eſſe deos, G quando nõ poſſunt neq; iudicium iudi- care, neque quicquã facere homimhus. Scien- Baruch. 229 Scientes itaq; quĩa nõ ſunt dij, ne ergo timueritis eos. Neq; enim regibus ma- ledicent, neq; bñdicent. Signa etiam in cœlo gentibus nõ oſtendunt, neq; ut ſol lucebãt, neq; luminabũt ut luna. Beſtiæs meliores ſunt illis, quæ poſſunt fugere ſub tecium, ac prodeſſe ſibi. Nullo itaq 2. modo nobis eſt mamtfeſtũ quia ſunt dij. propter quod ne timeatis eos. Nã ſicut in cucumerario formido nihil cuſtodit, ita ſunt dij illorum lignei,& argentei, & inaurati. Eodẽ modo& in horto ſpi- na alba, ſupra quam omnis auis ſedet.Si- 4 militer& mortuoproiecdo intenebtis miles ſunt dij illorum lignei,& inaura- ti,& inargentati⸗A purpura quoque&& murice, quæ ſupra illos tenean: ſcietis itaq; quia nõ ſunt dij. lpſi etiam poſtre- mo com eduntur,& erunt opprobrium in regione · Melior eſt homo iuſtus quiĩ nõ habet ſimulachra: nam erit longe ab opprobrijs. HIERONYMI IN EZE- chielem Præfatio. Hzechiel propheta cum Ioachinrege Iuda captiuus ductus eſt in Babylonem, ibiq; ijs qui cum eo captiui fuerant. pro phetauit: pœnitẽtibus, quòdad Ieremiæ uaticinium ſe ultro aduerſarijs tradidiſ- ſent,& uiderent adhuc urbem leroſoly- mam ſtare, quam ille caſuram eſſe prędi- xerat. Triceſimo autẽ ætatis ſuæ anno, & captiuitatis quinto exorſus eſt ad cõ capꝛiuos loqui,& eodem tempore, licet poſterior, hic in Chaldea, Ieremias in Iu dęa prophetauerunt. Sermo eius nec ſa- tis diſertus, nec admodũ ruſticus eſt:ſed ex utroq; medu tẽperatus. Sacerdos& ipſe fuit/ſicut leremias: principia uolumi nis& finem magnis habens obſcuritati- bus inuoluta. Sed& uulgata editio non multum diſtat ab Hebraico. Vnde non ſatis miror quid cauſę extiterit, ut ſi eoſ dẽ in uniuerſis libris habemus interpre⸗ tes, in alijs eadem, in alijs diuerſa tranſtin jerint. Legite igitur& hunc iuxta trãs- lationem noſtrã: qm̃ per cola ſcriptus et cõmata, manifeſtiorem legentibus ſen- ſum tribuit. Si autem amici mei& hunc ſubſannauerint, dicite eis d nemo eos cõpellat ut ſcribant. Sed uereor ne illud eis eueniat quod Gręce ſignificantius di citur, ut uocentur philolœdori. 4 V 3 Ppyo⸗ * 8*4 zaxta fluu Peius quaſi Prophetia Ezechie/ lis. Aopparèt Ezechieli in cæptiuitate daæ obſcuræ uiſioner. Cap. I. T ſactã eſt in triceſimo an 8 no. in quarto: in quita mẽ᷑- „s ſis:cum eſſem in medio ca- 8 ptiuorũ iuxta fluuiũ Cho- bar, aperti ſunt ccœeli, et uidi uiſiones dei. In quinta menſis, ipſe eſt annus quintus tranſmigrationis regis loachin, factum eſt uerbum dñi ad Ezechi ek fllium Bu- iũ ziſacerdotem in terra Chaldęorumt ſe- B cus flumen] Chobar,& facta eſt ſuper eum ibi manus dñi. Et uidi,& ecce uen tus turbinis ueniebat ab Aquilone,& nubes magna,& ignis inuoluẽs,& ſplẽ- dor in circuitu eius, et de medio eius ig- nis quaſi ſpecies electri, id eſt, de medio ex ignis,& in] medio† earum)&limilitu- do quatuor animaliũ:& hic aſpectus eo rum, ſimilitudo hominis in eis. Et qua- tuor facies uni,& atuor pennæ uni. Et pedes eorum pedes redl,& planta pedis eorum quaſi planta pedis uituli, et ſcintillæ quaſt aſpectus æris candentis. Et manus hominisſub pennis eorum in C quatuor partibus:& facies& pennas per quatuor partes habebant. Iunctæc; erant pennæ eorum alterius ad alterum: non reuertebantur cum incederent, ſed unumquodq; ante faciem ſuã gradieba- tur. Similitudo autem uultus eorũ facies hominis,& facies leonis à dextris ipſo- rum quatuor: facies autẽ bouis à ſiniſtris ipſorum quatuor,& facies Aquilę deſu- per ipſorum quatuor,& facies eorum, et pennæ eorum extentę deſuper:duę pen- nę ſingulorum iungebantur,& duę tege hant corpora eorum,& unumquodque eorum corã facie ſua ambulabat: ubi e/ rat impetus ſpiritus, illuc gradiebantur, nec reuertebantur cum ambularent. Et ſimilitudo animaliùm& aſpectus eoruni quaſi carbonã ignis ardentium,& quaſi aſpectus lampadarum. Haæc erat uiſio di ſcurrẽs in medio animalium, ſplendor ig nis,& de igne ſulgur egrediens. Et ani- malia iban:& reuertehantur in ſimilitu dinem fulguris coruſcantis. Cumq; aſpi⸗ cerent animalia, apparuit rota una ſuper terram iuxta animalia, habens quatuor ſacies. Et aſpectus rotarum,& opus ea- kum. D Ezechiel. rum, quaſi uiſio maris,& una ſmiltuq gwinen ipſarum quatuor,& aſpectus euum 8 paan. opera, quaſi ſit rota in medio rot?. Per bhu 4 dude quatuor partes earum euntes bät,& nõ B gn reuertebantur cum ambularent. Stattaz 9¹ ue o8 quoq; erat rotis,& altitudo& homtbt uüim 3 lis aſpecus,& totum corpus ocuiisple- umgu 1 num in circuitu ipſarum quaruor. Cꝭ Kem unn b ambularent animalia, ambulabant paci- m Tlergo b ter,& rotæe iuxta ea:& cumeleuatẽntt animalia de terra, eleuabantur ſimul& nialeiſt rotę. Quocunq; ibat ſpittns iluuc emte 1onepin ſpiritu,& rotæ pariter eleuabantur, ſe, nnüna quentes eum. Spititus enim uitæ eratin häbe rotis. Cum euntibus ibant,& cum ſtanti qhuutdnau bus ſtabant,& cum eleuati àterrapari uidbygun ter eleuabantur& rotę, ſequstes ea:quia luwenlülen ſpiritus uitæ erat in rotis. Rt ſmilitudo lact an ſuper capita animalium, firmamenti qua utoenſcrhe⸗ ſi aſpectus cryſtalli horribilis,& extenti akconeg ſuper capita eorum deſuper. Sub firma⸗ ialeatilenan mento autem pẽnæ eorum rec alterius rnüinruihe ad alterum:unumquodòq; duabus alis ue rungiet labat corpus ſuum,& alterã ſimiliterue iyr ſemte labatur. Et audiebam ſonum alarã, quaſi lamak Ve. ſonum aquarum multarũ, quaſiſonũ ſib uyjhieima limis dei cum ambularent, quaſi ſonus e. uanrſa diſ rat multitudinis ut ſonus caſtrorũ: ciſ iam ſtin( ſtarent, demittebãtur pennę eorum Nĩà im uimelli cum fleret uox ſuper firmamentũ quod anatiema9 ſerat ſuper caput eorum/ſtabant,&ſubæ int àntanbe mittebant alas ſuas. Et ſuper firmamen- inaiczem tum quod erat imminens capiti eorum, q anib lärit quaſi aſpectus lapidis ſapphiri ſimſitu⸗ nnutnna, do throni,& ſuper ſimilitudinem thro-⸗ ataiuumuxi m, ſimilitudo quaſi aſpectus nominis de, ahramtiluê ſuper. Et uidi quaſi ſpeciem elecir,ve mlajniie lut aſpectũ ignis intrinſecus eius percite inuinzmieal cuitũ:à lumbis eius& deſuper,& dlun ungxmeai bis eius uſq; deorſum, uidi quaſt ſpecẽ dux tim ignis ſplendentis in circuitu. Velut alpe muatald ctã arcus cũ fuerit in nube in diephnnt: nimünagr hic erat aſpectus ſplendoris pergyrum. ſniſin aa ¶ Mittitur propheta ad reuocaui ſo ènmmaq pulum ab errore.(ap. II.„ GHnte Dona 8 E c uiſio ſimilitudinis glotædnt an oaäned & ui di,& cecidi in kaciem meam, dheienalr & audiui uocem loquentis. Btdixita danmiee me: Eili hominis ſta ſuper pecdes tuos tiwimmin loquar tecum. Et ingreſtus eſt inme 3 ageiege ritus poſtquam locutus eſt mihi,o llo, räulie tuit me ſupra pedes meos,& audiuilo iherehn quentem ad me.& dicentem Fili fom, ädag nis miito ego te a Mios lſadl, ad 16 1 danton lioca⸗ IO. nsdei. dinus käm 19 mmrſe. 1 lper ce uen ne,& 3 a H 4 s ⸗ wecho milüu. an 60 Bt qua nx unt. Lphanta utult, et adentis. Aumm pemas mnarcg Uterun! ent, ſech aAlleba- i,ſaciet rss ipſo⸗ lniſtrit i dele orum, d dos pen 1 n„ ke 3 jedantun rrent. E us eorun „X aal u uifo. lender i 6. Einn aſumbi my dp uulpe K Qrc . 3/1 tun Ei üa i, td wn nani- 5 1 5 1 na 23 3 unn b vinm 8& piaehnat 2 umpinn 5 urenmat maladt e. Ntuütun Tn Wunmaai A ituüiauna E demidedänn na m irxin uqautt 1* nn äwilh rar dd etimn en n pecs yüg ebhui, Kſce 1. ſtuid üin Ir Btuüigug ecä gim a ilmdäüsie an c ügg dert = len enün wcüiumn In au peäs n „ turnzauu lum döen culd lriü al Leu . liuiemh n lihomiii tw. irreom lin aokqun as um eſcpa 1 malnaüts u Lld c D os tuum,& comede quecunch &*paires eorum præuaricati ſunt pactum meum uſq; ad diem hãc. Bt fllij dura fa- cie& indomabili corde ſunt, ad quos ego mitto te,& dices ad eos. Hęc dicit dis deus: Si forte uei ipſi audiant,& ſi forte quieſcant, quontam domus exaſpe nans eſt:&& ſcient quia prophe afuerit in uedio eorum. Tu ergo flli hominis ne u meas eos, nech ſermones eorum meiuas: O qponiam increduli& ſubuerſores ſunt tecum, et cum ſcorpionibus habitas: uer ba eorum ne timeas,& uultus eorum ne ſormides, quia domius exaſperans eſt:lo- aperis ergo uerba mea ad eos, ſi forte au dant,& quieſcant: quontam irritatores ſunt. Tu autem flli hominis andi quæ- cunq; loquar ad te,& noli eſſe exaſpe⸗ rans ſicut domus exaſperatrix eſt: aperi ego dabo tibi. Et uidi, et ecce manus mifla ad me, inqua erat inuolutus liber,& expandit num coram me, qui erat ſcriptus intus et ſoris,& ſcriptæ erant in eo lamentatio⸗ nes⸗& carmen,& Væ. Cpropheta paſtus uerbo dei,& conſtan- tia ſpꝛritus accepta, ad Iſi raelin tranſmi- pranonem mittitur. Cap. III. ET dixit ad me: Fili hominis quod- cunq inueneris comede, comede uo- lamen iſtud,& uadens loquere ad fllios Iiradl. Üt aperui os meum, et cibauit me uolumine illo,& dixit ad me: Fili homi nis uenter tuus comedet,& uiſcera tua complebuntur uolumine iſto quod ego dotibi. Et comedi illud,& factum eſt jn ore meo ſicut mel dulce. Et dixit ad me: Fili hominis uade ad domum Iiratl, & loqueris uerba mea ad eos. Non em̃ ad populum profundi ſermonis.& igno telinguæ tu mitteris, ad domum Iſracl: neq; ad populos multos profundi ſermo- ns& ignotę linguæ, quorum non pot ſis audire ſermones,& ſi ad illos mittere tis ipſt audirent te. Domus autem lſraẽ! nolunt audire te, quia nolunt audire me: N omnis quippe domus Iſratl attrita fron- te eſt,& duro corde. Ecce, dedi faciem mam ualentiorem frontibus eorum,& ſrontem tuam duriorem frontibus eorũ, ut adamantem,& ut ſilicem dedi faciem nuam ne timeas eos, neq; metuas à facie eorũ: quia domus exaſperans eſt. Et di- xit ad me: Eni hominis omnes ſermones meOos 4 FEz echſel. Bis apoſtratrices„quxæ receſſerunt à me: 330 meos quos egò loquor ad te, aſſume in corde tuo,& auribus tuis audi:& uade, & ingredere ad tranſmigrationem ad f nios popul mei& loqueris ad eos,& dices eis: Hæc dicit dñs deus, ſi forte au diant& quieſcant. Et aſſumpſit me Sp: ritus,& audiui poſt me uocem commo- tionis magnæ. Benedncta gloria dñi de loco ſuo,& uocem alarum animaliũ per cutientium alteram ad alterã,& uocem rotarum ſequẽtium animalia,& uocem cõmotionis magnę.Spiritus quoq; leua uit me,& aſfumpſit me,& abij amarus in mdignatione ſpiritus mei: manus em dñi erat mecum, cõfortans me. Et ueni ad tranſmigrationem ad aceruũ nouarũ frugum, ad eos qui habit abant iuxta flu 2 men Chobar,& ſedi ubi illi ſedebant, & manſt ibi ſeptem diebus mœrens in medio eorum. Cum autem pertrãſiſſent ſeptem dies, factũ eſt uerbum dñi ad me, dicens:i Eili hominis ſpeculatorem dedi te domui Ifratl, et audies de ore meo uer bum,& annunciabis eis ex me. Si di- cente me ad impium: Morte morieris. nõ annunciaueris ei, neq; locutus fueris ut auertai à uia ſua impia,& uiuat: ipſfe impius in iniquitate ſua morietur, ſan- guinem autem eius de manu tua requi⸗ ram. Si aũt tu annunciaueris impio.& ille nõ fuerit cõuerſus ab impietate ſua, et à uia ſua impia:ipſe quidem in impie tate) ſua morietur, iu autẽ animam tuam liberaſti. Sed& ſi conuerſis iuſtus à iu- ſtitia ſua fuerit,& fecerit iniquitatẽ, po- 4 nam offendiculum coram eo, ipſe morie tur, quia non annunciaſti ei, in peccato ſuo morietur,& nõ erunt in memoria iu ſtitig eius quas fecit: ſanguinẽ᷑ uero eius de manu tua requiram. Si autem tu an- nunciaueris iuſto, ut non peccet iuſtus. & ille non peccauerit, uiuens uiuet, quia annunciaſti ei,& tu animam tuam libe- raſti. Et facta eſt ſuper me manus dñi,& dixit ad me: Surgens egredere in cam- pum,& ibi loquar tecum. Et ſurgens e⸗ greſſus ſum in campum,& ecce ibi glo- ria dni ſtabat, quaſi gloria ſquam uidi iu Sup.:a xta fluuium Chobar,& cecidi in faciem meam. Et ingreſſus eſt in me Spiritus, & ſtatuit me ſuper pedes meos,& locu- tus eſt mihi,& dixit ad me: Ingredere, & includere in medio domus tuæ. Et tu fſi hominis ecce data Ln ſuperte uin Iaf. 35.H5 F — 2 6 4 ela, — 5 r.„ * 8—— 4 4 Fzechiel. cula,& ligabunt te in eis,& nõ egredie ad quas eijciam eos. Et dixii; A aa, Ri ris in medio eorũ. Et linguã tuã adhę e dñe deus, ecce anima mea nõ eſt pollu⸗— 4 re faciam palato tuo,& eris mutus, nec ta,& morticinũ, et laceratũ à beſiiſ no quaſi uir obiurgãs: quia domus exaſpe, comedi ab infantia mea uſque nunc,& rãs eſt· Cum aũt locutus fuero tibi, ape⸗ non eſt ingreſſa in osmeum omnus carc riam os tuũ,& dices ad eos: Hęc dñs de⸗ immunda. Et dixit ad me: Ecce dedni⸗ us: Qui audit, audiat, et qui quieſcit, qui⸗ bi fimũ houm pro ſtercoribus humanis eſcat:quia domus exaſperans eſt.& facies panẽ tuum in eo. Bt dxit 29 Gds ri mäuchlt 1 13 Mncan 64 4 4, 1i. rmidlial alainc culutne C lubetur propheta oppug nare leruſa⸗- me: Fili hominis, i ecce xconteribacu, Intea dumnewnem lem,& dormire multis die bus. Cap. IIII. A BT tu flli hominis ſume tibi laterẽ& aquam in menſura,& in anguſtua bibtt, iniquitat? B Num 4 ex ertũ: tes faciem tuã,& brachiũ tuum cõira eam caſtra,& pones arietes in gy ro. Et tuſume uibi ſartaginem ferreã,& ET tu fili hominis ſume tibi gladium Npones eum corã te,& deſcribes in eo ut deficientibus pane& aqua, corruat 101*, ein lum panis in leruſalẽ,& comedent panè& Vüugido 1 ſuum in pondere,& in ſoliciudine,& Kego nne Rrgu Aige memmi eb adaesjöbe ciuutatem leruſalem Et ordmabis aducr unuſquiſq; ad fratrem ſuum,&xcõtabe cötak umpederomm ſus eam obſidionẽ,& ędificabis muniti- ſcat in iniquitatibusſuis. Ones,& cõportabis aggerem,& dabis Aenig ma pilorum quo ſix nificatur uaſtatio populi. Cap.'. pones eam in murũ ferreum inter te ge acutum, radentem pilos,& aſſumes inter ciuitatẽ,& obfirmabis faciẽ tuã ad eum,& duces per caput tuũ,& per bar- eam,& erit in obſidionem,& circunda bamtuã,& afſumes uibi ſtateram pon- bis ea:ſignũ eſt domui ſfrac᷑l. Et tu dor/ deris,& diuides eos. Tertiãpartẽigni mies ſuꝑ latus tuũ ſiniſtrũ.& pones ini- combures in medio ciuitatis,iuuta com quitates domus Iſraẽl ſuper eo numero pletionè dierum obſidionis,& aſſumes dierã, quibus dormies ſuper illud,& aſ- tertiam partem,& cõcides gladioincit 2 ſumesx iniquitates) eorũ · Ego aũt dedi cuitu eius: tertiam uero aliam diſperges tibi annos iniquitatis eorũ, numero die- in uentum,& gladiũ nudabis poſicos. Raca osfmenät rum trecentos& nonaginta dies,& por Et ſumes inde paruum numerum,& li tabis iniquitatem domus Iſraẽl. Et cum gabis eos in ſummitate pallij tui.Etex (cant 10'R Febotein Rügethb gre dncorſctuom aumrdiüäbih dtyrrriwe äbeoinni alentine ni acociſonni zrwiayäüm r, Ä awni denänargh rminachöbaeui rereinih mübenpeteäg cõpleueris hec, dormies ſuper latus tuum eis rurſum tolles,& proijcies eos inmeæ auamdimiwie dextrum ſecundò,& aſſumes ſſiniquita dio igms,& combures eos igni:& ex tẽ domus Iuda quadraginta diebus: diẽ Teis] egredietur ignis in omnem domũ 8, pro anno, diem, inquã, pro anno dedi ti- Iſraẽl. Hæc dicit dominus deus: Iſta eſt bi. Et ad obſidionem Ieruſalem conuer- Ieruſalem, in medio Gentium poſui eã, eritrex& in circuitu eius terras. Et contempſtt Dyjer ükaund lun MRuinna 2(ch Nas ſemadi ieniazpone tentum:)& prophetabis aduerſus eam: iudicia mea, ut plus eſſet impia quam aagcde Ecce, circundedi te uinculis,& non te Gentes,& pręcepta meaultra quim ier aalnaluaern cõuertes à latere tuo in latus aliud, do⸗- ræ quæ in circuitu eius ſunt iudicnaeñ̃ ai enmutn nec cõpleas dies obſidionis tuæ. Ettu mea proiecerũt,& in præceptis meis no aduh ar ſume tibi frumentum,& hordeũ,& fa⸗, ambulauerunt. Idcirco hæc dicit domi- anttüdche bam,& lentẽ,& milium,& uiciam,& nus deus: Quia ſuperaſtis gentes quæmm 9 * tenöiane mittes ea in uas unũ,& facies tibi panes circuitu ueſtro ſunt,& in preceptismeis aauimhnꝗ 1 numero dierũ quibus dormies ſuper la- non ambulaſtis,& iudicia mea nonle⸗ tus tuũ:trecẽtis& nonaginta diebus co⸗ ciſtis,& iuxta iudicia gentium quæi medes illud. Cibus autẽ tuus quo ueſce⸗ circuitu ueſtro ſunt, non eſtis operatl· dirän Qris, erit in põdere uiginti ſtuteris in die, dun à tempore uſq; ad tèpus comedes illud. ad te,& ipſe ego faciam in meciomu ii u dicia in oculis Gentium,& faciaminte iiuiſ ten tem hin. à tempore uſq; ad tempus bibes quod nõ feci,& quibusſimilia uttano d illud. Et quaſi ſubeinericiũ hordeaceũ faciã propter omnes aonänafuneg sinmecio i . Keha &ſa,. öimun t aquam in menſura bibes ſextam par- comedes illud.& ſtercore quod egredie as. Ideo patres comedẽt filio tur de homine, operies illud in oculis eo tui,& filj comedent patres ſuos,o . 8..—„.„... er“ do Rs rum.ᷣHęc diz it dñs. Sic comedent filij ciam inte iudicia,& uentilibo an g3 d5 Kt lcaẽl panem ſuum pollutũ inter gentes, ſas eliquias tuas in omnt uentum⸗ 69 ueſt e ad Ldeo hꝛæec dicit dominus deus: Ecce eoo dehn nneitoha — — — — — — — —y — — — Ta ed ge 7 dägeenen Teg L 3 Neic t. aüee 2r ding, a nec 8 cord — Ez echiel. 4 331 20 dicit dñs Deus: Nil pro eo ſperſ ero uos in terras. Htrecordabuntur wipe, e Aüli d dudesf meũ uiolaſti in omnibus ofæ mei liberati ueſtri in gentibꝰ, ad quas ca- pe⸗ nc dain. nombus tuis,& in cunctis abomina/ ptiui ducti ſunt: quia contriui cor eorum ie mn aüaa ulbus tuis, ego quoq; confringam,& fornicans& recedens a me,& oculos e- dga dktan 5 parcet oculꝰ mes,& non miſerebor orũ fornicantes poſt idola ſua:O diſpli-⸗ om Farta pars tui peſte moriei,& fame con cebũt ſibimet ſuper malis quę fecerant ĩ lnas ee na fmetur in medio tui,& tertia pars tui in uniuerſis abominationibus rillis.] Et ſci- ſuis. e wund adio cadet in circuitu tuo, tertiam ue⸗ ent quia ego dñs non fruſtra locutus ſum inlata popantẽ tuam in omnẽ uentã diſpergam: ut facerè eis malũ hoc. Hęc dicit dñs de- teri de Nnder,& gudiũ euaginabo poſt eos· Et com/ us: Percute rmana tuam,& allide pedẽ maanu tua, ineg 1 nerim lebo furor? meũ,& requieſcere faciam tuũ, et dic Heu, ad O?s abominatipnes ma zaäder dutdamn indignationẽ meamĩ eis, et conſolabor, lorũ domus 1 fraẽl. quia gladio, fame et qui — galiaa D R ſclent quia ego dũs locutus ſum in ze⸗ peſte ruituri ſunt. Qui longe eſt, peſte mo cate ldututaſ lomeo cũ impleuero oem indignationt riet: qui aũt prope, gladio corruet,& qui lineh D gu meamin eis. Et dabo te in deſertũ& in relictus fuerit& obſeſſus fame moriet᷑. ½.& complebo indignationẽ meam in eis. opprobriũ gentibus quæ in circuitu tuo Kunn Obu, —*. 5 G ſunt, Rin conſpectu omnis pretereũtis. Et ſci etis quia ego dñs,cũ fuerint inter/ ui1 5e mun Et ecis opprobriã& blaſph emia, exem kecti ueſtri ĩ medio idolorũ ueſtroßeiĩ cir „ 2 uengach plã& ſtupor in gentibus quę in circuitu cuitu ararũ ueſtraꝶe in omni colle excel unca r i o ſunt, cũ fecero in te iudicia in furore ſo.& in cunctis ſummitatibus montiiũ, et u dor⸗ w. di* Kin indignatione,& in increpationibꝰ ſubtus omne lignũ nemoroſum,& ſubtus as me eram n irg, quę ego dñs locutus ſum. Quandomi uniuerſam quercũ frondoſam, locumubi uwerd 2 3 Glenuw e mess ſero ſigittas famis peſsimas& quæ erunt accenderũt thura redolentia uniuerlis 12 „Lac a anen 9 mortiterg.& quas mittamut diſperdam dolis ſuis. Et extendam manũ meam ſu⸗ ai cecdi Armnan uos,& famẽ congregabo ſuper uos;& per eos,& faciam terram eorũ deſolatam Ddit, au d conteram in uobis baculũ panis Etim& deſtitutam à deſerto Deblatha, in om b nibus habitationibus eorũ,& ſcient ꝗa &por asindt nn B mittam in uos famem& beſtias peſsimas 3 dauet, mrrm, imü 8 am. a mez u n 11 6=— Kpnjcgrn 2d, o Sinctrounem Eiu a ircendim 5, X h d aruerunt.ääni m,& dens(uülha nancs e decholmmai ſaperh rm e bahits Ai edus co*†φm˙ iucaila Ouecct-. Uedtro lft n Sinde,.lc dict doum. es lud.* keipleegoun un pat⸗ 2— dauisGanm esdides. aöftcidhe alexri t ppttnan legne—„omnsmi uii ed a Anflj cena lentſ uM iteilichäe tgent t e uusuuh 1 5 44 85 91 uſch adinternecionẽ, Ipeſtilentia& ſan ego dominus- 4 guss tranſibunt per te,& gladiũ inducam ¶ Finis totius terræ Iſrael repente luper te, ego dominus locutus ſum. uenturus. Cap. VII. Cpropter peccatum idololatriæ, po⸗- pulum percutiendum p rædi⸗ VI. itter r acuntmm. 1 T factus eſt ſermo dñi ad me dicens: isa LFili hominis pone fac Cit?. tes Iſuaë,& proplietabis a Montes Iſraẽl audite uerbũ dſñi dei⸗ hę dicit dũs deus montibus& collibus, ru- pibus& uallbus. Ecce, ego inducam ſu per uos gladiũ,& diſperd tra,& demoliar aras ueſtras, confringen quia eg tur ſimulachra ueſtra,& deijciam interfe ctiouna, Cap. iẽ tuam ad mõ- am excelſa ue- cdos ueſtros ante idola ueſtra. Et dabo ca utt finis, egoſum dſs. Et relinquam in uo qui fugerint gladiũ in gentibus, cum di- percuttens- dauera filiorũ Iſraẽl ante faciem ſimula- nit. B chrorũ ueſtrorũ, et diſpergam oſſa ueſtra tas in te circa aras ueſtras in omnibis habitatio- ciſionis, nibus ueſtris. Vrbes deſertę erunt,& ex- celſa demolient᷑& di bipabunt,& inte- ribunt arę ueſtrę& conteingent,& ceſſa bunt ido'a ueſtra, conterent delubra ue- ſtra,& delebunt᷑ opera ueſtra. Etc interfe dus inmedio ueſtri,& ſcietis qaia ponam tibi,& abominat Bis eos dio tui erunt,& ſcietis quia Ecge diesseo u ſper⸗ propinquo effun & complebo furorẽ meũ in te.& iudica⸗- 1e bo tex ſecundũ] uias tuas.& imponam ti 2 bi omnia ſcelera tua. Et non parcet ocu- 8 nec miſerebor, ſed nias tuas im- iones tuę in me/ ego ſum dñs enit, eprelſa 5 28 adet lus meus F T facius eſt ſermo dñi ad me, dicens: Et uu fili hominis hæc dicit dñs deus terrę Ifracl. Finis uenit, uenit finis ſuper quatuor plagas terrę · Nũc finis ſuper te, & immittamſurorẽ meũ in te,& iudica: q eos,& dices: bo te iuxta uias tuas,& ponam contra te c Oëés abominauones tuas. Et non parcet oculus meus ſuper te,& non miſerebor, ſed uias tuas ponam ſuper te,& abomina tiones tuæ in medio tui erunt,& ſcietis o dñs. Hꝛæc dicit dñs deus:Afſſi⸗ afflcio ecce uenit.Hinis uenit, ue euigilauit aduerſum te, ecce ue- Venit contritio) ſuperte, qui habi- rra, uenit tẽpus, propè eſt dies oc- & non glorię montiũ. Nunc de dam iram meam ſupꝑ te, confractio 8 cötradio eſtcontritio,] Horuit uirga, germinabit ſuperbia. Iniquitas ſurrexit in uirga im- pietatis, non exc eis,& non erit reqines in eis. Venit tempus, appropinquauit dies: qui emit, non lętet᷑,& qut uendit, non lu geat, quia ira ſuper oẽm populum eius. Quia qui uendit, ad id quod uendidit nõ reuertet᷑,& adhuc in uiuentibus uita eo- Fzechiel. Hropheta nptus in lernſalem ai det peſaimai ludaorum abomi⸗ nationes. Cap. VIII. BT factum eſt in anno ſexto, in euto I Mmenſe, in quinta menſts, ego ſedebam in domo mea,& ſenes luda ſedebant co⸗ ram me,& cecidit ibi ſuper me manus dñi dei· Et uidi,& ecce ſimilitudo quaſt Eſa. 15.a ler. Pro-un. a Soph. 1. d eorũ caluitiũ. Argentũ eorũ foras pro⸗ dolũ zeli in ipſo intro itu.t dixit ad me: Eecl.⸗.c ijciet᷑& aurũ eorum in ſterquilimũ erit. Argentũ eorũ& aurũ eorũ non ualebit liberare eos in die furoris dñi. Animam ſuam non ſaturabunt,& uentres eorum non implebuntur, quia ſcandalũ iniquita tis eorũ factum eſt.Et ornamentũ moni⸗ liã ſuorũ in ſuperbiam poſuerunt,& ima gines abominationũ ſuarũ& ſimulachro rũ fecerunt ex eo:proptex hoc dedi eis il lud in immunditiam,& dabo illud in ma nus alienorũ ad diripiendũ,& impijs ter xę in prędam,& contaminabũt illud. Et auertam faciẽ meam ab eis,& uiolabũt arcanã meũ,& introibunt in illud emiſ- ſarij.& contaminabunt illud. Fac conclu ſionem, qf̃ terra plena eſt iudicio ſangui nũ,& ciuitas plena iniquitate. Et addu- cam peſsimos de Gentibus,& poſside- bunt domos eorũ,& quieſcere faciam ſu perbiam potentium,& poſsidebunt ſan- 3 uaria eorũ. Anguſtia ſuperueniente re- quirent pacẽ,& non erit. Conturbatio ſu per conturbationẽ ueniet,& auditus ſu- per auditũ,& quęrent uiſionẽ de prophe princeps ta.& lex peribit à ſacerdote,& conſiliũ n videb tn induetur à ſenioribus. Rex lugebit,& Fprincipes nationes maiores quas iſti faciunt. Eii iudicia ciam eis,& ſecundã Tiudiciũ eorũ iudi- ibi mulieres ſedebant plangentes induentur Imœrore,& manus populiter rę conturbabunt᷑. Secundũ uiam eorũ fa cabo eos,& ſcient quia ego dũs. ¶ Pro/ Fili hominis, putas neuides tuquid iſſi faciunt, abominationes magnas, quas do mus Iſracl facit, ut procul recedam à ſan- ctuario meo?& adhuc conuerſis uidebis abominationes maiores. Et in roduxit me ad oſtiũ atrij,& uidi,& ecce foram unũ in pariete. Et dixit ad me: Fiii homi nis ſode parietẽ. Et cũ fodiſſem pariett, apparuit oſtiũ unõ: Et dixit ad me, lngte dere,& uide abominationes peſsimas, quas iſti faciunt hic. Et ingreſſus uidi,& ecce omnis ſimilitudo reptiliũ,& anima liã, abominatio,& uniuerſa idola doms lſraẽl depicta erant in pariete in circuſtu per totũ. Et ſeptuaginta uiri de ſenioni⸗ bus domus Iſrael,& Iezonias fllius 8a⸗ phan ſtabat in medio eorũ,ſtantium ante picturas,& unuſquiſq; habebat thuribu lũ in manu ſua,& uapor nebule de thure conſurgebat. Et dixit ad me: Cerie ui uajſti nini tlr des)fili hominis quę ſeniores domus lia el factunt in tenebris, unuſquiſq;in ahccõ dito cubilis ſui: dicunt enim, Non uidet dũs nos, dereliquit dñs terram. Et dixit ad me: Adhuc conuerſis uidebis abom- mus dfi, & ecce Adonl/ k dem. Et xit ad me Certe uidiſti fli 3 minis: troduxit me per oſtiã portę do quod reſpiciebat ad Aquilonem, mnag cl n lau dwwenne anergewwit heneſruniu nſaen c cemuiband wüeneuh woti Kuig aber aramde näanedſcngene ſcadAalwid euihanuted rioeilklint rnnir obbal tan de wait mmäältü daa petcin aüu piitun enreni hiſtud aciinehnein aipertemedjn tiiprr Mätan dinned einsht mnſeprc Anir yymr riterni g i twawi'd: duine rchhe, alb uſgece dhag dana dtadere l annen dia, üin auue dunn Nen Er miradit ura in⸗ dues in aun dles. t nenkh dum ein. diitna 1una eo, en non uneſ Rpauen. dprxlä, populã amez m⸗ moriei: ame de,- erimtex dlumde 2m m⸗ „ om gentſe mom apuid' pro- nü erit. Mdit mam dotum „ uc rmont⸗ R in kachro di eisil dmr pijs ter lu. Et oladät d emiſ- conch bangt taddo- ouide- cuamt untſan ene ne- bauoſa us ſo⸗ prophe conkid 1n pul ter corä 112 C⸗ 4 f 11 amn nti käez FEzechiel 2 32 mhisadhuc conuerſus nidebis abomina nimis ualde,& repleta eſt terra ſanguini- atriã domus tiones malores his. Et introdu'cit me m bus,& ciuitas repleta eſt auerſione, dixe qñi interius.& ecce in oſtio runt enim: Dereliquit dñs terram,& dũñs- templi dñi inter neſtibulũ& altare, quaſi non uidet. Igitur& meus non parcet ocu ui atiquin, Vaiglun dñi,& faeie Jorabant ad ortu ſolis. 2 eſ hoc domui Iuda, 1 tiones iſtas quas fecerunt hic:quia replẽ- tes terram ini quitate, conuerſi ſunt ad ir- ritandũ me& ecce applicant ramum ad naresſuas. Ergo& ego faciam in furo- renon parcet oculus meus, nec miſere⸗ bor,& cum clamaueri uoce magna non exaudiam eos. ¶ Apparent ſex uiri qua deuiſtant le- facies ad orientem, . ruſalem.(ap. I X. q;uiri dorſa habentes contra lus, neq; miferebor: uiam eorũ ſuper ca- & put eorũ reddam. Bt ecce uir qui erat in Ht dixit ad me: dutus ſineis, qui habebat atram entarium Certe uidiſti fili hominis, nunquid leue in dorſo ſuo, reſpondit uerbum, dicens:- ut ſacerẽt abomina Feci ſicut pręcepiſti mihi. C. Apparet prophetæ in templo pri⸗ ma rotarum ́ ammalium tai ſio.(ap. N. BT uidi,& ecce in firmamento quod 4 erat ſuper caput eheribim, quaſi la= t ad aures meas pis ſaphirus, et quaſi ſpecies ſimilitudinis ſolij apparuit ſuperFeũ.] Et dixit ad ui⸗ rũ qui indutus erat lineis,& ait: Ingrede e24 E T elamauit in auribus meis uoce m à gna, dicens: tationes urbis,& unuſq cionis habet in manu ſua. nueniebant de uia portę ſuperi reſpicit ad Aquilonẽ, en interitus in manu Peius, in medio eorũ ueſtitus er mentariã ſcriptoris ad rene reſiſunt:& ſteterãt iuxta a dei Bt gloria ³dmi Iſracl aſſumpta de che B rub, quę erat ſuper eũ ad limen domus, et uocauit uirũ qui indutus erat lineis,& a- tramentariũ ſcriptoris habebat in lũbis bim, Suniu Juir quoq; unus rub ad limẽ domus, . re in medio rotarũ que ſunt ſubtus Fche. a rubim: Jet imple manũ tuam prunis ignis cherub Appropinquauerunt uiſi qᷓ ſunt inter cherubim.& effunde ſuper ci uiſq; uas interfe⸗ uitatẽ. Ingreſſusq; eſt in conſpectu meo, Et ecce ſez ui chexubim aũt ſtabant à dextris domꝰ cũ oris, quę ingrederet᷑ uir,& nubes impleuit atriũ in ſcuiuſq; uas terius. Et eleuata eſt gloria dñi deſuꝑ che & repleta eſt domus ⸗ at lineis.& atra nube, et atriũ repletũ eſtſplendore glorie Seius,& in⸗ Gñi. Et ſonitus alaꝶe cherubim audiebat ſtare creum. uſq; ad atriũ exterius, nipotentis loquentis. Cũq; prę cepiſſet ui ro qui indutus erat lineis, dicẽs: Sume ig- nẽ de medio rotarũ quę lunt inter cheru⸗ quaſi uox dei om ingreſſus ille ſtetit iuxta rotam. Et — SnöThs TR.I2.e.— 4— 4 an trli Prz⸗ ſais. t dixit dñs ad eũ: Tranſi per me⸗ extendit cherub manũ de medio cheru- nas poa iam ciuitatẽ in medio leruſalẽ.& ſigua bim, adi ihau ſuper frontes uirorũ gementiã& do ſumplit, nan vimla 1nn äöüni ewhi au rd ann. cauman A Etſcuniit — nintriſPtmules uirginè, rparuulũ]& mulieres an Lmmwh uſq; ad internecionẽ, oẽm aũt ant aia Aun uideritis thau, ne occidatis,& à ſan umn aktun tio meo incipite. Cœperunt ergo à ui uns mmgiun ſenioribus, qui erant ante faciè domus ais umtua dixit ad eos: Contaminate domũ, 8 biitmti plete atria interfectis, egredimini. Et in- a wißtümt aus bunusii Wctutfate. — wats gäit. 20, rui qß upex enndim: 5 io: Heu, hen, hen m. Algtu des omnes relic bäwiodbbel- ung da nn nẽ qui erat inter cherubim.& dedit in manus eius qui indu- lentiã ſuper cunctis abominationibꝰ quę t' erat lineis, qni accipiẽs egreſſus eſt Et fuunt in medio eius. Et illis dixit audien⸗ apparuit in cherubim ſimilitudo manus te me: ITranſite per ciuitatẽ ſequentes eũ, hominis ſubtus pennas eorã,& uidi,& & percutite, non parca t oculus ueſter ne ecce quatuor rotę iuæcta cherubim, rota que miſereamini. Sent᷑, adole centulũ& una iuæta cherub unũ,& rota alia iu=cta interſicite cherub unũ: ſpecies aũt rotarũ erat quaſi ſuper quẽ uiſio lapidis chryſolithi, Aua⸗ ſimilitudo una quatuor, quaſi ſi ſit rota ĩ ris medio rotę Cũq; ambularẽt. in quatuor Et partes gradiebant᷑,& non reuertebantur & im-⸗ ambulates, ſed ad locũ & aſpeciꝰ eatẽ ad quẽ ire declina bat ꝗᷓ prĩa erat, ſeꝗbant᷑& cęterę nec cõ grebsiſunt,& percutiebant eos qui erant uertebant. Bt o? corpꝰ earũ, et colla, et Sup.g.Ee in ciuitate. Et cede completa remanſi e, manꝰ,& pẽnę.& circuli plena erãt ocu- P. rẽ tuũ ſuper leruſal᷑ Et dixit adme, Ini- cherub:et facies ſecũ quitas domus Ifrast;& luda maęna eſt tio facies leons,& in quarto facies aqle- E faciẽ meam,& clamans a- lis, i circuitu qᷓtuor rotatã. dtie deus, ergo ne d ſper uocauit uolubiles, 2udiẽte me- Quatuor nias 1fraet, etfundens furo aut facies habebat unã: facies una: facies nimis Et rotas iſtas — da, facies hoĩs, et ĩ t-. 4 “ 3 — 3.—*—— —=ͤſͤ —. — 5 5 2* —— D . Fzechiel. Rt eleuataſunt cherubim, ipſum eſt ani- mal quod uideram iuxta fluuiũ Chobar. Cũi; ambuiarent cherubim ibant pari ter,& rotę iuxia ea:& cũ eleuarent che- rubim alas ſuas, ut exaltarent᷑ de tra, non xeſidebant rotæ, ſed& ipſę iuxtaà erant: Stantibus illis, ſtabant,& cũ eleuatis ele uabant᷑, ſpiritus enim uite erat in eis. Et egreiſa eſt gloria dñt à imine templi,& ſtetit ſuper cherubim. Et eleuantia cheru bim alas uas, exaltata ſunt à terra coram me,& illis egredientibus, rotę quoq; ſub ſecutę ſunt,& ſteti in introꝛtu portę do- Sup 1. e mus qñi orientalis,& gloria dei Iſratl e- rat ſuper eos, ipſum eſt animalſſquod ui- di ſubter deũ lirael iuxta fluuiũ Chobar, & intellexci quia cherubim eſſent. Qua- auor.per quatuor uultus umi,& quatuor alę uni,& ſimilitudo manus hominis ſub alis eorũ. Et ſimilitudo uultuũ eorũ, ipſi uultus quos uideram iuxta fluuium Cho bar,& intuitus eorũ.& impetus ſingulo xum ante faciem ſuam ingredi. ¶ Per fig uram lebetis& carnium ſi- Snatur inte rfrttiio filiorum Irael.(Cap. Xl. à FE7T eleuauit me ſpiritus,& introduseit me ad portam domus Dñi orientalẽ, quę reſpicit ad ſolis ortũ,& ecce, in in- troitu porte uigintiquinq; uiri,& uidi in medio eorum lezoniam filium Azur,& Pneltiam flliũ Banaię principes populi. Dixiiq; ad me: Ein homunis, hi ſunt uiri qui cogitant miquitatẽ,& tractant conſi nũ peſsimũ in urbe iſta.dicentes:Nonne dudũ ędificatę lunt domusehęc eſt lebes, nos aũt carnes. Idcirco uaticinare fili ho minis. Et irruit in me ſpiritus dñi, et di- xit ad me: Loquere, Heęc dicit dñs: Sic locuti eſtis domus Iſraẽl, et cogitationes cotdis ueſtri ego noui. Plurimos occidi⸗ iis inurbe hac, et impleſtis uias eius in- terfectis. Propterea hęc dicit dñsx: In⸗ terfecti ueſtri, quos poſuiſtis in medio e- jus, hi ſunt carnes, et hęc eſt lebes, et edu- cam uos de medio eius. Gladiũ metuiſtis, et gladiũ inducam ſuper uos ait dis deꝰ: Rt eijciam uos de medio eiꝰ, daboq́; uos in manã hoſtiũ, et faciam in uobis udi- cia. Giadio cadetis, in finibus lſratl iudi- cabo uos.et ſcietis quia ego dñs. Hęc nõ xru uobis in lebetem, et uos non eritis in medio eius in carnes,in finibus Iſrael iudi cabo uos. Et ccietis quia ego dũs, quia ĩ Prg- preceptis meis non ambuſafti,& indi* aadunt cia mea non feciſtis, ſed iuxta iudicia gẽ⸗ gẽ⸗ tiũ, quę in circuitu ueſtro ſunt eſits ope- acmäl rati. Et factũ eſt, cũ prophetars᷑, Pheltias gerat ciiy filius Banaie mortuus eſt,& cecidiintꝛ, igeuu a ciẽ meam clamans uoce magna,& dixi. amyytitels Heu, heu, heu. Dñe deus, conſummatio,( waun tni, nem tu facis reliquiarũ Iiraẽl: Etfadã eſt aux iul uerbũ dñi ad me, dicens: Fil homimsin unla tres tui. uiri propinqui tui,& omms do«, auti mus Iſrael, umuerſi quibꝰ dixerunt labi 84 4 tatores leruſalẽ· Longe recedie, icio ki nobis data eſt terra ĩ poſſeſionẽ propte aumr praux ſalln lepene algnt wbmco rea hæc dicit dñs deus: Quia longe eſcti aalenodim eos in gt᷑tibus,& quia diſperteos in tett ixann tanngt ris: ero eis in ſanctificat onẽ nodicamin a ſyil cem terris ad quas uenerũt. Propterea loque ahl Kcadeo re · Hęc dicit dñs deus: Congregabdo uos aau cuwil de populis,& adunaho de terrisin qui- n iath bus diſperſi eſtis: daboq; uobis humũ l 8 ſudi rael. Et ingrediet᷑ illuc,& auferèt omnes auſ tii offenſiones, cunctasq; abominationes ei⸗ ier unüd de illa. Et dabo eis cor unũ,& ſpirtũ lere. lhrg um nouũ tribuam in uiſceribus eotũ.&auſe nnseen 5 3 ram cor lapideũ de came eotũ,& dado 34 au in eis cor carneũ: Vt in pręceptis meis.m DO f wee bulent,&iudicia mea cuſtodiant, ſaciant rauen ꝙ; ea,& ſint mihi in populũ,& egoſm Mna⸗ d eis in deũ. Quorũ aũt cor poſt offendica hne la,& abommationes ſuas ambulat, horũ hu in uĩam in capite ſuo ponam, dicit dns de S⸗ Nen Et eleuauerũt cherubim animas ſuas,& haniſcad rotę cũ eis,& gloria dei lſrael erat unpet fiä n ea. Et aſcendit gloria dñi de medio ciui⸗ dmc— tatis, ſtetitq; ſuper montè qui eſt ad Oriẽ ſann tiů t? urbis. Et ſpiritus leuauit me:adduxiiq; Bnufes in Chaldaæam ad tranſmigrationt in mea üizä uiſtonẽ ſpiritu dei,& ſublaaa eſt Ame ui⸗ uüen nnein don ſio quam uideram.Et locutꝰ ſum ad manſ nän din migrationem omnia uerba domini quæ 5 wäü: oſtenderat mihi. i, yevuen a fan LVi 1 4 CVidet propheta in ſptritu duep aanek Ieruſalem,&(aptiuitatem men XII delie ruęts. Cap. II. Tfa aus eſt ſermo dñi ad me, di li hominis in medio domus exa Uibder carEi 1 Nnüthm pen duineeni tis tu habitas:qui oculos habent adnidi“ tanihn dũ, et non uident, et aures a non audiunt: quia domus Iu ergo fili hominis fac tibi natatranimi grationis, tranſmigrabis per diem coram eis:tranſinigrabis aũt d 3 alterũ ĩ conſpectu eorũ ſi forte aſpiciam: quia domus exaſperans eſt Et dora lie 1. 1 q audiend’it dlapnyn exaſperais el wianna ehde huto⸗ eloco tuo ad locũ- ſ Knſäm 9. llatnod ecferesko iiazi ns in ac zec wi. doda. dur pani tem che⸗ tn, non crant. uanu ele new. Et nph,& 1 chem Acoram wgüd ort do- ltadle, auod ui- Dhobar, 1.Qu nuor ins ſub tũ. ipſt n Cho lnguo 9 — roduxit nentak Nonne 0 u0s dus wa . 1 Mluck crns Ir 1ll 4, Quu n Fꝛec 4⁴ 2 2 a 5 * Neak 19 mna tua qnaff uaſa cen ſ, 1. lnee 1 te 5 giẽ in conſpectu eoruᷣ ꝛtu 2u egredie, an eſpere coram eis, ſicut egreditur mi⸗ 44 ſan Bnsuo ulos eorũ perfode tibi pa⸗ A bn grans. Ante oc. P 1 ſoec 4 dalh net.& egredieris per eum. In conſpectu A⁴ tui oru humeris porraberis, in caligine effe 2 ard erssfaciẽ tuam uelabis,& non uidebis Mi et 3 tetram: quia portentũ dedi te domui laa- nama dl. Feci ergo ſicut præceperat mihi dñs: * ui uaſa mea protuli quaſi uaſar tranſmigran rans 21 4 ilg 3 tis)per diem,& ueſpere perlodt mihi pa dñs deus. n a i neit manu,& in caligme egre 1 d ph in humeris portatus in conſpectu eorum. 2 88 Btfactus eſt ſermo qñi mane ad me, di⸗ tos, m. Autis cens: Fili hominis nunquid non 34 hi,. 3 te domus Ifraèl, domus exaſper 5 uät. Quid iu ſacis: Dic ad eos: Hęc dicit A 1 dan deus: duper ducẽ onus iſtud qu : dd ruſa,& ſuper oem domũ Iſratl, quę eſt ₰ uüitee in medio eorũ · Dic, Bgo portemtũ urm: 31 Vaga quomodofeci, ſic ſiet illis: in tranſmigra 4 lüüeaig nionẽ,& in captiuitatẽ ibunt: Et dux qui . waduei eſt in medio eorũ, in humeris portabitur, n üäla incaligme egrediet᷑, parietẽ perfodient, an miſu 6 D at educant eñ: facies eius opertei, ut non A atanef uidea oculo terram. Et extendam rete f(nniiggiha meã ſuper en,& capiet᷑ in ſagena mea, un i diin& adducam eã in Babylonem n terram dd wuteä Chaldęorã,& ipſam non uidebit, ibiq; tę an piticmai moriet. Et o?s qui circa eũ ſunt, pręſidiii decne in oẽm eins,& agmina eius diſpergam uenrũ,& gladiũ euaginabo poſt eos· Et ſcient quia ego dñs, quando diſperſero Ulos in gentibus,& diſſeminauero eos in temns. Etrelinquam ex eis uiros paucos aA gladio,& fame,& peſtilentia: ut enar. rent omnia ſcelera eorum in gentibus ad quas ingredient᷑,& ſcient quia ego dñs. Et fadus eſt ſermo dñi ad me, dicens: Fi- a uerücedini dn d ldie ia wak ndenn aan igbeniiit ad kthrmatri s rmirrbrin dn airniihote aat uleman ad an anm ad n Lllr. auk li homunis, panẽ tuũ in conturbatione co ngangun. mede: ſed& aquam tuam in feſtinatio⸗ 2* eh ne,& mœrore bibe. Et dicet ad populũ eese teree: Hec dicit dñs deus ad eos qui habi unt in leruſalẽ in terra Iſratl: Panẽ ſuum emthi s,? zr. 112,34 ea thi- inrſolitudine Icomedent,& aquam ſuam nasnähenn in geſolatione bibent: ut deſoletur terra 3 4 m 1 adiatmis niũ qui habitant in ea. — ur gutmfu nunc habitant, deſolatę erunt, terraq; de⸗ unt ut Axnnaii ſerta,&ſcietis quia ego dñs. Et 2 Smmanre ſermo dñi ad me, dicens: Fili hominis ꝙ des 2 umnälime eſt prouerbiũ iſtud uobis in terr nain aͤxcennä:In longũ different dies, asaiie khit oimnis uiſto · Ideo dic ad sos: 3½ 1 Fzechiel. ꝓ tranſmigrantis] cit dñs iſtud neq; uulgo dicet᷑ ultra in lſcaẽl,& loquere ad eos quod appropinquauerint dies,& ſermo omus uſſionis. Non enim erit ultra omnis unio caſſa, neq; diuina⸗- tio amhigua in medio fliorũ lirael. quia ego dñs loquar,& ro uerbũ,& fiet. Non prolongabit am plius, ſed in diebus ueſtris domus exaſpe à meũ, dicentes: dirzzairpiaté multitudine ſua propterxiniquitates Jom Ht cmitates quæ eũ luto abſq́; platei 333 de: Quieſcere faciĩam prouerbiã qnodcunq; locutꝰ fue G loquar uerbñũ,& factam illud dicit Et factus eſt ſermo cñi adme, ſſus ſum, et dicẽs: Fili hominis, ecce domus Iſrael di- centiũ: vilio quam hic uidet, in dies mul & in tempora longa iſte prophetat. dixerũt Propterea dic ad eos: Hęc dicu dñs deus: ans: Non prolongabit᷑ ultra oĩs ſermo meus- dñs uerbũ quod locuius fuero- complebitur d, qui eſt in le dicit dñs deus. Cermo domini contra pſeudoprophe- tas populum docenter conſillia cordis ſui. Cap. XllIl F Tfadus eſt ſermo dñi ad me, dicens: Fili hominis uaticinare ad prophetas Iſrael.qui prophetant,& dices prophe- tantibus de corde ſuo: Audite uerbã dſii: Hęc dicit dñs deus: Vy propherxis inſi- pientibus:qut! equunt ſpiritũ ſuũ.& nihil uident. Quaſi uulpes inrdeſe⸗ t0, Iprophe deſextis tui Iſrael erant· Non alcendiſtis ex ad- uetſo:neq;oppoſuiſtis murũ pro domo li rael: ut ſtaretis in pręlio in die dñi. Vidẽͦt uana,& diuinant mendaciũ, dicentes: Ait qñũs:cũ dñs non miſerit ecs& perſeuera- rũt confirmare ſermonẽ. Nãquid non ui⸗ ſionẽ caſſam uidiſtis,& diumationẽ men qacẽ locuti eſtis?& dicitis: Ait dñs: cũ e⸗ go non ſim locutus. Propterea hęc dicit dñs:Quia locuti eſtis uana, et uidiſtis mẽ qaciũ:ideo ecce ad uos, dicit dñs deus: Et erit manus mea ſuper prophetas qui ui- dent uana,& diuinant mendaciũ, in con- B ſilio popult mei non erunt,& in ccriptu- ra domus Iſrael non ſcribent᷑, nec in ter- ram Iſrael ingredient᷑,& ſcietis quta ego qñs deus: Eo quod deceperint populum Pax, pax.& non eſt paxe & ipſe ed ficabat parietẽ,illi aũt liniebãt s. Dic ad eos qui lini- abſq; temperatura, quod caſurus ſit⸗ faAus eſt erit emm imber inundans,& dabo lapi⸗ pręgrandes deſuper irruentes,& uen a Ifraẽl: tũ procellę diſsipantẽ. Siquidẽ ecce ceci- & peri- dit paries: nunquid non dicet᷑ uobis: Vbi Hęc di/ eſt litura quam liuiſtis Propterca hęc di cit 0 Inf 4. C Ezechiel. cit dñs dens: Et erãpere faciam ſpiritum tẽpeſtatũ in indignaione mea,& imber inundans in furore meo erit,& lapides grandes in irain conſumptiont. Et deſtru am parietẽ quẽ liniſtis abſq; temperamẽ- C to,& adę quabo eũ terrę,& reuelabitur fundamentũ eius,& cadet,& conſumet᷑ in medio ei*,& ſcietis quia ego ſum dñs. HBt complebo indignationẽ meam in pa⸗ riete,& in his qui liniũt eũ abſq; tempe- ramento, dicamq; uobis: Non eſt paries, & non ſunt qui liniũt eũ · Prophetę lſra⸗ el qui prophetant ad leruſalem,& uidẽt ei uiſionem pacis,& non eſt pax, ait dns deus. Et tu fili hominis pone faciẽ tuam contra filias populi tui, quæ prophetant de corde ſuo,& uaticinare ſuper eas,& qquę dic: Hęc dicit dñs deus, Vex qui] conſu- unt puluillos ſub omni cubito manus,& faciunt ceruicalia ſub capite uniuerſę ęta tis ad capiendas animas,& cũ caperent animas populi mei, uiuificabant animas corũ · Et uiolabant me ad populũ meum, propter pugillũ hordei,& fragmen pa- D nis, ut interficerent animas quę non mo- rxuuntur,& uiuiflcarẽt animas que non ui- uunt, mentiẽtes populo meo credenti mè- dacijs. Propter hoc hęc dicit dñs Deus: Ecce ego ad puluillos ueſtros quibꝰ uos capitis animas uolantes,& dirumpam e- os de brachijs ueſtris,& dimittam ani- mas quas uos capitis, antmas ad uolan- dũ. Et dirumpam ceruicalia ueſtra,& li berabo populũ meũ de manu ueſtra, ne- que erunt ultra in manibus ueſtris ad prę dandũ,& ſcietis quia ego dñs. Pro eo quod mœrere feciſtis cor iuſti mendaci⸗ ter quem ego non contriſtaui,& confor taſtis manus impij, ut non reuerteretur à uia ſua mala,& ulueret: propterea uana non uidebitis,& diuinationes non dui- nabitis amplius,& eruam populũ meum de manu ueſtra,& ſcietis quia ego dñs. C Propter peccata, dominus populo merbi ſui dene at.(ap. XlIII. T uenerãt ad me uiri ſeniorũ Iſratl, & ſederũt coram me. Et ſactus eſt ſer mo dr̃i ad me, dicens: Fili homints, uiri rſti poſuerunt immunditias ſuas in cordi⸗- bus ſuis,& ſcandalũ iniquitatis ſuę ſtatue runt contra faciẽ ſuam: nunquid interro- gatus reſpondebo eis: Propter hoc loᷓ⸗ x eis,& dices ad eos: Heęc dicit dñs deꝰ: Homo homo de domo lſtacl, qui poſiuerir .. im⸗ 2 immum ditias ſuas in corqe ſuo,& ſcanaa VSswwülän et be 2 Wewärguinta lũ iniquitatis ſuę ſtatuerit contr faei gübrbun uam,& uenerit ad prophetam merro-¹ ben Sans per eu me, ego dñs reſpondehd ei Gannach multitudi ne immundinarũſuatã. Vt 4 ww ghit iatur d Iſras 3 cee aglwtialu piatur domus rael in corde ſuo, quoe- ünun, e ceſſerunt a me, in cundiis iqalis us. prc a Geni— pterea dic ad domũ lſraẽl: Hęc dicit qis B latgutaſt 1 * deus: Conuertimini,& rececite ahbidc⸗- nidh lit ueſtris,& ab uniuerſis comtzminano- nimien nib ueſtris auertite facies ueſtrag.(ui Pahonite, 3 homo homo de domo lſtas-& deproſt. nauſpun litis quicunq; aduena fueritin liathſſa, Sace vien lienatus fuerit à me,& poſiert dohſiun v'imeſtd in corde ſuo,& ſcandalũtniquitatts ſuæ lanbibiunte ſtatuerit contra faciẽ ſuam,& ueneiitad nilanit ſte prophetam ut interroget per eũme: ego grem ſim dñs reſpondebo ei perme: Etpomm ia vzim qfüt ciẽ meam ſuper hon:inẽ illu,& facame- Woneſetsa um in eꝛcẽplũ& in prouerbiũ,& qſper zamnagqſti dam eũ de medio populi mei,& ſcictis„ prnahmn quia ego dñs·Et propheia cũ entauerit, d dhn erman & locutus fuerit uerbũ: ego dñs dtcepi Ihauwedterood prophetam illũ,& extendam manũ me⸗ iſeningegi am ſuper illũ,& deleho eũ de mediopo- heifhn puli mei Iſrael. Et portabãt iniquitaten ifiuni ſänud ſuam, iuxta iniquitatẽ interrogauti', 3e drs atdtie iniquitas prophetę erit: Vt non erretuꝛk- aaieg itoqʒ tra domus Iſraël à me, neq; polluaturin aniciiſcemme uniuerſis pręuarication bus ſuis, ſed ſitt axſiigthaèn mihi in populũ,& ego ſim eis in deiait auiuuim dũs exercituũ. Et fadius eſt ſermo qñiad im tai me, dicens: Fili hominis, terra cũ pecca⸗ narnomxi uerit mihi, ut pręuaricet pręuaricans ex- D mi chtel tendam manũ meam ſuper eam, G con 8aß aake teram uirgam panis eius,& immittam in ſeaipi iſine eam famẽ,& inter ficſam de ea homm ipnd qxxxns & iumentũ. Et ſi fuerint tres uiri iſtiſin utenu AJ medio eius, Noé, Dantel,& lob,ipſii am gutd ſtitia ſua liberabunt an mas ſuas, ait dis naſaba exercituũ. Quod ſi& beſtias pebimas 3 kümenne induxero ſuper terram ut uaſtem eam,& aitme fuerit inuia, eo quod non ſit pertranliens aann ſtiei propter beſtias, tres uirt iſti ſi kuerint in inina m⸗ ea, uiuo ego, dicit dñs deus, quia neeli· Tnam( os nec fiuias liberabũt:ſed ipſi ſolilbera/ dieſkmw buntur, terra aũt deſolabitur. Velſigu- wa di diũ induxero ſuper terram tllam,& dixe emate däc ro gladio: T ranſi per terram,& intetſe- ſaüdsghäedn cero de ea hominẽ,& iumentũ& ttesui ahn ri iſti fuerint in medio eius, uiuo egoci- mu0aan cit dñs deus, non liberabunt filios nech mauiadh filias:ſed ipſi ſoli hberabuntur. Siautem a unnn, & peſtilentiam iuumiſero ſuper tanen dag * F* 4 Aſoirt WDiraag 8 mbe 4 a 1* a 1 2 0 2. eh 2e uih um,& effudero indignationè meam ſu- 8 ct an nen peream n Hanguine, ue auferam ex ea ho dem 4* ün minẽ& jumemö,& Noe,& Daniel.& eedin a nta. jop fuerint in meclio eius: uiuo ego, dicit n ⁸.—. dalime dha dis deus, quia flii ũ& filiam non libera⸗ dim ü„n dag bunt: ſed ipſi iuſtitia ſua liberabunt ani/ m.. 9. eg 2 Kealta zuus mas ſuas. uoniam hec dicit Aoin* ent„ndn uod&eſi quatuor iudicia mea be da. tpu Ada. gadiũ,& famẽ, ac beſtias malas,& pe 4 here ia e Waan ſentiam immiſero in lIeruſalem ut interfi⸗ „K ud ciam de ea hominè,& pecus. tanen re/ M. atc 9 linquetur in ea alutatisd eduoenaiu 45 acle tun& Hlias. ecce ipii egredientur ad uos, nophetn nidebitis uiam eorũ.& adinuentiones eo per en ru,& conſolabimini ſuper malo quod in 1lc quxi in lerufalẽ, in omnibus quę impor- nui ſuper eam. Et conſolabuntur uos, cùõ 2 An 8..—. 2 — uderitis uiam eorũ.& daent nesſes . rum,& Coonoſcens quoe don 8 Mee „E cerim omma que feci in ea, s deus. mum ¶ Vt hę num uilis inutilc t ꝛu traditur, ſic dlämam leruſalem exurenclamn acit. Cap. X/. zgwen 4 F Tfacdus eſt ſermo qñi ad me, dicens: Fni hominis, qyuid fiet de ligno uitis ex ommbus lignis nemorũ, quę ſunt int ligna yiuarã? Nũquid tollet de ea lignũ, utfiat opus, aut fabricabit᷑ de ea paxillꝰ, u Fependeat in eo quodcunq; uas: Ecce igni datũ eſt in eſcam. utranc partè eſtis conlumpſit ignis,& medietas eius reda- An eſtin fauillam. nãquid utile erit ad o- pus Bt am cũ eſſet integrũ. non erat aptũ ad opus: quanto magis cũ illud ignis de- B uorauerit,& combuſſerit. nihil ex eo fiet operis Propterea hec dicit dñs dey: Quo modoligvu untis inter ligna ſyluarũ qd naittugacj dedi igm ad deuorandũ, ſicrtradam Jha. Keonl at t mühlene bitateres leruſakk. Et ponam faciẽ meam i meos: deigne egredientur,& ignis con- urm u a Sgmata d Karnabta a 11 enüimigi eamemn adg a p mimga 4. Prdt a cmettem mendac nereur an teus Nale erca un an albetrath ſumet eos,& ſcietis quia ego dñs cum po non du am nui alith Kerofaciè meam in eos, et dederoterram duli men an wihamtim inuiam,& delolatam, eo quod pręuarica dego it a unnann tores extiterint dicit qfñs deus. opubh inmätbd. CExprobrat dominus domin Iſruelin- gęrantudinem.(ap. X VI. T ſactus eſt ſermo dmi ad me, dicens: Fili hominis, notas fac Ieruſalem abo Ciin. ³⁴. mbähn orä lint un iwömihäi .] As eät nmückth mnnu amun minationes ſuas.& dices: Hęc dicit dñs nincat e alwnte deus lerufalẽ, R adi tua, et generatio tua ſar tun uiwült de jerra Chanaan:pater tuus Amorthęꝰ, n. an vmumn& mater ua Chetea Et quando nata es, Mmem ae mictr in die ortus mui non eſt preciſus umbili- hece han. aus uns,& 2qua non es lota in ſalutem, it cs ce 41 iigw aec ſale ſalia, uec imueliua pamiis. Non vipo uen 4 reeh pepex- N Ezechiel. pepercit ſuper te oculus, ut faceret tibi u- nã de his, miſertus tui: ſed proiecta es ſu- per faciẽ terrę in abiectione animę tuę in die qua nata es. Tranſiens autẽ per te uidi te Fconculcatam) in ſanguine tuo,& di- conculcasã xi tibi cũ eſſes in ſanguine tuo: Viue, di- xt inquam tibi: Inſangume tuo ume. Mul tiplicatam quaſi germen agri dedi te,& multiplicata es,& grandis effecta,& in- greſſa,& peruen ſti ad mundũ muliebrẽ: ubera tua intumuerunt,& pilus tuus get minauit,& eras nuda,& confuſione ple- na. Et tranſiui per te,& uidi te,& ecce tempus tuũ, tempus amantiũ,& ex pandi amictũ meũ ſuper te,& operui ignomi- niam tuam. Et iuraui tibi,& ingreſſus ſum pactum tecũ, ait dñs deus:& facta es mihi. Et laui te aqua,& emundaui ſan- B guinem tuũ ex te,& unxi te oleo. Et ue ſtiui te diſcoloribus,& calceauite hya- cintho,& cinci te byſſo,& indui te ſub- tilibus. Et ornaui te ornamento, et dedi armillas in manibus tuis, et torquem cir- ca collum tuum. Et dedi inaurẽ ſuper os tuum, et circulos auribus tuis, et coro- nam decoris in capite tuo. Et ornata es auro, et argento, et ueſtita es byſſo, et po lymito, et multis coloribus: ſimilam, et mel et oleum comediſti, et decora facta es uehementer nimis, et profeciſti in re- gnum. Et egreſſum eſt nomen tuũ Gen- tes propter ſpeciem tuam: quia profecta eras in decore rmeo] quem poſueram ſu⸗ tuo per te, dicit dũs deus. Et habens fiduci- am, in pulchritudine tua fornicata es in nomine tuo, et expoſuiſti fornicationem tuam omni tranſeunti, ut eius fleres. Et ſu mens de ueſtimentis tuis, feciſti tibi ex- celſa hinc inde conſuta, et fornicata es ſu per eis. ſicut non eſt factũ, neq; futurum eſt.Et tuliſti uaſa decoristui, de auro meo atq; argento meo, quę dedi tibi, et feciſti tibi imagines maſculinas, et fornicata es in eis. Et ſumpſiſti ueſtimenta tua multi⸗ coloria, et operuiſti illas, et oleũ meum, et thymiama meũ poſuiſti coram eis. Et panẽ meũ quẽ dedi tibi, ſimilam et oleũ et mel quibus enutriui te, poſuiſti in cõ ſpectu eorum, in odorem ſuauitatis, et fa- ctum eſt, ait dñs deus. Et tuliſti filios tu-⸗ os, et fillas tuas quas generaſti mihi, et immolaſti eis ad deuorandum. Nun-⸗ quid parua eſt fornicatio tua: Immolaſti Clios meos, et dedutti illos conſecrans 3 6³ eis. Et poſt ofſes abominationes tuas,& uas fornicationes xnon es recordata dierum adoleſcentiæ tuæ, quando eras nuda,& confuſione plena, conculeata in ſangui- ne tuo·Et accidit poſt oẽm malitiam tu- am(uę uę tibi.ait dñs deus)& edificaſti tibi lupanar,& feciſti tibi proſtibulũ in cunctis plateis. Ad omne caput uię ędifi caſti ſignũ proſtitutionis tuę.& abomi- nabilẽ feciſti decorẽ tuũ,& diuiſiſti pe/ des tuos omni tranſeunui, et multiplicaſti Oẽs fornicationes tuas. Et fornicata es cũ fiujs ⁵Ægypti uicinis tuis magnarũ car⸗ niũ, et muſtiplicaſti fornicationẽ tuam ad jrritandũ me. Ecce ego extendam manũ ĩus tuũ meam ſuper te,& auteram Tiuſtificatio- nẽ tuam,]& dabo te in animas odientiũ te flliarũ Palęſtinarũ, quę erubeſcũt ĩ; uia *tua ſcelerata Et fornicata es in flijs Aſſy riorũ, eo quod necdũ fueris expleta,& poſiq́; fornicata es nec ſic es ſatiata. Et multiplicaſti ſornicationẽ tuam in terra Cuhanaan cũ Chaldęis,& nec ſic ſatiata D es In quo mundabo cor tuũ, ait diñs deꝰ: cũ facias omnia hęc opera mulieris me/ retricis& procacis? Quia fabricaſti lupa nar tuũ in capite omnis uię,& excelſum tuã feciſti ĩ omni platea:nec facta es qua/ ſi meretrix faſtidio augẽs preciũ, ſed qua ſi mulier adultera quę ſuper uirũ ſuũ indu cit alienos. Omnibus meretricibus dant mercedes:tu aũt dediſti merc edes cunctis amatoribus tuis,& dona donabas eis ut jntrarent ad te undiq; ad fornicandũ te- cũ.Factũ eſt in te contra conſuetudinem mulierũ in fornicationibus tuis,& poſt te non erit fornicatio:in eo emñ quod de⸗ diſti mercedes,& mercedes non accepi- ſti.factũ eſt ĩ te contrariũ. Propterea me retrix audi uerbũ dñi. Hęc dicit dñs deꝰ: Quia effuſum eſt ęs iuũ.& reuelata eſt i- gnominia tua in fornicationibus tuis ſu- per amatores tuos,& ſuper idola abomi nationũ tuarũ in ſanguine filiorũ tuorum quos dediſti eis: ecce ego congregabo ꝗẽs amatores tuos quibus commiſta es, et Oẽs quos dilex iſti cũ uniuerſis quos ode- ras,& congregabo eos ſuper te undiq́;, & nudabo ignominiam tuam coram eis, Inf.: 35& uidehũt oẽm turpitudinẽ tuam.Et iu dicabo te iudicijs adulterarũ,& effundẽ tiũ ſanguinẽ,& dabo te in ſanguinẽ furo ris& zeh. Et dabo te in manus eorũ,& deſtruent lupanar tuũ,& Aemolieni pro 3 ibu⸗ FEzechiel. nationes coram me, et abſtuli eas ſicut irraousm ſtibulũ tuã,& denudabunt te neſtimen⸗ tis tuis,& auferent uaſa decoris uii, ède umn i relinquent te nudam plenamqq; ignomi- eeewen nia. Et adducent ſuper te multitudinẽ᷑,& a Na 4 lapidabũt te lapidibus,& trucidabuntte kanckunn I gladijs ſuis. iIHt comburent domos tuas mauein tn igni,& facient in te iudicia in oculis mu 4Kgyubrü tim lierũ plurimarũ,& deſinesfornicari,& aacdiutuh l mercedes ultra non dabis. Etrequeſcet aintepe glid indignatio mea in te, et auferei zelusme um uumi us à te,& quieſcam, nec iraſcar ampſius. cänndäſa Ro quod non fueris recordatadierũ adq ſailtinumm leſcentię tuę,& prouocaſtime inomni- in negih bus his, quapropter& egouiss tua inca ibuaiiſtan pite tuo dedi, ait dñs deus,& nonfeci in maälemäten xta ſcelera tua in omnibus abominationi imri étbi- bus tuis. Ecce omnis qui dicit uulgo pro zrresteastem uerbium, in te afſumet illud, dicens: cut u&dilo oh mater,ita& filia eius. Filia matris tuges auibto i tu, quę proiecit uirũ ſuũ,& pliosſuos:&& un&e ſam ſoror ſororã tuarũꝰe quę proiecerum ui/ esrt’ ernidi ros ſuos,& filios ſuos, materueſtra Che⸗ achyt omi tea,& pater ueſter Amortheus,& ſoror dibero Jom tua maior, Samaria, ipſa& fiſię eius que am den habitant ad ſiniſtram tuam: ſoror aũttua imaajuleym minor te, quę habitat à dexfris tuis, Äo„ ſaxyauf,( doma,& flig eius· Sed nec inuijs enum— faiwet me ambulaſti, neq; ſecundũ ſcelera earũ teci denciäxro ſti pauxillũ minus:pene ſ celeratiorafeci aanm asdrmi 4 1' — ſti illis in omnibas uijs tuis. Vino cgodi inip aebeg .—. 7(4, cit dñs deꝰ, quia non fecit Sodomaſorot iniſna tua ipſa,& fllię eius, ſicut ſeciſtitu,& t abKuredxe lig tuę. Eeceſſhęcfuit iniquitas Sodome Gatimaiulacds ſororis tuę. Superbia, ſaturitas panis,&æ inaulltſcem bundantia,& otiũ ipſius,& filiarũ eis, auna nu &ʒ manũ egeno& pauperi non pomrige, iamettjtaui bant. Et eleuate ſunt,& fecerunt abomi untenappte uidiſti.] Et Samaria dimid peccaacti iften,m, 5 ſed uiciſti easſcelen tuorũ non peccauit,ſ lcer atmdätmül bus tuis, et iuſtificaſti ſorores tuas inom,⸗ nein aen nibus abominationibus tuis quas opela. dam aaha ta es. Ergo et tu porta confuſionẽtuam, unguuse 4 1 quę uiciſti ſorores tuas peccatis tuisſce äteh un leratius agens ab eis:juſtilicaté lintemm„Arntipe Ate: ergo et tu confundere, et pouia e drntudi miniam tuam, quę iuſtificaſti ſororesſu- xaaaa 11 as. Et conuertam reſtituens eas conder⸗ erri in ſione Sodomorũ cũ flliabus ſuis et con⸗ dene uerſione Samarię& flliarũ cisKm diaſe uertam reuerſionẽ tuam in medio ealu, aidn „ 1185 unda, e ut portes ignominiam wuamet on 6 G h 3 ris in ommbus quę feciſti conlo atdu linäſas 9 1 4. 1 Et loror tua dodoma, ti lit ein Nwn. uieias zodientn ecürſun dijs Aſt Pleua,& atan E nin ten fcſuin n de Mersme aſti up excellur daes qm a ſed qu a ſuũ ind Idus dan aest apdat Kmdlhe 1,& pe „ net Guuſt dla aden tũ tuoiu meregid n 1„ Aüas 2 a niſth 4 Emluidnen an Keau üa n. n* din ta * Eüminit d E düxun n i Paemäunt a R de aann 3 k dchag — E 1* Nar trunn * 4 husß It. 4 j 1 1* ugnaulit qiũ eiusreuellit,J& tranſportauit eam in dam at nun brigltecdem 4 bicmimumf dl K reimäm. a Kscomaadib 2 n Rröeruütiir a orpernicr d Aseruiaitau an demme 1 nndamfüi 9 n l ſoratnt A xöG ³2 danciat, i n at tent aa iu& fllię tue reuertimini ad antiqui ſ ueſtram. Non gn ſcut deſpexiſt E⸗ 8— 1 tes pactum,& recordabor ego pacti mei randũ, ſed& kortes terrę tollet. Vt ſit re- B fut illud. Cumq; germinaſſet, 1as kvä euellet,& x fructus Jeius diſtringet,& ſic dere feci lignum Ezechiel. 35 anti qritatk ſuamtet gamaria, et ſcet,& non in brachio grandi, neq; in po m jus reuertent᷑ ad antiquitatẽ ſuam, pulo multo, ut euelleret eam radicitꝰ: Bæ ſec ta ce plantata eſt: ergo ne proſperabit᷑: non fuit aĩt Sodoma ſoror ne cũ tetigerit eam uentus urens, ſiccabi audita in ore tuo, in die ſuperbię tuę, tur,& in areis germinis ſui areſcet: Et fa anteq; reuelaret᷑ malitia tua: licut hoc tẽ⸗ ctũ eſt uerbũ dnii ad me, dicẽs:Dic ad do- ore in opprobriũfiliarũ Syrię,& cun rũin circuitu tuo filiarũ Palęſtinari, f e b Vlc ambiunt te per gyrũ. Scelus tuũ& i⸗ in leruſalẽ,& afſumet regè& principes ominiam tuam tu portaſti, ait dñs des. eius,& adducet eos ad ſemetipſum in Ba ia hec dicit dñs deus. Et faciam tibi bylonẽ. Et tollet de ſemine regni,fexiet- i iuramentũ, ut irritũ face/ q́; cũ eofœdus,& ab eo accipiet iuſiu- in diebus adoleſcentię tuę,& ſuſcita gnũ humile,& non eleuet᷑, ſed cuſtodiat tecũ ho tibi pactũ ſempiternũ. Et recordabe- pactũ eius,& ſeruet illud. Qui recedens ris uiarũ tuarũ,& confunderis: cum rece ab eo, miſit nuncios ad yptã, ut daret & cun/ mũ exaſperantẽ: Neſcitis quid iſta ſigni D ficent:Dic:Eccekueniet rex Babylonis uenis eris ſorores tuas te maiores cum mino⸗ ſibi equos& populã multum. Nunquid E 8 tuis:& dabo eas tibi in fllias, ſed proſperabit᷑, uel conſe quet ſalutẽ, qui fe/ non ex patto tuo. Et ſuſcitabo ego pa/ eit hęc:& qui diſſoluit pactũ. nunquid el aã meũ tecũ.& ſcies, quia ego dñs, ut re fugiet: Viuo ego, dicit dñs Deus, qm̃ in corderis& contfundaris,&non ſit tibi ul loco regis qui conſtituit eũ regem, cuius tra aperire os prę confuflone tua. cũ pla/ fecit irritũ iuramentũ.& ſoluit pactũ q̊d catus tibi fuero in omnibus que feciſti, habebat cũ eo, in medio Babylonis mo- ait dominus deus. riet. Et non in exercitu grandi, neq́; in CEæura aqulæ& uineæ re n0 Ifra⸗ populo multo faciet contra eum Pharao eladaptatur. Cap. XIII. pręliũ.in iactu aggeris,& in extructione 4 Br facdus eſt ſermo dñi ad me, dicens: uallorũ, ut interficiat animas multas. Spre Fili hom mis, propone enigma,& nar uerat em̃ iuramentũ. ut ſolueret fœdus,& Ifraẽl,& dices: ecce dedit manũ ſuam,& cũ omnia hæc ſecerit, non effugiet. Propterea hęc dicit gnarũ alarũ longo membrone ductu, ple- dñs deus: Viuo ego, quoniam turamemũ naplumis& uarietate, uenit ad libanum, quod ſpreuit,& fœdus quod pręuartca- & tulit medullam cedri. Summitatẽ fron tus eſt, ponam in caput eius. Et expan- ſuper eũ rete meũ.& comprehende terram Chanaan,*in urbe] negociatorũ tur in ſagena mea:& adducam eũ in Ba- poluit illam. Et tulit de ſemine terre,& po bylont,& iudicabo eũ in pręuaricatio⸗ ſuit illud in terra pro ſemne, ut firmaret e qua deſpexit me Et omnes profugi e- radicẽ ſuper aquas muitas, ĩ ſuperficie po ius cũ uniuerſo agmine ſio- gladio cadẽt: creuitin reſidui aũt in cẽm uentũ diſpergent᷑,& uineam latiorẽ, humili ſtatura, reſpicienti ſcietis, quia ego dñs locutus ſim. Hęc di bus ramis eius ad eam,& radices eius cit dis deus: Et ſumam ego de medulta ſub illa erant. Facta eſt ergo uinea,& fru cedri ſublimis,& ponam, de uertice ra- cſcauit in palmites,& emiſit propagi- morũ eius tenerũ:† diſpergam)& planta nes,& facta eſt aquila altera grandis, ma bo ſuper mont? ex celſum,& eminentẽ- gnis alis, multisc; plumis:& ecce uinea In monte ſublimi Iſcael plantabo illud, et Ia quaſi mittens radices ſuas ad eampal erumpet in germen,& faciet fructũ,& mites ſuos extendit ad illam, ut irrigaret erit in cedru magnam,& habitabũt ſub nparabolam ad domũ Ii Hxc dicit dñs deus: Aquila grandis ma- bona ſuper aquas multas plantata eſt; ut umbra frondiũ eius nidificabit. Bt ſcict laciat frondes,& portet lructũ, ut ſit in ui omnia ligna regionis, quta ego dis humi neam grandẽ. Dic, Hec dicit dũs deus: Er liani lignum ſublime,& exaltaui lignum go ne proſperabitur: nonne radices eius humile,& ſiccani lignum uitide,& fron . xidum. Ego oms locu- cabit oẽs palmites germiinis sius,& are⸗ tus ſum,& feci- ſoet X A F Sup.12.d Inf. 32. à diſtinguam G eam de areolis germinis ſui Que in terra ea oẽs uolucres, et uniuerſum uolatile, ſub — E& Md und quo ue panem pecccuti ſuu eſſe portandam denunciat.(Cap. XIII. ANT acus eſt ſermo dñi ad me, dicens: Quid eſt, quod inter uos parabolam uertitis in prouerbiũ iſtud in terra Iſraẽe dicentes: Patres comederũt uuam acer- ebflupuerũt bam,& dentes filione kobſtupeſcũt.jVi· ler-3. e uo ego, dicit dñs deus, ſi erit ultra uobis parabola hęc in prouerbiũ in Iraẽl. Ec- ce oẽs animę meę ſunt, ut anima patris, i- ta& anima fllij mea eſt: anima quę pec⸗ cauerit, ipſa moriet. Et uir ſi fuerit iuſtus, & fecerit iadiciũ& iuſtitiam in monti- bus, non comederit,& oculos ſuos non leuauerit ad idola domus Iſraẽl,&uxorẽ proximi ſui non uiolauerit,& ad mulie- B rẽ menſtruatam non acceſſerit. Et homi- nẽ non contriſtauerit:pignꝰ debitori red Ifa. 8. b diderit, per uim nihil rapuerit, jpanẽ ſuũ Nat. 5. c efurienti dederit,& nudũ operuerit ueſti mento. Ad uſuram non commodauerit, & amplius non acceperit, ab iniquitate auerterit manũ ſuam,& iudicũ uerũ fe- cerit inter uirũ& uirũ. Et in pręceptis meis ambulauerit,& iudicia mea cuſto- dierit, ut faciat ueritatẽ: hic iuſtus eſt, ui- ta uiuet, ait dũs deus. Quòd ſi genuerit ſ liũ latronẽ᷑ eſfundentẽ ſanguinẽ,& fece- rit unũ de iſtis,& hęc quidẽ omnia non C facientẽ, ſed in montibus comedentẽ,& uxorem proximi ſui polluentẽ: Bgenum & pauperẽ contriſtantem, rapientè rapi- nas, pignus nonreddentẽ,& ad idola le- uantẽ oculos ſuos, abominatonẽ facien- tẽ. ad uſuram dantẽ,& amplius accipien- tẽ, nunquid uiuet: non uiuet, cũ uniuerſa hęc deteſtanda fecerit, morte moriet᷑, ſan guis eius in ipſo erit. Quod ſi genueritfi ſiã, qui uidens omnia peccata patris ſui quę fecit, timuerit,& non fecerit ſimile e- is, ſuper montes non comederit,& ocu- los ſuos non leuauerit ad idola domus Iſ- raẽl,& uxorẽ proximi ſui non uiolaue- rit,& uirum non contriſtauerit, pignus D non retinuerit.& rapinam non rapuerit, panẽ ſuũ eſurienti dederit,& nudũ ope- ruerit ueſtimẽto, à pauperis inturia auer- terit manũ ſuam, uſuram& ſuperabundã tiam non acceperit,& iudicia mea fece- rit,& in pręceptis meis ambulauerit: hic non moriet in iniquitate patris ſui, ſed ui ta uiuet. Pater eius quia calumniatus eſt, & uim fecit fratri,& malũ operatus eſt in medio populi ſui, ecce mortuus eſt in ini⸗ Rewhſw p VU m . 4 8 ¼ Fzechiel. Ar⁴ν Pn iniquitate ſua. Et dieitis: Quare non per tabn filius iniquitatẽ patris; Videlicet 9a filius iudiciu& iuſtitiam operatus eſt,o- 6 6 gitkkätalb mnia prę cepta mea cuſtoduit,& fecitiſ ricyerga la: uiuet uita. I Anima quę peccauerit,- De gwäcät pſa moriek:fllius non portabit iniquitats 4] patris,& pater non portabit iniquitat ſi p anueminca „ T gulred lij, iuſtitia iuſti ſuper eũ erit.& impietzs E 3 gcäuäſt impij erit ſuper eũ. di aũt impius egetit pœnitentiam ab omiibus peccati ſusq aubüuslor Malisus 4 eijtäget Operatus eſt,& cuſtodierit omm 2 5 3— akbetigteon pta mea,& fecerit iudici&luſtitam,Ni ta utuet,& non moriet. Omniũ iniquita tũ eius quas operat eſt, non recorcabor, in iuſtitia ſua quam operatss eſt uiuct.i P Nunquid uoluntatis meg eſtmoss impij, Iui 1 4 dicit dñs deus,& non conuertatur a uiſs ſuis,& uiuat? Si aũt auerteritſe uſtusa3 m ſtitia ſua,& fecerit iniquitatẽ ſecundũ a, bominationes omnes quas operari ſolet impius, nunquid uuet: omnes inſtiuig ei⸗ quas fecerat, non recordabuni inpręua- ricatione qua pręuaricatus eſt,& in pec cato ſuo quod peccauit, in ipſis mottet. 5i. An, IntBdtn g. Et dixiſtis:i Non eſt ę qua uia dñi. Au- dite ergo domus lſracl Nũquid uia mea non eſt equa,& non magis ui; ueſtrepn uę ſumt? Cũ enim auerterit ſe uiſtus Aui tia ſua,& fecerit iniquitatẽ, monetme- is, in iuſtitia quam operaus eſt, monie. Et cum auerterit ſe impius ab impietate ſua quam operatus eſt,& fecent uudicũ & iuſtitiam, ipſe animam ſuam uiuca, bit. Couſxderans enim.& aucnen ſeab ommihus iuiquitatihus ſuis quas operats eſt, uita uiuet,& non moriet᷑. Bt dicumt ftlij Icracl: Non eſtęqua uia cñi Nũquiq uig meę non ſunt ę quę„domus lſiail& non magis uię ueſtrę prauę:ldcircound quenq; iuxta uias ſuas iudicabo domus „.—.„. 09 5 Ifratl, ait dms deus. 1 Conuertimini,& a MIa. gite pœnitentiam ab ommibus iniquita⸗ tihus ueſtris,& non erit uobis in rulnam iniquitas. Proijcite à uobis omnes iniqul tates ueſtras in quibus preuaricau eſtis, & facite uobis cor nouũ,& ſpirttm no uum,& quare moriemini domm lraar 4 Quia nolo mortem morieuii-Leido nunus deus reuertimini⸗ uiuite. Captiuitas loachaz& loaom per leunculos I& leonem ſaduh catur.( ap. XINX. Ttu fili hominis allume buneane 4 2 4. 25& gices: Qu per prineipes Iſraẽt,& dic Pnt — llcupr an anDiütüul zarü'indferi- M um èpan GtlsBäconnen Riiy ſpe uipe nelben am Buxlam abaddeefitele tinnigüa Kesut perw anlunainſe aSdeleri eKag- auurge dlte doaltta qknn ditaulnülel di leri Btar ayntoea üculkac tras tbzgn rrnſpiarne danelti Numchtin dänötulenn eni uſpi⸗ en 3 kn lulinan 3 — — — dödiraol dirin n dalti Nin aceragme diedſern elag. .Jein. Na aunſtea nde g 8 8 l maich Lehdügn .. wadiamm 5) 9,9 Rßs phn * * 4 (can 1 -XInn De, Mcen uadoh teralta deccĩ 1 Ht k. tultrauct ilſraa- B aupurg m pe uert wi a inmon 1 8 Cüueri in prxcep mea cuit 27 selt, 8 8, 48 ¹ Kwega dau N en 1 Fzechiel. 336 es cubauit, in gypti,& leuaui manũ meam pro eis di- nedio leunculorũ enutriuit catulos uuos cens: Ego dñs deus ueſter.in die illa leua teduxit unũ de leunculis ſius, leo factꝰ ui manũ meam pro ets, ut educerẽ eos de l& didicit capere prędam, hominè p terra Rgypti, in terram quam prouide- comedere. Et audierũt de eo gentes,& ram eis, fluentẽ lacte& melie, quę eſt e- non abſch uulneribus ſuis ceperunt eum, gregia inter oes terras. Et dixl ad eos: adduxerunt eum in catenis in terram Vnuſquiſq; offenſiones oculorũ ſuorum Egypti. Qus cũ uidiſſet, quoniam infir abijciat,& in idolis Mxgypttnolite pol- mata eſt,& perijt expectatio eius, tulit u- lui: ego dñs Deus ueſter. Et irritauerunt B nũ de leunculis ſuis, leon? conſtituit eum. me, nolueruntq; me audire, unuſquiſq; a⸗ incedebat inter leones,& factus eſt bominationes oculorũ ſuorũ non prote- leo,& didicit prędam capere;& homi cit, nec idola Mgypti reliquerũt,&dixi nes deuorare. Didicit uiduas facere,&ci ut effunderẽ indignationè meam ſuper e- j uitatesk earũ)in deſertũ adducere,& de⸗ os,& implerẽ iram meam in eis, in medio Hata eſt terra& plenitudo eius A uoce terrę E gypti. Et feci ꝓpter nomẽ meñ rugitus illius. Et conuenerunt aduerſus ut non uiolaret coram gẽtib. in quarũ me cũ gentes undiq; de prouinciſs,& ex- dio erant.& int quas apparui eis, ut edu⸗- panderũt ſuper rete ſuum, in uulneribus cerẽ eos de terra gypti. Eieci ergo e- earũ captus. Et m:ſerunt eũ in caueam, Os de terra Hxgypti,& eduxi eos in de⸗ I eu. 8.2 in catenis adduxerũ t eũ ad regem Baby ſertũ. iEt dedi eis prę cepta mea,& ludi Rom.:.a Nonis: miſeruntq; cia n ju⸗ tur uox elꝰ ultrà ſuper montes IHraël. Ma in eis. iInſuper& ſabhatha meaſſdedi eis, Deut. ̈ ter tua quaſt umnea in ſanguine tuo ſuper ut eſſent ſignũ inter me& eos,& ſcirẽt, aquam plantata eſt: fructus eius& fron/⸗ quia ego dũñs ſanctificans eos. Et irritaue des eius creuerũt ex aquis multis. Et fa- rũt me domꝰ Iſrael in deſerto, in Pᷣœeptis geſunt ei uirgę ſolidę inſceptra dominã meis non ambulauerũt,& iudicia mea ꝓ. tiu,& exaltata eſt ſtatura euus inter fron iecerũt, quę faciẽs homo, uiuet in eis: ⁵⅜ EXO.16. geer ua leenainter leon dee D des,& uidit altitudinẽ ſuam in multitudi⸗ ſabbatha mea uiolauerũt uehemẽter Di- l mnurane 1 Kmaeni in 1 tan em 1 Raae 2 weii 1r 1 3 ruun ualNudg 2 bemängem wöctedg a 3 a zwaammſhed . 4 w ekmd 8 a Ncddö 3 ettongit d 1 certsanm 1 A 1An tusrhäl. * 1,7 melf au(. e 1 „ 322 ee i3 lähäen * d uirge roboris eius, ignis comedit eam. mecdit,& nõ fuit ĩ ea uurga fortis, ſcep- uũ dñantiũ Planct ẽ,& erit in planctm. ne palmitã ſuorũ. Et euulſa eſt in ira, in xt ergo, ut effunderẽ furorẽ meũ ſuꝑ eos terramq; proiecta,& uentus urens licca in deterto,& conſumerẽ eos,& feci ꝓpf uit ructã eius, marcuerũt& arefactę ſunt nomẽ meũ, ne uiolaret coram gent: bie, de quibus eieci eos in conſpectu catũ: E. in go igit leuaui manũ meam ſuper eos m deſerto, ne inducerẽ eos in terram quam dedi eis fluentẽ lacte et mel e, pręcipuam terrarũ oĩm.· Quia iudicia mea ꝓiecerũt. & in preceptis meis non ambulauerunt᷑. ¶ Dominus negat ſe re ſponſuri rog antib R ſabbaiha mea uiolanerumt poſt idola ob peccatuing ratitudinis quod hic eñ̃ cor corũ gradiehat᷑. Rt pepercit qcu obijcit. Cap. X X. lus meus ſuper eos, ut non interficerè c⸗ T faaũ eſt in anno ſeptimo, in quin, os:nec conſumpſi eos ĩ deſerto. Dixi aũt Jto,in decima menſis: uenerunt uiri de ad filios eorũ in ſolitudine. in preceptis ſenioribus Iſraèl, ut iuterrogarent dñm, patrũ ueſtrorũ nolite incedere, nec iudi- & ſederunt coram me. Et facdus eſt ſer cia eorã cuſtod:atis, nec in idolis eorum mo drii ad me, dicens: Fili hominis loque polluamimni. Ego dñs deus ueſter in prę- re leniotibus Ifrael,& dices ad eos: Hęc ceptis meis ambulate,& iudicta mea cù- dicit dñs deus: Nunquid ad interrogan⸗ ſtodite,& facite ea. Et ſabbatha mea ſati dãme uos ueniſtis: utuo ego, quia non re q³icate, ut ſint ſignũ inter me& uos, S& ſpondebo uobis. ait dmis deus. Si iudicas ſciatur] quia ego ſum dũs deus ueſtex. aca ſi iudicas fili hominis, abominatio⸗ Et exacerbauerur me fllij,et in preceptis nes patrũ eorũ oſtende eis. Et dices ad meis nõ ambulauerũt, et 1udicia mea uò cos:Hec dicit dms deus: In die qua elegi cuſtodierũt, ut facerẽt ea, que cum fecerit Mael,& leuaui manum meam proſlirpe homo uiuet in eis:et ſabbatha mea uiola domus lacob,& apparui eis in terra M. uerũt, et commina us ſum, ut elfunderem EVPHd, X 4 fer⸗ Et nunc tranſplantata eſt in deſertum terra inuia& ſitiẽti. Et egreſſus eſt ignis de uirga ramoꝶe eius, qui fructũ eus co- H eũ in carcerẽ᷑, ne audire cia mea oſtẽdi eis, quę faci?s Homo,uiuet Ha. 20 H. ͤͤ 8 3 illam E deus. lurorè met ſuper eos,& implerem iram meam in eis in deſerto. Auerti aũt manũ meam,& ſeci propter nomen meũ, ut non uiolaret coram gentibus, de quibus eieci eos in oculis earũ.lterũ leuain manũ me⸗ am in eos in ſolitudine, ut diſpergerè illos in nationes,& uentilarè in terras, eo qd judicia mea non feciſſent,& pręcepta mea reprobaſſent.& ſabbatha mea uio- laſſent,& poſt idola patrũ ſuorũ fuiſſent oculi eoꝶe · Ergo& ego dedi eis pręce/ pta non bona,& iudicia, in quibus non uiuent. Et pollui eos in muneribus ſuis, cũ offerrent omne quod aperit uuluam, propter delicta ſua,&ſciẽt quia ego dñs. Quamobrẽ loquere ad domum Iſraẽh.fili hominis,& dices ad eos: Hæc dicit drs deus:Adhuc& in hoc blaſphemauerunt me patres ueſtri, cũ ſpreuiſſent me contẽ- nentes,& induxiſſem eos in terram ſuper quam leuaui manã meam, ut darẽx eis: ui derunt oẽm collẽ excelſum,& oẽ lignum nemoroſum,& immolauerũt ibi unctimas ſuas,& dederunt ibi irritationẽ oblatio- nis ſuę,& poſuerunt ibi odorẽ ſuauitatis ſuę,& libauerunt libationes ſuas. Et di- xi ad eos: Quid ẽ excelſum, ad quod uos ingredimini? Et uocatũ eſt nomen eius Excelſum, uſq́; ad hanc diẽ. Propterea dic ad domã Irael: Hęc dicit dñs Deus, Certe in uia patrũ ueſtrorũ uos polluimi ni,& poſt offendicula eorũ uos fornica- mini. Et in oblatione donoꝶ ueſtroꝶ, cũ traducitis filios ueſtros per ignẽ, uos polluimint in omnibus idolis ueſtris uſch hodie,& ego reſpondebo uobis domus Itraẽl: Viuo ego dicit dñs deus, quia nõ reſpondeho uobis. Neq; cognatio men-/ tis ueſtrę fiet, dicentiũ: Erimus ſicut gen- tes,&ſicut cognationes terrę, ut colamus ligna& lapides. Viuo ego, dicit dñs de- us, qm̃ in manu forti,& in brachio exten to,& in furore effuſo regnabo ſuper uos. Et educam uos de populis,& congrega bo uos de terris, in quibus diſperſi eſtis, in manu ualida& in brachio extento, et in furore effuſo regnabo ſuper uos. Et ad ducam uos in deſertũ populorũ,& iudi- cabor uobiſcũ ibi facie ad faciẽ. Sicut iu dicio contendi aduerſum patres ueſtros in deſerio terræ. gypti, ſic iudicabo uos, dicit dns. Et ſubijciam uos ſceptro meo,& inducam uos in uincults fœde- ris. Et eligam de nobis tranſgreſſores& Im⸗ Fzechiel. impios,& de terra incolatus eonmm eda⸗ Sai, cam eos,& in terram Iſrael noni entur:& ſcietis quia ego qit. Et uos do mus lſrael, Hæc dicit dñs deus: Sn 1 aygch els ait dñs deus, ibi ſeruiet mihi omnis do und ae mus Iſrael, omnes, inquam intena inqua„kliüündb b placebunt mihi:& ibi queram primtms uzeuhhe cuiſicabor in uobis in ocuitsnationũ. Et G iruseii ſcietis quia ego dñs, cumreduxero] uos indiiiio ad terram Iſrael, in terrampro qua leua- a ueſtris. Et recordabimini ibi uiarum ue- tijs ueſtris quas feciſtis. Et ſcietis quiac- ngredi- lhndh 1 8 poſt idola ueſtra ambulate,& ſeruite eiss dagzulem Qudd ſi& in hoc non audieritisme,& azmai nomen meũ ſanctum polluerus ulriin Wun- 3 muneribus ueſtris,& in idolts ueſtris in 46 4* monte ſancto meo, in monte excelo lſta nahu ueſtras,& initiã decimarũ ueſtraummm 1¹ 40b. omn bus ſanciificationibus nettrs. In o⸗ ebsf dorem ſuauitatis ſuſcipiamuos cum eda alli üitts xero uos de popults,& congreguero 5udian uos de terris in quas diſpetſi etus:& an⸗ tlanßos Sedausdte antienäCo enn iczä aaniab müi mci rabeleetemu rͤdeptäd Radisdi.I ui manum meam ut darem eam patribus ſtrarum,& omniũ ſcelerũ ueſtrorũ, qui⸗ bus polluti eſtis in eis: et diſplicebitis ua bis in conſpectu ueſtro in omnibus mali⸗ go dñs, cum benefecexo uobis proptet nomen meũ, et non ſecund unas ueſtra multas, neq; ſecundum ſcetera ueſtapeſ amképimne ſima domus Iſrael, ait dñs deus. tinäus innadb eſt ſermo dñi ad me, dicens: Flli homiæ attun ſic nis, pone faciem tuam contra uiam Au⸗ aauedipat ſtri. et ſtilla ad Aphricum, etpropheta al tm qmui ſaltum agri meridiani, Et dices altnime aatsmie ridiano Audi uerbum dñi: hęc dic s iuuiceimi deus: Ecce ego ſuccendam in te ignem, iintn ſamn et comburam in te omne lignum unide, aſtallſit et omne lignum aridum: non extingue⸗ ayenn tur flumma ſuccenſionis, et comburemn min in ea omnis facies ab Auſtro uſq; ad A, umaqschi quilonem. Et uidebit uniuerla caro, quli miqſeud ego dominꝰ ſuccendi eam/nec extingue, amerd aun tur. Et dixi: †A,a, a,] domine deusapſ Ha Rbbhlaie dicunt de me: Nunquid non per purado aude an las loquitur iſte? 9 apierſeur ¶ Minatur ⁊ adium, hoc eſte lad em uras eunepug leroſohymitanæ.(ap. Xl. 4 imodl T facus eſt ſermo dñi ad me, dicen: K änn, eie Fili hominis, pone fa ciẽ tuam ad leru⸗ düaie ſalẽ, et ſtilla ad ſanctuaria etprophei 4 aygnvan tra humũ Iſrael, Et dices tertę Iſcaelſe Wliran „ 2— jc am. 4 qicit dñs deus:Rcce ego ad te,et die in arti gladiũ meũ de uagina ſua, et de umr te iuſtã et impiũ· Pro eo aũt quodotn ainuſgi nn, cde 6 ¼ du 4 8 . meru 4 niuſe n Tüta le D 4 1 Jndun e m 2i 3a uaa . nxi 9 ertam ſ,. ſe ma. 4 d ulun Se k opte 1 ütg endig vos polm d madcüun 4pol mäna uosbr 1& drehnmu re uclrd i witult ud du F d Würe n acds r e kergriahn lcs, ou. d dan mam vnnn emignan ds lcng en z mnrateranm manulad manõ,& implebo indignatio utcolu u mäuthen e cdB xm zlultmen 4 d 4 ʃ rachio& erwi'rnite & corgr d epiarſahir Aſperit 1K anit 3 o ckeme t a un baht nihmum orä,&n 7Sbumä. acik Sia T imuma! 1 w kbutimn a ukHian, Se ötwäna nika, drain 4 ‧ 3 4 — 8 1 * 1 12 I K.„ K.rcſote A en * d. 1 in ne O atlimatus eſt: qâ 1— Pe uſgan 2 Rhon„ Mmaa zi le va luasök nck dne De Maltatsum D ae nabeſcere,& multiplic upet ad iulamd 6. Ezechiel. 337 nte ictã& impiã, idcirce egredietur arietes contra portas, ut comportet a8ge ladius meus de uagina ſua ad om car- rem, ut edificet munitiones. Eritq; quaſ iab Auſtro uſq; ad Aquilonè: ut ſciat conſulens fruſtra oraculũ in oculis eorũ, mnis caro, quia ego dñs eduxi gladium& ſabbathorũ ociũ imitans, ipſe aũt re 33 rreuocabilẽ· Et tuff cordabitur iniquitatis ad capiendũ.Idcir ſce in conrione lum⸗ co hec dicit dñs deus: Pro eo quod re- ã,& in amaritudinibus ingemiſce co cordati eſtis iniquitatis ueſtrę,& reuela- n eis. Cumqq; dixcerint ad te: Quare tu ſiis prtuaricationes ueſtras,& apparue⸗ emis dices: Pro auditu, quia uemt,& ta runt peccata ueſtra in omnibus cogita- belcer omne cot⸗& dufoluent uniuerſæ tionibus ueſtris, pro eo, inquam, quoòd re manus,& infixmabit omnis ſpiritus.& cordati eſtis manu capiemini. Tuautem der cuncta genua floent aquę: ecce uenit⸗ prophane impie dux Iſrael, cuius uenit & flet, ait dñs deus. Et factus eſt ſermo dies in tempore iniquitatis pręfiniia: hęc ad me, cicẽs: Fit nominis propheta, dicit dũs deus: Aufer cidarim, tolle coro & dices: Hec dicit qñs deus: Loquers, nam:non ne hęc eſt quę humilẽ ſubleua- Gladius, gladius exacutus eſt,& limatꝰ. uit,& ſublimem humuſiamtt: Iniquitatem, Vtc;dat uictimas exacutus eſt, ut ſplen⸗ ini quttatè, ini quitate ponam eam:& hoc ci i moues ſceptrum ſilij non fadũ eſt, dIonec ueniret cuius eſt iudi mei Hiccidiſi omne lignũ. Et dedi eum ciã,& trac dã, utteneat manu:iſte exacu pheta,& dic: Hec dicit dũs deus ad dllos jius⸗&iſte limatus eſt,*in ma Ammon,& ad opprobriũ eotum,& di⸗ nu interficientis. Ciama,& ulula fili ho- ces: Mucro, mucro euagina te ad occi⸗ minis, quia hic factus eſt in populo meo. dendũ, lima te. ut interficias,& fulgeas. nic in cunctis ducib⸗ Iſracl, qui fugerant: Cũ tibi uiderentur uana,& diuinarentur ladio traditi ſunt cũ populo meo, idcir- mendacia, ut dareris ſuper colla uuinera- co plaude ſuper femur, quia probatꝰ eſt, torã impiorũ, quorũ ueniet dies in tem- & hoc cũ ſceptrũ ſubuerterit⸗& non e⸗ pore iniquitatis præfinita. Reuertere ad ri, dicit Cñs deus. Tu ergo Rli hominis uaginam tuam Xi ropheta,& percutermanu ad manã,& es: in terra natiuitatis tue iudicabo te, et zuplicetur gladius, ac triplicetur gladius& effundam ſuper te indignationẽ meã: interkeckorum: hic eſt gladius occiſionis in igne furoris mei ſufflabo in te, daboq; magne⸗ qui obſtupeſcere eos facit,& cor te in manus hominũ incpientiũ,& fabri at ruinas. In o- cantiũ interitũ Igni eris cibus, ſanguis tu mnibus portis eorũ dedi conturbationẽ us exit in medio terrę; obliuioni traderls. guadij acuti& limati ad fulgendum, ami quia ego dominus locutus ſum. di ad cadem. Exacuere; uade ad dex⸗ ¶ Enarrantur abominationes leroſohy- teram ſiue ad ſiniſtram, quocunq; faciei miaperpetrata.(ap. X XII. ühominis ingem * tu flli homiuis, nonnei nem meun: ego dũs locutus ſum. Et fact tẽ ſanguinũ.& † eſt ſermo dit ad me, dicens: mmis pone tibi duas uias, ut uen sregts Babylonis: de terra una egredi⸗ dioſui, ut ueniatt enturkambo, Jã m ram:in capite uie ciuitatis c am pones, ut ueniat gladius ad Rabbath ſti, flliorũ Ammon, munitiſcimam. Stetit enm rex BabyYlo- duxiſti tempus annorũ nis in hiuio in capite quarũ uiarũ. diuina dedi te opprobriũ gen tlonem quęrens, commi terrogauit idola, exta conſiiluit. A xteram eius facda eſt diuinatio ſuper lIeru nobilis, grandis falem, ut ponat arietes, ut aperiat os in ce de,ut eleuet nocem ia uulatu, utponat ad efundendũ ſanguinè. a le⸗ K 3 Jam ei. Et tu flli hominis pro⸗ G n locũ, in quo creatus in loco⸗ tuæeſt apperitus· Quin& ego plaudam Tfadũ eſt uerbũ dñi ad me, dicẽs: Ei A iudicastcinta nöne iudicas oſtendis Jei omnes abo- Toſtendes Ht tufli ho minationes ſuas:& dices: Hec dicit ¶is iat gladi deus: Ciuitas effundens ſanguinẽ in me- empus eius,& qus fecit anucapiet coniectu⸗ idola contra ſemetipſam, ut polluereĩ in onijciet. Vi⸗ ſanguine tuo, qui à te effuſus eſt: deliqui- 8 in idolis tuis quę feciſti, poltuta es: & 2d ludam in leruſal?& appropinquare feciſti dies tuos,& ad tuorũ, propterea tibus,& irriſion? iſcens ſagittas:in- uniuerſis terris. Quæ iuxta ſunt,& quę d de/ procul a te, triumphabimt de te, ſordida, interitu. Ecce principes Iſravl ſinguli in brachio ſuo fuerüt in te, Patrẽ& ma⸗ sem E trẽ contumelijs affecerat in te, aduenam Calumniati ſunt in medio tui, pupillũ& uiduam contriſtauerũt apud te. Sanctua⸗ ria mea ſpreuiſtis,& ſabbatha mea pol- luiſtis. Viri detractores fuerunt in te, ad effundendũ ſanguinẽ.& ſuper montes co mederũt in te, ſceiꝰ operati ſunt in medio Iere. 5·c tui. Verecundtora patris diſcooperue⸗ rãt ine, immunditiam mẽſtruatę humi- liauerũt in te. Et unuſquiſq; in ux orẽ pro ximiſui operatus eſt abominationt᷑,& ſo C cer nurũ ſuam polluit nefarie. frater ſoro- rem ſuam filiam patris ſui oppreſsit in te. Munera acceperũt apud te ad effunden⸗ d ſanguinẽ: uſuram et ſuperabũ dantiam accepiſti,& auare proximos tuos cahum n abaris, meic; oblita es, ait dñs deus. Ec ce, comploſi manꝰ meas ſuper auaritiam tuam quam feciſti,& ſuper ſanguinẽ qui effuſus eſt in medio tui. Nunquid ſuſtie hit cor tuũ, aut pręualebũt manus tuę in diehus quos ego faciam tibi: ego dñs lo/ cutus ſum,& faciam. Et diſpergam te in nationes,& uentilabo te in terras,& de ficere kactam immunditiam tuam àte. Et poſsidebo te in conſpectu gentiũ,& ſcies quia ego dñs. Et factũ eſt uerbũ Dñi ad me, dicẽs: Rili hominis uerſa eſt mihi do- mus Iſraẽl in ſcoriam, oẽs iſti es,& ſtannũ & ferrũ,& plumbum in medio fornacis: ſcoria argẽti facti ſunt. Propterea hęc di cit dũs Deus: Eo quod uerſi eſtis oẽs in ſcoriam, ꝓpterea ecce ego congregabo uos in medio Ieruſalẽ congregatione ar- genti,& ęris,& ſtanni,& ferri,& plũbi in medio fornacis, ut ſuccendam in ea ig- nẽ ad conflandã:ſic congregabo in furo/ re meo,& in ira mea,& requieſcam,& conflabo uos. Et congregabo uos,& ſuc cendam uos in igne furoris mei,& con- flabimini in medio eius. Vt conflat᷑ arg? tũ in medio fornacis, ſic eritis in medio eiue:& ſcietis quia ego dñs, cum effude- rim indignationẽ meam ſuper uos. Et fa- ctũ eſt uerbũ dñi ad me, dicẽs. Fili homi nis, dic ei: Tu es terra immunda& non compluta in die furoris. Coniuratio pro- phetarũ in medio eius, ſicut leo rugiens rapiensq; predam, animas deuorauerũt, opes et preciũ acceperãt, uiduas eius mul tiplicauerũt in medio illius. Sacerdotes Fzechiel. & mundã nonintellexeft,&* labbaths ſaann meis auerterũt oculos ſuos,& coinquina fi 2 bar in medio eorũ. Principes eiy inme.. i Nu dio illius quaſi lupi rapiẽtes predam ad ni mn 1 effundendũ ſanguinẽ,& ad petqtdas an Sopi nn a mas,& auare ſectanda lucta. Prophetæ„ Sa 8 aũt eius liniebant eos abſq; tipermen⸗ sac 4 to, ut dentes uana,& dininantes ei ma,* ſnen n . daciũ, dicentes: Hęc dicit qs qes cã qns i non ſit locutus. Populi trę calunabant ionü)lm aütemc calũniam,& rapiebant uiclent egenũ et trinihe 1 pauperẽ affſigebant,& aduenã oyprime⸗ binun bant calũ nia abſq; iudicio:Btquęſiui de mlahe eis uirũ, ꝗ intponeretſepè&ſtaret oppo 1 4 ſitꝰ contra me ꝓ t᷑ra, ne diſsiparè eam,& alupto non inueni: Et effudi ſiꝑ eos indignatio- antka w nẽ meam,&² igne irę mes coõſumpſi esꝛ: phloyſel uiã eorũ ĩ caput eorũ reddidi ait qs deꝰ. gemitui ¶ Domus luda& Iſrael comparantur ndenln duabus meret ricibus.(ap. XXIII. ren T factus eſt ſermo dñi adme, dicens: a aw nt Fili hominis, dͥuę mulieres fiſſe matris ¹ elu foſta unius fuerũt. Et fornicate ſunt in Ey- ilulſti pto, in adoleſcẽtia ſua fornicatę ſun: idi· ii qacticane ſubacta ſuntubera earũ,& frad ſuntmi il ſen ſca mę pubertatis earũ. Nomina aũtemum lultatſci Oolla maior,& Ooliba ſoror ei'mmor: asiſtad'im & habui eas,& pepererũt filios& f3lias. Mautatim Porro earũ nomina Samaria Oolla,&le inyeol ruſalem Ooliba. Fornicata eſt igitſuper latoo yi me Oolla,& inſaniuit in amatores ſuos, uannte deg in Aſſyrios propinquantes, ueſtitos hya⸗ ud ena cintho, principes& mag ſtratus,inuenes nniuiii,i- cupidinis uniuerſos, equites, aſcèſores e⸗ ſulteon quorũ. Et dedit fornicationes ſuas ſuper iimemu eos electos filios Aſſyriorũ uniuerſos,& imegnqoit in omntbus in quos inſaniutt, in immun- aiuyaiiipe ditijs eorũ pollnta eſt. Inſuper Cfornica 3 niaſrzeg tiones ſuas quas habuerat in Egypto, indenna non reliquit: nam& illi dormierũt cù e aiiaz in adoleſcentiarſua,])& illt confregetit Cit mn thie ubera pubertatis eius,& effuderũttomi kat cationẽ ſuam ſuper eam. Propterea radi meüün di eam in mauus amatorã ſuorũ,inman. imnen ſin fitiorũ Afſur, ſuper quorũ inſaniuitklbi üibita gem dinẽ. Iſlpſi diſcooperuerũt ignominlam Prriti n. eius filios&e filias eius tulerit,&ipam muitime occiderũt gladio: Sfactc ſuntfimoſemu aiaai lieres,& iudicia perpetraueruntin ea. 1 unn Quod cũ uidiſſet ſoror eius Oolibaplus ier 1dCk 1„ 1. 71. fornic⸗ quãm illa inſaniuit libidine,&fommcl; ania eius contẽpſerũt legẽ meam,& polluerũt ſanctuaria men:inter ſanctum& ꝓphanũ nou habuerũt diſtantiam, et inter pollutũ 1. et /t ſoron tionem ſuam ſuper fornicationem un 4 düeom ſue ad fHlios Aſſyriorũ prębuit impu, dquntie ter, ducibus& magiſtratibus adſe uente iinai ductbüs magtt übo eünrpna k Ae*¼ Pupil 4 1 te Suns nRer Repn —* 8 etfund⸗ Anl ¹etunden llal tuos ChA. z0 emn us mgie I. 6 1 dens 5 2 auNe km h 7 Ann 4 i mguin? g lic 957 n n mdica, Sekath n te 1. Bnen „ 1 d o üh 2 mtd Erohm 1 ng 4 — amite 3* eü ae nas.& de n n uin en mih 1— ne h 4 G 8 i um uc e 83,& s — 4* eimän 4 terea hec an 2 n Hasätütin oiniu n Wnbongeen 5. airnihr u0, X s M ie mün 2 Weigrmil confhta a Poelni m Pe Kd nsm ad Giydena a cum eft a Weailntmurn 1r u0.BI 1 Ennmnmi b Fi t wi Wurcüt unda K. hltai inxiop Wliucin tkong em winurr leuormt gs daddnne e r dduikim 6 dxerd* mroihihünl 1 Look* ninieam Le lolin jeu uer e wtslat busind abani equis,& ad — am ducũ omniu; ſimilitudinẽ ꝗq; Chaldęorũ in qlla or⸗ os concupiſcentia dũ& latum, Babylonis terr ti lunt, infaniuit ſuper e s,& miſit nunclos ad eos ii t ad eam fllij te& dolore reple oculorũ ſuoru, Chaldeam. Cumq; ueniſſent ad bile mammarũ, pollue- ri &polluta eſt ab eis, eius ab illis. Denu-& fragment Babylonis ad cu runt eam ſtuprisſuis, & daturata eſt anima qanit quoq; ſo operuit ignomin mamea ab ea‚ſicut alorore eius tiones ſuas, recordans d ſuę, quibus fornicata eſt in terra. libidine ſuper concubi⸗ es ſunt ut carnes aſi- Qu bus earũ,& cũi inſuper et filios ſuos, quos genuerũt mi⸗ ti. Et inſaniuit tũ eorũ, quorũ carn norã,& ſicut fluxu rum. Et uiſitaſti ſcelus adolelcentie tuæ, utis ueſte uari 1 oleſcentibus xiete ‚imagines Chaldęorũ expreſſas & accinctos baltels renes,& cata & tiaras tinctas in capitibus eorum, for- ĩ idolis eoru. In rnicationes ſuas,& diſco iam ſuam:& rece receſſerat anima mea Maltiplicauit eñ̃ fornica/ pus tuũ, tu quoch e nicationes tuas. Et ait dñs ad me, dicens: Fili hominis, nunquid iudicas Oollam, et Oolibam,& annuncias eis ſcelera earũ? aa adulteratę ſunt,& ſanguis in mani⸗ dolis ſuis fornicatę ſunt: PFPFzechiel. 3, ecuitibꝰ quiue manu forma agent tecũ in o Btuidi quod polluta eſe res tuos,& dim oe minia plenam, 2 ies adoleſcenti Kgy- s equorũ fluxus eo⸗ quando ſubacta ſunt in Ægypto ubera hi, tua,& confractę ſunt mammt pub tug. Proptere us: Ecce ego ſuſcitabo omnes amatores tuos contrate, de quibus ſattata eſt ani⸗ abo eos aduerſum te in die ill Babylonis& uniuer- cerunt in me ma tua,& congreg in eiccuitu: fllios ſos Chaldæos, principes omnes nobiles tyrannosc;, filios Aſſyriorũ, iuue- nesforma egregia, duces& magiſtratus u uniuerſos, principes principũ, natos aſcenſores equorũ.Et uenient ſuper cto thymiama me te inſtrucii curru& rota,*multitudo po te: pulorã lorica& clypeo& galea ar dunk contra te undi zudiciũ,& iudicabi ponam zelũ meũ in te, quẽ exercen cã in furore:naſum tuũ& aures tuas prę- cident,& quę remanſerint, gladio conci dent:ipſi fllios tuos& filias tuas capient, eſt in adulterijs: ge nouiſsimũ tuum deuorabitur igni. Et nicatione ſi denudabunt te ueſtimentis tuis, uaſa glorię tuę Et requieſcere faciam ſce ingrediebani a lus tuũ de te,& fornicationt᷑ tuam de ter ra Exgypti, nec leuabis ocul eos,& Er. gypti plius, quia ecce dicit dñs deus: tradam te in manus eorum quos odiſti, in cumi ſsit ani deus. Pro oblita es mei ertatis hoc fecerũt mi aOoliba, Hęc dicit dñs de meũ in die illa, nomi⸗ ornata es mund 338 s de quibus ſatiatà eſt anima tua-Etf dio,&tollent omnes labo ittent te nudam& igno- & reuelabitur ignominia in fornicationũ tuarũ ſcelus tuũ& fornica- ſmas tiones tuę. Fecerunt hęc tibi, quia forni- es poſt gentes, inter clllas polluta es obtulerũt eis ma/ ſuiſti ſuper eam. beris, uia ſororis tuę ambulaſti⸗ itudinẽ flliorum& dabo calicẽ eius ĩ manu tua. Hec dicit qñs deus: Calicẽ ſororis tue bibes profun eris in deriſum& in fubſan. sin nationem, quę eſt capaciſsima- Ebrieta- Tcalice] moœro- ca s& triſtitię, calice ſororis tuę Samarię · Et bibes illã& epotabis uſc; ad feces., a eius deuorabis, ubera tua lacerabis: quia ego locutus ſum, ait dñs pterea hęc dicit dñs deus. Quia „& proieciſti porta ſcelus tuũ,& for/ ad deuorandum. Sed et hi: Polluerunt fanctuariũ et lahbatha mea propha- nauerũt. Cumqꝗʒ immolarent filios ſuos i⸗ qolis ſuis, et ingredereni ſanctuariã meũ a ut polluerent illud, etiam hęc fe dio domus meę. Miſerũt ad & uiros uenientes de longe, ad quos nunciũ miſerant:itaq; ec iſti, et circunliniſti ſtibio oculos tuos et o muliebri. Sediſti in le- pulcherrimo, et menſa ornata eſt ante ũ et unguentum meũ po Et uox multitudinis cxc- ce uenerunt, quibꝰ te la q;:& dabo coram els ultantis erat in ea, et in uixis qut de mul⸗ int te iudicijs ſuis. ma⸗ tte⸗ nieba capitibus eor tollent ad eam qua os tuos ad iu non recordaberis am- dicio e Ecce ego re ſunt, et ſanguls in m dolis ſuis ſornicatę ſunt. X 4 Et titudine hommum adducebantur; et ue- nt de deſerto, poſuerun manihus eorum, et coronas ſpecioſas in um. Ut dixi ei quæ attrita Nunc fornicabit in for⸗ a etiam hęc. Et ingreſsi ſunt ſi ad mulierẽ meretricem lic d Oollam et ad Oolibam mulieres nefarias- Viri ergo iuſti ſunt. hi dicabunt eas iudicio adulterarum⸗ ffundentiũ ſanguine᷑: quia adulte- anibus earum, et Heęc enim dicis et in me poſt cor/ E licem t armillas in G — 8 2 2 “ 4 4 8 A—“ 4 “ * 8 er 2 1 — “ 44 — . .— 5 — — . ö 1 1 4 . 3 — nẽ,& trade eas in tumultum& in rapi- nam. Et lapident᷑ lapidibus populorũ, et confodiant᷑ gladijs eorũ, ſilios&filias ea rũ interficiẽt,& domos earũ igne ſuccen dent. Et auferam ſcelus de terra,& dicẽt omnes mulieres ne faciant ſecundũ ſcelꝰ earũ. Et dabunt ſcelus ueſtrũ ſuper uos, & peccata idolorũ ueſtrorũ portabitis, & ſcietis quia ego dominus deus. C Der ollam lique fatæm incendiii leru⸗ ſalem probat. Cap. XXIIII. T faci eſtuerbum dſñii ad me in anno nono in mẽſe decimo, decima die mẽ- ſis, dicens: Eili hominis, ſcribe tibi nomẽ diet huius, in qua confirmatus eſt rex Ba bylonis aduerſum Ieruſalẽ hodie · Et di- ces per prouerbiũ ad domũ irritatricẽ pa rabolam,& loqueris ad eos, Hæc dicit dñs deus:Pone ollam ęneam, pone iuq́;, & mitte in eam aquam, Congere fruſta eius in eam, oẽm partẽ bonam& femur & armũ, electa& oſsibus plena. pinguiſ ſimũ pecus aſſume, compone quoq; ſtru- es oſsiũ ſub ea, efferbuit coctio eius,& diſcocta ſunt oſſa illiꝰ in medio eius. Pro pterea hęc dicit dñs deus:Vę ciuitati ſan. guinũ, ollę cuius rubigo in ea eſt,& rubi go eius non exiuit de ea, per partes& ꝑ Ppartes ſuas eijce eam, nõ cecidit ſuper e- am ſors · Sanguis enim eius in medio eius eſt, ſuper limpidiſsimam petram effudit Mũ. non effudit illũ ſuper terram, ut poſ- ſit operiri puluere. Vt ſuper inducerẽ in/ dignationẽ meam,& uindicta ulciſcerer, dedi ſanguinẽ᷑ eius ſuper petram limpidiſ ſimam, ne operiret᷑. Propterea hęc dicit dñs deus: Vę ciuitati ſanguinũ cuius e. go grandẽ faciam pyram. Congere oſſa quę igne ſuccẽdam, eonſument carnes& coquet᷑ uniuerſa compoſitio,& oſſa tabe ſcẽt.Pone quoq; eam ſuper prunas uacu/ am, ut incaleſcat& liqueſiat æs eius,& conflet in medio eius inquinamentũ eiꝰ, & conſumat᷑ rubigo eius. Multo labore ſudatũ eſt,& non exiuft de ea nimia ru/ bigo eius, neq; per ignẽ. Immunditia tua execrabilis, quia mundare te uolul, et nõ es mundata à ſordibus tuis, ſed nec mun- daberis prius, donec quieſcere faciam in dignationẽ mea in te. Bgo Dñs locutus ſum, veni, Jet faciam: non tranſeam, nec parcam, nec placabor: iuxta uias tuas,& iuxta adinuentic nes tuas iudivabo te, di- I Ezechiel, Aicit dns deus: Adduc ad eas multitudi- cit dñs. Et fact eſtuerbã qʒiadme d⸗ gaiau pt cens: Fili hominis, ecce ego tolloa 6 4 as en ſyderabile oculorũ tuorui e zü giche uoru inphaga Geno le planges, neqp plorabis, neqq inent ncry anuii fu mę tuę. Ingemiſce tacens, mortuori ln. amnun 3 ctũ non facies: corona tua citcãii nalt tarziiGe tibi,& calceamenta tua erunt— ausb l tuis, nec amictu ora uelabis, nec cibos lu⸗ lkars ſn gentium comedes. I. ocutusſim ergdad a 60 populũ mane:& mortua eſtuxor meaue Atluu ſpere, feciq; mane ſicut pręceperatmiht. anateqpu Et dixit ad me populus: Cuꝛrenon indca anbsdi cl cas nobis qund iſta ſignificent qug tuka ülhw els cis: Et dixi ad eos: Sermo qiſnains eſſ ul eetmi adme, dicens; Loquere domui lratdx. iiniiſom Hęc dicit dñs Deus: Ecce ego poluam mi lathi ſanctuariũ meum, ſuperbiam imperij ue, amrafldum ſtri,& deſy derabile oculorã neſtorã,& hullubte ſuper quo pauet anima ueſtra,& flij ue- uodis. Re ſtri,& ftlię ueſtrę quas relicuiſtis, gladio uinnle cadent. Et facietis ſicut lecit. Ora amidu aiieſiiplit non uelabitis,& cibos lugentiũ non co- a bundtm medetis. Coronas habebitis in capuidus in itiG ueſtris,& calceamenta in peqibus: nan ailpalim plangetis neq; flebitis, ſedtabeſcetisini ainn,&hl niquitatibus ueſtris,& unuſquiſq; gemet iani duüu ad fratrem ſuũ. Eritq; Ezechieluobdiszin qabo iud portentũ/iuxta ommia quę fecit facietis G wyamaung cũ uenerit iſtud,& ſcieus quia egodus an läxuim Deus. Et tu flli hominis, ecce in dieqyu aan,&ſin tollam ab eis formidinẽ eorũ,& gaudii as ſiciii dignitatis,& deſyderiũ oculorũ eorã ſu, npiiatnn per quo requieicunt animę eorum flios adninzin & filias eorum. In die ilia cũ ueneritfu, asiina giens ad te, ut annunciet tibi. In die in, aan Rat quam aperie os tuũ cum eo qutugit,C aſada loqueris,& non ſilebis ultra eriiq; eisiij asvsszay portentum,& ſcietis quia ego dis. engjenia Crael af Hlich ſul ſennatonhus, ul worxedin tio decermtur.(ap. XXy.2 corinu 8 T factus eſt ſermo dũt ad me, dicens: rrcoäen, Fili hominis, pone faciẽ tuam contta ini ae an filios Ammon,& prophetabis de eis- BB uun f dices fllijs Ammon, Audite uerbun ii dei. Hęc dicit dñs deus: Pro eo quoddiri jiaa i ſti euge euge ſuper ſanctuariã mei, qun aaaiſaſn pollutũ eſt,& ſuper terram Iſtatbqm de a Kü ſolataẽ, et ſuper domũ luda, qñiquciſſnt. iaaias— in captiuitatẽ. Idcirco egotmadmmtef tcce ae — 1 ⸗... 3 8 lijs orientalibꝰ in hęreditatẽ,& colloca rtin bũt caulas ſuas in te,& ponèt ĩ te Pinar 3 ürn ſua, ipſi comedẽt fruges tuas, éiplibi niti nac tuũ. Daboq; Rabbath ĩ habinacuſica aia 8. in cubile peco⸗ Kde g. melorũ,& filios Ammon in cubl khem Shid 4 Na 1 ₰. üda nerics Adene lxcd. öhi 1 40 3 nxnd 4 tre lbukhd 1„5 88 a& hm Adeid 1. Dinor th, N( n acde ac aätmt 1 5 16 mi i mt euc ſei. lemer dren Lelu ürchwän nmauk tenna xienn., ma menti 4d i mnlär luto hbe i räctun nimat a ecxeurint andtiat An ectem volut tt ai aipatnäti Anecm acs iuilbr efxin wö am „locdt i Wüänin: mniſcm t ennüiann. i n e Dühui boied ATee. Ezechiel. & ſcietis quia ego ohs. Quia hec di- cit is deus: Pro eo ad plauſiſti mami, & percußsiſti pede, Aectu ſuꝑ terrã lſracl, 1dcirco ec extendam manũ meam ſuper te; &†ſcietis) quia ego gñs. qñs deus: Pro eo ad dixerũt geir Ecce ſicut Oës Gttes, de ciuitatibus, de ciuitati G dnbo eam tramemoria fi bus. Et in Moab faciã iudicia,& ſcient rũ eius operiet te pului odũs. Hæc dicit qñs deus: Pro equitũ& rotarũ,& curruũ mouebunt᷑ cum ingreſſus fuerit portas tuas ã urbis diſsipatæ. Vn⸗- ũ cõculcabit omnes quiae eo quod fecit Idumęa ultionem ut ſe uin muri tui gicaret de fllijs Iuda, peccauitq; delin- quaſi per introit uens.& nindictam expetiuit de eis:id- gulis equorum ſuor ipede,& gauiſa es ex toto erit in medio maris, ce ego dũs deus,& erit in di & tra, bus. Filię quoq́; eiu nẽ Gentiũ,& interficià gladio interfi perdã de terris.& cõte dñs. Quia hę Hęc dicit adducam ad domus Iuda: gum, cũ equis ce ego aperiã humerã Moab& cœtu, popu bus inquã eius, quę ſunt in agro, gladio interflciet, et cir inclytas terræ Bethi⸗, cundabit te munitionibus,& comporta elimoth.& Beelmenon,& Cartathaim, bit aggerem in gVro⸗ Tios;ftlijs Ortentis cum fllijs Ammon, . eirco hꝛc dicit dñs geus: Extẽdam ma- plateas tuas, populũ tuũ g 39 radam puluerẽ eius de ea,& dabo eam in limpidiſsimã petrã Siccatio ſagenarũ quia locutꝰ ſum, ait reptionem Genti⸗- s quæ ſunt in agro, cientur,& ſcient quia ego c dicit dñs deus: Bcce ego Tyrum Nabuchodonoſor Moab& regem Babylonis ad Aquilone regẽè re- & curribus, et equitibus- loc; magno. Filias tuas & te ciypeum. Et uineas& arietes tempe- nhæreditatem: ut non ſit ul. rabit in muros tuos,& turres tuas de- liorum Ammon in Genti ſtruet in armaturaſua. Inãdatione ecio- ladio cędet.& nummeäſuper Idumę am,& auferam de ſiatuæ tuæ nobiles in terram corruent- ea honinem,& faciã eam deſertam ab Vaſtabunt omnes opes tuas, diripiẽt ne Auſtro.& qui iunt in Dedam, gladio ca gotiationes tuas,& deſtruent muroß tu- domos tuas pręclaras ſubuertent, dent. Et dabo ultionem meam ſuper Idu os, G& meam per manum populi mei Ifratl. G&& lapides tuos, D facient in Edom iuxta iram meã& furo tuum in medio a rem meum,& ſcient uindictã meã, dicit quieſceref q̃s deus. Hęc dicit dñs deus: Pro eo qd rum tuorũ. fecerunt Palæſtini uindictam:& ulti ſe nõ audtet᷑ am lunt toto animoo interficiẽtes,& implen, diſsimã petrã, ſic & hgna tua,& puluerẽ quarum ponent · fl Et* aciam multitudinem cantico- &x ſonitus cithararũ tuarum plius. Et dabo te in limpi⸗ caiio ſagenarũ eris, nec tes inimicitias ueteres: propterea hæc di ædificaberis ultra, quia ego dñs locutus cit dũs deus. Ecce ego extendam mani ſum, ait dñs deus. Hæc dioit dñs deus de meam ſuper Palæſtinos,& interficiam Tyro: Nunquid nõ interſectores,& perdam reliquias mari- gemitu interfectorã tuor ⸗ timæ regionis, faciamq; in eis ultiones rint, magnas arguens in furore,& ſcient quia Rt deſcendẽ᷑t de ſedibus ego dominus, cum dedero uindictiam cipes maris,& auferent meamſuper eos. Tyrum euertendam pradicit quod in- ſultaue rit deſtrusæ leruſalem. Cap. XXVI. 4 E factum eſt in undecimo anno;pri⸗ ueſtimenta tur. Et a cent tibi: Quomodo pe Ima mẽſts, factus eſt ſermo dñi ad me, in mari, urbs inclyta q dicens: Eili hominis, pro eo quod dixit mari cum Tyrus de leruſalem: Ruge, cõtractę ſunt dabant unuerſi: aſonitu ruinę tuę et ũ cum occiſi ſue in medio tui cõmouebuntur inſulę: ſuis omnes prin exuuias ſuas,& ſua uaria abijcient:& indu- entur ſtupore, in terra ſedebunt,& atto- niti ſuper repẽtino caſu tuo admirabun ſumentes ſuper te lamentum, di riſti quę habitas uæ fuiſti fortis in * habitatoribus tuis, quos f ormi Nunc ftupebunt naues portę populorũ, cõuerſa eſt ad me: im- in die pauoris tui, et turbabuntur inſulæ plebor, deſerta eſt. Propterea hæc gicit in mari, eo quod nullus egrediatur ere ds deus: Bcce ego ſuper te Tyre,& a⸗ te. Quia hæc dicit dñũs deus:Cum dede- ſcendere faciã ad te gentes multas, ſicut rote urbem deſolatã ſicut ciuitates quæ habitant᷑, et adduxero ſuper te abyi- aſcendit mare fluctuans. Et diſsipabunt nõ Tadam muros Tyri,& deftruent iurres eius,& ſum, et opuerint te aquæ muite, et detra- 1 5 Rete — 3 Iere. 7 — — 4 — ſſſ 3 X B xero te cũ his qui defcẽdunt in lacum ad populum ſempiternũ,& collocauero te in terra nouiſsima ſicut ſolitudines uete/ res cum his qui deducuntur in lacum, ut uõ habiteris, porro cum dedero gloriã in terra uiuẽtium, in nihilũ redigã te,& nõ eris, requiſita non inuenieris ultra in ſempiternum, dicit dominus deus. Opulentiſßsimæ urbis Tyri excidium de, ploratur. Cap. XXVII. BTacdum eſt uerbũ dñt ad me, dicẽs: Iu ergo fili hominis, aſſume ſuꝑ Iy- rum lamentũ,& dices Tyro, quę habi- tat in introitu maris negotiationi popu- lorum ad inſulas multas: Hæc dicit dns deus:O Tyre, tu dixiſti: Perfecti deco- ris egoſum,& in corde maris ſita. Einiti mi tui qui ędificauerunt, impleuerunt de corẽ tuum, abietibus de Sanir ex truxe- runt te cum omnibus tabulatis maris, ce- drũ de Libano tulerunt, ut facerent tibi malum. Quercus de Baſan dolauerũt in remos tuos,& tranſtra tua fecerunt tibi exx ebore Indico,& prętoriola de Inſu- lis Itaſię:Byſſus uaria de Ægypto tex- ta eſt tibi in uelum ut poneret᷑ in malo, hyacinthus& purpura de inſulis Eliſa, facta ſunt operimentũ tuã: Habitatores Sidonis& Aradij fuerunt remiges tui, ſapientes tui, Tyre, facti ſunt gubernato res tui. Senes Biblij,& prudẽtes eius ha buerunt nautas ad miniſteriũ uarię ſupel lectilis tue, omnes naues maris& nautę earum fuerũt in ppło negotiationis tuæ. Perſę,& Lydij.& Libyes erãt in exer- citu tuo uni hellatores tui, clypeum& galeã ſuſpenderunt in te pro ornatu tuo. tuo Filij Aradij cum exercitur ſuo] erãt ſu- per muros tuos in circuitu, ſed& Pig- mei qui erant in turribus tuis pharetras ſuas ſuſpẽ derunt in muris tuis per gyrũ, ipſi cõpleuerunt pulchritudinẽ tuã. Car thaginenſes negotiatores tui à multitudi ne cunctarũ diuiriarum: argento, ferro, ſtãno, plũboc; repleuerunt nundinas tu- as. Græcia& Thubal,& Moſoch, ipfi inſtitores tui, mancipia,& uaſa ęrea ad- dux erunt ppro tuo:De domo Thogeor- me, equos,& equites,& mulos adduxce- runt ad forũ tuum.Filij Dedã negotiato res tui, inſulæ multæ negotiatio manus tue, dẽtes eburneos& hebeninos cõmu- tauerunt in precio tuo.Syrus negotiator tuus propter multitudinẽ operum tuorã, 5 Lilt⸗ Ezechiel. Tguttã, Jo purpurã, et ſcutulata,& byf ſum,& ſericũ,& aoecdetnntsebef in mercatu tuo. Iuda& teraa llrai ip inſtitores tui in frumento primo halla- mũ,& mel,& oleũ,& reſinaã propoſue/ 8 4 güuned runt in nundinis tuis. Damaſcenus nego D eutiyete tiator tuus in multitudine operũ tuoru, in multitudine dmierſarũ opum, in umo pingui, in lanis coloris optimi Dan,& Gręcia, S& Mozel in nundmistus pro- poſuerunt ferrũ fabrefactũ: ſtacde,& ca⸗ lamus in negotiatione tua. Deda inſtuo- res tui in tapetibus ad ſedendã. Arabia & uniuerſi principes Cedat, ipſi negotit tores manus tuę, cum aguis, et arietibus, et hoœdis uenerũt ad te negotiatores tii. Venditores Saba Reema ipſt negotaaid res tui, cũ uniuerſis primis aromatibus, & lapide precioſo& auro, qd,ꝓpoſue- runt in mercatu tuo. Haran,& Chẽne, & Edẽ, negotiatores tui Saba: Aſſur,& umatu atitunturtz fun 9 ſaue rno gwrviädt a des Pod adrulldhs nitlſed’nchr abnö laud errtyin ateruuiſä d. aadph aäld,am aicdunswh atrinrgote — — Chelmad uenditores tuu. Ipſi negotato-E üicnnii res tui multiphariam nuolucris hyacin thi,& polymitorũ, gazarumq; precioſa rum, quę obuolutę& aſtricte erãt ſuni- bus, cedros quoq; habebãt in negotiati⸗ onibus tuis. Naues maxis principes tui in negotiatione tua,& repieta es,& glo rificata nimis in corde maris.In aqs mul tis adduxerũt te remiges tui, uemus Au- ſter contriuit te in corde maris. Diuitiæ tuæ,& theſauri tun,& multip exinſtiu- mentũ tuum, nautę tui,& gubemuores tui qui tenehãt ſupeſſectuẽ uam et pplo tuo preerãt, uiri quoq; bellatores tui qut erãt in te, cũ uniuerſa multitudine tuaq eſt in medio tui, cadẽt in corde maris in die ruinę tuę. Aſonitu clamoris gubenn torũ tuorum cõturbabunt claſſes. Etde/ ſcendẽt de nauibus ſuis oẽs qui tenebãt remũ, nautę et unmerſi gubernatores ma ris in terra ſtabunt. Et eiulabũt ſiherte uoce magna,& clamabũt amare,& ſu⸗ periacient puluerẽ capitibus ſuis,& c nere conſpergent. Et radẽr ſuꝑ tecau- tum,& accingeni cilicijs,& plorabmnt te in amarttudine anime ploratu amant: ſimo. Et aſſumẽt ſuper te carmẽ ueuhe & plangäẽt te. Quę eſtut Tyrus, que ob⸗ mutuit in medio maris: Quę in exitune/ gotiationũ tuatum de mar Bimpleſti 8 pulos multos, in multitudine dtuitia tuarũ, et pprorũ tuorũ ditaſti reges n, Nũc cõtrita es à mari,in ꝑfundis ih⸗ ttrke needd arresr ul ſa. tenc. itugd letcem de Aäeiiuoſcii hensöghur nätenthate esömaglaci daxſenmmd innexnpoan tutkſerw rükenpuär alhe ſei dhätighm d hg eontiolheh hand ähh dalgi eäug pur Ranagät a ihen rüneigni ſätnipn anigape dd ce. rinai l 9 main ar ireeteg 9 6 3 R d 3 — ri ih . Kllm nedp T iid :ae ſadt e nt umipops meinn „ unniu . 2 0 4 euerun e diüttd Texxe— zmans 44— neii cerenend 4 canuna,d „ 8 ema Äund . 4„ K 2 xeriremmn Geu h.= nu dund. — thehanit ypn⸗ 1 nun 1 um unn emx. Aencbilgt, mNve Imexer- 1Dant un g. peun aRr, cämain mumk Sähdticknn Danſu d Bem ainin & Pig amncün Dhrens n: demudaiil. der riis um u emmee nu. Cr N en dm lr czultwin mänu 0, ſcno, antpuuriqni urn h.* rihegri hl3 ereal Tn mndhemn Or alnie 1 a vüt Gchſ rctid e wämetonne cnü unmbn Scöm, Kutohmmn gotiner Ius plbriui nurri. n Mncec 4 8 * „ 4 * Am ,—.,. znn ſapientia erant in me zabitatores inſularũ obſtupuerũt ſuꝑ te, & reges earum Oes mutauerũt uultus. ſbilauerunt ſuper t cia es.& tempeſtate percuſsi e, ad nihilum dedu- non eris uſq; in perpetuum. germo dii contra regs Tyri ob eiuus ſis perbiam. dicit dñs deus Cap.· HLiau eſt ſermo dñi ad 3 Prin hominis dic principi : Eo qd eleuatum VIII. me, dicens: Tyri. Hæc eſt cor XX tuum,& dixiſti, deus ego ſum,& in ca- thedra dei ſedi in corde maris, cũ ſis ho prophetab & dediſti cor tuũ quaſi minus deus: Bccee ſapientior es tu Daniele, gloriabor)in medi In ego dũñs cum fecero atus fuero in ea. mo,& nõ deus, cor dei, Ecce omne ſecretu nõ eſt abſconditũ à te. dentia tua feciſti tibi ctifſ ſiſti aurũ& argen· multitudine ſapien atione tua multiplica circu & eleuatũ eſt cor tuũ eritu pterea hæc dicit dñs tudinis, ſt cor tuũ quaſi que per cir à ſuper eis,& ſcient quia ego cit dñs deus: Quãdo congregauero do. Iſraei de populis in quibus diſperſi ſanctificabor in eiscorã Gentibus, & morieris& habitabũt in terra ſua, quam dedi ſex/ Et habitabunt in ea ſecu & ædificabunt domos,& plantabimt & habitabunt confidenter, cum fecero iudicia in omnibus qui aduerſin- tur eis per circuitum,& ſeient quia ego dominus deus eorum. ¶ Prophetat contra Pharaonem. B iie tue, et in negoti ſii tibi fortitudint᷑, in robore tuo. Pro deus: Eo qdeleuatum e cor dei, idcirco ecce ego adduc ze alienos robuſtiſsimos Gentium„G& m ſuper pulchritudinẽ mum dabunt gladios ſuos ecorẽ tuum. ſapientię tuę,& polluent d Interficient,& detrahtt te, in interitu occiſorũ in corde maris. quid dicens loqueris, deu interfieientibus te, cum ſis homo, deus, in manu occidentium te: Morte in circunciſorum morieris in manu alieno- rũ, quia ego locutus ſum, ait dñs deus.Et facius eſt ſermo dii ad me dicẽs: Fili ho- minis leua planctum ſuꝑ regẽ Iyri,& di ces ei: Hęc dicit dũs deus: Iu ſignaculũ ge ſmilitudinis plenus ſapiẽtia,& perfectus decore. In delicijs paradiſi dei fuiſti, oĩs npis precioſus operimentũ tuũ, topazius,& 1aſpis, chryſolitus,& ony *& pru fortitudinẽ,& acqui tũ in thelauxis tuis-In & beryllus, ſaphirus,& carbunculus, in nijs tuis à inuẽta eſt iniquitas in te. negotiationis tuæ repleta ſunt inte tua iniquitate,& peccaſti,& eicci möõte dei, et ꝑdidi teò cherub protegts, de medio lapi dum igniterum Bt eleua- tum opus ſnaragdus aurum ́ decoris tui,et ramina tua, in die qᷓ cõditus es præpara- D ia ſunt. Iu cherub extẽtus& protegẽs, & poſui te in mõte ſancio dei, in medio npiaum ignitorum ambulaſti. Perfectus die conditionis tuæ. donec In multitudine de medio flumi riora ſces tui ſquamis tuis adhęrebũt. te de ciã te in deſertum,& oẽs piſces fluminis tui: ſuper faciem terræ cades, non colli- geris neq; congregaberis: beſtijs enne. Ezechiel. des tue⸗& omnis multitudo tua que oh kalio tui cecidetunt. Vniuerſi Nun uo meo lacob. s ego ſum corã ri, & nõ ſardius, 340 tũ eſt cor tuã in decore tuo,perdidiſti ſa pientiam tuã in decore tuo, in terrã ꝓie⸗ ci te, ante rent te. In ſti ſanctificationem tud ⸗ — Negotiatores ppłorũ& in iniquitate negoti faciẽ regum dedi te,ut cerne/ multitudine iniquitatũ tuarũ, E ationis iuę pollui producã ergo ig nem de medio tui, qui comedat te,& da bo te in cinerẽ ſuper terram in conſpectu omnium uidentiũ te Oẽs quix uiderint te in Gentibus, obſtupeſcent ſuper te, ni hili factus es,& nõ exis in perpetuum.Et factus eſt ſermo dñi ad me dicẽs:Fili ho/ minis, pone faciẽ tuam cõtra Sidonẽ᷑,& dices, Hęc dicit do ſunt, uineas, Cap. is de ea, et go ad te Sidon,& F Otui,& ſcient quia in ea iudicia,& ſau IN anno decimo, I aie menſis, ſactum eſt uerbũ dmi ad me, dicens:Fili hominis, pone faciẽ tuã con. tra Pharaonẽ regẽ᷑ Regypti,& ꝓpheta x bis de eo,& Aegypto uninerſa. Loque et re,& dices: Hec dicit dñs deus:Ecce e/ . Et immit ã ei peſti lentiã& ſanguinè in plateis eius,& cor ruent interfecti in medio eius gladio per itum,& ſcient quia ego dñs. Einõ Itra domui Iſraẽl offendiculũ amari & ſpina dolorem inferens, undi⸗ cuitum eorũ qui aduerſantur dñs deus Hęc di- XXIX. decimo menſe, unal A fo go ad te Pharao rex Aegypti draco ma gne, qui cubas in medio fluminum tuo⸗ rum,& dicis: Meus eſt flauius,& ego feci memetipſum, Et ponãfrenum inma xillis tuis,& agglutinabo piſces flumi. num tuorũ ſquamis tuis,& extraham te nũ tuorum,& uniuerſi pi Et ꝓPij⸗ ] nouerint glorificabo duodecima borau üt di ei terrã ypii, P co uodrlabora- 5 & uolatilibus cœli dedite ad deuorãdã. Eticient omnes habitatores M gypti qa ego dñs:pro eo quod fuiſti baculus arũ- dineus domui Iſrael. Quando apprehen- derũt te mann,& confractus es,& lace- raſti omnem humerũ eorum,& innitenti bus eis ſiꝑ te, cõminatus es,& diſſolui- ſti omnes renes eorũ. Propterea hæc di- cit dñs deus:Rcce ego adducã ſupꝑ te gla dium,& interficiâ de te hominẽ& iumẽ? tum. Et erit terra gypti in deſertum, & in ſolitudinem,& ſcient ꝗa ego dñs. dizcerit: pro eo ad 4 dixerts:) Fluuius meus eſt, P 1 & ego feci eum: ſdcirco ecce ego adte, & ad flumina tua:daboq; terrã M. gypti & ſalitudines in x ſolitudinẽ) gladio diſsipatã, à turre O Syenes, uſq; ad termmos M thiopię. Nõ petraſibit eam pes hominis, neq́; pes iu- menti gradietur in ea.& non habitabit quadraginta annis. Daboq́; terrà Myp ti deſerꝛã in medio terrarũ deſertarũ,& ciuitates eius in medio urbium ſubuerſa⸗ rum,.& erũt deſolatę quadraginta annis, & diſpergam Ægyptios in nationes,& uentilabo eos in terras, Quia hææc dicit dñs deus: Poſt finem quadragintaanno- rũ congregabo Æ gyptum de populis in bus diſꝑerſi fuerat· Et reducam capti⸗ uitatem&Æ. gypti,& collocabo eos in ter ra Phatures, in terra natiuitatis ſuę, in ter ra de qua ſumptiſunt,& erunt ibi in reg- nũ humile.Etinter cætera regna erit hu milima,& non eleuabit ultra ſuꝑ natio- nes,& imminuã eos ne imperent genti⸗- hus.Neqʒ erunt ultra domui Iſfrael in cõ ſidentia, docẽtes iniquitatem, ut fugiant, & ſequantur eos,& ſcient quia ego dñs deus. Et factũ eſt in uiceſimo et ſeptimo anno, in primo in una menſis, factum eſt uerhum dñi ad me, dicens: Fili hominis: Nuabuchodonoſor rex Babylonis ſerui re fecit exercitũ ſuum ſeruitute magna aduerſus Tyrum: omne caput decaluatũ, & omnis humerus depilatus eſt,& mer- ces nõ eſt reddita ei, neq; exercitui eius de Tyro pro ſeruitute qua ſeruiunt mihi aduerſus eam. Propterea hꝛæc dicit dũñs deus:Ecce, ego dabo Nabuchodonoſor regem Bahylonis in terra Mgypti,& accipiet multitudinem eius,& depreda- bitur manubias eius,& diripiet ſpolia eius,& erit merces exercitui illius,& operi pro quo ſeruiuit aduerſus eam. De r Rzechiel. „ℳ uerint Imihii. ait qfis deus. In die ilo pas u lulabit cornu domui Iſratl,& iibi Sb aeian apertum os in medio eorũſ etſcient quia nes 00 ego dominus. le dei ¶ Plandituy deſtruflio Aeg)ph E u. inam Pom eites. Cap. XXX. uan u P faaã eſt uerbi ii adme diemm â nin „.. 3* aMbkkoh 8 Fili hominis propheta,& dic: rc amaquiu dicit dñs deus: V lulate, uę uæ, ditirquia tnun iuxta eſt dies,& †appropinqunbit] dies v ditee dũi, dies nubis, teèpus Gentiã erit Btue- qua ſnnd dice niet gladius in M gyptum, Lerit pauor drußn d4 in Mthiopia, cũ ceciderint ulneratiin Wui 8 M gypto,&æ ablata fueritmaltitudo il, Gins un b lius, et deſtructa fundamẽta eius. Aetlio ürn pia,& Libya,& Lydi,& omne riqui ſi b uulgus,& Chub.& fliij terræ fœders, kdd 3 cñ eis gladio cadẽt. Hęc dicit qs deus: h Siofe Et corruẽt fulciètes Aegyptũ,& deſſue raünd⸗ h tur ſuꝑhia imperij eius: à tune Cyenes ul dunn gladio cadent in ea, ait dñs deus exetci- eknn tuũ,& diſsipabunt᷑ in medioterarũ de- ada f ſolatarũ, et urbes eius in medio ciuiaü dnleſ Tdeſertarũ erũt. Et ſcient quia ego di, dett cũ dedero ignẽ in R gypto⸗et attrit ſue tun rint oẽs auxiliatores eius. In die illa egte dient᷑ nuncij à facie mea in trieribusad conterendã Aethiopieę cõfidentiã et eri pauor in eis in die gypti: quiaab dubio ueniet. Hęc dicu dñs deus. Bt ceſ ſare faciã multitudinẽ Aegypti in mana Ranpuun üm aunslcbn dran falotc llar dIynm lurüet dan un gab Nabuchodonoior regis Babylonis-Ipe C. isiſim & ppts eius cũ eo fortiſsimi Gennũad rhu Kgy ducent᷑ ad diſgendã) terrà,& eungmn diſt annxmm bũt gladios ſuos uꝑ E ꝑyptũ.& impe im tamiſlc bũt terrã interfecis. Et faciã alueos flu aüdu pwer minũ aridos,& tradã terrã in man' pet uännei ſimorũ,& diſsipabo tettã,& plenituci(ammſſeis nẽ eius in manus alienorũ, ego dnslocu. aiſtsgolla tus ſum ¶ Hęc dicit dñs deus: Bt dſgc 2 Künekgin ſimulachra,& ceſſare faciã idolade M aaſnu phis,& dux de terra Mgypii non ert aütnch amplius,& dabo terrotẽ in terra Egy- nr, pti. Et diſperdã terrã Phannes er dibo d ignẽ in Taphis, et faciã iudiciameam wüigige Kiexädria. Et effundã in indignationt ikmnd meã ſuper Peluſiũ robur Epypiicein aümäh teifzciam multitudinẽ Alexandrit Bicdi 6 ſia bo ignè in fÆgypto: quaſi parnnis d dicagn lebit Peluſi,& Alexandtia erit diſipa- ſäiiaun ta in Mẽphis anguſtię quoridian. une durrade nes Heliopoleos,& Pubaſti ghdio 17 dienan dent,& ipſe captiue qucent. Etin TNap dahatöll nis nigreſcet dies cun cõtxiuero ibi ie düüan Ezechiel. 341 dacun 1 gegypti,& zelecerit in ea ſuꝑbia platani nõ fuerunt aqueę frondibus illius: C daphreh nai à pn ie eius: ipſam nubes operiet, fiiæ omne lignũ paradiſi dei non eſt aſssimila Sce en nus in captiuitatẽ qucent. Et iudicia tum illi,& pulchritudini eius: Qm̃ ſpe- rimnitg 5— in Aegypto.& ſciẽt quia ego dñs. cioſum feci eũ,& multis cõdenſisc; tron da. tiactã eſt in undecimo anno⸗ in primo dibus,& ęmulata ſunt eum oĩa ligna uo dea dec ichat menſe⸗in ſeptima menſis.factũ eſt uerbã luntaſis, quę erärin paradiſo dei. Propte dlepe b am üadme dicens: Fili nominis brachi rea hęc dicit dñs deus: Pro eo quod ſub/ uni Ku deed Pharaonis regis Aegypti cõfregiↄet cc nimatus eſt in altitudine.& dedii ſummi. n cleng i äag ce nõ eſt obuolutũ uj reſtitueret ei ſani⸗ tate ſuã uirentem asq; cödenſam⸗& ele megch un aüiſ w ut ligarei pannis, et faſcirei Uinteolis, uatum eſt cor eius in altitudine ſila: tracdi D unes e lun Lrecepio robore posit tenere gladiũ. di eũ in manus fortiſsimi Gentiũ laciẽs eegoadt. dipid 3 propterea hęc dicit dñs deus. Bcce ego faciet Aiaa impietaee uhe wieci eũ. f w K ad Pharaone regẽ Aegypii, et co minuã Et ſuceidẽt es alieni- crudeliſsimi na- ari dun tekanden brachiũ eius forie, ſed contractũ:& deij tionũ,& ꝓpiſcient e ſuper mõtes,& in dooi. idaan ciam gladiũ de manu eius. Et diſpergam cunctis cõuallibus corruẽ᷑t rami eius.& mn 1u ½0 6 Regyptã in Gentibus,& uentilabo eos confringent arbuſta eius in uniuerſis ru den ich häd d intertis. Et cõfortabo brachia regis Ba pibus terrę.& recedẽt de umbraculo ei- daad näint G bflonis, daboq; gladiũ meum in manu us oẽs populi terrę,& relinquent eũ In 3 8 89 una ham ueci eius, et contringãk brachiũ Pharaonis, ruina eius habitauerũt oia uolatilia coœ⸗ drtn, Faeg aa nn& gement gemitibus interfecti corã fa li,& in ramis eius fuerunt umueriæ be- aladeerß an äi en cie eius. Et cötortabo brachia regis Ba ſtig regionis. Quãobrẽ nõ eleuabuntur ant ns lä bd lonis,& brachia Pharaoms cõcidẽt, in altitudine ſua oĩa hgna aquarum, nec anone, 4 5. nin F ſcient quia ego dñs:cũ dedero gladiũ ponẽt ſublimitatẽ ſuã inter nemoroſa at⸗ 1bxc did e a wii veũ in manũ regis Babylonus,& exten que frondoſa. nec ſtabunt in ſublimitats — 71 nn derit eũ ſuper terrã Aegypti. Et diſper- ſua oĩa quę ttiean aquis, quia Ges tms populsi t urj bn gã Aegyptum in nationes,& uentilabo ti luntin mortè ad terta ultima in medio apd e a) d eos in terras,& ſctent qula ego dñs. filiorũ hnominũ ad eos qlun deſcendunt in dest wgin anni ¶(oparatio fœlicitatis pparaoncæ cum lacũ · Hęc dtcit dſñs deus: In die qii deſcẽ Su nt rtehge frlcitate Aſſyriori. Cap. XXXN. dit ad inferos indixi Muctũ, operui eum in dr unaRe A Tfacũ eſt m anno undecimo, tertio abyſſo,& prohibui flumina eius,& co- E na e lüntit. menſe una menlis, factũ eſt uerbã dñi ercui aquas multas, cõtriſtatus eſt ſuꝑer 5* u 8 demmn zeivcicit xni gentt n! niem racimc üssinge aemg tiinziäilt aezo Wenl Kuin epim un K dügän acium Srumnrum dmitit us ſeänät ds ſcrd rai kaainta tt me ecumä lccdrid ee Kbrwin. .nen n a dipaämmdt cini cid Tuithüir ant nih at Am. Rcaüne dch mer deuüiddet onelot dnan nuttiuciêet rpei, â Wn Egn Lepraa i uiidibas roo püürfn lus,& ae thel d3is. ean D peamauſ eds Katkih, 29 4 ad me, dicẽs: Fili hominis dic Pharaoni eum regi Aegypti,& ppto eius: Ha aus es in magnitudine tua quaſi cedrus in Libano, pulcher ramis, & frondibus nemoroſus, excelſusq́; al- ſun nitudine,& mter cõdenſas frondes eleua ti ã eſt cacumen eius. Aque nutrierunt l⸗ lum, abyſſus ex altauit illã: flumina eius wanabat incircuitu radicũ eius, et riuos ſuos emiſit ad unuuerſa ligna regionis: E Propterea eleuata eſt altitudo eius ſuper oĩa ligna regionis,& multiplicata ſunt at arbuſta eius, et eleuati ſunt rami eius prę ce aquis multis. Cũq; extẽdiſſet umbrã ſuã ter in ramtss eius, fecerũt ni dos oĩa uolatilia dorn cœli, et ſub frondibus eius genuerũt om dio · nes beſtig ſaltuũ, et ſub umbraculo lllius doe habitabat cœtus gentiũ plurimarũ. que pulcherrimus in magnitudine ſua, et in dilatatione arbuſtorũ ſuorũ: erat eñ̃ radi illius iuxta aquas multas. Cedri nõ zuerunt altiores illo in paradiſo dei, abie ies nõ adæquauerum lumnntatẽ eiu ꝙ pla⸗ CQui ſimilis cuſſa ſunt. Ecce Aſſur Gentes, cũ his qui deſcen tin terra in segregia a uerſa quęt cum eo deſcendẽt ad in ctos gladio, debit ſub umb tionum eius.Cui aſsi gna uoluptatis: Ec⸗ 8,& nis allume lame deducerẽ eum ad debãt in lacũ. tꝙ; precl irrigabant Jaquis fernũ & brachiũ imilatus ublimis inter li deductus es cum lignis uo rã ultimã:in medio incircumei ies, cum eis qui interfecti ſunt gla- Libanus,& omnia ligna asri con⸗ A ſonitu ruinę eius commoui infernũ oũ & cõſolati fima omnia ligna uolupta ara in Libano⸗ unt⸗ Nã& ipſi frigantus ad interfe- uniuſcuiuſq; ſe⸗ raculo eius in medio na- es inclyte luptatis ad ſorum Ipſe eſt Pharao,& omnis multuu⸗ ius:dicit dominus deus. Brat Clubetur propheta plàgere reem Tfactũ elt duo ſe duodecimo, in u eſt uerbum dñi ad me, Aeg ypti. Cap. decimo anne, in men⸗ na menis, factum dicens: Fili homi ntũ ſuper Pharaonem re Pharaonem XXXII. A gem 9 4 3 3 3 &” 17. f ciam te in terrã ſuperfaciẽ agri abijciã fecti,& qui ceciderũt gladio. Quotĩ da slaci, erfa B lia cceli,& ſaturabo de te beſtias uniuer cta eſt multitudo eius per gyrũ ſepulchri ſę terrę. Et dabo carnes tuas ſuper mon⸗ eius:uniuerſi tes,& implebo colles tuos ſante tua. Et dio, qui dederãt quondaã formidi mterfecti, cadentesq; gi⸗ nẽluam irrigabo terrã fœtore ſauguinis tui ſuꝑ in terra utuentium. Ibi Aela,& ois nul Hſa. 13. b montes,& u Ioël. 3. C operiã cũ extinctus fueris, cœlos, alles implebunt᷑ exte. 7 Et titudo elus per gyrũ ſepulchri ſui:ots hi & ni⸗ interfecti, ruent esq; gladio, qui delcède- Mat. 4. e greſcere faciã ſtellas eius: ſolẽ nube tegã, runt incircuncſſi ad terrã ultimĩ qui po & luna nõ dabit lumen ſuũ. Oĩa lumina ſuerunt terrorẽ ſuũ in terra umentiũ, q ria cœli morere faciã ſuꝑ te.& dabote portauerüti gnommiã ſuam cum his qui nebras ſuꝑ terrã tuã, dicit dñs deus, quũ deſcenderũt in lacũ. In medio interfecio ceciderint uulnerati tin in medio terræ, rũ potuerunt cubiſe eius in untuerſſs po E ait dñs deus:Et irritabo cor populorum pulis eius: in circuitu eius ſepulchrum it multorũ, cũ indux ero contritionẽ tuam ſius, oẽs lu in circumciſt interfeciq; gla in Gentibusſuper terras quas neſcis. Et dio: dederũt em̃ terrorẽ ſuum in terra ui- ſtupeſcere faciã ſuꝑ te populos multos, uentiũ,& portauerunt ignom niſiam & reges eorum horrore nimio formida-cũ his qui deſcendũt in lacũ,in medio m bũt ſuper te, ꝓpter uniuerſas iniquitates terfectorum poſiti ſunt. Ibi Moloch,& quas operatus es, cũ uolare cœperit gla- Thubal,& omnis multitudo eins: in cit- dius meus ſuper facies eorã,& obſtupe⸗ cuitu eiꝰ ſepulchra illius, omneshi incir ſcent repẽte ſiunguli pro anima ſua in die cunciſi interfectiq;,& cadentes gladio, euæ · ruinę ſue. JQuia lięc dicit dñs deꝰ, Gla quia dederũt formidinè ſuãin tera uu dius regis Babylonis ueniet tibi, in gla- tiũ. Et nõ dormient cũ fortibus, cadenti- dijs fortiũ deijciã multitudinẽ tuã, inex/ busq, et incircũ ciſis qui deſcenderũt ad pugnabiles oẽs gẽtes hę, uaſtabunt ſu infernũ cum armts ſuis,& poſuernt ga⸗ perbiã Aegypti,et diſeipabit᷑ multitudo dios ſuos ſub capitibus ſuis,& fuerũt mi cius. Et perdã oĩa iumẽta eius quæ erãt quitates eorũ in oſsibus eorũ: ꝗa terror ſuperbiã aquas plurimas,& nõ cõturba fortiũ facti ſunt in terra uiuentiũ. ttuer bit eas pes hoĩs ultra, neq; ungula iumẽ/ go in medio incir ũciſorũ cõterers,& torũ turhabit eas. Tũc puriſsimas reddã dormies cum interfcctis gladio. Ibi ldu- aquas eorũ,& flumina eorũ quaſi oieũ męa,& reges eius,& oẽs duces eius, qui adducã, ait dũs deus, cum dedero terrã datiſunt cum exercitu ſuo, cũ interſecdis Aegypti deſolatam: deſeret᷑ autẽ terra à gladio,& qui cum incircumciſis dormi- plenitudine ſua, quãdo ꝑcuffero omnes erũt, et cũ his ꝗx† deſcẽderunt inlacum. habitatores eius, gentium plan Piancdus eſt, Sent eum fllig ſuper) Aegy DPer eius plangent eũ. ait dnis deus. Et factum dormierunt incircumciſi cum interfeciis & ſcient quia ego dñs. Ibi principes Aquilonis oẽs et uniuetſi & plangẽt eũ fllie Gentiũ uenatores: ꝗ deducti ſunt cum interfectis ptũ.& ſuper multitudinem paustes, et in ſua fortitudine cõfuſi:t ꝗa] eſt in duodecimo anno in quintadecima gladio, et portauerunt cõfuſionemſcam 2 menſis, faciũ eſt uerbũ dñi ad me, dicẽs: 1 Fili hoĩs cane carmẽ lugubre ſuꝑ multi⸗ Pharao, et coniolatus eſt ſuper uniuetia tudinẽ Aegypti.& detrahe eã ipſam,& multitudine ſua, ꝗᷓ interfecta eſi gladio- ſilias gentiã robuſtatũ ad terrãultimam Pharao et omnis exercitus eius, ait duis dcd cũ his ꝗ deſcendunt in lacum. Vidit eos cum his qui deſcendũt in lacũ. Quo pul deus:ꝗqardedit terrorẽ ſuum in ſertaux- ehriox es, deſcende,& dormi cum cum⸗ incir⸗ uemtium, et gormiuit inmedio lei 3 cllo⸗ asaiit Doẽs inter cicz aü enedi al ſeſprul aurlendll mKammme eiuwbiltett Kötenatti un aſ deambucne wpaiſi ieran ril damäeing trueritdec. Keit uper uumnällegl atangutan entequti triſtd tdch aceemeeſen aäneddäd riire,nale mzwanü riomorien ſa zntegarägl mmatalſpl reibaual reponeha üdemudc aik ſge enwiräſ eüümn'g e Da delcs neieme tidsctac dinüſd ai amtg prang eleg waian aiche Kinaagn di eid ein m niace mua udian — r tas mine uper man menn. E Ns dun ſo Xie. tos& un nude tegi 41„ 3 41 min ne en docmnes negodu. 1 Genuũ n ammem * lſct ☚ — 8 donae rutelani Amn na 1& mnün e ſäucne 12 enttänan 1 a keriremi. öceman ene tinrreirlt r an m — löcyiiei ta errüichi. mcäſaum 1 Dellouenin. T anmain. — regsangü in Xtamexeaa A qrianan i hgtüin 1 Acchs laui r estünn amaLerinſaboni me mrincnit uporummit decmutau d dI. etcnomii 1 üneiu e r densaran 2 bbimriu 41 watdmu ciſorũ cu T ſactum eſt uerbũ dñi ad aE nulerit eum, ſanguis ipſius ſuper caput ei* dun gßz Fzechiel. 34 2 m interfectis gladio. 8. tpc lã a pesc. 1 omnls multitudo eius, ait dñs deus- ceritq; ludiciũ& luſtitiã,& pignus reſti Cupit dominus ut impius reuerſus à ma tuerit ille impius, rapinamq; reddiderit. To, uiuat. Cap. XXXII J. in mandatis uitæ ambulauerit, nec fecerit me, dicens: quicq́; inuuſtã, uita uiuet,& non moriet. Fui hominis, loquere ad llios populi Oĩa peccata eius quę peccauit nõ impu⸗ tui,& dices ad eos: Terra cum induxero tabunt ei: udiciũ,& iuſtitiã fecit, uita ui- uuper eam gladiũ.& tulerit populus terre uet. Et d xerunt filij populi tui: Non eſt uirum unũ de nouiſsimis ſuis,& cõſtitue/ equi ponderis uia dñi,& ipſoꝶ uia inu- nt eum ſuꝑ ſe ſpeculatorẽ„& ille uiderit ſta eſt. Cum em̃ receſſerit iuſtus à iuſtitia giadium ueniemẽ ſuꝑ terrã,& cecinerit ſua, feceritq; iniquitates, morlei in eis- puccina,& annunciauerit populo, audiẽs Et cũ receſlerit impius ab impietate ſug⸗ autẽ quiſquis ille eſt, ſonitum buccinę,& eceritq;.iudictũ& iuſtitiã uiuet in eis. obſeruauerit, neneriq; gladius, et Et dicitis: Nõ eſt recta uia dñi. Vnum- quemq; inxta uias ſuas iudicabo de uo- erit Sonum huccine audiuit,& nõ ſe ob- bis domus Iſracl. Et factum eſt in duode ſeruauit, ſanguis eius in ipſo erit:ſt autẽ ſe cimo anno, in decimo mẽſe, in nta men cuſtodierit, animã ſuam ſaluabit. Quod ſi ſpeculator uideri gladium uenientẽ,& fugerat de leruſalẽ, dicens: Vaſtata eſt ci nõ inſonuerit huccma,& populus ſe non uitas. Manus autẽ dñi facta fuerat ad me cuſtodierit, ueneritq; gladius,& tulerit ueſpere, anteq́; ueniret qui fugerat: ape- de eis animã, ille quidẽ inmigtate ſua ca- ruitq; os meum donec ueniret ad me ma tus eſt, ſunguinẽ autem eius de manu ſpe ne,& aperto ore meo non ſilui amplius. culatoris requirã.Et tu flli hominis, ſpe Et factũ eſt uerbũ dñi ad me, dicens: Filt culatorẽ dedi te domui Iſrael: audiens er hnominis, qui habitãt in rumoſis his, ſuper oo ex ore meo ſermonẽ, annunciabis eis humum Iirael. loquẽtes, aiunt: V nus erat ex me. Si me dicẽte ad impiũ, Impie, mor Abraham,& hæreditate poſſedit terra, te morieris, non fueris locutus ut ſe cuſto nos autem muiltti ſumus, nobis data eſt ter diat impius à uia ſua, ipſe impuss in inig. ra in poſſeſsionem. Idcirco dices ad eos. ate ſua moriet, ſanguinẽ autẽ eius de ma liæc dicit dñs deus: Qui in ſangunne co- nutua requirã. St autẽ annunciante te ad meditis,& oculos ueſtros leuatis ad im- impium, ut a uijs ſuis conuertaĩ᷑, nõ fuerit mundicias ueſtras,& ſanguinẽ funditis, conuerſus a uia ſua, ipſe in iniquitate ſua nunquidterram hæreditate poßsidebitis: moriek: porrò tu animã tuã liberaſti. Iu Stetiſtis in gladijs ueſtris,& leciſtis abo- ergofili hominis dic ad domim Iſrael, ſic minationes,& unuſquiſq; uxorem pro- locuti eſtis, dicẽtes: Iniquitates noſtrę,& ximi ſui polluit,& terram hęreditate poſ peccata noſtra ſuper nos ſunt,& in ipſis ſidebitis: Hæc dices ad eos, ſic dicit dñs nos tabeſcimꝰ, quomodo ergo uiuere po deus: Viuo ego, quia qui in ruinoſis habi non ſe itg. terimus: Dic ad eos, Viuo ego: dicit tant, gladio cadent:& qui in agro eſt, be dñs deus:nolo mortẽ impij, ſed ut conuer ſtijs tradetur ad deuorandum: qui autem O ruur impius A uia ſua,& uiuat, Conuerti in præ ſidijs& ſpeluncis ſunt, peſte mori- * mini conuertimini à uijs uris peſsimis, et entur. Et dabo terram in ſolitudmem& quare moriemini domus Iſrael: Iu itaq; deſertum,& deficiet ſuperba fortitudo e- li hominis dic ad flios populi tui. Iuſti, ius, et deſolabunt montes Iſrael,&o quod tia iuſti nõ liberabit eum in quacũq; die nullus ſit qui per eos tranſeat. Et ſcient peccauerit:& impietas impij nõ nocebit quia ego dñs, cum dedero tetram eorum ei in quacunq; die conuerius fuerit ab im deſolatam& deſertam propter uniuerſas luſtitia ſia in quacunq; die peccauerit, tu ſili hominis/fili populi tui qui loquunꝭ Etiam ſi dixero iuſto. quod uita umuat,& de te iuxta muros,& in oſlijs domorum, confiſus in iuſtitia ſua fecerit ini quitatè,& dicunt unus ad alterũ, ur ad prox imũ des inſtitig eius oblinioni tradent᷑,& in ſuũ loquẽtes: Venite,& audiamus(18 ſis iniquitate ſua qua operatus ẽ, in ipſ mo- ſermo egrediẽs à dio. Et uemunt ad te., nei. Si autẽ dixexo imnpio, Morte morie quaſ ſ ingrediat populus,& ſedet corã te po S. Pharao& ris,& egerit pœnitentiã à peccatoſuo, fe D ſis tranſinigrationis noſtrę, uenttad me E E 8 pietate ſua:& iuſtus nõ poterit uiuere in abominatiões ſuas quas operaii ſunt: Et G Sup is. x — — 1 — — 2 4 te populus mens, et audiũt ſermones tuos, & nõ faciũt eos, quia in cãticum oris ſui uertũt illos,& auaritiã ſuam ſequitur cor eorũ.Et es eis quaſi carmẽ muſlicũ, quod ſuaui dulciq; ſono canitur:& audient uer ba ma,& nõ facient ea. Et cum uenerit quod prędictum eſt(ecce em̃ uenit)tune ſciẽt quod prophetes fuerit inter eos. C In paſtores qui neg lec᷑to grege Chriſta, quæ ſua ſunt quæriit. Cap. XXXIIII. E F factum eſt uerbũ dſii ad me, dicens: Fili hominis propheeta de paſtoribus Iſrael,propheta,& dices paſtoribus, hęc dicit dſs deus: Vę paſtoribus Iſraẽl. qui paſcebãt ſemetipſos: non' ne greges a pa- ſtoribus paſcuntur: L.ac comedebatiſet lanis operiebamini, et quod craſſum erat Ooceidebatis, gregè autẽ meũ nõ paſceba- tis. Quod infirmũ fuit non conſolidaſtis, & quod ęgrotũ nõ ſanaſtis, quod confra ctum eſt nõ alligaſtis,& quod abiectum eſt nom rectuxiſtis,& quod perierat non queſiſtis, ſed cum auſteritate imperabatis eis,& cum potẽtia. Et diſperſe ſunt oues meę, eo quod nõ eſſet paſtor,& factę ſunt in deuorationè omniũ beſtiaꝶe agri, et di ſperſę ſunt. Errauerunt greges mei in cun ctis montibus,& in uniuerſo colle excel- ſo,& ſuper omnẽ faciẽ terrę diſperſi ſunt greges mei,& nõ erat qut requireret, nõ erat, inquã, qui requtreret. Propterea pa ſtores audite uerbũ dñi. Viuo ego⸗ dicit dñs deus, quia pro eo quod facti ſunt gre ges mei in rapinã,& oues meę in deuora tionẽ ommiũ beſtiarũ agri, eo quod non eſſet paſtor(neq; em̃ quęſſerunt paſtores mei gregẽ meum, ſed paſcebant paſtores ſemetipſos,& greges meos nõ paſcebãt) propterea paſtores audite uerbũ dñi. hęc dicit dũs deus: Ecce ego ipſe ſuper paſto res requirã gregẽ meũ de manu eorum, et ceſſare eos facia, ut ultra nõ paſcãt gregè meũ;, nec paſcant amplius paſtores ſemet- ipſos,& liberabo gregẽ meum de ore eo rum,& nõ erit ultra eis in eſcã. Quia hęc dicit dñs deus: Eœce ego ipſe requiram oues meas, et uiſttabo eas. Sicut uiſitat pa ſtor gregẽ ſuũ in die quando fuerit in me dio ouium ſuarũ diſeipatarũ: ſic uiſitabo oues meas,& liberabo eas de omnibus lo cis, in quibus diſperſæ fuerant in die nu- bis et caliginis. Eteducã eas de populis, & cõgregabo eas de terris, et inducã eas in terrà ſuam,& paſcã eas in montibus Ifrael, Ezechiel. Uſrael; in ꝛiuis,& in cundiis ſedibm tene. d In paſcuis uberramis paſcã eas, et in mon tibus excelſis Iſtati erunt paſcua eatum ibi requieſcent in herbis uitẽtibus,& tn paſcuis pinguibus paſceni ſuper montes Ifrael. Ego palcã oues meas,& ego eas accubare faciã, dicit dis deus. Quod pe⸗ rierat requirã,& cuod abiea era, redu cam& quod confractũ erat, alligabo:et quod infirmũ ſuerat, cõſolidabo:et quoq pingue& forte, cuſtodiã,& paſca ills in iudicio. Vos autẽ greges mer hæc di⸗ cit dñs deus: Ecce ego iudicoint pecus & pecus, arietũ& hircorũ. Non neſatis uobis erat paſcua bona depaſciiniun& reliquias paſcuaꝶ ueſtrarũ conculcaſtis pedibus ueſtris,& cum puriſim ĩ aquam biberetis, reliquã pedibus ueſtris Tturba tart Sulten Phüucct 8 b geu d. vtend cinspolef „ pvohe Kätdsd gi Kote Nabo ed aämolin, aanähl apiernts unsghiſh imdpor ln madl 8996 amätseila rzinioſei Ucabomehte d „. 3 4 batis. Et oues meę⸗his quæ conculcata is irpſiſmm pedihbus ueſtris fuerãt, paſcebani:& quę pedes ueſtri turbauerant, hæc bibebant. Propterea heęc dicit dñs deus ad uos: Ec ce ego ipſe iudico inter pecus pingue& macilentũ. Pro eo quod lateribus& hu- meris impingebatis,& cornibus ueſttis uentilabatis om̃ia infirma pecora, donec diſpergerent foras, ſaluabo gregè meum, & nõ exit ultra in rapinam,& iudicabo colibosdi orregtidst vütwänzgle rsutwe nchh anodonifls lrgäesk acepdöd eynenide mminsrakn inter pecus& pecus. Et ſuſcitabo ſup lote ngüttſt eas paſtorẽ unum qui paſcat eas, ſeruum&e itirpee meum Dauid, ipſe paſcet eas,& ipſe erit Efi auiegoii eis in paſtor?. Ego autem dis ero eis in Paſ uqqx do deum,& ſeruus meus Dauid princeps in medio eone: ego dñs locutus ſum. Eifa⸗ ciam cum eis pacum pacis,& ceſlareſa ciam beſſias peſsimas de terra:& quiha Bitant in deſerto. ſecuri dormient in ſuli- Pus. Et ponam eos m circuitu colls met penedictionẽ,& deducam imbtẽ intem- pore ſuo,& pluuię bñdictionis etunt. Et dabit lignũ agri fructũ ſuũ.& tena dabit germen luum,& erunt in terraſua abſq; timore,& ſcient, quia ego dũs⸗cum con& eruero eos triuero catenas iugi eorũ,& eructo on erũt ul⸗ de manu imperantiũ ſibi. t non tra in rapinã gentibus, neq; beſtiæ 3* deuorabunt eos, ſed habitabũt confddent abſq; ullo terrore. Et ſuſcitabo eis geimꝭ nominatũ,& non erũt ultra imminuti ir me in terra, neq; portabunt ultra ophnd briũ gemiũ. Et ſcient, quia ego ſ 4 eorũ cũ eis.et ipſi ppłs meus domꝰ lſtatꝭ ait dñs de*. Vos aũt greges mei grede paſcuę meę hoſes eſtis: et ego dñs Pn ſter, dtcit duũs deus. 3 lan Detn Balan Bm 1 dä taeg bzanet ralnn ailomuel alekacä Aldenxaa ch aäeb. auntſſach u 1 ſuiſtinon dltad dittenden 1 h la antun otrünnt arieid. nin dManädi 1 1 1 — 4 ntae cam en 1 8 Rt dun Mäh mer 44 mier ede 2 et y(bnl däld 3 . 6 1 1 e dden XXII7] Kaiad — A wüha ePMfiord me tornt W Väa A r kan eiit r lu gürk 83,ha Alxgl.x een 8 ag aedzut — llum e 2 Paced — ecaſti olcdrit AMabieän drerat nch d dedn* wangeänn Kennaa edſenms IR lunt oue. Thd un r, nid don ugn tint 1nec a nüd colle exce liperi ſn Purrerer ne dopterea oi 1 dego dcn — 2r juui aidti Iyr n um n e Lſeune Lin deuon reck enän dn e meni enpalorc e Tüspim raferg e gcllie nacdi r poman d h. e Roni Kätr Epeag a u comet guü iitäi alci g luum Aen eresſenet ue KCſieaun ndecreeg cnemwine. 1Quk 31mmü, . erur M ppingrt trütrpi e Met mitinme unctemelü Kuitadd c ii Nmeit unmd d e k n müü Füen T chafjfße Mied 8'ſeu nomied Sr Kb ld, k 1 bomn MeEnn e * populs, 8 12 reniiora rtutang An ps khn 1 idine Cbropbetia contra mentem Feir- 1 Caput X XX V. † haus eſt ſermo dñi ad me, dicens: Fili hominis, pone faciẽ tuã aduerſum montẽ Seir.& prophetabis de eo,& di- cesilli mec diclt dñs deus: Ecce ego ad te mons Leir,& extendã manum meam ſuper te,& dabo te deſolatũ atq; deſertũ. Vrbes tuas demoliar,& tu deſertus eris, & ſcies quia ego dñs.Eo quod fueris ini- micus ſempiternus,& concluſeris fllios ael in manus gladij, in tempore afflicti h ons eorũ, in tepore iniquitatis extremę. propterea uiuo ego, dicit dñs deus, qm̃ ſanguini tradã te, et ſanguis te perſequet᷑- & cumſanguinẽ oderis, ſanguis perſeque lur te. Et dabo montẽ Seir deſolatã at q deſertũ,& auferam de eo euntè& rede- untem. Et implebo montes eius occiſorũ ſuorũ: in collibus tuis,& in uallibus tuis, aque in torrentibusinterfecti gladio ca- dent. In ſolitudines ſempiternas tra däte, &ciuitates tuę non habitabuntur,& ſcie tis quia ego dominus deus. Eo quod di- xeris: Duę gẽtes,& duę terrę meę erut, cheredttate poſsideho eas, cum dñs eſſet ibi. Propterea uiuo ego, dicit dñs deus, vuia fciam iuxta tram tuam,& ſecundũ zelä tuum quẽ feciſti, odio habẽs eos,& ⸗ notus efflciar per eos cum te iudicauero. 6 1..—.„ 8 Man Ptſcies, quia ego dñs audiui uniuerſa op 5 probria tua, quæ locutus es de montibus Diael, dicens: Deſerti nobis ad deuoran- aum dati funt. Et inſurrexiſtis ſuper me ee ueſtro,& derogaſtis aduerſum me verba ueſtra, ego audiui. Hæc dicit domi s deus: Lætante uniuerſa teira in ſoli- minem te redigam Sicuti gauiſus es ſuꝑ hereditaté domus Iſrael; eo quod fuerit diſipata, ſic faciã tibi: diſsipatꝰ eris mõs geir,& Idumea omnis,& ſeiẽt, quia ego dominus deus. Pronuttit Iſraelrliberationem àgen nbus,(aput XXXIVI. AVautẽ flli hominis, propheta ſuper montes Ifracl,& idces:¹ſ Montes 11- rael audite uerbum domiri, ligc dicit do minus deus: Ro quod dixerit inimicꝰ de uobts: Ruge, altitudines ſempiternè in hę tednatem date ſunt uobis, propterea uati einare& dic. liec dicit dms deus:'ro eo auod deſolati eſtis,& concuicati per eit- euitum,& faci in hęreditatè reliquis gen tibus,& aſcendiſtis ſuper labium linguę, & oppro Ezechiel. & opprobrium populi, propterea mon- tes lirael, audite uerbum dñi dei. Hæc di- cit dñs deus montibus,& collibus, torren tibus, uallibusq;& deſertis, parietinis,& urbibus derelictis, quæ depopulatæ ſunt, & ſubſannatæ à reliquis gentibus per cir cuitũ. Propterea hęc dicit dñs deus:Quo niam in igne zeli mei locutus ſum de reli quis gẽtibus,& de Idumęa uniuerſa: quę dederunt terram meam ſibi in hereditat cum Tgaudio. J& toto corde,& ex ani⸗ gladio mo,& eiecerunt eam, ut uaſtarent: idcir- co uaticinare ſuper humum lſrael,& di- ces montibus,& collibus, iugis,& ualli- bus, hęc dicit dominus deus: Ecce ego in zelo meo& in furore meo locutus ſim. eo quod confuſionem gentium ſuſtinue- ritis. Idcirco hꝛæc dicit dñs deus: Ego le- uaui manum meam̃, ut gentes quæ in cir- 343 cuitu ueſtro ſunt, ipſæ coniuſionem ſuam portent. Vos autem montes Iirael ramos ueſtros germinetis,& fructum ueſtrũ af- feratis populo meo Iſrael, prope enim eſt ut ueniat. Quia ecce ego ad ues,& con- uertar ad uos,& arabimini, et accipietis ſementem. Et multiplicabo in uobis ho- mines, omnemq́; domum Iſrael,& habi- tabuntur ciuitates,& ruinoſa inſtaura⸗- buntur. Ht replebo uos liominibus,& iir mentis,& multiplicabuntur, et creſcent: et habitare uos faciam ſicut a principio, ponisq; donabo maioribus, quàm habur ſtis ab initio,& ſcietis, quia ego dſis: adducam ſuper uos homines populũ meũ Iſrael,& hæreditate poßidebunt te,& eris eis in hæreditatem,& non addes ul- tra ut abſqu eis ſis. Hæc dicu dominus deus.pro eo quod dicunt de uobis: Deuo ratrix hominum es,& ſuffocans gentem tuam, propterea homines non comedes amplius,& gentem tuam non necabis ul tra, ait dominus deus: nec auditã faciam in ie amplius confuſionẽ gentuun,& op- probrium populorum nequaq́; portabis, & gentẽ tuã nõ amittes amplius, ait dñs deus. Et ſactum eſt uerbum dñi ad me, di cens: Filt nominis, domus Ifrael habitaule runt in humo ſua,& polluerunt eam in uijs ſuis,& in ſtudijs ſuis iuxta immundi ciam menſtruarę facta eſt uia eorum corã me. Et eltudi indignationẽ meam ſuper eos pro ſanguine quem fiderũt ſuper ter ram,& in idolis ſuis polluerunt eam,& diſpetſ eos in gentes,& uentilati ſunt in terras: terras'iuneta uias eortẽ,& adinuentiones men ſanctũ meum cum diceretur de eis: Populus domini iſte eſt,& de terra euus egreßi ſunt Et peꝑci nomini ſancto meo, quod polluerat domus Iſrael, in gẽtibus, ad quas ingreſsi ſunt. Idcircò dices do- mui lſrael. hæc dicit dominus deus: Non propter uos ego faciam domus lirael. ſed propter nomen ſanctum meum quod pol iuiſtis in gentibus ad quas intraſtis. Et — ſanct ficabo nomen meũ magnum, quod quia ego dus, ait dñs exercituũ, cum ſan- quippe uos de geniibus,& congregabo uos de uniuerlis terris,& adducã uos in terram ueſtt i. Et effundã ſuper uos aquã qainamentis ueſtris,& ab uniuerſis ido- lis ueſtris mundabo uos. Et dabo uobis cor nouum,& ſpiritũ nouũ ponam in me dio ueſtri,& auferam cor lapidcũ de car Su 11.d ne ueſtra,& dabo uobis cor carneũ. IHt ſpiritũ meum ponam in medio ueſtri,& faciam, ut in preceptis meis ambuletis,& F iudicia mea cuſtodiatis,& operemini. Et habitabitis in terra quam dedi patri- bus ueſtris,& eritis mihi in populum,& ego ero uobis in deũ. Etſaluabo uos ex uniuerſis inquinamentis ueſtris,& uoca- ho frumentum,& multipllcabo illud,& cabo fructum ligni,& genimina agri, ut 1 non portetis ultra opprobrium famis in gentibus,& recordabimini uiarũ ueſtra- tum peſsimarum, ſtudiorumq; non bono rum,.& dilplicebunt uobis iniquitates ue ſtrꝛe& ſcelera ueſtra. Non propter uos ego faciam, ait dms deus, notum ſit uobis: confundimini,& erubeſcite ſuper uijs ue Hris, domus Iſrael. Hæc dicit dmñs deus. In quitatibus ueſtris,& inhabitari fecerour bes,& inſtaurauero ruinoſa,& terra de- ſertafuerit exculta, quę quondam erat de ſolata in oculis omnis uiatoris, dicẽt: Ter- ra illa inculta, facta eſt ut hortus uolupta tis,& cmitates deſertæ,& deſtructæ atq; ſuffo æ. munitæ ſederunt. Et ſcient gen- tes quæcunq; derelictæ ſuerit in circuitu ueſtro, quia ego dominus ædificaui dißi- pata, plantau; incukta: ego dominus 10 — e Cns H. 42. eorum iudicaui eos. Et ingreſsi ſunt ad Rom.:. d gentes ad quas introierũt, et polluerũt no polluiſtis in medio earũ, ut ſciant gentes, ctificatus fuero in uobis coram eis. Tollã mundam,& mundabimini ab omibus in- non imponam uobis famem. Et multipli die qua mundauero uos ex omnibus ini- cutus ſim.& ſe cerim. Uec aicit èomims ileuin deus: Adhuc in hoc inuenient me domus iteloc Iſrael, ut faciam eis Muluplicabo ln ee cut gregè hominũ, ut gregè ſanc, urgre füut gem leruſalem in ſolennitanhus eius. die tus erũt cluttates deſertę, plene gtegibus lo aela 1 minum,& ſcient quia egodomtmus. de lonu C Redurtionem popu taptuuupro⸗— b pbetat. Cap. XXXVYII. 2 F Acta eſt ſuper me manus qñi,& cau- 5 uüute xit me in ſpiritu domini, et dimilitme Pn aß in medio campi, qui eratplenus oſsibus. Uum be 1 Et circumduxit me per ea in gyro, erät 1 dhaſ autem multa ualde ſuper kaciem campi, ruge ſiccaq; uehementer. Bt dtritad meEnt zainii hominis, putas ne uiuent oſa ſſte Dt ät⸗ 4 3 b xi, domine deus tu noſti. Et dixit adme: 38. 4 Vaticinare de Oßsibus iſtts,& dices eis: Hnele Oſſa arida audite uerbum di Hac dicu redl dris deus eſs ibus his: Ecce ego intromit- 8 tam in uos ſpiritum,& uiuets,& dabo f e ſuper uos neruos,& ſuccreſcere Racimm auſt ſuper uos catnes,& ſuperextẽdam in uo en adn bis cutem,& dabo uobis ſpfritum,& ui- eih uetis,& ſcietis, quia ego dns. Bt prophe 54 d taui ſicut præceperat mhi: faaus eſtam iu ſonitus prophetante me,& ecce commo* ſ tio, et acceſerũt oſſa ad oſſa unãqnodq; cuſ ad iuncturam ſuam Et uidi,& ecceſuper ancüd ea nerui,& carnes aſcenderunt,& extan Taserri ta eſt in eis cutis deſuper,& ſpiritumnon ainüich habebãt. Et dixitad me: Vaticinatead üthu ſpiritum, uaticinare fii nominis,& dices näSſn ad ſpiritum, hæc dicit donunus dem:Ancbanſu IN dle. e b en d fe quatuor uentis ueni ſpiritus,& inſultia ſu Kiemait — per interſectos iſtos,& reuiuiſcam It iai qui . an r prophetaui, ſicut præceperat mhi, ihnuf W dper 9 ingreſſus eſt in ea piritus,& reuixennt, ann ſteterunt que ſuper pedes ſuos exerem ki grandis nimis ualde. Bt dixit ad me: Fi buitauf hominis, oſſa hæc uniuerſa, donuss lKad wan ſſ eſt, ipſi dicunt: Aruerunt oſia noftra, ckemi perijt ſpes noſtra,& abſcibsi ſumus Pto⸗ 8 nütt pterea uaticinare,& dices ad eos,hec, mimamf dicit dominus deus: Eece ego aperiäm⸗ n Raü mulos ueſtros,& educam uos de epul⸗ laneza chris ueſtris populus meus,& inͤucam aulteng nos in terram lirael,& ſcietis, quia ego Uaa lai dominus, cum aperueroſepulchtaue m, ahenn & eduxero uos de tumulis ueſtris popi- tiu. le meus,& dedero ſpiritum meumm be amuide bis,& uixeritis,& requieſcere mes n 8 3 ſuper humum ueſtrã,& ſcietß Pndr 5 1 dominus locutus ſum,& fecianto- der. ſitw 2241 :a 1b. alii Aah Bzechiel. 344 etpolden Seuied, es. Etfacias eſt ſermo dñi ad me:cli⸗ Gog& terri Magog, principè capitis leaaa keuda cem:gi tu fili homins lume tibi ſgnum Moloch& Thubal,& uaricinare de eo Keten e eraid unã,& ſcribe ſuper illud, Iudę& nlio-& dices ad eũ: Hęc dixit dñs deus:Bcce dun ein 2* nlaüid. tom Iſcaël ſociorũ eius,& tolle lignu 3 cgo ad te Gog principẽ capitis Moſoch. ae ng3 oi ceni terum,& ſcribe luꝑ illud, Ioſeph lignuũ& Thubal,& rircumaei te,& ponam Lcd 82 um d Fphraun,& cunctę domus Iſrat᷑l, iocio. frenum in maxillis tuis,& educã te,& ana* eCun uqp eins. Et ad unge illa,mum ad al. omnẽ exercitum tuum, equos& equites mn⸗ rc 8 terum tibi in lign unil& erunt inunio ueſtitos loricis uniuerſos, multitudinem — keeAhae nem in manu tua. Cum autẽ᷑ dixerint ad magnaà haſtã& clypeum arripieniis,& Rnag e e tekij populi tui, ſoquentes: Nõne indi- gladiũ. Perſę, M tliiopes,& Libyes cũ um nei n ass nobis quid in his tibi uelis:loqueris eis:os ſcutati& galeati. Gomer,& uni B magmm, ec tere ad eos:Hęc dicit dñs deus: Ecce ego al uerſa agmina eius, domus † hogorma 1a ucun S min ſumã lignum loſeph⸗ ad eſt in manu E.⸗ tera Aquilonis„& totũ robur eius, po⸗ nnd unddn hraim, et tribus Iſcael quę ſunt ei adiun puliq; multi tecũ. Prępara& inſtrue te, Dean ei. ☛ aTue 5„& dabo eas pariter cũ ſigno luda,& cẽm multitudinẽ tuã, quę coaceruata Kaer e unm& hciũ eas in lignũ unum,& erunt unã eſt ad te,& eſto eis in pręceptũ. Poſtdt- adci i wnni in manu eins. Erunt aũt ligna ſuper uæ es multos uiſitaberis, innoinſsimo jan⸗ nouibimis tuper uos. a Kua ſcripleris in manu tua, in Oculis eorũ. Et norum uentes ad terram quxę reuerſa eft dil n dices ad weef dicit dñs deu: Ecce e- gladio,& cögregata eſt de ppf'is muſtis 0 1 40 A 4 mer win uo 1 3. —— dg Kad ruidtä 1* ucen, 1 dhmeos ing dor canei P cuum iseb hus lirael,ſet rex unus erit omm li ulun peras.& nõ erunt ultra duæ gentes, — alkeuga uident ampliꝰ in duo regna. Bamdlg— nimxen. ment ultra in idolis ſuis,& abominat Kopercd. R dtaa. uiſ nibus, uun dediſ dinännt faluos eos u Populu deni a in quibus peccauerũt, ündod uctinsa.„& erütmihi populus,& eg aeſtrs, Xſ a abebä he di us, Et ſeruus meus Dauid rex ſuꝑ eos, 80 aſſumã 1 ad quas abierunt,& cõgreg ducã eos ad humum entẽ unam in terra in mõti Lcnbod e irem m*.& paſtor unus erit omniũ eorum, in iu⸗ ſuper eos q en Eim Eiedſpamme dicijs meis ambulabũt,& mandata mea niminaad m e cuſtodient,& facient ea. Ethabitabunt drum kal kan er mec aſn lper terra qua dedi ſeruo meo Iacob, ni urid. M fophern 1ss in qua nabitauerunt patres ueſtri, ge ha 2 1—.. an don r grcin bitabunt ſuper eam ipſi,& filij eorum, et n dternan. fliinfliorũ corum, uſq; in ſempiternum, mgg en ee Dauid ſeruus meus princeps eorũ in dn oropt ee fandöliaitt neus plheehs E ſecf niee dre perpetuum. Etpercutiã illis fœdus pa wame s dnn 4 aa cis, pactã ſempiternum erit eis,& funda tert rpl hee bo eos,& multiplicabo,& dabo ſancti- e ih En eriihan cationẽ meam in medio eorum in per- dmidd a tcrtamm petuum, Et erit tabernaculum meum in anſech n icitäonm eis,& ero eis deus,& ipſi erunt mihi po . Kun e nlesuchn pulus. Et ſcient gentes, quia ego dñs ſan nlmd aue r ct. aicator Ifcacl cum fuerit ſanctificatio in medio eorum in perpetuum. ot os intenn end r omina. Khancina' ur Gax ꝙ M; uenturo: eitrune eedaene cum inſtru To exerci in terram promiſ- en n me t. fom, C(ap. XXXVIII. wecin.“⸗Lunm 1T Edus eſt ſermo dũi ad we, dicens: —. 9. ui 4a per pune Nro.C AFik hominis, pone facit t12 contra 1 d u ominse 8½ 8 — — bus im oOperi nec pptimulti tecum. Neq; pol die illa aſcendèt lermone io⸗ et cogitabis cogitationem peſsimã, et di *& cunctis intquitatibus ſuis,& ces: Aſcendã ad terra faciã de uniuerſis ſedibus ſuis niam ad quieſcentes ¹ abitant et emundabo eos, re: hi om̃es habitant ſine muro, uectes et o ero eis de⸗ portæ nõ ſunt eis. Vt diripias ſpolia, et inua das prę dam, ut inferas manum tuam Irazlde mediònationũ ad montes Ifraèl, qui fnerũt delerti 1ugi- abo eos un- ter:hęc de ppłis educta eſt, et habitabũt ſua. Etfa in ea cõfidenter uninerſi. Aſcendens aũt quaſi tempeſtas uenies, et quaſi nubes, ut C as terrã tu et omnia agmina tua, et Hęc dicit ds deus. In super cor tuũ̃. m abſq; mnto, ue- esq́; ſecu- ui deſerti fuerant et poſtea re ſtituti, et ſuper ppm, qui eſt cõgregatus ex Gtibus, qui poſsidere cœpit ct eiſe habi ator umbiiciterrę, Saba, et Dedã, et negoctatores Tharfis, et omes leones eius dicent ub1: Nunquid ad ſumenda ſpolia tu uenis: ecce ad diripiendã præ- dam congregaſti multitudmem tuam, nt tolias argentu et aurum, et aufcras ſupel lectiſẽ atq́; ſubſtantiã, et diripias manu- bias infinitas. Prapterea uatfeinare fils noĩs, et dices ad Gog: Hęc dicit dis de- us. Nãquid nõ in die illo, cuj habitauerit ppts meus Hrazl cõfidenter, ſcies: Etne F ie loco tuo à lateribus Aquilo nies d nis, tu et populi multi tecũ, aſcenſores equo- rũ uniuerſi, cœttus magnus et exercitus uehemẽs. Rt aſcendẽa ſiper populẽ meũ Iſra*l quaſi nubes, ut operias terram. In nouiſsimis diehus eris et adoucam te ſu per terrã mei,ut ſciant Gétes me, cũ fan ticatne ſuelg in tenmn oculis eoru d 2 Ger. “ 1 3 8. a — — F Mat. 24. c Lüc.2. e G Apo. 20. c rſeducam Eog. Hæe dicit qfis deus: Tu ergo ille es de quo locutus ſum in diebus antiquis in manu ſeruorum meorũ prophetarum Iſracl, qui prophetauerũt in diebus illo- rum temporũ, ut adducerẽ teſuper eos. Et erit in die illa in die aduẽtus Gog ſu- per terrã lſratl, ait dñs deus, aſcẽdet in⸗ dignatio mea in furore meo. Et in zelo meo, in ione iræ meæ locutus ſum. Quia in die illa erit cõmotio magna ſuper ter- ram lſcaci:& cõmouebunt à facie mea piſces maris,& uolucres cœli,& beſtię agri, et omne reptile ꝗd mouet᷑ ſuper hu mã, cunctiq; hoĩes ꝗ lunt ſuper faciẽ ter rę.& ſubuertent᷑ montes, et cadẽt ſepes, & omnis murus corruet in terrã. Et cõ- uocabo aduerſus eũ in cunctis mõtibus meis gladiũ, ait dfs deus: glactius uniul⸗ cuiuſq; in fratrẽ ſuum diriget. Et iudica bo eum peſte,& ſanguine,& imbre ue- hementi,& lapidibus immenlis:ignem, & ſulphur pluã ſuper eũ,& ſuper exer- citum eius,& ſuper populos multos qui ſunt cum eo · Et magnificabor& ſancti ſicabor, et notus ero in oculis multarum gentium,& ſcient quia ego dominus. ¶ Rurſum oſtendit deſtrusionẽ᷑ Go Magog. Cap. XXXIX. V aũt fili homints uaticinare aduer ſum Gog. et dices:Hęc dicit dñs de- us: Eece ego ſuperte Gog principẽ ca- pitis Moloch& Tubal,& circãagate, & educã] te,& aſcendere te faciã de laceribus Aquilonis,& adducã te ſuper mõtes Iſracl. Et percutiã arcum tuũ in manuſiniſtra tua,& ſagittas tuas de ma nu dextera tua deijciam · Super montes Iſraẽl cades tu,& oĩa agmina tua,& po puli tui qui ſunt tecum, feris, auibus, om- niq; uolatili,& beſtijs terræ dedi te ad deuorandũ. Super faciẽ agri cades, qiuia ego locutus ſum, ait dũs deus. Et immit- tamignẽ in Magog,& in his qui habi- tant in inſulis cõfldenter,& ſcient quia ego dimꝭ. Et nomen ſanctũ meũ notũ fa- ciã in medio populi mei liraẽl.et nõ pol luã nomen ſanctũ meũ amplius,& ſcient Gentes quia ego dñs ſanctus Iſraẽl.Ecce uenit,& factum eſt, ait dñs deus: hęc eſt dies de qua locutus ſum. Et egredientur 2* Q◻ habitatores de ciuttatibus Ifracl,& ſuc- cendent& cõburent arma, clypeum& haſtas, arcum& ſagittas,& baculos ma- nuũ,& cõtos,& ſuccendent ea igni ſe- ptem Ezechiel. ptem annis. Et nonportabunt ligna qe O regionibus, neque luccident deſaltubus: qm̃ arma ſuccidentigne,& deprędabun tur eos, quibus prædę ſuerãt,& diipit uaſtatores ſuos, ait dms deus. Et erit in die illa, dabo Gog locum nominatũ ſe- pulchrũ in Hratl, uallẽ uiatorun adorien tem maris, quę obſtupeſcere iaciet præ- tereuntes,& ſepelient ibi Gog,& omna multitudinẽ eius,& uocabit Vallisnul titudnis Gog. Et ſepeliẽt eos domus l- raèl, ut mundent terrã ſeptemmenſibu. Sepeliet aũt eum omnis populus tetr et erit eis nominata dies. in qua glonſicauꝰ ſum, ait dñs deus. Et uiros iuguer cõſti- tuent luſtrãtes terrã, qui ſepelſant&te⸗ D quirant eos qui remanſerãt uper facſem oqpintge terre, ut emundent cã: poſt menſes aut ſe ptẽ quęrere incipiẽt. Et circuibuntpera grantes terrã: cũc; uidermnt os lois, ſta- tuent iuxta illud titulum, donecſepeliät illud pollinctores in ualle multitudins Gog. Nomen aũt ciuttatis Amona,& mundabũt terrã. Ju ergo flli hoĩs hęc dt cit dũs deus: Dic omni uolucri,& ini- Plortb rraa aumecd a Fenta nei zerdeo⸗ e heersinnu giwd neh liſllcie aonäli unrouern töderelge An bh Sc e hrannend b. Rdhkdr aieenſ Minexod adeciwo d wiinipſala ascli, A asdeiadde riltmelip erquäert uerſis auibus cunctisq; beſtijs agri: ſen unanaſ uenite, properate, cõcurrite undiq; adni E wKecch umã med, quam ego immolo uobisui ihciéali dimã grandẽè ſuꝑ montes Iſrathut come aes Kecan datis carnẽ,& bibatis ſanguinè. Carnes itaaaui kortiũ comedetis, etſangumem principuð nämuit terre bibetis: arietũ,& agnorum,& hi- aKan corum, taurorũq;,& altiltu,& pingntü ennbde omnium. Et comedetis adipẽ inſaturita itenimig tem,& bibetis ſanguins in ebrietatẽ de uania uictima quam ego immolaui uobis:&eſu icamn turabimini ſuper menſam meĩã de equo, andg,i & equite forti,& de uniuerlis uitis beie- iinæſa latoribus, ait dñs deus. Et ponã glonam esen bti meam in Gentibus,& uidebunt omnes äinünd Gentes iudicium meũ quodfecerim,& E inig, manum meã quam poſuerim luper eos. Kannſe Erſciẽt domus Iſratl, quia ego dñs deus danpon. eorum Aà die illa& deinceps. Bt ſcient anwnun Gentes, qm in iniquitate ſun capta ſtdo Altun mus Iſraẽl, Feo] quòd dereliqueriit me,& anellane & abſconderim faciem meam ab els, angyabt tradiderim eos in manus hoſtium,& c bimnpen cider int in gladio uniuerſ Juxtaimmu. asnſst ditiam eorum& ſcelus feci cis, et ablco an Kon di faciem meam ab illis Propterealxc Sai. dicit dũs deus:Nunc reducam captin ͤhmi 6 tem Iacob, et miſerebor onnis domus G ätai Iſratl, et aſſumã zeium pto nomsle dauaze 4 4 nih Ezechiel. „ zomeo. Etpottabunt cofuſionem ſuã. 1 ud Romnem preuaricationem qua pręua- müad ricati ſunt in me, Cui habitauerint in ter⸗ 1 aiad n ſua cõfidenter neminem formidãtes. dan Ftredux ero eos de populis.& congre 3e antua gauero de terris inimicorũ ſioorũ,& ſan 1m Ag 8 aincatus fuero in eis in oculis gentium SMläper 9. td purimarũ.Et ſcient Guna ego dñs deus ni dhcen ütie ft eorumeo quod nãſtulerim eos in natio⸗ rl,Abd dch nes& congregauerim eos ſuperterram oweiſiper n anmüa luam,& nô dereliquerim quenquamex perac äünd cis ibi· Et non abſcondam ultra faciem taktfeg mna meamab eis; eo quod effuderimſpiritã eni B 2 tch meum ſuper omnem domũ lſxacl,ait do⸗ Rannt ütän minus deus-. dadaun 5 tengid Cprophetæ oſtéẽditur futura reſtauratio i e vem Rcäutaſis Ttempk. Cap. X.. K 1 tericii Auſcalmochund annotranſmigratio imare ch atmit lnis noſtre, in exordio anni, decima mè nagng 4n ſs⸗qurrtodecimo anno poſt percuſſa lape eg— ſciuitas: in ipſa hac die facta eſtſuper . aaltäen eſtciuitas: inip facta eſtſup 2aate—„Nem 6 me manus dñi,& adduxit me illuc. In AK in as timit uilionibus dei adduxit me in terrã lſra- 1mutant sbulln 1.,& dimiſt me luper montẽ excelſum lamins s uduci aimis⸗ſuper quẽ erat quaſi ædificium ci- une C ans anns aitatis uergentls ad Auſtrũ. Et introdu R. a ur it me illuc,& ecce uir, cuius erat ſpeci- neadh gufie es quaſi ſpecies xris,& funiculus lineus MIh de Wi mmm eius,& calamus menſurę in ma ormae un nu eius,ſtabat autẽ in porta. Et locutus — comtadch eſt ad me idem uir: Fili hominis, uide o- Mae Reunit culistuis,& auribus tuis audi,& pone e ie eaii cor ä in omnibus quę ego oſtendã ti⸗ eitlg mr biqaut oſtendant tibi adductus es huc: mm in dbdetinr amuncia omnia que tu uides, domui Iſ- tun det s uqunge nü. Et ecce murus forinſecus in circui- pa mont um imum, u domus undiq;,& in manu uiri cala- m Lſate meitniiin ms menſuræ ſex cubitorum& palmo, niba,d un dbaäeh menſus eſt latitudinem ædificij cala- eee en W Gaee B mouno altitudinẽ quoq; calamo uno. Et 1e e ic uenit ad portã quę reſpiciebat uiã orien Brind u mmiomt nle,& alcendit per gradus eius,& men⸗ Gni hal ¾ Kdmsliis ſus eſt limen porte calamo uno, latitudi- iſeihte nemig eſt,limen unũ calamo uno in la- 1 titudine. Et thalamũ uno calamoin lon⸗ rnoa n ladko'g gum.&e uno calamo in latũ,& inter tha .X* cndandor Hmos, quinq cubitos,& limen porte iu I.2s** amesüns ata ueſtibulum portę intrinſecus, calamo ſͤ tizuiust uno. Et menſus eft ueſtibulũ portæ octo 14 nenalb cuditorum& fromtẽ eius duobus cubi⸗ 2,, wm ns ueſtibulũ aũt portæ erat mtrinſecus. n fla Porro thalami portę ad uiam orientalẽ, 4☛ν☚ rn 1 nes hinc,& tres inde:men ura una triũ, —&e menſuta una frontiũ ex mradp parte. 4 Ao 345 Rt menſus eſt latitudinẽ liminis portę de cem cubitorum, et longitudinè portę tre decim cubitorã. Et marginẽ᷑ ante thala- mos cubiti unius,& cubitus unus finis utrinqʒ:thalami autẽ, ſeæ cubitorum erat hninc& inde. Et menſus eſt portam à te cto thalami, uſq; ad tectum eius, ſatitudi- nem uigintiquinq; cubitorũ, oſtium cõ- tra oſtium. Et ſecit frõtes per ſexaginta cubitos,& ad frontẽ atriũ portę undic; per circiitũ. Et ante faciẽ porte quæ ꝑ- tingebat uſq; ad faciẽ ueſtibuli portę im terioris, quinquaginta cubitos. Et fene- ſtras obii quas in thalamis& infrõtibus eorũ quę erant intra portã undiq; ꝑ cir cuitum:ſimiliter aũt erant& in ueſtibu⸗ lis feneſtre per gyrũ intrinſecus,& ante frõtes pictura palmarũ cęlata. Et eduxit me ad atriũ extterius,& ecce gazophy- lacia,& pauimentũ ſtratũ lapide in atrio per circuitum:tiiginta gazophylacia in circuitu pauimenti.Et pauimentũ in fr te portarũ ſecundã longitudinẽ portarũ erat inferius. Et menſus eſt latitudinẽ᷑ à facie portę inferioris uſq; ad frontẽ atrij interiotis extrinſecus, centũ cubitos ad 8 Orientẽ,& ad Aquilonẽ. Portã quocq́; quę reſpiciebat uiã Aquilonis atrij exte rioris menſus eſt tam in longitudine q́ in latitudine. Et thalamos eius tres hinc & tres inde,& frontẽ eius& ueſtibulũ eius ſecundum menſuram portæ prioris, quinquaginta cubitorũ longitudinẽ eiꝰ, & latitudinẽ uigintiquinq; cubitorũ. Fe neſtrę aut eius,& ueſtibulũ& ſculptu- rę ſecundum menſurã portę quę reſpicie bat ad Orientẽ:& ſeptẽ graduum erat aſcenſus eius,& ueſtibulũ ante eam. Bt porta atrij interioris contra portã Aqui lonis,& Orientalẽ, et menſus eſt à porta uſq́; ad portã centum cubitos. Et eduxit me ad uiã Auſtralẽ,& ecce porta quæ reſpiciebat ad Auſtrũ.& menſus eſt frõ⸗ tem eius,& ueſtibulũ eius, iuxæta menſu- ras ſuperiores. Ei feneſtras eius& ueſti⸗ bula in circuutu, ſicut feneſtras cæteras: quinquaginta cubitorũ longi tudine,& latitudine uigintiquinq; cubtorũ. Et in gradibus ſeptem aſcendebat᷑ ad eam,& ueſtibulum ante kores eius,& cęlatę pal me erant, una hinc,& altera inde in frõ⸗ te eius. Et porta atrij interioris in uia Au ſtrali,& menſus eſt à porta uſq; ad por- tam inuia Aer he elähr cubitos. Et z in⸗ intro deit me in atrium interius ad por- tam Auſtralem:& menſus eſt portam iu- acta menſuras ſuperiores. Thalamum ei- us,& frontem eius,& ueſtibulum eius mſdem mẽſuris:& feneſtras eius, et ueſti- bulã eius in circuitu quinquaginta cubi- tos longitudims,& latituduus uiginti- quinq; cubitos. Et ueſtibulũ per gyrum Elõgitudine uigintiquinq; cubitotũ,& la titudine quinq́; cubitorũ. Et ueſtibulum cius ad atriũ exterius,& palmas eius in fronte:& octo gradus erãt quibus aſcen debatur per eam. Et introduxit me in a- ꝛrtũ interius per uiã Orientalẽ, et menſus eſt portã ſecundum menſuras ſuperiores. Thiamum eius, et frontẽ eius,& ueſtibu lũ eius, ſicut ſupra,& feneſtras eius, et ue eius ſtibula& in circuitu, longitudine quin- quaginta cubitorũ,& latutudine uigmii quzuq; cubitorum. Et ueſtibulũ eius: id eſt atrij exterioris,& palmæ calatæ in fronte eius hinc& inde,& in octo gra- dibus aſcenſus eius. Et introdux it me ad portã quę reſpiciebat ad Aquilonem,& menſus eſt ſecundũ menſuras ſupꝑiores. Thalamũ eius, et frontẽ eius,& ueſtibu lum ceius, et feneſtras eius per circuitum, longitudine quinquaginta cubitorũ,&- laiitudine uigintiqumq; cubitorũ Et ue ſtibulã eius reſpiciebat ad atriũ exteri- us, ct cęlatura palmarũ in frõte eius hinc & inde,& in octo gradibus aſcenſus ei- us. Et per ſingula gazophylacia oſtiũ F in frontibus portarũ: ibi lauabant holo- cauſtũ. Et in ueſtibulo portę duę meuſę immolaref hinc,& duę menſe inde, ut rimmoler) ſu per eas holocauſtum,& pro peccato,& pro delicto. Et ad latus exterius quod a- ſcẽdit ad oſtiũ portę quę pergit ad Aqui lonem, duę meuſę,& ad latus alterũ ante ueſtibulum portę, duæ menſæ. Quatuor menſe hinc,& quatuor menſæ inde per latera portæ: octo menſeę erant ſuꝑ quas immolabant. Quatuor aũt menſę ad ho locauſtum,& de lapidibus quadris ex- tructæ, longitudine cubiti unius& dimi dij,& Iatitudine cubiti unius et dimidij, & altitudine cubiti unius, ſuper quas po nent uaſa in quibus immolatur holocau- ſtum& uictima. Et labia earum palmi unius, reflexa intrinſecus per circuitum: ſuper menſus autem, carnes oblationis. Et extra portam interiorem gazophy- hca cantorumm in atrio interiori, quod erat Ezechiel. Zeclliel. gamnci erat in latere porte repĩcientit aa Aqui 0 Uruänea lonem,& facies eorum contta uiam Iu 5ui ch ſtralem, una ex latere portæ Oriemrzlis., uill- „ umkle quę reſpiciebat ad uiam Aquilonis. Bt. tunluln divit ad me: Hoc eſt gazophylac qc? uuudec reſpictt uiã Meridiana, ſacetdot qui erit uerii excubãt in cuſtodijs tẽpli. Porro gazo- a Koü phylaciũ qd reſpicit ad uiã Aqulonit, uitüloet ſacerdotũ erit ꝗ excubant adminiſteni amiciral altaris:iſti ſunt filij Sadoc, qni accecunt amiuctin de fllijs I.eui ad dñm, ut miniſtrent ei.pſe aaus Btiu menſus eſt atriũ longitudine centi cubt amtiesii torum,& latitudine centũ abitotũper nuiribpe quadrũ,& altare ante faciem emph. It anmginas introduxiit me in ueſtibulũtpl,& men w bixiu ſus eſt ueſtibulum quincq; cubitis hinc, altyurait & quinq; cubitis inde,& Hatitudinem avindi portę trium cubitorũ hinc,& trium cu⸗ muanehan bi:orũ inde. Longitudinẽ autem ueſiibu mntcote li, uiginti cubitorum,& latituetnẽ unde- hmenlus cim cnbitorum,& octo gradibusaſcen⸗ asci eius debatur adream.] Et columne exant in eltachecas frontibus:una hiinc,& altera inde. ai a tem 1 ite.„ uudean ¶ Diſpoſitio reædificandi tẽpl, Gadid almmnd pertinentium.(ap. Xll. iccun T introduxit me in templũ,&men, Nauggin, ſus eſt frontes, ſex cubitos latitudinis incnauitt hinc,& ſex cubitos latitudinss inde ati axinvdtas tudinẽ tabernaculi. Et latitudo pontt de ateauni cem cubitorũ erat,& latera portę quin⸗ irmipats que cubitis hiuc, et quinq; cubitis inde: ſaintecls & menſus eſt longitudinem eius quadta ambind ginta cubitorum.& latitudinem uiginti ax jenl cubitorum. Et introgreſſus intrinſecus⸗ and Rac menſus eſt in ktonte porte duos cubitos, aana&i & portam ſex cubitorũ,& lat tudinem aiaynte poꝛtę, ſeptẽ cubitorum Et mẽſu eſt lou⸗ incneuite gitudinẽ eius uiginti cubitorũ,& laniue am cei dinem uiginti cubitorum, ante kciktem immirih pli,& dixit ad me: Hoc eſt andu ſando alnmn rum. Et menſus eſt paxietẽ domus ſex cu ilic bitorum,& latitudinem hateris, qualuor iauben, cubitorũ undique per circuitum domus. enäng Latera autem, latus ad latus, bis triginta igitle tria,& erãt eminentia quę ingrederttut inii: per parictem domus, in lateribus pe-t nlazur cuir, ut continerẽt,& nõ attingertpa g aamei rietẽ templi. Et platea erat in rotundum, naugi aſcendens ſurſum per cochlę 1Kinee naculũ templi defcrebat per gyrui 9 deiſ co latius erat templum in ſuperion 4„ a n & ſic de inferioribus aiwendebalad 1 gani periora,& in mediũ Rtuictin onae denern) titucinem per cicuitu,& imaan, — terug 39 8d denn lhten Uaan 41 9 4 dumt— 4 eun Kue diebt 8 Tuinta cn e 34 1 l 4. s n uigin rulühte 2 uls S aspeg e i Sa d a nmuen dlünad 1quda; 1 Lanu duxune⸗ etenin AR ane Aad 1 wnnen 18,K eeh eed rneic 5 n u cnne du 1 ne 8 numadi dla eun iinde i ca! 1 ul üin d. at, abim & mect 5 ua 3 2 urten uxime d. durmn —. 8„*. Allnnh duhct. fpm a 4 cimen eti, Alain Sntora E;„1 dEt n ademah. lund ait e admwim. 1* 1e.. 5 le 4 3 1 odnis in Ir 7 1 MKen 5 entus cnne. dy. ci iim uadan dd e wem lim I ds ne üuuimn tinmolei H umäac dpeccudh Kptatim xerus qé lhni eiuunni trgtd iiman 3 lter Läannt (c. En t Knaüüta erlxindeſ mm älnn en ,— wiintan t men 1 naum u ts t Leüman K Mtmimi nms a iucnnli ipper a t emitaün rer h0 Aüm an Lem pt 7 dierittits ver cicu unis Sedbrg 3 ktiimn re 1 in Lini eenotd Fren gäce admenſuram cala cub io,& latitudinem per parietẽ lateris fo rinſecus quinq; cubitorum, mi ſex cubitorũ ſpa rin & erat inte⸗ Fzechiel. dr domus in lateribus domus. Et inter mus, latitudinemq́; pari acia latitudinẽ uiginti cubito 4 ſecus. Super quę keneſtre oblique,& ſimilitudo palmarũ munc aiq; inde in hus humerulis ueſtibuli: ſecundum latera de etum. ¶ Gaxophylaciortem dimenſio. 3 K. azophy. 92 K e rum in circuitu domus undiq;. Et oſtiũ Cap. XLII. 4 lateris ad orationẽ, oſtium unũ ad uiam T eduxit me in atriũ exterius Pu uilonis,& oſtiũ unũ ad uiam Auſtra Hducentẽ ad Aquilont,& imroduxit ſ.& latitudinẽ loci ad orationẽ, quin; me in gazophylaciũ, quod erat cõtta ſe. dificiũ& cõtra ædem uergen cubitor erat ſeparatũ, uerſum; ad latitudinis ſeptuaginta cu- quinq; cubi diis q circuitũ,& longitu- ticubitos atri bitorũ · Et menſus mentũ ſtratũ us longitudinẽ, centũ cubitorũ, erat porticus iun tem ad mare, latitt buorum:paries aut torũ lati C do eius eſt dom & quod ſeparatũ erat tes eius longitudm titudo aũt ante faci erat ſep torũ. Et menſus eſt long contra dorſum natrij. Limina nonaginta cu um in circuitu. Eteędificiũ quod paratumę uiã reſpicien⸗ tem ad Aquilonẽ. centũ cubitos oſtij Aquilonis,& uinquaginta cubitos, cõtra nigin j interioris,& contra paui lapide atrij exterioris, ubi cta porticui triplici.Ei qificiũ& parie⸗ ante gazophylacia deambulatio decem cdificij⸗ tudinis per aratũ cõtra Orientẽ, faciẽ eius quod erat ꝛethecas ex utraq; parte centu aubitorũ,& templũ interius,& ueſtibu- & teneſtras obliquas, nis centũ cubitorũ 2 domus, et eius quod ciens uię cubiti unius. itudinẽ æd La cubitorum latitudinis, cemũ cubi ad Aquilont᷑, ubi erãt Hficij ſuperioribus humiliora, ſeparatũ ad bant porticus quæ ex illis eminebant de m inferioribus, et de medijs ędficij. Triſte B a em erant,& non habebãt columnas, et ſicut erant colũnę atriorũ, propterea emi in facie longitudinis, latitu⸗ ad interiora reſpi Etoſtiar earum.] gazophylacia in quia ſupporta- eihtecas in circuitu per tres partes, cõtra nebãt de interioribus,& de medijs à ter uniuſcuiuiq; li in circuitu:terra au ſtras,& feneſtræ clauſæ ſi grrã uſq; ad domum interiorẽ,& oper] omnẽ parie cus,& Hada cherubim et palmę, ex hac Dmaiex domẽ in citcuitu. patte, alia parte, exprefſfam men, ſtratum qh tẽ uſq; ad fene/ rior ſecundũ per oſtia. Et uia atrij tẽ in circuitu intrinſe· Quia long forinlecus ad menſirã. Et fabre/ atrij exterioris, qu & palma inter& longitudo ante cherub& cherub, duasq; facies habe- cubitorum. Et erat bit cherub. Faciẽ hominis iuxta palmã hæc introitus ab & faciem leonis iuxta pal i De terra uſq; ad ſupe⸗ talem, in 2 2* forinſecus: ligno per ra cubitis qnquaginia Et pibolus exte- gazophylacta, quæ erãt in exterioris aute gazophylacia- longitudo eius, quinquaginta cubitorũ.· itudo erat gazophylaciorum inquagita cubitorũ, faciem templi, centũ ſubter gazophylacia Oriente ingrediẽtium n ea de atrio exteriori. In latitudine pe- per omnem riboli atrij, quod erat contra unã Orten faciẽ ædificij ſeparati,& erant riora portę, cherubim& palmæ cęlatæ antè ædificiũ gazophylacia. Et uia ante eratin ctũ. Al & lõgitudo eius, duor guli eius, eius lignei. mẽſa corã dño. plo,& in ſanctuario,& in ex utraq; parte inſe muicem plicabani: erant ex utraq́; parte oſtiorum. ta erant in ipſis oſti js templi cherubim, leparaiũ, hęc pariete tẽpli. Limẽ, quadrangulũ, & facies ſanctuarij, aſpectus cõtra aſpe- taris lignei triũ cu Et locutus eſt ad me:Hęc eſt Rt duo oſtia erãt in tem ad Notum, oſtium in duobus oſtijs erat ante ueſtibulũ ſeparatum bina erant oſtiola, quæ Orientalem ingredientibus Et dinæit ad bina enim oſiia me, Gazop Btcæla phylacia Auſtri, quæ ſunt gazophylaciaſancta. faciem eorù ũ cubitorã,& an eorũ,& omnis introitus eorum,& & longitudo eius,& parietes litudines,& oſtia eorũ ſecundũ oſtia ga zophylaciorũ quę erãt in uia reſpiciẽte & ſculptura palmarã uicut in parietibus in quibus ueſcuntur quoqh expreſſa erant: nam ob rem& propinquant ad groſsiora erãt ligna in ueffibuli frõte ſo ibi ponem ſancta m laciorum, quę erant in uia bitorũ altitudo, cundũ longitudinẽ eorum, ſic et latitudo hylacia Aquilonis, juxta ſimilitudinẽ᷑ ga=ophy Aqutlons, ſe- ſimi⸗ G capite uię quæ uia per uiam & gazo ſunt ante ædificiũ ſacerdotes qui ap- dmm in ſancta ſanctorũ: Aorum,& obla- 1 5 no⸗ corum —— Ezechiel. onem ꝓ peccato.& pro delicto, locus eñ̃ ſanctus eſt. Cum aũt ingreſsi fuerint ſacerdotes,nõ egredient᷑ de ſanctis in a- trium exterius,& ibi reponent ueſtimẽ- ta ſua in quibus miniſtrant, quia ſancta ſunt, ueſtientq; ueſtimẽtis alijs,& ſic ꝓ- cedent ad populũ · Cumq; cõpleſſet mẽ/ ſuras domus interioris, eduxit me ꝑ uiã portę quę reſpiciebat ad uiã Orientalẽ, D& menſus eſt eam undiq; per circuitũ. Mennus eſt aũt contra uentum Orienta lem calamo menſuræ, quingentos cala- mos, in calamo menſuræ per circuitũ. Et mẽſus eſt cõtra uentum Aquilonis quin- gentos calamos, in calamo menſurę per gvrũ.· Et ad uentũ Auſtralem menſus eſt quingẽtos calamos in calamo menſurę ꝑ circuitũ. Et ad uentũ Occidentalẽ men/ ſiis eſt quin gẽtos calamos, in calamo mẽ ſurę. Per quatuor uẽtos menſus eſt murũ eius undiq; per circuitũ, longitudinem quingentorũ cubitorum.& latitudinem quingentorum cubitorũ, diuidentem in ter ſanctuarium& uulgi locum. ¶ Maieſtas dni apparet prophetæset eru itur de ſacrificijs. Cap. XLIII. A H Tduxit me ad portã quę reſpiciebat ad uiã Orientalẽ Et ecce gloria dei Iſraẽl ingrediebat᷑ per uiã orientalẽ,& uox erat ei quaſi uox aquarũ multarum, & terra ſplẽdebat à maieſtate eius.Et ui Sup. 9,à di uiſſonẽ jſecundũ ſpẽm quã uideram, quando uenit ut diſperderet ciuitatẽ,& Sup.:a ſpẽs ſecundũ aſpectũ ij quẽ uiderã iuxta flauium Chobar,& cecidi ſuper faciem meã.Et maieſtas dñi ingreſsa eſt templũ ꝑ uiã portę quę reſpiciebat ad Orientẽ. Et eleuauit meſpũs, et introduxit me in atriũ interius,& ecce repleta erat gloria B qñi domus.Et audiuii loquentẽ ad me de domo,& uir ſtabat iuxta me. Et dicit ad me: Fili hominis, Iocus ſolij mei, et lo cus ueſtigiorũ pedum meorũ, ubi habito in medio fiiiorũ Ifraẽl in æternũ,& non polluẽt ultra domus Iſraẽl nomen ſanctũ meũ, ipſi,& reges eorũ in fornicationi- bus ſuis, et in ruinis regũ ſuorũ, et in ex- ceiſis.Qui fabricati ſunt limen ſuã iuxta limẽ meũ,. et poſtes ſuos iuxta poſtes me- Oos et murus erat inter me et eos, et pollue C runt nomen Aanctum meũ in abominatio nibus quas fecerũt, propter quod cõſum pſi eos in ira mea. Nunc ergo repellant Proceul fornicationem ſuã, et ruinas regũ ſiro⸗ ſuorũ à me.et habitabo in medid eorum tuide ſemꝑ. Ju aũt fili hoĩs, oſtende domui l⸗ aatebn raèl templũ. et cõfundant᷑ ab inigtaibus lrsüt ſuis, et metiant᷑ fabricã,et erubeſcantec u 5 omnibus que fecerunt. Figurã domu,ctt un 3 fabricę eius exitus, et introitus etonnd d'oli deſcriptionem eius, et uuiuerſa precepta ajhmtn eius, cunctũq; ordinem eius, etoi- leges hs„ eius oſtẽde eis, et ſcribes in oculis ecri, uniue 1 ut cuſtodiãt oẽs deſcriptiones eius et pr aKqreplo- cepta illius, et faciant ea. Iſtaeſtlex q- mlobléan mus, in ſummitate mötis ocsfines eius, ois gl nerſ in circuitu ſanctum ſanctorũ, lec eter, D On go lex domus. Iſtę aũt menſure aituiis in nI. U cubito ueriſimo, qui habebat cubiſum ſuutitme et palmum in ſinu elus erat cubitus, etcu ſevetolls bitus in latitudine, et definitio eins uq Lertchu ad labiũ cius, et in circuitu palmus uns, avecchul hæc quoq; erat foſſa altaris. Et de ſiuu amlſctpete terræ uſq; ad crepidinẽ nouiſinam duo. ſitpete cubiti, latitudo cubiti unius, età crepicdi iapiiyl ne minore uſq; ad crepidinemmaiotem gricoaml quatuor cubiti, et latitudo cubiti unus. aiyxtdti Ipſe autem ariel quatuor cubitorñ, etab I allut/ ariel uſq; ad furſum, cornua quatuor. Et wuennped ariel duodecim cubitorum in longitudi- imtgiolla ne ꝑ duodecim cubitos latitudinis: qu⸗ iinam drangulatum ęquis lateribus. Et crepidoo aiiyxnecc quatuordecim cubitorũ longitudinisx ambstuj quatuordecim cubitos latitudinis inqua uiide i tuor angulis eius, et corona in circuitu Äiema eius dimidij cubiti, et ſinus eius unius cu nunuißt biti per circuitum:gradus autẽ eiusueri ini Wt ad Orientem. Et dixit ad me: Fili homi⸗ nuilnal nis, hec dicit dũs deus: Hi ſunt ritus alta erdisomni ris: In quacunq; die fuerit fabricatumut ioqodin offerai ſuꝑ illud holocauſtum, et effnne auisscuj dat᷑ ſanguis Et dabis ſacerdotibus, etle imniſin uitis, qui ſunt de ſemine Sadoc, qul ac« iuinam â cedunt ad me, ait ds deus, ut offerãt mi ewuui hi uitulum de armento pro peccato Et maͤdasle aſſumẽs de ſanguine eius pones ſuꝑ qun⸗ amcyt tuor cornua eius, et ſuper quatuor angu“ auiddesd los crepidinis, etſuꝑ coronam in citcum³ aunaup tu, et mundabis ilſud et expiabis.ꝑt tol, a0ma les uitulum qui oblatus fuerit pro pec- ſiiximn caro, et combures eum in Eparndpen dirümi domus, extra ſanctuariũ. Et in diie 8 tweliof da offeres hircũ caprarum immacu er, dn ꝓ peccato, et expiabuntaltate/ ſcier, iam e. 5 ris Cen piauerunt in uitulo. Cumq; congeu naner expians illud offeres uitulum de un im abne to immaculatum,et arictem de bhe 4 dim 0 d do/ e, Kooca maculatum. Et offeres eos inc au Peruſen 3d, deng 4 T cõu 84 4 lnin 3 nat 4 dnen ue M, h eümn mpäag t 9 3u l „Knaan nei, aiip&g. A n 1 e oht cöplelle ad 1n ue dxu ne o d 23 dep a, Unas 1i0e aie der r dleer 1ℳ un Oan tn Wa 44 Orier letde 1 ndenna K 12lCm; qun dhulnd mmenſa drid 8— e menfurs&᷑ acmd denakn btini, 5. n Acalan eiigan „“ 3 eſtm wpeni Mh e ngitpänc 2= 1chi uitudli 5 Auimtah er nruhun 2 Amem 4 Me m 65 kadi a her⸗ 3 1 temxnig 45 m dun dne gu IM. Mn reſpiciebt wododetn ehf zren moteccat e 4 ☛ d Doriac Uhtun on Kientale, 4 u v w 1 5 ar aee akeidan 8 483 et lbe 4 — Et üüenn ieet„. au an de majcdin tcinn!, Teiruin Tctrclun B — de enenen aper acie un räͤctäth. 4* 11 ae ma 2 muamät 24 Ore— tlop iuimn. Mdexh ne er Jgus chn Aun got mnn quünäin mEd meſ u tadmens. ne EtN uhundemn 1mehe ier Bäemt udibd um weneen erni a epiänbahr ocxnn en eccböiur fornicanch a tummautte oräamt un cäconen zni s Kmtet tn pellesn e feresficn 2.1o. mtcn denrd nnnunt od o npelt Acn mimn urun um Hu I. Shat wdotades 118 0 b in omnibus ſceleribus ueſtr uaſtis pręcepta ſanctuarij m ſtis cuſtodes o Auario meo uobiſmetipſis. Hęc dicit dñs deus, Omnis alienigena incircũ ciſus cor cijs meis, de,& incircunciſus carne non ingrediet precepta mea in omnibus ſolennitatibus alienus qui meis cuſtodient,& ſabbatha mea ſanctifl Leiutę cabunt. Et tà me in errore fillio⸗ gredient, ne polluant᷑, niſi ad patrem& zu,& mittent ſace & diebus die,& coribus jmmacu bus expiabunt altare, nud,& implebunt man tẽ diebus, in die o cientlacerdotes ſuper a ueſtra,& quę pro catus ero uobis, ait ¶ Quibus in reſſus tẽ ſep facies hircũ uitulũ de armento, dñs deus. o pace offerunt, quoti⸗ & pla- templi conceſſus fuerit,& miniſterium alta⸗ is. ¶ ap · ertit me ad uiam p exterioris, quę reſpicie & erat clauſa. Et diꝛcit rij entẽ, Porta hecc non tranſiet per eam ingreſſus eſt pi. Princ dat panẽ coxam Dño, per ſibuli ingrediet diet. Et adduzit me per lonisin conſpec jmpleutt gloria in faciẽ meam. Et hominis pone cor is,& auribus tuis a quar ad te de uniue dñi,& de cunctis leg „per omnes exitus tem me non ſanctificabũt populũ in ueſtibꝰ ſuis. Sulfici · Caput aũt ſuũ non radent, neq; comam eſtra domus Ii⸗ nutrient, ſed tondentes attondent capita ios alienos in⸗ ſua. Et uinũ non cor tuũ in uijs templi ſanctuarij. Et dices ad exaſperan domũ Iſraẽl. Hęc dici ant uobis omnia ſcelera u eo quod inducitis fil & inctrcunciſos car/ & polluant uiduam,& repudiatam non accipient u- adi- xores, ſed uirgines de ſemine domus Iſra pactũ meũ ẽl, ſed& uiduam, quæ fuerit uidua à ſa- 8. Et non ſer cerdote accipient · Üt populã meũ doce- ei,& poũui/ bunt quid ſit inter ſanctũ& pollutã, racſ, circunciſos corde, ne, ut ſint in ſanctuario meo, domũ weam,& offertis panes meos, 2& ſanguinẽ,& diſſoluitis XLIIII. gñi domũ dñi, ſanctuariũ meũ, omnis filius eſt in medio fllioꝶ Iſraẽl. Sed& qul longe receſſerũ rũ Iſrael, et errauerũ & portauerũt mniquitatẽ ſuam. ſanctuario meo editui, tarũ domus.& miniſtri olocauſta,& uictimas popili,& 1 S1 buuth — t dñs deus: orte ſanctua ceremonias ſanctuarij mei, cũ errarent bat ad Ori⸗- lij lſrael à me, ipſi accedent ꝗrs ad me: niſtrent mihi, et ſtabũt in conſpeciu meo- lauſa erit, non aperiet,& uir ut offerant mihi adipẽ& ſanguinem, ait qm dñs deus Iſratl per eam, eritq; clauſa princi eps ipſe ſedebit in ea, ut come- uiam portę ue- & per uiam eius egre⸗ uiam porteę Aqui u domus,& uidi, et ecce & cecidi . di:cit ad me dñs: Flli tuũ,& uide oculis tu- rũ,& non accingent in ſudore.Cumq e/ udi omnia quę egolo. gredient᷑ atriã exterius ad populũ exuèẽt rüs ceremonijs dom ſe ueſtimentis ſuis in quibus miniſtraue- bus eius,& pones rant,& reponent ea in gazophylacio ſan bſeruationũ meaßꝶ inſan⸗ inter mundã tà me poſt idola ſua, matrè,& filiũ& in rem quę alterũ uirũ non habuerit in qui⸗ & ianitores por- bus contaminabunt᷑. Et poſiq́; fuerit emt domus, ipſi macta datus, ſeptẽ dies numerabunt᷑ ei.Et in die Brunt Ezcchiel. fdotes ſuper eos ſal, offerent eos in holocauſtũ dño.Septẽ pro peccato & arietẽ de pe latos offerent · Septẽ die- & mundabunt il⸗ 5 eiꝰ. Expletis au appropinquabunt ad me, ut ſacerdotio qaua& ultra, fa- Itare holocauſta ſanctuariũ meũ iuxcta ſancta ſanctorũ, & imroitus fui in anctuariũ ad atriũ inter 6 N 3427 ipſi ſtabũt in conſpecu eors, ut miniſtrẽt eis. Pro eo quod miniſſrauerũt illis in cõ D ſpecdu idolorũ ſuorũ,& facti ſunt domui Iſraẽl in offendiculũ iniquitatis, idcirco leuaui manũ meam ſuper eos, ait dñs de⸗ us,& portauerũt iniquitatẽ ſuam. Bt nõ fungantur mihi, neq; accedeut ad omne led portabunt confuſionem ſuam,& lcelera ſua quæ fecerunt. Et dabo eos janitores domus,& in omni miniſterio eius,& in B uniuerſis quę fient in ea. Sacerdotes autẽ & L euitæ filij Sadoc qui cuſtodierunt fi⸗ ad me, ut mi- qñs deus:lpſi ingredient ſanctuariũ meũ, & ipſi accedent ad menſam meam, ut mi niſtrent mihi,& cuſtodient ceremonias meas. Cumq́; ingredient᷑ pottas atrij in⸗ texioris, ueſtibus lineis induent᷑, nec aſc?- det ſuper eos quicqᷓ; laneũ, quando mini ſtrant in portis atrij interioris& intrin- ſecus. Vittę lineæ erunt in capitihus eo- rũ,& fœminalia linea erũt in lumbis eo- — Auarij.& ueſtient ſe ueſtimentis alijs,& bibet omnis ſacerdos. quando ingreſſurus eſt atriũ interius.ſlEt L eu. 27.C & & immundũ oſtendent eis. Btcũfuerit controuerſia, ſtabunt in indi & iudicabunt: leges meas,& ad mortuũ hominem non in⸗ ũ& fliam& fratrẽ& ſoro* 1* 5 ut — Deut.*. à um.is E Fxo. 22-d euę. I. eu. u.b A E C ut miniſtret mini in ſanctuario, offeret ꝓ peccato ſud,. ait dñs deus. Noniſerit autẽ eis hereditas, ego hęreditas eorũ,& poſ- ſeſsionem non dabitis eis in Iſrael, ego e- nn poſſeßio eorũ · Victimam& pro pec cato,& pro delicto ipu comedent,& om ne uotũ in Iſraẽl.ipſorũ erit.i Et primiti ua omniũ primogenitotũ,& omnia liba menta ex omnibus quę offerunt᷑, facerdo tũ erunt:& primitiua ciborum ueſtrorã dabitis ſacerdoti ut reponat benedicuo- nem domui †ſuę. HHOmne morticinũ,& captum à beſtia de auibus& de pecori- bus, non comedent ſacerdotes. ¶ Amplilzdo loc: ſanctifacati deſc ribi- tur una cuũ menſuris& ponders- bus, Sc. Cap. XLV. vmq; coœperitis terram diuidere ſor- tito, ſeparate primitias dño ſanctifica tũ de terra longitudine uigintiquinq; mil Iia,& latitudine decẽ millia, ſanctificatũ erit in omni termino eius per circuitũ. Et exit e omni parte ſanctificatũ quingen/ tos per quingentos, quadrifariam per cir cuitũ,& quinquaginta cubitis in ſubur- hana eius per gyrũ. Et à menſura iſta mẽ ſurabis longitudinẽ uigimiquinq;milliũ, & latitudinẽ decẽ milliũ,& in ipſo erit tẽ plũ, fanctũq́; ſanctorũ ſanctificatũ de tra erit ſac erdotibus miniſtris ſanctuarij, qui accedunt ad miniſteriũ dñi,& erit eis lo- cus in domos,& in ſancʒuariũ ſanctitatis. Vigintiquinq; aũt millia longitudinis. & decẽ millia latitudinis erunt Leuitis ꝗ miniſtrant domui, ipſi poſsidebunt usgin ni gazophylacia. Et poffeſsionẽ ciuitatis dabitis quinq; millia latitudinis,& longi tudinis ui gintiquinq́; millia, ſecundũ ſe- parationè ſanctuarij, omni domui lſraci. Principi quoq; hinc& inde, in ſepara- tionẽ lancʒuarij,& in poſſeſsionẽ ciuita- tis, contra facic ſeparationis ſanctuarij, & contra faciẽ poſſeſsionis urbis, a late- re maris uſq; ad mare,& à latere Orien- ggitudinẽ tis uſq; ad Orientẽ, Flongitudinis autem iuxta unamquamq; partè à termino Oc- cidentali uſq; ad terminũ Orientalẽ. De terra erit ei poſſeſsio in Iſraẽl,& non de- populabunt᷑ ultra principes populã me- um, ſed terram dabunt domui Iſraẽl ſecũ- dũ tribus eorũ. Hęc dicit dñs deus:Suifi⸗ ciat uobis principes Ifratl, iniquttatem & rapinas intermittite,& iudiciũ& iu- Kittam facite, ſeparate confinia ueſtra à popu. Fzechicl. Populo meo, ait dſis deus:Statern inu er ephi iuſtũ,& batus uſtus erit uohis 5 phi& batus qualia,& uhiusmenlne zsüyrn 4 erunt, ut capiat decimam partè cori ba⸗ rgg tus,& decimam partẽ cori ephi iuxta m beei ſuram cori exit qua libratio edꝶ diciy 0 nn aũt uiginti oholos habet. Porro uiginti 1ss ial 8 ölhe ſicli,& uigintiquinq ſicli,&quindecim ges enen ſicli, mnam faciunt. Et hæ luntprimiu Nam. KtuCh quas tolletis, ſextam partẽ ephi de coto zuhae frumenti,& ſextam partem ephi de coto util 4 hordei. Menſura quoq; olei, Batus olei, 4 munb decima pars cori eſt, quia dect batiim& dec 7agn plen corũ. Et arietemunũ e grege aͤu⸗ dani c muei centoꝶ de his quę† nutriuiliadiinfa⸗ faciun eai0” criflciũ,& in holocauſtã„in pacita va dexoianfls LAmt; naaait ad expiandũ pro eis, ait dñs deus: Omnis — 108 Ehd.d erühaiei populꝰterrę tenebitur primitijs his prin. aag per cipi in Iſraẽl.E t ſuper principẽ erunt ho Kuen locauſta,& ſacrifici, ge libamina inſo, äiupal ahge lennitatibus,& in Calendis,& inſabba. uon thiis,& uniuerſis ſolennitatibus domus, ll ians dul rael, ipſe factet pro peccato ſacrficiũ,& ani rEici holocauſtũ,& pacifica, ad expiandã pro Lä a domo Iſrael. Hęc dicit dñs deus:ln pximo Benin menſe, una menĩiis ſumes uitulo de ammen aqann to immaculatum,& expiabis ſanctuauũ. Et tollet ſacerdos de ſanguine quod enſtf ix pro peccato,& ponet in poſtibus dom, ren 1 & in quatuor angulis crepidinis altais., aaxin & in poſtibus poriæ atrij interioris. Bt Whurr ſic facies in ſepꝛima mẽᷣſis pro unoquo at anj qui ignorauit,& errore deceptus eſt,& ſw ere .. 8 7 4 4 Texpiabis) pro domo In primo mente apil anxe quartadecuma die menſis ertt uobis pu- C 4 ſchę ſolennitas, ſeptem diebus aæ yma co 8 6 medentur. Bt faciet princeps in die ill haune pro ſe& pro uniuerſo populo terrę, intu hmn lum pro peccato. Et inſeptem dierum 6 mitb lennitate faciet holocauſtum dño ſepten a 8 uitulos,& ſeptem arietes immaculatos? aa an ſeptem diebus.& pro peccato hircumca rie prarum. Etſacrificium ephi per uiiwlam, 9 4 & ephi per arietem faciet,& qlei hi pe mn ſingula ephi.Septimo menſe quinadeci 5 ma die menſis in lolennitate facie: ſicut 4 98 ſupra dicta ſunt per ſeptem dies, tam pto da peccato, quàm pro holocauſto,& inſa⸗ da crificio,& in oleo. ananu ¶ Sac rificia ſabbatii& Calexdu/ zhunu due.. Cap. X 7T J.. 9 Bhu Mc dicit dũs deus: Poria uni inte N 8 rioris, quę reſpicit ad Oxiemenne 8 clauſa ſex dicbus in qurbus opus putta iei ddan, 4 Miennn heen . N m Ap R ia Ez echiel. 3 4 9 u m 8 aktlabbathi aperiet, ſedx in die Calẽda- ſuorum erit, posidebunt eam hæredita- npec 12a 4 zperietur.& intrabit princeps per ul- rie.Si autẽ dederit legatum de heredita- düen Ken r n ueſtibuli potté deforis⸗& ſtabit in li⸗ te ſua uni ſeruoru„erit ulllius uſq; ad an- Simin iie 8 une Borte:& facient ſacerdotes holocau nũ remiſsionis,& reuertetur ad principt: alda iia M eits, de pacifica eius,& adorabit ſu- hęreditas autẽ eius ilijs eius erit. Ernon F mni hcerdd a dene er limen portę.& egredietur, porta aut accipiet princeps de hæreditate populi umueta ee N non claudek uſc; aduelperam. Et adora per uiolentiam.& de poſſeſsione eorum: deedädo⸗— ti, bit populus terræ ad oſtiũ portę illius in ſed de poſſeſsione ſua hęreditatem dabit orricini, d. un änn abbathis& in Calendis coram dño. Ho flijs ſuis, ut non diſpergatur populus me herm Tac ſlnin ocauſtũ aũt hoc offeret princeps dño, in us unuſquiſq; à poſſeſsione ſua. Et intro- n. ua B die labbathi ſex agnos immaculatos,& duxit me per ingreſſum qui erat ex late- achend, Wilan arietẽ immaculatum. Et ſacrificiũ epli re porte in Da phYläcie encharij ad ſa 1n rkue perarietesun agnis aũt ſacrificiũ quod de cerdotes, quę reſpiciebant ad Aquilont᷑- 7 A ane erit manus eius& olei hi,per Engula e-& erat ihi locus uergens ad Occidentẽ. bu lnä e phi. In die aut Calendarũ uitulum de ar⸗ Et dixit ad me:lſte eſt locus ubi coque᷑t anderee c mai mento immaculatuũ,& ſex agni,& arie- ſacerdotes pro peccato,& pro delicto:u⸗. dolandr 1 minid tes immaculati erunt. Et ephi per uitulũ, bi coquent ſacrificium. ut non offerant efferant in a- Munq u e ütin ephi quoci per arieiẽ faciet ſacrificium, in atrio exteriori,& ſanctificet popul. lnacand an-] hati de agni autem ‚ſicutinuenerit manus eiꝰ, Et eduxcit me in atrium exterius,& cir⸗ cuti e an. wän C clei hin per lingula ephi. Cumq; in⸗ cunduxit me per cquatuor angulos atrij⸗ 2 qungm 1= n 8 C greſſurus eſt prince ps per uiam ueſtibuli& ecce atr:olũ erat in angulo atrij, atrio namper cer reunn port; ingrediatur, per eandem uiam la ſingula per angulos atrij. In quatuor u mſidu⸗ aac Aut exeat. Et cum intrabit popuius terræ in angults atrij atriola diſpoſita: quadragin funa ih n alaüni conpectu Dñi in ſolennitatibus, qui in⸗ ta cubitorum per longum, et triginta per unqmilii, an„Hnkäüia reditur per portam Aquilonis, ut ado⸗- latum: menſuræ unius quatuor exant. Hs an ahmlg ret, egrediatur per uiam portẽ Meridia- paries per circuitum ambiens quatuor a- culinæ fabricatææ erant ſubter 1IDo 33 1 1 s thcatans aceia edreanen cdari qui aurnin R Güh aat awor na 3 eme 40 ³ äids d enn ancen 4 — d=nm iqani otennhe* udas, i Aen MLcum d e lpwia um uzmn utom kenn⸗ mcunant Pr mwim pei ud ongt en Rtben ecdi K- Kd’prWcnn wui linn an huanh vin ſcpara- aerecccetätr oni cuita- una Keptman c lido ihre bu. ahe-. kterrimn, ere Onen⸗& Iperxitutr un auens n triläͤcmnr mmino Oc ¹ X nans Döe entak. De caurgrin A ronde 1e enpnid opu a- Ar And Irvl eci derfiiuſaa in l9! . cäatätas enal 16,ON oean Mb ndann m, 3 2 n dcuas 1 ßnAGeſ 4 * n. porro qui ingreditur per uiam portæ triola,& per uiam portę R- unak quilonis,non Preuerter) per uiam portæ e am ingreſſus eſt, ſed eregione uliꝰ ni Meridianę, egrediat porticus per gyrum. ſt domus cuhnarumi Et dixit ad me:Hęc n qua coquent mi- iſtri domus dñi uictimas populi. per qu le 1 egredietur. Princeps autem in medio eo ¶ Viſio aquarum? templo mauan- rum erit, cum ingredientibus ingrediet, tium.(ap. XLVII. & cum egredientibus egredietur. Et in nundints,& in ſolennnati bus erit ſacrifi E D cium ephi per uitulũ,& ephi per arie de rinagnis nerit manus eius,& olei hin, per ſingu ephi. Cum autem fecerit princeps ſpon neum holocauſtinn, aut pacifica uoun ria diio, aperiet᷑ ei porta quæ reſpicit ad tam ext Orientem,& faciet holocauſtum ſuum, & pacifica ſua, ſicut fieri ſolet in die ſab⸗ bathi,& egredietur claudeturq́; porta tem, E poſtquam exierit. Et agnum eiuſdem ni immaculatum, faciet holocau tidie dño.,ſemper mane faciet illu autẽ erit ſacrificium ſicut inue ſpicieb ſtä quo- me per d. Etfa menſus eſt mille, et tẽ domus ad Orientẽ: facies em̃ domus re ſa bant in latust ta ris. · ta ſonis,& conuertit m erior?, uiam Orient? at ad Orientẽ: ⁊pli dextrũ ad meridiẽ alia Bt eduxit me per uiam portę Aqui- aquę aũt deſcende. e ad uiam foras por quæ reſpiciebat ad „& ecce aquæ redundantes late- re dextro. Cum egrederet᷑ uir ad Oeien- qui habebat funiculũ in manuſia, an& menſus eſt mille cubitos, et traduxcit cietſacrifcium ſuper ea catamane)mane quam uſq; ad genua ſextam partem Ephi,& de oleotertiam et tra partẽ hin, ut miſceatur ſimile: ſacrificium E Cñio legitimũ. iuge ai q; perpetuũ Faciet potui pet 1 catamane, profundi torrentis agnum& ſacr H. iã,& oleũ 53 mane holocauſtã ſempiternũ · Hęc d baum düs deus. Si dederit ptinceps domum] Et ed Aicui de Rlijs ſuss hęre ditas cius, ffi t menſus eſt mille jeit ri. Et dtxit ad me: orü rentis. ſuo- aquam uſq; ad talos. Rurſumic traduxit me per a-⸗ 3 „torrentem quẽ non tranſire: qm̃ intumuerant aquæ useit me, et conuertit ad ripam tor- Cumqʒ me conueriſſem, ecc non põt tranſuada- erte uidiſti Hli hols. e zu 4 et menſus eſt mille. quxit me per aquam uſq; ad renes. triũ exteris. T conuertit me ad portamdomꝰ,& A ecce aquæ egrediebant ſubter limen B Npa ructiferã: ripa torrẽtis ligna muſta nimis ex utraq; parte. Et ait ad me: Aquę iſtę quę egre- diunt᷑ ad tumuios ſabuli Orientalis,& de ſcendunt ad plana deſerti, intrabunt ma- re,& exibunt,& ſanabunt᷑ aquę. Et om nis anima uiuens quę ſerpit, quocunq; ue nerit torrens, uiuet,& erunt piſces multi ſatis poſtq́; uenerint illuc aquę iſtę.& ſa- nabunt᷑,& uiuent omnia ad quę uenerit torrens. Et ſtabunt ſuper illa piſcatores, ab En-gaddi uſq; ad Enagallim ſiccatio ſagenarũ erit:plurimę ſpecies erunt piſci- um eius, ſicut piſces maris magni, multitu dinis nimię:in littoribus aũt eius,& in pa luſtribus non ſanabunt᷑, quia in ſalinas da bunt᷑. Et ſuper torrentẽ oriet᷑ in ripis eius ex utraq; parte omne lignũx pomiferũ:] C non defluet folium ex eo,& non deficiet fructus eius: per ſingulos menlſes afferet primitiua, quua aquæ eius de ſanctuario egredient᷑,& erunt fructus eius in cibũ, Gen. 48. d terminum & D . cetiam & folia eiꝰ ad medicinam. Hęc dicit dñs deus: Hic eſt terminus in quo poſsidebi⸗- tis terram in duodecim tribubus Iſraẽl: quia loſeph duplicẽ funtculũ habet. Poſ-⸗ fidebitis aũt eam ſinguli ę que ut frater ſu us: ſuper quẽ leuaui manũ meam ut da- rem patribus ueſtris,& cadet terra hæc uobis in poſſeßionẽ. Hic eſt aũt termin* terrę: ad plagam Septentrionalẽ, a mari magno uia Hethalon, uenientibus Seda- da: Rmath, Zerotha, Sabarim, quę eſt in terrmediũ Damaſci& confiniũ Emath, domus Tichon quę eſt iuxia terminum Aurã. Bt erit terminꝰ a mari uſq;ad atriũ Enon terminus Damaſci,& ab Aquilo- ne ad Aquilonẽ, terminus Emath: pla- ga Septentrionalis. Porro plaga Orien- talis de medio Auran,& de medio Da maſci,& de medio Galaad,& de medio terrę Iſracl, Iordanis diſterminans ad ma re Orientale, metiemini x plagam Orien talẽ. Plaga autem Auſtralis meridiana, à Thamar uſq; ad aquas coniradictionis Cades,& torrès uſq; ad mare magnum, & hec eſt plaga ad meridiẽ Auſtralis. Et plaga maris, mare magnãẽ à confinio per directũ donec uenias Bmath, hec eſt pla ga maris. Et diui detis terram iſtam uo- bis per trihus Iſtat,&æmittetis eam in hę reditatẽ uobis,& aduents qui acceſſerint ad uos, qui genuerint filios in medio ue- ſtrũ, Werunt uobis ſicut indigene inter fi lios Iſrat: uobiſcũ duuident poſſeſsionẽ I Ez eckliel. in medio tribuum lſtasl. In triuam em quacunq; fuerit aduena, ibi dabiuus oſ felsionem illi, ait dominus deus. 3 ¶ Duuicitur terra duodecim tnhu⸗ bus.(ap. Nyll. B T hec nomina tribuũ aà finibus Aqui lonis tuxcta uiam Hethalon pergemti- bus Emath atriũ Bnan terminus Dama 4 ſes A0 4 ohan abcünger mauam Occ nullu ht , A M! kasOlt aattad wan ſerrab Aquilone Jiuxta uiam Bmath.xt Jaui unle erit ei plaga Orientalis Mare, Dan una. Etra termino] Dan, à plaga Onrentali ad tch? 4 uſq; ad plagam maris, Aſerum,& ſuper num terminũ Aſer, à plaga Oriental uſcq ad plagam maris, Nephthali una. Btſiper terminũ Nephthali, àplaga Orientali uꝗ que ad plagam maris, Manaſſe una. Bt ſuper terminũ Manaſſe, à plaga Orienta li uſq; ad plagam maris, Ephrammuna. Et ſuper terminũ Ephraim à puga Ori entali uſq; ad plagam maris, Rubéuna. Et ſuper terminũ Ruben à piaga Onen tali uſq; ad plagam maris, luda una. Etſu per terminũ luda, à plaga Orientali uſq; ad plagam maris, erunt primitię quas ſe- parabitis, uigintiquinq;millibus calamts latitudinis,& longitudinis, ſcuti ſingule partes à plaga Orientali uſq; ad plagam maris,& erit ſanctuarium in medio eius. Primitię quasſeparabitis dño, longitudo uigintiquinq; millidus,& latitudo dec millibus. Hę aũt erunt primitięſanctuatij B ſacerdotũ: ad Aquilonẽ longitudinis ui- gintiquinq; millia,& ad mare latitudinis decẽ millia, ſed& ad Orientẽ latitudinis e nt üptint ealeu pi nosti anderiente roanbes tr arinici- zaühig Ganahmr prürtel zcani part glüionis e eailä Hlerndäſed ergig lrüterinp axnvitie Aiamuiio aran doxatääpt intermi hennebit Jrrenta abeniamir ewinäpt decẽ millia,& ad Meridiè uigintiquin⸗ longite radet que millia,& erit ſanctuariũ dii in me/ ni dio eius. Sacerdotibus ſanctuariũ eritde fllijs Sadoc, qui cuſtodierunt ceremoni as meas,& non errauierũt cñ ertarent lij Iſrael, ſicut errauerunt& Leuit. Eterůt xprimitię de primitiuis terre ſanct ſan/ eis dorũ, uxta terminũ L euitarã. Sed&eLe uitis ſimiliter uræta fines ſacerdotu uigi tiquinq; millia longitudinis,& lꝛtitudi⸗ nis decẽ millia. Omnis longitudo, ulgin- tu,& quinq; milliũ,& latitudo dece mil liũ Et non uęnundabunt ex eo, nec muu tabunt, neq; transferent᷑ primitię tettæ, quia ſanctificatęſunt dño. Quinch mil aũt quę ſuperſunt in latitadine per ven tiquinq; millia, prophana etunt uobist habitaculũ,& in ſuburbana,& eri ein tas in medio eius. Et hę menturę eun: plagam ſeptentrionalè, quingenta n ni dimed dügkegam Alperter riggad un Bt anOtient tungtii duitiinx en g eit teena han adttieg dienitg deiandi aädades) eaena. abain üpan . an. e mümas Nüa mnt Etog nan 3 nec. u. 1 ipiſcan dt n al da llie,„, 6 — 1 da un 1 3 1 4.„ aatnel e ſäanid 4 Vdet dr ulded um ccati ¹ 8 — 1l da 3ennei en unh 6 — Pinm ,Ae e an uin mpucn n h d emäl u on geftciet n 6. — emano 2— imn 4 M aenn n Wa . d 4 aladp 3 5 nnh dan etch 1 s he der* 2 dua — A* andn nian de n de unan. . 4— 1 HeRan ue elt in ſͤ etn eei alen ., Ar u nil b 1 4 mnum weiaſänten — uri ala dt bA. LAWO,/ 1=h,&rfüu KE 4 aepa⸗ d Sacmtdetn Ouen⸗ f loc ucan eho Da Cncnene denelo amermen n adn. vig depmun am Orien ¾ ecaatemhiln. r ilter man. ahdons man milabens magmm. milla Oms — aq mlin üuoper T on unn Ncdpa aceq mäteß — alupelli 1 cridernt p mül- 3 ½ ea gelo ae KA ul Anäers d uneri un ecdonsn „FPrpooe ſontenraudh 2² 2 M tehen 1 Ezechiel. 349 mwor milli ia:& ad plagam Meridianam. te tres, porta Ioſeph una, porta Dan una. una, porta Beniamĩ Et ad plagam Meri quingẽta Orientalẽ, quatuor mt &quatuor millia:& ad plagam quingenta& quatuor millia: O& adplagam Occidentalẽ, quingenta et tieris: ᷣ porta llia· Erunt aũt ſuburbana ci-/ dianam, quingẽos,& quatuor millia me Stmeonis una, porta Iſſa-& porttę char una, porta Zabulon una. Et ad pla tres uitatis, ad Aquilonem ducenta quinqua- inta,& ad Orient? ducẽta quinquagin . a millia, et ad mare qucenta quinquagin una, porta Aſer una, gam Occidentalẽ, quingentos,& quatu or millia,& portę eorũ tres, porta Gad porta Nephthali u- & octo millia,& nomen ciuitatis ex illa die, dñs ibidem. mitie uigintiquinch millium, per uiginti 0 natcnm p 6& du⸗ halbus lia menſurabis. Et portę cinitatis† bmm bus tribubus liracl: portę tres à Septen- ta. Quod aũt reliquũ fuerit in longitudi- na, per circuitũ, decem ne ſecundũ primitias ſanctuarij,decẽ miĩl- & decẽ millia in Occidẽ HI lia in Orientẽ, b tem erunt ſicut primitiæ ſa nctuarij.& e⸗ runt ftuges eius in panes his qui ſeruiunt cuitati. Jeruientes aũt ciuitati, operabũ- ur ex omnibus tribubus Iſxaẽl. Oẽs pri- quinq; millia ĩ quadrũ, ſeparabunt in pri miiias ſanctuarij,& in poſſeſsionè ciuita tis. Quod aũt reliquũ fuerit, principis e- rit ex omni parte pri mitiarũ ſanctuarij, & poſſelsionis ciuitatis e regione uigin tiquinq; milliũ primitiarũ uſq; ad termi- n Orientaſẽ: ſed& à mari] è regione uigintiquinq; milliũ uſq; ad terminũ ma ris. imiliter in partibus principis erit,& erunt primitię ſanctuarij,& ſanctuarium cio re templi in medio eius. Dæ pofſeſione aũt nielè maxime,& n dè literis, ſed Chaldęo ſermone conſcri- Leuitarum,& de poſſeſsione ciuitatisi ter medio partiã principis erit: Linterminã ptos, ERONXMI IN DA. niclem Pręfatio. Danielẽ prophetam iuxta ſeptuaginta interpretes, dñi ſaluatoris eccleſię non gunt, utentes T heodotionis editione,& hoc cur acciderit, neſcio · Siue enim quia ſermo Chaldaicus eſt,& quibuſdam pro prietatibꝰ à noſtro elocuio diſcrepat, no luerunt ſeptuagima interpretes eaſdẽ lin guę lineas ĩ trarslatione ſeruare: ſtue ſub nomine eorã ab alio neſcio quo non ſatis Chaldęam linguam ſciente, editus eſt li⸗ ber: ſiue aliud quid cauſę extiterit igno- rans: hoc unum affirmare poſſum, quod multũ à ueritate diſcordet,& recto indi- le ſit. Sciendũ quippe ẽ Da pudiatus Eſdram Hebraicis qui . & unam leremiæ pericopen: lob Iuda,& interminũ Beniamin,& ad prin quoq;, cũ Arabica lingua plurimã habe⸗ cipẽ pertinebit. Etreliquis tribubus. A re ſocietatẽ · Deniq;& ego adoleſcentu- plaga Orientali, uſc ad plagam Occidẽ lus poſt Quimiliani,& T ullij lectionem taiem, Beniamin una. Et contra terminũ ac flores Khetoricos, cã me in linguę hu Beniamimà plaga Orientali uſq; ad ha ius pi Ktrinũ recluſiſſem,& multo ſudore, am Occidentalẽ, Simeon una. Et ſuper multoq́; tempore uix cœpiſſem anhelan terminã Simeonis à plaga Orientali uſ, tia fridentiaq́; uerba reſonare,& quaſi que ad plagam Occidentalẽ, Iiſachar u-⸗ per crypiam ambulans, rarum deſuper lu —₰ na. Et ſuper termint iſſachar. à plaga O⸗ men aſpicerè,impegi nouiſsime in Danie ientali uſq; ad plagain Occidentalẽ, Za k,& bulon una. Et ſuper terminã ianto tedio aectus ſum, ut deſpera- Zabulon, tione ſubita oẽm lahorẽ ueterẽ uoluerim Aplaga Orientali uſc; ad ndan maris, contemnere. V erũ adhortante me qdam Gad una.Et ſuper terminũ gam auſtri in Meridiem,& erit finis de Thamar, uſq; ad aquas co ad, ad pla- Hebręo,& illud mihi crebrius in ſua lin gua ingerente, Labot impiobus omnia ntradictionis uincit: qui mihi uidebar ſciclus inter Be Cades, hęreditas contra mare magnum- bręos, cœpi rurſus diſcipulus eſſe Chal⸗ Hec eſt terra quam mittetis in ſortẽ tribu daicus. Etut uerũ fatear, uſq; ad preſen- bus Iſcael,& hę partitiones earã, ait dñs tem diẽ magis poſſum ſermonẽ Chaldai deus. Rt hi egreſſus ciuitatis: A plaga ſa cũ legere,& intelligere, q́; ſonare. Hæc ptentrionali quingentos,& quatuor mil idcirco refero, ut difficulte em uobis Da trione, porta Rubè una, porta Iuda una, omni= nielis oſtenderem: qui apud Hebręos nec Suſannę habet hiſtoriam, nec hymnum triũ puerorũnec Belis, draconisq́; fabu- porta L. eui una. Bt ad plagam Orienta⸗ las: quas nos, quia in toto orbe diſperſæ ſem quingentos,& quatuor millia, et por ſunt, ueru antepoſito, easq; iugulamc ſub te ieci⸗ ͤſ “ iec imꝰ, ne uideremut apnd imperitos ma gnam partẽ uoluminis detruncaſſe. Audi ui ego quendam de pręceptoribus ludę- orũ.cũ Suſannę derideret hiſtoriam,& à Gręco neſ io quo, eam diceret eſſe con- fletam.illud opponere quod Origeni q- que African? oppoſuit, etymologtas has, Axπο τοωQ̈αεννπααάn æ dνο ro ,i vev æpioæt, de Gręco ſermone deſcen- dere. Cuius rei nos intelligentiam noſtris hanc poſſumus dare:ut uerbi gratia, dica mus de arbore ilice dixiſſe eũ, ilico pere- as,& A lentiſco in lentẽ te comminuat an gelus: uel non lente pereas:aut lentus, id eſt, flexibilis ducaris ad mortẽ: ſiue aliud quid ad arboris nomen conueniens De- inde tantũ fuiſſe otij tribus pueris cauil⸗ Iabatur, ut demo æſtuantis incendi; metro lude per ordiẽ ad laudem dei omnia elHjenta prouocarent: aut qd- miraculũ, diuinęq́; aſpirationis indiciũ: uel dracont interfectã offa picis, uel ſa- cerdotum Belis machinas deprehenſas: qquę magis prudentie ſolertis uiri, ́ᷓ pro- phetali eſſent ſpiritu perpetrata. Cinn ue ro ad Babacuc ueniret,& de Iudæa in Chaldæam raptã diſcophorũ lectitaret, quęrebat exemplũ ubi legiſſemus in to- 10 ueteri teſtamento quenq́; ſanctoꝶe gra ni uolaſſe corpore,& in puncto horę tan ta terrarũ ſpacia tranſiſſe. Cui cũ quidam & noſtris fatis ad loquendũ promptulus, Ezechielem adduxiſſet in mediũ,& di- ceret eum de Chaldæa in Iudæam fuiſſe translatũ, deriſit nominẽ,& ex ipſo uatu mine demonſtrauit Ezechielem in ſpiri- tuſe uidiſſe tranſpoſitũ· Denich& Apo- ſtolũ noſlrõ, uidelicet ur erudnũ uitũ,& qui legè ab Hebręi⸗ didiciſſet, non fuiſſe auſum affirmare ſe raptũ in corpore, ſed diæ iſſe: Siue in corpore, ſiue eæxtra cor- pus:neſcio, deus ſcit His& talibus argu- mentis apocryphas in libro eccleſię fabu las arguebat: Super qua re lectoris arbi⸗ trie iudiciũ derelinquẽs, illud admoneo, non naberi Danielẽ apud Hebręos inter prophetas: ſed int᷑ eos qui hagiographia conccripſerũt. In tres ſiquidẽ partes om- nis ab eis ſcriptura diuidit᷑:in legẽ, in ꝓ- phetas,& in hagtographa: id eſt in quin que,& octo,& ĩ undecim libros de quo non eſt huius tẽporis diſſerere. Que autẽ ex hoc propheta, imo contra hune ſibrũ Porphyrius obijciat, teſtes ſunt Metho- GIhs, Daniel. dius, Euſebius.& Apollinaris, quima Bauſene tis uerſuũ millibus eius ueſani⸗ naenf F TNBuslanmm neſcio an curioſo lector atisfecetit Vn ütentid de obſecro uos O Paula& Baltochik huluwp pſcvtuic fundatis pro me ad dm Pteces ut quam- aaleuti diu in hoc corpuſculo ſum, ſcribam ni⸗ vunholen quid gratũ uobis, utile eccſeſie, digna d Wätdo⸗ ſteris. Pręſentiũ quippe iudiciſs ohiarrã- etrinul tiã non ſatis moueor:qui in utranq; par anen tem, aut amore labun ur, aut oq́io. iebbtegio Danielis Propheti ban Phetia⸗ manDuers ¶ Quafuor pueri Hebreomum ex- akücipür cellient ſapientia,& forna zeDnielia (haldæos.(ap. l. rin ſomnie [Nno tertio regni loacin plqus (regisluda⸗uenit Nabucho auttodh donoſor rex Babylonisin Rapech. Hierufalẽ,& obſedit eim, iitwfan & tradidit Güs in manue⸗ abuitberc, ius Ioacim regẽ ludeę,& partè uaſorã do al ienins mus dei,& aſportauit ea in terram den⸗ nhoiybuͦt naar, in domũ dei ſui, et uaſa intulitindo iinmeta mũ iheſauri deiſui. Et ait rex Aſphene aiixetci prępoſito eunuchorũ, ut introducetet de auinwiner Hlijs Iſrael,& de ſemine regio,& tyran⸗ ici au norũ. Pueros in quibus nulia eſſet macu- imum la, decoros forma,& eruditos omni ſpi tona entia, cautos ſcientia.& doctos diſcipi- h⸗ na,& qui poſſent ſtare in palatio regisut imaiec doceret eos literas,& linguam Chaldeo iuluN rũ. Et conſtituit eis rex annonam perſn aaxunsc gulos dies de cibis ſuis,& Xuino unde bi qe uinide Pebat ipſe:ut enutriti tribus annis, poſtta aa ſtarent in conſpectu regis. Fuerunt erßo iiidéin inter eos de filijs ludg: Daniel. Ananius, aamulde Muacl,& Azarias. Et impoſuit ets pr uieosr poſitus eunuchorum, nomina: Danieb ailsione Balthatar: Ananiæ, Sidrach. Miſae⸗ aug n u. Miſach,& Azarig, Abdenago-Pro⸗ amäu poſuit aũt Daniel in corde ſuo ſepole mnio ret᷑ de menſa regis, neq; de uino potus eæ ſniau ius,& rogaint eunuchorũ prepolitunne imain contaminarek. Dedit autẽ deus Danieli aum gratiam,& miſericordiam in conpeciu Huii principis eunuchorũ. Et ait princepseu⸗ uͤnmeir nuchorũ ad Danielem. Timeo ego dim aumma meũ regẽ qui conſtituit uobis cibã, eepo wnigi tũ: quiſiuiderit uult ueſtros macilenno C urmog 2 ☛ e,. res pre ceteris adoleſcentibus cden 1. enan ſtris, condemnabitis caput meu tegꝰ bien 51 1 4 iue/ dieit Daniel ad Malaſar, quę emnſie dornat rat princeps eunuchorũ ſupet Dan- 4 anu i 1 c,& Az 3 tig Auaniam, Miſael, E& Azarlam: r, iaim dnn 13 15 U 1 Kondes. 8 nah erer cit 4 n d. 8 4 11 dnemi 3d wnn molo1. de lak 0 az, 7. 2 ma 8 me 94 y ns mededg zea lim ddna dh mu ea lucd de . 0 der an t enens, uug Nre.ſue 9 celanſge weniem)(dul puers cun kn ur incen un Rd hn d au 6„ fpyphn der 4 aunq dnig ind- be pic, ueit un emri et dänm ſeneng gen achian — en eunttih m deurin celuter 4un iadan n mit u drsinnt. d canmſn D i Ke zugrin gent nobis legu qua ad hibendũ, ſtros,& uultus puer regio. es« t. Qui audito ſermeone huiuſccmodi,ten interpretationẽ quoq; euis ueram loqua- nauit eos diebus decẽ · bant cibo regio. Porro cibaria,& legumina. P it 3 G nam,& diſciplinam in omni libro,& ſa- enim quem tu quv ris, reac, grauis eſt, nec piena: Danieli aũt intelligentiam oĩm ui reperiet᷑ quisq́; qui indicet illũ in conſpe 2 ſionũ& ſomniorũ· Completis itaq die ctu regis, exceptis dijs, quorù non eſt cũ bus, poſt quos dixerat rex ut introduce/ hominibus conuerſatio. Quo audito, rex rent, introduxit eos prępoſitus eunucho in furore,& in ira magna ptę cepit ut pe rũ in conſpectu Nabuchodonoſor. Cũq; rirent omnes ſapier 8. E eis locutus fuiſſet rex, non ſunt inuẽti ta· greſſa ſententia, ſap teifleiebant: es de imiuerſis, ut Daniel, Ananias, Mi- qugrebaturq; Dantel= aij cuus, ut pe- ſacl,& Azarias, et ſteterũt in cõſpectu re rirent. Tunc Daniel requiſiuit de lege at-& Li4.g are dan dueah Daniel. 350 os obſecro ſeruos tuos aiebus decẽ,& caueritis mihi, uma eſt de uobisſententia, mina ad ueſcendũ.& a- quod interpretationè quoc fallacem,& & contẽplare uultus no- deceꝑtione plenam compoſueritis, ut lo- orũ qiu ueſcunt cibo quamini mihi donec tempus pextranſear. & ſcut uiderts, facies cã ſeruis tu- Somniũ itaq; dicite mili, ut ſciam quod Poſt dies aũt decẽ mini. Reſpondentes ergo Chalcki coram orũ meliores,& cor- rege, dixerunt: Non eſt homo ſuper ter/ apparuerũt uultus e— ulétiores prę omnibus pueris qui ueſce ram, qui ſermonẽ? tuũ, rex, poſolt umplere: Malaſar tollebat ſed neq; regum quiſquam magnus&po⸗ uinũ potus eorũ: dabatq; eis tens.uetbũ huiuſcemodi ſciſcitatur abo. ſeris aũt his dedit deus ſcien mni ariolo& mago,& Chaldęo. Sermo vVlonis. Et e- gis. Ei o? y bũ ſapiẽtię.& intellectus qd que ſententia ab Arioch principe militis eiſcuatus eſt ab eis rex, inuenit in eis de regis, qui egrefſus fuerat ad inteificiẽdos cuplũ ſnper cũctos ariolos,& magos qui ſapientes Babylonis. Et mterrogauit eũ erant in uniuerſaregno eius. Fuit aũt Da qui à rege poteſtatẽ acceperat, quam ob nieluſq; ad annum primum Cyri regis. cauſam tam crudelis ſententia a facie re- Lommum Nahuch'odonoſor uon(ala gis eſſet egreſſa. Cã ergo rem indicaſſet Arioch Danieli, Daniel ingreſſus roga- dai potuerunt iuterpretari ſed uit regẽ, ut tempus daret ſibi ad ſolutio- Daniel. Cap. 11. Nannolecundo regm Nebuchodono nẽ indicandam regi: Et ingreſſus eſt do- 3Duds ttersln..„3.— 1. G A Lor uidit Nabuchodonoſor ammũ,& mũ ſuam, Anameq;,& Miſaeli,& Aza prompaud canlüman mectä,& d a. ücsdkcdi dranfa. peerann 0 eXipſd u. rincachein dcn pin aimitähthn 2 Ao A₰ 1& Lene düutü, Jernun et non in A zar Aun dorpere, ual dch A as te cxta ch e aurdmän tubar mrnün ecclefet ni weanmi edors nd wimtt lan Mdaäncnet 1 e m, Awan crecs int ie psenatii rornph n ri Dutsſ mden Sn Pne 4 48ʃ2 h iri mn Sccpsan m Me A 1* 2 14 AI conterr tus eſt ſpiritus eius,& ſomnium rię ſociſs ſuis indicauit negotiũ, ut quęre d eius fugit ab eo. Pręcepit rautem lrea ut rent miſericordiam à facie dei cœeli ſuper conuocarent arioli,& magi,& maleſici,(acramẽto iſto,& non perirẽt Daniel& & Chaldęi, ut indicarèt regi ſomnia ſua: ſocis eius, cũ cęteris ſapientibus Babylo qu cũ ueniſſent, ſteterũt coram rege. Et nis. Iune Danieli myſteriũ per uiſionẽ no dixit ad eos rex: Vidi ſomniũ,& mente cte reuelati eſt, et bũdixit Daniel denm confuſus ignoro quid uiderim. Reſpon- cœli, et locutus, ait: Sit nomẽ dñi bũ di⸗ Plal. 12 5 deruntq; Chaldgi regi Syriace: Rex in ctũ aàſeculo et uſq; in ſeculũ, quia ſapien ſempiternũ uiue:dic ſomniũ ſeruis tuis, et tia et fortitudo elus ſunu. Et ipſe mutat tẽ imterpretationẽ eius indicabimus. Et re- pora et gtates, transfert ragna atq; conſti ſpondens rex ait Chaldęis: Sermo receſ- tuit:dat ſapiẽtiam ſapiẽtib.:et ſciẽtiam in/ Iit Ame, niſi indicaueritis mihi ſomniũ et telligẽtib. diſciplinam. Ipſe ieuelat profun coniecturxam eius, peribitis uos,& domꝰ da, et abſcondita, et nouit in tenebris cõ ueſtrę publicabunt.Si aũt ſomniũ& con ſtituta, et lux cũ eo eſt. T ibi deus patiũ jeauram eius narraueritis, premia,& do Tnoſtrorũ]confiteor, iec laudo, quia ſa- MEOE na,& honorẽ multum accipietis à me: ſo- pientiam et fortitudinem dediſi mihi:et mnium igitur,& interpretationem eius nunc oſtendiſti mihi quæ rogauimu te, indicate mihi. Reſponderunt ſecundo, at quia ſermonẽ regis aperuiſti nobis. Pos B que dixerun:: Rex ſomnũ dicatſeruis ſu hæc Danielingreſſus ad Arioch quẽ cõ is,& interpretationẽ illius indicabimus. ſtituerat rec ut perderet ſapieuites Baby- nait*R eſponditq; xex.& ait: Certe noui ꝙ lonis. Hic ei locutꝰ eſt. Sapiẽtes Babylonis tempus redimuis, ſcientes quod receſſe, ne perdas. introduc me in&sſpectu regis rit Ams ſermo. Atrgo ſomniũ nonindi- et ſoiattons regi narrabo. Tunc Arioch caue feſtinh — „ v Daniel. üunb keſtinus introdueit Danielẽ ad regem, et diuiſum erit, qd' tamè de plantatio feri dixit ei:Inueni hominẽ de filijs tranſmi⸗ oriet, ſecundũ quod uidiſtiferrũ millũ te räatüſo grationis ludę, qui ſolutionẽ regi annun- ſtę ex luto: Et digitos pedũ ex parte fer acahe ciet. Reſpondit rex,& dixit Damieli, cu reos,& ex parte ſictiles, expaneregnůà ubui ius nomè erat Balthaffar: Putas ne uere erit ſolidum,& ex parte contii Quod ahnaeth potes mihi indicare ſomniũ quod uidi, et aũt uidiſti ferrũ miſtũ teſtę eʒ luto, com- ſchehwd interpretationẽ eius: Et reſpondens Da- miſcebunt quidẽ humanoſemine, ſednò G rimmzld niel coram rege, ait: Myſteriũ quod reꝛe adhęrebunt ſibi, ſicuti ferrã miſcerinon maälgns interrogat, ſapientes, magi,& arioli,& poteſt teſtę. In diebus aũt regnotũ illos auce aruſpices nequeunt indicare regi: ſed eſt ſuſcitabit deus cgœli regnũ quod in ter Azacih E deus in cœlo reuelans myſteria, qui indi nũ non diſsipabit, et regnũ eius alteripo rmont, indicauit cabit Itibi rex Nabuchodonoſor, quæ pulo non tradet, comminuetcntè, S&con amtesces uentura funt in nouiſsimis temporibus. ſumet uniuerſa regna hec,& ipum ſtabit knaxrunt Somniũ tuũ,& uiſiones capitis tui in cu in eternũ · Secundum quod uidiſti, quod unn N Pili tuo. huiuſcemodi ſunt: Tu rex cogi⸗ de monte abſciſſus eſt lapis ſne manib, ſpbiipo tare cœpiſti in ſtratu tuo quid eſſet futu-& comminuit teſtam& fertã,& as,& mmeül rũ poſt hęc,& qui reuelat myſteria oſten argentũ,& aurũ, deus magmus oſtendit lt regi: dit iibi quę uentura ſunt. Milu quoq; nõ regi quę uenturaſunt poſtea,& uerũ ctt tſn in ſapientia quę eſt in me plus q́; in cun/ ſomniũ,& ſidelis interpretatio eius. ruc owüüuit ctis uiuentibus, ſacramentũ hoc reuelatũ rex Nabuchodonoſor cecidit in faciem aeplalle eſt:ſed ut interpretatiò regi manifeſta fie ſuam,& Danielẽ adorauit,& hoſtias,& dgcxe e ret& cogitationes mentis tuę ſcires. Tu incenſum pręcepit ut ſacriſicarent ei Lo tumau rex uidebas,& ecce quaſi ſtatua una grã quens ergo rex, ait Danieli: Vere Deus aruert dts, ſtatua lla magna,& ſtatura ſublimis ueſter deus deorũ eſt,& dñs tegũ, teue& atnts ſon ſtabat contra te,& intuitus eius erat ter⸗ lans myſteria, qm̃ tu potuiſtiaperite hoc fulliper ribilis. Huius ſtatuę caput ex auro opti⸗ ſacramentũ. Tunc rex Damielem in ib Aarl it mo erat, pectus aũt& brachia de argen- lime extulit,& munen multa& magna aijſeu. to:porro uenter& femora ex ęre. Tibię dedit ei,& conſtituic eũ principem ſuper mau aũt ferreę:pedũ quę dam pats erat ferrea, oẽs prouincis Babylonis,& ptekecuum,„ gläm ada quędam aũt fictilis. Videbas ita, donec F dœ magicttũ ſuper cunctosſapiẽtes Ba- 2 rinlerore abſeifſus eſt lapis de monte ſine manibꝰ, byloni⸗: Daniel aũt poſtulauit à rege,tt. um diin & percuſsit ſtatuam in pedibus eius fer- corceituit ſuper opera prouincię Baby- gaiconſet reis,& fictilibus,& comminuit eos. Tũc Wnis, Sidrach, Miſach,& Abdenagoi iiai m contrita ſunt pariter ferrũ, teſtas ęs, aręen pſe autem Daniel erat inforibus regis. nkaite tã,& aurũ,& redaca quaſi in fauiua eſti ¶ Eriituaa rege aurta ſlatua, quum tà' ibo ue areę, quę rapta ſunt uento mnillusq; 10 adoriiri practpit.(ap. I II. äcatuam cus inuentus eſt eis:lapis adt qui percuſſe N Abuchodonoſor rex lecit ſtatuam 1 acntts. E rat ſtatuam, factus eſmons magnus,& auream, altitudine cubitorũſexagin ana ior impleuit uniuerſam terram:hoc eſt ſomni ta, latitudine cubitorũ ſex,&ſtatuit eim ata r um. Interpretauonẽ quoć; eius dicemus in campo Dura, prouincię Babylonisil ui, omn coramte, rex Turex regum es,& deus taq; Nabuchodonoſor rex milit ad con dieuoh,et cœli regnã& fortitudinẽ,& imperiũ.& gregandos ſatrapas, magiſtratus& indi ailnan⸗ gloriam dedt tibi,& omnia in quibꝰ ha, ces, duces,& tyrannos,& prefectos,om ainian Pitant fllij hominum,& beſtię agri, uolu, nesq́; principes regionũ; ut conuenitent die gan cres quoq; cœli dedit in manu tua, S&ſib ad dedicationem ſtatuæ quam erexelakk amaazi . ditione tua uniuerſa conſtituit:tu es ergo N abuchodonoſor rex. Tunc Souechn pbrän caput aureũ. Et poſt te conſurget regnũ ti ſunt ſatrapę⸗magiſtratus,& iudices 1 nnana aliad minus te, argenteũ,& regnũ tertiũ ces& tyranni,& optimates qin euui Küüden aliud ęrei, quod imperabit uniuerſę ter⸗ poteſtatibus conſtituti,& uniuer lnn 4 dae und lerrum rẽ · Et regnũ quartũ erit uelutxferreũ)q.· cipes regionũ, ut conuenirent ade 3 unü mnodo ferrũ comminuit et domat oĩa, ſic tionẽ ſtatuæ, quam erexerat Nabuc 3 auabrä comminuet& conteret omnia hęc. Por- donoſor rex. Stabant aũt in conſpecu 1. ms, rod quia uidiſti pedũ& digitorũ partem tuę quã poſuerat N abuchodonoſonvd mak teſię Tteſteam Rguli,& pariẽ ferream, regnũ& præco clamabat ualenter · Vo 6 drze, diui- gimnn mä — Umet 8 o d 1 A e Rn noiena r n 3 em Da erü „ qodr urii aid Knoi, à Wmüd unstuin, urex Coo ledes 48 eöei enek lutar.. FRemoß 1 mnutrh loltet ena lläbin dachoinz e DnRhi —nxrger ndteei Sedtdit ren ſen ähn R Suoc n achm an neueni ammfeſtae adcines. T tu un gri ur dmmit tus entter X annd opti 1 leugen m ultAnr eere. Tidit e Kcankdi tern ſenea e uncsähh iu donec peixr 8 memaid/ 4 X Drin das eis ſer unc itlpene tecs. Tic* ch lit. Gp s anDmü. wacf D tuimee. lo „uchoſeninte ehe s u percule ue, mlih X ci ſomi* I. dine adwie us dicems.= ODmgnn 8,& des buchochun imper dè 1 iman n quid'ha= Amrn (aen.ohu- e rincpeni un Kid e auionanbnt tu Ge e whnn Aen In traDe e exnũ terni 5 2n dt ei- 8 Aibu ccta .1 vna Kadt 4 ſerri* Jlondſe . eohm FAen A 1 auchc N acm uns 4* ¹ 24 1hec. Per· ☛ tec Lam an 2 2 ben ors pqrem pol war n,nmi Sn Dc 1 Gol⸗ *³ ni Tan ſar pulis,ttibibus,& nguis:In ho- ua audieritis ſonitu tubę,& fiſtulæ. & citharg, ſambucę,& pſalterij.& ſym. phonig,& uniuerſi generis muſicorũ, ca dentes adorate ſtatuam auream, quam c ſtituit Nabuchodonoſor rex. Siquis aũt on proſtratus adorauerit, eadẽ hora mit tet in fornacẽ ignis ardentis. Poſthęc igi turſtatim ut audierunt ocs populi ſonitũ tube fiſtule,& citharę. ſambucę.& pſal- terij f phonig,& omnis generis muſi⸗ corũ, cadentes oẽs populi, tribus,& lin⸗ adorauerunt ſtatuam auream, quam conſtituerat Nabuchodonoſor rex. Sta- timq in ipſo tẽpore accedẽtes uiri Chal dei accuiauerũt ludę os, dixerũt q; Nabu chodonoſor regi: Rex in gternũ uilue:tu H rex poſuiſti decretã, ut omnts homo qui audietit ſonitũ tubæ, fiſtulæ,& citharæ, ſamduce& pſalterij& ſymphonię,&u- niuerſt generis muſicoꝶe proſternati ſe. et adoret Hatuam auream: ſiquis aũt nõ pro cidens adorauerit, mittatur in fornacem ignis ardentis, ſunt ergo uiri Iudei, quos conſtituiſti ſuper opera regionis Babylo nis. Sidrach. Miſach,& Abdenago, uiri ilſ contẽpſerunt, rex, decretũ tuum, deos zuos non colũt,& ſtatuam auream quam erexiſti non adorant. Tunc Nabucho- qonoſor infurore& in ira prę cepitut ad ducerentur Sidrach, Miſach,& Abde- mgo, qui confeſtim adducti ſunt in con⸗ ppectu regis. Pronunciansq; Nabucho- donoſor rex, ait eis: Vere ne Sidrach,& Miſach,& Abdenago deos meos non nungenn gegi colitis,& ſtatuam auream quamFconſti- mai lnon adoratis: Nunc ergo ſi eſtis para ti, quacunq; hora audieritis ſonitũ be, filtulg, ctharg, ſambucę,& pſalterij. ſymphonię, omnisq; generis muſicorũ, proſternite uos, et adorate ſtatuam quam ſeci:quod ſi non adoraueritis, eadẽ hora mittemini in fornacem ignis ardentis,& quis eſt deꝰ ꝗ eripiet uos de manu mea? Reſpondentes Sidrach, Miſach,& Ab- denago, dixerũt regi Nabuchodonoſor: Non oportet nos de hac re reſpondere ti bi: Ucce em̃ deus noſter quẽ colimuss, po- teſt eripere nos de camino ignis ardẽtis, &de manihbus tuis, ò rex, liberare. Qod Anoluerit, notũ ſit tibi rex, quta deos tu- es non colimus,& ſtatuam auream quã erexiſti, non adoramus. Tunc Nabucho Gaoſorregler' eſt fuote,& aſpectus fa- aiai Daniel. 51 ciei illius immutatꝰ* eſt ſuper Sidrach, Mi G ſach,& Abdenago,& pręcepit ut ſuccè- deret᷑ fornax ſeptuplũ q́; ſuccẽdi conſue- uerat. Et uirisfortiſsimis de exercitu ſuo iuſsit, ut ligatis pedibꝰ, Sidtach, Miſach, & Abdenago, mitterẽt eos in fornacẽ ¹- gnis ardentts. Et confeſtim utri illi uin- di cũ braccis ſuis,& tiaris,& calceamẽ tis,& ueſtibus, miſsi ſunt in medis forna⸗- cis ignis ardentis, nam iuſsio regis urge- bat: fornax aũt ſuccenſa erat nimis. Por ro uiros illos qui miſerant Sidrach, Mi- ſach,& Abdenago, interfecit Mammai- gnis. Viri aũt hi tres, id eſt Sicrach., Mi- ſach,& Abdenago, cecidcrunt in medio- camino ignis ardentis, colligati. ¶ Quaæ ſe quuntur in Hebrais u- luminbus non repen. Et ambulabant in medio flamme laa dantes deũ,& benedicẽtes qmo. Stans au tẽ Azarias oranit ſic, aperiensq́; os ſuum in medio ignis, aii: Benedictus es dñe de us patrũ noſtrorũ.& laudabile& gorio ſum nomen tuũ in ſecula:quia inſtus es in omnibꝰ quę feciſti nobis,& uniuerſa o- pera tua uera,& uię tuę recic,& omnia iudicia tua uera, Iudicia em̃ uera feciſti iuxcta ola quę induxiſti ſuper nos,& ſuꝑ cmuitatẽ ſanctam patrũ noſtroꝶꝛ leruſalẽ, quia in ueritate& in iudicio induxiſti o- mnia hęc propter peccata nra-Peccaui- mus em̃& inique egimus recedẽtes à te, & deliquimus in omnibus,& præcepta tua non audiuimꝰ, nec obſeruauimꝰ, nec fecimus ſicut pręceperas nobis, ut bñ no Pis eſſet. oia ergo qᷓ induxiſti ſuper nos. & uniuerſa quę feciſti nobis, uero iudi- cio feciſti,& tradidiſti nos in mambꝰ i- nimicorũ,& peſsimorã, pręuaricatorũ q́ & regi iniuſto& peſᷣimo ultra oẽm ter/ ram. At nunc non poſſimus apexire os. confuſio,& opprobrtũ facti ſumus ſeruis D tuis,& his qui †ᷣœolebant] te. Ne, queſu, colunt mus, tradas nos in perpetuum propter no men tuũ.& ne diſsipes teſtamemũ tuum. neq; auferas miſericordiam tuamà no- bis propter Abraham dilectã tuã,& l⸗ ſaac ſexuũ tuã,& Iſrael ſanctũ tuũ, qutb* locutus es, pollicens quod multiplicares ſemen eorum ſicut ſtellas cœli,& ſicut a- renam, quę eſt in littore maris: qusia dñie immnuti ſumus plus qum omncs gẽtes, funus; humiles In unuerſa terra hodte propter peccata noſtra Et non eſt in teua — pore hoè princeps,& durx.& propheta, fapergio- xioſus neq; holocauſtũ, neq; ſacrificiũ, neq; ob Aatio, neq; incenſum neq; locus primitia rũ coram te, ut poſsimus inuenire miſeri- cordiam tuam, ſed in anima contrita,& ſpiritu humilitatisſuſcipiamur.Sicut ĩ ho locauſto arietum& tauroꝶe,& ſicut in nmull ibus agnoꝶ pinguiũ, ſic fiat ſacr fici um noſtrã in conſpecu tuo hodie, ut pla ceat tibi, qm̃ non eſt confuſio confidenti- Dus in te. Et nunc ſequimur te in toto cot de,& timemus te,& quetimus faciè tu- am. Ne conſundas nos, ſed fac nobiſcum 2. iĩuxta manſue tudinẽ tuam, ò& ſecũ dũ mul eitudinè miſericordię tuę. Et erue nos in mirabilibus tuis,& da gloriam nomini tuo dñe,& confundant᷑ omnes qui oſten dunt ſeruis tuis mala, conſundant᷑ in om- ni potentia,& robur eorũ conterat᷑,& ſciant quia tu es dñs deus ſolus.& glorio ſus ſuper orbẽ terrarũ. Et non ceſſabant qui miſerant eos miniſtri regis ſuccende/ te fornacẽ, naphtha& ſtuppa& pice& malleolis, et effundebat᷑ flamma ſuper for nacẽ cubitis quadragintanout̃;& erupit, & incendit quos reperit iuxta fornacẽ de Chaldęis. Angelus aũt dñi deſcendit cũ Azaria& ſocijs eius in fornacem,& ex cuſgit flammam ignis de fornace,& fecit mediũ fornacis guaſi uentũ roris flantẽ, & non tetigit eos omnino ignis, neq; cõ triſtaunt, nec quicquam moleſtięintulit. unc hi tres quaſt ex uno ore laudabant & glorificabant, S& benedicebant deum in fornace, dicẽtes: Benedicus es dñe de? patrã noſtrorũ,& laudabili,& glorio- ſus,& ſuperexaltatus in ſecula,& bene- didũ nomen glorię tuę ſanctũ& lauda⸗ Pile, et ſuperexaltatũ in omnibus ſeculis. Zenedictus es in tẽplo ſancto glorię tuę, & ſuperlaudabtlis,& ſupergloriolus in ſecula. Benedictus es in throno regni tuiĩ, & ſuperlaudabilis,& †ſuperexaltatus lin Tecula. Bñdictus es qui intueris abyſſos, ſedes ſuper Cherubin,& laudabilis, & ſuperexaltatus in ſecula. Benedictus es in firmamento cœli,& laudabilis,& glorioſus in ſecula Benedicite omnia o- Pera dñi dſio, laudate& ſuperexaltate eũ in ſecula. Benedicite angeli dñi dño, faudate& ſuperexaltate eum in ſecula. 1/ Pſal. 48.àa Benedicite coeli dio, laudate& ſuperex altate eum in ſ ecula. Benedicite aquę Oẽs qug ſuper cœlos ſunt dfio, laudate& ſu- per⸗ Daniel. perexaltate es infecula. Bene lclte oe scvnje uirtutes dfit dño, laudate,& ſuperexalta- ham. te eũ in ſecula. Bñdicite ſol& luna dño arbec 1 laudate& ſuperexaltate eüinſecula Bñ 38 Lant dicite ſtelle cœæli cño, laudate&ſuperex lcer altate eũ in ſecula. Bñdiciteo:simbet& 9 gaüls3 ros dño, laudate,& ſuperexaltate eũin vbnodt ſecula. Bñdicite oĩs ſpiritus dei qno au⸗ a Kun date& ſuperexaltate eũ in ſecula Bĩdi⸗ a ohe 3 cite ignis& ęſtus dño, laudate& ſuper- guin exaltate eũ in ſecula. Bñdiciteſian& Aba ręſtas JIdño, laudate& ſuperexaltate eũ dta agilur in ſecula. Bñdicite rores& pruinæ do, ootan laudate& ſuperexaltate eũ inſecula Bã Huc dicite gelu& frigus duo, Hauqate& ſu⸗ ancaxpor peraltate eũ ĩ ſecula. Bñdiciteguacies et— niues dño, laudate& ſuperexaltate em ainoliuls in ſecula. Benedicite nodes& djes qo, aruuſlſ laudate& ſuperexaltate eũ inſecua Bà xinb dicite lux& tenebre dño, laudate& ſu, E lanuid 3 perexaltate eũ in ſecula. Bñdſcitetuiguæ aimui ra& nubes dũo, laudate& ſuperexatta gicrti te eũ in ſecula. Benedicat terradũm lau⸗ aunen det,& ſuperexaltet eũ in ſecula. Bĩdick ax ſenmn te montes& colles dño, laudate&ſuper ieurdo ex. Benedicite uniuerſa germinantiain Kae terra dio, laudate,&c. Bñdicite fontes an aae diño, laud. Bndicite maria& flumina do d n .— 7,. 1 zen condr. mino, laud. Bñdicite cete,& omnia que ago ü mouentur in aquis dno. naud. Benedicie aeieſ omnes uolucres ccœli dño. laud Bũdiciit c omnes beſtie& pecota dño laud. Bene⸗ ien dicite flij hominã dño laud. Benedici, iaah 5 te Iſrasl dũm, laudet& ſuperexaltet eum is in ſecula. Benedicite ſacerdotes di do- henn r mino laud. Bñdicite ſerui cij Gio aut. aadi Benedicite ſpiritus& animę iuſtorũ do⸗ anne mino, laud. Benedtcite ſancti& humites 1 corde dño.laud. Benedicite Ananla, A- 85 zaria, Milael dño, laudate& ſipetexal* 4 tate eũ in ſecula: quia eruit nos de inler⸗ naran no,& ſaluos fecit de manu mortis⸗& li⸗ ſeimf berauit nos de medio ardentis flmmmg, 6 .... 2 8 3 de medio ignis eruit nos. Conſtemme un qfio, qs̃ bonus, qf̃ in ſeculummientat iana „„—-. ligioſi dũo Deo 8 dllea, dia eius. Bñdicite oẽs religicin. ulaa deorũ, laudate,& confitemini ei, qulan aae omnia ſecula miſericordia eius dcren ¶ Hacuſque in Hjebræo non habetun ii 48 & quæ poſuimus qde Theodot- m nus editone trautlata ſu ut.. artin Tunc Nabuchodonoſot rex 2 6 den puit,& ſurrexit propere,& iims in tun b e*) ne tres ulros mn des. tibus ſuis: Nonne tres tifoè ncahuam aab n contdt. 1 en , d 7 we Jcuih a uocdne.„Uuden 6 ns e 4 Al 1 1 c nod lt 14 üd ad X cä Rünn ananfn, 8 Simen r„d. 3 ce 2 taas di.K.2.,,. Alhen nn 4 b 1 21 aünd de 4 2 inrnn Br uccmd een hech Ta K hice 1aa iſeanhn mn üpe ab doi Ken des den ne d urlonn deftéinal beir ie ne halibu P ij wnil cedant den. ldin ut e es Gie Arnih dextn .K georit imn aliin aln.& dene 2 Biciehimt & bud en an Nates nide lecuii ed alle H gbre aMülcatt ergiorcis u infatt moregnit Dn bhsittir rexatus*tnds ardt rer adA, tedihne Lhulbi äbmaſüt „Becän d bs Rlcie lnkbiu1*l hute u dte omat unc ſechnin upcrexata-* mfer gen ü f 7 ju nmceon uwetteit. am ec i e Kuperch l b MECA 05 d lnoan, dA.Ne p mue A Fa- mediũ ignis compeditos: Qui reſponden tes egi dixerunt: Vere rex. Reſpondit rex,& ait: Ecce egonideo quatuor ui- 105 ſolutos,& ambulantes in medio ig⸗ nis,& nihil corruptionis in eis eſt,& ſpe cies quarti ſimilis Hlio dei. Tunc acceſsit Nabuchodonoſor ad oſtiũ fornacis ig⸗ nis ardentis,& an: Sidrach, Miſach,& Abdenago,leran dei excelſi, egredimini. & uenite. Statimc egreſsiſunt Sidrach, Milach,& Abdenago de medio ignis. Eicongregati ſatrapt᷑.& magiſtratus, et iadices,& portamtes regis, cont ẽplaban ear uiros illos, qiñ nihil poteſtatis habuiſ ſetiguis in corponbus eorã,& capilius capitis eorũ non eſſet aduſtus, etiam fara bala eotũ non ſuiſſent immuttata,& odor ignis non traufiſſet per eos. Et erumpens Nabuchodonolor, ait: Benedictus deus corä, Sidrach uidelicct, Miſach,& Ab- qenago. qui miſit angelũ ſuũ,& eruit ſer- uos ſuos quicrediderunt in eũ,& uerbũ regis immutauerunt,& tradiderunt cor/ pora ſia ne ſeruirent, et ne adorarent om nè den, excepto deo ſuo. A me ergopo ſtũ eſt hoc decretã. ut omnis populus, tti bus, et lingua quęcunq; locuta fuerit bla ſphemiam contra deũ Sidrach, Miſach, et Abdenago, diſ pereat, et domus eius ua ſtet: neq; em eſt alius deus qui poſsit ita ſaluare. Tunc rex promouit Sidrach. Mi ſach et Abdenago in proumcia Babylo nis Nabuchodonoſor, rex omnibus po- pulis gtibus, et linguns, qui habitant in uniuerſa terra, pax uobis multiplicetur. gigna etmirabilia fecit apud me de ex- cellus. Placuit ergo mnui prędicare ſigna eins, qula magna ſunt: et mirabilia eius, quia fortia: et regnũ eius, quta tegnum qſempiternum, iſet poteſtas etus in genera tione et generationem. LRusſum ſomiuat Nabuchoclo⸗ noſor.(ap. IIII. Go Nabuchodonoſor quietus eram in domo mea, et Hlorẽs in palatio meo ſommũ uidi quod perterruit me, et cogi- eattoues meę in ſtratu meo, et uiſiones ca pitismei conturbauerun: me Et per me propoſitũ eſt decrets, un introducereitur n conſpe du meo cunci ſaptentes Baby louns. et ut ſolutionẽ ſounij indicarèt mi- hi. Tüc ingrediebant᷑ acioli, magi, Chal dti, et aruſpices, et ſomniũ narraui in con ſpedu corũ, et ſolustonè cius non in ſica- ertunt uerunt mĩti, donec collega ingreſſus eſt in conſpectu meo Damel/cui nomẽ Balæ thaſſar ſecimdũ nomen dei met, qui hę- bet ſpiritũ deorũ ſanctorũ in ſemetipſo./ et ſomnium coram ipſo locutus ſum. Bal thaſſar princeps ariolorũ, r—⁷] egoſcio quem quod ſpiritũ ſanctorũ deorũ habeas inte. et omne ſacramemũ non eſt impoſsibile tibi, uiſiones ſomniorũ meorũ quas uidi, et ſolutionẽ eorũ narra.V iſio capitis mei B in cubili meo: videbam, et ecce arbor in medio terrę, et altitudo eius nimia. Ma- gna arbor et fortis, et proceritas eius cũõ tingens cœlã, aſpectus illins erat uſc; ad terminos uniuerfę terræ. Folia eius pul- cherrima, et frucius eius nimius, et eſca uniueriorũ in ea: ſubter eam habitabant animalia et heſtię, et in ramis eiꝰ conuer ſabantur uolucres cœli, et ex ea ueſcebaæ tur omnis caro. Videbam in uiſione ca- pitis mei ſuper ſtratũ meũ, et ecce uigit et fanctus de coœrlo deſcendit. Clamauit fottiter, et ſic ait: Succidite arborẽ, et prę cidite ramos eius, et excutite folia eius, et diſpergite fructus eius: fugiant beſtiæ que ſubter eam ſunt, et uolucres de ramis eius. Veruntamen germen radicum eius interra ſinite, et alligetur uinculo ferreo et ęreo in herbis quæ foris ſunt, et rore( cœli tingatur, et cũ feris pars eius in her- ba terrę. Cor eius ab humano commne tur, et cor ferę detur ei: et ſeptem tempo- ra mutentur ſuper eum.In ſentemia uigi- lum decreti eſt, et ſamo ſanctorũ, et pe- titio:donec cognoſcant uiuentes, quoni- am domtnatur excelſus in regno homi: nã, et cuicunq; uomierit, dabit mud, et hus millimũ hominẽ conſtituerit ſuper eum. Hoc ſommiũ uidi ego Nabuchodonoſor rex, tu ergo Balthaſſar interpretationems narra feſtinus, quia omnes ſapientes teg- m mei non queumi ſolutionè edicere mi- hi:tu autem pot«s, quia punus deorunm ſanctorã in te eſt. Tune Danieh cuius no men Balthaſſar, cœpit intra ſemenpſum tacitus cogitare quaſt una hora, et cogita tiones eius conturbabant eũ. Reſpondès aũt rex ait Balthaſſar: Sõniũ et iuterpre- tatio eius non conturbent te. Rñdit Bal. ihaſfat, et dix: Dne mi, ſomũ his caun te oderuit, et interpretautocelus hoſtih. tui⸗ is ſt. Arborẽ quã uidiſti ſublimè at vo buſtã, cuiꝰ alriudo ptingit ad eœiũ, et a- ſpcd'a'iOum IIdei 1uni ei'puichertes 2½* Did D .——— E Ink* Eccl.z g Iſs tranſit G L.7 d mi,& frucaus eins nimias,& eſca omniũ in ea, ſuper eam habitantes beſtię agri, et in ramis eius commorantes aues cœæli, tu es rex, qui maguficatus es,& inualuiſti & magnitudo ua creuit,& peruenit uſ que ad cœlũ,& poteſtas tua interminos unuercꝭ terrę. Quod aũt uidit rex uigi- ſẽ,& ſanctũ deſcendere de cœlo,& dice- re- Succidite arborẽ,& diſsipate illam, attamen germen radicũ ei“ in terra dimit tite,& uinciat᷑ ferro& ęre in herbis fo- ris,& rore coli conſpergat᷑,& cũ feris ſit pabulã eius, donec ſeptẽ tẽpora mutent᷑ ſuper eũ: hęc eſt interpretatio ſententiæ Altißimi, quę peruenit ſuper dm meum regt. Rijcient te ab hominibus,& cum beſtijs ferisq eric habitatio tua,& fœ- nũ ut bos coꝛedes,& rore ccœæli infunde ris, ſeptè quoq́; tempora mutabhuntur ſu- per te, donec ſcias quod dñetur excelſus ſuper regnũ hominũ,& cuicunq́; uolue- rte det illud. Quod aũt pręcepit ut relin queret germen radicũ elus, id eſt, arbo- xis: ſ regnũ tuum ibi manebis poſtq́; co- gnoueris poteſtatẽ eſſe cœeleſtem. Quam obrẽ, rex, conſiliũ meũ placeat tibi,& peccata tua eteemoſynis redime,& iniꝗ- tates tuas miſericordijspauperũ: forſitan ignoſcetx deus delictis tuis. Omnia hæc uenerunt ſuper Nabuchodonoſor regẽ. Poſt finẽ menſiũ duodecim, in aula Ba- bylonts deambulabat. Reſponditq; rex, & ait: Nonne hæc eſt Babylon ciuitas magna, quara ego ędificaut in domũ re- gnu. in robore fortitudinis meę.,& in glo ria decoris mei᷑ Cũq; ſermo adhuc eſſet in ore regis. uox de coelo ruit: Tibi dicit Nabuchodonoſor rex:Regnũ tuũ Ftran ſibit là te,& ab hominibus eijcient te, et cũ beſtijs& fert erit habitatio tua: fœ- nã quaſi hos comedes,& ſeptẽ tempora mutabuat ſuper te, donec ſcias quod dſñe tur excelſus in regno hominũ,& cuicũq; uoluerit det illud. Badẽ hora ſermo com- pletus eſt ſuper Nabuchodonoſor.& a* hominihus abiectus eſt,& fœnũ ut bos comedit,& rore cœli corpus eius infectũ eſt donec capilli eius in ſimilitudinẽ aq. lirũ creſcerent,& ungues eius quaſi un- gues auiũ.lgit᷑ poſt finẽ dierũ ego Nabu chodonoſor oculos meos ad cœlũ leuaui, & ſenſus meus redditus eſt mihi,& Altiſ nimo benedixi, æ uiuentẽ in ſempiternũ laucdaui,& glorificaui- quia poteſtas ei 842 pote- Daniel. poieſtas ſempiterna,&tenẽ eimmin gene ratione& generationt. Et omnes nabi⸗ tatores tertę apud eã in nihllum teputati ſunt: iuxta uoluntatt em̃ ſuamacit am ⁄ uirtutibus cœli, q́; in haditatondus ter- rę,& non eſt qui reſiſtat manun elus,&di cat ei: Quare feciſtt: Inplo temporeſen ſus meus reuerſus eſt ad me,& ad hono- tẽ regni mei, decoremq; peruen,& gu ra mea reuerſa eſt ad me: et opumues mei, et magiſtratus met requiſſenmtme, et in regno meo reſtitutus ſunt et magni- ficẽtia mea amplior additaeſt mihn. Nũc igit᷑ ego Nabuchodonolor audo, et ma- gniflco, et glorifico regẽ cœli: qun cia opera eius uera, et oẽs uig eius udicia,et gradientes in ſuperbia poteſthumiliare- Balthaſær rex Balylonis abufens ua- ſis templi uudet manuſeribens 24 panelẽ. C(ap. J. B Althaſr rex fecit grande conuiuium optimatibus ſuts mille, et unuſquiſq; A ſecundũ ſuam hibebat(tatẽ. pręcepit er go iam temulentus, ut afferrent uan au- rea et argentea quę aſportauera Nabu⸗- chodonoſor pater eius de tepio quod iu- it in leruſalẽ, ut hiberent in eis rex eio- ptimates eius, uxores q́ eius et concubi- nę. Tunc allaia funt uaſa aurea quę appot tauerat de templo quodſuerat in lerua Fet hiberumi in eis rex et optimates eip, uxores et concubing illius. Bibebantui- nũ, et laudabant deos ſuos aureos ct ar- genteos, greos, ferreos, ligneosq; et api⸗ deos. In eadem hora apparuerunt digiti quaſt manꝰ hommis ſcnibètis conttacam B delabrũ in ſuperficie parietis aule reg et rex aſpiciebat articulos manus rbẽ⸗ tis. Tunc ſacies regis cõmurata eſtect co- gitationes eius continbabant e; et com pages renũ eius ſoluebant, et genmn elu ad ſe inuicẽ co lidebant᷑. Pxclamault ſi/ que rex fortiter ut introducerent magos, Chaldęos, et aruſpices. Et proloquss 99 ait ſapientibus Bãbylonts: Qulicunc fe gerit ſcripturam hanc, et interpretaulo eius manifeſtam mihi fecertpupee ſiek, et torquẽ auream habebit inco n. et tertius in regno meo erit. Tunc 6 1 ſi oẽs ſapientes regis non pouenan ſcripturam legere, nec intetprerenn ius indicare regi. Vnde rex Baltia u9 tis conturbatus eſt, et uultus tlluus mnns- . ius uin tatus eſt:ſed et optimates etus Neg babant. puhnte gidotil, dyvboche dnteconnu gawi — 3 pin lydebupe ant(unt Hhoſor e aanaiot titei apnn am 8 ime oſetetot atined, ztüͤtnome ainocetur, eimnodu Aauiptei ißcaptn premeo iprnde eornacg, aiminte. aheaume rananele zuäcarent Mans ſerm lülktt, q 3 lea mummlege en t inenm ein rointegn thonden emtabr dieſaih rtepre Dl den enieng deiodone tentau txü) tnb dtunteig uurleb dxllad Amd itaili dielt iaad) a dh dd ean irni 1 Adal do Kinaut— en L 2 peruennu Amterning b acnte 4kex ug A 0 A n hedaſg ³ „en ieru (Pota mr⸗ Pora uten. Vlolentenr er Ga geu udan, cr 2n, ſa ſar cxl nfun Maduonr erur exce u unp uodiue epu unun ideſt, uda da po c eden(an ctundi, Lmi 1 rmochd 1 onolot 44 2us emsinkct cri ego Nu- dcœu lenad aiht,& n 1 mſempttern upoctsei I. Kadan pe 45 4c 1 4 Dale llan um 1 1= 1 4 4 ei Bcrie iſenn Rlas dmi C Regina aut pro re quę acciderat regi& tumatibus eius, domũ conulun ingreſ⸗ hieſt,& proloquens. ait: Rex in eternã uiue: non te conturbẽt cogitationes tuæ, neq; facies tua immutel.Eſt uir in regno auo, qui ſpiritũ deorũ ſanctoruũ habet in ſe:& in diebus patris tui ſcientia& ſapi- entia inuente ſunt in eo:nam& rex Na- buchodonoſor pater tuus principem ma orũ, incantatorũ, Chaldęcrũ,& aruſpi- bũ conſtituit eũ, pater inquam tuꝰ O rexc. Quiaſpititus amplior&e prudentia intel ligentiaq;,& interpretatio ſomniorũ. denbo fecretorũ, ac ſolutio iigatorũ in- vente ſunt in eo, hoc eſt in Daniele, cui D reæ poſuit nomen Balthaſſar: nunc itac Danieluocetur,& interpretationè narra bit. Igit introductus eſt Daniel coram re ge. Ad quẽ pręfatus res ait: Tu es Dani⸗ elde filijs captiuitatis ludę, quẽ Fadduxe nir ni iReé/ ratpater meus reꝛe de lIudęa: Audiui de rdun iiuan hh rmimn, — nu ci wſer nn a uIu. 12 Gsseic un. rramn — tandn 1 denmnan = accaaun irr wüümt 2 5 kenn e bexdenm an p m hhan ta biinüpeinn * arpicdum ncncomi I. Jne tiscnt nniemſtt Kmiicalikn wäd un p iortter — ee eng a n ientdabit (nin dd e ahum. 2 anfchnnt. auiwän ftwgämn tius qni un 1e iW nreswee te, qñſpiruũ deorũ habeas,&⅞ ſciemia, intelligentiach ac ſapientia ampliores in uente ſunt in te. Et nunc introgreſsi ſunt in conſpectu meo ſapientes magi, ut ſcri⸗ pturam hanc legerent,& interpretationẽ eins indicarent mihi,& nequiuerũt ſen- ſum huius ſermonis edicere. Porro ego audiui de te, quod poſsis obſcura inter- pretari,& ligata diſſoluere: ſi ergo uales ſcripturam legere,& interpretationẽ ei? indicare mihi, purpura ueſtieris,& tor- qnẽ auream circa collum tuũ habebis,& tenius in regno meo princeps eris- Ad quę reſpondens Daniel ait coram rege: Munera tua nttibi,& dona domus tuę alteri da: ſcripturam autem legam tibi, rex.& interpretationẽ eius oſtendam ti- bi. O rex, deus altiſsimus regnũ& ma- gnficentiam. gloriam& honorem dedit Nabuchodonoſor patri tuo. Et propter magnificentiam quam dederat ei, uniuer ſipopuli, tribus& lingueę tremebant& metuebant eũ:quos nolebat, ĩterflciebat: & quos uolebat.percutiebat:& quos uo lebat, exaltabat:& quos uolebat, humi- liabat. Quando aũt eleuatũ eſt cor eius, & ſpiritus illius obfirmatus eſt ad ſuper- biam, depoſitus eſt de ſolio regni ſui,& gloria eius ablata eſt,& àfllijs nominũ ie abiectus eſt, ſed& cor eius cũ beſtijs po umaan 4 eluu eſt,& cum onagris erat habitatio e- ſne eius: ffœnũ quoc; ut bos comedebat,& tman F tore cœli corpus eius iufectũ eſt, donec cogno- Daniel. 4 5 3 cognoſceret quðd poteſtatẽ haberet At tiſsimus in regno hominũ,& quemcũq; uoluerit ſuſcitabit ſuper illud. Tu quoq; filius eius Balthaſar, non humiliaſti cor tuũ, cũ ſcires hęc omnia, ſed aduerſus do- minatorẽ cœli eleuatus es,& uaſa dom eius illata ſunt coram te,& tu,& optima tes tui,& uxores tuę,& concubinę tuæ uinũ bibiſtis in eis:deos quoq; argente/ os& aureos,& ęreos, ferreos, ligneosc & lapideos. qui non uident, neq; audi- unt, neq; ſentiunt, laudaſti: porro deũ qui habet flatũ tuũ in manu ſua& omnes ut- as tuas, nõ glorificaſti· Idcirco ab eo mif ſus eſt articulus manus, qui ſcripſit hoc quod exaratum eſt· Hęc eſt aũt ſcriptura quç digeſta eſt: MANE, THECEE⸗ PHARES. Et hec eſt interpretatio ſer monis: MANE: numerauit deus regnũ tuã,& compieuit illud. THBCERL: ap penſus es in ſtatera,& inuentus es minus habens. PHARES: diuiſum eſt regnũ tuũ,& datũ eſt Medis& Perſis. Tune iubente rege indutus eſt Daniel purpu- ra,& circundata eſt torques aurea collo eius,& prędicatũ eſt de eo quod haberet poteſtatẽ tertius in regno ſuo. Eadẽ no⸗- cte interfectus eſt Balthaſir rex Chaldę- us. Et Darius Medus ſiſcceſit in regnũ- annos natus ſexaginta duos. ¶ Daniel conſutuitar à ree princept ſuperſatrapas.(ap. Fl. Lacuit Dario,& conſtituit ſuper re- gnũ ſatrapas centũ uigiuti, ut eſſent in toto regno ſuo. Et ſuper eos principes tres, ex quibus Daniel unus erat, ut ſatra pe illis redderent rationẽ,& rex non ſu- ſiineret moleſtiam. Igitur Daniel ſupera bat oẽs principes& ſatrapas, quia ſpiri⸗ tus dei amplior erat in illo. Porro rex cꝗ gitabat conſtituere eũ ſuper omne regnũ unde principes& ſatrapę querebant oc- caſtonè ut inuenirẽt Danieli ex latere re⸗ gni, nullamq; cauſam& ſuſpicion repe rire potuerunt, eo quod fidelis eſſet,& o- mnis culpa,& fuſpicio non inueniret in eo. Dix erunt ergo uiri illi: Non inuenie- mus Danieli huic aliquam occaſionẽ, ni ſi forte in lege deiſui. Tunc principes et ſatrape ſurxipuerunt regi,& ſic locuti ſunt ei: Dari rex, in ęternũ uiue:conſiliũ inie- rũt o᷑s principes regni tui‚ magiſtratꝰ& ſatrapeſenatores& iudices, ut decretum imperatorũ excat, et ee Oĩs qui pe 44 3 4 er “ Daniel. Kerit Aliquam petitiont à qndcunq; deo & homine, uſq; ad triginta dies, niſi à te xex, mittatur in lacũ leonũ. Nunc itaq; rex confirma ſententiam,& ſcribe decre tũ,ut non immutet᷑ quod ſtatutũ eſt à Me C dis& Perſiis, nec pręuaricaricuiquam 1i ceat. Porro rex Dariꝰ propoſuit edictũ, & ſtatuit. Qutod cũ Daniel comperiſſet, id eſt conſtitutam legem, ingreſſus in do- mã uam,& feneſtris apertis in cœenacu- Io ſuo contra lIeruſaſẽ tribus temporibus in ſie flectebat genua ſua,& adorabat, confitebaturq; coram deo ſuo, ſicut& ante kacere conſueuerat. Viri ergo illi cu rioſius inquirẽtes, inuenerunt Danielẽ o- rantẽ,& obſecrantẽ deũ ſuũ. Et acceden tes locuti ſunt regi ſuper edicto:Rex, nã- quid non conſtituiſti, ut oĩs homo qui ro garet quenq́; de dijs& hominibus uſc ad dies triginta, niſi te rex, mitteret᷑ in la D cã ſeonã: Ad quos reſpondẽs rex, ait: Ve † rus eſt ſermo iuxta decretũ Medorũ atc Perſarõ, quod pręuaricari non licet. Tãc reſpondẽtes dixerunt coram rege: Dant- el de fllijs captiuitatis Iudæ, non curauit de lege tua,& de edicto quod conſlitui- ſti. ſed tribus tẽporibus per diẽ orat obſe/ cratione ſua. Quod y bũ cũ audiſſet rex, ſatis contriſtatus eſt,& pro Daniele poſu it cor, ut liberaret eũ,& uſq; ad occaſum ſolis laborabat, ut erueret illũ. Viri autẽ f illi intelli getes regẽ, dixerũt ei: Scito rex quia lex Medorũ atq; Perſarũ eſt, ut o? decretũ quod conſtnuerit rex, non liceat immutari. Tunc rex precepit,& adduxe runt Daniel?,& miſerunt eũ in lacũ leo- nũ. Dixitq; rex Danieli: Deus tuus quẽ colis, ſemper ipſe liherabitte. Allatusq́; eſt lapis unus,& poſitus eſt ſuper os laci, quẽ obſignauit rex annulo ſuo& annulo optimatũ ſuorũ, ne quid fieret contra Da nielẽ. Et abijt rex in domũ ſuam,& dor- muit incœnatus. cibiq; non ſunt allati co ram eo, inſuper& ſomnus receſsit ab eo. Tunc rex primo diluculo conſurgens,fe- ſtinus ad lacũ leonũ perrexit, appropin- quansq; lacui Danielẽ uoce lacrymabi- Ii inclamauit,& affatus eſt eũ: Daniel ſer uie dei uiuötis, deus tuus cui tu ſeruis ſem- per, putas ne ualuit te liberare à leonibꝰ? Et Daniel regi reſpondẽs ait: Rex in æ- 1. Mac.*. f ternũ uiue. Deus meus miſit angelũ ſu, & concluſit ora leonũ,& non nocuerũt mitit, quia coram eo iuſtitia inutta eſt in me: me:ſed& cotam ie, rex, delidlã non ſaci elin Tunc uehementer rex gauiſus eſt ſu B Bahcch eo,& Danielẽ pręcepit equci delacut e- untie ductusq eſt Daniel delacu,&nulla lelo aüheit inuenta eſt in eo, quia credidit deo ſuo. Antichus lubéte aüt rege adducii ſunt urritli qui üwuln accuſauerũt Danielẽ,& in lacũ leonum mmand miſsi ſunt. ipſi& filij,& uxotes eoii dà Mie non peruenerũt uſq; ad pauimentũ ſaci, 5iegte donec arriperẽt eos leones,&omninoſma ürtird eorum comminuerũt. Tunc Darius tecx aulhas ſcripſit uniuerſis populis, nibubus,& ſin· u'ytl guis habitantibus in uniuerſa terpax( uslüpfi uobis multiplicel. A me conſtituum eſt ududi decretũ, ut in uniuerſo imperio& tegno ſttcolj meo tremiſcant,& paueant deũ Danie⸗ nuiläigy lis:ipſe em̃ eſt deus uiuẽs& eterus iaſe iſtylib cula,& regnũ eius non diſsipabiur,& Müqlqas poteſtas eius uſq; in gtemũ. Iplelidera⸗ aulonen tor eſt atq; ſaluator, faciens ſigna mira uiſflin bilia in cœlo& in era, quiliberauit Da, aumiiquũ nielẽ de xlacu.leonũ.iPorro Daniel per mat'obuler ſeuerauit uſc; ad regnum Daripregnu; dani g Cyri Perſc. püleni CTiſio quatuor beſuarum Dameli ge no oſtenditur.(Cap. VII. achnöpei A Nno prtmo Balthaſar regts Babyſo I aniisli mis, Daniel ſomniũ uidit: uiſio atte iannubas capitis eius in cubili ſuo,& ſomniũ ſeni·- uͦltides bẽs breui ſermone comprehdit, ſunma⸗ amibe timq; perſtringens, ait: Videbam in ui muiiſe ſione mea nocte, et ecce quatuot utti cee aidiem li pugnabant in mari magno Et quam⸗ ainitlet or beſtie grandes aſcẽdebant de maridi⸗ iäſilil uerſe inter ſe. Prima quaſt leena,& ahs nlecaä habebat aquilę:aſpiciebam donec euulg iaidi ſunt ale eius,& ſublata eſt de terra,& ſe aauti per pedes quaſi homo ſtetit,& cot homi inbiin nis datũ eſt ei. Et ecce beſtia alia limis welth urſo in parte ſtetit,& tres ordines eranti iamihas Ore eius,& in dentibus eius,& lic dice daich bant ei: Surge, comede carnes plurmas. xiani Poſt hęc aſpiciebam,& ecce alaquat iana pardus,& alas habebat quaſi auis, Gua“ uaa tuor ſuper ſe.& quatuor capita eraum uanti beſtia.& poteſtas data eſt eiPoſtheca- ir ſpiciebam in uiſione noctis 6 he ſänt, ſiia quarta tetribilis atq; mirabili 3 uii tis nimis, dẽtes ferreos hẽbat nagm lwi 4 6 veli 4 4 6 8 medẽs atq; comminue5,O relicua ben enden ſuis conculcẽs, iſsimilis aut erx e C wami beſtijs quas uideramante eam,& k Ad aain cornua decc Coniyderabam cou dacm ecce cornu aftud paruul ottu et i iiſun à N Linde dad Sedrã,& tria ae cornibus primis euut dnd 1 2.. ‿ HB dad’ Elunt afacie eiꝰ,& ecce oculi quaſi ocu driatgan— da e liboĩs erant in cornu iſto,& os loquens peüisti Knns ingktia⸗Aſpiciebam, donec throni poſiri 1 ceiſ rade 6 funt, Santiquus diera ſedit, ueſtimèiũ el nran nii candidũ quaſi nix,& capnlli Capius eius ain eanen w anſit lana munda,thron ei a0 amme 18⸗ eenne a ed nbaore ei' igmis acctſis. IFluui l2un nee ee dei) napidusc; egtediebat᷑ a facie eius millia b Ca 1— u milliã miniſtrabant ei,&e decies millies 4 len⸗ 9 t ckienamillia aſsiſtebant ei, iudiciũ ſedit, megpil e Uimdn Klibri apti unt. Aſpiciebam propt᷑ uo- un D t nityén cẽſermonũ grandiũ, quos cornu illud lo- d.Praccad luninnn ebat,&uidi qmm interfecta eſſet beſtia leeRen n üm C periſſet corpus eius.&traditii eſſet ad —2 ũdtimxd comburẽdã igni, aliarũ quoq;beſtiarã ab dnide t npii, hu eſſet ptãs,& tẽpora uitę conſtituta el mmerei mn. euugn, ſent eis uſc; ad tps& tps. Aſpiciebam er rea Wargüm oo in uiſione noctis,& ecce ci nubibus Meini cab bn. cœsſi quaſi fllius hominis ueniebat,& aſ⸗ — 2 1 Jlaolles g ad antiquũ dierã ꝑuenit:& in conſpe- m regeDn— uulzu tu ei obtuletũt eũ.&e decit poteſtatẽ et e 1—t. nonotẽ, et regnã,& Oẽs populi, tribus, ct * def mung e.C ligur ipſi ſeruiẽt ſpoteſtas eius. poteſtas * 5 ncts ſe c gterna qus non auſeret, et regniũ eius ꝗd lil deee Sr non cotrũpet Horruit ſpũs meus, egoDa 1 lerh Dun 5 niel tertius ſum in his, et uiſiones capitis Dmdep aunai E mei conturbauerũt me. Acceſsi ad unum 7 ¹ ecau Scu aum de aßziſtẽtibus, et ueritatẽ quęrebam ab H. Vn aut nn— eo de omnibus his Qui dixit mihi inter⸗ 1 tei Scin iah n dddean rani di e Ramum ud d,&¶ Kladmim. rcx. non hccz zei gatti dit. Laddes mu derſe lem. 5 d mnlcüleg numueee Des us n ein alh re. Ansc a clegd. Super cshd an näctt i Dw. a0& n em pmet rer con 0 ov⸗Linäait ſem. X dot d Suze c ſune ai q*☛ Gec pictm teccitad d ⁵⸗aob deiiest Wan perſe, Kgn tn, apptooi r Tpodctuen . ber minuünr ci: Dmidt an*ruauutün 4 ½„ mers en 8 is deren ne AKorid Aeräfß charss 2 A. c Fbe Ran? n lcs pretationẽ ſermonũ, et docuit me. Hę qua tuor beſtie magne⸗quatuor ſunt regnas Suſcipiẽt aũt regnum ebũt regnum Poſt re de beſtia quar lde ab omnibus, seiꝰ fer a ſtantẽ ante portam, et cucurrit ad eũ im sſuę.Cũqʒ appropinqxaſ rietẽ. efferatus eſt in cũ, et pex 5, et comminut duo cornua e- be⸗ ius, et non poterat aries reſiſtere ei: cũq; conſurgit de terra · ſandi dei altiſsimi, et obtin ulq; in ſeculũ, et ſec hoc uolui diligèt᷑ diſce ta, quę erat diſsimulis ua er terribilis nimis, dètes et ungue nuebat, er reli⸗ at, et de cor- petu fortitudini pite, et de a- ſet prope a d ceciderãt cuſsit ariet rei, comedebat et commi qua pedibus ſuis conculcab mb. decẽ quę habebat in ca lio quodoriũ fuerat ante quo tria cornua, et de cornu illo quod ha hat oculos, et os loquẽs grandia et maius erat cęteris. Aſpiciebam. lud faciebat bellã aduerſus ſanct ualebat eis, donec uenit antiquus dierũ, et iudiciũ dedit ſanctis excelſi aduenit, et regnũ obtinnerunt ſan ſicait: Beſtia cuarta. regnũ quartũ erit in terra quod maius erit omnibus regnis, et gran F ulũ ſeculorum. 2 et ecce cornu il⸗ os, et prę aũt caprarã ‚et tempus ſu Daniel. conſurget poſſ eos. 3 et ipſe potentior erit prioribus, et tres reges humiliabit. Et ſer mones gõtra excellum loquet᷑, et ſandtos G. Altiſsimi comeret, et putabit quod poßit mutare tẽpora et leges, et tradẽtur in ma nu eius uſqʒ ad tẽpus et tẽpora et dimidiũã tẽporis · Et iudiciũ ſedebit ut auferat᷑ po- retia, et conterat, et diſpereat uſq; in finẽ · Regnẽ autk, et poteſtas, et magnitudo regni ꝗᷓ eſt ſubꝛer oẽ᷑ cœlũ, det᷑ populo ſan — ctorũ piternũ eſt, et ots re dient. Hucuſq; inis uerbi. Altiſsimi, cuius regnũ, regnũ ſem- ges ſeruitt ei et obe⸗ Ego Danie! . multũ cogitationibus mels conturbabat, et facies mea mutata eſt in me, uerbũ aut in corde meo conſeruaui. ¶ Viſio pugna inter arietem& bircum. Cap. ANno tertio reg ſio apparuit mihi, ego Daniel, poſt VIII. ni Balthaſar regis, ui id quoduideram inprincipiò, uidi in ui ſione mea,/cũ eſſem in Suſancaſtro quod eſt in KlamFciuitate, ne eſſe me ſuper portam Vlai. Et leuaui oculos meos, et uidi, t ecce aries unꝰ ſta⸗ pat ante paludẽ, habẽs cornua e celſa, et unũ excelſius altero au q; ſuccreſeẽs. Po. ſtea uidi arietẽ corntbuꝰ uentilantẽ con- tra Occidentẽ᷑, et contra Oẽs be.ſę non pote⸗ contra Meridiẽ, et Aquilonem, et rant reſiſtere ei, ne ch liberaride manu e- — jus, fecitq; ſecundũ uoluntatẽ am et ma gnificatus eſt. Et ego intellig tᷣam. ecce aũt hircus caprarum uenie deite ſuper faciẽ totius tertę. et non tan⸗ gebat terram, porro hircus habe bat cor- nu inſigne inter oculos ſuos. d arieiẽ illũ cornutum, quẽ ui Irram eũ miſiſſet in t᷑ram. creuiſſet. fractã eſt ſum eſt cornu unũ deuorabit uniuerſam terram, et conculca tẽ. et contra fortit bit, et comminuet eam. Porro cornua de eſt uſc; ad iortitudinẽ cœ c ipſius regni decẽ reges ervit. et Aius fortitu LOn-* ꝗbat liberare arietẽ nt quatuor cornua Ai. t tuor uentos cceli. De und aũt exc eis egre de contra Meridtẽ, et contra zine, et de fiellis. et cõc: Et ue uit uſ⸗ conculcauit, et nemo cornu magnũ, et orta ſubter illud per qua et factum eſt Onten Et magmficata li, et deiecit de auit eas. 4 Bt modicũ, udinẽ. 52 8 bat ab Occi- E de manu eius. Hircus— magnus fact eſt nimis: cã L uc 2. E uidt aũt in uiſio- regiane- eatũ eſt.& ab eo tulit iuge ſacrificið,& deiecit locũ ſanctificationis eius. Robur aũt datũ eſt ei contra iuge ſacriflciũ pro- pter peccata,& proſternetur ueritas in D terra,& faciet,& proſperabitur. Et au- diui unã de ſanctis loquentẽ.& dixit unꝰ ſanctus alteri neſcio cui loquenti: Vſq;· quo uiſio.& iuge ſacrificiũ.& peccatum deſolationis quę facta eſt,& ſanctuariã, & fortitudo conculcabitur? Et dixit ei: Vq; ad ueſperam.& mane, dies duo mil lia trecenti,& mundabitur ſanctuarium. Factũ eſt aũt cum uiderẽ ego Daniel ui/ ſionẽ,& quęrerẽ intelligentiam, ecce ſte tit in conſpectu meo quaſi ſ pecies uiri. Inf:. f Et audiui uocẽ uiri inter Vlai,& clama Iſtum uit,& ait: Gabriel fac intelligere Tiſtã] niſionem. Etuenit,& ſtetit uræta ubi e- go ſtabam: cumq́; ueniſſet, pauens cor- xui in faciẽ meam,& ait ad me: Intellige Hli hominis, quoniam in tempore finis cõ plebitur uiſio. Cumq; loqueretur ad me. collapſus ſum pronus in terram,& tetigit me,& ſtatuit me in gradu meo, dixitq; mihi: Ego oſtendam tibi quę futura ſunt in nouißimo maledictionis: quoniam ha bet tempus finẽ ſuum. Aries quem uidiſti habere cornua, rex Medorũ eſt atq; Per R ſarum Porro hircus caprarũ, rex Gręco- rum eſt,& cornu grande quod erat inter Oculos eius, ipſe eſt rex primus. Quod au tem fracto illo, ſurrexerunt quatuor pro eo, quatuor reges de gente eius contur- gent. ſed non in fortitudine eius. Et poſt regnã eorũ cũ creuerint iniquitates, con ſurget rex impudensfacie,& intelligens propoſitiones,& roborabitur fortitudo eius.ſed non in uiribus ſuis,& ſupra quã credi poteſt uniuerſa uaſtabit,& proſpe- rabitur,& faciet. t interficiet robuſtos, & populum ſanctorum ſecundum uolun- tatem ſuam,& dixigetur dolus in manu eius,& cor ſuũ magmficabit,& in copia rerum omnium occidet plurimos,& con G tra principemprinciĩpum conſurget,& ſi ne manu conteretur. Et uiſio ueſpere& mane, quę dicta eſt, uera eſt, tu ergo uiſo nem ſigna, quia poſt multos dies erit. Et ego Daniel langui,& ęgrotaui per dies: cumi ſurrexiſſem, facſebam opera re- Lis,& ſtupebam ad uiſionem,& non e- xas qui interpretaretur. CDa- D aniel. Et uſꝙ; ad principẽ fortitudinis magnifi. premaſta rranaopui 46 49 Balylonico. C*. M. 8 o,8 ben tic düelto IN anno primo Dariſ lij Ifüenidele ke i mine Medone, qui imperꝛuitluper te, ler. maaleui gnũ Chaldeorũ. Anno uno regm eius- Aamaa 80 Daniel intellexi in libris numeri au⸗ norũ, de quo factus eſt ſermo dñiaq lere miam ꝓphetam, ut cõplerèt deſchtionis Ietuſalẽ ſeptuaginta anni. Et poſifaciã meam ad dñm deũ meũ rogare& depre care in ieiuniſs, acco& cinere Bt orui ad dñm deũ meũ,& confeſſus um,&e di- xi: Obſecro dñe deus magne et terribi⸗.Bld lis, cuſtodiẽs pactũ et miſericordiam dili, gẽtib.te et cuſtodiẽtib.mãdatatmn·ipec wam oſt aaxprode Ä vctrü 1 naruioni- nalelaci aowi de lhader nioculos an cn cnomit cauimus, iniquitatẽ fecimꝰ impie egim', Bärais wit et receſsimus, et declinauimꝰ à mandatis tuis ac iudicijs. Non obediuimus ſeriis B tuis ꝓphetis qui locuti ſunt ĩ nomine tio regibꝰ noſtris, principibus nt̃is, patribus noſtris, omniq; populo terrę. ibi cñe in ſtitia, nobis aũt confuſio faciet, ſcut èho die uiro Iuda, et habitatorib lerulalt, et omni lraẽl, his qui ꝓpe ſunt, et his qniꝓ cul in uniuerſis terris ad quas eieciſti eo: ꝓpter iniquitates eorũ, in quibuspeccr uerũt in te dñe, nobis confuſio facieice/ gibꝰ noſtris, principib' noſtris, et pꝛinb. ntis qui peccauerãt Tibiaũt dño deo no ſtro miſericordia et ꝓpitiatio, quia teceſ ſimus à te, et non auduimꝰ uocè dñi dei( nt̃i, ut ambularemꝰ in lege eius quam po ſuit nobis per ſeruos fuos prophetas. Bt omnis Iſraẽl præuaricati ſunt lege tuam, et declinauerũt ne audirent uocę tuam et ſtillauit ſuper nos maledictio et deteſta tänum, eͤPxaud i ne md anuls Gu rcältate, A lcuerc unpopti aeteas mn nid ein none mea, inuidon äüvelnt Wdocuit! igmnie aeeinte aunme attindica aonua abineli domaes tio ij quę ſcripta eſt in libro Moyſiſeri Deuu, E, dei, quia peccauimus ei. Et ſtatuit ſenno nes ſuos quos locutus eſt ſuper nos et ſu⸗ per principes noſtros qui iudicauermt nos, ut ſuperinduceret in nos magnu ma- lũ quale nunq́; fuit ſub omni cœlo ſecun dũ quod factum eſt in leruſal. dicut ſcri⸗ ptũ eſt in lege Moyſ, omne mali hocue nit ſuper nos, eSt non rogauimus faciẽ tu am dmie deus noſter, ut reuerteremmab iniquitatibus noſtris, et cogitaremus 5 ritatt tuam. Et uigilauit dñs ſupet ml tiam. et addurxit eam ſuper nos‚ĩuſtus dt Deus noſter in ommbus operibus ſuis quę fecit, non enim audiuimus uocem e⸗ jus. Et nunc dñe deus— xiſti populum tuums de teura u-9 9 ze⸗ Bara.2 woſto dunäi ncatä, iia auſennan du Chrh e L arn dinag mäpſe enone eue. db bün 1 aitel Daniel 4 355 multis hebdomada una,& in dimidio aen zmanuforti,& ſeciſti tibi nomen ſecũ enur uer 8 h am diem hãc peccauimus, iniquitatem hebdomadis deficiet hoſtia et ſacrificiũ.. * nui am mun ecumus dñe in omnẽ juſtitiã tuam. Auer& in templo abominatio deſolationis, Mat.²4 4 Su Sn uag tatur obſecro ira tua;& furor tuus à ci⸗& uſq; ad conſummationem& ſinẽ per uei:y 37 1 Oam utate tua Ieruſalẽ, et àmonte ſancto tuo. ſeuerabit deſolatio.. 1 dr g no nie propter peccata em̃ noſtra,& iniquita ¶ Apparet Daniel uir lineis ueſtibus & 5 dum Aatde tes patrum noſtrorũ, leruſalẽ& populus indutus. Cap. X. r Bad r. aß zuns in opprobriũ ſunt omnibus per cir⸗ Nno tertio regni Cyrt regis Perſa- 4 4 ret er genzn cnitum noſtrũ · Nunc erxgo ex audi deus rum, uerbum reuelatum eſt Danieli tän n ſchtin noſter orationẽ ſerui tui,& preces eius, cognomẽto Balthaſar,& uerbum uerũ, n, ihän Eoſtende faciem tuã ſuper ſanctuarium& fortitudo magna, intellexitq; ſermo- tuum quod deſertũ p clina deus meus aurè tuam,& au- eſt propter temetip⸗ nem:intelligentia enim eſt opus in uiſio- ne.In diebus illis ego. Daniel lugebã tri- meccet a edie ſimm.In A— Hecja un, 1n üöaän qr aperi oculos tuos,& uide deſolationè um hebdomadaru diebus, panem deſyde 4& hn ad noſtram,& ciuitatẽ ſuper quaminuoca⸗- rabilem non comedi& caro,& uinum lügers tidiſ id tum eſt nomẽ tuũ, neq; enimin iuſtifica⸗ nõ introierunt in os meũ, ſed neq; ungu- taxndbie e dh tiombus noſtris proſternimus preces an ento unctus ſum, donec complerẽtur trii pauemch, lci. a te facik tuam, ſed in miſeratiomubus tuis hebdomadarũ dies. Die autem uiceſima ner huslige dguw. muſtis. Exaudi dñe, placare de, attẽde& quarta menſis primi eram iuneta fluui portfinu c um& fac, ne moreris propter temetipſum um magnũ qui eſt Tygris. Et leuaui ecꝝ nerain.. mudmn qeus meus. quia nomen tuũ inuocatũ eſt los meos,& uidi,& ecce uir imus ueſti- un, Lt 1 ba den ſuper ciuitatẽ& ſuper ppla tuum. Cũq; tus lineis,& ren es eius accinti auro obn e 8 häat adhuc loquerer,& orarẽ,& confiterer z0,& corpus eius quaſi chryſolitus, de — rig en un e peccata popti mei licaẽut Iproſternerẽ facies cius uelut ſpecies fulgoris, et oculi Rlaruin Sr e eh Fpreces meas in cõſpectu dei mei, ꝓ mon eius ut lampas ardens,& brachia eius, et Aoclm a ge Vgun te ſancio dei mei. Adhuc me loquente in qui deorſum ſunt uſq; ad pedes, quaſi ſpe deen nii dn ehs⸗ oratione mea, ecce uir Gabriel qut᷑ ui⸗ cies ęris cãdentis,& uox ſermonũ ems ctucden Itemn, derã in uiſione à principio, cito uolans ut uox multitudinis. Vidi autem ego Da lreOEce edee tetigit metn tempore ſacrificij ueſperti⸗ niel ſolus uiſiont᷑, porro uiri qui erant me od anin rermmc ni. Et docuit me,& locutus eſt mihi, di⸗ cã non uiderunt, ſed terror mimius irruit Ner e nck. m. od au— mnuor pro 1e dana ctus cocur, 2 aiberi m. Rtpoi manniand. xitq;: Danieb nunc egreſſus ſum ut doce rem te,& intelligeres. Ab exordio pre- cum tuarum egreſſus eſt ſermo, ego autẽ ueni ut indicarẽ tibi, quia uir deſy dexio- rum es, tu ⁵autem] animaduerte ſermo- mte cd ie aueiinn aeb nem,& im eillige uiſionẽ. 1 Septuaginta — nebdomades abbreuiatę ſunt ſuper popu ſatadi ng lum tuũ,& ſuper urbẽ ſan dam tuam, ut conſ mnmet pręuaricatio,& finem acci- piat peccatũ,& deleas iniquitas,& ad⸗ mteligens Iperm. n al Me all uper emt Lapta ad.3 percum, t.Kprdpe, 1 e qun b ſuꝑ eos,& fugerunt in ablconditũ.· Bgo aũt relicaus uidi uiſionem grandẽ hanc- & non remanſit in me fortitudo, ſed& ſpecies mea immutata eſt in me,& emar- cui, nec habui quicquã uirium. t audi- ui uocem ſermonũ eius,& audiens iace- bam cõſternatus ſuper faciem meam,& uultus meus hærebat terrę. Et ecce ma- nus tetigit me,& erexit me ſuper genua mea,& ſuper articulos manuũ mearũ. It dixit ad me: Daniel uir deſyderiorũ in⸗ tellige uerba quę ego loquor ad te,& ſta in gradu tuo, nũc enim ſum miſſus ad te. Cumqq; dixiſſet mili ſermonẽ iſtum, ſte⸗- E enredrfos chauh. ducak iuſtitia ſempiterna,& impleat ui- mankt uepenntn pates, ſio& †prophetia, Jet ungat Sanctus ſan un mand unüt G ctorum. Scito ergo& animaduerte, ab Am cepah 3 Rlhindn exituſermonisut iterã ędificei Ieruſalt᷑, wes,& cof a nlegellrin uſq; ad Chriſtum ducem: hehdomades ti tremens. Et ait ad me: Noli metuere fagnet dh aean ſeptem& hebd ſexagi Daniel, quia ex die primo quo poſuiſti doeſpert 1 d ar deuminn erunt,& rurſum ędiſicabitnr platea,& cor tuum ad intelligendũ, ut te affligeres wergouda Seüdunn muri in anguſtiatemporum. Et poſt heb in conſpectu dei tui, exaudita ſunt uerba mn lat, domadas ſexagintaduas occidetur Chri tua,& ego ueni propter ſermones tuos- wiperdes Wartüänamuin ſtus,& mon erit eius populus qui eum ne Princeps autem regni Perſarum reſtitit dopen 4 e olrinei Sunnrus eſt. Et ciuitatem& ſanctuarium mihi uiginti& uno diebus,& ecce Mi⸗ „Amne en t monus 3 aißipabit populus cum duce uenturo, et chael unus de principibus primis uenit tmnc Reir finis eius uaſtitas,& poſt finem belli ſta in adiutortum meum,& ego remanſi ibĩ tuta deſolatio. Confirmabit aut? pactum iurta regem Perſ(arim. Feni zũt ut do⸗ 3 vdmmt 40 n mxal Z 3 cerxrem — cerem te quę uentura ſunt populo tuo in nouiſsimis diebus, qm̃ adhuc uiſio in di- es. Cumq; loqueretur mihi huiuſcemodi uerbis, deieci uultum meum ad terram, & tacui.Rt ecce quaſi ſimilitudo filij ho minis tetigit labia mea,& aperiens os meum locutus ſum,& dixi ad eũ qui ſta ergo hat contra me, dñe mi, in uiſione tua diſ- ſolutę ſunt cõpages mexæ,& nihil in me remanſit uiriũ · t quomodo poterit ſer/ uus dñi mei loqui cum dño meoinihil e- nim in me remanſit uiriũ, ſed& halitus meus intercluditur. Rurſum ergo tetigit me quaſi uiſio hominis,& confortauit me,& dixit: Noli timere uir deſyderio rum, pax tibi, confortare,& eſto robu ſtus.Cumq; loqueref mecũ, conualui. et dixi: Loquere dñe mi, quia confortaſti me. Et ait: Nunquid ſcis quare uenerim ad te:& nunc reuertar, ut pręlier aduer- ſum principẽ Perſarum, cum Fem̃]) egre- deretur, apparuit princeps Gręcorũ ue- niens. Verũtamen annãciabo tibi quod xꝛʒꝛpreſſum eſt in ſcriptura ueritatis,& nemo eſt adiutor meus in omnibus his, niſi Michael princeps ueſter. ¶ Pęſt uarios reger reuelabitur filuus miquitatis cont ra deum ſe erig ens. Cap. XI. A ESo autem ab anno primo Darij Me 8 di ſtabã ut confortaretur et roborare tur. Et nunc ueritatem annunciabo tibi. Hece adhuc tres reges ſtabunt in Perſi. de,& quartus ditabitur opibus nimijs ſuper om̃es,& cũ inualuerit diuitijs ſuis concitabit omnes aduerſum regnũ Græ/ cixæ. Surget uero rex fortis,& domina- bitur poteſtate multa, et faciet quod pla cuerit ei. Et cum ſteterit, conteretur re- gnum eius,& diuidetur in quatuor uen- tos cœli, ſed non in poſteros eius, neque ſecundũ potentiã illius qua dñatus eſt, lacerabit᷑ enim regnũ eius etiã in exter- nos, exceptis his: Et confortabitur rex Auſtri,& de principibus eius, pręuale- bit ſuper eũ,& dominabit᷑ ditione mul- ta em̃ dominatio eius. Et poſt finẽ anno rum fœ derabunt, filiach regis Auſtri ue niet ad regẽ Aquilonis facere amicitiã, & nõ obtinebit forritudinẽ brachij, nec ſtabit ſemen eius,& tradetur ipſa& qui adduxerũt eam, adoleſcentes eius& qui confortabant eam in temporibus. Et ſta bit de germine radicũ eius plantatio,& ue⸗ D an lel. ueniet cũ exercitu.& ingredic prduin⸗ 91 m ciam regis Aquilomis& abutetum eseſ. tä obtinebit. Inſuper& deos eotũ,& cul⸗ Lenn ptilia, uaſa quo; pretioſa- auri& args at adan ti, captiua ducet in Egypäüipeepre.& rami ualebit aduerſus rege Aquilonts&- in⸗ A trabit in regnã rex Auſtri,& reuenettt uu ad terrã ſua. Filij añt euus prouceꝛtunt, G& cõgregabunt multitudinem exetci⸗ muncbi tuum plurimorũ,& uenier properã& nba inundans,& reuertet& conctabi, ER llel 37 2„ 1 congrediet᷑ cum robore eius. Ntptono⸗ anuicl catus rex Auſtti egtediet,& pognabit anip eils aduerſus regẽ Aquilonis, prepanbit zumi multitudinem nimiã,& dubitmaſitudo nuitla- in manu elus. Et capiet multitudinem et· uio exaltabitur cor etus,& detſciet mita fh'in millia, ſed non pręualebit. Conuertetur um ii em̃ rex Aquilonis,& pręparabitmulti- Q unuim tudinem multo matotẽ quam prius, etin ninnie fine temporũ annorumq; uenietptepe- ani 1” rans cum exercitu magno& opidus ni- il im mijs. In temporibus illis multi con,& mmiller ſurgent aduerſus regẽ Auſtri, flij quoq; l'e dnene præuaricatorum populi tui extollenuur inan ut impleant uiſionem,& cornuẽt. Etue ean: niet rex Aquilonis& compottabitag. namy gerem,& capiet urbes munitiſsimas.& ürtde brachia Anſtri non ſuſtinebunt,& con., ai ladt ſurgent electi eius ad reſiſtendum, ènõ atyami erit fortitudo. Et faciet ueniens ſuper yi tii eum iuxta placitum ſuum,& nõ erit qui uuͤlci ſtet con tra faciem eius,& ſtabit in ter l e me ra inclyta,& cõſumentur in manu eius. 8 Et ponet faciẽ ſuam ut ueniat adtenen⸗ ialutad dum uniuerſum regnum eius,& recdaun min, ciet cum co,& filiam fominarum dabit aaayyiia ei, ut euertat illud,& nõ ſtabit, nec iluus ilita erit. Et cõuertet faciemſuam adinſulas, iade & capiet multas,& ceſſare faciet prin- ſigit cipem opprobrij ſui,& opprobnũ eius 1 aninuc conuertetur in eum. Rt cõuertetfaceem any ſuam ad imperium terræ ſuæ,&mmpin⸗ iauin get,& corruet,& nõ inuenietur Btſh- fiaa bu in loco eius uiliſsimus,& indignus- eauſan decore regio.& in paucis diebus cont’“ anm retur, non in furore nec in prelio Eiſtt i hit in loco eius deſpecus,& nõ mbutt üüni ei honer regius,& ueniet clam,& obii in nebit regnum in fraudulẽtia Et buachia uumad puguantis expugnabuntur a ſacie eius, brtn & conterent: 1uf per& dux fœders. Kui Rt poſt amicitias, cum eo faciet dolum, du agel & accendẽt,& ſuperabit in ndh 3 P! 6 8 el K&h 1 mad tengt aan dicn, . mare . Rnerim 4☛ wngea 11 4 4] — ii 6 Fe egre bauu coti be, eu üu 1 ean Dondi ol exer d , 1 had X deisnn hu, e 1. ua ferreu 92 Jauint, 3 nekeqptr buimi tu mderne arin g ns at e tGenſsſus a thrin. A mmme e co, Afldr . aod r n nriit Werer re- an ouenairee nnpor ven⸗ en tmim li 4cns, xuc pprodmjü b — mncemineml mi mnexin un mpen Mtadinr ex onue Kün un pr.e a ceiu in nont ni cgodiſen f dne uno mn nämeet ds Aufrire i coeisithit ne mmiciti, Mri misäm deachi nec Immutnt rip Kpi e dephin dias& qui 2 llnit nda Bika miatämd, e Sa⸗ b Daniel. pulo Bt abundantes, Luberes urbes dabit eis tres eius, redam& hoc ulq; ad tempus. ſtri prouoca lijs⸗ ſecti plurmi. Duorum quoq; regum cor gyp erit ut male faciant,& ad menſam unam tran mendacln loquent᷑,& non, pficient: quia ente, adhuc finis in aliud tempus. Et reuertet tudine magna. ut con inte in terram ſuã cum opibus multis,& cor plurimos. Et figet tabernaculu ſuii Ape⸗ eius aduerſum teſim̃ſ ancdã,& faciet,& thno in errã ſuam. Statuto tempore tum et fanctũ, reuertet,& ueniet ad Auſtrum,& nõ e, tem eius, et nemo auxiliabitur ei. ¶ Duuerſa hoĩm reſurrebno occultiihus reuertek int rit priori ſmile nouiſsimã.Et uenient ſu per eum trieres,& Romani,& percutie uur,& reuertetur,& indignabit᷑ contra teſt̃ ſanctuarij,& faciet, reuerteturc;, * eligant et dealbent᷑ uſq; ad tempus profl tia. nitu, quia adhuc aliud tempus erit. Et fa duo al ciet iuxta uoluntatẽ ſuam rex, et eleua⸗- minis, bik, et magniſicabitur aduerſus omnem minis. E deũ, et aduerſus deum dedrũ loquet᷑ ma- neis, quii ſt gmfica,& diriget, donec compleat᷑ ira- quequo finis horũ cundia: perpetrata quippe eſt defintio. uirũ qui indutus er t deum patrũ ſuorũ non reputabit, et e- per acquas fluminis, cũ eleuaſſet dexterã zniſtrã ſuam in cœlũ, et iuraſſet per quã deorũ curabit, qa aduerſum uniuer- uiuentẽ in ęternũ, quia in tẽpus et tpa, et ſacõſurget: deum autẽ Maozim in loco dimidiũ ipis. Et c ſuo uenerabit, et deum quẽ ignorauerũt No manus ppli ſan rit in cõcuꝑiſcentijs ſceminarũ, nec quẽ etſ patres eius, colet auro, et argento et lapi ſa de precioſo, rebusq precioſis. Et faciet di*ci: ut muniat Maozim cum deo alieno qusẽ Vade Daniel: quia clauſi ſunt. ſignatiq nõ cognouit, et muitiplicabit gloriã, et ſermones uſque ad pextinitum tempus. Q dabit poteſtai in multis, et terram di iuito. Et in tẽpore prefinito prę ingrediet.& faciet quæ nonfecerunt pa uidet gra 1 duerſus eũ re⁊c Auſtri, et quaſi & patres pairũ eius:rapinas,& liabitur a diuitias eorum diſsipabit,& tempeſtas uemet contra cötra firmiſsimas cogitationes inibit,& nis in curribus, et in equi Bt cõcitabitur for, magna, et ingred iudo eius,& cor eius aduerſum regem et pertranſiet. Et in Auſtri in exercitu magno,& rex Au- rioſam, et multi corruent: hę bitur ad bellũ multis aunæxi- uabũtur de manu eius. Edom, et Moab⸗ Ammon. Etmit⸗ P E inibunr acluerſus eum conſiia. Et come tet manũ iuam in terras, etterra fr dentes panẽ᷑ cum eo, cõterent illum, ex- pti non effugiet. Et dominabii theſauro⸗ ercitus q; eius opprimet,& cadèt inter⸗ rum arg iet terras, et conteret, atroibit in terram glo- &r fortibus nimis,& nõ ſtabũt: quia etxprincipes) flliorum entt, et in omnibus precioſis Ae- ti:per Libyã quoo;, ſibit.· Et fama turbabit eum ab Ori⸗- et ab Aquilone, et ueniet in multi⸗ ferat, et interficiat ter duo maria, ſuper montè inclr etueniet uſq; ad ſummita N tempore aũt illo cõſurget Michat princeps magnus, ꝗ et cogitabit aduerſum eos qui derelique tui, et ueniet tempus qua runt teſtm̃ ſanctuarij. Et brachia ex eo ex quo gentes e ſabunt,& polluent ſanctuarium fortitu⸗ illud. Eti dinis,& auferent iuge facrificium,& da omnis qui bunt abominationem in deſolationẽ. Et bro. Etmulti de his impij in teſtm̃ ſimulabunt fraudulenter: rę puluere, euigil ppls aũt ſciens deum[uum, obtinebit& nam.* alij in opprobriũ, ut uideãt ſem faciet. Et docti in populo docebunt piu⸗ per Qui aũt dodi fuerĩt, fulgebũt quaſi rimos,& ruent in gladio,& infléma& ſplèdor ſirmamtti, et ꝗ ad iuſtitiam eru- in captiuitate, et in rapina dierũ. Cumq; diunt mult ſtat pro filijs ppti ſIe cœperũt uſq; adpᷣs n iqe illo ſaluabit᷑ populus tuus inuentus fuerit ſcriptus in li- qui dormiunt in ter abunt:¹ alij in uitã gter os, quaſi ſteilę in perpetuas ę- Tu aã t Daniel claude ſermo- a librũ uſq; ad tpᷣs ſtatutũ:plus et multiplex erit ſcien corruerint, ſubleuabunt᷑ auxilio paruu- ternitates. lo, et applicabunt᷑ eis plurtmi fraudulen⸗ nes, et ſien ter. It de eruditis ruent, ut conflent᷑, et rimi pertranſibũt, Et uidi ego Daniel, et e ij ſabant:unus hinc ſiper ripã flu et alius inde ex altera ripa flumi- † dmi uiro qui erat indutus li- abat ſuꝑ aquas Huminis: Vi- Apo 16-3 mirabiliã? Et audiui at lineis, qui ſtabat ſu ã cõpleta fuerit diſperx ci.cõplebunt᷑ uniuer- ui, et nõ intellexi. Et Iñe mi quid erit poſt hæc: Et ait: ſſͤ e ͤ 8 3 4 e 4— 8 1 4— S— 2 4 8» *— 2. 3 5 — — Daniel. Eligentur& dealbabunt,& quaſi ignis mario: æſtus cuippe erat,& nonerut b probabunt᷑ multi,& impie agent impij, quiſquã, preter duosſenes DKcon o neq; intelligẽt omnes impij, porro docti& contemplãtes eã. Dixit ergopuelli. umelhgẽt. Bt à tepore cum abla:ũ fuerit Afferte mihi ole,& migmat Kokia iuge ſacrificiũ,& poſita fuerit abomina/- pomarijclaudite ut lauer. tfecennt ſi nio in deſolationt᷑, dies mille ducenti no⸗ cut preceperat: clauſeruntq; oftia poma⸗ naginta · Beatus qui expectat,& perue⸗- rij,& egreſſæ ſunt per poſticũ ut aſer⸗ nit uſq; ad dies mille trecentos triginta, rent qusę iuſſerat, neſciebatq; lenes inaus quinq;. Iu aũt Dnniel uade ad prefimtũ, eſſe abſconditos. Oñ aãt egreſſæ elſent & reqmeſces,& ſtabis in ſorte tua, in fi- puellæ, ſurrex erũt quo ſenes,& accune nem dierum. runt ad eam.& dixerũt: Ecce, oliia po⸗ ¶ Hucuſque Danie lem in Hebrao uolu marij clauſa ſunt,& nemo nosuidet,& mine legimuus. Quæ ſequitur uſque ad finẽ nos in cõcupiſcentia tui ſumus: quiobrt bri, de Theodotidis editiòe traslata ſumnt. aſſentire nobis,& cõmiſcere nobilcum ¶ oacim ducit uxorem Suſannam fili quod ſi nolueris, dicemus cönnteimo⸗ am Helcia. C(ap XIII. niũ, quod fuerit tecũ iuuenis,& ob hanc ETerat uir habitãs in Babylone,& no cauſam emiſeris puellas à te. Ingemuit men eius Ioacim,& accepit uxorem, Suſanna,& ait: Anguſtiæ ſunt mihiun⸗ nomine Suſannã filiam Helciæ pulchrã diq;, G enim hoc egero, morsmihi eſt: mimis,& timentẽ deum: parentes enim ſi aũt non egero, non effugiã mams ue- iilius cũ eſſent iuſti, erudierũt filiam ſuam ſtras. Sed melius eſt mihi abiq; opere in ſecundũ legem Moyſi. Erat aũt Ioacim cidere in manus † homnmũ,)quam pecca diues ualde,& erat ei pomariũ uicinum re in cõſpectu dñi. Et exclamauit uoge domui ſuæ,& ad ipſum cõfluebant Iu- magna Suſanna: exclamauerũt au em& dæi, eo quod eſſet honorabilior ommũ. ſenes aduerſus eam. Bt cueurrit ums ad Et cõſtituti ſunt duo ſenes iudices in illo oſtia pomarij,& aperuit. Cum ergo au- anmno, de quibus locutus eſt dñũs: Quia e- diſſent clamorem famuli domus in poma gteſſa eſtiniquitas de Babylone à ſenio rio, irruerunt per poſticũ ut uderem ꝗa- zihus iudicibus, qui uidebãtur regere po nam eſſet. Poſtq́; autẽ ſenes locuti ſunt, pulũ.Iſti frequentabãat domũ lIoacim,& erubuerũt ſerui uehemẽter: quia mmquiã ueniebam ad eos omnes qui habebãt iu⸗ dictus fuerat ſermo hiuiuſcemodi de èn- dicia. Cũ aũt populus reuertiſſet per me ſanna.Et facia eſt dies craſtina. Cumq; ridiem, ingrediebat Sufanna,& deam, ueniſſet populus ad loacim uirum eius- buiabat in pomario uiri ſui. Et uidebant uenerunt,& duo presbyteri plent iniqua eam ſenes quotidie ingredientem,& de cogitatione aduerſus Suſannam mt imer- ambulãtem,& exarſerũt in cõcupiſcen, ficereni eam. Et dixerunt corà popuia: tiam eius.& cuerterũt ſenſum ſuũ,& de Mittite ad Suſannam filiã Helciæ uxo/ E clinauerũt oculos ſuos ut non uiderent rem loacim. Et ſtatim miſerunt. Etue cœlũ, neq; rccordarent᷑ iudiciorũ iuſto, nit cum parentibus,& ſtlijs,& uniuetſs rum. Erant ergo ambo uulnerati amore cognatis ſuis: porro Sufanna erat delicza eius, nec indicauerũt ſibi uiciſim dolo- ta nimis,& pulchra ſpecie. At iniqui iſſ rem ſuũ:erubeſcebãt em̃ indicare ſibi cõ iuſſerunt ut diſco operirerut(era: enim cupiſcent:am ſuam, uolentes concũbere cooperta/) ut uelſic ſasiarẽtur decore e- cum ea,& obſeruabant quotidie ſolici, ius. Flebant igitur ſui.& omnes qui ſo- . 1.- 7,— 5 0 pt 5⁴ tins uidere eam. Dicitq; alter ad alterã. uerant eam. Conſargentes aũt quopts Hamus domũ quia hora prandij ef. Et byteri in medio populi, poſueri dinui egreßsi receſſerũt à ſe. Cumi; reuertiſtẽt ſuas ſuper caput eius. Quæ flensſulpes uenerũt in unum& ſciſcitãtes ab inui, ad cœlum erat enim cor eius faunä m⸗ eẽ eauſã, cõfeßi ſunt cõcupiſcentiã ſnã: bens in dño. Et dixerũt presbyteri Lĩ et tũc in cõmuni ſtatuerũt tps quãdo eã ergo polſlent mnuenire ſolã. Facũ eſt autẽ,]) cum obſeruarẽt diem aptũ, ingreſſa eſt a- quãdo ſicut heri,& nudiuſtextius, cum duahus ſolis puellis. uoluit; lauari in po Ai deambularemus in pomario ſoli mgreſ ſa eſt hæc cum duabus puellis,& dann oſtta pomarij,& dimiſit à ſe puclas. nitq; ad eam adoleſcensqut erat abſcon oo nos co .„— cun ea. Porion 50 dituꝛ.& cõcubuu lemu 1 ltaperoe anevenät adlcalde erlunus el attudd q a cnd muutzüt aiuuxtel a uoct a hlmt kaceman amldima aPxand äxeletu rig puen. Kexclam veltgplum 1 amaspopl moquät unedlo ec äidlctes aeco0 uadtudi houilunt hepulus en Venj aücanobd deduns.) neilos at dbeo. Cä aqdocaui runnedi raaunac aidtn: n Käin dcent,3 Rüuüäch en eosc n Dixi adaa dnn len alta ii Reie denitce mce da Na ägete dahr Npended. Daniel. 4 5 7 waüf wäht; fo poma jj, uidentes ini- de mentitus es,& tu in caput tuũ:maner dend ddan n ſleme⸗ n s u5 3 et uidimus eos enim angelus gñi ladium habens, ut ſe-⸗ le ducemi 1 waiah auaté cucurrimus 2dee en e ai 88 an fici E * 4. d ariter cõmilſceri. Et illũ quidem nò cun cet te medunn,& interficiat uos- xcla den nm uumus cõprehendere, quia fortior nobis maun itaq; omnis cœtus uoce magna, et 25 zmg* dad erꝛt,&* aperto oſtio) exiliuu: hanc cũ benedix erunt deum qui ſaluat ſperãtes reänii uie Pen„aut apprehendiſſemus, interrogaumus in ſe. Et conſirrexerunt aduerſus duos drne mit* bwin alf quina ellet adoleſcès, et noluit indicare presbyteros:cõuicebat enim eos Daniel . ler 8 nobis: hunus rei teſtes ſumus. Credidit ex ore ſuo falſum dixiſſe teſtimonium, fe 2 lhinaaal* ea eis mulritudo quaſi ſenibus, et iudicibus ceruniq; eis ſicut male egerant aduerſus ↄoxim? ae ad n üim, opuli,& condènauerũt eam ad mortẽ. †proximam, lut facerent ſecundum le-.d 1dleraſen dogin Hxclamauit aũt uoce magna Suſanna et gem Moyſi,& mterfecerunt eos. 8 ſal enem ewodae dixit: deus æterne, qui abſconditorũ es uatus eſt languis innoxi in die illa. Hel IIII.— wlean co mitor, noſti omnia antequã flant, tu cias aũt,& uxor eius laudauerunt deum 1 Jen dn 1 dimn ſcts qf haltum teſtimouis8 tulerũt contra pro filia ſua Suſanna cum Ioacim marito epit aor 2⁷ mieie me,& ecce morior, cu nihil horũ fece/ eius,& cognatis omnibus: Tia nõ eſſert —— a rim, quæ 1ſti malitioſe cõpoſuerũt aduer inuenta in ea res turpis Damel autem fa neeu mning ſum me. Exaudmit aũt ds vocem eine⸗ ctus eſt magnus in cõſpectu populi à die 4 Ranf n gma Cũc duceretur ad moriẽ᷑, ſuſcitauit dñs illa,& deinceps. Et rex Aſtyages appo „ mn wameh dũ prritũ X pueri unioris, cuius nomè? Da- ſitus eſt ad patres ſuos,& ſuſcepit Cy. zne loacim 4 dam mel,& exclamauit uoce magna: Mun⸗ rus Perſes regnum eius. ncmm dein 8 dus ego ſum à ſanguine huius. It cõ uer CHſloria Belis,& ctraconis. Keedam a⸗ 9 ſus omnis populus ad eũ, dixit: Quis eſt Cap. XIIII.. terdmni. a. dane t ſermo què᷑ tu locutus es: Qui cum ſta⸗ BRatautem Daniel cenuiua regis,& u4 bnnn an 8 84 ret in medio eoru ait: Sic fatui fiij lſra/ honoratus ſuper omnes amicos eius. . ae ma 4 F d nõ iudicätes, nec quod uerã eſt cog · Hrat quoq; idolã apud Babylonios no- dereho nstt Pohs —„— itſcuitn cem w⸗ i cera ſm epenu N.I thend Kean na ppiuin Eiudedant Aart Aum. ntem, Kaͤe 1 dneadeih Spec mn en Uin. auu,& de M lalölmm n 4 cren arcin. Rtr. dorü uftd. 1= parenda. eruimne.WDilin pn à mens,& d bim do u Kpulene It uraͤſon concidete Da)uulln r * ndie ſhc. atigiui malabmi unm(alhr adck. Et m mecopp ann „ 5 pnueriki actepue e ad in, e eee Kcrmäli da Güo Je 3Mil e nr ktemdr A'nl.) R* ecanten. grelici: d v'mr dt cnin, In ertit mnee caan noſcentes cõdemnaſtistiliã lſraẽl: Reuer mine Bel, et impendebant᷑ in eo per dies umini ad iudiciũ, quia fallum teſtimoni⸗ ſingulos, ſimilę artabe duodecim, et oues um locuti ſunt aduerſus es „Reuerſus eſt quadraginta, uiniq; amphoræ ſex. Rexc ergo populus cũ feſtinatione,& dixerũt quoq; colebat eum,& ibat per ſingulos eilenes. Veni,& ſede in medio noſtrũ, dies adorare eum: porro Daniel adora- & indica nobis: ꝗa tibi deus dedit hono bat deum ſuũ.Dixitqꝙ ei rex: Quare nõ n ſene dutis. Et drxit ad eos Daniel, S&e adoras Bel.: Qi reſpondens ast ei: quia parate illos ab inuicẽ procul,& dijudi- cabo eos. Cũ ergo diuiſi eſſent alter ab deũ qui creauit corlã& nõ colo idola manufacta, ſed uiuentem terrã,& habet altero. uocauit unã de eis, et dixit ad eũ: poteſtatẽ omnis carnis. Et dixit rex ad Inueterate dierum malorũ nunc uenerũt eum: peccatatua quæ operabaris prius, iudi- cans iudicia iniuſta, innocentes oppri- imittens noxios, ldicẽte dño res rex, iſte eſt enim Nõ uideꝛ tibi eſſe Bel uiues deus: B an non uides quanta comedat,& hibat quotidie: Et ait Daniel arridens: Ne er intrinſecus luteus, Innocentẽ,& iuſtũ non interficies. Nãc:& forinſecus æreus, neque cemedit ali- ergo ſi uidiſti eam, uideris eos colloquẽtes ſibi: Qui ait: Sub tes eius, dic ſub qua arbore quando. Et iratus rex uocault ſacerdo- & ait eis: Niſi dixeriuis mihi ſchino. Dixit aũt Daniel, Rectè menti- quis eſt qui comedat impenſas has, mo- ius es in caput tuũ: ecce em̃ angelus dei riemini. Si aũt oſtẽderitis qm̃ Belcome accepta ſententia ab eo⸗ ſcindet te me⸗ dium. Et amoto eo iuſit uenire † aliũ,) mauit in Bel. Et dixit Daniel regi: Fias dat hęc, morietur Daniel, quia blaſphe⸗- & dixit ei · Semen Chanaan,& non lu- iuxta uerbum tuũ. Erant aũt lacerdotes dia ſpecies decepitte,& concupiſcentia Bel ſeptuaginta, exceptis uxoribus,& ſubuertit cor iuũ: Iracl,& ille umemtes loquebant᷑ uobis: ſed non Hilta luda ſuſtinuit ini quitatẽ ue/ ſtram Nunc ego dic mihi ſub qua arbo- c faciebatis ſliabus paruulis& fllijs. Bt uenit rex cum Da- niele in templum Belis. Et dræ erunt a cerdotes Belis: Kece nos egrediemur foras,& tu rex pone eſcas.& uinum int re cãprehen.ſeris eos loqutes ſibi: Qui ſce,& claude oſtiũ.& ſigua aunutlo cuo⸗ xit: Suh ptino. Drxit aut ei Damel: Re- & cum iagreſſus fueris mane: ntti mue⸗ cte neris Daniel.. 11105 4„& 4 8—* neris omnil comeſta à Bel, morte morie Qui miſerunt eumm in laci leonã,& erut: au lut- C mur, uel Daniel ui mentnus eſt aduer⸗ ibi diebus ſex. Porro in lacu erit ſeon- 65 Gontẽnebant ſum nos. FConfidebãt] at, quia fecerãt ſeptem,& dabant eis quo cor dennee äntan ſuh menſa abſconditũ introitum,& per iidie,& duę oues,& tũc wifen quo älrgat. illum ingrediebantur ſemper,& deuora eis; ut deuorarent Danielẽ Wecuaſan— bant ea · Factũ eſt igitur poſtquã egreſsi Habacuc propheta, in ludea,&i den 6 ſunt illi,& rex poſuit cibos ante Bel,prę xerat puimentum,& miruerat 4 1 cepit Daniel pueris ſuis,& attulerun: ci alueolo, et ibat in campũ ut 95 nelle hen nerem, et cribrauit per totã templum co ribus. Dixitq; angelus dni ad Hbacuc 8 3 ram rege,& egreſsiclauſerunt oſtiũ,& Fer prandiũ quod habes, in Babylon thi 3 ſignãtes annulo regisabierunt. Sacerdo Danieli, qui eſt in lacu leonum. Bt dtit 8— tes aat ingreſsi ſunt᷑ nocte iuxta cõſuetu- Habacuc, dñe, Babylonẽ non uci,& l Inl: dinem ſud,& uxores,& filij eorum,& cum neſcio.Bt apprehenditemm angc B2 28 comederũt omnia,& biberũt. Surrexit lus dm in uertice eius,& portauit eäca G. 8 aũt rex primo diluculo,& Daniel cum pillo capitis ſui, poſuitq; eum in Babyio me 6 eo. Etait rex, Salua ne ſunt ſignacula nem ſuper lacum in impetu ſpititus iui. 1 ans D Daniel? Qui reſpondit, Salua rex. Sta- Et clamauit Habacuc, dicens Dameilſer mmh timq; cũ aperuiiſet oſtiũ intuitusq; rex ue dei, tolle pran diam q́d miſitubideus. 4 4 menſam. exclamauit uoce magna: Ma- Etatt Daniel, Recordaty esmeideus, in nuc nus es Bel et nõ eſt apud te dolus quiſ-& non dereliquiſt: diligentes te. Sux- Auns n 3 quã. Et riſit Daniel,& tenuit resẽ ne in geusq; Daniel comedit Porro angelus ch grederet intro,& dixit: Ecce pauimen- dũi reſtituit Habacuc confeſtim in lo⸗ me tum, antmaduerte cuius ueſtigia ſint hec. co ſuo. Venit ergo rex die ſeptimo u 4 Rt dumxit rex. Video ueſtigia uirorum, lugeret Danielem,& uenit adacum& a ani & mulierum,& infantium Et iratus eſt introſpexit,& ecce Daniel ſedes inme- u rex. Tunc apprehendit rex ſacecdotes, dio leonum. Et exclamat uoce magna 1 4 3 & uxores,& filios eorũ,& oſten Icrũt rex, dicens Magnus es dñe deus Dante 3* ei abſcondita oſtiola per quæ ingredie- lis. Et extraxit eum de lacu leonũ. Por- henn Pantur,& cõſumebant quæ erant ſuper ro illos, qui perdttionis eius cauſſa fue ene menſam. Occidit ergo ilios rex,& tra- rãt, intromiſit in lacum,& deuoratiſint uune didit Bel in poteſtatem Danielis: qui ſub in momento coram eo. dn uertit eum.& templũ eius. Et erat draco HIE RO NY MI IN DVO- 4 6 E magnus in locoillo,& colebãt eum Za decim prophetas, n Pylonij. Et dixit rex Danieli: Ecce, nũc PRAEFATIO. ehed nõ potes dicere quia iſte nõ ſit deus ui· Non idem or o eſt duodecim prophe denn uens, adora ergo eum. Dixitq; Daniel tarum apud Hebrę os, qui eſt apud uos. üdin regi:dm deum meũ adoro, qui aipſe eſt Vnde ſecundumid quod ibi legitur. hic tme deus uiuens:iſte aũt non eſt deus uiuens: quoc; di poſiti ſunt, Oſee comanutcis diam Tu aũt rex da mini poteſtatẽ᷑,& interfi- eſt,& quali per ſententias loquens. locl drſi ciam draconẽ abſq; gladio& fuſte: Et planus in principijs in fine obcuriot. däie ait rex: Do tibi. Tulit ergo Daniel pi⸗ Et uſq; ad Malachiam, habent ſinguli dunn cem, V adipẽè,& pilos,& coxit pariter, proprietates ſuas, quem Bſdtam ſcriba- 8 fecico; maſſas,& dedit in os draconis, legisq; doctorem Hebreiautumant. Bt 3 t & diruptus eſt draco. Et dixit Daniẽi: quia longum eſt nunc de omnibus dice/ draſ Ecce quem colebatis. Quod cum audiſ re: hoc tantũ uos o Paula& Buſtochi 8— ſent Babylonij, indignati ſunt uehemen- admonitas uolo, unum librum eſre alte ser,& congregati aduerſum regẽ, qixe- decim prophetarum. E:Oee Fnehe⸗ bain runt: ludęus fadtus eſt rex, Bei deſtruxit, num Eſaic: Malachlam uero Ag82 dic draconem interfecit,& ſacerdotes occl Zachariæ funſe temporibus le duße ake 1 r dit. Et dixeruns cum ueniſſent ad regẽ: autem tempus non Prekerun 4 na Tiade nobis Danielem, alioquin interß ſub illis eos regibus propheta ain n ciemus te.& domũã tuã. Vidit ergo rex bus& hi qui ante eos nabent titulos, dund uod ireuerent in cum uenemtẽter,& ne prophetauecun· Jün adu ceſaitate cpulſus tradi dit ei Dan'eiẽ. Q e datrexit 4— Lm ecan 1114 ellum we mhec. Kaurormm, 5 Lon ℳ Tans et X 4 3 , 1 4 BW . A4 el Krut greche⸗ „ Lermlper ex ex,& 4 Kel. Mlud 8 4 5 2 8— 2 k.&man⸗ & futte. Bt 1 1 Dm ner, 5, 191, * 1 UMd Dom 1 an uchemen ““ 1 3 re, xe 3 daxX 41 erotes occl 9„ * or Mln 1. AfeN terzo k * 8 Relfr à 8 Dde 4 1 d e Re 2 ſenigu ynclcn * Vanca *= Nunen . urAn m. Na whm 8 xnttat in iprin 1— wüünda mn undcmnt opm, donn PKaf hnabat 8u ul Kedn 3 n wandmä. ilheliialt . nlpren nipracyh dn al Müa c nes in e e* oäorm 8= gundimit⸗ ae andwer e aöuod M. an topdeunl em aiclluun rkume 1. Mpl- I 9 A ceosngde a hi cu IA N e Oſee. 358 Arlvs PROLOGVS. Sdo dominum dereliquiſſe inuenit, cuius Regule ſunt hę quibus ſiguiflcationibꝰ pronepote leroboam(qui lectionem com gominũ, ad quas tribus per prophetas ſer prehenſus eſt) originisſ uæ facla imitãte, mo dñidirigat᷑· Quotieſcunc ad decem ac contra dei pręcepta,& religionẽ cum zubus tenditur prophetia, ſub his nomini popiio Iſrael agente, ſanguis Naboth, ꝗ bus deſignant, id eſt Bphraim, Samaria, in loco certe Iezrahel fuerat profuſus, in Irael, loſephlezrael, Bethel, Bethauen, domo lehupatris memorati Ieroboã pro et interdum lacob. Quando aũt ad duas peccato redundaturus ſignificatur. Hinc loquitur tribus, ſub his nominibus ſermo factum eſt, ut ira dei in populo Iſrael per profert, id eſt luda, leruſaſẽ, Beniamin, denunciationẽ prophetæ, proceſſura di- domus Dauid, et interdũ lacob. Aliquo- ceretur. Domui autẽ Iudæ miſericordia Kies Iſrael ad totas duodecim tribus refer lectione comprehenſa, ob hoc promiſſa tut. Duplex eſt apud Hebręos ſententia eſt, quia Ezechias rex Iuda filiꝰ Achax, de his quatuor uerſibus, qui in capiteſunt ſublatis idolis, quæ tam pater eius q́; cæ- renotati. Pleriq; em̃ dicẽt, quod ab Bſ- teri reges conſecrauerant, templum dei dra ſcriba in om̃ibus Prophecets Heſoeti purgaſſe,& purificaſſe monſtratur- jtulatum, ut præſcripto uniuſcuiuſq; no. mlne roglem riußſ ſequẽs noſcatur. Liber Olee Pr ophetæ. Tple eſt autẽ Eidras, qui ultimus prophe C lubetur propheta fornicatione idolo earũ, Malachieę nomine ſcribit᷑. Alij ue- latrꝛam/Bmficare. Cæp. I. — Brbum domini quod factũ& / eſt ad Oſee flium Beeri in Seldiebus Oziæ, loathan,A- prophetam. chaz, E zechię regũ luda: Temporibus Oſię et Ioathan, Achaz 5 ᷣ c in diebus Ieroboam fllij & Bzechię regum Iuda, et Ieroboã filij Ioas regis Iſrael. Principium loquẽdi do- Ioas tegis Iſrael, Oſee filius Bereri, ad mino in Oſee,& dixit dñs ad Oſce, Va to dicunt quod ab ipſis prophetis ꝑ ſpi- gilã fanctũ, ut cętera, ſunt conſcripta. PRABFATIO IN OSEE prophetiam dicendã ſpiritu ſancto reple- de, ſume tibi uxorẽ fornicationũ,& fac tus eſt. De memorato itaq; numero regũ, tibi filios fornicationã, quia fornicãs for B Achaz rex Iuda,& Ieroboã rex Iſrael, nicabit terra a dmo. Et abijt,& accepit qñm relinquentes, ut hiſtorię regũ et Pa Gomer filjam Debelaim,& concepit, et ralpomenon indicant, etiam Ifrael idolo peperit ei flliũ. Et dixit dñs ad eum: Vo atrie crimen imperio ac poteſtate ſua ad ca nomen eius Iezrahel, ꝗm̃ adhuc modi mittere coegerũt. Propter quod deus ad cum,& uiſitabo ſanguinè lezrahel ſuper Oſee hęc locutus eſt, dicens: Accipe tibi domũ lehu,& quieicere faciã regnũ do- uxorẽ fornicariam, ſiue fornicationũ,& mus Iſrael. Et in illa die conterã arcum fac tibi flios fornicationis. Fornicariam Ifrael in ualle Ieærahel. Et concepit ad- iaq;, non elocati corporis meretricẽ, ſed huc, et peperit filiã. Et diæit ei: Voca no gentilẽ, deum ignorantẽ appellat, quę dei men eiꝰ Abſq́; miſericordia, ꝗa nõ addã creatoris ſui amore contẽpto,ſimulachro ultra miſereri domui Iſrael. ſed ebliuione tum ſe ſubiecit deſiderijs. Sed cũ dei prę obliuiſcar eorum. Et domui Iuda miſere cepto propheta in hac re paruiſſet, con⸗ bor,& ſaluabo eos in dño deo ſuo,& nõ ceptum es ea filium leærael præcepit no ſaluabo eos in arcu et gladio, et in bello, minare, deo pollicẽte, poſt breue tempus et in egꝗs, et in equitibꝰ. Et ablactauit eã Enguinem lezrael in domo Iehu uindi⸗ qug erat Abſq; miſericordia. Et cõcepit. care:cuius promiſsionis hęc cauſa eſt: le·& peperit flliũ.Et dixit ei: Voca nomen bu per Bliſeum in regem inuncto, ad de, eius Nõ ppłs meus, ꝗa uos nõ ppis meꝰ, fendendum ſanguinem Naboth ciuis le- et ego nõ ero ueſter deus. Et erit numer⸗ ærahel(quę tũc tẽporis metropolis erat) flliorã Iſrael quaſt arena maris, quæ ſine quem lIezabel Achab regis Iſrael uxor mèſura eſt, et non numerabit᷑. Et erit in Rom. 5. 2 interemerat, ſicut regum hiſtoria expo- loco uhi dicii eis: Nõ pps meus uos: di- nit: is cum grauiter, iuxta diuinum pręce ccĩ eis: Filij dei uiuẽtis Et cõgregabunẽ ptum uindicandi ſangiunis cauſa, in om- filij Iuda,& fliij Ifrael pariter,& ponent em memorati domũ deſę uiſſet, hoc pera ſibimet caput unũ,& aſcẽ dent de terra, Gdo la magns dies leærahiel. Coep dies iuuentutis ſuę,& iuxcta dies aſcenſi- contradicũt Oſee. C Conuerſb pepalo præcipit, ut impiamſy dabitur ultra nominrs eom. Et eutu D nag ogd ad pœniteutià uocet. Cap. 1 I. cum eis fœcdus in die illa cũ beltua n lcite fratribus ueſtris: Populus meꝰ,& cum uolucre cœii, et cumteptilttet & ſorori ueſtrę: Miſericordiã conſe& arcum,& gladium,& bedlum dn 16, cuta · Iudicate mattẽè ueſtrã, iudicate, qm de terra,& dormire eos faciam Kuen ipſa nõ uxor mea,& ego nõ uir eius: au- liter. bote mi dunſenpitend, ferat fornicatiões ſuas a facie ſua, et adul& ſpõſabo te mihi in iuſinia,& uiicn. teria ſua de medio uberũ ſuorũ. Ne forte& in miſericordia,& in miſerationibus expoliẽ eam nudam,& ſtatuã eam ſecun Et ſponſabote mihi in fide,& ſcies qpis dum diem natiuitatis ſuæ,& ponam eam 3 Et erit in die illa exauciã dicit quaſtſolitudinẽ,& ſtatuã eam uelut terrã dũs, exaudiã coælos,& illi exaudient ter- inuiam,& interficiã eam ſiti. Et filiorum ram:& terra xaudiet tritici,& uinum, illius nõ miſerebor, m̃ filij fornicationũ& oleum:& hec exaudient leztahel.Et ſunt, quia fornicata eſt mater eorum, con ſeminabo eam mihi interram, ſ& miſere Rom grdt gular ſit aunnuime gum eo Raccuapo gialetor Prertlie do luper musraldä an trnic aün der laricat ucct Do güde fuſa eſt quæ concepit eos, quia dixit: Va bor eius quę fuit abſq; miſericotdia. Et i. Pa Weltte dam poſt amatores meos qui dant panes dicam nõ populo meo: Populusmeus es mihi,& aquas meas, lanam meam,& li⸗ tu,& ipſe dicer, Deus meus es m. num meũ, oleñũ meum,& potũ meũ. Pro Dei eiga Iſraelitas yeccatores pter hoc, ecce ego ſepiam uiam tuam ſpi amor.(ap. IIl- mis,& ſepiã eam maceria,& ſemitas ſuas T† divxit dis ad me: Adhuc uade,et di nõ inueniet. Et ſequet amatores ſuos,& Llige mulierẽ dilectà amico,& 2dulte- nõ apprehendet eos,& quęret eos,& nõ ram, ſicut diligit qs Hlios lſrael,& ipſ inueniet,& dicet: Vadam& reuertar ad reſpiciunt ad deos altenos,& qiliguntui uirum meum priorẽ, quia bene mili erat nacia uuarum. Et fodi eam mihi qumſſe- tunc magis q́ᷓ; nãc. Et hęc neſciuit, quta cim argenteis,& coro hordei et dunidio ego dedi ei frumentũ,& uinũ,& oleum, coro hordei. Et diaci ad eã: Dies mulios & argẽtum multiplicaui ei,& aurã quæ expectabis me. nõ fornicaberts,& non fecerunt Baal. Idcirco conuertar, et ſumã eris uiro, ſed& ego expectabote, quiad frumentũ meum in tempore ſuo.& uinã es multos ſe debunt filij ltael ſine regset meum in tempore ſuo,& liberabo lanam ſine principe,& ſine ſacr ficio,& ſnneꝗ meã,& linum meum, que operiebãt igno tari,& ſine ephod,& ſine theraphim Bt miniã eius. Et nunc reuelabo ſtultitiã eiꝰ poſt hęc reuertentur filij lſrael,& quemt in oculis amatorũ eius,& uir nõ eruet eã dominum deum ſuum,& Dauid regem de manu mea:& ceſſare faciã omne gau- ſuum,& pauebunt ad dominum c ad bo dium eius, ſolennitatem cius, neomentam num eius in nouiſsnno dierum. eius, ſabbathum eius,& omnia feſta tem ¶ Peccata popul Iraelitici tecen pora eius. Et corrumpam uineam eius, et ſentur.(ap. III. flcũ euis.de quibus dixit: Mercedes hæ XVWalte uerbũ dñi fllij Iſrael, quia iu- C meæ ſunt, quas dederunt mihi amatores diciũ dño cum habitatoribus tenæ, mel,& ponã cam in ſaltum,& comedet non eit enim ueritas,& nõ eſt miſericot- eam beſtia agri. Et uiſitabo ſuper eã dies dia,& non eſt ſcientia dei in terra. Male Baalim, quibus accendebat incenſum,& dictum,& mendaciũ,& homicidium,& ornabatur in aure ſua,& monili ſuo,& furtum,& adulteriũ inundauerunuet fin ibat poſt amatores ſuos,& mei obliuiſce guis ſanguinè tetigit. Propter hoc luge⸗ hatur, dicit dñs. Propter hoc, ecce ego la Pit terra, et infirmabit omnis qul hahint ctabo eam,& ducam eam in ſolitudmmẽ, in ea, in beſtia agri, et in uolucre 3 3 & loquar ad cor eius. Rt dabo ei uinito ſed et piſces maris congregabuni. Vemm res eius ex eodẽ loco,& uallem Achor tamen unuſquiſq; non tudicet, et nan 8 ad apcriendam ſpem,& canet ibi iuæta guatur uir, populus enim tuus ſicut hi qu acerdoti. Et corrues hodte heta tecũ:nocie ia/ Conticuit populis buerit ſciemtiã: qula Uã te, ne lacerdo tio onis ſuæ de terra 2gypti. Et erit in die et corruet etiam prop alla, ait dominus: uocabit me uir meus,& cere feci matrẽ tuam. nõ uocabit me ultra Baalim. Et auferam meus, eo quod nõ ha nomina Baalim de ore eius,& nõ recor- tu ſcientiã repuliſti, repe dabiur 41 1 B cnilunt mäeri düttymi Ktet gei dde dlponleu trüpcli Aupet eitci nur,& Kpep itmica uk Kn aleenderi at Viuit new ecl bauda ödrum. aned cor ancatiſ dulten dütbiua raunnd Flnder. ntm et tim Amcen nnie d, dui ad d üna da w.(oß. 8 1 3.. eee V 6- otu arls mihi„Eoblita es legis dei 1u4** n du, obiiunſc ar fllo tuorum& ego. e⸗ da i ab: 48 eundũ multitudmẽ eorum ſic peccauerũt eic 1an ihi, gloriam eorũ in ignomim 4 L5me di edtact ₰ 8 1 nbo. Peccata populimei eome ent, den. Neitn ucd, de ad iniquitatè eorum ſubleuahunt amimas n emſccs S iaat corũ. Et erit ſicut populus, ſic ſacerdos, Lpem tun Udana. Kuiſitabo ſuper cũ uias eius,& cogita- Mucir ten 64 Nad Ouones eius reddã ei. Et comedent,& nõ Ptftona a üan ſaturabunt: fornicati ſunt,& nonceflaue bornieurn teman nunt, qm̃ oñm dereliquerunt in non cuſio —* mäden deendo · Fornicatio,& uinum et ebiietas eicdar y doena auferunt cor. Populus meus in ligno ſuo dcen za 1r xwind jaterrogauit,& baculus eius annunciauit memn„ 2 une ei: ſpiritus emm fornicationũ decepit eos, — pn Kean A fornicati ſunt Adeoſuo. Super capita 1e G 1u montium acriflcabãt,& ſuper colles ac- — ai 1 cen debãt thymiama: ſubtus quercum,& 6 eemitas ſüas unän populum,& terebinthũ, quia bona erat noren 1— m rite umbra eius: ideo fornicabuntur flliæ ue⸗ 4 cos,&nd r aräthi ſtre,& ſponle ueſtrẽ adulterę erunt. Nõ ruen ma. uiltabo ſuꝑ filias ueſtras cum fuerint for ene mh raüthd nicatę,& ſuper ſponſas ueſtras cum adul deſcun nu. deum, ad u kh 9 „ul 1 zetes cei K ai aer 1 n r bomid eran etſm en d läthn — terauerint, qꝗm ipſi cum meretricibus cõ. uerſabaniur,& c cabant,& populus & cum effœminatis ſacrifi. nõ intelligens uapu- ubit. Si fornicaris tu Iſrael, nõ delinquat tbo. Kund dnedät ignd oſbutiti ent creueran 1 atit en crun eos dfs quaſt agnium rnò cmet cd a. Dum dema Momne u aden um ausinnabr neomecmam mu feum en ci et dercedes hæ uh zmuores „& comedet ac emimven ipercidc a non ciüai incenim,&=„Kaei onin uo, T m 4, Rltrie nerobüuce un inguinun 2 zcosleded Tg 1 drmomm a nche da ra hnecxht 1 eclate ha 1 ſeuu. raueritis: Vi A naſciuiens, declinaui d anẽ luda,& nolite ingredi in Galgala, & ne aſcenderitis in Bethauen, nec; iu- uit dñs · Quoniã ſicut uacca t Iſrael: nunc paſcet in latitudine. Parti- ceps idolorum Ephraim, dimitte eum. Se paratum eſt conuiuium eorum, fornicati- one fornicati ſunt, dilex erunt afferre ig- nominiam protectores eius. Ligauit eum piritus in alis ſuis,& contundentur Aſa- Erei ericijs ſuis. ä ditamn C. Iſraellitas increpat,& maxime ſacerdo 3A m obtmatner in betan 3 4e Kceni 2 dicütun desus. I Bianin 3— erun dio eon,& dim nõcognouerunt. Et re „„. r p 1 tur s, lmalkelh 4 Btndam ☛☚% qoln⸗ —„HNJ Kröncr tii repe 1 45 1 Kccttgon d aa etitn tes& prucipes. Caput P. Vqite hocſacerdotes,& attẽ dite do mus Iſrael, et domus regis auſcultate, quiauobis iudicium eſt, qm̃ laqueus facti eſtis ſpeculationi,& ſicutrete ewpanſum ſuper Thabor. Et uictimas declinaſtis in 0 proſundum, et ego eruditor omniũ eorũ. ndocunm a Kilcsmsan Mgot.io Ep ramm e leaelnon etad. bdo erunt nn Konditus à me, quia nunc fornicatus eſt alen Acher ar aunuanfe Kphram, contaminatus eſt liracl. Nõ da mneridi i urgrpin, bunt cogitationes ſuas ut reuertantur ad 8 6 1 9 aſpiritus fornicationũ in me hanaebi arrogantia Hrael in facie eius, &⅜ laacl& Bphraim ruent ininiquitate ina, Oſee. 359 ſua, ruet etiã Iuda cum eis. In greg bus ſuis, et in armeniis ſuis uadent ad quęren dum dñm,& nõ inuenient, ablatus eſt ab eis. In dm præuaricati ſunt, quia filios alienos genuerũ t, nũc deuorabit eos men ſis cum partihus ſuis. Clangite bucema in Gabaa, tuba in Rama, ululate in Be- thauen, poſt tergũ tuum Beniamin. Bph- raim in deſolatione erit in die correptio- nis, in tribubus Iſrael oſtendi fidẽ. Facti ſunt principes luda quaſi aſſumentes ter- minum, ſuper eos effundã quaſi aquã irã meam. Calumniam patiens eſt Ephaaim fractus iudicio, qm̃ cœæpit abire poſt ior- des. Et egò quaſitinea Ephraim,& qua ſi putredò domni luda.Et uidit Ephraim languorẽ ſuum,& luda uinculã ſuum, et abiſt Ephraim ad Aſſur, et miſt ad regẽ ultorẽ,& ipſe non poterit ſanare uos, nec ſoluere poterit Auobis umculũ. Quoniã ego quaſi leæna Ephraim,& quali catu lus leonis domui Iuda: ego ego capiã& uadam:tollam,& non eſt qui eruat. Va- dens reuertar ad locum meum, donec de ficiatis& quęratis faciem meam. C Deur percutit,& ſanat, mmiſe ricordian prafert iudicio. C4p. 2 IN tribulatione ſua mane conſurgent ad me, Venite& reuertamur ad dominũ, quia ipſe cepit,& ſanabit nos: percutiet. & curabit nos.i Viuificabit nos poſt dit os dies, in die tertia ſuſcitabit nos,& ui- uemus in conſpectu eius. Sciemus, ſe que- murqʒ; ut cognoſcamus dñm, quaſi dilu- culũ pręparatus eſt greſſus eius.& ueniet quaſi imber nobis temporaneus,& ſero- tinus tertę. Quid faciam tibi Ephraim: quid faciã tibi t uda: mifericordia ueſtra quaſi nubes matutina,& quaſi ros mane pertranſiens. Propter hoc dolaui in pro- phetis,& occidi eos in uerbis oris mei⸗ & iudicia tua quaſ lux egredient᷑. Quia miſericordi am uolui,& nõ ſacriflcium, & ſcien iam dei plus ꝗᷓ holocauſta Ipſi aũt ſicut Adã tranſgreſsi ſunt pactum, ibi pręuaricati ſunt in me. Galaad ciuitas o- perantiũ idolũ ſupplantata ſan guine. Et quaſi fauces uiroꝶ latronũ, particeps ſa- cerdotum, inuia interficientiũ pergentes de Sichen, quia ſcelus operati ſunt. in do mo Iſraeluidi horrendum, ibi fornicatio nes Ephraim, cõtaminatus eſt ITrael. Sed & Iuda pone meſſem tibi, cum conuertę ro captiuitatem popu li mei. Aa M Zlous G 4 1. Cor. 1 5.3 B C Matt.: 9. P. & 12. a Ecck. 4. d 1. Reg. 15:·6 D Oſee. E Malam Iſraelin die? latiusſerpit. uimus te, Iſrael. Proiecit Iſrael bonu ini Llnt⸗ Caput VII. A 7 M Anare uellè Iſrael, reuetata eſt iniquitas Bphraim,& malitia Sama riæ quia operatiſunt mendacium,& fur ingreſſus eſt ſpoliãs, latrunculus foris. Et ne forte dicant in cordibus ſuis, omnẽ ma litiam eorum merecordatũ, nunc circun dederãt eos adinuentiones ſu, corãfacie mea facte ſunt: in malitia ſua lętHicauerũt regẽ.& in mendacijs ſuis principes. Oẽs aduiterantes quaſi clibanus ſuccẽſus à co quente, qnieuit paululũ ciuitas à commi- ſtione kermenti, donec fermentareĩ totũ. 2 Die regis noſtri cœperunt principes fu- rere à uino, extendit manum ſuã cum illu ſoribus. Quia applicuerunt quaſi clibanũ cor ſuũ cum inſidtaret eis, tota nocte dor miuit coquens eos, mine ipie ſuccenius quaſi ignus flamme. Omnes calefactt unt quaſi clibanus,& deuorauerunt iudices ſuos, omnes reges eoꝶ ceciderunt, nõ eſt qui clamet in eis ad me. Ephraim in po- pulis ipſe cõmiſcebatur, Ephraim factus eſt ſubcinericius panis, qui nõ reuerſatur. Comederunt alieni robur eius, æ ipſe ne ſciuit ſed& cani effuſi ſunt in eo,& ipſe ignorauit. Et humiliabit᷑ ſuperbia Iſrael V in facie eius, nec reuerſſ ſunt ad dñm deũ ſuum,& nõ quæſierunt eum in omnibus nis. Et factus eſt Ephraim quaſi columba ſeducta, nõ habens cor. πgyptum inuo- cabant, ad Afyrios abierunt. Et cũ pro- Ffecti fuerint, expãdam ſuꝑ eos rete meſ̃, & quaſi uolucrẽ cœli detrahã eos,& cæ dam eos ſecundũ auditionẽ cœtus eoꝶ. Ve eis, qm̃ receſſerunt à me: uaſtabunt᷑, quia præuaricati ſunt in me, ego redemi O eos,& ipſi locuti ſunt contra me menda cia. Et non clamauerunt ad me in corde ſuo, ſed ululabant in cubiſbus ſuis: ſupꝑ tri ticum& uinum ruminabãàt,& recefferũt à me. Et ego erudiui eos,& confortaui brachia eoꝶ,& in me cogitauerunt ma- litiã.Reuerſi ſunt, ut eſſent abſq; iugo, ſa cti ſunt quaſi arcus doloſus: cadent in gla dio principes eorum, à furore linguę ſuę. iſta ſubſannatio eoꝶe in tetra gypti. E Ifrael& luda deſtruendi propter ido- lorum cultii. Cap. VIII. A IN gutture tuo ſit tuba quaſi aquila ſuꝑ domum dñi, pro eo quod trãſgreſsi ſunt fœdus meum,& legẽ meam præuaricati ſunt. Me inuocabunt, deus meus cogno- W uimus . 1I cybetit Mio perſechuet eum. Ipſiregnauerunt, u non ex me, principes extiterunt, et No unia cognoui: auxum ſuum,&., anaudhn, 5 20„& argenu ſ 33 Kbli 1 Argenä ſuumfe akcome cerunt ſi tidola, ut imeritem: proiecus kunch eſt uitulus tuus Samarla, iratus eſt furor 8 di meus in eos u quequo non potetũt enen andede dari? Quia ex Iſrael& ipſe eſtanifenfe cit illum,& non eſt deus, quontam mmara hu nearum telas erit uitulus Samartz. Quiꝛ au uentum ſeminaburt,& turbinem metät, 5 culmus ſtans non eſſ in eo, gemen noſa 8 1 4 ciet farinam: quod& ſifecattali ca ad medent eam. Deuoratus eſſlltael, nunc ui 1 factus eſt in natiom bus quninasunmun- 4 qet dum. Quia ipſi accendetum al Afſun o- mkac nager ſolitarius ſibi Ephram. Munern asadi dederũt ama toribus luts, ſed& cummer- arſ cede condux erunt nationes. Nunc con- 4 4. gregabo eos, dæ quseſcent paulipper ab fa onere regis d principum. Quamubiipti ſinn cauit Ephraim akaria ad peccandum, a Or factæ ſunt ei aræ in delictum. Scribam ei 3 multiplices leges meas, quæ uelutalienæ Ug d computatæ ſunt. Hoſtiasofferent immo- kühede labunt carnes& comedent,& dominus non ſuſc ipiet eas: nunc recordabuur mni- quitatis ec rũ,& uiſitabit peccata eem, ipſi in M gyptum conuenentur Btobii tus eſt Iſiael factoris ſui,& ædificauit de lubra,& Iudas muniplicauit urhes nuni tas,& mittam ignem in ciuttaies e is,& deuorabit ę des illius. ¶ Famem Iſrael prædicit, pli⸗ uitatem.(ap. IX. NOi hætari Iſrael, noli exultare 3nt 4„ te populi, quia fornicaus esa deo to 89 dilexiſti mercedem ſuper omnes aegit 4 tici. Area& torcular non paſcet ecs, iut umum mentietureis. Non habnabamm amni terra domini: reuerſus eſt Ephram i nd M gyptum,& in Aſſyriſs poliuum co- 8 3 medit. Non libabunt dominouinum 1- a non placebunt ei, ſacrficia eonmm zul ke panis lugentiũ, omnes qui comeſt enn. 1 contaminabuntur, quia panis ectum aul⸗ 1 dil mæ ipſorum, nõ intrabunt in domũcñi. an Quid facietis in dielolemmanitee 8 tatis dñi: Ecce enim profectlin lane di tate, gyptus congregabiteo tum D eitt phis ſepeliet eos. qeſiderabil Ate um eorũ urtica hereditabit, lappain m 1 culis eorũ. Venerunt dies aiſraionsae datt nerät di butionis:ſcüctelſndlſut at nerũt dies tetributionis:ſ un d ghermali nomez ei mec on Hercol nneſt, wi li umauert asteusmer lantlag Ckern — N . acum.& 5 Wlad . Wabt 5 td wulti t dl uninn ama in u ts, aun eh mea o d u narſa ie(WMa . Korata Man 1 4.* Alukrc ue 1* 8 Ddnciper.( n nn 1” Ans Acckü mienteh auitn cm uthm 1 1 um kermenrei mnae rine 4 4 Wen D unnce 1„„ l mam id am zekume 4. dm„ uchp ani . 1 G 6 3.tora moae tüolrnu n Ae nmp 1 zu.* di u acs canua a 14½. 1 Maucrunt ud doam „ 41 1 4- 1 eregsn elkr„ 3 4 8. 4 p minf. rüutem pm 1 r lics uins plleste unẽ neuer Spſen nuere pane eng, d pe Int cana. 0, X 1 dcipen li alseun 17 I„ 4 amne un M am momnl ectllaui 2 coun Klun Lpeu he Amun ehn. Preäg ornditect up ees kerem TIEanenſt crrahi eos, d ut oad crnn ed 6, Ane hdd Spopuüi me, egdredh imans duramemch. Aradn d wemcc Um menteer. ddeſus: u! n doma: 5 t.Anciſ Srpumd 8, X conicct? di Nanki comitmenrt ipheedns entabi ut us gen. (acnm: ie furore lnoe: iponme ten EI lun eud prepter! S Cll kü, „. VIII. ſ: Ee 1 lee al We fleht u odmilgrciit 5 ni 42* 6 1 8 enm prær 5 dan 2 lum prophetã infanũ, uirumſ piritualem: ropter multitudinẽ iniqhuiitatis iuxe,& multitudinẽ amentię. Speculator E ph⸗ do raim cũ deo meo: prophieta laqueus rut⸗- mæfactus eſt ſuper oẽs uias eius, inſan a in domo dei eius. Profunde peccaueruͦt⸗ mn i ta hlücut in diebus Gabaa, recordabi? ini- quitatis eoruin,& uiſitabit peccata ec- rum. Quaſi uuas in deſerto inuent Iſraẽl, O quai prima poma firulneæ in cacumine eius uidi patres eorũ: ipſi autem intraue fũad Beelphegor,& abalienati iunt in confuſionẽ,& facti ſunt abominabiles ſi cut ea quæ dilexerunt. Ephraim quaſi auis auolauit: gloria eorũ à partu.& ab utero,& à cõceptu- Quòd ſi enutrierint ſilios ſuos, abſc; liberis eos faciam in ho mumb': ſed& uę eis, cũ receſſero ab eis⸗ uidi Ephraim, ut uit) Tyrus erat funclata in pulchritudine,& Ephraim educet ad interfectorẽ fllios ſuos. Da eis dñe. Quid dabis eis: Da eis uuluam ſine liberis,& ubera arentia. Omnes nequitiæ eorum In Galgal, quia ibi exoſos habui eos: propter malitiã adimientionum eorũ de domo mea eijciam eos, nõ addam ut di- ligam eos, omnes principes eor ũ recedẽ tes. Percuſſus eſt Ephraim, radix eorũ exiccata eſt, fructum nequaquã facient. Quod& ſi genuerint. interficiam amani ritsima uteri eorum. Abijciet eos domi- mus deus meus, quia non audierũt eum, & erunt uagi in natombus. ¶ Retribuit de us itzxta opera. Cap. N. A V his frondoſa Iſratl, fructus adę qua- tus eſt ei:ſecundum multitudinẽ fru ctus ſut multiplicauitaltaria, iuxta uber- tatem terrę ſuæ exuberauit ſimulachris. Diuium eſt cor eorum, nũc niteribunt: ipſe confringet ſimulachra eorum, depo pulabitur aras eorum, quia nunc dicent: Non eſt rex nobis: non enim timemus dũm,& rex quid faciet nobis: Loquimi ni uerba uiſionis inutilis,& ferietis fœ- qus,& germinabit quaſi amaritudo iudi cium ſuper ſulcos agri· Vaccas Betha- B ué coluerunt habitatores Samarię, quia luxit ſuper eiun populus eius,& æditui eius ſupet eum exaltauerũt in gloria ei- us, quia migrauit ab eo. Siquidẽ&æ ipſe in Aſſur delatus eſt, munus regi VlItori: confuſio Ephraim capiet,& confunde- tur laaẽl in uoluntate ſua. Tranſire leei A⸗ Oſee. 360 Samaria regem ſuur quaſi ſpumã ſuper faciem nquę. Et duperdent᷑ excelſa ido- li, peccatiunmn Iſraẽl, lappa& tribulus aſcẽ det ſuper aras eorum: ſi& dicent monti- bus:Operite nos,& collibus: Cadite ſu- per nos: Ex diebus Gabaa peccauit li- ral.ibi ſteterunt, non cõprehendent eos in Gabaa pręliũ ſuper fllios iniquitatis. Iuxta deſyderiuun meũ corripiam eos, congregabunt᷑ ſuper eos populi,cũ cor- ripientur propter duas iniquitates ſuas. Ephraim uitula docta diligeretrituram: & ego tranſiui ſuper pulcliritudinẽ colli eius:aſcendamſuper Ephraim, arabit Iu da, cõiringet ſibi ſulcos lacob. Semi- nate uobis inriuſtitia.& metite in ore miſericordię, innouate uobis nouale:tẽ- pus autem requirendi dñm, cum uenerit qui docebit uos iuſtitiam. Araſtis impie- tatem, iniquitatem meſſuiſtis, comediſtis frugem mendacij, quia confiſus es in uijs tuis,& in mult ntudine ſortiũ tuorum cõ furget tumultus in populo tuo,& omnes munitiones tuę uaſtabuntur, ſicut uaſta- tus eſt Salmana à domo eiusſſquiriudi- cauit) Baal in die prælij, matre ſuper fi⸗- lios alliſa. Sic fecit uobis Berhel, à ſacie Fmilitię Jnequitiarum ueſtrarum. ¶ Deus bencficia ſua erga Iſraelẽ com memorat-(ap. XI. Icut mane tranſit, rpertranſit rex li- A raẽl, quia puer Iſradi,& dilexi eũ,& ſex& gypto uocaui filiũ meũ. Voca.⸗ uerũt eos, ſic abierũt à facie eorum: Baa lim immolabãt,& ſimulachris ſacrifiea bant. Htego quali nutritius Ephraim portabã eos in brachijs meis,& neſcie- runt quodcurarẽ eos. In funiculis Adã traliain eos in uinculis charitatis.& ero eis quaſi exa'tans iugum ſuper maxillas eorum,& declinauiad eum ut ueſceret⸗ Non reuertetur in terram M gypti,& Aſſur ipſe rex eus, qm̃ noluerunt con- uerti. Cœpit gladius inciuiiatibus eius, & cõſumet electos eius,& comedet ca- pita eorum. Et populus meus pendebit ad reditum meõ: iugũ autem imponetur eis ſimul, quod nõ auferetur. Quomodo dabo te Ephraim, protegã te Ifrasi: quo modo dabo teiiſicut Adama, ponã te ut Seboim:Conuerſum eſt in me cor meũ̃.⸗ Eſa. 2. d Apo. s.b Luc. 23. d ludic. 0*. G Iere. 4. 2 iuſtit: am, ludic. 8.C uindicauis malitix pertraſijt att-2 8 8 Gennnh e pariter conturbata eſt pœnitudo mea- Non faciã furorem itæ meæ, non cõuer tar ut diſperdãà Bphxaim: qm̃ deus ego⸗ Aa 2 85 ſeruauit ul 1 rempſer. EXOI4 uiuit. In propheia autẽ eduxcit dñs li- &ʒ non homo in medio tuĩ ſanctus, et nõ ingrediebar ciuitatẽ. Poſt dmñm ambula- bũt, quaſi leo rugiet, quia ipſe rugiet,& formidabũt filij maris. Et auolabũt qua- D ſi auis ex Ægypto,& quaſi colãba de terra Aſſyriorũ,& collocabo eos in do mibus ſuis, dicit dñs. Circundedit me in negatione Fnegotiatione) Bphraim,& in dolo do mus Iſrasl: Iuda autẽ teſtis deſcẽdit cum fldelis. deo,& cum ſanctisrfidelibus.) ¶ Deus neę otiaſua per prophetas agit. Cap. XITI. 41 Bbhraim paſcit uentum,& ſequit᷑ æ- ſtum, tota die mendaciũ& uaſtitat? multiplicat, et fœdus cum Aſſyrijs inijt, & oleũ in Mgyptum ferebat:iudicium ergo dñi cum luda,& uiſitatio ſuper Ia cob, iuxta uias eiu,& iuxta adinuẽtio- Gen. 25. c nes eius reddẽt ei. 1 In utero ſupplãtauit Gen. 32. f fratrè ſuũ,& I in fortitudine ſua directus eſt cum angelo. Et inualuit ad angelũ, et B cõfortatus eſt: fleuit,& rogauit eum: in Bethel inuenit eum,& ibi locutus eſt no hiſcũ. Et dñs deus ex ercituũ, dũs memo riale eius. Et tu ad dñm deum tuũ con- uerteris:miſericordiam& iudiciũ cuſto di,& ſpera in deo tuo ſemper. Chanaan in manu eius ſtatera doloſa, calumniã di- lexit. Et dixcit Ephraim: Veruntamen C diues eectus ſum, inueni idolũ mihi, o- mnes labores mei nõ innenient mihi ini- quitatẽ quam peccaui. Et ego dñs deus tuus ex terra Ægypti, adhuc ſedere te faciam in tabernaculis, ſicut in diebus fe ſtiuitatis. Et locutus ſum ſuper prophe- tas,& ego uiſionem multiplicaui,& in in manu proplietarum aſsimilatus ſum. Si Galaad FGalgallidolum, Etamen ifruſtra erãt Ferg 0 in Galgal bobus immolantes: nam& al 1) taria eorũ quaſi acerui ſuper ſulcos agri- Gen 28.1 Eugit lacobin regionem Syrię,& ſer t uiuit Iſratl in uxorẽ,& in uxorem eſer- raẽl de Ægypto,& in propheta ſerua- tus eſt. Ad iracundiã me prouocauit E. phraim in amaritudinibus ſuis,& ſan- guis eius ſuper eũ ueniet,& opprobriũ eius reſtituit ei dñs deus ſuus. ¶ Deus zelotes, deum ahum non fert.(ap. XIII. A LSOaukte Ephraim, horror inuaſit Ii- raẽt,& deliquit in Baal,& mortuus eſt Etnunc addiderunt ad peccandum, leceruntq; ſibi cõflatile de argento 8 qua Oſee. quaſi ſimilitudin? idolorum fadura arti um ii ficum totum eſt:his ipſi dicũt mmoſate adcht homines uitulos adorantes. Icirco erũt äüntem quaſi nubes matutina,& ſicut rosmat- miuhun tinus pręteriens, ſicut puluis turbinen- uulnan ptus ex area,& ſicut fumus de fumario. am ilo⸗ Ego aũt dñs deus tuus ex teira Egy, Elu gurdie pti,& deũ abſq; me neſcies,& ſaluuot h rin d nõ eſt pręter me. Ego cognouite inde, tintli ſerto, in terra ſolitudinis. Iuxta pꝛſcua adii 6 ſua adimpleti ſunt,& ſaturꝛtifunt,& ele Mialle uauerunt cor ſitum,& oblitiuu mei.Est ſl- 0 ego ero eis quaſi leæna, ſicut pardusn u ex uia Aſſyriorum. Occurra eis quaſi urſa un raptis catulis,& dirumpa interlotaiecc isloe ris eorum, et cõſumam eos ibl quaſi leo, mn Ftſ beſtia agri ſcindet eos. Persditio tu li, aiſeci rat: tantũmodo in me auxilium uã.vbi C Mma eſt rex tuus: max ime nãc(aluette inom anteinl nibus urbibus tuts,& iudices tui, ſ de-Retiitb quibus dixiſti: Da mihi regẽ& princi- asten pes. Dabo tibi regẽ in furore meo, etuu ſiltel kerã in indignatione mea. Colligataeſt mnichen iniquitas Ephraim, abſconditũ peccauũ tent, eius. Dolores parturiẽtis uenient ei, iſe in 0ſte filius non ſapiens: nũc enim nõ ſtadiim in contritione filiorum. De manu monis li D adindi berabo eos, de morte redimã eos. iſero:. Cot ltdl.pe mors tua ò mors, morſus tuus ero infer. dteri ne, conſolatio abſcondita eſt ab oculis Heba iton meis. Quia ipſe inter frattes diuidet: ſad Bzessiſgimms ducet urentẽ uentum dũs de deſertoaſcc anuitu dentem,& ſiccabit uenas eius,& deſolt ſile bit fontẽ eius,& ipſe dirpiet theſaufůi iatyetc omnis uaſis deſyderabils. durin Monentur Iſraelitæ, ut ſeſe conuertant iiniinn ad deum.(ap. XIIII. alal Ereat Samaria, quoniam ad amaritu 1 an dinem concitauit deum ſuum: in ga aMicox dio pereant, paruuli eorum elidanur,C& alſes fœtæ eius diſcindant᷑. Conuertere lirac tian ad dñm deum tuum: qm̃ corniſti inini- uhbxx quitate tua. Tollite uobiſcum uerba, radue conuertimini ad dñm,& ſicite ei Om- imt nem aufer iniquitatem,& accipe don, iuui et reddemus uitulos labiorum noſtrorũ. dnge Aſſur non ſaluabit nos, ſuper equumno rüülan aſcendemus, nec dicemus ultra: Diſno- dg ſtri opera manuum noſtrarum,quieis hapill nt9 qui in te eſt, miſereberis xpopuli. dana- woni bo cõtritiones eorum, diligam eosſpn iuma tanee:quia auerſus eſt furor meus lhi H da Ero quaſi ros ⁊ Iſraẽl,] germinabn Kza 4 lilium, et erumpet radix eius u 1 ani. t Ann 8 d lnda. 1ipe e, a eher N,g. 2,0 dd 4. ad . d 23 dun Acoh de ddoe n m ume kn 431 n an 9 8 1 8 ve n he 4. nädte, 9 2 hnhleta. 17I.* 1, R E 4 ſequ x 4 matnu Trrijei 4 4 la 4 eriaücim uäh N» dci moſuper a ichn da atmaen.— roptänn! onn pdtaut upnin ein drre duf uu 124 anpe. 2— 2 8 3uult eum.n ocunu eftn 2i döt mema 5 „ 1 tu cor. 9t Kerxarsmna 1 . cutt — — = — — 6 4 = * — — der Cd — d. unmen dolä min,d- Dem mh m. tego du deus Kucſedere ie min dedu ſe luper propde nplcan. Kn am ſn. K m kruſtn erit tcnnmK er lcos zer Srrie, Tſet Wrenrler T deeflena. 1 eo üm Srzöͤnna * 3 fndi ririgem. a nani tunn. 81 2, Klcrin m iein, üi m ukiſi ¾ erur ſen deun d Samm mcoac Seun mir * u diſcnun. 1 K eumer. um n Teles anctimnimalä ns fer nqua us. um n 774 rror imaftll Datolssctn u.& vorm n uauts ecmäm, Ge ürs i cruin S.A cunad 2 4 Ar nipei enm n eekmlat Ioel. Ibunt rami eius,& erit naſl oliua glo⸗ nia eius,& odor eius ut Libani. Cõuer· zent ſedentes in umbra eius, uiuẽt tritico, & germinabunt quaſi uinea: memoriale eius ſicut uinum Libani. Ephraim quid D miniultra idola: ego exaudiã,& dirigã eũ ego ut abietẽ uirentem:ex me fructus tuus inuẽtus eſt. Quisſapiens,& intelli⸗ et iſtaeintelli gẽs,& ſciet hæc: quia re- daæ uiæ dñi,& iuſti ambulabunt in eis. pręuaricatores uero corruent in eis. pPROLOGVS IN 10EIL- prophetam ex principio commentario rum Hieronymi in loel. Sandus Ioel apud Hebręos poſt Oſee nitur. Et ſicut ibi ſub nomine Eph- raim, ad decẽ tribus cõfertur uaticinijũ. qu, uel Samaria, uel Iſraẽl ſæpe memo, rantur: ſic in hoc propheta omne quod dicit ad tribũ Iuda,& ad leruſalem per- einere credendum eſt,& nullã omnino Iſatlis, id eſt decem tribuum, in hoc fie- rimentionem. Tempora quoq; quibus prophetauit, eadem debemus accipere quę in Oſee legimus, in diebus Oziæ, Ioathan,& Achaz,& Bzechigregum Iuda,& in diebus leroboam filij Ioas re gis lfratl. Porro factum eſſe ſermonem Aut ad meritum eius refertur cui fit, non ad conditionem illius cui fieri dicitur, ut alibi legimus: dũs factus eſt mihi in ſalu- tem. Auditus autem inſcripturis ſanctis, nõ eſtiſte qui ad aures ſonat, ſed qui in corde percipitur, iuxta iſlud quod dñs loquitur in Euangelio. Qui habet aures audiendi, audiat. Quod aũt dicitur He- braice Haztnu, Gręce Enotiſaſte, Lati- ne ſonat, auribus percipite: proprie non aure, ſed corde percipit. Qui ſenes ſunt & cæleſtes, audiunt ſpiritualiter, qui au tem habitant in terra, appellãturq; terre ni, auribus percipiunt. V bicunq; autem hec duo uerba iuncta ponuntut non ad ſimplicem tantum uerborum ſonum, ſed ad reconditam quoq; dictorum intelli- gentiam pertinereintelligendum eſt. In Geneſi Lamech loquitur ad uxores ſiras Ada do Sella: Audite uerba mea uxo- res Lamech, aur ibus percipite ſermones meos, quia uirum occidim uulnus meũ, & iuuenem in liuorem meum. Et E- ſaias: Audite coœli,& auribus percipe terra. Pro- 361 Prophetia Ioel. C loel parabola propoſita deſtrustis- nem Ieruſalem prædicit. Cap. I. — Erbum dñi quod factum A 2 23 eſt ad Ioel filium Phatuel: lAudite hec) ſenes,& au⸗ hoc fribus percite omnes ha- E mbitatores terræ, ſi factũ eft iſtud in diebus ueſtris, aut in diebus pa- trum ueſtrorum? Super hoc filijs ueſtris narrate,& hij ueſtrifflijs ſuis,& filij eo. rum generationi alterę. Reſiduum erucę comedit locuſta,& reſiduum locuſtę co medit bruchus,& reſiduum bruchi co- medit rubigo. Expergiſcimini ebrij,&? flete,& ululate oinnes qui bibitis uinũ in dulcedine, quoniam perijt ab ore ue- B ſtro Gens enimkaſcendet Iſuperterram aſcendit meã, fortis& innumerabilis, dentes eius ut dentes leonis,& molares eiusut catu- li leonis. Poſuit uineam meam in deſer- tum,& ſicum meam decorauit, nudans ſpoliauit eam& proiecit, albi facti ſunt rami eius. Plange quali uirgo accincta ſacco ſuper uirum pubertatis tuę.) Pe. ſug/ rijt ſacrificium& libatio de domo dñi: luxerunt ſacerdotes miniſtri dñi. Depo pulata eſtregio, lucit humus, quoniam deuaſtatum eſt triticum, confuſum eſt ui num elanguit oleum. Confuſi ſunt agri- colę, ululauerunt uinitores ſuper frumen to,uino& hordeo, quia perijt meſsis a- gri. Vinea confuſa eſt,& ſicut elanguit: malogranatum,& palma,& malum,& omnia ligna agri aruerunt, quia confu- ſum eſt gaudiũ a fllij nhominum. Acei⸗ gite uos,& plangite ſacerdotes, ululate miniſtri altaris: ingredumini, cubate in ſacco miniſtri dei mei:qm̃ interijt de do mo dei ueſtri ſacriflcium et libatio. San Inſta a. d Kificate ieiunium, uocate cœtum, cõgre gate ſenes, omnes habitatores terræ in domum* dei ueſtri,& clamate ad dñm: dũ A, ar a, diei: quia prope eſt dies dñi,& D quaſi uaſtitas à potẽte ueniet · Numquid non coram oculis ueſtris alimenta perie runt de domo dei noſtri, lætitia& exul tatio: Computruerunt iumenia in ſterco re ſuo, demolita ſunt horrea, diſsipatæ ſunt apothecæ: quoniam cõfuſum eſt tri ticum. Quid ingemuit animal mugierũt greges amenti: Quia nõ eſt paſcua eis: Aaz ſed ö—öoöoͤͤſͤſͤſſ“ ſed& greges peedrum diſperierunt. Ad te dñe clamabo, quia igms comedit ſpe- cioſa deſerti,& flamma ſuccẽdit omma ligna regionis. Sed& heſtiæ agri quaſi area ſitiès imbrẽ, ſuſpexerunt ad te: quo niam exiccati ſunt fontes aquarum,& ignis deuorauit ſpecioſa deſerti· CTe rribilis dies dii aeo à peccati⸗ akſtiuendum. Cop. II. A(„Anitetubain Sion uiulate in monte ſancto meo, conturbentur omnes ha bitatores terre:quia ueniet dies dñi, quia prope eſt dies tenebrarum& caliginis, dies nubis& turbims: quaſi mane expã ſum ſuper montes populus multus& for tis:ſimilis ei non ſut à principio.,& poſt eum non erit uſq; in annos generations & generationis. Ante faciem eius ionis uorans,& poſt eum exurens flanm:qua- ſi horius uoluptatis terra coram eo,& poit eum ſolitu lo deſerti, neq́; eſt qui ef fugiat eum. Quaſi apectus equorũ, aſpe ctus eorum,& quaſi equites ſic current. Sicut ſonitus quadrigarũ, ſic capita mõ. tium exilient, ſicut ſonitus flammæ ignis B deuorantis ſtipulam, uelut populus for- tis præparatus ad præſtum. A facie eius cruciabuntur populi: omnes aultus re- digentur in ollam. Sicut fortes current, quaſi uiri hellatores aſcendẽt murum:ui- ri in uijs ſuis gradientur,& nõ declina- bunt à ſemitis ſuis. Vnuſquiſq; fratrem ſuum non coartabit, ſinguli in calle ſuo ambulabunt, ſed& per feneſtras cadẽt, & non demollẽtur. Vrbem ingredient᷑, in muro cutrent, domos cõſcendent, per Mat. 3. c feneſtras intrabunt quaſi fur. A facie Mar. 13. c eius contremuit terra, moti ſunt ccœæli, ſol Luc. 2u. e& luna obtenebrati ſunt,& ſtellę retra- Ee. 23. b Xerunt ſplendorem ſuum. Et dũs dedit Eia. 2z. b uocẽ ſuam ante faciẽ exercitus ſui, quta multa ſunt nimis caſtra eius, quia fortia, Ier.;0. 5 G factentia uerbum eius, magnus em̃ Amo. 5. e dies dũl,& terribilis ualde,& quis ſuſti Sop.i. d nebit eum: Nunc ergo dicit dñs, cõuer- nmini ad me in toto corde ueſtro, in ieiu nio,& in fletu& in planctu. Et ſcindite corda ueſtra,& non ueſtimenta ueſtra, & conuertimini ad dñũm deum ueſtrum, Pfa. 8. a Huia benignus& miſericors eſt, patiẽs Ion. 4 a& multæ miſericordiæ,& præſtabilis Ion. ſuper malitia." Quis ſcit ſi conuertat.& 1gnoſ- at deus,& relinquat poſt ſe bene dictionem ſacr ficium& libamen dño deo Ioel. 4„ Tnoſtro:I1Canite uba in gion, Angiſ unen cate Ieiunitm, nocate Cætum. Congre- uaa gate populum, ſanctificate eccleßamco, ul- adunate ſenes, congregate paruulos,e num ſugentes ubera, egrediai ſponſus decu, dolt bili ſuo,& ſponſa de thalanoſuo lnter. 5ds ueſtibulum& altare plorabunt ſacetio u"h3 tes miniſtri dñi, et dicent:Darce Gñe, pat Iſhie ce populo tuo, et ne des hęreditat tuam ſäare in opprobriũ, ut dominent eis nationes- lreiloc quare dicunt in populis: Vbielt deus eo nud l rum: Zelatus eſt dñs xtertã ſuam,& pe ſupet mmo percit populo ſuo. Et reſpondu dis,& E bdlcen dicit populo ſuo: Boce ego mitta uobis adl frumentũ,& uimum,& oſcum& reyle- anan bimini eis,]²& non dabouos uinap⸗ to in Et probrium in Gentibus. Et enm qui ab tnie⸗ Aquilone eſt, procul faciam à uobis,& pue expellam eum interrã inuiam& deſer⸗ an. tain. faciemn eius cõtra mare Orientale, ude di & extremum eius uſq; ad mare nonſsi⸗ mmrn mum,& aſcendet foetor eius,& aſcen⸗ idlſi det putrede eius, quia ſupetbe egit. No dblebo li timere terra, exulta& lætare, on ma- alyetc⸗ guificauit dñs ut faceret. Nolite tunebre adall aumalia regionis, quia germinauewnt mäpu ſpecioſa deierti, quia ligmun attulitſ⸗ aa i ctum ſuum, ficus& uineadedermnt unn muili tem ſuã. Et aſilię) Sion exultare,& læta 3iſ intise mini in dño deo ueſtro, quia dedit uehs ſuinbo doctorem iuſtitiæ,& deſcenderefaciet E au Kc dñs ad uos imbrem matutinum& ſeroCii ancy num ſicut in principio. Et implebumx naſt aree frumento,& redundabunt torcula⸗ alh, rta uino& oleo. Et reddam uobis a⸗ itxiin nos quos comedit locuſta, bruchus,& ne rubigo,& eruca, fortitudo meamagna, ailn, quam miſi in uos. Et comedetisueſcen. urni tes,& ſaturabimini,& laudabitis none uiiea Iñi dei ueſtri qut fecit mirabilia uobi- aauin ſcum,& non confundetur populusmeus annd in ſempiternũ. Et ſcietts quia in meclo muge Iſraẽl ego ſum,& ego dũs deus ueſtt. uiſhe Et non eſt amplius,& non confundetat anes( populus meus in æternum. Et eiit h 74, luch hꝛæc, effundam X de ſpiritu meolſiper— 1 aläm omnem carnem, et prophetabum llljue Eer attie ſtri& ſliæ ueſtræ, ſenes ueſtri ſomnia pititmn ſomniabũt& iuuenes ueſtri uiſiones ui meum aa debunt. Sed& luper ſeruos meos enr cillas in diebus illis effundam ſpititum akeid meum. Et dabo prodigia in cœlocem iuf terra, ſanguinem,& ignem.& upan a. Ku fumi.i Sol conuertetux inn teneblae rre chen enede Ii nn cane— — donn. Ioel.. 3 62 erene 1 min languinem, antequam ueniat dies giet, et de lerulilem dabit uocem ſuam, enntad Fñima nus& horribilis. Et erit, l om-& mouehũtur cœli& terra,& dñs ſpes „ anm 9 i e nis qui inuocauerit nomen dñi, ſaluus e⸗ populi ſui,& lortitudo Rlliorũ Iſratl. Be dien 1aie m, quia in monte Sion,& in Ieruſalem ſcietis quia ego dñs deus ueſter habitãs na peren rr dn erit huatio: ſicut dixit dominus, et in re in Sion in monte ſancto meo,& erit Ie-„ 9.11 eai ſiduis quos dñs nocauerit, ruſalem ſancta,& alieni non tranſibunt n.. dabnen Nain ¶ Domunus judicabit orbem inualle per eam amplius. Bt erit in die illa, ſtil mare Wnte 30 ude loſaphat.(ap. 111. labunt montes dulcedinem,& colles flu 1 he neöhr Aam Ovn ecce in diebus illis,& in tem⸗ ent lacte,& per omnes riuos luda ibunt 2 n. In dne pore illo cum cõuertero captiuita- aquę,& fons de domo dñi egredietur, et 8 Eahgnis, e WWei, tem luda& leruſalem, congregabo om irrigabit torrentem ſpinarũ Mgyptus dunmne e uel nes gentes,& deducam eas in uallẽ loſa in deſolationem erit,& Idumęa in deſer mien deee 1 ublr phat,& diſceptabo cũ eis ibi ſuper po⸗ tum perditionis, pro eo quod iniquè ege ap, e pulo meo,& hereditate mea Iſra&l, quos rint in filios Iuda,& effuderint ſanguin? Agencxach 4.* diſperſerunt in nationibus,& terrã meã innocentẽ in terra ſua. Et ludęa in æter⸗ den ei i nig Gaa diuiſerunt. Et ſuper populũ meum miſe, num habitabitur,& leruſaſẽ in gendrati Wldm n⸗ ttogſi⸗ runt ſortẽ& poſuerunt puerũxin proſti⸗ ouem& generationẽ Et mundabo ſan caranen g. T anin un bulo, I& puellam uendiderunt pro uino guinè eorum, quos) nõ mundaueram, uefn neqg eſd an 4 wenn eu us biberent. VYerum quid mihi& uobis& dũs commorabitur in Sion. 1e,aen, 1— ama Trus& Sidõ,& omnis terminus Pa PRAaEFATIO IN ANM./OS desſdc mn Nanu leltinorumenuncuid ultionẽ uos redde/ prophetiam. ent. f a Peua tis mihi:& ſi ulciſcemini Juos contra Ozias rex cum dei religionem ſolici⸗ — n5 emen me, cito uelociter reddam uiciſsitudinẽ te æmularetur nimio religioms amore — 1 vuis Kibun n uobis ſuper caput ueſtrũ. Argentũ enim prouocatus, cõtra pręceptum legis Moy paks ſer, auà maae meum& aurum tuliſtis,& deſyderabi- ſi arrepto thuribulo( ut in hiſtoria librsꝛ A dane zamea& pulcherrima intuliſtis in delu ſecundi Paralipomenon oſtendit) facer- 4 49 R e tns— Aeſeni a d- t anntti ren i indann a n„ ka melen in n Kele duo mnn pnaeh. r 4 mtra cakt, 2 nendo den — 2 nento, Kna n ugrecheni X din. Mgrechent,„ X oln) 4 9 Ment,ger comeli nen,ger ecomelihr r A 5 e. Aixie l eruch une a 6 ¹ tcah, ol aniilinor. a⸗ L lent en Beenrömi, d ueſtiab nn in, qa r wncvint temä. Blu e e d lau, Ai I t upb acz mew im 1 4 4 11 8½ KXGn We er BASA nenarkn, 8 ſr ak. tum ueinn, r uüt& ubrr an en Sei Kelähf rfbis Ideds üi dmena t,* 3t cüofn ped kbene u imimi, lid A 0lconur- 40 Van lwapf ſplendorem ſuum. Et dñs de Sion ru- alijs lteris ille, alijs iſte apu Aa bra ueſtra. Et fllios Iudas& filios Ieruſa dotale officium preſumere conatus eſt. lem uendidiſtis fllijs Græcorum: ut lon- Ob eam rem terræmotum in templo dei ge kaceretis eos de finibus ſuis. Ecce e/ exortũ conſtat, uius etiã Zacharias pro go ſuſcitabo eos de loco in quo uendidi⸗ pheta meminit. Ante hũc itaq; terremo. Ris eos,& conuertã retributionem ue- tũ Amos propheta tẽporibus prædici ſtram in caput ueſtrum. Et uendã filios regis,& tẽporibus Ieroboã filij Ioas re. ueſtros,& filias ueſtras in manibus filio⸗ gis Iratẽl.in eas gentes quę lectione com rum luda,& uenundabunt eos Sabæis prehenſc ſunt, irã dei ob eas cauſas quas genti longinquæ, quia dominus locutus memorauit, affuturã denunciat. Et quia eſt: Clamater hæc)] in Gentibus, ſanctifi- idem propheta in ſequentibus ait: Super cate bellum, ſuſcitate robuſtos, aſcen⸗ tribus impietatibus, et ſuper quatuor nõ dantaccendant) omnes uiri bellatores· conuertam eum: tertio peccatorũ indul- Concidite aratra ueſtra in gladios,& li gentiam deum dare poſſe ſignificat, quẽ gones ueſtros in lanceas. Infirmus dicat: quarto eadẽ peccata admittentibus, nec Quia fortis ego ſum. Erumpite,& uem pœnitentiã nec indulgentiã daturũ an- te omnes gentes de circuitu,& congre nunciat. Nam per ignis ſimilitudinem, gꝛmini, ibi occumbere faciet qñs robu/ quẽ᷑ in prędictas gentes immittendũ prę lios tuos. Conſurgant,& aſcendãt Gen. dixit: grauem atq; irreuocabilẽ dei iram tes in uallem loſophat, quia ibi ſedebo, ad euerſionem earundem ciuitatum pro e en funbait as,d ut indicé omnes gentes in circuitu. iMit ceſſuram uoluit demonſtrarc. Eicndte mrn cmenet ALIA PRAaEFATIO, titefalces, quoniam maturauit meſsis, ue Ex principio commentariorum Hie. nite,& deſcendite, quia plenum eſt tor- cular, exuberant torcularia, quia multi- ronymi in Amos. plicata eſt malitia eorũ. Popul: populi Hic Amos propheta.& paſtor qui ſe/ mualle cõciſionis, quia iuxta eſt dies do quitur Ioꝛ?,& eſt tertius duodecim pro mpag min in ualle conciſionis. ſt Sol& luna phetarũ, non fuit pater Iſaiæ prophetæ⸗ obtenebrati ſunt,& ſtellæ retraxerunt quanquã& iile propheta extiterit. Nã d Hebræos giet, 4 ſeri⸗ — 5* 3 — öC“ͤͤͤͤſſ“ — “ 1 paſtoribus Za. 14 ·2a lere. 25. f Ioel. 3. e deuorauit ſeribitur: quę differentia literarum apud Latinos nõ habet᷑,& ille fortis uel robu ſtus, hic uero populus auulſus interpreta tur: quia loquitur contra decem tribus, quę per idololatriã à cultu dei,& à reg- no Dauid erãt auulſę. Fuit aũt cognatio eius ex oppido Thecue, quod ſex milia- ribus diſtat à Bethleẽ: curam gerens pe- corum in latitudine camporum qui ſunt proximi oppido Thecue, in quibus hu- mo arida atq; arenoſa nihil omnino fru- gum gignit᷑, ſed uberrimis paſcuis abun dant,& ideo cuncta ſunt plena paſtori- bus,& ſterilitas terræ gõpenſatur peco rã multitudine. Ex hoc numero paſtorũ fuit Amos, imperitus ſermone, ſed nõ ſci eutia, Prophetauit aũt eiſdem tempori- bus quibus Ioẽl, Nahum, Ionas, Oſee, ſaias. Sed aliquãtulum exorſus eſt pro- phetare antequã Ia ſas. Maxime aũt cõ tra decẽ tribus locutus eſt, pauca de dua- bus interſerens. Hune ablatum de nume. ro paſtorũ miſit dñs, ut in Samaria pro- phetaret: quẽ Amaſias ſacerdos frecquen ter plagis afflizcit: tandẽ filius eius Ozias uecte per tempora trausfiit. Poſt hæc ſemiuiuus in terrã ſuam euectus, poſt ali- quot dies dolore unulneris expirauit, ſe- pultus c eſt cum patribus ſuis. Prophetia Amos. Amos conchtio,& etus prophetiæ rembus.(ap. I. jarba Amos qui fuit† in paſtoralibus) Thecue, que uidit ſuper Iſcael in N, diebus Oziæ regis lu- da,& in dieb' leroboã BAtuij loas regis Iſraẽl, an- te duos annos terræmotus. Et dix it, dñs de Sion rugiet,& de Ieruſalem dabit uo cem ſuam,& lux erunt ſpecioſa paſtorã, & exiccatus eſt uertex Carmeli. Hęc di cit dñs: Super tribus ſceleribus Dama- ſci, et ſuper quatuor non cõuertam eum, eo quod ixrturauerint in plauſtris ferreis Galaad. Et mittã ignem in domum A- z 1el,& deuorabit) domos Benadad. Et gonterã uectem Damaſci,& diſper- dã habitatorẽ de campo idoli,& tenen- tem ſceptrũ de domo uoluptatis,& trãs- feret populus Syrie Cyrenen, dicit dũs. Hæc dicit dũs: Super tribus ſceler:bus 74 Gaę.& juper quatuor non conuertam ceum, Ioel. keum: Jeo quod tranftulerint eaptiuitts aumn perfectã, ut concluderent eã in ldumxa eas tmn Et mittã ignem in mutũ Gazt,& deuo 90¹ rabit ędes eius. Bt diſperdã habitaciã dretbx⸗ dẽ Azoto,& tenentè ſceptrũ de Aſcao beui ne. et conuertam manũmeamſiper qo aul tu caron,& peribunt reliqui Philitlincrũ, O aüübter. dicit dñs x. Hæc dicit dñs:duper tnbas deus in ſceleribus Tyri,& ſuper quauuot nͦ c each Mni’quad uertã eum, Jeo quod concluferint capui um uitatẽ perfectã in ldumea,& nôſint re⸗/ tinplo cordati fœderis fratrã. Btxmittã ignem immi maalo in murũ Tyri,& deuorabit ædes eus. Alct Hæc gFicit dñs: Super ttibis ſcelenbuss i&pl Edõ,& ſup quatuar nõ comettä cieo'oyhe qᷓ d perſecutus ſit in gladiofranèſuũ.& nol uiolauerit miſericordiã eius,& tenuetit ablerb ultra furorẽ ſuũ,& indignationẽſnãſer⸗ uinsii uauerit uſq; in finẽ. Mutã ignẽ in The⸗„ Änitan man,& deuorabit ædes Boſte. Hæc di 2. atdt,, cit dñs: Super tribus ſceleribus ſlionm iʒalo Ammon,& ſup quatuor nõ comenam aenmd eũ, eo qᷓd diſlecuerit pręgnãtes Galaad uuie ad dilatandũ terminũ ſuã. Bt ſuccendam„ ſ ignem in muror Rabbath,& deuorabit R tuſwan ædes eius in ululatu in die belli, Kin unlia turbine in die cõmotionis. Et ibit Mei· iiteuun chom in captiuitatem ipſe,& principes uiſ eius ſimul, dicit dominus. iaumed Cludæi deo ſemper rebellesfuerut yn Imom ſui; beneficijs.(ap. II. Koxmnn EÆc dicit dñs:Super iribus ſceleri, iiuu bus Moab,& ſuꝑ quatuor nõ con, aidanh uertã eũ, eo qd incenderit oſſu regs lddau iuniti meę uſq; ad cinerem. Bt mittãignemmm anln Moab,& deuorabit ædes Chatioth,tt aſon- morietur in ſonitu Moab, in clangote ixait tubę,& diſperdã iudicẽ᷑ de me iio ein, iainn & omnes principes eius Bimteificiä cm ian⸗ eo dicit dñs. Hęc dicit dñs:Super indus üthxat ſceleribus Iuda, et ſuper quatuor non co uue uertam eum, eo quod abiecerit legi die anian a mandata eius non cuſtodierit, dece-⸗ urin perunt enim eos idola ſua, poſt quf a5i- ium erant patres eorũ. Et mittam igneèn iÜ aii dæam,& deuorabit ædes leruaſt. Hæc ai dicit dñs: Super tribus ſceleribis ltr dine & ſuper quatuor non cõuertam el- d i eo quod uendiderit pro argentouſtum, ilteni & pauperẽ pro calceamentis. uicote launni rũt ſuper puluerẽ terræ caplia paupeu: adnſ & uiã humilium declinãt,& plius ac pi nay ter eius ierũt ad puellama ut Kiirenne dulcs men ſanctũ meum. Etſuper ueſtime idun pigno⸗ Deu jer uut ecedeſ unn„& 1 43— Se We, 6 ennuing 3e Amos. o Cy eh as 383 An 6 0—₰ 1. 92 2 2„ 4 4 d oratis accubuerũt iueta omne alta- het ex te forſitudo tua,& diripient ędes r Cen. 33.. ic ñs: * d anb nA Cuinũ damnatoꝶ bibebant in domo tuę. Hęc dicit dñs: 1b10 7 8 . King 5t. öen Cfe⸗ uui. ¹1Ego aüt exterminaui Amorrhę ſtor de ore leonis duo crura, aut extre- u St Kantcdeunh u une eſur ee eoꝶ, cuius altitudo cedrorũ, mũ auriculę, ſic eruent᷑ filij lſraẽl qui ha⸗ Onr J „ddlex mih unaug. f Mudo eius,& fortis iple quaſi quercꝰ, bitant in Samaria, in plaga lectuli,& Tin in Damaſco man enan n bha 8 con riui fructũ eius deſuper.&ʒ radi-⸗ Damaſci grabhatho.] Audite, conteſta, grabbathi. Verum quiug.bt.Na&s eius ſubter. Egoſum qui aſcendere mini in domo lacob, dicit dñs deus ex⸗ Dꝰ A— 1. 11⁵ 111 1 ſita in qade 12 2 uee e 3 feci de terra E gypti-& duxi uos† ercituũ, quia in die cum uiſitare cœpero nüemnnoin ag indelertä!cquadraginta annss, ut poſside preuaricationes Iſractl, ſuper eũ uuſitabo apkn aricidend retisterram Amorrhei Et ſuſcitaui de fi& ſuper altaria Beth el,& amputabunt plen Ber ;. kenapalent e kait „ um dec ant uwerd paſiort — 1 8 RN neh e, ſed nõ. Tead. umien 1 ee Aültde 2 dreſi quin 1 Poſt hat b* necn peſſt s näetn „— ſel gi ſepünd * utinn & Deofng. * D0s. APrpel . 1 9 ulg dewi — r S Meaa waͤüm du Therxe, irzademm Gallan 1 E.& gern aI Feg yrurin ſrhd. hed' leroboi i Läheai mdn Des dinch 1dxk. dit& F. dis Rch dem hdih S lalah oſa pafteri, o. emm ua amel. Hc ⅜ daneusn du Da un Senimect Suenam tun. um nretedil buſtrsfents ☛ ceurc ndommn L s: Swen dos Be 1³ rannern K per cuenäüm 3 Meriptda Lns a erpulveim 5. auminmä. eerds A ierütaipi Kal * 8 „ 1 3 4 4 4 as,& de iuuenibus cornua altaris,& cadent in terram. Et d non ita eſt fi· percutiam domũ hyemalẽ cũ domo ęſti- ui lirael dicit dñs: Et propinabatis naza ua,& peribunt domus eburneę,& diſsi/ nis uinũ,& prophetis mandabatis dicẽ pabuntur ędes multe, dicit dñs. tes: Ne prophetetis.· Ecce ego ſtridebo ¶Quot modis ultus ſit cleus ſcelera ſubter uos, ſicut ſtridet plauſtrũ onuſtũ ludæorum. Cap. IIII. fxno. Et peribit fuga à ueloce,& fortis Vdite uerbũ hoc uaccę pingues quę non obtinebit uirtutẽ ſuam,& robuſtus 4 Seſtis in monte Samarię, quę calum- non ſaluabit animam ſuam,& tenẽs ar/ niam facitis egenis,& confringitis pau- cũ nonſtabit,& uelox pedibus ſuis non peres, quę dicitis dñis ueſtris: Afferte,& ſaluabit᷑,& aſcenſor equi non ſaluabit a⸗ bibemus. Iurauit dñs deus in ſancto ſuo, nimam ſuam,& robuſtus corde inter for quia ecce dies uenient ſuper uos,& leua tes nuaͤus fugiet in illa die, dicit dñs. bunt uos in contis,& reliquias ueſtras in ¶ Domum Iſrael ing ratitudinis arguit, ollis feruentibus. Etper aperturas eꝛibi- aquißima meam fagella pronun- tis altera contra alteram,& proijciemi- nunciaus.(ap. III. ni in Armon, dicit dñs. Venite ad Beth- 4 Aalre uerbũ quod locutus eſt dñs ſu el.& impie agite: ad Galgalam,& multi per uos, filij Iſraẽ, ſuper oẽm cogna- plicate pręuaricationem,& offerte mane tionẽ quam eduxi de terra Mgypti, di- cens: Tantummodo uos cognoui ex om ueſtras. uictimas ueſtras, tribus diebus decimas Etſacriſicate dek fermento] lau⸗- fermẽtats nibus cognationibus terrę: Idcirco uiſi⸗ dẽ,& uocate uoluntarias oblationes„& tabo ſuper uos om̃es iniquitates ueſtras. annunciate, ſic em̃ uoluiſtis filij lſrael.di B Nunquid ambulabunt duo pariter, niſi cit dñs deus. vnde& ego dedi uobis ſtu conuenerit eis: Nũquid rugiet leoin ſalæ porẽ dentiũ in cunctis urbibus neſtris.& tu, niſ habuerit prędam: nunquid dabit indigentiam panũ in omnibus locis uris. catulus leonis uocẽ de cubili ſuo, niſi ali-& non eſtis reuerſi ad me, dicit dñs. Ego quid apprehenderit? Nunquid cadet auis quoo prohibui à uobis imbrẽ, cum ad- in laqueũ terrę, abſq; aucupeẽ nũ quid au huc tres menlſes ſupereſſent uſq; ad mel⸗ feret laqueus de terra anteq́; quid cœpe ſem,& plui ſuper unam ciuitatẽ,& ſuper rit: Si clanget tuba in ciuitate,& populꝰ alteram ciuitatẽ non plu:pars una com/ non expaueſcet:ſi erit malũ in ciuitate ꝙ pluta eſt,& pars ſuper quam non plui, a- qñs nonfeceritꝭ Quia nonfaciet dñs deꝰ ruit. Et uenerunt duę aut tres ciuitates ad uerhũ, niſi reuelauerit ſecretũ ſuũ ad ſer⸗ unam ciuitatẽ ut biberẽt aquam,& non uos ſuos prophetas. Leorugiet, quis nõ ſunt ſatiatę,& non rediſtis ad me, dicit timehit? dñs Deus locutus eſt, quis non dũs. Percuſsi uos in uento urẽte,& in au C prophetabit: Auditũ facite in ędibus A- rugine, multitudo hortorũ ueſtrorũ& ui 2otl.& in qdibus terrę Mgypti,& dici nearũ ueſtrarũ, oliueta ueſtra Seſiceta ue te, Congregamini ſuper mõtes Samarię, ſtra comedit eruca,& nõ rediſtis ad me, & uidete inſanias multas in medio eius, dicit dñũs. Miſi in uos mortẽ in uia Mgy & calumniam patientes in penetralibus pei, percuſsi in gladio iuuenes ueſtros, uſ- eius. Et neſcierũt facere recũ, dicit ds, q́; ad captiuitatẽ equorũ ueſtrorũ,& aſc? thelaunzantes iniquitaté,& rapinas in dere feci putredinẽ caſtrorũ ueſtrorũ in edibus ſuis. Propterea hęc dicit dñis de, nares uras,& nõ rediſtis ad me, dicit do as. Tribulabii& circuietterra,& detra minus. Subuerti uos, ũcut ſubuertit deus hetur Aa Sodo. lis ueſtris in prophetas, ueſtris nazaręos · nunqui D B „ “ 2 M 4 8 8 6— 8 4 8ee 4 3 1 e. 49 4 1 1 89— 2—— 2— ——** g 4 ſ“ v “—— —1= 2„* —,. 1 mos. b Gen i5. c Sodomam& Gomoorrham,& facti eſtis foris ſunt dicet ue ue: Senseaimtaetie lil quali torris raptus ab incendio,& non colam ad luctũ,& ad planctũ Aaaadte enſu rediſtis ad me dicit Dñs. Quapropter unt plangere. Et in omnibusuineis erit2 Pbeno Q heęc ſaciam tibi Iſraẽl, poſtquam aũt hæc planctus: quia pertranſibo inmedio tuj dunel fecero tibi, pręparare in occurſum Dei dicit dñs. Vę deſy derantibus diem ñi let Krho tui Iſraẽl. Quia ecce formans montes,& creans uentum,& annuncians homini e- loquium ſuum, faciens matut inam nebu- lam,& gradiens ſuper excelſa terrę. Do minus deus exercituum nomen eius. ¶ Peccatorum dira uluo. Cap. V. A△ Vdite uerbũ iſtud quod ego leuo ſu Aper uos planctũ. Domus Iſraẽl ceci- dit,& non adijciet ut reſurgat uirgo Iſ- racl, proiecta eſt in terram ſuam,& non eſt qui ſuſcitet eam. Quia hæc dicit dñs deus. Vrbs de qua egrediebant mille, re linquenĩ᷑ in ea centũ,& de qua egredie- B die nocie anutantẽ: infr. 5. P C Sophu. c D Pſal.ↄ6. d bant᷑ centũ, relinquent᷑ in ea decẽ in do- mo Iſtaẽl. Quia hꝛec dicit dms Deus do- mui Iſraẽl: Quęrite me,& uiuetis. Et no Uite quęrere Bethel,& in Galgalam noli te intrare,& in Berſabee non tranſibitis: quia Galgala captiua ducetur,& Bethel erit ĩutilis. Quęrite dñm, et uiuite:ne for- te comburatur ut ignis domus loſeph,& deuorabit,& non erit qui extinguat Be- thel. Qui conuertitis in abſyntmũ iudi- ciũ,& iuſtitiam in terra relinquitis. Fa- cientẽ arcturũ,& Orionẽ,& conuerten tem mane in tenebras,& † diẽ in noctem mutantẽ:] ſqui uocat aquas maris,& ef- fundit eas ſuper faciẽ terrę: dñs nomẽ eſt eius. Qui ſubridet uaſtitatẽ ſuper robu- ſtũ,& depopulationẽ ſuper potentem af- fert. Odio habuerunt corripientẽ m por ta,& loquentẽ perfecte abominati ſunt. Idcirco pro eo quod diripiebatis paupe rẽ,& prędam electam tollebatis ab eo, ¹i domos quadro lapide ędieabitis,& nõ habitabitisin eis: uineas planabitis amã tiſsimas,& non bibetis uinũ earũ. Quuia cognoui multa ſcelera ura.& fortia pec- cata ueſtra:hoſtes iuſti accipiẽtes munꝰ, & pauperes deprimentes in porta. Ideo prudens in tẽpore illo tacebit, quia tem- pus maſũ eſt. Quęrite bonũ,& non ma- lũut uiuatis,& erit dñs deus exercituũ Reom. 12. b uobiſcũ, ſicut dix iſtis.¹ Odite malũ,& di ligite bonũ,& conſtituite in porta indi- ciũ:ſi forte miſereatur dñs deus exercitu- um reliquijs Ioſeph. Propterea hęc di- cit dñs deus exercituũ dominator. In om nihus plateis planctus,& in cunctis quæ foris ad quid eam uobis: dies dñi iſta tenebte, loel, e09 & non luxx. Quomodo ſifugiat uiraſu⸗ 8opee cie leonis,& occurrat ei urius,& ingte⸗ nrinüini diat᷑ domũ,& innitat᷑ manu lin ſuper pa ſendcu rietẽ,& mordeat eũ coluber Nunqudd rnydtet non tenebreę dies dñi,& non lux,& cafu namal g0,& non ſplẽdor in ea: Odi& proie„. itein: ci feſtiuitates ueſtras,& noncapiam odo 1ueabquid rẽ cœtuũ ueſtrorum. Quodſtobuleritis NMal. e 3 mihi holocauſtomata,& muneraueſtra, uten non ſuſcipiam,& uota pinguiã ueſtroꝛi iilici non reſpiciam. Aufer à me tumultũ cax-· lattere minũ tuori,& canticũ lyrę tue non au- Alorent diam.Et reuelabit᷑ quaſi aqua iudiciũ,et utyyo iuſt:tia quaſi torrens fortis. Nunquid Ac pyhs hoſtias,& ſacrificiũ obtuiiſtus mihi inde ſicttn ſerto quadraginta annis, domus lſrailitt ſiiorſer portaſtis tabernaculũ Molochueſtro,C anuiin imaginẽ idolorũ ueſtrorũ ſyͥus dei uea, nigneg ſtri Remphã,& ſiguras quas ſeciſtisuo qfectrait con bis Jadorare eas, quę feciſtis uobis: Btmi uobit ispto grare uos faciam trans Damaſcum, dici ilrc dñs deus exercituum nomen eius. ipiip ¶ Aquerſus optimates lſrael pi- agece hetat.(ap. VI. m . uobis qui opulenti eſtis in ie aauite on,& confiditis in monte Samarit: anpn optimates capita populorũ, ingrediktes= tüm, pompatice domũ Iſradi. Tranſite in Cn’- abeli lanne,& uidete,&ite inde in Emathma äihn gnam,& deſcẽdite in Geth Palęſtinosià; ainii & ad optima † quoq; Jregna horũſ ſui; quſt unm or terminus eotũ termino ueſtro eſt. WMi annj ſeparati eſtis in diẽ malũ,& appropinqua is Um tis ſolio iniquitatis. Qui dormitis inſe- adxi ctis eburneis,& laſciuitis inſttatis uris: E mid qui comeditis agnũ de grege,& uituiea unniu de medio armenti. Qui canitis ad uocem aaſ pfalterij: ſicut Dauid putauerunt ſe habe düt re uaſa cantici: Bibentes uinũ inphinls, anſep & optimo unguento delibuti,&nini ah tiehantur ſuper contritione loſeph⸗ 5 1 propter nunc migrabunt in capite tran zimm migrantiũ,& auferetur factio alcuuien/ lerend tium. j Iurautt dñs deus in animaſin, di/ e 4 cit dms deus exercimuũ, Deteſtoregoſſu iam perbiam lacob,& domos eius odn een in dam ciuitatem cum habitatoribus ſuls. lih and . Iri in do Quod ſi reliquifuerint decem uiriin 3 4 ene 3— o, 3, E Amos⸗ dkopre 6 1 Wrma de no una,& ipſi merlentur. Ettol Acnrlun) ¹ tan mquus ſuus,& comburet eũ:ut effe⸗ phetes: quni Dns meme S d ntolla de domo,& dicet ei qui in penè- dans dorin b an mralib' domus eſt: Nunquid 1 un wnif u nn ste:Etreſpondebit, Finis eſt. Et dicet non ſum mamy 4*.— ceia* ers G e: Tace,& non recorderis nomma dñi. — 1 0 3¹ un Quia ecce Dũs mandaunt,& ꝑcutiet do 6(„ An aa maioréruiins, et im .A datag ub Nunqd currere queũt in petris eꝗ, dego leaoh näna D aut arari poteſt in bubalis, quomam con Iu nu Iral cech r ngi r Nuirpd 1 2 3 wand A 6 8 — ler 1 wa Dan nulle 8 dam dn Meyre 7 Mchm. 46 Lea dec? in 0 r de cl traci K Deud uedii Gagahmy 4 berdi r. zta een,K Deha Wnd 11—, iitein mrrneirg ardiizu s loß 8 4 Aia exneun 5 82 nneena xn ⁴ͥ— — hrind 1 4.. r 1 P xecim. 9 19) uritn . ν ie. dem nodem Amwe*⸗ D tz nnh cc d Kena 2 21 Smem eft. dper odu⸗ K Kpermdu⸗ ☛* Uce dnili vertiſtis in amaritud aum iuſtitie in abſynthium⸗ ui in nihil: qui dici kortitudine noſtra aſſumpſimus nobis cor 4 ſce obſecro, ISNe. 6 mtem n re udee peenti mper auere lälbtr, nua: Ecce enim ſuſcitabo ſuper uos do mus Ucaëi, dicit tem,&conterent uos ab uſq; dñs deus exercituũ, gen- introitu Emath, ad torrentem deſerti. Cplicat propheta iram domini quem populus repudiat. Cap. VII. Mc oſtendit mihi dũs deus,& ecce 3 A HSo locuſte in principio germinan rum. nũ ſerotini imbris.& ecce ſerotinus poſt Nonſorẽ gregis.] Et factũ eſt ummaſſet comedere herbam terre Wiß. Dñe deus propitiu ſeitabit lacob, quiia paruulus eſte Miſer- tus eſt ñs ſuper hoc: Non erit, minus. Hec oſtendit mihi dñs deus, ce nocabat iudicium ad ignem dñs deus, & deuorauit abyſſum multam, dit ſimul partem. Et dixi, dñs deus, quie- is ſuſcitabit lacob, quia mus paruulus eſt? Miſertus eſt dñs ſuper hoc: argento egenos, & iſtud non exit, Licit dñs deus. Hec mentis & come. Sed oſtendit mihi dñũs deus,& ecce düs ſtans ſiuper murum ſi um,& in manu eius trul⸗ mman K. tumraeg. edans ppe M. 2 us ecim arnadeo ansteſttinliu * Radus, Xn5 iniquns vadun ami 2 ncis Kün e Opa Nionapec en damen Htes um',*l ſicnDm nporulieo ers nticiie it. GQuzten D dmamn 6.& wnm witſüperenm a eisnit 1 eus exenctui ꝓmmc nim 1 12* 2, 9 Rems. Ad dü,& me peraid- n urutit s cxr Pemeran eren hec 4& lacohe anmer. Nom nds r elcücaien 884 x tatem W la cementarij. Et diocit dſs ad me: Quid tu uides Amos: Et dtxi: Trullam cęmẽ- tarij. Et dixit dñs: Ecce, ego ponam trul lam in medio populi mei liraei: non adij ciam ultra ſuperinducere eũ. Et demœli- entur excelſa idoli,& ſanctifica: iones Iſ- ratl deſolabuntur,& conſurgam ſuper domum leroboam in gladio. Et milit A- maſias ſacerdos Bethel ad leroboam re- gem Iſrael, dicens: Amos in medio domus Iſraẽl: non pote/ mus regni eſt. Reſponduc; Amos,& di d adluc eſtpe xit ad Amaſiam: Non ſum propheta, dio cadẽt, & tu in terra polluta motieris,& Ifrael captiuus migrabit deterra ſia. H tu uides Amos? Et dixi: Vncinum pomo cum con- ultra ut dixi: cardines templi in die illa, seſto obſecro: quis ſu multi morient᷑, in omm loco proijcietur ſilentiũ. Audite hoc, qui conteritis pau- dicit do⸗ perẽ,& deficere facitis egenos terrę, di- &ec centes: Quando tranſibit meſsis.)& ue- nundabimus merces,& ſabbathũ,& ape riemus frumentum:ut imminnamus men- ſuram,& augeamus ſiclum,& ſuppona- 364 Bttollet eum ibi. Et in Bethel non adijcies ultra ut ꝓ- a ſanctficatio regis eſt,& do- & D fllius prophietę: ſed armentarius ego ſum uellicans ſy comcros.Et tulit me qtis deus cum ſequerer gregem,& diacit domũ minorẽ ſciſsio dñs ad me: Vade, prophera ad populum meum Iirael. Et nunc audi uerbum dũl. dicis: Non prophetabis ſuper Iſrael, inem iudiciũ,& fru-& non ſtillabis ſuper domum idoli. Pro- Quiletami⸗ pter hec ais: Nunquid non in fornicabitur,& filij tui,& filię tuę in gla- dicit dñs: Vxor tua in ciuitate & humus tua funiculo metiet, CFuror domini completur contra Iſrael. C(ap. VIII. Ecoſtendit mihi dñs deus,& ecce A uncinus pomorum. Et dixit: Quid Et dixit dñs ad me: Venit finis ſu- per populum meum Ifrael: non adijctam pertranſeam eum. Bt ſtridebunt dicit dñũs deꝰ: ſtateras doloſas: Vt poſsideamus in & pauperespro calcea- „& quiſquilias frumenti uenda mus: lurauit dñs rin ſuperbiam] lacob: Si oblitus fuero uſq; ad ſinẽ omnia ope/ ra eorum. Nunquid ſuper iſto non com- mouebitur terra,& lugebit omnis habi- tator eius,& aſcendet quaſi fluuius uni- uerſus,& eijcietur,& defluet quaſi riuns & gypti: Eterit in die illa, dicit dſis oc deus, cidet icl in meridie,& tenebreſcere faci Io.ꝛ. b am terram in die lumints,& conuertam 1. Mac. 2 6 feſtiuitates ueſtras in luctũ,& omnia can C tica ueſtra in planctũ,& inducam ſuper Rebellauit contra te omne dorſum ueſtrũ ſaccũ,& ſuper om. ne caput caluitiũ,& ponam eam quaſi lu rit terra ſuſtinere uniuerſos ſermones eiꝰ. ctũ unigeniti,& nouiſsima eius quaſi di. Heęc enim dicit Amos, In gladio moriet em amarõ. Et ecce, dies uemunt, dictt do leroboam,& iſcaei captiuus migrabit de terra ſia. Etdtat Amaſias ad Amos:* Qu Auides, gradere, tuge i terram lu minꝰ,& emittam famẽ in terram nõ famẽ panis, neq; ſitim aquę, ſec audiendi uer⸗ bũ dñi Et commouebunĩ à mari uſcpad qa,& ẽomede ibi pan?,& prophetabis mare,& ab Aqullone uſq; ad Orientem: bdi. Cl⸗ menſia in ſugbia * — cĩrcuibunt quęrètes uetbũ dñi,& non in D ueniẽt. In die illa deficient uirgines pul- chrę,& adoleſcẽtes in ſiti Qui iurant in delicto Samarię.& dicunt: V uit deus tu us Dan,& uiuituia Berſabee,& cadẽt, & non reſurgent ultra. Clmpij non pote runt ſe abſcondere ab oculi dei. Cap. IX. A Wlaf dñm ſtantẽ ſuper alare,& dixit: Percute cardinẽ,& commoueantur ſuper liminaria: auaritia enim in capite eĩs ſugiẽt, omniũ⸗& nouiſsmũ eorũ in gladio in- Pfal. 38. terficiam: non erit fuga Teis. fugiẽt,])& non ſaluabit᷑ ex eis qui fugerit./j Si deſcẽ derint uſq; ad infernũ, inde manus mea educet eos:& ſi aſcẽderint uſq; in cœlũ, iĩnde detraham eos. Et ſi abſconditi fue/ rint in uertice Carmeli, inde ſcrutans au- feram eos, et ſi celauerint ſe ab oculis me is in profundo maris, ibi mandabo ſerpẽ ti,& mordebit eos. Et ſi abierint in ca- ptiuitatẽ coram inimicts ſuis, ibi manda- lex. 44. e bo gladio,& occidet eos,& ponam o- culos meos ſuper eos in malũ,& non in bonũ · Et dñs deus exercituũ qui tangit sabeſcet, terram, †abeſcit.&œ lugebunt oẽs habi- tantes in ea,& aſcẽdet ſicut riuus omnis, & defluet ſicut fluuius Ægypti. Qui ędi Sap.z.5 firat in cœlo aſcenſionẽ ſuam,& falcicu- lũ ſuũ ſuper terram fundauit. qui uocat aquas maris,& effundit eas ſuper faciẽ terrę, dñs nomẽ eius. Nunquid non ut fi- lij fÆthiopũ uos eſtis mihi, filij Iſraẽl, ait dñs⁊ nunquid non lſraẽl aſcẽ dere feci de terra. gypti,& Palęſtinos de Cappa- docia,& Syros de Cappadocia,& Sy⸗ ros de Cyrene: Ecce oculi dñi dei ſuper regnũ peccans,& conteram illud à facie terrę: ueruntamẽ conterẽs non conteram domũ lacob, dicit dñs: Rcce enim man- daho ego,& concutiam in omnibus g?- tibus domũ Iſraęl, ſicut concutitur in cri bro,& non cadet lapillus ſuper terram. In giadio morient᷑ oẽs peccatores populi mei, qui dicunt: Non appropinquabit, et Adasec non neniet ſuper nos malã.¶In die illa ſu ſcitabo tabernaculũ Dauid, quod ceci- dit,& reędificabo aperturas murorũ eiꝰ, & ea quę corruerant inſtaurabo,& ędiñi cabo eũ ſicut in diebus antiquis. Vt poſ ſideant reliquias Pumeg„& omnes na- tiones, eo quod inliocatũ ſit nomẽ meum ſuper eos/dicit dis faciens hęc. Ecce di/ ss Uenium, dicit dis,& comprehẽdet ara ter Amos; tor meſſorẽ,& calcatot mu mittente men,& ſtillabunt mont dut 6 1 es dulcedinẽ,& oes colles culti erunt. Bt conuert Ptiuttatẽ populi mei lſras,& gdi ciuitates deſertas, et inhabitabũtiet pan tabunt nineas, et bibẽt uinũ eatũ et ſa⸗ cient hortos, et comedẽt frucqus eotũ. Bt plantabo eos ſuper humunm ſuam, et noa euellam eos ultra de terraſua quam dedi eis, dicit dñs deus tuus. PROLOGVSIN Abdię Prophetam. lIACOB Patriarcha abait in⸗ trẽ Eſau: qui ob coctionẽrihum, proptet quam uen didit primogenita, Bdom He- bręa lingua appellatus eſt, quodl. aiine rufus dicit. Is memoratũ frartẽ ſuũ,qui l raẽl nomen acceperat, grauodio com- motus interimere conat eſt. Qua de cau ſa oẽs qui populã lſracſ, id eſſ flios pa- triarcheę lacob, prędicti Eſau odtũ imita ti‚perſecutiſunt, B au et Edom appellati ſunt. Et quia populus lſratl de captiuita/ te Chaldæorũ per Cyrũ regè Perſanm nutu dei reuocatus in leruſalẽi ab aliote gno graniter afflicdus atq; oppreſſis eſſ. ideo hoc regnũ, quod more Eſau predi ctũ populũ perſecutum eſt, per denuncia tionẽ Abdię prophetę increpatur, quod non dei indignatione, ſed ſua uirtute po- pulũ ſuperatũ gloriabatur:de quo regno olim per Dauid in pfalmo cem eſimotn- geſimoſexto dictũ eſt· Memorare cheſ ſiorũ E dom in die leruſalẽ. Nam teliqua lectione compr ehenſa. futurum in gentes iudiciũ ob cauſas lectione comprehdſas, regnũq; dei in populo Iſraẽlſignificann. Hebręi hunc dicunt eſſe, quiſub rege da marię Achab, et impiſſsima lezabei, pa uit centũ prophetas in ſpecubus. qutnon curuauerunt genu ante Baal: et de ſepta millibus erat, quos Elias arguii ignonal- ſe. Sepulchrũ quoq; eius uſq; hodtecum mauſoleo Bliſei prophetę: et Baptiſte ſo annis, in Kebaſte uenerationi habei, quę olim Samaria dicebatur. Hanc Hewdes rex ludeę, Antipatri fllius, in honote Au guſti Cęſaris Gręco nomineuocaun de baſten, id eſt, Auguſtam. Hic igitur qnna cẽtũ prophetas pauerat, accepit brhn prophetalẽ et de duce ex erciuus,fi iue eccleſßic · Tunc in Samaria parus grege pauetat: nunc in toto orbe Chriſi palei b ſicut in Acis cccleſas, et pheronymos 9* am ca cabüt uhn le aneſe ti opt ltusacc aabueſ 1 1 rilũ us onnie gibtuie halale, e zcrde tut exzalt füeap Kdlctdh rnesper äonne landemi lllärace olent nänei axoäs ui Vait ad nlättec däprude lella dic anà p wedunt airdem dicpre hepene rilndie piedan nyret alünane Amae dutine inder⸗ ebeord iiein ndan ud 1 dck. däunn dexiit , dr dahij hr 3 Aäron alhn , bh ar Vna en 8 ſtolom Stephanꝰ mariyrio corona- lades, e d 9 Lmnu u ita& hic ſeruus appellatus eſt dñi. 1, cBrun Prophetia Abdiæ. 99. M 1 wrmut Abdias accipit legationem à domi- 7lne,. m no aduerſus Edom.(ap. J. caacre za 8 ☛ 1810 Abdię.· Hęc dicit ain a i ia. ds deus ad Edom. iſ Audi r mepe iti dh cũ audiuimus à dño,& le/ 4 5— n àOl- aatã ad Gätes muiſit: Surgi- 2* tgn. d xee,& conſurgamus aduer- dent S dncd Sr Col ſus eũ in preliũ. Ecce paruulũ dedi te in Gitibus, contẽptihilis tu es ualde. Super bia cordis tui ex tulit te habitantẽ in ſciſ- ſutis pestraꝶ, exaltantẽ ſoliũ tuũ: quidi/ nd 1 — b mus enans a WDcondii e en heden Mdeſchas h bem cisi corde tuo,]Quis detrahet me ĩ ter. e ad ocalis dn urd, ram:ſ Si exaltatus fueris ut aquila,& ſi C 1e. mandado lem Drunan inter ſy dera poſueris nidũ tuũ, inde detra adierminc. uipait ham te, dicit dñs. Si fures introiſſẽt ad te. un dimne aaa ſilatrones per noctem, quomodo conti- — alan cailſes:nonne furati elſent ſufficientia ſi ni, nni ar gunggi biiſt uindemiatores introiſſent ad te;nu⸗ ni n ne— 3 Geninnh quid ſaltẽ racemũ reliquiſſent tibis Quo⸗ en 8 14 inanan modo ſcrutati ſunt Eſau, inueſtigauerunt iad ger uiaü abſcondita eius? Vſq; ad terminũ emiſe⸗ u tnuns omnig a cngi runt te oẽs uiri ſœderis tui, illuſerũt tibi, p.dcd eauan inualuerãt aduerſum te uiri pacis tuę: qui an. Kicih ei dhen 4 ꝗ comedũt tecum, ponẽt inſidias ſubter te: ut. Hquuocca meinteun e non eſt prugentia in eo. Nunquid non n pper aci a nen en in die ila dicit dñs, perdam ſapientes de andden ud er Daine ldumęa,& prudentiam de monte Eſau: 7. Milka,a Sen lomd lä Et umebunt fortes tui à Meridie, ut inte cider iccid 3 bonni reat ulr de monte Eſau. Propter interſe- d0s deCpps e— cionẽ.& propt᷑ iniquitatẽ in fratrẽ tuum becn, A drwicdaüt lacob, operiet te confuſio,& peribis in MEi iſe 8 abudns eternã· In die cũ ſtares aduerſus eũ, quan — do capiebant alieni exercitũ eius,& ex- 6 eunnn tanei ingrediebant᷑ portas eius,& ſuper nen cham erehehng leruſalé naittebant ſortem, tu quoc; eras erremmm nüprpet quaſi unus ex eis. Et non deſpiciẽs in die namndagit rmmgnn fratris tui in die peregrinationis eius,& unnch rnemgn non letaberis ſuper filios Iuda, in die per lpaum wrujeägne ditionts eorũ,& non magnificabis os tu- atates pept uneollin um, i die anguſtigç. Neq; ingredieris por wimcanb,e ennciemn tam populi mei in die ruine eorũ, neqde Rn delalt a anahttn ſpictes,& tu in malis eius, in die uaſtita- tis illius,& non emitteris aduerſus exer- Ncitũ eius in die uaſtitatis illius. Neq; ſta- 1.n 14, Qrodcech des,An. bis in exitibus, ut interficias eos qui fu- In mureri e da*'eurs Gn. urabe,& A. iäch. 4 4 . V Rcpesu gerint,& non concludes reliquos eius ĩ Tenn enknub die tribulationis. Quoniam iuxtta eſt dies Anmi ns 4=ed. Tein qñi ſuper ocs gẽtes: ſicut feciſti,fiet tibi, dec Ncrd enueim ereiributiom tuam Tconuertam] in caput e krh eee s zuum Quomodo entbibi epredideian 1A, eepde Quomodo aebibifd)hpermon 9 Abdias. 365 tẽ ſanctũ meã. bibent oẽs gentes iugit᷑,& bibent& abiorbebũt,& erũt quaſi non ſint. Et in monte Sion erit ſaliatio,& e- rit ſancdus,& poſsidebit domus ſacob e- os qui ſe poſſederant. Et erit domus Ia⸗ cob ignis,& domus loſeph ffamma,& domus Eſau ſtipula,& ſuccẽdent in eis, & deuorabunt eos,& non erunt reliquię domus Eſau, quia dñs locutus eſt. Et hę- reditabunt hi qui ad Auſtrũ ſunt, montẽ Bſau,& qui in campeſtribus Philiſtijm, Ge poſsidebunt regionẽ Ephraim,& re- gionẽ Samarię,& Beniamin poßidebit Galaad. Et tran migratio exercitus hu- ius filiorũ Iſraẽl, omnia loca Chananęo- rum uſq;ʒ ad Sareptam,& tranſinigralio Ieruſalem, quę in Boſphoro eſt, poſside- bit ciuitates Auſtri. Et aſcendentſalua- tores in montem Sion iudicare montem Eſau,& erit dño regnum. PROLOGVS IN PRO”⸗ phetiam Ionę. Ex proœæmio com- mentariorũ Hieronymi in lIonã. 1ONAM ſandä Hebręi affirmant Hlliũ fuiſſe mulieris uiduę Sareptanę, quẽ Elias propheta mortuũ ſuſcitauit: matre poſtea diceme ad eũ: Nunc cognoui quia uir dei es tu.& uerbũ dei in ore tuo ueri- tas eſt.Ob hanc etiam cauſam ipſum pue rũ ſic uocauit, Amathi. Amathi enim in noſtra lingua, ueritatem ſonat. Et ex eo quod uerã Elias locutus eſt, ille qui ſuſci tatus eſt, filius eiſe dicit᷑ ueritatis. Ideo de ueritate columba naſcit: quia lonas colũ bam ſonat.In cendẽuationẽ aũt Iſrac Io- nas ad gentẽ mittit᷑: quod Niniue agẽte pœnitentiam, illi in malitia perſeuerant- Temporibus quippe leroboam fiiij loas regi⸗ Iſrael, qui deo derelicto, cũ popiilo ſuo in Samaria idolis ſacrificabat, Ionam prophetam fuiſſe quartus liber regũ in⸗ dicat. Is cũ prophetia illuminante pecca tores ciuitatis Niniue dei miſericordiam conſecuturos uiros uideret, ne falſa prę- dicare uideret᷑, ad denunciandũ interitũ eiuſdem ciuitatis ire nolebat. Nam ſicut deus ad Abraham de impietate Sodomo rũ& Gomorrhę orũ locutus eſt: Clamor Sodomorũ& Gomorrhæorũ peruenit ad me: Ita,& de Niniua dicitur: eo quod aſcẽderit clamor malitię eius ad deũ. Et quia ſemtentia dei de Sodomis facta, cmi⸗ nime reuocata eſt, ita& Ionas adeierſums Niniuẽ prolatam ſentẽtiam reuocari 4. 1 Icht E —» lebat, diuinę diſpoſitionis ignarus, qui ſa lutẽ hominũ ad ſe conuertentium magis uult, ́; interitũ. Hoc illi acciderat, quod & ſancto Eliſeo, qui filium Sunamitidis mulieris, mortunnn ignorauit. Ideo à con ſpectu dei fugere ſe lonas putabart, huma- nũ aliquid paſſus, dicẽte Dauid: Quo ibo à ppiritu tuo,& à facie tua quo fugtam? Propheria Ionæ. ¶ fonas cauſc tempeſtatis in mare deturbatur.(ap. I. A Tfactũ eſt uerbũ dñi ad Io 8 W’ nam filü Amathi, dicens: 10) Surge,& uade in Niniuen ciuitatẽ grandẽ,& prę dica in ea, quia aſcẽdit malitia eius coram me. Et ſurrexit lonas, ut fu- geret in Tharlis à facie dmi,& deſcẽdit in loppen,& inuenit nauẽ euntẽ in Thar ſis,& decit naulã eiꝰ,& deſcèẽdit in eam, B ut iret cũ eis in Tharſis à facie dñi Dñs aũt milit uentũ magnũ in mare,& facta eſt tẽpeſtas magna in mari,& nauis pe- riclitabatur conteri. Et timuerũt naute, et clamauerũ t uiri ad deũ ſuũ,& miſerũt uaſa quę erant in naui in mare, ut alleuia ret᷑ ab eis:& lonas deſcẽdit ad interiora nauts,& dormiebat ſopore graul. Et ac- ceſsit ad eũ gubernator, et dixit ei: Quid tu ſopore deprimerts?ſurge, inuoca deum tuũ, ſi forte recogitet Deus de nobis,& C non pereamus. Et dnxit uir ad collegam ſuũ: Venite,& mit: amus ſortes,& ſcia- mus quare hoc malũ ſit nobis.Et miſerũt ſortes,& cecidit ſors ſuper Ionam. Et di xerũt ad eũ:Indica nobis, cuiꝰ cauſa ma lũ iſtud ſit nobis: quod eſt opus tuumẽ& quę terra tua:& quo uadiseuel ex quo po Pulo es tuę Et diꝛcit ad eos:Hebręus ſum ego,& dũm deũ cœli ego timeo, qui fe- cit mare,& aridam. Et timuerũt uiri ti- more magno,& dixerũt ad eũ: Quid hoc feciſti Cognouetũt enim uiri quod à fa⸗ cie dñi fugeret, quia indicauerat eis lo- nas. Et dixerunt ad eum: Quid faciemus tibi,& ceſſabit mare à nobis? quia mare ibat,& intumeſcebatſuper eos. Et dixit D ad eos: Toillte me,& mittite in mare, et ceſſabitmare à uobis: ſcio enim ego, quo niam propter me tẽpeſtas hęc grandis ue nit ſuper uos.Et remigabant uiti ut reuer ferentur ad aridam,& non ualebant, quia mare ibat& intumeſcebat ſuper eos. Et cla 35 5 .. lonas. 1ue Voll „X dixerun: us. unenn nus in auima uin ſti ah quci 1 altqucch e, 9 ne des ſuper nos ſanguinẽ nnocen dtunBtop te: quta tu dñe, ſicut uolu ſiifeciſti. Etw chmttat lerunt lonam,& milſerunt in mare,& ſie arnidru tit mare à feruore ſuo. Ettumerunt uni maletm ma 1 3 †„. Immolauerüno ana di timore magno dñm,& ſtias dño.& uouerunt uota d, Cwus neinan G, as BTpręparauit Sfis piſcẽgraddem, ut utguſa degluttret Ionam, S erat lonas in uẽ p erat tre piſcis tribus diebus& tnbus nocih. 1i n— Et orauit lonas ad dum deuſuũ deuen. 2 luef tre piſcis. Et dixit: Clamaui detubula--u alitur. tione mea ad dimin,& exaudtuit me: de*9 gi uentre ineri clamaui,& evaudiſi uocé P9, d meam. Etproieciſti me mproſundum in hſe clamauerunt àd dum ſumus dñe, ne pereai meü cũ .. ddü mel, cla corde maris,& ſtumen circundedit me, B 8 4 1 omnes gurgites tui,& fiuctꝰtui ſuperme 3 88 tranſterunt. Et ego dixi: Abiecus ſima h 16 conſpe ſtu oculorũ t ioꝶ:ueruntamẽ nu- Kaw ſus undeho tẽplũ ſanctũ tuũ.¶ Oucunde⸗ b 3 3 derunt me aqu; uſq; ad animam, abyſſis( 5 6 lio uallauit me, pelagus operuit caput meũ. dt n 2—. 4 8 1 8 Ad extrema montiũ deſcendi, tettque- 3 4 8 ctes concluſerun me in eternũ,& luble⸗ i aliödhe bide Ortmot 4 5 eniciuitat uabis de corruptione uttã mean, diie de- uun a⸗ „ 7* am ibi&e ſe us meꝰ. Cũ anguſtiaret᷑ ĩ me animamea. hnecui 5” nide dñi recordatꝰ ſinn, ut ueniat ad te oratio mea ad tẽptiũ anctũ tuũ. Qui cuſtodiuuu D uanitates fruſtra, miſericordamſuam de lätprparaui at luper ca relinquũt. Ego aũt in uoce laudis immo tian dpl labo rihi, quę cũ q́; uoui reddau: ꝓ ſaluie uuenhe mea dño. Et dixit dñs piſci,& euomut kiabetl miaſcenluch lonam in aridam. 8 C labente domuno euomit piſtis lo⸗ inm nam. Rurſum tubeiur prædica- 1 dnen re Niuitis(ap. III. 6 4 98 T fadu eſt uerbũ dni ad lonam ſecò- aa, ä he ... A z it. do, dicẽs: Surge,& uade in Niniuec 53 6 uitatẽ magnam.& prędica in ea predca 1 ten avelradceri tionẽ quam ego loquor ad te. Ei ſinexit rdabei lonas,& abijt in Ninuè insca erhum dind dñi,& Niniue erat ciuitas magma uiine- 4 Lu0 re ttiũ dierũ. Et cœpit lonas intone ci B 8 dläli, uitatẽ itinere diei unius,&clamun Sd lln danm xit: Adhuc quadraginta dies,& Ninue Len 5 lie ſubuertet᷑. Et crediderũt uiri Dunuukc 1 eenmwin xin dñm,]& prędicauerũt ieuni Sene 8 ullia) ſtiti funt ſaccis à maiore uſq; ad nune 8 dexter Et peruenit uerbũ ad regem Nuliu aule ſurrexit de ſolio ſuo,& abiecit ueſtimen tã ſuũ à ſe,& indutus eſt ſacco,& kür cinere. Bt clamauit,& dixitin Ninn 5 — muenen 2 mn n, e — 3 cen, x ore regis geprincĩipũ eius, dicens: Ho mran d i Riad mines,& iumenta,& boues,& pecora and auan non guſtẽt quicqᷓ;. necpaſcant᷑, Caquam ae 4 ne bad non bibant. Et operiẽt ſaccis hoĩes Ciu en nde teitan mita, Nclamẽt addũm u: for'itudinè, et oügen n e Kdeu conuertat urà uia ſua mala,& ab inicun 4 foee lers. ũ uis ſcit alonx. do ke ensch ate qus eſt in manibus eori. Quis ſcit * is das conuertat, Ge ignoſcat deus,& te ertai 4 Ktum nr. 1 Neara à furore irę ſuę, et non peribim Er uidit 99 J. udeim dey opera eoꝶe quia conuerli ſunt de uia dtaadä Gia 8 enbn alitia ſua mala,&miſertꝰ ẽ deꝰ ſuper rmalitiã 1 Anuhi, 3 urte, quã locutꝰfuerat ut faceret eis, et nõ fecit. Luem Ni Pen Clonas uir ſanctus humanuen quid & 4 2 waa patitur. Cap. IIII. ua ce 5* 1 ra e 1 T afflicdus eſt lonas afflictione ma- n anan en Ba 4& iratus eſt,& orauit ad nan nn. 2e Pexu gna, ¹. er, J AoeIo. 1 du—— O ni uerbũ meũ, cũ adhuc eſſem in terra mea? 3 en a2 dhe propter hoc præoccupaui ut emed atg neg s;,à Tharſis: ſcio em quia tu 1hcie oit D„Accaai mne Sſu 2 dona.„ 4 24.. 4 ne en d lionis,& ignoſcẽsſuper malitia. Bt nunc ann Kns g as nene de tolle, qug ſo, animam meam à me, ꝗa nnate nan melior eſt mihi mors quàm uita Et dneit in, R nier d P qſs: Putas ne bene iraſceris tuẽ Bt egrei⸗- re utaled Sas An ſus eſt louas de ciuitate⸗& ſedit contra Mradmend un: Galhin Orientẽ ciuitatis.& fecit ſibimet umbra Pote gru.Er1 müt culum ibi,& ſedebat ſubter illud inum- „ ean pra, donec uideret quid accideret ciuita- 9„ 80 n lipüu m ced n. eintan 11 dde 881 1 di qeis r io tui 2 IIn nin. bente h in ujma te Nuun mückudi cisdan — unn memn martumt t umenntn Mei. Qadbt Adik nur uaodih E Näuxamn MKauet I* n Geri Nar Qudhcend rinen in 1nd 8 kes,& 434 Nr 0 p 4½ CI 4 5 A 83 4 un ſus 81 4 4 44 — 4 X — 84 1 p 4. 1 84 n m, K rda a uHcc n „ n 4 meoo dm an m aledan, Ju pdcs e Nichun üpds ³ 4 NcSrnd.Swuti erens n tdeſbwn 4 üuul Ihuc ama 141 tei. Utat Ionas. 366 PROLOGVS IN MI. chęę prophetiam. Temporibus Ioathan,& Achaz, et Eaechię regũ luda, Michęam ꝓphetam ad hanc ꝓphetiam ſpũ ſancto repletũ fuiſ ie. lectio ipſa demonſtrat.Sed de ſupradi⸗ cto numero regũ, Ioatham& Ezechiam deo ob religionẽ placuiſſe, hiſtoria libri quarti regũ,& ſecundi Paralipomenon indicat. Achaz uero relicto deo, i dola Sa. marię, quibus etiam filios ſuos in ſacrifi- ciũ igni concremandos obiulerat, coluiſ- ſe conſtat·Quam ob rem deꝰ Samariam, quę reges Iſrael& Iuda memoratorũ ſi⸗ mulachrorũ ſuperſtitione fefellerat, incre dñm, et pans indignationẽ ſuam in eam proceſſis dixit: Obſecro dñe, nũquid non hoc eſt ram comminatus eſt. Populo etiam Iſraei ii. Et pręparauit dñs deus hederam,& a- ſcendit ſuper caput Ionę. ut eſſet umbra cula ſuper caput eius,& protegeret eum, laberauerat enim,& lętatus eſt lonas ſu perhedera, leritia magna. Et parauit deꝰ ueriẽ aſcenſu diluculi in craſtinũ,& per cuſsit hederam,& exaruit. Et cũ ortus ſuiſſet ſol,pręcepit deus uento calido,& arenti,& percuſsit ſuper caput lonę,& eſtuabat,& petiuit animę ſuę, ut morere tur,& dixit: Melius eſt mnhi mori, quàm deus uiuere. Et dixitx dñs) ad Ionam: Putaſ- ne hene iraſceris tu ſuper hederam Et di ait: Bene iraſcor ego uſq; ad mortem. Et dixit dñs: Iu doles ſuper hederam, ĩ qua non laboraſti, neq; feciſti ut creſceret, quę ſub una nocte nata eſt,& ſub una no- Ke perijt. Et ego non parcam Niniue ci uitati magne, in qua ſunt pluſquam centũ uiginti millia hominũ, qui neſciunt quid ſit inter dexteram& ſiniſtram ſuam,& iumenta multa⸗ PRO- pręuaricatoii,& principibus eius, ꝗ eun fugetem in dẽ populũ fallaci illuſione ad colẽda ido deus clemens la impulerant, uerbis inſequẽtibus, capti- 1.2c& miſericors es, patiens& multę miſera uitatẽ& interitũ affuturum denunciat. Michęæ Prophetia. C.A facie furoris domini omnmia con- tremiſc unt.(. ap. I. ad Michæam Moraſthi- ten, in diebus loathan, A- chaz,& Ezechię regũ lu 2 da. quod uidit ſuper Sama riam& leruſalem. Audite populi om nes,& attendat terra& pienitudo eius, & ſit dñs deus uobis in teſtem, dñs de tẽ- 8 Erbũ dñi quod factum eſt Eſa. 16. d 3 plo ſancto ſno. Quia ecce dsr egrediet) egredit de loco ſuo,& deſcendet,& calcabit ſu- per excelſa terrę· Et conſumentur mon⸗ tes ſubtus eum,& ualles ſcindentur ſicut cera àfacie ignis, ſicut aquę quę decun- runt in pręceps.In ſcelere lacob omne i- ſtud, et in peccatis domus Iſaael. Quod ſcelus Iacob?noune Samaria: et quę ex- celſa Iudę? nonne leruſalem: et ponam Samariam quaſi aceruũ lapidũ in agro cum plantatur uinea, et detraham in ual- lem lapides eius, et lundamenta eius re- uelabo. Et omnia ſcuiptilia eius conci- dent᷑, et omnes mercedes eius comburent᷑ igne, et omnia idola eius ponam in perdi tionem, quia de mercedibus meretricis congregataſunt, et uſq; admercedem me C retricis reuertent᷑. Super hoc plangam et ululabo, uadam ſpoliatus, et nud', faciam planctũ uelut draconũ, et luctũ quaſi ſtru thionum. Quia deſperata eſt plaga eius, quia deum quia uenit uſq; ad Iudam, tetigit portam populi mei uſq; ad leruſalẽ: In Gerh noli ie annunctare, lacrymis ne ploretis, in do mo pulueris, puluere uos conſpergite. Et tranſite uobis habitatio pulchra, confuſa ignominia, non egreſſa, quę habitat in e- xitu, planctũ domus uicinæ accipiet ex uobis, quę ſtetit ſibimet· Quia infirmata eſt in bonũ, quę habitat in amaritudini- bus, quia deſcẽdit malũ à dño in portam D leruſalẽ. Tumultus quadrigę ſtuporis ha- bitanti Lachis, principiũ peccati eſt filię Sion, quia in te inuenta ſunt ſcelera Iſra- cl. Propterea dabit emiſſarios ſuper hęre ditatem Geth, domos mendacij in dece- ptionẽ regibus Iſraẽl. Adhuc hęredẽ ad- ducam tibi quę habitas in Mareſa, uſq; ad Odollam ueniet gloria Iſratl. Decal- uare,& tondere ſuper filios delictarum tuarum:diata caluitium tuum ſicut aqui- la, quoniam captiui ducti ſunt ex te. ¶ Peccata populi recenſet, ob quæ fla- gella yronunciat.(ap. II. A VA qui cogitatis inutile,& opera- mini malũ in cubilibus ueſtris:in lu- ce matu ina faciunt illud, qm contrardo minãl eſt manus eorã. Et concupierunt agros,& uiolenter tulerunt,& rapuerũt domos,& calumniabunt᷑ uirũ,& domũ eius, uirũ& hęreditatèẽ eius. Idcirco hęc dicit ds: Ecce ego cogito ſuper ſamili⸗ amiſtam malũ: unde non auferetis colla B ueſtra,& non ambulabitis ſuperbi, qm̃ ẽ pus peſsimã eſt. In die illa ſumetur ſuper uos parabola,& cantabit᷑ canticũ cum ſuamtate, dicentiũ: Depopulatione uaſta ti ſumus, pars populi mei commutata eſt: quomodo recedet à me, quũ reuertat᷑ qui regiones noſtras diuidat? Propter hoc non erit tibi mittẽs funiculũ ſortis in cœ tu dñi Iſraẽl. Ne loquamini loquẽtes: Nõ ſtillabit ſuper iſtos, non comprehendet confuſio. Dicit domus Iacob: Nunquid abbreuiatus eſt ſpiritus dñi, aut tales ſunt cogitationes eius? Noune uerba mea bo na ſunt cũ eo qui recte gradit᷑: Et econ/ rario populus meus in aduerſariũ conſur rexcit, deſuper tunicam palliũ ſuſtuliſtis, & eos qui tranſibant ſimpliciter conuer- tiſtis in bellũ. Mulieres populi mei eieci ſtis de domo deliciarũ ſuarum, à paruulis earũ tuliſtis laudẽ meam in perpetuum. Surgite,& ite, quia non habetis hic re- quis: ꝓpropter immunditiam eius corrum petut C Micheas. petur putredine peſsima. Vtinam non eſ⸗ unqallar ſem uir habens ſpiritũ,& mendaciũ po- Bwüüna tius loquerer: ſtullabo tibi in uinã,& in Nhia⸗ 6 ebrietatẽ,& erit ſuper quẽ ſtillatur popa D un 4 lus iſte. Congregatione congregabola⸗ eſnou 3 cob totũ te, in unũ conducam requlas a hu Iſraẽl, pariter ponam illũ quaſi gregtin uüicer ouili, quaſi pecus ĩ medio caularà umul⸗ üproper tuabunt᷑ à multitudine homi. Aſcodet— enim pandens iter ante eos,duidet,& auid Suide— tranſibũt portam,& egredientperean, ⁰ lbims & 1ranſib trex eorum cormm ess& ic« Arlcéſer mmus in capite eorum. Nuͦliabit ¶ Redarguuntur prmeipes& ſater⸗ anplergenie dotes,& propheta expllatores Umnaits populi.(ap III. iüminl T dixi: Audite princeps lacob, èu- asganägl ces domus Iſraẽl: Nunquid non uim teaneEt eſt ſctre iudiciũ, qui odio habetis bonũ, a lübn & diligitis malũ, qui uioſétertollius pet, ineatq- les eorũ deſuper eis, carnt eorã deſuper Uioohe oſsibus eorũ? Qui comederũt cami po iüomlne puli mei,& pellè ecrũ deſuper excorn- aimniecñt uerũt,& oſſa eorũ confregerũt,& conci ahceila d derunt ſicut in lebete,& qunſi camemin ani d 6 medio ollę. Tunc clamabuntad qum,& 5 d duamai non exaudiet eos,& abſcondet fac ſu, umcano am ab eis in tẽpore ilo. ſicut nequitet rn gerunt in adtnuentionibus ſuis Hec di Miſhe cit dñs ſuper prophetas qui ſeducumtpo g ic pulã meũ, qui mordent dentibis ſuis, R& f olärf prędicant pacẽ,& ſi quis non dederuin Luutdo ore eorũ quippiam, ſanctificant lupet eũ en quan pręliũ. Propterea nox uobispro uiſione 8 dnn 4 erit,& tenebre uobis pro diuinaticne, et 4 äuct occumbet ſolſuper prophetas,& obte- iede nebrabit᷑ ſuper eos dies. Et conkundent huea qui uident uiſiones,& contundeni diui- u 3 4 ni,& operist oẽs multos ſuos, quna nons* 3* eſt reſponſum dei. Veruntamen ego la idem —*ine ſniritus Gni, indi angtegn pletus ſum fortitudine ſpirltus diärlaxi Cl0& uirtute, ut annunciẽ larob ſcs eia nn ſuũ,& Iſraẽl peccatũ ſuum. Auileſas 9 an principes domus lacob,& uareg en eaange Iſrati, qui abominamini iudieit, ökna Qui edficati gon 44 —„... ſalẽ in rniqulate Ten 3 8 de docebant atäe dr. nia recta peruertitis. in ſanguinbus,& leru Principes eius in mun & ſacerdotes eins in mescen eanag Raamd hete eius in pecui n Dand Pun 8 a. Düm recuteſceban ſicones D 8 Nunquid non dũs in medio noſk ls i uenient ſuper nos mala. l Droptenn 8 cauſa ueſtri, Sion quaſiager ars 4 ſ üti Ieruſi Ae 1 1n e dor bnh 8.— — did ſeruſalem quaſt aceruus lapidum erit, abe de. peand templi in excelſa ſyluarum. Khrz ti d A mons e n i ¶ propheha de Chriſto, eccleſia,& n udaui 5— Lan perbo dei. Cap. IIII. Kepe üt, ſsimo dierũ, erit mons do .0 111 ,ne Tyrllin nouiſsim 3 ns 4 b—.. 8— 4 8 Ani kliap à mus dñi preparatꝰ in Aece monti nananut„ vlin Fait& ſublimis ſuper colles, 3 fluent a S aoin pona 657 Kamidihan populi. Et properabãt gẽtes multe; di egs epern 2 udean cent. Venite, aſcendamis ad montẽ dñi, apeccuieg Apna domu del Iac doce 223 anrſceleral lödenn 1 uijsſuis, et ibimus in ſemitis eius, quia de Lres dpape nayie Sion egrediet᷑ lex,& uerbũ dñi de leru/ dndcij n 4 ugun ſak. Et iudicabit inter populos multos, dac di des eo& corripiet gentes fortes uq; in longin ln Sez n. uu,&concidẽt gladios ſuos ĩ uomeres, a! hn 9 J ieu naltas ſuas in ligones, non ſumet gens a wa aduerſus gentã, gladiã,& non diſcent ul- gele 1 ſe„. eicnn ue S kabelligerare. Et ſedebit uir ſubtus uine aum 1 1 d on-„H—. lücn e i mi amſuam,& ſubtus ficũ ſuam,& non erit „ de ieain aqui deterreat, qula Os dñi exercituũ locu 4o 4 eeeu t eſt. Quia oẽs populi ambulabũt unuſ- . fI. ere. E quilc in nomine dei fui: nos aũt ambula tie, K e iin pimus in noĩe dñi dei noſtri in ęternũ& Amn coarraidh aen a. le 31 om nier* plei n aulateh 3* 2 e apaerd nretm 2 dom e uattna 4 G. Wchco dtn üperge Pperſmmi n ci urn Kerscoh em eutan uperdn cüuga. 81 4 ncurſepch mepwpenun dKKNun 2 teredn m. Panohe an ecdetſolloan mmat e 1oülipan Güreuertas qu e enruübds. Propeer ho K penitin ti ſonsin ca*onim a uocuite Nd=lümſonne daprchencdet mnute ur. cd. Nanuid m lnaſferi 1. aur Ales unt n v'es domulr ucrbameabd d. 2 u done bt: Erecon a aperuats e fr cnit E& untoike lhd uhn,* jpes eule ner comer. vdotesei- ſ wen udeucn Wn lipe ascOrr 1 *⁰¹ ultra. In die illa dicit Dñs, congregabo & eam quam eieceram col- conſolabor. G& claudicantẽ, gam:& quam afflixeram, cor 35, IRt ponam claudicantẽ, in reliquias, iange eam que laborauerat in gentẽ rohuſtam, monte Siõ, 24& regnabit dñs ſuper eos in 1 turris dex hoc nãc& uſq; in eternũ,& tu le gregis nebuloſaFfflia. Sionuſq; adte ue niet,& ueniet poteſtas prima regnũ filig leruſalẽ. Nũc quare mœetore contraheris? nũquid rex non eſt tibi, aut conſiliarius tuus perijt quia comprehẽdit te dolor ſi cut parturiẽtẽ: Dole,& ſatage filia Sion quati parturiẽs, quia nãc egredieris de ci nitate⸗& habitabis in regione,& uenies uſq; ad Babylonsẽ, ibi liberaberis, ibi re- amet te dñs de mamu D Ht nũc congregatę ſunt ſuꝑ te gẽtes mul te quę dicũt: Lapidet,& aſpiciat in Sion oculꝰnoſter. Ipſi aũt non cognouerũt co gitationes dñi,& non intellexerũt conſi- Nã eiꝰ, quia congregauit eos quaſi fœnũ areg. Surge,& tritura filia Sion, quia cor nu tuũ ponam ferreũ,& ungulas tuas po nam ereas,& cõmunes populos multos, & interficies dñio rapinas eorũ,& forti- tudinem eorum dño uniuerſeterrę. CBethlehem nobilitata ortu Meſßsiæ. C(ap. V. Michras. & cutièt maxillam iudicis Ifraèl.ſEt tu Be Ioan. 5.† inimicorũ tuorũ. 367 thlehẽ Ephrata, paruulus es in millibus Iuda, ex te mihi egrediet᷑ qui ſit domina tor in Iſrael,& egreſſus eius ab initio à diebus ęternttatis. Propter hoc dabit e- os uſq; ad temꝑus, in quò parturiens pa- riet, reliquię fratrũ eius conuertètur ad filios Iſracl.Et ſtabit,& paſcet in fortitu dine dñi, in ſublimitate nominis dñi dei & ad domũ dei Iacob.& docebit nos de ſui,& conuertentur, quia nunc magnifi- ab Aſſur, quũ uenerit in terram noſtram, & quũ calcauerit in finibus noſtris. Et e- runt reliquiæ lacob in medio populorã multorũ, quaſi ros à dño,& quaſi ſtillæ ſuper herbam quę non expectat uirũ,& non preſtolat᷑ fllios nominũ. Et erunt re liquię Iacob in gentibus, in medio popu lorũ multorũ, quaſi leo in iumẽtis ſylua⸗ rũ,& quaſi catulus leonis in gregibus pe corãũ:qui cũ tranſierit,& concuicauerit,. & ceperit, non eſt qui eruat. Et exaltabi tur manus tua ſuper hoſtes tuos,& om- nes inimici tui interibũt. Et erit in die il la, dicit dmũs: Auferam equos tuos de me- dio tui,& diſperdam quadrigas tuas. Et ꝑdam ciuitates tertę tuę,& deſtruã dẽs munitiones tuas,& auferam maleſicia de manu tua,& diuinationes non erũt in te. Ht perire faciam ſculptilia tua,& ſtatuas tuas de medio tui,& non adorabis ultra opera manuũ tuarũ· Et euellam lucos tu- os de medio tui,& conteram ciuitates tu as. Et faciam in furore et in indignatione ultionẽ in oĩbus gẽtib.quę non audierũt· CAdhortatio ad audtendum dei tudi- cuem aclue rſus inę ratum ſ⸗ raelem.(ap. VI. Vaite quę dñs loquit᷑: Suxge, contẽ- G de iudicio aduerſus montes,& audi- ant colles uocẽ tuam. Audiant montes iu diciũ dñi,& fortia fundamenta terrę: ꝗa iudiciũ dñi cũ populoſuo,& cũ Iſrael di- iudicabitur. Popule meus quid feci tibi, aut quid moleſtus fui tibi? reſponde mi⸗ hi. I Quia eduxi te de terra Æ ypti,& ANync uaſtaberis filia latronis, ebſidio de domo ſeruientiũ liberani te,&miſi an Inẽ ipoſuerũtſuper uos, in uirga per- te factẽ tuam Moxylſen.& cu⸗ AXaron,& Ma 5 riam. HEx.: 5. E ,f, — 8 Nam. 23. a.43·b B C ram. Popiiſe meus memèto que ſoſſ quid cogitauerit contra te Balach rex Moab, & quid reſponderit ei Balaam filius Be- or, de Setim uſq́; ad Galgalam, ut cogno ſceres iuſtitias dñi. Quid dignũ offeram dño. curuabo genu deo exceilo: nũquid offeram ei holocauſtomata& uitulos an niculos: Nunquid placari poteſt dñs in mill bus arietũ, aut in multis millibus hir coxum pinguiũ? nunquid dabo primoge/ nitũ meũ pro ſcelere meo. fructũ uentris mei pro peccato animę meę lndicabo ti bi õ homo quid ſit bonũ,& quid dſis re- rat à te. Vtiq́; facere iadiciũ.& dilige re miſericordiam,& ſolicitum ambulare cũ deo tuo.Vox dñi ad ciuitatem clamat. & nalus erit timentibus nomen teius, Jau dite tribus,& quis approbabit illud: Ad huc ignis.in Somo impij theſauri iniqui tatis,& menſura minor irę piena. Nun- quid iuſtificabo ſtateram impiam.& ſac celli pondera doloſa? In quibus diuites e- ius repletiſunt iniquitate,& habitantes in ea loquebantur mendacium,& lingua orum fraudulenta in ore eorum- Et ego ergo cœprpercutere te perditione ſuper Deut. 6. d peccatis tuis. I Tu comedes,& non ſa- . Agg.:. p turaberis,& humiliatiotua in medio tui: D& aprehendes,& non ſaluabis,& quos faluaueris, in gladiũ dabo. Iu ſeminabis, & aon metes:tu calcabis oliuam& non ungeris oleo:& muſtum,& non bibes uinum. Etcuſtodiſti pręcepta Amri,& omne opus domus Achab,& ambulaſti golétatib“ in r uoluptatibus] eorum, ut darem te in perditionem,& habitantes in ea in ũbi⸗ Irn.& opprobrium populi mei porta- bitis. mpiorum multitudinem ue re pioru luget pautitatem.(Cap. III. I 7 E miht, uia factus ſum ſicut qui K 4 ut G colligit in autumno racemos uinde- mie:non eſt botrus ad comedendum: prę co uas flcus deſyderauit anima mea. Pe eijt ſanctus de terra,& rectus in homini⸗ bus non eſt:omnes in ſanguine inſidian/ tur, unr fratrẽ ſuũ ad mortẽ uenatur. Ma⸗- Iã manuũ ſuaꝶe dicunt bonum, princeps poſtulat.& iu Jex in reddendo eſt,&ma gnus locutus eſt deſy derium animæ ſuæ, &x con urbauerunt eam. Qui optimus in eis eſt, quali paiiurus& qui rectus, quaſi ſpina de ſepe. Dies ſpeculationis tue uiſi eztio tua uenit, nũc erit uaſtitas eorũ. No lite Michæas:. lite credere amico,& nolite cofliete ruuleni Aen bea quæ dormitinnu tuo cu 2 aulrun. ſtodi clauſtra oris tui. Quiaſllias ontu⸗ 8 Pbaineit meliam facit paiii, et fllia x cõſurget) ad ania den uerſus matrem ſuam, nutus aduerlo ſo⸗ ngrccuc erum ſuam, et 1 inimici homints dome⸗ aventac ſtici eius. Ego aut ad dommumaſpiala, atus eci expectabo deũ ſaluatorẽ meũ, auqiet me Aucun me deus meus. Ne leteris mnimica mea ſuper 1 ſenns, me, qa cecidi, conſutgaã qui ſedero inte- 38 el nebris, dmis hux mea eſt. Iram qni pona- hninu el bo, quoniã peccaui ei, donec cauſam meã u Alrrij iudicet, et faciat iudiciũ meũ: equcetme e lub in lucẽ, uidebo luſtitiam eius. Bt apiciet din mnc inimica mea,et operietur coiuſione, que annxraua dicit ad me: vbi eft dns deus tui Oali niacen mei uidebunt in eam:nanc eritin concul m 46 cationẽ, ut lutum platearũ-Dies ut diſi- 9 gdüib 3 cẽtur macerię tug in die illa logeſſet ſex. n heil In die illauſq; ad te ueniet Aftar,& uſgg auſtent ad cinitates munitas,& a ctimbusma agiene nitis uſq; ad flumen,& admare de maui, hene & ad montem de monte, Btienaent in i qoiN deſolationem propter habitatotes ſuos, an ſerid & propter fructum cogiiatoinũ eonm. undus Paſce populum in uirgatua, gregemhę- ascolmos: reditatis tug, habitantes ſolosin Gitum Agiegu medio Carmelipaſcentur Balanet Can uar den ad iuxta dies antiquos. Secunci d) did miun 8 reſsionis tuæ de terra Aegypii eſen⸗ eg E deter d, id qum ſe dam ei mirabilia. Videbunt gentes,&& unn, 8 4 confundentur ſuper omni fortitudine mna: 4— 19 Hel ponent manum ſuper os, aures eolum lur 3 nls, dę erunt Linguẽt puluerẽ ſicut ſetpites antede dt uelut reptilia terrę proturbabuntur de x g 8 dibus ſuis, Cũm deũ noſtrũ deſy derbumt Kepam .. 1 zmilis tui ui et timebunt. 1 Quis deus ſimil§ tut, G Is errxde aufers iniꝗtatè, et trãſis peccatã reliqunn a rũ hęreditatis tuę: nõ immittet ntrafulo Hn rẽ ſuũ, quoniã uolẽs milericordiãeſt Re. bnnin X uertetur,& miſerebitur noſtri deponet e iniquttates noſtras,& proijciet in pro⸗ a— fundum maits oĩa peccatz noſtra. Dalis dnan diã Ahrahi quf ueritatẽ Iacob, miſericor antiquis. Iuraſti patribus nr̃is àdiebus PROLOGVS INP ROpHE- Veüudſ tiam Nahum, ex procumio com bgein mentariorum Hieroni⸗ 44 39 mi in Nahum. temr NAHVN prophetam nt 4 meir uentum regis Ailyriorm ⸗uipen 4 Ifrael captiuum inſua wepinne deunna. 1 rat, fuiſſe, Hebręotum ...— 2,— onis re Siquidem in ſine huius lectionis; 4 4. 1 ddo r 86 4 dhd ned frucd ene. d. neeladrd mm ee häata Behas us,&e aui i cauh nr. K dunt— A X mon a conm Nt tarun. Bteg unht 3 89 2 verüra. 1 ducde ip ippumm aeces K n u he Ouaa in necio tu(mmc Amneotd denamcm Adu, 4 90 bi. diendh 90 1 ſe b 2. lulen 1 1 ystwe es 1 dbunm A c dirdh . X gen d 2 28 demrihrn ecepe Aun,& Demmimn nd,& mdant Mkebinan m.u duen teit a piamg me ineamidi Alu Entit Pau mei pena 1 t. 1 aggtriai en Orre r F Äratzuei C. II S penüir u imm fcn Enit ncemesrindt 2nn us nk medendm mabine anima mer Slachen Aum Mrins u purdan vune mn 1OG näucaun Nu nNäund onum, ortacte menc ur denlocf, And adi m u N ◻ pe 2 rregu eis Ont aptaunee 4. be e. nn 21 Ke Hebrrs Amer 3 rp Aen N KcemM * cer Ontenä. Nahum. datregis aduentũ idem propheta annũ- eure monſtratur · ſed cũ habitatores Ni niue, lona interitum ciuitatis prędicãte, ne diuina ira denunciatum interitum ſu⸗ Kuerent, peccatoru G& impietatis pœni- tentiã egiſſent, accepta dei miſericordia, tauioribus ſe crimmibus implicuerunt. ua de cauſa memoratus propheta ſpiri tulancoo plenus, iudicium dei annunci⸗- ans, ita locutus eſt: Deus zelans& ulci⸗ ſcens dominus eſt,&c. lIam enim decem tribus ab Afſyrijs deductę fuerant in ca⸗ ptiuitatem ſub Ezechia rege luda, ſub quo etiam munc in conſolationem popu li tranlnigratt aduerſum Niniuen uiſio nitur: nec erat parua conſolatio, tam his qui iam Affyrijs ſeruiebant, quàm re Kquis, quiſub Bzechia de tribu luda& Beniamin ab eiſdem hoſtib“ oblideban- tur, ut audirent Aſſyrios quoq; aà Chal- qęis eſſe capiendos, ſicut in ſequentibus libri haius demonſtrabitur. Sciendum au tem eſt, quod Niniue in noſtra lingua de Hebręo, ſpecioſam ſonat. Specioius au- tem hic mundus dicitur · Vnde& apud Grecos coſmos ab ornatu nomen aece/ pit. Et quicquid nunc aduerlum Nini- iien dicitur, de mundo figuraliter prędi- curi ſentiamus. Quiam ob cauſam& aſ- lumptio quam ſeptuaginta interpretan- tur lenma,& Aquila harma interpreta- tus eſt, apud Hebręos maſſa ponnur, id eſt graue onus, eo quòd eam aduerſus quamuidetur, premat, nec ſinat eleuare ceruicem. Simulc hoc attendendum, quod hęc ipſa uel afſumptio, nel onus, uel pondus prophetę uiſio ſit. Non enim lo- quitur propheta in ecſtaſi, ut Montanus & Priica, Maximiliaq; delyrant, ſed quod prophetat, liber eſt uiſionis intelli- gentis uniuerſa quę loquitur:& pondus hoſtium facientis ſuo populo uiſonem. De conſummatione itaq; mundi ſecun- dum anagogen ò Paula& Euſtochium, in conſolatſonem ſanctorum prophetia tezeitur, ut quæcunq́; in mundo ui- dent, quaſi prętereuntia& cadu- ca contemnant,& præpa- rent ad ſe iudicij diem, ubi ultor aduerſus ueros Afſyrios affuturus eſt GBs. Pro⸗ 368 Prophetia Nahum. ¶A ‚domm irata facie contremiſcit creatura.( ap. I. Nus Niniue liber uiſionis Nahum Elcefei: De“* ęmu lator,& ulciſcens dũs, ul- ciſcẽs dñs, et habẽs furorẽ, ciſcens dũs in hoſtes ſu- os,& iraſcens ipſe nimicis ſuis: dũs pa- tiens,& magnus fortnudine,& mundans non faciet innocentem: dñs in tempeſta- te& turbine uię eius,& nebulę puluis pedũ eius. Increpans mare,& exiccans illud,& omnia flumina ad deſertũ dedu cens. Infirmatus eſt Baſan.& Carmelus, & flos Libani elanguit. Montes com- moti ſunt ab eo,& colles deſolati ſunt, et contremuit terra à facie eius,& orbis, et omnes habitantes in eo. Ante faciem in dignationis cius quis ſtabit:& quis reſi- ſtet in ira furoris euis? indignatio eius ef- fuſa eſtut ignis,& petrę diſſolutę ſunt ab C eo. Bonus dñs,& confortans in die tribu lationis,& ſciens ſperantes in ſe:& in di- luuio prętereunte conſummationẽ faciet Ioci eius,& inimicos eius perſequentur tenebrę. Quid cogitatis contra dñmècon ſummationem iple faeiet, non conſurget duplex tribulatio. Quia ſicut ſpinę ſe in uicem complectuntur, ſic conuium eo- rum pariter portaniiũ, conſumentur qua- ſi ſtipula ariditate plena. Rx te enim exi bit cogitans contra dñm malitiam, men- te pertracans pręuaricationẽ. Hæc dicit D dms:Si perfecti fuerint,& ita piures, Lᷣc quoq ationdeni,& pertranſibit: afflixi te,& non affigam te ultra. Bi nunc con- teram uirgam eius de dorſo tuo,& uincu la tua diſrumpam,& præcipiet ſuper ts dñs: non ſeminabitur ex nomine tuo am/ płius, de domo dei tui interficiam ſculpti le& conflatile, ponam ſepulchtũ tuum, quia inhonoratus es. Bcce ſuper mon- tes pedes euangelizantis& annuncian- tis pacẽ: celebra ludafeſtiuitates tuas:& redde uota tua, quia non adijciet ultra ut pertrãſeat in te Belial, uniuerſus interiſt. ¶ P'itloriam( haldaorum achuerſum IêAIrios deſentit. Cap. II. Scendit qui d'iſpergat coram te, dui ³ cuſiodiat obſidionẽ: contẽplare un, conforta lumbos, robora uirtiuè ualde. (Wiareddidi di ſuꝑerbiam lageb.cnt Ah 4 f HIſa 54. 5 Rom. 2*£ 4 8 3. — Nahum-. ſuperbiam Ifrael: qula uaſtatores diſsipa- te afficiam,& ponamtein exẽ lä. Bte⸗ uerũt eos,& propagines eorũ corrupe- rit, omnis qui uiderit te, reſiliet àte,& di rũt. Clypeus foriiũ eiusignitus, urii exer cet: Vaſtata eſt Niniue: quis commole- citus in coccineis: igneę habenę currꝰ in bit ſuper te caputꝭ unde quęram conſola- die pręparationis eius.& agitatores con torẽ tibit Nunquid melior esab glexan conturbatę ſopiti ſunt.In itineribꝰ †conturbati ſunt, dria populorũ, quę habitat in fluminibos Lunt quadri quadrigę. colliſe ſunt in plateis: aſpectus aquę in circuitu eius: cuius diuiti, mate ge- eorũ quaſi lampades, quaſi fulgura diſ⸗ aquę muri eius. Mthiopia ſottituqo eiy currentia. Recordabitur fortiũ ſuorum.& X gyptus,& non eſtnini: aphnca ruent in itineribus ſuis, uelociter aſcen⸗& L ibyes fuerunt in auxilio uo ſed& dent muros eius,& pręparabitur umbra ipſa in tranſmigrationẽ quca eſtim capti culũ.Portę fluuiorũ apertę ſunt,& tem⸗ uitatẽ: paruuli eius eliſt ſuntin capite om plũ ad ſolũ dirutũ. Et miles captiuus ab/ niũ uiarũ,& ſuper inclytos eus milſerũt C ductus ett,& ancillę eius minabant, ge- ſortẽ,& oẽës optimates eius conſiui ſunt mentes ut columbę, murmurantes in cor in compedib'ꝰ. Et tu ergo inebriaberis,tt dibus ſuis. Et Niniue quaſipiſcina aqua eris deſpecta, et tu quęres auæilãab in- C rũ aquę eius:ipſi uero fugerunt. State ſta mico. Oẽs munitiones tuæ ſicut ſicus cũ te,& non eſt qui reuertatur, diripite ar⸗ groſsis ſuis: ſi concuſſę fuerint, cadent i gen:ũ, diripite aurũ,& non eſt finis diui os comedentis. Ecce populus tuus melie tiarã ex omnibus uaſis deſyderabilibus. res in medio tui, inimicis tuis ad apeno- Diſsipata eſt,& ſciſſa,& dilacerata:& nẽ pandent᷑ portę terrę tue, deuorabiti- cor tabeſcens,& diſſolutio geniculorũ, gnis uectes tuos. Aquam propter obſidio D& defeſsio in cunctis remnbus,& facies nẽ hauri tibi, extrue munitiones tuas: m- Hſa.13. b omniũ eorũ ſicut nigredo ollę. Vbi eſt tra in lutũ, et calca, ſubigẽs tene laterẽ. l- 4 habitaculũ leonũ,& paſcua catulone leo hi comedet te ignis, peribis gladio, deno nũ, ad quam iuit leo, ut ingrederet illuc, rabit te ut bruchus, multiplicare utlocu- catulus leonis,& non eſt qui exterreat? ſta. Plures feciſti negotiationes tuas, q́ Leo cepit ſufficienter catulis ſuis,& ne⸗ ſtellę ſint cœli: bruchus expanſiseſt, e cauit leęnis ſuis,& impleuit pręda ſpelũ⸗- auolauit. Cuſtodes tui quaſi locuſtæ, et D cas ſuas,& cubile ſuũ rapina. Bcce ego parunli tui quaſi locuſte locuſtatũ, quæ ad te, dicit dñs exercituũ,& ſuccendam conſidũt in ſepibus in dieftigont: ol ct- uſq; ad fumũ quadrigas †tuas,]& leun⸗ tus eſt, et auolauerũt, et non eſt cognitus cuios tuos comedet gladius,& extermi⸗- locus earũ ubi fuerint. Dormitauerũt a- nabo de terra prędam tuam,& non au⸗ ſtores tui rex Aflur, ſepelient principes dietur ultra uox nunciorum tuorum. tui, latitauit populus tuus in montibus, et ¶ Nimuen urbem ſanguinum euerten⸗ non eſt qui congreget. Non eſt obſcun dam pradicit. Cap. III. contritio tua, peſsima eſt plaga tua: om- A E ciuitas ſanguinũ, umuerſa men⸗ nes qui audierũt auditionem tuam, com- Hze. 24.b dacij dilaceratione plena, non rece⸗ preſſerunt manũ ſuper te: quia ſuper qu Haba. a. c det à te rapina. Vox flagelli,& uox im⸗ non tranſit malitia tua ſemper:— petus rotę,& equi frementis,& quadri- PROLOGVS IN PROPHE- feruẽtes,& e. gę Fferuentis,& equitis aſcendẽtis: Bt mi tiam Habacuc, ex procemiocomen, quites aſcẽdẽ/ cantis gladij.& fulgurantis haſtę, S&mul tariorũ Hieronymi m Hahacuc. 10 tes: Et mican titudints interfectę,& grauis ruinę:) nec Quatuor prophetæ in duodecm 35 tes gadij,& eſt finis cadauerũ,& corruent in corpori phetarũ uolumine continennne e s fulgurãtes ha- bus ſuis. Propter multitudinẽ fornicatio- tres in principio Lemma, ide Dante ſte:& multitu nũ meretricis ſpecioſe& gratę,& habẽ, titulũ habent, Nahum, Habacu⸗ etcit dines interfe/ tis maleficia, quę uendidit gentes in for- lachias. Porro Zacharias in nas 4 0,t cte.& graues nicationibus ſuis,& familias in maleſi⸗ ca finẽ duos huiuſ cemodi ben mua ruinę: cij sſuis. Ecce ego ad te, dicit dñs exer quibus unuseſt, Onus ner jeius alter in Hn. 47. c cituũ,& reuclabo pudẽda tua ĩ facie tua, Adrach et Damaſcirequien De Na B& oſtẽdam in gentibus nuditatẽ tuam, et fine: Onus uerbi dñi ſuper! 3 dituse: regnis ignominiam tuam. Et proijciam hum, orationibus tuis Kabiſ 3 ſuper te abominationes,& contumelijs de acharia et Malachia, fiu te ₰ comes uerlt⸗ 99* atltniN rtbe, qult buocauul 3 menet lc aicideo col Baantsslorte zam audaclt aiineiutit mxin rebus azaltig tant minabotac a(unreo auidere mituiqh ac zalctaduerſ iiipereeri uwxſttet ꝗ rexorèſuũ einpleadue tälkt diſ 1 rhetendö, um eratia uldeh eta merlim int eblocuitur auntü dat! deiods iube aljfuerit undantur. B daldnis den imaam qui jarlocädat raane ägel tauts ooh upoteltate ütne zm tam gn aitietlam nelk ondt⸗ taregem aarphen ruaticir üffin, g wanwi 1 nden 36 heiondſo t dimgü Ree funde R Gur wan dtaltaen aigenin eiontin ahn wnſe Steärn. d enrn clid c can Algnna en de 4 9 ade, ae e rün 4 en. hr & donn. 21 26d 4 Weh hec 4 2 aeu Tedanrdae e — Sdauüſun. Na anie a i 8 ugmät 2p edand r ven Nleiu. — er acen dw) ad enr„ meg ſuin nac. Ars easnagn Pe d e üit. een i e D, gde 1 niiicn„ räbn * 4 ac* n Aeranr. J* 1 4 4 x Kateik drnaag 1 Arpite 8 2 d mnt. mnetitian cu dia . plenddi da mdi L ul an. 4 dowi buno genicerd Nüprnn Emgmdereiiluc Ad AMeveneat alglus K ne⸗ 125„ En tceldan ee de Du(uldi Ttee aee —„ aD tnletwn 55 8*„el tauohmnie 2 2 G e ecmütdiſimn un, ncn„Siüte ai Memtprech du 1 4—. mn orm a 1autt ocpän manen. sD qiag „. O ona gii ni mueinen e= mücini eeu.onrech eaemtmnigh AtI, enlmtnr demn,& u e 10OC acmänrstm um bhbaua unsba.-And iom bem gras n. worprp rruent ncypot ux ici chmier rucn ſormic pincyols er,dh aben Nan br cnGinſot s Pom Mlgi mies X din te, Acidi erd ie, unnti da mihdeun e herDmi nuhent am,3 mBuchä n Ut gwcict ue müolen X cemmcijt chrüa 1 Præfatio in Habacuc- 369 Kerit. diſſeret. Nunc Habacuc habemus recipiat, utrunq; pro nobis eſt. Aut em in manibus, qui uel ex eo quod amabilis recipit, et iam poſt factũ rem liber Haba qñieſt, uocatur amplexatio, uel quod in cuc texitur: aut non recipit, et quaſi pro- certamen et luctam, et(utita dicam) am, pheta ſcribit quę uentura cognoſcit. Inte lexũ cũ deo congredit᷑, amplexantis, id rim ſecundũ literam cauſat᷑ aduerſus deũ eſtluctantis⸗ſortitus eſt nomen. Nullus e/ propheta, cur Nabuchodonoſor templũ nim tam audaci uoce auſus eſt deũ ad di dei uaſtet et ludam: cur leruſalẽ quõdam ſceptationẽ iuſtitie prouocare, et dicere urbs dñi, deſtruat᷑, quare clamet populus, ei: Cur in rebus humanis, et in mundi i⸗ et non exaudiat᷑, uociferet ad dñm op- ſtius polltia tanta rerũ uerſat iniquutas: preſſus a Chaldeis, et non ſaluet᷑:quare e- Vociferabor ad te uim patiẽs, et non ſal, tiam ipſe propheta uel populus, ex cuius nabis? Quare oſtdiſti mihi iniquitatem perſona nunc loquitur, ad hoc uixerit, et et laborẽ uidere: L acerata eſt lex,et non hucuſq; perductus ſit, uriniquitatẽ hoſtiũ peruenit uſc; ad finẽ iudiciũ: quia impius et ſuũ lahorẽ uideat, cur iniuſtitia pręuale preualet aduerſum juſtũ, ideo egreditur at aduerſum ſe. Et hoc dicit premẽtis an iudiciũ peruerſum. Vides quod temera- guſtia, neſciens aurũ in igne conflari, et ria uox ſit, et quodammodo blaſpheman tres pueros de camino ignis puriores e- tiscreatorẽ ſuũ ad iudiciũ prouocare: et xiſſe quam intrauerãt· Sed et hoc genera nasfragile aduerſus figulũ, cur tale uel ta liter accipere poſſumus, quod ex per'o- le fact ſit, diſputare: Necnon et hoc ani na humanę impatientię loquat, ut in quę maduertendũ, quod aſſumptio uel pon- rulam uoctè᷑ et plenam doloris erũpat, di- qus, qaug gratia eſſe iam divimus, prophe- cens:Quare reſpicis contemptores, et ta- te uiſio eſt, et aduerſum Montani dogma ces conculcante impio iuſtiorem ſe? Hęc peruerſum, intelligit quod uidet; nec ut aũt loquit᷑ neſcieus iudicia det inueſtiga- amens loquitur, nec more inſanientium bilia, et profundũ diuitiarũ ſapientiæ et ſœminarũ dat ſine mente ſonũ. Vnqe et ſcientię eius, quod non ita uideat deus, us Apoſtolus iubet, ut ſi prophetantibus a, uidet homo: homo em̃ tantũ pręſentia re. lißs alij fuerit reuelatũ, taceant qui prius ſpicit.deus futura et preſentia cognoicit. loquebantur. Et ſtatim: Non eſt, inquit, Et qmodo ſi ęgrotus et ęſtuans febribus diſſenſionis deus, ſed pacis. Ex quo intel aquam frigidam poſtulet, et dicat ad me. ligitur, cum quis ex uoluntate reticet, et dicũ: Vim patior, crucior, mor, exani⸗ altert locũ dat ad loquẽdũ, poſſe et loqui mor, uſq; quo medice clamabo, et non ex et tacere cũ uelit:qui aũt eſt in ecſtaſi, id audies? Etreſpondeat ſapientiſsimus as eſt multus loquitur, nec tacere nec loqui clementiſsimus medicus: Scio quo tẽpo/ in ſua poteſtate habet. Ilud quoq; diſce re dare debeam quod poſtulas: et non mi (quia ſemel à me uiolenter exigis, ut qua ſereor modo, quia miſericordia iſta cru- nquoſdam gradus et ſcalas ad altiora ni⸗ delitas eſt, et uoluntas tua contra te petit. tenti hiſtoriam tibi interpreter)prophe- Ita et deus noſter ſciens clemẽt ĩe ſuę pon tiam eſſe contra Babylonẽ et Nabucho- dera atq; menſuras, interdũ non exaudtt donoſor regem Chaldęorũ, ut quomodo clamantem; ut eũ probet, et magis prouo prior propheta Nahum, quem Habacuc cet eũ ad rogandũ, et quaſtigne excoctũ ſequitur, uaticiniũ habuit contra Niniuẽ iuſtiorem et puriorẽ faciat. Quod intelli- et Aſſyrios, qui uaſtauerunt decẽ tribus gens Apoſtolus ſecundũ id quod miſeri- quę uocantur Iſrael: ita Habacuc prophe cordiam conſecut eſtà dſio, ait: Sed nõ eiam habeat aduerſus Babylonè et Na, deficimus in tribulationibus. Et benedi- buchodonofor, à quibusluda et Ieruſalẽ cit dmm in omni tempore: et ſcit quod templumq; ſubuerſa ſunt. Et ut ſcias eo qui perſeuerauerit uſq; in finem„hic ſal⸗ tẽpore fuiſe Habacuc, quo iam qͥuę tri- uus erit: et gloriatur in labore et dolore. bus, que uocabantur Iuda, ductæ erant Et cum leremias dicitſ. Tribulationẽ et in captiuitatem, Daniel docere te pote, miſeriam inuocabo, ut quom odo alius in rit, ad quem in lacũ leonũ Habacuc cum uocat deũ, ſic ſanctus uir et bellator inui prandio mittitur, quaú; apud Hebręos ctus ad exercendum ſe et probandum, tri nec ipſa non legatur hiſtoria. Igitur fue bulationem et miſeriam uenire defy de- quis recipiat ſcripturam illam, ſiue non rat- 5 3 Habacuc. Prophetia Habacuc. bitreti ſuo-chia ipſs inenſtttepan eius,& cibus eius electus. Propter hoc EClIn perſona ſanẽtorum pie conqueritar ergo expandit ſagenam ſuam,& ſanper pro V3 quod mal iuſtos perſe⸗ interflcere gentes none ceſſat) qaanur. Cap. I. ¶Llaſtus ex fide uuet,& impiu uliqut Nus quod uilit Habacuc perhade aget.(ap. II. propheta. Vſc; quo diñe cla 8 Vper cuſtodiam meam ſtabo,& ſ 1 mabo, g&non exaudieseuo ◻ϑ gam gradũ ſuper munitionẽ,& con⸗ ciferabor ad te uim patiẽs, templabor ut uideam quid dicatut mihi, & non ſaluabis: Quare o-& quid reſpondeam ad arguentéme. Bt ſtendiſti mihi iniquitatẽ& laborẽ, uide⸗, reſpondit mihi dñs,& dixtt: Serbeui- re pre dam et iniuſtitiam contra me: Qua ſum& explana eũ ſuper tabulas ut per re reſpicis contemptores,& taces con⸗ currat qui legerit eũ. Quia adhuc uiſus culcante impio iuſtiorẽ ſe: Etfacies ho- procul,& apparebit in fint& non maii⸗ mines quaſi piſces maris,& quaſi repti- etur. ſi moram fecerit, expedaum quia lia non habentia ducð& factũ eſt iudi⸗ ueniẽs ueniet,& non tardabit Bcce,qui ciũ& contradictio potentior? Propter incredulus eſt, non erit reqa anima eiusi noc lacerata eſt lex,& non peruemit uſ⸗ ſemetipſo: ſliuſtus aũt inſide iin uiuet. Et que ad finẽ᷑ iudiciũ, quta impius pręualet aduerſus iuſtũ, propterea egreditur iudi- pri le 4 60 de ſan ghte en güna C Aäbuätehr aurrqua dawruel imo: 2% Musquud earepettus ßperins 10 anaütem Macie etnso RATI plo! rrereyto Onine aud quomodo uinũ potantẽ decepetitſſt ent lat aicie oy uir ſuperbus,& non decorabit: qui din⸗ Ras alluiin, ciũ peruerſum. ¶ Aſpicite in Gentibus et tauit quaſi infernus animam ſuam:&ipſe Red is uen uidete,& admiramini,& obſtupeſcite, quaſi mors,& non adumplel,& congte- Gas Dasab. quia opus ſactũ eſt in diebꝰ ueſtris, quod gauit ad ſe oẽs gentes,& coaceruuut ad imephari nemo credet cũ narrabiturx. Quiia ecce e/ ſe oẽs populos. Nunquid noncss iſtiſu- 3 ghudis e go ſiſcitabo Chaldęos, gentè amaram et per cũ parabolam ſumèt,& loquelam&, igutluxe uelocem, aubulantẽ ſuper latitudinẽ ter⸗ nigmatũ eius?& dicetur: V ei qui ml⸗ adiablcondh rę, ut poſsideat tabernacula non ſua. Hor tiplicat non ſua, uſq; quo& aggruatcö amei'ihi C ribilis& terribilis eſt, ex ſemetipſa iudi tra ſe denſum lutũ: Nunquidnontepen⸗ iunepede ctum& onus eius egredictur. L euiores te conſurgent, qui mordeant te,& luſci⸗ anmapes pardis eqn eius,& uelociores lupis ue tabunt᷑ lacerantes te,& eris inrapnan aanmo ſpertmis,& effundentur equites eius, e⸗ eis: Quia tuſſ poliaſti gentes multa, ſpo⸗ annü, à quttes nanq; eius de longe uenient, uola- liabũt te omnes qui reliqui fuerint depo iviiiquit bunt quaſi aquila feſtinans ad comeden- pulis, propterſanguinẽ hominis,& in⸗ atdanip dũ. Oames ad prędam uenient, facies eo quitatẽ terrę ciuttatis,& omniũ mabitan ia uminid rũ uentus urens,& congregabit quaſi a, tiũ in ea. Væ qui cangregat auantlam ayyiuot renam. captiuitatẽ. Et ipſe de regibus tri⸗ malam domui ſuę, ut ſit in excello nicis ugißl umphabit,& tyranni ridiculi eius erunt: eius,& liberari ſe putat de manmuumd C Katige te ipſe ſuper omnẽ munitionem riddebit,& Cogitaſti confuſtonẽ domui tuę, concidi auanai comparabit aggerẽ,& capiet eam. Tunc ſti populos muitos,& peccaut anan azuin mutabit᷑ ſpiritus& pertranſibit,& cor/ tua. Quia lapis de panſete camabit, 21 uritmor P ruets hęc eſt fortitudo eius dei ſui. Nun/- gnũ quod inter iuncturas edificioruͦ cl a Kätbyfd quid non tu à principio dĩe deus meus, reſpondebit. Ve qui ediſicat ciuitalem ei auſaait, ſancte meus,& non moriemur? Oñe in iu inſanguinibus,& preparat urbem in i dauinind diciũ poſuiſti eũ.& fortem ut corriperes, quitate. Nunquid non ſunt à dno da übeii fundaſti eũ. Mundi ſunt oculi tui, ne ui- uã: Laborabunt enim populi in m 5 rücchun deas malõ,& reſpicere ad iniquitatẽ non igne,& gentes in uacuum,& deſeim⸗ nd its. poteris, quare non reſpieis ſuper iniqua Quia replebitur terra ut cogmoenn ge dindbrici Agentes,& taces deuorante impio nſtio riam dñi, quaſt aquæ oper'enai abiawi tem ſe:Et ſacies lom: nes quaſi piſces ma Vę qui potum dat amicoſuo'eiae dö. utllä ris,& quaſi reptile non haben: es princi- ſuũ,& inebriaus ut aſpiciat mi iwuee belog pem. Totũ in hamo ſublſeuauit, traxtt il⸗ Repletus es ignominia prosla tecn düberen fa in ſagena ſua,& congregauit in rete tu quoq;& conſopire, cixcun 4 orim wöglie uũ. Super hoc letabitur exultabit, pro lix dexterę dñi,& uomitus igm 1 7 D ſhnfeci Pterea immolahitſagene ſug,& ſacrica ſuper gloriam mam. Wia injqutne Hix Hbe e Abacuc. 9 2„ a 14uWena e dbad Ce. uth 49 an,. 849.. n u0d u X 1 Sad 8.* tu üan era APcho ce.5 hhg ſ pani operiet te, tetrebit eos de ſan guinibi niquitate terrę,& ciuiiatis,& omniũ ha bitantiũ in ca. Quid prodeſt ſculptile, ꝗa ulpſit illud fictor ſuus: conflatile,& ima falſam: quia ſperauit ĩ flgmẽo fictor Habacue- & uaſtitas animaliũ de, to aquarũ multarũ. Audiui,& conturba euigibus hominis,& tus eſt uẽtermeꝰ, à uoce] con 1 labia mea: ingrediat᷑ putredo in oſeibus Iu meis.& ſubter me ſcateat: ut requieſcam in die tribulationis, ut aſcẽdam ad popu- lã accinctã noſtrũ.· Ficus em̃ non florebit 370 L in? Or a7— Tad 3 ut faceret ſimulachra muta. Vs qui& non erit germẽ in uineis, mentieĩ op⸗ uadirn e aͤccitligno: Expergiſcere. Surge, lapidi oliug,& arua non afferent cibũ, abſcm- 86 8 unneg 3* id ncenti, nunquid ipſe docere poterit: Ec detur de ouili pccus,& non erit armen⸗ In nd en mäa eiſte coopertus eſt auro,& argento,& tũm prę ſepibus. Ego aũt in dño gaude- An„ ne.Cg de mn mnis ſpiritus non eſt in uiſceribus eius. bo⸗& exultabo in deo IESv meo. Deus d,pe an Wanih Dominus autem in templo ſanctoſuo, ſi⸗ dñs fortitudq mea„& ponet pedes meos 5 8* 6M D me zeat à facie etus omnis terra. quaſi ceruoru,& ſuper ex celſa mea de⸗ 3.& ganiirept Vn ORATIO HABBACVC dacet me uiddor, inpſalmis canentem. E Khdi cint e Amiin pro ignorantijs. PROLOGVS IN SOPH Deenor Dad n mia de(Ex concepto timore. prophetiæſuss nie prophetiam. Ex principio commẽ᷑- nan pewenrut leehen, maę'utudinem oſtendit Ha- tariorũ Hieronymi in Sophoniam. naimpn reun wnt dacuc. Cap. III.. Tradät Hebręiↄcuiuſcũq; prophetę maegnenruch a dlirin 3 D Onine audiui auditionẽ tuam,& ti⸗ pater aut auus ponat in titulo, ipſos o nemC an Qmui dñe opus tuu in medio annorũ, prophetas fuiffe. Vnde& Amos un, de — erpi L de e Kim d lmäm 2 dletümn 4, gentt amm mterchnndeln 68„„ 4 1 — 4 Leoere 2— unen it wn ie. harm renesens, a⸗muſgi ennien uoh ri teomge unxlcnmedt dne whtainn ernit,hciesg as Pitene car mgregadu g a Vea Mul ems ern a ⸗ Kldeni e 5 em nledt. 4 alicrndue piet em Tus* ulos wi rnädit,& e palpig, i bi. N 1 in deiun. Nd. bdd mar he den mell dedite mmn Däeint Mni zuinda em un cotrprt u t Nungxi ni,d⁴ e Ladondm K genan d mer„ 1 repledit ua h uit n guin ten nipeumd a bem eipem- einehrine ennun r ⁵Ad eusestg ferntin h oq Ke Acuubndet pt d a xter, Si Lhc 1 Porune 1 . 1 8. 6 1 4 11—“ M ecce M 3 ¹ dpuld er dem Ppet Trucne tet dr äeugh ( rrieiste uiuifica illud in medio annorũ notũ faci- esꝛcũ iratus fueris, miſericordię recorda⸗ beris. Deus ab Auſtro neniet,& ſanctus onte Pharã, operuit cœlos gloria eius,& laudis eius plena eſt terra. Splen⸗ dor eius ut lux erit, cornua in manibus e⸗ zus: ibi abſcondita eſt fortitudo eius. An te laciem ei“ ibit mors,& egredietur dia bolus ante pedes eius. Itetit;& menſus eſt terram aſpexit,& diſſoluit gentes,& contriti ſunt montes ſeculi: incuruati ſunt colles mundi, ab itineribus gternitatis e- jus. Pro iniquitate ui di tẽtoria Mthio- ie, turbabunt pelles tetrę Madian. Nũ- quid in fluminibus iratus es Dñe aut in e eregdu g mn chmit ſe⸗ Huminib furor tuus: uel in mari indigna tio tua, qui aſcendis) ſuper equos tuos, & quadrigę tuę ſaluatio? Suſcitans, fuſci- tabis arcũ tuã, uramẽta tribubus quę lo- cuts es: fuuios ſcindes terrę · Viderũt te, & doluerũt montes, gurges aquarũ tran- ſiſt, dedit abyſſus uocẽ ſuam, altitudo ma nus ſuas leuauit. Sol& luna ſteterũt in ha bitaculo ſuo, in luce ſagittan tuaꝶe ibũt, C inſplẽdore fulgurantis haſtę tuę. In fremĩ tu conculcabis terram,& in furore obſtu pefacies gtes. Egreſſus es in ſalutẽ popu li tut, in alutẽ cũ Chriſto tuo: percuſsiſti caput de domo impij, denudaſti fundamẽ tũ uſq; ad collã. Maledi ſti ſceptris ei?, capiti bellatoꝶ eius, uenientibus ut tur- bo ad diſpergendũ me: exultatio eorum ſicut eius qui deuorat pauperẽ in abſcon do. Viam feciſtiin mari equis tuis, in lu 40 duodecim prophetis qui dixerat, Non ſum propheta:nec filius proplietę, ſed pa ſtor caprarũ uellicans ſycomoros: Patt 18 nomẽ in titulo non habet. Hoc ſi uerũ ẽ. Sophonias propheta, nomined ut ita di- cam, prophetico,& glorioſa matorã ſuo rã ſtirpe generatus eſt:habuit eñ̃ patrem Onuſ auũ Godoliam, proauũ Amariam. atauũ Ezechiam. et talẽ quadrigam ipſe ueldt extremus auriga compleuit. Nomẽ Sophonię, alijſpeculam, alij arcanũ diñi tranſtulerũt· Siue igitur ſpecula, ſiue ab· ſconditũ dñi interpretet᷑, utrunq; prophe tę conuenit. Dicitur enim ad Ezechie- E. Fili hominis Speculatorẽ te poſui do- mui Iſrati. Iſte ergo propheta qui erat in Specula,& in ſublimibus conſtitutus,& nouerat myſteria dñi flis erat Chuſi qui interpretatur humilitas. Habebat quoq; auũ Qodoliam, qui dicſt maęnitudo dñi. & proauũ Amariam, qui& ipſe uertitur in ſermonẽ dñi,& atauũ Ezechiam, qui ſonat fortitudo dñi· Defortitudine itaq qñi natus eſt ſermo Dñi,& de ſermone Dñi, nata eſt magnitudo Dñi,& de ma- gnitudine nata eſt humilitas, ut cum pexr uenerit aliquis ad perfectũ, dicat: Quia non ſum dignus uocari apoſtolus. Et il- lud in Pfalmis: Dũe non eſt exaltatum cor meũ, neq; elati ſunt oculi mei. loſiam regt᷑ ludeę, cuius tẽporibus Sophonias ꝓ. phetaſſe inuenit᷑, deo prę omnibregib* Iudę placuiſſe, hiſtoria quarti lihri Re- gũ,& ſecũdi Paralipomenõ demonſtrat. Bb 4 loſias tremuerũt adu’ck— 9 loſias ſimulachra quę pater ſuus Amon, Hel auus Manaſſes in tẽplo dei colloca- nerat, deiecta comminuiſſe monſtratur. In quibus etiam ſerpentẽ ęreũ à Moyſe factum, cui errore inductus populus, ſu- perſtitione idolorum detẽtus, admiſerat. Idem cuſtodiſſe paſcha,& intermiſsis tẽ& uelox nimis, uox poribus multis ſolus qelebraſſe monſtra⸗ tur, Ideo deus per prophetam tempori- bus memorati regis quę prouentura erãt, tis& miſerię, dies Oſtendens gẽtibus quidem lectione com prehenſis affuturum iudicium, populo ue ro Iſraẽl ſalutem,& ciuitati leruſalem re- ſtaurationem, tunc temporis tribuendam textu lectionis denunciauit. Propheria Sophoniæ. ¶ De rerum omnium conſumptione prophetat.(ap. I. Erbũ dñi quod factũ eſt ad Sophoniam fillũ Chuſi, fi- lij Godolię, ſilij Amarię fi lij Ezechię, in diebus Io- ſię, filij Amon regis Iudę. Congregans congregabo omna à facie Sophonias. dibus ſuis, Non faciet bene qls, Kndn der feti faciet male.ꝑt erit tonitudo eotã in dlne⸗ 5 Borib ptionem,& domus eotũ in deſetti ſa ionnis gdificabunt domos,& non tadinbun Aan act deloco & plantabũt uineas,& non bibentuini gala 18s earũ. Iuxta eſt dies qñi magnus ixtgec wuln n giei cñiamara ni D Alalſene bulabit᷑ ibi fortis. Dies ite dies ill dies ler. grcioſmi tribulationis& anguſtię, qies calamitz⸗ laes ii ul de 3 tenebran& cligi Am.elbälsd nis, dtes nebulę& turbinis dies tide& aKonocꝛo clangoris ſuper ciuitates munttas& ſu- azmoräb per angulos excelſos. Et trbulabo homi notulsin nes,& ambulabũt ut ceci,quia cũo pec- nauchurei cauerunt,& effundetur ſanguis eoriſæ utinc cut humus,& corpora eorũ lcut ſteteo, llo Igo ra. ISed& argentũ eorũ,& auiedrum g.z8.-llq non poterit niberare eos in die it qmi, lntezoctit bel in igne zeli eius deuorabitur omnister/ ra, quia conſummationem cum ſeſtinatio ne faciet cunctis habitantibus teram. ¶ Prophetia contra gentes C&urbes er cum terram promſionis.(ap. II. Onuenite: congregamini gens non 4. amabilis: Priuſquã pariat iuſio qua- terrę, dicit dñs, congregans hominem et ſi puluerẽ tranſeuntẽ die, antequam ueni- Pecus, congregans uolatilia cœli,& pi- at ſuper uos ira furoris dii antequam ue- ſces maris,& ruinę impiorũ erunt,& di. niat ſuper uos ꝓ ira] indignationts Dñt. diet ſperdam homines a facie terrę dicit dñs. Querite dñm oẽs manſueti terr, rquial qu Et extendam manũ meam ſuper ludam, iudiciũ eius eſſis operati, querite iuſtum, & ſiper qẽs habitantes leruſalẽ, et diſper quęrite manſuetũ⸗ i quomodoabſconqè dam de loco hoę reliquias Baal,& nomi mini in die furoris qñi. Quia Gazade- na edituorũ cũ ſacerdotibus,& eos qui ſtructa erit,& Aſcalon in deſertä, Nzo⸗ adorant ſuper tecta militiam coæli,& ado tũ in meridie eijcient,& Accaron endi rant,& iurant in dmo.& iurant in Mel⸗ cabit. Vę qui habitatis tuniculũmart, chon. Et qui auertunt᷑ de poſt tergũ dñi, gens perditorũ, uerbũ dñiſuper uos Ca B & qui non queęſterũt dñm, nec inueſtiga naan terra Philiſtinorũ,et diſperdam te, uerũt eũ.Silete à facie dñi dei, quia iuxta iĩta ut non ſit inhabitator. Bt eritfunicu- eſt dies dñi, quia pręparauit dnis hoſtiã, lus maris requies paſtorũ et caule peco- ſanctificauit nocatos ſuos. Et erit, in d te rü, et erit funiculus eiꝰ qui remanſerit de hoſtięe dñi uiſitabo ſuper principes,& ſu domo Iuda, ibi paſcent᷑ in domibus Aſca per filios regis,& ſuper omnes qui indu- lonis ad ueſperam requieſcẽt, quia uſin ti ſunt ueſte peregrina,& uiſitabo ſuper bit eos dñs deꝰ eorũ, et auertet captiuita omnẽ qui arroganter ingredit ſuper li⸗ tẽ eorũ. Audiui opprobriã Moab, et hi men in die illa, qui compleuit domũ dñi ſphemias filiorũ Ammon, quę exprobn dei ſui iniquitate& dolo. Et erit in die il uerãt populo meo, et magnifſcatiſint lu⸗ la, dicit dũs, uo œlamantis à porta piſct⸗ pey terminos eorũ. Propterea uiuocgo⸗ um,& ululatus à Secunda,& contritio dicit dũs exercituũ deus Iſratl, quia ne magna à collibus. Vlulate habitatores pi ab ut Sodoma erit, et filij Ammon qus Lsconticuit omnis populus Chanaan, di, Gomorrha, ſiccitas ſpinaꝶ, et aceniſ, ꝗ ſperierunt omnes inuoluti argento:& e- lis, et deſertũ uſq; in eternũ, reliqult po rit in tempore iſſo, ſcrutabor leruſalem puli mei diripiẽt eos, et reſiui geis ne⸗ in lucernis,& uiſitabo ſuper uiros defi⸗ poſsidebunt illos. Hoc enim eis euente os in fœcibus ſuis, qui dicunt in cordi- proſuperbia ſua, quia bialphemauemn, albiabit, lui lerhſe echrese ſärxru wcolun enlicepitd e ad der a brincip rnerugten nonteling tachni uie lberantſau algew.D twawicpit triitanrer rlidi Gen tam delert autranle amnon pe ddre. Dis wälipiin aeit pro lun, leru nperunt hrte düenelorr dicim me t daligum dipnanone anei ſin daronns vühdiun wenah dun aiijä phenn. clu wüd 1 — den ee au Moſle c, im eda* nuniler S A N npors dat i a — n.— 1 V 4*† lr. Wam. . umpene Ae 49 8 Wlden 8 211 ercitunm⸗Hotribilis dñs ſuper eos,& at/ Sophonias. 371 tſuper ppm dñi ex- nus mihi. In die illa non confunderis ſu- per cunctis adinuẽtionibus tuis, quibus tenuabit omnes deos terrę;& adorabũt præuaricata es in me, quia tunc auferam eum uiri de loco ſiio omnes inſule Gen⸗ de medio tui magniloquos ſuperbię tuę. tiũ. Sed& uos E. thiopes interfecti gla& nõ adijcies exaltart amplius in mon- dio meo eritis. Et extendet manũ ſuam te ſanctomeoEt derelinquam in medio ſuper Aquilonẽ,& perdet Aſſur,& po- tui populum pauperem& egenũ,& ſpe net Specioſam in ſolitudinem& in in- rabunt in nomine dũi. Reliquę Iſraẽ nò uiã& quaſi deſertum. Et accubabunt facient iniquitatem, nec loquentur men- & magnificati ſun üdn boia c 9 4 4 2 1 ai d in medio eius greges, omnes beſtie Gen dacium,& non inuenietur in ore eorum . ium& onocrotalus& ericius in limini lingua doloſa: quoniam ipſi paſcentur, bus eius morabunĩ, uox cantantis in fe⸗ et accubabunt,& nõ erit qui exterreat. neſtra, coruusin ſuperliminari, cqm̃ atte- Lauda filia Sion, iubila Iſracl: lætarc,& nuabo robur eius. Hec eſt ciuitas glorio exulta in omni corde filia Ieruſalẽ. Ab⸗ ma habitãs in cõfldentia, quæ dicebat in ſtulit dñs iudicium tuum, auertit inimi- corde ſuo· Egoſum,& extra me nõ eſt cos tuos: rex Iſraẽi dis in medio tui, nõ alia amplius, quomodo facta eſt in deſer timebis malum ultra. In die illa dicetur zum cubile beſtiæ: omnis qui tranſit per Ieruſalem: Noli timere Sion, non difſol- eam,ſibilabit,& mouebit manũ ſuam. uantur manus tuę. Dñs deus tuus in me- CTotã leroſolymã arg uit, praæcipue dio tui fortis, ipſe ſaluabii: gaudebit iuꝑ te in lætiria, lilebit in dilectione tua,& D de, m dedes NXYeu enn, rectores eius. Cap. III.& Anon mas ha— vnmg Ae prouocatrix& redempta ciui- exultabit ſuper te in laude. Nugas qui à ddo dan aa 1 rnng V tas columba. Non audiuit uocẽ᷑,& lege receſſerant, congregabo, quia ex te Nun domden— düp 1 non ſuſcepit diſciplinam, in dño non eſt erant: ut no ultra habeas ſuper eis oppro ncg d itme conſiſa, ad deum ſuum nõ appropinqua- brium · Ecce ego interficiam omnes qui ri d minnen fuit ſ Principes eius in medio eius quaſi afflixerunt in tempore illo,& ſaluabo .— EÆ euni P zd leones rugientes: ludices eius lupi ueſpe/ claudicantem,& eam quæe eiecta fuerat . Mändin kte non relinquebant in mane. Prophetę congregabo,& ponam eos in laudẽ,& migaam bi entühd eius ueſani, uiri infideles, ſacerdotes eius in nomen,& in omni terra confuſionis lenckn pc aramit polluerunt ſanctum, iniuſte egerunt con eorum: in tempore illo quo adducã uos, D A nn beinnn tralegem. Dñs iuſtus in medio eius nõ& in tẽpore quo cõgregabo uos: dabo ndas, K ecs auf nlhgs faciet iniquitatem: mane‚ mane iudiciũ em̃ uos in nomen,& in laudẽ omnibus ieme kmütna enadmten e ſig V. 1 4 1 83 rätoriand a nemng mphin n 1E 5 ktui cia= Preruen Etern, n 6„itimin Tencpes,& d m Dukh biſt mncn miu rclußpenn Luledoipet 2 Gs de'ti Tredt uper ie Audiuugn pieui dond Ti sflictinn „Eeeiein bei I* Opllonnr rusi pota pit= mincsmi- 8.& ccang eniiererii ebiruors i 7„ odomaci Sp..d ris mei, in igne enim zeli mei deuora⸗- cauſas memoratas penitus deperire; ſe⸗ 8Chamnm, d r Tnkaſcoe gene d.eſenü oir Dor leriien T i äiripün mperurds df. edemti An iu ccru σ☛& xrdaas 4 ſuum dabit in lucem,& non abſcondet᷑, ppfis terrę, cũ conuertero capiiuitatem neſciuit autem iniquus confuſionem. Di ueſtram corã oculis ueſtris, dicit diis. ſperdidi Gentes,& diſsipati ſunt anguli PROLOGVS I N eorum, deſertas feci uias eorum, dum nõ Prophetiam Aggęi. eſt qui tranſeat; deſolatæ ſum ciuitates leremias ptopheta ob cauſam periurij eorum non remanente uiro, neq; ullo ha Sedeciæ regis(ut hiſtoria libri ſecundi bitatore. Dixi: Attamẽ timebis me, ſuſci Paralipomenon indicat) qui fidem pro⸗ B pies diſciplinam.& nõ peribit habitacu miſſam Nabuchodonoſor regi Chaldę- lum eius, propter omnia in quibus uiſita orum non ſeruauerat, populum Iſratl re- ui eam, ueruntamen diluculo ſurgentes fert cum memorato rege leruſalem, ex- corruperunt omnes cogitationes ſuas: pugnata leruſalem, captiuum in Babylo Quapropter expectame, dicit dominus nem fuiſſe perductum. Sed cum memora in die reſurrectionis meæ in futurũ, quia tus populus multistemporibus idolis ſer iudicium meum ut congregem Gentes, uiendo,& effuſſone ſanguinis innocen- & colligam regna,& effundã ſuper eos tum ſe grauiter impiaſſet: uolens deus ge indignationem meã, omnem iram furo- nerationem uniuerſam eiuſdẽ populi ob 2 1 biur omnis terra. Quia tunc reddã po- ptuaginta annorum captiuitatem eundẽ pulis labium electum, ut muocẽt omnes populum in regno Chaldæorum ſtatuit inoĩe*nomen dñi, v ſeruient ei humerouno. ſuſtinere:hac ratione, ut completo nume VYVIltra flumuna E thiopię, inde ſupplices ro annorum; nouus populus àmemora- mei filij diſperſotũ meorum deferent mu tis peccatis immunis ad renouationem nus Bb z lerzz „ arum, promiſsione Dei cõpleta, per eun ſtis,& non eſtis ſatiati: bibiſtis,&nen Leruſalem perdeniret. Sexageſimo itaq; g 1 1 ſecundo anno, regem Chaidęorum ſub. Aggai Pr ophetia amaie uerſo, cui adhuc ocio anni reſtabant ad C acrepat Ahaus ladens u woiey. uwn regnandum, quod etiam ſexta uiſio Da- tẽplo, propria 4dificia curæhat. 38 1 3 1.4; dl niel oſtendit, cum propter cauſam ſacri- legij, quod in eadem uiſione continetur, fuiſſet extinctum, Darius qui Medis im perabat, ut ſeptima uiſio Danielis oſten. dit, memoratorum regno ſucceſsit. Cuius ◻ 1 41 3 Nhauno Secundo Datiſre I zant n: 315, In menſe lexto, in qe rel tyimom Jana menlis: faqumeſtuere aüel u dñi in manu Asge pro ϑ„ ehetxæ ad Zorobadel flliü iubnl primo anno regni: ut decima uiſio Da- Sala hel ducem Ladda,& ad lefim in um loſed nielis manifeſtat, Daniel ſupputatis an. Ioſedec ſacerdotem magna dicem ke 34 3 op nis, uidens appropinquare tempus reuer ait dñs exercituũ, dics Poguiu tie 5 Mu 3 ſionis, quæ per Ieremiã fuerat promiſſa, cit: Nondum uenit tẽpus domus qii edi im a orans pro ſe, quam pro populo, tandem ſicãdæ. BEt facum eſt uerbun diin ma⸗ 3 guih promiſsionẽ à deo poſtulabat impleri. nu Aggei propheræ, dicens: Numarid Rn Cui per Gabrielem Archangeium in ea tẽpus uobis eſt ut habitetis in domtbus ic dem uiſioneiuxta preces eiuſdem, uni⸗ ælaqueatis,& domus iſt delena: Et veßti rcera uerſa completa eſſe, Deus dix it. Nã mo nunc hęc dicit dñs exercituum, Pontte B 2* zöter riente ſupradicto Dario rege Medorũ, corda ueſtra ſuper uias ueſtras.Semina Deu. ⸗„. 4 f 8 0 & ſuccedente in regno. Cyro rege Per- ſtis multum,& iutuliſtis patum comeqi- le 1 Wld 7 .„. 4. t emnl dem regem populum Iſraẽi in Ierufalem eſtis inebriati: operuiſtis uos, è nõ ecſse Pu 1 1,1 n ameberlt reductum, hiſtoria ſecundi libri Parali- calefacti,& qui mercedes congregauit, hpen pomenon,& initium Eſdræ prophetæ miſtt eas in ſaccuum pertuſum. Hæc di, in,d confirmant · Cumq́; à populo IſraẽI,& cit dũs exercituum, Ponite corda ueſira rn 4 ſenioribus templum Dei ædificari cœ- ſuper uias ueſtras, aſcendite in montem, arl piſſet, mortuo Cyro rege, ac regnante portate ligna,& ædificate domũ,& ac- Hunlan Dario rege Perſarũ, qui memorato Cy- ceptabilis mini erit,& gloricabon,di 4 4 ro ſucceſſerat, uicinę gentes ciuitatis Ie⸗ cit dũs. Reſpe xiſtis ad amplius,& ecce 8 kan 2 ruſalem,(ut idem Eſdras refert) reſtau, factum eſt minus,& intuliſtis in domi, C 8 8 rationem templi,& ciuitatis reſiſtendo& exufflaui illud: Quam ohaalm,d dun 5 impedire cœperunt. Qua ratione deter- cit dñs exercituũ: Quia dõrus mea de Behene ritus populus Iſraẽl, reparationem ſupra ſerta eſt, q& uos feſtunatis unuſquiſqnein 3 Eur dicti templi dñi necdum iuxta promiſ⸗ domũ ſuam. Propter hoc ſupet uos pro. i ſich ſionem cõceſſam eſſe credebat. Propter hibiti ſunt cecli ne darent rorem,& ter- un quod ſecundo anno regni memorati Da ra prohibita eſt ne daret germenſuũ,& e rij regis Perſarum, Aggæus propheta à uocaui ſiccitatem ſuper terram,& ſupet 4 hidc Deo miſſus, Zorobabel qui de tribu e, montes,& ſuper triticũ,& ſuper uinum, ine rat luda, qui poteſtatem regni ſuſceptu-& ſuper oleũ,& quęcunq; profert hu- m 4 rus erat, Ieſum filium loſedec ſummũ ſa⸗ mus,& ſuper homines,& ſuper iumẽta, un lmer cerdotem admonet, ut credãt completo& ſuper omnẽ laborem manuũ. Et audi D Vnudar numero annorum tempus reſtaurationis uit Zorobabelfiltus Salathiel,& leſus bunn Ieruſalem aduenifſe: hoc etiam addito, filius loſedec ſacerdos magnus,&oiste ene . 11g e s Anees, d ennr ne incrudelitatem populi uellẽt imitari, liquię populi uocem Deiſui,& uetba ſñi 8 ua de quo deus per eum dixit: Populus hic Aggei prophetę, ſicut miit eũ ds deus Aidollat dicit: Nondum uenit tempus ut ædificef eorum ad eos, et timuit ppls afaciec. 18 domus Dei. Omnia autem quxæ in textu Et dixit Aggeus nuncius dñi de nunciſ 389 hu us prophetię continentur, reuerſionẽ dñi, populo, dicens: Ego uobiſcumſum, 4 udt 1 populi. ædificationem templi, renouatio dicit dfis. Btcttantt deus lpinti 2o Ct ait nem ciuitatis, obieruantiam ſacerdotalẽ, rohabel filij Salathiel ducis luda,& ſpi nhi & interitum regnorum gentium exctera- ritum leſu fiij loſedec ſacerdotis mag/ 8 tum ſign flœant. ni,& ſpiritum reliquorum de omnipo- Ren Aggei pulo.& ingreſsi unt,& faciebant cps 85 W. In domo dii exercituum geiſui- nuh Fnld⸗ aungimni, 6 da⸗ 4 A Eruatum dicit, ut e loria ſecund templi traretis ad torcularut evprimeretis n. i.— huu mauor. ſit, qudm fuerit prioris 05 Chriſti quagintalagenas, et flebat uiginti.ſPer Hx. 10 c.g. ur N. ahlentum. Cip. 1. culsi uos uemc urentc„& aurigine, G. zm i 11 gie uiceſima,& quarta menſis, in ſe⸗ grandine oĩa opa manui ueſtrarã,& nõ gen hn L menſe, in arino ſecundo Darij re/ kuit in nobis qui reuerteret ad me, dicit dun 6 8 sIn leptimo menſe, uiceſima et prima dñs. Ponite corda ueſtra ex die iſta& Da N menſis, lactũ eſt uerbũ dñi in manu Ag⸗ in futurũ, à die uiceſima,& quarta noni 2 8 vei rophetędicens: Loquere ad Zoro menſis: a die qua fundamẽti jacta ſunt tẽ⸗ d ddt 1 babel fiũ Salathiel ducẽ luda,& 4 Ie- pli qñi, ponite ſuꝑ cor ueſtri. Nunquid ar ee d ſum füium loſedec ſacerdotẽ magni᷑⸗& iam ſemẽ in germine eſt, et adhuc uinea. uce wmdi ad reliquos populi, dicẽs: Quis muobis& ficus,& malogranatũ& lignũ oliuæ dcn if aenth cſt derelictus, qui ui dit domũ iſtã in glo nõ flornit: ex die iſta bdicã. Et factum ler. E dndt riaina prima:& quid uos uidetis hanc eſt uerbã dñi ſecũdo ad Aggeũ·in uiceſl ner en kn nuncenunquidnon ita eſt, quaſi nõ lit in ma,& quarta menſis, dicẽs: Loquere ad mi, us Sac cculis ueſtris? Et nunc cõfortare Zoro Zorobabel ducẽſuda, dicẽs: Ego moue mo 4 1 babel, dicit dis,& confortare leſu fllij bo cœlũ pariter& terrã. Et ſubuertà re aä, 7 cicha. joledec facerdos magne,& cõſortare o gnũ ſoliũ regnorũ,& conterã forlitudi- Pe, m dixni mnis popksterrę, dicit dfñs exercituũ,& nẽ regni Gentiũ,& ſubuertã quadriga, teun 8„Adu Hacite(qm̃ ego uobiſcũ ſum? dicit dñis ex& aſcenſoxẽ eius,& deſcendẽt equi,& len a ei zdn lei ercituũ uerbũ quod placniuobiſcũ cũ aſcenſores eorũ, uirin gladio fratris ſui- ge, —* müire Z egrederemini de terra M gypti,& ſpiri⸗ ln die illa, dicit üs excrcituß, aſumã c. 45·G ete a a— tus meus exit in mecio ueſtru. nolite ti⸗ te Zorobabel ili Salathiel ſerue meus⸗ „& an mere. Quia hæc dicit dñs exercituum: dicit dñs,& ponã te quaſi ſinaculum, ca.— acianid ag dnuc unde moclkhe eſt.& cgo cömo“ quin te elegi, dicit is exercituum. . ueinäne uebo cœlf& terrã,& maxe, et aridam. PROLOGVS 1N ZA- Or.— Etmouebo omnesgentes, E¹ neniet de/ charie Prophetiom. .— mhine ſyderatus cunctis Gentibus,& implebo Secũ do anno Darij regis Medorũ, Ag 2n, n therihin domũ iſtam gloria, dicit diis exercituũ. gæũ,& 2. achariaã pphetaſſe.lectiones 9 um ln Meuũ eſt argent,& meũ eſt aurum, di⸗ eorundẽ declarãt. Sed hac de cauſa Ag⸗ dd e ⸗ uiſtuteoen cit qis etcituã. Magna erit gioria do geus Zacharie in ordine ꝓphetarũ prę⸗ 1 eriuie mus iſtinsnoulſsimæ plus quàm primæ, latus eſſe uidet᷑, q d eũ duobus menſibus. p wercricttan qicit dñs exercituũ,& in loco iſto dabo ut prę dictorũ lectiones oſtẽdunt, in pro- a Rrn bmyand pacẽ dicit ds exercituũ. In aiceſima, et phetiã pᷣceſsiſſe inuenit,& ad reparatio Hter lin aj cuiine d quarta noni menlis, in anno ſecundo Da nẽè tẽpli precepto dei pp'm animaſſe, ut Da t Kem iacknetng ij regis, facũ eſt uerbũ qñi ad Aggæii Pſdras refert, dices: In ſecũdo anno Da- aaat un eidrmlonn prophetã. dicens: Hec dicit dis deus ex rij regis Perſarã pꝓphetauerũt Aggeus. ue t an lperiiit ercituãImterroga ſacerdotes legs dicks:& Zacharias filius Addo ꝓphetæ, ſuꝑ pu Mu lei, Lam Si tulerit homo carnem ſanctiflcatam in ludęos qui erãt in luda,& leruſalem, ſu 4 ora ueſtimenti ſui,& tetigerit de ſummi per Iſratl in nomine deiſuper eos. Tũc 1 8.q per danait x milbemn 1 bddelclud no, 1. A ateclracaun eui. 1 W mitcemdde dic opbet nt Kcei d n ecsttnit Otu Ai ggeusnroli don d ddcmlpt ntio 1 8= Ftjrcnttkt tiE, 1 ☛ lijSartii e II a lii lclegrbet n 1 tamralne ge g Adlitsdi- 3 wn kaaims 0 dixerunt: Non. Et dixit Aggeus: Si teti in leruſalẽ. Quibus cũ ——— Aggeills. 237 2² aut uinum, furrexert Zorobabel filius Salathiel, es aut oleum, aut omnẽ cibum, nunquid ſan Jelus filius Ioſedec,& principes eius, in- caficabitReſpondentes aũt ſacerdotes, choauetuic edificare domũ dei qus eſt adeſſent Pꝓphetę⸗ gerit pollutus in anima, ex omnibus his, exhortatione ſaa adiuuerũt eos. Nã G nunquid contammabit᷑: Et vñiderun ſa- popuiũ lfrat᷑l ab imitatione paternorum cerdotes,& dixcerunt: Contaminabitur. delictorã, per ſua admonitionẽ idẽ pro- Etr̃dit Aggeus,& dixit: Sic populus pheta cupiens reuocare, uerbis lectione iſte,et ſic gens iſta ante faciem meam, di cõprehenſis uſus eſt: Vidi nocte,& ec- eit añs et ſic omne opus manuum eorũ, ce uir aſcenderat ſuper equum rubeum & omniaQulę obtulerüt ibi„ cõtamtnata Sc. Vidit propheta uirũ in equo rubeo erunt. Bt nãc ponite corda ueſtra, à die ſedent?,& ſtantè in medio myrteti um⸗ hac,& ſupra, anteq́; ponerei lapis ſiꝑ la Proſi: cuius uißonis hæc ſolutio eſt: Vir pidẽ in teplo dmi, cũ accederetis ad acer aſcendens equũ ruben licet angelus in nã uiginti modiorã,& ſieret decè᷑,& in⸗ telligatr, tamen cula prædicti coloris tra⸗ L tate eius panẽʒ aut pulmentũ —— 8———— dam, quę populũ Iſraẽl in captiuitatẽ re- degerat. Nam& Eſaias propheta per do Darij, factã eſt uerbũ ruborẽ ueſtimentorũ, inter gentes uindi-⸗ riam fliũ Barachiæ 3li ctam cum ſanguine à deo proferendã de monſtrans, his uerbis uſus eſt, dicens: TZacharias. ecmum conſcendere uiſus eſt, uindictam ſtras,& ſecundẽ ad ſanguinis in eam gentẽ ſignificat afferẽ, fecit nobis. In die wueniionesralta obi uiceſima,& quar undecimi menſis Sabbat, in an ben nn ad Zacha, 3a Addo propheta dicens, Vidi per nodẽ,& ecce une dens ſuper equũ rufum,& ipſe labatin Quss eſt iſte qui uenit de Edom, tinctis ter myrteta quæx erant in profundo,& * ueſtibus de Boſra&c. Stantem uero in poſt eũ equi rufi, uarij,& abi dixj: mecdio myrteti umbrantis: quod dixit, læ Qui ſunt iſti, dñe mi:& dixit adme an- titiam populo affuturam, per myrteti ſi, gelus dñi qui loquebat in me: Ego oſ- gnificationem uoluit deſignari. Rius li- gni Moyſes in Leuitico cum faceret mẽ tionem, ait: Accipiens die prima fructus ligni ſpecioſi, ut lętitiam populi, per be- neuolentis ligni,& ſpecioſi umbraculũ demonſtraret. Sed hanc uiſionem quæ li berationem populi,& uindictam de ad- uerſarijs affuturam demonſtrat, ob hoc noctu propheta ſe uidiſſe memorauit, qa populum Iſraẽl in prima liberatione de terra Æ. gypti, noctu diſceſsiſſe conſta- bat: cuius exempli quia præſeus popu- dam tibi quid ſint hęc. Et repondit uir A ſtabat inter myrteta,& aatt, ilumn quos miſit dñs, ut perambulem terti Bt reſponderũt angelo dñi,quiſſabat inter 0 myrteta,& dix erunt: Perambulauimus terrã,& ecce omnis terra habitatuu,& quieſcit. Et rñdit angelus di,& dixit: dñe exercituũ uſq; quo tu nõ mſerebe- ris Ieruſalem,& urbiũ luda, quibus ma- tus es: iſte iam ſeptuageſimus anmus eſt: Et rñdit dms angelo qui loquebai mme uerba bona, uerba cõſolatoria. Et dixit ltnein 1 3 1 luitudo g.Htecce mnttdi maccuni bqplete 9 muro nnd nebominä, dsBtegoe gereuitl Hallgite 61 un q äcl dis aapad iar aisexercl aalgentes G nterit uod 1 eccet seuunt pr dcoonocc une Land an gd venic auchsBta nus aliquã partem in ſeretinere uidebat, ad me angelus ꝗ loquebat in me:ſ u⸗ Inasi fanaer liberatio eiuſdem ac reditus captiuitatis de terra Chaldæorum per noctem pro- Ppheetę eſt reuelata. Prophetia Zachariæ. ¶ Monet populum ut conuertatur ad dominum,& parentum ſcelera zaitet. C(Cap. I. N menle octauo, in anno ſecundo Darij regis, ſactũ eſt uerbum dñt ad Zacha- riam, ſtlium Barachiæ filij — IAddo, prophetam x iratus eſt dñs ſuper patres ueſtros iracundia. Et dices ad eos: Hæc dicit dſs exerci- 2 Mal. 3. a tuum./· Conuertiuiini ad me, ait dũs ex- 14.1. C. 5t. ercituã,& conuerta ad uos, ait dis exer 3.45 /⁴ cituum. Ne ſitis ſicut patres ueſtri,j ad eT. 3·E quos clamabant prophetę priores, dicẽ- EE 18. tes: Hęc dicit dñs exercituum, Conuerti 25 2.33,C mini de uijs ueſtris malis,& de cogita- 6e.14. 3 tionibus ueſtris peſsimis,& non audie- Oel.a. c runt, neq́; attenderunt ad me, dicit dfs. B Patres ueſtri ubi ſunt:& prophetæ nun quid in ſempiternum uiuẽt: Verũtamen uerba mea,& legitima mea quę manda- ui ſeruis meis prophetis nunꝗd nõ com/ prehenderunt patres ueſtros:& cõuerſi ſunt,& dixerũt: Sicut cogitauit dñs ex- greituum facere nobis ſecundũ uias no- ſras, — 8 —4 Acens: ma dicens: Hæc dicit dñs exercituum: Zelatus ſum leruſalẽ,& Sion zeloma- gno. Et ira magna ego iraſcor ſuper gen tes opulentas: quia ego iratus ſum puũ- ipſt uero adiuuerunt in malum. Ptopte- terea hęc dicit dñs: Reuertar ad leruſa- lem inmiſericordijs:domus mea ædiſca bitur in ea, ait dms exercituũ,& perpen diculum extendet ſuper leruſalem. Ad huc clama dicens. Hęc dicit duũs exerci tuum: Adhuc affluent ciuitates meæ bo- nis,& conſolabit adhuc dñs Sion,& eliget adhuc Ieruſalè. Bt leuaui ocilos meos,& uidi,& ecce quatuor comua. Et dixi ad angelũ qui loquebat᷑ in me: Quidſunt hęc: Et dixit ad me Hec ſunt cornua quę uentilauerãt ludã, et Iſradh, & leruſalem. Et oſtendit mihi dũs qua- tuor fabros. Et dici: Quid iſti ueniunt facere: Qui ait: dicens: Hęc ſunt comun quæ uentilauerunt Iudã per ſingulosiu- ros,& nemo eotum leuauit caputſinm, & uenerunt iſti deterrere easut deeiſciñt cornua gentium quæ leuauerut cormu 1 per terram Iudaut qipergerem anr Cleruſalem reparanda. ha itanda prædicitur.(ap. 11. 71 Tleuaui oculos meos,& uidi, Cec ce uir,& in manu eius funiculus men⸗ ſorum. Et dixi: Quò tuuadi: Bi bm Ebabit udkbexere idebit dñ üldcata, 6 laomnisc atdehabit UDepnomi nulſuſac JToltenäͤ lenmonm larnchab dntäxit dean,& leuſalen twäeigne dbots, dlepend niſe dicen td eo.Bt tnigütn däbei. po tu Bt acpuen apels 3 meusgfi racigd. Laldogin landö wR Niie 2a undic. 4 Naffer?. b dinin.— 2 1. 3 Dhetz per vim 1D h Tes undi. ar t rendi „ end e ſch ncts 3 Kegua nuedin e Aca ldixin ünd perbe⸗ tähd bracus conié- r runſgn „Wa 8 pope- Sci ga debat, wetci x. Adem. lin 5* 4* ilent n M.. 2ich deemnm erce] Aneügi S( X kecrrten a 9 nentiturie „ 1 ura tolhnir l n 1 Rtäüuigi neni ſ Je 2 aikdieen. da uemrli Re- e Soconm mn is.&„ arilietnnn un c⸗ a imaxter de pe e uiartlhmr (rnnuaud m. tur.(h n Swüsra U mr mmcbär 2& Pua . Zacharias. & uideam gne, tu& amici tui quĩi habitant coram longitu te, quia uiri porte at egolſadducã teruũ e ecce lapis quẽ dedi corã Icſu: ſuꝑ lapidẽ unum ſeptem oculiſunt:ecce ego ceiabo D eius, ai dũs ex ercituu,& aufe- rã iniquitatẽ terręillius in die una. illa dicii dñs exercituũ, uocab t uir ams cum ſuũ ſubter umeã,& ſubter ficum. Cyiſio candelabri aurei,& dua rii oliuæ rnm quud ſig micet · Cap. IIII. T reuerſus eſt angelus qui loquebat inme,& ſuſcitauit me, quaſi uirũ qui citatur de ſomno ſuo,& dixit ad me⸗ ſit Quid tuuides: Et dixci: Vidi, aureũ totũ,& lampas eius ſu per caput ipſius,& ſeptẽ lucernę eius ſu etſeptẽ xinfuſoria Iucernis quę er caput eius. Et duæ oliuę ſuꝑ Uud, una à dexctris lampadis,& una à ſi di,& aioad angelũ Vt metiar leruſalem, uäta ſit latitudo eius, ndentes ſunt:ecce em̃ meũ orientem. Quia Luc.:. g at᷑,& angelus alius egr eius.Et diæit ad eũ: aichak in occurſum dicens: ſculpturã loquere ad puerũ iſtum, habitabit᷑ leruſalẽ prę mul- nã,& iumentorum in me- 33 go eius. Et ego ero ei, ait dfismurus ig de terra Aquilonis, di- quatuor uentos cœ :O Sionr fugite] quæ ha bitas apud filiam Babylonis dicit qis exercituũ: Poſt glo me ad gentes quę ſpoliauerun angit pupillam oculi leuo manũ meã ſuper per illud h's qui ſeruiebant ſi t uos: qui candelabrũ eos,& erunt prædę bi.& cognoſcetis quia dñs exer muſit me. auda,& lętare filia Siõ: quia ecce ego uenio,& habirabo in medio tui ait ñs.Et applicabunt᷑ gentes multę ñm in die illa, et erunt mihi in npopu in me, lum,& habitabo in medio tui,& ſcies quia dñs exercituum miſit me ad te. Et re oſsidebit dñs ludã partem ſuã in terra uer diſicata,& eliget adhuc Ieruſalem. Sileat omnis caro à facie dñi:quia cõſur meo, texit de habitaculo ſancto tuo. ¶ De xnomima,& gloria C hriſt po leſuſacerdotis. Cap. III. T oſtendit mihi dñs leſum ſacerdo⸗ ad me, d tem magnũ ſtantem corã augelo dñi, & natan ſtabat à dextris eius: ut aduerſa ret ei. Et dixit dns ad ſatan:lncrepet dñs in te ſatan,& increpet dñs in te q git Ieruſalt:nunquid nõ iſte torris eſt, rutus de igne: Et leſus erat indutus ue B bus ſordidis,& ſtabat ante faciẽ angeli. Qui reſpondit& aitad eos qui ſtabunt corã ſe, dicens: Auferte ueſtimẽta ſordi⸗ bri. da ab eo. Et dixit ad eũ: BEcce abſtuli à cundo, te iniquitatẽ tuã,& indui te mutatorijs cę oliuar Et dixit. Ponite cidarim mundã ſuꝑ ca rea,1 put eius. Et poſuerũt cidarim mu per caput eius,& induerũt eũ ueſtibus, & augelus dñi ſtabat. angelus dñi Ieſum, dicẽs exercituã: Si in uijs meis ambulaueris, & cuſtodiam meã cuſtodieris, tu quoc; iudicabis domũ meã,& cuſtodies atria mea,& dabo tibi ambulantes de qui his tũt. Audi leſu ſacerdos ma niſtris eius. Et reſpõ ꝗ loquebat in me‚ dicẽs: Quid ſimt hęc, B Et rñdit angelus qui loquebat & dixitad me: Nunquid neſcis Et drxi:Non dñe mi. Et ſpondit,& ait ad me, dicens:Hoc eſt bũ dñi ad Zorobabel, dicẽs: Non in nec in robore ſed in ſpiritu dicit dñs exercituũ · Quts tu mons rã Zorobabel:in planũ,& e- arium,& exæquabit Et factũ eſtuerhũ dñi C icens: Manus Zorobabel funda uerunt domũ iſtam,& ma cient eã,& ſcietis quia dñs exercituũ mi ſit me ad uos, Quſs em̃ deſpexit dies par & letabunt᷑,& uidebunt e, neum in manu Zorobabel. Septõiſti o- ſti culi ſunt dñi, quidiſcurruntin unuerſam terrã. Et reſpõdi.& dixt ad eum: Qund D ſunt duę oliuæ iſtę ad dexterã candela- & adſiniſtram eius: Et reſpondi ſe- & dixit ad eũ: Quid ſum duę ſpi ũ, quę ſunt iuxta duo roſtra au- bus funt ſuffuſoria ex auro: Et dme, dicens: Nunquid neici Non, dñe mi. Et dixit: ſti ſunt duo filij olei ſplendoris, qui alsi- Hæc dicit dñs ſtunt dominatori uniuerſe terræ. Vifio llbriuolantismalediuionemfu rum,& dei nomine abutent nam ſi⸗ gnifacantis. Cap. V. Tcõuerſus ſum,& leuaui oculos me- Os.& uidi,& ecce uolumen uolan:⸗ ſub ty ducet lapidẽ prim Et conteſtabatur I -— ö 8 3 B Nic 4 B gri,* in quadeigatertia equi aibi, — Zacharias. Et disit ad me: Quid tu uides: Et drci: terra Aquilonis. E- faas e Ecce.ego uideo uoiumẽ uolans, iongitu ad me, dicẽs: Sume àt do ens uiginti cuhitorũ, et latitudo eius Holdai,& à Tobia,& Keſt tethã l animigrationte ab ab ldaia,& ue- decem cubitorũ. Bt diꝛij adme: Hæc eſt nies tu in die iha,& intrabis domũ lolſ maledictio quę egredit᷑ ſuper faciẽ omus flij Sophonię, qui uenerum qe Babylo G terre, quia omnis fur, ſicut ibi ſcriptã eſt, ne. Et ſumes aurã,& argentũ& kach iudicabit᷑,& omnis urans, ex hocſfimili coronas,& pones in capite len 6 ter iudicabſt᷑. Educã iſlud, dicit dñs ex- ſedec, ſacerdotis magni,& lo des a ercituũ.& ueniet ad domum furis,& ad eum, dicẽs: Hæcait dominus dtem 5 domũ iurantis in nomine meo mendaci⸗- dicens:j Ecce uir Ortens in ter,& cõmorabit᷑ in medio domus eius,& ſubter eum orietur,& edficabit tem Lam,& conſumett eu),& ligna eius,& lapi· plum domino. Et Ipſe exttuertempim des eius. Et egreſſus eſt angelus qui lo- domino,& ipſe portabui glorim,& quebat᷑ in me,& dixit ad me:Leua ocu⸗ ſedebis,& dñbiturſuper ſo io ſuo,& erit los iuos,& uide quid eſt hoc quod egte facerdos ſuper ſolio ſuo,& conſiliumpa dit᷑. Et dixi: Quidnã eſt Etai:Hec eſt cis erit inter illos duos. Et corone eruns amphora egrediens. Et dixit: FHæcJeſt Helè,& Iobię,& Id aie, et Hen filio 8o oculus eorã in untuerſa terra. Et ecceta phonte, memoriaſe in tèpſo qnt. t qui lentum plumbi portabat,& ecce mulier procuiſunt, uenient,& æ iſſabunm una ſedens in medio amphorę,& dixit: templo dũu et ſcietis quia dũs exercitua Hęc eſt impietas, et proiecit eã in medio miſit me ad uos. Erit æuem hooſiaudi- amphorę,& miſit maſſam plumbeam in tu audieritis uocem dñi dei ueſtri. Oos eius. Et leuaui oculos meos,& uidi,( Quæſlio proponitur ſacendotibus ſuper & ecce duę multeres egredientes,& ſpi ieꝛunio& plantlu,(ap. Ill. rirus in alis earũ,& habebant alas quaſi Fſadum eſt in anuo quarto Darifte A alas milui,& leuauerunt amphorã inter gls Aactũ eſt uerbũ dñii Zachariam, terrã,& coœlum: Et dixi ad angelum, qui in quarta menlis noni „qui eſt Casleu.Et loquebat in me: Quò iſtæ deterunt am miſerũ t ad domõũ dei Saraſar et Rogom 8 phoram: Et dixit ad me: Vi ædificetur melech, et uiri ꝗ erant cũcreis, jad depie to- ei domus in terra Sennar,& ſtabiliatur, candã faciè dñt, ut dicerẽt ſacerdotibus & ponatur ibi ſuper baſem ſuam. domus dñi exercituum& propheuls, lo ¶ er quatuor quadri ds, quatuor regno quẽtes: Nũ quid flen dã eſt mihi in quin⸗ rumiſuccepionẽ deſtrtbit. Cap. VI. to menſe, uel ianctificare me debeoſicut Tcëuerſusſum,& leuaui oculos me- iam feci multis annis: Et factũ eſt ucrhũ os.& uidi,& ecce quatuor quadrige dn exercituũ ad me, dicens: Loqueread 5 egredientes de medio quorũ montiũ,& omnẽ populã terre,& ad ſacei dotes, di- montes, montes æret. In quadriga prima ces: Cũ ietunaretis, et plãgeretis in quin B. equt ruf, xin quadriga ſecuna equi ni⸗ to& ſeptimo ꝑ hos ſeptuaginta amnos. & in nunquid ieiumũ ieiunaſtis mihi:& cum quadriga quarta equi uarij& fortes Et comediſtis et bibiſtis, nunquid nõuobts rñdi,& dixi ad angelũ qui loquebatur comediſtis,& uobiſmetipſis bibiſtis: in me: Quidſunt hæc dñe mi: Et iñdit Nunquid nõ ſunt uerba quæ locutus aauare angelus,& ait ad me: Iſti ſunt quatuor dñs ſſin manu prophetar prior,cu 34,Ela.84, uenti cœli, qui egrediunt᷑ ut ſtent coram huc leruſal? habitarei,& dñatore omnis terrę. In qua erãt equi ni. ipſa,& urbes in citcui gri, egrediebant in ierrà Aquilonis,& ſirũ,& in campeſirib albi egreßi ſunt poſt eos,& uarij egreſsi ctum eſt uerbũ dñt ad Zac ſunt ad terrã Auſtri. Qui aũt erant robu- Heęc ait dñs exercttuũ, dicen ſtiſsimt, exierunt,& quærebant ire,& uerum iudicate,& miſericordi d. icurrere per oðm terrã. Ei dixit: Ite,& rationes facite perambulate terrã,& perambulauerunt E t uiduã, et pupillũ, et adu terrã. Et uocauit me, et locut eſt ad me, nolite calũnia dicts: Ecce, qui egrediuns in terrã Aqui cogitet in cord terta Dll unuſquiſq; cũ fra dh enã, et paupcxO.*, 6 abe ũ uir fratriſuono Bſar. ri, et mal düejer. ende el.„ 8 a. e ſuo. Et noluerũt att . 1=.——.„=— ⸗.,.„ ,15 et aules lons, reuieſcerekeserüt Pititu meitin re, et auextetũt ſcapulã recedetes ua eſt eſſetopulenta, tu eius,& ad Au⸗ 5 abitaret Etſa hariã, dices: nstludicum C 3,& mile treluo· guuun gyiuni u kuelde, auolandd ,Lhih dexcituũ. „ Knon⸗ alch,d gess pet od anddelclat men eius, Luc.. uljens mdeddera Dynuns e (a Thcum el lndens, uuw um 8 konk magl uchts exer e&e habit mrinr ler uschi ckel deäch di alees,& atacuhs i derum. B rrmninkann Tabeis ens nam dinid au popu nüinoculis ruexerclt um cce dumn Otie dtadduca altuüaem ladedeis duchecdic eumnus. aſemones deegmaimn Tanaunatte ies merc neanti n dügiene, eaguemgg ſeanten dnn rei un 5 Acläte te . KAob b e täan lc et G NonA Ndei nnd Sl 1 da 12. 3 ongltu a 1 4 5,Kat Inr C endaci. entsunxn 7 lnpnpeui — 1] 8 142u a. hacetrii u menbnni in ntaddwaäa m., Ou Rt am Todial * 4 2r menühn un dcn — aan knm. Kceni Kcnd e r detun gaud Rrun e ſackäc,un üiexerqund n ze Jägulkes II Sfe wliucie Sc rimme ri i aciuüalm — m Ilelunarenber 1g & idteiumätie 63 EA ſtsctbödun. dad e ſts,& n nd a T uidnö ſunan tuch i umnupir eoM a. a ruflli hodtn un ubesnenm „3 in cnnpeta rei e r ſtüerbüclh, bd tcñs Rari 1 „A 1 iudicnedne A Shem un e uietppü . 1 1 ne 1— calünanarc. „, enn e „ mncotdellosss lille 31„eniſd 6 ErtelWohehe n 4 5, S wpulän da Sus 2gSreg ſuum poſuerũ 8 2 Zacharias. 373 auerunt, ne audirent. Et cor gentibus, domus luca et domus Iſtael, ſig* at ut adamantẽ, ne audirent ſaluabo uos,& eritis benedictio:nolite ti D 2e& uerba, quę miſi. diis exercituũ in mere, confortentur manus ueſtræ. Quia prrituluol ancto per manũ prophetarum hęc dicit dñs exercituum: Sicut cogitaui riorü,& facta eſt indignatio magna à ut affligerẽ uos, cum ad tracundiãà prouo mo exercituũ. Et factã eſt ſicut locutus caſſent patres ueſtti me, dicit dominus, et † ſum.—... 54 2 non exaudià, dicit dñs exercituũ. Etdi, in dtebus iſtis, ut bene faciã domui lIuda ſperſi eos per omnia regna quæ neſciũt, & non audierũtſic clamabũt, et non ſum miſerius: ſic conuerſus cogitaui & l eruſalem, nolite timere. Hæc ſunt er- &e terra deſolata eit ab eis, eo quod non go uerba ꝗuę facietis: I oquimini ueri alet ranſiens& reuertens.& peſuerũt tatem unuſquiſi cum proximo ſuo, ueri teiram deſiderabilem indeſertum. 4 5 tentur manus ueſtrę, qui auditis in his die tatẽ& iudicꝛum pacis iudicate in portis ¶ Domunus exilij Iudæorum miſertus. ueſtris. Et unuſquiſq; malum contra ami Caput VIII. cum ſuũ ne cogitetis in cordibus ueſtris. Tfactum eſt uerbũ dñi exercituũ ad& iuramentum mendax ne dili gatis: oĩa Dme, dicens, hęc dicit dñs exercituum: enim hęc ſunt quę odi, dicit, dñs. Et factũ Zelaius um Sion zelo magno,& indi- eſt uerbum domini exercituum ad me, di guatione magna zelatus ſum eam. Hæc cens, hec dicit dñsexercituum. leiunium Aci ds exercituum: Reuerſus ſum ad quarti,& ieiunium quinti,& ieiumiũ ſe- D S1on,& habitabo in medio leruſalem, et ptimi,& ieiunium decimi, erit domui lu- uocabitur leruſalem ciuitas ueritatis,& dæ in gaudium& læ titiam,& in ſolenni mons dñi exercituum, mõs ſanctificatus. tates pręclaras: ueritatẽ tantum& pacem Hec dicit dñs exercituũ: Adhuc habita, diligite. Hęc dicit dominus exercituum: buntſenes,& anus in plateis Ieruſale,& Vſquequo ueniant populi,& habitẽt in uni baculus in manu eius præ multitudi- ciuitatibus multis,& uadant habitatores ne dierum. Et plateæ ciuitatis comple- unus ad alterum diceutes: Eamus,& de- buntur infantibus& puellis ludentibus precemurfaciẽ domin:,& quęramus do- in piateis eius. Hæc dicit dominus exer, minum exercituũ, uadam etiam ego. Et cituum: i uidebitur difflcile in ocnlis re uenient populi multi,& gentes robuſtæ liquiaꝶe populi huius in diebus illis, nun- ad quærendum dñm exercituum in leru- quid in oculis meis difficile erit, dicit do- ſalem.& deprecandã faciem dei. Hæc di minus exercituum: Hęc dicit dñs exerci- cit dñs exercituum: In diebus iliis in qui tuum: Ecce ego ſaluabo populum meum bus appreliendent decem homines ex o- de terra Otientis,& de terra Occaſus ſo mnihus linguis gentium,& appreliendẽt lis. Et adducam eos,& habitabunt inme fimbriam uiri Iudæi, dicentes: Ibimus uo dio leruſalem,& erunt mihi in populũ, biſcum, audiuimus enim, quoniã deus uo & ego ero eis in deũ in ueritate& in iu/ biſcum eſt. ſitia. Hęc dicit dñs exercituum: Confor ¶ Præadictur humilis(Driſi ad- uentus.(ap. I X. dus ſermones iſtos per os prophetarum 0 Nusuerbi domint in terra Hadrach& in die qua fundata eſt domus domini ex-& Damalſci requiei eius, quia domi ercituum, ut templum ædificaretur. Siqui ni eſt oculus hominis,& omniũ tribuum dem ante dies illos merces hominum nõ Iſrael: Emath quoq; in terminis eiu?,& erat, nec merces 1umentorum erat, neque Tyrus, et Sidon, aſſumpſerunt quippe ſi- introeunti, neque exeunti erat pax præ bi ſapientiã ualde. Et ædificauit Tyrus tribulatione,& dmiſi omnes homines munitionè ſuam,& coaceruauit argentũ unumquemq; contra proximum ſuum. quaſi humum,& aurum ut lutũ platearũ. Nunc autem non iimxta dies priores ego Ecce dñs poſsidebit eam,& percutiet in faciam reliquijs populi huius, dicit dñs mari fortiiudinẽ eius,& hæc igni deuo- exercituã, ſed ſemen pacis erit: uinea da- rabitur. Videbit Aſcalon,& timebit.& bit fructum ſuum,& terra dabit germen Gaza,& dolebit nimis Accaron, quoni luum,& cœli dabunt rorẽ ſuum,& poſsi⸗ confuſa eſt ſpes eius,& peribi reac de dere faciã reliquias populi huius uniuer⸗ Gaza,& Aſcalon non habntabitur. Et ſe Hkxe. Bt erut. Hicnt eratis maledictio in debit ſeparatot in Axoο,& diſperdà(a- genti perbiam Bph. 4 8* 58 2 88 2 1— 88—* 3 2 8— 8 4 S., 5 2 — 8 5 A. 4 6 5 4 3 6 4* 4* 8 3 4 9 3 4 4* 2 —* 4 — 1“ *½ 8—— k ———— 2 A*— . 8 ———˙—ſſ“ — — 8—— ———— —— ͤͤͤͤͤͤſͤſͤſſ —* —— Zacharias. perbis Philiſtinoꝶ. Et auferã ſanguinẽ& confundent᷑ aſcẽores equdꝶ i cor momide eius de ore eius,& abominationes eis de fortabo domũ luda,& domuũ lolenh bl. NUunckin d medio dentiũ eius,& relinqueĩ etiã ipſe uabo,& conuertã eos,gunamſenedan 9 wusgeg deo noſtro,& erit quaſi dus in luda,& rum,& erunt ſicut fuerunt qunndonan aban ct Accaron quaſi lebuſçus. Et circundabo proiecerã eos, ego em̃ dis deus ec,& C ßiecn domũ meã ex his qui militant mihi eũtes exaudiã eos,& erunt quaſi fortes Eph⸗ ddſno & reuertentes,& nõ tranſibit ſuꝑ eos ul raim,& lętabit cor eoꝶ qnaſt auino& nnceik tra exactor, quia nũc uidi in oculis meis. filij eorũ undebunt,& lętabunt,& exulta. läsadn Exulta ſatis fllia Sion, iubila filia leruſa/ bit cor eorũ in dño. Sibuabo eu,& coan adecouum Matt. 21. 4 lem. Ecce rex tunus ueuiet tibi iuſtus& Sregabo illos, quia redemi es,& muln⸗ aneis E Blaig sz.b ſaluator: ipſe pauper,& aſcendens ſuper ꝑlicabo eos ſicut ante tuerutmuliipica aai ilcsi aſinã,& ſuper pullum filium aſing. Et di, ti. Et ſeminabo eos in populs&è deſen iiyxærid ſperdã quadrigã ex Ephraim,& equum ge recordabunt mel,& uiuent eum fliſs goähbatur C de leruſalẽ,& diſsipabit᷑ arcus belli,& lo luis,& reuertentur. Et reducq eds deter aiwküinte quetur pacẽ gentibus,& poteſtas æius a ra Mgypti,& de Afſyrijs congregtbo äaime: J mari uſq; ad mare,& à fluminibus uſque eos,& ad terram Galaad,& Libamad, ati: qus ad fines terrę· Iu quoq; in ſanguine teſta ducam eos,& nõ inuenieturets locus. It antena, menti tui emiſiſti uinctos tuos de lacu in trãſibit in maris freto,& percutietinmaq amuonq quo nõ eſt aqua. Conuertimini ad muni ri fluctus,& confuudentur omniaptofun ail qnod tionẽ uinct ſpei, hodie quoq; annunciãs da fluminis,& humiliabnurſuperbia Aſ⸗ nuun e duplicia reddã tibi. Quoniã extẽdi mili ſur,& ſceptrum K gypti recedet. Côfer in Opali Iudã quaſi arcũ, impleui Ephraim,& ſu- tabo eos in dño,& in nomine eius ambu mgdius ſcitabo filios tuos Sion ſuper fllios tuos labunt, dicit domimis, uum der Gręcia,& ponã te quaſi gladiũ fortium. Deſtrultionem templiper Romam? uicaabi Et dis deus ſuper eos uidebit᷑,& exibit prænunciat.(ap. XI. keroh ut fulgur iaculũ eius,& dñs deus in tuba PeriL ibane portas tuas,& comedet uuittur canet,& uadet in turbine Auſtri. Dñs ex ignis cedros tuas: ulula abtes, quln à ſahoſß ercituũ proteget eos,& deuorabunt,& cecidit cedrus, qm̃ magniſici tnſtauiime duaerdi ſubijcient lapidibus fundę,& bibẽtes ine ululate quercus Baſan, qm ſucciſus eſtſll ſappninus Priabunt᷑ quaſi à uino,& replebuntur ut tus munuus. Vox ululatus paliorĩ qin mm im phialę,& quaſi corhua altaris. Et ſalua- uaſtata eſt magnificentta eoꝶe: uoNunei aa appo bit eos dñs deus eoꝶ in die illa, utgregẽ tus leonum, quoniiam uaſtata eſl lupetbi apuzo populi ſui, quia lapides ſancti eleuabunt᷑ Iordanis. Hęc dicit dñs deus meux: paſce hherti ſuper terrã eius. Quid em̃ honum ei? eſt, pecora occiſionis, quę qun— adeitine & quid pulchram euus, niſi frumentũ ele- cidebant,& nõ dolebant,& nende 4 meansch ctorum,& uinum germinans uirgines? ea, dicentes: Benedictus EiaIuiot— nem c C Monetur populus dottrinam ueritatis ſumus,& paſtores eone nò parce ät 43 iarad etere à domino.(ap. X. Et ego non parcã ultra luper habitam alteile A H Htite a dño plauiam in tempore ſero terrã, dicit dñs:ecce ego iradã vumne⸗ atzumi P' no,& dñs faciet niues,& pluuiã im unumquemqp in manu proximſind in nenrin Pris dabit eis, ſingulis herbam in agro. manuregis ſui,& concidèt terram, 4 andeusst Quia ſimulachra locuta ſunt mutile, et di eruam de mami eotum. Et paccampec„ eanpa uini uiderũt mendaciũ,& ſomniatores lo occiſionis, propter hoc ò paupetes 4 auhmce cuti ſimt fruſtra,& uane conſolabantun: gis:& aſſumpſi miht duas ureaun 3 tdiunr idcirco abducti ſunt quaſi grex, affligẽ, caui Decorũ,& alterã uocaui Panei nithte .— 2. 2.... 5 1 a 9 quia nõ eſt eis paftor. Super paſtores ira& paui gregem. Et luce da eshiue üice tus eſt furor meus.& ſuꝑ hircos uiſitabo, in menſe uno: et contracta eſt anmame⸗ ſtrienji Sa f⸗? 4 1u 1 munneit quia uiſitauit dommus exercituũ gregem in eis, ſiquidem& anima ens quodmo ere,i denn ſuum domũ luda.et poſuit eos quali equũ in me · ¶ Et dixi nõ paſcam we uci, anei gloriæ ſuæ in bello· Ex ipſo angulis,& ritur moriatur,& quodſuccidnu mininſ ex ipſo paxillus, ex ipſo arcus prælij, ex „r 5 1 q; cal 4, r. datut,& reliqui deuorent unujutn C Aän ⸗ 2 8 2 8 4...„.. jr a2. 9. ipſo egredierur, omnis exactor ſimul. Et nem proxim ſul. Et tuli uirg z,1lcih Maan di)e 5,& abſcon erunt quaſi fortes, cõculcantes lutũ uiarũ quę uocabatur Decuutee 21 quolper Wug, in pręlio,& beſtabunt, quia dñs cum eis, ut irtitum facerẽ fœdus meum, cua adalg & cou 2, ungen ee, ep 3 tſeum omnidus populis. Et in irritũ udum eſt in die illa,& cognouerunt d ſtodiunt mihi, niei rien ae ſrpauperes gregts, dui custoc s r ahd— dñi eſt. Et dixci ad eos: Si en. abi banumeſt in oculis ueſtris, afferte merce nc 1 Lds tag a dem meã.& ſi non, quieſcite. Et appen alentt aacruttng zerunt mercedẽ meam triginta argèteos. Brdixit dñs ad me: Proijce illud ad ſta⸗ .Eid. wuün D uwlum ab eis. Et tuli triginta argẽteos, equn Gnbd F ptoieci illos in domum dñi ad ſtatua- l&h nn däaden u num. Et præcidi uirgã meam ſecundam, Stis reuercn. qux appellabatur Funiculus, ut diſſoluerẽ uiha 2e= Ni dagt germanitaté inter ludam& Iſrael. Et di de eit mutnm an däs ad me: Adhuc ſiune tibi uaſa pa- aari e dczcin ſtors ſtulti: quia ecce, ego ſuſcitabo pa 1mm maauie ſtorem in terra, qui derelicta nõ ſaluabit, 8 viat dſperium uon quęret,& contritũ nõ ſa- * ms A mbit⸗& id quod ſtat non enurriei,& car 8 tu um e ſhacha ſaper oculum dextrum eius: brachiũ eius exidi neunt ariditate ſiccabit᷑,& oculus dexter eius amdz uda enebreſcens obſcurabitur. w n cig ¶ prenunciatur exaltatio leruſalem, 22 un, A S ceim in dereſaio hoſtium euuts. Cap. XII. eint K qurcd, 1Nuuerbt dominiſuper lſrael. Di- ur ea um. ſat ci dominus extendens cœlum, fun du d cimxin dans terram, fingensſpiritum hominis in S rumgan corecce ego ponam Ieruſalẽ ſuperlimi- da. Dß chi nke crapulę om̃ibus populis in circuitu: re, dchuu& Iuda erit in obſidionẽ contra leru die n bi u ſalem. Bt erit in die ilſa, ponã lerulſalẽ la- 9e mn 1 me pidem oneris cunctis populis: omnes qui es:haii jeurbunt eum, conciſione lacerabuntur, ui n Gepienn colligétur aduerſus eam omnia regna m onprii terræ. In die illa, dicit dominus, percutiã omnem equum in ſtuporẽ,& aſcenſorẽ dAm uemgün B uus in amentiam:& ſuper domum luda g egbludait apertam oculos meos,& omnem equum etdi un arde mamemi populorum percutiam cęcitate. Et dicèt erlc a rs, peege duces luda in corde ſuo: Confortentur mihi habitatores Ieruſalẽ in domino ex- gem—+ Guu um Bt 1 Oluinabit dñs tabernacula Iuda, ſicut in principio,ut non magnificè glorietur do mus Dauid,& gloria habitentium Ieru- ſalem contra ludam, Iu die illa Proreger oll Zacharias. 374 dñs habitatores Ieruſalem:& erxit qui or- fenderit ex eis in die illa, quaſi Dauid,& domus Dauid quaſi dei, ſicut angelus do mini in cõſpectuxeius. Et erit in die ii quęram conterere omnes gentes, quę u nient contra leruſalẽ. Et eſfundam ſuper domum Dauid,& ſuper habitatores le- ruſalẽ ſpiritũ gratię& precum:& ſaſpi cient ad me, quem confixerunt,& plan- gent eum planctu quaſi ſuper unigenitũ. & dolebunt ſuper eum ut doleri ſolet in morte primogeniti. In die illa magnus e- rit planctus in Ieruſalem, ſicut planctus Adremmon in campo Mageddon. 1 6 planget terra, familię& familię ſeorſums familię domus Dauid ſeorſum.& mulie- res eorũ ſeorſum:familięy domus Nathan ſeorſum,& mulieres eorum ſeorſum: fami liæ domus L eui ſeorſum,& mulieres eo rum ſeorſum: familiæ Semei ſeorſum,& mulieres eorum ſeorſum. Omnes familię reliquę, familię& familię ſeorſum,& mu lieres eorum ſeorꝛſum. C Tempore Chriſti erat auferenda ido lolatria. Cap. XII. IN die illa erit fons patens domui Da- uid& habitantibus Ieruſalem in ablu- tionẽ peccatoris& menſtruatę. Et erit in die illa, dicit dominus exercituũ: Diſ- perdam nomina idolorum de terra,& nõ memorabuntur ultra,& pſeudoprophe- eorã IoOan. 15 ⁸ D 4. Par. 3516 àA Ezech. 38:d tas,& ſpiritum immundũ auferam de ter ra. Et erit cum proplietauerit quiſpiã ul- tra, dicent eiĩ pater eius& mater eius qui genuerũt eum: Nõ uiues, quia mendaciũ ſocutus es in nomine dommi,& configẽt eum pater eius& mater eius, genitores eius cum prophetauerit. Et erit, in die illa confundentur prophetę unuſcquiſq; ex ui ſione ſua cum prophetauerint, nec operi⸗- entur pallio ſaccino, ut mentiantur, ſed di cet: Non ſum propheta, homo agricola ego ſum: quoniam Adam exemplũ meũ ab adoleſcentia mea. Et dicetur ei: Quid oues:& conuertã manum meam ad par- uulos. Et erunt in omni tetra, dicit dñs, partes duæ in ea diſpergẽtur,& deficièr, & tertia pars telinquetur in ea. Et ducã 863 Cs Bö G N8 Mat. 10. 6 NMar. D tertiasmn 4 3 1 1 3 4¹ 3 ——— 2 tertiã partẽ per ignem,& uram eos ſicut uritur argentũ,& probabo eos ſicut pro- Hatur aurum. lpſe uocabit nomen meum, & ego exaudiã eum.& dicam: Populus meus es.& ipſe dicet: Dñs deus meus. ¶ Pug nabit dominus pro Ie ruſalẽ᷑,& mi rabilia ils faciet. Cap. XIIII. oce dies domini rueniẽt,] dicit domi nus,& diuidentur ſpolia tua in medio mui. Et congregabo om̃es gentes ad leru ſalem in prælium,& capietur ciuitas,& uaſtabumur domus,& mulieres uiola- buntur:& egrediet media pars ciuitatis in captiuitatem,& reliquũ populi nõ au feret᷑ ex urbe. Et egredietur dñs,& prę Uabitur contra gentes illas, ſicut pręliatus eſt in die certaminis. Et ſtabunt pedes e- ius in die illa ſuper montẽ oliuarum, qui eſt coutra leruſalem ad orientẽ:& ſcin- detur mons oliuarum ex mecdia parte ſui ad orientem& ad occidentem pręruptu grandi ualde:& ſeparabitur mediã mon tis ad Aquilonẽ,& medium enis ad meri diem. Et fugiens ad uallè montium eotũ, qꝗm̃ coniunget᷑ uallis montiũ aiq; ad pro B æimum,& fugieris ſicut fugiſtis à facie 2. Par: d terręmotus ſin dtebus Oziæ regis luda, 208 2. 3 12 ueniet dommus deus meus, mnesq; ſancti cum eo. It erit in die illa, non erit lix, ſed frigus& gelu. Bt erit dies una quę nota eſt domino, non dies, neq́; nox, & in tempore ueſpert erit lux. Et ertt in die illa, exibunt aqux uiuę de Leruſalem, medium earum ad mare orientale,& me dium earum ad mare nouiſsimũ, in ęſtate & in hyeme erunt. Et erit dñs rex ſuper omnem terram:in die illa erit dñũs unus, et erit nomen eius unum. Et reuertetur om- nis terra uſq; ad deſertum, de colle Rem. . mon ad Auſtrum leruſalẽ,& exaltabii, habitabit& rhabi:abitur in loco ſuo a porta Ben iamin uſq; ad locum porcę prioris, t uſc ad portam angulorum,& à turre Hana- eel uſque ad torcularia regis. Et habita CQhmrin ea,& anathema nòô erit amplius, ſed ſedebit leruſalem ſecura. Et hæc erit Plaga dua pcrcutiet dominus omnes gen tes quę pugnauerũt aduerſus leruſalem. abeſcet caro uniuſcuiuſqʒ ſtantis ſuper pedes ſuos,& oculi eius contabeſcent in foraminibus ſuis,& lingua eorum conta beſcet in ore ſuo.In die illa erit tumultus domini magnus in eis,& apprehẽdet uir mauum proximi ſui, et conſeretur manus L13 gLenit Zacharias. hoc in loco ſeriptura tel eius ſiper mannm proximi ſui. deq Lh das pugnabi aduerfus leruſalem& con gregabuntur diuitie omnium gentumin circuitu, aurum& argentum,& ueſtes mult æ ſatis. Et ſic erit rumna equi et mat & camcli,& alini,& ommum umemo⸗ rum quæ fuerint in caſtrts illis, ſcut nuna hæc. Et omnes qut reliqui ſueunt de uni uerlis gentibus, quxæ nenenucontea le- ruſalem, aſcendent ab annoin annum, ut adorent regem dominumexcxcituum, et celebrent feſtiuitatem tabemaculonm. d Et erit, qui non aſcenderit de mſſiſter ræ ad lerulalem, ut adorem regem domi num ex ercituum, uon eru ſuper eosim- ber. Quod Gc ſi famiha Egypu non aſcenderit,& non uenertt, nec iuper eo erit, ſed erit raina qua percuriet deus om 2 nes gentes quæ non alcenderint ad ceſe⸗ brandam feſtiuitatem tabernaculorum. Hoc erit peccatum x. gypti,& hoc pec catum omn um gentium quæ non aſcen derint ad celebꝛandamfeſtiuna em tabet naculorum. In die ilſa eru quodſaperfre num equi eſt, ſanctum domino:& enus lebetes in domo domini quaſiphiaiæ co ram altari. Et erit omnss lebes m lewa⸗ lem& in luda ſanctcatus dominoexet cituum:& uenient omnes immolames et ſument ex eis,& coquent in eis,& non erit mercaior ultra in domo dommitxa cituum in die iiio. PROLOGVS IN MHALA chiaæ prophetiam. DEVS per Mopſen populo lſasd præceperat iacerdotes tabemaculi ſut o- mii corporali uitio libetos, oſtias ommi uttio uacuas ſibi offerre. Quibis legem ſuam ad regen dum populum ob hoc ce derat, ut per ſacrificiorum obialionem, internuncij dei& homunum factlpopu- lum præcepiis cœleſtibus facetent obe- dire. Vnde ſacerdotes angelos de elle, dauur. Sed qula tanti muneris gratiam contemnenles l pradictus populus ac ſacerdotes han, cia uitio deturpata ipſi crimim us aicne impietatibus maculati deo ofenecade runt, ideo per Malachià propheu üels ũ repãs alt: Dilexiuoidt populũ Iſrael increpãs ait: Dii kiuoha cit dñs. Et dixiſtis: In quo dilexiſt nos Non'ne frater erat Eſau lacob,di 4 & dilexi lacob, Eſau autem odi ln umatt alolrate anettugtal anec cunſ duuudke gäelpilce keobſeruan Fu.Cui jerempio, d odio ha anoratorun annt) ie Gelal drope ünyim el Ta homo: dauemhon muald. Na artenlalur krü obe aronemqg ascolgerit, peopt Clul leu Honor äcitd5s olo labu alcltudin deones d aaeitrur äüinu exetete ennuam, 39 X dop aomzter abusüc minaml 24 ſenuse a) bi 3 aditi Aaduosd norn, A onen. nnnen anterl heän dndänne eaulam acha 4 dolc cut pdd daen me dulu 8 meu. ana 8,yn 54 nrzüs 1I. dun ction a tinna 1net s amnad aadla an ta Ätn,& s ddlnat 1uia m citat in dütune M nd unenain „dn an aüladn Keliu rceun pedes 5 did um, 1 3 8 denunm Lich„ mh NoS Gar an 4 44 el 4 1 Lge t m küläian 11 npeccax 4 i ſomen adm ciud. 5 dictdans 9 ne at aam hert —* 4 4 6 1 cha 4 Im domoih 2lad a i Na unes at em lubb 1d e iee ed neres T na ſeramene tern e nudih 9„ an zuc lacob, dicit dñs, ¹S& dilexi Iacob: Eſau cerdotes. Stnolueritis audire,& ſi eu. 16. 5 1 3oLden Pfeu odio habui,& poſui Seir montes nolueritis ponere ſuper cor, ut detis glo- Deu. 16. b eſh dam eius inſolitudinem,& hęreditatem eius riam nonuni meo; ait dñs exetcituum, 3 Kun 5VS ralesgnin dracones deſerti: Quod ſi dixerit mittam in uos egeſtatem,& maledicam mnu i peuatetes. Idumęa: Deſtructi ſumus, ſed reuertentès benedictiom bus ueſtris,& maledicam d ieie dificabimus quę deſtructa ſunt, hęc di illis: quouiam non poſuiſtis ſuper cor. cü dis exercituuin: Iſti ædiſicabunt,& Ecce ego proijciam uobis brachaum, et 18—⁵ adregenlass ego deſtruam,& uocabũ tur termini imm diſpergam ſuper uultum ueſtium ſtercus ad* hupa pietatis,& populus cui iratus eſt domi⸗ ſolennitatum ueſtrarum& afſumet uos 14* jäa nus uqq; in æternũ. Et ocun ueſtri uide- ſecum. Ut ſcietis quia miſi ad uos man- 1 1 NKccqpa bunt,& uos dicetis: Magificetur dũs ſu- datum iſtud, ut eſſet pactum meum cum u ⸗Vakehn per terminum Iſra?l. Finus honorat pa- Leut, dicit dominus exercituum: Pactũ u trem,& ſeruus dm ſinmm: ſiergo pater meum fuit cumn eouitæ& pacis,& de- K 1 1 egoſum, ubi eſt honor meus:& ſi ds dteitimorem,& timuit me,& àfacie ge ego ſum, uhi timor meus, dicit dũs exer⸗ nominis mei pauebat. Leæ ueritatis fuit 8½ 1 cſtuũ: ad uos o ſacerdotes, qui deſpicitis in ore eius,& iniqunas non eſt muen* 24 2 hsnat nomen meum,& dixiſtis: In quoò delpe- in labijs eius: in pace& in æquitate am a c an imus nomen uum: Offertis ſuper alta- bulauit mecum, et multos auertit ab mi en 5 5 ul remeä panem gollurö,& dicitis: In quo quitate. Labia ein ſacerdotis cuſtodient cot † ela 9 dan peliuimus re:In eo quod dicitis: Menſa ſcientiã, et legè requntt ex ore eius, q2 m 2 ü qñi deſpecta eſt. Si offeratis cæ cum ad angelꝰ dãi exercituũ eſt. Vos aut receſ⸗ er miag immolundã, nonne malum eſt:& ſioffe- ſiſtis de uia, et ſcandali zaſtis plurimos 1! l Hcn Orass claudum& langulds, uône malum in lege. UKunſcciks Perae 1 u s eſt: 8 24 8 ue Malachias. 375 Jacob nõ iniqua aut eſt: offer illud duci tuo, ſi placuerit ei⸗ dio habitum à deo, aut li ſuſceperit faciẽ tuam, dicit dñs ex- Iſne meriti gratia Iacob ditectũ, ma⸗ ercituum. Et nunc deprecamini uultum nikeſtum eſt, cum ſecundũ preſcienti am del, ut miſereat ueſtri( de inanu enim ue⸗ ſuam Blau quidẽ effuſionem fraterni ſan ſtra lactã eſt noc) ſi quo modo ſuſcipias guinis cõcupiſcere, lacob autẽ in ſui co facies ueſtras, dicit dns exercituũ. Quis aitione obſeruandã legem deſyderare eſt in aobis qui claudat oſtia,& incen. cognoſceret · Cuius rei&r atia ſupradicto dat altare meum gratuito: non eſt miht uſus eſt exemplo, dicens: Dilex: Iacob, uoluntas in uobis, dicit diis exetcituum- Eſau aũt odio habui. Quãuis ex operi& munus nõ ſuſcipiam de manu geſtra- bus memoratorum(quoruml ſeos meminit) in quo unuſquiſq; eorum guum eſt nomen meum in Gentibus.& ſuturus erat propoſito, mamteſte conſta, in omni loco ſacrificatur& offertur no⸗ ret, utſcriptum eſt: Creuerunt puieri⸗& mini meo oblatiomunda: quia magnum au autem kratrẽ ſpontanen uolũtate O muiber Gene Ab ortu enim ſolts uſq; ad occaſum ma Pſal. 12. 8 ..— 3 4 1„— 7 2—— erat Elau homo agreſtis ſciens uenarl: eſt nomen meumin Gentibus, dicit cñs hacob autem homo ſimplex, manens in exercitnũ. Et uos polluiſtis, in eo quòd tabernaculo. Nam reliqua quę lectione dicitis: Menſa dñi contaminata eſt,& comprehenſa ſunt, pręuaricationem po quod ſuperponitur, cötemptibile eAee ul lrall in obſeruandis ſacrificijs dei, igne qui illud deuorat. Et dix iſtis: Ecce increpationem; in cundem, quod deos de labore,& exuflaſtis illud, dicit s zlicnos coluerit, ſignſicant. Prophetia Mala⸗= chiæ. Cyult deus ab homine ſyncere honoran.(ap. 1 dum,& languidum,& intuliſtis munus: nunquid ſuſcipiam illud de manu ueſtra, dicit dñs: Maledictus doloſus, qui habet in grege ſuo maſculum,& uotum faciẽs immolat debile dño: quia rex magnus manu Malachiæ prophe- horribile in Gentibns. te. Dilexi uos, dicit dis, et Sacerdotibus reſipiſcere nolentibus dixiſtis: In quo dilexiſti comminatur, Cap. II. 3 Anos:Nöne frater erat Efau muncad uos mandatum hoc òfa- exercitus,& intuliſtis de rapinis, clau- Nus uerbi dñi ad Iſraẽlin ego⸗ dicit dñs exercituũ,& nomen meũ K dſis exercituã. Propter quod& ego de di uos contemptibiles,& humiles omni bus populis, ſicut nõ ſeruaſtis uias meas, Mat. 23.c& accepiſtis faciem in lege. ſ Nunquid Hph. 4. b nõ pater unus omniũ noſtrum nunquid nõ deus unus creauit nos: quare ergo de ſpicit unuſquiſq; ueſtrũ fratrẽ ſuum uio. lans pactum patrã ueſtrorã: Tranſgrel C ſus eſt luda,& abominatio facta eſt in Iirael& in leruſalem, quia cõtaminauit lIudas ſanaficationem dñi, quam dtlexit habuit& habuerunt] flliam dei alieni · Diſper Let dñs uirum quifecerit hoc, magiſtrũ tabernaculis& diſcipulum der tabernaculo] lacob, & oſterẽtem munus dño exercltuum. Et hoc rurſum feciſtis: Operiebatis lacry- mis altare dfi, fletu& mugitu, ita ut nõ reſpiciam ultra ad ſacrificium, nec acci- piam placabile quid de manu ueſtra. Et dixiſtis: Quam ob cauſam: Quia dis te- D Mat. u1.b Luc.i. 6. 7. d Mar. 1. C Plal.1 31 ſtificatus eſt inter te& uxorem puberta tis tuæ, quam tu deſpexiſti,& hęc parti- ceps tua,& uxor fœderis tui. Nonne u- nus fecit,& reſiduum ſpiritus eius eſtet quid unus quærit, niſi ſemen dei: Cuſto dite ergo ſpiritum ueſtrum,& uxorem adoleſcẽtię noli deſpicere. Cum odio ha- bueris, dimitte, dicit dñs deus Iſrati: ope- riet autem iniquitas ueſtimen:ũ eius, di- cit dñs ex ercituum:cuſtodite ſpiritũ ue ſtrum,& nolite deſpicere. Laborare feci ſtis gim in ſermonibus ueſtris. Et dixi- ſtis: In quo eum fecimus laborare: In eo quòd dicitis: Oimnis qui facit malũ, bo- nus eſt in conſpectu dmi,& tales ei pla- cent, aut certe ubi eſt deus iudicij: CAduentus Chriſti prænunciatur,& tranſ reſſores redarguuntur. Cap. 1171. Oce lſego mitto angelum meũ,& prę parabit uiam ante faciem meã. Et ſta tim ueniet ad templum ſuum dominator qmtuos quęritis,& augelus teſtamenti, quẽ uos uultis. Ecce uenit, dicit dñs ex- ercituum,& quis poterit cogitare diem aduentus eius:& quis ſtabit ad uiden- dum eum: lpſe enim quaſi ignis cõflans, & quaſi herba fullonum,& ſedebit con — flans& emundans argentum,& purga- bit fllios Leui,& colabit eos quaſi au- rum.& quaſi argentũ,& erunt dño offe nes facientes impietatem ſtipul rentes ſacrificia in iuſtitia. Et placebit flammabit eos dies ueniens, dño ſacrificmim luda& leruſalem ſicut nus exercituum, quę dies ſeculi,& ſicut anni autiqui. Et acce radicem et getmen dam Malachias. dã ad uos in iudicio.& ero te3ti neſoe malefſcis,& adulteris, et deriuri&e qui calumniantur mercedem metcenati,& humiliant uiduas& pupillos,& dppn⸗ munt peregrinum, nec timuerunt me, di⸗ cit dñe exercituum. Ego emm dys,& non mutor,& uos filij lacobno clsc ſumpti· A diebus enim panum ueſtrorũ receſsiſtis à legitimis meis,& non cuſto diſtis. Reuertimini ad me,& reuettat Zac ad uos, dicit dſis exercituũ. It dixiſiis: In quo reuertemur: Si aſſiget homo deã, quia uos configitis me: Et dixaiſtis: In quoꝶ conſigimus] te: In decimis,& in cofuun 3 bannd 9 enais eli sluut ünl mcs cum autlttorumd exetcitu n ſeruime zal omnem Ilcceego! aun, antec ahorrit madlos, amne ſorte mhema primitijs. Et in penuria uos maledicice- C AAE ſtis,& me uos configiiis gens tota. In- bros. ferte omnem decimã in horteum meum, ſaabær & ſit cibus in domo mea,& ptobateſu- rrincano per hoc dicit dns, ſ non aperuetouobis attamier cataractas cœli,& effudero uobis bene ruilitio dictonem uſq; ad abundantiã,& incte-«- i kedreo pabo prouobis deuorantem,& non cer mpagnich rumpet fructum terrg ueltrat necentſie llucha rilis uinea in agro, dicit qiis esetciui-. imillan Et beauos uos dicent omnes gentes eii lodaanglega tis enim uos terra deſy derabilis,dicit d unzabun⸗ minus exercituum. Inualuerũt ſuperme Kmhc uerba ueſtra, dicit dis. Et dixiſtt: Qudd* inem no locuti ſumus contra te: Dixiſtis: Vanus umod ho eſt qui ſeruit deo,& quod emolumenũ 8 Anno quia cuſtodimus pręcepta eius,& qua mmn am ambulauimus triſtes coram do excxci, asn vene tuum: Ergo nunc beatos dicimus ano- gantes: ſiqquidem ædificatt ſunt ſacientes impietatem,& tentauerunt deum& ſal⸗ ui facti ſunt. Tunc locuti ſunt iimentes dñm unuſquiſc; cum proximo ſuo Biat tendit dñs,& audiuit,& ſcripuss eſtli- ber monimenti coram eo timentibus do minum,& cogitantibus nomen ciu. Bt erunt mihi, ait dñs exercituũ-, in die qua liber, Aexandy ego facio in peculium,& parcam cib l⸗ 8 cut parcit uir fio ſuo ſeruienti ſbi. Et4 rini conuertimini,& uidebitis quidſtiner amtom iuſtum& impium,& inter ſeruientem ſdtesten deo,& non ſeruientem el. unne ¶ De die aduentus domim. lanüi Cap. IIII.„„ HAchheg Oce dies ueniet ſuccenſa quaſicimi- 4 rnenrim nus,& erunt omnes ſuperbi, Gom⸗ mchrei 4,&in⸗ d in jens, dicidom⸗ bm non derelinquet eis agodi lon Et orietut uchs ti⸗ 1 men⸗ d, Mal il doc 1 omni ale, ümenn kau lonauit hrdaa do ir eed 3,1d, nor deidn 1 — ssin pennis eius. 1 9 Nenss ſicut uituli de armento. Et calcabi der annis du tis impios, cum fuerit cinis ſub plãta pe- 3 aum ueſtrorum in die qua ego facio, di- 40.3 GCI en r⸗„e reb ad omnem 8 xexcnmd w as uttacä unne irnt„ lſenite d re g Uüdäünag eh m rna 12 rlquuma an ülm. aan *,3 d migiani r. iar üs An d onirerimin u cootmtn Bt n mliatätme und coinpeuae met— AKtun än 1, ccimin Aun ed a dmiiwite ait e Kmnlanen Fär(Deteaue 1 G cediesuctu9 3011 Teme. dtt ieamis d adtts tök aa 13 amcge, — ditionem. n5 trum ad fllios,& c eorum; ne forte ueniam,& percutiã ter- ram anathemate. PRAEFATIO IN EL!l- bros Machabæorum. Libri licet non habe inueneru Machabæorum ab ſus eſt ſermo in oculis e antur in canone Hebręorum, tamen eccleſia inter diuinorum uolumin notant hiſtorias. Prænotant aũt prælia regem, inter Hebręorum duces, gentesq; rum, pugnã quoq; ſabbathorum,& no⸗ g biles Machabei triumphos, fœdus duo que amicitiarum cum Romanorũ bus, atq; legationum. Machabæi, tratres ab una matre Machabæa nomi- ne gentti, cuſtodientes ſegem, patris manducantes carnem p cinam, ob hoc ab Antiocho rege ſcui mo in Antiochia martyrij gloria coro- nati ſunt cum matre ſua:atque ſepulti cũ t dñs exercituum. Mementote legis ab Mopyſi ſerui mei, quã mandaui ei in Ho Iſraei præcepta& iudi- anh cia. Bcce ego mittam uobis Eliam pro- pynetam, antequam ueniat dies dñi ma- nus& horribilis. Et conuertet cot pa or flliorum ad patres mo illis exierunt ex I magna ueneratione, ibi quieſcunt. Liber primus Macha⸗ bęorum. ¶ Alexandro Macedone mortuo, reg nui tes m ſuſcipit A ntiochus. Cap. I. Et cõgregauit uirt fortem nimis,& exaltatum eſt& eleua- tum cor eius,& obtmuit regiones Gen- tium,& tyrannos,& facti ſunt illi in tri- butum. Et poſt hęc decidit in! cognouit quia moreret. Et uoc tos ſuos nobiles, qui ſecum erant nutriti à iu⸗ Ia du u Ubel: WAr 4o* ſol⸗ 1 mℳℳ — 4 Czwunn e qo* ⸗ A*αισς ANWW VS S 2 Macedo, qui primus regna anno, uitin Græcia, egreſſus de Ieroſol terra Cetlum, Darium regem Perſari & Medorũ- conſtituit prælia multa, obtinuit omniũ munitiones,& interfe- luminis, cit reges terrę,& pertranſijt uſq; nes terræ,& accepit ſpolia multitudinis las,& mortariola aurea,& Gentiũ,& ſiluitterra in conſpectu eius. nas, et utem,& exercitum templi erat, pit argentã& aurum bilia,& accepit theſauros occultos as inuenit,& ſublatis omnibus abijt in ter⸗ Bt fecit cedẽ hominum,& lo bagna. Btfactus eſt D & in omni lo Cc z e Lib. I. Machab. gentibus nomẽ meã ſol iuſſitig,& ſani a iuuentute ſua,& diuiſit illis regnũ ſuũ- Et egrediemini,& ſa cum adhuc uiueret. Et regnauit Alexã- odecim,& mortuus eſt. Bt obtinuerũt pueri eius regnum unuſquiſ- que in loco ſuo,& impoſuerunt omnes ſibi diademata poſt mortem eius,& filij eorum poſt eos annis multis,& multipli cata ſunt mala in terra. Et exijt ex eis; radix† peccari Antiochius Iluftris fllius Peccattts Antiochi regis, qui fuerat Romę obſes, & regnauit in anno centeſimo triceſi- ſeptimo regni Græcorum. iIn diebus raẽi fHlij iniqui,& ſua ſerunt multis, dicemes: Eamus,& diſpo namus teſtm̃ cum Gentibus quæ circa nos ſunt, quia ex quo receſsimus ab eis, ne nos multa mala. Et bonus ui orum. Et deſtina liqui de populo,& abierunt ad & dedit illis poteſtatem ut face- itiam Gentium. Et ædificauerũt ymnaſium in leroſolymis ſecundũ le/ Nationum,& fecerũt ſibi pręputia- ſſerunt aà teſtamento ſancto,& ſeptẽ iuncti ſunt Nationibꝰ,& uenundati ſunt ut facerent malum · Et paratũ eſt regnũ in cõſpectu Antiochi,& cœpit regnare ut regnaret ſuper duo Mgyptũ in multĩtu dine graui, in curribus& elephantis,& equitibus, et copioſa nauiũ multitudine, & conſtituit bellũ aduerſus Ptolomæũ pti,& ueritus eſt Ptolo- ius,& fugit,& ceciderũt multi. Et comprehendit ciuita unitas in terra M. gypti,& accepit EÆ gypti. Et conuertit An- ſtquam percuſsit Rgyptum centelimo& quadrageſimo& tertio & aſcendit ad Iſraẽl,& aſcendit ymã in multitudine graui. E: in⸗ ſanqificationem cum ſuperbia. &&”accepit altare aureum, et candeiabrũ & uniuerſa uaſa eius,& men- & libatoria,& phia- uelã,& coro ornamentũ aureum quod in facie & cõminuit omnia. Et acce & uaſa cõcupiſci/ um an uerunt a Perſa rent iuſt duci- tra⸗ or⸗ in terra gypti, ſsi regna. Et intrauitin im trauit in ad fl- ſam propoſitionis, ectum, et ram ſuam. auit pue cuts eſt in ſuperbia magna plancius maguus in Iſrasi, 376 B WM, hW wA 7 * —— Liber I. es eors.& ingemnerst brineipes,& ſe- niores,& iuuenes,& uirgines infirmati funt, et ſpecioſitas mulierũ im mutata eſt. Omnis maritus ſumplit lamentũ,& quę ſedebant in thoro maritali lugebant,& cõmota eſt terra ſuper habitantes in ea. & uniuerſa domus lacob induit contu- ſionẽ. Et poſt duos annos dierum miſit rex principẽ tributorum in cinitates lu- da.& uenit Ieruſalẽ cum turba magna. Bt locurus eſt ad eos uerba pacifica in dolo,& crediderunt ei. Et irruit ſuper ci uitatẽ repẽte,& percuſsit eam plaga ma gna,& perdidit ppm multum ex Pratl. Et accepit ſpolia ciuitatis,& ſuccendit eã igni,.& de ſtruxit domos ents,& mu ros eius in circuitu,& captiuas dux erũt mulieres,& natos,& pecora poſſede- runt. Et ædißcauerũt ciuitatt Dauid mu Æ ro magno,& firmo,& turribus firmis, et facia eſt illis in arcem,& poluerunt illic gentem peccatricem, uiros imiquos,& conualuerunt in ea,& poſuerũ t arma,& eicas,& cõgregauerunt ſpolia Ieruſalẽ, & repoſuerũt ilſic, et facti ſunt in laqueã magnũ. Et fadũ eſt hoc ad inſidias ſan/ ctficationi,& in diabolã malum in Iſ⸗ ratl,& effuderunt ſanguinẽ innocentem per circuitum ſanctficationis, et cõtami nauerunt ſanctificationem. Et fugerunt habitatores leruſalẽ propter eos, et facta eſt habitatio exterorũ,& ſacta eſt exte- ra ſemini ſuo,& naii eius reliquerũt eã. Sanctiſicatio eius deſolata eſt ſicut ſoli- tudo, dies feſti eius, cõuerſi ſunt inlucũ, ſabbatha eius in opprobriũ, honores ei- us in nihilũ. Secundũ gloriã eius mulii- plicata eſt ignominia eius,& ſublimitas eius cõuerſa eſt in luctũ. Et ſcripſit rex Antiochus omni regno ſuo, ut eſſet oĩs pꝓpts. unus,& relinqueret unuſquiſq; le- gẽ ſuam. Et conſenſerũ t ocs gentes ſecũñ F dum uerbã regis Aniochl,& multi ex x templa„& idola,& immolati carnes Ifratl conſenſerũtſeruituti etus,& ſacriff cauerunt idous,& coinqumauerũt ſab- bathum. Et miſit rex libros per manus nunciorã in Ieruſalẽ,& in oẽs ciuitates Iudę, ut ſequerent᷑ leges Gentiũ terrę,& promberẽt holecauſia,& ſacrificia,& placationes fleri in tem plo dei,& prohi berent celebrariſabbathũ,& dies ſolen es,& iuſsitcoinquinari ſancta,& fan- ctũ ppłm Iſracl. Rr inſsit ædificari aras, — Al⸗ ſuiſe Se pecora cömaninel telincucne lios ſuos incircunciſos,& counqunnari aĩ as eorũ in omnihus immũdiciſ&ad⸗ ominationibus, ita ut obliuiſcerent legi & immutarẽ: Oẽs iuſtificationes ddei. Bt quicunq; nõ feciſſent ſecundũ lethãte gis Antlochi, morerent. Secundẽ om̃ia uerba hęc ſcripſit omniregnoſinaet pr pofuit princeps ppro qui hac ſieri cnge rẽt. Et iuſſerũ t ciuitatibas lude ſacriſca re. Bt congregati ſunt muliide populo ad eos qui dereliquerant legi dii,& fe- cerunt mala ſuper terrã,& eſſugauetunt pptm Iſraël in abditis,& abſconcitus iu gitiuorum locis. Die quintadecima men ſis Casleu, qnto& quadngelmo& ci teſimo anno ædificauit tex Antiochus abominandũ idolũ deſolanonis ſuper al tare dei,& peruniuerſas cimtates ludæ in circuitu ędificauerũt aras,& ante ia- nuas domorũ,& in plateis incendebant thura,& ſacriſicabãt,& libros legis dei cõbuſſerunt igni, ſcindtẽtes eos,& apud quẽcunq; inueniebant libri teſtamenti dñi,& quicunq; obleruabat ſegẽ dii,ſe cundum edictũ regis trucidabanteumin uirtute ſua. Secundũ hec faciebant popu 10 Iſraèl qui inueniebat in omui menſe & menſe in ciuitatibus. Et quina& ui ceſima die menſis ſacriftcabantſup u. quę erat contta altare. Et mulietes quæ circũcidebant flios ſuos:ttucidabaniſt⸗ cundã iuſſum,& ſuſpendebãt puetos a ceruicibus ꝑ uniuerlas domos eotũ,& eos ꝗ circunciderãt illos, mmcidabãtEt multi de ppro lſratſ definierunt apudſe ut nõ manducarẽ᷑t immunda,& elegenut magis mori, quam cibis coinquinan im mundis, et noluerunt inftingere legi dei ſanctam,& trucidati ſunt,& facta eſtita magna ſuper populum lſral ualde. ¶ Plantius Mathathia filioru euus 6 deſolationẽ cnutatisſenais.(up. Il. N diebus illis ſurrexlt Marlmihipf lius Ioannis filij Simeonis, ſacedosex fllijs loarim ab leruſalem.& conkedttin monte Modin,& habebat flios qunqh- Ioanuem, qui cognominabai Gaichae Simonem, qui cognominabai Tmlet ludam qui uocabatur Mackhabaus 89 Eleazarum, qui cognominabatut Aan ron,& lonathan, qui cognominla 4 Apphus, Hi uiderunt mala quc Vn uda& in leruſalem Eidn populo luda& Ir 4 Gulie in comntlc mwcinitats rumanbe geetranle toro en mabäud nphteis galoinmt zautregnu hc.Om rent abnca no MKchritas arunt e n zwvlgere: utachias 1 dic&e p aüuc qui vmcoper ai llodin a Käleg epho ltae do ſec M. aner ſeter anad Ant reps c chnitate, aago acce lenrſecer Lateman aflj wii ruus aur ait. Itr amuoce, ddchediun dinte legit Acdi ein undediem rnünob dngere le 1 dare ng ymt eam gälgerbal wnnjädcu rauiete däüt Rar rittene eskeemä ditunei aanide düugdcct 98 AAn 4„— 1,8 dunt, 4 a Mei n. dan u d min th Müi 9 3 uwiia ultaneh ubfn 5 naf n tülein utus, i dcana Dhag qit, rlage 4 dih 6 4 el aua lucct alaänag 3 4 3 1 8 8n,] m udu, a Mchn apet, d amrh adndh a dhnn aurh en tamg W üahd alen lemrig 3 ina 27 un. 1 3 uls 6 ue um— melläün wnela Kni er Maäcuin menknän mfmtien, * eenteudt — rtüänt * näöiuiin IE 3 nichupun nin ns gcüon⸗ dact— narilj denh 2e h 1 nömtura üb Ee agsmigmn npu mdiam. nel Ecnam k dut asm ſcpe ene= pland le e at tlemins. &R N dsbedit ncri li ſcums dert lißs bridaie cid e nontellota se ite ☛☛ oanen uni n imoweng ☛ uAmaiie hch Sler-maE ,1 on Llbnt 1l1 ☚ Appba (*m1mη ppeb b4. — aatur in manibus inimicoru 6 ſhs b xit,& zclatas eſt iege⸗ſtlic Mathachias: N at quid uidere contritionè populi mei, tionem ciuitatis ſanctę. Machabæorum- Ve mihi, ut quid natus ſim nees Zari flio Salomi. Etexclamauit & cötri. Mathathias uoce magna in cinitate, di- & ſedere illic, cũ cẽs: Oĩs qui zelã habet legis ſtatuẽs teſta me Sancia in memtũ, exeat poſt me. Er fugit ipſe,& fi 377 manu extraneorũ faca ſunt, templũ eius lij eius in mõtes,& reliquerũt quæcũq Kcut homo ignobilis. Vaſa gl captina abducta ſunt.trucidati ſene eius in plateis, et iuuenes eius ceciderùt in gladio inimicorũ. Que gens non hæ- reditauit regnum eius, polia eius: Omnis cõpo eſt. Quæ erat libera, facta eſt ancilla. Et ecce ſfancta noſtra,& pulchritudo no- ta,& claritas noſtra deſo inquinarunt eã gentes. Quo ergon adhuc uiuere? Et Mathathias,& fllij eius, ſe cicijs,& planxerunt u runt muc qui miſsi erant à rege Antio- cho ut cogerẽt eos qui con nitaté Modin, immolare,& a thura,& à lege dei diſcedere: Bt multt de pplo Iſracl cõſentient ad eos, ſed Mathathias& filrj eius con Kanter ſteterunt. Et rñdentes qui milsi erant ab Antiocho, dixerũt Mathathię: princeps d& clariſsimus& magnus esin hac ciuitate,& ornatus fllijs& fratri- bus, ergo accede prior,& fac iuſſum re⸗ gis. ſicut fecerũ t oẽs gentes,& uiri luda, & qui remanſerunt in leruſalem,& eris tu,& 3ilij tuiinter amicos regis,& am. Mathathias et amici eius, et luctum ha⸗⸗ puficatus auro& argẽto,& muneribus multis. Etrñdit Mathathias,& dixit magna uoce, Etſi oẽs gentes regi Antio- cho obediunt, ut diſcedant unuſquiſq; à ſeruitute legis patrũ ſuorũ.& conſentiãt O mandatis eius, ego& flij mei,& fratres meiobediemus legi patrũ noſtrorũ, pro pitins ſit nobis deus, non eſt nobis utite relinquere legẽ, et-uſtitias dei:nõ audie mus uerba regis Antiochi, nec ſacrifica- bimus, tranſgredientes legis noſtre man data, ut eamus altera uia. Et ut cefſauit loqui uerba hæc, acceſsit quidã Iudæus inomniũ oculis ſacrificare idolis ſuꝑ arã in ciuitate Modin ſecundũ iuſſum regis, & uidit Mathathias.& doluit,& cõtre muerũt renes eins,& accenſus eſt furor eius ſecundũ indicium legis,& infiliens tucidauit eũ ſuper arã. ſed& uirũ quem rex Antiochus miſerat, cuu cogebat im molate, occidit in ipſo tꝑe,& arã deſtru- ut fecit Phi- ſcidit ueſtimenta ſua ad eos, & operuerunt preęliũ in die ſabbathorũ, et dixerunt ad alde. Et uene eos: Reſiſtitis et nũc adhuc:exite, et fa- 665 oriæ eius habebät in cintate · Tunc deſcenderunt ſunt ſenes multi quęrẽtes iudiciũ et iuſtitiã in deſer tũ,& ſederũt ibi ipſi,& filij etus, et mu- lieres eorũ,& pecora eorũ, qm† inunda X non obtinuit uerũt ſup eos mala. Et renunciatũ eſt ui Gtio eius ablata ris regis, et exercitui ꝗ erãt in leruſalem ciuitate Dauid, qm̃ diſceſsiſſent uiri qui- dam, qui diſsipauerunt mandatum regis lata eſt, et co in loca occulta in deſerto,& abijſſent obis poſt illos multi. Et ſtatim perrexerunt G& conſtituerunt aduerſus eos cite ſecundum uerbũ regis Antiochi et fugerãt in ci⸗ uiuetis. Ei dixerunt: Nõ exibimus, ne- ccendere que faciemus uerbũ regis ut polluamus diem ſabbathorũ Et concitauerunt ad- es acceſſerunt uerſus eos pręlium. Et non rñderunt eis⸗ nec lapidem miſerunt in eos, nec opila- uerunt loca occulta, dicentes. Moriamur omnes in ſimplicitate noſtra, et teſtes c- runt ſuper nos cœlum, et terra quod iniu ſte perditis nos. Etintulerũt illis bellum ſabbathis, et mortui ſunt ipſi et uxores eorũet filij eorum, et pecora eorũ uſq; ad mille animas hominum Et cognouit buerunt ſuper eos ualde. Et dixit uir ꝓ- ximo ſuo: Si omnes fecerimus ſicut fra- tres noſtri fecerunt, et non pugnaueri- mus aduerſus gentes pro animabus no ſtris et iuſtificationibus noſtris, nunc ci⸗ tius diſperdent nos à terra· Et cogitaue⸗ runt in die illa, dicentes: Omnis homo quicũq; uenerit ad nos in bello die ſab- bathorum, pugnemus aduerſus eum, et non moriemur omnes, ſicut mortui ſunt fratres noſtri in ocultis. Tunc congrega ta eſt ad eos ſynagogarludæorum for- tis uirihus ex Ifracl, omnis uoluntarius in lege, et oẽs quifugiebãt à malis addi- ti ſunt ad eos, et facti ſunt illis ad firma- mentum. Et collegerunt exercitum, et percuſſerunt peccatores in ira ſua, et ui⸗ ros inquos in indignatione ſua, et cæ- teri fugerunt ad nationes, ut euaderent. Etcircuiuit Mathathias, et amici elus, et deſtruxerunt aras, et circunciderunt pueros incircunciſos quotquot inuene⸗ CG. 4 rum 8. indurauerut Aſicęora — 8 — * * ————— 4— —“— — 4 Liber I. ¶ luda⸗ ludaæis præſerluu runt in finibus Iſraẽi in fortitudine. Et ꝑ- ſecuti ſunt fllios ſuperbię.& proſperatũ eſt opus in manibus eorum,& obtinue- runt leg? de manibus gentium,& de ma nibus regũ,& non dederunt cornupec- & uori. Et appropinquauerũt dies Ma- tiathię moriẽdi,& diacit filijs ſuis. Nũc cõfortata eſt ſuperbia,& caſtigatio,& tempus euerlionis,& ira indignationis. Nunc ergo õ flij, æmulatores eſtote le- gis,& date antmas ueſtras pro teſtamen to patrũ ueſtrorũ,& mementote operũ patrum, quæ fecerunt in generatiomibus ſiiiʒ,& accipietis gloriam magnã,& no men eternũ.¶ Abrahã nonne in tentatio ne inuentus eſt fidelis,& reputatũ eſt ei ad iuſtfꝛam:ij Ioſeph in tempore angu- ſtie ſue cuſtodiuit mandatũ,& factus eſt dñs Mgypti.i Phinees pater noſter, 2e nando zelũ dei, accepit teſtamentũ ſacer dotij ęterni.iſ leſus dum impleuit uerbũ, facdus eſt dux in ſiraẽl. Caleb dum te- ſtificat in eccleſia, accepit hęreditatem. Dauid m ſua miſericordia conſecutus eſt ſedem regni in ſecula · Eltas dũ ze- lat zelum legis, receptus eſt in cœlum. Ananias& Azarias& Miſacl, credè- tes, liberati ſunt de flãma. Daniel in ſua ſimplicntate liberatus eſt de ore leonum. Et ita cog:tate per generationem& ge nerationsè, quta omnes qui ſperãt in eũ, non infirmant᷑ Üt à uerbis umi peccato/ ris ne timuerttis, quia gloria eius, ſtercus & uermis eſt: hodie extollitur,& cras non muenietur, quia conuerſus eſt in ter ram ſuam,& cogitatio eius perijt · Vos ergo filij cõfortamini,& uiriliter agite in lege, quia cũ feceritis quę uobis præ- cepia ſunt in lege à dño deo ueſtro, in ĩpia glorioſi eritis. Et ecce Simon frater ueſter, ſcio quod uir cõſilij eſt, ipſum au dite ſemper,& ipſe erit uobis pater. Et Iudas Machabeus fortis uiribus à iuuen tute ſua, ſit nobis princeps militię,& ip- ſe aget hellũ populi. Et adducetis ad uos omnes factores legis,& uin dicate umdi ctam popult ueſtri. Retribuite retributi- onem gentihus, et intendite in preceprũ legis. Et henedixit eos,& appoſitus eſt ad patres ſuos. Et deſunctus eſt anno cen teſimo& quadrageſimoſexto,& ſepul- tus eſt à fllijs ſuis in ſepulchris patrũ ſuo rum in Mod'n, ct planxerunt eum om- nis ltasl planctu magno. 4 kidas ℳ ollorune— &⅓ Seron Hræ euuon inter, HRc. Cap. III. BTurrexit ludas quiuocabai Macha 41 bæns filius eius pro eo, et adiuuabãt eum oẽs fratres eius, et uniuetſi qui ſe cã iunxer ãt patri eius, tt pręlinbant oxiũ Iſxael cũ lętitia. t dilatauit geori plo ſuo, et induit ſe loricã ſicut gixas, etſuc cincit ſe arma bellicaſua in ytiiſ, et ſ tegehat caſtra gladio ſuo. Similt ſaaus eſt leoni in operibus ſuus,etſicu cauuſus leonis rugiens in uenatiene Bipeſecu⸗ tus eſt iniquos, perſcrutas eos et qui con turbabant populũ ſuũ, eos ſuccenditſĩ⸗ mis, et repulſi ſunt inimici eius prę timo re eius, et omnes operarij in quttatis cõ turbati ſunt, et directa eſt ſalus in manu eius. Et exacerbhabat reges multos, etlæ tificabat lacob in operibus ſuiseet inſe/ culũ memoria eius in hñdidione, t pet ambulabat ciuitates Iuda, etperdidit m pios ex eis, et auertit iram ab lliadl. Et nominatus eſt uſq; ad nouiſimũ tenæ, et cõgregauit pereuntes. Et cõgreguit Apollonmus gentes, et à Samaria uitute multã et magnã, ad bellandã contaall ratl. Et cognouit Iudas, et exiſt obuiam illi, et percussit, et occidit illu-, et cecide⸗ runtuulnerati multi, et reliqut fugetunt. et accepit ſpelia eorũ, et gladium Apel lonij abſtulit Iudas, et erat pugnans in eo omnibus diebus.Et audiuit derõprin ceps exercitus Syrię quod congreguui Iudascongregationem fidelium, tteccle ſiam ſecum, et ait: Faciam mihi nomen et glorificabor in regno.et debellbol dam, et eos qui cum ipſoſunt, qui ſpeme bant uerbum regis. Et præparauitſe t aſcenderũt cum eo caſtra impiorum bot⸗ tes auxxiliarij, ut facerent uindictam im lios lſraẽl. Et appropinquaueruntuſque ad Bethoron, et exiuit Iudas cbuimm †lis) cum paucis. Vt autemuidennt exercitum uenientem ſibi obuiam dint runt Iudæ: Quomodo poterimuspauct pugnare contra multitudinem hanctm⸗ tam, et tam fortem, et nos fauigatiſumus jeiunio hodie: Etait ludas, Facllect concludi multos in manu pancorum, c non eſt differentia in conſpectu dei ce⸗ ....*CtiOlld li uberare in multis, et in paucis: qnon ꝗ ..—, 1 non in multitudine exercitus uiee⸗ belli,ſed de cœlo fortuudo eſt. hnn aiizutdio n pugnn hlegbhus wanielacj ciis 605 N jcslüdito rncltus elus Wetteäl nliqul a aut ceci zalormid 1k,& pe duprelis) mliuit au gians eſt anwerreit mulde: apencla aatlls ute tinquod d &tribu aſonöo antolleret dhw erin dsinlam antelarg. e,t an zentauin dalde,. exnte Djlamhor ipennegt rucyadh wiechäßt titeimed Amnnchuit deindab antmit ennäan 6 dniiuie wiamedl dhentore lidageor a Ntre laud ex piluin rpim bnen,3 tnes.E Dmnin dede 54 9 un 8 a, ttr. ſin, Dan vmi aa a 9 4 di 1 int a a an auluud 1 ladding ktaranaeiniti, erudu cuianie, ttuea äun 21 aübtaniſe 11 nerat müig 1 ad ütt palnnitla aO Kult häuarpn Sa dö detann erin ſungn an longreguont ancam etzt lwiem x iHcaborunritht ad tess qieniziſm del abun nzurmült dr eiteumcriennt 2n iliri uttegmih adl. Btapradhulis e Roron, Äüh. ſem ensſthams d uum uveniennständt 1a We(uarhe 7 re contramti i 1 1 3 Mi müttl ds kferemhäc 3 mr inwule mällitudm 4 de cabb 1 Machabæorum. 378 niãt ad nos in multitudine contumaci,& cũ eis quadraginta millia uirorũ,& feptẽ ſuperbia ut diſperdant nos,& uxores no millia equitũ:ut uenirent in terram luda, ſtras,& filios noſtros,& ut ſpolient nos:& diſperderent eam ſecundũ uerbũ re/ nos uero pugnabimus pro animabus no/ gis. Et proceſſerũt cum uniuerſa uirtute Kris,&e legibus noſtris,& ipſe dñs conte ſua,& uenerũt:& applicauerũt Emmaũ ret eos ante faciẽ noſtram: uos aũt ne ti⸗ in terra campeſtri. Et audierũt mercato- mueritis eos · Vt ceſſauit aũt loqui inſilu, res regionũ nomen eorũ,& acceperunt it m eos ſubito,& cõtritus eſt Seron, G& argentũ.& aurũ multũ ualde,& pueros, excercuus eius in cõſpectu ipſius,& per& uenerũt in caſtra, ut acciperent fllios ſecutus eſt eũ in deſcenſu Bethorõ uſq Ifras in ſeruos,& additi ſunt ad eos ex- in cipũ,& cecidẽrũt ex eis octingenti ercitus Syrię,& terrę alienigenarũ. Et ui viri, reliqui aũt fugerũt in terram Phili-⸗ dit ludas,& fratres eius quia multiplica- ſijm. Et cecidit timor ludę ac fratrũ e- ta ſunt mala,& exercitus applicabant D iu.& formido ſuper oẽs gentes in circui ad fines eorũ,& cognouerũt uerba regis tu eoꝶe,& peruenit ad regẽ nomen eiꝰ, quę mandauit populo noſtro in interitũ, & de prelijs Iudę narrabant oẽs gentes.& conſummationè,& dixerũt unuſquiiq; Vt audiuit aũt rex Antiochus ſermones ad proximũ ſuã: Rrigamus deiectionem jſtos iratus eſt ammo,& miſit,&congre populi noſtri,& pugnemus pro populo gauit exercitũ uninerſi regni ſui, caſtra noſtro,& ſanctis noſtris. Ut congregatꝰ ſortia ualde:& aperuit ęrariũ ſuũ,& de- eſt conuentus, ut eſſent parati in preliũ, qin ſtipendia exercitui in annũ,& man-& ut orarent,& peterent miſericordiam dauit illis ut eſſent parati ad omnia. Et& miſerationes. Et leruſalẽ non habita- uidit quod defecit pecunia de theſauris bat᷑, ſed erat ſicut deſertũ: non erat qui in ſus.& tributa regionis modica propter grederet᷑,& egrederetur de natis eius,& duſenſiouẽ᷑,& plagam quam fecit in ter⸗ lanctũ conculcabat᷑,& ſilij alienigenarũ ra,ut toileret leg:tima quę erant à primis erant in arce, ibi erat habitatio Gentiũ, diebus,& timuir ne non haberet& ſemel& ablata eſt uoluptas à Iacob,& defe- & bis in ſumptus,& donaria quę dede- cit ibi tibia& cithara. Et congregati rat ante larga manu,& abundauerat ſupꝑ ſunt& uenerũt in Maſpha contra leruſa teges, qui ante eũ fugerant. Et conſterna Iẽ: quia locus orationis erat in Maſpha an tus erat animo ualde,& cogitauit ire in te in Iſraẽl. Et ieiunauerunt illa die,& in Herſidẽ.& accipere tributa regionũ,& duerũt ſe cilicijs,& cinerẽ impoſuerunt congregare argentũ multũ. Et reliquit capiti ſuo,& diſciderũt ueſtimenta ſua, L yſam hominẽ nobilẽ de genere rega-& expanderũt libros legis, de quib ſcru liſuper negotia regia à flumine Euphra⸗ tabant Gentes ſimilitudinẽ ſimulachro- ee uſq; ad fumen&Æ gypti,& ut nutriret rũ ſuorũ,& attulerũt ornamenta ſacerdo Antiochũ flliũ ſuũ, donec rediret. Et tra- talia,& primitias,& decimas,& ſuſcita- didit ei mediũ exercitũ,& elephantos, uerũt Nazaręos, qui impleuerant dies, &mandauit ei de omnibus quę uolebat,& clamauerũt uoce magna in coœlũ, di⸗ ¶ & de inhabitantibus Iudęam,& Ieruſa- centes: Quud faciemus iſtis,& quo eos ſe,& ut mitteret ad eos exercitũ ad con⸗ ducemus?& ſana tua conculcata ſunt, terendam& extirpandam uirtutè Ifraẽ!,& contaminata ſunt,& ſacerdotes tui fa & reliquias Ieruſal?,& auferendam me- ciii ſunt in luctã,& in humilitat?,& ecce moriam eorũ de loco,& ut conſtitueret Nationes couuenerũt aduerſum nos, ut habitatores filios alienigenas in omnibꝰ nos diſperdãt: tu ſcis quę cogitant in nos. iinibus eorũ.& ſorte diſtribueret terram Quomodo poterimus ſubſiſtere ante fa- eoꝶ. t rex aſſumpſit partẽ exercitus re ciẽ eorũ, niſi tu deus adiuues nos? Et tu- ũidui,& exiuit ab Antiochia ciuitate re, bis exclamauerũt uoce magna. Et poſt gni ſui in anno centeſimo,& quadrageſi hęc conſtituit ludas duces populi, tribu- moſeptimo,& transfretauit Euphraten nos& decuriones. Et dixit his qui ędi Dent. 0.2 flumen,& perambulabat ſuperiores re- ficabant domos,& ſ ponfabant uxores, et lud. 7.3 giones. Et elegit Lyſias Ptolemęũ filiũ plantabant uineas,& ſormidoloſis, ut re- Dorymini,& Nicanorẽ,& Gorgiam, dirent unuſquiſq; in domũ ſuam ſecun- mros potentes ex amicts regis,& miſit dũ legè Et mouerũt caſtra,& collocaue cum Cce 5 runt — . —————— — 8— 3 ——— 5— *—““ 3 — — “ „— 8 2 4 8** 8 v 1t 4 Juftrs Immat. Et ait ludas, Ac- cingimini,& eſtote fiiij potentes,& eſto te parati in mane: ut pugnetis aduerſus Nationes has, quę conuenerunt aduerſus nos diſperdere nos,& ſancta noſtra: ꝗm̃ melius eſt nos mori in bello, quàm uide- re mala gentis noſtrę,& ſanctorũ · Sicut aũt fuerit uoluntas in cœlo, ſic fiat. C mſidianti Gorgiæ occur rit Iu- das.(ap. IIII. A B Laſſumpſi Gorgias quinq; millia ui rorũ,& mille equites electos,& moue runt caſtra nocte, ut applicarent ad caſtra Iudęorũ,& percuterent eos ſubito,& fi lij qui erant ex arce, erant illis duces. Et audiuit ludas,& ſurrexit ipſe,& poten- tes percutere uirtutẽ exercituũ regis, qui erant in Emmaũ. Adhuc enim diſperlus erat exercitus à caſtris. Et uenit Gorgi⸗ as in caſtra ludę noctu,& neminè inue- nit,& quęrebat eos in monubus, quoni- am dixit:Fugiunt hi à nobis. Et cũ dies factus eſſet, apparunt ludas in campo cũ tribus millibus uirorũ tm, qui tegumen- ra,& gladios non habebant ut uolebant, & uiderunmt caſtra Gentiũ ualida,& lo- ricatos,& equitatus in circuitu eorũ,& hi doct ad prgliũ. Et ait ludas urris qui ſecũ erant:Ne timueritis multitudinẽ eo Hxo24.b rũ,& impetũ eorũ ne formidetis. Me⸗ mentote qualiter ſalui facti ſunt patres no ſtri in mari rubro, cũ fequeretur eos Pha rao cũ exercitu multo. Et uuc clame- mus in cœlũ,& miſerebitur noſtri dñs, & memor erit teſtamenti patrũ noſtro- rũ,& conteret exercitũ iſtũ ante faciem noſtram hodie,& ſcient omnes gentes quia eſt qui redimat,& liberet Iſraẽl. Et eleuauerunt alienigen? oculos ſuos,& ui derunt eos uenientes ex aduerſo. Et exie runt de caſtris in pręliã,& tuba cecine runt hi qui erant cum Iuda. Er congreſsi ſunt,& contritę ſunt gentes,& fugerunt in campũ. Nouiſsimi astomnes cecide/ runt in gladio,& perſecuti ſunt eos uſq; Gezeron,& uſq; in campos Idumeę,& Azoti,& lamnię,& ceciderunt ex illis uſq; ad tria uillia uirorũ. Btreuerſus eſt Iudas,& exercitus eius, ſequens eũ. Di- x.tq́; ad populũ:Non concupiſcatis ſpo ha:quia beilũ contra nos eſt,& Gorgi- as.& exercitus eius prope nos in monte: ſed ſtate nunc contra inimicos noſtros et expugnate eos,& ſumetis poſtea ſpolia . eca⸗ Liber J. ſecuri. Et adhuc ſoquente luqa h erer ami apparuit quędam ptroſpiciens qemonte. uc Et uidit quod in fug un converſi ſunt,&e lper ſuccenderũt caſtra, fumus em̃ cui nätba 0 blonotu⸗ tur. declarabat quod fad eſt Cuibus iè. ſmarimm li conſpectis timuerũtualde afpicientes ülteosc ſimul,& lIudam,& exercitr in campo pa abrrent a ratũ ad preliä. Etfugerunt onnesin cam nunl 9 pu alienigenaße,& ludas renerſus eſt ad Kämun 1 ſpolia caſtrorũ,& acceperunt aurümoj contam tũ,& argentũ,& hyacinthi,& purpur lnirannd marinam,& opes maguas. Bt conueri Mnnc hymnũ canebant,& denedicehamt df ulbcon in cœſũ qm̃ bonus eſt, qm in ſeculũ miſe- tigeſorte— ricordia eius. Et facta eſt lalus magna in ummaue Iſrael in die illa. Quiĩcunq; aut alienige⸗ lül narũ euaſe runt, uenerunt,& nunciaueſi aimuin Lyſię uniuerſa quę acciderũt. Qubusſi ehnpheta le auditis conſternatus animo deftcichat ipide quod non qualia uoluit, taſta comigerůdt narst in Iſratl,& qualia mandauit rex. Itſe- ais quenti anno congregauit L yſias uirorũ Eädagtü⸗ electorũ ſexaginta millia,& cquitũ qum mulicd que milſta, ut debeſtaret eos. Et uenera- iaR in ludęam,& caſtra poluerunt in Betho 0 uirenſt ron,& occurrit illis luaas cũ decèmilie ampolu bus uiris. Etuiderunt exercuũ font,& Khornnss orauit,& dixit: Benedictus es ſauuatorll liredan raẽl, Iqui contriu ſti impetũ potentisin:Nenuenlam manu ſerui tui Dauid,& tradidiſtica-„Resichlumn ſtra alienigenarum in mann lonarte3tij nt Bta Saul,& armigert eius. Conclude exerct 14 ügeli tũ iſtũ in manũ populi tui liracl,& con- Bueu) fundat in exercitu ſuo.& equitibus. Da imn,d illis formidinẽ,& tabefac audaciam un- tiüpera tutis eorũ,& commoueant connitione fium ſua. Deijce illos gladio diligemiãte,& wütnie collaudent te omnes qui ncuerütnomen ſttdämni tuũ in hymnis. Et commiſeruntpteliũci aunzd ceciderunt de exercitu Lyſie qumq; mil anns lia uirorã. Videns aũt L yſias fugam ſuo u,ab rũ,& lIudeorũ audaciam,& quodpam npmm ſunt aut uiuere aut mori forttter, adift an det Antiochiam,& elegit milites,ut mulnpli anciſ 3— 3 TM 5 dulb. cati rurſus uenirent in ludęam. Diæut att uä i liſunt Wänet, Iudas,& fratres eius: Ecce contr 6 inimici noſtri: aſcendamus nunc mmnda htth re ſancta,& renouare. Bt congtegam E 88 eſt omnis exercitus,& aſcenderumt i mals montem Kion. Et udlerunt ſanciſicato- fum.ſer 8 7; 1 N 9 nem defertam,& aliare prophanatn- a i hs portas cxuſtas,& in auriſs uetpolann den ſicut in ſaltu uel in montib',& ih 41 wuum ria diruta. Bt ideruntueſmend wälen 93 tah 1h⸗ 3 ehn 4 2 na wüetan 91 aga 3n nade Nt 38 lih henr 4 müülh m e d n ine 4 V en in nuan antn e A 1 reis. iie nan U Er Veretacnn 19 niunaad * 2 Ss ordern, 4 5 jſeanzin up t dbebr mn m d dü aen occunt ttde ArC. DtuiGennaa ro Kärrrömaen . r ui conruten ead n wen erui tu Duuli 2 enion e nmanüypjäir ann i exerchialteal at nidina dc nan tü, Rcrarr en er eice ile ualän! on ſent te omsqaheden dan ymiis lereinii ant e cranehe een tüä. Videbit — arnt viuere neenc,s, 12 um Keſatir da lwWuenirene S Vkfaneses e dan volttadcnteſ „rene tel 1 19 1, Srncana 5 Erts cxerc,, 1 Loon Ftwi 9 en ketuam A 1 — us dnn, 57 Katvelcwolt 4 u. Ptliceuyte, 1 Klec⸗ hhte 0 anserunt plancdu magno,& impoſue- ant cinerẽ ſuper caput ſuũ,& ceciderũt infaciè ſuper terram,& exclamauerunt tubis ſiguorũ, et clamauerunt in ccœlum. Tunc ordinauit Iudas uiros ut pugnarèt a Wwerſus eos qui erant in arce, donec e- mundarent fancta. Et elegit ſacerdotes ſi ne macula, uoluntatem habentes in lege dei,& mundauerunt ſancta,& tulerũt la pides contaminationis in locũ immũdũ. Et cogitauit de altari holocauſtorũ quod rophanatũ erat, quid de eo faceret. Et in cidtt illis conſiliũ bonũ, ut deſtruerẽt il- lud: ne forte illis eſſet in opprobriũ, quia contaminauerunt illud gentes,& demo- liti ſunt illud. Et repoſuerũt lapides in mõ te domus in loco apto, quoaduſq; ueni- ret propheta,& reſponderet eis. Et acce- F perũt lapides integros ſecundũ legem, et diſicauerũt altare nonũ ſecundũ illud ꝙ ſuit prius,& ędificauerũt ſancta,& que intra domũ erant intrinſecus,& ędẽ,& atria ſlanctificauerunt.Et fecerãt uaſa ſan ca noua,& intulerũt candelabrã,& alta re incenſorũ,& menſam in temp!ũ. Etin cenſum poſuerũt ſuper altare,& accẽde- tüt lucernas quę ſuper candelabrũ erant, & lucebant in templo. Et poſuerunt ſu- permenſam panes,& appenderũt uela, & conſummauerũt omnia opera queę fe- cerant. Et ante matutinũ ſurrex erũt quin ta& uiceſima die menſis noni(hic eſt mẽ ſis Casleu) centeſimi quadrage ſimiocta- ui anni,& obtulerũt ſacriflciũ ſecundum legẽ ſuper altare holocauſtorum nouum, quod fecerunt. Secundũ tempus,& ſecun dum diem in qua contaminauerunt illud gentes, in ipſarenouatũ eſt in canticis, et G eitharis,& cinyris,& in cymbalis. Et ce cidit omnis populus in faciẽ;,& adoraue- runt,& benedixerunt in cœlũ eum quii proſperauit eis. Bt fecerunt dedication? altaris dtehus octo,& obtulerunt holo- cauſta cũ lętitia,& ſacrificiũ ſalutaris,& Haudis. Et ornauerunt faciẽ templi coro- ms aureis,& ſcutulis,& dedicauerunt portas, et paſtophoria, et impoſuerunt e- s ianuas. Etfacta eſt letitia in populo ma gna ualde, et auerſum eſt opprobrium gẽ me.c tium. Et ſtatuut Iudas, et fratres eius, et uniueria eccleſia Iſxael, ut agatur dies de- dicationis altaris in tẽporibus ſuts ah an- no mannum per dies oclo à quimta uice- limo die meſis Caslcu, cum lętitta et gau dio. Machabæorum: dio. Et ędificauerunt in tempore illo mò tem Sion,& per circuitum muros altos, et turres firmas, nequando uenirent gen- tes, et conculcarent eum ſicut antea fece runt. Et collocauit illic exercitum, ut ſer- uarent eum, et muniuit eum ad cuſtodien dam Bethſuram ut haberet populus mu- nitionem contra faciem Idumeę. Cludas Machabaus uarias gentes contra ſe puu nante? deiucit. Cap. V. Tfactum eſt, ur audierunt gẽtes in cir cuitu quia ędificatum eſt altare, et ſan ctuarium ſicut prius, iratæ ſunt ualde, et cogitabant tollere genus lacob g erant inter eos, et cœperũt occidere de popu- lo et perſequi. Bt debellabat Iudas fiiios Efau in Idumea, et eos qni erant in Ara- bathane: quia circum edebant Iſract᷑litas, et percuſsit eos plaga magna.Et recorda tus eſt malitiam flliorum Bean, qut erant populo in laqueũ, et in ſcandalũ, inſidi- antes ei in uia, et conc uſi ſunt ab eo in turribus, et applicuit ad eos, et anathema tizauit eos, etincendit turres eorum igni cũ omnibus qui in eis erant. Ettranſuit adfilios Ammon, et inuenit manũ fortẽ, et populũ odioſum, et Timotheũ ducèẽ iplorũ, et commuſit cum eis pręlia multa, et contriti ſunt in conpectu eorũ, et per- cuſsit eos, et cepit Gazer ciuitatẽ, et flias eius. et reuerſus eſt in ludęam.Et congre gatę ſunt gentes quę ſunt in Galaad, ad- uerſus Iſraẽlitas qui erant in finibus eo- rũ, ut tollerẽt eos, et fugerunt in Datheſ- man munitionẽ, et milerũt literas ad Iu- dam et fratres cius, dicentes: Congregatę B ſunt aduerſum nos gentes per circuĩtũ, ut nos auferant, et parant uenire, et occupa- re munitionẽ in quam confugimus, et Ti motheus eſt dux exereitus corũ. Nunc ergo ueni et eripe nos de manibus eorũ, quia cecidit miltitudo de nobis. Etom- nes fratres noſtri qui erant in locis Tu- bin, interfecti ſunt, et captiuas duxerumt uxores eorũ, et natos, et ſpolia, et pereme rũt illic ferè mille uiros. Et adhuc epiſto le legebant᷑, et ecce alij nuncij uenerunt de Galilea conſciſsis iunicis, nunctantes ſecundũ uerba hęc, dicentes conueniſſe aduerſum ſe à Ptolemaida, et Iyro, et 81 done, et repleta eſt omnis Galilęa alieni- genis ut nos cõſumantt. Vt audiuit aũt lu das et ppts ſermones iſtos, cõuenit èccſa —. magna A * — — „ 8 —ÿÿ— ööääääʒ“— ſuis qui in tribulatione erant, et expugna bant᷑ ab eis.Dneitq; Iudas Simoni fratri ſuo: Elige tibi uiros,& uade,& libera fratres tuos in Galilęa: ego aũt,& frater meus Ionathas ibimus in Galaaditim. Et reliquit loſephũ filiũ Zacharię,& Aza⸗- xiam duces populi cũ reſiduo exercitu in Iudgęa ad cuſtodiam,& precepit illis, di- cens: Præeſtote populo huic,& nolite bellũ committere aduerſum gentes, do- nec reuertamur. Et partiti ſunt Stmoni uiri tria millia, ut iret in Galileam: Iudæ aũt octo millia in Galaaditim.Et abijt 8i monin Galilęam,& commiſit pręlia mul ta cũ Gentibus,& contritę ſunt Gentes à facie eius,& perſecutus eſt eos uſq; ad portam Ptolemaidis,& ceciderũt de gẽ tibus fere tria millia uirorum,& accepit ſpolia eorũ,& aſſumpſit eos qui erant in Galilęa,& in Arbatis cũ uxoribus,& natis& omnibus qugę erantillis,& addu xit in ludęam cũ lętitia magna. Et ludas Machabęus,& lonathas frater eius tran ſierũt Iordanẽ,& abierũt uiam triũ die- rũ per deſertũ. Ht occurrerunt eis Nabu thei,& ſuſceperũt eos pacifice,& narra uerũt eis omnia quę acciderani fratribus eorũ in Galaaditi de,& quia multi ex eis comprehenſi ſunt in Baraſa,& Boſor,& in Alimis,& in Caſphor,& Mageth, et Carnain, he oẽs ciuitates munitę,& ma- gnę.Sed& in cęteris Galaaditidis tenen tur comprehenſi,& in craſtinũ conſtitue rũt admouere exercitũ ciuitatibus his, et comprehẽdere,& tollere eos in una die. Et conuertit ludas,& exercitus eius ui- am in deſettũ Boſor repente,& occupa- uit ciuitatẽ,& occidit oẽm maſculũ in o- re gladij,& accepit omnia ſpolia eorũ, et ſuccẽ dit eam igni.Et ſurrexerũt inde no cte,& ibant uſq; ad munitionẽ. Et factũ eſt diluculo, cũ eleuaſſent oculos ſuos,& ecce populus multus, cuius non erat nu- merus, portantes ſcalas,& machinas ut comprehenderent munitionem,& expu gnabant eos. Et uidit Iudas quia cœpit bellũ,& clamor belli aſcẽdit ad cœlũ ſi- cut tuba,& clamor magnus de ciuitate, & dixit exercitui ſuo: Pugnate hodie ꝓ fratribus ueſtris. Et uenit tribus ordini- Pus poſt eos, et exclamauerunt tubis, et clamauerũt in oratione. Et cognouerũt caſtra Timothai quia Machabaus eſt. t . pe⁸* Liber I. magna cogitare quid facerent fratribus plaga magna, et ceciderũt refugerũt à facie eius,et percuſſent en ex eisin di la fere octo millia uitorũ. 3 anudhen das in Mappha, et expugnauit, et cepit eũ, et occidit dẽm malculũ eiui,et allam plit polia eius, et ſucctdit cam Igui. in. de perrexir, et cepit Casbometiageth, et Boſor, et reliquas ciuitates Galaaqiti- dis. Poſt hęc aũt uerba, congtegauit Ti- motheus exercitũ alium, etcaſir poſuit contra Raphon trans torrent. Etmuſtt ludas ſpeculari exercitũ,etrenãciauert el, dicentes: Quia conuenerũt ad eũ ocs gentes quę in ctrcuitu noſtroſunt, et ex- ercitus multus nimis, et Arabes conèise rũt in auxiliũ ſibi, et caſtra pqſuert trĩs torrentẽ, parati ad te uenirein pteliu. Bt abijt Iudas obuiam illis. Etait Timothe us principibus exercitus ſui: C appto- pinquauerit Judas, et exercitus eius ad torrentẽ aquę: ſitranſiertt ad nosprior, non poterimus ſuſtinere eũ: quia potem poterit aduerſum nos:ſi uero timueri ni ſire, et poſuerit caſtra extra flumè nan fretemus ad eos, et poterimus aduerius i lũ. Vt aũt appropinquaunt ludas adtor. rentem aquę, ſtatuit leribas populi ſcem torrentẽ, et mandauit eis, dic ens: Nem⸗ nẽ hominũ reliqueritis, ſed neniamom- nes in prælium. Bt transfretauit adillos prior, et omnis populus poſt eũ, et contri te ſunt oẽs gentes à facie eorũ, et proie/ cerãt arma ſua, et fugerãt ad phanò qudd erat in Carnaim. Et occupauitpſeam ci- uitatẽ, et phanũ ſuccendtt igni cĩ omm bus queę erant in ipſo, et oppteſſa eſ u naim, et non potuit luſtinere contrahaci ludę. Et congregauit ludas uniuetſos l ratlitas qui erant in Galaaditide.Amini mo uſq; ad maximũ, et uxores eoni,etna tos, et uaſa, et exercitũ magnũ ualde, u uenirent in terram ludę. Etuenerũt uiq Ephron, et hęc ciuitas magna in ingrcfu poſita, munita ualde, et non erat decim- re ab ea dextra uel ſiniſtra,ſed per med/ am iter erat. Et incluſerũt ſe qui enmeim ciuitate, et obſtruxerũt portas upidi 1 et miſit ad eos ludas uerbis paciſetʒ ci cens: Tranſeamus per terramueſtramalt eamus in terram noſtram, et nemo uode nocebit, tantum pedibus tranſihmus kt f nolebant eis aperite. Et præcepitluin prę dicari in caſtris, ui— 2u quiſq in quo erat loco, et applenem zarrut. rnd an mana mümcke, aptſpo aukatẽ lu iluntlorc gotBette gaatremos aurm vian Kaſcdd tpudio alnemo e raantinpe uuu&e l anltatere aenaidts,: 8K AZa natu, R nacama apnxnare aunoto amexerc exitit Go Kcbainmil hdos&. aederüt vailia i dlo qu ans eils,er plaätne iperque luda&e! weinconl icinudi anütadee ailudas S alics E dercul lund ei duuu gtm eiigenatä eldheill änoüt ekexeit) dinach lntanze iücce um d re (Auch 92 n 90 — — = lr mcne 9 Gen 4 tt dn w- 1 Kie un ahi ¹„ 43b Atu aän e Radch 1 1 cht dtd d terun d zesnad i 1 im 1 alaeaa d e daa di e Aänanm d dulunmae de. a müü Da iaamaee tudims cydesaa ſa ie unr un, R käagn ſan der Nermulin de alualan a ipolleichd. 1 Mulewen 1 triryn 4 A* Acy. hu die 92 töeemnm. n anärähn en 1 prelim ha 8 omnüngagee 2* veos ganaine — umlatii iat Cnmnrag ai dn i etpienitm ie d pr anualat —* non rutent 1 Blcrnpanena a quiermnan 2 ugumiuein tuaſn geriniut wnau n rometbecaus äih a muniautumtän ea destatitink tet en Ruriſaimn are, nattifttt iltad erlhi .Tanſennunne in us interentn ebit mmttn bantesayen dicaiitncln- W „W in coet 2hE V i h 1 31 1 ¹ 1 zen Machabæorum. 380 ſeuiti uirtutis.& oppugnauit ciutatem tẽ Elymaidè in Perſide nobiliſsimam&e ilum tota die,& tota nocte,& tradita eſt copioſam in argento& auro, templãq́; 0 it ciit ciuitas in manu eius,& peremerũt o?ẽm in ea locuples ualde,& illic uelamina au malculã in ore gladij,& eradicauit eam, rea,& loricę,& ſcuta, quę reliquit Ale- & accepit ſpolia eius,& tranſiuit per to xander Philippt rex Macedo, qui regna tan ciuitatè ſuper interfectos. Et tranſæ uit primus in Gręcia. Et uenit,& quęre relsi ſunt Iordanẽ in campo magno, cõ bat capere ciuitatẽ,& deprę dari eam, et na faci? Bethſan. Et erat ludas congre- non potuit, qm̃ innotuit ſermo his qui e- gans extremos,& exhorrahat populum rant in ciuttate, et inſurrex erũ t in pręlĩ. per iotam uiam, donec uenirẽt in terram et fugit inde, et abijt cũ triſtitia magna., luda,& aſcẽderũt in montẽ Sion cũ lęti et reuerſus eſt in Babyloniam. Et uenit tia,& gaudio,& obtulerũt holocauſta, qui nunciaret ei in Perſide: Quia fugata quod nemo exx eis cecidiſſet, donec re- ſunt caſtra quę erant in terra luda, et ga verterent in pace. Et in diebus quibus e- abijt Lyſias cũ uirtute forti in primis, et rat ludas& lonathas in terra Galaad, et fugatus eſt àf acie Iudęorũ, et inualuerũt gimonfrater eius in Galilęa contra faciẽ armis et uiribus, et ſpolijs multis, quę ce- Ptolemaidis, audiuit loſephus Zacharię perũt de caſtris quę exciderũt, et quia di Blius,& Azarias princeps uirtutis res be ruerũt abominationẽ quam ędificauerant ne geſtas,& pręlia quc facta ſunt,& di- ſuper altare quod erat in Ieruſalẽ᷑, et fan- xit: Faciamus& ipſi nobis nomẽ,& ea ctificationẽ ſicut prius circundederũt mu mus pugnare aduerſus gentes quę in cir- ris excelſis, ſed et Bethſuram ciuitatẽ ſu- cuitu noſtro ſunt. Et prę ceptt his qui e- am. Et factũ eſt, ut audiuit rer ſermones rant in exercitu ſuo, et abierũt lamniam. iſtos eæpauit, et commotus eſt ualde, et Et exiuit Gorg as de ciutate,& uiri e⸗ decidit in lectũ, et incidit in languorem us obuiam illis ĩ pugnam. Et fugati ſunt prę triſtitia, quia non factũ eſt licut cogi loſephus& Azarias uſq; in fines ludeę, tabat. Et erat illic per dies multos, quia B & ceciderũt illa die de populo Iſraẽl ad remota eſt in eo triſtitia magna, et arbi- duo mulia uiri,& facta eſt plaga magna tratus eſt ſe mori. Et uocauit oẽs amicos in populo, quia non audierunt Iudam& ſuos, et diæit illis: Receſsit ſomnus ab ocu kratres eius, exiſtimantes fortiter ſe factu- lis meis, et concidi, et corrui corde prę ſo ros:ipſi aãt non erant de ſemine uirorum licitudine, et dixi in corde meo: In quan llorũ per quos ſalus facta eſt in Iſraẽl. Et tam tribulationè deueni, et in quos fruci⸗ uiri luda& fratres eius magmficati ſunt triſtitię in qua nunc ſum, qui ſucundus e- ualde in conſpectu omnis Iſracl,& gen- ram, et dilectus in poteſtate mea? Nũc ue tiã oĩm ubi audiebat᷑ nomẽ eorũ · Et con ro reminiſcor malorũ quę feci in leruſa- uenerũt ad eos fauſta acclamantes. Et e/ Iẽ, et abſtuli omnia ſpolia aurea et argen- xiuit ludas& fratres eius,& expugna⸗ tea, quę erant in ea, et miſi auferre habi- hant fllios Eſau in terra quę ad Auſtrum tantes ludęam, ſine cauſa. Cognoui ergo eſt,& percuſsit Chebron,& filias eius, quia propterea inuenerunt me mala iſta, & muros eius,& turres ſuccendit igni in et ecce pereo triſtitia magna in terra alic circuitu. Et mouit caſtra,ut iret interram na. Et uocauit Philippũ unũ de amicis alienigenarã,& pręambulabat Samari- ſuis, et prępoſuit eum ſuper uniuerſum re- am. In die illa ceciderãt ſacerdotes in bel gnũ ſuũ, et dedit ei diadema, et ſiolam ſu- ſo, dũ kuolũt) fortiter facere, dũ ſine con, am, et annulũ, ut adduceret Antiochũ fili ſiioꝝ exeũt lin pręliũ. Et declinauit lu-⸗ um ſuũ, et nutriret eũ, et regnaret: et mor- das in Azotũ in terram alienigenarũ,& tuus eſt illic Antiochus rex anno cemieſi diruit aras eorũ,& ſculptilia deorum i⸗ mo quadrageſimonono. Et cognouit Ly plorũ ſuccendit igni,& cepit ſpolia ciui- ſias, qmũ mortuus eſt rex, et conſtituit re- tatum,& reuerſus eſt in terram Iuda. gnare Antiochũ filiũ eius, quem nutriuit ¶ Antiochus Ehymaaidem urbem uoleus adoleſcentẽ, et uocauit nomen eius Rupa depraædavi, d cuubus propel,- torẽ. Rt hi qui erant in arce, concluſerär htur. Cap. VI. Iſtaẽl in circuitu ſanctorũ, et quęrebant ATrex Antiochus perambulabat ſupe⸗ eis mala ſemper, et ffrmamentũ gentiũ: et Driors regiones,& audiuit eſſe ciuita, cogitauit 1udas diſperdere eos, et conuc tem 3 caun —ööö 2—————— cauit uniuerſuun populã, ut obſiderent e- os. Et conuenerunt ſimul,& obſederunt eos anno cem eſimo qumquageſimo,& fecerunt baliſtas& machinas. Et exie/ runt quidam ex eis qui oblidebant᷑,& ad 1unxcerunt ſe illis aliqui impij ex Iſratl, G&abierunt ad regẽ,& dixcrũt: Quouſi non facis iudiciũ,& uindicas fratres no. Kros: Nos decreuumus ſeruire patri tuo, & ambulare in prę ceptis eius,&obſequi edictis eius,& fli populi noſtri propter hoc alienabũt le à nobis,& quicũc in⸗ ueniebant᷑ ex nobis, interfictebant᷑,& hereditates noſtræ diripiebant. Et non ad nos tm̃ exttenderũt m inũ. ſed& in om nes fines noſtros:& ecce applicuerũt ho die ad arcẽ in leruſalẽ occupate eam,& D munttionẽ in Bethluram mumerãͤt:& ni- ſi pręueneris eos uclocius, maiora q́; hęc facient,& non poteris obtinere eos. Et ‿. iratus eſt rex ut hęc audiuit,& conuoca uit oẽs amicos ſuos,& principes exerci- tus ſut,& eos qut ſuper equites erant:ſed & de regnis alijs,& de mfulis maruimis uienerunt ad eũ exercitus conductitij. Et erat numerus exercitus eius, centũ mill a peditũ,& uigintimillia equitum,& ele- phanti trigintaduo docti ad preliũ:& ue nerũt per Idumę am,& applicuerunt ad Bethluram,& pugnauerũt dies multos, et fecerũt machinas.& exierũt,& ſuccẽde- rüut eas igni,& pugnauerũt uiriliter. Bt receſsit Iudas ab arce,& mouit caſtra ac Bethzacharam contra caſtra regis. Et ſurrexit rex ante lucẽ,& concitauit exer citus in impetũ contra uiam Bethzacha- ram:&comparauerũt ſe exercitus in prę liũ,& tubis cecinerãt.& elephantis oſtẽ erüt ſanguinem uue& mori, ad acuen- dos eos in pręliũ,& diniiſerũt beſtias per legiones,& aſiiterut ſngulis elephantis mille uiri in loricis concatenatis,& galeę E Hiante te 81 4 r— 1— 444 mpus ubicunq; erat beſtia, ibi 8— 17 & non di⸗ „.. Et 5. ee ſu⸗ per eos fiimaꝭ protegentes ſuper lingulas beſtias,& ſuper eas maclunę,& ſin gulas uiri urtutis trigintaduo, qui pugna bant deſuper,& intus magiſter beſtię. Et reliduã equitatã hinc& inde ſtatuit ĩ du as partes, tubis exercitũ cornmouere;& Petusgere contti — Cd. „ 8 vu ſuper , re* 22103 Inegſonbuseit⸗ 1* Liber cimus quotidie, I.„ Et ut refulſit ſol in clypeos auteds& 6* reus, reſplẽduerũt montes ab eis,etreiplẽ duerũt ſicut lampades ignis. Bt aiinaa eſt pars exercitꝰ regis per montes exce- ſos,& alia per loca huma,&iant cau te& ordmate. Et commouebant o? m- habitantes terram à uoce mutitu ſnis e- orũ, et inceſſi tubę,& colliſione annoꝶ, ecat eſ exercitus inagn' ualde,& fonis. Et appropiauit ludas,& exetcitus eius in prgliã,& ceciderũt de exetciuregis ſexcentuiri. Et uidit Bleazarflius Sau ra unam de beſtiſs loricaräloricis tgit, E & erat eminẽs ſuper ceteras beſtns.&ui ſum eſt ei, quod in ea eſſet rexet deditſſe, ut liberaret populã ſuũ,& acquiteretſi- bi nomẽ ctexrũ. Et cucurrit ad eam auda cter ĩ medio legionis, interficits à deutris & A ſin ſtris,& cadebant ab eo huc atq; illuc. Et init ſub pedes elepluntis,])& ſip e ſuppoſu:t ſe ei,& occidit eũ,& cecidit otan ei, in tram ſuper ipſum,& mortuus eſtillc. Et uidẽ es uirtutẽ regts,& impeiã exer- citus eius, diuerterũt ſe ab eis. Caſtr alt regis aſcẽdetãt contra eos in letulati& applicuerũt caſtra regis ad ludã& mo tẽ Sion. Et fecit pacẽ cũ his qut erant in Bethſura,& exierũt de ciuitate, quian erant eis ibi alimẽta concluſis, qunſb- batha erãt trę Et comprehẽdur rex Bei ſuram,& conſti utt ulic cuſtodiam ſenna re eam Et conuertit caſtra ad locũ linat fica ionis dies multos,& ſtatutt ilic bali ſtas& machinas,&e ignis iacul& tor- mẽta ad lapides iactandos,& ipicul,& ſcorpios ad mtt? asſagittas& fundibu- la. Fecerunt aut& ipſi machinas aduer- ſus machinas coꝶ.& pugnauerunt des multos. Eſce aũt non erant in ciuitate, eo quod ſeptimus annus eſſet,& qui remam- ſerant in ludga de gentibus, conſumpſe/ runt reliquias eoꝶ quę repolite fuerant. Et remanſerant in Sanctis uiri pauci qm obtinuterat eos fames,& diſperſ lantu⸗ nuſquiic in locũ ſuũEt audiult Lüas. quod P nilippus quẽ conſtituerat rer tiochus cũ adhuc uiueret, ut nuttiret b iochã ĩũ ſuũ.& tegnaret, xeuerſistch cſa à Perlide,& Media,& exercitus qun 1, biexat cum ipſo,& quia quereban 2, pere regni negotia,& feſtinautture dicere ad regẽ,& duces exercitus:. et eſca nobis modicac 3 re 12 4. 4 itus. n & locus quẽ obũdemus eſt mun uu zuundb 6 anusdo nuuub cul ai c kextme lta enum 1 aät d ke fewo ine ualtad n.tuu gerunt de gidion,et actus ur nuut deſt 88 ecktnan metiaue aniet pu nitciuita (rali 9 trus te in cent moexiſt ARRom, ant mart tüchutin ücrä com iel ian rainnotuit küeorü: ÄDemetr ritad eä ui dlclnus d rrichPta . dacktes. H aaanico mnoſtra. dibeten, iteet no aonne aig teg daiiddanl nno elt Kiexter leinum dhw zet ltanl drciu mg Aauncids ars ei Amende 1 um nüfchn enem dihg 3 2 Mahala dan⸗ 1 me Fea . Btanmn, ¹ üneeade Kereg 1 una Ae 29 7190' 9 nesle e en gun dan 43 Al mrai tteralean n nai o len d Sti aan. 22 nirae e tee du pertglnie 21 Lünuingähid u Hülenein 8 ieitennazi 40— Ktkctmiühgen ⸗ Kexcbeun ae didiamäana ae rirneiemcaen z Lcdaarlchea * aStconuent aag an ös des mantas a e mchid inew 1 Kpiiesbasthht 880 336vütääin 1. au Ais e dina cch Aeünd bſce airerncandäh 01 tmu aül am wlluba äwudn Ka iquizsecRshtdn njerenubicfn 6 2 A, e an ii Ko R 1 rgnn — dnid n n aciclecünt cunbit nobis ordinare de regno. Nunc aqp demus dextras hominibus iſtis,& & nciamus cum iliis pacè᷑,& cum omni aie corã,& conſtituamus illis ut ambu- ſent in legitimis ſuis ſicut prius, propter eegiima enim ipſorun, quę deſpex imus, iuiſunt,& fecerunt omma hęc. Et pla- euit ſermo in conſpectu regis, et ꝑrinci- p. P— rütillam. Et iuraui illis rex et princeps, ct exierunt de munitione. Et intrauit rex montẽ Sion, etu: dit munitionem loci, et mpit citius iuramentum quod iurauit, et mandauit deſtruere murũ in gyro. Et di ſceßit feſtinanter, et reuerſus eſt Antio- chꝛam, etiauenit Philippum dominamè ciuitatiet pugnauit aduerſus eum, et oc- cupauit cinitatem. COcciſis Antiocho& Ly ſia, Deme⸗ trius regnat.(ap. VII. 4 Ao centeſimo quiuquageſimopri- Jmo exijt Demetrius Seleuci filius ab urbe Roma, et aſcẽdit cũ paucis uiris in ciuitatẽ maritimam, et regnauit illic. Et Hactũ eſt, ut ingreſſus eſt domũ regni pa- ntũ ſuorũ, comprehẽ dut exercitus Antio- chũ et yſiam, ut adducerẽt eos ad eũ. Et refaciẽ eorũ:et occidit cos exercitus. Et ſedit Demetr:us ſuper ſedẽ regni ſui, et ue nerũt ad eũ uiri iniqui et impij ex Iſraẽl, d Alcimus dux corũ, qut uolebat fieri ſacerdos.Et accuſauerũt populũ apud re/ gi dicẽtes: Perdidit ludas er fratres elus omnes amicos tuos, et nos diſperdidit de tera noſtra. Nunt ergo mitte uirum cui cuſauit eos multis criminibus. Et miſit a. Ma. 8 credis, et eat, et uideat exterminiũ omne u quod fecit nobisrin regionibus regis, et puniat omnes amicos eius;, et adiutores eorũ·ꝑt elegit rex ex amicis ſuis Bacchi dẽ, qui dominabatur trans flumẽ magnũ inregno, et fidelem regi: et miſit eum ut uideret exterminiũ quod fecit lIudas: ſed et Alcimum impium conſtituit in ſacer- dotium, et mandauit ei facere ultionẽ in fllios Iſracl. Et ſurrexerunt, et uenerũt cũ exercitu magno in terram luda,& miſe- tunt nuncios,& locuti ſunt ad Iudam& non intenderunt ſermonibus eorẽ, ulde-⸗ runt enim quia uenerunt cũ exercitu ma gno. Bt conuenecunt ad Alcimũ& Bac chidem congregatio ſcribarũ, requtrere qu iucta ſuuu:& primi Aſsidgi qui erant in zes eiinnotuit, et ait: Nolite mihi oſtẽde- Machabæorum. 381 in fllijs Iſraél,& excuirebant ab eis pa⸗ cẽ. Dixerãt enim: Homo ſacerdos de ſe- mine Aaron uenit, non deciptet nos. Et locutus eſt cum eis uerba pacnfica,& iu- rauit illis, di ens: Non unferemus uobis malũ, neq́; amicis ueſtris. Et crediderũt ei. Et comprehendit ex eis ſexaginta ui- ros,& occidit eos in una die, ſecundum C et miſit ad eos pacẽ facere, etrecepe uerbũ quod ſcriptum eſt: Carnes ſan- Pſal. 78. 3 ciorũ tuorũ,& ſanguinẽ iplorum effude runt in circuitu leruſalẽ, et non erat qui ſepelitet. Et incubuit timor et tremor in omnẽ populũ, quia dixerunt: Non eſtue ritas et iudiciũ in eis, tranſgreſsi ſunt ein conſtituiũ et iuſiurandũ quod iurauerũt. Et mouit Bacchides caſtra ab Ieruſalem. et applicuit in Bethzecha, et miſit, et cõ- prehendit multos ex eis, qui ad ſe reſuge rant, et quoſdam de populo mactauit, et in puteũ magnũ proiecit.Et commiſit re- gionem Alcimo, et reliquit cũ eo au:ciliũ in adiutoriũ ipſi. Et abijt Bacchides ad regẽ, et ſatis agebat Alcimus pro princi- patu ſacerdoiij ſui, et conuenerunt ad eũ omnes qui perturbabant populũ ſuum, et obtulerunt terram Iuda, et fecerunt pla- gam magnam in Iſraẽl.ꝑt ui dit Iudas ons nia mala quę fecit Alcimus et qui cũ eo erant, fllijs Ifrat᷑l, multo plus q́; gentes,. et exijt in omnes fines ludęę in circuitu. et fecit uindictam in uiros deſer. ores, et ceſ ſauerũt uitra exire in regionẽ. Vidit aũt Alcimus quod pręualuit Iudas, et cui c eo erant, et cognouit, quia non poteſt ſu ſtinere eos, et egreſſus eſt ad regem, ct ac rex Nicanorẽ, unum ex principibus ſuis nobilioribus, qui erat inimicitias exer- cens contra Ifraẽl, et mandauit ei euerte- re populum. Et uenit Nicanor in leruſa- lem cum exercitu magno, et miſit ad lu- dam et ad fratres eius uerbis pacificis cũ dolo, dicens: Non ſit pugna inter me et uost ueniam cum uiris paucis, ut uideam facies ueſtras cũ pace.Et uenit adludam, et ſalutauerunt ſeinuicem paciſſice, et ho- ſtes parati erant rapere ludam.Et intonu it ſermo Iudę, quoniam cũ dolo uenerat ad ſrattes eius uerbis pacificis in dolo. Et ad eũ, et conterritus eſt ab eo, et amplins noluit uidere faciẽ eius. Et cognouit Ni- canor, qm̃ denudatũ eſt conſiliũ eius, et exiuit oduiam ludę in pugnam iusta Ca E pharfalama Et ceciderunt de Nicanoris exerxcitu fexe qnc; nullia uiri et fugerũt b — 6 ——— —— ——* — 8 in ciuitatẽ Dauid. Et poſt hęc uerba aſcẽ dit Nicanor in montẽ Sion,& exierunt de ſacerdotibus populi ſalutare eũ in pa/ ce,& demonſtrare ei holocauſtomata q; offerebant᷑ pro rege. Et irridens, ſpreui eos,& polluit,& locutus eſt ſuperbe, et jurauit cũ ira, dicens: Niſi traditus fuerit udas et exercitus eius in manus meas, continuo cũ regreſſus fuero in pace, ſuc- cendam domũ iſtam. Et exijt cũ ira ma- gna, et intrauerũt ſacerdotes, et ſteterunt ante faciẽ altaris et tẽpli, et flẽtes, dixe- rũt: Iu de elegiſti domũ iſtam ad inuo- candã nomẽ tuũ in ea, ut eſſet domus ora x tionis et obſecrationis populo tuo:fac uĩ dictam in homine iſto, et exercitu eius, et cadant in gladio, memento blaſphemias ceorãↄet ne dederis eis ut permaneant. Et exijt Nicanor ab Ieruſalẽ, et caſtra ap- plicuit ad Bethoron, et occurrit illi exer citus Syriæ. Et ludas applicuit in Ada- rſa cũ tribus millibus uiris, et orauit lu- 4.Reg. 12 das, et dixit: Qui miſsi erant à rege Sẽ- Tob. i. d nacherib, dñe, quia blaſphemauerũt te, Ecc.48. d exijt angelus, et percuſsit ex eis centum Hſa. 37.· octogintaquinq; millia, ſic contere exer citũ ſſtũ in conſpectu noſtro hodie, et ſci- ant cęteri, quia male locutus eſt ſuperſan cta tua, et iudica illũ ſecundũ malitiam 1l lius.Et commiſerũt exercitus pręliũ ter- tiadecima die menſis Adar, et contrita ſunt caſtra Nicanoris, et cecidit ipſe pri- mus in pręlio. Vt aũt uidit exercitus eiꝰ quia cecidiſſet Nicanor, proiecerũt ar- maſua, et fugerunt, et perſecuti ſunt eos aiam unius diei ab Adazer, uſq; quo ue- niat᷑ in Gazara, et tubis cecinerũt poſt e- os cũ ſigniflcationibus, et exierunt de o- mnibus caſtellis Iudęę in circuitu, et uen tilabant eos cormbus, et conuertebanĩ᷑ i- terũ ad eos, et ceciderunt oẽs gladio, et non eſt relictus ex eis nec unus. Et acce/ perũt ſpolia eorũ in prędam, et caput Ni canoris amputauerunt, et dextram eius quam extenderat ſuperbe, et attulerunt, et ſuſpenderũt contra Ieruſalẽ. Rt lętatus eſt populus ualde, et egerũt diẽ illam in le titia magna. Et conſtituit agi omnib an/ nis diẽ iſtam tertiadecima die menſis A- dar. Et ſiluit terra Iuda dies paucos. C ludas Romanori res bene geſtas con ſi- de ranf, pacẽ cii eis init. Cap. VIII. A FE Taudiuit Iudas nomen Romanorum uia ſunt potentes uiribus, et acqine- ſcunt Liber I. ſcunt ad oĩa quę poſtulant ab eis et aap. cunq; acceiſerũt ad eos, ſtatuerit ci en amicitias, et quia ſunt potetes uitibus. Bé audierumt pręlia eoꝶ, et uiruues honas quas fecerũt in Galatia, quia obtinuerit eos et dux erũt ſub tribui:et quantafe⸗ cerunt in regone Hiſpaniæ, et quod im poieſtatẽ redegerunt metallaargetj etau ri quę illic ſunt, et poſſederũtcem locum conſilio ſuo et patientia: locai; qux ion. ge erant ualde ab et, et reges quiinper- uenerant eis ab extremis ter conuiue- runt, et percuſſerũt eos plaga magna,c- teri aũt dant eis tributã omnibus annss. Et Philippũ et Perſen Cetęor regi et cęteros qui aduerſum eos arma mulerant contriuerũt in bello, et obtinuerunt eos: et Antiochũ magnũ regẽ Aſięqui cis pu gnam intulerat, habens centũ uiginu ele phantes, et equitatũ, et currus ct exercuũ magnũ ualde contritũ ab eis: et qun ce/ perunt eũ uiuũ, et ſtatuerũt ei, ut daret i B pſe et qui regnarẽt poſt ipſum tributum magnum, et daret obſides, et conſtitnũ, euredh I uanis 1 ar dm alb amic gicbeb u madinſet uadien vinrroi allachab udzæolä macbicäl Renos d aſetmo i gäek,9 a& mic dchibime 35NP; aildkorüt alusch ltinite ganibus ſ mneeorü, nartempt arlanubu et regionẽ xIndorũ,]et Medos,et Lydos ludasfinitie de optimis regionibus eorũ, et acceptas eas ab eis, dederunt Bumeni regi etquia qui erant apud Helladam, noluerunt ie, et tollere eos, et innotuit ſermo his etmi ſerunt ad eos ducẽ unum, et pugnauerunt contra illos, et ceciderunt ex eis multit captiuas dux erũt uxores eorũ,et filios, et diripuerunt eos, et terram eorũ poſedde- runt, et deſtrux erunt muros eoti etinſer uitutẽ illos redegerunt uſq; in hunc diũ et reſidua regna et inſulas, quę aliquando reſtiterant illis, exterminauerũt, etmpo teſtatẽ redegerunt. Cũ amicis añ ſuis, et qui in ipſis requiẽ hahebant, conſennne runt amicitiam, et obtinuerũt regna quę erant proxima, et quę erant longe: quna quicunq; audiebant nomen eorũ, iime- bant eos. Quibus uero uellẽt, auxilio cſſe ut regnarẽt, regnabant: quos ant uellent, regno deturbabant, et exaltati ſuntual de. Et in omnib. ſtis nemo portabatdu dema, nec induebat purpura, ut maomh caret᷑ in ea. Et quia curiam fecert ldi. et quotidie conſulebant trecẽios uigintt conſiliũ agentes ſemper de multitudine⸗ ut quę digna ſunt, gerant. Et commitlũt uni hiomini magiſtratũ ſuũ per fingulcs annos dominari uniuerſę tertę ſue, et os obediunt uni, et non eſt inuidia,ſec 2 andeuitR dcorum ni aauie&e albell,a aolodt eie anbonon nanes, ddentmar um lycu nrlb lude dtt aut i auiduo vKaue dania er drnugres esOu amicoono Dteruma amwiltzi Anxriter lltn„ Chon „( eanta Nianer yvlut. untrein ilb. 8 muaüd dalen dendäan 1 an lün h anGin m aer wrn tulern, 8 ſhe ri mtlutaita r ulcecnnin 89 12 uueten 1 27 üngmin Wur etäuntiete 1 rneklnchina uu 2 B ureint 2 wäletemmian e tapad. i 5a — 1 An2deos dicimn) am aS illcsetcumnin Ar Bäuxtnüpmieg rrunr ecnemih ma. dectnnennm a d lls keitganird a z uarenathüsens e antillsermaian 1e ndegrnn lniti aap plo regütttgim 14— oxim ag P gp audetuns 1 iss(ubume u miitregnte n deturbadthl⸗ 2 in omaib e ad necindutifn 4 = n er Ftauu 1 tidle crltt domimnr Machabæorum. 382 Winter eos. Et elegit Iudas Eupolemũ ſaloth, quę eſt in Arbellis,& occupaue- lũ lohannis filij Iacob,& Iaſonẽ fiium runt eam,& peremerunt antmas hominũ Plealari,& miſit eos Romam conſtitue multas. In menſe primo anni c enteſimi et Kcuillis amicitiam& ſocietatẽ,&ut au quinquageſimi ſecundi applicuerunt ex- fertent ab eis iugũ Gręconꝶz, quia uide⸗ ercitum ad leruſalem:& ſurrexerunt,& tunt quod in ſeruitutẽ premerent regnum abierunt in Beream uiginti millia uiro- Nael. Et abierunt Romam uiam multam rum,& duo millia equitum. Et Iudas po uude,& introierunt curiam,& dixerũt: ſuerat caſtra in L aiſa,& tria millia uiri Iuias Machabeus,& fratres eius,&po⸗ electi cum eo,& uiderunt multitudinem pulus Iudæorũ miſerunt nos ad uos ſta- exercitus, quia multi ſunt,& timuerunt were uohiſcũ ſocietatẽ& pacẽ,& con⸗ ualde:& multi ſubſtrax erunt ſe de ca- ſciibere nos ſocios& amicos ueſtros. Et ſtris,& non remanſerunt ex cis octingen pacutt ſermo in conſpectu eorũ. Et hoc ti uiri. Et uidit ludas quod defluxit ex- reſcriptã eſt, quod reſcripſerunt in tabu- ercitus ſuus,& bellum perurgebat eum, lsgreis,& miſerun: in l eruſalem, ut eſſet& confractus eſt corde, quia non habe- apud eos ibi memoriale pacis& ſocieta-⸗ bat tempus congregandi eos,& difſolu- ts: BBNE SITROMANIS,& tus eſt. Et dixit his qui reſidui erant: Sur- D genu ludeorũ in mari& interra in gter⸗ gamus& eamus ad aduerſarios noſtros, nã:gladiusq;& hoſtis procul ſit ab eis. ſi poterimus pugnare aduerſus eos. Et a- uodſi inſtiterit beilũ Romauis prius, uertebant eum, dicentes: Nonpoterimꝰ, aut omnibus ſocijs eorũ in omni domi⸗ ſed liberemus animas noſtras modo,& muiione eorũ, auxiliũ feret gens ludæo- reuertamur ad fratres noſtros,& tunc pu tiprout tempus dictauerit, corde pleno: gnabimus aduerſus eos: nos autem pauci & preliantibus non dabunt neq́; ſubmi- ſumus. Et ait ludas: Abſit iſtam rem face iltrabut triticũ, arma, pecuniam, naues, re, ut fugiamus ab eis:& ſi appropianit E ſcut placuit Romanis,& cuſtodiẽt man tempus noſtrum, moriamur in uirtute ꝓ⸗ cata eorum, nihilab eis accipientes. Si⸗ pter fratres noſtros,& non inferamus cri mliter autẽ& ſi genti Iudę orũ prius ac⸗ men gloriæ noſtræ. Et mouut exercitus ederit bellũ, adiuuabunt Romani ex a⸗ de caſtris,& ſteterunt illis oburam,& di timo, prout eis tempus permiſerit:& ad uiſi ſunt equites in duas partes,& fundi= imantibus non dabitur triticũ, arma pe- bularij& ſagittarij preibant exercitum, amia naues, ſicut placuit Romanis:&& primi certaminis omnes potentes Ba cſſtodient mandata eorum abſq; dolo:ſe cchides autem erat in dextro cornu,& emdum hęcuerba conſtituerunt Roma- proximauit legio ex duabus partibus,& nipopulo Iudæorum. Quòd ſi poſt hæc cſamabant tubis: exclamauerunt autem nerdahi aut illi addere, aut demere ad& hi qui erant eꝛ parte ludę etiam ipſi, hec aliquid uoluerint, facient ex propo⸗& commoia eſt terra à uoce exercituum: lto ſuo,& quęcunq; addiderint, uel dem& commiſſum eſt præ lium a mane u qʒ plerint rata erunt. Sed& de malis quæ ad ueſperam. Bt uidit Iudas quod firmior Demetrius rex fecit in eos, ſcripſimus ei, eſt pars exercitus Bacchidis in dextris, dicentes: Quare grauaſti iugum tuum ſu& conuenerunt cum ipſo omnes conſtan pes amicos noſtros,& ſocios Iudęos: Si tes corde,& contrita eſt dexiera pars ab ego iterum audierint nos aduerſum te, eis,& perſecutus eſt eos uſq; ad montem Kciemus illis iudicium,& pugnabimus Azoti. Et qui in ſimſtro cornu erant, ui tecum mari terraqx. derunt quòd contritum eſt deætrum cor- CCadit m prælio ſtrenuus dux ludas, nu,& ſecuti ſunt poſt ludam,& eos qui E& lonathas eiſiibrogatur. cum ipſo erant a tergo,& ingrauatũ eſt Cap. 1X. prælium,& ceciderunt uulnerati multi NINNkerea ut audtuut Demetrius quia ceci ex his& ex iſlis:& Iudas cecidit,& cę it Nicanor& exercitus eius in præ- teri fugerunt. Et Ionathas, et Simon tule C o, appoſuit Bacchidẽ& Alcimum rur runt ludam fratrem ſuum, et ſepelierunt limmn mittere in ludęam,& dextrum cor- eũ in ſepulchro patrum ſuorum in ciuita Auucum illis. Et abierunt uiam quę ducit te Modin. Et fleuerunt eũ omns popul* i Galgala,& caſtra poſuerunt in Ka- Iſras planctu magno, et lugebant dies ſaloth, Dd mul⸗ ultos, et dixerũt: Quomodo cecidit po tẽs qui ſaluũ faciebat populũ Iſracl Et cę tera uerba belloꝶ ludæ& uirtutũ quas fecit,& magnitudinis eius, non ſunt de- ſcripta:multa em̃ erant ualde. Etfactum eſt poſt obꝛtũ iudę, emerſerunt iniqui in omnibus finibus Irasl,& exorti ſunt o?s qui operabanĩ iniquitatẽ. In diebus illis facta eſt fames magna ualde,& tradidit ſe Bacchidi oĩs regio eoꝶ cum ipſis. Et elegit Bacchides unos impios,& conſti tuit eos dños regionis,& exquirehant et Perſcrutabant᷑ amicos ludę,& adduce- Pant eos ad Bacchidẽ,& uindicabat in illos,& illudebat. Et faca eſt tribulatio magna in Iſraẽl, qualis nõ fust cx die qua non eſt uiſus propheta in Ifraẽl. Et con- gregati ſunt oẽs amici ludę,& discerunt jonathę: Ex quo frater tuus luda defun- 5 eſt. uir ſimilis ei non eſt qui exeat cõ- tra inimicos, Bacchidẽ,& eos qui inimi ci ſunt gẽ᷑tis noſtrę.Nũc itaq; te hodie e- D ligimus eſſe pro eo nobis in principẽ& ducẽ ad bellandẽ bellũ noſtrum· Pt ſiuſce Qit Ionathas t pore illo principatò.&ſur rexit ſoco ludæ frattts Iut. Er cognouit Bacchides,& quęrebat eũ occidere. Bt cognouit lonathas,& Simon frat eius, & oẽs qui cũ eo erant,& fugerũt in de/ ſertũ Thecuę,& conſederãt ad aquam lacus Aphar. Et cognouit Bacchides:& die ſabbathorũ uentt ipſe& oĩs exerci- tus eius trans lordanẽ.& lonathas miſit fratrẽ ſuũ ducẽ populi.& rogauit Nabu- thęos amicos ſuos, ut commodarent illis apparatã ſuũ, qui erat copioſus. Et exie- runt fllij Iambri ex Medaha,& compre hederunt Iohannẽ& oia quæ habebat, & abierũt habẽtes ea. Poſt hęc yba re- nunciatũ eſt lonathę& Simoui fratri e⸗ 1us, quia fi ij lambri faciunt nuptias ma- Snas,& ducũt ſponſam ex Madaba fili⸗ am unius de magnis principib. Chanaan cũ ambitione magna. Et recordati ſunt ſanguints lohannts fratris ſui,& aſcẽde- rãt,& abſconderũt ſe ſubtegumẽto mon tis. Et eleuauerũt oculos ſuos.& uidert. & ecce tumultus.& apparatꝰ multus:& ſponſus proceſsit,& amici eius,& fratres eius obuiam illis cũ tympanis,& muſicis & armis multis. Et ſurrexerũt ad eos ex inſidiis,& occiderunt eos,& ceciderunt unlnerati multi,& reſidui fugerunt in montes,& acceperunt omnia ſpolia eo- rum Liber I. rum,& conuerſe ſunt nuptie in ua?,& uox muſicorũ ipſorũ inlamenta. tuin⸗ dicauerũt uindictam ſanguinis fratuls ſui & reuerſi ſunt ad ripam Iordanis. Et u diuit Bacchides,& uenit die ſabbathorä uſq; ad oram lordanis in uittute magm. Et dixit ad ſuos lonathas: Suranus,& R pugnemus contra inimicosnoſttos: non eſt enim hodie ſicut heri,& nudiuſter- tius: ecce enim bellũ ex aduero aquaue ro Iordanis hinc& inde,&nipe, Lrr ludes,& ſaltus,& non eſtlocus diutnè⸗ di. Nunc ergo clamate in cœläntlibere mini de manu inimicorũ ueſtromm. t commiſſutn eſt bellũ. Bt extendit lona- thas manũ ſuam percutere Bacchndt,& diuertit ab eo retro:& diſsilift lonathas & qui cũ eo erant, in lordanẽ,& cecide rũt de parte Bacchidis die illa mille uint & reuerſi ſunt in Ieruſal,&rdificauerũt ciuitates munitas in ludea,munitionẽ qu, erat in lerico,& in Ammaon,& in Be- thoron,& in Bethel,& Thannan⸗,& Phara,& Thopo murts excclſis& por tis& ſeris. Et poſuit cuſtodiam in citaut inimicitias exercerèt in Itail:&emuniuit ciuitatẽ Bethfuram,& Gazaram, Kn cẽ,& pouit in eis auxilia,&appatatũee- carã:& accepii filios principũ regoni obſides,& poſuit eos in arcẽ leuſiin cuſtodiam. Et anno centeſimo quinqua- geſimo tertio, menſe ſecũ do pręcepit Al cimꝰ deſtrut muros domus ſancè imerio ris,& deſtrui operaprophetatu,&ccpit deſtruere. In tẽpore illo percuſſis e ê- cimus,& impedita ſunt opera ilſin,& occluſum eſt es eius,& dilſoluuus eſipr- ralyſt, nec ultra potuit loqui uerdum,& mandare de domo ſua. Et mortuus eſt Al cimus in tẽpore illo cũ tormẽto mno Et uidit Bacchides qm̃ mortuus eſt Al⸗ cimus,& reuerſus eſt ad regem,& liuit terra luda annis duobus. Etcog nucrt omnes iniqui, dicẽtes:Ecce Ionathas, qui cũ eo ſunt,in ſilentio habitant conſi dent:nunc ergo adducamus Bacchidem & comprehendet eos omnes unan ds. Et abierũt.& conlſiliũ ei dederũt Et un rexit ut ueniret cũ exercitumulio,&m ſit occulte epiſtolas ſocijʒ ſuis quſ 5 in Iudęa, ut comprehenderent lonat 6 & eos qui cum eo eramt, ſed non 44 runt, quia innotuit eis conſilium Lonnt Et apprehẽdit de uitts regioniso enttmi Wadlteos: Kquic aideler mauer üte Kccnxre ian, 2 ui.Bt 1 zuübellen d’ ſe w bimo anrepion nii Odar kawninta ante& aun, aitte,& euerunt habes, amconl unnis Bt lieenüliü üiporä oxlauit in Btcc älegnos Aredder arcpit 8 rutlen Griteit umprius Ncoaveri apoſuit: eluütgie mttasit zu biind nt wpie llun Den iatha xandr Unocc i exan nchns, denrläan ſleltan dultexe ehoam bepſe , um Aüperwus Acam 4 ünre Awihe dan eia. m in mnlorca 66 d ¹6 n ſunln 4 3escunin 4! . Adma 3 mceſund 4 4 an eindin e 1 erutura tt abn aäc im . 1 deue 8 t amnemn” dcken, b manujaimir, a1 * üm edn 4 .. dw. A d tanpan a 2 dednma n 1, ederuan lar n anek 1 18 däin kiſn nde amanian i. n lri labe, au„Lm betſe 4 9„ ½ 64 8e ham Nrunatan a terin actin. 1 eckru manenf an eſnityene 5 rre ntonn ii un„„L inpehiril. d0 Um ektotistäuch en önecuirayuient NArct tmüctut. a mntixekibi4 1 ddt Bacditra K rerrsiſedh ei 2 1 . h 1 teru cipes erantkmilitig) qninquaginta uiros, occidit eos:& ſeceſsi lonathas,&Si mon,& qui cũ eo erant in Bethbeſſem, qus eſt in deſerto, et extruxit druta eius, & lrmauerũt eam. Et cognouit Bacchi- G aes,& congregauit uniuerſam multitudi nem ſuam.& his qui de ludęa erant, de- nunciauit. Et uenit,& caſtra poſuit deiu- per Bethbeſſem,& oppugnauit eam di- es multos,& fecit machinas. Et reliquit lonathas Simonẽ fratrẽ ſuũ in ciuitate, et euijt in regionẽ᷑,& uenit cũ munero,& perculsit Odaren& fratres eius,& filios phaſeron in tabernaculis ipſorũ,& cœ- pit cædere& creſcere in uirtutibus. Si- mon uero,& qui cũ ipſo erant, exierunt qe cinitate,& ſuccenderunt machinas, et pugnauerunt contra Bacchidẽ,& contri tus eſt ab eis,& afflixerunt eum ualde, quoniam conſili ũ eus& congreſſus eius erat inanis⸗Et iratꝰ contra uiros iniqquos qui ei conſiliũ dederant ut ueniret in re- gionẽ᷑ ipſorũ, multos ex eis occidit: ipſe aut cogitauit cum reliquis abire in regio nẽèſuam Et cognouit Ionathas,& miſit ad eũ legatos componere pacem cum 1- plo,& reddere ei captiuitatem. Et liben ter accepit,& lecit ſecundum uerba eius, & iurauit ſe nihil facturũ ei mali omnib* diebus uitę eius. Et reddidit ei captiuita- t quam prius erat prædatus de terra lu- c:& conuerſus abijt in terram ſuam,& non appoſuit amplius uenire in fines eiꝰ. Ht ceſſauit gladius ex Iſraẽl,& habita- uit lonathas in Machmas,& cœpit lo- nathas ibi iudicare populum,& exter- minauit impios ex lſrasl. C(upit Demetrius inire patᷣtum cum lonatha, qurid refellens Ale⸗ xandro adbæret. Cap. X. 4 B anno centeſimo ſexageſimo aſcen- dit Alexander Antiochi filius, qui co gnominatus eſt Nobilis,& occupauit Piolemaidam,& receperunt eũ,®na vitillic. Et audiuit Demetrius rex,& c gregauit exercitũ copioſum ualde,& e- xmit obuiam illi in pręliũ. Et miſit De- metrius epiſtolam ad lonathan uerbis pa clficis, ut magniicaret eũ. Dixit enim: Ansicipemus facere pacẽ cũ eo. priusq́; Haciat cum Alcxandro aduerſum nos:re- cordabitur enim omnium malorum quæ ſecimus in eum,& in fratrem eius,& in geuiem cius. It dedit ei poꝛeftatem con- e⸗ Machabæorum. gregandi exercitum,& fabricare arma, & eſſe ipſum ſocium eius,& obſides qui erant in arce iuſsit tradi ei. Et uenit 10⸗ nathas in Ieruſalem,& legit epiſtolas in auditu omnis populi,& eorum qui in ar cę erant. Et timuerũt timore magno, quo mam aucterunt quod dedit ei rex pote- ſtatem congregandi exercuũ. Et tradiitẽ ſunt lonathę obſides,& reddidit eos pa rentibus ſuis,& habitauit lonathas in le ruſalem,& cœæpit ędificare& innouare ciuitatem. Et dixit facientibus opera, ut extruerent muros,& montem Sion in cireuitu lapidibus quadratis admunitio- nem,& ita fecerunt. Erfugerunt alienige nę qui erant in munitiombus, quas Bac- chides ędiflcauerat,& reliquit unuſquiſ- que locũ,& abijt in terram ſuam tantum in Bethſura remanſerũ t aliqui ex his quiũ reliquerant legẽ& pręcepta dei:erat em̃ hęc eis ad refugiũ.Et audiuit Alexander rex promiſſa quę promiſit Demetrius 10 nathę,& narrauerunt ei pręlia,& uirtu- tes quas ipſe fecit& fratres eius,& labo- res quos laborauerũt,& ait: Nũquid in- uentemus aliquẽ uirũ talẽ:& nũc facie- mus eũ amicũ& ſociũ noſtrũ. Et ſcripſit epiſtolam,& miſit ei ſecundũ hęc uerba, dicens: RE X Alexander fratri Ionathę ſalutẽ. Audiuimus de te quod uir potens ſis u.ribus,& aptus es ut ſis amicꝰ noſter, & nunc conſtituimus te hodie ſummũ ſa cerdotẽ gentis tuę, ut amicus uoceris re- gis(& miſit ei purpuram& coronam au ream)& qucę noſtra ſunt ſentias nobiſcũ- & conſerues amieitias ad nos. Et induit ſe lonathas ſtola ſancta ſepꝛimo mẽſe, an⸗ no cẽ᷑teſimo ſexageſimo in die ſolẽni ſce/ nopegie:& congregauit exercitũ,& fe⸗ cit arma copioſa. Et audiuit Demeirius yha iſta,& contriſtatus eſt nimis, et alt: Quid hoc ſecimus, quod pręoccupauit nos Alexander apprehẽdere amicittam: Iudęorũ admonitionẽ ſui? Scribam et e- go illis y ba deprecatoria, et dignttates, et dona ut ſint mecũ in adiutoriũ.Et ſeri plit eis in hec uerba: RE X Demetrius genti Iudę orũ ſalutẽ. Quomam ſeruaſtis ad nos pactũ, et manſiſtis in amicitia no- ſtra, et non accetsiſtis ad inimicos nfos, audiuimus, et gauiſi ſumus. Et nunc perſe- uerate adhuc conſueruare ad nos fidem. et retribucmus uobis bona pro his quæ feciſtis nobiccum. Et rewittemus uobns * G D ſummi ſa⸗ cerdotis do pręſtationes multas,& dabimus uobis donationes Et nunc abſoluo uos& om- nes ludęos à tributis,& precia ſalis in- dulgeo,& coronas remitto,& tertias ſe minis& dimidiam partem fructus ligni quod eſt portionis meæ, relinquo uobis ex hodierno die& deinceps, ne accipiat à terra luda,& à tribus ciuitatibus quæ additę ſunt illi ex Samaria& Galilęa ex hodierna die,& in totũ tempus:& leru- ſalẽ ſit ſancta& libeaa cũ finibus ſuis:& decimę& tributa ipſius ſint. Remitto e- tiam poteſtatẽ arcis que eſt in leruſalem, & do eam ſummo ſcerdoti, ut conſtitu- at in ea uiros quo cunq; ipſe elegerit, qui cuſtodiant eam. Et dẽm animam ludęo- rũ quæ captiua eſt à terra luda in omni regno meo relinquo liberam gratis, ut o- mnes à tributis ſoluantur, etiam pecorũ ſuorũ. Et omnes dies ſolennes,& ſabba⸗ tha,& neomenię,& dies decreti,& tres dies ante diẽ ſolennẽ,& tres dies poſt di- em ſolennẽ ſint omnes immunitatis& re miſsionis omnibus Iudęis qui ſunt in re- gno meo:& nemo habebit poteſtatẽ a- gere aliquid,& mouere negotia aduer- ſus aliquẽ illorũ in omni cauſa. Et aſcri/ bantur ex Iudęis in excercitu regis ad tri ginta millia uirorũ,& dabunt᷑ illis copię, ut oportet omnibus exercitibus regis,& eæ eis ordinabunt᷑ qui ſint in munitioni- bus regis magni,& ex his conſtituentur ſuper negotia regni quę agunt᷑ ex fide, et principes ſint ex eis,& ambulent in le- gibus ſuis, ſicut pręcepit rex in terra lu- da. Et tres ciuitates quę additę ſunt ludęę ex regione Samarię, cũ Iudęa reputeni: ut ſint ſub uno,& non obediant aliena poteſtati, niſir ſummo ſacerdoti:] Ptole- maida& confines eius, quas dedi donũ ſanctis qui ſunt in Ieruſalẽ ad neceiſarios ſumptus ſanctorũ. Et egox dabo lingulis annis quindecim millia ſiclorũ argéti de rationibus tegis quę me contingũt,& o- mne quod reliquã fuerit, quod non reddi derant qui ſuper negotia erant annis prio ribus, ex hoc dabunt in opera domus. Et ſuper hꝛæc quinq; millia ſiclorũ argenti, quę accipie baut de ſanctorũ ratione per ſingulos annos,& hęc ad ſacerdotes per tineant, qui miniſterio fungunt᷑. Et qui- cunq; confuge rint in templũ quod eſt Ie roſolymis,& in omnibus finibus eius, ob noꝛcij regi in omni negotio dimittant᷑, et untl⸗ „Liber I. uniuerſa quę ſunt eis in regnomed lihe- ra habeant. Btad ædificandauel reſtau⸗ randa operaſanciorũ ſumptus dabuni de ratione regis,& ad extruendos maros in leruſalè,& communuendos in circuitu ſumptus dabuntur de ratione tegis c 1 conſtruendos muros inludea. Vtaudiut aũt Ionathas&e populus ſermones ies non crediderunt eis, nec recepennt ecs. quia recordati ſunt malitię magne quam fecerat in Iſraẽl,& tribulauerat eos uaſ- ölterl ih ptuncr gicuutant geütnter che noſe 1 Ut uid 1 iii pr 6 ohtgerunt aenpbe iheidduce merlis? de. Et complacuit eis-Pin Jlexandrum) in Blllütia qula ipſe fuerat eis princeps ſcrmonũ pa dro muito, ler cis,& ipſi auxiliũ ferebant omibus qie bus. Et congregauit rex Alexandetex- ercitũ magnũ,& admouit caſtta contua Demetriũ · Et commiſerũt preliũ quote ges,& fugit exercitus Demetiſ tt inſe cutus eſt eũ Alexander,& incubuit uper eos. Et mualuit pręliũ ninns. donec occi dit ſol,& cecidit Demetrtus in die ilh. Et miſit Alexander ad Ptolomxurege E gyptt legatos ſecundũ hꝛæc uetba di- cens: Quoniam regt eſſus ſum in regnum meũ,& ſedi in ſede patrũ meorũ,& obii zicten i udlexane Ereuer aipeme rjert Cel gimoni Kallona wohwrelit rartom 6 zmeta: dgicerge däleadne nui principatũ.& contriui Demetni,et E auii, poſſedi regionẽ noſtram,& commiſipu gnam cũ eo,& contritus eſt ipſe,& ca⸗ ſtra eius à nobis,& ſedemus inſederegni eius,& nunc ſtatuamus ad inuicè amic'- tiam,& da mihi filiam tuam uxoti&e- go ero gener tuus,& dabo tibi dom,& ipſi digmatẽ. Et reſpondit rex Ptolomę us, dicens: Fœælix dies in qua reuerſus es ad terram patrã tuorũ,& ſediſti i ſede regni eoru. Et nũc faciam tibi quodſcri pſiſti, ſed occurre mihi Piolemaidam, it uideamus inuicẽ nos,& ſpondeam tbiſ cut dixiſti. Et exiuit Ptolomęus de- gypto, ipſe& Cleopatra flia eius,&ue nit Ptolomaidam anno centeſimo ſexa- geſimoſecundo. Et occurnt ei Alexan- der rex,& dedit ei Cleopattamfilamſi am,& fecit nuptias eius Ptolemaidę ſi cut reges,. in magna gloria.t ſcnpiitex Alexander Ionathę, ut uenitet obunmſ bi. tabijt cũ gloria Ptolomaidam oc currit ibi duobꝰ regib',et dedit iliszige tũ multũ, et aurũ, et dona, et inuenit gia- tiam in conſpectu eotũ. Et cũ uenelſta uerſus eũ uiri peſtilẽtes ex Iſratlanti 6 qui interpellantes aduerſus eũict ncnie tẽdit ad eos rex. Et iubit ſpolian lona⸗ than ueſtih. ſuis, et Idui eũ DupMA . d mga8 uakilioſ ipeeltſa ahsmſa ain de n 1 exer dzneg ſe enüt lor weekanim keiite rint ein in lop malkoc nauit aneape ulpo. uüna 1” Klrdit, adiit n diniegn becte aü de dsmit naütl Keru dnpe tulusz d 9 1 1- qux aü undi da d r had lenue Nelsna 2 K a, a e1 Mns 1, 4 b an 6 dded ni „ dteüig — l, 9 Ju.„ dg in, c. B hu a ernad 406 e matua 9 Katde aldaltcon e 7 ſa 9 KO- u ar erriule 8 an derntaid 4 erurmi 1 des n ecjähn . ccüdan, d. ateema nn 8 en aw fanin d am mnn 1 linl,ere ir 48 inkekmia Arzuükam 1 Aolimia d nen na 8 men ncbsai. 3 aen unc oumat, “ ms hmidiftnan u n G veruu ätt tt untänten 1. s Fatmau n huh loccunen abn tinuicinceeeth. aa ill' Vtchuukr 1 Tnoled(lrb i ar omaiemwatoeh 12 jmd aur. inmaouyd 14ℳ derlondiun a enihtu wAnhspeabelwih veehch aun bi cuob'ng d i tariat 5 v conpetumilin 2 4 7 ANg räun dctand 4 ſecerãt. Et collocauit eũ rex ſedere ſecũ. Daitq; principib. ſuis: Exite cum eo in mediũ ciuttatis,& prędicate ut nemo ad uetſus eũ interpellet de ullo negotio, nec quisq et moleſtus ſit de ulla ratione. Et ndũ eſt ut uiderũt qui intpellabant glo- ium eis, qᷓ prędicabat᷑:& opertũ eũ pur- pura, fugerunt oẽs,& magmficauit eum tex.& ſcripſit eũ int primos amicos,& poſiit eũ ducẽ,& participẽ principatus. Et reuerſus ẽ Ionathas in leruſalẽ cũ pa⸗- cx&letitia In anno centeſimo ſexageſi- moquinto, uenit Demetrius filius Deme- tnja Creta in terram patrũ ſuonꝶe. Et au diuit Alexander rex,& contriſtatus eſt unlde,&reuerſus eſt Antiochiam. Et cõ ſtituit Demeirius rex Apolloniũ ducem, qui p̃erat Celeſyrię,& congregauit ex- ereitũ magnũ,& acceſsit ad lamniam, et mſit ad lonathã ſummũ ſacerdotẽ, dicẽs: Iuſolus reſiſtis nobis: ego aũt factꝰ ſum in derſſum& in opprobiũ, ꝓpterea quia tupoteſtatẽ aduerſum nos exerces in mõ tib. Nũc ergo ſi confidis in uirtutib. tuis, deſcẽde ad nos in campũ,& comparem“ mcinuicẽ, quia mecũ eſt uirtus bellorũ. Ineerroga,& diſce quis ſum ego.& cęteri qut auxilio ſunt mihi, qui& dicũt, quia nõ poteſt ſtare pes ueſter añ faciẽ nram: quia bis m fugam conuerſi ſunt pres tui ĩ iaſua,& nãc quõ poteris ſuſtinere equi tnũ,& exercitũ tm in campo, ubi non? npis, neq ſaxũ, neq; locꝰ fugiẽdiè Vt au duut aãt lonathas ſermones Apollonij, mot eſt animo,& elegit decẽ millia uiro nu& exijt ab Ieruſalè,& occurrit ei Si- mon frat eius in adiutoriũ, et applicuert caſtra in loppẽ,& ex cluſit eñ à ciuitate: quia cuſtodia Apollonij Ioppe erat,& qeppugnauit eam. Et exterriti qui erant ĩ ciuntate, aperuerũt ei,& obtinuit lona- thas loppẽ. Et audiuit Apollonius,&ad- mouit trla nullia equitũ,& exercitũ mul . Et abijt Azotũ tanqᷓ; iter faciẽs,& ſta tim exijt in campũ:eo quod haberet mul titudinẽ eqquitũ,& confieret in eis. Et in ſecutus eſt eũ lonathas in Azotã,& com miſerũt pręliũ. Et reliquit A polionius in caltris milſe equites poſt eos, occulte. Et — lonathas qm inſidiæ ſunt poſt ſe,& circuierũt caſtra eis,& iecerũt ia- aua in populũ à mane uſq;ad ueſperam. Populus aũt ſtabat, ſicut pręceperat Io- nachas,& laborauerãt equi eorũ. Et eie⸗ cit MNachabæorum. cit Simon ex ercitũ ſuũ,& commiſit con tra legiont᷑, equites em̃ fatigati erant,& contriti funt ab eo,& fugerũt. Et qui di- ſperſi ſunt per campũ, fugerũt in Azotm. & intrauerũt in Bethdagon idolũ ſuũ. ut ibi ſe liherarẽt. Et ſucc? dit Ionathas A20 tũ,& ciuitates quę erant in circuitu eius, & accepit ſpolia eorũ,& tẽplũ Dagon, & oẽs qui fugerũt in illud, ſuccẽdit igni. Et fuerũt qui ceciderũt gladio cũ lus ſuccẽſi ſunt, fere octo millia uirorũ. Et mo uit inde lonathas caſtra,& applicuit ea Aſcalonẽ,& exierũt de ciuitate obuiam illt in magna gloria. Et reuerſus eſt Iona thas in leruſalẽ cũ ſuis, habẽtibus ſpolia multa. Et factũ ẽ, ut audiuit Alexander rex ſermones iſtos, addidit adhuc glorifl care Ionathã. t milit ei fibulã aureã, ſi- cut cõſuetudo ẽ dari cognatis regũ.ꝑt de dit ei Accarõ, et oẽs fines eiꝰ ĩ poſſeſsròẽ. ¶ Cocer perſequitur generum, aat riueſ⸗ que exilium. C(ap. XI. E Trex Mpypti congregauit exerci- tũ, ſicut arenam que eſt circa oram ma ris,& naues multas,& quęrebat obtine- re regnũ Alexandri dolo,& addere illud reg no ſuo. Et exijt in Syriam uerbis pa⸗ cificis,& aperiebant ei ciuitates,& oc- currebant ei, quia mandauerat Alexan- der rex eactre ei obuiam, eo quod ſocer ſuꝰ eſſet· Cũ aũt introiret ciuitatẽ Ptolo⸗ meęꝰ, ponebat cuſtodias militũ in ſingu- lis ciuitatibꝰ. Et ut appropiauit Azoto, oſtẽderũt ei tẽplũ Dagon ſiccẽſum igni, & Azotũ et cętera eius demolita, et cor- pora proiecta, et eorum qun cęſi erant in bello tumulos quos fecerant ſecus uiam. Ht narrauerũt regi quia hæc fecit Iona- thas ut inuidiam facerẽt ei, et tacuit rex. Et occurrit lonathas regi in loppen cã gloria, et inuicẽ ſe ſalutauerũt, et dormie- rũt illic. Et abift lonathas cũ rege uſq; ad fluuiũ qui uocabat᷑ Eleutherus, et re- uerſus eſt in leruſalẽ. Rex aũt Ptolemę* obtinuit dominiũ ciuitatũ uſq; Seleuci- am maritimam, et cogitabat in Alexan- drũ conſilia mala. Et miſit legatos ad De metriũ, dicens: Veni, componamus inter nos pactũ, et dabo tihi fillam meam quã habet Alexander, et regnabis in regno patris tui: pœnitet enim me quod dede⸗ B rim illi filiã meam, quæſiuit em̃ me occi- dere. Et uituperauit eũ, propterea quod concupierat regnũ eius. Et abſtuli filiam Dd 3 ſuam. 3 3 —* — 9 4 — 6—. 144 66½ 1 — 4—“ * 4 4. 4“ 1— 2 1 2 3 8 2— 5 5 3 6 8 33* ſexageſimo ſeptuno mam,& dedit eam Demetrio,& aliena- uit ſe ab Alexandro,& manifeſtatę ſunt animicitiæ eius. Et intrauit Ptolemæus Antiochiam,& impoſuit duo diadema- ta capiti ſuo,& gypti& Aſic. Alexan- der autẽ rex erat in Cilicia, illis tẽpori- Pus, quia rebellabant qui erant in locis il lis. Et audtuit Alexander,& uenit ad e- um in bellũ,& produxit Ptolemęus rex exercitã,& occurrit ei in manu ualida. & fugauit eũ. Rt fugit Alex ander in A⸗ rabiam, ut ibi protegeret᷑, rex autè Pto- lemeus exaltatus eſt. Et abſtulit Zabdiel Arabs caput Alexandri,& miſit Ptole- męo. Et rex Ptolemæus mortuus eſt in die tertia,& qui erant in munitionibus, perierunt ab his qut erant intra caſtra. Et regnauit Demetrius anno centelimoxſe- ptuageſimoſep:imo. In diebus illis con- gregauit lonathas eos ꝗ eraut in ludęa, ut expugnarent arcem quę eſt in leruſa- lem,& fecerũt contra eam machinas mul tas. Et abierunt quidam qui oderant gen tem ſuam uiri iniqui ad regẽ Demetriũ, & renunciauerunt ei quod lonathas ob ſideret arcem. Et ut audiuitairatus eſt,& ſtatim uenit ad Ptolemaidam,& ſcripſit Ionathę ne obſideret arcẽ, ſed occurreret ſibi ad colloquiũ feſtinato. Vt audiuit au tẽ Ionathas, iuſsit obſidere,& elegit de ſe nioribus Ifratl.& de ſacerdotibus,& de dit ſe pexiculo. Et accepit aurũ& argen tum,& ueſtẽ,& alia xenia multa,& a- bijt ad regem Ptolemaidam,& inuenit gratiam in con pectu eius.Et interpella⸗ bant aduerſus eũ quidam iniqui eæ gen- te ſua. Et fecit ei rex ſicut fecerant ei qui ante eũ fuerant,& exaltauit eũ in conſpe ctu omniũ amicorũ ſuorum.& ſtatuit ei principatum ſacerdotij,& quęcunq; alia habuit prius precioſa,& fecit eũ princi- pẽ amicorũ. Et poſtulauit Ionathas à re- e ut immunẽ᷑ faceret Iudcᷣa.& fres to. pᷣacnfæs.& Samfam. cönlmes efus, & prom̃iſit eĩ falentã trẽcen Etconſen ſit retet criplit Ionathę epiſſolas de his oma:bus, hunc modũ continentes. REX Demeirius fratri Ionathę, ſalutẽ,& genti ludęorũ. Exemplũ epiſtole quam ſcripſi mus L. aſthent parenti noſtro de nobis, milſimus ad uos ut ſciretis: Re Deme- trius Laſtheni parenti ſalutẽ. Genti lu- gorũ amicis noſttis,& conſeruantihus qusę iuſta ſunt apud nos, decreuimus be- neſa- Liber I. nefacere, propter benignitats erga nos habem. Statuimus ergolllis oes fines ludęę,& tres ciuitates Lydan& Ramath an, quę additę iunt lud,gex Sa- maria,& omnes conſines eauũ ſequeſtra⸗ ri omnib.ſacrificanuibus in leroloymss, We un Ancah eis prius accgrebat tex Der lnMs aMnSs. Eproeidi eng Pomoru. Ei alia qut ad nospettme⸗ bant decimarũ& tribuiori S cxnoet pore remittimus eis,& aress alinnrũ, et coronas quę nobis deferebani, omm xi⸗ plis concedimus,& nihil hori inmäerit ex hoc& in omne tẽpus. Nunc exgo cu rate facere horũ exĩp u,& dei lonaubę & ponat in monte ſancto,&in loco cele bri. Et uidens Demetrus rex quod liluit terra in conſpectu ſuo,& nihil ei reſiſtit, & dimiſit totũ exercitũ uũ. unãquenq; in locũ ſuũ, excepto pereyrino exerciiu quẽ traxit ab inſulis Gent ũ,& inimici erant ei oẽs exercitꝰ patrũ eius. Ntyphon aũt erat quidam partiũ Alexandit pri“, & uidit qm̃ om̃is exercitus munnurauit contra Demetr ũ,& iuit ad Emalchuel Arabé, qui nutriebat Antiochã 3ilã Ale xandri, et aſsidebat ei, ut traderet eũ ipſi ut regnaret loco patris ſui,& enũciauit ei quanta fecit Demetrius,& inimicitas exercituũ eius aduerſus illũ.Et miſt lo nathas ad Demetriã regtᷣut eijcertteos qui in arce erant in leruſalẽ,& quiinptę ſidijs erant, quia impugnabant lſrail. Bt miſit Demetrius ad lonathan dicens. No hec tm̃ faciam tibi& gen mo ſedglomn illuſtrabo te& gentè tuamcũ fuertt qp- portunã. Nũc ergorecte eceris, limle⸗ ris in auxiliũ mihi uiros, quia diſcesito- mnis exercitus meꝰ. Et miſit ei lomuhas tria millia uirorũ fort ũ Antiochiam uenerũt ad regẽ,& delectatus eſt reem aduentu eorũ. Et conuenerumt quierant de ciuitate, centũ uiginti millia urrorũ et uolebant interficere regẽ. Etfugittexm aulam,& occupauerũt qui erant dt ciu tate. itinera ciuitatis,& cœperutpignn- re. Et uocauit rex ludæos in amellum, & conuenerunt omnes ſimul ad eim, diſperſi ſunt omnes per ciuitatem 99 cidetunt in illa die centum milliahomt⸗ num,& ſuccenderunt ciuitatem, de perunt ſpolta multa in dic illKn me, uerunt regem. Et uiderunt qul Sae ciuitate quod obtinuiſſent ludfcna — ipots aut D aichet u,& ch ch üce arludei nicenn 3E glorlt moi et in ago clis „Btmngr a poin anlede re dcius, S glbite enn retri — — 11 ab uidu aiwc aus licchus c an im mmülunt: ulent anei⸗ Twpt düüm, d wlonath altn, rtesutl wazure deenbib n ab miſrat lnriul gus K entes mareito laldem, akciultat rlleron en K altari, ent Gaz aan, S laittilo Arezin lonatha aDeme Kam exe mran iaren nrdui dadſuran di didext decsi auez 3 aumani i ceitmu ge d⸗ ſhn 1 V 3 aran. LR dinii ſca eana tauncnrit ieshemäen Gäten 90 D na ictabitin ten muerberm 5 nceemntiſeg aanginh en Demeniiira ar antcimth adote è ſi n. Nätomn auxilämhe exercttuce ulla uroiirithäin itad rzi ta uneori Rorn d- itate cniitamt antineiergefn n& dcapuui nid ner culi R9 uocauti, vaenenntet rdluntorrs n, um ukleskie „Llurcedieng tpoln mi thn uneacn is, e glothet, n. 12 21 1 1 m. u 5 2 E 2 6 3 3 — — 4 — — cem, Machabæorum. 385 emſutuolebant,& infirmaui ſunt men ſtra eius applicuerunt ad aquam Gene- te ſua,& clamauerunt ad regem cum ſar,& ante lucem uigilauerunt in campo tecibus, dicentes: Da nobis dextras,& Azor, et ecce caſtra alienigenarũ occur- teſſent ludei oppugnare nos& ciuitatẽ. rebant in campo⸗ et tendebant ei inſidias Etproiecerunt arma ſua,& fecerunt pa- in montibus, ipſe autem occurrit ex ad- & glorificati ſun ludęi in conſpe/ uerſo. Inſidiæ uero exurrexerunt de lo⸗ auregis et in conſpectu ommũ qui erant cis ſuis, et commiſerunt pręlium Bt fuge⸗ in regno eius,& nominati ſunt in re⸗ runt qui erant eæx patte lonathe, omnes, no⸗Et ingreſsi ſunt in leruſalem, ha- et nemo relictus eſt ex eis, niſi Marha⸗ hentes ſpoiua multa. Et ſedit Demetrius thias fllius Ablolomi et fudas flius Cal⸗ rex in ſede regni ui,& ſiluit terra in con phi princeps miittię exercitus. Et ſcidit ppecu eius,& mentitus eſt omnia quæ- Ionathas ueſtimenta ſua, et poſuit terram cunq; dixit,& abalienauit ſe à lonatha, in capite ſuo, et orauit. Et reuerſus eſt 10⸗ & non retribuit ei ſecundum beneficia nathas ad eos in pręlium, et conuertit eos quę ſihi tribuerat,& uexabat eũ ualde. in fugam, et pugnauerunt Et uiderũt qun Poſt hęc autẽ reuerſus eſt Tryphon,& fugiebant partes illius, et reuerſi ſunt ade Antioclus cũ eo puex adoleſcens,& re⸗ um, et inſequebantur cum eo omnes uſq; aauie,& impoſuit ſibi diadema. Et con Cades ad caſtraſua, et peruenerunt ulcg gregati ſunt ad eũ omnes exercitus quos illuc et cecidetunt de alienigenis in die diperſerat Demetrius,& pugnauerunt illa tria miliia uirorum, et reuerſus eſt lo- contra eã,& fugit,& terga ueriit. Etac nathas in Ieruſalem. cepit Tryphon beſtias,& obtinun An⸗ Confirmandifxderis& ratia, legatos tiochiam,& ſcripſit Antiochus adole- Romam& ad Spartiatas nuttat ſcens lonathę, dicens: Conſtituo tibi ſa⸗ Ionathas. Cap. XII. T uidit Ionathas quia tempus eũ iu cerdotiũ,& conſtituo te ſuper quatuor uat, et elegit uiros, er miſit eos Romã — 17 435» ciuitates, ut ſis de amicis regis. Et miſit il 1 ſtatuere, et renouare cũ eis amicitiam, et liuaſa aurea in miniſteriũ,& dedit ei po 1 teltatem bibendi in auro,& eſſe in pur- ad Spartiatas, et ad alia loca nuſit epiſto pura,& habere ſibulam auream,& Si,- las ſecundũ eandem formam, et abieriuit mond kratrẽ eius conſtituit ducẽ à termi⸗ Romam, et intrauerunt curiam, et dixe- nis Tyri uſq; ad fines M gvpti. Et exijt runt: Ionathas ſummus ſacerdos, et gens lonathas& perambulabat trans flumen Iudęorum miſerunt nos ut renouaremus ciuitates,& congregatus eſt ad eum om- amicitiam et ſocietatem ſecundum pti⸗ nis exercitus Syrię iu auxcilium,& uenit ſtinã. Et dederunt illis epiſtolas ad ipſos Aſcalonem,& occurrerunt ei honorifi- per loca, ut deducerent eos in terram lu- ce de ciuitate. Etabijt inde Gazam,& da cũ pace. Et hoc eſt exemplũ epiſtola. concluſerunt ſe qui erant Gazę,& obſe, rũ, quas ſcripſit lonathas Spartiatis. Io- dit eam,& ſuccendit quę erant in circui nathas ſummus ſacerdos, et ſeniores gen tuciuitatis,& prędatus eſt eam. Et roga tis,et ſacerdotes et reliquus populus ludę nerunt Gazenſes Ionathan,& dedit illis orum, Spartiatis ſratribus lalutem. lIam- dextram,& accepit fillios eorũ obſides, pridem miſſæ erant epiſtolæ ad Oniam *& miſtt illos in erulalem,& perambu ſummum ſacerdotem A Dario qui regna huit regionem uſq; Damaſcum. Et audi bat apud uos, quoniam eſtis fratres no- uit Ionathas quod pręuaricati ſunt prin- ſtri, ſicut ſcriptum continet quod ſubie/ cipes Demetrij in Cades quę eſt in Gali- ctum eſt. Et ſuicepit Onias uirum qui mil B lea cum exercitu multo, uolentes eum re- ſus fuerat, cũ honore, et accepit epiſtolas, mouere à negotio regni,& occurrit il⸗ in quibus ſignificabat᷑ de ſocietate et a- lis: fratrem autẽ ſuum Simonem reliquit micitia. Nos emim cũ nullo horũ indige/ intra prouin iam. Et applicuit Simon ad remus,h abẽtes ſolatio ſanctos libros, qui Beih ſuram,& expugnabat eam diebus ſunt in manius noſtris, maluimus mitte- multis,& concluſit eos. Et poſtulauerunt re aduos rencuare fraternitatem et amici ab eo dextras accipere,& dedit illis, I tiam, ne forte alieni efficiamur à uobis, eiecit eos inde,& cepit ciuitatem.& po multa enim tẽpora tranſierũt, ex quo mi ſun in ea pręſidium, Et lonathas& ca- ſiſtis ad nos. Nos ergo in omni tempore ſtra Dd 4 ſins Wiſexat P tranſſerant H * ſine intermiſsione in diebus ſolennibus, et cęteris quibus oportet, memores ſum?* ueſtri in ſacrificijs quæ offerimus, et in Obſeruationibus ſicut ſas eſt et decet me miniſſe fratrũ. Lætamur itaq; de gloria neſtra- Nos aũtgircundederunt multę tri bulationes, et multa prælia, et impugna- uerunt nos reges qui ſunt in circuitu no- ſtro. Noluimus ergo uobis moleſti eſſe, neq;cęteris ſocijs, et amicis noſtris in his relijs, habuimus enim de cœlo auxiliũ, gt liberati ſumus nos, et humiliati ſunt ini mici noſtri. Elegimus ſtaq; Numenium Antiochi fluiũ, et Antipatrè laſonis fliũ, ei miſimus ad Romanos renouare cũ eis amicitiam, et ſocietatẽ priſtinam. Man- dauim itaq; eis ut ueniant etiam ad uos, et ſalutent uos, et reddant uobis epiſtolas noſtras de innouatione fraternitatis no- ſtrę. Et nunc benefacietis reſpondentes nobis ad hęc. Et hoc reſcriptũ eſi epiſto larũ, quod miſit Onias. Rex Spartiata- rũ Onias, Ionathe ſacerdoti magno ſalu tem. Inuentũ eſt in ſcriptura de Spartia-/ tis, et Iudęis, quoniam ſunt fratres, et qc ſant de genere Abraham. Et nũc ex quo hęc cognauimus, henefacitis ſcribentes nobis de pace ueſtra. Sed et nos reſcripſi mus uobis; Pecora noſtra, et poſſeſsio- nes noſtrę, ueſtræ ſunt, et ueſtrę, naſtræ: mandauimus itaq; hęc nunciari uobis. Et audiuit Ionathas quoniam regreſsi ſunt principes Demetrij cũ exercitu multo ſu pra quàm prius, pugnare aduerſus eũ, et gxijt ab leruſalem, et occurrit eis n K- mathite regione: non enim dederat eis ſpaciũ ut ingrederenf regionem elus. Et miſit ſpeculatores in caſtra eorũ, et reuer ſi renunciauerunt quod conſtituunt ſu- peruenire iliis nocte. Cum occidiſſet aũt Iol, pręcepit Ionathas ſuis uigilare, et eſ ſe ĩ armis paratos ad ꝑugnam tota nocie, ęt poſuit cuſtodes per circuttã caſtrorũ. Etaudierunt aduerſarij quod paratus eſt Ionathas cum ſuis in bello. et timuerunt, et formidauerunt in corde ſuo, et accen- derunt focos in caſtris ſuis. Ionathas autẽ ęt qui cũ eo erant, non cognouerunt uſqʒ mane: uidebant aũt luminaria ardentia, et ſecutꝰ eſt eos lonathas, et non compre hendit eos: Ttranſierãt enim flumen R- leutherũ. Et diuertit Ionathas ad Arabas, qui uocant ubadei, et percuſsit eos, et 38geꝑit pOlig eorũ. et iumxitset uenit Da ⸗ Liber I. maſcũ, et perambulabat odm ve ionem illam. Simon aũt exijt, et uenit uſq; ad a⸗ ſcalonẽ, et ad proxima prelida,et qecli nault in Ioppen, et occupauit eam(auqi- uit enim quod uellent præſidum tradere partibus Demetrij,) et pouttibi calio⸗ des, ut cuſtodirẽt eam. Et reuerlus? lona thas, et conuocauit ſeniores populi, i co gitauit cũ eis ędiſicare pᷣſidni ludeam,et edificare muros in leruſal,et xaltare a titudine magna inter medtũ aci, et cui tatis, ut ſepararet eam à ciuinte, ut eſſet ipla ſingularit᷑, et neq; emant eqp uadit. Et conuenerũt ut ędificarẽt cuuitatꝭ ei ce cidit murꝰ qui erat ſuꝑ totrentemab ona ſolis, et reparauit eũ qui uocat Capheie- tha, et Simon ędificauit diaqain gephe la, et muniuit eam, et impoſuit poraas, et ſeras. Et cũ cogitaſſet Tryphon reguare Aſie, et aſſumere diadema, et extendere manũ in Antiochũ regẽ(timès ne fone non ꝑmitteret eũ lonathas. ſed pugnatet aduerſus eũ) quęrebat comprehsdereeũ, et occidere: Et exurgẽsabijt in Beitſan. Et exiuit lonathas obuiam illi cà qun- draginta m illibus uirorũ electorũ in pxę liũ, et uenit in Bethſan. Et uidu Tryphon ꝗa uenit Ionathas cũ exerciu multo, nt extẽderet ĩ eũ manꝰ, et timnit, et excepit cũ cũ honore, et commẽdauit eũ omnib amicis ſuis, et dedit ei muneraz et p̃cepit exercitibꝰ ſuis ut obeduent ei ſicutſibi. Et dixit lonathę: Vt quiduexaſti ui- uerſum populũ, cũ bellũ nobis nonſiſęt nãc remitte eos in domos ſuas: elige autꝭ tibi uiros paucos qui tecũ ſint, etuenime cũ Ptolemaidam, et tradam eam thbi,e reliqua pręſidia, et exerciiũ-,et uniuerſos prępolſitos negotii, et conuerſos abibo:p pterea em̃ ueni. Et credidit ei, tt fecitſ⸗ cut dixit, et dimiſit exercitũ, et abiennt in terram luda, retinuit ant ſecuͦ mamit lia uirorũ: ex quibus remiſit in Galiitam duo millia, mille aũt uenerunt cumeor ut autẽ intrauit Ptolematdamlonauhaschmn ſerunt portas ciuitatis Ptolemẽᷣſes etcom prehenderunt eum, et oẽs qui cũ eo intha uerant, gladio interfecerunt,Et miuTu- phon exercitum, et equites in Gihſe et in campũ magnum, ut pderem cn 2 cios lonathæ. At illi cum cognouiſent ia comp lenſus eſt lonathasset perſ qula comp̃henſi 5e hana flun et omnes qui cum eo erät,hot talt G 9. metipſos, et exierunt parati in nan guünte 9 müna t gaunt o panxel poer Ant l w.Bt ql rculitne 5 Non h munc el msde ho (mon I ſet nten l aodit Typhe nitena üguain rme alceꝛ mma dtgo,& aalecimt alac. grung lesre urihica nitgett darius ni ſan maniaco döeteren wettbir wios,, wluese beirärs wang naanso ummar mmiai e. i zbh dicypen dereman DDdlen nennte daddd iscont ppir eisud Rame rens: drtuus woin ienin Nos ei dods 1 ana ma 9 — — u anc Meed 1 el, jiſe, de bäinad d * 4 1, ſe mni dcäinn m 1 arunnn . ſeaaraeten ai 1 SGrhrkand 2 1 t tenetün g ü. 1 ic ſAlernine — peruncäg, a S ianngim. eerhſtta 18 eiſqanenn, 12 ſer Pienni 22 Pir beut amilband 8 9 4) 6 „ u 6 a n — nticimin 4 2 d ncte dn. ten ſus atilen aid'ſusutt n Sit lonte,a in e popai iti ureeeosieaten os paucdigaa 1 lemuicmm tie preci carsens tos neprrinadie 1m em veni hraiſic a a itet ämüer den am lucnien 3 M tü:ex quber a lin milezinle trutPwleru dn percssciues 2 1 enmtaneifen 1 Wnatdünrir X exercima anpi me V Ate nnthe A „ 2 3 onpſedlöci es qui cmoen, 2 de atinaß Machabæorum. 386 Et uidentes hi qui inſequuti fuerãt, qui a Simon quia cũ dolo loqueret ſecũ, iuſsit vo anima res eſt illis reuerſi ſinu:illi aũt tamẽ dari argentũ,& pueros, ne inimici uenerunt cẽs cum pace in terram Iuda. tiam magnã ſumeret ad ppm Iſraël, di Btplanx erũt lonathan.& eos qui cum centẽ᷑: Quia nõ miſit ei argentũ,& pue- ipſo erant ualde,& luxit Iſraẽl luctu ma ros, propterea perijt. Et miſit pueros,&- gno. Et queſierunt oẽs gẽtes quæ erant centũ talenta,& memitus eſt,& non di in circuitu eorũ, conterere eos: dixerunt miſit Ionathan. Et poſt hæc uenit Try- em: Non habent principem,& ad iuuã phon intra regionẽ, ut cõteret eã,& gy tem:nunc ergo expugnemus illos, et tol rauerũt per uiam quę ducit Ador,& Si- amus de hominibus eorum. mon,& caſtra eius ambulabãt in omnè dimon Machabæus principatum obti. locũ quocunq; ibant. Qui aũt in arce e- net anterfeito fratre ſuo Ionatha. rant, miſerunt ad Tryphonò legatos, ut Cap. XIII. feſtinaret uenire per deſertũ,& mitteret T audiuit Simon quod congregauit illis alimonias. Et parauu Tryphon om Tiyphon ex ercitũ copioſum, ut ueni nem equitatum, ut ueniret illa nocte:erat ret in terrã luda,& atterreret eam. Vi- aũt nix multa ualde,& nõ uemt in Ga-. dẽs quia in tremore populus eſt,& in ti- laaditim. Et cũ appropinquaſſet Baſca- more, aſcendit leruſalẽ,& congregauit mã, occidit Ionathan, et filios cius illic. pplm,& adhortãs discit: Vos ſcitis quã- Et cõuertit Tryphon, et abijt in terram tn ego,& fratres mei,& domus patris ſuã. Et miſit Simon, et accepit oſſa lona mei fecimus pro legibus,& proſanctis, the fratris ſui, et ſepeliuit ea in Modin ci prælia,& anguſtias quales uidimus: ho- uitate patrũ eius. Et planxerunt eum oĩs rũ gratia perierũt fratres mei ots ꝓpter Iſraẽi planctu magno, et lux erũt eũ dies Iiras.& relictus ſum ego ſolus. Et nunc multos. Et ædificauit Simon ſuper ſepul- nõ mihi cõtingat parcere aĩę meę in o⸗ chrũ patris ſui, et fratrum ſuorum ædifi⸗ mni tꝑe tribulationis:nõ eñ̃ melior ſum cium altũ uiſu, lapide polito, retro et an- lratribus meis. Vindicabo itaq; gentem te- et ſtatuit ſeptẽ pyramidas, unam con- meã,& ſancta, natos&q; noſtros, et uxo tra unã patri, et matri, et quatuor fratri- res: quia cõgregatę ſunt uniuerſæ gentes bus, et his circũpoſuit colũnas magnas⸗ cõterere nos immicitię gratia. Et accen et ſuper columnas arma, ad memoriam ſus eſt ſpiritꝰ ppxi ſimul ut audiuit ſermo æternam, et luxta arma naues ſculptas, B nes iſtos,& rderunt uoce magna dicen quæ uiderentur ab hominibus nauigan- tes: Tu es dux noſter loco ludę,& lona tibus mare. hoc eſt ſepulchrum quod fe- the kratris tui: pugna pręliũ noſtrũ, et oĩa cit in Modin uſq; in hunc diẽ. Tryphon quęcunq; dixeris nobis, faciemus Et cõ autẽ cum iter faceret cum Antiocho re- gregans oẽs uiros bellatores, accelerautt ge adoleſcente, dolo occidit eum. Et re- cõlummare uniuerſos muros leruſatẽ,& gnauit loco eius, et ĩmpoſuit ſibi diade- muniuit eam in gyro. Et miſit lonathan ma Aſis et fecit plagam magnam in ter⸗ Riliũ Abſalomi,& cũ eo exercitũ nouũ ra. Et ædificauit Simon pręſidia ludęç. in loppen.& eiectis his qui erant in ar⸗ muniès ea turribus excelſis, et muris ma ce, remanſit illic ipſe: Et mouit Tryphõ gni:, etportis, et feris, et poſuit alimenta APtolemaida cum cxercitu multo, ut ue inmunttionibus. Et elegit Simon uiros, niret in terrã luda,& Ionathas cum eo et miſit ad Demetrium regemut faceret in cuſtodia: Simon autẽ applicuit in Ad. remiſsionem regioni: quia actus omnes qus contra factẽ campi. Et ut cognouit Iryphoms per direptionem fueramt ge- Tyyphon quia ſurrezcit Simon loco fra ſti. Et Demetrius rex ad uerba iſta re- O uis ui Ionathæ,& quia cõmiſlurus eſ- ſpondit ei, et ſcripſit epiſtolam talem: ſet cum eo pręliũ, miſit ad eum legatos, Rex Demetrius Simoni ſummo ſacerdo dicens: Pro argento quod debebat fra“ ti, et amico regum, et ſenioribus, ei gen ter tuus lonathas in ratione regis, ppter ti ludeorum ſalutem: Coronam auream, negotia quæ habuit, detinuimus cũ,& et bahem quam miſiſtis, ſuſcepimus, et nãcmitte argenti talenta centũ,& duos parati ſumus facere uobiſcum pacem ma Hiuos eius oblides, ut nõ dimiſſus ſugtat gnam, et ſcribere pre poſitis regis remit- à nobis.& remittemus eũ. Et cognouit tere uobis quæ indulſimus. Quęcunque Simon Dd s enim 4 1 — ——————— 1 enim eonſtituimus, uobis conſtat. Muni ciones quas ędificaſtis, uobis ſint: remitti mus quoq; ignorantias,& peccata uſc; in hodiernũ diem,& coronã quam de- bebatis,& ſiquid aliud erat tributarium in leruſalem, iam nõ lit tributarium. Et ſiqui ex uobis apti ſunt conſcribiinter FE noſtros, cõſcribant᷑,& ſit inter nos pax. Anno centeſimo ſeptuageſimo ablatum eſt iugin entium ab lſrat. Et cœpit popts ſſrael ſcribere in tabutis,& ge- ſtis publicis, anno primo ſub Simone lummo ſacerdote, magno duce,& princi pe ludęorã. In diebus illis applicuit Si- mon ad Gazam,& ctrcundedit eam ca- ſtris.& fecit machinas,& applicuit ad ciuitatem,& percuſsit turrem unam,& cõprehendit eam. Et qui eruperãt, erãt intra machinã,& ciuitatẽ,& factus eſt motus magnus in ciuttate. Et aſcende- runt qui erãt in ciuitate cũ uxoribus,& ſilijs ſupra murum ſciſʒis tunicis ſuis,& clamauerunt uoce magna, poſtulantes à Simone dextras ſibi dari,& dixerunt: Non nobis reddas ſecũ dum malitias no- ſtras, ſed ſecundum miſericordias tuas, et ſeruiemus tibi. Et flexus Simon nõ de- bellauit eos: eiecit tamẽ eos de ctuitate, & mundauit ædes in quibus fuerant ſi- mulachra,& tunc intrauit in eam cum nymnis bãdicens dñm,& eiecta ab ea G omni immunditia, collocauit in ea uiros qui legẽ facerent,& muntuit eam,& fe- cit ſibi habitationẽ.Qui aũt erãt in arce Ieruſalẽ᷑, prohibebani egredi,& ingre- di regionem,& emere,& uendere,& e- ſurierãt ualde,& multi ex eis fame pe- rierunt,& clamauerunt ad Simonem ut dextras acciperet,& dedit illis,& eie- cit eos inde,& mundauit arcẽ à cõtami- nationibus,& intrauerunt in eã tertia et uiceſima die ſecundi menſis, anno cente ſimo ſeptuageſimo primo.cum laude,& ramis palmarum,& citharis,& cynna- ris,& cymbalis,& nablis,& hymnis, & canticis, quia contritus eſt inimicus magnꝰ ex Iſratl. t cõſtituit ut omnibus annts agerent᷑ dies hi cum lętitia. Et mu niuit montẽ templi, qui erat ſecus arcẽ, et habitauit ibi ipſe,& qui cum eo erãt. Et uidit Simon loannẽ filium ſuũ, quod foris uir pręlij eſſet.& poſuit eum ducẽ unrtutum uniuerſarẽ.& habitauit in Ga Eatis. Simon Liber I. C Limon ſumma huiete ſubditond mraat E& Romani qum eo amicitam reno- 3 uant. Cap. XIIII. A Nno centeſimo ſeptuagelimoſtecm do cögregauit rex Demetrius exer citum ſuũ.& abiſt in Medi ad conua⸗ henda ſibi auxilia, ut expuęnaxet Ty⸗ phonẽ. Et audiuit Arſaces tex perſitis & Medie, quia intrauit Demenus cäſ nes ſuos,& miſit unum de principibus ſuis„ut comprehenderet enmuuum Bi abijt,& percuſsit caſtra Demeuiju cõ prehendit eum,& duxit eũ ad Araci, & poſuit eũ in cuſtodiã. Erſiluit oĩs tes ra luda omnibus diebꝰ Simonis,& qya- ſiuit bona genti ſuę,& placuit illispote- ſtas eius,& gloria eius omnib' diebus. Et cum omni gloria ſua accepit loppen in portũ,& fecit introitum in inuulus ma ris. Et dilatauit fines gentis ſue,& obt- nuit regionẽ · Et congregauit captun tẽ multaã,& dñatus eſt Gazaræ,& Ban ſurg,& arci,& abſtulit immunditias er ea,& nõ erat ꝗ reſiſteret ei. Btunuſqui que colebat terrã ſuã cum pace,& ten Iuda dabat fructus ſuos,& ligna canpo rum fructã ſuum.Seniores in platetʒſecẽ bant oẽs,& de bonis terræ tracabãta iuuenes induebant ſe gloriam,& ſics belli. Et ciuitatibꝰ tribuebat alimonias & cõſtituebat eas ut eſſent uaſumunitio nis quoaduſqy nominatã eſtnomen go- rię eius uſq; ad extremũ terxc. Fecityꝛ cem ſuper terrã.& lętatus eſt ſraſln/ tia magna. Et ſedit unuſquiſqueſibune ſua,& ſub ficulnea ſua,& non erat qun eos terreret: Defeci impugnas eos ſupet terram, reges cõtriti funt in ditbis iln Ht confirmauit oẽs humiles ppłiſin,& legem exquiſiuit,& abſtulit omn inj/ quum,& malum: ſancia gloriſcauit multiplicauit uaſa ſan toiu. Etauduum eſt Rome quia defuncius eſſet lonnlas, & uſq; in Spartiatas.& contriſtai lunt ualde. Vt audierunt aũt quod dimò r ter eius factus eſſet ſummus ſacerdo b co eius,& ipſe obtineret omnẽ regiont⸗ & ciuitates in ea, ſcriplerunt adeumm tabulis æreis, ut renouarent amiciim & ſocietatẽ quam fecerant cum luda cum lonathafrairibus eius. Et lea unt in cõſpecdu eccleſi in leriſalem Ble exemplum epiſtolarum quas Spattiur 1... jciul miſerunt. Spartianorũ ptincipe 4 4 ubigd 5b Lac bou mn adpht nxltag mülume aque at ailt ellonbs Uw ren n Btp ble, wünſeg naäpple erichp Doſthe demam gun po imcum iierpdp gerüt.( am ir veratre Nadlabe dacrioler Ntikultsn fäſcript Büb ang d nne mano rerdoti ſalierum lütheq telir, Pplanb. ddm ugarät. monag gexzui lſacen wimſ dharel n 8 itru. duniat weſt daha Lau. de 1 * 2 1daaa, 3 nnaa 4.„“(G.„e * maln 1 m gegauite) a Lodeinah er Aſi 1 A R. ibr miſ 1 v * ans Vün ia J Nu unnunde 19 2 Lnitm 1 9 1 u Bemhe nen lEmmala na* di 1 Artgnütme a menniüana eb aiwäm bueen er iſuun erina an nne 12e Mhedanſint 31 Trjutanb'rdene 0 rdrewnc. H lup wmiui d FP adernaid denrteni Kee arn 1 Rtſedrintta 4 r bffuileia h an arttDetenii n erreyescömihit 10 muicswn4 2 qultun,Arüfit, min äfat 7 i 4 aus ele.— „ iylotume af G 3 wesien ſajtaſe 9 a neis, ntech 8 d asqumſemm. mh de thakunbuuen — vecclednl nit — — — Machabæorum. 387 utes Simoni ſacerdoti magno.& ſenio- eorũ, poſuit in eis. Et uidit pops acium ribus,& ſacerdotibus,& reliquo pof To Simonts,& gloriã quã cogitabat facere Ludęorũ fratribus ſalutẽ· Legail qui miſsi genti ſiiæ.& poſuerũt eum ducẽ ſuũ,& ſunt ad pplm noſtrũ. nunctauerũt nobis principẽ ſacerdotũ, eo qd ipſe fecerit] feceras de ueſtra gloria.& honore,& lętitia, et hæc cia,& iuſtitiã,& fidem quã cõſer- aiſi ſumus in introitu eorũ. Et ſcripſi⸗ uauu gẽti ſuę.& ex quiſiuit omni modo mus quę ab eis erant dicta in cõcilijs po exaltare ppim ſuũ. Et in diebus eius ꝓ⸗ E oli,ſic: Numenius Antiochi, et Antipa ſperatũ eſt in manibus eius, ut tollerent terlaſonis filius Legati ludęorũ uenerũt gentes de regione ipſorũ,& qui in ciui- ad nos, renouantes nobiſcũ amicitiã pri tate Dauid erãt in leruſalem in arce, de ſunã· Et placuit populo excipere uiros qua ꝓcedebãt, et contammabãt oſa quę glorioſe,& ponere exemplũ ſermonum in circuitu ſanctorũ ſunt, et inferebãt pla eorũ inſegregatis pplilibris, ut ſit ad me gã magnã caſtitati.& collocauit in ea ui D mociã ppro Sparttatarã. Exemplũ autẽ ros lIudęos ad tutamentũ regionis,& ci- norũ ſcripſimus Simoni magno ſacerdo uitatis,& exaltauit muros in leruſalem. ti. Poſt hęc aũt miſit Simõ Numenium Et rex Demetrius ſtatuit illi lummũ ſa⸗ Romam, habẽtem clypeum aureum ma. cerdotiũ. Secundũ hęc fecit eum amicũ gnum, pondamnarum mille ad ſtatuen· ſuum,& glorificauit eũ gloria magna. qam cum eis ſocietatem. Cum autem au- Audiuit em̃ qᷓ d appellati ſunt ludęià Ro diſſet populus Romanus ſermones iſtos, manis amici,& ſocij.& fratres,& quta dixerũt. Quam gratiarum actionem red ſuſceperũt legatos Si monis gliorioſe,& demus Simon, erfilijs eius: Reſtituit em quia iudei,& facerdotes eorũ con- enſe⸗ iple tratres ſuos, et expugnauit inimicos runteũ eſſe ducẽ ſuũ,& ſummũ ſacerdo ICrablab eis,& ſtatuerunt ei hbertatẽ,& tẽ in ęternũ, donec ſurgat ꝓpheta fide- deſcripſetũt in tabulis ęreis,& poſuerũt lis,& ut ſit ſuper eos dir,&æ ut cura eſ- in titulis in möte Sion. Ec hoc eſt exem ſex illi pro ſanctis,& ut cõſtitueret præ- plũ ſcripturę: Octauadecuna die menſis politos ſuper opera eorũ,& ſuper regio- Slul, anno centeſimo ſeptuageſimo ſecũ nẽ.& ſuꝑ arma,& ſuꝑ pręſidia,& cura do, anno tertio ſub Simone ſacerdote ſit illi de ſanis.& ut audiat᷑ ahomnibꝰ, magno in Aſaramel: in cõuentu magno& ſcribant in noĩe eius oẽs cõſcriptio- ſacerdotũ.& ppłi.& principũ gẽtis,& nes in reaione,& ut operiatur purputa, ſeniorum regionis, nota facta ſint hæc. et auro, et ne liceat ulli ex populoset ex Qmfrequẽter facta ſunt pręlia in regio⸗ ſacerdotibus irritũ facere aliquid hori, nent̃a, Simõ aũt Mathathie filius ex ſi-& contradicere his quæ ab eo dicunt, liis larib, et fratres eius dederunt ſe ꝑicu aut conuocare conuentũ in regione ſine l0,& reſtituerunt aduerſarijs gẽtis ſuæ, ipſo, et ueſtiri purpura, et uti fibula au- E ut ſtarẽt ſanaa ipſorũ,& lex,& gloria rea: qui autè fecerit extra hęc, aut irrutu magna gloriſicauerunt gentè ſuã. Ei cõ/ fecerit aliquid horũ, reus erit. Et cõpla⸗- gtegauit lIonathas gentẽ ſuã, etf actus eſt cuit omni populo ſtatuere Simonem, et illis ſacerdos magnè,& appolitus eſt ad facere ſecundũ uerba iſta Et ſuſcepit Si poptm ſuũ. Et uoluerunt immict eorum mon, et placutt ei ut ſummo ſacer Iotio caléare ſancta,& atterere regionẽ ipſo- fungerei, et eſſet duæ, et princeps genti etum rumb& extendere manus in ſanctaFſan Iudęorum. et acerdotum, et pręeilet om dorũ.) Tuncreſtitit Simõ,& pugnauit nibus. Et ſcripturã iſtam dixerunt pone ꝓ gẽteſua,& erogauit pecunias multas, re eas in peribolo ſanctorum, in loco ce/ & axmauit uiros uirtutis geniis ſuæ,& lebri, ex emplum aũt eorum ponere in g⸗ dedit illis ſtipendia,& muniuit ciuitates rario,ut habeat Simon et filij eius. Indę,& Bethſurã quę erat in finibꝰ 1u Antiochus cum Sumone fædus forit, dęæ, ubi erãt arma hoſtiã antea,& po-& Tyypbonem perſe quitur- ſuit nllic preſidiũ uiros Iudęos. Et loppẽ Bernene muniuit quæ erat ad mare,& Gazaram ſa I milit rex Antiochus filius Deme- A⁴ quę eſt in finibꝰ Azoti, in qua hoſtes an trij epiſtolas ab inſylis maris Simoni tca habitabàt, et collocauit illic Iudęos, ſacerdoti, et principi s⸗ntis ludæorũ, et & quęcunq; apta erãt ad correptionem uniuerſæ geuti, et erant continẽtes hunc 6de ue . 8 u Liber J. modũ: Rex Antiochus Simoni ſacerdo- ti magno,& genti ludęorum ſalutẽ: Qm̃ quidam peſtitentes obtinuerunt regnum Patrum noſtrorũ, uolo aũt uendicare re Enum et reſtituere illud ſicut erat antea, & eledã ſeci multitudimẽ exercitus,& feci naues bellicas. Volo aũt procedere per regionem, ut ulciſcar in eos, qui cor ruperunt regionẽ noſtram,& qui deſola uerunt ciuitates multas in regno meo. Nũc exgo ſtatuo tibi omnes oblationes quas remiſerunt tibi ante me oẽs reges, & quęcunq; alia dona remiſerũt iibi,& Permutto tibi ſacere percuſſurã proprij numiſmatis in regione tua: Ieruſalẽ autẽ Lanctã eſſe,& liberã,& oĩa arma quę fa- E bricata ſunt, et pręſidia quę cõſtrux iſti, quę tenes.maneant tibi. Et omne debitũ regis,& quæ futura ſunt regi, eæ hoc& in totũ tempus remittunt᷑ ibi. Cum aũt obtinuerimus regnũ noſtrũ, glorificabi- mus te,& gentẽ tuam,& templũ gioria magna, ita ut manifeſtet᷑ gloria ueſtra in umuerſa terra. Anno centeſimo ſeptuage Hmoquarto exijt Antiochus in terrã pa trum ſuorũ,& conuenerũt ad eũ oës ex ercitus, itaut pauci relic eſſent cũ Try phone. Et inſecutus eſt eum Antiochus rex,& uemt Doran fuęiens per mariti- mã:ſciebat em̃ qᷓd congregata ſunt mala in eũ.& reliquit cũ exercitus,& appli- cuit Antiochus ſuper Doran cum centũ uiginti millihus utrorũ belligeratorum, & octo millibus equitũ,& circuit ciui- tatem,& naues à mari acceſſerunt,& ue xabant ciuitatẽ Aterra& mari,& nemi nem ſinebant mgredi uel egredi. Venit aut Numenius,& qui cũ eo fuerãt, ab ur be Roma, habètes epiſtolas regibus& regionibus ſcriptas, in quibus cont ne- bant᷑ hæc: Lucius conſul Romanorum, Ptolomęo regi ſalutẽ.L egati ludçorum uenerunt ad nos amici uoſtri, renouãtes priſtinã amicitiã& ſocietatẽ, miſsi à Si- mone principe ſacerdotũ,& pplo ludęo rum. Attulerũt aũt& clypeum aureum mnurum mille. Placuit itaq; nobis ſcri- bere regibus& regionibus, ut non infe rant illis mala, neq; impugnent eos,& cmitates eorũ,& regiones eorum,& ut non kerãt auxilium pugnantibus aduer- ſus eos. Viſum autẽ eſt nobis accipere ab eis clypeum. Siqui ergo peſtilẽtes fu- gerint de regione ĩpſorũ ad uos, tradite 05 eos dimoni principi ſaceraotã,n vinai⸗ cet in eos ſecun dum leg ſcam. Bec ea⸗ dem ſcripta ſunt Demeiro regi.& Atua lo,& Arabę,& Arſaci,& in omnes re⸗ giones,& Sampſamæ,& Sparularis,& Delo,& Mydo,& dicyom,& Caix & Samũ, S Pamphiliã,& Lyciam, 8 Alicarnaſſum,& Rodã,& Plaſeluca & Coo,& Sidẽ,& Aradost Corynĩ & Cnidũ,& Cyprũ,& Cyrenen. Ba plum aũt eorum ſcripſerunt Simoniprin cipi ſacerdotũ, S& ppło ludęom Antio chus aũt rex applicuit caſtain Doram 3 ſecũdo, admouts ei ſemper manus& ma chinasfaciens,& cõcluſit] ryphonã ne procederet, et miſit ad eum Simon quo millia uirorũ electorũ in aunxtliũ,et argẽ tum, et aurum, et uaſa copioaa, et noluit ea accipere, ſed rupit oĩa quæ pactus eſſ cum eo antea, et alienauit ſe ab eo. Etmi ſit ad eum Athenob:ũ unum de amicu ſuis,ut tractaret cum ipſo, dict: Voste- netis Ioppẽ, et Gazaraà, et arcem que eſſ in Ieruſalem ciuitates regni meiiſinese rum deſolaſtis, et feciſtis plagã magmm in terra, et dñati eſt per loca multa ine gno meo. Nunc ergo tradtte ciuitates quas occupaſtts, et tributa locorũ in qui bus dñati eſtis extra fines ludęę: ſinaũt date pro illis quingenta talenta argenti et exterminij quod exterminaſtis, eiti h butorum ciuitatũ alia talenta quingtta: ſin aũt, ueniemus, et expugnabim uos, et uenit Athenobius amicus tegis in le- ruſalem, et uidit gloriam Simoniss etch ritatem in auro etargento, etapparaum copioſum, et ohſtupuit, et retulit ei uer- ba regis. Et rñdit ei Simon, et dixit et Neq; alienam terrã ſumpſimus neq; ale nam detinemus, ſed hęreditatẽ patrũno⸗ ſtrorũ, quę iniuſte ab inmicts noſtri ii quo tꝑe poſſeſſa eſt. Nos uero tps habẽ tes, uendicamus hęreditatẽ patru ſoſteo rũ. Nã de loppe et Gazara qut expelu Ias, ipſi faciebãt in ppło plaga maxnmm, etin regione noſtra, horu damus taleta centũ. Et non mũdit ei Athenobius ver⸗ bum. Reuerſus aũt cũ ira ad rege᷑ renmm ciauit ei uerba iſta. et gloriã Simoniset uniuerſa quæ uidit, et iratus eſt rex 5 magna. Tryphon autẽ ſugit naul ind 3 tholtada. Et cõſtituit rex Cendebsiũ 1 cẽ maritimũ, et exereitũ peditũ eteqi tã dedit illi. Et mandauit illi moueri aagtat areCe us anubat tawlam lerneuca am Kein ahtcoll anategt aſcut co llaukbau Mamnoni Tacid lauit di buinp uolios KülreEge unei ex mecente⸗ Kilin n 1 jes. ced, etl nöiteno Kältgt autorub ſcgilunt ellodin. mincam uinobai zutotre. nouitc gbeils, neran Imu d Mheum. alopec nicopi duudi t 8 vnültiu mhpen derloan h one K, 8 1 uau 4 adennn alhe dutü danpo danrum, aidig. rche dette Rel 3 S n iee dtnr. 3 annah de „ 1 8Ja 2 wmcuunita: a deniema te um t Athenwbae inetuii ent iinauwenagen ume onaſi = s. Etrüchäga Alienamtrriaggä 2* einemülgit, =2x que initerzitt —2 de poſſcheu andicmotratt — i de loppeneaſei = itHaciebäin e —₰H egionenmtt ſa Itrorit Reueriwüufe 1. 8 tei verdaite P Aal — — — — Tiyp en — ida Btcötn, Machabæorum. 388 ſea contra faciẽ ludææ,& mandauit ei tes quę erant in regione ludęc, et ſolici- xdiicare Cedronẽ,& obſtruere portas tudinem gerens earum, deſcendit in leri cuntatis,& debellare popm-Rex autẽ cho, ipſe et Mathathias filius eius, et lu- perſequebat Tryphonẽ. Et peruenit C? das anno centeſimo ſeptuageſimoſepti- debæus lamniã, et cœpit irritare plebẽ, mo, meniĩe undecimo, hic eſt menſis Sa- & conculcare ludę am,& captiuare po bat. Et ſuſcepit eos filius A bobi in muni ulum,& interficere,& ędificare Cedro tiunculam, quæ uocat᷑ Doch, cum dolo⸗ nem. Et collocautt illic equites.& ex er quam ædiſicauit, er fecit eis coiuiuium cuum ut egreſsi perambularent uiam lu magnũ, et abſcondit illic uiros. Et cum dtæ, ſicut conſtituit ei rex. inebriatus eſſet Sermon et fllij eius, ſurre ¶ Cendebxus dux exercitus Antiochi à fi xit Piolomęus cum ſuis, et ſumpſerũt ar lijs Sinonis proftigatur.(ap. XVI. ma ſua, et intrauerunt in conuiuiũ, et oc- 4 P Acẽdit loãnes de Gazaris,& nun ciderunt eũ, et duos filios eius, et quoſdã ciauit Simoni patri ſuo quę fecit Cẽ, pueros eius, et fecit deceptionem magnã debęus in ppło iplorũ · Et uocauit Simõ in Iſtaẽl, et reddidit mala pro bonis. Be quos filios leniores, Iudam& Ioannẽ,& ſcripſit hæc Ptolemęus, et miſit regi, ut ait illis Ego& fratres mei, et domus pa mitteret ei exercitum in auæilium, et tra tris mei expugnauimus hoſtes Iſraẽl ab deret ei regionem, et ciuitates eorum, et D adoleſcentia uſq; in hũc diẽ,& proſpera tributa. Et miſit alios in Gazaram tolle- tã eſt in manibus noſtris liberare lſfrat᷑l re Ioannem:et iribunis m ſit epiſtolas, ut aliquoties. Nunc aũt ſenui, ſed eſtote lo uentrent ad ſe, et daret argentum, et au- co meo, et fratris mei,& egreſsi pugnate rum, et dona. Et alios milit occupare Ie pro gẽte noſtra, auxtliũ uero de cœlo uo ruſalem, et montem templi. Et præcur- biſcũ ſit.Et elegit de regione uiginti mil rens quidam nunciauit Ioanni in Gaza- liauirorũ belligeratorum,& equites,& ra quia perijt pater eiuset fratres eius, ef pfecti ſunt ad Cendebęũ,& dormierũt quia miſit te quoq; interfici. Vt audiui: in Modin. Et ſurrexerũt mane,& abie aũt, uehemẽter expauit, et cõprehendit runt in campũ,& ecce ex ercitus copio, uiros qui uenerant perdere eũ, et occidis ſus in obuiã illis peditũ& equitũ,& flu eos, cognouit em̃ quia quęrebãt eũ per- uius torrens erat inter mediũ ipſorũ. Et dere. Et cætera ſermonũ lIoannis, er bel- admouit caſtra cõtra faciẽ eorũ ipſe& lorum eius, et bonarum uirtuiũ quibus ppls eius.& uidit populũ trepidantẽ ad fortiter geſsit, et ædificij murorum quos transfretandum torrentẽ,& transfretauit extruxit, et rerum geſtarũ eius: ecce hęc primus,& uiderunt eũ uiri,& tranſterũt ſcripta ſunt in libro dierũ ſacerdotij ei- poſt eum. Et diuiſit ppm,& equites in us, ex quo factus eſt princeps ſacerdotũ medio peditũ:erat aũt equitatus aduerſa poſt patrem ſuum. riorũ copioſus nimis. Et exclamauerunt I.iber ſecundus Macha= ſacris tubis,& in fugã cõuerſus eſt Cen B debeus,& caſtra eius,& ceciderunt ex bæorum. eis multi uulnerati, reſidui aũt in munitio leroſohmitæ Iadæiſc ribunt ludais in nem fugerunt. Tunc uulneratus eſt ludas MAeypti proſpe re ſecu agi.(Cap. I. frater loannis. Ioannes autẽ inſecutus eſt ☛‿‿ Ratribus qui ſunt ꝑ Aegy 1 1——. 4 eos, donec uentt Cedronẽ quã ædifica- ptũ Iudæis, ſalutem dicunt uit,& fugerũt uſc; ad turres quax erant 8 rratres qui ſunt in leroſoty in agris Azoti,& ſuccẽdit eas igni. Et mis Iudæi, et qui in regio⸗ ceciderunt ex illis duo millia uirorũ,& ne ludea,& pacè bond. Be reuerſus eſt in ludgam in pace,& Ptole nefaciat uobis deus,& meminerit teſta- maus fllius Abobi conſtitutus erat duꝛe menti ſui q́d locutus eſt ad Abraham, et in campo lericho, et habebat argentum Iſaac, et Iacob ſeruorũ ſuorum fidelum, et aurum multũ: erat em̃ gener ſummi ſa/ et det uobis cor ommibus, ut coiatis eũ. cerdotis. Et exaltatũ eſt cor eius, et uo/ et faciatis eius uoluntatẽ corde magęno⸗, lebntobtinere regionẽ, et cogitabat do et animo uolenti Adaperiat cor ueſtrum lum aduerſus Simonẽ et filios eius, ut tol in lege ſua, et in præceptis ſuis, et faciat E ( leiet eos. Simon aũt perambulans ciuita pacem Exaudiat orationes ueſſtas,et re kes Cn⸗ — —* e 2 Liber eoneiſief uobis: nec uos deſerat in tẽpo- te malo.Et nũc hic ſumus orãtes ꝓ uo- bis regnante Demetrio. anno centeſimo ſexageſimonono, nos ludæi ſcripſimus uobis in tribulatione& impetu qui ſuꝑ- uenit nobts in iſtis annis, ex quo receſsit Iaſon a ſancta terra, et à regno. Portã ſuc cenderunt,& effuderunt ſlangumè inno cenctẽ,& orauimus ad dñũm,& exauditi ſumus,& obtulimus ſacrificiũ,& ſimila- ginẽ,& accendimus lucernas,& ꝓpoſui mus panes. Et nãc frequẽtate dies ſceno pegię mendis Casleu. Anno centelimo o- dogeſimooctauo.ppłs qui eſt in Ieroſo. lymis, et in Iudę a, ſenatusq́; et ludas, A- riſtobolo magiſtro Ptolemæi regis, qui eſt de genere chriſtorũ ſacerdotũ,& luiis qut in gypto ſunt ludę ts, ſaſuutẽ& ſa- nitatẽ. De magnis ꝑiculis à deo liberati magnfice gratias agimus ipſi, utpote ꝗ aduerſus talẽ regẽ dimicauimus. lpſe em̃ cbullire fecit de Perſide cos qui pugna- uerãt cõtra nos,& ſanctã ciuitatẽ. Nam cũ in Perſide eſſet dux ipſe,& cum ipſo immẽſus exercitus, cecidit in tẽplo Na- neę, cõſilio deceptus ſacerdotũ Naneę: etem̃ cum ea habitaturus uenit ad locum neciperẽt Antiochus et amici eius,& ut accipet] pecunias multas dotis noĩe· Cumq;. ppo ſuiſſent eas ſacerdotes Nanee,& iple-ũ paucis ingreſſus eſſet intra ambitũ pha- ni, clauſerunt templũ. Cum aũt intraſſet D Antiochus„aꝑtoq́; occulto aditu tẽpli, miitẽtes lapides pcuſſerunt ducẽ,& eos qui cũ eo erãt,& diuiſerut mẽbratim, & capitihus amputatis foras ꝓiecerũt. Per oia bñdictus deus, qui tradidit im- Pios. Facturi igit quinta& uiceſima die menſis Casleu, purificationẽ tẽpli, neceſ- ſariũ duximꝰ ſignificare uobis, ut et uos aᷓq; agatis diẽ ſcenopegiæ,& diẽ ignis, qui datus eſt quãdo Nehemias ædifica- to tẽplo& altari, obtulit ſacrificia. Nam E cum in Perſidẽ ducerent᷑ pattes noſtri, ſacerdotes qui tunc cultores dei erãt, ac- ceptũ ignem de altari occulte abſconde runt in ualle ubi erat puteus altus& ſic. cus,& in eo cõtutati ſunt eũ. ita ut omni bus ignotus eſſet locus. Cum aũt pręte/ riſſent anni multi,& placuit deo ut mit- teret Nehemias à rege Perſidis, nepo- tes ſacerdotum illorã qui abſconderãt, miſit ad xequirendum i gnt᷑,& ſicut nar- rauerunt nobis, nõ inuenerunt ignẽ, ſed aguam II. aquam craſſam. Et iusit eds haurire, K aſterre libi,& ſicrificia quæ impoſtae rät, iuſsit ſacerdos Nelnemias af ei of aqua,& ligna,& qux erätſ uperpolin Viq; hoc factũ eſt,& tepus affuut ſol refulſit qui prius erat in nubilo, ciſls eſt ignis magnus, ita ut oès mearenO, rationem autẽ faciebant ds ſacetdotes, dã conſummarei ſacrificiũ, lonutha in⸗ choante, cęteris aũt rñdentibu. Bt Ne⸗ hemię erat oratio hãc habèsmod Dñe deus omniu creator, terribilis& fonis, iuſtus& miſcricors, qui ſolus es bonus rexs, ſolus pręſtas, ſolus iuſtus,& omnipo tens,& ęternus, qui liberas llraul de om- ni malo, qur feciſti patres electos,& ſan. ctificaſti eos:accipe ſacrificium pro uni- uerſo ppło tuo IfratlI,& cuſtodi partem tuã,& ſanctfica. Congrega diſpeiſionã noſtrã, libera eos qui ſeruiunt gentibur, & contẽpios& abominatos tepice, ut ſciant gentes quia tu es deus noſter. At- flige opprimentes nos,& contumelſiſa- cientes in luperbia. Conſtitue pplm mũ in loco fancto tuo, ſicut dixit Moylſes. den Sacerdotes aũt pfal ehãt hymnos uique quo conſumptũ eſſet ſacnfieꝛũ. Cum au. tem conſumptumeſſet ſacricium exre ſidua aqua Nehemias iuſsitlapides mai- ores perfundi. Que dut fact eſt, ex eis flamma accenſa eſt:ſed& ex lumine qd refulſit ab altari cõſumpta eſt. Vtuero manifeſtata eſt ets, renunciatumeſt regi Perfſarũ aᷓd in loco in quo ignè᷑ abſcon derãt hi qui trãslat: fuerarſacerdoteni- qua apparuit, de qua Nehemus,& qui cũ eo erant purificauerũtſac fici. Cõ/ ſyderans aãt rex,& rẽ diligenter exami nans, fecit ei templũ ut pbaret quodſa- ctum erat,& cũ probaſſei, ſacerdotibus donauit multa bona, et alta atq; alia mu nera,& accipiens manu ſua, tribuchat eis. Appellaunt aũt Nehemias hũͦc locũ Nephthar quod interpretat᷑ purfficati- Vocatur autem apud plures Nephi. ¶ Quopatto occultant leremiastaher 1 naculum, arcam,& altare in mome. Cap. 41.. 11 Nuenitur autẽ in del criptionibus lere⸗ mię, ꝓphetę, quod iuſsit eos ignè accl- pere qui tranſmigrabant᷑ uiſſ uiſenn eſt,& ut mandauit tranſmigralls. dit illis legem ne ebliriſcerenfbedehn 1 5 verr 1 Su5 U 0 qſii,et ut nõ exerrarent mentihus N rinchen aueonum bꝛi n amil mucll 6 Ganb 1 gesſtin alt,d” ¹ leerias mraculä, Stu,de 0 gücmnul dbci& nicon0 rGvodt mrdens nutu. nbtt m dlopd: benpen wmüt gentät de ſobt dunmat adatad 14 Rcon mnohora llum Gſeog egoe üemone hem. u&cõ dalterc nuiter Dnilet ſoliter adell fatom danb. äärita nenee Dean nüiit Kacerd maüüt huter diden rni. nünger dlen ei minä thg 2 derreid v onuohi uü umdh 4 1 2 ni 9 6 auc a3 1» ntäb temsguſte uiſeclima ccaachea hho lia, 1* 1 näc Cn A danenutd — pcsdhm 1e Anes ginah 2— uimeneanatd, — 2 dläpedu 2 Ado it — hes aiäütin. 4 — temü Le Tunpeuncen en * Ha Nüteruaa — fundi EEtä mn accenbthäla, 2 Z 1d xrr änaſe a kuci dmm 12 Iaͤdindan K= 1aruh Rn aäg „ irant puteash ctmulabauauf — accpennnaſich pellautüßts Ihar qpocin te „ Auur auemee pechalabriefen 1 um anani 9 — inanina dn phete am u manln Fut mnu — legem wetdl uld aau — 1 1 V — mentaeorum. Et alia huiulmodi dicens, hortabak, ne legẽè amouerẽt à corde ſuo. Vnt autè inipfa ſcriptura quomodo ta- teſponſo ad ſe facto comitari ſecũ, uſque quoextjt in montẽ, Ii in quo Moyies a- esg „Pak. 6.0 11 .. 7 4aſcendit,& uidit dei hęreditatẽ· Et ueniẽs bi Ieremias. inuenit locũ ſpeluncę,& ta- bernaculũ,& arcã,& altare incenſi intu uidã ſimul, qui ſequebantur, ut notarent bi locũ,& non poruerunt inuenire. Vt autẽ cognouit leremias, culpans illos. di- xit: Quod ignotus erit locus, donec con- greget deus cõgregationẽ populi,& pro puus fiat. Et tunc dñs oſtẽdet hęc: et ap- parebit maieſtas dñi,& nubes erit ſicut & Moyſi manifeſtabat᷑,& ſicut cum Sa- zomon petijt ut loc ſanctficarei magno deo, manifeſtabat hęc. Magnufice etenim lapientiã tractahat,& ut iapientiam ha- bens, ſobtulit ſacrificiũ dedicationis,& cõſummationis tẽpli.i Sicut& Moyſes & cõſumplit holocauſtũ. Et dixit Moy peccato, et conſumptum eſt. Similiter& Salomon ocio diebus celebrauit dedica/ tionem · Inferebant᷑ autẽ in deſcriptioni- bus& cõmentarijs Neemię hęc eadẽ, et qualtter conſtruens bibliothecã congre- gauit de regibus libros& prophetaꝶe, et Dauid, et epiſtolas regum, et de donarijs. gauit omnia, et ſunt apud nos. Si ergo de Nderatis hęc, mittite qui perferant uobis. Acturi tiaq; purificationẽ ſcripſimus uo bis, bene ergo facietis ſi egeritis hos dies. Deus autẽ qui liberauit populum ſuũ,& reddidit hæreditatẽ om̃ibus,& regnum, promiſit in lege, ſperamus quod cito no- ſtri miſerebit,& congregabit de ſub ccœæ loin locum ſanctum. Kripuit enim nos de mignis periculis,& locum purgauit. De luda uero Machabeo,& fratribus eius, & de tempii magni purificatione,& de arx dedicarione, ſed& de prælijs quæ pertinèt ad An iochum Nobilẽ,& fllũ eios Bupaforem,& de Muminationibus * Machabęorum. zes fmuhacra aurea& argentea,& orna- 389 quę de cœlo facię ſunt ad eos, qu pro lu E dęis fortiter fecerunt, ita ut uniuerſam re- gionem cum pauci eſſent uindicarent,& barbarã multitudinẽ fugarẽt,& famoſil- bernaculũ& arcã iuſait propheta diuino ſimum in tato orbe tẽplum recuperarent˖ & ciuitatẽ liberarẽt,& ut leges quę abo lendę erant reſtituerentur dño cum omni tranquillitate propitio facto ullis. Item ab Iaſone Cyrenęo qunq; libris compre henſa, tentauimus nos uno uolumine bre 5 lit illuc,& oſtiã obſtruxit. Et acceſſerũt uiare. Conſiderantes em multitudinẽ li- bron& difficultatẽ uolẽtibus aggredi narrationes hiſtoriaꝶ propter multitudi nem rese, curauimus uolentibus quidẽ le gere, ut eiſet anim oblectatio: ſtuclioſis F uero, ut facilius poſsim memorię cõmen dare, ommbus autẽ legẽtibus utilitas con ferat. Et nobis quidẽ ipſis, qui hoc opus breuiandi cauſaſuſcepumus, non facilẽ la borem, imo uero negocium plenum uigi- liaꝶe,& ſudoris aſſumpſim. Sicut hi prę parant conuiuium,& quęrunt aliomꝶ uo luntati parere, propter multorum gratiã, libenter laborem ſuſtinemus:ueritatẽ qui O orabat ad dñm,& deſcenditignis de cœ dem de ſingulis autoribus concedentes, daii s d lo,& conſumpſit holocauſtum:ſicſ& Sa ipſi autem lecundum datam formam bre Buza lomon orauit,& deſcẽdit ignis de coœlo, uitati ſtudentes. Sicut en m neuę domus architecio de uniuerſa ſtructura curandũ( uiao. les, ſeo quod nõ ſit comeſtũ quod erat. ꝓ eſt: ei uero qui pingere curat, quæ apta ſunt ad ornatum exquirenda ſunt, ita ęſti mandum eſt& in nobis. Etenim inteile- ctum colligere,& ordinare ſermont᷑,& curioſius partes ſingulas quaſq; diſquire- re, hiſtorię congruit autor: breuitatẽ ue- ro dictionis ſectari,& executiones reꝶ uitate, breutanti concedendum eſt. Hinc Kdle, Simliter auté et Iudas ea quę didicerat ergo narrationem incipiens: de præfati- un per bellä. quod nobis acciderat, congre⸗ one enim dixiſſe ſufficiat: ſtultum eñ̃ eſt ante hiſtoriam effluere, in ipſa autẽ hiſto ria ſuccingi. ¶ De honore templià regibus exbi bito. Cap. III. Gitur cum ſancta ciuitas habitaretur in omni pace, leges etiã adhuc optime cu- ue.a& lacerdotium,& ſanctficationè, ſicut ſtoditẽtur propter Oniæ pontificis diſpo ſitionẽ& pietatẽ,& animos odio haben tes mala, flebat ut& ipſi reges& prin i- pes locum ſummo honore dignum duc e. rent,& tẽplum maximis muner hus illu- ſtrarent, ita ut Seleucus Aſig rex de reddi tihus ſuis præ ſtaret ots ſumptus ad mini- ſteriũ ſacrHiciorũ pextinentes.Simon aũt de tribu Beniamin prępoſitus rẽpli con- ſtituius, contendebat obſiſtenic lbi prin s ooo“ — “ ** 1 “ 4 ee 898 **⁴ — 4 . 8 cipe ſacerdotũ.iniquũ aliquid in ciuitate moliri. Sed cum uicere Oniã nõ poiſet, uenit ad Apollonium Tharſeæ filiũ, qui eo tempore erat dux Cœleſyrięg& Phor nicis,& nunciauit ei pecun js innumera- bilibus plenũ eſſe ærarium leroſolymis, & cõmunes copias immẽſas eſſe, quę nõ pertinent ad rationẽ ſacrificioꝶ: eſſe aũt poßsibi'e, ſub poteſtate regis cadere unt- uerſa. Cumq́; retuliffet ad regem Apollo nius de pecuuijs quę delatę erant, ille ac- citum Heliodorũ qui erat ſuper negocia eius, miſit cum mandatis, ut prędictam pe cuniam tranſportaret. Statimq́; Heliodo rus iter eſt aggreſſus, ſipecie quidẽ quaſſi per Cœleſyrià& Phœnicẽ ciuitates eſ- ſet peragraturus, reuera autẽ regis propo ſitum perfecturus.Sed cum ueniſſet Iero- ſolymã, et benigne à ſummo ſacerdote in ciuitate eſſet exceptus, narrauit de dato iudicio pecuniarum,& cuius rei gratia adeſſet. aperuit: interrogabat autẽ ſi uerè hæc ita eſſent. Tunc ſummus ſacerdos o- ſtendit depoſita eſſe hęc,& uictualia ui- duarum& pupilloꝶ, quædam uero elle Hircani Tobię uiri ualde eminẽtis, in his quę detulerat impius Simon. uniuerſa au tem argenti talenta eſſe quadringenta, et auri ducenta, decipi uero eos qui credi- diſſent loco& templo, quod per uniuer- ſum mundum honoratur, pro ſui uenera tione& ſanctitate omnino impoſsibile eſſe. At ille pro his quæ habebat in man datis Arege, dicebat omni genere regi ea deferenda. Conſt tuta autem die intrabat de his Heliodorus ordinaturus. Non mo dica uero per uniuerſam ciuitatè erat tre pidatio. Sacerdotes autẽ ante altare cum ſtolis lacerdotalibus iactauerunt ſe,& in- uocabant de cœlo eum qui de depoſitis legem poſuit, ut his qui depoſuerant ea, ſalua cuſtodiret. Iã uero qui uidebat ſum mi ſacerdotis uultum, mente uulnerabat: facies enim& color immutatus declara- bat in:ernum anim dolorẽ: circũfuſa em̃ erat moeſtitia quædã uiro,& horror cor poris, per quæ manifeſtus aſpicientibus dolor cordis eius efficiebatur. Alij etiam gregatim de domibus conffuebant, pu- blica ſupplicatione obſecrantes, pro eo quod in contemptum locus eſſet uẽturus. Aecinctæq́; mulieres cilicijs pectus, per plateas confluebant: ſed& uirgines quæ concluſg erant, procutrebant ad Oniam, alię 8 Liber II. alig autẽ ad muros, quędam uero perfene ſtras aſpiciebant: unuerſe aũt prctenden tes manus in cœlũ, deprecabani: ruem miſere cõmiſtę multitudinis,& magniſa cerdotis in agone conſtuuui expecatio Et hi quidẽ inuocabãt ommpotentẽ dei ut crediti ſibi, his qui crediderät cũ emi integritate conſeruareni. Heliodons aut quod decreuerat, peificieba eodẽ loco ipſe cum ſatellitibus circa erarupreſent. Sed ſpiritus omnipottẽtis dei manam ſe cit ſuę oſtenſionis euidentii ituut omnes qui auſi fuerant parére ei, ruentes qei uir- E tute, in diſſolutionẽ& formidin conuer terẽur. Apparuit enim ilis quidã equs terribilẽ habens ſeſſorem, optimis pen⸗ mentis ador na:us, 1sq; cum impetu Helio doro priores calces eliut: qui aut eiſede bat, uidebatur arma habere aurea. Ali etiã apparuerunt duo iuuenes uiruuse de- coci, opiimi gloria, ſpecioſiqy amicuiq circunſteterunt eũ,& ex utraqp paneſſ gellabant eum ſine intermilsione mulis plagis uerberantes. Subito aute Heliodo rus concidit in terram, eumq́; mala cili gine circumfuſum rapuerunt atq; iſela geſtatoria poſitum eiecerunt. Et lhisqui cum multis curſoribus& ſateliltibuspte dictum ingreſſis eſt ęrarium, portabauut nullo ſibi auxilium ferente, mantſeſno dei cognita uirtute:& ille quidẽper diuimm uirtutẽ iacebat mutus, atq; omni ſpe& E ſalute priuatus. Hi autẽ dũm hũdicebant. quia magmficabat locũ ſuum:& temp quod paulo ante timore ac tumuttu ent plenum, apparente omnipotète dio gau dio& lęti: ia impletũ eſt. Tunc ueroer amicis Heliodori quidã rogabant corſe ſtim Oniam. ut inuocaret Altißimum it uitam donaret ei qui in ſupremo ſpuiiu erat conſtitutus. Conſiderans aũt immms ſacerdos.ne forte rex ſuſpicaretur maltii aliquã ex Iudęis circa Heliodorum con- ſummatã, obtulit pro fnvte uiri hoſtãu lurarem. Cumqq; ſummus ſacerdes excn ret, ijdem iuuenes eiſdẽ ueſtibus amisi aſtantes Heliodoro dixerunt: Onieſaci doti gratias age:nam proptet eum fn bi uitam donauit:tu aũt à deo agellbais nuncia ommibus magna tem. Et his dictis, non comparuerunt ie liodorus autẽ hoſtia deo oblata, uols magnis promiſsis ei qui uiuere illi cõceß ſCtt,& Oniæ gratias agens tecepto 7 / ja dei& poteln 6 nweb gbib(a mg bet He melle Golle rellc, meneua gei 1 utnbit üliu, auitac enrijcu gyuxla etemme dan aut Lei el ij pen rehuid ag dalt atbore! giäers rederent müanids iuperic iminc dhenici alreger davr ſd tyiem deldeb gybidile den po seleuc rmnäg dur, ar ahcer nee aalteb pomi 2 1 um tauin! mednt dinot direg 4 8 Wnen eMges neitles 4. 8 duens all d, M. Bua aümäteta antpntt, .= ennnt e 12 pparn, d duifn 4 2 anrwäte Onm clca = bau amut 8 nenntüni 4 m gann 4 *.— manuteh n. 5 Kltemm ie t B derm in — dtumaaie e unüulmn na 87 apoitunctas men ii enſandtn S uruute Allpen a a ncedäm n a iuans aiän, an eahnbiatei K ulo ancermene un ⸗ 1pparenkewäe Smuapie an r lelodong erinmrinur 1 Nnd = ne forteraichl xlurescnüä 5 litov bäl 1 am ri cbrtpnie d(unig er e 4 7a zem iuweneid ☛ Hellodene ctt Wiemn, an e 16donaulna a nlbomgſr ar hödcüöml „1, a Ph“” cSati eſten pronäee d rind urmun 3 r titutu Cnee —— iu repedabat ad regẽ Teſtabat᷑ autem omnibuz ea quæ ſub oculis ſuis uiderat era Tmagna dei. Cum autè rex inter- 4 Aet Heliodorum, quis eſſet aptus ad r d, l Snete hue ſemel Ieroſolymã mitti, ait: Si quem nabes hoſtem, aut regni tui inſidiatorem, mitte Iluc,& flagellatum eum recipies, ſiramen euaſerit, eo quod in loco ſit uerè dei quædã uirtus. Nam ipſe qui habet in cœlis habitationẽ, uiſitator et adiutor eſt loct illius,& uenientes ad malefaciendũ, percutit ac perdit. Igitur de Heliodoro & ærarij cuſtodia ita res ſe habet. ¶ mpius laſon ambiens ſacerdotiuù, per- uertit omuem religion. Cap. IIII. Imon autẽ predictus pecuniaꝶ& pa trie delator, male loquebat᷑ de Onia, tanq; pſe Heliodoꝶ inſtigaßet ad hæc, & ipſefuiſset incenior malorum:prouiſo temq; ciuitatis ac defenſorẽ genits ſuę, et æmulatorẽ legis dei audebat inſidiatorẽ regni dicere.Sed cum inimicitię in tantũ procederent, ut etiã per quoſdà Simonis neceßarios homicidia fierent, conſiderãs Onias periculum contentionis,& Apol lonium inſanire, utpote ducẽ Cœleſyriæ et Phœnicis, ad augendã malitiam Simo nis ad regem ſe contulit, nõ ut ciuium ac cuſator, ſed ut cõmunem utilitatem apud ſemetipſum uniuerſe multitudinis cõſide rans: uidebat enim ſine regali prcuidẽtia impoſsibile eſſe pacem rebus daru nec Si monem poſſe ceſſare à ſtultitia ſua. Sed poſt Seleuci uitę exceſſum, cùm ſuſcepiſ letregnũ Antiochus, qui Nobilis appel- nbatur, ambiebat Iaſon frater Onię ſum mum ſacerdotium, adito rege, promittẽs ei argenti talentatrecenta ſexaginta,& ex redditibus alijs talẽta octoginta. ſuper hoc promittebat& alia centũ quinqua- ginta,ſi poſteritati eius concederet᷑ gym- nalium.& ephebiam ſibi conſtituere,& eos qui in leroſolymis erant, Antioche- nos ſcribere. Quod cùm rex annuiſſet,& obtinuiſſet principatum, ſtatim ad gentilẽ ritum contribules ſuos transferre cœpit, & amotis his quæ humanitatis cauſa Iu dæis à regibus fuerant conſtituta,& per lohannem patrem Rupolemi, qui apud Romnos de amiciti& ſocierate fun- cius eſt legatione legitima, ciuium iura deſtituens,praua inſtituta ſanciebat. Ete nim auſus eſt ſub ipſa arce gymnaliũ con Kituexe,& optimos quoſq́; epheborum 18 Machabęorum. 390 in lupanaribus ponere. Erat autem hoc non initium, ſed incrementum quoddam, & profectus gentilis,& alienigenæ con- uerſationis, propter impij& nõ ſacerdo tis Iaſonis nefarium& inauditum ſcelus, ita ut ſacerdotes iam non circa altaris of- ficia dediti eſſent:ſed contempto templo. & ſacrificijs neglectis, feſtinarent partici pes fieri paleſtræ,& prębitionis eius iniu ſtæ,& in exercitijs diici,& patrios qui- dem honores muhil habentes, Gręcas glo rias optimas arbitrabantur, quarum gra- tia periculoſa eos contentio habebat,& eorum inſtituta æmulabantur, ac per om- nia his cõſimiles eſſe cupiebant, quos ho ſtes& peremptores habuerant. In leges enim diuinas impiè agere impunè non ce dit, ſed hoc tempus ſequens declarabit. Cum autem quinquennalis agon Tyri ce lebraretur, et rex pręſens eſſet, miſit Iaſon facinoroſus ab leroſolymis uiros pecca- tores, portantes argenti didrachmas tre- centas in ſacrificiũ Herculis, quas poſtu- lauerunt hi qui aſportauerant ne in ſacri- ficijs erogarentur, quia nõ oporteret. ſed in alios ſumptus eas deputari: ſed hęg ob lata ſunt quidẽ ab eo qui miſerat in ſacri ficium Herculis:propter pręſentes autem datę ſunt in fabricam nauium triremium. Müllo autem in Ægyptum Apollonio Mneſthei fllio propter primates Ptole- mæi Philometoris regis. Cum cognouiſ ſet Antiochus alienũ ſe à negocijs regni effectum, proprijs utilitatibus conſulens, profecdus inde, uenit Ioppen,& inde Ie- roſolymam. Et magnificè ab Iaſone& ciuitate ſuſceptus eſt, cum facularum lumi nibus& laudibus ingreſſus eſt,& inde Phœnicen exercitum conuertit. Et poſt triennij tempus miſit Iaſon Menelaũ ſu- pra dicti Simonis fratrem portantem pe- cunias regi,& de negocijs neceſſarijs re ſponſa perlaturum. At ille commendatus regi, cum magnificaſſet faciem poteſtatis eius, in ſemetipſum retorſit ſummũ ſacer- dotium, ſuperponens Iaſonitalèta argèti trecenta. Acceptis itaq; à rege mandatis uenit, nihil quidem habens dignum ſacer dotio, animo uero crudelis tyranni,& fesæx heluæ iram gerens. Et Iaſon quidẽ, qui proprium fratrem captiuauerat, ipſe deceptus profugus in Ammonitem ex⸗- pulſits eſt regionem. Menelaus ainẽè prin cipatum quidem obtinuit: de pecunijs ue Be ro tegi 5 4 4 1 “ 6 4 ¹ 4 9 h 4 4 1 r 3 49 1 3 “ 1 3 — v per totam ciuitatem iubet circumduci,& X tem commiſerat, ſacrilegum uitapriuari, ut intellexerũt conatum Lyſimachi,. alij abijt in apides, alij fuſtes ualidos arripuẽ 8 Liber II.. I0 regi promiſis nihil agebat, cum exa⸗ et pioſtrati, omnes uero infapi conuerſ Kionem faceret Soſtratus, qui arci erat ſunt, ipſum etiam ſacrilegun ecu eraii 1 præpoſitus: nam ad hunc exactio uectiga interfecerunt. De his ergo cœpi ee. ad regem ſunt euocati. Et Menelaus amo niſſet rex Iyrum ad iplum negocum de tus eſt ſacerdotio, ſuccedẽte Lyſimacho tulerũt miſsi tres uini llenionbs Rici fratre ſuo. Soſtratus autem prælatus eſt ſuperaret Menelaus, promilſit Piolemeo Oyprijs · Et cum hæc a gerentur, conti⸗- multas pecunias dare ad fuadenda regi Lit J harſenſes& Mallotas ſeditionem Itaq; Ptolemæus in quodam atiiopoi mouere eo quod Antiochi regis concu- quaſi refrigerandi gratia,regem adiſt& binæ dono eſſent dati. Feſtinanter itaq; deduxit à ſententia:& Menelaum quidt rex nenit ſedare illos, relicto ſuffecto uno uniuerſę malitię rerum crimimbus ablol- ex comitibus ſuis Androntco. Ratus ad uit: miſeros autem, qui etiam ſi apud&ey tem Menelaus accepiſſe ſe tempus op- thas cauſam dixiſſent, innocentesiudica portunum, aurea quædam uaſa à templo rentur, hos morte damnauit. Cit ergo furatus donauit Andronico,& alia uen, iniuſtam pœnam dederunt, quipro cuu- diderat Tyri,& per uicinas ciuitates. tate,& populo, et ſacris uaſis cauam pro Quod cũ certilsime cognouiſſet Onias, ſecuti ſunt. Quamobrem Tyrij quoque arguebat eum: iple in loco tuto ſe conti⸗ indignati, erga ſepultutam corum libera- nens Antiochiæ ſecus Daphnem. Vnde lisimi extiterun:. Menelaus autem pro⸗ Menelaus accedens ad Andronicum, ro pter eorum qur in potentu erät uanni, gabat ut Oniam interficeret. Qui cum ue permanebat in poteſtate, creſtens in ma- auſſet ad Oniam,& datis dextris cum iu- litia ad inſidias ciuium. xeiurando( quamuis erat ei ſuſpectus) ſug.·Ü ¶ Ina leroſohymituſs in ele- Iiſſet de aſylo procedere, ſtatim eum pere ſtubus.(ap. J. mit, non ueritus iuſtitiam. Ob quam cau Odem tempore Antiochus ſecmmdm fm non ſolum ludæi, ſed etiã alię quoq; profectionẽ parauit in E gyptũ. Con nationes indignabantur,& moleſte fere tigit autẽ per uniuerſam letoſolymonm ant de nece tanti uiri miuſta. Sed re- ciuitatem uideri diebus quadtagintaper greſſum regem de Ciliciæ locis adierũt atra equites diſcurrẽtes auratas ſtolasla⸗ ludæi apud Antiochiam, ſimul& Græx bentes,& haſtas quaſi cohortes annanas, ei, conquerentes de iniqua nece Omaæ.& curſis equorum per ordines digeſtos Contriſtatus itaq; eſt animo Antiochus& congreſsiones fteri continuas,& ſcu- propter Oniam,& flexus ad miſericor torum motus,& galeatonm mutitudind, diam, lacrymas fudit, recordatus defun gladijs diſtrictis,& telorum inctus,& au cti ſobrietatem& modeſtiam, accenſisq; reorum armorum ſplendorẽ. omnisqq ge/ anmis, Andronicum purpura excutum, neris loricarum. Quapropter omnes oga bant in bonã monſtra conuertr Sed cum in eodem loco in quo in Oniam impieta falſus rumor ex iſſet, tanꝗᷓ uita exceßiſlet Antiochus, aſſumptis laſon non minus domino illi condignam retribuente pœ mile uiris, repente aggreſſus eſt ciuttatk. nam. Multts autem ſacrileg ijs in tempio& ciuibus ad murum comuolanubis 38 à Lyſimacho commiſsis Menelai conſi ultimum apprehenſa ciultate, Menelaus 1io& diuulgata fama, cõgregata eſt mul- fugit in arcem: laſon uero non parcebat titudo aduerſus Lyſimachum multo iam in cæde ciuihus ſuis, nec cogitabat 8 auro exportato. Turbis autem inſurgen- ſperitatẽ aduerſum cognatos malume 3 tibus,& animis ira repletis, Lyſimachus maximũ, arbitraus hoſtium& nõ 8 95 armatis ferè tribus millibus iniquis, ma- ſe trophæa captus. Etptineli quce nibus uti cœpit, duce quodam tyranno, non obeinuit. Nnem uero inſidiarſtunm 8 1 erum extate pariter& dementia proueco. Sed confuſionẽ accepit:&e profugus tem Ammaniten:ad ultims in xmn 1 ũ no re: qui. ſui concluſus ab Ateta Arabũ zen ate in ciuitatem, omnlbe dam uero einerem in Lyſimachã iecere. fugiẽs de ciuit lh legum.& execi Rt multi qui qam uulnerati. quidam aut? odioſts,ut xefuga et pre uum pertinebat, quam ob cauſam utriq; aduerſus Menelaum agitati. Ircumue, G „ her mal 1 gletaup a, auble rerat, p aſxcilut gec pat 81 al lud 3 Apio cf 69 arnis aiicere, romos: mergoe 3 erum,0 agcep näbooe aatamt ati. mmtrat ew lene itpt wünch dardus borim, anndat. oonie Ranniar aiann, an deg anuütp dadonus apola aulleniä dandan agent ategit h 5 ddenb dläonn äneanc ddäu däpenis t An euſene axc tenm Ktaue Aun le ae oh Rad aina ajem tnela 4 a R 1 1 pxxäonn 9 1 N2 ut.(un 8 t udietgrigtd 3 1 derttau Pn mm dnmgu udn 1 Gnebxuget 1 alliniänam ¹4 NKNuknſin lu 6 entmmul echonehan mucte derununden u— tem udeita n Sa unt diemin 6 vA& mtuqtben ⁴ in egmna mulierum,& natorum exterminia. uirgi- ſent coinqumationis. numq;& paruuorũ neces. Erant aũt 10( ludæ: legẽ de: re lanquere compellitur. iatriduo octoginta millia interfecti, qua- Templum uiolatur. Cap. VI. draginta millia uincti, non miuus autẽ ue S Ed non poſt mul um temporis miſit& nundati· Sed nec iſta ſufſiciunt:auſus eſt rex ſenem quendã Antiochenũ„ qui Ceiiam mtrare templum uniuerſa terra ſan compelleret ludęos, ut ſetransfetrẽt a pa dius, Menelao ductore, qui legum& pa trijs& dei legibus, contamunare er iam trie fuit proditor.& Meleſtis manibusſu quod in leroiolymis erat templum,& co mens fancta uaſa quæ ab alijs regibus& guominare Iouis Olympij,& in Gari-⸗ ciuitatibus erant polita ad ornatum loci Zim, prout erant hi qui locum inhabna- & gloriam, cõtrectabat indigne,& con bant, louis hoſpitalis. Peſsima autem& nminibat. Ita alienatus mẽte Antiochus, uniuerſis grauls erat malorum incurſio, non conſiderabat quod propter peccata nam templã luxuria& cõmeſſationibus habitantium ciuitatẽ modicum deus fue- Gentium erat plenum,& ſcortantiũ cum nt iratus, propter quod& accidit circa meretricibus, ſacratisq; ędibus mulieres loeum deſpectio: alioquin niſi cõtigiſſet ſe ultro ingerebant, intro ferentes ea quæ ☛ crebionir e ſe eos multis peccatts eſſe inuolutos, ſſlicut non licebat. Altare etiam plenum erat ii- amon äntte ☛ Kdünhtega m mamemmfttinh um lorcaum ian — hbniri 8☛ numdreskte 8. dchus, alun e I ruits xeoe un b= dadas immfins —r um pgrttle m acen ſp *.. 4 aloth cle cude, ³ iai ueniſis 1 2 h — rimä at 4 1 8 — el Bde cinti 4 — Iaur 1 4* 66 Heliodorus qui milſus eſtà Seleucorege licitis quę legibus prohibebantur. Neq; ad expoliandum ærarium, etiam hic ſta⸗ autem ſabbatha cuſtodiebantur neque tim adueniẽs flagellatus& repulſus utiq; dies ſolennes patrij ſeruabantur, nec ſim- fuiſet ad audacia. Verum non propter pliciter ludæ um ſe eſſe quiſquam confite locum gentem: ſed propter gentt, locum batur. Ducebantur autem cum amara ne deus elegit. Ideo;& ipſe loc» particeps ceßitate in die natalis regis ad acrificia. kichus eſt populi malorum, poſtea autem Etcum Liberi ſacra celebrarentur, co- ſeet ſocius bonoruna:& qui derelictus in gebãtur hę dera coronaii Libero ctrcu-⸗ ua dei omnipotentis eſt, iterum in magni ire. Decretũ aut? exijt in proximas gen qni reconciſiatione cum ſumma gloria tiliũ ciuitates, ſuggerentibus Ptolemę²s, exaltabitur. Igitur Antiochus m.lle& ut pari modo& ipſi aduerſus Iudęos age AAingentis abiatis de templo talentis, ue rent, ut ſacrificarent: eos autem qui nol⸗ beuer Antiochiam regreſſus eſt, exiſti⸗ lent tranſire ad inſtituta gentilium, interf mans ſe prę ſuperbia terram ad nauigan cerent: erat ergo uidere miſeriam. Duæ dum pelagus gero ad iter agendum, de- enim multeres delatæ ſumt natos ſuos cin drdutum proꝑter mentis clationem. Re cuncidiſſe, quas infantibus ad ubera iu⸗ Lqquit autem& præpoſttos ad affl igendã ſpenſis, cum publicè per ciui atẽ circun- gentem, leroſolymis quidem Philippum duxiſſent, per muros præcipitauenumnt. Senere Phrygem, moribus crudeltorẽ eo Alij uero ad prox imas coèuntes ſpelun. G Epſo à quo cõſtitutus eſt: in Gariaum au cas,& latenter fabbathi diem celchran- tem Andronicũ& Menelaum, qui gra- tes, cum indicati eſsẽt Philippo, flammis uss ſj cgteri imminebãt ciuibus. Cumq ſuccenſi ſunt, eo quod uerebatur propter apoo Be religi Machabeorum. 391 n patrię& cinium hoſti 3, in Rgypium appoſirus eſſet contra Tude os, miſit odto- extruſus eſt:& qui miultos de patria ſua ſum ptincipẽ Apoilomũ cum exercuu ut expulerat, peregre perijt. L acedęmonas gina& duobus millibus, præcipiens et profectus, quaſi pro cognatione ibi refu- os perfectę ętatis interfi ere, mulicres ac aum habiturus:& qui inſepultos multos luuenes uendere. Qui cum uemſſſet 1cro- abiecerat, pſe& illamentatus& inſepul ſolyma, pacẽ ſimu as, quieuit uſq; ad ciẽ tus abijcitur, ſepuſtura neq; peregrina u- ſanctũ ſabbathi:& tunc feriatis ludæis, ſus neq; patrio ſepulchro participas. H s arma capere ſuis pręcepit. Omnes ꝙ; fi- ſtaq geſtis, ſuſpicatus eſt rex ſocietatẽ de mul qui ad ſpectaculũ proceſſerant, truci ſerturos ludæos:& ob hoc profectus cx dauit:& ciuitatẽ cum armiatis diſcurr Es, Eypto efferatis animis, ciuttatem qui- ingentẽ multitudinẽ peremit. Judas autẽ dem armis cepit. Iuſsit autem militibus Macnabęus, qui decimus fuerat, ſec eſſe- intetficere, nec parcere occurſanubus, et rat in deſertu locum, ibiq́; inter feras uitã per domos aſcendentes trucidare.Fie⸗- in montibus cũ fuls agebat,& fœni cibo bant ergo cędes iuuenum ac ſeniorum, et ueſcentes demorabãtur, ne par:icipes eſ- ö 4 8 3 31 6 ö 1 4 4 8 4 * 8 1 1 3 4 . 1. 8 4 43 8 4 Liber geligion?& obleruantiã manu ſibimet auꝛx iltũ ferre. Obſecro aũt eos qui hunc librũ leuri ſunt ne abhorreſcãt propter aduerſos caſus, ſed reputent ea quę acci derunt, nõ ad interitũ, ſed ad correptio- n? eiſe generis noſtri. Etenim multo tem pore nõ ſinere peccatoribus ex ſentẽtia agere, ſed ſtatim ultiones adhibere, ma- gni bñficij eſt indicrũ. Non em̃ ſicut in alijs nationtbus dũs patienter expectat, ut eas cũ iudicij dies aduenerit, in plent- tudine peccatorũ puniat, ita& in nobis ſtatuit, ut peccatis noſtris in finem deuo- lutis, ita in demum nos uindicet. Propter quod nunq́; quidem à nobts miſericor- D diã ſuam amouet, corripiẽs uero in aduer E fis populũ ſuum, nõ derelinquit. Sed hęc nodis ad cõmonitionem legentiũ dicta ſunt paucis. Iam aũt ueniendũ eſt ad nar⸗ rationem[gttur Eleazarus unus de pri- moribus ſeribarũ, uir ætate prouectus, et uultu decorus, aperto ore hians cõpelle- bhatur carnem procinã mãducare. At ille glorioſisſimãt mortem magis quàm adi⸗- Dilem uitã cõplectens, uoluũtarie peribat ad ſuppliciũ. Intuens autẽ quemadmodũ oporteret accedere patienter ſuſtiẽès, de ſtmauit non admittere illicita propter ui tæ amorem. Hi aũt ꝗ ſtabant iniqua mi- ſeraiione cõmoti, propter aniquam uiri amicitiã, tollentes eum ſecreto rogabant afferri carnes, quibus ueſci ei licebat, ut ſimularetur mĩducaiſe ſicut rex impera- uerat de ſacrificij carnibus ut hoc facto à morte liberaretur,& propter ueterem ui ri amicitiã hanc in eo faciebant humani tatem. At ille cogitare cœpit ætatis ac ſenect atis ſuæ em inenti ã dig nam,& in- geniæ nobilitatis canitiem. atq; à puero Ooptimę cõuerſationis actus,& ſecũdum ſanctx& à deo cõditæ legis conſtituta, reſpõdit cito,dicens præmitti ſe uelle in internũ. Nõ enm eta i noſtre dignũ eſt, ingt. fingere. ut multiadoleſcentes, arbi- trantes Bleazarum nonaginta annorum tranſiſſe ad uitã alienigenarũ,& ipſi pro pter meã ſimulationem,& propter modi cũ corruptibilis uitæ tempus decipiãtur., et per hoc maculã atq; execrationẽ meæ ſenectuti cõquiram.Nãetſi in preſenti tẽ- pore ſupplicijs hominũ eripiar, ſed ma- nã ommpotẽtis nec uiuus, nec defunctus effugiam. Quam ob rem fortiter uita ex- cedendo, ſenectute quidem dignus appa- rebo., I. rebo, adoleſcentibus autem exempläfor te relinquam ſi prompto animo acfori- ter graußsimis ac fandtiſsimis legibus ho neſta morte perfungar. His diäts conſe- ſtim ad ſupplicium trahebatur. H autem qui eum ducebant,& paulo amefuerãt mitiores, in iram cõuerſi ſunt propterſer mones ab eo dictos, quos ili peranogiã- tiam prolatos arbitrabantur. Sedcũ ph⸗ gis perimeretur, imgemuit,& dixit: ce qui habes ſanctam ſcientiã, manifeſte tu ſcis quia à morte poſſem liberari, quros corporis ſuſtineo dolores, ſecundum ani mam uero propter timorem tuum liben ter hęc patior. Et iſte quidem hoc modo uita deceſsit, nõ ſolum luuenibus, ſed& uniuerſę genti memoriã mortisſugad ex emplũ uirtutis& ſortitudinisdereĩquts. ¶ Leptem fratru ma'nſcut eorum ſupplicia.(up Vll. (niigit autem ſeptem ſtaues uni cũ matre ſua apprehenſos, compelliaà ie ge edere contra fas carnes porcinasſa- gris et taureis cruciatos. Vnusautemex iltis qut erat primus, ſic ait: Quid queris, & quid uisdiſcere à nohis: aratiſums mori magis quaàm patrias dei legespte- uaricari. Tratus itaq; rex iuſsit ſanagine: & ollas æ neas ſuccendi Quibus ſtuiim ſuccenſis iuſsit ei qui prior fuerat locu- tus, amputari linguam,& cute capiii 5 ſtracta, ſumas quoq; manus& pedes ei pręſcindi, cæteris eius fratnius&m⸗ tre inſpicientibus. Et cum iam per om⸗ nia inutilis facus eſlet, iuſit ignem ad⸗ moueri, et adhuc ſpirantemtoneriinſar tagine, in qua cum diu cruciaretut, cæ teri unà cum matre inuicem ſe hortaban tur morl fortiter, dicentes. qns dels alpi- ciet ueritatem,& conſolabiturmm nobs- quemadmodũ in proteſtationecatici de clarauit Moyſes,& in ſeruis ſuis cõſola/ bitur, Mortuo itaq; illo primo hocmo/ do, ſequentem deducebãt al nludencu, et cute capitis eius cũ capillis abſtracn, interrogabant ſi manducatet priivc 5 to corpore per membra hingulapimnas At ille reſpondens patria uoce dixit:d 3 faciam. Propter quod& iſte ſequenti o co primi tormenta ſuſcepit,& in bfhn⸗ ſpiritu cõſtitutus.ſic ait: Tu quidem 4 leſtiſsime in præſenti uita nos perdi„ rex mundi defunctos nos pro iha bus, in eterne ultę ſurrectione ſuſc 1 — p hun abhaue resten upcbie riiplae uymũ zerant,n wätane bocit ailet to mnem ratiidat diyote aad ult gintum, wi eü⸗ whahe apduis laeoeſt e& ui gulter mrduc wüca pter! winde ehäal atid. nonate nterm uauäp dajtem wapt teäic drter, puio aitad mpar rinar püdrun gee nnini dentto. ammi mncu eiu ndin. hein tno amit kau boid bris can. man .dae tenf dunag, 1 ſuypla 6 Strnſge 1 dunnyne * Scan ane, = maermum = earnimndei 2 Düüſnaner 1S Sdum nltee, m iwanat n * Damplruigg n *3siuütecia uunriinxmntenah 2 ſäms èugaseaü i matärn iczendahedam ihbnis te en r etadhuegtanntäll Srin auendcna m ammreweiſehn u riorun mä e itnen Aab. — daa loülnni ünt lMrfieſ en aA ebencenyte 4 de Pwpanalh 1 o üwmenlh, ici röliunſet d= winreimc 2 nü binton 3e kem. ninen Poſt hunc tertius illuditur,& linguam poſtulatus citoprotulit,& manus cõſtan ter extendit,& cum fiducia ait: E cœlo iſta poſsideo, ſed propter dei leges nunc hæc ipſa deſpicio, quoniã ab ipſo me ca teceptmũ ſpero, ita ut rex,& qui cum ip do erant, mirarentur adoleſcentis animũ, quod tanquã nihilum duceret cruciatus. Et hoc ita defuncto, quartũ uexabant ſi nuliter torquentes. Et cum iam eſſet ad mortem, ſic ait: Potius eſt ab hominibus morti datos ſpem expecare à deo, iterũ ab ipſo reſuſcitandos: tibi enim reſurrex- tio ad uitam non erit. Et cũ admouiſſent quintum, uexabant eum. At ille reſpici⸗ ens in eũ, dixit: Poteſtatem inter homi- nes habens, cum ſis corruptibilis, facis quod uis, noliaũt putare genus noſtrum à deo eſſe derelictũ, tu aũt patienter ſuſti ne,& nidebis magnã poteſtatem ipſius, qualiter te& ſemen tuũ torquebit. Poſt hunc ducebãt ſextum,& is mori ineipi- ens.ſic ait: Noli fruſtra errare, nos enim D propter noſn etipſos hoc patimur, peccã tes in deum noſtrũ,& digna admiratio- nefacta ſunt in nobis, tu autem ne exiſti- mes tibi impune futurũ, quod cõtra deũ pugnare tentaueris. Supra modũ autem mater mirabilis, et bonorũ memoria dig m, quã pereuntes ſeptem filios ſub unius diei tempore cõſpiciens, bono animo fe rebat propter ſpem quã in deo habebat, lingulos illorum hortabatur uoce patria fortiter, repleta ſapientia,& fœminæ co- giationi maſculinum animum inſerens, dixit ad eos: Neſcio qualiter in utero me oapparuiſtis neq; enim ego ſpiritum& animam donaui uobis& uitam,& ſin- zulorum membra non ego ipſa compe- gi ſed enim mundi creator, qui formauit hominis natiuitatem, quiq́; omnium in- emt originem,& ſpiritum uobisiterum cum miſericordia reddet& uitam, ſicut nunc uoſmetipſos deſpicitis propter le- ges eius. Antiochus autem contemni ſe arbitratꝰ ſimul& exprobrantis uoce de ſgpecia, cum adhuc adoleſcentior ſuper I ſet, non ſolum uerhis hortabatur, ſed& cum iuramento affirmabat ſe diuitem& beatum facturum,& translatum à patrijs legibus amicum habiturum,& res neceſ latias ei prębiturũ.Sed ad hęc cũ adoleſ. cens nequaquã inclinaretur, uocauit rex mattem& ſuadebat ei ut ado leſcenti fie Iet Machabęorum. 392 ret in ſalutẽ. Cum autẽ multis eam uer⸗ bis eſſet hortatus, promiſit ſnaſuram ſe fi⸗- lio ſuo. Itaq; inclinata ad illum, irridens crudelem tyräãnum, ait parria uoce: Filt mi miſerere mei, quę te in utero nouem menſibus portaui,& lac triennio dedi et alui, et in ætatem iſtam perduxi. Peto& nate, ut aſpicias ad cœlum& terram,& F ad omnia que in eis ſunt,& intelligas qa ex nihilo fecit illa deus& hominum ge nus, ita fiet ut nõ timeas carnificemiſtuũ, ſed dignus fratribus tuis effectus parti- ceps, ſuſcipe mortem, ut in illa miſeratio- ne cum fratrihus tuis te recipiam. Cum hæc illa adhuc diceret, ait adoleſcens: Quemſuſtinetis: non obedio præcepio regis, ſed precepto legis, quæ data eſt no bis per Moyſen, Ju uero qui inuentor omnis malinæ factus es in Hebræos, u effugies manum dei, Nos enim pro pec. catis noſtris hęc patimur. Eti nobis ꝓp ter increpationem,& corruptionem dñs deus noſter modicum iratus eſt, fed iterũ reconciliabitur ſeruis ſuis. Tu autem 6 (celeſte& omnium hominum fiagitioſiſ- ſime, noli fruſtra extolli uanis ſpebus in ſeruos eius inflãm atus, nondum emm em nipotentis dei& omnia inſpicientis iu- dicium effugiſti. Nam fratres mei modi- co nunc dolore ſuſtentato, ſub teſtamen- to æterne uitæ effecti ſunt, tu uero iudi- cio dei iuſtas fuperbie tuæ pœnas exo- lues. Ego autem ſicut& fratres mei ani- mam& corpus meum trado pro patrijs legibus, inuocans deum maturius genti noſtræ propitium fieri, teq́; cũ tormentis et nerberibus conftteri quod ipſe eſt de, ſolus.In me uero& in fratribus meis de/ ſinet omnipotentis ira, que fuper omne genus noſtrum iuſte ſuperducta eſt. Tunc rex accenſus ira, in hunc ſuꝑ omnes cru- delius deſæuit, indigne ferẽs ſe deriſum. Et hic itaq; mũdus obijt, per omnia in dmo confidens Nouiſime aũt poft filios & mater cõſumpta eſt. Igitur de ſacriff⸗ cijs,& de nimijs crudelitatibus ſatis dic- tum eſt. ¶ Iudas Mac habaus fortiſpiritu exci- tatur, et bgꝗſtes oppuenat. Ca. VIII. INaas uero Machabæus,& qui cum illo erantintroibat latenter in caſella, & cõuocantes cognatos,& amicos,& eos qui ꝑmanſerunt in Iudaiſmo, aſſum- mentes, ceduxerunt ad ſe ſex milha uiro- Ees rum. — — n 6 4 7. —- —rEE—— 2 8 —. 8 8Sſſſſ— xum. Et inuocabant dim ut reſpiceret in populũ ꝗ ab ommbus calcabat, et miſe- ret templo qd contaminabat ab impijs: miſetet᷑ etiã exterminio ciuitatis, qᷓ eſſet iluco cõpiananda,& uocẽ ſanguinis ad ſe clamãtis audiret: memoraretur quoq; ini quitsimas mortes paruulorum innoc?᷑- tum, ei blaſphemias nomim ſuo ſilatass et indignaretur ſuper his. At Machabæus côögregata multitudine, intolerabilis gè- tibus efficiebatur: irxa em̃ dñt in mi ſeri- cordiam conuerſa eſt. Et ſuperueniens caſtellis,& ciuitatibus improuiſus, ſuc cè- debat eas,& opportuma loca occupans, non paucas hoſt:ũ ſtrages dabat: maxĩe aũt noctibꝰ ad huiuſcemodi excur ſus fe- rebatur,& ſama uirtutis eius ubiq; dit- fundebat. Videns aät Philippus paula- tim uirũ ad profectũ uenire, ac frequenti us res ei cedere, ꝓſpere, ad Prolomęũ du- cẽ Cœleſyric, et Phænicts ſcripſitsut au- Xiliũ ferret regijs negotijs. At ille uclo- citer miſit Nicanorẽ Patrocli de primo- rihus amicã datis ei de permiſtis genti- bus, armatis non minus uiginti millibus, uniuerlum ludęorũ gems deleret, adiun cio et,& Gorgia uiro militari,& in belli cis rebus experientiſs:mo. Cõſtituit aũt Nicanor, ut regi tributũ ́ͥAd Romanis e- rat dandũ, duo miltia 1alentorũ de capti uitate ludgorũ ſuppleret:ſtatimq́; ad ma- ritimas ciuitates miſit, conuocans ad co- emptionẽ lIudaicorũ mancipiorũ:promit tens ſe nonaginta mãcipia talento diſtra- cturã, nõ reſpiciens ad uindictã q́ eũ ab mnipotẽte eſſet cõſecutura. Iudas aut ubi cõperit, indicauit his qui ſecũ erant Iudeis, Nicanoris aduẽũ. Ex ꝗbus qui- ſormidantes,& nõ credètes dei iuſti- tie, in fugã uertebant᷑: alij uero ſi ꝗd eis ſuꝑerat uẽ debãt, ſimulq; dñm dep̃ᷣ caban tur ut eriperet eos ab impio Nicanore, ꝗ eos prius quã cõmim ueniret, uẽdiderat & ſi nõ, ꝓpter eos, ꝓpter teſtamentã iſi qd erat ad pres eorã,& propter inuoca- tionẽ fancti,& magnifici noĩs eius ſuper ipſos. Cõuocatis aũt Machabęus ſept? millibus ꝗ cũ ipſo erant rogabat ne ab hoſtihus recõcitiarent᷑, nec metuerẽt ini què uenèt1üũ aduer ſe u hoſtũ multitundi nẽ, ſed fortiter cõtenderẽt, añi oculos ha- bentes cõtumeliã q loco ſancto ab his in inuſte eſſet illata, itè q́; et ludibrio habitæ cinitaris iniuri. acihuc eiid ueterũ inſti- 1125 Liber II. tu a conuulſa. Nam ilti quidẽ ammis caa alult fidunt, ait: ſimul et audacia nos autem in rn omnipotẽte dño qui põt& nenittes ad- alilo uerſum nos, et uniuerſum mundãmonu- leme tu delere, cõfidimus. Admonuit aut 6os a & de auxilijs dei, a fada ſunt ergapxĩ/ dene tes, ſſ et ꝙ ſub Sẽnacherib cem odo⸗* Re ggree Sintaquinq; nullia perierunt,& deptg S. s n lio quod eis aduerſus Galatzs uitin Ba, 18 agond bylonia, ut omnees ubi ad rem uemum Ec.4 nii eſt, Macedonibus ſociſs hæltaniibus, 2- aixbui ipſi ſex millia ſoli peremerun cemunu8i· ʒſau! ginti millia, propter auxilium ilit datũ aptui de cœlo, beneficia pro his pluima con, aear ſecuti ſunt. His uerbis conſtantes efedi aituuu ſunt,& pro legibus& pairin moti para-· anlege ti. Conſtituit ſtaque fratres ſuos qucesu- lhe trique ordmi, Simonem,& loſephun, u⸗ & lonathan, ſubiectis unicuique mille. Olem nis& quingentenis. Ad hoc etiãab Eie Nauet⸗ dra lecto illis ſanctolibro,& qatoſignd aanqu adiutorij Deuin prima acie ipſe dre c aaime miſit cum Nicanore. Et fado ſibiadiu- uulit tore omnipotente interfecerunt ſuperno iuiſ uem millia hominum, maiorem auem upelt partem exercitus Nicanoris uulnenbus iftc debilem factam fugere cõpulerunt. Pe- ubdie cunijs uero eorũ qui ad emptioniipſatiůiÄ iuaau uenerãt, ſublatis, ipſos uſquequac; per- aaileri ſecuti ſuut, ſed reuerſi ſunt ora conchii, iaec nã erat ante ſabbathũ, quã ob caiſimnò E äiſſn perſeuerauerunt inſequentes. Ama ꝛit iiciin ipſorum,& ſpolta congregantes, ſbba- itam thum ageban' benedicẽ᷑tes dm ꝗ libe/ enüt rauit eos in iſto die, miſericordiæ inni- dülau um ſtillans in eos. Poſt ſabbathumueæ iacu ro debilibus,& orphanis& uiaͤuis diui aV ſerimt ſpolia,& reſidua ipſi cim ſuis ha m buere. His itaq; geſtis,& communſter iman ab omnibus facta oblecratione, miſeri- bäue cordem dñm poſiulabantut infinẽſerus aaub ſuis reconciliaret. Et ex his qui cĩ Ti aulb motheo& Bacchide erant contaſeci ſi tendentes, ſuper uiginti millia inteke inm runt,& munitiones excelſas obtinn⸗ aa runt,& plures prædas diuiſerunt,qun ſma portionem debilibus, pupillis et viduls, Rcoli ſed& ſenioribus facientes. Et cma iiäii ma eorum dtligenter collegiſſent, onni fun, compolſuerunt in locis opportuns:i um ſidua uero ſpolta leroſolymam qenile ten runt,& Philarchen qui c Tlimgteo unn erat, interfecerãt uin celeſts,quiinml chn 3, .. 71 1 tia Indæos afflixerat. Et cum Vme de 1 5 54 ule. ai uhe bi nen 1 Wih perkt in leroſolymis, eos ꝗſacras ianu- det n. eäail aincenderũt, id eſt Calliſtnenẽ, cum in A Denn aa quodd ĩ domicilſũ refugiſſent, incende- nc. vcdiäm dom Aligee; Kͤ ai e wta d, A 1 nlciat i „2 dtuntwan d 2 ndm, 3 ent nn iüd 8 . termllem u enijced dut rmunlia wnn un un erexcriuſhehn d te Pmiaaan dan an, 1 uero eoraai gf 66 id lüdan an. *.2=öuun, ktnaai 8 Een tanreſüteianl 4☛ rerzuermnika m, K hebnih. us ageban den h à Neos inild aeii na lan ineg Rna⸗ 1 m Alibu Actai 1m tſpola Ahäßh (I e. Hsiag tran 6 miibus häa 1 em chimpeii a entes,lupantt m, Kmuntet 8 9 4„& Phü 14 aintetſecnte „ lndxo nn„ tũt, digna eis mercede ꝓ impietatib ſu- bzreddi ta Facinororiſsim“ aũt Nicanor, müle negotiãtes ad Iudęorũ uenditio- )) 4 a adduxcerat, humiliatus auxilio dñi ab nis quos nullos exiſtimauerat, depoſita veſte gloris, ꝑ me diterranea fugiẽs, ſolus venit Aneiochiã, ſummam infelicitatẽ de interitu ſui exercitus cõſecutus. Et qui miſerat Romanis ſe triburũ reſtituere qe captiuitate leroſolymorũ prędicabat nuc ptectorẽ deũ habere ludęos,& ob ipſuminuulnerabiles eſſe, eo quod ſeque tentur leges ab ipſo conſtitutas. L Annochus Perſepolin expoliare uoles, fugam conue riitur,. Cap. IX. 1 BOdem tpe Antiochus inhoneſte re⸗ uertebatur de Perſide. Intrauerat em in eam que dicit᷑ Perſepolis,& tentauit expollare templũ, et ciuitatẽ opprimere, ſed multitudine ad arma concurrente, in fugĩ uerſiſunt,& ita contigit, ut Antio. chus poſt fugam turpiter rediret. Et cũ ueniſſet circa Ecbatanan, recognouit ꝗ́; erga Nicanorẽ et Timotheũ geſta ſunt. Etus autem in ira, arbitrabatur ſe iniu- tiamillorũ qui ſe fugauerant, poſſe in Iu- dęos retorquere, ideos iuſsi tagitari cur tu ſnũ, ſine intermiſsione agens iter, cœ- leſti eũ iudicio purgente, eo ꝙ ita ſuper- he locutus eſt ſe uenturũ leroſolymã,& congeriẽ ſepulchri Iudęorũ eam facturũ. duts. Zed ſj qui uniuerſa cõſpicit dñs deus Iſra kl, percußit eã inſanabili& inuiſibili puga. Vt eñ̃ finiuit hunc ĩpſum ſermo- nem, apprehẽdit eũ dolor dirus uiſcerũ, & amara internorum tormenta, et quid? Hatis iuſte, quippe qui multis,& nouis cruciatibus aliorũ torſerat uiſcera, licet ille nullo modo à ſua malitia ceſſaret. Suꝑ hoc autem ſuperbia repletus, ignem ſpitans animo in ludęos,& præcipiens accelerari negotiũ, contigit illũ impetu Z euntem de curru cadere,& graui corpo- ris colliſtone membra uexari. Isq; qui libi uidebatur etiam flucibus maris im/ erare, ſupra humanum modum ſuper- ia repletus& montium altitudines in ſtatera appendere, nunc humiliatus ad terram in geſtatorio porrabatur, mani- feſtam Dei uirtutem in ſemetipſo conte/ Machabæorum: kans, ita u de corpore umpij, uermes Kcanui⸗ ——— ſcaturirent, ac uſuentes in doloribus car nes eius effluerent, odore etiam illius, et fœtore exercitus grauaretur,& qui pau lo ante ſidera coœeli contingere ſe arbitra- batur, eum nemo poterat propter inſolẽ? tiam fœtoris portare. Hinc igitur cœpit ex graui ſuperbia deducus ad agnition? ſui uenire, diuina admonitus plaga, per momenta ſingula doloribus ſuis augmè- ta capientibus,& cum nec ipſe iam fœ- torem ſuum ferre poſſct, ita ait: Iuſtã eſt ſiibditum eſſe deo,& mortalẽ non paria deo ſentire. Orabat autem hic ſceleſtus dñm, à qᷓ non eſſet miſericordiam conſe⸗ cuturus. Ut ciuitatẽ ad quã feſtinãs iienie bat ut eã ad ſolũ deduceret, ac ſepulchii congeſtorum faceret, nunc òoptat liberã, reddere,& ludęos quos nec ſepnitura 8* demſe dignos habiturum, ſed auibus ac feris diripiendos traditurum, et cum par- uulis exterminaturum dixerat, qudles nunc Athenienfibus facturum pollicet. templum etiam ſancium, quod prius ex- poliauerat, optimis donis ornaturum,& ſancta uaſa multiplicaturum,& pertinen tes ad ſacrificia ſumptus de reddltibus ſu- is præſtaturum: ſuper hæc,& ludęum ſe futurum,& omnem locum terræ per⸗ ambulaturũ,& prędicaturũ dei poteſta- tem. Sed non ceſſaauibus doloribꝰ, ſuper uenerat enim memn iuſtũ dei iudicium, deſperans ſcripſit ad Indæos in modum depreca ionis epiſtolã hęc continentem, Opta mis ciuibus Iudæis plurimam ſalu- tem,& bene ualere,& eſſe ſcœlices rese & princeps Antiochus. Si beneualetis. & llij ueſtri,& ex ſententia uobis cun- ca ſunt, maximas agimus gratias. Et ego in inffrmitate conſtitutus, ueſtri autè memor benigne reuerſis de Perſidis lo- cis,& infirmitate graui apprehenſus. neceſſarium duxi pro commumi utilita- te curam habere: non deſperans meme ipſum, ſed ſpem multam habens effugi- endi infirmitatem. R eſpiciens aũt quod 5 et pater meus, ꝗbus tporibus in locis ſu- perioribus ducebat exercitum, oſtendit qui poſt ſe fuſciperet principatum, ut ſi qutd contrarium accideret, aut difficile nunciaretur, ſcientes hi ꝗ in regionibus erant, cui eſſet rerum ſumma derelicta. no turbarentur. Ad hæc, conſy derans de proximo potentes quoſq;,& uicinos t? poribus inſidiantes,& euentum erepe Ee4 Aantes.⸗ ctantes, deſignaui filium meũ regt, quem ſępe recurrens in ſuperiora re gna multis ueſtrum cõmendabam,& ſcri pſi ad eum quæ ſubiectaſunt. Oro itaq; uos,& peto memores beneficiorum pu- blice& priuatim, ut unuſquiſq; cõſeruet fidem ad me,& ad fllium meum. Cõfido einm eum modeſte,& humanè acturum, & ſequentẽ propoſitum meum,& cõmu nem uobis fore. Igitur homicida,& bla⸗ ſphemus peßsimè percuſſus,& ut ipſe ali- os tractauerat, peregre in montibus, miſe rabili obitu uĩta functus eſt. Transferebat autẽ corpus Philippus collectaneus eius: qui metuẽs flliũ Antiochi, ad Ptolemę ũ Philometorem Ægyptum abiſt. C Iuda⸗ Machabæus ciuitatem recipit E& templum.(ap. XN. A NMAAchabeus autẽ, et qui cum eo erãt, dño ſe protegẽte, templum quidem, & ciuitatẽ recepit:aras autẽ quas alieni- gene per plateas extruxerant, itemq́; de- lubra demolitus eſt,& purgato templo, aliud altare fecerunt,& de ignitis lapidi- bus igne concepto ſacrificia obtulerunt poſt bienniũ,& incenſum,& lucernas, & panes propoſitionis poſuerunt. Quihꝰ geſtis, rogabãt dñm proſtrati in terram. ne amplius talibus malis inciderẽt: ſed& ſi quãdo peccaſſent, ut ab ipſo mitius cor riperent᷑,& non harbaris ac blaſphemis hominibus traderent᷑ · Qua die autẽ tem/ plum abalienigenis pollutũ fuerat, conti git eadẽ die purificationẽ fieri, uiceſima- quinta menſis, qui fuit Casleu,& cum læ titia diebus octo egerũt in modum taber B naculorum: recordantes quod ante modi cum temporis diẽ ſolennẽ tabernaculoꝶ in mõtibus,& in ſpelũcis more beſtiarã egerant. Propter quod thyrſos,& ramos uirides.& palmas pręferebant ei qui pro ſperauit mundare locum ſuum. Et decre-/ uerunt cõmuni pręcepto,& decreto, uni uerſe genti ludęorũ omnibus annis agere dies iſtos. Et Antiochi quidẽ, qui appel- latus eſt Nobilis, uitæ exceſſus ita ſe ha- buit. Nanc autẽ de Rupatore Antiochi impij filio, quæ geſta ſunt, narrahimus, breuiantes mala quæ in bellis geſta ſunt. Hic enim ſuſcepto regno, cõſtituit ſuper negotia regni Lyſiam quendam Phœni cis,& Syrię militię principẽ. Nam Pto- lemęus, qui dicebatur Macer, iuſti tena erga Iudęos eſſe conſtituit,& præcipue Propter Liher 11. Antiochũ Idum æorum: multaq; ui inſiſtentes, loca propter iniquitatẽ quæ ſacʒa erat in eos, C & pacificè agere cum eis. Sed ob hoc ac cuſatus ab amicis apud Eupatorem, cum frequenter proditor audiret, eo quod Cy prum creditam ſibi à Pmilometore deſer- uiſset,& ad Antiochum Nobilem tranſ- latus eſſet ab eo receſʒiſſet, ueneno uitam finiuit. Gorgias autem cum eſset dux lo- corum, aſsumptis aduenis, frequenter lu- dęos debellabat. Iudęi uero qui tenebant opportunas munitiones, fugatos ab lero ſolymis ſuſcipiebant,& bellare tentabãt. Hi uero qui erant cum Machabæo, per Orationes dominum rogates, ut eſset ſibi adiutor, impetum fecerunt in munitiones obtinuerunt, occurrentes interemerunt, & omnes ſimul nõ minus uiginti quinq; millibus trucidauerunt. Quidam autem cum fugiſsent in duas turres ualde muni· tas, omnem apparatum ad repugnandum habentes, Machabæus ad eorum expu- gnationem relicto Simone,& Ioſepho, itemq́; Zachęo, eisq; qui cum iphs erãt ſatis multis, ipſe ad eas quæ amplius per- urgebant, pugnas, conuerſus eſt. Hi uero qui cum Simone erant, cupiditate ducti, à quibuſdam qui in turribus erant, ſuaſ ſunt pecunia,& ſeptuaginta mullibus di- drachmis acceptis, dimiſerunt quoſdam effugere. Cum autem Machabeo nunci- atum eflet quod factũ eſt, principibus po puli congregatis, accuſauit quod pecu- nia fratres uendidiſſent, aduerſarijs eoꝶe E dimiſsis. Hos igitur proditores fadios in terflcit,& confeſtim duas turres occupa- uit. Armis autem ac manibus omnia pro- ſpere agendo, in duabus munitionibus, plus quàm uiginti millia perimit. Et Ti motheus, qui prius à Iudęis fuerat ſupera tus, conuocato exercitu peregrinę multi tudinis,& congregato equitatu Aſiano aduenit, quaſt armis Iudæam capturus- Machabęus autẽ,& qui cum ipſo erant. appropinquante illo, deprecabani dũm, caput terra aſpergẽtes, lumbosq́; ciliciſs pręcincti, ad altaris crepidinem prouo- luti,ut ſibi propitius, inimicis autem eoru eſſet iĩnimicus,& aduerſarijs aduerſaret- ſicut lex dicit. Et ita poſt orationem ſum ptis armis, longius de ciuitate proceden- tes,& proximi hoſtibus effecti reſede runt. Primo autem ſolts ortu utriq; com miſerunt: iſti quidem uictoriæ,& pro- ſperitaſis . aumima rluüͦducdel wäctenenspugt mawrhriß de ce ahnbanes dect Rieaex quids lütberts,uni aneem conkernb. tt Khimmiac aconiui de tep dt lnrietiſin mrükrhi tr collugit n ntä giptker n 68 hc di cäede n lanlgreltlüdieh in ainpant, beift ien anämeälchan n abtaneSedc de tanzapmnriuene nan äpeocran acc gim hmamuriiter nn maktinigoin gm raätarelckail tn nns prras u a, ſmalellien a cmim a ci dhnh TMoiheüloc hie beinn pere in iu aeam 6. Ipeie uscün ie nhdeeätehꝛn raiid R liad Uiſthttnn a.. ſtenum amc ⸗ 8 ndpoltäpe.. m tib äepe ur 3 tütngrute vr dü congregn Rdhenntauunune. ſteexiiman, r Gende⸗ la ga maüpeam.. Genätbt. mecicero leatt eim itgeind 9.„* 4 eüni en ur uin eplar. ſnus,i e n h Nanxd märldoan 7 danprba yi 5 An denn e, ..e Uaͤten 8 I — — — — — — d 8 1 peritatis ſponſorem cum uirtute dñm ha 8 u ire pẽtes:illi aũt ducẽ belli animũ habebant. „ ihuüda da ded cũ uehemens pugna eſſet, apparue- di B e aaldin 1 runt aduerſarijs de cœlo uiri quinq;in e- d uanad e quis, frenis aureis decori, ducatũ Iudæis d, ai ünne reſtantes: ex quibus duo Machabæum du“ mediũ habentes, armis ſuis circũſeptum . utat d incolumem conſeruabant: in aduerſarios u5 üa ad aat tela,& fulmina iaciebant. ex quo,& . A unui ka cecitate confuſi,& repleti perturbatione . ſthide cadehant. Interfecti ſunt aũt uiginti mil- 1. ema lia quingẽti,& equites ſexcenti. Timo- R jamahm a theus uero confugit in Gazaram præſi, *en mamke d G diũ munitũ, cui pręerat Chęreas. Macha an. an. ae) beus aũt.& qui cũ eo erant, lętantes ob. 2 u demn a ſederum præſidiũ diebus quatuor. At hi 1. 14 ne 41 Rnechenn 4 m iseninän = e pxrr Ä 7 L Nluine en 1 ermuüihia „ n Larmesg S t ſpſenten the⸗ aen e „ Rpugwhm * n dmxem P nguind i amn min Kſae 1 A Ssaccepiud 51 4 e Cumuake. auulet qwiänn ngai rn 1 resucnäta rr osiginraie Ar K ontu n 1= A uis zummarim gendd ittntt. a am uiginnbl B— ■ △‿— 9 S — = 1— — — mecätder ,Kcconwn e un kt, qunl mites adem anid unqunneit ſi A ena pen — ci, zdabie ſdipeopie Pimic, Au a= Xdlci.in, A mb, dgu = prcxim N. qui intus erant, loci firmitate confiſi, ſu- pra modũ maledicebant,& ſermones ne fandos iactabant. Sed cũ dies quinta illu- ceſceret, uiginti iuuenes, ex his qui cum Machabeo erant, accẽſi animis propter blaſphemiam, uiriliter acceſſerunt ad mu rum,& feroci animo incedentes turres a- ſcendebant:ſed& alij ſimiliter aſcenden- tes turres, portasq́; ſuccendere aggreſsi ſunt, auq; ipſos maledicos uiuos concre- mare· Per continuũ aũt biduũ praæſidio uaſtato, Timotheũ occultantẽ ſe in quo- dam repertũ loco pexemerũt,& fratrem iitꝛus Cheream,& Apollophanẽ occide- runt. Quibus geſtis, in hymnis,& confeſ ſiombus benedicebant dñm, qui magna fecit in Iſraẽl,& uictoriam dedit illis. CIy ſias Iudaorum aduerſarius inuitus petit eorum amicitiam. Cap XI. 3 Od paruo poſt tẽpore, Lyſias procu- rator regis,&propinquus, ac negotio tũ prępoſitus, grauiter ferens de his quæ acciderant congregatis octoginta milli- bus.& equitatu uniuerſo ueniebat aduer lus Iudeos, exiſtimans ſe ciuitatẽ qudem captam Gentibus habitaculũ facturum, tẽplũ uero in pecunię queſtũ, ſicut cętera delubra Gentiũ habiturũ, et per ſingulos annos uenale ſacerdotiũ: nuſq́; recogitãs dei poteſtatẽ, ſed mẽte effręnatus in mul- titudine peditũ,& in millibus equitũ,& in ocoginta elephantis confidebat. In- greſſus aũt ludęà,& appropians Bethſu re, quę erat in anguſto loco, ab I eroſoly- ma interuallo quinq; ſtadione, illud pręſt B diũ expugnabat. Vt aũt Machabeus,& qui cũ eo erant, cognouerunt expugnari pręſidia, cũ fletu,& lacrymis rogabant 5 Machabæorum. dñm,& omnis turba ſimul, ut bonũ ange lũ mitteret ad ſalutẽ Iſraẽl. Et ipſe prim* Machabęꝰ ſumptis armis, cęteros adhor tatus eſt ſimul ſecũ periculũ ſubire,& fer re auxiliũ fratribus ſuis. Cumq;ʒ pariter prompto animo procederẽt, leroſolymis apparuit pręcedẽs eos eques in ueſte can dida, armis aureis haſtam uibrans. Tunc oẽs ſimul benedixerũt miſericordẽ dñm. & conualuerunt animis: non ſolũ holes. ſed& beſtias ferociſsimas,& muros ferreos parati penetrare. Ibant igitur ptompti de cœlo habentes adiutorem, g miſerantem ſuper eos domnum. Leo- num autem more impetu irruentes in ho ſtes, proſtrauerũt ex eis undecim millia peditum,& equitũ mille ſexcemos: uni uerſos aũt in fugam uerterunt, plures autẽ ex eis uulnerati nudi euaſerũt. Sed& ipſe Lyſias turpiter fugiens euaſit. Et quia nõ inſenſatus erat, ſecũ ipſe reputans factam ergaſe diminutionẽ,& intelligens inui- ctos eſſe Hebręos, omnipotẽtis dei aui- lio innitentes, miſit ad eos: promiĩſitq; ſe conſenſurũ omnibus quę iuſta ſunt.& re ẽ compulſurũ amicũ ſjeri. Annuit autẽ Nlachabeus precibus Lyſię, in omrib* utilitati conſulens,& queęcunq; Macha- bęus ſcripſit Lyſię de Iudęis, ea rex con ceſsit· Nam erant ſcriptę Iudęis epiſtole a Lyſia, ſiquidẽ hunc modũ continẽtes, Lyſias populo Iudęoꝶe ſalutẽ. Ioannes et Abeſalom, qui miſsi fuerant à uobis, tradẽtes ſcripta, poſtufabant ut ea quę ꝑ illos ſignificabant᷑. implerẽ. Queęcunq; 1- git᷑ regi potuerũt perferri expoſui, et quę resxpermittebat, conſenſi. 18i igit᷑ in ne⸗ pmittebant. gotijs fidem conſeruaueritis, et deinceps Conceſsit. bonoRe uobis cauſa eſſe tentabo. De cę- teris aũt per ſingula uerha mandaui, eti- ſtis, et his qui à me miſsi ſunt colloqut: uo biſcũ. Bene ualete. Anno centeſimo quaã drageſimo octauo menſis Dioſcori, die uiceſima, et quarta. Regis aũt epiſtola i- ſta continebat, Rex Antiochus L. yſiæ fratri ſalutẽ:Patre noſtro inter deos trans lato, nos uolentes qui ſunt in regno nro ſine tumultu agere, et rebus ſuis adnibere diligentiam, audiuimus Iudęos non con- ſenſiſſe patri meo ut transferrent᷑ ad ritũ Gręcoꝶ, ſed tenere uelle ſuũ inſtitutum. ac propterea poſtulare à nobis concedi ſihi legitima ſua. Volentes igit᷑ hanc q ꝙ gentẽ quietam eſſe, ſtatuentes iudicauimꝰ Ee tem⸗ tEpit reſtitui iſlis, ut agerent ſecundũ ſuo rũ maiorũ conſuetudint. Bene igitur fe/ ceris, ſi miſeris ad eos,& dexterã dede- ris:ut cognita noſtra uoluntate, bono ani mo ſint,& utilitatibus proprijs deſerui- ant. Ad Iudæos uero regis epiſtola talis erat. Rex Antiochus ſenatui Iudęorum, F& cęteris ludęis ſalutẽ. Si ualetis, ſic eſt ut uolumus: ſed& ipſi bene ualemus. A- dijt nos Menelaus dicens uelle nes deſcẽ dere ad ueſtros qui ſunt apud nos. Hic i⸗ gitur qui cõmeant uſq; ad diẽ triceſimũ menſis Xanthici, damus dextras ſecurita eis, ut Iudaicis utant᷑ cibis,& legibus ſu- is, ſicut& prius,& nemo eorũ ullo mo- do moleſtiam patiat᷑ de his quę per igno rantiam geſta ſunt. Miſimus aũt,& Me nelaũ, qut uos alloquat. Valete. Anno cẽ- teſimo quadrageſimooctauo, Xanthici menſis quintadecima die. Miſerunt autẽ etiam Romani epiſtolam ita ſe habentẽ, Quintus Memmius,& Titus Manilius legati Romanorũ, populo ludęorũ ſalu- tẽ. De his quę Lyſias cognatus regis con ceſsit uobis,& nos conceſsimus. be qui bus aũt ad regẽ iudicauit referendũ, con- ſeſtim aliquẽ mittite, diligẽtius inter uos conferentes, ut decernam ſicut congruit nobis:nos enim Antiochiam accedimus, Ideoq; feſtinate reſcribere, ut nos quoq; ſciamus cuius eſtis uoluntatis. Bene uale- te. Anno centeſimo quadragefimooca- uo, quintadecima die menſis Xanthici. ¶ ludas uindict am ſimit de Iop prtis, E& alos hoſtes expug nat. (ap. XII. 4 H’“ fadiis pactlonihus, L yſias perge- bat ad regẽ. ludęi aũt agriculturę o/ peram dabant. Sed hi qui relederant. Ti motheus& Apolonius Gennęi fili“, ſed per nos& Hieronymus,& Demophon, ſuper- bus)& Nicanor Cypriarches, non ſine bant eos in ſilentio agere,& quiete. Iop- pitę uero tale quoddam flagitiũ perpetra runt, rogauernnt Iudęos cũ quibus habi- tabant, aſcendere ſcaphas quas paraue- rant, cõ uxoribus,& filijs, quaſi nullis i- nimicitijs inter eos ſubiacentibus.Secun dũ commune itaq; decretũ ciuitatis,& qui erant cũ ipſo,& inuecats funo Inqi⸗ ce deo, uenit aduerſus interfecores fra- trũ, ct portũ ꝗdẽ nocte luccẽdit, ſcaphas exuſsit, eos autẽ qui ab igne refugerant B gladio peremit. Et cũ hęc ua egiſſet, di- ſceſsit quaſi ſterũ reuerſurus,& uniuerſos Ioppitas eradicaturꝰ. Sed cũ cognouiſſet & eos qui erant lamnię, uelle paii noda facere habit antihus ſecũ ludæts, lannitis quoq; nocte ſuperuenit,& portũ cũ naui bus ſuccendit:ita ut lumẽ tgnis appareret Ieroſolymis à ſtadijs ducètis quadragm ta. Inde cũ iam abiſſent nouẽ ſtadijs,& iter facerent ad Timotheũ, commiſerũt cũ eo Arabes quinq; millia uiri,& equi. tes quingenti. Cũq; pugna ualida fieret, & auxilio dei proſpere ceſsiſſet, reſidis Arabes uicii, petebant a luda dextras ſ- bi dari, promittentes ſe paſcua daturos, & in cęteris profuturos. Iudas aũt atbitra tus uere in multis eos utiſes, promilit pa- cẽ:dextrisq; acceptis, diſceſſere ad taber nacula ſua. Aggreſſus eſt aũt,& ciuitat? quandam firmam pontibus murisq; cir, C cumſeptam, queę à turbis habitabat᷑ gen- tiũ promiſcuarũ, cui nomen Caspin. Hi uero qui intus erant confidentes in ſiabi⸗ litate murorũ, et apparatu alimoniorũ, re mißt agebant, maledictis lacellentes lu dam, ac blaſphemantes, ac loquẽtes quæ fas non eſt Machabęus aũt inuo ato ma gno mundi principe, qui ſine arietibus, et V aucaui imaae qulera anuntal 4b ilc aietette,A htennr lula- zaanic iep urgnamälut 1. zazwadt ipann* arde namsplac muerer, eo iprennstabere in Wyleuen Mtckiunnd ete hmmeum dciſe un ialten ludwaütlt ha 3 4,ea neirun Asten ÄSunttttgu managjcenecem im 1e Honcutuenv una täenin gemm die dü en o mr i darpegmbmnwam a,KleGräeranta an iteni mor gn. lunit hchun con n enrdkex qr ine angpailn grolta iam etariable iane ngkerenns adit an ertawi huqui ee machinis jtemporibus Ieſu pręcipitauit loſes. anhkisqad ir- Iericho, irruit ferociter murris, et capta ci uitate per dñi uoluntatem innumerabiles cędes fecit, ita ut adiacens ſtagnũ ſtadio- danh cimtenp en⸗ tgti Kelm e deſdterrne e rũ duorũ latitudinis ſanguinerinterfecio infecdun aäm benga rã fluere uideretur.inde diſceſſerunt ſta/ dia ſeptingenta quinquaginta,& uene- runt in Characa ad eos qui dicuntur Iu- bianęi. Iudęos,& Timotheum quidem in illis locis non comprehenderũt, nullo- ꝙ negotio perfecto regreſſus eſt, relicto in quodam loco firmiſsimo pręſidio. Do ſitheus autẽ& Soſipater, qui erant duces ca Machabgęo⸗ peremerunt 2 Timothea relicios in pręſidio,decẽ millia uiros. Ae Machabęus ordinatis circum ſe ſex mil libus,& conſtitutus per cohortes, aduer- ipſis acquieſcentibus, pacisq; cauſa nihil ſus Timothcũ proceſsit, habentẽ ſecum D ſuſpectã habentibus cũ in altũ proceſsiſ ſent, ſubmerſerunt non minus ducentos. Quam crudelitatè ludas in ſu gentis ho Immnes fadam ut cognovuit, prę cepit uſris qaui centum uiginti millia peditũ, equitumq; duo millia quingentos · Coguito aũt lu- de aduentu Timotheus præmiſit malie- res,& filios,& reliquum appara um, 5 pre üwmdüie ſdeen 5 Iyri pentel un lüfhiwpepd e an mendins d 8 d. ha 5 . i 1 a r mutätee üen nalTe 7 ſeu a n ſrni ain 8 Erinau aua — r hopiemutig n K Muäainem 2S diprnchamat “r e medh. en. u ſtemevinen — imut ſewenz R TGüiwlernds 8 P attiachntialr imunnif thüt A(eucemmlüänth 1 Arpanun en arxralee udgcs,8 In li 39 ruh mirtl dan ugim nih ilRqunxmn, neu Tmais el ugest M. b Machabæorum. 395 rſdiã dd Carniò dicit: erat em in ex- cto exercitu, nenĩt in cinitatem Odolli, agadile, ei acceſſu ditficile ꝓpter loco& cum ſeptima dies ſuperucniret, ſecun⸗ Ii anguſtias Cumq cohors ludæ prima dum conſuetudi nem purific au, in eodem apparuiſſet. iimor hoſtibꝰ incuſſus eſt ex loce ſabbaiſᷓ egrunt. Et ſequenti die ue- re entia dei ꝗ uniuerſa cõſpicit, ct in ſu nit cum ſuis ludas, ut corpora proſttato- uerſi ſunt alt ab aliò, ita ut magis à ſu rum tolleret,& cum parentibus poneret wᷣ deijcerentur,& gładiorũ ſuorũ ictibus in ſepulchris paternis. Inuenerunt autem debiinarentur Iudas autem uehementer ſub tunicis interfectorũ de donarijs ido- nihat puniens prophanos,& ꝓſtrauit lorũ, quæ apud lamniam fueruntiſ à qui⸗ en eis trigmtamillia utrorũ. Ipſe uero Ti bus lex. prohibet ludæos: omnibus ergo otkeus ncidi in partes Doſithet èt So manifeſtum factum eſt ob hanc cauſam e aus.& multis precibus poſtulabat ut os corruiſſe Omnes itaq́; benedixerunt i⸗ dimitteretur, eo quod multorũ ex iuſtum iudicium dñi, qui occulta fecerat Mrirparentes haberetacfratres, quos mannfeſta. Atq; ita ad preces conuerſi. ro motis eius decipi eueniret. Et cũ fidem gauerunt ut id quod facium erat delictu. ſe reſtituturũ e eos ſecũ dũ cõſtitu obinioni. traderetur. At uero fortiſcimmus rum. aum eum dimiſerũt, propter fra- Iudas hortabatur populum conſeruare ſe trũ ialutem ludas aũt regreſſus eſt à Car ſine peccato, ſub oculis uidentes quæ fa- tertecti ugintiqunqh millib. Poſt da tunt pro peccatis eorum qun proſtrati horumſuga.& necem, moutt ex ercitum ſunt. Et facta collatione, duodee im mil- 24 B hronciuttatemmunitã, in qua mul lia drachmas argemi miſit Ieroſolymam ſiiudo diuerſarũ gentiũ habitabat,& ro offerri pro pecca is mortuorum ſacr ſici buſti iuuenes pro muris conſiſtentes for um bene et religioſe de reſurredtione co- titer repugnabant: in hac autem machinę gitans.(miſi enim eos qui ceciderant re- multé,& telorũ erant apparatus. Sed cũ ſurrecturos ſperaret, ſuperfluũ uideretur. omnipotentẽ inuocaſſent, qui poteſtate& uanum orare pro mor uis)& quia ſua uires hoſtium confringit, ceperunt ſyderabat ꝗa hi qui cũ pietate dormitio cinitatem:& ex eis qui intus erant, uigin nt acceperant, optimã haberent re poſira tiquunq; milſia proſtrauerunt. Inde ad ci gratiam. Sãcta ergo& ſalubris ẽ cogita- uitatem Scytharũ abierunt, quæ ab lero tio ꝓ defũ cis exorare, ut à pais ſoluat. ſolimis ſexcentis ſtadijs aberat. Conte- ¶ Transfugs Menæe lau⸗ præcipitatue ſtantibus autẽ his qui apud Scythopoli- E&auquot millia à luda occi⸗ tas erant Iudæis, quod benigne ab eis ha duntur.(ap. XIII. berentur, etiam temporibus infelicitatis A△ Nno centeſimo quadrageſimo no- 41 qui modeſte ſecum egerint, gratias agen no cognouit Iudas Antiochum Bu-⸗ tes eis,& exhortati etram de cætero er, patorem nenire cum multitudme aduer- gagenus ſuum benignos eſſe, uenerunt le ins ludęam,& cum eo L yßam procura- toſolymam die ſolenni ſeptimanarum in torem et præpoſitũ negociorũ ſecun ha- ſtante. Etpoſt pentecoſten abierunt con bentem peditũ centũ decem milllia, et eg na Gorgiam præpoſitum Idumeæ. Bxi- tã quinq; millia, et elephãtos uiginti du⸗ uit autem cum peditibus trihus millibꝰ, os, currꝰ cũ falcibus trecẽ᷑tos. Cõmiſcuisi & equitibus quadringentis. Quibus con aũt ſe illlis et Menelaus, et cũ multa fald greſsis contigu paucos ruere ludæorum. cia deprecabat᷑ Antiochũ nõ propatriæ Doſitheus uero quidam de Bacinoris e- ſalute, ſed ſperans ſe cõſtitui in principa. ques, uir fortis Gorgiam tenebat,& cũ tũ. Sed rex regum ſuſcitauit animos An- wellet illum caperè uiuum, eques quidam tiochi inpeccatorem, et ſuggerente Ly- de Thracibus irruit in eum, humerumq́; ſia hũc eſſe cauſam ommiũ malorũ, iuſsit eius amputauit, atque ita Gorgias effugit(ut eis eſt cõſuetudo) apprehẽſᷓ in eodẽ? in Mareſa. At iltis qui cum Eſdrin erât, loco necari. Erat aũt ineodem loco tur. giunius pugnantibus,& fatigatis, inuoca ris quinquaginta cubitorõ, aggeſtum un uit ludas dominum adiutorem,& ducem diq; habens cineris hæc proſpectũ hahe. belli ſteri incipiens uoce patria,& cum bat iu præceps: inde in cinerem deijci hymuts clamorem extollens, ſugam Gor iuſen ſacrilegu ommbus eum propellen/ Süue militibus incuit- ludas auem colle⸗ eibus ad antcritã. Et talt lege præuarica- cto torem. eu,. v. b * 4 R G ☛ᷣ 1 torem legis contigĩt mori, nec terrę dari Menelaũ. Et quidẽ ſatis iuſte: nam quia multa erga aram dei delicta commiſit, cu ãus ignis et cinis erat ſanctus, ipſe in cine- xis morte damnatus eſt. Sed rex mente ef ſrenatus ueniebat, nequiorẽ ſe patre ſuo Iudeis oſtenſurus. Quibus Iudas cogni- ꝛis pręcepit populo, ut die ac nocte dñm inuocarent, quo ſicut ſemper, et nunc ad iunuarei eos, quippe qui lege et patria, ſan ctoq; tẽplo priuari uererent᷑, ac populum qui nuper paululum reſpiraſſet, ne ſineret Plaſphemis rurſus natiombus ſubdi. Om nibus itaq; ſimul dfaciẽtibus, et petenti dus à dño miſerxicordiam cũ fletu et ieiu nijs per triduũ continuũ proſtratis, hor- tatus eſt eos Iudasutſe prępararent. Ipſe uero cũ ſeniorihus cogitauit prius quam rex admoueret exercitũ ad ludæam, et obtineret ciuitatem exire, et dñi iudicio committere exitã rei.Dans itaq; poteſta tẽ oĩm deo mundi creatori, et hortatus ſu Osut fortiter dimicarent, et uſq; ad mor- fẽ pro fegibus, tẽplo, ciuitate, patria, et ci iribus ſtarent: circa Modin exercitũ con ſtituit. Et dato ſigno ſuis dei uictorię, iu- uenibus fortiſimis electis, nocte aggreſ- ſus aulam regiam, in caſtris interfecit ui- xos quatuordecim millia, et max imũ ele- pꝓhantorũ cũ his qui ſuperpoſiti fuerant. ſummoq́; metu ac perturbatione hoſtiũ caſtra repleuerunt, rebusq́; proſpere ge ſtis, abierunt. Hoc aũt factũ eſt die illu- ceſcente, adiuuante eũ dñi protectione. Sed rex ascepto guſtu audaciæ ludeo- rũ, arte difficultatem locorũ tentabat, et Bethſurę quæ erat ludeorũ præſidiũ mu nitũ caſtra admouebat, ſed fugabatur, im. pingebat, minorabatur. His aũt qui intus erant, Indas neceſſaria mittebat. Enuncia uit aũt myſteria hoſtibus Rhodocus, qui dam de ludaico exercitu, qui requiſitus comprehenſus eſt, et concluſus. Iterũ reze ſermonẽ habuit ad eos qui exant in Beth· lica præpoſitũ elephanmtorũ ducè miſtt in lu- ſuris deztram dedit: accepit, abiit, com- miſit cũ luda, ſuperatus eſt. Vt aũt cogno uit rehellaſſe Philippũ Antiochię, qui re lictus erat ſuper negocia, mente conſter- natus Iudęos deprecans, ſubditusq; eis iurat de omnibus quibus iuſtũ uiſum eſt, et reconciliatus obtulit ſacrific iũ, hono rauit templũ, et munera poſuit. Macha- bæũ amplexatus eſt, et fecit eũ à Ptole. maide uſc; ad Gerrenos ducẽ et princi- pem. pem. vt aũt uenit Ptolemaidam grauiter ferebant Ptolemenſes amicitiæ conuen⸗ tionẽ, indignantes, ne forte fœdus irrum- perent. Tunc aſcendit L yſias tribunal, et expoſuit rationẽ,& populũ ſedauit, re- greilusq; eſt Antiochiam,& hoc modo regis profectio& reditus proceſit. C Inſtint᷑tu domin Demetrtus Nica- norem ad inte rhiciendum ludæ- os mittet. Cap. XIIII. 8 Ed poſt triennij tempus cognouit lu das& qui cũ eo erant. Demetriũ Se- leuci cum multitudine ualida,& nauibus per portũ Tripolis aſcendiſſc ad loca op- 4 portuna, tenuiſſe regiones aduerſus An- tiochũ,& ducẽ eius Lyſia. Alcimus aũt quidã, ꝗ ſummus ſacerdos fuit, ſed uolun- tarie coing natus eſt tẽporibus cõmiſtio- nis cõſiderãs nullo modo ſibi eſſe ſalmẽ, neq; acceſſum ad altare, uenit ad regem Demetriũ cẽteſimo ꝗnquageſimo anno. offerẽs ei coronã auream,& palmã, ſuꝑ hæc,& talos ꝗ templi eſſe nidebanuu. Et ipſa quidem die ſiluit. T ẽpus aũt o⸗ portunũ dementiæ ſuæ nactus, cõuoca- tus à Demetrio ad cõſiliũ,& interroga- tus quibus rebus& cõlilijs Iudæi nne- rẽtur rñdit: Ipſi qui dicunt᷑ Aſsidæi lu⸗ dæorũ, quibus prę eſt ludas Machabæ- us, bella mutriunt,& ſeditiones mouent, 3 nec patiũtur regnũ eſſe quietũ: nã et ego defraudatus parentũ gloria(dico autem ſummo ſacerdotio) huc ueni:primo qui dem utilitatibus regis fidẽ ſeruãs.ſecũdo aũt etiã ciuihus cõſulens: nam illorũ pra uitate uniuerſum genus noſtrũ non mini⸗ me uexatur. Sed oro, his ſingulis, ôrex cognitis,& regioni,& gñi ſecundũ hu- manitatẽ tuam promulgatã omnibus pro ſpice: nam quamdiu ſupereſt ludas, im- poſsibile eſt pacẽ eſſe negocijs. Ialibus aũt ah hoe dicãis,& cæteri amici hoſti⸗ liter ſe habentes aduerſus Iudã inflamma uerunt Demetriã. Qui ſtatim Nicanorẽ dæam, datis mandatis, ut ipſum quidem Iudam caperet uiuũ: eos uero qut cum lo erant, diſpergeret,& cõſtitueret. Al⸗ cimã maxc imi templi ſummũ ſacerdotem. Tunc gentes quæ de ludæafugerant lu dam, cõgregatim ſe Nicanori miſcebãt. miſerias& clades ludæorum proſperita- 2 tes rerum ſuarum exiſtimantes. Audito itaq; ludæi Nicanoris aduentu,& con ner t nuuiehan 4 aſwyu lũ cout güie qllch ſuamg maubpwteg n a inie mauerin KrDelan Sim! nrtcun Nmt zroeneinoadlm N. e unenandien lls zini mg e mie ceraminbe eilielun aceleme t mikemürbono mn Pllrniam uln aupern tam en 1 nmakun Kiylcdun der iicommumſd en atere lag dlt i ntrrleꝛpuina u tnin guln. Nin wamele loes um 1 eütd repem In. nögnuncoll de nruen Nica e. Kigwigeagebat,gne aruroue tennr de du slcälempercuni euhwlnelmus.g rngäen flcöch, dichggaregit or an aanzwiliens ch um äim achnennie ann e erha Ni a ſeit lutumg ar üpchemibiel ane⸗ hſen heßmm e Aüünnnm. did ae Aefigutente mſnebeeta tagi nittere n deenxr. Riſetn, geg. dün ndlel . 9 9 6 u ma 1 411 düümdduin 1 an emenieun 84 anaaläü ands liih n thiane . ne ädoma .*A nim äſt Sirrrgicnig! n ud pänmi in m crrhdih kagi Haem itnnbenzithcit a ubreätrain um üilerinanti dl D 1= odipelhe 149 m Miniemis 2 rua uit 1 e 1 gregaimen 2 5 Kcht a 1*mʃ ſiunm 1 9 L V gentu nationũ, conſi perſi terra rogabant cũ. qui populũ ſuũ couſtituit, in gternum cuſtodiret, quic; ſuam portionem ſignis euidentihus proteg t. Imperãte autem du ge ſtatim inde mouerũt, cõueneruntq́; ad caſtellum Deſſau. Simõ uero frater Iudæ cõmiſerat cum Nicanore: ſed conterri- tus eſt repentino aduẽtu aduerſariorum. Nicanor tamen audiens uirtutem comi- tum ludæ,& animi magnitudinem, quã pro pairiæ certaminibus habebant ſan- gume iudiciumfacere metuebat. Quam- obrem præmiſit Poiidonium,& Theo- dotium,& Matthiam, ut darent dextras atq; acciperent. Et cum duu de his cõſili um ageretur,& ipſe dux ad multitudinẽ retuliſſet, omnium una fuit ſententia ami citijs annuere. Itaq́; diẽ cõſtituerũt qua ſecreto inter ſe agerẽt,&* ſingulis ſellæ prolatæ ſunt,& poſitæ. Præcepit autem ludas armatos eſſe locis opportunis, ne forte ab hoſtibus repente mali aliquid o- riretur,& cõgruum colloquium fecerũt. Morabatur autem Nicanor leroſolimis, ninilq; inique agebat, gregesq́; turbarũ quæ congregate fuerant, dimiſit. Habe- bat autem Iudã ſemper charũ ex animo, & exat uiro inclinatus. Rogauit q; eum ducere ixorem, filiosq́; procreare. Nup tas fecit, quiete egit comiterq; uiuebãt. Alcimus autẽ uidens charitatem illorum adinuicem et conuentiones, uenit ad De metrium,& dicebat Nicanorem rebus a ſtenis aſſentire, Iudamq́; regni inſidiato- rem ſucceſſorem ſibi deſtinaſſe. Itaq; rex exaſperatus,& peſsimis huius crimina- tionibus ĩrritatus, ſcripſit Nicanori, di- cens grauiter quidem ſe ferre de amicitię conuentione, iubere tamen Machabęum citius uinctũ mittere Antiochiam. Qui⸗ bus cognitis Nicanor conſternabat᷑,& grauiter ferehat, ſi ea quæ conuenerant arrita faceret, nihil Iæſus à uiro: ſed quia regi reſiſtere uon poterat, opportunitatẽ E obſeruabat, qua pręceptũ perficeret. At Machabæus uidens ſecũ auſterius agere Nicanorẽ,& conſuetũ occurſum feroci- us exhibentẽ, intelligens non ex bono eſ- ſeauſteritatẽ iſtam. paucis ſuorũ congre- gatis occuſtauit ſe à Nicanore. Quod cũ ille cognouit, fortiter ſe à uiro pręuentũ, nenit ad maximãũ& ſanctiſs imũ tẽplum, &ſacerdotihus ſolitas hoſtias offerenti- Dun, ußitſibi iradi ir, quibus cũ iura- . mento Machabæorum. mento dicẽtibus, neſcire ſe ubi eſſet quui quęrebat᷑, extendens manũ ad tẽplũ, iura uit, dicens: Niſi Iudam mihi uinctũ tradi- deritis, iſtud dei phanũ in planitiẽ dedu- cam,& altare effodiam,& tẽplũ hoc Li- bero patri conſecrabo. t his dictis abijt. Sacerdotes autẽ protendentes manus in cœlã, inuocabant eũ qui ſemper propu- gnator eſſet gentis ipſoꝶ, hæc dicentes: Iu dñe uniuerſorũ, qui nulli* indiges, uo luiſti tẽplũ habitationis tuę fleri in nobis. Et nunc ſancte ſanctorũ omniũ dñe, con ſerua inæternũ impollutam domũ iſtam, quę nuper mundata eſt. Razias aũt qui- E dam de ſenioribus ab Ieroſolymis delatꝰ eſt Nicanori, uir amator ciuitatis,& be- ne audiens, qui pro affectu, pater ludęo- rũ appellabat. Hic multis tẽporibus con- tinentiæ propoſitum tenuit in ludaiſmo, corpusq;& animam tradere contentus. ꝓ perſeuerautia. Volens aũt Nicanor ma- nifeſtare odiũ quod habebat in ludæos. miſit milites quingentos, ut eũ compre- henderent: putabat enim, ſi illũ dece piſ- ſet ſeſe cladẽ ludęis max imam illaturum. Turbis aũt irruere in domũ eius,& ianu- am diſrumpere, atq; ignẽ admouere cu- pientibus, cũ iam comprehenderet, gla- dio ſe petijt, eligens nobiliter mori poti- us, ́; ſubditus fieri peccatoribus,& con- tra natales ſuos indignis iniuriſs agi. Sed.mρ cũ per feſtinationẽ nõ certo idu piagam dediſſet,& turbę intra oſtia irrun perõt, recurrens audacter ad murũ pręcipitaum ſemetipſum uirilit in turbas, quibus uelo citer locũ dantibus caſui eius, uenit per mediam ceruicẽ:& cũ adhuc ſpiraret ac⸗ cenſus animo. ſurrexit,& cũ ſangus eiv magno fluxu deflueret,& grauitsimis uul. neribus eſſet ſaucius, curiu turbam per⸗- tranſijt,& ſtans ſupra quandam petram pręruptam, et iam exanguis effectus, com plexus inteſtina ſua, utriſq; mantbus pro iecit ſuper turbas, inuocans dominatorẽ uitę ac ſpiritus, ut hęc illi iterum redde- ret, atq; ita uita defunctus eſt. ¶ Ncanor die ſabbati Iudam qggre- di teutat.(ap. Xy. Ilcanor aũt, ut comperit ludam eſſe in locis Samarię, cogitauit cũ omni impetu die ſabhathi committere heilũ, Iudęis uero qui illũ per neceſsitatẽ ſeque bant, dicentibus: Ne ita ferociter,& bar hare feceris, ſed honorẽ trihue diei Ba 1. ca- Mal!. bA de w § Liber HNcatlonis,& houora eã, qui uniuerſa cõ ſpicit. At ille ĩielix interrogauit. ſi eſt po tens in ccœlo qu imperauit agi diẽ ſabba thorã? Et reſpon Ien:ihus illis: Eſt Dñs uiuus ipie in coclo potens, qui iuſsit agi ſe ptimam diẽ. At iſe ait: Et ego potes ſum ſuper terram, qui impero ſumi arma,& negocia regis impleri. Tamen non obti- nuit ut conlilium perficeret. Bt Nicanor quidẽ cũ ſumma ſuꝑerbia erectus, cogita uerat commune trophęũ ſtatuere de lu⸗ B da. Machabæus autẽ ſemper confidebat cũ omni ſpe aux iliũ ſihi à deo affuturũ, & hortahatur ſuos, ne formidarent ad ad uentũ nationũ, ſed in mente haberent ad iutoria ſibi ſacta de cœlo,& nunc ſpera- rent ab omnipotente ſibi adfuturam ui- ctoriam Btallocutus eſt eos de lege& prophetis, admonens etiam certamina ꝗ fecerant prius, promptiores conſtituit e- Os,.& ita animis eorũ erectis ſimul oſten- debat gentiũ fallaciam,& iuramentorũ Ppręuaricationẽ · Singulos aãt illorũ arma uit,non clypei& haſtę munitione, ſed ſer monibus optimis,& exhortationibus, cxpoſito digno fide ſomnio,per quod u- niuerſos ſe camt Brat aũt huiuſcemodi C uiſus, Oniam qui ſuerat ſummus ſacer- dos, uirũ bonũ& benignũ, uerecundum uiſu, modeſtũ moribus,& eloquio deco- rũ,& qui à puero in uirtutibus exercita- tus ſit, manus protendentèſorare pro om- ont populo ludgorũ, Poſt hoc apparuiſſe, & aliũ uitũ xætate& gloria mirabilẽ,& magni decoris habitudinẽ circa illũ. Re ſpondentẽ uero Oniam dixiſſe:Hic ẽ fra- erũ amator& populi Ifrael: hic eſt qui multũ orat pro populo& uninerſa ſancta ciuitate, Ieremias propheta dei. Exten- diſſe aũt lexemſam dextram, dediſſe ludę gladiã aureũ. dicentẽ: Accipe ſanctũ gla- diũ munus à deo, in quo deijcies aduerſa ros populi mei Iſraẽl. Exhortati itaq; ludę ſermonibus bonis ualde de quibus extolli poſſet impetus,& animi iuuenũ confortari, ſtatuerunt dim icare& confli gere fortiter, ut uirtus de negocijs iudica ret, eo quod ciuitas ſancta.& tẽplũ peri- clitarent: erat em̃ pro uxoribus& filijs, itemq; pro fratribus& cognatis minor folicitudo, naximus uero& primus pro ſanctitate timor erat tẽpli: ſed& eos qui in ciuitate erant non minima ſoliciido Pꝛbeba pro his qui congrellini erãt. Et — b . 71, ue eue Knzerinl: II. 2 1.. Lece ücl cũ iam oẽs peratẽt iudicium futuꝶ, ho⸗ fosninä en ſtesq; ade ſent, aiq; excrcitus eſſtt ordi⸗ ahroden i natus, beſtię ę quttesq; opportuno in lo- rith anemsam ant llewpet exa lm. He an 4 bertertius N Græcl T phli co compoſiti, confiderans Machabęus 1 aduentũ muſtitudinis,& apparatò uariũ armon,& feroci atẽ beſtiaꝶ, extendes E manus in coœlũ, prodigia facietè dnm in- uocauit, qui nõ ſecũdũ armorũ potẽtiam, ſed prout ipſi placet dat digniʒ uiciori⸗ am. Dixit aũt inuocans hoc modo. i Tu 4,Reig Dñe qui miſiſti angelũ tuũ ſihh Bzechia ob..g g cherib centũ octogintaquinq; millia,& Ela.;7. en i nũc dñator coœlorũ mitte angelũ tuũ ho- müt ucg begac nã ante nos in timore,& tremore maęni Iaidſcinke zcpi t tudinis brachij tut. u: metuant qun cũ bia rou äüm Kyil ſphemia uemũt aduer us ſanctũ populum ruuienn gialra t tuũ. Et hie qu:dẽ ita perorauu Nicanot bs ärucam con, ie aũt,& qui cũ ipſo erant, cũ tubis& can- fen Umaberſpe ticis admouebant ludas uero,& qui cũ werdicbcpamn Cn eo erant, inuocato deo per orationes, cC--⸗ Muaitdermaall, in greſsi ſunt:manu qundẽ pugnantes. ſed do arne,Kn ocdm minũ cordib. orantes, ꝓſtrauerũt non mi hncäbeer Dolt. nus trigintaquinc millia. præſenia Dei iggnne lucos ü magmfice delectati. Cũq; ceiſaſſent,& nanyam Kapih cũ gaudio reditẽt, cognouert Nicanorẽ F lnuchäu gnodi nm ruiſſe cũ armis ſuis. Facto itaq; clamote Kiniemrud qlä a & perturbatione excitara, patria uoceo- aühhakid:i mnipotẽtẽ dm bñcicebant. Pręcepit aut naöbenelered Iudas, qui per oĩa corpore& aio mor dieinecdmd a ciuibꝰ paratus erat, caput Nicanoris,& in imina nce manũ cũ humero abſciſſam, leroſolyma Kadtmwelniſht n ꝑferri. Quo cũ ꝑueniſſet conuocatis con its mhätt,9 e tribulibꝰ,& ſacerdoribꝰ ad altare, accer- maltmiu alid e ſijt& eos qui in arce erant. Bt oſtẽoca lblicnigachen e pite Nicanoris,& manu nefatia, quam heſmiimürn: extenderat contra domũ ſanctam omni- anßnis eſ. 7 porẽtis dei, magnifice gloriatꝰ eſt. Lin. ilanütang um guam etiam impij Nicanoris prælaſim wwſßienanehe, gi iußit particulatim auibus dari)manu z anhntebiä. demẽtis contra tẽplũ ſuſpendi. Oas 8, 85 br cœli bñdmxerũt dñm, dicentes: Bñdicdus amgi erioride qui locũ ſuũ incontaminatũ ſeruauit. du GCG an nntun,J ſpendit aũt Nicanoris caputin ſunm at dan doruatn. Lerut euidens eſſet& manifeſtuũ ſignum unin e auxcilij de. Itaq; o?s communi confitio aphaan ü decreuerunt nullo modo diem iſtũ ablc dletndii 4* celebritate pręterire: habere aut celebti⸗ Läci d r. tatẽ tertiadecuna die menſis Adar, quse dämn rnan ne dicitur uoce Syriaca pridie M ardochei Känreweh 31 diet. Igitur his erga Nicanotè geſtis, 85 ichina un ex illis temporibus ab Hebrfis anes merinamüi pofſeſſa, ego quoq́; in his ſactam u 3 wnen ba A. 1 nett u, 4 Wae 4 Kbanien 6 an umanin, ne ijwen mn ſin itni ünmn n(hnlu 1 1 n vad nſes — — 4 —— =. 1 iaum ii 1Ir duingaüu ¹ imn ſeet Cih. unr ecri ehen ai 1 uſas a a tione eiuea 1e.emcchntt, 42& auan auba 1 dmeonlluti 11— nci eniten 1* eſccerteann⸗ 4. in mealha 1 au, Awäm vrit conn cwihe⸗ 1 esr mnärgese 1 na mi dharnn 12 etnmaubulga 1 11 Aaa 1 lubris dona tribuẽs, bono eſſe animo ſub tia& decore ſtupefactus, miratus aũt& Machabæorum. 397 pompetit, hoc& ĩꝑſe uelim: ſi aũt minus his qut ex gente licet intrare, neq́; omni dꝝne, concedendũ eſ mihi. Sicut em̃ ui, bus ſacerdotibus, ſed ſoli prępoſito onmi nä ſemper bibere, au: ſemper aquam con um ſummo ſacerdoti,& hoc in anno ſe- iari eſt, alternis aut᷑ uti delectabile: a mel. Iile aãt nequaq́; perſuacebat᷑, ipfac legentib. ſi ſemper exactus ſit ſermo, non lege ſpreta, nulla enus ceſſabat praferre erit gratus. Hic ergo erit conſummatus. ſeipſum, oportere intrare, dicens: Et ſi il- Liber tertius Machabæo-⸗ fraudati ſunt hoc honore, me non opor 1,— tet. Et interrogabat, ob quam cauſam in rume Græco uerſus. trantẽ ipſum in omne fanũ nullus prohi- T Philopator à referenti, buit pręſentiũ. Et quidam imprudenter bus diſcens facaam ab ipſo dixlt, male ipſum hoc acturã eſſe. Facto poſſeſſorũ locorum abſtra aũt, inquit, hoc propter aliquam cauſam, citon? ab Antiocho, denũ nonne omnino ingreſurũ eſſe,& uolenti cians oĩbus exercitibus, bus eis& non? At ſacerdotibus iu omni- pedeſtribi,& equeſtribꝰ ſuis,& ſoro bus ueſti bus procidentibus,& oramibꝰ rẽ Arſnown ſecũ accipiẽs, exiuit uſq; ad max imũ deũ auxiliari inſtanti neceſʒita- ea quę ſecũdum Raphin loca, ubi caſtra- ti,& impetũ male irruentis comprimere, metat: fuerant qui circa Antochũ. Theo clamore etiam cũ lacrymis templũ implẽ dotus aãt quidam complere inſidias co, tibus, qui in ciuitate relicti erant, turbati gitans, aſſumens ex ſuppoſitis ſibi armis ex lierunt, occultũ quid exiſtimantes fa Ptolemaicis optima, contulit ſe noctu in cũ. Et incluſę uirgines in cubiculis cã Ptolemęi tabernaculũ, ianq́; ſolus inter⸗ matribus egreſſę ſunt,&reddiderunt put lecturus eũ,& in hoc diſſoluturus bellũ. uerem comas ſpargentes, gemituq́;& ſu Hunc aũt ducens Doſitheus filius Drimy ſpirijs plateas implebant. Aliç aũt& nu li dictus, genere Iudęus, poſtea aũt com- per ſepoſitę ad omnes nunc ordinatos, et mutans legitima,& à patrijs ſanctionib decentem pudorem relinquentes, curſum alienus factus, ignobilè quendam reclina inordinatum in cmuitate confeceri. At uit in tabernaculo, què contigit ferre illt- infantes ex filijs ipſę q; pręter hos matres us ſuppliciũ. Facio aſt forti ptęlio,& re⸗& nutrices deſerentes aliter atq; aliter, bus magis bene ſuccedentibꝰ Antiocho, alię quidem per domos, ali; auiè per uias unlde Arfino? obambuians exercit“ hor. irreuocabiliter in eminentiſsimo iemplo uabat᷑, cũ miſeria& lacrymis capillos ſo- congregabantur. Varia aũt erat in hoc luta, ut auxiliarent ſibijpſis,& filijs,& congtegatorũ oratio pro his quę iniuſte ircoribus audacter, promittens ſe datu- ab illo tentabantur. Cumq́; his ex ciun- tamuincentibus cuilibet duas minas au, bus audentes non ſerebant, deniq eo in- n& ſie contigit aduerſarios in manuum ſtante, d propoſitũ complere cogitante. pugna perimi, multos autem& captiuos clamantes autẽ, impetũ ad arma facere. comprehenſos eſſe. Compos factus autẽ& uiriliter pro patria lege mori, multam inſidtarũ, iudicauit propinquas ciuitates fecerunt in loco exaſperationẽ, uixq; a adueniens hortari: faciens aũt hoc,& de ſenibus& presbyteris cohibiti, ad eun- dem orationis affuerunt ſtatũ:& quidesn turba ut prius in his uerſabatur orans. At qui circa regem ſeniores multiplicit᷑ ten. tabant ſuperbum, eius animum coërcere à propoſito conſilio. Induratus aãt& o- mnia pretermittens, adhuc& impetum faciebat finem impoſiturũ ſe exiſtimans prędicto. Hæc igitur& qui circa eũ ex:- ſtebant uidentes, conuerſi ſunt ut cum no ſtris inuocarent eũ, qui omnẽ poteſtatem habet, præſentibus auxeifiari non deſpi⸗ cientem iniquum& ſuperbũ facinus Ex* denſiſsima autem d laborioſa turbar ũ cõgregata exclasnatione, ins öparabilts 1 aMgdaun qttos fecii. At ludęis mittentibus ad eum ex ſenatu& ſenioribus ſalutaturos eũ, et munera portaturos,& pro his quę conti Kerant, congratulaturos, contigit magis ei in animo ſedere, ut citiſsime ad eos ue- niret. Perueniens aũt ad leroſolyma,& nacriflcans maximo deo,& gratias red- dens,& eorũ quę deinde aliquid loco fa- ciens,& tam ueniens in locũ,& diligen- templi optimam inſtructionem, cog itauit decernere in templũ intrare. His aũt di- cemibus non licere fleri kos, quia nec; his Gen. i5. clue dam fuĩt uox. Videre en im erat non ſolũ homines, ſed& muros,& omne ſo- lũ reſonare:ceu iam omnibus tunc mortẽ commutantibus pro loci contaminatio/ ne,& dicebant unanimiter: Dñe dñe rex cœlorã,& dñe omnis creaturę, ſancte in ſandis, monarcha, omnipotens, intende nobis oppreſsis ab impio& prophano, audacia& fortitudine ſuperbiente: tu e- nim qui creaſti omnia,& omniũ domi- nans princeps iuſtus es,& eos qui contu melia& ſuperbia aliquid agunt, iudicas, tu illos qui prius impietatè fecerunt, int quos& gigantes fuerunt robore& au- dacia conſidentes, interemiſtt, ſuperindu cens eis immenſam aquam. Tu ſuper⸗ biam operantes Sodomitas manifeſtos ĩ iniquitatibꝰ factos, igne& ſulphure com buſsiſti, ex emplũ uenturis conſtituens. Tu audacẽ Pharaonẽ, qui ſeruitute op- preſſerat populũ tuũ ſanctũ Iſraẽl, uarijs & multis tentans ſupplicijs, notam feci- ſti potentiam, in quibus notificaſti ma- gnam tuam fortitudinẽ,& perſequentẽ e- um cũ curribus& turbarũ multitudine, inundaſti profundo maris:eos aũt qui cre diderunt in te omni creaturę imperanti, ſaluos redux iſti, qui& cognoſcentes o- pera tuę manus, laudauerunt te omnipo- tentẽ. Iu rex qui creaſti infinttam& im menſam terram, elegiſti ciuitatẽ hanc,& anctificaſti locã hunc, in nomen tibi om niũ minime indigenti,& glorificaſti ap- paritione magnifica, commendationẽ fa- ciens eius ad gloriam magni& uenera- bilis nominis tui:& amans domũ Iſracl, pollicitus es quod ſi eſſet nobis aduerſi- tas,& comprehenderer nos afflictio,& uenientes in locũ hunc oraremus, exaudi res orationẽ noſtram. Et nunc fidelis es &uera:c.qm̃ aũt ſępe oppreſʒis patribus noſtris auxiliatus es ipſis in humilitate, & liberaſti eos ex magnis malis· Ecce aãt nunc ſancte rex, ob multa& magna noſtra peccata oppugnamur,& ſubiecti ſumus inimicis noſtris,& contemnimur in imbecillitatibus:in noſtra aũt ruma au dax& prophanus hic ſtudet inuria affi- cere in terra deſignatũ nomini glortę tuę ſanctũ locũ · Nam habitaculũ tuũ cœlum cœli incomprehenſibile hominibus eſt: ſed qm̃ probaſti gloriam tuam in populo tuo Iſraẽl, ſanctificaſti locũ hunc, non ul- ciſcaxis nos in horũ immundicia, neq; pu nias Liber IIſ. nias nos in pollutione, ut non glotientuu iniqui in furore ſuo, neq́; exultent in ſu- perbia linguę ſuę, dicentes: Nos calcaui- mus domũ ſanaſicationis, ſicut calcant᷑ domus abominationũ. Dele peccata no- ſtra,& diſperge errores noſtros,& oſten de miſericordiam tuam in tẽpore hoc, ci- to pręoccupent miſerationes tuæ,& da laudes in ore procidentiũ& confracorũ animabus, faciens nobis pacẽ:huc omniũ uiſitator deus,& ante oẽs ſanctus inſan- ctis exaudiens iuſtam orationẽ, contume lia& audacia ualde elatũ flagellauit eñ, hinc& inde uihrans cũ ut arundinẽ 3 uẽ⸗ to, adeo ut in ſolo mutilis adhuc& mem bris ſolutus, neq; loqui poſſet iuſto impii catus iudicio. Vnde& amici& corpo- ris cuſtodes celerẽ intuentes, comprehen dentẽ eũ caſtigationẽ, timentes ne& ui- tam deſereret, cito eũ eduxerũt maximo perculſi timore.iIn tẽpore aũt poſtea col- ligens ſeipſum, nequaq́; in pœnitentiam improperatus, cũ minis aũt acerbis receſ ſit:perueniens uero Æ gyptũ, et malitiam augens, perq́; prędemonſtratos coadiu- tores& ſocios ab omni iuſto remotos, non ſolũ in infinitis libidinibus perſeue/ rauit, ſed& ad tantũ audacię proceßsit, ut blaſphemias in locis commendaret. Et multi amicorũ intendentes in regis pro- poſitũ, etiam ipſi ſequerens ipſius nolun- tatẽ: propoſuit publice contra gentẽ tra- dere uituperiã, in ea quę ſecundũ aulam turris columnam erigens, inſculpſit ſcrt- pturam, nullũ eorũ qui non ſacrificarent in ſancta eorũ ingredi. Oẽs aũt ludęos in populi ſcripiionẽ et᷑ ſeruilẽ diſpoſitionem duci:at contradicentes ui tractos uitapri uari, ipſosq; deſcriptos ſignari,& per i- gnẽ in corpore inſigni Dionyſij hederę folio, quos& ſegregare ĩ pręcontractam libertatẽ. Vt autẽ non omnibus infenſius appareret, ſubſcripſit. Si autẽ quippiam ex illis uoluerint inter eos, qui ſacrts mi- tiati ſunt uerſari, hos ęquales ciues Ale- Xandrinis eſſe: aliqui quidẽ igit᷑ in ciulta tẽ ciuitatis pietatis ſcalas abominati, fuci liter ſeipſos dederũt, tanq́; magnæ cuiul dam participaturi glorie ob futuram cu rege communicationẽ. At plurimi genẽ roſa anima pręualuerunt,& non receſſe⸗ runt à pietate,& pecunias pro uita com- mutantes intrepide, tentabant ſeipſos li⸗ berate ab aſcriptionibꝰ, ſpperantes q; per- ſeuexa⸗ 1 anl onuerſat Ch Lacen. nrhan uon dũ dign rei elciß 1 Wauverhtei, Ru argrebiie annre szitd adudlgbi conna aradbwalmälefet run ldcontiution enebenhs-A roebenendſentaren hentoerantermntn. ni Kuntunu kgecn nas, kprionich 4 er dges Odqum d väecuidebanar-Ara Rernes conueriat'in aubvodnicctten ärtiegenere ino m amäckam aleniger ie araaqen Atde ad' h dſtnäonä unl a ug oinecg exet m anes Krododsu. moocjpatienuntes,. enrugantütperid: Gredilet, und a rürazoaidenicen ur dustids urilaric a TMmiia ient danumig gruit eheülimdan.. unuutmi,g 2 n 2 d 2 anſitguhn, gi marädentn. auna ensem,„ 5 llgen an 4 leg ſenigi up nat Knonu aan daimns — yartin B nal Kaüe ie mn h m et ſ aän ahte aha noe He Kolälnuſit — aüaäit dac dn, wigrinte itügimeng 840 4 3 anch. Vaid n uncim 2 tmun n erg ute d . ,8 2 ucdmdt 6 enptan n 12 Jccliinn, ham ua Xioj Jm n nitaslü, Kalmine e2 emwnkaadeh ara liiconi iname a umiplin, 5t peiuthän 3 penĩ nagtim an unnmaiai d* null ecügitärah a A eorüungnä oi un crpionickigem an oanäennapmi 27 Sgdlcheaei d ſegrafgeh .n. Vrauiun e e b lübci r J duanrrenidl 4. e ueran fti b e seſle Kis u n is penüiän, 3 ſS detmäm “ ücypun = munianni, mpreuun 3 eatedém 4 nl3 a eimmi 1 A daate 5 7 A eue Machabæorum. 398 rauerunt auxiliũ ſe conſequuturos, et Coœlen, Syriam,& Phœniciam gentes, eos qui receſſerant ab pſis, abominaban benefacereq; libenter,& his quę in ciui- rur,& tanq́; hioſtes gentis iudicabaut,& tatibus templis tribuẽtes reditus multos. communi conuerſatione& utilitate pri, Venimus& in leroſolyma, aſcendentes inbant. Quę& cũ comperiſſet impius, honorare templũ ſceleſtorũ, et nunquam adeo iratus eſt, ut non ſolũ in Alexandri- ceſſantiũ ab amentia. Iilt aũt uerbo qui⸗ am indignaret, ſed& ijs qui in regione dẽ noſtram libenter ſuſcipientes pręſenti- graulus aduerfaret᷑,& iuberet acceleran am, at re falſo, uolentibus nobis intrare tes congregare ots in idẽ,& peſsima ne. in templum eorum,& decentibus& put ce uita priuare. His aũt diſpolitis fama i. cherrimis donis honorare, ſuperbijs ad⸗- nimica diuulgabat᷑ contra gentẽ homini ducti antiquis prohibuerunt nos ab in- hus concordibus ad malefaciendũ, occa- greſſu, cum inferiores eſſent noſtro robo ſone data ad conſtitutionẽ, tanq́; à legi- re, ob quod habemus erga omnes homi- hus eos prohibentibus. At ludęi quidem nes inimicitiam, at ſuam ĩ nos amicitiam erga regis beneuolentiam& fidem im⸗- manifeſtam ſtatuentes, tanq́; ſoli gètium mutabilem fuerant eruantes. Colẽtes au contra reges& ſuos benefactores cerui- tem deũ,& in huius lege rempublicam cẽtollentes, nihil legitimũ uolunt ferre. crentes, ſeparationẽ faciebant in aliq́s, Nos aũt hoꝛũ ſtultitia adducti,& cũ ui- Xlubuerſiones. Ob quam cauſam aliqui ctoria aduenientes,& in πgyptũ omni pus odioſi uidebantur. At iuſtitię; opera⸗ bus gentibus humaniter occurrentes, ut tione ornantes conuerſationẽ, ommbus decebat, fecimus. In his aũt erga homines hominibus probati eꝛctiterãt. Ipfam qui eiuſdem nationis cũ eis oblimonẽ malo- dem igitur de genere in omnibus uulga⸗ rũ omnibus notificantes, obq́; ſocietatẽ, tam modeſtiam ali enigenę nequaq́; con& credita cũ ſimplicitate ipſis a princi- namerauerunt. At de adorationibus& pio infinitas res audentes mutare,& par moribus diſſenſionẽ diuulgabant, dicen⸗ ticipes ſemper ſacerdotũ conſtituere uo- tes: neq; regi neq; exercitibus amicos luimus,& iure ciuitatis eos Alexandri- homines eſſe: odioſos aũt eſſe,& maxi⸗- norũ dignari. Illi autẽ contrariũ ſperan- me negocijs aduerſantes,& non quouis tes,& ingenita malignitate honeſtũ re- diſramauerunt uitaperio: qui aũt in ciui- pellentes, ſemper autẽ in malũ proninon tate Gręci nihil lęſi, turbationẽ inſpera- ſolum reſpuerunt inhonoratam politiam, tam circa homines uidentes, et concurſus ſed& abominantur, uerboq́;& tacite in ſubitos ſacios, auxiliari quidẽ non pote⸗ ipſis paucos erga nos legitime diſpoſitos, nnt. Tyrannica em̃ erat oppreſsio. Con ſemper ſuſpicantes ob infamatam uiam ſolabantur autẽ& grauiter ferebant, ca⸗ cito nos diſe ipaturos officia recta, ob ꝗd furaq; hęc exiſtimabant: non enim ſic cõ conteſturis optime perfuaſi, hos in omni- temnet tale conſtitutũ, qui non ignoraue bus difſentire à nobis modis,& prouidè- rit.lam autẽ& quidam, uiciniq& ami tes, ne ſorte ſubito poſtea tinnultu inſtan- ci.& qui conuerſabantur, ſecrete quoſ- te nobis impios hos ad tergus prodito- dam attrahentes, fidem dabant protege- res,& barbaros habeamus hoſtes, iuſsi- te,&omne diligens admittere ad auxili- mus ſimul ut notificata erit epiſtola hęc. um. Ilie quidem igit᷑ in pręſenti proſperi, eadẽ hora habitantes cũ uxoribus& fi- tate exultans,& non uidens maximi dei lijs cum contumelia& ſupplicijs mittere fortitudinẽ, exiſtimans aũt continue in e, ad nos in uinculis ferreis undiq; conclu- odem perſeuerare conſilo, ſcripſit con⸗ ſos, ad immedicabilem& ignominioſam tra eos epiſtolam hanc: Rex Ptolem eus decentẽ inimicis cędem. His euim ſimul Phiopator in M gypto,& in loco duci⸗ punitis, putamus in futurũ tempus perſe- bus& militibus gaudere& ualere. Va- cte nobis res in bono ſtatu,& optima di leo autem& ego ipſe& res noſtræ. In ſpoſitione conſtitutũ iri. Quicunq́; auiẽ Aliam facta nobis expeditione, quam ſci protexerit aliquem Iudęorũ à ſene uſc; tis& ipſi, deorũ inuiſibili auxilio ſecun ad puerum, uſq; ad lactantes, turpiſsimis dã rationẽ ad finẽ ducta, putammus non tormentis punietur cum tota domo. Nun ai lanceg, benignitate autẽ& multa hu⸗ ciare autem qui uoluerit, ob id ſubſtan- manitate indulgéter tractare habitantes tiaun incidẽtis in pœnam accipiet, etiam Cælen, Ff de Liber. de regali pecunia drachmas duo milie, et libertate coronabit᷑ Omnis aũt locus ubi cunq; deprehenſus fuerit omnino occul- tatus ludęgus, inacceſsibulis& igne com- uſtus fat,& toti mortali naturę penitus inutilis apparebit in fempiternũ tempus. Et quidẽ epiſtoleę typus ſic ſcriptus erat. Omnino aut ubi innotunt hic iuſſus, po- pulare conſtitutũ eſt gẽtibus conuiuum cũ iubilationibus& gaudio, tanq́; inue- terata eis diu in mente, cũ audacia nunc demonſtrata inimicitia- At ludęis inceſ- ſabilis luctus fuit& lugubris cum lacry- mis, clamor cũ gemiiibus, inflammato un diq; ipſoꝶ corde gementiũ inſperatam ſubito eis iſtatam perniciẽ. Que lex, uel urbs, uel quis omuino hahitabilis locus, uel quę uię planctu.& luct: hus ſuper eos non implebantur: Sic enim cum acerba Kimmite anima ab his qui per ciuitatem ducibus unanimiter expellebantur, ut ad externa ſupplicia etiam aliquod inimico rum, accipiẽtes ante oculos communem miſericordiam,& conſiderantes incertũ uitę ſtatum, plorarent eorũ infelicem ex- puiſionem. Pręibat enim ſenũ multitudo canicie coopertone ex ſenectute, tardita se pedũ incuruorũ conuerſionis impetu uiolentę abſq; omni pudore ad uelocem abutentiũ itinerationem: quę autẽ nuper ad uite communionẽ coniugalem intra- uerant thalamũ pueſſę, Pro lætitia ſuſci- pientes luctus,& Puluere unguentatam mixtam habétes cęſariem, aperte autem duę, planctũ pro hymeneis unanimtter incipiebant, tanquam ſaceratę uexationi bus alienigenis. Vinctæ autem popiila- res uſq; ad immiſsionem in nanem trahe bantur cum uiolentia, ipſiq; harum con- inges laqueis loco coronarũ ſecundã cer uices implicaui cum florida iuuenili æta- te, pro conuiuio& adoleſcentiũ ocio re- Niquos nuptiarum dies in luctibus tranſe/ erunt, ad pedes iam mortem uidẽtes po- ſitam. Abducebantur autem feraꝶ me- re tracti uinculoꝶe ferreorũ neceſsitatib. ni quidem tranſtris nauiũ affiæi collis, il- li autem ſecundũ pedes inſolubilihus con ſtricti pedicis, item& deſuper denſa ta- b Mla impoſita, ut undiq; obtenebrati ocu lis, uitam inſidiatorũ in omni nauigatio- ne acciperent. His aũt ad dictum nauigi- um acʒis. et nauigatione traiecta, ſicut feiit fancitã à rege, iuſe it eos ante ciaitatè in hip- I11. hippodromo caſtꝛa figere ingenti exiſte te mentura,& ad manifeſtũ opprobrium ualde opportuno exiſtente omnibus per geniibus in ciuitatem,& ab his ad regio nem proficiſcentibus ad peregrinat onẽ, ut neq; exercituũ eius communicatione, neq; omnino dignarentur muris. Poſi; aũt hoc factũ eſt, audiens cuuitatis contri bules clam egredientes frequentius luge re ignom nioſam fratrũ mi exiam, iratus iuſsit& his ſimul eodẽ modo diligenter ſicut illis facere, non diminuto lecundum ullum modũ illorũ ſupplicid, deſcribi aũt omme genus ex nomine, non enm ane paulò demonſtraram operũ labonotam ſeruitutẽ, tortos aũt denuncntis tormen- tis ad finem deiere unnus tub tempus diei. Facta eſt quidẽ igitur horũ deicriptio cũ acerba feſtinatione, et ambitioſa aſſelsio ne, ab ortu ſolis uſq; ad occaſum, mexpe ditũ accipiens finẽ ad dies quadraginta. Maxime aũt& continue rex gaudio rt pletus, conniuia in ommibus idolis conſti tuens errante ultraueritatè mente,& pro phano ore, ipſa quidẽ muia& nonpoten tia eis loqui, uei auæiliari laudans mma- ximũ autẽ deum non decenia loquens. Poſt autẽ prę dictũ temporis interua lum nunciauerunt ſcribę regi, nonultra poſſe ludęorũ deſcriptionẽ fieri propter immẽ ſam eorũ multitudmem, cum eſſent inre⸗ gione plures adhuc, hi quidẽ in domibus adhuc ex iſtétes, hi aũt in loco, tanquam impoſsibiſe exiſtente omnibus n Egy pto ducibus: minante aũt ipſis durius tan quam donis corruptis ad machinationẽ fugę, coniigit mamifeſte ipſum circa hoc paruiſſe, dicentibus cũ demonſttatione, & chartam iam& ſcriptorios calamos in quibꝰ utebantur defeciſſe. Hoc auem erat operatio auxiſtantis Iudæis e coelo prouidentię inuictę: tunc nocans Hermo nem prępoſitũ elephantorũ curę, Sraur plenus tra et indignatione ommno inueꝛ tibilis, iuſsit in ſequenii die abundaniibꝰ pugnis thuris,& uino muſto puro omes elephantos potare, qui erant numero ꝗn⸗ genti,& efferatos poculi nimia ſubmimi ſtratione adducere ad occurſum mortis Iudęorum. Ille quidẽ hęc iubens„uerſus eſt ad conuiuiũ, congregans maxime ex zmicis& exercitu odioſe habentes con tra ludęos. At elephantorum prepoſitus pręcepꝛũ apte Hetmon adimplebat. atqh 5 4 natinants i 4 dan kum monlb. 4 iweelmiude al gvyierundt mmn tnubmechit nluamuͦho ritierskepdeum ircſkbilunceon aouunn, dane auexetetcolltum nooſcmmadla mekradpaie mp un aidem bidle hret ncdtum AtHenmt dn perssageos e auaraione d hur en aahmadidehi m aſeclenpoge in rie Adecanahm an un wnde gibas den nengüütcgen, a tincd rpreſenils enn ugoanienpto ne maireuodil a detepusz lutei an Aom lndum da aäüramdeadant a dergaönratbe e rgeltdslpebb m bun lon nr mäpemänus et uig ahtt ne⸗ auns umncte dunptateie. Je Soitspuamg dägkeos gier ur⸗ Aaaomhete. dai conlilli eadue 1, minen di dan enn e nüemneanta 5 bem uncang. M 1 4 leia an ſ e 4 n 2 incaien dl un. batnat d 1 Elcende älteg. d. A 56 4 xa au erat tüt 4 M — Wodh da fctane 190* 7 4 lzi Rüttn 11 e detitt en M 3 datd. ar ⸗maem, Aur ☛ꝙ dan 14 e midn, A temmt 9 Anirie 60 1 ſa 3 nutem d 1 12 ar aaütan a n Ser emät dn A a emdettewn 3 91 * A del 5— ſgütade, ad tmua vdh Srnutu, 1 ke niyenin. 2d eri dm dn ae emunn er a mnreuman e ue iere pg u 2 Gunueanad dt Ir ni demnmah det e tipt cimaun — — —— 1 e hures lhurhahd 1. xiäeninam d Ten bieem ig 10 a cbwemumnſ 1 1e hnücnn duii u A u mixnmäab N Ac äcenbeiits 42 SDitm imälnim 1 n'uemnihm 1* errio urdjich 6Dentie nutiee 4 polti thei e untt ilposftan ☛ ubitiern — . aa dal thurs Kuur uos vochigu, ussrca M enuiu eig 9 or 3 A2bo 2 pt —— A hee miniſtri adiũeſperam exeũtes, mi ſerorũ ligabant manus,& reliquam ma- chinabantur circa eos ſecuritatẽ, noctur- num exiſtimantes ſimul accepturam gen gem terminum mortis. Qui autem omni rotectione deſtituti uidebantur eſſe gen tibus ludęi, propter undiq; opprimètem cos cum uinculis neceßsitatem, omnipo- gentem dñm& omnis potentię dominan tem, miſericordem deum eorum,& pa⸗ trem, inceſſabili uoce omnes cum lacry- mis inuocauerunt, orantes cuod contra ſe conuerteret conſiltum impium,& libe raret eos cum magnifica apparitione ab ca quę erat ad pedes in promptu morte: horum quidem aſsidue ſupplicatio aſcen dit in ccelum. At Hermon immites ele- phantos potans repletos uini abundanti ſubminiſtratione& thure ſaturatos, ma- ne ad aulam adfuit, de his nunciare regi. At à ſeculi tempore creationẽ bonam im nocte,& die conceſſam ab eo qui grati- ſicatur ommbus quibus ipſe uult, ſomni partem miſit ad regem.& dulciſsimo& profundo comprehenſus eſt operatione dñi, iniquo qudem propolſito ualde frau qatur, at ab irreuocabili cogitatione ma xime deceptus.At Iudęi pręſignatam ho ramfugientes, ſanctum laudabant deum ſuum,& iterum orabant facilem, demon- ſttare magnipotentis eius manus poteſta tem gentibus ſuperbis. Media exiſtente autem iam decima hora ferme, qui ad ex citandum conſtitu:us erat, ſubito uoca- tos uidens, pupugit accedens ad regem, &uix excitans nunciauit conuiuij ꝛem- pus iam præterire. De his ſermonem ſa- ciens, quẽ rex reputans,& uerſus in con uiuiũ, iuſsit eos qui uenerant in conuiui- um coram accumbere ſe, quo& facto, hortabatur in conuiuiũ dedentes ſeipſos, præſentem conuiuij ſumme celebrantes in etuia conſumere partem. Longe au- tem procedẽte conuiuio, Hermonem ac- gerſens rex, cum acerba comminatione interrogauit, quam ob cauſam permiſsi ſint ludæi præſentem diem ſuperuiuere. Ipſo autem nunciante, nocte iußionem ad finem pexduxiſſe,& amieis eius teſti monium perhibentibus, crudelntaté prio rem Phalatidis habens, dixit: Hodierno ſomno gratiam habere eos. Sine dilatio- ne autem aduenturum diem:linnliter prę hara elephantos ad ſceieſtorum Iudæo- rum Machabæorum. 399 rum perniciem. Cum dixiſſet autem rex, ultro omnes cum gaudio pręſentes ſimul collaudantes, in propriam domum unuſ- quiſq; reuerſi ſunt,& non iam in ſomno conſumpſerunt tempus noctis, quàm in omnimodas excogitando miſeris exiſti- matis illuſiones. Dudũ autem gallus can- tauerat matutinus,& beſtias cum armaſ- ſet Hermon in magno porticu expecta- bat: quæ autem per ciuitatem multitudo congregata erat ad miſerandum ſpecta- culum, expectans auroram cum auidita- te. At Iudęi in indiuiſibili animo ſuſpenſi tempore, multi lacryma ſupplicatione in canticis luctuoſis tendeutes manus in cœ lum, orabant maꝛcimũ deum iterum auxi liari breui. Nondum aũt ſolis radij ſpar- gebantur,& rege amicos excipiente, Hermon adſtans uocabat ad exitũ, oſten dens uoluntatẽ regis in promptu eſſe. Ille autem cum percepiſſet& obſtupuiſſet in iniquo exitu, omnino ignorantia deten- tus quęrebat, quę cauſa ob quam hoc illi cum feſtinatione confectũ eſt. Hoc autẽ erat operatio cũctorum dominantis dei. eorum quæ prius illi excogitata fuerant obHluionẽ in mente ponentis. Nunciauit Iermon,& omnes amici: ferę& exerci tus parati ſunt rex ſecundum tuũ inſtans propoſitum · lile autem in dictis repletus graui ira, eo quod circa hęc prouidentia dei diſperſus fuiſſet omnis eius cogitatus, imuens cum minis dix it: Quoiquot pa- rentes adfuerunt aut filliorum fllij, hune beſlijs ferocibus parauerunt abundants eibum pro irreprehenſibilibus mili d maiorihus mets pręſe ferentibus continu am firmam fidem eminenter ludęis, quan quam ſiquidẽ non ob ſimul educationis amorem& neceſsitatis uita pro his priua re deberes. Sic Hermon inſperatam peri culoſumſuſtinuit comminationẽ,& aſpe ctu& uultu turbatus eſt. Vnuſquiſq aũt amicorũ cũ triſtitia erubeſcebant, cõgre gatos dimiſerunt quemlibet ad propriiũ negoiiũ, ipſiq; Iudei ea quę àrege audi- enies, illuſtrem deum dũm regem regum laudabant,& hanc opem ab eo conſecu- ti, ſecundum autem has leges rex conſti- tuens rurſus conuiuium, ad lętitiamuerti hortabatur:at Hermonem aduocans cum minis dixit: Quotiens tibi oportet de his ipſis imperare infelicicime: elephantos adduc,& nunc arma in craſtinum ad lu- Ff 2 dęorum Liber III. Aęoram perniciem. It Smal diſcumben⸗ inſignis eorum qni err regione facerdo- tes cognatt inconſtantem mentem ei ad tum, m ſenectute ętatem iam ſortitus,& mirantes, protulerunt hęc: Rex uſq; quo omm quę ſecundum uitam uiriute orna- tanq́; inſenſatos nos,tentas 1ubens iam tus, eos qui circa ſe comprimens ſeniores tertio eos delere,& iterum in rebus ex- ab inuocando ſanctum deimm, orauit hęc: mutatione reuocans à te ſancitas quorum Rex magnipotens, altiſsime, omnipotẽs gratia ciuitas ob expectationem tumul⸗ deus, omnem gubernans in miſericordijs tatur,& adaucta conuerſionibus, iam et creaturam, inſpice in Abraham ſemen in periclitatur ſępe diripi. Vnde in omnibꝰ ſanctificati fllios Iacob, pariis ſanctifica- Phalaris rex impletus inſcuia,& facias te tuę populũ in peregrina teraperegri ad conſiderationem ludęorã in ipſo mu/ nũ imuſte pereumè pater, tu Pharaonem tationes animę nihil ęſtimans, non inſtia abundantem curribus olim M gypti hu- tum firmiter ialiurandum determinans, ius principem ſublatum immiti audacia, hos quidem ſine dilatione miſſurum in in& lingua magniloqua. cã ſuperbo exer- fernum in genibus,& pedibus ferarum citu mari uictos perdidiſti, lucem oſten punitos:ducentem autem exercitum con dens miſericordię Ifratl generi. Tuim- tra ludęum ſolo ęquatam igne,& haſta menſis exerciubus ſuperhientem Senna- poſiturũ uelociter,& inacceſsibile illorã cherib grauem Affyriorum regè, lancea nobis tempium igne proſtratunn uelocita omnem ſubditam m accipientè terram, tem perficientium iliic ſacrſicia in omne& elatum contra ſanctam tuam cuntat, tempus conſtituturum. Tunc lęti diſce- grauia loquentem ſuperbia& audacia, dentes amici,& cognati cum fide, diſpo- iu dũe fregiſti, manifeſtam demonſtrans ſuerunt ex ercitus in opportuniſs imis lo- gentibus multis tuam potentiam. Tuin cis ciuitatis ad obſeruationẽ. At elephan Babylonia tres ſocios igni animam uo- torũ prępoſitus feras ferme, ut ſic dicam, luntarie tradentes ut non ſeruirent uants, ĩn opus inſanum adducens, odoratiſsimis ignitũ rore faciens cam nã, liberaſti uſc; poculis uino thure commiacto horribili⸗ ad capillũ illęſos, ſammam omnibus im- ter paratas præparationibus circa auro- mitiens aduerſarijs. Tu calumnijs imiciię ram, ciuitate iam multitudinibus in hip leonibus in terra proiectum feris cibuun podromo plena, intrans ad aulam ad con Danielem adlucem reduxiſt incolumẽ. ſtitutum, incitauit regem. Iile autem ira Et in mari educati in uentre ceti lonam graui implens impiam mentem, omni mo liqueſcentt inceſſanter illæſum omnibus le cum fexis exiuit, uolens immiti corde, familiaribus demonſtraſti pater,& nunc & pupillis oculorum aſpicere laborio⸗ malorũ deteſtator, miſericors, omnium ſam,& miſeram prędictorum ſubuerſio⸗ protector, cito appare his qui ex llratl nem. lam uero elephantorum egredien- genere. Ab abominatis aũt ſceleſtis gen ttum circa portam,& ſubſequentis arma tibus afflictis. Si aũt impietatibus ſecun⸗ ti exercitus,& multitudmis itineris pul, dũ peregrinationẽ uita noſtra conſtricta uerem uidentes, et horriſonum tumultum eſt, liberans nos de inimicorum manu, ut audientes ludęi, ultimum uitæ momentãũ uolueris dmñe perde nos morte. Non ua- ipſis illud exiſtimantes eſſe finem miſer⸗ nis uanaſapientes benedicant in dilecto- rimę expectationis, ad miſerationem,& rũ à te perditione dicentes: Neq; deus il Iuctus uerſi, oſculabantur ad ſe inuicem lorũ liberauit eos, tu aũt omnem fortitu- compliciti cognatis in colla procumben⸗ dinem,& potentiam habens omnẽè ſem- tes, parentes filijs,& matres puellis. Alię piterne, nunc proſpice miſerere noſtri autem nuper genitos ad ubera habentes per iniuriam iniquorum iniuſtam euita infantes ultimum ſugentes lac. At qui et ſubmouemur ad inſidiatorũ mortẽ Admi prius eis facta auxilia de cœlo cognoſcẽ rent᷑ aũt gẽtes tuam uirtutẽ inuictam ho- tes, pronos unanimiter proijcientes ſei⸗ die uenerande, potentiam habens in ſal⸗ ꝓſos,& infantes amouentes ab uberibꝰ, uatione Iacob generis. Orat te oĩs multt clamauerunt uoce magna ualde, uniuerſ tudo infantiũ& horũ parentes cuͦ han principi ſupp icantes, miſereri cum appa mis, demonſtretur omnibus gentib ck ratione eorum iam ad portas mortis con nobiſcũ es dñe,& non auertiſti faciẽ tu⸗ ſtitutorum· Eleazarus autem quidamuir am à nobis:ſed ſicut dixiſti, quod nec 4. 1 tetr⸗ in 1 inigi ueti ei oslcupledne ainnad otatoneent arxci dortote ſecl zaüenahielene iaamuetm acee conullebiu den ahcqit am uniner goric onnipotens nienſantmlem un autoinchn haän 89 ämim nides pkeia uiei lexcciũ türe e dinoreimo; uniciseöci Gäenatzchudant iryiicoumu i BalnKtuens m rdcdatils i nu ntini Thrropviscu iun bennalüen m rieonsbinpenne wenmicmind ie uriani Kifruno dn mächat, Kmeph ni ni mii; pinci ln übruetecam ma nan enwche nfdere unn ardmepesem ag Etpwituceguise mie mepenn ean* M0 gentes,& 1 n ditgitecdw anneitui ur 64 ſidmeüedant r 8 82 uu n uin 8, dum. * eer iunm d 4 4 eriedtüt te 1 a e Neccne, di 1& llülleſse, nd me achetnfle i Din iemmin on em allen na aitccucitam no ee nt incdien e, Iranribusdemt d⸗ A detechateenein d- or, citd pnbul - ar n. Ababerui ma un clictis Siune u,* r grmiieiattn n iruwnoscrtein t u cSdäepar „ ſapienati- N derctenſl „ erautet r, „ an Epecnini e, nanx pöiet 8— miminin t K emräs antgäts un 28— erande, I * 2Lerd S en fantü dn, — = = — b Machabæorum. 40 untainimicorũ ſuorũ exiſtentes contem uiũ ſalutare conſtituentes, ad mortè ipſis ſiti eos. ſic adimple dñe- At Eleazaro& ſepulturam deput atã locũ tentorijs di⸗ deſinente iam ab oratione, rex cũ feris et uiſerunt pleni gaudio, finientes aũt luct*, omni exercitus hotrore ſecundũ hippo/ gemitoſum cantum, reſumpſerunt cantũ dromũ aderat,& aſpicientes Iudęi ualde patriũ, ſaluatorẽ& miraculorũ factorem in cœlũ exclamauerunt, adeo ut& adia⸗ laudantes deũ luctumq́; oẽm,& gemitũ centes conualles ſimul ſonantes continu, repellentes, choreas conſtituerunt lętitię um luctũ facexẽt cum uniuerſo exercitu. pacificę ſignũ. Eodẽ modo aũt& rex ꝓ Tunc glorioſus omnipotens&uerax de/ his ſympoſiũ magnũ congregans, incel- unyoſtendens ſanctam ſuam faciẽ, aperuit ſanter in cœlũ confitebat magnifice pro cœli portas, à quibus inclyti duo terribi inopinata facta ei ſaluatione. Quiq; pri- les apectu angeli deſcenderunt, manife/ us in perditionem& auiũ eſcam eos futu ſi omnibus preterq; ludæis,& reſtite/, ros exiſtimabant,& cũ gaudio deſcripſa runt,& exercitũ hoſtiũ repleuerunt tur- rant, gemuerunt pudorẽ in ſeipſis induti. batione& timore,& immobilibus liga Sinfſammata audacia inglorie extincti. verunt pedicis,& horrẽs etiam regis cor Et ludęi, ſicut prędiximus, conſtituentes us faddum eſt,& obliuio audaciam eius prędictũ chorũ, cũ conuiuio in gratiarũ rauẽ cepit.Et conuerterunt beſtias ad- actionibus letis& pſalmis tranſigebant, verſus conſequentes armatos exercitus,& communsè ſtatuentes de his legem, in & conculcabant illos& interfictebant. omni habitatione ſua in generationes p⸗ Et conuerſa eſt regis ira in miſericordi⸗ didos dies agere decreuerũt hilares, non am,& lacrymas pro ijs quę prius âſe ex potus cauſa& gulę, ſaluationis uero per cogitata fuerant. Audiens enim clamorẽ, deæũ factę ipſis. Audierunt aũt regè, dimiſ- & uidens pronos oẽs in perditionẽ, lacry ſionẽ ſuam ad propria petentes. Deſcri⸗ mans cũ ira amicis minabat᷑ dicens: Re⸗, bunt autem eos à quinta& uiceſima pa⸗ eabutimmi,& tyrannos tranſgreſsi e, chon, uſq; ad quartam epiph ad dies qua ſtis crudelitate,& meipſum ueſtrũ bene draginta. Conſtituunt aũt eorũ perditio naaorẽ conamini à principatu iam& a, nẽ à quinta epiph uſc ad ſeptimam, die- nima ſubmouere clam machinantes quę bus tribus, in quibus& glorioſe oſtẽdẽs non expediunt regno. Quis eos qui oh- miſeti cordiam ſuam omntũ princeps, in- tinuerunt noſtre infide regionis munitio columes eos liberauit unanimiter. Com- nes, domo remouens unumquẽq; iniuſte meſſabant᷑ aũt omibus ab rege neceſſa- congregauit huc? quis eos qui à princi- rijs donati, uſq; ad quartam decimam. in pio beneuolentia erga nos in omnib. ſu· qua& colloquiũ fecerũt de liberatione perant oés gentes,& qui laborioſiſsima ſua. Collaudansq́; eos rex, ſcripſit eis ſub ſepe hominũ ſuſceperunt pericula, ſic ini, ſcriptam epiſtolam ad duces in ciuitatem quis implicuit ſupplicijs: Soluite, diſſol- magnanimiter inſtantiam habentẽ. Rex nite iniuſta uincula, ad propria cum pace Ptolem ęus Philopator quiſunt in HRgy zimittite, ante facta euitãtes, dimittite ſili pto ducibus&omnibus prępeſtis ſuper os omnipotẽtis coœleſtis dei uiuẽtis. Qui negocia gaudere& ualere. Vatemus aũt Anoſtris uſq; nunc matoribus incolumẽ& nos& filij noſtri, proſperante nobis cñ gloria ſtatũ exhibet noſtris negocijs. magno deo negocia ſicut uoliumut:ex a- lle quidẽ igii hęc dixit, ipſi aũt in indi- micis qui dam malorã morũ frequentius uiſibili tempore ſoluti, ſanctũ ſaluatorem nobis adſtantes, perſuaſerunt nobis ad e- deũ ſuũ benedicebant, nuper mortẽ eua- os qui ſub regno ludæos coniunctos in qentes. Poſiea rex in ciuitatem reuerſus congregatione puniendos nouis rebella- prefectũ reditune accerſens, iuſsit uina, et torũ ſupplicijs, prętendentes nunꝗᷓ; bo- reliqua ad cõuiuiũ neceſſaria ludęis pre nã ſtatum habituras noſtras res, ob quam bere ad dies ſeptẽ, iudicans eos in quo lo habent hi contra omnes gentes inimici- co putauerant mortẽ ſuſcipere: in hoc in tiam, donec perficiat hoc, qui& uincios laiitia omni Soteria celebrare. Tunc qui adducentes eos cũ afflictionibꝰ tanquam prius contumelijs affecti fuerant& pro⸗- mancipia, potius aũ t ianq́; proditores,ſi⸗ pe mortẽ, potius autẽ in ipſa ambulaue, ne ullo diſcrimine& inquiſitione cona- tant, pro acerba& lugubri morte conui ti ſimt occidere, lege Scyihatũ ferociort aium Ff 3 indui e.. Liber III. Mackaß. induti crudeſitatem. Nos uero pro his a- cerbius comminantes, iuxta quam habe- mus erga omnes homines benigntatem, uix uitam eis condonantes,& ccœleſtem deum cognoſcentes fortiter protegèẽtem Iudęos,ut patrem pro fi ijs ſemper pugna re,& amicitię ob quam habent erga nos Hirmam,& maiores noſtros beneuolenti- am recoſentes, iuſte dimiſimus omnis iu- æta quemcunq́; cauſæ modum. Et iuſsi⸗ mus cuilibet omnia in propria conuerte re, in omni loco nullo eis omnino lęden- te, neq; inturiari de factis præter ratio- nem. Scitote em quod contra hos ſi quid machnemur malum, uel offendamus eos omnino, non hommem, ſed omnis princi pem potentieę deum altiſsimum aduerſan tem nobhis ad uſtionem rerum in omnibꝰ ineuſtabiliter ſemper habebimus. Vale- te. Accipientes autẽ epiſtolam hanc, non feſtinauerunt ſtatim fieri circa receſſum, ſed regem orauerunt, eos qui de genere ludęorum ſanctum deum uſtro tranſgreſ- ſi fuerant:& dei legem, conſe qui per eos debitam punitionem, aſſerentes uentris cauſa diuina tranſgreſſos precepta, nun- quam beneuolos fore, neq́; regis prece- Ptis. Ille aũt uerum eos dicere percipiens & collaudans dedit eis facultatẽ omniũ, ur qui tranſierant dei legem, occiderẽt in omni qui ſub ditione ſua loco cum auda. cia citra omnem regalem poteſtatem uel utſitationem. Tunc hene precantes ei. ut decens erat, horum ſacerdotes& omnis multitudo inclamantes alleluia, cum gau dio receſſerunt Sic autem obiantem ex Pollutis conciuẽ in uia puniebant,& cum expro⸗ exprobrationibus interficiebat llla aute die occiderunt ſupra trecentos,& egerũt lętitiam cum gaudio prophanos niros pe rimentes: ipſi autem qui uſq; ad mortem deũ habuerant, integram ſaluationis frui tionem accipientes, receſſerunt er ciuita te omnimodis odoratiſsinus Horibus co- ronati cũ lętitia& clamore, in laudibus & dulcibus hymnis gratias agentes deo patrum ſuoꝶ ſancio ſaluatori liracl. Cum ueniſſent aũt in Ptolemaidem uocatam: ob loci proprietatem Rolſiferam, in qua expectauit eos claſsis ſecundum commu ne eorũ conſiliũ dies ſeptem, illic fecerũt conuiuiũ ſalutare, rege ſuppeditante eis abunde quę ad receſſum omnia unicuiq; uſq; ad propriam domum. Delati autem cum pace in decentibus gratiarum acto- mibus, eodem modo& iliic ſtatuerunt,& has agere dies ad peregrinationis eorum tempus lętas, quas& conſecrantes in co lumna, in conuiuij loco uotũ confirman⸗ tes, receſſerunt illeſi, iberi, iocundi, perq terram,& mare,& fluuium ſaluati regis iuſſu quilibet in propriam. Et maiorem quàm prius in inimicos poteſtatẽ hahen tes, cum gloria& timore, omnino à nullo excuſi aſubſtantijs,& omnia ſua omnes attulerunt eꝛæ deſcriptione, ita ut haben⸗ tes aliquid, cum timore maximo reſtitue rent eis, magnalia maximo deo faciente perfecte pro liberatione eorum. Benedi- ctus liberator Iſracl in ſempiterna tempo ra. Amen. TERTII MACHABAEORVM Libri è Gręco uerſt,& Veteris teſtamenti, Finis. NOVVNM V 01 Nuäcg' tehtelt 5 eiphtalcit h ritqonü ümar vinſemnrant qhel aczteranwnat ee ſant guln maripübobet mnligum Keme n lain uriergaru it Beraüteindoch,ct aingetterblir e Reaianidherpne in iaeptmucimen westaric,i e enhlbrsaddere, n. lueßge naid a aecoſbblct Am d aicnübe, Kuera n eibnmlelledri i di Henlainbe tie lhiigntem a nocpe qotcodict nn lartheglunb', in noriglinlertäte an Neimde kddlt Vwyfſib emächn a Hfäpiemide a Iachmein Ne ghe dipstekamätd. ndiuGciln ⸗ 3 8 6 den e äganh, b utne u 5 uatgtilaun 2 etigduerie) Ar gwlci* — Kdt poltdoſl⸗ 8 ihamad C dälät ane. a t Käbend* 1 dd deſonne 9 de⸗ vex häices 4 5— dr ſän Dnd n d. nenni d n*„ Piim e 6 e. 1 nderente em wiat im, 1 Nyyy a a 4 dm M dsar, d „nan Ai, 8 dainna rri Ginind, ..=2 ſeraätn 6 m lidkena . aKutextha In n Gcamiian 2 a mamlumn — wüher 212 urn lütaaeh e 7 SII Nlch *1 neman m tcknai 2 1 fm — , 4 ¹ SVVM TE- 8TAMENTVM- Hieronymi in Eu ange/ Eſycio nũcupatos, paucorũ hominũ aſſe . rit peruerſa contètio: quibus utiq; nec in liſtas, ad Damaſum toto ueteri inſtro poſt Septuaginia inter Pr æfatio. pretes emẽdare quid licuit, nec ĩ nouo ꝓ fuit emendaſſe:cũ multarũ gentiũ linguis Ouũ opꝰ me iacere cogis ex ueteri: ſcriptura ante trauslata, doceat falſa eſſe ut poſt exẽplaria ſcripturaße toto or quę addita ſunt. Igit᷑ hęc pręſens prefatiũ be diſperſa, quaſi ꝗdam arbit ledeam,& cula pollicet quatuor tm̃ euangelia, quo quia ine ſe uariant, quę ſint illa quę cum rũ ordd eſt iſte: Mattheus, Marcus, Lu- Gręca cõſentiant ueritate, decernam. Piꝰ cas, loannes: codicũ Grecorũ emendata nbor, ſed piculoſa prę ſumptio, iudicare collatione, ſed ueterũ, quę ne multũ ä le⸗ de ceteris. ipm̃ ab oĩbus iudicandũ:ſenis ctionis Latine conſuetudine diſcreparẽt, mutare linguam,& caneſcẽtẽ iam mũdũ ita calamo imperauimus, ut his tantũ quę ad initia retrahere paruuloꝶ Quis enim ſenſum uidebantur mutare correctts, relt- doctꝰ parit᷑ uel indoctꝰ, cũ in man' uolu- qua mane re pateremur ut fuerant. mt᷑ aſſumpſerit, et à ſaliua quam ſemel im Ala eiuſdẽ ræfatiò,ex ꝓroxmo commẽ/ hibit uiderit diſcrepare qd lecditat, non tariorum quos ſo rinfitin Matt hætzm. ſtatim erũpat in uocẽ, me falſariũ, me caa Plures iuifſe qui euangelia ſcripſe- mans eſſe lacrilegũ, qui audeam aliquid runt, Lucas euangeliſta teſtatur, dicens: in ueterib. libris addere, mutare, corrige Quomam quidem multi conati ſunt ordi re Aduerſus quam inuidiam duplex cau nare narrationẽ rerũ quæ in nobis com- ſame conſolat᷑: qd& tu qui ſumm ſacer pletę ſunt, ſicut tradiderunt nobis qui ab dos es⸗Hieri iubes,& uerũ non eſſe quod initio ipſi uiderunt ſermonẽ,& miniſtra- uariat, etiam maledicorũ teſtimonio cõ., uerunt ei:& perſeuerantia uſc in preſens probat᷑. Si em̃ Latinis exẽplarib. fides eſt tempus monimenta declarant, quę aduer adhibẽda. rũdeant ꝗbus: tot eñ̃ ſunt exsẽ᷑- ſis authoribus edita, diuerfarum hęreſum plaria pene quot codices. Sin aũt neritas fuere principia: ut eſt illud iuxta R gy: eſt querẽda de pluribꝰ, cur non ad Græ- ptios& Thomam& Matthiam& Bar cam originẽ reuertẽtes, ea ꝗᷓ uelà uitioſis tholomeum: duodecim quoq; apoſtolo- ĩterpretib. male reddita, uel à preſumpto tum,& Baſilidis atq; Apellis ac reliquo ribꝰ imperitis emẽdata peruerſꝰ uel à li- rum, quos enumerare longilstmum eſt: brarijs dormitantibꝰ, aut addita ſunt, aut cũ hec tm̃ imprę mutata, corrigimꝰ: Neq; uero ego de ue cere, extitifſe quoſdam qui ſine ſpiritu. teri diſputo teſtamẽto qd à ſeptuaginta& gratia dei conati ſun: magis ordinare ſenioribus in Gręcã linguã uerſum, tertio narrationem, quam hiſtore texere ueri- gradu ad nos uſq; peruenit. Non quęro tatem. Quibus iure poteſt illud propheti quid Aquila, ꝗd Symmachꝰ ſapiant: qua cum coaptani: Vę qui prophetant de cor re Theodotion int nouos& ueteres me de ſuo, qui ambulant poſt ſpiritum ſuum, dio incedat. Sit illa uera int᷑pretatio quã qui dicunt:Hęc dicit dñs,& dñs non mi Apoſtoli ꝓbauerũt.De nouo nũc loquor ſit eos. De quibus,& faluator in euange- teltamẽto, quod Gręcã eſſe non dubiũ?, ex cepto apoſtolo Matthęo, dul primus nerũt fures fuerũt,& la:rones, Qu uene- in ludea euangeliũ Chriſti Hebraicis u⸗ rät, non qui miſsi ſunt. Ipſe enim ait: Ve terts ed dit Hoc certe cũ in no ſermone niebant,& ego nõ mittehã eos In ueni diſcordat,& diuerſos riuulorũ tramites tib.eñ̃ pręſumptio temeritatis, in miſsis qucit, uno de fonte quęrendus eſt. Prętęr obſequi ſeruitutis eſt. Eccleſia aũt, quę mitto cos codices quos à Luciano,& qi uoce ſupra petram fundata eſt: quam Eſy- Fk 4 intro⸗ ſentiarum neceiſe ſit di⸗ lio Ioannis loquit᷑: Oes qui ante me Ue⸗ introduxit rex in cubiculũ ſuũ,& ad quã per foramẽ deſcẽſionis occulte miſit ma- nũ ſuam, ſimilis damulę hinnuloq; ceruo rum: quatuor flumina, paradiſi inſtar eru ctans quatuor angulos,& annulos habet, per quos quali arca teſtamenti,& cuſtos legis dñi, lignis immobilibus uehit᷑. Pri- mus oĩm Matthęus eſt publicanus cogno mẽto Leui:qui euangelium in ludęa He⸗ bręo ſermone edidit: ob eorũ uel maxi- me cauam, qui in leſum crediderant ex Iudęis,& nequać; legis umbra ſecedẽte, euangelij ueritatẽ ſeruabant. Secundus Marcus, intpres apoſtoli Petri,& Ale⸗ Xandrinę eccleſię primꝰep̃s, qui dm qui dẽ ſaluatorẽ ipſe non uidit, ſed ca quę au dierat magiſtrũ prędicantẽ, iuxta fidẽ ma gis geſtorũ narrauit q́; ordinẽ. Tertiꝰ Lu cas medicus, natione Syrus Antiochen- ſis:cuius laus eſt in euangelio, qui& ipſe diſcipulus apoſtoli Pauli; in Achaię Bi- thynięq; partibus nolumẽ conaidit, quę- dam altius repetẽs,& ut ipſe in procœmio confitet᷑ audita magis q́; uiſa deſcribens. VItim“ loannes apoſtols,& euangeliſta, quẽ Ieſus amauit plurimũ:qui ſipra pectꝰ dñi recũbens puriſsima doctrinarũ fluen ta potauit,& qui ſolꝰ de cruce mernit au dire: Ecce mater tua. Is cũ eſſet in Aſia, & iam tunc hęreticorũ ſemina pullularẽt Cherinti, Hebionis,& cęterorũ qui ne- gant Chriſtũ in carne ueniſſe, quos& i- pſe in epiſtola ſua Antichriſtos uocat,& apoſtolus Paulus frequenter percutit, co- actus eſt ah omnibus tunc Aſiæ ep̃is,& multarum ecclefiarum legationibꝰ de di ninitate Saluatoris altius ſcribere,& ad iĩpſum(ut ua dicam) dei uerbũ, non tam audaci q́; fœlici temeritate prorumpere. Vnde& eccieſiaſtica narrat huſtorta, cũ à fratribus cogeret᷑ ut ſcriberet, ita factn- rũ ſe reſpondiſſe, ſi indicto ieiumo in cõ- mune oẽs deũ deprecareni: quo expleto, reuelatione ſaturatus, in illud procemũ è cœlo ueniès eructauit, Iu principio erat uerbũ.& y bũ erat apud deũ,& deꝰ erat uerbũ: hoc erat in principio apud deum. Iec igitur quatuor euangelta multo ante prędict⸗ Ezechielis quoq; uolumẽ pro- bat: in quo prima uiſio ta contexit:Et in medio ſimiſitudo quatuor anmalium,& uultus eorã facies hommis,& facies leo mis,& facies uituli,& facies aquile. Pri- ma hominis facies, NKlatthgu ſgmfcai:ꝗ 1 qurali Prologus. quaſi de homine exerſiss eſt ſcrihere: I. i ber generationis Ieſu Chriſti filij Dauid, fillj Abraham. Secunda Marcũ in qua uox leonis in eremo rugittis audit: voꝝ clamantis in deſerto, Parate uiam d i, re ctas facite ſemitas eius. Tertia uituli, quę euangeliſtam Lut am à Zacharia ſacer dote ſumpſiſſe initiũ præſigurat. Quarta Ioannẽ euangeliſtam qui aſſumpiis pen- nis aquilę,& ad altiora ſeſtinans de uer- bo dei diſputat. Cętera que ſequuntur, m eundẽ ſenſum proficiunt. Crura eorã re- ca,& pennati pedes,& quocunq; ſpus ibat ibant,& non reuertebant᷑,& dorſa eorũ plena oculis,& ſcintille ac lampa- des in medio diſcurrentes,& rota inro- ta,& in Engulß quatuor facies. Vnde& Apocalypſis Ioannis poſt expoſitionem uigintiquatuor ſeniorum, qui tenentes c iliaras,& phialas adorant agnã dei, intro ducit fulgura,& tontrua,& ſeptẽ ſpiri- tus diſcurrentes,& mare uitreũ.& qua- tuor animaſia plena oculis, dicens: Ani- mal primũ ſimiſe leoni,& ſecundũ ſimile uitulo,& tertiũ ſimile homini,& quartũ ſimile aquilę uolanti.Et poſt paululũ:Ple na erant, inquit, oculis,& requnẽ nonha- bebant, die ac nocte dicentia: Sanct,ſan crus, ſfanctus dñs deus omnipotens, quie- rat,& qui eſt,& qui uenturus eſt. Quib⸗ cunctis perſpicue oſtenditur quatuor de- bere tantũ euangelia ſuſcipi,& ots apo⸗ cryphorũ nænias mortuis magis hęreti- cis, q́;ᷓ eccleſiaſticis uiuis canendas. Hieronymus in catalogo Scripto- rum ecclafia ſucorum. Matthęus qui& Leui, ex publicano apoſtolus, primus in Iudęa propter eos ꝗ ex circũciſione crediderant, euangelium Chriſti, ebratcis literts uerbisq; cõpo ſuit. Quod quiĩs poſtea in Gręcũ tranſtu⸗ lerit, non ſatis certũ eſt. Porro ipſum He braicũ habet᷑ uſq; hodie in Cęſarienſi bi bhotheca, quam Pamphilus martyr ſtu⸗ dioſiſsime confecit. Mihi quoq; à Na- Zaręis, qut ĩ Berrhœæa urbe Syrię hoc uo lumine utunt, deſcribendi facultas fuit. In quo aſadueriẽdũ, quod uhncũq; Euange liſta, ſiue ex perſona ſua, ſiue ex perſona dñi faluatotis, ueteris ſcripnuræ teſtimo- nijs uſii, non ſeqnat᷑ Sepruaginta transla torũ autorittẽſed Hebraicamae quibus iſſa duoſunt Ex Ægypto uocaus fillum meum Bt,. Qm̃ Nazarcus uocabttur. 3 K N guit cam d tar Dngemitpbars, 4 m.Plaresauem m mem genui A Haun alondüt nzitgenutBoo⸗ 4 Ieut Obedex Jid Kulſce-lelerürp e Dridmi i genu i aorsinn Vi,Sit Rebem Jdcärüt i viürpaut Ia ſiar vlymaitge a ni gutO:i 0 a wy wtanzütger Ti gguitbetchni, in 1 dpe ſlle n Kanpamauig a ai hat ſlepnl ae miggnione Ba nh. Emngnioden B. 3 düm Lunbtde Tord lit dini n an gigennt ge. diesäccaütge ü miPlud ni d ſrearauem Al anfengeniina ze erpunn ln luna Chri ſtes d ab.. Naheand ngniraiane ee nien ſdanuhr k4 wehe Nyenbu d. waſdne aan daanolee. 4 anpleg N 1 wenien, nue 4 ihiuluid.* . 2* — 8 1* R a 2 1 3 uan iin 3¹Dinükaitd en 4ʃ à däea 1 len d 4 21„ u mfewin 1 eurhuge, ar rancsian. nr. 1 4 ar xmida. à ade AKgumes, a 6 1 4 1 3 1 af picuthadg, „A eanzäih rfemnum 1 1 5 M 1(2 ehüctona n natige 4 m eccylcin giiklaete 2 xmu- 34 ar inectälte 1 1 nedrac'ea eiic wän te atr ambm m rnfei 1 an ider'orruitn aieideſndaline . räui u3 cyetmban RRan n mef eaier FEgr u G Vrann 4 4 * 45b an u. genuit ludam, ⸗d tem genuit Phares,& Zar in. 29. mar. i Phares autem genuit Eſrom. Eſ- g rom autem genuit Ara. rs. a Naaſſon. Naaſſon aũt genuit h. 3- mon aãt genuit Booz de aũt genuit Obed ex Ruth. Obed aũt ge tã dicentẽ: utt Dauid regẽ. bit,& pariet filium, ex men eius Emanuel Nobiſcum deus. Exurgens ast loſeph Abi. à ſomno, fecit ſicut præcepit ei angelus dñi,& accepit coniugem uã. Et nõ co- gnoſcebat eã donec peperit ſiliũ ſuũ pri mogenitum, et uocauit nomẽ eius leſum. 4 ² ANOCTVM IESV CHRI⸗ T1 Dᷓ V nuit leſſe. Ieſſe aũt gen Re. u. Dauid autẽ rex genuit Salomonem ea quæ fult Vrię, I Salomõ aũt genuit paz⸗k Roboam. Roboãaũt genuit Abia. as aũt genuſt Aſa. Aſa au B phat, Ioſaphat aũt genuit Ioram. loram auté genuit Oziã. Ozias aũt genuit loa M M ATTHAE V N. Genealogia Ieſis Chriſti. Cap. I. I1B HR Generationis Ie⸗ cum Chriſti fllij Dauid, fllij cere, 8 Abraham. i Abraham ge- autẽ eo cogitante, nuit Iiaac, Iſaac autem ge- ruit in ſomnis loſeph) 3 nuit Iacob. Iacob autem & fratres eius. Iudas au- coni am de Tha- eſt, de ſpiritu Arã aüt genuft ſee Salmõ. Sal tis eorũ ⸗ EVANGELIVNI SECVN- Raab. Booz pleretur quod dictũ eſt à dmoꝑ prophe- tem genuit Ioſa than. Ioathan aũr genuit Achaz. Achaz aũt genuit Ezechiã. Ezechias aũt genu Amon. Amon autẽ gent Reg. auté genuit, ſ Ieconiã,& fratres eiu c. tranfmigratione Babylonis. Et poſt ly Dar.;.c tranlmigrationem Babylonis Jechonias lu P zs. it Manaſſen. Manaſſes autem genuit iit Ioſiam. Ioſias genuit Salathiel. Salathiel autem genuit Zorobabel. Zorobabel autem genult cim autẽ genuit Azor. Azor autẽ genuit Sadoc.Sadoc aũt genui t Achim, Achim aũt gennit Eliud. Eliud aũt genuit Elea zar. Eleazar autem genuit Mathã. Ma⸗- C thäautem genuit lacoh. Iacob aãt genuit loſeph uirum Marię: de qua natus eſt le ſus qui uocat᷑ Chriſtus. Omnes iraq; ge⸗ nerationes ab Abraham uſq; ad Dauid, quod e ſt interpręta:ũ ¶ Magi C hriſtum adorant. Puer: a5 Herode trucidantur. Cap. 11. Vm ergo natus eſſet Ieſus in Bethle hem+ ludeę)in diebus Herodis regis sin ecce, Magi ab oriente uenerunt leroſo mã, dicẽtes: Vbi eſt qui natus eſt rex dęorũ: uidimus em̃ ſtellã eins in oriète et uentmus adorare eũ. Audiẽs aũt Hero des rex turbatus eſt, et oĩs Ieroſolyma cũ Abiad. Abiud autẽ genuit Bliaci Elia⸗ illo. Et cõgregans oẽs principes ſacerdo tum,& Scribas populi, ſciſcitabatur ab eis ubi Chriſtus naſceretur. At illi dixe rũt ei: In Bethlehẽ Iudæ. Sic enim ſcri ptum eſt per prophetam : Et tu Beth- ehem, terra luda, nequaq́; minima es in principibus luda, ex te em̃ exciet dux qui † regat) popuium meu eſſet iuſtus,& nollet eam ſj tradu/ Deut. 4 a uoluit occulte dimittere eam. Hęc ecce angelus dñi appa dicens, Ioſeph el fili Dauid, noli timere accipere Mariã ugem tuam, quod enim in ea natum ſancto eſt, pariet autem fi- lium,& uocabis nomè eius Ieſum: ip- nim ſaluum faciet popim ſuũ à pecca Hoc aũt totũ factũ eſt ut adim/ Luc. 2. 2 Ecce uirgo in utero habe- Bſa. 7. c & † uocabitur)no⸗ uocabunt- uel ludgæ Mich. 4.·c. oan. 7.f⸗ Iſratl. Tunc reget Herodes clamuocatis Magis, diligenter gñrationes quatuordeci.et à Dauid uſc; didicit ab eis tẽpus ſtellæ quæ apparuit ad tranſmigrationem Babylonis, gene- rationes quatuordecim,& à traſmigra- nione Babyionis uſque nerationes quatuordecim, Chriſt: generatio ſic erat: Cum eſſet deſpon eius mater † leſu) Maria Ioſeph, antequam ad Chriſtum, ge- autẽ ego uenien eis:& mittens illos in Bethlehè, diit: Ite,& interrogate diligenter de puero, B et cũ mueneritis, renunciate mihi, ut& 3 adorem enm. Qui cum au ſata diſſent regem, abierunt,& ecce ſtelia quã uiderant in oriẽte, antecedebat eos- connenirent, muenta eſt m utero habens uſquedum ueniens ſtaret ſupra, ubi erat de ſpiritu ſando. Ioſeph autem uit eius pucr. Videntes autem ſtcnam gauiſi ſunt CL FES gaud.o 1 3 8*.. 8 „ Euangelium gaudio magnò ual de. Et intrantes domũ circa lumbos ſuos, eſca aat eius erat, io . imuenerũt puerũ cum Maria matte eius, ſte, et mel ſilueſtre, Tunc exibat ad eum RS 2 Palm. 71. b et procidentes adorauerunt eũ& aper leroſolyma,& omnis ludęa, et oĩs regio L. uc.. 5b tis theſauris ſuis obtulerunt ei munera, circa Iordanem, et baptizabantur ab eo B aurum, thus, myrrham. Et rñſo accepto in lordane, confitentes peccata ſua. Vi- in ſomnis, ne redirent ad Herodem, per dens autẽ multos Phariſęorum, et Saddu aliam uiam reuerſi ſunt i regionem ſuã. ceorum uententes ad Baptiſmũ ſuum di- Qui cum receſsiſſent, ecce angelus dñi xit eis: Progenies uiperarum, quis ꝓ de- demon apparuit in ſomnis loſeph, dicens: Sur- monſtrabit, uobis fugere à uenturaita: ſtrauit. ge,& accipe puerum,& matrem eius,& Facite ergo fructum dignum pœnitẽtiæ. luge in Rgyptum, et eſto ibi uſquedum Et ne uelitis dicere intra uos: Patrem dicam uibi. Futurum eſt em̃ ut Herodes habemus Abraham, dico emuobis quo quærat puerum ad perdendum eum. Qui niam t potens eſt) deus de lapidibus iſtis potelt *+ conſurgens) accepit pnerum,& matrẽ ſuſcitare filios Abrahæ. lam enim ſecu eius nocte, et ſeceſsit in gyptum. Et ris ad radicem arborum poſita eſt. Om⸗ C erat ibi uſq; adohnum Herodis. ut adim nis ergo arbor qquæ nõ ficit frucdum bo- exciditur Oſni. a pleretur quod dictum eſt à dño per pro num excidetur,& in ignemmittetur.) et in ign? phetam dicentẽ, i Ex Mygypto uocaui Ego quidẽ baptizo uos in aqua in poœ- mittitun, filium meum. Junc Herodes uidẽs qm̃ il· nitentiam: qui autem poſt me uenturus luſus eſſet à Magis, iratus eſt ualde,& eſt( for:ior me eſt, cuius non ſum dig- mittens occidit omnes pueros qui erãt in nus calceamenta portare) ipſe uos ba- Bethiehem, et in oĩbus finibus eius, à bi- ptizabit in ſpiritu ſancto,& igni. Cu⸗ R.u. matu& infra, ſecundum tẽpus quod ex ius uentilabrum in manu ſua,& permun⸗ Luc. 1,d quiſterat à Magis. Tunc adimpletũ eſt dabit aream ſuam& congregabit truicũ quod dictum eſt per leremiãà prophetam in horreum ſnum, paleas autem combu- Iere. 3z. c dicentem: Vox in Rama audita eſt, ret igni inextingui bili. Tunc uenit Ieſus ploratus et ululatus multus. Rachel plo- à Galilæa in lordanem, ad loannem, ut D rĩs filios ſuos, et noinit cõſolari, qura nõ baptizaretur ab eo. Ioannes autem pro⸗ ſunt. Defuncto aũt Herode, ecce angels hibebat eũ dicẽs: Egoa te debeo hapti- domini apparuit in ſomnis Ioſeph in Æ. zari,& tuuenis ad me: Rñdes autem le⸗ gypto, dicens: Surge,& accipe puerum ſus, dixit ei: Sme modo: Sic enim decet & matrem eius,& uade in terram Iſra nos implere omnem iuſtitiã. Tunc dmi⸗ cl: defuncti ſunt enim qui quęrebant ani- ſit eum. Babtizatus autẽ l eſus, confeſtim mam pueri. Qui conſurgens, accepit pue aſcendit de aqua, et ecce aptiſunt ei cœ- rum,& matrem eius,& uenit in terram li,& uidit ſpiritũ Dei deſcendentẽ ſicut Iſra?ël. Audiens autem quod Archelaus columbam, et uenientè ſuper ſe) Bt ec- ipſum regnaret in ludeęa pro Herode patre ſuo, ce uox de cœlis dicens: Hic eſtfilius me- timuit illò ire,& admonitus in ſomnis, us dilectus, in quo mihi complacui. ſeceſsit in partes Gahtææ. Etueniens( leſuss ieiunat, tentatur, uocat piſcato- habitauit in ciuitate quæ uocatur Naza res,& curat languores. Cap. II.I J. reth: ut adimpleretur quod dictum eſt p+ Vnc leſus ductus eſt in deſertum a prophetas: Quoniam Nazareus uoca- Spirituut tentaretur à diabolo. Bt bitur. cum ieiunafſet quadraginta diebus,& Ioaumes pæmitentid prædlicat, et Chri- quadraginta noctibus, poſtea eſurijt. Et . ſtam uenſſé.(Cap. III. accedens tentator, dixcit ei: Si filius Dei A Ndiebus autem illis uenit Ioannes Ba es, dic ut lapides iſti panesfiant. Qui re- „„ ptiſta præ dicans in deſerto Iudææ,& ſpondens dixit. Scriptum eſt: non in H.g.2 Mar. 12 qicens: Pœænitentiam asite appropin/ ſolo pane f uiuit) homo, ſed in omni uer 5 Luc. 3. a quauit em̃ regnum coœlorũ. Hic eſt em bo quod procedit de ore Dei. Tunc al Luc. 4.25 Wac. 1 2 † de quo dictun eſt) per laiã prophetã ſumpſit eum diabolus in ſanctam ciuita- uiuet. La. 40. a dicentem. Vor clamãtis in deſerto: Pa tem,& ſtatuit eum fuper pinnaculum tẽ raie uiam dñi, rectas facite ſemitas eius. pli,& duxit ei: Si fi ius Dei es, muttete Pl. 90.c Ipſe autẽ Ioannes habebat ueſtimentum deorſum. Scriptum eſt enim: i Quiaan aaqabit. de pilis camelotum,& zonã pelliceam gelis ſuis mandauit de te,& in mauſhn ,.. circa tollen C 4 ſurgens 4 »* 74 . helotte offe ale tuun. aitillt leln 99 Niennbsdor aalimpiteihahe hite — ſr. 4 talto ſmulde,& dlene ia goram eoni matbl Gebo cld Tnditälelhe m dſferim. din V ililoäkemies) 19 191 1 8 1,& eccennge taitrbene Cmm laretitsc tträccun habttuiin ci m inſtidls? Kadimpletemn arphenfe ibalePun)en en Galer)gen 1 inbadb)intenebr t. mett i lam nNe an Eletentbes nnlexcneleien undenn in n 1— Arbſepanülelts e rle udtdefane n ueretAndten tsteeeinmaeſern it ddrileVeniepp ee tylanrstonini e täspedeſenil ae iadeglätaics ä deehelranätt Lcttäopateeht Kertnieoe d wmnne eci lr irgluteram 6 nwegternm& u tmetamwom. in ſiminein 4 — Intisintonm 4 damesmielal„ aTnenc. iaminrbebn* Tifüit d Cnna 4 ht nülre. R, e — A — b Lunpei 27 lwran maewe. . Mätecer 8 n. dalae 1 1r AI 1 n 5 dna ſa — — — =. — —— —— =— t: ulni 1n krin 2 — —= S 1G Earimmam ed lumm d e Seauk en en zadnegita i,& hembeee wi e nenubil àd ammüläns 1 a ncctxran 1 ant üda clau at rnr dienichtth,: 6 a sdccersetia 4 Eunr womüicna (1* nttur anſ h1* bwunlell 1 drs drka ar enaren iide on rn qnxini 9a2 arr. Abo hth 1 aicct Aateli 5, mötthauriuh 0 d er⸗ Vcpate3. d0 e ii henoilig u K tdeereli. d Iöcls s m am pep StisDuse 1 4. aganickun A Iksdis d*. cut = — .. ſecundum Matthæum. 4³ tollent te, ne ſorte offendas ad lapidem eum diſcipuli eius, et aperiens os ſuũ do⸗ L uc. 6. q vedẽ tuum. Ait illi leſus rurſum. Scriptũ cebat eos, dicẽs: Beati pauperes ſpiritu, Pf. 37. Dat4e eſt Non tentabis dominũ deũ tuũ.Ite⸗ qm̃ ipſorũ eſt regnũ cœlorũ. Beatt mites* rum aſſumpſit eũ diabolus in montẽ ex qm̃ ipſi poſsidebũt terrã. Beati ꝗ lugẽt, Iſa. 65. b cellum ualde,& oſtendit ei omnia regna qm ipſi cõſolabuntur. Beati qui eſuriunt mũ dt.& gloriam eorũ, et dixit ei: Hæc et ſitiũt iuſtitiã, qm̃ ipſi ſaturabunt. Bea- omnia tibi dabo, ſi cadẽs adoraueris me. ti miſericordes, om ipſi miſericordiã cõ me Tunc dicit ei leſus: Vade* ſatana, ſcri ſequẽtur. Beatt mũdo corde, qm̃ ipſi de Dutésc ptum eſt enim: Dñm deum tuã adora⸗ uidebũt. Beati pacifici, qm æ filij dei uo: jpſ 0. d bis,& illi ſoli ſeruies. Tunc reli quit eum cabunt᷑ ·¶ Beati qui perſecutionẽ patiũ tur Pſal.2 42 diabolus,& ecce angeli acceſſerunt,& propter iuſtitiã, Im̃ iplorũ eſt regnũ cex. miniſtrabant ei. Cum autẽ audiſſet Ieſus lorũ. Beati eſtis cum maledixerint uobis ꝙ loannes tradttus eſſet, ſeceſsit in Ga⸗ hoies, et perſecuti uos fuerint,& dixerĩt e am, et relicta ciuitate Nazareth, ue⸗- omne malũ aduerſum uos mẽtientes, pro mi,& habitauit in ciuitate Capharnaũ pter me: gaudete et exultate, oſi merc es maritima, in finibus Zabulon& Neph ueſtra copioſa eſt in cœlis: ſic enim per- thali, ut adimpleretur quod dictũ eſt per ſecuti ſunt prophetas qui fuerunt ante Nrr. c Iſaiam propheti: Terra Zabulõ et ter- uos. Vos eſtis ſal terræ. Quod ſi ſal eua- 1u4e ra Nephthali, † uia) maris trans Iorda, nuerit, in quo ſalietur: ad mhilum ualet lan. 4 f nem † Galilææ) gentium populus quir ultra, niſi ut mittatur foras, et conculce- In..᷑ ambulabat) in tenebris, uidit lucem ma⸗- tur ab hominibus, uos eſtts lux mundi. Mar. 8 miam gnam,& fedentibus in regione umbræ Nõ poteſt ciuitas abſcondi ſupra montẽ Luc 978 ſbiebat mortis luc orta eſt eis. Exinde cœpit le, poſita, ſ neq; accendunt lucerni,& po Mar. a 5 1 O ſus prędicare, et dicere: Pornitentiã agi- nunt eam ſub modio, ſed ſuper candela⸗- u 6. 9. 5 vmopin te, appropinquabit) em̃ regnũ cœlorf. brũ, ut liceat omnibus qui in domo ſunt. ,1. e t Ambulans autẽ leſus iu-cta mare Gali⸗ Sic luceat lux ueſtra corã hominibus, ut 4 büla les,) uidit duos fratres, Simonẽ qui uoca uideant opera ueſtra bona,& glorificẽt tur Petrus, et Andreã fratrẽè eius, mitten/ patrem ueſtrum qui in cœlis eſt. Nolite Iar.. a tes rete in mare(erant enim piſcatores) putare, qm ueni ſoluere legem, aut pro- luc.„a et aitillis: Venite poſt me. et faciã uos fie phetas:non ueni ſoluere. ſed adimplere: 1.16.4 ripiſcatores hominũ. At illi continno re- Amen quippe dico uobis, donec tranſe-. Hcis retibus ſecuti ſunt eũ. Et procedẽs at cœlũ et terra, iota unũ aut unus apex inde, uidit alios duos fratres, 1acobũ Ze- non præteribit à lege donec omnia fiãt..„ h D bedei, et Ioannè fratrẽ eius in naui cum Qui ergo ſoluerit unum de mandatis* Zebedęo patre eorũ reſic ẽtes retia ſua, iſtis minimis, et docuerit ſic homines, mi et uocauit eos: illi aũt ſtatim relictis reti, nimus uocabitur in regno coœlorum, qui hus& patre, ſecuti ſunt eum. Et circu- aũt fecerit, et docuerit, hic magnus uoca bat lelus totam Galilæã, docens in ſy- bitur in regno cœlorũ. Dicor aũt) uobis enins nmagogis eorum,& prædicans euangeliuũ quia niſt abundauerit iuſtitia ueſtra, plus kegni, et ſanans omnem languorẽ,& om q ſcribarũ et phariſgorõ, zon intrabitis ma nem infirmitatẽ in ppro. Et abijt † opi/ in regnũ cœlorum. Audiſtis qura dictuum nio) eins in totam Syrtam, et obtulerunt eſt antigs? Non occides, qui aũt occide Esc. 29. C ei omnes male habentes, uarijs languori rit: reus erit iudicio. Ego aũt dico uobis, Deu. 5⸗5h bus& tormentis comprehenſos,& qui quia omnis ꝗ iraſcitur fratri ſuo, reus e- dæmonia habebant,& lunaticos,& pa⸗ rit iudicio. Qui aũt dixerit fratri ſuo, ra- ralyticos,& curauit eos,& ſecutæ ſunt ea, reꝰ erit cõſilio. Qui aũt dixerit, fatue, D eum turbæ multæ de Galiloa,& Deca- re' erit gehẽnę ignis. 8i ergo offers mii- poli,& de Ieroſolynis,& de ludæa, no tuũ ad altare, et ĩbi recordatus fueris, & de trans Iordanem. qa frater tuꝰ habet aliꝗ d aduerſum te. re C Enarrantur otlo beatitudmes,. ſque ibi munꝰ tuũ añ altare, et uade priꝰ 1·Pet.2. e Euangelcæ profecliones. recõᷣciltare fri tuo. e 1ãc uentens offeres T uc. „— ⸗ 0* (ap. V. munꝰ tuũ. aſto cõſentiẽs aduerfario tuo= uc. 12.8 4—„ 3. 4127277 2* montem, et cũ ſedillet, acceſſerũt ad te aduerſarius iudici,& iudex tradat te 1 8 X7 Idenaute lens turbas, aſcendit in cito dum es in uia cũ eo, ne forte tradat 2 um miniſtro f 1 Tyoſfe pha. fol: 1 △ winiſtro,& in carcerẽ mĩittaris. Amẽ di- coo tibi, nö exies inde donec reddas no- ExX. 20. C uiſsimũ quadrantẽ. Audiſtis ꝗa dictũ eſt Inf. 8. b antiquis: Nö moœchaberis. Ego aũt di Mar. 5. g. co uobis, ꝗa oĩs ꝗ uiderit multerẽ ad cõ- Plahn. 24. cupiſcendũ 93, iã mœchatus eſt eã in cor de ſuo. Qu ſi oculus tuus dexter ſcan⸗ dalizat tẽ, eruè eũ, et prõſſc& abs te: expe 4 dit em̃ tibi ut ꝑeat unũ mbrorũ tuorũ, qᷓ;ᷓ totã corp tuũ mittatur in gehennã ignis · Et ſi dextra manus tua ſcãdalizat te, abſcinde eã, et proijce abs te, expe dit em̃ tibi, ut pereat unũ membrorũ tuorũ, qᷓᷓ torũ corpus tuũ eat in gehennã. Di/ ctã eſt aũt⸗h Quicũqʒ dimiſerit uxorem ſuã, det ei libellũ repudij. Ego aũt dico uobis, quia oĩs qui dimiſerit uxorẽ ſuã, excepta fornicationis cauſa, facit eã moœ chari, et qui dimiſſam duxerit, adulterat. L. ea. rad lterũ audiſtis, quia dictũ eſt antiquis: 1 B 20. 5 Nõ periurabis, reddes aũt dño iuramẽta P. b tua. Ego aũt dico uobis nõ iurate omni eut. 3. P no, neq́; per coœlũ, quia thronus dei eſt: neq; per terram, quia ſcabellum eſt pedũ F eius: neq; per Ieroſolymã, ꝗa ciuitas eſt magni regis: neq; ꝑ caput tuũ iuraueris. ꝗa nõ potes unã capillũ albũ facere, aut Iac. 5. C nigrũ.i Sit aũt ſermo ueſter, eſt, eſt, nõ, nõ, quod aũt his abundantius eſt, à malo Hxo. 21. d eſt. Audiſtis quia dictã eſt: Oculũ pro Den. 9. d oculo,& dentẽ pro dente. Ego aũt dico Leu. 14. d uobis nõ reſiſtere malo: ſed ſi quis te per Luc. 6. e cuſſerit in dextrã maxxillã tuã, præbe illi 7. Co. s. D.& alterã, Ii et ei qui uult tecũ in iudicio cõtendere,& tunicã tuam tollere, dimit- te ei& palliũ,& quicunq́; te angaria- uerit mille paſſus, uade cum illo& alta Deut. 15.b duo. Qui aũt petit àte, da ei,& dolen- ti mutuare, ne auertaris. Audiſtis quia L eu.: 5. d dictũ eſt: Diliges proꝛcimũ tuũ,& odio G habebis inimicum tuum. Ego autẽ dico uobis: Diligite inimicos ueſtros, bene- Luc. s. de facite his qui oderunt uos,& orate ꝓ perſequentibus, et calũniantibus uos, ut ſitis fllij patris ueſtri qui in cœlis eſt, qui ſolem ſuum oriri facit ſuper bonos et ma Oos,& pluit ſup er iuſtos et iniuſtos. Si e- nim diligitis eos ꝗq uos diligunt, quã mer habetis: cedem † habebitis:)nonne& publica- ni hoc faciunt: Et ſi ſalutaueritis fratres ueſtros tantum, quid amplius facitis:nõ qui in cœ- ne& ethnici hoc faciuint: Eſtote ergo lis eſt. los perfecti, ſicut& pater ueſter oœ- leſtis) perfectus eſt. Q26 Deu. 24. a Infr. 19. b Mar. 10. b Luc. 16. d 2. Cor. 7. b Euangelium ¶ Qud eleemoſßma danda, ieiunandi, orâ, dum, deo ſeruiendum.(ap. VI. A tendite ne iuſtitiã ueſtram faciatis corã hominib', ut uideamini ab eis, alioquin mercedẽ nõ habebitis apud pa trẽ ue ſtrũ qui in cœelis eſt. Cũ crgofacis eleemoſynã, noli tuba canere añ te, ſicut hypocritę faciũt in ſynagogis/etin uicis ut honorificẽtur ab hominibus:amè dico uobis,receperũ t mercedẽ ſuã. Ie aũtfaci ente eleemoſynã, neſciat ſmiſtra tua ꝗd faciat dextera tua, ut ſit cleemoſyna tua in abſcõdito, et pater tuꝰ ꝗ uidet in ab- in pnal ſcõdito, reddet tibi.£ Et cũ oratis, nõ e-⸗ Ppatu i ritis ſicut hypocritę, ꝗ amãt in ſynago- gis et in angulis platearũ ſtantes orare, ut uideãtur ab homimbus, amt dico uobis, receperũt mercedẽ ſuã. Iu aũt cũ orxaue/ ris, intra in cubiculũ tuum, et claulo oſtio ora patrẽ tuũ in abſcõ dito, et pater tuus q uidet in abſcõdito, reddet tibi. Oran- tes aũt nolite multũ loꝗ, ſicut ethnicifa- ciũt:putãt em̃ ꝙ; in multiloꝗo ſuo exau/ diãtur. Nolite ergo aſsimilari eis, ſcit em̃ pater ueſter ꝗd opus ſit uobis, anteq́; pe tatis eũ.· Sic ergo uos orabitis:ſ Pater no 1, uc. u a ſter, qui es in coœlis: ſanct ficet᷑ nomẽ tuũ. Adueniat regnũ tuũ. Fiat uolũtas tua, ſi⸗ cut in cœio et in terra. Panẽ noſtrũ ſuper ſubſtãtialẽ da nobis hodie. Et dimitte no bis debita noſtra, ſicut et nos dimittimꝰ debitoribus noſtris.Et ne nos inducas in tentationem. Sed libera nos à malo. x Amẽ. Si em̃ dimiſeritis hominibus pec/ cata eorũ, dimittet& uobis pater ueſter cœleſtis delicta ueſtra. Si aũt nõ dimiſe/ ritis hominibus, nec pater ueſter dimittet uobis peccata ueſtra. Cũ autt᷑ ieiunatis, nolite fleri ſicut hypocrite triſtes, exter- minãt em̃ facies ſuas, ut appareãt homini bus ieiunantes. Amẽ dico uobis, quia re- ceperunt mercedem ſuã. Tu aũt cum je⸗ iunas unge caput tuum, et faciem tuam laua, ne uidearis hominibus ieiunans, ſed patri tuo qui eſt in abſconſo, et pater tu⸗ us qui uidet in abſconſo, reddet tibi· No lite theſaurigare uobis theſauros in tere ra. ubi ærugo& tinea demolitur et ubi fures effodiunt,& furantur. Theſauriza- te autem uobis theſauos in cœlo, ubi ne que ærugo, neq; tinea demolitur, et ubi fures non effodiunt, nec furantur. Vbi enim x eſt theſaurus tuus, ibi eſt& cor tuum..„,& Lucerna corporis tui, eſt oculus un ſec atabstu u c Kidũ erlt.dl: tud Wele- vequ no corhus lerp umsgn ſtenede daing enu u füſerune, ute dacta ermn dllgen raleri conner.N neet ninané lle tiſtiemme uuttr. n copch tkt 96 ruina loccd ekkmeguun Rehic. dä ſcrtnegpmeun, anwrra uparrue lia. Jonnetoomng düabucktuncgl Aadgurilriandn aardswdlnn Baltazgn qmolden nanegect. Mdan wnoninomi gerd lenmemarikadin aos ſdeckh Lar tur, keblevett, wäier)der Noli dene:Cuidmih Whemus argoocp Danggentesmunu etercua tbomnd dabeiunns dcs, Ehec onna Voltzegpböüelien linokuinäüsbo tdi mlinln legeranenemi tagehnuj N leulene 4 1) Nolteca 3 rttegnelngadei à di abiann, rdeit KLtenerj 9 düte hännant AUdrlotonölide dan o Pratern. emnnann weij 48 vränände 4 ltenrsxeär po mhatraümagr 2 t jetone— Azcomens b ddiurucdi d fülae dd 1 rKtah 2 6 —,—— — — 1 4 ſecundum Mattheum. M jgitut gi* Ooukuis tuꝰ fuerit ſimplex, totã cor⸗ 4 wici 3 pus tuã lucidũ erit. Si aũt oc us tuus fue⸗ ¹ 2 4 aaat rit nequã, totũ corpus tuũ tenebroſum e⸗ 2n 1 Vaüa rit. S1 ergo lumẽ ꝙ inte eſt, tenebrę ſunt, d e lcrha b 1314.C ipe tenehre quãte erunt: Nemo põt duo ü aaa bus dñis ſeruire, aut em unũ odio habe- Prauf ai bit, et alterum diliget, aut unũ ſuſt nebit, ü 4 e et alterũ contẽnet. Nõ poieſtis deo ſer- * iana wire, et mãmong. ldeo dico uobis, ne ſoli 1 5 mrür* citi iitis anmmæ ueſtræ quid manducetis, 4 du ent. neq; corpori ueſtro ꝗd induamini, Non a e tanu ne anima plus eſt ꝗᷓ eſca, et corpꝰ plus q́; , gn. eh D ueſtimentum Reipicite uolatilia coeli q aum, 5 ſau ſlaue nõ ſerunt neq; metunt, nec congregant 5 rnaesn u pet.zb in horrea, et pater neſter cœleſtis paſcit AI unten. 4d illa. Nonne uos magis pluris eſtis illis: 11 an atlin Quis aũt ueſtrum cogitans, poteſt adijce an tri ag,. read Katurã ſuã cubitum unum: Et de † Knüſuaxh rtimen ueſtimẽtis) quid ſoliciti eſtis: Cõſydera- to te lilia agri qmodo creicunt, nõ laborãt, äg neque nent. Dico autẽ uobis, qm̃ nec Sa 1ts 1— uücgim lomon in omni gloria ſua coopertus eſt 61 5 nütnn autem ſicutunum ex iſtis. Si T em̃)tœnum agri, 6 wrmin quod hodie eſt„& cras in clibanum mit Sloynui nnimæ titur, deus ſic ueſtit, quanto magis uost a e pensann,, ie an ainit à Me ünäputs 2 e tm din Fr wüöbohele d3 Hrita, iuam 4 r rsumi Vie un arrczedldmme 17 2 kLimteriten a ruteetan — 46 modicæ) fide:: Nolite ergo ſoliciti eſſe, dlcentes: Quid mãducabimus, aut quid bihemus, aut quo operiemur: hęc enim omnia gentes inquirunt. Scit enim pater ueſter, qua his omnibus indigetis ˖· Quæ- nite ergo primum regnum dei,& iuftitiã elus,& hæc omnia adijcientur uobis. Nolite ergo ſoliciti eſſe in craſtinum, cra ſtinus enim dies ſolicitus erit ſibijpſi:ſuf- Hleit diei malitia ſua. 2* 8... 121 2 uen( Temerariè nemo iudicandus, marari- in en ateyunan tæ ante porcos nõ ponẽdæ. Cap. VII. 1d Olite iudicare, et nõ iudicabimi 10 e beln.(inn 1 Nirnkhpr at eesſusee bd drnAniäiti a an rtemii li, in nipet wun tie 4 c en Shemirbotes u D kintith l 3 bin abſconiatibt fe ucböbtn 1 Athe Wit uwniu L. Nni.) Nolite condẽnare, et nõ condẽ ieemini nabimini. In quo em̃ iudicio iudicaueri- Lus. tis, iudicabimini, ſſ et in qua mẽſura mẽſſ — 4 fueritis,&& remetiei uobis. Quid autẽ enh uides feſtucã in ocko fratris tui,& trabẽ nun. in oculo tuo nõ uides: Aut qmodo dicis fratri tuo: Frater, ſine eijciã feſtucam de oculo tuo, et ecce trabs eſt in oculo tuo: Hypocrita, eijce primum trabẽ de oculo tuo, et tũc uidebis eijcere feſtucã de ocu- wuul lo fratris tuſ. Nolite dare ſanctum canibꝰ m eium nt B neq; mittatis margaritas ueſtras ante por 1 nämne lu. c. Cos, ue forte conculcent eas pedibꝰſuis, 6 r muub.c& canes conuerſi dirumpant uos. Peti- o dunt,R 1 1 lu n. b te,& dabitur uobis: quærite,& inueni 1 de an i wou etis: pulſate, et aperietur uobis. Oĩs em̃ 1n nera uS qui Nar. 4. e Luc. 6.f 4⁰ ⁴ qui petit accipit: et ꝗ quęrit, inuenit:& pullanti aperietur. Aur quis eſt ex uobis homo, quẽ ſi petierit filius ſuns panè, num quid lapidẽ porriget ei: Aut ſi piſcẽ petie ru, nung d ierpentẽ porriget ei? di ergo uos cum iitis mali noſtis bona data dare fllijs ueſtris, quãtò magis pater ueſter qui in cœlis eſt, dahu bona petentibus ſe: 7 Oia ergo quęcunq; uultis ut faciant uo- bis hoies, et uos facite illis. Hęc eſt cim lex et, ꝓphetę. Intrate per anguſtã por- tã, ꝗa lata porta, et ſpacioſa uia eſt qᷓ du- cit ad perditionẽ, et multi ſunt qui intrãt per eã. Quta) anguſta porta, et arcta uia eſt quę ducit ad uitã, et pauci ſunt ꝗ inue niunt eã. Attendite à fallis ꝓphetis, ꝗ ue niũt ad uos in ueſtimẽtis ouiũ, intrinlecꝰ autem ſunt lupi rapaces, à fructibus eorũ cognoſcetis eos. Nunꝗd colligunt de ſpi nis uuas, aut de tribulis ficus? ſ Sic omnis arbor bona, fructus bonos facit: mala aũt 16.6 lae.à Luc. s. e ita Tob. 4. C Luc. 13e Quoniam C arbor, malos fructus facit. Non poteſt autem arbor bona malos fructus facere, neq; arbor mala bonos fructus ſacere. i Oamnis arbor quæ non facit fructum bo- num, excidetur,& in ignẽ mittetur. Igit ex fructibus eorum cognoſcetis eos. Nõ omnis qui dicit mihi: Dñe, dſe, intrabit in regnũ cœlorũ, ſed qui facituoluntat? patris mei qui in cœlis eſt, ipſe intrabit in regnum cœlorũ. Multi dicent mihi in illa die: Domine, domine, nonne in nomine tuo prophetauimꝰ, et in nomine tuo dęmonia eiecimus,& in nomine tuo uirtutes multas fecimus: Et tũc confite- bor illis: Quia nunquam noui uos:ſl di- ſcedite à me oẽs ꝗ operamini iniquiiatè. Omnis ergo qui audit uerba mea hæc, et facit ea, aſimilabit᷑ uiro ſapiẽti qui æ- dificauit domũ ſuã ſuper petrã, et deſcen dit pluuia, et uenerũt flumina, et flauerunt uenti, et irruerunt in domum illã,& non cecidit, fundata enim erat ſuperpetram. Et omnis g audit uerba mea hęc, et nõ facit ea, ſimilis erit uiro ſtulto qui ædifl- cauit domum ſuam ſuper arenam,& de⸗ Sup.„, e Lucze t Pfalm. 24. Luc. 13. f Luc. 6. g Rom: 2.b lac. r. ſcendit pluuia,& uenerunt flumina,& flauerunt uenti,& irruerunt in domum illam,& cecidit,& fuit ruina illius ma- gna. Et factum eſt, cum conſummaſſet Ieſus uerba hæc, admirabantur turbę ſu per doctrina eius. Erat em̃ docens eos ſicut poteſtatem habens,& nõ ſicut ſcri bæ eorum,& Phariſæi. Ielus 2 Mar 1. 4 15 4 e e 3 — “— 8 ͤͤ 9 b Buangelium iſenban win 2 Ceſus leproſum midat, centu=onis pue, mortuos ſepelire mortuos ſuos. Et alcen viem Kyerram rum ſanat, ſocrum Peiri a febre dente eo in nautculã, ſecuti ſuut eũ quci- auncunleu 1 a curat, Oc. Cap. VIII. puli eius, et ecce motus maguꝰ factus eſt n sobbihi cch Vm autem deſcendiſſet leſus de mõ in mar:, ita ut nauicula operiretun fludi- Pprecnn pablican A te, ſecutæ ſunt eum turbæ multæ,& bus, ipſe uero dormiebat. Bt acceſſerunr I ntucn moilter u ecce, leproſus ueniens, adorabat euun, di ad eũ diſcipuli eius, ei ſuſcnauerũt eum, ba urNehektope cens: Domine ſi uis, potes me mundare. dicentes: Dñe, ſa ua nos, perimus. Et d- skämehndentbe Et extendens leſus manum, tetigit eum, cit eis Ieſus: Quid timidt eſtis modice R- en quidet Müe dicẽs: Volo, mundare. Et cõfeſtim mun dei: Tunc ſurgès imperauit uentis etma- nicüleldnm dat eſt lepra eius. Et ait illi leſus: Vide ri, et facta eſt tranquillitas magna Porro Aüuufen Leu. 4. a nemini dix eris, ſed uade,]] oſtendete ſa- homines mirati ſunt, dicentes: Qualis eſt TAipuildanns cnm Luc. 7. a cerdoti, et offer munus tuũ qd præcepit hic, quta uenti et mare obediunt ei: Et Finte ſeimmoire Moy es, in teſtimoniũ illis. Cum aũt in troiilet Capharnaũ, acceſsit ad eũ centu- rio, rogis eum, et dicens: Oñe, puer me* iacet in domo paralyticꝰ, et male iorque tur. Et ait illi leſus: Bgo uentã,et curabo eum Btreſpondens cẽturio, ait: Dñie nõ ſum dignus ut intres ſub tectum meũ, ſed tantũ dic uerbo, et ſanabitur puer meus. Nam et ego ſum ſub poteſtate conſtitu- tus, habens ſub me milites,& dico huic: Vade, et uadit: et alij: Veni, et uemt, et ſeruo meo: Fac hoc, et facit. Audiens au B tem leſus, mit atus eſt, et ſe quentibus ſe di ? xit: Amen dico uobis, nõ inueni tantam ſidem in lſrael. Dico autẽ uobis, ꝙ mul- Malac.:. ti ab Oriente et Occideme nenient,& recumbent cum Abraham, et Iiaac, et Ia cob in regno cœlorum: fHiij autem regni eijcient᷑ in tenebras exteriores, ibi erit fletus et ſtridor dentũ. Et drxit leſus cẽ- turion: Vade, et ſicut credidiſti fiat tibi. Et ſanatus eſt puer ex illa hora. Et cum ueniſſet Ieſus in dominn Petri. uidit . ſocrũ eius iacentem, et febricitantẽ, et te- Mar fe mauſ Ll,er un iſit eam ſebris,& Luc. 4. f& miniſtrabat ei. Vecpere au- e.. g fen facto, Pbrlerdt ci multos dęmonia IOan. 7. S abentes,& eijciebat ſpiritus uerbo,& ret quod dictã eſt per Iſatam prophetã, Ifa. 33. P dicentem: Ipſe infirmitates noſtras ac- a. Pe. 2. d cepit,& ęgrotationes noſtras multas por tauit. Vidẽs autẽ leſus turbas circum ſe, iuſsit diſcipulos ire trans fretum. Et ac- cedens unus ſcriba, ait illu Magiſter, ſe- quar te quocunq; ieris. Rt dicit ei leſus: Vulpes foueas habent,& uolucres coœ li nidos: ſilius autem hominis non habet ui caput ſuum reclinet. Alius autem de Aiſcipulis eius ait illi: Dñie permitte me Ptimum ire, et ſepelire patrem meum le- ſus autem au illi: Sequere me,& dimitte mos⸗ omnes male hahentes curauit, ut adimple cũ ueniſſet Ieſus trans freium in regionẽ Mar.. ven uſnonieunmm Geraſenorum occurrerunt ei duo haben Lu 3 4 Aanqtpolm unü tes dæmonia, de monumentis exeuntes, hh camilisckiponi ſeui nimis, ita ut nemo poſſet tranſire per n cunaufereurabe uiam illam. Nt ecce, ciamauerunt, dicen ſeiunadant-Nemoan tes: Quid nobis eßt tihi lefu fiſi dei: Veni alui pumnäbin ſtihuc ante tempus torquere nos: Brat uüüein penuän autẽ non longe ab illis grex multorum Keig lmee porcorum palcens. Demones autem 1o- gabant eum, dicentes: Si eijcis noslunc, mĩtte nos in gregem porcorum. Et aitil lis: Ite. At Mi ex euntes abterunt in por waum inattesueteres rutta&uinum en eennt Fedunmnoc- drinan ce anbocon cos:& ecce magno impetu abijt totuss. ſvaanſealegs ete grex per pręceps in mare, et mortui ſunt rii,Kiddaldten in aquis. Paſtores autẽ fugerunt,& ue- 8 nientes in cuntatem, nimetauerunt hæc rene nanütan upe, omnia, et de ijs qui dæmonia habuerãt. lnlcaged Er ecce tota ciuntas exijt obuiã leſu. Bt s Rtcccemüler uiſo eo, rogabant eum ut tranſirei Afini- mnezitniem. bus eotum. 4 wiiitabrm ¶ Faralticus ſanatur. C(ap. IX. renmiatrate, T accendès lefus in nauiculã trausfie A e ned tauit, et uenit in ciuitatẽ ſuã. Et ecce aai K 1 offere bat ei paralyticũ iacttẽ in lecio. E emd fun 6 1 uidens leins fidẽ Mlorũ, dixitparalytico: rienilada 3 Cõfide ſili remittumi tibi peccata tua.Et 1 timmxnirn 4 ecce ꝗdã de ſeribis duxerũt intra ſe: Hic tu unm blaſphemat. Et cũ uidiſſet leſus cogita anclan tiones eorũ. dixit: Vrꝗ cognatis ma enii a 6 keinnnn. la in cordibus ueſtris: Quid eſt facilius atätr 4 m dicere: Dimittuntur tibi peccata tua, an eäag aun dicere: Surge,& ambula: Vt autt ſciatts laſh— 18 qa fliius hols habet poteſtatẽ in terra di⸗ trdan naclig mittẽdi peccata, tunc ait paralytico: Sur bwetic einde, ge, tolle lcctũ tuũ, et uade in domu tuia- umiid Htſurrex u, et abijt in domũ ſuã. Viden⸗ üma au tes autem turbe timuerũt, et gloriſicaue- tkeen ir rũt deum qui dedit poteſtatẽ talẽ homu N. ub., dürd) rülsg 5 bus. Erx cum tranſiret inde Ieſus, ui⸗ R. 1. 2 i aunuceſ dit hominem ſedemtem in telonio, Mat L. kaeßedema iæum nomine. Et ait illi: Sequere me- ¹nr akanu + 4 1 ll.* 14 Bi Surgens, ſccutus eſt eum, Et factum wräa 6 18 — ———— G½ tLba a p ena A se R dib — un ſam len A kcare 1 Snmae 3 jexmnte 4 e mede 1& e cpnan Sn ſorsui, . M 1 a taxn ua. 1) H tjſs qitm, 12* cuwen 1 Ao V en. iu ſauk. l Klelsuun! A 4 anatncuin ar ſuoün 0 1elemmaie p lerdstui n. Ntainbi — — — 4 Errumm e 2 eKatut⸗ en 1 au Sabeyytid 1 d rbenmru J o ünä tu, 3 r addinie 1 Ma ndetmeit 1 firmta Nlar. Vnittunt.& ambo conſeruantur. Hęc illo Duodecim autem †diſcipulorũ)nomina Luces. floquente ad eos, ecce princeps unus ac- ſunt hæc: Primus Simon qui dicitur Pe- eſt, diſcumbente eo in domo, ecce multi publicani& peccatores ueniètes, diſcũ- bebant cum leſu& diſcipulis eius. Et ui L: I 5 Paue 1 ſecùndum Matthæum. 405 dicens: Videte ne quis ſciat. Illi auté exc. untes diffamauerũt eum in tota terra alla. Egreſsis autẽ tllis, ecce obtulerunt ei ho- * B dentes phariſęi, dicebant diſcipulis eius: minem mutum, dę monium habentem Et Okes. lnta 12.2 rim. C adpœni antiam, Mlur. 2. c aut lu z8 19 3.d Quare cum publicanis& peccatoribus manducat magiſter ueſter: At leſus au- diens, ait: Non eſt opus ualentibus medi- cis, ſed male habentibus:euntes autem di- c ſcite quid eſt: Miiericordiã uolo& nõ ſij Bt circuibat leſus omnes ciuitates& ſacrificiũ of nim ueni uOcarc iuſtos, ed ꝑeccatorest. Tunc acceſſerũt ad eum diſcipuli lIoannts dicentes: Quare nos& phariſæi ieinnamus frequenter, diſcipuli em tui non ieiunant: Et ait illis Ieſus: Nunqd poiſimi filij ſponſi lugere quan diu cum iltis eſt ſponſus: Venient autem dies cum auferetur ab eis ſponſus,& tuuc hieiunabunt. Nemo autem innnittit com miſſurã pannt rudis in ueſtimentũ uetus: toliit emm plenitudinẽ eius à ueſtimẽto, & peior ſciiſura ſit. Neq; mittunt uinum nouum in utres ueteres, alioquin rumpun tur utres,& uinum effunditur,& utres pe ⸗ eiecto dę momo, locutus eſt mutes,& mi- Rogate ergo dominũ meſsis, ut Tmuttat. raię ſunt turbę, dicentes: Nunquam appa ruit ſic in Ifrael. Phariſei autẽ dicebani: In principe dæ momorũ eijcit dæmones, Mar. 13. C caſtella, docẽs mſynagogis eoꝶ,& prę Lucę 11.5 dicans euangeliũ regni,& curans omnẽ languorẽ& omnem infirmitatẽ. Vidẽs autem turbas, miſertus eſt eis, quia erant uexati,& iaceutes ſicut oues non haben tes paſtorem. Tunc dicit diſcipulis ſuis⸗ Meſsis quidẽ multa, operarij autẽ pauci. Mar. g. e Lucę 10.2 1. eijciat operarios in meſſem ſuam. ¶ Docetur admmiſtratioò ue rbi. (aput X. T conuocatis duodecim diſc ipulis ſit is, dedit illis poteſtatem ſpirituum im mundorum, ut eijcerent eos,& curaren: 4 Mar. z. b Lu-s. b O reunt. Sed mnum nouum in utres nouos omnem Ianguorẽ,& omnem m firmitatẽ. ceſsit,& adorabat eum, dicens: Dom ine ſilia mea modo defuncca eſt, ſed ueni, im- pone manũ tuam ſuper eam,& uiuet. Et lurgens leſus, ſequebat eum,& diſcipuli cius. Et ecce mulier queę ſanguinis fluxũ patiebat᷑ duodecim anms, acceſsit retro, C tetigit imbriam ueſtimenti eius. Dice bat enim intra ſe: Si tetigero tantum ue- ſtimentum eius, ſalua ero. At lIeſus cõuer ſus,& uidens eam, dixit: Conſide filia, fi- des tua te ſaluam fecit. Et ſalua facta eſt mulier ex illa hora. Et cum ueniſſet leſus in domum principis,& uidiſſet tibicmes & turbam tumultuantem, dicebat: Rece dite, non eſt enim mortua puella, ſed dor- mit.& deridebant eum. Et cum eiecta eſſet turba, intrauit,& tenuit manũ eius, & dixit: Puella ſurge. Etſurrexit puella. Et exijt fama hæc in uniuerſam terram. Et tranſeunte inde lIeſu, ſecuti ſunt eum duo cxæci clamantes& dicentes: Miſe- rere noſtri fili Dauid. Cum autẽ ueniſſet apoſtolo trus,& Andreas frater eius, Philippus& 4 Bartholomęus, Iacobus Zebedet,& Io- annes frater eius, Thomas,& Mattheęus publicanus,& lacobus Alphei,&* Tad dęus, Simon Chananeęus,& lIudas iſca- riotes, qui et tradidit eũ. Hos duodeeim miſit Ieſus pręcipiens eis,& dicẽs: In una gentium ne abieritis, et in Ciuitates Sama Lu.5,³. 0 ritanorum ne intraueritis, ſed potius ite* Had oues quę perierunt domus Iſrael. E- untes autẽ ptędicate, dicentes: Quia Tap abbropis propinquabit) regnum cœlorum. Infir⸗ Auauuit mos curate, mortuos ſuſcitate, leproſos mundate, dęmones eijcite: gratis accepi- ſtis, gratis date. Nolite polsidere aurum, neq; argentum, neq; pecuniam in zonis ueſtris: non peram in uia, neq́; duas tuni cas, neq; calceamenta, neque uirgam, di- B gnus enim eſt ſ operarius cibo ſuo. In L u. ie. C quamcunq; autem ciuitatẽ aut caſtellum 1. Tum. 6 intraueritis, interrogate qui in ea dignus 4 ſit,& ibi manete donec exeatis. Intrãtes Lebbæxus qui cogno minatꝰ eſt. Mar. s.3 Ck 3* g . 4* D domum. acceſſerũt ad eum cęci. Et dtxit autem in domum, ſalutate eam, dicentes: eis Ieſus:Creditis quia hoc poſſum facere uobis: Dicunt ei: Vtiq; domine. Tunc tetigit oculos eorum dicens: Secundum Kdem ueſtram fint uobis. Et aperti ſunt oculi eoruun& cõminatus eſt illis leſus, dicen.: Pax huic domui. Et ſi quidem ſuerit do- mus illa digna, ueniet pax ueſtra ſuper eam. Si autem non fuerit digna, pax us- ſtra reuertetur ad uos. Et quicunq́; non receperit uos, neque audiexit ſermones e‚ros, illa neſtros, exeuntes de domo uel ciuitate, Act. 15,g. Hexcutite puluerem de pedibus ueſtris. Amen dico uobis, tolerabilius erit terræ Sodomoꝶ& Gomorrhæorã in die iudi Lu.io· a cij. ꝗᷓ illi ctuitati. Ecce ego mittouos ſicut oues in medio luponꝶ · Eſtote exgo prudentes ſicut ſerpentes,& ſimplices ſi⸗ cut columbę. Cauete aũt ab hominibus. Tradent em̃ uos in cõcilijs,& in ſynago gis ſuis flagellabunt uos,& ad præſides, &ʒ ad reges ducemini propter me, in teſti Lu. 14. b monium illis& gentibus. um autem tradẽt uos, nolite cogitare quomodo aut quid loquamini: dabitur em̃ uobis in illa nora quid loquamini:nõ em̃ uor eſtis qui C loquimini, ſed ſpiritus patris ueſtri qui lo quitur in uobis. Tradet autẽ frater fratrẽ in mortẽ,& pater fllium:& inturgẽt filij in parentes,& morte eos afficient,& eri tis odio omnibus hominibus propter no men meum: qui autẽ perſeuerauerit uſq; in finem, hic ſaluus erit. Cum autẽ perſe- quentur uos in ciuitate iſta, fugite in aliã: amen dico uobis, non conſummabitis ci- uitates Iſrael, donec ueniat filiꝰ hominis. Luce 6.ſ Non eſt diſcipulus ſuper magiſtrũ, nec Ioan.:3· b. ſeruus ſuper dñm ſuũ: ſuffi: it diſcipulo, ut &5· ſit ſicut magiſter eius:& ſeruo⸗ficut dñs eius. Si patremfamfliàs Beelzebub uoca uerãt, quanto magis domeſticos eius: Ne ergo timueritis eos. i Nihil em̃ eſt oper- Lu. 3 ·c. tum quod non Treueletur:& occultum, R 13.a quod nõ ſciatur.) Quod dico uobis in te reuelabik: nebris, dicite in lumine:& quod in aure & Lecultf. auditis, prædicate ſuper tecta. Bt nolite quod nõ ſci iimere eos. qui occiĩdũt corpus, animã aũt Kar. 4.c Leur. non poſſunt occidere: ſed potius timete ceum, qui poteſt& animã& corpus per- dere in genennam. Non ne duo pafteres aſſe ueneunt,& unus ex illis non cadet lu per terram ſine patre ueſtro: V eſtri autẽ capilli capitis o?s numerati ſunt. No- Mar. 8. d lite ergo timere, multis paſſeribus melio⸗ L. u.„ c. les eſtis uos. Omnts ergo qui cõfitebit r.b mecoram hominibus, confttebor& ego 2. Tim. z.h eum corã patremeo qul in cwelis eſt: qui Lucg.:a.f autẽ negauerit me coram hominibus, ne gabo& ego eum corã patre meo qui in cœlis eſt. Nolite arbitrari quia pacẽ ue- nerim mittere in terram:non ueni pacem mittere, ſed gladium: ueni enim ſeparare hominẽ aduerſus patrem ſuum,& filiam aduerſus matrẽ ſuam,& nurum aduerſus ſocrum ſuam,& inimiei hominis dome- — ſtici Fuangelium ſtici eius. Qui amat patrem aut ma rem mmlis Venite ꝑplus ꝗᷓ meonõ eſt me dignus:& qui amat aucun lecp blbem fllium aut filiam ſuper me, non eſi me di- ghabe Vent flius Snus. u Et qui non accipit crucẽſuam, et Mic.⸗ Bsldlemceäc ſequit me, nõ eſt me dignus. Qut inuenit Luc 4 äpwawrumpe animã ſuam, perdet iilam:& qut perdide nkt 9.dengn Etutt rit animã ſuã propter me, muemiet eam. Lucę 4 alſslsz⸗unce Qui recipit uos, me recipit:& qui me re- n4 f. 7. dundden in ubutes cipit, recipit eum qui me miſſt. Qui reci⸗ Joan. 2 15e Glanöchlt pit prophetã in nomine prophetę, merce L. u. 10 did Cqdanhur tti dem prophetę accipiet:& qui recipit iu- Ionn. 4z eln P Soeneladt ſtum in nomine iuſti, mercedẽ iuſti acci- aae intnudi dl piet. Et quicunq; potum dederit uni ex Mar.. Kyerfemützilm minimis iſtis calicẽ aquę frigidę, tantum aucbis Tywoendidon in nomine diſcipuli, am en dico uobis, nõ leulcſ churhd btt perdet mercedem ſuam. maudtkgncclic ¶ Prædicat Chr ſtus. Iodnes mittitdiſcipu icſenädedcnie: qui los ad Chriſtum. Cap. X I. ieuiſenuintesqu Tſactum eſt, cum conſummallet leſus an munälenr igne præ cipiens duodecum diſcipulis ſuus, d0. 7.6 mnen conwhb, g. tranſijt inde, ut doceret& prædicaret in itenſbläentin ie ciuttatibus eorũ. Ioãnes autẽ cum audiſ⸗ nilo enpereteponqe ſet in uinculis opera Chriſti, mittẽs duos nteoinbunr on, de diſcipulis ſuis, aitilli: Iu es qui uemu aui MKondld'hecn. rus es, an alium expeciamns: Et reſpon⸗- utenntm Kreacli dens leſus, ait illis: Euntes renunciate lo n. rumin hut anni quę audiſtis& uidiſtis: cæci uident. eanditradinlun, claudi ambulant, leproſi mundant᷑, ſurdi adneliſtiun u p audiunt, mortui reſurgũt, pauperes euan maiaühse gelizani:& beatus eſt qui nõ fueritſcan ahne Fenitealme, dalizatus in me. Iilisautẽ abeuntibus, cœ opertt eli d pit leſus dicere ad turbas de loãne: Quid ureixmmäſ V exiſtis in deſertum undere: arundinè uen w aiamiiſim 4 n0agitatam: Sed quid exiſtis uidere?ho- mnetstegwixni 4 minem mollibus ueſtitum Ecce, qut mol wei ſane en 3— libus ueſtiuntur, in domibus regum ſunt. ſiulren 9 Sed quid cxiſtis ui dere: prophetã: Etiã fanetmſan, prop njimalu,( 3 3 r 15 Hic Ff⸗ dico uobis.& plus q́; prophietã. Eic eſt Iala.3 I epneathl em̃ de quo ſcripiũ eſt: Ecce ego miito apyüut 5 n 1 bA de angelſũ meum ante faciem meam, qui prę eonrpin h parabituiam tuam ante te. Amen dicouo Rardaſtenes i bis, nonſurrexit inter natos mulierù ma dütacii da 1 ior Ioanne baptiſta: qui autẽ minor eſt in uti din 14 Alte, regno cœlorũ, maior eſt 1llo-ſ A diebus L. u. 46, ſaäle ₰ ⸗ 1 Daniga autẽ Ioannis baptiſtę uſq; nunc, regnum ana gaaen 1 cœloꝶe uim patit᷑,& uiolenti rapiunt 1 ayngm od 4 lud. Omnes em̃ propheiæ& lex uſq; ad e aum 1 dlerbae 63 9 Ioannẽ prophetauerunt:& ſi uultis rect- ani igsgeeneg, ¹ 1 dibäcanäc pere, ipſe eſt Elias, qui uẽturus eſt. Qui Mal. 4.bin habet aures audtendt, audiat. Cui aunẽ Lu. 7⸗5 m ilẽ eſti ionẽ iſtam: Sumi 6 dhahem 1 ſimiſẽ ęſtimabo generationsẽ iſtamꝰ ðiimn erRan lis eſt pueris ſedentibus in foro, qul cla⸗ dtt dau 6 mantes coæqualibus dicum: Cecinimus alic än 4 uobis,& non ſaltaſtis:lameniauimus, dazned noR taünnaci, F 41 4 d n meih ſedn Ra dd e C non planxiſtis: Venit emm loãnes neq; manducans neq; bibens,& dicũt: dgmo- ium habet. V enit filius hominis mandu aans& bibens,& dicũt: Ecce homo uo n— tkalte dt u d IECr 1 6 8' 4 Deerwe ſäe 3L 1 T 1 d e e eret lc, a da nuna in 4 4 lo. 7* R ae wonn laa 2 4 Vopper Kl., dn uu h u; 1 4 nana h h- An Ppomt 1 te uäaxi 1b9 4 Lk. ülanaa 4 40 müm ſ) 9 ſarni, 1224 ſun d 1 1 i p 14 nm(lna. 1 3 uräeme 1 1 41 Küdamn a lu. biuen. 5 22 hid, *] esi waülh n 3 Gh dr asdile bmres. u. 1 ane m ſej 11 1. A iuluä 4d n erminui 1 er llhmiben: bt ecalntatlnl, te an amnala. t ot eas elquiat t nt arn Etekin. 11 er mämn 19 H. suimen 3 1 3 1 d up pück n n nen eanelacan n mmmtan Un t imecen ia tuna n imun al e aptite 3 n -4 ☛ aait,ni u em üpepirrd 2 rerumnt, iElos Guiünteg — 1 10 5* M ndonii rax,& potator umi, publicanorũ& pec catorum amicus. Et iuſtificata eſt ſapien tia àfllijs ſuis. Tunc cœpit exprobrare ciuitatibus, in quibus factę ſunt plurimæ uirtutes eiꝰ, quia nõ egiſſent pœnitentiã. Ve tibi Corozain, uę tibi Bethſaida, qa ſin Tyro& Sidone factę eſſent uirtutes quę factę ſunt in uobis, olim in cilicio& emere pœnitentiã egiſſent. Veruntamen dico uobis, Tyro et Sidonj remiſsius erit ĩdie iudicij,&ᷓ uobis. Et tu Capharnaũ, xnunquid uſ.; in cœlũ exaltaberis: Juſqʒ in infernũ deſcendes: quia ſi in Sodomis fadę fuiſſent uirtutes, quę factę ſunt in te, forte manſiſſent uſq; in hanc diem· Ve- S“e.( s uſ 1 cœ gexal⸗ ſecundum Matthæum. autẽ ſciens, receſsit inde,& ſecuti ſunt eũ 4 os lius hominis etiã ſaßbathi. Ei cum indi tranſiſſet, uenit in ſynagogam eorùm. Ee* ecce homo manũ habens aridã,& inter- rogahant eum dicẽtes, Si licet lahbathis curare:ut accularent eum. Iꝑſe autẽ diseit illis, Quis erit ex uobis homo, qui habeat ouem unã,& ſi ceciderit hæc ſabbathis in foueam, nõne tenebit& leuabit eam? Quãto magis melior eſt homo oue ltaq; licet ſabbathis benefacere. Tunc ait ho- mini, Extende manũ tuam. Et extendit; & reſtituta eſt ſanitati ſicut altera. Exe- untes autẽ phiariſęi, conſiliũ faciebant ad uerſus eum, quomodo perderent eũ. Ieſus multi,& curauit eos omnes,& præcepit eis ne manifeſtũ eum facerent. Vt adim- runtamen dico nobis, quia terræ Sodo- D morũ remiſsius erit in die indicij, q́; tibi. u.d in illo tempore reſpondens leſus, dixit: Confiteor tibi pater domine cœli& ter- ręsquia abſcondiſti hæc aà ſapientibus& prudentibus,& reuelaſti ea paruulis. Ita pater, quoniam ſic fuit placitum ante te- Omnia mihi tradita ſunt à patre meo. Et nemo nouiifiium, niſi pater: neq; patrẽ quis nouit, niſi filius,& cui uoluerit filius reuelare. Venite ad me omnes qui labo- ratis,& onerati eſtis,& ego reficiã uos. nsa Tollite iugum meũ ſuper uos,& diſcite Ame, quia mitis ſum,& humilis corde, et hanez inuenietis requiẽ animab' ueſtris. lugũ 1 5 em meũ ſuaue eſt,& onus meum leue. C Diſcipulos excuſat, me dicaturq;. ud rijs malis.(ap. XII. Nülo tempore abijt Ieſus per ſata ſab- batho, diſcipuli autẽ eius eſurientes, cœ à perunt uellere picas,& manducare- Pha bash das,b aec tiſci autẽ uidentes dix erunt ei: Ecce, di- ſcipuli tui faciũt quod nõ licet eis facere ſabbathis. At ille dixit eis: Non legiſtis henrd quidifecerit Daurd quando eſurijt,& g cum eo erãt, quomodo intrauit in domuù dei, et panes propoſitionis comedit, quos non licebat ei edere, neq; hiis qui cum eo erant, niſiiſſolis ſacerdotibus: Ant nõ le giſtis in lege, quia ſabbathis facerdotes in templo ſibhathum uiolant,& ſine cri- mine lunt: Dico autẽ uobis quia templo maior eſt hic. Si autẽ ſoſretis ꝗd eſt: Mi ſericordiã uolo,& nõ ſacrificiũ, nunquã condemnaſſetis innocẽtes. Dñs em̃ eſt fi- us pleretur quod dictũ eſt per Eſaiam pro- phetam dicentẽ, Ecce puer meus quem elegi, dlectus meus m quo bene comp la- cuit ammę mee · Ponã ppiritũ meũ ſuper eum,& iudiciũ gentibus nunciabit. Nõ contendet, neq́; clamabits neq; audiet ali quis in plateis uocem eius:arundinẽ quaſ ſatam non confringet,& lignum fumigãs non extinguet, donec eijciat ad uictoriã iudicium,& in nomine eius Gentes ſpe- rabunt.i Tunc oblatum eſt ei dęxmonium Mar.j. habens, cęcus& mutus,& curauit eum, I. u. i115 ita ut loqueretur& uideret. Et ſtupebãt omnes turbæ& dicebant, Nunquid hic eſt fllius Dauid: Phariſæi autem audien- tes dix erunt, Hic nõ eijcit dęmones, niſi ĩ Beelzebub principe dæmoniorũ. Ieſus autem ſciens cogitationes eorũ dtæxit eis, Omne regnum diuiſum contra ſe deſola- bitur:& omnis ciuitas uei domus dunſa contra ſe, nõ ſtabit. Et ſi ſatanas ſatanam eijcit, aduerſus ſe diuiſus eſt, quomodo er go ſtabit regnum eius: Btſi ego in beel⸗ zebub eijcio dæmonesſtlij ueſtt i in quo eiiciunt:Ideo ipſi iudices ueſtri erunt. Si autem ego in ſpiritu dei eiicio dęmones, igitur peruenit ad uos regnum dei- Aut quomodo poteſt quiſquam intrare in do mum fortis,& uaſa eius diripere, niſt pri us alligauerit fortem,& tunc domum 1l⸗ lius diripiet: Qui non eſt mecum, contra me eſt:& qui nõ congregat mecum, ſpar 8₰ git. I1deo dico uobis, omne peccatu& Mar blaſphemia remtttetur hominbus, ſpiri- Lu. 1.. E tus autem Tblaſphemiæ] non remitte tur. hlaſphie- Et quicunq; dixerit uerhũ contra fllmm mia hominis, zemittetur ei: qui autem dix erit Gg ontra u Eſa. 44.3 contraſpiritum ſanctum, non remittetur ei neq; in hoc ſeculo neq; in futuro· Aut facite arborem bonam,& fructum eius bonum: aut facite arborem malam,& fru Aum eius malum: ſiquidem ex fructu ar- bor agnoſcitur. Progenies uiperarũ. quo modo poteſtis bona loqui, cum ſitis mali: L.é u. 4.à Hex abundantia enim cordis o5 loquit᷑. Bonus homo de bono theſauro profert bona,& malus homo de malo theſauro profett mala. Dico autẽ uobis, quoniam omne uerhum ocioſum quod locuti fue- xrint hommes, reddent rationem de eo in die iudicii. Ex uerbis enim tuis iuſtifica beris,& ex uerbis tuis condemnaberis. Tunc reſponderunt ei quidam de ſcribis L. 13:d& phariſæis dicentes, Magiſter, uolu- mus à teſignum uidere. Qui reſpondens. ait illis: Generatio mala& adultera ſi- gnum quxærit,& ſignum non dabitur el, lonæ:2. a niſi ſignum lonæ prophetæ. Sicut enim fuit Ionas in uentre ceti tribus diebus& tribus noctibus, ſic erit filius hominis in corde terrę trihus diebus& tribus nocti- Ionæ 3. b bus. Viri Niniuitæ ſurgent in indicio cum generatione iſta,& condemnabunt D eam, quia poœnitentiam egerunt in prędi catione lonæ;& ecce plus quim lonas 3. Regũ a. hic. Regina Auſtti ſuxget in iudicio cũ 2. Par 0:à generatione iſta,& condemnabit cam, quia uenit à finibus terræ audire ſapien- tiam Jalomonis,& ecce plus quàm Salo mon hic. Cum autem immundus ſpiritus exierit ab homine, ambulat per loca ari- da quęrens requiẽ& non inuenit. Iunc dicit: Reuertar in domũ meãunde exiui. Et ueniens inuenit eam uacantem. ſcopis munqatam& ornatam. Tuna uadit& aſ- ſumitſeptem alios ſpiritus ſeciun nequio 1. Pet. 2. d res ſe,& intrantes habitant ibi& fiunt nouiſsima hominis illius peiora priori- cus.Sic erit& generationi huic peſsimę. Adhuc eo loquẽte ad turbas, ecce mater eius& fratres ſtabant foris, quærentes lo qui ei. Dixit autem el quidam: Ecce ma ter tua& fratres tui foris ſtant, querentes alloqui. tex. At iple reſpondens dicenti ſibi, ait: Mar.z d. Qux eſt mater mea,& qui ſunt fratres Lucę sc mei Et extendens manum in diſcipulos 3 ſuos, dixit: Ecce maer mea& fratres mei. Quicunq; enim fecerit uoluntatem patris mei qui in cœlis eſt, iꝑle meus fia- ger, ſoror& mater eſt. Para Euangelium ¶ Parabolæ diuerfi generis. Cæput XIIIA. IN illo die exies Ieſus de domo, ſedebat ſecus mare.Et congregatæ ſunt ad eum 1 turbę multæ, ita ut in nauiculã aſcendens ſederet,& omnis turba ſtabat in littore, & locutus eſt eis multa in parabolis, dicens: Ecce, exijt qui ſeminat ſemi⸗ Inn renlg nare ſem en ſuũ. Et dum ſeminat, quędam ceciderũt ſecus uiã,& uenerũt uolucres cœli,& comederũt ea. Alia autẽ cecide runt in petroſa, ubi nõ habebãt terrã mul tã.& cõtinuo exorta ſunt, quia nõ habe- bãt altitudinè terrę, ſole aũt orto eſtuaue- runt,& quia nõ habebãt radicẽ aruerũt. Alia autẽ ceciderũt in ſpinas,& creuerũt ſpinę.& ſuffoeauerũt ea. Alia aũt cecide runt in terrã bonã,& dabãt fructũ, aliud ſecl gutermborumi auitucbam d arier hete aalu aut’ſexage awmun Alanpim Aar Bimiencie auicuilemuautbe 4 dzemderniten u.S.J geics eihetem AoniicKubit. etda tkräfeclle adatma Acede nsadtisdnenute danun ſemen leum ubeerpp hdetaan bmmeisonolocſel nitel V4 mose 4 Tcenteſimũ, aliud ſex ageſimũ, aliudtri- centäatar Jnnekrnec ceſimum). Qui habet aures audiendi au udl ſes ulterinu tm diat. Et accedetes diſcipui dixerunt ei: ginta ajentrſeugalncſe Quare in parabois oqueris eis: Qui re⸗ ud trig xitbctämänbu: ſpðdẽs. ait illis: Quia uobis datũ eſt noſſe ta. manin, Källgnen myſteria regni cœlotũ, iliis aũt nõ eſt da B tũ. Qui em̃ habet, dabit ei,& abudabit: qui aũt nõ habet,& quod habet auleret ab eo. Ideo mn parabolis loquor eis, quia uidetes nõ uident,& audiẽes nõ audiũt, neq; intelligũt, ut adimpleat in eis ꝓphe ondarmas, ttcua rreum menm. Alon aut ei, icegs:Linil inrnchinpb, gol alrautinagro l, eida lemmbu c. tia Eſaię dicẽis: Auditu audietisset nõ Eſa.S. actonmbusdeenbe in elligetis:& uidẽtes, uidebitis,& nô ui Mar. imucescœhenm, debitis. Incraſſatũ eſt em̃ cor populi hu⸗ Lu. s ſeus dlaaa e jus,& auribus grautt᷑ audierũt,& oculos loan. 1imſeekktegnic ſuos clauſerũt.ne qñ uideaãt oculis,& au⸗ Act. 2huctiuler Jon „ .*— · D 4 ribus audiãt.& corde intelligat᷑,& con- R. 17 h doſecfermentai uertant᷑,& ſanẽ eos. Veſtti aut beati ocu li quia uident, et aut es ueſtr& qula audtũt. ana Rleibin p dne adois non Amen quippe dico uobis, ꝗa mulii pro- Lu.aO ar olczüe. phetę& iuſti cupierunt uidere quæ uide ti:& nõ uiderũt:& audire quæ auditis, . da Napenäm, eideabconataz & nõ audierunt: Vos ergo audite para Mar.⸗i lafänit u bolã ſeminãtis. Or̃is qui audit uerbã re- Lu.S.Haetmmadem gni& nõ inteliigit, uenit Malus, et rapit quod ſeminatũ eſt in corde eius, hic eſt ꝗ ſecus uiã ſeminatus eſt. Qui autẽ ſuper pe troſa ſeminatus eſt, hic eſt qut uerbũ dei auatt,& continuo cum gaudio accipit 1l lud, nõ habet autẽ inſſe rædicẽ᷑, ſed eſt tem poralis, facta aũt tribulatione& perſecu tione propter uerbum, cõtinuo ſcandali⸗ zatur. Qui autem ſeminatus eſt in ſpinis, nic eſt qui uerbã dei audit,& ſoliciuudo ſeculi iſtius,& fallacia diuitiarum ſut 0⸗ cat uerbum,& ſine fructu eſſſeitut. 3 1N 4 ma älgene)n9 Naaann. Gui. dlenaadenüde 4 etudegan— dnim 60 1 8 Uſrgn 1 ; 8* 1 dntalchg 1 8 dnübnie 1 4 4 ar 12 id den! d n ch e ri a n mtin 1 str ünd h. .* Uoesorad„ 3, eee Ad n e ümne m. Se autid mn r encauit u ab deuerin 27 4. 1 aribonia 4 e rr i ahäſan 1 dra, un(rdde ram e A ccäni ut e mrdan un e ilsu 4 Wen den r. hden na h omanmegen u an S udenani dci er tgitwnat an, e dcän eng, I.Kuüme So mererhüche ug oräul- 3 409 4⁵ 5 11 geté in terram bonam ſeminatus eſt, luc cſt qui audit uerbum& intelligit,& fru⸗ ctum affert,& facit aliud quidẽè centeſi⸗ mum, aliud autẽ ſexageſimũ, autud uero triceſimum · Aliam parabolã propoſuit il is dicens: Simile factũ eſt regnũ cœlorũ homini qui ſeminauit honã iemè in agto ſuo, cũ autem dormirent hoĩes uenn ini- micus eius, et ſuperſemmauit zizaniam D medio tritici,& abijt. Cũ autem creuiſ- ſet herba, et fructũ feciſſet, tunc apparue runt et zizanta. Accedentes autem ſerui patrisfamiliäs, dixerunt es. Domine non- ne bonum ſemen ſeminaſti m agro tuo: VIngde ergo habet zu aania: Et aut illis: Inimicus homo hoc fecit. Serui auiẽ di- zitur xerũt ei: Vis t imus, et colligimus ea: Et au: Nonnc forte coſligẽtes zizania, ameis eradicetis ſimul ¼&& triticũ. Sinite utra q; creſcere uq; ad meffem et in tempore meſsis dicã meſſoribus: Colligite prnnũ zizania,& alligate ea in falciculos ad comburendã, triticũ aũt congregate in 6.,4.d horreum meum. Aliam parabolam pro- unz,d poiuit eis, dicens: Simile eſt regnũ cœlo rũ grano ſinapis, quod accip: ens homo ſeminauit in agro ſuo, q́d minimũ quidẽ eſt oĩbus ſeminibu:, cũ autẽ creuerit, ma- E ius eſt ommbus oleribus,& fit arbor ita ut uolucres cœli uenant& habnẽt in ta tze mis eius⸗Alà parabolã locutꝰ eſt eis di- cẽs. Simile eſt regnũ cœlorũ fermẽto. q́d ₰ aitmeci i Kcotete o du. A velnäe e s un ennaruogte ,4. d n 4 acceptũ mulier abſcondit in farinæ ſaris enb,donec fermentatũ eſi totũ. Hęc oĩa locutus eſt Ieſus in parabolis ad turhas, & ſine parabolis non loquebai eis, ut im pleretur quod dictũ erat per prophetam . e tr Sn pysdund a u na Ullyennſe un ulknnge 3 Nà dicenté: Aperiã in parabolis os meũ, eructabo abſcon dita à conſtitutione mũ- di. Tunc dimiſsis turbis uenit in domũ, , im ienm Ii . ais Oäsg 9 8 lineligi 5o naüchin 2 en mimmd tes 12 mus dui 1. etmoan e. be uiuiit r uindie 4 ar Ptr eb, Inneniain 3 atitn Kr Kf. „ ,S u 310 44 4 3 .& acceſſerunt ad eum diſcipult eius, di- de centes. ½ Hdiſſere) nobis parabolam zt- zaniorum agri. Qui reſpõdens ait illis: Quiſem nat bonũ ſemen, eſt fiuus homt nis. Ager autẽ eſt mundus. Bonũ uero ſe men hiiunt filij regni. Zizanaa autẽ, filij ſunt nequam. Ininucus autem qui ſemina n. unt ea, eſt diaholus. ii Meſßiis uero, con⸗ ſ[ummaio ſceull eit WI. ſores autem an geli ſunt. Sicut ergo colligumur ziaa- nia,& igni comburumur, uic erit in cõ- ſummationeſeculi, mittet ſi ius hominis angelos ſuos,& colligent de regno eius —— 3 tatem⸗ Omuia ſandalanet cos qui faciunt iniqui ſecundum Matthæum. 407 tatem,& mittent eos in caminum 1gnis. Ibr erit fletus& ſtridor dentium Tunc. 5 iuſti iulgebũt ſicut ſol in regno patris eo Sap. 3. rum. Qui habet aures audiẽdi audiat. Si⸗ Danar5 mile eſt regnũ cœlorũthe auro ablcon- duo mn agro, quem ꝗ inuenit homo, ab- ſcondit, et prę gaudioillius uadit, et uen- dit uniuerta quæ habet,& emit agrum illum. Iterum ſimile eſt regnum cœlorũ homini negotiatori, qugrenti, bonas mar garitas. Inuenta autem una precioſa mar garita, abijt,& uendidit omnia quę ha- buit,& emit eam. lterum ſimile eſt reg- num cœlorum ſagenę miſſę in mare,& ex omni genere pictũ congreganii, quã cum impleta eſſet educentes,& ſecus lit⸗ tus ſedètes, elegerunt bonos in uaſa, ma- los autem foras miſerunt. Sic erit in con ſummatione ſeculi, exibunt angeli, et ſe- parabunt malos de medio iuſtorum,& mittent eos in caminum ignis, ibi erit fle ꝗ& tus& ſtridor dentium.Intellexiſtis hæc omnia: Dicunt ei: Etiam Dñe. Ait illis: Ideo omnis ſcriba doctus in regnũ cœlo rum, ſimilis eſt homini patrisfamiliãs, ꝗ proſert de theſauro ſuo noua& uetera. Ei factum eſt cũ conſummaſiet Ieſus pa⸗ rabolas iſtas, tranſit inde. Et uentens in patriã ſuam, docebat eos inſynagogis eo rũ, ita ut mirarentur,& dicerent: Vnde Iu:ic ſapientia hæc,& nirtutes: Nonne hie eſttahrifilius: Nonne mater elus di RSr. a.3 cirur Maria,& fiacres eius, Iacobus et I uc.. e loſeph,& Simon& Iudas, et ſorores ei- Iſa. 4. f.ct us, nõne omnes apud nos ſunt: Vnde er., c. go huic omnia iſta: Etſcandalizabantur in eo, Ieſus autem draciteis: Nen eſt pro- pheia ſine honore, niſi in patria ſua et in domo ſua. Et non fecit ihi uirtutes mul- tas, propter in redulitatem illorum. C loanns inte ritus,& œAliquot miracula. Cap. XTIIII. I* Mo tempore audiun Herodes tetrar- 4 2 cha famã leſu, et ait pueris ſuis, Hic eſt Rom:. ². loines Baptiſta, ipſe furreasit à mortus, EL uc.». a & ideo uittutes operantur m eo. Hero⸗ Ma. s. des em̃ tenuit Ioannẽ et alligautt euas et Luc. 3. d poſuit in carcerẽ, ppter Herodiadẽ uxo- Inf..& rẽ x frairts ſuu. Dicebatem i Ioannes* Philip- Non licet tibi habere eam. It uolẽsillũ pis ogcidere, timuit ppim: quia ſicut prophe tam eum habeb aut. Die aũt natali He- rodis ſaltauit filia Hera dadis inmedio, & placuit Hesodi. Vnde cunz iuramẽte Gg⸗ pofii, ſec 6 9. Euangelium pollicitus eſt eĩ dare quodcãq; poſtulaſ· ſet mergi, clamauit dicens: Dſie, ſaluum Natmmn daph ſet ad eo. At ilia præmonita à matre ſua, mefac. Et cõtinuo leſus extẽdès minã. aruibeiem Nöl Damiht, inquit, in diſco caput Ionnnis apprehẽdit eum,& ait illi: Modicę ſidei nücaenöconqum Uint, anil. W.. i. wahcat Baptiſtæ. Et contriſtatus eſt rex: pro- quare dubitaſti: It cũ p aſcẽdiſſet) in na- ſcendit, eſelvlte ptec iuramentum autem,& eos ꝗ pariter uiculã ceſſanit uentus. Qui autẽ in naui-. g ans hteccem recumbebant, iuſsit dari. Miſitq́;& de⸗ cula erant, uenerunt.& adorauerunt eũ, abu lbtgichäch collauit Ioãnem in carcere. Et altatum dicẽtes, Vere filius dei es. Bt cũtransfre⸗ R. c. iaemudſief B eſt caput eius in diſco,& datum eſt pu- taſſent, uenerũt in terrã Geneſar. Et cum ltseroldues ellæ.& ilſa attulit matriſuę. Et acceden- cognouiſſent eũ uiri loci illis, miſerũt in il aaatäudlt tes diſcipuii eius, tulerunt corpus eius, et unuerſam regionem illã, et obtulerũt ei ncidätDnit ſepelterunt illad. et uententes nunciaue⸗ oẽs mile habètes,& rogabãt eunut uei us peutmtens runt leſu. Quod cum audiſſet leſus, ſe- fimbriam ueſtimenti eius tangerent. It Anilaidscr ceſit inde in nauiculam, in locum deſer⸗ quicunq; tetigerunt, ſalui faãt ſunt. d dedkuemaad tum ſeorſum,& cum audiſſent turbę, ſe- C Traditones humanæ, ciborumq́; de d auaer W cutæ ſunt eum pedeſtres de ciuitatibus. lectus reijciuntur.(ap. XV. dh unlnar avn Et exiens uidit turbam multam,& miſer T Vnc acceſſerãt ad eum ab ſerololy Aaudahiait tus eſt eiu,& curauit languidos eorum. mis Scribæ& Phariſæi, dicentes: un ä dencig Veſpere aut faco acceſſerunt ad eũ di⸗ Qu ꝛre dicipuli tui tranſgre diunt᷑ txa- raditid wüenm ſur ſoiduli cius dicentes: Deſertus eſt locus, diciones) ſeniorã: nõ em̃ lauant minſu nem. Oaun mud & hora iam præterijt, dimitte turbas, ut as cũ pan? manducãt. Ip e aũt reſpõdens Akau tumrch „ 8„. 2. 7.: 4 2„.. in.— NM ſ 1 euntes in caſtella, em unt ſibi eſcas: leſus ait illis: Quure et uos tranſgredimini mã undgätwülünt autem ducit eis: Non habent necelſe datũ dei propter traditionè ueſtrã: Num XO 40 NaCGitz u ire: date illis uos manducare. Reſponde Deus dixcit: Honora patrem& mutrè, o ſadut Mau runt ei: Non habemus hic niſi quinque&, Qui maledixerit patri, uel matri, mor Deu e h amat panes,& duos piſces. Quait eis: Affer te moriatur. Vos autẽ dicitis: Qu cunq; Eph.5.* atiut 1 te mihi illos huc. Et cum iuſiſſet turbã dixerit patri uel matri, Munus qiodcun Bxo* bents 1 Dof diſcumere ſuper foœrnum:accepiis quin- que eſt ex mꝛ, tibi prodertt, et non hono buu N* q; panibus.& duobus piſcibus, aſpiciens rificahit patrem ſuum aut mattẽè ſuan:& Le.s nuuf vurain in cœlum benedixit,& fregit,& dedit irritum feciſtis man datum Dei propter b u in ul diſcipulis panes, Aiſctpuli autem turbis. traditionem ueſtram. Hypocrytę bene PrOu. 25 8 mmieti, Et man Jucauerunt omnes,& ſaturati proplietauit de usbis Iſaias, dicẽs:IPo-⸗ c Aalttamoaascl ſunt. Et tulerunt reliquias, duodecim co- pulus hic labijs mæ honorat cor autẽ eo- L a. 19. d ſiastmtzgun phinos fragmentorum plenos. Mandu- rum lon e eſt à me. Sinè caua autem co anihäuu . cantium autem fait numerus, quinq; mil, lunt me, docentes doctrinas, et mandata demleneetzie, MAr. s. f na uirorum exceptis mulieribus,& pur hominum. It conuocatis ad ſe turbis.di/ Kanrnn Riclan, S uults. Et ſtatim Fiuſsit) Ieſus diſcipuios xit eis: Audite& intelligite. Non quod B tegeſebühiem, IOan... 88 PHuht. 5 aſcen dere in nauiculam, et pᷣcedere eum intrat in os, coinquinat hominem ſed RO7 G 4 Liam 5 trans fretum, donec dimitteret turbas. Et quod procedit ex ore, hoc coinquinat he dtbpene, dimiſſa turba aſcen dit in montẽ ſolus ora hon nem. Junc accedentes diſcipuli ei⸗ lnaſprgſ re. Veſpere aãcfacto ſotus erat ibt, naui- us dixerunt ei: Scis quia Phuriſæt audi- fauthräümde cula aurem in medio mari iactabat᷑ flu, to uerbo hoc, ſcand alizati ſunt: At ille 1 lun toſgenp ctibas, erat enim cont rarius uãtus. Quir- reſpondens ait: Onnis plantatio quam 1.15à fen diegn,, ta autem ugilta nodis, uenit ad eos Ieſus non plantauit pater meus cœleſtis: eradi- 18 ſepaüidet ambulans ſuper mare. Et uidentes eũ ſu- cabitur. Sinite illos cæci ſunt,& duces 1 ſangti an 4 per mare ambulantem turbati ſunt, dicẽ- cæcorum, cæcus autem ſi cæco ducati haiiteſ nits tes, Qu à phantaſma eſt. Et præ timore præſtet, ambò in foueam ca dunt. Reſpõ.. 16. f Kakasünig, clamaderunt. Statimq; leſus locutus eſt dens autem Petrus dixit ei: Ediſſereno⸗ anihteimen eis dicens: Hahete fiduciam: ego ſum, bis parabolam iſtam. At ille dixit. Ad⸗ as cula nd nolite timere. Reſpondens autè Petrus huc et uos ſine intellectu eſtis Non in- dw hiniine D dixit: Domine ſi tu es, iube me ad te ue- teiligitis quia omne quod in os intrat, 4 Ufitſtuna 1 nire ſuꝑ aquas. At ipſe ait: Veni. Et de- uentrem uadit,& in ſeceſſum emitttitut· 9 9 Mnng d0 ſcen lens Petrus de nauicula, ambulabat Qu æ autem procedunt de ore, de cotde R.7 nech. luper aquĩ ut uentret ad leſiim. Videns exeunt,& ea coinquinant homtnem de(en4.3 uatam 11 nexo uentum ual da, imuit,& cũ cœniſ- corde enim exeunt cozirarionerme, Sen e üai aa 8 1„ m d d h 1. 4 †. Fnn. i 1hnte, u 14 1 Nch. 7 Aenhe 1 flh bohn⸗ adixhleane, e ten lumura, en l unae er Kudele: „A* e isw wwen lh béA Frc käm. won a ensshiun. u eiconxete N he tengſn. m id ar„„coiagwue. 2* teccoh an a1 A ſurctmi 1,1. d:ögut b e, Gnra àAo n arOm 33 lturid à' ltellsscela u zcn unin „ ae Vnndena 3 34 r denslüt en mitn 13, 3 4 121 ,Lnioie, 11 a kanuit. a ran coinl 1 69 1 ☚ exedl ſe d ri, 3 7·c 4 4 1 0 10. 4 daio⸗c P lazz b R5, 3 homicidia, adulteria, ſornicatiões, furta, alſa teſtmoma, blaſphemiæ, hęc ſun q́ coinꝗnant hoĩem. Nõ lotis aũt manibus manducare, nõ coinqumat homilem. Bt egreſſus inde Ieſus, ſecesſit u ꝑartes Iy- ri& Sidonis. Et ecce mulier Chananęa, a finibus illis egreſſa clamauit, dicens ei: Miſerere mei Dñ̃e fili Dauid, filia mea male à demonio uexat᷑. Qui nõ rñdit ei uerbũ. Et accedẽtes diſcipuli eius, roga- bant eũ dicẽtes: Dimitte eã, quia clamat oſt nos. Ipſe aũt rñdens, ait: Non ſum miſſus niſiſj ad cues quæ perierũt domꝰ Ifraèl. At illa uemt, et adorauit eũ, dicẽs, Dñe, adiuua me. Qui rñdens, ait: Non eſthonum ſumere panem flliorũ, et mit- re canibus.At illa dixit: Etiã dñe, nã& catelli edũt de micis quæ cadunt de me⸗ ſa dñorum ſuorum. Tunc rñdens leſis, ait ili: O mulier, magna eſt fides tua, flat ti- bi ſicut uis. Et ſanata eſt filia eius ex illa hora. Et cũ tranſiſſet inde leſus, nenit ſe- cus Mare Galileę, et aſcendẽs in montẽ, ſedebat ibi. Et acceſſexunt ad eum tur- be multæ, habentes ſfecum mutos, cęcos, claudos, debiles,& alios multos,& pro- ieceiũt eos ad pedes eius,& curauit eos, ita ut turbæ mirarent uidentes mutos lo- quentes, claudos ambulantes, cæcos ui- dentes,& magnificabãt deum Iſrael. Ie- ſus autẽ conuocatis diſcipulis ſuis, dixit: Miſereor turbe, quia triduo iam perſeue rant mecum,& nõ habent quod mandu- cent, et dimittere eos ieiunos nolo, ne de ſcciant in uia. Et dicunt ei diſcipuli. Vn de ergo nobis in deſerto panes tantos, ut ſaturemus turbam tantam: Etait illis le- ſus. Quot habetis panes: Atilli dixerẽt, Septem,& paucos piſciculos. Et præce pit turbę ut diſcumberent ſuper terram. Rt accipiens ſeptem panes,& piſces& gratias agens fregit,& dedit drſcipulis ſuis,& diſcipuli dederunt populo. Et co mederunt O?s,& ſaturati ſunt. Et quod ſuperfuit de fragmẽtis tulerũt, ſeptẽ ſpor- tas plenas. Frãt autẽ ꝗ mãducauerũt qua tuor millia hoĩum, extra paruulos& mu lieres. Et dimiſſa turba, aſcendit in naui- culam,& uenit in fines Mageddam. C Phanſais i num cæleſte neg atur, diſci- Pulorumq; de Chriſto opimo. Caßs. XII T acceſſerunt ad eum Phariſæi& Sadducæi tentantes,& rogauerunt eumn lecundum Matthęum. 4s eum ue ſignũ de cœelo oflenderet eis-At R.* b cœlum,& faciẽ ergo cœli dijud care no ſtis, igna aũt tẽponum nõ poleſtis? Ge, Su. 14. neratio mala& adultera ſignũ quærit, e: fignum nõ dabhit᷑ ei.iniſi ſiænũ lonę pꝛo phetæ. Et relictis illis, abijt. Et cumue- niſſent ducipuli eſus irãs fretũ, obluu ſunt lonꝭ 2. 2 R. e. b panes accipere. Qui dixit illts: Imuem:- mi& caucteà fermen o Phariſcorum& ille rñdenæ, ait illis: Facio ueſpere cicitis: L 12. Serenum erit, 1ubicundũ eſt ci sxlum. Et mane. Hodie tẽpeſlas, rutifat emn triſte f ypocritæ SadducyOiũ. At illi cogitabãt inter ſe, di- L. ¹2. a centes: Quia panes nõ accepimus Seiẽs autem Ieius dixit: Qund cogitatis inter uos modicę fidei, quia panes nõ habetis: Nondum intellignis, neq; recordannni Su. 4. c quiq; panum,& † ꝗuꝙ; millium) ho⸗ Joan. 6. b minum et quot cophinos ſumpſſtus neq; x in quĩq; m a ſeptẽ panũ, et! quatuormilliũ hoim, et qt la. ſportas ſumpſiſtis: Quare nõ intelliguis Su.; 89 quianõ de pane dixi uobis. Cauete à fer mento Phariſcorum& Sadducgorum. Tunc mnteliexerum quna nõ dix erit cauẽ dum à fermẽtopanũ, ſed à doctrina Pha- riſqorum& Sadducęorum. Ven autem leſus in partes Cgſare Phihppi,& inter rogabat diſcipulos ſuos, qcẽs: Quẽx di⸗ me cunt hommes eſſe filium heminis: At illi C dixerunt: Alij 10annẽ Baptiſtã, alij au- tem Eliam, alij uero leremtam, autunum ex prophetis. Dicit illis Ieſus: V os au- tẽ quem me eſſe dicitis: Rñdens Smen Petrus, dixit: Iu es Chriſtus filius Dei lCan.s. 8 loan.. f uiui. Rñdens autè Ieſus dixit ei: Beatus es Simonſſ bar Iona: ꝗa caro et ſanguis non reuelauit tibi, ſed pater meus qui in cœlis eſt: Bt ego dico tihi quia tu es Pe- trus& ſuꝑ hanc petrã ædificabo eccleſiæ am meã,& portę inferi nõ pręualebunt aduerſus eã. hj Et tibi dabo claues reęni coelorum Et quodcunq́; ligaueris ſuꝑ tot rã, erit ligatum et in cœlis: et quodc unq; ſolueris ſuꝑ terram, erit ſolutum& in æ lis. Tunc pręcepit diſcipulis ſuis ui nemi ni dic erẽt quia ipſe eſſet leſus Chriſtus. Exinde cœpit leſus oſtendere diſcipulis ſuis quia oporteret eum ire Ieroſo' ymã, & multa pati à ſenioribus& ſcr, bis& principibus ſacerdotum,& occidi et ter tia die reſingere. Et affummnens eum Pe- trus, cœpit increpare illum, dicens: Ab- ſit àte domine, non erit ubi hoc. Qui conuerſus, dixit Peiro: Vade poſt. me (Gg 3z ka⸗ M. e. c .H⸗ C Ia. 22.. Sga. 10. d ſatana, ſcandalum es mihi, quia non ſapis R. s.d ea quæ dei ſunt, ſed ea quę hoim. Tunc Luc.ↄ. g Ieſus di xit diſcipulis ſuis. Si ꝗs uult poſt 44. f. 17. me uenire, abneget ſemetipſum,& tollat Ioan. 12. d crucem ſuam et ſequatur me. Qui enim uoluerit animam ſuam ſaluam facere per- det eã, qui aũtꝑdiderit aĩam ſuã propter me, inueniet eam. Quid em̃ prodeſt ho- mini, ſi mãdũ unuerſum lucret᷑, aĩę uero ſuę detrimentũ patiat: Aut quã dabi. ho Rem. i. à mo cëmutations, paia ſua: Filius emm Rom.„-a hominis uenturus eſt in gloria patris ſui cũ angelis ſuis, et tũc reddet unicuiq; ſe- L uc. 5. e cundum opera eius. Amen dico uobis, AKd. /7. ſunt quidam de hic ſtantibus ꝗ nõ guſta- punt morts, donec uideant filium homi- nis uenientem in regno ſuo. L Transſiguratio Cbꝛſt⸗. Cap. XVII. A B Tpoſt dies ſex † allumpſit) leſus Pe- „. aſſumit— ttũ& lacobũ& loannè fratté eius, ubducit duxit) ilios in montẽ excelſum ſe- uc..d orſum,& transfigurat eſt ante eos. Bt reiplenduit facies eius ſicut iol, ueſtimen ta aũt ei facta ſunt alba ſicut nix. Et ec- ce apparuerunt illis Moyſes& Elias cũ eo loquentes. Reſpondens autem Petr“ dtxit ad leſům, Domine, bonum eſt nos hic eſſe, ſi uis, faciamus hic tria taberna- cula, tibi unum,& Moyli unum, et Elię „ unum. Adhuc eo loquente, ecce nubes 2· Petri:. d lucida ebũ brauit eos. Et ecce uox de nube, dicens: Hic eſt filius meus dilectus in quo mihi bene complacui, ipſum au- dite. Et audientes diſcipuli, ceciderunt in faciem ſuam,& timuerunt ualde. Et acceſsit Ieſus, et tetigit eos, dix iꝙ; eis: Surgite,& nolite timere. L euantes aũt ocuios ſuos, neminem uiderũt, niſi ſolum leſum. Et deſcendentibus illis de monte Præ cepit x leſus, dicens: Nemini dixeri tis uſionem, donec filius hominis à mor L. uc.5 4 anne Baptiſta dixiſſet eis. Et cum uemif- Sſet ad iurbam, acceſsit ad eũ homo geni- bus prouolutus ante eũ, dicens: Dne mu-⸗ ſerere ftiio meo, ꝗa lunaticus eſt,& male — 1.. patitur: Fuangelium ſec patitur: ni ſæpe cadit inign?,& crebro Aamit ſiaum in aquã, et obtuli eũ diſcpulis wis, ei nõ 5 lieauteabſch potuerũt curare eũ. Riñidens aũt leſus att: erüritti tad O eñatio increduia, et peruerſa, quouſq; 3 quci:qu duss ero uobiſcũ: uſquequo patiar uos: Affer 3 be mütinig te huc illũ ad me.Et increpauit illũ leſus. 3 44 ſcmdälian & exijt ab eo dęmoniũ,& curatus eſt 8 e borütbie puer ex illa hora. Tũc acceſſerumt diſci- 5 niiturezum puli ad leſum ſecreto, et dixerũ:Quare mungtemig nos non potuimus eijcere illũ: Dixiſ illis . Lu.7., Iume lis Ieſus: Propter incredulitatẽ ueſttaãſſ amẽ in auin argri onin quippe dico uobis, ſi habueritis fidè li- en vanöreic cut granũ ſinapis, dicetis monti huic, trã- ſana sboninb ſi hinc illuc.& tranſibit, et nii mposi- lad 3 uböu bile erit uobis. Hoc autem gemus nõ eij. ſun 95 tterra citur niſi ationt, et ieiumuũ(õuer RO.9. 1c pnan int ſantibus autem eis in Galilea, dixit illis Luc.„uKrenhunn 9 leſus, Filius homuus tradendus eſtin ma Infr aoienh ſeui nus hominum,& occident eũ,& tertia D limidſi et die reſurget. Et con riſtati ſunt uehem? dagmzalcalm m ter. Et cum ueniſſet Capharnaum, ac- nnundimmaig ceſſerunt qui didrachma accipiebant, ad a punm amn Petrum.& dixerunt ei: Magiſter ueſter u calzekupern non ſoluit didrachma. Ait, Etiam: Et cũ k Katenpetcnan intraſſet in domum„præuenit eum leſus zub fineus dicens: Quid tibi uidetur Simon' reges alaumſiemen, terrę à quibus accipiunt tributum uelcẽ munmſaüttennna ſum: à fllijs ſuis, an abalienis: Et lie di- razdthemmudd xii: Ab alienis. Dræit ilii leſus: Bigo li⸗ amnaſrimen beriſunt filij. Vt autem nonſcandahze- n Gusdümnud mus eos, uade ad mare,& mitte hamum, iai itecleünn & eum piſcem qui primus aſcenderit tol ſetjen Kgih le,& aperio ore eius, inueniens ſtaterè: dolchth gakclngg illum ſumens, da eis pro me& te. äennſlgan Kit ſauetirzlaperternn . Docet Chriftus bumulitatem, uitare per doſo, Nerä dico uol, ſtandaluni, quomodo peccans anu enduc. Cap. NXyIII. tien linſge Nilla hora acceſſerunt duſcipuli, ad ³ buadheinu leſum, dicentes. Quis, putas, maioreſt ncazel Vbie, in regno cœlorum: Bt aduocans leſus eingugiinnon, paruulum, ſtatuit eum in medio eorum, 1†.„. nüochmm Tme, & dixit: Amen dico uobis, ſſniſi con- uc. iem öen.Donin. uerli fueritis,& efficiamini ſicut paruu jnf.1 aettmen h li, non intrabitis in regnũ cœlorum 89 1.0. 4 Utiülein cũq; ergo humiliauerit ſe ſicut paruꝰ iſte geiczeau 2 hic eſt maior in regno cœlorum. Et qul lh ütind ecteg ſuſceperit unum paruulum talem in nomi 1ngi gwolinten ne meo, me ſuſcipit: qui autem ſcandali/ iit ltcienpiſe zauerit unum de pulillis iſtis qut mme meteimwgd 1 . 6 3 credunt, expedit eiut ſuſpendatur mola dam Cmanin aſinaria in collo eius,& demergatur iu ar.9 din üiemci, profundum maris. Væ mundo àſcan⸗ 1. 4. weteneis,Gi d .. 4. h dalis. Neceſſe eſt enim ut ueniant ſcan⸗ äu teddi. dala:ueruntamen uæ homnni illi per que Riathutun, t 4 Nahm, Komi 3 2 5, Tꝛndalũ nenit.Si aũt manꝰ tua, uel pes 1 n u9 tuus ſcandalizat te, abſcinde eũ, et projj 11 laana B ce abs te:bonũ tibi eſt ad uitã ingred de 1 mate der bilẽ uel claudũ, quã duas man? uel duos d 4 deani d. pedes habentẽ mitti in ignẽ æternũ. Ht 1 br wali d noculus tuus ſcandalizat te, erue eũ,& di trande d pijce abs te: bonũ tibi eſt unũ oculũ ha- 4* unte e haẽ in uiã intrare, quàm duos oculos ha 1 ean 2 9 bẽtẽ mitti in Lehennä ignis. Videte ne cõ 1 23 ehnid temnatis unum ex his puſillis: dico enim Hnauza 4 d0 nobis, quiaſtangeli eorũ, in cœlis ſemper 4 18rr dcd 3 cled ẽt faciem patris mei qui in cœlis eſt.1 l e hule nin venit em Fimus hominis ſaluare quod 1 du 2 yerierat-I Quid uobis uidetur: ſi fuerint b nunid 1 hns oisa aſicui centũ oues, et errauerit una ex eis, 1. n ilu, nonne relinquit nonagintanouẽ in mon- k Dan dun a tibus,& uadit quærere eam que errauit: 2 n. Rn EA ſicötigerit ut inueniat eã: amen dico 1 aA mn i uobisquia gaudet ſuper eã magis, quàm 1Arna 1 8” ſiper nonagintanonẽ᷑ quæ nõ errauerũt. aun ne, Sic nõ eſt uoluntas ante patrem ueſtrum 1 trdig qui in cœlis eſt, ut pereat unus de puſillis 6 n Gacahs 1 iſtis. Si autem peccauerit in te frater tu- u“ er un e us, uade,& corripe eum inter te,&ʒ ip· 3 7 alud C ſum ſolumxſi te audterit, lucratus eris fra 1. 4. uunſa na trem tuum: ſi aũt te non audierit, adlube Wuadäa, ais d tecum adhuc unumuel duos, ut f in ore 1 uisDant, pb quorum uel trium teſtium ſtet omne uer⸗ i ſiun, nzd bum. Quod ſt non audierit eos, dic ec- 4 ealunin iy b cleſiæ:ſſi aũt eccleſiã non audierit, ſit tibi m nu emgumin nza ſacutſj ethnicus,& publicanus. Amen un darmn ene dico uobis, quęcunq; alligaueritis ſuper 1n enm,hah mmac terrã, erunt ligata,& in cœlo:& quę cũ ICUAnh hals. lli qſolueritis ſuper terram, erunt ſoluta,& e e m ſumbae in colo. lter dico uobis qiria ſi duo ex n un.(i o 4d uobis conſenſerint ſuper terrã, de omni re n ankt ui quäcunqß petieriut, flet illis à patre meo me aiennte t qui in cœlis eſt. Vbi enim ſum duo uel ei e dlam Rea tres congregati in nomine meo, ibi ſum e er huncia, in medio eorum. Tunc accedens Petrus 0, ard Aenäon⸗ ad eum, dixtt: Domine, qties peccabit „ aa in me frater meus,& dimitiam ei: uique 7 wor bitunis n 17, ſepties* Diꝛeit illi leſus: Non dico tihi Munium v ehnies ted ulc ſepruagies ſepeies. 1 wmgen leo af imilatã eſt regnũ cœ orũ homi 5 Im Waenn ni regi, quoluit rationẽ ponere cum ſer⸗ 83 hun pun uis ſuis. Et cũ cœpiſſet rationẽ᷑ ponere, . Aen nichin 4 oblatus eſt ei unus q debebat ei decẽ mil 2 m u D ia nlenta. Cum autẽ non haberet unde o b pelracifs redderet, iuſsit eum dñs eius uæ nundari, haia K uxorem eius.& filios,& omnia quę n, undc umns. ſas habebat,& reddi. Procidens autẽè ſer- ai rcſtch man 4 uus ille, orabat eum, dicens: Patientiam ütmata 1 habe in me,& omnia reddam tibi Mi 1 ſex⸗ ſecundum Matthæum. 49 ſertus autem dominus ſerui illius, dimiſit eum,& debitum dimiſit ei. Egrelſus au- tem ſeruus ille, inuenit unum de cõſeruis ſuis q debebat ei centum denarios,& te nens ſuffocabat cum, dicens: Redde ꝗ́d debes. Et procidens conſeruus eius roga- bat eum dicens. Patientiã habe in me,& omnia reddam tibi.Ille autem noluit, ſed abijt,& miſit eum in carcerem, donec redderet debitũ: uidentes aũt conſerui ei us ꝗᷓ flebant, contriſtati ſunt ualde, et ue- nerũt,& narrauerũt dñ o ſuo oĩa qᷓ facta fuerãt. Tũc uocauit illũ dñs ſiuus, et ait il li: Serue nequã, omne debitũ dimiſi tibi, qm̃ rogaſti me: nonne ergo oportuit& te miſereri conſerui tui, licut& ego tui miſertus ſum:? Et ratus dñs eius, tradidis eum tortoribus, quoaduſq; redderet uni- uerſum debitum.Sic et pater meus ccœle⸗ ſtis faciet uobis, ſi nõ remiſeritis unuſ⸗ſ- q fratri ſuo de cordibus ueſtris. C Vxor non chmittenda, naudata Der olſeruanda, et dituti ſteruenda. (Cap. XIX. Tfactum eſt, cum conſummaſſet Ieſurs 5 ſermones iſtos migrauit à Galilæa& uenit in fines ludæę irãs lordant᷑, et ſecu- tæ ſunt eũ turbę multe et curauit eos ibi. Etacceſſerũt ad eũ Phariſęitentãtes eũ, Mar. 1.5 et dicẽtes:di licet homini dimittere uxo- rẽ ſuam quacunq; ex cauſa: Qui reſpon- dens, ait eis: Nõ leg iſtis ꝗaſſqui fecit ho minem ab initio, maſculũ,& foœminã fe- cit eos: Et dixit:i Propter hoc dimittet homo patrem,& matrem,& adhærebit uxori ſuę, et erũt duo in carne una: itaq; iam non ſunt duo:ſed una caro. Quod er go Deus conunæit, homo non ſeparet. Dicunt illi: Quid ergo Moyſes man⸗ dauit dare lthellum repudij, et dimittere: De.*4. Ait illis: Qm Moyſes ad duritiã cordis 28,8 ueſtri pmiſit uobis dimittere uxores ue- ſtras: ab initio autẽ non fuit ſic. Dico B autem uobis ꝗa quicunq; dimiſerit uxo- Su. 5. e remſuam, niſi ob fornicationẽ,& aliam Ro. 10. b duxerit, mœchatur:& qui dimiſſam du- L. u. i6. d Gen. 1. Gen. 2. d Bph 5. E 1. C. 6. d xerit, mœchatur. Dicũt ei diſcipuli eius: 4. C. 7 b Si ita eſt cauſa hominis cum uxore; non expedit nubere. Qui dixit illis: Nõ oës capiunt uerbum iſtud, ſed quibus datum eſt. Sunt enim eunuchi qui de matris ute- ro ſie nati iunt,& ſunt eunuchi qin facti ſunt ab hominibus,& ſunt eunuchi qui ſeipſos caſtrauerũt propter regnum cœ- . Gg lorum. Rem. 16, b lotũ, Qui poteſt capere, capiat. Tunc ob 84 Luc. 18. c Su. 185 b C Ro. ie.b lati ſunt ei paruuliꝛut manus eis impone- ret,& oraret. Diſcipuli autẽ increpabant cos.Ieſus uero ait eis: Sinite paruulos,& nolite eos prohibere ad me uenire, taliũ eſt em̃ regnũ cœlorũ. Et cum impoſuiſ- ſet eis manus, abijt inde. Et ecce unus ac cedens ait illi: Magiſter bone quid boni faciam ut habeã uitam æternam: Qui di⸗ ſrei⸗. 1 V. L uc. 18.c Xit ei: Quid me interrogas de bono: V Rkx. 10. G nus eſt bonus, deus. Si autẽ uis ad uitam ingre di, ſerua mandata. Dicu illi: Quæ: Ieſus autem dixit: i Nõ homicidium fa- cies Non adulteraberis. Non facies fur- tum. Non falſum teſtimontũ dices. Hono ra patrẽ tuum,& matrem tuam, Diliges ꝓximum tuum ſicut teipſum. Dicit illii adoleſcẽs, Omnia hæc cuſtodiui à iunẽ- tute mea: quid adhuc mihi deeſt: Att illi Ieſus: St uis perfectus eſſe, uade uende oĩa quę habes,& da pauperibus,& habebis theſaurum in cœlo,& ueni, ſequere me. Cum audiſſet aũt adoleſcens uerbum, a- hiit triſtis: erat enim habẽs multas poſſeſ ſiones. Ieſus autẽ dixcit diſcipulis ſuis: A- men dico uobis, ꝗa diues difficile intra- hit in regnã cœlorũ. Et iterum dico uo- his, facilius eſt camelũ per ſorameu ac* tranſire, q́ èiuitẽ intrare in regnum coœ- lorum. Auditis autem his, diſcipuli mira bantur ualde, dicentes: Quis ergo pote- xit ſaluus eſſe: Aſpiciens autẽ Ieſus, diacit go erit nobis: leſus autẽ dixit illis: Amen RNo. 1e. d Puc· 134 f 3826. A illis: Apud homines hoc impoſsibile eſt, apud deum autẽ oĩa poſsibilia ſunt: Tunc reſpondens Petrus,& dixit ei: Ecce nos reliqmus ola,& ſecuti ſumus te, quid er- dico uobis, qd uos qui ſecuti eſtis me,in regeneratione cũ ſederit ſilius hominis in ſede maieſtatis ſuę, ſedebitis et uos ſuper ſedes duodecim, iudicantes duodecim tribus Irael. Rt omnis qui reliquerit do. mum, uel fratres, aut ſorores, aut patrem, aut matrem, aut uxorem, aut fllios, aut a- gros propter nomen meum, centuplã ace cipiet,& uitam æternam poſsidebit."i Muiti autem erunt primi nouiſs imi,& nouiſsimi primi. ¶ Openanorum aquale pramium, ma- trisq; filioruam 2eheces petitto. Caæ. XX. Smile eſt regnum cœlorũ homini pa- trifamiliàs, qui exijt primo mane cõ- ducere operarios in uineam ſuam Con- Veneans auté iaca cum operarijs ex de- 4* Fuangelium manne nario diurno, miſit eos in uineã ſuam. Ei egreſſus circa horã tertiã, utdit alios ſtã- tes in foro ocioſos, et dixit illis, lte et uos in uineã meam,& q́d iuſtũ fuerit, dabo uobis. IIli aũt abierunt. Iterũ autẽ exijt cirea ſextam, et nonã horam, et fecu ſimi liter. Circa undecimã uero exijt,& inue nit alios ſtantes,& dicit illls: Quid hic ſtatis tota die ocioſi: Dicunt et: Quia ne- mo nos cõduxit. Dicit illis: lte& uos in uineã meã. Cum ſero factũ aũt eſſet, di- cit dñs uineę procuratori ſuo: Voca ope rarios, et redde allis mereedem, incipiens à nouiſsimis uſq; ad primos. Cum ueniſ ſent ergo qui circa undecimaã horam ue/ nerant, acceperũt ſingulos denarios. Ve- nientes autem& primi, arbitrati ſunt qd plus eſſent acc epturi, acceperunt aũt& ipſi ſingulos denarios. Et accipiẽtes mut murabant aduerſus patremfamiſias, dicẽ tes: Hi nouiſsi mi una hora ſecerunt,& pares illos nobis feciſti, qui portauimus pondus diei, et æſtus: At ille reſpondens, uni eorum dixit: Amice, non facio tibi iniuriam: nonne ex denario conueniſti mecum:? Tolle quod tuum eſt,& uade: uolo autem, et huic nouiſeimo dare ſicut & tibi. Aut non li cet mihi quod uolo⸗fa- cere: aut oculus tuus nequam eſt quia e go bonus ſum? Sic erunt nouiſsimi pri- mi,& primi nouiſsimi: multi enim ſunt uocati pauci uero electi. Et aſcendens Ieſus Ieroſolymam. afſumpſit duodecim diſcipulos ſecreto,& ait illis: Eece aſc?. dimus leroſolymann et flius hominis tra detur principibus ſacerdotũ,& ſeribis, & condemnabunt cum morte,& tradt eñ Gẽtibus ad illudendũ, et Hagellandũ, & crucifigendũ,& tertia die reſurget. Tunc acceſsit ad eum mater flliorũ Ze/ bedæi cum ſilijs ſuis, adorans, et petens aliquid ab eo. Qui dixit ei: Quid uis? Ait illi, Dic ut ſedeant hi duo flij mei, unus ad dex teram tuam,& unus ad ſini- ſtram in regno tuo. Reſpondens autẽ le- ſus, dixit: Neſcitis quid petatis Poteſtis bibere calicẽ quem ego bibiturus ſum: 1 AtMrae Dicunt ei: Poſſumus. Ait illis: Calicem quidem meum bibetis: ſedere autem ad dexterã meam uel ſiniſtram, non eſt me- um dare uobis, ſed quibus paratum eſt etirtäewinmi maun peelai 3 anertinet ucs nncterioomaor „Ecu voluert inn nrer enus'leu im nätrarxſed mi am iamredemptie güen dullbꝛd V aaba nultx& ecce wüünn, audeert qu uamaRrin üüterl ittDaud Tubi auucren Ntllim lanes iemlente Aeir lszetocan Ksufſcimmandi: b nperaitoeulnett. run leitzteigltocu iinriſeran Elecu Clhr u iinanſu 4 mjim(a lu gwanaud deniferetphage ranc Tmüdtduds a lemncalteläquod hem nieniettalrmn iiier dui, K 3e Oa. ,4: L.uc an. volis alcquiddr 224* li u ppustabet,8 Kets Jocauttoläf 204G 4 29„ 33,2 1 ano digäeſt der dDictegli gien unbirarluens ſ dnaläßllöſtin Fleccunaupn taereit ainm K. mppeszuekim — — Ma. 10.8 nkteſtet pi inemennſuj uedeabei zumdenü ougt igataſtcamaban dolhaidhenen amhgodaman, iſeteſc nn, mauiches lezan iec den Sen, p unn ang ——— C 1 dintenop, patre meo Ut audientes decem, indigna Ma.1-8 teken 3 ti lunt de duebus fratribus. Ieſus aur? Lu. 34·C a lendentä cpes uocauit eos ad ſa.& ait: Scitis gaprin- D nzuradig V ſecundum Matthæum. 410 cipes gentis dominant᷑ eorũ.& qui ma/ ſpeluncam latronũ. Et acceſſerũt ad eũ, jores lunt, poteſtatt exercent inter eos. cęci,& claudi in tẽplo,& ſanauit eos. Vi Non ua erit inter uos, ſed quicunq; no- dentes aũt principes ſacerdotũ,& Scri- luerit inter uos maior fieri, ſit ueſter mini bę mirabiiia quę fecit,& pueros claman ſter,& qui uoluerit inter uos primꝰ eſſe, tes in tẽplo,& dicẽtes: Hoſanna filio Da- erit ueſter ſeruus:ſicut fllius hominis nõ uid. Indignati ſunt,& dixerunt ei: Audis uenit miniſtrari, ſed miniſtrare,& dare a- quid iſti dicuntè leſus aũt dixit eis: Vtiq;, mimam ſuam redemptionẽ pro multis. Et nunq́; legiſtis, Quia exc ore iniantiũ,& Pfal. 9. wer. egredientibus illis ab lericho, ſecuia eſt lactentiũ perfeciſti laudẽ. Et relictis illis 6 euũ turba multa:& ecce duo cęci ſedẽtes abijtforas ex tra Ciuitatẽ in Bethaniam, hiua 8 ſecus uiam, audierũt quia Ieſus tranſiret, ibiq́; manſit. Mane aũt reuertens in Ci⸗ 4-& clamauerãt, dicẽtes: Dñe, miſerere no- uitatẽ eſurijt. Et uidens fici arborẽ unam Rom ℳ 5 1 gari, ſiu Dauid. Turba aũt increpabat e⸗ ſecus uiam, uenit ad eam,& nihil inuenit. 3 9 os un tacerent. At illi magis clamabant, in ea niſi folia tin,& ait illi: Nunq́; ex te„ kirltxua dicentes:Dñe, miſerere noſtri, fit Dauid. fructus naſcat᷑ in ſempiternũ,& arefacta ug s Laa Ht ſtetit Ieſus, et uocauit eos, et ait: Quid eſt continuo ficulnea. Btu dentes duſei e bu r exan. uultis ut faciam uobis: Dicunt illi: Dñie puli, mirati ſunt dicentes, Quomodo cen Rom.n.&. à p ee mnu ut aperiant᷑ oculi noſtri. Mitertus autem tinuo aruit: Reſpondens aũt leſits ait eis: u A gn dnn oerum leſus, tetigit oculos eorũ. Et con⸗ Amen dico uobis, ſi habueritis fldem,& 3 aen niemin feſtim uiderunt,& ſecuti ſunt eum. non heſitaueritis, non ſolũ de ficulnea fa- ba cl üfns 3 CChnſtus aſin inſidens ung reduur cietis, ſed& ſi monti huic dix eritis: Tol- „ s a rhergu 4 eruſalem. Cap. XXI. lere,& iacta te in mare, fiet. 1 Et omnia Sup.7.2 9 i ur t nie hacee ETeẽ appropinquaſſet Ieroſolymis, et quęcuncq́ petieritis in oratione credẽtes loau.„à 3 1u me. ueniſſet Bethphage ad monte Oliue⸗ accipieiis. Et cũ ueniſſet in templum, ac- 4 tunc leſus miſit duos diſcipulos dicens ceſſerũt ad eũ docentem principes ſacer eis: Ite in caſtellũ quod contra uos eſt,& dotũ,& ſeniores populi, dicẽtes: In qua 5 ſtatim inuenietis aſinam alligatam,& pul poteſtate hęc facis?& quis tibi dedn hãc cũ ea:ſoluite,& adducite mii,& ſi⸗ poteſtatẽ: Reſpondens leſus dixcit eis: In- Rom.. quis uobis aliquid dixerit, dicite quia terrogabo uos,& ego unũ ſermonẽ: q́u? I uc. z0.à dñs his opus habet,& confeſtim dimit⸗ ſi dixeritis mihi,& ego uobis dicam in 2 iet eos. Hoc aũt totũ factũ eſt ut adimple qua poteſtate hęc facio. Baptiſmus Ioan r guen tüh rei quod dictũ eſt per prophetam dicen- nis unde erat, è cœlo, an ex hominibus? n ant ut a 4 tẽ: Dicnte flię Sion, Ecce rex tuus ue- At illi cogitabant intra ſe, dicentes: Si di 3 B₰ teo düdi d⸗ 6,5b nit tibi manſuetus xæſedens ſuper aſinam, xerimus è cœlo, dicet nobis: Quate er⸗ n t hmmeint i ab& pullũ filiũ ſubiugalis. Euntes aũt diſci go non credidiſtis illie Si autẽ dixerimus an nn lostumen Ad pl en dicnan n 4 uaudondhe& puli fecerunt ſicut pręcepit illis Ieſus- Et ex hominibus, timemus uubam: omes Sup 4. a et dentann. adduxerũt aſinam,& pullũ.& impoſue- em habebant] Ioaunẽ ſicut prophetam. habens tſaArdilusenän tum ſuper eos ueſtimenta ſua,& eũ deſu⸗ Et reſpondentes Ieſu dixerunt: Neſcimꝰ. mt i, Kmg per ſedere fecerũt. Plurima aũt turba ſtra Ait illis,& ipſe: Nec ego dico uobis in 1TIrs itad emm uerũt ueſtimenta ſua in uia:alij aũt cede⸗ qua poteſtate hęc facio, Quid aũt uobis de un iſßlutsum bant ramos de arboribus,& ſternebant uidetur: Homo quidam habebat duos flie. 14& b,W ui in uia:turbę aũt quę pręcedebant,& quę lios,& accedens ad primã, diæ it: Fili ua- lenam tn tab na fllio Dauid: benedick qut uenit in no- reſpondens ait: Nolo. Poſtea autẽ poœni- wwoRii Nlucg. mine dũi: hoſanna, in alti ſimis. Et cũ in, tentia motus, abijt. Accedens aũt ad alte ſetent ſth. d ſequebant᷑ clamabant, dicentes: Holan⸗ de hodie koperari] in uinea mea. Ille aũt opetara 8 a neſciiqaiſe rralſet leroſolymam, cCommota ẽ uniuer- rã, diacit Hmi iter. At ille reſpendens, ait: d 2e. d quenet ſa ctuitas. dicẽs: Quis hic: Populi aũt Bo dñe. Et non iuit. Quis ex duobus fe D*„ollmms 1in d́ cebant: Hic eſt I⁸us propheta, à Naa cit uoluntatẽ patris: Dicũt ei: Brimus. Di zareth Galilgę. Et rauit leſus in tem⸗ cit illis Ieſus: Amen dico uobis quia pu»a im 2. C plü dei,& eiſciebat oẽs uẽdétes œε emẽ, blicani,& merctrices pręceden: uos in pᷣcedũt uos 2 Sr ſel qibes, uis c tes in templo.& menſas numulariorãä,& regno] dei. V enit em ad nos loannes in in renum * ai mnenn r B cathedras uendentiũ columbas euertit, et uia iuſtitie,& non credicdiſtis ei: publica 7— Pus tanu. azec dicit eis: Scriptũ eſt:i Domus mea, dom“ ni aũt,& meretrtices crediderunt ei àunes 3 1 d h7. b otarionis uocabii: ſuos aũt leciſtis mam aut uidentes gec pœnitensiam habuiftis. 300 h Al, 4. ſps-.5. G8 3 7 P0ſe, al am bibetä tn A 2 mrelſitine ¹ — » 3“ . 4“ 1 — 1— 4 1 “ 2—— 1.. — 8 4 4 8 4 8 . 8— d*—* 1 4 9— 5 4 2 — Euangelium 2* poſtea, ut credòeretis ei. Aliam parabolam audite. Homo erat paterfamiliâs qui plã- tauit uineam,& ſepem circundedit et,& fodit in ea torcular,& ędificauit turrim, & locauit eam agricolis,& peregre pro Mar a a fectus eſt. Cum aũt tempus fructuũ appro L u. z0 b pinquaſſet, miſit ſeruos ſuos ad agricolas Iſa.5 a h ut acciperent fructus eius. Et agricolę ap lere.a d prehenſis ſeruis eius. alium cęciderunt, a- lium occiderunt, aliũ uero lapidauerunt. Iterã miſit alios ſeruos plures prioribus, & fecerunt illis ſimiliter. Nouiſsime autẽ miſit ad eos fiſiũ ſuũ dicens: Verebũtur forte filiũ meũ. Agricolę aũt uidentes fi⸗ Inf. 6 a Hũ, dixerunt intra ſe: Hic eſt hęres, ueni 27 a te, occidamus eum,& habebimus hęre- Ioan Ig ditatem eius. Et apprehenſum eũ eiece- runt extra uineam,& occiderunt. Cum exgo uenerit dñs uineę, quid faciet agri- colis illis? Kiunt illi: Malos male perdet, & uineam ſuam locabit alijs agricolis, qui reddent ei fructum temportbus ſuis. Dicit illis leſus: Nunquam legiſtis in ſcri Hlal. 7 d pturis: L apidem quem reprobauerunt ę- dificantes, hic eſt factus in caput anguli: à dño factum eſt iſtud,& eſt mirabile in oculis noſtris. Ideo dico uobis, quia au- Ad. 45b feretur à uobis regnum dei,& dabitur R. ↄ g genti facienti fructus eius. Et qui ceci- 1. Pe: a derit ſuper lapidem iſtum, confringetur: Lu. ꝛ0 c ſuper quem uero ceciderit, conteret eum. Mar.: a Et cum audiſſent principes ſacerdotum Iſa. 2 d& phariſei parab o as eius, cognouerunt quod de ipſis diceret. Et quę rentes eum tenere, timuerunt turbas, quoniam ſicut prophetam eum habebant. ¶ Parabola nuptiarum, cenſius dandus Caſari,& reſurreclio probatur mortisorum.(ap. XXII. 3 FET reſpondens leſus dicu iterũ in pa- 12rabolis ets, dicens: Simile factũ eſt re Luea4 d gnum cœloꝶ homini regi, qui fecit nu- Aps b ptias fllio ſuo. Et miſit ſeruos ſuos uocare nnuitatos ad nuprias,& nolebant uenire. Iteꝶ miſit alios ſeruos, dicens: Dicue in uitatis: Ecce prandium meũ paraui, tauri mei,& altilia occiſa,& omnia parata: ue nite ad nuptias. Illi autẽ neglex erunt,& atierunt, alius in ulliam ſuam, alius uero ad negociationẽ ſuam:reliquiuero tenue runt ſeruos eius,& contumelijs affectos occiderunt. Rex aũt cum audiſſet, iratus eſt,& miſsis exercitibus ſuis, perdidit ho micidas illos,& ciuitatẽ illom ſuccẽdit Tunc Tunc ait ſexuĩs ſitis: Nuptie chĩdẽ para- tę ſunt: ſed qui inuitati erant, non fuerunt digni, ite ergo ad exitus uiarũ,& quoſ- cunq; inueneritis, uocate ad nuptias. Et egreſsi ſexui eius in uias, congregauerũt oẽs quos inuenerunt, malos& bonos,& impletæ ſunt nuptiæ diſcumbentiã Intra uit autẽ rex ut uideret diſcumbẽtes,& ui dit ibi hominè non ueſtitũ ueſte nuptia- li. Et ait illi: Amice, quomodo huc in⸗ B traſti non habens ueſtẽ nuptialem: At ille obmutuit. Tunc dixit rex mimſtris. L i⸗ Sup. 131 gatis manibus et pedibus eius, mittlte cũ. b in tenebras exteriores, ibi erit fierus& Inf 45C ſtridor dentium. Multi enim ſunt uocati, pauci uero electi. Tunc abeũtes Phariſei. conſiliũ inierunt ut caperent eũ in ſermo ne. Et mittũt ei diſcipulos ſuos cũ Hero⸗ lats gpd llen rruconmerün Rcäun eK ets leg. allagiter quode arzeäitlilel⸗ niex toocorde no Kintata mente udepna uuncii athuic. Dlügesp l. Inhbduobe⸗ lerpendttceprpt üdharſeis inen :Ouic ucbisul Bwelk Dlemm anloeigy Dauil i ün dcess⸗Oittd ſeatis meis⸗Donecp lebellipeläwon dattea imqui diants, dicenres: Magiſter ſcimus, quia Mat ub ertte rdereybu uerax es,& uiam dei in ueritate doces, L. uc. a0 qulcf ealadlieti a & non eſt tibi cura de aliquo, non enim reſpicis perſonam hominũ, dic ergo no⸗& bis, quid tibi uidet Micet cenſum dare& Ceſari, an non: Cognita aũt leſns nequi- tia eorũ, ait: Quid me tẽtatis hypocritę: 3 oſtẽdite mihi numiſma cẽ us. At illi obtu 1⁄ lerũt ei denariũ. Et ait illis leſus: Cuius. eſt imago hęc& ſuperſcriptio? Dicũt ei: 34 Cęſaris. Tunc ait illis: Reddite ergo que Rchiz ſunt Cęſaris, Cęſari:& quxę ſunt dei deo. Et audiẽtes mirati ſunt,& relicto eo abie runt. In illo die acceſſerũt ad eũ Saddu- cei, qui dicũt non eſſe reſurrectionẽ,& in c Urla hanſad gen Ni hauabe HVnt leib ocun al Mapubos e kanlonllecen diei Omnia ergoq bsence Eſacter den noüte acere, i un ſaligemeküt, dhetb ſa inpor m digtoitlono nuer)operaſiat — E, in. uumbwad terrogauerũt eum. dicentes: Magiſter,j Mir s b n Moyſes dixit: Siqu:s mortuus fuerit non Lue. ꝛ0 habens filiẽũ, ut ducat frater eius uxorem Aet. ²z 4 dmncanrfimt fſenei b(nesreudinsinc a 3 ſis— iilius,& ſuſcitet ſemen fratri ſuo. Erant Deurz5 b 4 n Iagogb aũt apud nos ſeptẽ fratres,& primusu- Xore ducta, defunctus eſt.& non habens ſemen, reliquit uxorẽ ſuam fratri ſuo, Si⸗ militer ſe undus,& tertius, uſq; ad ſepti- mũ. Nouiſs ime aũ t omn/ ũ& mulier deſu cta eſt. in reſurrectione ergo: cuius erit de ſeptẽ uxor: omnes enim habuerunt e⸗ am.Reſpondẽs aũt Ieſus ai: illis: Erratis. neſcientes ſcripturas neqʒ uirtutẽ dei. In reſurrectione enim neq; nubent, neq; nu bentur:ſed erunt ſicut angeli dei in cœ ſunt lo. De reſurrectione aũt mortuorum non legiſtis, iquod dictã eſt à deo dicente uo Exo.; b demnanea. bis:Ego ſum deus Abraham,& deus l- ſaac,& deus Iacob: Non eſt deus mor- tuorũ, ſed uiuentiũ. Et audientes turbæ, D mirabant᷑ in docirina eius. Phariſei autẽ aAadientes eſtiab homin nle ccaritab V we Nies aärud I eno ſe uocane o. Ke Mierueſter Rrenglmagie, eunne Chntts. emunctrueger V leeindi,9 Nbl 4 Kätan yſdent, ar 47 A quna. nante donnnes. 1 l ſadeSpung, it ondeuinun karzz goprer 1 fulca y.4 Nuohi † ——— —— 7 —— h 5 8 4 Lcanadexin a 89 M nu mii Hi uii n 18 Coma di Piwim .. Ptuitte 2 Clyem 2.zun . 1. —— —— — — „—— —— 6 — — S —— Kſhte 22 zn ni 3 tiſuneu, an ſt riexccaitih ra mnclerea Nen merram ies lu 1 d e. Jicrsrran el 1 ecarinin Äd 12= eetkemainin üt 1reptäfamin 13 r hwäbeet, n entoxrreſcni. 1 W Ktrunh ri weaütemilt r k. nreäürreegs 2us 3 omonnüs e Snü ſeuin nf de pun nhint u a F nin mgutt de 1e unlienngt 1 A icreümm, 8 Be. ldcüttthd 1 88 1D bus riult e ch än 20 ni luie al m eiiutaſ —⸗ audientes, quod ſilentiũ impoſuiſſet Sad ducęis, conuenerũt in unũ,& interroga- uit eñ unus ex eis legis doctor tentans e/ n. uc um. Magiſter, quod eſt mandatũ magnũ la.o c in lege? Ait illi leſus: Diliges dñm deum Deus a tuũ ex toto corde tuo,& in tota anima tua,& in tota mente tua. Hac eſt maxi- mũ,& primũ mandatũ. Secundũ aũt ſimi le eſt huic:¶ Diliges prox imum tuũ ſicut r,ac teiꝑlum. In his duobus mandatis uniner- ſa lex pendet& prophetę. Congregatis aũt Phariſe is, interrogauit eos Ieius, di- cens: Quid uobis uidet᷑ de Chriſto: cuiꝰ Hilius eſt Dicunt ci, Dauid. Aitillis, Quo modo ergo Dauid in ſptritu uocat eum lt un,d dim, dicens, Dixit dñs dño meo, ſede a uc 20 d dextris meis, Donec ponam inimicos tu- Dal, o os ſcabellũ pedũ tuorum? Si ergo Dauid uocat eũ dñm, quõ filius eius eſt?& nemo poterat ei rñdere bum, neq́; auſus fuit quiſc; ex illa die eũ ampliꝰ interrogare. ¶ Seribæ& phariſæi docentes populi le- gem Moyſi, quales.(ap. XXIII. * Vnc Ieſus locutus eſt ad turbas,& ad diſcipulos ſuos, dicens, Super ca H. a the dram Moyliſederunt ſſcribę& pha- riſet. Omnia ergo quę cunq; dixerint uo bis ſeruate,& facite: ſecundũ opera uero coꝶ nolite facere, dicũt em̃.& non faci- Deu.sb unt. Alligant aũt]onera grauia& im- 22 b portabilia,& imponũt in humeros homi Num d nũ, digito aũt ſuo nolunt ea mouere. Om tenim nia uero opera ſua faciũt, ut uideantur ab lucug homimbus:dilatant emiphylacteria ſua, Aasc& magn ficant fimbrias. Amant aũt pri- Nr d mos recubitus in cœnis,& primas cathe Luc.n f deas in ynagogis,& ſalura: iones in ſoro, 0 & uocari ab hominibus rabbi. Vos autẽ b. za nolite uocari rabbi: unus eſt em̃ magiſter — Malab ueſter, om̃es aũt uos fratres eſtis. Et pa iẽ no ĩte uocare uobis ſuper terram, unꝰ eſt em pater ueſter qui in cœlts eſt. Nec uocemim magiſter, quia magiſter ueſter, 4e unus eſt, Chriſtus./i Qui malor eſt ueſtrũ, sc erit miniſter ueſter. Qui aũt ſe exaltaue- B rit, humiliabit:& qui ſe humiliaueril, ex⸗ al:abitur. Vę autẽ᷑ uobis ſcribę& phari- ſei hypoernę, quia clauditis regnũ cœlo- rũ ante hommnes: uos enim nonineratis, nec introeuntes lmtis intrare. Vę uobis guia ſcribę& Phariſei hypocritę †᷑ qui come ditis domos uiquarum, orationes longas orantes, propter hoc ampiius accipietis Naa d iadiciũ. Vę uobis ſcribe& phariſei hy- 7 Pocru ſecundum Matthæum- 4¹¹1 pocritę, quia circuitis mare et aridam, ut faciatis unũ proſelytũ,& cũ fuerit factꝰ. ſacietis eum filium gehennę duplo quàm uos.Vę uobis duces cęci, qui dicitis: Qui cunqʒ iurauerit per templũ, nihil eſt: qui aũt iurauerit ĩ auro tẽpli, † debitor eſt. Stulti& cęci, quid enim maius eſt, aurũ an templũ quodſanctificat aurum?Et qui cunq; iurauerit in altari, nihul eſt: quicũ- qiie aũt iurauerit in dono quod eſt 1uper illud, debet. Cęci, qund enim maius eſt, donũ an altare, quod ſanctificat donum? Qui ergo iurat in altari, iurat in eo,& in omnibus quę ſuper illud ſum:& quicũq; Iurauerit in templo, iurat in no,& in eo qui habitat in ipſo:& quiiurat in cœlo. iurat in throno dei,& in eo qui ſedet iu- per eum. Vę uobis ſcribę& phariſęi hy pocritę, Fqui] decimatis mentam,& ane thũ,& cyminũ,& reliquiſtis quę grauio ra ſunt legis, uud: cfũ,& miſericordiam. & fldem: hęc oportuit facere,& illa non omittere.Duces cęci, excolantes culicè, cameſũ autẽ glutientes. Vę uobis ſcribę & phariſei hypocritę, qui) mundatis quod deforis eſt calicis& paropſidis, in- tus autẽ pleni eſtis) rapina& immundi cia. Phariſ e cęce, munda prius quodin- tus eſt, calicis& paropſidis, ut fiat,& id quod deforis eſt, mundũ. Ve uobis ſcri- bę& phariſęi hypocritę, quia ſimilis e- ſtis ſepulchris dealbatis, quę à for:s parẽt hominib ſpecioſa, intus uero plena ſunt oſsibus mortuorũ,& omni purcitia, ſic & nos à ſoris quidem paretis hominibus iuſti, intus autẽ pleni eſtis hypocriſi& i- niquitate. Væ uobis ſcribæ& phariſaæ i hypocritę.+ qui)ę dificatis ſepulchra pro phetarũ,& ornatis monumenta iuſtorũ, & dicitis. Si fuiſſemus in diebus patrum noſtrorũ, non eſſemus ſocij eorũ in ſan- gnine prophetarũ, itaq; teſtimonio eſtis uobiſmetiplis, quia filij eſtis eorum qui prophetas occiderunt. Et uos implete menſuram patrũ ueſtrorũ. Serpentes& genimina uiperarũ, quomodo fugietis à iudicio gehẽnę: Ideo dico uobis:Ecce e- go mitto aduos prophetas,& ſapiẽtes, et ſcribhas,& ex illis occidetis& crucifige- tis,& ex eis flagellabitis in ſy nagogis ue ſtris,& pericqueinmi de cuntate in ciui- tatẽ, ut ueniat iuper uos oĩs Anguis iuſtus qui effuſus eſt ſuper terram, t à langume Abel iuſti uſc ad Vangzun Lacha Kadhl aT13⸗ Luc. 20 g 2* 4. Par.& 3. Reg. s b P†debet. 2 quia Luc. u † Num.? quia plena ſuns quia D Gen. 4 b Heb a¹ A PFEuangelium Barachię, ſquẽ occidiftis inter templum & altare. Amen dico uobis, uemeni hęc omnia ſuper generationẽ iſtam. leruſa⸗ K, Ierufalé, quę occidis prophetas,& la- pidas eos qui ad te miſsiſunt, quoties uo- „Eſd.: c Ini congregare filios tuos ſ quẽadmodum gallina congregat pullos luos ſub alas ſu. as,& noluiſti: Ecce relinquet᷑ uobis do- mus ueſtra deſerta. Dico enim uobis, nõ Lu n. e. f me uidebitis amodo donec dicatis: Be- nedictus qui uenit i nomine dñi. ¶ Mundi finem multa mala præcur- rent. C ap. XXIIII. A fNT eęgreſſus leſus de tẽplo, ibat. Et ac- Mar.:3. a Iceſſerunt diſcipuli eius ut oſtenderent L uc. 21. b ei ędificationes tẽpli. Ipſe aũt reſpendẽs dizcit illis: Videtis hęc omnia? Amen di- vo uobis, non relinquet hic lapis ſuper la pidẽ qui non deſtruat᷑. Sedente autẽ eo ſuper montẽ Olueti, acceſſerũ t ad eũ di ſcipuli ſecreto, dicentes: Dic nobis, quan 1 do hec erũt,& quod ſignũ aduentus tui, Eph.;5. b& conſummationis ſeculi: Et reſpondẽs Coll. a, d leſus, dixit eis: Videte ne quis uos ſedu- cat, multi enim uenient in nomine meo, dicentes: Egoſum Chriſtus,& multos ſe ducent. Audituri em̃ eſtis pręlia& opi- niones prę liorã. V idete ne turbemini,o- portet enim hec ſieri, ſed nondũ eſt finis: confurget enim gens in gemtẽ,& regnũ in regnũ,& erunt peſtilentiæ,& fames, & terre motus per loca: hęc aũt omnia i. nitia ſunt dolorũ. Tunc tradent uos in tribulationẽ,& occident uos,& eritis o- dio omnibus gentib.propter nomen me. um. Et tunc ſcandalizabunt᷑ multi,& in- uĩcẽ tradent,& odio habebunt inuicem. Ht multi pſeudoprophetę ſurgent,& ſe- ducent multos. Et quoniam abundabit iniquitas, refrigeſcet charitas multorum, qui aũt perſeuerauerit uſq; in finẽ᷑, hic ſal uus erxit. Et prędicabif hoc Euangeliũ regni in uniuerſo orbe, in teſtimonium ommbus gentibus,& tũc ueniet conſum matio. Cù ergo uideritis abominationẽ Marnz. deſolationis, quę dicta eſt ſa Daniele pro Luc. z. d pheta, ſtantẽ in loco(qui legit intelligat) Dan.* tunc qui in Iudęa ſunt, fugiant ad mõtes: & qui in tecto, non deſcendant tollere a- liquid de domo ſua:& qui in agro, non reuertat᷑ tollere tunicam ſuam-Vę autem pręgnantibus& nutrientibus in illis die- „ bus. Orate aut, ut nõ fiat fuga ueſtra hye AA„b me uel ſlabbatho, erit emũ tunc tribulatio xagna. ² Par as. Luc. 13. Luc., g 10 45.C.16:à Sup. 10. c tener fuerit,& folia nata, ſcitis quia pro- neratio hęc, donec omnia&fiam.ſCœlũ hęc Tunc quo etũt in agro:unus aſſumeĩ,&. ucaꝰ nEken, qu magna, qualis non ſuit ab initio mundi enitunſaa, uſq; modo, neq́; fiet. Et niſ breuiati luiſ- ſent dies ilii non fierei ſalua omnis caro: aWrars leſem ſed propter electos breuiabunt᷑ dies illi.. eb neneritc Tunc ſi quis uobis dixerit: Ecce hic eſt Mar. 3. s⸗ü byer dm Chriſtus, aut illic: nolite credere, ſurgent Luc. 7, intei Sa3i dixe enim pſeudochriſti,& pleudopropheię, rkliee oum & dabũt ſigna magna& prodigia, na ut Lcctzertparcl in errotẽ inducani(ſi ſeri poteſt) etiam mnaluctunbe electi. Ecce prędixi uobis. S' ergo dixe- didis ſenillilst rmnt uobis: E cce in deſerio eſt, noute exi Khracquignon re: ecce in penetralibus, nolite credere. Si nüq eit pnnetcmm cut eñ̃ fulgur exit ab Oriente,& pare: tgetisenot uſq; in Occidentt, ita erit& adquentus kuenitufuun iu Filij hominis. Vbicunq; fuerit corpus, C illuc congregabuni& aquile. Statun au Mar, 12'a zmle ettr tẽ poſt tribulationẽ dierũ illorũ iol obſcu Luc., e Lannlbngun rabit᷑,& luna non dabit lunè ſuũ,& ſtel, Pz. 32 b usesjerkchum le cadẽt de cœlo,& uirtutes cœloiũ cõ Ilau; b. uincniterebe uon Wetkur. mouehunt,& tũc parebit ſgnã Fiij ho- loël.& nanes ſelqungh m inis in cœlo,& ũc plangẽt oẽs tribus gibes nſongen terrę,& uidebũt Fihũ hominis uenienè lijo Kayelät in nubibus cœli cũ uirtute multa,& ma- gide Nhanäue ieſtate. Et mittet angelos ſuos cũ tuba Apo. h minnitabde & uoce magna,& congregabunt elecios„Oo.ss Sünpieraeh eius à quatuor uentis, à ſummis cœlorum uſq; ad terminos eorũ· Ab arbore autem flci diſcite parabolam: Cũ iam ramus ei nlt exite dduumei arg üesill, Ton ſu Knczitſägten emdis de oleo ueg wire egingumi.R t enker Netorte daßt Atunsad ds. Dizät & terra tranſibũt, uerba aũt mea nõ prę- Mar. ze de heine teribũt. De die autẽ illa& hora, nemo D win Kand 1 ſcit, neq; angeli cœlorũ, niſi ſolus pater. merig i Sicut aũt in diebus Nos, ita ert& adue„limen un tus Filij hominis, fcut em̃ erant in die, Leui⸗ aneh de bus ante diluuiũ comedentes,& bibètes, Gaz, riag 65 nubentes.& nuptui tradẽtes, uſq́; ad eũ lunſ 1 10 diem quo intrauit Noëẽ in arcam,& non nriſtwn 3 1 cognouerũt donec uenit di luuiũ.& tulit la Lunic hon Oẽs: ita erit& aduentus Filij hominis. dniß aoun ' ⸗ unus relinquet: duę molttes in mola, una„, Th. 4 deaemicm V afſumet,& una relinquet᷑: duo in lecto, u- dere Kin e d nus aſſumek& unus reutnquer. Vigin Mar.=34 land nese te ergo, quia neſcitis qua hora dũs ue- ſter uenturus ſit.i Illud aũt ſcitote, quoni ani am ſi ſciretpateriimitſas qua hoia turix?, aäinn turus eſſet, uigilaret utiq;,& non ſineret dieug— perfodi domè ſuam. 1deo& uos eloe aannid parati: quia qua neſcitis hora Filius hoo 1.3 1 Mieien A minis uentuxus eſt. Quis puias eſt fdeſis Lucs“s i wntag, . fenu Kag tmmn pe eſt ęſtas:ita& uos, cũ uideritis hęc o- mnia, ſcitote quia prope eſt in ianus. A- men dico uobis, quia non pręter bit ge- 40 — tai Luc. 2 41 I 1 — 8 12 2 24 a a tea ⸗ 88 e ima du, 81n tnlen n. 15 Wa, 6 2 weaülia m elee 9 nn nä, at 1811 müni X u B mid 4 a W ſn ins IWan„ n deihne 0 * witi d ſm 2aKennn 14 it cd en ui, u r Gcwie * i ani dam R u n ſclam ni e Awn 6 ad are wapat 1 runn n d at conermo 6& a a büxthin., 4 en. lemitble, 2 C TAcabi a iedudon d at ⁴ pinb ſfcuän 3 t bd 1aaui cnn 6 a aa mpuinfi 1 en aunkeitn 1 mu onecumiii n KLann a I ub ünagun 39 1 1eee 6 4. dandamicn (A⁴ a Kuuntn r 2 oimſäueb, 1 un lhänn lah 1A verbni 4 1 rgantoüm 12 ul 4G9 — 8 en Phh . 1 kiGnaugin 2 nilm lu aa 1 b zer fa 1ho sc pore: u2 15 nire, ſeruus& pruden:, qut conſtituit dñs ſu- nitam ſuam, ut det illis cibũ in tẽ- Beatus iſte ſeruus, quẽ cũ uenerit qis eius, inuenerit ſic facientẽ: amen dico „qm ſuper omnia bona ſua con- ſtituet eũ. Staũt dixerit malus ſeruus ille incorde ſuo: Moram facit dñs meus ue- & cœ,perit percutere conſeruos lu- os minducet aũt& bibat cum ebrioſis: ueniet dñs ſerui illius in die qua non ſpe- rat,& hora qua ignorat,& diuidet eum, nzf partẽq; eius ponet cum hypocritis.ſj Il- lizz.c lic erit fletus& ſtridor dentium. ¶ Seue ritas futur iudicij per parabo⸗ dẽtes ddrm 5) 31 u0. Cap⸗ XXV. lam indicatur. aLh* Vnc ſimile erit regnũ cœlorũ decẽ Nae uirginibus, qnæ aceipientes lampa- b des ſuas exierũt obuiam ſponſo& ſpon- ſe. Quinq; aũt ex eis erant fatuę,& nq; pradentes, ſed quinq; fatue acceptis lam pꝛdibus, non ſumpſerunt oleũ ſecã: pru- vo acceperũt oleũ in uaſis cũ lam/ padibus. Moram autem faciente ſponſo, itauerũt o?s.& dormierũt. Media aũt no te clamor ſactus eſt: Ecce ſponſus uentt, exite obutam ei. Tunc ſurrexerũt oĩs uirgines illę,& ornauerũt lampades ſuas. Fatuę aũt ſapientibus dixerunt: Da- te nobis de oleo ueſtro, quia lampades noitrę extinguunt᷑. Reſponderũt pruden centes: Ne forte non ſufffeiat nobis & uobts, ſte pottus ad uendites,& emite uobis. Dã aũt irent emere, uenit ſponſus, & quę paratę erant, intrauerũt cũ eo ad mipti uero uen ãt& reliquę uirgines, dicẽtes: Dſe, düe, aperl nobis. At ille reſpon dẽs he.z d ait: Amen dico uobis: Neſcio uos. Vi- wag h gilate itaq, quia neſcitis diẽ neq; horã. B Sicut enim homo peregre proficiſcens, nit ſeruos ſuos.& tradidit illis bona ſua. Et uni dedit quinq; talenta, alij autẽ duo,. Nij uero unũ, unicuiq; ſecundũ pro priam nirtutẽ,& profectus eſt ſtatim. A- biit aãt qui quinq; talenta acceperat,& onerat eſt in ets.& lucratꝰ eſt alia qnq;. Similiter,& qui duo acceperat, lucratus eſt alia duo. Qui aãt unũ acceperat, abi- en:, fodit in terram.& abſcondit pecuni- am dñi ſui.Poſt multũ uero tẽporis uenit as,& clauſa eſt ianua. Nouiſsime dñsʒ ſeruoꝶ illorã,& poſuit rationẽ cum eis. Et accedens qui qunq; alenta acce 1 perat, obtulit alia quinq́; tatenta, dicens: De, quinq; talenta tradidiſti mihi: ecce alia ſecundum Matthæum. 4¹² alia quinq; ſuperlucratus ſum. Ait illi dms eius: Euge ſerue bone& fidelis, quia ſu- per pauca fuiſti fidelis, ſuper multa te con ſtituam, intra in gaudiũ dñi tui. Acceſsit aũt& qui duo talenta acceperat,& ait: Dñe, duo talenta tradidiſti mihi: ecce a- lia duo lucratus ſum. Ait dñs eius: Euge ſerue bone& fidelis, quia ſuper pauca fuiſti fldelis, ſuper multa te conſtituam? in tra in gaudiũ dñi tui. Accedens autẽ& qui unũ talentũ acceperat, ait: Dñe,(cio quia homo durus es, metis ubi non ſemi⸗ naſti,& congregas ubi non ſparſiſti,& timens abij,& abſcondi talentũ tuum in terra: ecce habes quod tuũ eſt. Reſpon⸗ dens aãt dñs enis, diæit ei⸗Serue male,& piger, ſciebas, quia meto ubi non ſemi⸗ no,& congrego ubi non ſparſi, oportuit ergo te committere pecuniam meam nu. mularijs,& ueniẽs ego recepiſſem utiq; quod meũ eſt cũ uſura. Tollite itaq; ab eo talentũ,& date ei qui habet decẽ talẽ ta. Oani enim habenti dabit᷑,& abun- dabit:ei aũt qui non habet,& quod uide tur habere, auferet᷑ ab eo. Et inutilẽ ſer- uũã eijcite in tenebras exteriores:illic erit fletus& ſtridor dentiũ. Cũ ast uenerit Fi lus hominss in maieſtate ſua, et o?s ange li cũ eo, tũc ſedebit ſuper ſedẽ maieſtatis G— Sup. 13.b Mar. 4. e Luc. e. c.ia d ſuc.& congregabunĩ᷑ ante eũ oẽs gẽtes. & ſeparabit eos abinuicẽ᷑, ſicut paſtor ſe gregat oues ab hordis,& ſtatuet oues- dem à dextris ſuis, hoœedos aũt àſiniſtris. Tũc dicet rex his qui à dextris eius erũt: Venite benedicti patris mei. poſidete pa ratũ uobis regnũ à conſtitutione mundi: Hſeſuriui em̃.& dediſtis mihi manducare: ſitiui,& dediſtis mihi bibere: hoſpes e/ ram,& collegiſtis me: nudus,& operui- ſtis me: infirmus,& uiſitaſtis me: in car⸗ cere eram,& ueniſtis ad mei Tunc reſpõ Ia. s5 b. Eze. is b Eccl. 7 d debhunt ei iuſti,dicentes: Dñe. quando te ui dimus eſurientẽ,& pauimusſitientem, & dedimus tibi potũ? quando aũt te iu- dimus hoſpitẽ,& collegimus te: aut nu- dã,& cooperuimus te: aut quando te ui- dimus infirmũ, aut in carcere,& uenim“ ad te: Bt reppondens rex. dicet illis: Amẽ dico uobis, quandiu feciſtis uni de his fratribus meis minim is mihi feciſtis. Tũc dicet& his qui à ſiniſtris erunt: Diſce- dite à me maledicti in ignẽ ęternũ. qui pa ratus eſt diabolo& angelis eius: eſuriui enim,& non dediſtis mihi manducare: ſi- Aui, Pfal.z e Sup. 7 d Lucazf ram,& non collegiſtis me: nudus,& non operuiſtis me:infirmus,& in carcere,& non utſitaſtis me. Iunc reſpondehbũt ei et ipſi, dicentes: Dñe, quando ie uidimus e ſurientẽ, aut ſitientem, aut hoſpitem, aut nudum, aut infirmũ, aut in carcere, et non miniſtrauimus tibi: Tunc reſpondebit il- lis, dicẽs: Amen dico uobis, quandiu nõ leciſtis uni de mmoribus his, nec mihi fe- Ioan.·⁊ e ciſtis.¶ Et ibunt hi in ſupplicium ęternũ, iuſti autem inuitam ęrernam. ¶ Cœnut leſiu cuum diſcipulis ꝗ tra- ditus aà luda, capitur à Iucæ:s. A Cap. XXVI. R.i4 a Tfactũ eſt, cũ coniummaſſet leſus ſer- Lu. 2 à2—mones hos omnes, dixit diſcipults ſu- is: Scitis quia poſt biduũ paſcha fiet,& filius hominis tradet᷑ ut crucifigat᷑. Iunc congregati ſunt principes ſacerdotũ& ſeniores populi in atriũ principis ſacer- dotũ, qui dicebatur Caiphas,& conſiliũ fecerunt ut leium dolo tenerent,& occi- derent. Dicebant autem: Non in die fe- ſto, ne forte tumuitus fieret in populo. Cũ autem leſus eſſet in Bechania in do/ mo Simonis L eproſi, acceſsit adl eũ mu- lier habens alabaſtrum unguenti precio- ſi,& effudit ſuper caput ipſius recumbẽ- tis · Videntes autem d: ſcipuli, indignati ſunt, dicentes: Vt quid perditio hęc: po- tuit enim iſtud uenundari multo,& dari Ppauper: bus. Sciens autem leſus, ait illis: em Quid moleſti eſtis huic mulieri? opus x bonũ operata eſt m me:nam ſemper pau-/ peres habeus uobiſcũ, me aũt non ſem- Rabetis perkhabebitis: mittens emm hęc unguẽ tũ hoc in corpus meũ, ad ſepeiiendũ me fecit. Amen dicouobis, ubicunq; prędi- catũ fueru hoc euang eliũ in toto mũ do, dicetur& quod hæcfecit in memoriam B eius. Tunc abijt unus de duodecim qui dici dicebat᷑] Iudas lſcariotes, ad principes ſacerdotũ,& ait illis: Quid uultis mihi da re,& ego uobis eũ tradamè At illi conſti tuerũt illi triginta argenteos. Et eæxinde qaęrebat opportunitatem ut eũ traderet. Prima aũt die Azymorũẽ acceſſerunt di- ſcipult ad Ieſum, dicentes: Vbi uis pare- RTar. 4 b m' tibi comedere paſclia? At leſus dixit: Luc. 24 a Ite in ciuitatẽ ad quendam, Sældicite e: Maxiſter dicit: Tẽpus meũ prope eſt, a- pud te facio paſcha cum diſcipulis meis. Et fecerunt diſcipuli ſicnt conſtituit iflis lerusr Joan. 12 a R. 14 2 Euangelium tiui,& non dediſtis mihi potũ: hoſpes e- leſus:& parauerunt paſcha. Veſpere ate artiinktm da Inun Hccteb. jſc iu ianate,nl facto, diſcumbebat cum duodecim diſci⸗ ſh Stuenit pulis ſuis. Et edentibus illis dixit: Amen— ant eñ dico uobis, qui 5 nmleterzelat quia unus ueſtrũ me traditu- müüteilbzicri rus eſt. Et contriſtai ualde cœpeꝛũt ſin⸗ Mar.:4 b guli dicere: Nunquid ego ſum dñe? Ati- L. uc. a2 b pſe reſpondens. an: Qui intingit mecum loan.:z b manũ in paropſide, hic me tradet. Fllius quidem hominis uadit, Iſſicut ſcriptũ eſt Phal. 40c ſoeunde emoni lipuld lusK lrequietite ecce aKfl'shondntst aorü. Sergit enm de illo:uę autem hommi illi, per quem ff-„ a dtt lius hominis rtradetur: bonum erat ei ſi traditur gadicfümenn 4 natus non fuiſſet homo ille. Reſpondens C ecce Uln0 autem ludas qui tradtdit eũ, dixit: Nun- euhauint quid ego ſum rabi:? Att illi: Tu dixiſti.¹ 1. Co. nbiiptnegbul Conantibus aũt eis, accepit leſus panè, doprpit Em & benedxit, ac fregit, deduq́; diſcipulis Janilö hrüem ſuis,& ait: Accipite,& comedite: hoc eſt umsirionke corpus meum. Et accipiens calicem, gra tm ewalle tias egit,& dedit ill.ss dicens: Bibite ex d.B gauumch hoc omnes. Hic eſt enim ſanguis meꝰ no bs Autealgit ut teſtamenti, qui pro multis effundetur un demumme in remiſsionẽ peccatorũ. Dico aũt uobis, mumtaméhite non bibam amodo de hoc genimme ui⸗ nncälcluſenen, tis uſq; in diem illum, cũ llud bibam uo matiũſlũ&ep biſcum nouum in regno patris mei. Et Mat. 46 ertiggn, mpu hymno dicto, exierunt in momẽ Oliueti..2& Mnc atlileld, 5... 4„. Tunc dicit illis Ieſus: Omnes uos ſcand elnlociſuü. ſomne lũ patiemini in me. in iſta nocte. Scriptũ loan. 1s 3 gatungaloh eſt enim: Percut ĩam paſtorẽ,& qͥiſper- 21 böpaſmrxm gemur oues gregis. Poſic; aũt reſurrexe 1r s H Ranl modoyh ro, pręcedam uos in Gaiileam. Reſpon- gonesangefotum dens autem Petrus, ait uli: Et ſi omnes 1 damriſerpa ſcandalizatifuerint in te, ego nunquam I Iilahorali ſcandalizabor. Ait uli leſus: Amen dico ühnrem egi tibi, quia in hac nocte antequam gallus bs copprehende cantet,ter me negabis. † Ait illi Petrus: loan. 13G us etbamdoce H tiam ſi oportuerit me mori tecum, non ieuuitt Hocait te negabo. Similiter& omnes diſcipuli Jeranin enpiu, dixerunt. Tunc uenit leſus cum illis in uil llapai mnen tel lam quę dicitur Gethſemani,& dixit di Mar.:4 d itaenes lelam ſcipulis ſuis: Sedete hic donec uadam il- Luc.aa d inciniſacerdolä luc,& orem. Et aſſumpio Petro& duo⸗D ma dein bus filijs Zehedęi, cœpit conuiſtari& nge ſginanra moſtus eſſe. Tunc ait illis: Triſtis eſt a- tngthisinnd, nima mea uſq; ad mortẽ:ſuſtinete hic,& dllettfi e uigilate mecum. Et progreſſus puſillum, un Keonn cond procidit in faciem ſuam, orans,& dicẽs: ckigäcon Pater mi, ſi poſsibile eſt, tranſeat a meca een Krenina lix iſte: ueruntamen non ſicut ego uolo, Kce liſtn ſed ſicut tu. Et uenit ad diicipulos ſuos. emnr anfülttge & inuenit eos dormientes,& dixit Pe- eni. oom an tro: Sic? non potuiſtis una hotauigilare ninanmten mecũ? Vigilate,& orate, ut non inttetis de aaas in tentationẽ: ſpiritus quidem promptus E 42 m uilsden & e 88 d un r R 3 ter n nanda 1Hre acani n* 6 —2 „ 3 dbeßeg 2 8 5 tühm h a 2 d wamnn as 2 8 2 lülr nn and du rr wenthn N dſ n⸗ wimoti dI sbeit 6 Hb lon n ens nüla 8,d en wnmine n t cl rsle Atlilee u eeſcitnat *- legads bis ag 6 I u wentmema e et ei mluccäma 4 amcuenttlisen d ld rGeimsi 50 a c ui acexlietni 4l u ud Mo ktalmaten. 4 M Ne di mia 1 a urütlt A de almriün à ☚ u'gtgt „*. a imlm ist eſi, caro aut infirma. Iterũ lecundo abijt, & oraut, dicens: Pater m ſi non poteſt hic calix tranſre, niſi bibam illã, fiat uo- luntas tua. Et uenit iterũ,& inuenu eos dormiẽtes: erant em̃ oculi eorũ grauati. Et relictis illis,iterũ abijt,& orauit ter- tio, eundẽ ſermonẽ dicens: Tunc uenit ad diſcipulos ſuos,& dicit illis: Dormite iã, & requieſcite: ecce appropinquauu ho ra,& filius hominis tradet in manus pec yppin⸗ catorũ. Surgite, eamus: ecce rappropin- muuit g quabit qui me tradet.) Adhuc eo loquen neitadi. te. ecce ludas unus de duodecimuenit, et Rus. d cũ eoturba mulia cũ gladijs& fuſtibus, e miſsi à principibus ſacerdotũ,& ſcniori- bus populi. Qui autem tradidit eum, de- dit nis Hgnũ, dicens: Quencunq́; oſcu latus fuero, ipſe eſt, ienete eum. Et conte ſtim accedens ad Ieſum, dixit: Aue rab⸗ bi. Et oſculatus eſt eum. Dixitq; illi Ie- ſus: Amice, ad quid ueniſti Iunc acceſſe runt,& manus iniecerunt in Ieſum,& ie nuerunt eum. Et ecce unus ex his qui e- rant cũ leſu,extendens manum, exemit gladiũ ſuũ,& percutiens ſeruũ principis ſacerdotum, amputauit auriculam eius. Hen., a Tunc ait illi leſus, Conuerte gladiũ tuũ Pponz c in locũ ſuũ: ijomnes enim qui acceperint moo gladium, gladio peribunt. An putas quia nõ poſſum rogare pa rẽ meũ,& exhibe bit miht modo plus quàm duodecim le- V giones angelorum? Quomodo ergo im- Ila. qd plebunturſſſcripturę, quia ſic oportet fie- ri? In illa hora diæit leſus turbis: Tanq́; ad latronem exiſtis cum gladijs& fuſti- bus comprehendere me: quotidie apud uos ſedebam docens in templo,& nõ me Supr. e tenuiſtis. Hoc aũt i0:⁰ factũ eſt, ſut adim- NMatac plerentur ſcripturę prophetarũ. Tunc di V F ſcipuli omnes⸗irelicto eo, fugerunt. At il Riis f li tenentes Ieſum, dux erunt ad Caipham luc.⁊. f principẽ ſacerdotũ, ubi ſcribę& ſeniores umas c conuenerant. Petrus aũt ſequebat᷑ eum a longe, uſq; in atriũ pricipis ſacerdotũ. Et ingreſſus intro ſedebat cũ miniſtris, Dicipes ut uideret fin. Princeps) autẽ ſacerdo- ium& omne conſiliũ quęrebant falſum teſtimoniã contra l eſum, ut eũ morti tra- derent,& non inuenerunt, cũ muti falſi Luc.22 5-1 käblechmeh 2 ,.— Gmütieci teſtes acceſsiſſent. Nouiſsime aũt uene⸗ 1 n am d d a ummtin 4 kdo & ten commnn aemadh. „7 vuumn Pringeps Acerdotũait illu Nihilreſpon- 34 V n Eonmun runt duo falſt teſtes,& dixerunt: Hic di⸗ T.—-. lonn 2c it: Poſſum deſtruere templum dei,& poſt tridenim reę dificare ilhut. Bt ſurg ès de* ſecundum Matthæum. 4 13 des ad ea quę iſti aduerſum ie teſtufican- tur? leſus aũt tacebat. t princeps ſacer- dotum ait uli: Adiuro te per deũ uuum, ut dicas nobts ſi tu es Chriſtus fiſius dei. Dicu illi leſus: Tu dixiſti: uerumamen dico uobis, amodo uidebuis hhiũ homi Sup- d 7 nts ſedentẽ à dextris uixtusis dei,& ue-. heſta d. nientẽ in nubibus cœul. Tunc princeps R. i4 b iacerdotũ ſcidis ueſtimenta ſua, dicens: G Blaſphemauit: quid adhuc egemus teſti- bus: ecce, nunc audi ſtis blaſphemiam: ꝗd uobis uidetur? At i reſpondentes diue- runt, Reus eſt mortis. Tunc expuerunt Iſa. z0 G in facic eius,& colaphis eum cęciderũt. 3 alij aũt palmas in faciem eius dederunt, dicentes: Prophetiza nobis Chriſte, quis eit qutte percuſsit? Petrus uero ſedebat foris in atrio,& accelsit ad eum una ancil R.14 g la, dicens: Et tu cum leſu Galilęo eras. Lu. 22 f At ille negauit coram omnibus, dicens: Ioan. is 6& Neſcio quid dicis. Bxeunte autem illo ianuam, uidit eum alia ancilla,& ait his qui erant ibi. Et hic erat cum leſu Naza reno. Et iterum negauit cum iuramento. quia non noui hominem,& poſt puſillũ acceſſerunt qui ſtabant,& dixerunt Pe- tro:V ere& tu ex illis es: nam& loque la tua mamfeſtumte facu. Iunc cœpit de teſtari& iurare, quia non nouiſſet homi nem:& continuo gallus cantauit. Et re/ cordatus eſt Petrus uerbi Ieſu quod di- xerat: Priuſquam gallus cantet, ter me negabis. Et egreſſus foras, fleuit amare- Cludas ſe ſuſpendit,& Chriſtus conde- mnatus(ruciitur,& ſepelitur. Cap. X XVII. Ane autem facto, conſilium inierũt a Lomnes principes ſacerdotum& ſe⸗- Mar. 13.a niores populi aduerſum Ieſum, ut eum. uc. 23. G6 morti traderent. Et uinctum addux erunt 1 03. 18.& eum,& tradiderunt Pontio Pilato præ- 2 ſidi. Tunc uidens Iudas quteum tradi- dit, quod damnatus eſſet, pœnitentia du- ctus retulit triginta argenteos principibꝰ ſacerdotum,& ſenioribus, dicens: Pecca ui, tradens ſanguinẽ iuſtum. At illi dixe-&..& rũt: Quid ad nos, iu uideris. Et proiectis argenteis in templo, receſsit: et abiẽs, la queo ſe ſuſpẽdit:Prxincipes aũt ſac erdotũ acceptis argẽteis dixerũt: Non licet eos mittere ĩ rcorbanãl) qa preciũ ſanguinis eſt. Cõſilio aũt inito, emerũt ex ilius agrũ B figuli, in ſepuiturã peregrinorũ. Propter A..c hos uocat eſtages ille Haceldama, er . corbam PEuangelium eſl, ager ſanguinis, uſch Tunc impletũ eſt quod dictũ eſt per lere n c miam prophetam dicẽtẽ: ¶Et acceperũt triginta axgenteos preciũ appreciati, quẽ appreciauerũt à fliijs Iſrael:& dederunt eos in agrum figult, ſicut conſtituit mihi dñs.leius aã ſtetit ante prę ſidẽ,& inter Luc. 2z a rogauit eũ pręſes, dicens: Iu es rex ludęo Ioan. 18 f̃ rã? Dicit ei leſus: Tu dicis. Et cũ accuſa ret᷑ à principibus ſacerdotũ& ſeniorib. nihil reſpondit. Tunc dicit illi Pilatus: Non audis quanta aduerſum te dicũt te/ ſtimonia: Et non reſpondit ei ad ullũ uer bũ.ita ut miraret᷑ pręſes uehementer. Per . diẽ aũt ſolennẽ conſueuerat prę ſes popu⸗ uoluiſſent: lo dimittere unũ uinctã quẽ uoluiſſet:) habebat aũt tunc uinciã inſignem, qui di cebat᷑ Barrabas. Congregatis ergo illis, dixit Pilatus: Quẽ uultis dimittam uo- bis, Barrabam, an Ieſum qui dicit᷑ Chri- ſtus: Sciebat em̃ quòd per inuidiam tra- didiſſent eũ. Sedente aũt illo pro tribuna- li.miſit ad eũ uxor eius, dicẽs: Nihil tibi & iuſto illi: multa enim pafla ſum hodie C per uiſum propter eũ. Principes autẽ ſa- cerdotũ& ſeniores, perſuaſerũt populis, ut peterent Barrabam, Ieſum uero perde- rẽt. Reſpondẽs aũt pręſes, ait illis: Quem uultis uobis de duobus dimittie At illi di xerunt: Barrabam. Dicit illis Pilatus: Quid igitur faciam de leſu, qui dicitur Chriſtus? Dicãt oẽs:Crucifigat᷑. Ait illis pręſes: Quid em̃ malifecit? At illi magis clamabant, dicentes: Crucifigar. Videns aũt Pilatus quia nihil proflceret, ſed ma- gis tumultꝰ fieret, accepta aqua, lauit ma nus coram populo, dicens: Innocens ego ſum à ſanguine iuſti huius: uos uideritis. Et reſpondens uniuerſus populus, dixit: Sanguis eius ſuper nos,& ſuper fiios no 1 ſtros. Tunc dimiſit illis Barrabam: leſum Maraz b aũt flagellatũ tradidit eis ut crucifigeret᷑. Ioan. 5 à Tunc milites pręſidis ſuſcipiẽtes Ieſum in prętoriũ, congregauerũt ad eũ uniuer ſam cohortẽ:& exuentes eũ, chlamydem coccimeam circundederũt ei:& plecten- tes coronam de ſpinis, poſuerũt ſuper ca- *put eius,& arundinẽ in dextera eius. Et genu flexo ante es illudebant ei, dicen- tes: Aue rex ludęorũ. Et expuẽtes in eũ, acceperũt arundint,& percutiebant ca- put eius. Et poſtq́; illuſerunt ei, exuerũt eũ chlamy ẽ?,& induerũt eũ ueſtimentis cius,& dux erũt eũ, ut crucifigerẽt. Exe- untes aũt inuenerũt hominẽ Cyreneum, dehtc lokph ma nomine Simonẽ, hũc angariauerũt ut tol Jtelé Lm nütſe leret crucẽ eius.¶ Et uenerũt in locã qui Roasd ualon duss dicit᷑ Grolgotha, quod eſt Caluarig locꝰ. Luc. 236 melxſcpt, GiR. Et dederunt ei uinũ bibere cum felte mi lat. b ak acqpial’' ſtũ. Et cũ guſtaſſet, noluit bibere. Poſiq́; Luc. 3 d ſin. Tuncbla aũt crucifixerũt eũ, diuiſerũt ueſtimenta 0*n.is& Sracccpoocop eius, ſortẽ mittentes, ut impleretur quod ulin ndogemnd dictũ eſt per prophetam dicentẽ: Diuiſe. Rousb rnumentqfuonohd rũt ſibi ueſtimenta mea,& ſuper ueſtem Nuc. 13 E aag ahnolitta meam miſerũt ſortẽ. Et ſedẽtes ſeruabant 10an.* G wenn Geadſt. eũ. Et impoſuerunt ſuper caput eius cau⸗ Mens allagdalene K ſam ipſius ſcriptam: Hic eſt leſus rex lu- t ſeplclnum. dęorũ. Tunc crucifixi ſunt cũ eo qͥuo la⸗ volt Pataſccben trones, unus à dextris,& unus à ſiniſtris. Racetdotun&b Prętereuntes aũt hlaſphemabant eũ, mo drentes Dfe ncous uentes capfta ſua,& dicentes: I Vah qui Ioan. 6d irle trtaihen deſtruis tẽplũ dei,& in triduo illud reędi nütganlubeen ficas, ſalua temetipſum: ſi filius dei es, de- anmucg matemte ſcende Je cruce. Simili er&principes ſa im lſcpoltein, cerdotũ illudẽtes cũ ſcnibis& ſemoribꝰ iuplebe Krrexi dicebant. Alios ſaluos fecit, ſeipſum nõ Sap. d nutmyenot e poteſt ſaluã facere:ſi rex Iſraẽl eſt, deſcẽ- u⸗Habetisculodi dat minc de crucę,& credemus ei:ſcon Phal. n. e uſcit liau ena- fidit in deo, liheret nũc eũ ſi uult: dixit e/ loulcheiyns nim, Quia ſilius dei ſum. Idipſum aũt& Chnrhr nunci latrones qui cruciftxi erant cũ eo, impro ühhm,(a perabant ei. ⁴ϑ ſexta aũt hora tenebrę fa jpeti cte ſunt ſuper uniuerſam terram, uſq; ad b rinn eüduii horam nonam.Et circa horam nonam cla bjene Kalen mauit leſus uoce magna. dicens: Bli&li, Pfal. n drgt tceetenen lamma ſahacthani:hoc eſt, deus meus, des F au-A geh ein meus ut quid dereliquiſti me? Cuidam at e reln aũt illic ſtantes& audiẽtes, dicebant E- täänlipere 1 A liam uocat iſte. Et continuo currens unꝰ eietign den ex eis, acceptam ſpongiam implenit ace- iald nane 4 to,& impoſuit arun dini,& dabat ei bi- daus 4 bere. Cęreri uero dicebant: Sincuidea⸗- tmden u d mus anueniat Blias liberans eũ. leſus an w Nogeun n tẽ iterũ clamans uoce magna, emiſtſpiri. Ma 3 nuur tũ. Et eccelſuelũ tẽpli ſciſſum eſt in duas.Pæ. 10 bene ltxlse partes, à ſummo uſq; deorſum,& terra tena ania mota eſt,& petrę ſciſſę ſunt,& monumẽ ans dn 3 11 ta aperta ſunt,& multa corpora ſanctorũ daer 3 ddt z, qui dormierant, ſurrexerunt. Et exeun- dänſeln tes de monumentis poſt reſurrectionẽ e⸗ maaea dri ius uenerũt in ſanctam ciuitatẽ,& appa-„„ lodemon —.„„-. kgaud- ruerũt multis. Centurio aũt& qui cũ eo indlo magnd, — 4 pulschn erant cuſtodiẽtes Ieſum, uiſo terræmotu ſara ttc & his quę fiehant timuerũt ualde, dicen, enaflt.äg. en, tes: Vere filius dei erat iſte. Erant autẽ Roud uemelsct ibi mulieres multę à longe, quę ſecutę e⸗ Lic. 13& dn nülll rant Ieſum à Galilęa, mmiſtrantes ei, int loan. T e nabume quas erat Maria Magdalene,& Maria 3— lneudebun lacobi ſarggühn e, 1 ſecundum Matchæum. 414 5 1 1 5 8 heebi& loſeph mater,& mater filione in ciuitatem,& nunciauerunt principi⸗ 2& H Keiner EZebedei. Cum aũt ſero factũ eſſet, uenit bus ſacerdotum omnia quę facia fuerant. i I e aie d quidam homo diues ab Arimathęa, no- Et congregati cum ſeniotibus, conſilio u 6 5 Witde d nine loſeph, qui& ipſe diſcipulus erat accepto, pecuniam copioſam dederũt mi nn i 2 rii a 2 leſu:hic acceſsit ad Pifatũ,& petijt cor⸗ litibus, dicentes, Dicite, Quia diſcipuli ü 1 r nü id* pus Ieſu. Tunc Pilatus zuſsit reddi cor, eius nocte uenerunt,& furati ſunt eum d 4 AIr mand ah pus. Et accepio corpore, loſeph inuoluit nobis dormientibus. Er ſi hoc anditũ ſne * mhiend 1 1 mud in ſindone munda,& poſuit itlud in rit à pręſide, nos ſuadebim ei,& ſecuros u umn auna NA monumento ſuo nouo, quod exciderat in uos faciemus. At illi accepta pecuma, fe- 8 i cf petra⸗Et aduoluit ſaxũ magnũ ad oſtium cerunt ſicut erant edocti. Et diuulgatum a, n mae epuh enti,& abijt. Erat autẽ ibi Ma- eſt uerbum iſtud apud lude os uſq; in h 2 ann mmn ha monumenti,& abijt. E teè ibi N um iſtud apud ludęos uſq; in ho * 4 mie na Magdaleng.& altera Maria ſedẽtes diernum diem. V ndecim autem diſcipu- de 1 min. contra ſepulchirum. Altera autẽ die, qug Ii abierunt in Galilęam, in montem ubi 91 tandd” eſt poſt Daraſceuen, conuenerunt princi conſtituerat illis leſus. Etuidentes eum, D 1 8. ⸗ 4„ d 112 üdaäias ppes acerdotum& Phariſęi ad Pilatum, adorauerunt, quidam autẽ dubitauerunt. 1 3 4 *† luän dicentes:Dñe recordati ſumus, quia ſedu Et accedens Ieſus, locutus eſt eis, dicens, R6 9 dna n Cor ille dixit adhuc uiuens. Poſt tres di⸗ Data eſt miht omnis poteſtas in coœlo R 1 ask ehpini es reſurgam. lube ergo cuſtodiri ſepul⸗&in tetra, euntes ergo docete omnes gẽ - d eöaiat chrum uſq; in diem tertium, ne forte ue⸗ tes, haptizantes eos in nomine pairis& mciſth niant diſcipuli eius,& furentur eum,& flij& ſpiritus ſancti, docentes eos ſerua- 2 ¹ gmn losdt. dicant plebi: Surrexit à mortuis,& erit re omnia quęcunq; mandaui uobis,& . 89 errim h noutſsimꝰ error peior ptiore. Ait illis Pi ecce uobiſcum ſum omnibꝰ diebus, uſq; à 11 42 un Aae khuus⸗Habetis cuſtodi am, ite, cuſtodite ſi- ad coiſummationem ſeculi. 1. uri iu cut ſcitis· li au em abeuntes, munierunt HIERO NYMVS IN CaTA. 4 f ite sdem ſepulchrũ, ſignãtes lapidẽ cũ cuſtõdibꝰ- logo ſcriptorum eccleſiaſticorum. d ha 2 1 nehimn Angelus nunciat(hriſt reſurre- Marcus diſcipulus& interpres Pe- 2 g lanitd Ckonem.(ap. XXVIII. tri, iuxta quod Petrum referẽtem audie- u, A N/Eſpere aũtſabbathi, quę luceſcit in rat, rogatus Romę à fratribus, breue ſcri anuema.. 4. 3 2 e tna sb prima ſahbathi, uenit Maria Ma, pfit Euangelium. Quod cum Petrus au- 21 ae sb. 1 a Je xragah uaoc Sdaleng,& altera Maria uidere ſepul- diſſet probauit,& eccleſię legendum ſua 44 4 4 Gles 1 1. 8 l, KTnn chrũ. Bt ecce terręmotus factus eſt ma⸗ authoritate edidit, ſicut Clemens in ſex- 8 71 2 unt gnus Angelus emm Dñi deſcendit de to hypotypoſeon libroſcribit. Et Papi- 1 1 4. 3.„. 4. 3. 8 1 4— cœlo,& accedens, reuoluit lapidem,& as leroſolymitanus epiſcopus meminit debat ſuper eum: erat autem aſpectus e⸗ huius Marci,& Petrus in epiſtola pri⸗ imtä ius ſicut fulgur,& rueſtimenta Jeius, ſicut ma, ſub nomine Babylonis, figuraliter nix. Prę timore autem eius exterriti ſunt Romam ſigmficans, Salutat uos quæ in cuſtodees,&æ factu ſunt uelut mortui, Re, Babylone coëlecta,& Wlarcus filnis me⸗ 1 ſpondens autem angelus, dixit mulieri, us. Aſſumpto itaq́; euangelio quod ipſe n a tBlutmag bus: Nolite timere uos: ſcio enim quod contecerat,perrexit Æ gyptum,& pri- 7 iſte iuunern jeſum qui crucifixus eſt, quęritis, non eſt mus Alexandriæ Chriſtum annuncians., 1uess wläipiche,g. hic⸗ ſurrexit enim ſicut dixit, uenite& ui conſtituit eccleſiam, tanta doctrina& ui e wlg de 3 dete locum ubi poſitus erat diis. Et cito tę continentia, ut omnes ſectatores Chui- ..Fene lesein i euntes, dicite diſcipulis eius, quia ſurre- ſti ad exẽplum ſui cogeret. Deniq; Phi⸗ at da mtaami 2 xit.& ecce pręcedet Juos in Galilgam, lo diſertiſsimus Iudęorum, uidẽs Alexan r ce Ntenmme 2 emheaun 2 r Arrima h bq e Lued leän aa e t ſurraenn ibi eũ uidebitis: ecce prędixi uobis. Et drię primam eccleſiam adhuc Iudaizan- n war ientö mie exierunt cito de monumento cum timo- tẽ, quaſi in laudẽ gentis ſuę librum ſuper ne dnammdl re& gaudio magnòô, currentes nunciare eorum conuerſatione ſcripſit,& quomo u4 drn. Cenunüti ciſcipulis eius. Er ecce Ieſus occurrit il- do Lucas narrat leroſolymæ credentes a1 Futesleimig. lis, dicens, Auete. Ille autem acceſſerunt, omnia habunſſe communia, ſic ille quod 4 burimia& tenuerunt pedes eius,& adorauerunt Alexandrię ſub Marco fieri doctore cet 1aasceinalklt u 60 eũ. Tunc ait illis Ieſus, Nolite timere, ite nebat, memorię tradidit. Mortuus eſt au dn 1= ut. de nunciate fratribus meis, ut eant in Gali- tem octauo Neronis anno,& ſepuſtus A⸗ n Albamir tæam, ibi me uidebunt. Quæ cum abijſ. lexandrig, ſuecedente ſibi Amiano.— a rullgän ſent ecce quidam de cuſtodibus uenerũt HE tuan 3 1 iu Euangelium ſecundum Marcum. ¶ Ræptixatur le ſus tentatur, uocat di⸗ ſcspulos,& curat dæmoniaco* atque infirmos.(ap. I. A ß Nit ũ Ruangelij leſu Chri M.; a ſti fliij dei · Sicut ſcriptũ eſt Mal.; a 2 p* in Iata propheta,(¹ Ecce ego s emitto angelũ meũ ante fa IH. 40 4 eiẽ tuam, qui pręparabit ui lonnn. c am tuam ante te-) Voz clamantis in de/ ſerto. Parate uiam di, rectas facite ſemi- tas ei*, fuit Ioannes in deſerto baptizans & prę dicans baptiſmũ pœnitentię in re- miſsionẽ peccatorũ. Et egrediebatur ad eũ omnis ludęę regio,& leroſolymitę u- niuerſt,& baptizabant᷑ ab illo in Iorda- nis flumine confitentes peccata ſua. Et e- rat Ioannes ueſtitus pilis camelorũ. 1& zona pellicea eirca lumbos eius,& lo- cuſtas& melſylueſtre edebat. Et prędi⸗ cabat, dicens: Veniet Ifortior me poſt me, cuius non ſum dignus procumbens ſoluere corrigiam calceamẽtorũ eius. E- 94 go baptizaui uos aqua, ille uero bapti- AKa.2 Zabit uos Spiritu Sancto. Et factũ eſt, in 3- 11 C diebus illis uenit leſus à Nazareth Gali- 1 lgę,& baptizatus eſt à loanne in lorda ne. Et ſtatim aſcẽdẽs de aqua, uidit cœlos apertos,& Spiritã ſanctũ tanc colũbam deſcendentè,& manentẽ in iplo. Et uox& B ſaa eſt de cœlis: Iu es fllius meus dile- us, in te complacui. Et ſtatim Spiritus expulit eũ in deſertũ. Et erat in deſerto 71*4 quadraginta diebus,& quadraginta no- -e Aibus,& tentabat à ſatana, eratq́; cũ be- Io*4 f ſtijs,& angeli miniſtrabant illi. Poſtc; autẽ traditus eſt Ioannes; uenit leſus in Galiſęam, prędicans Euangelium regni dei.& dicens: Quoniam impletũ eſt tem L.z a M. z a cameli Leu. 1 C Venit M.z c 1. 238 Ioan. d ipropinqua- pus, ⁸⅜ appropinquabit Iregnũ dei, poœ unt, el appro- nitemini,& credite euangelio. Et pręte- punquat riens ſecus mare Galilęę. uidit Simonem M. e& Andream fratrè eius, mittentes retia L. 5a in mare(erant em̃ piſcatores)& dixit e- is leſus:Venite poſt me,& faciam uos fle ri piſcatores hominũ. Et protinus reli- ctis retibꝰ ſecuti ſunt eũ. Et progreſſus in de puſilũ, uidit Iacobũ Zebedei& fra- trẽ eſus,& ipſos componuentes retia in na ui,& ſtatim uocauit illos. Et relicto pre ſuo Zebedęo in naui cũ mercenariſs, ſe- cuti ſunt eũ. Et ingrediunt᷑ Capharnaã, et Euangelium & ſtatim ſabbathis ingreſſus in fynago⸗ C erat in ſynagoga eorũ homo in ſpiritu in mundo,& exclamauit dicens: Quid no- bis G& tibi Ieſu Nazarene:ueniſti ante tẽ lnallſtfea gam, docebat eos. Et ſtupebant ſuper M. 4b eun Cerus doctrina eius, erat enim docens eos quaſi M.⸗ d poteſtatẽ habens,&ʒ non ſicut Scribę. Et L. a6.4 (a. Jrieri muu lewuiene Rtcomuennütmi amad antam Gl pus perdere nos:ſcio † quod ſis) Sanctus qui ſcls urũ Peüſeter dei. Et comminatus eſt ei leſus, dicens: Obmuteſce,& exci de homine. Et diſcer pens eũ ſpiritus immundus,& exclamãs uoce magna, exijt ab eo. Bt mirati ſunt omnes, ita ut conquirerẽt interſe dicen- tes: Quidnam eſt hoc? quęnam docirina hęc noua, quia in poteſtate vſpiritib.im a mundis imperat,& obediunt en Bt pro- ceſsit rumor eius ſtat m in oẽm regionem Galilęę. At protinus egredientes de ſyna goga, uenerũt in domã Simonis& An- qreę cũ Iacobo et loꝛnne. Recũbebat aũt ſocrus Simonis febricitan::& ſtatim bat dicũt ei de lla. Et accedẽs eleuauit eam apprehenſa manu eius,& continuo dimi ſit eam febris,& miniſtrabat eis. Veſpe- M.a b re aãt facto, cũ occidiſſet ſol, afferebant 1., 4⁵ ad eũ oẽs male habẽtes,& dęmonia ha⸗ bẽtes:& erat omnis ciuitas congregata ad ianuam. Et curauit multos qut uexa- bant᷑ uarijs languorib*,& dęmoma mul ta eijciebat,& non ſinebat ea loqui qm̃ ſciebant eũ. Et diluculo ualde ſurgens,e- greſſus abijt ĩ deſertũ locũ.ibiq orabat. Rt proſecutus eſt eũ Simon,& qui cũ il- lo erant. Et cũ inueniſſent eũ, dixerut ei⸗ Quia oës quęrãt te. Bt att illis: Eamus in ꝓximos uicos& ciuitates, ut& ibi prę⸗ dicẽ: ad hoc em̃ ueni. Bt erat prædicans inſynagogis eocã,& in omni Galilea, M. dęmonia ei jctẽs. Et uenit ad eũ leproſus deprec uns eũ,& genu flexo dixit ei: 8i uis potes me mundare. leſus aũt miſertus eius, extendit manũ ſuam,& tangens e- um ait illi: Volo. Mundare. Et cum di- xiſſer, ſtatim diſceſiit ab eo lepra,&mun datus eſt. Et comminatus eſt ei ſtatimo; eiecit tum,& dicit ei. Vide nemini di- xeris, ſed uade, oſtende te principi ſacer D aunorpotabai⸗ iene eä ilipte mi iert&epuchuin drüin quoparqhid müdiſe lelbc rkil dinitumitti nilic quicam deſc ginntes incotaibes. airdaphenu. lepeccatanllſcl Decuöbe vmuüo is piiu mtintra& dicttlls vnncorädesuelri iere pralyticod euran Gerregug Kanbuledtaütle uabet hotekttin anait pikaiyttc egabatitui, Run him ürexitile,8 dſeinze vramonn ennes Sehonorſſc 9 unc; lcudm walmt omnicg um dxebeds aitl a Apeit a ailrgeguan anset um gt ha 62 wein amoſlis, L.,e Fant glinuldic d dicpulb ein, Reanedegkes gten unt Anamandhenr ehereneade z . Cunam duddi wumaenen d wcaudioſeigätil nian meülcd, ſs dotum,& offer pro emundatione tualſ. eua tumitiwan quę pręcepit Moyſes‚ in teſtimonlum 63 L48 danraamlüin lis. 11 ÆᷣEt] egreſſus cœpit prædicare& It ille euauer eun diffamare ſermonem, ita ut iam non 3 4 ſet manifeſte introire in ſuttatemſſcd 0 ris in deſertis locis eſſe,& conuenle ant ad eum undiq;. San Rrt 4lapuſi inkiang nh et at en Lu Aü eu 3 Renn aan aitude, dr W. 3 44 boamdelch 71 nanita k te h uni. ri ariemuutath en n Kmt, 5 1 8 dicatst ei à 2e ielabin 1 1n J 5: Nonang, 1 en ktarun au h w hnzerd is d r e Kmnta n Bdhna. u 5 utidkerii e I Wnurckeism, a 1 Enrtcäinriui 9„ unbade . 1 Sercssn be h:e umi— i erendatsde Neiha gi miKga D emnäntst 2 u Aümnilu 123 Nad he adſrinn etcommhi ( a Käena 1 u u lich. TLinet ſus para ytieum, uocat Mat- thæum, Cexcuſat diſcipualos. (ap. 11. 1 PT iicrã intrauit Capharnaũ poſt dies a Locio,&auditũ eſt quod in domo eſſet, Ld&*onuenerũt multi, ita ut non caperęt cöteli nec ad ianuam,& loquebat᷑ eis uerbũ. Kak t uenerũt ad eũ ferentes paralyticũ, qui a quatuor portabat᷑. Et cum non poſſent offerre eũ, illi pre turba, nudauerũt tectũ dübi erat,& pateſaciètes ſubmiſeruns gra- datũ in quo paralyticus iacebat. Cũ au- em uidiſſet leſus fidè illorũ, ait paralyti- co:Fili dimittunt᷑ tibi peccata tua. Erant aũt illic quidam de ſcribis ſedentes,& co gitantes in cordibus ſuis: Quid hic ſic lo 5 42 quiturèblaſphemat. Quis poteſt dimit- oz tere peccata, mſt ſolus deus? Quo ſtatum cognito leſus ſpiritu ſuo, quia ſic cogita- rent intra ſe, dicit illis: Quid iſta cogita- tis in cordibus ueſtris: Quid eſt facilius, dicere paralytico: Dimittunt᷑ tibi pecca- ta tua:an dicere: Surge, tolle grabatũ tuũ, & ambula? Vt aũt ſciatis quia filius homi nis habet poteſtatẽ in terra dimittẽdi pec cata, ait paralytico: Tibi dico ſurge, tol- e grabatũ tuũ,& uade in domũ tuam Bt ſutim ſurrexit ille,& ſublato grabato a,- bijt inde coram omnibus, ita ut mirarent omnes,& honorificarent deũ, dicentes: Quia nunqᷓ; ſic uidimꝰ. Et egreffus eſt rur ſus ad mare, omnisq́; turba ueniebat ad eum,& docebat eos. Bt cum preteriret, reuin uidit Leui] Alphęi ſedentem ad telon:- a. a um,& att illi: Sequere me. Et ſurgens ſe- Luc,3f cutus eſt eum. Et factum eſt:cum accum/ beret in domo ſllius, multi publicani,& peccatores ſimul diſcumbebant cum le- ſm,& diſcipulis eius, erant emi multi qui & lequeh ant᷑ eũ. t ſcribę,& Phariſei ui- dentes quia manducaret cum publtcanis chant& peccatoribits, Edixerunt Idiſcipults e- MHisc ius: Quare cum publicanis,& peccatò- C nbus manducat,&bibit magiſter ueſter? Hoc audito leſus ait illis:Non neceſſe ha bent ſani medico, ſed qui male habent: an⸗on enim ueni uocare iuſtos, ſed pecca- ores. Et erant diſcipuli Ioannis,& Pha ſe ieiunantes:& ueniunt,& dicuntt il- l:Quare diſcipuli Ioannis,& Phariſęo ꝛum ieitmant, tui autem diſcipult non ſe- junant?Et ait iilis leſus: Nunquid poflunt flij nuptiarum quamdiu ſ ponſis cum ii- e3, iciumarc? Qgamo tempore habent ſecums 1 ſecundum Marcum. 415 ſecum ſponſum, non poſſunt ieiunare. Ve- Mat.⸗-h nient autem dies cũ auferetur ab eis ſpon L.*. ſus,& tunc ieiunabũt in illis diebus. Ne u s mo aſſumentum panni rudis aſſuit ueſti- mento ueteri, alioquin aufert ſipplemen- D tũ nouũ à ueteri,& maior ſciſſura fit. Et nemo mittit uinũ nouũ in utres ueteres: alioquin dirumpet uinũ utres,& uinum effundetur,& utres peribunt, ſed uinum nouũ in utres nouos mitti debet.ꝑt facdiũ eſt iterũ cũ dñs ſabbathis ambularet per ſata, et diſcipuli eius cœperunt progredi. & uellere ſpicas. Phariſei autè dicebant ei:ᷣcce, quid faciunt diſcipuli tui ſabba- this quod non licetEꝑt ait illis Nunquam NM. 2 B legiſtis quid fecerit Dauid, quando ne, 1, u. 5 3 ceſsitatẽ habuit,& eſutijt ipſe& qui cũ eo erant: quomodo intrauit in domũ dei ſuiſub Abiathar principe ſacerdotũ,& panes ꝓpoſitionis manducauit, quos non licebat manducareſiniſi ſolis acerdotibꝰ, Leu. 34 B & dedit eis& qui cum eo erant. Et dice 4 bat eis: Sabhathũ propter hommẽ factũ eſt, et non homo propter ſabbathũ. Itaq; dñs eſt filius hominis, etiam ſabbathi. ¶ Sanat Chriſtus manum aridam,& prædicat turbis& diſcipulos enſttuit. Cap. III.„4 —8 T introiuit iterum in ſynagogam,& 9 erat ibi homo habens manũ aridam. Mi b Et obſeruabant eum ſi ſabbathis curaret, Lu.s B ut accuſarent illũ. Et ait homini habenti manũ aridam, Surge in mediũ. Et dicit e- is: Licet ſabbathis bene facere, an male? animam ſaluam facere, an perdere? At il- li tacebant. Et circũſpiciens eos cũ ira. contriſtatus ſuper cęcitate cordis eorum, dicit homini:Extende manũ tuam. Et ese tendit,& reſtituia eſt manus illt. Exeun⸗ tes aũt Phariſęi, ſtatim cum Herodianis conſiſiũ faciebant aduerſus eũ quomodo eũ perderẽt.leſus aũt cũ diſcipulis ſuis ſe- ceſsit ad mate,& multa turba à Galięa & Iudea ſecuta ẽ eũ:& ab leroſolymis. & ab Idumea,& trans lordanẽ,& ꝗ cit ca Tyrũ.& Sidonẽ multitudo Me aan dientes quę faciebat, nenerũt ad eũ. t xit leſiis AFckonlt ſuis rut in nauicula ſi, ut naulcuia fi⸗ bi deſeruirẽt)propter tutham, ne comp ti bi deſeruisas merẽt eũ, multos em̃ ſanabat, ita ut iirue- rent in eũ ut illũ tangerẽt quorquot habe bant plagas. Et ſpũs imm di cũ illũ uide- hant, ꝓcidebant ei,& ciamabant dicẽtes: M.io 2 IH ex ſlliss dei. Bt uchemt conuninabal I. u⁴ς ⁵ Hh a Ml., d. ²z b nem Chananęũ,& ludam Iſcariotẽ qui L. u b& tradidit illã. Et ueniunt ad domũ, poſſent conuenit itese turba, ita ut non †poſſeta M. 3 d Euangelium cebat eos in parabolis multa,& dicebat illis in doctrina ſua. Audite, ecce, exijt ſe- minans ad ſeminandũ. Et dum ſeminat, eis ne manikeſtarent illã. Et aſcendens in moniẽ uocauit ad ſe quos uoluit ipſe,& uenerunt ad eũ. Et fecit ut eſſent duode/ cim cũ illo,& ut mitteret eos prędicare. Et dedit illis poteſtatẽ curandi infirmita. C tes,& eiſciendi dmonia. Et impoſiit Si moni nomen Petrus,& Iacobũ Zebe- dei& loannsè fratrẽ lacobi,& impoſuit eis nomina Boanerges, quod eſt filij tont trui,& Andream& Pmlippum,& Bar- tholomęũ& Matthęũ& Thomam& lacobũ Aphęi,& T haddęũ& Smo- neq; panẽ manducare. Et cum audiſſent ſui, exierũt tenere eũ, dicebant em̃: Quo- ni am in furorem uerſus eſt. Et ſcribę qui ab leroſolymis deſcenderant, dicebant: Quoniam Beelzebub habet,& quia in principe dęmoniorũ eijcit dęmonia. Et conuocatis eis, in parabolis dicebat illts: Quomodo poteſt ſatanas ſatanan eijce/ re? t ſi regnũ in ſe diuidat᷑, non poteſt re gnũ illud ſfare.Et ſi domus ſuper ſeipſam diſpertiatur, non poteſt domus illa ſtare. Ei ſi ſatanas cõſurrexerit in ſemetipſum, diſpertitus eſt.& non poterit ſtare, ſed fi- nem habet. Nemo poteſt uaſa fortis in- eius greſſus in domũ xdiripere, niſi prius for- Mauc tem alliget,& tunc domũ eius diripiet.1 Amen dico uobis qm̃ omnia dimittentur loan. 5 d filijs hominũ peccata& blaſphemię qui L. i2 P bus blaſphemauerunt, qui autẽ blaſphe⸗- habet meus& ſoror mea& mater eſt. ¶ Parabolice loquitur de ſemine&rano Iinapis, eximit ſuos à pericu- lis maris. Cap. IIII. mauerit in ſpiritũ ſanctũ, non habebit] remiſstonẽ in eęternũ, ſed reus erit ęterni delicti. Quoniam dicebant, Spiritum im- M. a d mundũ habet. Etueniunt mater eius& L. oc fratres,& foris ſtantes miſerunt ad eum uocan es eũ. Et ſedebat circa eũ turba, & dicũt ei: Ecce mater tua& fratres tun foris quęrunt te. Et reſpondens eis, ait: Quę ẽ mater mea,& fratres mei? Et cir- cumſpiciens eos qui in circuitu eius ſede bant, ait: cce mater mea& fratres mei. Qui em̃ fecerit uoluntatẽ dei, hic frater A1 ETRerã cœpit docere ad mare,& con M gregata eſt ad eũ turba multa: ita ut na L. a uim aſcendens ſederet in mari,& omnis eurba circa mare ſuper terram erat,& do cebat aliud cecidit circa uiam,& uenerunt uo- lucres coœli,& comederunt illud. Aliud uero cecidit ſuper petroſa ubi non habu- it terram multam,& ſtatim qm̃ non habebat altitudinẽ exortum eſt, terre zet quan do exortus eſt ſol, exęſtuauit,& eo quod non habebat radicem, exaruit. Et aliud cecidit in ſpinas,& aſcenderũtſpinę,& ſuffocauerunt illud,& fructũ non dedit. Et aliud cecidit in terram bonam,& da- & bat fructã aſcendentẽ& creſcentẽ,& affe rebat᷑ unũ triceſimũ,& unũ ſexageſimũ, & unũ centeſimũ.]) Et dicebat: Qui ha⸗ bet aures audiẽdi audiat. Et cũ eſſetſin gularis, interrogauerũt eũ hi qui cum eo eis: Vobis datũ eſt noſſe myſteriũ regni dei, illis aũt qui foris ſunt, in parabolis o- mnia fiunt,[ſut uidentes uideant,& non 1h.sC uideant,& audiẽtes audia telligant, nequando conuertant,& dimit tant eis peccata. Et ait iliis: Neſcitis pa“ ſoan. rabolam hanc:& quomod nt,& non in⸗ o ots parabo las cognoſcetis? Qui ſeminat, uerbã ſemi nat. Hi aũt ſimt qui circa uiam, ubiſemi- nat᷑ y bũ,& cũ audierint, confeſtim uenlt fatanas,& aufert y bũ quod ſemnatũ eſt in cordibus eorã. Et hi ſunt ſimiliter qui ſuper petroſa ſeminant᷑, qui cũ audierint y bã,ſtatim cũ gaudio acc ipiunt illud, et non habẽt radicẽ᷑ in ſe, ſed tẽporales ſunt: deinde orta tribulatione& perſecutione propter y bũ, conſeſtim ſc andalizantur. genlibbein nden ücehr Knadnd ho gam F rmlat, alemengernl lüle vo enin 1 herban, geln iumemingpie ziitkuts tuum madeſt nebs 9 dhicus re da unbimagilud wcäcülemmüt wmnübus ſenünb jaaknaumm fuen Litwaiomnde trigintz mamiwsiau Geunũ t zae col nndiat xaginu ntels quedie .„4 R.ub erant duodecim, parabolam. Et dicebat 4 unã nün ütepeda tſcorſim auten Aatownia Btatt dſetacam ſuand tentes tithan Al M. 9 mui, Iralernle „ b ielpccalam * kebat inmuimin ruripſäinoeyyi Kexctantei,& don adtepertinet dens camminnu nTaczobmatelc ha eſttranquill Qudtidieltb dttimierunttime Mateummm:( dventus Ge mrecl Et alij ſunt qui in ſpinis ſemmani, niſunt Ti. CClhriſtu dem deceptio diuitiarũ,& circa reliqua on⸗ cupiſcentiæ introeuntes ſuffocant y bũ. & ſine fruau eſſicit. Et hi ſunt qui ſuper terram bonam ſeminati ſunt ỹy bã& ſuſcipiunt.& fructificant, unum trĩceſimũ.unũ ſexageſimũ.& unũ cente⸗ qui y bũ audumt,& ęrumnæ ſeculi, qut audiunt M.5b uſlunmſan ſiſate ufl tmenmtr erte gaalanſ hiin gomnitde iinamnäh, undeumenti, ſinũ. Et dicebat illis: Nunquid uemttlu- L..s C. gun wrentl „aut ſubleco? M.*e ähu Kqhenzu cerna ut ſub modio ponat nonne ut ſuper candelabrũ p eſt enim aliquid abſcondi manifeſtet, nec factũ eſt occultũ, Fquo non ueniat in palam. Siqu tum quod non is habet aures audiencii, audtat. Et dicebat&ills Vide/ tex quid audiatis, Iln q uobis. Qui enim habet, ua menſura men 227 4 dijcietur ſifueritis.xemetietur uobis,& adiſcte R L.s qabitur ilii qui onat⸗Non Le: d ſedut i pa am m Lonpeces i huni doner ein vonomenti nla zudi deedllämzl M.7 nuit a 8 29 9 4. can Gäniigtii ſecundum Marcum. 4 16 Mazb qui non habet, etiam quod habet aufere⸗ adiuro te per deũ ne me torqueas. Dice- tur ab eo. Et dicebat: Sic eſtregnum dei bat enim illi: Exi ſpiritꝰ immunde ab ho- c 4 ge quemadmodũ ſi homo iaciat ſementé in mine iſto. Et interrogabat eũ: Quod tibi 4 H i tetram& dormiat,& exurgat nocte& nomen eſt: Et dicit ei:L egio mihi nomẽ 1 90 die,& ſemen germinet.& increſcat dum eſt: quia multi ſumus. Et † deprecabant) dep̃cabãt ½ 0. neſcit ille. Vitro enim ter rafructificat, pri eñ multũ, ne ſe expelleret extra regionẽ. 5 1 aen mum herbam, deinde ſpicam, deinde ple Erat aũt ibi circa montẽ grex porcorum n gj nũ frumentũ in ſpica. Et cũ ex ſe produ- magnus, paſcens in agris. Et deprecaban- en dr xerit frucus, ſtatim mittit falcem, quoni- tur eũ ſpiritus, dicentes: Mitte nos in por 1 Maze am adeſt meſsis.· Et dicebat: Cui aſsimila cos, ut eos introeamꝰ Et conceſsit eis ſta- 4 Luazd bimus regnũ deiꝭ aut cui parabolę com- tim Ieſus.Et exeuntes ſpiritus immundi, 89, d D parabimus illud? Sicut granum ſinapis, introierunt in porcos,& magno impetu di 1 un 5 quod cũ ſeminatũ fuerit in terra, minus ẽ grexc pręcipitatus eſt in mare, ad duo mil † Sam omnibus ſeminibus que ſunt in terra,& la,& ſuffocati ſunt in mari. Qui aũt pa- 1 B lwimtũ cum Fnatum kfuerit, aſcendit in arborem, 1 cebant eos, fugerunt,& nunciauerunt in a d a R,&c fit maius omnibus oleribus.& facit ra ciuitatẽ,& in agros. Et egreßi ſunt uide- * hein mos maguos, ita ut poſsint ſub umbra ciꝰ* re quid eſſet facti,& uenerũt)ad leſum, ueniunt 4 u. dud aues coeli habitare. Et talibus multis pa-& uident illã qui a dęmonio uexabatur, 44 mritganhen rabolis loquebat᷑ eis y bũ prout poterant ſedentẽ, ueſtitũ,& ſanę mentis,& timue 8 ,59 Sin audire, ſine parabola aũt non locquebatur runt. Et narrauerũt illis qui uiderant, qua „ iciu 11 eis:ſeorſum autem, diſcipulis ſuis diſſere/ liter factũ eſſet ei qui demoniũ habuerat, 1I aunina bat omnia. Et ait illis in illa die, cum ſero& de porcis. Et rogare cœperunt eũ, ut un N ſuumn eſſet factum, Tranſeamus contra. Et dimit diſcederet de finibus eorum. Cumq́; a⸗ Na, n uünaa tentes turbam aſſumunt eũ ita ut erat in ſcenderet nauim, cœpit illum deprecari din 1 ma umätcmn Msc naui,& altę naues erant cum illo. Et fa⸗- qui Adęmonio uexatus fuerat ut eſſet cũ dun t 1 ün, l aas u! ecli B u waſcmin wai d.* Fncä gur he A tnäcnitie bonu hadtaie⸗ b wcoltbt 1 a tqunſe n undr, . düutanee de anazuetäbf 9 Ernim 1e, e lchim e. 9 1 iamäſens as . dcrtul ⸗ armübmäon rrilpercn —2 nigitts an „N. nrbit unn rriuipun n den iauin un 24 audusde 6 * 1 remaneu 1 Ia RCieue, adal 4 40* un. Acir umm inI. ane cnn Rat” Lusd aaeſt procella magna uenti,&fluct' mit illo,& non admiſit eum, ſed ait illi. Vade tebat in nauim. ita ut impleretur nauis. Et in domũ tuam ad tuos,& annuncia illis erat ipſe in puppi ſuper ceruical dormiẽs, quranta tibi dñs fecerit,& miſertus ſit tui. C & excitant eũ,& dicunt illi: Magiſter, Etabijt,& cœpit prę dicare in Decapoli non ad te pertinet quia perimus: Et exur quanta ſihi feciſſet Ieſus,& omnes mira- gens comminatus eſt uento,& dixit ma- bantur. Et cum † aſcendiſſet leſus in na/ ri: Tace, obmuteſce. Et ceſſauit uentus,& uim JIrurſum trans fretum, conuenit turba faca eſt tranquillitas magna. Et ait illis: multa ad eũ,& erat circa mare. Et uenit Quid timidi eſtis: necdum habetis fidẽ: quidam de archiſynagogis nomine lai/ Et timuerunt timore magno,& dicebant rus,& uidens eũ procidit ad pedes eius, ad alterutrum: Quis putas eſt iſte, quia& deprecabatur eũ multũ, dicens: Quo- 1. uc. 8 1 uentus& mare obediunt ei? niam f lia mea in extremis eſt: Veni, im/ 3 Chriſtus dæmoniacum,& ſangui⸗ pone †manũ tuam) ſuper eam, ut ſalua ſit, manus ufluam ſanat,& puellam& uiuat.Et abijt cũ illo,& ſequebat᷑ eũ ſuſcitat. Cap. V. turba multa,& comprimebant eũ. Et mu 2 uenerunt transfretũ maris in regio lier quę erat in profluuo ſanęuinis annis ne Geraſenorũ. Et exeunti ei de naui, duodecim,& fuerat multa perpeſſa à cõ- tranſcendiſſet Ieſus in naui at.9⸗ C Luc. s 1 1 2d Lussc atim occurrit de monumentis homo in pluribus medicis,& erogauerat omnia ſpiritu immundo, qui domiciliũ habebat ſua, nec quicq profecerat, ſed magis de- in monumentis,& neq; catenis iam quiſ“ terius habebat, cũ audiſſet de leſu, uenit quam poterat eũ ligare, qm̃ ſepe compe- in turba retro,& tetigit ueſtimentũ eius, dibus& catenis uinctus, dirupiſſet cate⸗ dicebat em̃: Quia ſi uel ueſtimentũ eius nas,&compedes comminuiſſet,& nemo tetigero: ſalua ero. Et confeſtim ſiccatus poterat eũ domare& ſemper die ac no⸗ eſtfons ſanguinis eius,& ſenſit corpore cte in monumentis& in monttbus erat, quia fanata eſſet à plaga. Et ſtatim leſus clamans& concidens ſe lapidibus. Vi- in ſemetipſo cognoſceès uirtutẽ quę exie- dens aũt leſum à longe, cucurrit,& ado- rat de illo„conuerſus ad turbam aiebat: rauit eũ,& clamans uoce magua dixit: Quis tetigit ueſtimẽta mea: Et dicebant ſunn Quid mihi et tibi leſuffli deiraltiſsimi:] ei Aicipeitge Vigei anben comprimẽ adiuro h. 3: tem —— tEte,& dicis: Quis me tetigitè Et circum ſpiciebat uidere eam quę hoc fecerat. Mu lier uero timẽs,& tremens, ſciẽs quod fa- ctũ eſſet in ſe.uenit& procidit ante eum. & dixit oẽm ueritatẽ. lile aũt dizcit el, Fi lia, fides tua te ſaluam fecit: uade in pace, eſto ſana à plaga tua. Adhuc eo loquẽ ab archiſyna⸗ te ueniunt nuncij rad archiſynagogũ] di goga gentes: Quiafllia tua mortua eſt: quid ul- 8 tra uexas Magiſtrũ: Ieſus aũt audito y- bo quod dicebatur, att archiſynagogo: Noli timere, tantummnodo crede. Et non admiſit quenq́; ſeſequi, niſi Petrũ,& la- cobũ,& loannè fratrẽ lacobt. Et ueniũt uidet in domã archiſynagogi,& ruidit] tumul tũ.& flẽtes,& eiulantes multũ. Et ingreſ- ſus ait illis: Quid turbam ini,& ploratis: puella non eſt mortua, ſed dormit. Et irri debant eũ.lpſe uero eiectis omnibus, alſu mit patrẽ,& matrẽ pueli,& qui ſecũ e- rant,& ingrediunt᷑ ubi puella erat iacẽs. Talitha Et tenẽs manũpuellę, ait illi: † abitha cumi, quod eſt interpretatũ: Puella tibi dico ſfurge. Et confeſtim ſurrexit puella, & ambulabat: erat aũt annorum duode- cim. Et obſtupuerunt ſtupore magno.ꝑt pręcepit illis uehementer ut nemo id ſci⸗ dixit ret,& riuſsit) dart illi manducare. CChrſtus à ſuis contemptus, propter zurtutes pro loanne decollas 10 Hebeue Cap. VI. A ET egreſſus inde, abijt in patriam ſu⸗ Mata3 g Lue.:4 c facto ſabbatho cœpit in ſynagoga doce- Ioanit f xe,& multi audientes admirabant᷑ in do- ctrina eius, dicẽtes: Vnde huic hęc om- nia:& quę eſt ſapientia quę data eſt illi, & uirtutes tales quę per manus eius effi- Ioſeph fa, ciunt Nonne hic eſi faber, filius M arig bri filius frater Iacobi,& loſeph,& Iudę,& Si- & Marig monis? nonne& ſorores eius hic nobi- ſcũ ſunt: Et ſcandalizabant᷑ in illo. Et di gebat illis Ieſus: Quia non eſt ꝓpheta ſi- ne honare, niſt in patria ſua, in domo ſua, & in cognatione ſua. Et non poterat ibi uirtutẽ ullam facere:niſi paucos infirmos impolitis manibus curauit,& mirabatur Ppter incredulita: ẽ eorũ,& circuibat ca ſtella in circuitu, docẽs: Et uocauit duo- decim,& cœpit eos mittere binos,& da bat illis poteſtatẽ ſpirituũ immã dorũ · Et pręcepit eis nequid tollerẽt in uia, niſt uir gam tm̃:non peram, non panẽ neq; in z0 AAus b na gs. ſqcalcea os fandalijs,& ne indue ren Mat. 0 2 uc.⸗ a EFuangelium am,& ſeque bani eũ diſcipuli ſui. Et 3 rent᷑ duabus timicis. Et dicebat eis: QÜuo aöenet 1 cunq; introieritis in domũ, illic manete incleĩbe 1 donec exeatis inde:& quicũq; nonrece 88 dns 8* perint uos, nec audierint, ſi exeũtes inde A g vikclun⸗ äteo excutite puluerẽ de pedibus ueſtris inte neman 4 ſtimoniũ illis. Et exeuntes prędicabant ummem ka ut pœnitẽtiamagerẽt,& dęmonia multa qun antlen eijciebant,& ſungebant oleo mul:os&. Iac.; d hat gros,& †lanabant.] Et audiuit rex He- ſanabant ntarii 1 rodes(manifeſtũ em̃ factũ eſt nomẽ eius) Mat. 14 115 t: Delen & dicebat: Quia loannes Baptiſta reſur L. uc.„ myreefitänne rexit à mortins,& ꝓpterea uirtutes ope- inn uisKucn rant in illo. Alij aut dicebant, Quia Bli sanduem 6 as eſt. aiſ uero dicebant: Quia prophe- Dwilbt euben ta eſt, quali unus ex prophietis. Quo au- anmdlt duo⸗ Herodes ait: Qus ego decolſaui lo- Mat. imniltmmäun annẽ, hic à mortuis reſurrexit. Ipſe enim Luc.; d iyne naleti’in Herodes miſit ac tenuit loannẽ,& uinxit C dien atir Gn eũ in carcerẽ propter Herodiadẽ uxotẽ Mceplt llwuwi Philippi fratris ſui, quia dux erat eam. Pi andi cmdana9 cebat em̃ loannes Herodi: Non licet ti L eu,& Rileutweinnn bi habere uxorẽ fratris tui. Herodias auũt aünquagenos kc inſidiabat᷑ illi,& uolebat occidere eum, be& dhodupll nec poterat. Hęrodes aũt metuebat lo⸗ eſm keliat& tet annẽ, ſciens eũ unũ iuſtũ,& ſanctũ: Seceu aullsluumoleti ſtodiebat eũ, et audito eo multa faciebat. lees diulktoibes. & lihẽter eũ audiebat. Et cũ dies oppor e ttatat lm. tunus accid ſſet HerodesFnatalis ſui.cœ in natali v tagnentotã du nam fecit princip b.& tribunis,& pri⸗ tijs luus ews&; cepcihss mis Galilęę, cumq; introiſſet 3ilia ipſius äucauerit, qing Herodiadis.& ſaltaſſet,& placuiſſet He im coigidleipul rodi, ſimulq́; recũbentibus rex ait puel⸗ um veyrecedeten le: Pete à me quod uts,& dabo tibi,&iu letam mi rauit illi: Quia quicquid ꝑeiieris dabo ti Rcditiliſet e bi, licet dimidiũ regni met. Que cũ exiſ Rteäſetdeſſetera ſet, dixit matri ſu: Quid petan at illa diD Kplelhus nter xit: Caput loannis Baptiſtæ, Cumq; in- nnteit remigan troiſſet, ſtatim cũ feſtinatione ad regẽ᷑,pe cantraries,g. tiuit dicẽs: Volo ut protinus des nuhi in mn ndels ventt 3 diſco caput Ioanms Baptiſtc. Et conut⸗ ne Gfuoleda ſtatus eſt rex. Propter iuſiurandũ,& pro üenianbun hter ſimul diſcũhentes noluit eam contri aannthunaimae ſtare, ſed miſſo ſpiculatore pręcepit affet Omes ninuilen ti caput eius in diſco,& decollauit eum in Vtain oon in carcere. Et attulit caput eius in diſco ds Coitate gd. & dedit illud puellę,& pueila matri ſuę· Wcanitzilts inn Opo auditocdiſcipuii eius uenerunt, C ayepaain tulerunt corpus eius,& poſuerunt illud twingſeenn in monumento. Et conuenientes Apo- larerugehexcn ſtoli ad lelum. renunciauerunt el omla timapende 1 quę egerant,& docuerant. Et att illis: Ve bglaemn nite ſeorſumn in deſertũ locũ.& requleſci.4 Muem nn aen . 1 ſnuoco te puſillũ. Erant enim qui ueniebant,& α ρ mnapenei „ 1 ducan. reqibant multi,& nec ſpaciũ man d ang i u mee 1 a. 1 Niaim Wha 1 ge, d m len — — — 4 E —— — — 2 dlut,auae . crs ifr lzid 3 2 E 8 4 8 H Wieläcktd n aru tehatd à„gwtatt e n 1 rundi 0 di c rtürman „ ſa aandiſ Gein) 1, 1 exrrmsän 6. ncüſekwre e un de e dunsthin 6“ d s Dwyn 14 1 Arn übeftane 1 d h'abu 1u Anu mchle ünn Aiit ame tanultchat der 4 nl Ipuale L 1 aas lchulcun. 1 8 aru o eis kft no no Flicuen 1 1ar, turimn 1 e 1 1 4 8 — 3 8 8 ſecundum ai habebant. Et aſcẽdẽtes in nauim abie rũt in deſertũ locũ ſeorſum. Et uiderũt e/ Hos abeũtes.& cognouerũt multi,& pede Aan ft 4 ſeli ſ ama ür has ſt Ilat ſtres de oĩbus ciuttatibꝰ cucurrerũt)il⸗ d luc,& pręuenerũt eos. Et exiens uidit turbam multam leſus,& miſert eſt ſuper eos, quia erant ſicut oues non habẽtes pa ſtorẽ,& cœpit illos docere multa. Et cũ jam hora multa fieret, acceſſerũt diſcipuli eius, dicẽtes: Deſertꝰ eſt locꝰ hic,& iam hora pręterijt: dimitte illos, ut eũtes in ꝓ- ximas uillas,& uicos, emant ſibi cibos quos manducent. Et reſpondens an illis: uos D ate illis t manducare. Et dixerũt ei: Bũ- M. 4ͦ b tes emamus ducẽtis denarijs panes,& da Nl, Luc. b himus illis manducare: Et dicit eis: Quot Lun.Sa panes habetis:ite,& uidete. Et cũ cogno uiſſent, dcũt: Quinq́;,& duos piſces Et pręcepit illis ut accũ bere facerẽt ocs, ſe⸗ cundũ contuberma ſuper uir de fœnum. Et diſcubuerũt in partes per cẽ᷑tenos,& quinquagenos. Et acceptis quinq́; pani- bus,& duobus piſeibus:intuẽs in cœllum benedixit,& fregit panes,& dedit diſci pulis ſuis ut ponerẽt ante eos,& duos pi- ſces diuiſit oĩbus. Rt manducauerũt om- nes,& ſaturati ſunt. Et ſuſtulerũt reliqui- as. fragmentorũ duodecim cophinos ple la4 nos,& de piſcibus. Erant aũt qui man- un. cb ducauerãt, quinq; milliauirorũ. Et ſta⸗ tim coẽgit diſcipulos ſuos aſcendere na⸗ uim, ut pręcederent eum trans fretum ad Bethſaidam, dumipſe dimitteret populũ- Et cũ dimiſiſſet eos, abijt in montẽ orare. Et cũ ſero eſſet, erat nauis in medio mari, & ipſe ſolus, in terra. Et uidens eos, labo rantes in remigando(erat enim uentus contrarius eis,)& circa quartam uigili- am noctis uenit ad eos ambulans ſupra mare,& uolebat pręterire eos At illi ut uiderunt eũ ambulantẽ ſupra mare, puta- uerunt phantaſma eſſe,& eacclamauerũt. Omnes enim uiderunt eũ,& conturbati ſunt. Et ſtatim locutus eſt cũ eis.& dixit eis. Confldite, ego ſum: nolite timere. Et aſcendit adillos in nauim,& ceſſauit uẽ- tus.ꝑt plus magis intra ſe ſtupebant, non e um intellexerunt de panibus, eratenim M4d cor eorum obcęcatum. Et cum transfre- taſſent, uenerunt in terram Genezareth, & applicuerunt. Cumq; egreſi eſſent de naui, continuo cognouerunt eum,& per- currentes umuerſam regionẽ illam, cœpe rãt in grabatis eos qui le male habebant Marcum. 417 circumferre ubi audiebant eum cſſe. t quocunq; introibat in uicos uel in nillas aut ciuitates, in plateis ponebant infir- mos, et depiecabantur eum ut uel fimbri am ueſtimenti eꝛus tangerent,& quotq́t tangebamt eum, ſalut ffebant. Exeuutia de corde coinquinant ho- minem.(ap. III. ET conueniũt ad eum Phariſgi, et qui dam de Scribis, ueniẽtes ab Ieroſoſy- Iat. a mis. Et cumuidiſſent quoſdã ex diſcipu- 4 lis eius, cõibus manibus id eſt non lotis, manducare panes, uituperauerũt. Phari- ſęi em̃& oes Iudæi, niſi crebro lauerin: manus, nõ manducantotenentes tradino- nẽ ſentorum:& à foro ueniemtes,niſi ba- ptizentur, nõ comedũt, et alia multa ſunt quæ tradita ſuntillis ſeruare, baptilmata calicũ,& urceorũ,& æramentorum,& lectorum. Etinterrogabãt cũ Phariſæi, & Scribæ: Quare diſcipuli tui non am bulant iuxta traditionẽ ſemorũ. ſed com- munibus manibus manducant panẽ? At ille reſpõdens dixit eis: Bene propheta⸗- uit Iſaias de uobis hypocritis, ſicut ſcri- pium eſt: Populus hic labijs me hono, ½ ν& rat, cor autem eorũ longex eſt) Ameun beſi uanũ autẽ me colunt, docẽtes doctrinas, et pręcepta hominã.· Relinquẽtes em̃ mã datum dei, tenetis traditiones hominum. B baptiſmata urceorum et calicum, et x ſi alia milia his facitis mulia. Et dicebat illis: Bene irritum*† feciſtis) pręceptũ Dei, facitis ut traditionem ueſtrã ſeruetis. Moyies e- nim dixii: ſ Honora patrẽ tuũ,& matrẽ Ex 0 tuã:&, Qui maledixerit patri uel ma- Deu. P tri, morte moliat᷑. Vos aũt dicitis: Si di⸗ Eph.s a xerit homo patri aut matri. Corban q́d Ex. ar c eſt donum quodcũq; ex me, tihi pro*uc Le. 20 b rit,& ultra non dimittis eum quicquam Pro. 20 G facere patri ſuo aut matri, reſcindenes uerbũ Dei per traditionẽ ueſtrã quã tra- didiſtis:& ſimilia huiuſmodi multa faci- tis. Et aduocans iterã turbas) dicebat il pam lis: Audite me oẽs, et inteiligite Nihil ſt Mataz b extra hoĩem introiens in eum, q́d pou tt eũ coinquinare, ſed quę de homine pre- cedũt, illa ſunt quę coinquinãt hoĩem. Si- quis habet aures audiẽdi audiat. Et cũ in troiſſent in domã à turba, interroga b. nt eũ diſcipuli eiusparabolã. Et ait illis:ð ic & uos imprudẽtes eſtis: Nõintelligitis qa omne extrinſecus introiẽs in hoicm. non poteſt eũ coinqnare: a nõ intrat n cit⸗ H h cer ger eius, ſed in uenttẽ uadit,& in ſeceſ- ſum exit, purgans omnes eſcas. Dicebat aũt qm̃ quæ de homine exeunt, illa coin- quinant hominẽ. Abintus em̃ de corde hominũ malę cogitationes procedũt, ad ulteria, fornicatiões, homicida: furta, aua ritig, neꝗtię, dolus, ĩpudicitię, oculus ma lus, blaſphemia, ſuꝑbia, ſtultitia. Omnia hęc mala abintus procedãt,& coinqui- nant hoiem. Etinde ſurgens abijt in ſines Tyriset Sydonis,& ingreſſus domũ ne minem uoluit ſcire, et non potuit latere: mulier enim ſtatim ut audiuit de eo, cuius filia habebat ſptritum immundum, intra- uit,& procidit ad pedes eius. Rrat enim mulier gentilis, Syrophœniſſa genere: Et rogabat eum ut dæmoniũ eijceret de fllia euis. Quit dixit illi: Sine prius ſatura ri fllios: non eſt em bonũ ſumere panẽ fi- liorum,& mittere cambus. At illa reſpõ dit,& dixit illi: Vtiq; domine: nam et ca telli comedũt ſub mẽſa de micis puerorã. Et ait illi,propter hunc ſermonem uade: exijt dæmonium à filia tua. Et cũ abijſ- ſet domum,& inuenit puellã iacentẽ ſu- pra lectum, et dæmonium exijſſe. Etite- rum exiiens de finibus Iyri, uenit per Si- donẽ ad Mare Galilææ inter medios fi- nes decapoleos, Et adducunt ei ſurdum, & mutum, et deprecabant᷑ eũ ut imponat illi manũ. Et apprehendens eũ de turba ſeorſum, miſit digitos ſuos in auriculas ei us,& exxpuens, tetigit linguã eius,& ſu- ſpiciens in cœlum, ingemuit,& ait illi: Ephpheta,§ d eſt, adaperire. Et ſtatim a- pertę ſunt aures euus, et ſolutũ eſt uinculũ lungue eius,& loquebatur recte. Et præ- gepit ne cui dicerent. Quanto autem eis pręcipiebat, tanto magis plus prędica- ant,& eo amplius admirabantur, dicen tes; bene omnia fectt,& ſurdos fecit au dire,& mutos loqui. ¶ Satiatur turba,& corripiuntur di- ſcipuli ob incredulitatem. (ap. VIII. Ndiebus illis iterũ cũ turba multa eſſet cũ leſu, nec haberẽt ꝗ́ᷓd manducarẽt cõ uocatis diſcipulis, ait illis, Miſereor ſuꝑ turbã, ꝗa ecce iã triduo ſuſtinẽt me, nec habẽt qͥd manducent,& ſi dimiſero eos ieiunos ĩ domũ ſuã, deficiẽt in uia: ꝗdam em̃ ex eis de longe uenerũt. Et reſpõde. rũt ei diſcipuli ſiu, unde illos quis poterit hicſaturare panibus in ſolittdine: Et 4 1 Fuangelium interrogauit eos: Quot panes habetiss Qui dixerunt, Septè. Et pręcepit turbæ diſcũbere ſuper terrã. Et accipiẽs ſeptem panes, gratias agens fregit, et dabat diſci pulis ſuis ut adponerẽt,& appoſierũt tur bæ. Et habebant piſciculos paucos, et ip ſos henedixit,& iuſsit apponi Et mandu cauerunt,& ſaturati ſunt,& ſuſtulerunt quod ſuperauerat de fragm entis, leptem ſportas. Brät autem qui manducauerant B bymnem Rptidi: luun kpich Ne ded que me pens altel iniaatus Keisne ccpltaheete dod minspaimälae e⸗Aà unmh sNocciarpal Ryalam zenbum o quaſi qnatuor millia. et dimiſit eos. ꝑt ſta Ma as.: 0 eun Deun tim aſcendens nauim cum diſcipulis ſu- L. u.; 28 is. uenit in partes Dalmanutha. Bt exie runt Phariſæi,& cœperunt conquirere cũ eo quærentes ab illo ſignum de cœlo. tentantes eum. Et ingemiicens ſpiritu, ait. Quid generatio iſta ſignum quæru? Amen dico uobis, ſi dabitur generationi iſti ſignum. Et dimittẽs cos. aſcẽdtt iterũ nauim, et abijt trãs fretũ. Et obliti ſunt panem) ſumere,& niſi unum panẽ nõ ha- bebant ſecum in naui. Et præcipiebat Lliconutris,K commbundch 1 arome ſaramn, ef n(ed quæ unhe auaba cqm lc us vuhweſecmn Kiolatcrcemüe huoertaam lon autẽperädh banes ner B igelim procent hond eis, dicens: Videte,& cauete à fermento Ma.16.a, Rhe demmeniü Phariſæorã,& fermẽto Herodis. Et co- gitabant ad alterutrũ, dicẽtes: Quia pa- nes nõ habemus. Quo coęnito, ait illis Ieſus, Quid cogitatis ꝗa panes nõ habe tis: nondũ cognoſcitis nec intelligitis: ad huc cæcatum habetis cor ueſtrũ: oculos habẽtes nõ uidetis? et aures habẽtes non auditis? Nec recordamini qñ quinque panes fregi in quinq; millia,& quot co- loan. s.b phinos fragmentorũ plenos ſuſtuliſtis: Di cũt ei: Duodecim. Quãdo et ſeptẽ pa⸗ nes in quatuor millia, quot ſportas frag mentorũ tuliſtis? Et dicunt ei: Septem. Et dicebat eis, Quomodo nondum in- telligitis: Et ueniunt Bethſaida, et addu cunt ei cæcum,& rogabant eũ ut illũ tan C geret. Et apprehenſa manu cæci, eduxit eũ ex tra uicum,& expuẽs in oculos elꝰ, impoſitis manibus ſuts, interrogauit eum ſi quid uideret. Et aſpiciens aſt: Video homines uelut arbores, ambulantes. De- inde iterum impoſuit manus ſuper ocu- los eius,& cœpit uidere,& reſtitutus eſt, ita ut clare uideret omnia, Et miſit il lum in domum ſuam dicens. Vade in do maum tuam, et ſi in uicũ introieris. nai egreſis i ni dixeris. Etr ingreſſus) eſt leſus, et di d tabiiomdc5 lins Cuenmme erba veam gene E pecczunce,& teb tur)eum cum llcum augelisſar (Tnagpuran ueuu Ela tur. T dicebatills WAuntguidä den dabun mortem, nemenzmunute implt lels per mnem, R anch — ſum ſgls, gen his Htuelinen aaninttcädlia. lulone voreglu Etappznn li 2 hqhätgeam el, dtelgRabdi, h facanftti ubenn limm de Pir 1 rcait liceet, ha en ntex den ſcipuli eius& caſtella Cæſareæ Philip⸗ Iat. 1639 rnchi pi,& in uia interrogabat diſcipulos ſu, h.,& dinn os dicens eis: Quem me dicunt eſſe ho- mines: Qui mderunt illi dicentes. Alij loaw enn mäleinn latchullse 3 mgah — phae! bir Wiärita ba 16 ig grgni u eswüan uc an udeucen arn aslam 1 ud n mamin da eh lt an h unne 0h ad e urdiüpeant . d ◻ em üng 4 n mül guet 1 na in n Nämig 2E& Cnta 4 i Srenundetä an— 2 en a thenäana. meit an arKentütn id M a bslus ern 1d Hh. Inpenei bd 2 aborcsnn nit munpolit muſn 14 H„pi uim n dl rudletomuà n mſin dens un rnukiim 3 ud artinnu ii auni atelh(am 6ʃ 1 8 tenogini 1 84.* eer m „ enunt hdſr 12 quali ſecundum Marcum. Joannem Baptiſtã, alij Eliam, alij uero lis ne cuiquam quod uidiſſent, narrarẽt. unum de prophetis. Tunc dicit il⸗ niſi cum filius hommis à mortuis reſur⸗ us. Vos uero quẽ me eſſe dicitis: Reſpõ- rexerit. Et uerbum coutinuerũt apud ſe, 418 qens Petrus ait ei: Tu es Chriſtus, Et conquirentes quid eſſet, Cum à mortuis- cõminatus eſt eis ne cui dicerent de illo. reſurrexerit. Et interrogabant eũ, dicen- Et cœpit docere eos qm̃ oportet Filium tes: Quid ergo dicũt phariſæi& ſcribæ, hominis pati multa,& reprobarià ſenio quia EhãXoporteat) uenire primũ: Qui 3 a2. i 7. ribus,& à ſummis ſacerdotibus,& Scri- reſpõdens, ait iljis: Elias cum uenerit pri uc 5-E bis,& occidi, et poſt tres dies reſurgere. mo, reſtituet omnia,& quomodolſ ſcri- Er palam uerbum loquebatur. Et appre ptũ eſt in Filiũ hominis, ut multa patiat, Iſa. 53. b nendẽs eum Petrus cœpit increpare eũ. et cõtemnatur. Sed dico uobis qutia& Qui conuerſus,& uidens diſcipulos ſu· Elias uenit(etfecerũt illi quęcunq; uo- os, comminatus eſt Petro dicens: Vade luerunt))ſicut ſ ſcriptũ eſt de eo. Et uent- Mal. 4. b retrome ſatana, om̃ non ſapis quæ Dei ens ad diſcipulos ſuos, uidit turbã mag. C ſunt, ſed quæ ſunt hominũ. Et conuoca- nã circa eos,& ſcribas cõquirètes èſ il- Tht. o. ta turba cum diſcipulis ſuis, dixit eis: Si lis. Et cõfeſtim omnis populusuidès Ie/ s,d quis uult me ſequ, deneget ſemetipſum, ſum ſtupefactus eſt, et expauerũt, èt accur 1 5. c& tollat crucem ſuã,& fequat᷑ me. Qui rentes ſilutabãt eum. Et mterrogauit eos: r. em̃ uoluerit aĩam ſuam ſaluã facere, pdet Quid inter uos conquiritis: Etreſpondẽs PLu. d eam. ꝗ autẽ perdiderit animã ſuã propter unus de turba, dixit: Magiſter, attuti fili⸗ me et Ruãgelium. ſaluã faciet eã: Quid um meum ad te, habentem ſpiritum mu- em proderit homini, ſi ucretur mundum tum: qui ubicũq; eum apprehenderit al- totũ, et detrimentũ animę ſuę faciat? Aut lidit illũ,& ſpumat,& ſtridet demibus, l, 6. d qd dabit homo cõmutationis pro amma& areſcit. Et dixi diſcipulis tuis, ut eij Luc„9. c ſua: Qu emm mex† confeſſus) fuerit,& cerent illũ,& non potuerunt. Quireſpõ 3 ſui cum angelis ſancis. uentus Elia,& daæmoniacus cura- u.d. uerba mea in generatione iſta ad ultera, dens ets dixit: O genetatio incredula, anfilus ge peccatrice,&e filius hominis † confi, quamdiu apud uos ero: quamdiu uos pa immde tebitur) eum cum uenerit in gloria patris tiar: afferte illum adme. Et attulerunt eũ. Et cum uidiſſeteum, ſtatim ſpiritus con ¶ Transfiguratur leſus, praædicitur ad⸗ turbauit illum,& eliſus in terram, uoluta batur ſpumans · Et interrogauit patrem eius: Quantum tẽporis eſt ex quo ei hoc A ET dicebat illis: Amen dico uobis, ꝗa accidit: At ille ait. Ab infantia, et frequẽ Alunt quidã de hic ſtantibus qui nõ gu- ter eum in ignem,& in aquam milit ut ſiabumt mortem, donec uideãt regnũ dei eum perderet: ſed ſi quid potes adiuua neniens in uirtute. Et poſt dies ſex aſ. nos, miſertus noſtri. leſus autem ait illi: ſumpſit leſus Petrũ& Iacobum,& 10⸗ Si potes credere, oĩa poſiibilia ſunt cre- annem,& ducit illos in montem excel- denti- Et continuo exclamans pater pue ſumf ſolos,& transfiguratus eſt coram ri, cum lacrymis aiebat: Credo domine- W.wa ipſis. Et ueſtimenta eius facta ſunt ſplen- adiuua incredulitatem meam. Et cũ ui Lac..d dentia, et cãdida nimis uelut niae, qualia diſſet leſus cõcurrenẽ turbã, cõminatus fullo nõ poteſt ſuꝑ terrã candida facere. eſt ſpiritui immũdo, dicẽs illi: Surde,& . b Etapparun tllis Elias cũ Moyſe, et erãt mute ſpirit, ego pręcipio tibi, exi ab eo B loquẽtes cum Jeſu. Et reſpõdens Petrus& amplius ne intro eas ineum. Et excla ait leſn: Rabbi, bonã eſt nos hic eſſe, et mans, et multum diſcerpẽs eum, exijt ab faciamꝰ tria tabernacula, tibi unũ. Moy eo,& ſactus eſt ſicut morruus, ita ut mul ſtunum,& Eliæ unum. Non enimſcie tidicerent. Quia mortuus eſt, Ieſus autẽ bat quid diceret, erant em̃ timore exter tenẽs manũ eius, eleuauit eũ,& ſurrexit. riti,& facta eſt nubes obumbrans eos, Et cũ introiſſet indomũ diſcipuli eius ſe & uenit uox de nube, dicẽs. Hic eſt ſilius creto interrogabant eum: Quare non po Nu. 4 b meus chariſsimus, audite illum. Et ſtatim tuimus eijcere eũ: Et dixit illis: Hoc ge circunſpicientes, neminem amplius ui⸗ nus in nullo poteſt exire, niſi in oratio derunt niſi leſum tantum ſecum. Et de⸗ ne,& ieiunio. Et inde profecti præter ſcendentibus illis de monte, præcepit il- grediebantur Galilæam, nec uolebat lis Hh z quen . J “ 74 .4. FEFuan quenꝗᷓ ſcire. Docebat antem diſcipulos ſuos,& dicebat illis: Qm Filius hominis tradetur in manus hominum, et occiden: eum,& occiſus teriia die reſurget. At il⸗ li interrogabant uerbum,& timebantin Mat. i8.a terrogare eum. Et uenerunt Capharnaã. Luc. 5. f Qui cum domi x eſſent,) interrogabat eſſet eos. Quid in uia tractabatis: At illi tace bant: ſiquidem in uia inter ſe diſputaue- rant, quis eorum maior eſſet. Et reſidens uocauit duodecim, et ait illis: Siquis uult primus eſſe, erit omnium nouiſsimus,& ômnium minſſter. Et accipiens puerum, ſtaiuit eum in medio eorum, quẽ cum cõ F plexus eſſet, ait illis: Quiſquis unũ ex hu ulcemodi pueris receperit in noĩe meo, me recipit: et quicunq́; meſuſceperit. nõ me ſuſcipit, ſed eum qui miſit me. Reſpõ 1. C.. a dit illi Ioannes, dicens: Magiſter, uidi- mus quendam in nomine tuo eijcientem dæmonia, qui non ſequitur nos,& pro- hibuimus eum. leſus autẽ ait: Nolite pro hibere eum, nemo eſt em̃ qui faciat uirtu tem in nomine meo, et poſsit cito male lo qui de me, q; enim nõ eſt aduerſum uos, Mat. 10. d pro uobis eſi. Quiſquis enim potũ de- derit uobis calicem aquęfrigidæ in no-⸗ m ne meo, quia Chriſti eſtis, amen dico uobis, nõ perdet mercedem ſuam. Et ꝗſ. Mat. s a duls ſcandalizauerit unum ex his puſt ⸗ . lis credentibus in me, bonum eſt ei ma- Luc³⁷. e gis ſi circumdaretr mola aſinaria collo elus,& in mare mitteretur. Et ſi ſcandali Zauerit te manus tua, abſcinde illam: bo- num eſt tibi debilem introire in uitam, ꝗᷓ duas manus habentemire in gehennam, Mat.i8. P in lgnem inextinguibilẽ, ij ubi uermis eo 1. és. g rum nonmoritur,& ignis non extingui tur. Et ſiꝑes tuus te candalizauit, ampu- ta illum, bonum eſt tibi claudum introi- rę in uitam æternam, quam duos pedes habentem mitti in gehennam ignis inex tinguibilis, ubi uermis eorum nõ morif᷑, & ignis non extinguitur, Quod ſ̊ ocu- lus uus ſcandalizat te, eijce eum, bonũ eſt iibi luſcum introire in regnum dei, ꝗ; duos oculos habentem, mitti in gehen⸗ nam ignis, ubi uermis eorum non mori- Be 12. 5 c tur,& ignis non extinguitur. Omnis Leu.. d enim homoigne ſalietur,& omnis ui- Mat. 5. b ctima ſale ſalietur. i Bonum eſt ſal, quod 1. 1. 4. g ſi ſal inſulſum fuerit, in quo illud condie- 4t 19.2 tis: Habete in uohis ſal,& pacem habe- ee nter uos. 2„ Repu⸗ gelium ¶ Repudium prolibitum, parauli des Srati: itẽ ope? æte ruæ ſalutis e- molæ. Cap. N. BT inde esturgens, uenit in fines ludęg ultra Iordanem,& conuenium ierã 1 turbę ad eum,& ſicut conſueuerat, iterũ docebat illos. Et accedentes phariſęn, in⸗ terrogabant eum. Si licet uro uxotem dimittere? tentantes eum. At illerepen⸗ dens, dixit eis: Quid uobis pᷣcepit Moy ſes: Qui dneerunt: Woyſes peimiſit i- bellũ repudij ſcribere,& dimutere. Qui bus reſpondens leſus ait: ⁴⁴ duritiã cor dis ueſtri, ſcipſit uobis pręceptum iſtud: ab initio autem creaturę ii maſculum& foeminam fecit eos deus.i Propter hoc Gen.i. d relinquet homo patrem ſuũ,& matrè,& Gen. 6 De. 44. 3 adhærebit ad uxorẽ ſuam, et erũt duo in 1. 00..d carne una. Itaq; iam non duo, ſed una ca Eph. 5. ro. Quod ergo deus coniunxit, homo:. Co.7.5 non ſeparet. Et in domo iterum diſcipuli B eius de eodem interrogauerunt eum. Et ait illis: Quicunq; dimiſerit uxorem ſu- am,& aliam duxerit, adulterium com- mittit ſuper eam. Et ſi uxor dimiſerit ui- rum ſuum,& alij nupſerit, mœchatur. Et offerebant illi paruulos, ut tangeret i- los, diſcipuli autem cõm nabãtur offerẽ- Ma. b tibus. Quos cum uideret leſus, indigne 1.u13, b tulit,& ait illis: Sinite paruules uenire ad me,& ne prohibueritis eos: talium enim eſt regnum dei. Amen dicouobis, quiſ⸗ quis nõ recepetit regnũ dei uelut paruu lus, non intrabis in illud. Et complexans eos,& imponens manusſuper illos, bene dicebat eos Et cum exgreſſus eſſet in uia procurrens quidam genu flexo ante eũ, rogabat eum, dicens: Magiſter bone, qd faciam, ut uitam æternam percipiamtle- ſus autem dixit et: Quid me dicis bonũ: Nemo honus niſi unus, deus. Pręcepta Ma.:9 noſti: Ne adulteres, Ne occidas, Ne ſu- Lu⸗ 6. reris, Ne falſum teſtimoniũ dixeris, Ne C fraudẽ feceris, Honora patrẽ tuum et ma⸗ Ex. 328 trẽ: Atille rñdens,ait illi: Magiſter, hæc oĩa obſeruaui à iuuẽtute mea. Ieſus autẽ intuitus eum, dilexit eũ,& dixit ei: Vnũ tibi deeſt: Vade, quę cunq; habes uẽde, et da pauperibus,& habebis theſaurum in cœlo,& ueni,& ſequere me · Qin con⸗ triſtatus in uerbo, abijt mœrens: erat em habens multas poſſeſsiones. Et circũſpici ens Ieſus, ait diſcipulis: Quàm difficile q pecunias habẽt in regnũ dei nre hn 4 16l⸗ liyeltautm 66 1 Atlelu nn glri, dihele ſanſs in rgaüdli mntläper ramel mritttare Rtegn rindantar, dkcent ögdel glue oat ACudom dnon ap3ddeun munt azodden tue: Bccens ſcricwnteRcl nen dico bdeK tamum aitiate ten aut matrema ume, Siplote wipiet eitiesnn ntoc, onos mittes, 8 glids d Ide,&eſaſccb 4 Muttaztem enn nouüſöimiprini E dentes letoſolymn leis, Se tpetan dbant Btältmen pitilis dcetequs tece aſcendimu honinis nadetr Klerdi& ſen emmorte, Ema lientei& cößn K in eeien ne Bt accecit nosfliſ Aedecki⸗ umas utqqcddi bis It ilt diete urdi taixenn ierrerituäetii msin goram bgäplat o 6 ddaudagr dpiengtite ke aaates0 diodeheirte andaplexdinn nmemmuciad kurbiöſtägude ſ(ites dern udj dame ſelbaue ſSris ani a glaich tnnbd dn mgacrälade mewin dbi ſe m. mn eitahd dnz d erAmmäc an woitnichen mad arindluühe , snmuiei dcit c cum eguiin ndot n mgemiri ugnh e cew⸗Nat had s etemmn 1oad i tt: Gürii Nen ancilmns a 7” zoiit u zeres, Veruit 4 trn. e atelkirnitd tul m erangwiand0 ri i awatttt nad uruimtmenes nuit nar leitüdin di 7 vequng 4. u „ ſpaidn 6 dcl aurgut 1 — ſecundum Marcum. 419 Diſcipuli autem obſtupeſcebãt in uerbis maior, erit ueſter miniſter:& quicunq; elus. At leſus rurſus reſpondens ait illis: uoluerit in uobis primus eſſe, erit omniũ Filioli, ꝗᷓ difficile eſt confidentes in pe ſeruus. Nam& Filius hominis nõ uenit D cunijs. in regnũ dei introire: Facilius eſt ut miniſtraretur ei, ſed ut miniſtraret,& camelũ per foramen acus tranſire, q́; diui daret animã ſuam redemptionẽ pro mul- tem intrare inregnum dei. Qui magis ad tis. Et ueniunt lericho, d proflciſcente mirabantur, dicentes ad ſemetipſos. Et eo de lericho,& diſcipulis eius,& pluri- quis poteſt ſaluus fieri: Etintuens los le ma multitudine, filius Timæi Bartimæ- ſus, ait: Apud homines impoſsibile eſt, us caæcus ſedebat iuxta uiam mendicans. —— dicere: Eece nos dimiſimus omnia,& uid, miſerere mei. Et comminabantur ei ſecuti ſumus te. Reſpondens leſus ait: A multi ut taceret.At ille multo magis cla⸗ d men dico uobts: Nemo en qui reliquerit mabat: Fili Dauid, miſerere met. Es domum, aut fratres, aut ſororeès, aut pa- ſtans leſus præcepit illum uocari. Et uo- trem, aut matrem, autfilios, aut agros ꝓ · cam cæcũ, dicẽtes ei: Animæqyuor eſto: pter me,& propter Buangelium, qui nõ ſurge, uocat te. Qui proiecto ueſtimento aceipiet centies tantum nunc in tempo- ſuo, exiliens, iteni ad eum. Et reſpondẽs re hoc, domos,& fratres,& ſorores,& leſus, dixit illi: Quid iibi uts faciam: Cę matres,& filios,& agros, cũ perſecutio cus autem dixit ei: Rabboni, ut uideam, nibus,& in ſeculo fnturo uitam æternã. leſus autem ait illi: Vade, fides tua te ſal RMuiti autem erunt primi, nouiſsimi, et uum fecit. Et confeſtim uidit, et ſequeba lu.b nouiſsimi primi. Erant antem in uia aſcẽ tur eum in nia..— dentes Ieroſolymam& pręcedebat illos ¶ Excipitur leſuus palmis aſino inſidens, l:0. d Ieſus,& ſtupebant,& ſequentes time- E& maleccit ficui. Cap. XI. la — ſed non apud deum, omnia enim poſsi⸗ Qui cum audiſſet quia Ieſus Nazarenus a. 0. bilia ſunt apud deum. Et coœpit ei Petrus ẽ, cœpit clamare, et dicere: Ieſu fili Da 1 u. ,s. fg 1 3., c bant. Etaſſumens iterum duodecim, co Tcũ appropinquarẽt Ieroſolymæ& pit illis dicere quæ eſſent ei uẽtura Quia Bethanie ad montem Oliuarũ mittit Mat. i. a ecce aſcendimus Ieroſolymã,& Filius duos ex diſcipulis ſuis,& ait illis: Ite in Luc. 19. 4 hominis tradetur principibus ſacerdotũ, caſtellum quod contta uos eſt,& ſtatim & ſcribis,& ſenioribus,& damnabunt introeuntes illuc, inuenietis pullum liga- eummorte,& tradent eũ gentibus,& il⸗ tum, ſuper quem nemo adhuc hoĩm ſeciit. ludent ei,& cõſpuent eũ,& flagellabunt ſoluite illum,& adducite. Et ſi quis uo- eũ,& interficient eũ,& tertia die reſur, bis dixerit: quidfacitis: dicite qnia dño get. Et accedũt ad eũ Iacobus, et Ioan⸗ neceſſarius eſt,& continuo illũ dimittet nes filij Zebedęi, dicentes. Magiſter, uo- huc. Et abeuntes inuenerunt pulium liga lumus ut quodcũcq;petierimus facias no tum ante ianuam foris in biuio,& ſoluũt bis. At ille diꝛeit eis: Quid uultis ut faciã eũ. Et quidã de illic ſtantihus dicebat il- uobis: Et dixerunt: Da nobis, ut unus ad lis: Quid facitis, ſoluttes pullũ: Qui di- dexterã tuã, et alius ad ſiniſtrã tuã ſedea- xerũt eis ſicut pręceperat illis teſis, et di mus in gloria tua Ieſus aũt ait eis: Neſci miſerũt eis. i Et dux erũ t pullũ ad leſum, I0a„. 13 h tis qd pietatis: poteſtis bibere calicẽ quẽ et imponũt illi ueſtimenta ſua, et ſedit ſup ego bibo. aut baptiſmo ego haptizor, eũ. Multi aũt ueſtimẽta ſua ſtrauerũt in baptizari: At illi dixerũt et: Poſſumus. uia: alij aãt frõdes cędebãt de arboribꝰ, Ieſus aũt ait eis: Calicẽ quidẽ, quem ego& ſternehant in uia Et qui pręibãt. et ꝗ bibo.hibetis:et bapiſmo quo ego bapti ſequebãtur clamabãt, dicẽtes: Hoſanna. zor, baptizabimii, ſedere aũt ad dexte- Dũñ dictus ꝗ uenit in nore dñi, benedcium ram meam. uel ad ſiniſtrã, nõ eſt meũ da, quod uenit regnum patris noſtri Dauid, re uobis, ſed qubus paratũ eſt. Bt audi- Hoſanna in excelſis. Et introiuit leroſo- entes decem, indignati ſunt qe Iacobo et lymã in tẽplo,& circũſpectis omnibus, Mat. 2s. b Luc.ꝛ0.x loanne leſim autem uocans eos, ait illis: cum iam ueſpera eſſet hora, exiſt in Be- 1uuc h Scitis quia hi qui uidentur principari thaniam cum duodecim. Et alia die, cum gentibus, dominantur eis, et principes eo exiret à Bethania, eſurijt. Cumq́ uidi af.27 R rum poteſtatẽ habent ipſorũ. Nõ ita eſt ſet à longe ficum hahentem folia, uenit, ſi 3 mator ſe autem in nobis, ſed quicũq; uoluerit fleri quid foeie inuenirei in ea. Bt cum ueniſ I8. 56. C Iere. 7. b Mat. 21.b 81 Euangelium ſet ad eam, ninil innenĩt præter folia, non enim erat tempus ficorum. Et reſpondẽs dixcit ei: Iam non amplius inæternum ex te fructum quiſquam manducet. Et audie bant diſcipuli eius.Et ueniunt iterum Ie roſolymam. Et cum introiſſet in templũ, cœpit eijcere uendentes,& ementes in templo,& menſas numulariorum,& ca- thedras uendentium columbas euertit: et non ſinebat, ut quiſquam transferret uas per templum,& docebat, dicens eis: Nonne ſcriptum eſt:i Quia domus mea domus orationis uocabitur omnibus gt᷑- tibus: Vos autem feciſtis eam ſpelũcam latronum. Quo audito principes ſacerdo tum& ſcribæ, quærabãt quomodo eum perderẽt, timebant enim eum, qm̃ uniuer la turba admirabatur ſuper doctrina eiꝰ. Et cum ueſpera facta eſſet, egrediebatur de ciuitate. Et cum mane tranſirent uide runt flcũ aridã factã à radicibus.Et recor datus Petrus, dixit ei: Rabbi, ecce ficus cui maledixiſii, aruit. Et rñdens leſus, ait illis:habete fidem dei, Amẽ dico uo- bis, quia quicũq; dixerit huic mõti: Tol- lere,& mittere in mare,& non hęſitaue Mat. 7. a 22. C Luc. 1. b Mat. s. b Bcc. 28. a D Mar. ²6.c L uc. 20.·a rit in corde fuo.ſed crediderit, quia quod cunq; dixerit, fiat, fiet ei. iI Propterea dico uobis: omnia quęcunq; orantes pe- titis, credite quia accipietis,& euenient uobis. Et cum ſtabitis ad orandum, dimit tite ſiquid habetis aduerſus aliquem, ut & pater ueſter qui in cœlis eſt, dimittat nobis peccata ueſtra. Quod ſi uos non dimiſeritis, nec pater ueſter qui in cœælis eſt, dimittet uobis peccata ueſtra. Et ue niunt rurſus Ieroſolymam. Et cum ambu laret in templo, accedunt ad eum ſummi ſacerdotes,& ſcribæ& ſeniores,& di- cunt ei: In qua poteſtate hæc facis?& quis dedit tibi hancpoteſtatem ut iſta fa cias: Ieſus aũt reſpondens ait illis: Inter⸗ rogabo uos et ego unũ uerbũ, et rñdete mihi, et dicã uobis in qua poteſtate hoc faciam. Baptiſmus Ioannis de cœlo erat, an ex hominibus: Reſpondete mihi. At illi cogitabãt ſecũ, dicentes: Si dix erimꝰ de cœo, dicet nobis:Quare ergo nõ cre didiſtis ei: Si dixerimus, ex hominibus, timemus populum: omnes enim habe bant loannem quia uere propheta eſſet. Kt reſpondentes dicunt Ieſu: Neſcimus. Et reſpondens Ieſus aitillis: Neq; ego dico uobis in qua poteſtate hęc faciam. Para- ¶ Parabola uineæ,& inſidioſæ quæ erütunl 5 K 6 tean ſuones. Cap. XII. 1 lunſmade Bæpii illis in parabolis loqui: Vi- rauternrcl Arexerilt duls 1 neam paſtinauit homo, et cixcũdedit 1 ſepẽ, et fodit lacũ. etę dificauit turrim,& Ma. 21,4 aamdbeumeit locauit eã agricolis, et peregre profectus I. u. o. h aitili Non eſt. Et miſit ad agricolas in tẽpore ſeruũ, Iſa. 5,a nesſcipitt 1 77 1 dneslcrp ut ab agricolis acciperet defructuuineę. Iere. 2 6 moruuis intese — Qui apprehenſum eũ cæciderũt, ètdimi/ enr,(chluntle ſerũt uacuũ. Et iterũ miſit ad illos alium tdinn⸗ ruubsaue ſeruũ, et illũ in capite uulnerauerũt, et cõ gdenah llo tumelijs affecerũt.Et rurſum aliũ miſit, et khi ttili des illum occiderunt,& plures alios, quoſdã äsadeh dd cædentes, alios uero occidentes. Adhuc as 4 3 onn ergo unum habens flliũ chariſsimũ-, et il- Nöel Fum lum miſit ad eos nouiſsimũ, dicès: Quia lagomulam 1 reuerebuntur filiũ meũ. Coloni aũr dixe dubs al 1 runt adinuicem: Hic eſt heres: uenite oc- udensg ait cidamus eum,& noſtra erit hęreditas. Et dur endtare apprehendentes eum, occiderunt,& eie ani⸗ bpenn cerunt extra uineam. Quid ergo ſaciet anämmuchͦt 1 dominꝰ uineę: Veniet, et ꝑdet colonos, un,deizänse deum tum exbo & dabit uineã alijs. Nec ſcripturã hanc un a legiſtis:L apidẽ quẽ reprobauerũt ędi- Pf. u.& nim tia Ker ficates, hic factus eſt in caput anguli: A Iſa ²8. d ſaurmns ia dño factum eſt iſtud,& eſt mirabile ino⸗ Adt. 4. b' Keundim auer culis noſtris. Et quærebant eum tenere, Ro. 9. Eploxämum tum et timuerũt turbã: cognouerũt enim qm i. Pe.a.⸗ diubonm aiudn ad eos parabolã hanc dixerit. Et relicio Mat.n. llſcritd Bene eo, abierunt. Et mittunt ad eum quoſdi B S'ili qaums ex phariſæis& Herodianis, ut eum ca- pteter.Btu perent in uerbo. Qui uenientes, dicũt ei: Lerrwomel Magiſter, ſcimus quia uerax es,& non Kex tzatonin curas quenć, nec em̃ uides in faciẽ ho- amumpnquam minã, ſed in ueritate uiã dei doces licet libis lobu dare tributũ Cęſari: an nõ dabimus: Qui lelus aem uide dien, oat ili ſciens uerſutiã illorum, ait illis: Quid me d, Dei.Biuenom tentatis: afferte mihi denariũ, ut uideam. 12 1.] At illi ⁵obtulerũt)ei. Et ait illis: Cuius 1 ½, 20.4 Pieitepon eſt imago hæc,& inſcriptio: Dicunt ei: dn emgo. O Ceſaris. Reſpondẽs aũt leſus, dixit ille. a ritm lim Reddite igitur quæ ſunt Cæſaris, Ceſa- Ro. 3. deDaud liening ri,& quæ ſunt dei, deo. Et mirabantur winns ſninome ſuper eo. Et uenerunt ad eũ Sadducti, ꝗ DDanecponmir dicũt reſurrectionẽ nõ eſſe, et intetroga Räumtuonm.) banr eum, dicẽtes: Magiſter, ſi M. ofle Ma-s. em dmnuum, nobis ſcripſit, utſi cuius frat mortuꝰ iue- Eu ¹0⸗amltatnta eml rit,& dimiſerit uxorem,& flliosnõ re⸗ De. 29 tatnchnchi liquerit: accipiat frater eius uxorem ip⸗ bb aiarlunin ſius,& reſuſcitet ſemẽ fratri ſuo Septem deriknd, d ergofratres erãt, et primus accepit uso- den uinogi rẽ,& mortuus eſt, nõ relicto ſemine. t nunagt ſecũdus accepit eã, et mortuus eſt& nec ideben nral iſte reliquit ſemen. Et tertius Knſge. datmmbenni Wconc drni ſecundum Marcum. 4 20 Hit acceperãt eam ſimiliter ſeptẽ᷑, et nõ re modo turba tactaret æs in gazophylaci⸗ liquerũt lemen. Nouiſsima oĩim defuncta um,& multi diuites iactabant muita. Cũ eſt et mulier. In reſurrectione ergo, cũ re uemſſet autem uidua una pauꝑ. miſit duo ſurrexerint, cuius de his erit uxor: ſeptẽ minu a, quod eſt quadrans. Et conuocãs enim habuerunt eã uxorẽ. Bt reſpondẽs diſcipulos ſuos, ait illis: Amen dico uo- lelus, ait illis: Nonne ideo erratis, nõ ſci Pis, quoniam uidua hæc pauper plus om entes ſcripiuras, neq; uiriutẽ dei: Cuũ emm nibus miſit, qui miſerunt in gazophyla- Amortuis reſurrexerint, neq; nubẽt, neq; cium. Omnes euum ex eo quod abun- nubẽtur, ſed ſunt ſicut angeli dei in cœ dabat illis, miſerunt: hæc uero de penu- lis. De mortuis auem ꝙ relurgant, nõ le ria ſua omnia quæ habuit, miſit, iotum gilis in libro Moyſi ſuper rubũ quomo uictum ſuum. Zo dixerit illi deus, inquiens: IEgoſum ¶ De conſummatione mundi multaæ Fao. yb deus Abrahã, et de“ Iſaac, etdeus lacob: pradicuntur.(Cap. XIII. Ilas. d ergo multum erratis. Et acceſsit unus de li unus ex diſcipulis ſuis: Magiſter, a- 14 0.d ſcribis qui audierat illos cõquirentes,& ſpice quales lapides.& quales ſtructurg.⁊ uidens qm̃ bene illis reſpõderit, interro⸗ Et reſi pondens leius, ait illi: Vides has gauit eum, quod eſſet primũ omniũ man⸗ qatũ. 1eſus autẽ reſpondit ei: Quia pri⸗ quetur lapis ſuper lapidẽ, qui nõ deſtrua- Deu.. a mã mandatũ eſt: Audi lſrael: Dñs deus tur. Et cum ſederet in monte oliuarũ con 4 4 Plena tuus, deus unus eſt. Et diliges dominum tra templum, interrogabant eum ſepara/ 1 5 üün deum tuum ex toto corde iuo,& ex tota tim Petrus et lacobus et Ioannes et An⸗ 48* dügugte nn anima tua,& ex tota mente tua,& ex to dreas: Dic nobis, quando iſta ſient:& . aAwetuag u ta uixtute tua. Hoc eſt primum mandaũ. quod ſignum erit quando hæc omnia in- di ntthllies,, Le„. d Secundum autem ſimile eſt illi:¶ Diliges cipient conſummari: Et reſpondẽs leſus, 3 d e btge g Nrar d proximum tuum tanquam teipſum. Ma- cœpit dicere illis: Videte ne quis uos ſe- a et tudi ana Ro. z. d ius horum aliud mandatum nõ eſt. Et ait ducat: multi enimueniẽt in nomine meo.⸗ ad a exlinre ua Cal.„cilltſcriba Bene magiſter, in ueritate di, dicentes, quia ego ſum,& multos ſedu- n üct. Nmtia c-2. b xiſti, quta unus eſt deus,& non eſt alius cent. C u) Amb pręter cũ. Rt ut diligatur ex toto corde, niones bellorum, ne timueriiis: oportet enum hæc fieri, ſed nondum finis. E xur- u P d atdo(urn& extoto intellectu,& ex tota anima, a N cisam& ex tota fortitudine:& diligere pro⸗ get enim gens contra gentem. et regnum g 5 ncüt 1) ximum tanquam ſeipſum, maius eſt om/ ſuper regnũ,& erunt terræmotus per lo 8„ nurnnecita. nibus holocauſtomatihus& ſacrificijs. ca⸗& fames.Initium dolorũ hæc. V ide/ d m iGCrHünin Ieius autem uidens quod ſapienter reſpõ te autem uoſmetipſos. Iradent enim uos diſſet, duxit illi: Non es longe Aregno in concilijs,& in ynagogis uapulabius, ni a eremüiein Dei. Et nemo iam audebat eum interro-&ʒ ante reges& præſides ſtabitis propr „ 1 8 anrdlce gare. Et reſpondens leſus dicebat, docẽs, me, in teſtimomum illis. Et in omnes ge⸗ 1 rw lu in templo. Quomodo dicunt ſcribæ tes primi oportet prædicari Euangeltuũ- 1 iun m. 1 ar Seas 31 8 Dauid dicit inſpiritu ſancto: Dizxit do- pręcogitare quid loquamin:, ſed qd da- 1 ntdäi klK pDol. 07 minus domino meo: Sede à dextris meis: tum uobis fuerit in illa hora, id loquami- 8 Donec ponam inimicos tuos ſcabellum ni:non enim uos eſtis loquentes, ſed ſpi- pedum tuorum. Ipſe ergo Dauid dicit ritus ſanctus. Tradet autem frater fratrem u ſG n ⸗tälem K1 dmnis Kioriude, Aue. 1 4 r 6, 4* euu al u eum dominum,& unde eſt ſlius eius:Et in mortẽ,& pater filium: et cõſurgent fi⸗ . 2. R ui tlul Ma az. a multa turba eum libenter audiuit. Et di- lij in parentes,& morte afficient eos. Et 4— dunrat J”t Lankao cebat eis in doctrina ſua: Cauete A ſcri⸗ eritis odio omnibus, propter nomè meũ. 1— l 8 bis, qui uolunt in ſtolis ambulare,& ſa⸗- Qui autem ſuſtinuerit in finem, hic ſaluꝰ 1 8. cha ma lutari inforo,& in primis cathedris ſe, erit. Cum autem uideritis abominationẽ Mat.⸗4- b 1☛ Nam ſwi 9 dere in ſynagogis,& primos diſcubitus deſolationis ſtantem ſubi non debet(qui Luc. 2¹.d ☛ caciann in cœnis:qui deuorant domos uiduarum legit intelligat) tunc qui in Iudea ſunt, Dan. 5. g tn usahlit, ſub obtentu prolix:æ orationis: hi acci⸗ fugiant in montes:& qui ſuper tectum, C pient prolixtus iudicium. Et ſedens Ie⸗ ne deſcendat in domum, nec introeat, ut us contta gazophylaciũ, aſpiciebat quo tollat quid de domo ſua:& qui in agro modo erit, 5 icctyiat 1 „e se No eſt deus mortuorũ, ſed uiuorũ. Vos LTeum egrederetur de templo, ait il⸗ 8 Ma. 24. 2 uc49⸗ omnes magnas ędificationes? Non relin⸗ ²³‧ um audieritis autem bella& opi-B Chriſtum filium eſſe Dauid? Ipſe enim ſ Et cum duxerint uos tradentes, nolite Mat. 10. P Fuangelium erit, non reuertatur retro tollere ueſtimẽ, lier habens alabaſtrum unguenti natai tum ſuũ. Vę aũt pręgnãtibus& nutrien- ſpicati precioſi,& fracto alabaſtro effu- tibus in illis diebus. Orate uero ut hye-, dit ſuper caput eius. Erant aũt quidã indi- me nõ flant. Erunt em̃ dies illi tribulatio- gne ferentes intra ſemetipſos,et dicentes: nes tales, quales nõ fuerũt ab initiò crea piſtici Eze· 34⸗ Iſa. 1 3, Iocl. z. c 2 turæ quam condi dit deus uſq; nunc, neq; ſient.Et niſi breuiaſſet dominus dies, non ſuiſſet ſalua omnis caro, ſed propter ele- ctos quos elegit, breuiabit dies. Et tunc ſi quis uobis dixerit, ecce, hic eſt Chri- ſtus, ecce illic, ne credideritis. Exurgẽt enim pſeudochiriſti& pſeudoprophetæ, & dabunt ſigna& portenta ad ſeducen dos, ſi fſeri poteſt, etiam electos. Vos er- go uidete, ecce prædixi uobis omnia./ Mz. 24.5b Sed in illis diebus poſt tribulationem il- uc.. be lam ſol contenebrabitur,& luna non da- b bit ſplendorem ſuum,& ſtellæ cœli erũt decidentes, et uirtutes quæ in cœlis ſunt, mouebuntur. Et tunc uidebunt filium ho E minis uenientem in nubibus, cum uirtute multa et gloria. Et tunc mittet angelos ſu- Os,& congregabitelectos ſuos à quatuor uentis a ſummo terræ uſcq; ad ſummum b cœli. A ficu autem diſcite parabolam. Cum iam ramus eius tenerfuerit,& na- tafuerint folia, cognoĩcitis quia in pro- ximo ſit æſtas: ſic& uos cum uideritis hec fieri, ſcitote quod in proximo ſit in oſtijs. Amẽ dico uobis, quoniã non tran- ſibit generatio hæc, donec omnia iſta fi- ant. Cœlum& terra tranſibunt, uerba autem meanon tranſibunt. De die autem illo uf hora nemo ſcit, neq; angeli in cœ Mae. 24.d lo, neq; filius, niſi pater. Videte, uigila- Luc.2.. te, et orate:neſcitis enim quando tempus ſit. Sicut homo qui peregre profectus re- liquit domum ſuã, et dedit ſeruis ſuis po- teſtatem cuiuſꝙ; operis,& ianitori præ- cepit ut uigilet. Vigilate ergo(neſcitis e/ nun quãdo dominus domus ueniat:ſero. an media nocte, an galli cantu, an mane ne cum ueneritrepente, inneniat uos dor mientes. Quod autem uobis dico, omni- bus dico. Vigilate. C Deoſt cænam Chriſtus capitur. Cap. XIIII. A PRat aut ſcl M.. 44 at autem Paſcha& Azyma poſt biduum,& quærebantſummi ſacer- à dotes et ſcribæ quomodo eum dolo tene rent,& occiderent. dicebant enim: Non in die feſto,ne forte tumultus fleret in po pulo. Et cum eſſet Bethanię in domo Si monis Leproſs,ct recumberet, uenit mu- lier Vt quid peritio iſta unguenti facta eſt: Poterat enim unguentum iſtud uenunda ri, plus quam trecentis denarijs,& qari pauperibus.ſt fremebãt in cam leſus au tem dixit: Smite eam: quid illi moleſti eſtis: Bonum opus operata eſt inme, ſem per enim pauperes †habebitis) uobiſcũ,. & cum uoluertiis poteſtis illis heneface abetis re: me autem non ſemper habetis. Quod habutt hæc, fecit: præuenit ungere cor- pus meum in ſepulturam. Amen dico uo bis, ubicunq; prædicatum fuerit Buan- gelium iſtud in uniuerſo mundo, et quod fecit hæc narrabitur in memoriam eius. Et ludas Iſcariotes unus de duodecim a⸗ bijt ad ſummos ſacerdotes, ut proderet eum illis. Qmi audiem es gauiſt ſunt,& promiſerunt ei pecuniam daturos. Et quærebat quomodo illum oportune tra- deret. Et primo Azymorum quando pa- ſcha immolabant dicũt ei diſcipuli: Quo uis eamus,& paremus tibi, ut mandu- ces paſcha: Ert mittit duos ex diſcipulis ſuis,& dicit eis: Ite in ciuitatem,& oc- curret uobis homo lagenamaquæ baiu⸗ lans: ſequimiui eum,& quocunq; in:to ierit, dicite dommo domus, quia magi- ſter dicit: Vbi eſt refectio mea, ubi pa- ſcha cum diſcipulis meis manducem: Et ipſe uobis demonſtrabit cœnaculum grã de, ſtratum,& illic parate nobis Etabie- runt diſcipuli eius,& uenerunt in ciuita- tem,& muenerunt ſicut dixerat illis,&— parauerũt paſcha. V eſpere autem facto, MIs. uenit cum duodecim Et diſcumbemibus Lu i. eis& manducãtibus, ait Ieſus: Amen di⸗ 10413:C co uobis, quia unꝰ ex uobis tradet me, ꝗ manducat mecum. At ili cœperũt cõtri⸗ ſtari, et dicere eiſingulatim. Nũqd ego: Qui ait illis: Vnus ex duodecim, quiin- tingit mecum manum in catmo: fllius ꝗ ꝗ dem hominis uaditj ſicut ſcriptum eſt de p ,9. o eo, uæ autem homim illi, per quem ſilius Aa. 1,c tradetur: bonum erat ei, ſi non eſſet na⸗ NI. z3. b tus homo ille.Et manducantibus illis ac, Co. iu.c cepit leſus panem,& benedicens fregit, & dedit eis,& ait: Sumite, hoc eſt cor pus meum. Et accepto calice— gratias agens dedit eis:& hiberunt cex illo ots. Et ait illis: Hic eſt languis meus n 4 te Lu. 2n. 4 L. u. 22. 3 Ma. 26⸗b homni, t p. Wmen lio nbid gegenigintulis udbbam puum ddo exicugt! A p Ma. 6. à nes leſus: Dane loanl s,a wein nocte ſunge im pallorcm 6. 1 reiir enelo ſeun.Petras al- ciani fuetnit b:Amen Sicotih elac, prischg. ume es neguuna Ddrur Stſ zpornu di, non tareg omes diecbane deunomen Gehe lus: Sedete llchd perrum, nccde Keœpit naleree Tuctts eſtanimt luttnete leui diletpauldumpr onnhat, uift ften hora& deb il un,tas ſelnon qiodegd & meenit ecs to imon dorns niglure:Figüne wintent tionem puns eitcirouetc as orauitzennden Rderſus genuo i ennt eninocule bant qadteßo ld, K antilis:D) ſiteKufirueni tadetgrin un 6 fanu ates Mac eolo 6 nte umgdde auh umun gadh ucren pider e hiem at tens:(nn Rtenete teniter agi nldi, d 80 ddu 2 aüd d p 4 0. ne 69 a t naait 229 e aide AI Rcenns. Nn k n wa 0 e eu dn n auleng 1 nI hemn 1 1 & 4umnn d Hermäcäci u3 n prani cn ar miniänt 1 l ar b nenan Ran colh a„P iem da le onnolm ker a dickuütke c er pals wäun de an Cwaſdier de, un ilicpnae 1n r ens Aumn —öͤͤͤö“ dä * man Ir . 942 1A 1' R aa n. a 1 ¹ Nle 8 Gi tn niolat laun de ſecundum zeftꝛmenti, can pro multis effundetur. Amen dico uobis, quia iam non bibã de hoc genimine uitis uſq; in diem illũ.cum illud bibam nouum inregno dei. Et hym no dicto. exierunt in montẽ Oliuarũ. Et ait eis Ieſus: Omnes ſcandalizabimini in d ppi.„ g me in nocte iſta, quia ſcriptũ eſt: i Percu Lac*3:C tiam paſtorem,& diſpergeut᷑ oues. Sed poſtq́; reſurrexero, pręcedam uos in Ga llęam. Petrus aũt ait illi: Et ſi omnes ſcan nte, dalizati fuermtx, ſed nõ ego. Et ait illi le ſus: Amen dico tibi, quia tu hodie in no- ſte hac, prius q́; gallus uocẽ bis dederit, ter me es negaturtus. At ille amplius loque D batur: et ſi oportuerit me ſimul commori tibi, non te negabo. Similitet autem& u. 26.d Omnes dicebant. ſſ Et ueniunt in prædiũ, Lu. 44 1 48 ten un nuntſonte da cha. Vcha NAu en Mr decm kiltes. 1 „c.„cärde ah Dd e eun'eude m cam.rüai aß ar k eiſtwuuaſ A³ Mr uwan tain 19d r mananncr, ded ir cnütulrs 9. e, dn r Donmmilent rad 1r umernt,ine 16 9* 60 b Nat s. d cui nomen Gethiemani. Et ait diſcipulis ſuis: Sedete hic, donec orem · Et allumit Ppetrum,& lacobum,& loannem ſecum, & ccæepit pauere& tædere. Et au illis: Triſtis eſt anima mea uſque ad mortem: ſuſtinete hic,& uigilate. Et cum proceſ- ſiſſet paululum, procidit ſuper terram,& orahat, ut fi fleri poſſet, iranſiret ab eo hora ·& dixit: abba pater, om̃ia tibi poſ- ſibiua iunt, transfer calicem hunc à me: ſed non quod ego uolo, ſed quod tu. Et ue nit,& inuenit eos dormien es. Et ait Pe- tro: dimon dormtis: non poiuiitt una hora uigiare: Vigilate& orate, ut non intre- ais in tentationem: Spiritusquidem prom ptus eſt, caro uero infirma. Et iterum abi ens orauit, eundem ſermonem dicens. Et reuerſus denno inuenit eos dormientes, E erant enim oculi eorum grauati)& igno rabant quid reſponderent ei· Et uentt ter tio,& ait iſlis: Dormite iam,& requie- ſeite. Sufficit: uenit hora, ecce filius homi nis tradetur in manus peccatotum. Surgi te, eamus: ecce, qui me tradet, prope me a s. e eſt. Et adhuc eo loquẽte, uenit Iudas Iſca ne riotes unus de duodecim,& cum eo tur- 1,18. à ba mufta cũ gladijs& lignis miſsi àsſum mis ſacerdotibus et ſcribis et ſenioribus. euügnä Dederat autem traditot Feis ſignum,] di er Etanbend ue cei e emn L benebr &‧½ 2 ait:Gonté dc ds auft dccc B ts 5 8 A Webh⸗ cens: Quemcunque oſculatus fuero, ipſe eſt, tenete eum,& ducite caute. Et cum ueniſſet, ſtatim accedens ad eum, ait: Aue rabbi,& oſculatus eſt eum. At illi ma- nus iniecerunt in leſum,,& tenuerunt eum. Vnus autem quidem de circunſtan tibus educens gladium, percuſsit ſeruum mmi ſacerdotis,& ampurauit illi auri- euln. Marcum. 4 21 culam. Et reſpondens leſus, ait illis: Jan- quam ad latronem exiſtis cum gladijs et lignis comprehendere me: quotidie eram apud uos in templo docens,& non me tenuiſtis. Sed ut impleantur ſcripturæ. Tunc diſcipuli etus relinquentes eum, omnes fugerunt. Adoleſcens autem qui- Mat. 28. 1 Lu. 22. f dam ſequebatur eum amictus ſindone ſu Icau. s. 2 per nudo,& tenuerunt eũ. At ille reiecta ſindone, nudus profugit ab eis. Et addu- xXerunt leſum ad ſummũ ſacerdotem:& conuenerunt omnes ſacerdotes& ſcribę ſeniores. Petrus autem a longe ſecutus eſt eum uſq; intro in atrium ſumnu ſacer⸗- dotis, et ſedebat cum miniſtris ad ignem. & calefaciebat ſe. Summi uero ſacerdo- tes,& omne concilium quærebant aduer ſus Ieſum teſtimonium, ut eum morti tra⸗- derent, nec inueniebant Multi autemte- ſtimonium falſum dicebant aduerſus eũ, & conuenientia teſtimonia non erant. Ht quidam ſurgentes falſum teſtimonium ferebant aduerſus eum, dicentes: Quo- niam nos audiuimus eum dicentem: Bgo ditfoluam templum hoc manufa- ctum,& poſt triduum aliud non manufa- ctum ædificabo. Et non erat conueniens teſtimonium illorum. Exurgens autem ſummus ſacerdos in medium, interroga- Ioan. 2.9 uit Ieſum, dicens: Non reſpondes quic-⸗- quam ad ea quæ tibi obijciuntur ab his: Ille autem tacebat,& nihil reſpondit. Rurſum ſummus ſacerdos interrogabat eum,& dixit ei: Tu es Chriſtus filius dei benedicti: Ieſus autem dixit illi: BEgo ſum.· Bt uidebiris flilium hominis ſeden tem à dextris uirtutis dei,& uenien em cum nubibus cœeli.Summus autem ſacer- dos ſcindens ueſtimenta ſua, ait: Quid ad huc deſideramus teſtes: Audiſtis blaſphe miam, quid uobis uidetur: Qui omnes condemnauerunt eum eſſe reum mortis- Er cœperunt quidam conſpuere eum,& uelare faciem eius,& colaphis eum cæ- dere,& dicere ei: Propheiiza.& mini- ſtri alapis eum xdebant. Et cum eſſet Petrus in atrio deorſum, uenit una ex an cillis ſummi ſacerdotis:& cum uidiſſet Petrum calefacientem ſe, aſpiciens illũ. ait: Et tu cum Ieſu Nazareno exas. Ae ille negauit, dicens: neq; ſcio, neq; noui quid dicas. Et exijt foras ante atrium,& 2 Mat.* 6.x L u. 22. f loan.48.6 gallus cantauit. Rurſus autem cum ui- Ibidem. Auſet illum aucilia, cœpit dicere circun- “ Kami Mlat. 14. ½ Euangelium ſtãtibus: Quia hic ex illis eſt. At ille iterũ negauu. Et poſt puſillum rurſus qui aſta- bant, dicebant Petro: Verè ex illis es, nã & Galilęus es. Ille autẽ cœpit anarhema iizare et iurare, Quia neſcio hominẽ iſtũ quem dicitis. Et ſtatim gallus iterum can tauit.Et recordatus eſt Petrus uerbi qd dixerat ei leſus: Prius quàm gallus cãtet Pis,ter me negabis. Et cœpit flere. ¶ Condènatus dominus Ieſus crusctfg itur, Eſe peltur. Cap. X V. A HET confteſtim mane cõſilium facientes Matt.7. a ſummi ſacerdotes cum ſenioribus& Lucę 23. ſcribis& uniuerſo conſilio, uincientes le Ioan.: s.g ſum, duxerunt& tradiderunt Pilato. Et interrogauit eum Pilatus: Iu es rex lu- dæorum: At ille reſpondens, ait illi: Iu di cis. Et accuſabãt eum ſummi ſacerdotes Mat. 27. b in multis. Pilatus aũt rurſum iterroga- Lucæ 22. a uit eum, dicens: Non reſpondes quicquã: Ioan s. g uide in quantis te accuſant. Ieſus autẽ am plius nihil repſondtt, ita ut miraret Pila- tus. Per diem autẽ feſtũ ſolebat dimittere iſlis unũ ex uinctis, quemcunq; petiſsẽt. Erat aũt qui dicebat᷑ Barabbas, qui cum ſeditioſis erat uinctus, qui in ſeditione fe- cerat homicidiũ · Et cum aſcendiſſet tut ha, cœpit rogare, ſicut ſemper facie- bat illis. Pilatus autẽ reſpondit eis,& di- xit: Vuitis dimitã uobis regem ludęorũ: Sciebat em̃ quod per inuidiã tradidiſſent B eum fummi ſacerdotes.Pontifices autem concitauerũt turbã, ut magis Barabbam Mat.*27. a dimitteret eis. Pilatus autè iterũ reſpon Lucę 2z3. b dens, ait illis: Quid ergo uultis faciã regi Ioan. 16. g Iudęorum: At illi iterũ clamauerũt: Cru- 19 ·C cifige eũ Pilatus uero dicebat illis: Quid enim mali fecit? At illi magis clamabãt: Crucifige cum. Pilatus autem uolẽs po- pulo ſatisfacere, dimiſit illis Barabbã,& tradidit Ieſum flageilis cæ ſum ut crucifi Mat. 27. c Teretur. Milites autem dux erunt eum in Ioan. 19. a atrium prætorij,& conuocant totamco- hortem,& induũt eum purpura,& impo nunt ei plectentes ſpineam coronam. Et cœperüt ſalutare eum, Aue rex lIudęorũ Et percutiehant caput eius arundine,& conſpuebãt eum:& ponentes genua, ado NIat.2 7. d rabant eum. Et poſtq́ illuſerunt ei, eæue L u.3. d runt illum purpura,& induerunt eum ue- ſtim entis ſuis,& educunt illum ut crucifſ gerent eum. Et angariauerũt prętereun- em quempiam Simonem Cyreneum ue nientẽ de uilla, pattẽ Alexanari& Mui, . to ctæ ſunt per totã terram uſq; in horã no- ut tolleret crucẽ eius-Et perdueunt illã Mat.a unnanah in Golgotha locũ, quod eſt interpretatũ Las amonn 1 6 Caluarię locus. Et dabãt ei bibete myr⸗- loan 3,4 müd quodtta rhatum uinum,& non accepu. Et cruciſi C unlut aplſeado gentes eũ diuiſerunt ueſtimenta eius, mit nauem Mig der tentes ſortẽ ſuper eis, quis quid tollerer- hatdan hehn Erat autẽ hora tertia,& crucifixerũt en. l Keſano Et erat titulus cauſæ inſcriptus: Rex lu- lchu dęorum. Et cum eo crucifigunt quos la- troues, unũ à dextris,& allum A ſiniſtris hlan anüile eius. Et impleta eſt ſcriptura quæ dicit: ſsku wede HEt cum iniquis reputatus eſt. Ei pręte⸗ Eſa. 53, mremerüfgon reuntes blaſphemabã eum, mouentes ca ut jelum gtunte pita ſua,& dicentes: V ah*i deſtruis Ioan.a d mm uenultaäm tem plum dei,& in tribus diebus reædifi- be arcedamh cas. ſaluum fac temetipſum, deſc endẽs de nobtsapid cruce. Similiter& ſummi ſacerdotes illu uſienten iden dentes, ad alterutrum cũ ſcribis dicebãt: u qauppemaom tem mommenci, kenen in eunt ich& odſuprei lcexpancete uum crnc Rüü i bcu ubi pdllerit depuls einz&e pe Pſal. 24.AGaiilæan, bie artuobis Atl waumnentd inuad ndr,& gemme dant enm Sargen m abdaulliappa Alios ſaluos fecit, ſeipſum non poteſt fal- uum facere. Chriſtus rex Iſratl deſcẽdat nunc de cruce ut uideamus,& credamus. Et qui cum eo crucifixi erant, conuicia- bantur ei: Et ſacta hora ſexta, tenebrę fa nam. Et hora nona ex clamauit lelus uo- ce magna, dicẽs: Elot eloi, lamma faba- ctaniè quod eſt interptetatũ: Deus meus, deus meus, ut ꝗd dereliquiſti me? Et qul- dam de circunſtantibus audtentes, dice- bant, Ecce, Eliam uocat. Currens autem unus,& implens ſpongiã aceto, eircum- ponensq́; calamo, potum dabat ei, dicè: flen, qlnen Sinite, uideamus ſiueniat Elias ad depo D laa en nanen nendum eum.leſus autem emiſſa uoce ma nntlagenabes& gna, expirauit. Et uelum tempti ſciſſum tes aui dnueret eſt in duo à ſummo uſq; deorſum. Vdẽs dcedigeruſt.Polt aũt centurio qui ex aduerſo ſtabat, quia wandulmibds ſic clamans expiraſſet, ait: Vera hic ho- Freunbuinul mo filius dei erat. Erant autem mulieres 3 K 3* alerunt eteris, de longe aſpicientes, inter quas erat Ma Nruüsimoauten. ria Magdalenę,& Maria lacobi mino lem apparui, 4 2 1 ris& loſeph mater,& Salome: quę cum lfra 5. 1 laieorund elſet in Galilea, ſequebani eum.& mi Inifa,: 3 nigeragt anne niſtrabant ei,& aliæ multę, quę ſimul cũͦ eennt ſt mee 9 ſertei eo aſcenderani Ieroſolymã.· Et cumlam dniuenim c ſero eſſet ſactũ(quia era: Pꝛraſceue, quod Teqlte 4 4 eſt ante ſabbathum) uenit loſeph ab Ari Mat:*Laüun ait mathęa nobilis decurio, quia& ipſe erat Lu. 23 8in W 5 expectans regnum dei,& audacter intro lod-e: tannſad iuit ad Pilatum,& petit corpus leſu⸗Pi bnni ſeanen latus autẽ mirabat ſi 1am obiſſet. Btac- s den den, cerſato centurione, interrogauit eũ li tam ad 1 fuew mortuus eſſet· Et cum cognouiſſet acen aadh u„Von turicne, donauit corpus leſeph loſeph dan„hamhr 8ε autem Ne Bt ae ſecundum Marcum. 4 22 HIERONYMVS IN CAaTA- logo ſcrip orũ Eccleſiaſticorũ. LVcas medicus Antiochenſis, ut eius ſeripta indicant, Gręci ſermonis nõ igna rus fuit, ſectatot apoſtoli Pauli& omnis peregrinationis eius comes, ſeripſi Euã gelium, de quo idem Paulus: Mifimus, inquit, cum ilio fratrem, cunus laus eſt in Euangello per omnes ecclefias Et ad Coloſſenſes: Salutat uos Lucas medicus chariſsimus. Et ad Timotheum: Lucas 12c ha 31 ui b antem mercatus findonem„& deponens poſtquam locutus eſt eis, aſſumptus eſt in 13 tcdä üb eum muolutt ſindone, G poſuit eũ in mo ccœlum,& ledet à dextris dei. Illi autem 13 wnaae ua numẽto quod erat exciſum de petra,& profecti prędicauerunt ubiq; domuno co ac uuss ſi aduolun lapidẽ ad oſtiũ monumenti. Ma operante,& ſermonem confimante ſe⸗ 11 a a t. ria autem Magdalene,& Maria loſeph quenubus ſignis. 43 1 aſpiciebant ubi poneretur.. 8d ¶ Reſurretio& aſtenſio Chriſu- den en(aput XVI. 8 n1 Tcum tranſiſſet ſabbathum, Maria ei as rg 1uas.a Magdalene& Maria lacobi& Sa- an ene 16, lome emerũt aromata, ut uenientes unge Ant H f0 rent leſum. Et ualde mane una ſabbatho tun e n rum, ueniunt ad monumentum, orto iam gu ſole,& dicebant admuicem: Quts reuol- 1ng enn räſm uet nobis lapidè ab oſtio monumenti: Et 1 dens an unn nd reipicientes uiderun: reuolutum lapidẽ- A muni tatà Erat quippe magnus ualde- Et introeun- . m riuma un—2 uundema — 54 u2 auchüm t bau 1o himin ar Nünmaih Tun. mmcnte n e sPſ nn n ineptn ded nr ett an t w hambenan bu e. lancdal und i as prgjie Dod S amochn — 4 — — S —. — nen. leſchanmen Sn e it⸗ticinni eit ammodigt au. a(pui cxautten uct urkpiedſaa u eſ cene m diso⸗c tes in monumentũ, uiderunt iuuenem ſe- dentem in dextris, coopertum ſtola can- dida,& obſtupuerũt. Qui dicit i lis: No lite expaueſc ere, 1eſum quęritis Nazare B num, cruc fixũ: ſurreæit, non eſt hic: ecce locus ub: poſuerũt eum. Sed ite, di cite di ſcipulis eius& Petro quod pręcedit uos m Was.c in Galilæam, ibi eum uidebitis, Ii ſicut ſiat& dixit uobis At illę exeuntes, fugerunt de monumento inuaſerat em̃ eos tremor pauor,& nemini quicq́; dix erunt time bant emm. Surgens autè leſus mane pri ma abbathi, apparuit primo Marię Ma gdalenę, de qua eiecerat ſeptẽ dæ monia- Ila uadens nunciauit his qui cum eo fue rant lugentibus& flentibus. Et illt audi entes quia uiueret,& uiſus eſſet ab ea, nõ 124,4 crediderunt. Poſt hęc autẽè duobus ex C his ambulantibus, oſtenſus eſt in alia efff gie, euntibus in uillam:& illi euntes nun- ciauerunt cęteris, nec illis credtderunt-. uusk Nouißime autem recumbentibus illis un aoe decim apparuit,& ex probrauit incredu litatẽ eorum& duriciam cordis, quia ijs ι ☛ Ka legetan 1h qui uiderant eum reſurrexiſſe, non credi- a2h 1 hemdh 48 um dfen un Aa inbiſre 9 ee orinmg nd aus, nuj uulcohs Nas, d derunt.& diacit eis: Eunes in mundum uniuerſum, prędicate Huangelium omni creaturæ. Qui crediderit,& baptizatus Hniles fuetit, ſaluus erit: qui uero nõ crediderit, iie condemnabirur. Signa autem eos qui cre s ⸗d diderint, hec ſequentur: In nominemeo e.a. dæmonia eiſctem,' Linguis loquentur g nouis, flerpentes tollent,& li mortferũ ias. a qud bibermt, nom ets nocebit, in ſuper 7 g ægros manus imponent,& bene ha⸗ basg hebunc. Et dominus quidem leſus 4 3 poſtquam eſt mecum ſolus. Aliud quoq; edidit uo- lumen egregiũ, quod titulo Praxis apo- olon prænotatur, cuius hiſtoria uſq; ad biennium Romę cõmorantis Pauli per- uemit, id eſt, uiq; ad quartum Neronis an num. Ex quo intelligimus in eadem urbe librum eſſe compoſitum.ſgitur periodon Pauli,& Thecle,& totã haptiz ati L eo nis fabuiam, inter apocryphas ſcripturas & computamus. Quale em̃ eſt, ut indiudus comesapoſtolt, inter cęteras eius res, noc ſolũ ignorauerit: Sed& Iertulltanus ui- cinu eorum temporꝶ refert presbyterĩ quendã in Aſia ſpoudaſtem apoſtoli Pau li coniunctum apud Ioannẽ, quod autor eſſet libri.& cõfeſſum ſe hoc Pauli amo. re feciſſe,& ob id ex cidiſſe quidam ſu- ſpicantur quotieſcunque in epiſtolis ſuis Paulus dixit: Iuxta euangeliũ meum, de Lucæ ſignificare uolumine:& Lucam non ſolum ab apoſtolo Paulo didiciſſe euangeliũ, qui cum domino in carne non fuerat, ſed& à cæteris apoſtolis, quod ipſe quoq; in principio ſui uoluminis de clarat, dicens: Sicut tradiderũt nobis qui à principio ipſi uiderunt,& miniſtti fue runt ſexmonis.lIgitur Buangeliũ ſicut au- dierat, ſcripſit. Acta uero apoſtolorum ſi- cut uiderat, compoſuit. Vixit octoginta & quatuor annos, uxorem non habensa Sepultus eſt Conſtantinopoli, ad quam bem uiceſimo Conſtantint anno, oſſa eius cum reliquijs Andreæx apoſtoli tranſ lata ſunt de Achaia- 3 Euange 5 — Buangelium Euangelium fecundum Lucam. &0 oncipit et parit ghſabeth, uiſitaturcq. d uir gine Maria imprag nata. Cap. Il. VOmamqu dem multi co- & nati ſunt ordinare narratio- nes quę in nobis completæ unt, rerum, ſicut tradderũt e 1 aobis qui ab initio ipſi ui- derunt,& miniſtrifuerũt ſermonn, uiſum eſt mihi aſſecuto oma à principio dui- genter, ex ordine tibi ſerihere optime Tneophiſe, ut cognoſcas eorum uerbo- rum de quibus eruditus es uert atem. Fuit in diebus Herodis regis ludęæ, ſacerdos 3 Paral. ²4. à qui dã nomine acharias, ſde uice Abia & uxcor illius de filiabus Aaron,& nom? eius Elizabeth. Rrant actem 1uſti ambo ante deum, incedentes in omnibus man- datis& iuſtificatiombꝰ dñi ſine querela, 4 & non erat illis fillius, eo quod ellet Eit zabeth ſterilis,& ambo proceſsiſſent in diebus ſuis. Factũ eſt autẽ, cum ſacerdo. tio fungeretur Zacharias in ordine uicis ſuę ante deum, iecundũ conſuetudinẽ ſa- cerdotij, forte exijt, ut incenſum poneret P eult.16. d ingreslis remplũ dit& omnis mühn Hxod. 6. Iado bopnl erat orans foris hora mceᷣfi. 30 ·½ Apparuit autè illi angelus dñi ſtans à de xtris altaris incenſi. Et Zacharias turba B tus eſt uidens,& timor irrurt ſuper eum. Ait autẽ ad illum angelus: Ne timeas Za charia, qm̃ exaudita eſt deprecatio tua, &⅞ uxor tua Eliz abeth pariet tibi fiiiũ, E& uocabis nomen eius Ioannẽ,& erit gaudiũ tibi& exultatio,& multi in nati uitate eius gaudebunt, erit enim magnus corã dño.& uinũ& ſicerã non bibet,& ſpiritu ſancto replebitur adhuc ex utero MTI 4 b. mattis ſuæ. 1& multos filiorũ iſrael con 4 uertet ad dñũm deũ ipſorũ,& ipſe pręce det ante illum in ſpiritu& uir ute Eliæ, ut cõuertat corda patrũ in filios,& incre dulos ad prudentiã iuſtorum, parare dño plebẽ perfecti. Bt dixit Zacharias ad an gelum: Vnde hoc ſciã: ego enim ſum ſe- nex,& uxor mea proceſsu in diebꝰ ſuis. Ht reſpõdens angelus, dixit ei: Ego ſum Gabriel qui aſto ante deũ,& miſſus ſum loqui adte,& hæc tibi euangelizare. Et ecce eris tacens,& nõ poteus loqui uſq; in diiem quo hæc fiant, pro eo quod non credidiſti uerbis meis, quæ implebuns in tempore tempore ſuo. Eterat piebs epecis 2 chariã, et mirabant᷑ quodrardaret ipſe m 8 templo.Egreſſus aũt nõ poterat loqut ad tllos,& cognouerũt qd uifionè᷑ uidiſſet in templo. Et ipſe erat innuẽs iilis,& per manſit mutus. Et factũ eſt ut implen ſunt dies olficij eius, ahijt in domũ ſuã. Poſt hos autẽ dies concepit Elizabeth uxor eius,& occultabat ſe mentibus quinq;, di ct᷑s: Quia ſic fecit mihi dñs in diebus qui bus reſpexit auferre opprobriũ meũ int hommes. In meſe aut ſexto miſſus eſt an gelus Gabriel à deo in cinitatẽ Galileæ, cui nomen Naæzareth, ad uirginè deſpon ſatam uiro cui nomen erat loſeph, de do mo Dauid,& nomen uirginis Maria. Et ingreſſus angelus ad eam, dixit: Aue gra tia plena: Dominus tecum, benedicta u uiedpeftie uädommckta mmamea daminü nab i dec auutau zmütatem zneil jzaumme detmt wuiecuntim wäumnonen el i progetieiin! m Fecit hodent dipetltlupktdes rüitpdieſs uiles. IBuriene aaites dimſtin um ſoum, nencr Tlöiculochtuch rtam Seſenni in mulierihus. Quę cũ auduſſet, turbata uidiet inMaritcami eſt in ſermone eius,& cogitabat qualis eſ ſet iſta ſalutatio. Et ait angelus e: Neti- meas Maria, inueniſti enim gratià apud deum: ſecce concipies in utero,& pares Eſa. 7. ieinsqunna do rattlack 4 heih aute mpei repetitglü ta filium,& uocabis nomen eus leſum:nic Inir..c fcotdanſdäch erit magnus,& filius altiſsimi uocabitur. Et dabit illi dñs deus ſedẽ Dauid patris irer Eincäcl Neiranncicktepie eius,& ii egnabit in domo lacobin eier Dan.7 romine pinsüi num,& regni eius nõ erit finis. Dixitau& g. tem Maria ad angelum: Quo modo flet iſtud, quomã uirum nõ cognoſco: Bt re/ ſpondens angelus, dteeit ei: Spiritus tane 2 ſuperueniet in te.& uirtꝰ altiſimi obum brabit tibi. I1deoq́; quod naſcet exte dan cum uocabitur filius dei. Et ecce Bliza beih cognata tua,& ipſa concepit fiuum in ſenectuue ſua,& mic menſis, ſexius eſt illi qnę uocatur ſterilis: quia nonert im- poßbile apud deum omne uerbũ. Dixit autem Maria: Ecce ancilla dii, fat mii ſecundum uerbũ tuum. Et diſceſsit ahilla angelus. Exurgens autem Maria in die/ bus illis, abijt in montana cum feſtimti⸗ one in ciuitatem lIuda,& nurauit in do- mum Zicharię,& ſalutauit Elizabeth- Rt factum eſt ut audiuit ſaluta ion? Ma⸗ riæ Elizabeth, exultauit infans in utero dens maucreiuc Mich-« cabitur lcänes. D rend eitchg ocnomihe, In dus ueſletuocan lrem ſciplt, dus Etmiratt daüt iiſocsei eebꝛi binelic iposuitnse alucae duu kMcetpoheritd liddlcenſes C Urnin nan Gtipitrein id,& eius,& repleta eſt ſpiritu ſancio Bliza- lSicatogn beth,& exclamauit uoce magna,& dt- athünt bun xit: Benedicta tuinter mulieres,& bene- uit ai dictus frucqus uentris tui. Et unde hoc m 1 emn milit, ut ueniat mater domini mei adme: Kt oßt ſei Eece em̃ ut facta eſt uox ſalutationis tuę ſäi denen in auribus meis, exultauit in gaudio in- 4 g hdim n kans in utero meo,& beata quæ ki, cke mnänn zcanu . 9. c duites dimiſit inanes.Suſcepit Ifrael pue etiam dum puer tẽplo eonſecratus s rum ſuum, memorari miſercordiæ ſuc. docet. Cap. 11. dnt 3. Sicut locutus eſt ad patres noſtros, A- FAcueſt autẽ, in diebus illis exijt edi- 4 30 d n ma 1 1. braham& ſemini eius in ſecula. Manſit ctũ à Cæſare Auguſto, ut deſcribere- d ia.4.54 auté Maria cum ila quaſi menſibus, tri⸗ tur uniuertus orbis. Hæc deſcriptio pri- m eewtn ſh. dus,& reuerſa eſt in domum ſuam. Eliſa ma, facia eſt à p̃ſide Syrig Cyrino. Eti- 4. 1 Lnnn fnuis beih autẽ impletũ eſt tempus pariẽdi.& bant oẽs ut ꝓfiterent᷑, ſinguli in ſuaã ciui= 1N p muenaa ſkuihe in s ꝛconcyji n 2 4 T 1 8.„Ndömn ds d e Rfutn. 1 B TI dis wdn. 8 e e e zuden ne a un= memüüti ti. Wadangte nh de il& urmis ta em gelu t m. gartinte, An 2 Am.Geogggei 9, d am a drur w d R Ge an ua Kihn in it rt u Abn an ir aur anie 2s g e pud demed & Arunrbcen 90 ſt KSruerbämn.. mn 1 1 Xrrges e d an übijtuma 2, 6 ra itatem lih 5 rchurie de d IG ectut uts m 1.Pbeih, aur 1 9 ſfecundum Lucam. 4 23 didifti, a perficientur ea quæ dicta ſunt ram ipſo, omnibus diebus noſtris. Et tu tibt à dommo. Et ait Maria: Magnificat puer propheta altitsimi uocaberts, pᷣibis anima mea dominũ. Et exultauit Ipiritus em̃ ante fæciem dũñi parare uias eius. Ad meus in deo ſalutari meo Qum reſpex it dandam ſcientiam ſalutis plehi eius, in re humilitatem ancillę ſuę, ecce em ex hoc milſsionem peccatorum eorũ. Peruiſcera beatamme dicent omnes generationes: miſericordiæ dei noſtri, in qurbus uiſita- Quiafecit mihi magna qui potens eſt, et uit nos/ Oriens ex alto. Illuminare his i qui in tenebris& inumbra mortis ſedẽt Mal. s. usà progenie in progenies timentibus ad dirigendos pedes noſtros in uiam pa/ Za. 3. 3 eum. Fecit potenttam 1 in brachio ſuo, cis. Puer autem, creſcebat,& conforta⸗- Su-. B ſanctum nomen eius. Et miſericordia ei- e b diſperſit ſuperbos mente cordis ſui. De⸗ batur Spiritu,& erat in deſertis ufque in ſai. poſuit potentes deſede,& exaltauit hu⸗ diem oſtenſionis ſuæx ad Iſrael. l. z. miles. Efurientes impleuit bonis,& ¶ Chriſti natiuitas& circunciſio, aui peperit filiũ. Et aucierãt uicini et cogna tatẽ. Aſcẽdit aũt et Ioſeph à Galilga de ci Gen. ti eius quia magnificauit dominus miſe, uitate Nazaretli. in Iudęam, ciuitatẽ Da ²& ricordiam ſuã cum illa,& congratulabã, uid qᷓ nocat᷑ Bethlehè, eo qᷓd eſlet de do- tur ei. Etfactũ eſt in die octauo uenetum mo et familia Dauid ut prefiteretur cum F eitcuncidere puerum:& uocabant eum Maria deſponſata ſibi uxore, pręgnãte. nomine patris ſui, Zaãchariã. Et reſpõ- Factã eſt aũt cũ eſſent ibi, impletiſunt di- dens mater eius dixit: Nequaquã, ſed uo⸗, es ut pareret. Et peperit flliũ ſuũ pruno- cabitur Ioãnes. Et dix erunt ad illã: Quia genitũ,& pannis eum inuoluit, et recli⸗ quẽ᷑ ueſſet uocari eñũ. Et poſtulans pugil: gione eadẽ uigilantes,& cuſtodtentes ui- larem, ſcripſit, dicens: Ioannes eſt nomẽ gilias noctis ſuper gregẽ ſuũ. Et ecce an- eius. Et mirati ſunt uniuerſi. Apertum gelus domuini ſtetit uuncta illos, et claritas ett aũt ilico os eius,& lingua eius& lo- dei ctrcumfulſit illos,& timuerũt timore B quebai benedicès deũ. Et factꝰ eſt timor magno. Etdrxit illis angelꝰ: Nolite ti- ſuꝑ oẽs uicines eora,& ſup omnin mon, mere, ecce enim euangelizo uobis gaudi tana ludææ diuulgabantur omnia uerba um magnũ quodl erit omni populo, quia hęc,et poſuerũt oẽs ꝗ audierant in corde natus eſt uobis hodie Saluator qui eſt ſo, dicentes: Quis, putas, puer iſte er:t: Chriſtus diis in ciuitaae Dauid, Et hoc Etenim manus qtii erat cumilio. Et Za: uobis ſignũ: inuenietis infantẽ pannis in ies,e charias pater eius repletus eſt Spiritu ſan uplutã, et poſitũ in pręſepio. Et ſubito fa hs. E Ko,& prophetauit, dicens: Benedi- da eſt cũ angelo multitudo militiæ cœle- hnec ctus dñs deus Ifrael, quia uiſitauit& fe- flis, laudant:ũ deum et dicentium, Glo- l cit redemptionè plebi ſuę. Et erexit cor ria in altiſsimis deo,& in terra pax ho- nah.a Hülalutis nobis, in domo Dauid pueri minibus bonę uoluntatis. Etfacã eſt, ut da fui. Sicut locutus eſt p os ſanctorũ ꝗ à diſceſlerunt ab eis angeli in cœlũ, paſto- G ſecko ſunt, pphetarũ eis. Jalut? ex inimicis res loquebant᷑ ad inuict, tranſeamus uſq́; noltris,& de manu omnium g oderunt in Bethlehem,& uideamus hoc uerbum nos. Ad factendã miſericordia cũ patri- quod facũ eſt: quod fecit Deminus,& G bus noſtris, et memorari teſtamt᷑ti ſui ſan oſtendit nobis. Etuenerunt feſtinantes* a zi. f cti iuſiurandum quod iurauit ad Abrahà& inuenerunt Mariam& loſeph,& 8 u. C patré noſtrũ, daturũ ſe nobis. Vt ſine ti- infantem polſitum in præſepio. Viden- kscd more de manu inimicorũ nroruᷓ uiberati, tes autem cognouerunt de uerbo quod ra ilr. In fanctitate et iuftitia co- dicts exat illis de yuero hoc- Etommnes tan ft 4 nemo eſt in cognatione tua qui uocetun nauit eũ in pręſepio, ꝗa nõ erat ꝓ ei) lo⸗ eig hoc nomine. Innuebãt autem patri eius cus in diuerſorio. Et paſtores erãt in re- Leu. 12. 2 Su. 1. C Mat. i. E L eu. 12.à ENO3-a Num. 8.c D L eu. 2. 6 4 Leruſalem. F qui audierant mirati ſunt& de his quæ dicta erant à paſtoribus ad ipſos Maria aut con eruabat omnia uerba hæc cõfe- rès in corde uo. Et reuerſi ſunt paſtores, glorficantes et laudantes deum in omni- bis quę audierant, et uiderant ſicut dictũ eſt ad ilios. Et poſtquã conſummati ſunt dies octo ut circuncideretur puer, uoca tũ eſt nomen eius lIeſus, quod uocatũ eſt abang elo ꝑriuſquã in utero cõciperetur. Bt poſtqua impleti ſunt dies purgationis etus, I fecundum legem Moylſi, tulerunt illum in leruſalẽ, utſiſterent eũ domino (ſicut ſcripiũ eſt in lege dñi. Quia om- ne maſculinum adaperiens uuluâ, ſanctũ domino uocabitur.)& ut darent hoſtiã Ilſecundũ quod dictum eſt in lege domi- ni, par turturũ, aut duos pullos columba rum. Et ecce homo erat in Ieruſalẽ, cui nom? Stmeon, et homo iſte iuſtuset timo tatus, expectaãs ſcouſolationẽ lſraẽh, et Spi ritus ſanctus erat in eo. Et reſpõſum acce perat à Spiritu ſando, nõ uiſurũ ſe mor- tẽ niſi prius uideret Chriſtũ dmi. Etue- nit in piritu in templũ. Et cũ inducerẽt Pderũ leſum pareni es eius, ut facerent ſe- cundũ conſuetudinẽ legis pro eo, et ĩpſe accepit eũ in ulnas ſuas,& hñdixit deũ, & dixit: Nunc dimittis ſeruũ tuũ domi- ne. ſecundũ uerhum tuũ in pace- Quia uiderunt oculi mei ſalutare tuum. Quod paraſti ante faciẽ omniũ populorũ. Lu- men ad reuelationem gentiũ,& gloriã plebis tuæ Iſraẽl. Et erat pater eius et ma ter eius mirantes ſuper his quæ diceban- tux de illo. Et benedixit illis Simeon,& Iſa. 8. c direit ad Mariam matrem eius, Ecce „„Pe.z. b poſitus eſt luc in ruinam, et in reſurrectio nem multorum in Iſratl, et in ſignum cui contradicetur,& tuam ipſius animã per tranſibit gladius, ut reuelentur ez mul- tis cordibus cogitationes. Et erat Anna prophetiſſa, flila Phanuel, de tribu A- ſer, hæc proceſſerat in diebus multis,& uixerat cum uiro ſuo annis ſeꝑtem à uir- ginitate ſua. Et hæc uidua uſq́; ad an- nos odogintaquatuor, quę non diſcede, bat de templo, ieiunijs& obſecrationi- bãs ſerniens nocte ac die. Et hęc, ipſa ho ra ſuperueniens, confitebatur domino, et loquebatur de illo omnibus qui expecta bant redemptionem X Iſtaẽl.) Et ut per- fecerut omnia ſecundũ legem domini, reuerſi ſimt in Galilçam, in ciuitatẽ ſuam Naza- Euangelium Nazareth. Puer aftt creſcebatz et contar tutis Ighos tabatur: x plenus ſapientia, et gratia Dei rts leat Pa erat in illo. Et ibãt parentes eius y om ⸗pititu u Dioerinu nes annos in leruſalẽ,i in die ſolenni pa EX.34,3 du cehyicidus ſchę. Et cũ facts eſſet annorũ duodecim ⁵ʃ⁶ ν dale lartam9 aſcendentibus illis in leroſolymaã ſecun- upoltitk. dum conſuetudinẽ diei feſti, conſumma- er kuium bon tisq; diebus cũ redirtẽt, remanſitpuet le- ienem äteu. ſus in Ieruſa, et nõ cognouerũtparen- ade, ditnts: tes eius, Exiſtimãtes aũt ilã eſſe in comi G Fehondebautm tatu, uenerũt iter diei,& requirebant eũ terauamnics, inter cognatos et notos. Et uõ inuenien- 7l. aumberſca tes eũ.regreſsi ſunt in Ierulalt᷑, regrentes wenanet G' ptl eũ. Et factũ eſt, poſt triduũ inuenerũt il- ur& disenmait lum in tẽplo ſedentẽ in medio doctorã, cewus Prled audi entẽ illos et interrogantẽ eos. Stupe Jusd golern bãt aũt omnes qui eũ audiebãt, ſuper pru dts whangch dẽtia et reſpontis eius. Et uidentes admi Ks äce e rati ſunt. Et dix it mater eius ad illũ: Fili, Duils quid feciſti nobis ſict ecce pater tuus& im n ego dolentes quærebamus te. Et ait ad Ene dai illos: Quid eſt q́d me quęrebatis: neccie/ N cootGth batis ꝗa in his quę patris mei ſunt, opor- Ris e emne n tet me efſe: Et ipſi non intellexetũt uer⸗ drepmänle bum quod locutus eſt ad eos. Et deſcen lagd acemam dit cum eis,& uenit Nazareth,& erat imtütritmna ſubditus ilſis. Et mater eius conſeruabat unecdefeim omnia uerba hæc in corde ſuo. Et leſus deud fe proficiebat ſapientia& xætate& gratia imt aitthen apud deum& homines. bnugadi ren b Cloannes hortaturad reſipiſcentam Kundi docens Chriſtum uenſſſe. enda e Cup. 1121.... end ſ A Nno autẽ eer. decimo imperij we ſhe Tyberij Cclaris, procurrate P5uo A iompa 4 Pilato Iudę ã,tetrarcha autẽ Galilcę He- dandi 4 rode, Philippo autem fratre eius tetrar- keit Rebe cha Iturææ,& Trachochonitidis re- enrui 4 gionis,& L. ylania Abilinæ tena(l 4mata 8? h Jlan.. b ſub principibus ſacerdotũ Anna Ab Lle bnr pha: factum eſt uerbum domini ſuper lo annem Zachariæ filium, in deſerto.I Et uenit in omnem regionem lordanis, Mar.. MIa.3.2 Imelgim, tus or dalih prædicans baptiſmumpoeniteniæ in re, ne ün miſßsionem peccatorum: ſicut ſerptunmn Rn leä. eſt in libro ſermonum Iiaiæ prophetæ:. 4 reem Vox clamantis in deſerto: Paratæ ul- Ia, 40. 3 n nrt am domini, rectas facite ſemitas ei. Om/ loan.:. 6 9 diguti. nis uallis implebitur,& omnis mons, ü Kite collis humiliabitur,& erunt praua ĩ dire tloſegt gai a,& aſpera, in uias planas,& uidebit MI. bie wusgüt omnis caro Salutare Dei. Dicebat erso in 6 ad turbas quæ exibant ut baptizarentur.. ad ab ipſo, Genimiga uiperatum, quls een d duc böllam 2 G En Ouxrüm ias alädmg bal an Jurpumn * ug F t püma bdun d Dcunselas r dd e Venile t lidd im ⸗Btmana 4 omd= Mena. prch e apienun 1 d L homm 1 C anttturat (lnmn -i l A4 n te quinot M Ceüun 1 pij 4a I tetrarcan d poauuente c,& Tut V 80 5„Junab lb 1duSſacatk o cktuda n= krie dr un II 1amnem e 3” 1 na aptiimng nil en heccatons, d i. ſemann 1 1 untssind In wreckas faclt is e A piebitm ol u ubitm dn d r in uint 1e E=SKalutmel 2un MM.:. 1 auz. e 14 ½ m exibu At uebis fugere à uentura ira: Facite er gofructus digios pœnitentiæ,& ne ccœæ peritis dicere; Patrem habemus Abra-⸗ ham · Dico enim uobis quia potens eſt Deus de lapidibus iſtis ſuſcitare filios A- brahæ, lIam enim ſecuris ad radicem ar- C boris poſitaſeſt. Omnis ergo arbor non gxeiditur faciens frucium bonum F excidetur,& ai ignẽ in ignem mittetur.) Et interrogabant eũ muntur. turbæ, digentes: Qund ergo faciemus? L 3. c Reſpondens autem dicebat illis: Qui abet duas tunicas, det non habenti,& qui habet eſcas, ſimiliter faciat. Vene. runt autem& publicani ut baptizaren- tur,& dixerunt ad illum, Magiſter quid faciemus; Et ille dixit ad eos: Nihil am plius q́; quod conſtitutum eſt uobis, fa- ciatis. Interrogabant autem eum,& mi- lites dicentes: Quig faciemus,& nos:Et D. ℳ 9 ait illis MNeminem éoncutfdtis, neq; cal / mo r Wwhum ahuem& 8 m u A ſecundum Lucam. 42 fuit Reſa, qui fuit Zorobabel, qui fuit Sa lathiel, qui fuit Neri, qu fuit Melchi, qui fuit Addi, qui fuit Coſam, qui fuit Elma- dan, qui fuit Her, qui fuit leſu, qui fuit Eliezer, ꝗ fuit Iorim, qui futt Matthat, fuit L eui, qui fuit Simeon, ꝗ fuit Iuda, fuit Ioſeph, ꝗ fuit Iona, ꝗ fuit Eliacĩ, ꝗ fuit Melcha, qui fint Menna, ꝗ fuit Mat thata, qui fuit Natthan, qiu futt Dauid. qui fuit Ieſſe, qui fuſt Obed, qui fuit Bo- 2, qut fuit Salmon, qui fut Naaſſon, qui fuit Aminadab, qui fuit Aram, qui fuit Eſron, qui fuit Phares, qui fuit lu- dæ, qui futt 1acob, qui fuit Iſaac, qui fu it Abrahæ, qui fuit Thare, qui fui Na chor, qui fuit Sarug, qui fuit Ragau, qui fuit Phaleg, qui fuit Beber, qui fuit Sa- le. qui fuit Cainan, ꝗ fuit Arphaxad, qui fuit Sem, qui fuit Noe, q fuit Lamech, qui fuit Mathufale, qui fun Henoch, qui niam faciatis,& Lonteine oreſtpen e Iared, qui fuit Malaleel, qui fuit Cai diſs ueſſris. Bxiſtimante autem populo/ nan, qui fuit Henos, qui ſuit Seth, q́ui fu e ſuis de loanne, ne forte ipſe eſſet Chri- ſtus, reſpondit Ioannes, dicens omnibus: Ego quidem aqua baptizo uos:ueniet au tem fortior me, cuius non ſum dignus ſol ea uere corrigiam calceamentorum eius, i ipſe uos baptizabit in Spiritu ſancto,& llr. igni: cuius uentilabrum in manu eius, 8& purgabit aream ſuam,& congregabit triticum in horreum ſuum, paleas autem comburet igni inextinguibili. Multa ꝗ⸗ dem& alia exhortans Euangelizabat populo. Herodes autem tetracha cum Nliippi corriperetur ab illo de Herodiade uxore fratris ſui,& de omnibus malis quæ fecit Herodes, adiecit& hoc per oinnia, & incluſit Ioannem in carcerem. Factã eſt autem cum baptizaretur omnis popu In.. 3 lus.& leſu baptizato,& orante, aper- Mr. b tum eſt cœlum,& deſcendit Spiritus ſan ctus corporali ſpecie ſicut columba in ip/ ſum,& uox de cœlo facta eſt: Ju es fili⸗ Mar.. ban. 1. d d. 1. a 21. 6. 1 us meus dilectus: in te complacuit mihi. Et ipſe leſus erat incipiens quaſt annorã triginta: ut putabatur, filius Ioſeph, qui fuit Heli, qui fuit Matthan, qui fuiĩt Le- ui, qui fuit Melchi: qui fuit Ianne, qui fuit Ioſeph, qui fuit Mathathiæ, qni fu- it Amos, qui fuit Naum, qui fuit Hesli. qui fuit Nagge, qui fuit Mahath, qui fu- it Mathatinæ, qui fuit Semei, qui fuit loſeph, dei ſuit luda, qui fuit Ioanna, qui fuſt 1 & cogitantibus omnibus in cordibus it Adam, quifuit Dei. C Chriſtus tentatur à diabolo, docet in OYnagoga, E eijcit dæmoma. Cap. 1111. Eſus autẽplenus Spiritu ſancto, regreſ- A ſus eſt à Iordane,& agebatur in Spiri. Mat. 4. a tu in deſertũ, di ebus quadraginta,& tẽ. Mar.:. b tabatur à diabolo. Et mhii manducauit in diebus illis,& cõſummalis Iluis* eſu rijt. Discit autem illi diabolus, Si filius Poſtea Dei es, dic lapidi huic ut panis fiat. Bt rñdit adillã Ieſus: Scriptũ eſt. Quia non in ſolo pane uiuit) homo, ſedin omnt uerbo Dei. Et duxit illũ dtabolus nmõ tem excelſum,& oſtendit illi omnia re gna orbis terræ in momemto tẽporis,& ait illi. Tibi dabo poteſtatẽ hanc uniuer ſam, et gloriam illorũ, quta mihi tradita ſunt, et cut uolo do illa. Tu ergo procidẽs ſi adoraueris coram me, erun: tua omnia. Etreſpondens leſus, diæ it illi: Scriptum B eſt: Dñũm deũ tuum adorabis, et il: ſoli Den, s. ſeruies. Rt duxit illũ in Ieruſalẽ, et ſtatuit 10-d eũ ſuper pinnã tẽpli, et dmxit illi: Si fllius dei es, mitte te hinc deorſum. Scriptum eſt em̃ qͥd ij angelis ſuis mãdauit de te, ut conſeruèt te, et qa in manibtollente, ne forte offendas ad lapidẽ pedẽ tuũ. Etre. ſpondẽs. leſus, ait ill:: Dictũ eſt: Nõ tenta bis dm deum tuũ. Er cõſummata omni Deu. 6. c tentatione, diabolus recetsit ab illo uſq; ad tempus. Et egreſlus eſt leſus in nirtu- 11 3 re Deu. s. a ulget Pſal.ↄ0.· c G te Spiritus in Galilgam,& fama exijt ꝑ Ma. 4. b uniuerſam regionem de illo. Etipſe do Ro.z. b cebat in ſynagogis eorũ, et magnificaba 1oan. 4.f tur ab omnihus. 1 Et uenit Nazareth lübi erat niuritus,& intrauit ſecundũ con ſuetudinem ſuam die ſabbathi in ſynago gã,& ſurrexit legere. Et traditus eſt il- li liber Iſaię prophetæ. Et ut reuoluit li- Ma.*'g brä, inuenit locm ubi ſcriptum erat, Spi RoO. 6. 3 ritus qñi ſuper me, propter quod unxir loan. f me, euangelizare pauperibus miſit me, 1: 61.3 1. anare contritos corde, prę dicare capti- uis remiſsionem,& cæcis uiſum, dimitte re confractos in remiſsionè᷑,prędicare an num domini acceptũ,& dit retributio- nis, Et cum plicuiſſet librum, reddidit mi niſtro,& ſedit. Et omnũ in ſynagoga ꝑculi erãt intendentes in eũ · Cœpit autẽ . P dicere adillos. Qpia hodie impleta eſt hec ſcriptura in auribus ueſtris. Et om- nes teſtimoniũ illi dabant, et mirabantur in uerbis gratię, quę procedebant de o- re ipſius,& dicebãt. MNonne hic eſt filius Ioſeph:Et ait illi: Vtiq; dicetis mihi hãc Smi tuqinẽ᷑, Medice, cura teipſum: quã ta audiuimus facta in Capharnaum, fac & hic in patriatua. Ait aũt. Amen dico uobis, ꝗa nemo propheta acceptus eſt in patria ſua, In ueritate dico uobis: ſſj mul- 5. Re. 17. tæ uiduꝶ erant in diebus Eliæ in Iſrael, a. b qũñ clauſum eſt ccœlum annis tribhus,& AG. 5,d menſibus ſex: cum facta eſſet fames ma- 4. Re. 5.d gna in omni terra,& ad nuſlam illarum E mifſſus eſt Elias, niſi in Sarepta Sidoniæ, Re. 5d ad mulierẽ uiduam. Et multi leproſi erãt in ſrael ſuh Eliſæo propheta,& nemo eorum mundatus eſt niſi Naaman Syrus Et repleti ſunt omnes in ſynagoga ira, hec audiẽtes. Et ſurrexerũt,& ei ecerunt illũ extra ciuitatẽ.& dux ęrũt illũ uſque ad ſuperciliũ montis ſuper quẽ ciuitas il- ſorum erat ædificata: ut præcipitarent ęũ.Ipſe autẽ tranſiens per medium illo- rum, ibat. Et deſcendit in Capharnaum ciuitatẽ Galileę: ibiq docebat illos ſab Plas 4. b bathis. ꝑt ſtupebãt in doctrina ei“: quia ar-i:C in ptäte erat ſermo ipſius: Et in ſynagaga erat homo habens dęmoniã immũdũ,& exęlamauit uoce magna, dicens. Sine, ꝗd nobis& tibi Ieſu Nazarene: ueniſti ⸗ Mar:. dere nos: ſcio te quia ſis Sanctus dei. Et increpauit illũ leſus, dicens:Obmuteſce, E cxi ab eo, Et cum proieciſſet illum dæmonium in medium, exiſt ab illo, ni- Hilc 4—„ Mat. 7. d M ar. 14 d Euangelium 2 nilq illum nocuit Et facuus eſt pauor i luad Fmenile omnibus.& colloquebant ad inuicè di⸗ lrun bomliese cẽtes: Quod eſt hoc uerbũ, quia in pote paltetr nnide ſtate,& uirtute imperat immũdis lane uumeäk hũ bus,& exeunt: Et duulgabatur fama de uai,& ecctun illo in omnem locum regionts. Surgãs aũt W1t. è-B amatprordns Ieſus de ſynagoga, introiuit in domũ Si- Mara. nenm äceng monis. Socrus autem Simonis tenebatur uncate.It Rten magnis febribus,& rogauerunt illum deteVeMu ea. Et ſtans ſuper illam, imperauit febri, mdſcebit bllb & dimiſi illam. Et continuo ſurgensmi⸗ unemini atetet niſtrabat illis. Cum autem ſol occidiſſet, G aöor,&e gkerp omnes qui habebant infirmos uarijs lan- nußcepi Mofi guoribus, ducebant illos ad eum. At ille perunbulaha au ſingulis manus imponens curabat eos. Mar.. d a conuanled Exibant autem dęmonia à multis, clamã- ant&curtentu tia,& dicentia: Quia tu es fiuus Dei,& ljeantem ecedet increpans non ſinebat ea loqui:quia ſcie Dwethaietin bant ipſum eſſe Chriſtum Faca autẽ die, ocensFten egreſſus ibat in deſertum locum,& tur- les doaotesqui bę requirebant eum,& uenerunt uſq; ad ftlo Grltge! ipſum,& detinebant illum ne diſcederet tcdoniienn ab eis. Quibus ille ait. Quia& alijs ci- ceuti pottmte uitatibus oportet me euãgelizare regnũ rrtpraificn Dei: qa ideo miſſus ſum. Et erat prędi- ni pontten cans in ſynagogis Galileę. waunprltilu CChriſt; concio ex naui,& alaquot G cenderuntſoprat miracula. Cap. I. 3 miſerunt cum Actum eſt aũt: cũ turbę irruerẽt in eũ& im. Qunmft ut audirent uerbum Dei,& ipſe ſta, Mat. 4. E nmitnarth bat ſecus ſtagnũ Geneſareth.Rt uidit du· Mar.. h oet eid— as naues ſtantes ſecus ſtagnum:piſcatores use ſe gn autem deſcenderant,& lauabant retia- ansgorg r Aſcendens autem in unam nauim quæ Uun Vc⸗ erat Simonis, rogauit eum à terra reduce üne ſn 3 re puſillum. Et ſedens, docebat de nauicu* io 3 la turbas. Vt ceſſauit aũt loqui, dixit ad dit ih eun Simonem:Duc in altum,& laxate retia lie 1 6 ueſtra in capturã. Et reſpondens Simõ, di Taaf ni xit illi. Pręceptor, per totã noctem labo- d unnn rantes nthil cepimus:in uerbo aũt tuo la/ 3 1 aan ntem ſ xabo rete. Et cũ hoc feciſſent, cõcluſerũt cleie araafn piſciũ multitudinẽ copioſam: rumpebat᷑ arunt autem rete eorum. Et annuerũt ſocijs qui nj incüſtgr erant in alia naui ut uenirent,& adiuua- 8 mGloc rent eos, Et uenerunt& impleuerũt am- denä bas nauiculas, ita ut pene mergerentur. eir watammſe Quod cum uideret Simon Petrus, proci lü dakchm dit ad genua leſu, dicens: Exi à me, quia di oüt adt homo peccator ſum domine. Stupor emm 5 donne circumdederat eum,& omnes qui cum 9 u4 ziule illo erant, in captura piſcium quam cep? 6 ude gani rant. Similiter autem lacobũ,& loannoa dn nag fitios Zebedæi, qui erant ſocij Simonis. dretmtan n iorn aut 4 3 uten a,“ 1** aute — unn 4 n ¹= tan i dan rr ixpne 1 Adh 1äena e aaxh ah 1 ua nd eA Gcamd cunt h eietmec i de er fun . 25 4 xi oih dlo er uu, n l „PLruncäa, 1 m K aerden!e, brt Tn aä Gacet um †s Sſteukn 34 aud a enn dn Alc num mn 4. t mt Kg 7npt anſelemint hm— ceckaurrih „On wicinamet tun= mi strie wil emn oeor pewi untt R epimaän. 1xIN A cälocic pici a aadinächu une am rum Ftate enn da unn oon 1— zenermr do mis, itaupar Du uxiceeret Sm (dra= leſidend hod„— or im or cic 1 rem l- io a r cxpmhi⸗ Mut. nn er auenl 4 fin= xiPian Ne inm ä 8 1 ahh Na lat. 9. 5 Man. 1* 1*.à funt timore, dicentes. Quia uidimꝰ mira- NMat.:.c Pilia hodie- Et poſthęc exijt,& uidit pu- ſei ſi in ſabbatho curaret, ut inuentrent ſecundum Lucam. 4²25 Et ait ad Simond leſus: Noli timere: ex tes Et murmurabant Phariſci,& Seribę hoc iam homines eris capiens · Et ſubdu qts ad terrã uauibus relictis omn bus ie- C cuti ſunt eũ. E tfactũ eſt:cũ eſſet in una ci/ Rhg& uitatũ,& ecce uir plenus lepra æ uidens a leum, et procidens in faciem ſuam, roga q uit eum, dicens: Domine, ſi uis, potes me mundare. Et extendens manũ tetigit eũ, dicens: Volo. Mundare. Et confeſtim le- pra diſceſsit ab illo,& ipſe præcepit illi ut nemini diceret: ſed uade oſtende te ſa- cerdoti,& offer pro emundatione tua i leis à ſicut pᷣcepit Moyles, in teſtimomu illis. Perambulabat autem magis ſermo de il- lo,& conuentebãt turbæ multęç, ut audi rent& curarentur ab infirmitatibus ſuis. bat autẽ& ſimilitudinẽ ad illos: Quia ne Ipſe autem ſecedebat in deſertum,& ora mo commiſſuram à nouo ueſtimento im- D bat. Et factã eſt in una dierũ,& ipſe ſede mittit in ueſtimentum uetus, alioquin& WLt.9. a bat docens. Et erant Phariſęi ſedentes, et nouum rumpit,& ueteri non conuenit eorum, dicentes ad diſcipulos eins. Qua- re cũ publicanis,& peccatoribos mandu catis et bibitis: Et reſpõdens leſus, dicit ad illos Non egtẽt qui ian ſunt, medico: ſed qui male babẽt. Nõ ueni uocare iu- ſtos. ſed peccatores ad pœnitentiã. At il- li dix erunt ad eũ: Quare diſcipuli Ioan- nis retunant frequenter,& obſecrationes faciunt, ſimili: er,& Phariſęorũ: iu auiẽ„ edunt& bibunt: Quibus ipſe au: Nun Mt.„. quid poteſtis fllios ſponſi, dum cum iliis Mat.*.E eſt ſponſus, facere ieumare: Venient au- tem dies& cũ ablaus fuerit ab illis ſpon ſus, tunc ieiunabunt m illis diebus. Dice- Ilu. a legis doctores qui uenerant ex omni ca⸗- commiſſura à nouo. Et nemomittu uinũ ſtello Galileę.& ludææ,& leruſal?,& nouum in utres ueteres: alioquin rumpit uirtus domini erat ad ſanandũ eos. Et ec⸗ uinum nouum utres,& uinum effunde⸗ ce uiri portantes in lecto hominem qui tur,& usres peribunt: ſed uinum no- erat paralyticus,& querebant eum infer⸗ uum in utres nouos mittendum eſt,& u- re,& ponere ante eum. Et non inuenien⸗ trach conſeruantur. Et nemo bibens ue- tes qua parte illum inferrẽt præ turba, a tus, ſtatim uult nouum: dict enim: Ve⸗ cenderunt ſupra tectũ,& per tegulas ſum tus melius eſt. miſerunt eũ cum lecio in mediũ, ante le⸗ ¶ Excuſat Chriſius diſcipulos, ſanat ma- ſum. Quorum fidẽ ut uidit, dixit: Homo num aridam,& docet Euange- remittuntur tibi peccata tua Et cœperũt lij pꝛetatem.(ap. V I. coguare Scribæ et Phariſæi, di centes: FAA eſt autẽ in Sabbatho ſecundo Quts eſt hic qui loquitur blaſphemias:* primo cũ tranſiret per ſata, uellebant A quis poteſt dimittere peccata, niſi ſolus diſcipuli eius ſpicas,& manducabãt con Mat. 1*. a Deus: Vt cognouit autem leſus cogita/ fricãtes manibus. Quidã aũt Pphariſęorũ Mar.. d tiones eorum, reſpondens dixit ad illos: dicebant illis: Quid facitis qd nõ licet in Leu. 13. b Quid cogitatis mala in cordibus ueſtris: ſabbathis: Et rñidens Ieſus ad eos, dixit: ¹· Re. 14½ g Quid eſt facilius, dicere: Dimittuntur ti- Nec hoc legiſtis qᷓd fecit Dauid. eũ eſu- bi peccata, an dicere: Surge& ambula: riſſet ipſe, et qui cum illo erãt: quõ intra- Vt autem ſciatis quia Filius hominis ha/ uit in domũ dei,& panes prepolitionis bet poteſtatem in terra dimittendi pec- ſumpſit, et mãducauit, et dedit his ꝗ cum cata(ait paralytico) Tibi dico, ſurge, ipſo erãt, quosnõlicet mãduc areſniſi t̃ tolle lectã tuum,& uade in domũ tuã. Et ſacerdotibus: Et dicebat illis: Quia dũs L. e. 24. b confeſtim cõſurgens coram illis, tulit le⸗ eſt filius homints, etiam ſabbathi. Fa- ctum in quo iacebat,& abijt in domũ ſu ctum eſt autẽ, et in alio ſabbatho, ut imra am, magnificãs deũ. Et ſtupor apprehen ret in ſynagogam,& doceret. Et erat ibi dit oẽs, et magnificabant deum. Et repleti bomo,& manus eius dexctera erat arida. Mat. 12, e Obſeruabant autem Scribæ,& Phari⸗ Mar.. ar. 3. a blicanum nomine Leui, ſedentem adte⸗ unde accuſarent eum Ipſe uero ſciebat lonium,& ait illi: Sequere me. Et relictis cogitationes eorũ,& ait homini qui ha- omnibus, furgens ſecutus eſt eum, et fecit bebat manum aridam: Surge, et ſta in me ei conuiuium magnum Leui in domo dium. Btſurgens ſtetit · Ait autem ad il- ſua,& erat turba multa publicanorum, & aliorum qui cum illis erant difcumbè bathis benefacerc an le; animam ſal⸗ . 168. 1 UI F los leſus, F Interrogo) uos, ſi licet ſab⸗ Interrogal Et cum dies e-1,7 en. . Ened. Ne anb e u, Euangelium uam kacere, an perdere? Et circum pectis omnib“ dixit homm: Extẽde manũ tuã. Et ex dit, et reſtituta eſt manus eiꝰ. Ipſi aũt repleti iunt inſipietia, et colloqueban tur adimuc? quidna faceren de Ieſu. Fa- ctũ eſt aũt in illis diehus, exijt in montẽ Orare, et erat Herneene in oratione det. factus eſſet, uocauit diſcipu- los ſuos, et eſegit duodecim ex ipſis, quos Mat. i0. a& Apoſtolos nominauit: Simonè quẽ Mar. 3. b cognommauit Petrum,& Andreã fra- trem eius, lacobum& loannèẽ, Philp- pũ,& Bartholomęũ, Matthęũ, et Tho- mã, lacobũ Aiphęi& Simonè qui uo- catur Ze otes,& ludam lacobi,& lu- C dam licariotem, ꝗ fui proditor. Et de- Mat.. a Ia. 6z. c Iſa. 61.4 D Am. 5- a FEccC. 31. 3 Ifa. 65 · 6 Prophetis ſcèdens cũ illis, ſtetit in loco campeſtri, & turba diſcipulorũ eiꝰ,et multitudo co- pioſa plebis ab omnt Iudęa, et l eruſaſè, & maruima& Tyri,& Sydonis, qui ue nerant ut audirẽt eum,& ſanarent᷑ à lan- guoribus ſuis. Et qut uexabantur à ipi- ritibus immundis, curabant. Et oĩs tur- ba qugrebant eũ tangere: quia uirtus de iilo exibat,& ſanabat omnes. Et ipſe ele uatis oculis in diſcipulos ſuos, dicebat: Beati pauperes, ꝗa ueſtrum eſt regnum Dei. Beati qui nunc eſuritis: quia iarura himini. Beati qui nunc fletis: quta ride bitis. Beati eritis cum uos oderint homi- nes,& cũ ſeparauerint uos, et exprobra uerint,& eiegerint nomen ueſtrũ tanquã malum, propter fillũ hominis. Gaudete in illa die& exultate ec-ce enim merces ueſtra multa eſt in cœlo: ſecundum hæc enmm faciebant Prophetis patres eorum. V erunf uę uobis diuitibꝰ, qui habe- tis cõſotationẽ ueſtrã. Vę uobis ꝗ ſatura ti eſtis: quia eiurietis. Vę uobis ꝗ ridetis nung:qina lugebitis,& flebitis. Væ cum benedmerint uobis omnes heies, ſecun- dũ hęc enim faciebãi pfeudoprophetis) patres eorum. Sed uobis dico qui auditis: Dil gite mimicos ueſtros: benefacite his qut oderunt uos. Bñdicite maledicẽtibus . uobis,& orate pro calumn antibus uos. M. 7, 8. Et qui te percurit in maxelllã, prebe il⸗ Ii et alteram. Et ab eo qui aufert tibi ue- ſti mentum, ettam tunicã noli prohibere. M. 5, OQmm autem peteniitribue, et qui aufert E guæ tua ſunt, ne repetas. Et prout nul- us ut faciãi uebes hoĩes,& uos facite il- M. 5. lis ſim iter. H Et ſi qiligitis eos qui uos 8 Alligät, qug pobis eſt graua: nam& pec- CAINTE5 catores diligẽtes ſe, diligunt. Etſt bffece ritis his quis uobis benetaciunt, quę uo- bis eſt gratia: ſiquidẽ,& peccatores hoc faciunt.ij Et ſi muuum dederitis à quibꝰ De. 5. b ſperatis recipere, quę gratia eſt uobis:nã & peccatores peccatoribꝰ fœnerant, ut recipiant æq alia. Veruntamen diligite inimicos ueſtros: benefacite,& mutuã date, nihil inde ſperantes,& erit merces ueſtra multa,& er:tis fllij altilsimi, quia ipſe benignus eſt ſuper ingratos& ma/ los Eſtote ergo miſericordes ſicut,& pa ter ueſter miſericors eſt. Nolite iudica- re,& non udicabimini polne condẽèna M.7. à beicä mnnon Dmitite Kdr R mitteminl. Date, et dabitur uobes ſmen. F re‚et nõ condẽnabiminisDi muuiu lhnſ uaur flu um AVmaudinp nzuespledi anuneniaüten zeetat mdrnund g Btcäaldſfet Joresadedie, d naurret lani en llleum vgbrn Cuia dznel Ptt em genüwt 5 olſtcaut di . 4. e Aadeum fentune poltuexant none furã bona, et confertã, et cogitatã, et uꝑ- M. 15. b ndümeugintes fluentẽ dabãt in ſinã ueſtrũ Fadẽ quippe menſura qua mẽſi fueritis, remetietur uo- bis. Dicebat autem Hllis, et ſimilitudinẽ. Nũquid põt cęcus cæcũ ducere: nonne pum non ſum ag äte fed dcuetd um Kegd homd 1. 10.& Kuts, labem ambo in foueã cadũt: Nõ eſt dicipu-. Ioã. 13:h iemadeceud lus ſuper magiſtrum: perfecus aũt ommus M 7.à Afſem ned e ſit ſicut magiſter eius. Qui aũt uides feſtu cam in oculo fratris tui, trabem aũt quę in oculo tuo eſt, nõ cõſyderas: Aut quo- modo potes dicere fratri tuo: Fraier, ſine eijctã feſtucã de oculo tuo, ipſe in oculo tuo trabem non uides. Hypoerita, eijce w leins nünanse libus ſe nibs d necig lrna Bqu micätdemn wü qni lalguent ceps batin cut primum trabẽ de oculo tuo, et tunc per Ma.zne bantcũ Haͤli ſpiccies ut educas feſtucã de oculo frairis Ma. 12. G ſ CNaiſapynq tui. Nõ eſt enim arbor bona quę facit fru ctus malos.neq; arbor mala, faciensfru- ctum bonum. ¶ Vnaquęq; enim arbot tecce ceiunch nurs u&k 2. 7:E iansmalacii de fructu ſuo cognoſcitur. Neq; enim de No ſpinis colligunt ficus, neq; de rubo ui demiãt uuam. Bonus homo de bono the ſauro cordis ſui profert bonum,& malus homo de malo theſauro profert malum. Ex abundantia enim cordis os loquttut. Quid autem uocatis me dñ̃e, domine:& non lacitis quæ dico: Omnis qui uenit ad me,& audit ſermones meos,& facit eos, oſtendam uobis cui ſimilis ſit, ſimilis eſt homini ædificanti domum, qui fodit in altum,& poſuit fundamentum fupta petram: inundatione autẽ facta, illiſum eſt flumen domui ilſi,& non potuit eam mouere, fuudata enim erat ſuper petram. Qui autem audit,& non facit, ſimilis eſt homini ędificantidomum ſuamſupra ter ram ſine fundamento, in quam illiſis eſſ Huuius,& continuo cecidit,& facta eſſ ruina doms illus magna. Sanatlr .4 4 Aummmſeiemi n/ lac. ¹. 6 Vril lfkere teuã Maitgu At Adolgcenst di quieiatmorn ielt lömanile nan Enneniie opteta magun Aa deunutann lie ermain undae ncim iranega anddlepaltans wanirdiosed diltas ldm di dbesan Jü expe ſenalei liihe hadt ucadte dengesn al ex amültg arai leiuii ia vl d Kuc l„8. Al 2 kc e nſriae“” he 8 d d de ſaſh n kreu ght an dinnuin nm ccnöchſe n md e ücen imm u cjd f gecain 1 o e on wiäeh. ¹ prd a ri dedabaſtse u pich es fetdcit ha⸗ m= um adai t dus er leq adcut a dud a.*.] Vnxal- dehh aiconden a. pil K= ntas,n „ del Mn 1. Bonsiw. a bur S ſuiptoean 8 hod n lo thelam mEXm a ntn enma 1an uoczsm 3— Jux dic,9. r 141 K⸗ adtt ſemn 6 N fm dobüat 8 c edüſcmiie in n paüuttins pet: unduncnn „AA vomuillhe 10 4. oht efind 1G andt,m. „A h cantiddan 10= dunendn Aal= ontind lens 1 M. 32 Loan. 4 Centurionis aũt cuiuſdam ſeruus male ha ſecundum Sænatur à Chriſto centurionis puer ſu⸗ ſeitatur filius unicus, Gc.(ap. VII. Vm autẽ impleſſet omnia uerba ſua in aures plebis, intrauit Capharnaũ. bens, erat mornurus, qui illi erat precio- ſus. Et cũ audiſſet de leſu, miſit ad eũ ſe- mores Iudęoꝶ, rogaus eũ, ut ueniret, 2 hcaret auaret Jſeruũ eius. At illi cũ ueniſſent — 6 ad leium, rogabant eũ ſolicite, dicentes ei: Quia dignus eſt ut hoc illi pręſtes, di- ugit em̃ gentẽ noſtram.& ſynagogam i- pfe edificauit nobis. Ieſus aũt ibat cũ il- B ls. Bt cũ iam non longe eſſet à domo mi ſit ad eum centurio amicos, dicens: Dñe noliuexari: non enim ſum dignus ut ſub techũ meum intres, propter quod& mei- pſum non ſum dignũ arbitratus ut uenuẽ ad te, ſed dic uerbo.& ſanabit᷑ puer me: nam& ego homo ſum ſub poteſtate con Hiitutus, habens ſuh me milites,& dico huic uade,& uadu:& alij uent,& uenit & ſeruo meo, fac hoc,& facu. Quo audi to, Ieſus miratus eſt,& conuerſus, ſequen tibus ſe turbis dixit: Amen dico uobis, nec in lſraẽl tantam fidẽ inueni: Et reuer ſi qui miſʒi fuerant domũ, inuenerunt ſer- uũ qui languerat ſanũ.Et factũ eſt.dein ceps ibat in ciuttatẽ quę uocat᷑ Naim, et ibant cũ eo diſcipuli eius,& turba copio ſa. Cũ aũt appropinquaret portę ciuita/ tis, ecce defunctus efferebat᷑, filius unicus matris iuę,& hęc uidua erat,& turba ci uitatis multa cũ illa. Quam cũ uidiſſet do C mnus, miſericordia motus ſuper eam, di- xit illi Noli flere. Et acceſsit,& tetigit loculũ.Hi aũt qui portabant ſteterũt. Bt ait: Adoleſcens tibi dico.ſurge. Et reſe-/ dit qui erat mortuus,& cœpit loqul. Et dedit illũ matri ſuę. Accepit aũt omnes ti mor, S&magnificabant deũ, dicẽtes: Quia propheta magnus ſurrexit in nobis,& N.*a quia deus uiſitauit plebem ſuam. Et exijt hic ſermo in untuerſam ludę am de eo,& in oẽm circa regionẽ · Ei nunciauerũt Io. anni diſcipuli eius de omnibus his. Et cõ uocauit duos de diſcipulis ſuis loannes, et miſit ad Ieſum, dicens: Tu es qui uentu- rus es, an aliũ expectamus? Cũ aũt ueniſ- ſent ad eũ uiri.dixerunt: Ioannes Bapti⸗ a miſit nos adte dicens: Tu es qui uen/ turus es, an aliũ expectamus: In ipſa autẽ & plagis, et ſpiritibus malis, et cęcis mul tis Lucam. 4 26 tis donauit uiſum.Et reſpondens dixxit it/ lis: Euntes renunciate lIoanni quę audi- ſtis& uidiſtis: quia cæci uident, claudi D ambulant, leproli mundant᷑ ſurdi audũt. mortui reſurgũt, pauperes euangelizant᷑, & beatus eſt quncunq; non fuerit ſcanda lizatus in me. Et cum diſceſsiſſent nuncij loannis, cœpit de loanne dicere ad tur- bas:Quid exiſtis in deſertũ uidere?arun/ dinẽ uento agitatam: Sed quid exiſtis ui- dere?hommẽ mollibus ueſtimentis indu- tũ:Ecce, qui in ueſte precioſa ſunt.& de licijs, in domibus regũ iunt. Sed quid e⸗ xiſtis uidere?prophetam Vtiq; dico uo his,& pluſquam prophetam. Hic eſt, de quo ſcriptũ eſt:ißcce mitto angelũ meũñ ante faciẽ tuam, qui pręparabit utam tu- am ante te. Dico em̃ uobis, maior inter natos mulierũ propheta Ioanne Bapti- ſta nemo eſt. qui autẽ minor eſt in regno dei, maior eſt illo. Et omnis populus au- diens& pub icani, iuſtificauerunt deum, baptizati baptiſmo loannis Phariſęei au tẽ& legiſperitt, conſiliũ dei ſpreuerunt in ſemetipſos, non baptizati ab eo. Ait aũt dris: Cui ſimiles dicam homines gene rationis huius,& cui ſimiles ſunt: Simi- les ſun: pueris ſedentib in foro:& loquẽ- tibus adinuicẽ& dicentibus: Cantaui- mus uobis tibijs,& non ſaltaſti:: lamenra uimus& non ploraſtis. V enit aũt lIoan- nes Baptiſta, neq́; mãducans panẽ, neq; bibens uinã,& diciiis: Dęmoniũ habet- Venit filius hominis manducans& bi- bens,& dicitis: Ecce homo deuorator, et bihens uinũ, amicus publicanorũ& pec catoꝶ. Et iuſtiflcata eſt ſapientia ab om- nibus fiijs ſuis. Rogahat aũt illũ quidam de Phariſęis, ut manducaret cum illo ßt ingreſſus domũ Phariſęi, diſcubunt. Et ec ce multer quę erat in ciuitate peccatri, ut cognouit quod Ieſus accubuit in do- mo Phariſei, attulit alabaſtrũ unguẽti.&. ſtans retro ſecus pedes eius. lacrymis cœ- pit rigare pedes eius,& capillis capitis ſui tergebat,& oſculabat᷑ pedes eius,& unguento ungebat. Videns aũt Phariſę- us qui uocauerat eũ, ait intra ſe, dicens: Hic ſi eſſet propheta, ſciret utiq;, quę,& qualis eſt mulier quę tangit eũ, qma pec- catrix eſt. Et reſpondens leſus, dixit ad Mal. 3 à E M.n b ũ: Simon,. habeo tibi anquid dicere. At G nora multos curauit à languoribus ſuis, ille ait: Magiſter dic. Duo debitores e- Dicit& rant cuidam fœneratori: unus debebat leſus: 11 denartos — 4 denarios quingentes,& alius quinqua- ginta. Non habentibus illis unde redde- rent, donauit utriſq;. Quis ergo eũ plus diligi? Etreſpondens Simon, dixit. M- ſimo quia is cui plus donauit. At ille di xit ei: Recte iudicaſti. Et conuerſus ad mulierẽ, dixit Simoni: vides hanc mulie- rẽ: Intraui in domũ tuam, aquam pedibus meis non dediſti: hęc aũt lacrymis riga- uit pedes meos,& capiliis ſuts terſit. O- ſculũ mihi non dediſti: hęc autẽ ex quo intraui non ceſſauit oſculari pedes meos. Oleo caput meũ non urxiſti, hęc aũt un guento unacit pedes meos. Propter quod dico tibi: Remittuntur ei pecçata multa, quoniam dilexit multuũ. Cui autem minus dimitt itur, minus diligit. Pixi aute m ad illam Remittuntur tibi peccata. Etcœ- perunt, qui ſimul accumbebãt, dicere in- tra ſe: Quis eſt hic, qui etiam peccata di- mittit Dixit autem ad mulierem: Fides tua te ſaluam fecn. uade in pace. ¶ Parabola de ſemine item ſedatur mare. Cap. VIII. A 4 T factũ eſt deinceps,& ipſe iter facie bat per ciuitates& caſtella, prędicans & euangelizans regnũ dei,& duodecim cũ illo,& mulieres aliquę quę erant cu- ratę à ſpiritibus malignis,& inſtrmitati- 46(⁶ bus, Maria quę uocat᷑ Magdalene, de 8 qua ſeptẽ dęmonia exierant,& loanna uxor Chuſę procuratoris Herodis,& Su ſanna,& alię multę quę miniſtrabant ei NM.:3 a de facultatibus ſuis. Cũ autẽ turba pluri- R. 4 a ma conueniret,& de ciuitatibus prope- rarent ad eũ, dixit per ſimtlitudinẽ᷑: Exijt qui ſeminat, ſeminare ſem en ſuũ,& dum ſeminat, aliud cecidit ſecus uiam,& con culcatũ eſt,& uolucres cœli comederũ t iltud. Et aliud cecidit ſupra petram,& natũ aruit, quia non habebat humorem. Et aliud cecidit inter ſpinas.& ſimul ex- ortæ ſpinæ ſuffocauerunt illud. Et aliud cecidit in terram bonam:& ortum, fecit fructũ centuplã. Hęc dicens, clamabat: Ifa.5 e Qui habet aures audiendi, audiat. Inter- M.i3 b rogahant autẽ eã diſcipuli eius quę eſſet R.4 b hec parabola. Quibusipſe diacit: Vobis Ioan.iu f datũ eſt noſſe myſteriũ regni dei, cęteris Act 28 f autẽ in parabolis, ſut uidentes non uide- Ro. nb ant,& audientes non intelligant. Hſt aũt hęc parabola: Semen, eſt uerbũ dei. Qui aũtſecus uiam, hi ſunt, qui audiunt, dein- ge uenit diabolus,& tollit uerbũ de cor- 8 de Fuangelium de eorũ, ne ctedẽtes ſalui fint. Nam aus ſupra petram. qui cũ audierint, cũ gaudio ſuſcipiunt uerbũ,& hi radices non ha- bent, quia; ad tempus credunt,& in tẽ- qui pore tentationts recedunt. Quod autẽ in ſpinas cecicht, hi ſunt, qui auterunt,& à ſolicitudinibus,& diuitijs,& uoluptati- bus uitę, euntes, ſuffocantur,& non refe-M.vb runt fructũ. Quod aũt in bonam tetram, MI. ⁊ G hiſune, qui in corde bono& oprimo au dientes uerbũ, retinent,& frucũ auferãt in patientia. Nemo autẽ lucernam accen. dens, eperit eam uaſe, aut ſubtus lectum ponit, ſed ſupra candelabrũ ponit, ut m- trantes uideant lumen. Non eſt enim oc cultũ quod non mantfeſtetur:nec abſcon Mte ditũ quod non cognoicatur,& in palam. 4 8 ueniat. iVidete ergor quid audiatis. Qui 4 enim habet, dabitur ili:& quicunq; non* habet, etiam quod putat ſe habere, aufe- retur ab illo. Venerunt autẽ adilium ma. ter& fratres eius,& non poterant adire eũ prę turba. Et nunciatũ eſt illi: Mater M. 12 d tua,& fratres tui ſtant foris, uolentes te R.4 G uidere. Qui reſpondẽs dixit ad eo:: Ma ter mea& fratres mei: hi ſunt, qui uerbũ dei audiunt,& faciunt. Factum eſt aũti una dierũ, ipſe aſcendit in nauiculam.& diſcipuli eius,& ait ad illos: Transtrete⸗ Mat. 2 6 mus trans ſtagnã. Ut aſcenderunt,& na-R. 4 uigantibus illis obdormiuit:& deſcen- dit procella uenti in ſtagnum,& compel- lebantur,& periclitabantur. Acceden- tes autẽ ſuſcitauerunt eũ, dicentes: Prę- D ceptor, perimus. At ille ſurgens increpa- uit uentũ,& tempeſtatem aquę,& ceſſa- uit,& facta eſt tranquillitas. Dixit autt illis: Vbi eſt fldes ueſtra: Qui timẽtes mt rati ſunt adinnicem, dicẽtes: Quis putas, hic eſt, quia& uentis& mari imperat, et obediunt ei: Et nauigauerunt adregionẽ Geraſenorũ, quę eſt contra Galilam.& cũ de naui egreſſus eſſet ad terram, occur rit illi uir quidam qui habebat dęmoniu M.s 4 iam tẽporibus multis,& ueſtimento non R.; à induebatur, neq; in domo manebat, ſed in monumentis. Is ut uidit Ieſum, proci- dit ante illã,& exclamans uoce magna dixit: Quid mihi& tibt eſt Ieſu fili dei altiſsimiꝭ obſecro te, ne me torqueas. Prę cipiebat enim ſpiritui immundo, ut exi⸗ ret ab homine. Multis enim temporibus arripiebat illũ̃,& uinciebatur catenis,& compedibas cuſtoditus,& ruptis Linn. 148 4 CG xquõ nblitene Liun iun d pralekket lle ruerantdemond Kaantälä, ſeind ſmitent. bttaü nüpaſciiſtinm tyemite eto glt llis ie rine,& inuer urbijt grkspet dcauu i. dipaſt crbanti iicwitaté ei ecwodtdüdl Tuvenelüt maexierantud des eins, R un ils&e ajuin aseſſetalegi onnis mättolo art ad pls, dantu leaui lus et.Btroguu erierannutcm Pdis diemahe nawudtbit niuerſanſcui ſeciſet is he dels excqpitlu bpecangeüo ne Leigſeprn rilttad pedel ntin ͤowöeje ſeannoduode Biconigiän beieſia Balnis ahanni Cseroralerat ner:d iſopouu rtiogirndm ſetm tetit lei. gse usaucn onnd alldeanpe nunt Kafdeane ſecundum Lucam. 4 27 ſus agebat᷑ à demonio ĩn deſerta. Interro Adhuc illo loquente, uenit quidam ad 1 gauit autẽ illum leſus, dicens- Quod tibi principẽ fynagoge, dicens ei: Quia mot hode nomen eſt? At ille dixit: Legio, quia in⸗ tua eſt filia tua, noli uexare illũ. Ieſus autt ud e trauerant demonia multa in eũ. Et roga audito hoc uerbo, reſpondit patri puellę: d ee uerunt illũ, ne imperaret illis ut in abyi⸗ Noli timere, crede tm̃,& ſalua erit. Et dr 4 2= Auig ſum irent. Erat aũt ibi grex porcoru mul cũ ueniſſet domũ non permiſit intrare(6 V 31 ö totñ paſcẽtiũ in monte,&ʒ rogabant eu, cum quenquam, ni Petrã.& lacobũ, er Na Plünht Mb ut permitteret eos in illos ingredi. Et per Ioannè,& patrẽ& matrẽ puellę. Flebãt * kaniewm dils milit Mlis. Exierũt ergo demonia ab ho⸗ autẽ omnes,& plangebant illam. At ille 11 mnae mine,& intrauerũt in porcos,& impe⸗ dicit: Nolite fiere, non eſt mortua puel⸗ apg zabijt gre⸗c per pręceps in ſtagnã,& la, ſed dormit:& deridebant eum, ſcien- fuacffocatus eſt. Quod ut uiderunt factum tes quod mortua eſſet.Ipſe autẽ tenẽs ma Don t ann qui paſcebant, ſugerunt,& nunciauerũt nũ eius clamauit, dicens: Puella, ſurge Et an in cinitatẽ,& in illas. Exierũt aũt uide- reuerſus eſt ſpiritus eius,& ſurreꝛeit con al e re quod factũ eſt,& uenerũt ad leſum, tinuo- Et iuſsit illi dare manducare. Et ſtu 1 i e äm geinmenerüt hominẽ ſedentẽ à quo dęmo pueruntparentes eius, quibus pręcepit ne 1n ennet nia exierant, ueſti tũ, acſana mente, ad pe alicui dicerent quod factum erat. nin grih des eius,& timuerũt. Nunciauerũt autẽ Inſutuuntur apoſtoltad docen= n. illis& qui niderant, quomodo ſanus fa- dum, turbe(ibantur nad ſar cius eſſet Alegione. Et rogauerunt illum pane. Cap. X. er am omnis multitudo Geraſenorum ut diſce- Onuocans autè leſus duodecim R⸗ 6, natm deret ab ipſis, quia magno timore tene- poſtolos, dedit illis uirtutẽè& poteſta A 9n en kawit bantut: lpſe autẽ aſcendens nauim, reuer⸗ te ſuper omnia dęmonia,& ut languores 4 S 3 in lus eſt. Et rogauit illũ uir à quo demonia curarent:& milit illos pre dicare regnum I. o a , dprnücn exierant, ut cum eo eſſet. Dimiſit aut? eũ dei,& fanare infirmos. Etait ad illos: N. b † tesmüüte F Ieſus, dicens: Redi in domũ tuam,& nar Nihil zuleritis inuia, neq; uirgam, nech 402 1 aencm Mhh ra quanta tibi fecit deus. Et abijt per u⸗ peram, neque panem, nequc pecuniam,. 3 n. e Kcatea niuerſam ciuitatẽ, prędicans quanta illi neq; duas tunicas habeatis. Et in quam- A 2 feciſſet Ieſus. Factũ eſt autẽ cũ rediſſet le cunq; domũ intraueritis, ibi manete,& M 1 4 2 dſc i Kaiid, 1 dun ⸗——2 7 4 3 us er mi Ntkſ, Nat.c ſus, excepit illã turba: erant autè oes ex- inde ne exeatis. Et quicunq; non recepe. 3 ugt cis* RL5b pectantes eũ, ecce uenit uir cui nomẽ lai rint uos, exeuntes de ciuitate illa, etiam erg Keentikpa. rus,& ipſe princepsſynagoge erat,& ce puluerẽ pedum ueſtrorũ excutite in teſti lkda. penicitdm⸗ cidit ad pedes Ieſus, rogans eũ. ut intra- monlũ ſupra illos.Egreſsi aũt circuibant enz 1n ummnh ret in domũ eius, quia unica fllia erat ei ie per caſtelia euangelizantes,& curantes re annorũ duodecim,& hęc moriebat. ubiq; Audiuit aũt Herodes Tetrarcha Htcontigit, dum iret, à turbis comprime omnia quę flebant ab eo,& heſitabat, eo bat. Et mulier quę dam erat in fluxuſan- quod diceret᷑ à quibuſdam: Quia loan- guinis ab annis duodecim, quę in medi⸗ nes ſurrexit à mortuis: à quibuſdam uero: cepd e. du. Atikag and n empekunn uit, eſttrangqulhe Rin un ciües vetele 1 us Su cos erogauerat omnẽ ſubſtantiam ſuam, Quia Elias apparuit: ab alijs autẽ: Quia lic rLum 41ub nec ab illo potuit curari. acceßsit retro, et propheta unus de antiquis ſurrexit· Et ade e rtmugge tetigit fimbriam ueſtimenti eius,& con, ait Herodes: Ioannè ego decollaui, quis 1 feſtim ſtetit fluxus ſanguinis eius. Et ait eſt autem iſte, de quo ego talia audio: Et 6 Ca r qu ettem. Telus: Qui.„, 5 51 8 ſtoli M. 14 G. ͤͤ:Quis eſt qui me tetigit: Neganti- quęrebat uidere eũ. Et reuerſi apoſtoli, R.ZéS43 6 „ At bus autem omnibus, dixit Petrus,& qui narrauerũt illi qugcunq́; fecerunt:& aſ- iid. unxi cũ illo erant: Pręceptor, turbę te compri ſinnptis illis„ſeceſsit ſeorſum in locũ de/ in m csmülizr⸗ A6A munt,& affligunt,& dicis: Quis me teii ſertũ, qui eſt Bethſaidę.· Quod cũñ cogno B nil rec nime git: Et dixit leſus; Tetigit me aliquis: uiſſent turbę, ſecutę ſunt illum,& exce- nd d, auds,buih. nam& ego nouiuittutẽ de me exiſſe. Vi pit eos, et loquebatur illis de regno dei⸗ its N R excann dens autẽ mulier quia non latuit. tremens et eos qui cura indigebant, ſanabat. Dies äàw mibt Lü uemt,& procidit ante pedes eius,& ob autem cœperat declinare. Et accedentes nit iecrotenne quam cauſſam tetigerit eum, indicauit duodeci, dix erũt illi. Dimittite turbas, Ioan. 1a cipi an ſpimumn„ coram omni populo,& quemadmodum ut euntes in caſtella uillasq; quæ circa . Kulisene confeſtim ſanata ſit. At ipſe diꝛit ei: Fi/ ſunt, diuertant, et inueniant eſcas, ꝗa hic n hunüt⸗ lia,fdes tuaſaluam te fecit: uade in pace. in loco deſerto ſumus. Ait autem ad illos: n Im crſo u. Adhuc b V⁵ 1 fecerunt di/ ſcumbere e quinq; pambus& duobus piſcibus, re Inf. 4 f. 7 g IOan. 22 d — 8 Vos date illis manducare, At illi dixe- runt: Non ſunt nobis plus quàm quinq; panes,& duo piſces: niſi forte nos eamus, & emamus in oẽm hanc turbam eſcas.E. rant aũt fere uiri quinq; millia. Ait autẽ ad diſcipulos ſuos:Facite illos diſcumbe/ re per conuiuia quinquagenos. Et ita fe- cerunt.Etx diſcubuerũt o?s ·. Acceptis au ſpexit in cœlũ,& benedixit illis,& fre- git,& diſtribuit difcipulis ſuis, ut pone- rent ante turbas. Et manducauerunt oẽs, Mas‿ b& ſaturati ſunt. Et ſublatũ eſt quod ſuper RaSc fuit illis, fragmẽtoꝶe cophini duodecim. Et factũ eſt, cũ ſolus eſſet orans, erant cum illo& diſcipuli,& interrogauit illos, di- cens:Quẽ me dicunt eſſe turbę: At illi re/ ſponderunt,& dixerũt, Ioannem Bapti- ſtam, alij autẽ Eliam, alij uero quia unus propheta de prioribꝰ ſurrexit. Dixit aũt illis: V os aũt quẽ me eſſe dicitis? Reſpon dens Simon Petrus dixit, Chriſtum dei. Atille increpans illos, pręcepit ne cui di M. 17 d cerent hoc, dicens: Quia oportet filium R.sc hominis multa pati,& reprobari à ſenio ribus& principibus ſacerdotũ& Scri- bis,& occidi,& tertia die reſurgere. Di cebat aũt ad oẽs: Si quis uult poſt me ue- nire, abneget ſemetipſum,& tollat cru- cẽ ſuam quotidie,& ſequat᷑ me. Qui em̃ uoluerit animam ſuam ſaluam facere, per det illam:nam qui perdiderit animam ſu- am propter me, ſaluam faciet illam: quid em̃ proſicit homo, ſi lucretur uniuerſum mundũ, ſe aũt ipſum perdat,& detrimen N. 10 d tũ ſui faciat: Nam qui me erubuerit,& R.Sd meos ſermones, hunc Filius hominis ern 2. Ti.: b beſcet, cũ uenerit in maieſtate ſua,& pa- tris,& ſanctorũ angelorũ. Dico autem M. 0 d. 16d R. Sd M. 6 d uobis uere, ſunt aliqui hic ſtantes, qui nõ guſtabunt mortẽ, donec uideant regnum M.:7 a dei. Factum eſt autẽ poſt hęc uerba fere Ra dies octo,& aſſumpſit Petrũ,& lacobũ, 4& Ioannẽ,&aſcendit in montem ut ota- ret. Rt facta eſt, dũ oraret, ſpecies uultus cius atftera,& ueſtitus eius albus& reful gens.ꝑt ecce duo uiri loquebani cũ illo: erant autẽ Moyſes& Ellas uiſi in maie- Kate,& dicebant exceſſum eius, quem completurus erat in l eruſalẽ. Petrus ue- ro,& qui cũ illo erant, grauati erant ſom no. Et euigilantes, uiderunt maieſtatè eiꝰ, & duos uiros qui ſtabant cũ illo. Et factũ eſt, cũ deſcenderent abillo, ait Petrus ad . Ieſtan R.9 a Fuangeliumm Ieſum: Pręceptor, bonũ eſi nos hic eſſe, & faciamus tria tabernacula: unũ nbi,& unũ Moyſi,& unã Blię, neſciens quid di ceret. Hęc aũt illo loquente, acʒa eſt nu- bes,& obumbrauit eos,& timuerunt in- trantibus illis in nubẽ. Et uox faca eſt de nube, dicens: Hic eſt fllius meus qnecdus, ipfum audite.Et dũ fleret uox, inuentus? Ieſus ſolus.Et ipſi tacuerunt,& nemini di Xerunt in illis diebus quicc ex his quę uiderant. Factũ eſt aũt in ſequenii die, de Ma ſcendentibus ſllis de monte, occurrit;il, X! ⁸ lis] turba multa. Bt ecce uir de turba ex- Ui clamauit, dicens: Magiſter, oblecro te, re ſpice in flliũ meũ, quia unicus eſt mihi, & ecce, ſpiritus apprehendit eũ,& ſubi- to clamat,& elidit& diſsipat eũ cũ ſpu- ma,& uix diſcedit dilanians eũ:& roga ui diſcipulos tuos ut eijcerent illud,& non potuerũt. Reſpondens aũt leſus, di- xit: O generatio infidelis& peruerſa, uſ- quequo ero apud uos,& patiar uos? Ad- duc huc filiũ tuũ.Et cũ accederet, eliſit il lũ dęmoniũ,& diſsipauit. Et increpauit Ieſus ſpiritũ immundũ,& ſanauit puerũ, & reddidit illũ patri eius. Stupebant autẽ oẽs in magnitudine dei, omnibusq́; mirã tibus inomnibus quę faciebat, dixit ad diſcipulos ſuos: Ponite uos in cordibus ueſtris ſermones iſtos. Filius enim homi- nis fu:urũ eſt ut tradat in manus hominũ. At illi ignorabant y bũ iſtud,& erat ue- latũ ante eos,ut non ſentirẽtillud,& time bant eũ interrogare de hoc uerbo. Intra. uit aũt cogitatio in eos, quis eorũ maior M.i9 a eſſet. At Ieſus nidens cogitationes cordis R e illorũ, apprehẽdit puerũ, et ſtatuit illum ſecus ſe, et ait illis: Quicunqʒ ſuſceperit puerũ iſtũ in nomine meo, me recpit:et quicunq; me receperit, recipit eũ qui me miſit. Nam qui minor eſt int᷑ uos omnes, hic maior eſt. Reſpondẽs autẽ loannes, dixit: Prę ceptor, uldimus quẽdam in no- mine tuo eijcientẽ dęmomia, et prohibui mus eũ, quia non ſequtt᷑ nobiſcum. Etait ad iſlos Ieſus: Nolite prohibere: qui em non eſt aduerſum xuos.pro uobis leſt. Fa nos,pro ctũ eſt autẽ dum compſerent᷑ dies aſſum nobis ptionis eius, et ipſe faciẽ ſuam firmauit ut iret in Ieruſalẽ. Et miſit nuncios ante con ſpectũ fuũ, et euntes intrauerunt in ciuita tẽ Samaritanorũ, ut pararent illi. Et non Ioan 43 receperunt eũ, quia facies eins erat eun⸗ ꝗ tis in Ieruſalẽ. Cũ uidiſſent autẽ diſcipuli eius abeobes Al sdlcannus, ug lanbmat ſos Alosdcens srilus hofpin ueſedſaluafer lu.Faa ſta inünit quſtm oncy ieris4D n labän, uc nhomin gt Rcinet⸗Aitauté leaui d: nütre,& ſepelt l: Sine it we ſesmaatébad Krnalter Leg nüüprimä temn Auadtlun lei lum adarateum tteguo cdi ((onditwonerd lur, Eyl fema PONng kepuagiia mme cii ami dud eratigle u Nebis qudem — Rogate ecgodi mrios in Ueller eſlontaznosi rhceuſ geg enee ne ine mamcunqp don cleDax lulcd mietenneſce aidaduoß tene nnet ech ntes die n gnub eſn Roſteta Ninqaneng leeperinws uh anei Eleit 1 Wülinm d A „. ſe 1 as ee Mäha 1n— Sid üüd 11 8 Na 37 d Rtcin 1. Tn L dümm d leid nmnäth 1. 8 äpanjea, — 08 ruüineai idd e du grint iis—l: banna à ucit wsiid l . 1s in utmhihn anfdä dhiſ* Sutnonlati a bun ei nopneüütm a1 ſomec gal 1 — des& ℳ☛ uidep ion dädttpucit ſecd.„tilis:(ua n uct nommendt 5 quid e:ecepenng. nit l uimmeci bict D. Rehenün „drd— tor uüm. nint? T ente enan. 12 2 P nſeqrind Adil b*!: Noiei nn K= funadnt hid um camai o Iur attplefriür Iri ak Eimltun be euntesinuun 38 d8a orhumm n u vut ad i Ciudhu ſecundum Lucam. 42'8 Aus lacobus& loannes, dixerunt: Dñe, ro& Sidone facæ kuiſfent uirtutes quæ uis dicamus, ut ignis deſcendat de cœlo. factæ lunt in uobis, olim in cilicio& ci-x & conſumat illos? Et conuerſus increpa nere ſedentes pœniterent. Verunta men uit illos, dicens: Neſcitis cuius ſpiritus e- Tyro& Sidoni remiſsius erit in iudicio, ſiis. Filius hominis non uenit animas per quàm uobis. Et Capharnaũ uſch adcœ- dere ſed ſaluare. Et abierunt in aliud ca⸗ lũ exaltata, uſq; ad infernũ demergeris. ſtellũ. Factuũ eſt aãt ambulantibus illis in Qui uos audit. me audit:& qui uos ſper- uia, diz it quidam ad illũ. Sequar te quo- nit me ſpernit. Qui autẽ me ſpernit, ſper- cunq; iexis*. Dixit illi Ieſus: V ulpes ſo- nit eũ qui miſit me. R euerſi funt autẽ ſe/ Msc ueas habét,& uolucres cœli nidos, filius ptuagintaduo cũ gaudio, dicentes: Dñe, autẽ hominis non habet ubi caput ſuum etiam dæmonia ſubijciunĩ nobis in no⸗ reclinet. Ait autẽ ad alterũ: Sequere me. mine tuo. Btait iliis: Videbam ſatanam Ille aut dixit: Oñe, permitte muhi pii- ſicut fulgur de cœlo cadentẽ. Eœce, dedi- mũ ire,& ſepelire patrẽ meũ. Dixit; ei uobis poteſtatẽ calcandi ſupra ſerpentes. Ieſis: Sine ut mortui ſepeliant mortuos& ſcorpiones,& ſuper oẽmuirtutẽ inimi ſuos⸗tu autẽ uade,& annuncia regnũ dei: ci,& nihil uobis nocebit. Veruntamen & ait alter: Sequar te dñe, ſed permiste in hoc nolite gaudere, quia ſpiritꝰ uobis mihi primã renunciare his ꝗ domi ſunt. ſubijciuni: gaudete aũt quod nomina ue Ait ad illum leſus: Nemomitiens manũ ſtra ſcripta ſunt in cœlis.In ipſa hora e⸗ ſuam ad acatrum,& reſpiciens retro, aptꝰ Xxultauit in ſpiritu ſancio,& dixit: Con⸗ eſt regno dei. flteor tibi pater, dñe cœli& terrę, quod CConditꝛones docendi uerbi praſcribun, abſcondiſti hec à ſapientibus& pruden iur,& legis peritus Chriſtum tenat. tibus,& reuelaſti ea paruulis. Etiam pa- (ap. X. ter, quoniam ſic placuit ante te. Omnia 4 POR hęc autẽ deſignauit dñs& alios mihi tradita ſunt à patre meo. Et nemo T leptuaginta duos,& miſit ullos binos ſcit quis ſit fHlius niſi pater,& quis ſii pa- ante faciẽ luam in cẽm ciuitatẽ& locum ter niſi fllius,& cui uoluerit filius reuela- . quo erat ipſe uẽturus. Et dicebat illis: ii re. Et conuerſus ad diſcipulos ſuos, dixit: * d Meſsis quidẽ multa, operarij aũt pauct. Beati oculi qui uident quæ uos uidetis- uio a Rogate ergo dñm meſsis, ut mittat ope- Dico enim uobis, quod multi prophetæ Ksab rarios in meſſem. Ite, ecce ego mitto& reges uoluerunt uidere quę uos uide- uos ſicut agnos inter lupos. Noiite porta tis,& non uiderunt:& audire quę audi- re ſaccuiũ̃, neq́; peram, neq́; calceamen- tis,& non audierunt. Et ecce quidam le Re. 3˙ ta: T neminè per uiam ſalutaueritis. In giſperitus ſurrexit tentans illũ,& dict᷑s: quamcunqʒ; domũ intraueritis ꝑꝓrimũ di- Maxiſter, quid faciendo uitam eęternam cite:Pax huic domui:& ſi ihi fuerit flliꝰ poſsidebo: At ille dixit ad eum: In lege M P B pacis, requieſcet ſuper illũ pax ueſtra:ſin quid ſcriptum eſt quomodo legis? llle re- — autẽ, ad uos reueriet. In eadẽ autẽ domo ſpondens, dixit: Diliges dñm deũ tuum manete edentes& bibentes quę apud il ex toto corde tuo,& ex tota anima tua, t ob los ſunt: dignus eſt em̃ operarius merce Mat. is 4 loan. 13 C 5* D NMlat. u Mat.) 35 .— M. za d R. 2 C Deu. 6 à & ex omnibus uiribus tuis,& ex omni 9.— 2—„ 7 2 lu 24c de ſua. Nolite tranſire de domo in domũ. mente tua,& proximũ ſicut teipſum· Di Im. zc Et in quamcunq; ciuitatẽ intraueritis, ſuſceperint uos, manducate quę apponũt u uobis,& curate infirmos qui in illa ſunt, di ropi-& dicite illis: Appropinquabit) in uos mus? Suſcipiens autè Ieſus, dixit: Homo et xit; illi: Recte reſpondiſti: hoc fac,& iues. Ille autẽ uolens iuſtificare ſeipfum. xit ad leſum: Et quis eſt meus proxl- ſuß regnũ dei: in quamcunq́; autẽ ciuitatem quidam deſcendebat ab Ieruſalè in Ieri- intraueritis,& non ſuſceperint uos, exe⸗- cho, untes in plateas eius, dicite: Etiam pulue ſpoliauerunt eñ, t nobis de ciuitate ueſtra, runt ſemiuiuo relicto. extergimus in uos: tamen hoc ſcitote, cerdos quidam deſcenderet eadẽ uia,& quia appropinquauit regnum dei. Dico uilo illo pr rem qui adhęſi & incidit in latrones, qui etiam de- E & plagis impoſitis abie Accidit aũt ut ſa- eteriuit. Similiter& leuita, cũ &uideret cũ, pertranſijt.- 1ag uobis, quia Sodomis in die illa remiſſius eſſet ſecus locũ. Pr n erit, quam illi ciuitati. Vę tibi Cho- Samaritanus autẽ quidam iter faciens, ue rozaim, ug tibi Betſaia: quia ſi in Iy nit ſecus eũ,& uidens eum, miſericordia 22 . 18 4 maotus 4 — —— ͤͤͤö8ö—ööbͤöbͤöͤbͤͤdͤͤͤ“ QAö Fuangelium uuakm D moics eſt. Et appropians, alligauit uulne ex uobis patrè petit pant. runcnid lapi⸗-M.⸗b„aust pude naa eius, inkundens oleũ& uinã,& impo- dẽ dabit illi: Aut piſcè, nunqunq pro pi⸗ gub quim inn nẽs illũ in iumentũ ſuũ, duxit in ſtabulũ, ſce ſerpentẽ dabit illi: Aut ũi petierit o- puälld rabic & curam etus egit. Et altera die protulit uã, nunquid porriget illi ſcorpionè? 8i er wüo'edugra c duos denarios,& dedit ſtabulario,& ait: go uos cũ litis mali, noſtis bona data da- ani umenüde Curam illius habe,& quodcunq́; ſuper- re filijs ueſtris, quanto maxgis pater ueſter, 3 a oculustuns 11.9 erogaueris, ego cũ rediero, reddam ubi. cœleſtis de coœlo dabu ſpiritũ bonã pe-5 anpier otj ch Quis horũ triũ uidei tibi proximus fuiſ. tentibus ſe? Et erat eijciens dęmomũ,& 12·9 Kanequam igelt 6 ſe illi, qui incidit in latrones: At ille dixit: illud erat mutũ. Et cũ eieciſlet demoni- trcum erln Vi 3 Quifecit miſericerdiam in illũ. Et ait il um: locutus eſt mutus,& adwiratæ ſunt teeitten bti li Ieſus: Vade,& tu fac ſimiliter. Factum turbę. Quidam autè ex eis qtxerunt: in dä laclcäfuer eſt autẽ dum irẽt,& ipſe intrauit in quod Beelzæebub principe d;moniorum ei ſcit grtktenettni⸗ dam caſtellũ,& mulier quedam Martha demonma. Etalij tentamtes, ſignã de cœ⸗ C ſxcetna fulzors nomine, excepit ſllũ in domum ſuam:& ld quęrebant ab eo. Ipſe aũt ut uidit co- daatek,rofzuut huic erat ſoror nomine Maria, quę eti⸗ gitatiofles corũ, dixit eis: Omne regnã annaeret pul am ſedens ſecus pedes dñi, audicbat uer- in ſe diuiſum deſolabitur,& domus ſupra dubuit. Pire bã illius. Martha aũt ſatagebat circa fre domũ cadet. Si aũt& ſatanas in ſeipſum puran licke: quens miniſtertũ: quę ſtetit,& ait: Dñ̃e, diuiſus eſt, quomodo ſtabit regnũ eius: k meprmän non eſt tibi curg quod ſoror mea reliquit quia dicitis in Beelzebub me eijcere dę⸗ i Nuncuospar me ſolam miniſtrare: dic ergo illi, ut me monia. Si autè ego in Beeizebub eijcio Dcs Tcatitim. adiuuet. Et reſpondens d xit illi Dñs: dęmonia, fllij ueſtri in quo eijciunt: ldeo wekrü, penun Martha, Martha lolicita es,& turbaris ipſi iudices ueſtri erunt. Porro ſi in digi/ gaulti, nemnec erga phurima. Porro unum eſt neceſſa⸗- to dei eijcio dęmonia, profecto peruenit . 4 4* 3 k nOllle 1 etiam d hol Num. Maria optimam partẽ elegit, quæ in uos regnũ dei. Cũ fortis armatus cu- men quo ſlape non auferetur ab ea.. ſtodit atriũ ſuũ. in pace ſunt ea quę poſii- ecrnn h COrandiformulam(Lriftus præ- det.Si aũt fortior eoſuperueniens uicerit di Phalbes Kuöbit. Cap. XI. euä, uniuerſa arma eius rauferet) in quibꝰ aufert unm& onn A1 B- factũ eſt, cũ eſſet in quodam loco conflidebat,& ſpolia eius X diſtribuet.] diſtribut Lcharezs M.«b orans ut ceſſauit, dixit unus ex diſci-⸗ Qui non eſt mecũ, contra me eſt:& qui Lilamhom pulis eius ad eũ: Dñe, doce nos orare, ſi⸗ non colligit mecũ, diſpergit. Cũ immun- guchig cut docuit loannes diſcipulos ſuos. Et ait dus ſpiritus exierit de homine, ambulat„SSdeſn 4 illis: Cũ oratis, dicite: Pater. ſanctificetur per loca inaquoſa, quęrens requiẽ. Et nõ ddea ahne Fiat voluntas nomen tuaã. Adueniat regnũ tuũ. x Panẽ inueniens, dicit: Reuertar in domũ meam 3 Ehomesn gua ſicut ĩ cœ/ noſtrũ quotidianũ da nobisxhodie.) Et unde exiui. t cũ uenerit, inuenit eam ſco 4 deßrnätn H& in terra. dimitte nobis peccata noſtra ſiquidẽ& pis mundatam. Tunc uadit,& aſſumit l Mb quotidie T†nos Jddimittimus omni debenti nobis. Et ſeptẽ alios ſpiritus ſecũ nequioresſe:& neum 6 ipſi ne nos inducas in tentationẽ. Et ait ad il⸗ ingreſsi, habitant ibi:& ftunt nouiſsima weßen 3 ſ10os: Quis ueſtrũ habebit amicũ,& ibit hominis illius peiora prioribus. Factũ eſt nabnd ad illũ media nocte,& dicet illi: Amice, aũt cũ hęc diceret, extollens uoct᷑ quæ- monn 51 commoda mihi tres panes, m amicus dam multer de turba, dixit illi: Beatus uẽ 1 5 meus uenit de uia ad me,& non habeo ter qui te portauit,& ubera quę luxi⸗ nendzn quod ponam ante illũ:& ille de intus re- ſti. At ille dixit: Quinimo? beati qui au- Mmaſun ſpondens, dicat: Noli mihi moleſtus eſſe, diunt uerbũ dei,& cuſtodiunt illud. Tur Musc derdu 1 M.⸗a. uc am oſtiũ clauſum eſt,& pueri mei me- bis aũt concurrentibus cœpit eicere. Ge long: e Ant — 4 2. 1 8 3 eos occi R.u c cũ ſunt in cubili, non poſſum ſurgere,& neratio hęc, generatio nequam eſt:ſignũ 3.Reioa am — · Joanas b dare tihi. Et fiille perſeuerauerit pulſans: quęrit,& ſignũ non dabitur ei, niſi ſignũ:. Pa. a ſanlde 28 e dico uobis,& ſi non dabit illi ſurgens eo Ionę. Nam ſicut fuit Ionas ſignum Nii⸗- enh . quod amieus eins ſit, propter improbita uitis, ita erit& filius hominis generatio/ nihn 15 Iat. à tem tamen eius ſurget,& dabit illi quot- ni iſti. Regina Auſtri ſurget in iudicio da m 7 P quot habet neceſſarios. Et ego dico uo cum uiris generationis huius,& condem 65 kſae innl bis, petite,& dabit᷑ uobis: quęrite,& in- nabit illos, quia uenit à fumbus terrę audi Aahm dhe uenietis:pulſate,& aperi etur uobis. Om re ſapientiam Salomonis:& ecce plusa üde 6 nis enim qui petit, accipit:& qui quęrit, Salomon hic. Viri Niniuitæ ſurgent un 38 Fai te bee., a imxenit,& pulſanti aperiet. Quis autem iudicio cum generxatione hac, Scd hei cE deel 12 8e ſeeundum Lucam. 4 29 9 K 12 ta ſezb demnabunt illam, ſquia pœnuentiam e. ſcientię: ipſi non introiſtis,& eos qui in m⸗ unii el iprech⸗ geruntkin prędicatione lIonæ,& ecce troibant prohibuiſtis. Cũ aũt ęc ad illos dr dare udpe alonem pius quàm lonns hic. Nemo lucernam diceret, cœperunt phariſęi& legiſperiti — a E accẽdu,& in abſcondito pontt, neq; ſub grauiter inuſtere,& os eius opprimere d. zeß“ d modio:ied ſupra candelabrũ, ut qui igre de multis, inſidiantes ei,& quęrẽtes ali- 4. ca 2ame, diunt lumen uideant. Lucerna corporis quid capere de ore ei, ut accuſarẽt eum. l, edth 19, M. b tut, eſt oculus tuus. ν eculus tuus fuerit ¶ Sumilitudinibus quibuſdam aduerſum 4 ne antära,nh Rac limplex, totũ corpus uũ lucidũ erit:ſi au Antichriſtum dſeipulot ro- u aui hän M'sc tẽ nequam fuerit, et am corpus tuũ tene- borat. Cap. XII. 2 u na broſum erit. Vide ergo ne lumen quod Vnis aũt turbis r concurrentibus] 4 B0 e maade in te eſttenebrę unt. Si ergo cdrpus tuũ* Nitaut ſe enuicẽ concuicarẽt, cœptt incũſtantibe n Wih 80G torã lucidã fuerit, non habens aliquam dicere ad diſcipulos ſuos: Attendite à fer A b 1„ fum partẽ tenebraruũ, erit lucidũ totũ,& licut mento phariſorũ quod eſt hypocriſis. ſ 1 9 11 Sn dolyti lucerna fulgoris illuminabit te. Et cũ lo· Nihil enim opertã eſt, quod non reuele- Mat.e C 1 u Ni,nn queret, rogauit illũ quidam phariſgus, ut tur: neq; abſconditum, quod non ſciatur. d n 2 deſthn, pranderet apud ſe. ieſus aũt ingreſſus re- Quomiam quę in tenebris qieiſtis, in lu- 10 Aile cubuit. Phariſęus autẽ cœpit intra ſe re im ne dicent:& quod in raure] locuti e⸗ aurem * duf 4— dondis putans dicere quare non baptizatus eſ- ſiisin cubiculis, prędicabit᷑ in tectis. Di⸗ Mar- 4C di A Mr Saelttt 4 ng. Ategnuke K S jucktium ³ lt ten eltienat od. 1 denondge 8 mt— jdei. Cän tol Auüin guc e tticterine cu uan eii d cod. K rän ie (mᷣamecägam nad 1 mecä äha t ds n exiertain t per quo gen mn lcu Rcuumn. t und t Stcäunn 2 psſ h. rim. Tuxu epla ointulei ing e Foiantuiii 1 bod ius peicnm. ait wlliceret, at dat a deturba ter mm ortautt, Ai üiln Sxit Gun n de Gei,& tlt bi Ne urrentducns ſet ante prandium Et ait dis ad iſlum: Ii co aũt uobis amicis meis: Ne terreamini HMa Nunc uos phariſei quod deforis eſt cali- ab his qui occidũt corpus,& poſt iræc cis& catini mun datis:quod aũt intus eſt non habent amplius quid faciant. Oſten- ueſtrũ, plenum eſt rapina& imquitate. dam aũt uobis què timeatis: timete eum Siulti, nonne qui fecit quod doforis eſt, qui poſtq́; occiderit, habet poteſtatẽ mit etiam 1d qod deintus eſt, fecituerunta- tere in gehennam:ita dico uobis, hunc ti men quod ſupereſt date eleemoſynam,& mete. Nonne quinq; paſſeres ueneũt di- ecce omnia munda ſunt uobis. Sed uę uo pondio,& unus ex illis non eſt in obli- bis Pharifeis, qun decimatis mentam et uione coram deo: Sed& capilli capitis rutam& omne olus,& pręteritis iudiciũ ueſtri oẽs numerati ſunt. Nolite ergo ti- B & charnatẽ dei: hęc aũt oportuit facere mere: multis paſſeribus pluris eſtis uos. 1I M. 10& & illa non omittere. Vę uobis phariſęis, Dico aũt uobis, omnis quicunq́; confeſ Mar. s 4 quu diligitis primas cathedras in ſynago ſus fuerit me coram hominibus,& filius Tim-2 5 Inf. 0 g. Mat. 23 a R 12 d g s.& ſalutationes in foro. Vę uobis, qa hominis confitebitur illã coram angelis eſtis ut monumenta quæ non apparent, dei: qui autẽ negaueritme coram homini & hom mes ambulantes ſupra, neſciunt. bus, negabif᷑ coram angelis dei Et omnis M. Mat.18 à ar. 8 b 11 C Mr 2za Reſpondens aũt quidam ex legiſperitis, qui dicſtuerbũ in flliũ hom nis, remittet Mar- 34 ait iIl: Magiſter, hęc dicès, etiam contu- illi: ei autẽ qui in ſpiritũ ſanctũ blaſphe-/ meliam nob's facis. At ille ait: Et uobis mauerit, non remittet. Cũ autẽ inducent M. 10 b ſegi peritis uę, quia oneratis homines o- uos in ſynagogas,& ad magiſtratus& Mar.3 5 neribus, quę portare non poſſunt,& ipſi poteſtates, nolite ſoliciti eſſe qualiter aut uno digito ueſtro non tangitis farcinas: quid reſpondeatis, aut quid dicatis. Spi- rer I Cc, genenton iot 9= gn noncteäſe los T licutfuülm nid t& fllüusſus nit F Aina Auttih an t enertienbt iquia tenit 841= ic. Vind Sene. 4 b 2Pa, 44 f uę uobis, qui ædiſicatis monumẽta pro- ritus enim ſanctus docebit uos in ipſa ho phetarũ:patres aũt ueſtri occiderũt illos, ra quid oporteat uos dicere. Ait autem ei profecto teſtificamini qd conſentitis o- ꝗdam de turba Magiſter, dic fratri meo. peribus patrũ ueſtrorũ, qm ipſi quidem ut diuidat mecũ hęreditatẽ. At ille dixit eos occiderunt.uos aũt ędificaris eorũ ſe ei: Homo, quis me conſtituit iudicẽ aut di pulchra. Propterea& ſapiẽtia dei diæn: uiſorẽ ſuper uos:Dixiiq; ad illos: Vide- Mittam ad illos prophetas& apoſtolos, te& cauete ab omm auaritia, quia non C & ex illis occidẽt, et perſequent᷑, ut mnqui in abundantia cuiuſquam uita eius eſt, rat᷑ ſauguis ommũ ꝓphetarũ, qui effuſus ex his quę poſsidet. Diꝛit aũt ſimilitudt- eſtà conſtitutione mũdi à generatrone i nẽ ad ilos, dicẽs: Hoĩs cuiuſdam diuitis ſta, à ſaguine Abel, uſq; adſanguinè Za uberes fructꝰ ager attulit,& cogitabat in charig, ſqui perijt inter altare& ędẽ. Ira tra ſe dicẽs: Quid faciam, qꝗa non habeo dico uobis, requiret᷑ ab hac generatione. ꝗ́ᷓ congregèfruct meos Et dixit: Her ſa Vʒ uobis legiſperitis, qui tuliſtis clauem clam: Deſtruam honrta mea,& maiora cien⸗ faciam, Becluse . EFu angelium omnia quæ putatis, Filius hominis uenſet. Ait ast eĩ nata ſunt mihi,& bona mea,& dicam a, Petrus, dñe, ad nos dicis hanc parabolam nimę meę: Anima, habes multa bona po- an adoès? Dixit autẽ dñs: Quis putas, eſt— ſita in aunos plurimos:requieſce, come fidelis diſpenſator& prudtens què conſſi Ap. c de, hibe, epulare. Dixit aũt illi deus: Stul tuit Oñs ſupra fain liam ſuam, ut det illis te, has nocte animam tuam repetunt à te: in tẽpore tritict menſuramẽ Beatus ille ter quę auiẽ paraſti, cuius erunt: Sic eſt qui uus, quem cũ uenerit dũs inueneritita fa- fibi chelaurizat,& non eſt in deũ diues. cientẽ, uere dico uobis qm̃ ſupra oĩa quæ Drxitq; ad diſcipulos ſuo::l deo dico uo poſsidet, conſtituet illũ, Quodſi dtz erit „x illue congtegabo bPbis, nolite ſoliciti eſſe animę ueſtrę quid ſeruus ille in corde ſuo. Moram facit dũs manducet's, neq; corpori quid induami meus uenire,& cœpit percutere leruos .— 1 2 anns D ni. Anima plus eſt quam eſca,& corpus et ancillas, et edere& bibere& inebria Mat. sc 1. Pet. b Plal.54 d plus quàm ueſtimentũ. Con yderate cor- ri, uemeet dñs ſerui illiꝰ in die in qua nõ uos, quia non ſeminan, neq; metunt, qui ſperat& hora qua neſcit,& duuidet eũ⸗ bus non eſt cellariũ neq; hocreũ,& deus partemq́; eius cum infidelibus ponet. Il- paſcit illos. Quanto magis uos pluris es le autẽ ſeruus qui cognouit uoluma ẽ dñi ſiis illis: Quis autẽ ueſtrũ cogitando po⸗ ſui,& nõ ſe p̃parauit,& nõ fect iecũdũ teſt adijcere ad ſtaturam ſuam cubuũ u- uolũ tatẽ eius uapulabit multis: ꝗ aũt non nã Si ergo neq; quod minimũ eſt pote- cognouit, et fecit digna plagis. uapulabit ſiis, quid de cęteris ſo iciti eſtis? Conſide paucis. Omni autem cui multũ datu eſt, rate liha quomodo creſcũt: non laborãt, muitũ quęret᷑ ab eo,& cui commendaue neq; nent, dico aũt uobis, nec Salomon in runt multũ, plus peten, ab eo Ignem ue/ omnmi gioria ſua ueſtiebai ſicut unum ex ni mittere in terram,& quud uoſo nili ut iſtis St autẽ lœnũ uod hodie eſt i agro, accendat? Bap ma aũt habeo haptiza- & cras in clibanũ mittit, deus ſic ueſtit, ri,& quomodo coarcto, uſt dum perfi⸗ quanto magis uos, puſille fldei: Et uos ciat Puratis quia pacẽ ueni †mittere. in nolite querere quid manducetis, aut quid terra: Non, dico uobis, ſed ſeparationt: Pibatis,& nolite in ſublime tolli, hec aũt erunt em̃ ex hoc quinq; in domo una di- - 7. omnia gentes mundi quęrunt: Pater aũt uiſi, tres in duos& duo in tres diuident: ueſter ſcit qm his indigetis. Veruntamẽ pater in ſiulũ,& filius in patrẽ ſuũ, mater M.:g½ quærite primũ regnã dei& iuſtitiam e, in fliiam,& filia in matrè, ſocrus in nurũ Mse ius,& hęc omma adijcient᷑ uobis. Noſi- ſuam& nurus in ſocrũ ſuam. Dicebat au& te timere puſillus greæx, quia complacuit tẽꝝ ad turbas. Cũ uideritis nubẽ orictem pati ueſtro dare uobis regnũ. quę poſsidetis,& date eleemoſynam Vendite, ab occaſu, ſtatim dicitis: Nimbus uenſt, precinget ſe,& faciet illos diſcumbere, te ntram ·( ap. XIII MI248 & tranſiens miniſtrabit illis. Et ſi uene· A Derant autẽ quidam in ipſo tempote rit im ſecunda uigilia,& ſi in tertia uigi- nunciantes illi de Galileis quoꝶ ſan lia uenerit,& ita inuenerit, beati ſunt ſer guinẽ Patus miſcuit cũ ſacrificijs ecße. uſ il i. Hoc autẽ ſcitote qmñ̃ ſi ſciret pater Et reſpondens qix it illis: Putatis quod hi familis qua hora fur ueniret, uigilaret u- Galilęi prę omnibus Galilęis peccatores tiq;& non ſineret perfodi domum ſuam. fuerint, ꝗuia talia paſi ſunt: Non dico Bi uos eſtote paxati quia qua hora non uobis, ſed niſi pœnitentiam nahaeuixe puta⸗ a& ita fit. Et cũ Auſtrum flantem, dicitis: cite uobis ſacculos qui non ueteraſcùnt, Quia eſtus ęrit,& fit. Hypocritę faciem theſaurũ non deficientẽ, in cœlis quꝑ fur cœli& terrę noſtis probare, hoc autem nou appropiat. neq; tinea corrumpit V. tẽpus quomodo non probatis: Quidaũt theſaurus ueſter eſt, bi& dor ue& à uobis ipſis non indicatis quod iuſtũ Kint lumbi ueſtri pręcinct,&lu eſt: Cũ autem uadis cũ aduerſarto tuo ad cernę atdentes in manibꝰ ueſtris,& uos, principè, in uia da operam liberari ab ij- ſimiles hominibus expectantibus dũmſu lo‚ne forte trahat te ad iudicẽ,& iudex um quando reuertaf à nuptijs, ut cũ ue, tradat te exactori,& exactor mittat te in nerit,& pulſauerit, confeſtim aperiant ei. carcerem. Dico ubi non exies inde, do- Beati ſerui illi, ques cũ uenerit dñs, inue nec etiam nouiſsimum minutum redas- nerit uigilantes. Amen dico uobis quod CAdhortatur dominus ad pœni- briterttib vüpta qucs cec caditedd· nUlat wüerinrpr ter nulemals 0l teiam nol ha abcs⸗Dickbal ä arboriftih minuineaſn uiln& noftnue funen: Bcceal wgaugrer ui nenio. Suckide mtertä ocfpa dileOñe, hm iig anm fotam nexcora,iq nlorarüſucdde Kimgogicbi ler que nadeba udece& dd jminoporrat um uiderct lei t liMlulier, in Bt imyolui recn eſt E go ntanchüfmago uho curffet des lan ilcqit degouenttt,& ldbarni.Keh xirHypomte achonorlolui ſcpio& dueita Pbrane qhum deen& oßoan üineuloilde teterubelleban Roms ſopud Laue gloticſe eo Cuiſingleeg lefſtimaba ilue b quodagcgp lum Se crait dum,& h (ams etus Ptit mboregumdh nodaccentum hn ttn done liupe clü wtann eſcſti lſeanemd 1 mepean Läinh det bene 8 an — —— ————— — Cenc d a dneh n ⸗ meähban. uille nan, unca. h h 4— vem caiie un. penn äele 4 r 8 um an Srm Nn *8 en Smüttag n& e ean har ci eraprienal V tena ae oacbh gi am, ee:guarn u, iEai awnrit ruer a si fluumin ni A inmnit, ſamſ aan nlociteln t* B utunriin do d. umdn ſon Lu3 A iäimit Ciil n„ir pri i oltsproiwenng, 1es Soncppta & mammünat d mdscirn pens n chpemütn 0,d a mtwantitt mall e N, Keartren cuc rdbinaü necc. Simun rüt 6 Xnrammad rn(h A l e rigcmuhis, 1& rilliceöna — — Kcutcüe gud l uenc Äxtileder udesGüüche aoaliiu aapuliſi 3 4 mu in. 1 m a Tam la ſecundum Lucam. Ods ſimiliter peribitis ſicut illi decẽ& o- cdo ſupra quos cecidit turris in Siloẽ,& occidit eos: putatis quia& ipſi debito- res fuerint pręter dẽs homines habitan⸗ tes in leruialẽ? Non, dico uobis: ſed ſi pœ nitentiam non habueritis, oës ſimiliter eribitis.Dicebat aũt& hanc ſimilitudi nẽ: Arborẽ fici habebat quidam planta- tam in uinea ſua,& uenit quęrens fructũ in illa,& non inuenit. Dixit aũt ad culto rẽ uineę: Ecce anni tres ſunt ex quo ue- nio quęrens fructũ in fleulnea hac,& non inuenio. Succide ergo illam, ut quid eti- am terrã occupat? At ille reſpondens di cit illi: Dñe, dumitte illam& hoc anno uſq; dum fodiam circa illam,& mittam ſtercora,& ſi quidẽ fecerit fructũ: ſin aũt in futurũ ſuccides eam. Erat aũt docens in ſynagoga eorũ ſabbathis. Et ecce mu lier quę habebat ſpiritũ infirm itatis an- nis decẽ& octo,& erat inclinata, nec o- mnino poterat ſurſum reſpicere.· Quam cum uideret leſus, uocauit eam ad ſe,& ait illi: Mulier, dimiſſa es ab infirmitate tua. Et impoſuit illi manus,& confeſtim erecta eſt,& gloriflcabat deũ. Reſpondẽs aũt archiſy nagogus. indignans quia ſab- batho curaſſet leſus, dicebat turbę. Ser dies ſunt in quibꝰ oportet operari, in his ergo uenite,& curamini,& non in die ſabbathi. Reſpondens aũt ad illũ dñs di- xit:Hypocritę, Junuſquiſq; ueſtrũ ſabba batho nonſoluit bouẽ ſuũ aut aſinũ à prę ſepio,& ducit adaquare? hanc aũt flliam Abrahę quam alligauit ſatanas, ecce, de- cem& octo annis non oportuit ſolui à uinculo iſto die ſabbathe Et cũ hęc dice ret, erubeſ ebant omnes aduerſarij eius, & omnis populus gaudebat in unmerlis Mud quę glorioſe flebant ab eo. Dicebat er- K4c go: Cui ſimile eſt regnum dei,& cui ſimi le eſtimabo illud: Simile eſt grano ſina- pis, quod acceptum homo miſit in horiã ſuum,& creuit,& factũ eſt in arborẽ ma- gnam,& uolucres cœli requieuerunt in HIaz d ramts eius. Et iterũ drxit: Cui fimile ęſti mabo regmim dei? Simile eſt fermento, quod acceptum mulier abſcondit in fari- neſata tria, donec fermentaretur fotum. Et ibat per ciuitates& caſtella docens, & iter faciens in Ieruſalem. Ait autem il ocri⸗ 1 li quidã:Dñe, ſi pauci ſunt ꝗ ſaluantur? l- E pſe autem dixit ad illos: Contendite in- lIo b trare peranguſtam portam, quia multi di 6o b 430 co uobis quęrunt intrare,& non pote- runt. um autem intrauerit paterfami- lias,& clauſerit oſtium, incipietis fo- ris ſtare,& pulſare oſtium, dicentes, Dñe aperi nobis,& reſpondens dicet uobis. Neſcio uos unde ſitis, tunc incipietis di- cere: Manducauimus coram te,& bibi- mus,& in plateis noſtris docuiſti. Et di- cet uobis: Neſcio uos unde ſitis, diſcedi Pfal. 5 te à me omnes operarij iniquitatis. Ibi e- M.7 3 rit fletus& ſtridor demium, cum uideri-& 25 tis Abraham& Ilaac& lacob,& om- nes Prophetas in regno dei, uos autem expelli foras· Et uenient ab Oriente& Occidente& Aquilone& Auſtro,& Ibid. accumbent in regno dei. Et ecce, ſunt M. i9 d nouiſsimi qui erant primi,& ſunt pri- 20 b mi qui erant Inouiſsimi. In ipſa die acceſ R.10 d ſerunt quidam Phariſęorũ, dicentes illi: erunt Exi& uade hinc, quia Herodes unit te occidere. Et att illis:Ite,& dicite uulpi il li: Ecce eijcio dgmonia.& ſanitates per- flcio hodie& cras,& tertia die conſum mor-⸗ Veruntamen oportet me hodie& NI.z3 d cras,& ſequenti die ambulare, quia non capit prophetam perire extra Ieruſalem. Ieruſalẽ leruſalẽ quæ occidis prophetas, & lapidas eos qui mittunt᷑ adte, quoties uolui congregare filios tuos quemadmo⸗ dũ auis nidũ ſuũ ſub pennis,& noluiſti: Ecce relinquetur uobis domus ueſtra de ſerta. Dico aũt uobis, quia non uidebitis me donec ueniat cum dicetis: Benedi-⸗- ctus qui uenit in nomine domini. Inf. e ¶(uratur hydropicus,& docetur hu- multas.(ap. XIIII. Tſactũ eſt, cũ introiſſet leſus in domũ cuiuſdam principis Phariſe erũ ſabba tho manducare panẽ,& ipſi obſeruabant eũ. Et ecce homo quidam hydropicus erat ante illum. Et reſpondens leſus di- xit ad legiſperitos& Phariſęos, dicens: Si licet ſabbatho curare? At illi tacuerũt. Ipſe uero apprehenſum ſanauit eũ, ac di- miſit. Et reſpondens adillos dixit: Cuius ueſtrũ aſinus aut bos in puteum cadet,& non continuò extrahet illũ die ſabbathis Et non poterant ad hęc reſpondere. Di-⸗ cebat aũt& ad inuitatos parabolam, in- tendens quomodo primos accubitus eli- gerent, dicens ad illos: Cum inuitatus fue ris ad nuptias, non diſcumbas in primo loco, ne forte honoratior te ſit inuitatus ab illo,&ueniẽs is qui t 2 aliũ püp.nn t. KK icas G R B Fuangelium Acat tibi:Da huic loci,& tunc incipias rex iturus committtere bell aduerſis 318 Pro. 23a cũ rubore nouiſsimũ locũ tenere, ſed cũ regẽ, nonſedẽs prius cogitat ſi pobit cum uocatus fueris, uade, recumbe in nouiſsi⸗ decẽ millibus occurrere ei qui cũ uiginti mo loco. ut cũ uenerit qui te inuitauit, di millibus uenit ad ſe? aliocquin adhuc illo Inf. s a cattibi: Amice, aſcende ſuperius- ſ Tunc longe agẽte, legationem mittès rogat ea M. 3 b erit tibi gloria coram ſimul diſcumbenti- quę pacis ſunt: Sic ergo omnis ex uobis M./5 *5 bus, quia omnis qui ſe exaltat, humi liabi qui non renãciat omnibꝰ quę poßidet, To 4b tur:& qui ſe humnliat, exaltabitur. Dice- non poteſt meus eſſe diſcipulus. Bonum Rc Pro. 3 b Pat aũt& ei qui ſe inuitauerat. Cũ facis eſt ſal. St aũt ſal quoq; euanuerit, in quo prandiũ aut cœnam, noli uocare amicos condiet Neq; in terram, neq; in ſterqui tuos, neq; fratres tuos, neq; cognatos, ne liniũ utile eſt, ſed foras mittetur. Qui ha- qnue uicinos: neq; diuites.ne forte te& i- bet aures audiendi audiat: pfiremuitent,& fiat tibi retributio, ſe ed bamtentia noſtra lætificat ange- 4448 cã facis conuiuiũ, uoca pauperes, debi- los.(ap. XV. les, clau dos,& cęcos,& beatus eris, qa BRant aãt appropinquantes ei publica „ non habat retribuere tibi, retribuet enim Int,& pe catores ut audirẽt illum. Et 41 M. 2 à bi in reſurrectone iuſtonꝶe. Hęc cũ au⸗ murmurabant Phariſęi,& Scribe, dicè- Ap. b diſſet quidam de ſimul diſcũbentibus, di- tes, Quia hic peccatores recipit,& man manducat xitilli: Beatus quir manducabit) panè in ducat cũ illis. Et ait ad illos parabolam regno dei. At ipſe dixit ei: Homo qdam iſtam, dicens: Quis ex uobis homo qui Matat 9 fecit cœnam magnam& uocauit multos. habet centũ oues,& ſi perdideri unam Et miſit ſeruũ ſuũ hora cœnę dicere inui ex illis, nonne dumittit nonagintanouè in tatis ut uenirẽt, quia iam parata ſunt om⸗ deſerto,& uadit ad illam quæ perierat, nia.Et cœperũt ſimul oẽs excuſare. Pri, donec inneniat eam: Et cũ inueneri eꝛm mus dixit ei, Villam emi,& neceſſe ha⸗ imponit in humeros ſuos gaudẽs,&ueni- Peo exire& uidere illam, rogo te habe ens domũ conuocat amicos,& uicinos, me excuſatũ. Et alter dixit: Iuga boũ emi dicẽs illis, Congratulamini mihi, quia in- B quinq;,& eo probare illa, rogo te habe ueni ouẽ meam quę perierat. Dico uobis me excuſatũ. Et alius dixit: Vxorẽ du/- quod ita gaudium erit in cœloſuper uno xi,& ideo non poſſum uenire. Bt reuer, peccatore pœnitẽ iam agẽte, quamſuper ſus ſeruus, nunctauit hęc dñoſuo. Tunc nonagintanous iuſtis qur nõ indigẽt pœ iratus paterfamis dixit ſeruo ſuo: Exi nitẽtia. Aut quę mulier habẽs drachmas cito in plateas& uicos ciuitatis,& pau- decẽ, ſi perdiderit drachmam unam, non- peres ac debiles& coœecos& claudos in⸗ ne accẽdit lucernam,& euertit domũ,& troduc huc. Et ait feruus: Dñie, factũ eſt quęrit diligẽter, donec inueniat eam: Et ut imperaſti, adhuc locus eſt. Et ait dñs cũ inuenerit, cõuocat amicas& uicinas, ſeruo: Exi in uias& ſepes,& compelle dicens: Congratulamini mihi, quia inue- intrare ut impleat᷑ domus mea. Dico aũt ni drachmam quam perdideram. Ita diso uobis quod nemo uirorũ illorũ qui uoca uobis, gaudiũ crit coram angelis dei ſu⸗ 0 M. o d tiſunt guſtabit cœnam meam. Ibant aũt peruno peccatore pœnitentiam agente- turbę multę cũ eo,& conuerſus dixit ad Ait aãt: Homo quidam habuit duos flli allos: Si quis uenit ad me,& non odit pa os,& dixit adoleſcẽtior ex illis patn, Pa trẽ ſuũ& matrẽ,& uxorẽ& filios,&fra ter, da mihi portionè ſubſtantie quæ me tres& ſorores, adhuc aũt& animam ſu⸗ contingit. Et diuiſit i lis ſubſtantiam. Et Mao d am, non poteſt meus eſſe diſcipulus. ii Et non poſt multos dies congregatis oni 46 qui non baiuſat crucẽ ſuam& uenit poſt bus adoleſcẽtior filius peregre 4 3 dus R.ad me, non poteſt me' eſſe diſcipulus. Quis eſt in regionè longin quam,& ibi ſaips eñ̃ eꝛe uobis uolès turrim ędiſicare, nône uit ſubſtantiam ſuam uiuendo luxuxioſe- prius ſedẽs computat ſumptus qui neceſ- Et poſtquam omnia conſumm et, facia Narij ſunt, ſ habeat ad perficiẽdũ, ne poſt eſt fames ualida in regione illa, et ipſe ce q́; poſuerit fundamentũ,& non potuerit pit egere. Et abijt,& adheſituni ciulum perficere, oẽs qui uidẽt incipiant illudere regionis illius. Et miſit illum in uillam 1u ei, dicẽtes: Quia hic homo coœepit ędifica am ut paſceret porcos- Et cupiebat im/ G re⸗& non potuit conſummare: Aut quis plere uentrem ſuum de ſiliquis quas P 18ε* dwonauczlat utreuet us domo patkeme älickaneher tem mea ddl calö,& ccfan laaifll' uud amrijstui. lu Ca autad rner iplug accutrens cecl ſcalanus eſteu peccabiin ta lan dignasuo puer adſeſnos pumam rn mmanã eis, u,& adduci „üt,&mand E uic llius ieu perietat in ar Prat züt! cã veniret& dutt ynpho nnä deſqus * ellent. bsch d cccidit itet aä lärece nolebat htt os copiſtog dixitpaprila bi, nuncht nunß dedit mets epllane qu deuctaul trieibus heni Atipie datt Loiameatu reopor ebhat ent gerfui Clunaheus —mo ſul uillcä, Khie Aaadtd pag 1 ean 1 deratlorẽ ui boreris eglen Cdſaqhm, ulta cäne Reribeſte ge t fuebo Kuie unan enuüußn tn iil a8 k:c en l de,. l m. ls, Ae ni e. zemün m, de, cuadtald dh da mr itenki m 1 umani, dde en nonuccum mi d 2n 1 engntin un m em qu ne h, l m udiument ne pe r J'unicin mc nd n wdkilli xi ni— ttquxemit u. d E dderücut Im elucermnid. 1d d kter ar ſi ci mtt, cöuwan de d De angranbnn, it ni.m qun dc u. diã ertem ni rccarteyr 2l A**☛lomo qub mddlelcit in d Al poricit 1 ◻ ½ ☚ꝗ t dultie B naltosdin, ad b 2 X etietien 8 ef anlongine e ul à Stiamſma⸗ 2. I ☛ cam omlc, 4 d alidh innn . Btabijtät, R, m lius. Etmül- a nA.‿ erxct pon 3 em ſuum e u Shm 4„2 Wh 5 E FE ſecundum ci manducabant,& nemo illt dabat. in ſe aũt reuerius dixit: Quanti mercenarij in domo pairis mei abundant pambus: ego aũt hic fame pereo. Surgam.& ibo ad pa trem meã,& dicam ei: Pater, peccaui mm coelũ,& coram te: iam non ſum dignus uocari flliꝰ tuus, fac me ſicut unũ de mer- cenarijs tuis. Et ſurgens uenit ad patrem ſuũ.Cũ aũt adhuc longe eſſet, uidit illum pater ipſius,& miſericordia motus eſt, et accurrens cecidit ſuper collũ eius,& o- ſculatus eſt eum. Dixitq; ei ſilius:Pater, peccaui in cœlum& coram te, iam non lum dignus uocari filius tuus. Drxit autẽ pater ad ſeruos ſuos: Cito proſerte ſlolam primam,& induite illũ,& date annulum in manã eius,& calceamentũ in pedes e- ius,& adducite uitulũ ſagnatũ,& occi- dite,& manducemus& epulemur, quia hic fllius mieus mortuus erat& reuixit, perxierat& inuentus eſt. Et cœperunt epu Iart. Erat aũt fl ius eius ſenior in agro,& cã ueniret& appropinquaret domui, au diuit ſymphoniam& chorũ, x uocauit unũ de ſeruis,& interrogauit quid haæec eſſent. Isq; dixitilli: Frater tuus uenit,& occidit pater tuus uitulũ ſaginatum, quia ſaluũ illũ recepit· Indignatus eſt autẽ,& nolebat introire. Pater ergo illius egreſ⸗ ſus cœpit rogare illũ. At ille reſpondens dixit patri ſuo: Eece tot anuis ſeruio ti⸗ bi,& nunq́; mandatũ tuum pręteriui,& nunqᷓ; dediſti mihi hoœedũ ut cum amicis meis epuſarer, ſed poſiq́; filius tuus hic, qui deuorauit ſubſtantiam ſuam cũ mere tricibus, uenit, occidiſti uitulũ ſag inati. At ipſe dixit illi: Fili, tu ſemper mecũ es, & oĩa mea tua ſunt:epulaxi aũt& gaude re oporiebat, quia frater tuus hic mortuꝰ? erat& reutxi:: perierat,& inuentus eſt. ¶ Iuuanclus proximauis, E ſoli deo ſer⸗ uiendum.(ap. XII. A L leebas aũt& ad diſcipulos ſuos, Ho mo quidam erat diues qui habebat uillicũ,& hic diffamatus eſt apud ilium, quaſi d ſ;ipafſet hona ipſius⸗ Et uocauit IH,& ait illis Quid hoc audi de tetred- de rationẽ uillicauonis tuę, 1amem̃ non poteris uillicare. Ait aũt uillicus intra ſe: Quid ſaciam. cunta dſis meus aufert à me unllicationẽ: fodere non ualeo, mendica- re erubeſco. Scio quid faciam, ut cũ amo 4 rus fuero à uilficatione, recipiant me in 3 domos ſuas. Conuocatis iaꝓf fingulis de 3⸗* Pito⸗ Lucam. 4³* bitoribus dñi ſui, dicebat primo: Quan⸗ tũ debes dño meo At ille dizcit· Centum cados olei. Dixitq; illi: Accipe cautionẽ tuam,& ſede, cito ſcribe quinquaginta. Deinde alij dixit: Tu uero quantum de- bes: Quiait:Centũ coros tritici. Ait illi: Accipe literas& ſcribe octoginta Et lau dauit dñs uillicũ iniquitatis quia pruden ter feciſſet, quia fuüij huius ſeculi, pruden tiores firjs lucis in generatione ſua ſunt. Et ego uobis dico, facite uobis amicos de mammona iniquitatis, ut cũ defeceri- tis, recipiant uos in æterna tabernacula. Quifidelis eſt in minimo,& in maiori fi- delis eſt:& qun in modico iniquus eſt, et in maiori iniquus eſt. Si ergo in iniquo mammona fideles non fuiſtis, quod ueriũi eſt, quis credet uobis? Et ſi in alieno fide- les non fuiſtis, quod ueſtrũ eſt, quis dabit uobis? Nemo ſeruus poteſt duobus dñis ſeruire, aut enim unũ odiet,& alterũ di- liget:aut uni adhęrebit,& alterũ contem net, non poteſtis deo ſerutre& mammo- nę. Audiebant autem omnia hęc Phari- ſei qui erant auari,& deridebant ilum. Et aii illis: Vos eſtis qui iuſtificatis uos coram homimbus. Deus autẽ nouiĩt cor- da ueſtra, qina quod hominibus altũ eſt, abominatio eſt ante deũ. Lex& prophe te⸗uſq; ad loannẽ, ex eo regnũ dei euan- gelizatur,& omnis in illud uim facit. Fa cilius eſt auiem cœlũ& terram pręteri- re, quàm de lege unũ apicẽ cadere. Om- nis qui dimſttit uxotẽ ſuam,& alteram R.n0 b dueit, mœchatur:& qui dimi ſfam à Uiro 1. Cor. B ducit, mœchatur. Homo quidam erat di- ues qui induebat purpurã& byſſo,& epulabat᷑ quotidie ſplendide, Et erat qui- dam mendicus nomine L azarus, qui ia- cebat ad ianuam eius, ulceribus plenus, cupiens ſaturart de micis quæ cadebant de menſa diuitis,& nemo ilii dabat: ſed & canes ueniebant,& lingebant ulcera eius.Factũ eſt aũt ut moreret᷑ mẽdicus,& portarei ab angelis in ſinũ Abrahę.: Mor tuus eſt aũt& diues,& ſepultus eſt in in- ferno.Eleuans aũ t oculos ſuios cũ eſſet in iormentis, uidit Abraham à longe,& L. a zarum in finu eius,& ipſe clamans dixit: Pater Abraham miſerere mei,& mitte Laxzarum ut inumgat extremum digitt ſut in aquam, ut refrigeret linguam me- am, quia crucior in hac flamma. Et dixit M. 58 D M.sC M.nn B M. s e E & illi Abraham: Fili, recordare quid res/ 2 cepiſi 4 x cepiſti bona in uita tua, liter mala:nunc aũt hic conſolatur, tu ue- ro cruciaris.& in his omnibus, inter nos & uos chaos magnũ ffrmatũ eſt:ut hi qui uolunt hinc tranſire ad uos, non pobsint, neq; inde huc tranſmeare · Et ait: Rogo exgo te pater ut mittas eum in domũ pa- tris mei, habeo enim quinq́; fratres, ut te ſtetar illis, ne& iplſi ueniant in hunc lo- cẽ tormentorũ. Et ait illi Abraham:Ha. bent Moyſen,& Prophetas, audiant il- Ios. Atille dixit: Non, pater Abraham: ſed ſi quis ex mortuis ierit ad eos, pœni- tentiam agent.Ait aũt illi: Si Moyſen& Prophetas non audiunt, neq́; ſi quis ex A Mat. 13 a Mar.5f Ec. 19 b «. cl. ₰ mortuls reſurrexerit, credent. & L azarus ſimi ¶( auendum ſtandalo, remittenda offenſa, c. Cap. XVII. BTat ad diſcipulos ſuos, Impoſsibile eſt ut non ueniant ſcandala: uę autem illi per quem ueniunt: utilius eſt illi ſi la- pis molaris imponatur circa collum eius, & proiſciatur in mare, quàm ut ſcandali Zet unũ de puſillis iſtis. Attendite uobis. Si peccauerit in te frater tuus, increpa il- lũ,&ʒ ſipœnitentiam egerit, dimitte illi- & ſiſepties in die peccauerit in te,& ſe- pties in die conuerſus fuerit ad te, dicens: Pœnitet me:dimitte illi. Et dixerunt A- poſtoli dño. Adauge nobis fidem.· Dixit aũt dñs, Si habueritis fidem ſicut granum ſinapis, dicetis huic arbori moro, Eradi- care& tranſplantare in mare,& obedi- et uobis. Quis aũt ueſtrũ habens ſeruum arantem aut paſcentem boues qui regreſ ſo de agro dicat illi, Statim tranſi& re- cumbe& non dicit x, Para quod cœnẽ, & præcinge te,& miniſtra mihi donec manducem& bibam,& poſt hęc tu man ducabis& bibes? Nunquid gratiam ha- bet ſeruo illi, quia fecit quę ei imperaue- rat: Non puto· Sic& uos cũ feceritis o/ mnia quę pręcepta ſunt uobis, dicite: Ser ui inutiles ſumus:quod debuimus facere, fecimus. Et factũ eſt, dũ iret in leruſalẽ, tranſibat per mediam Samariam& Ga- lilęam. Et cũ ingrederet᷑ quoddam caſtel lum, occurrerunt æi decem uiri leproſi, qui Neterunt à longe,& leuauerunt uoc? diceutes:leſu pręccptor, miſerere noſtri. Quos ut uidit. dixit: Ite, oſten dite uos ſacerdotibus.Et factũ eſt, dum irent, mun dati ſunt. Vnus aũr ex lis ut uidit, quia mundatus eſt, regreſſus eſt, cũ magna UO⸗ gs quadam ciuitate, qui deũ non ce magnificans deũ,& ceciqit in laciem ante pedes eius, gratias agens,&hic erat Samaritanus. Reſpondens autẽ leſus, di- xit: Nonne decem mundati tunt?& no- uem ubi ſunt? Non eſt inuentus qui redi- ret,& daret gloriam deo, niſi luc alienige E na. Et ait illi: Surge, uade: quia fides tua te ſaluũ fecit. Interrogatus aũt à Phariſę is quando uenit regnũ dei, reſpondens e- is dixit: Non ueniet regnũ dei cũ obſer- uatione: neq; dicent Ecce hic, aut ecce illic. Rcce regnũ dei intra uos eſt. Bt ait ad diſcipulos ſuos: V eniet dies quando deſy deretis uidere unũ diẽ, filij hominis, &ʒ non uidebitis- Et dicent uobis: Ec M.24 b ce hic,& ecce illic. Nolite ire, neq; ſecte R.i3c mini: nam ſicut fu gur coruſcans: de ſub cœlo, in ea quę ſub cœlo ſunt fulget: ita erit Filius hominis in die ſua. Primũ aũt oportet illum mulſta pati,& reprobart a F generatione hac. Et ſicut factuum eſt in Mat. 1.4 3 diebus Not. ita erit& in diebus Filij ho Gen. 7 b minis. Edebant& bibebant, uxores du cebant,& dabantur ad nuptias uſq; in diem qua intrauit Noẽ in arcam,& uenit diluuium,& perdidit omnes. Similliter Gen.19 e ſicut facũ eſt in diebus Lot: Edebant et bibebant, emebant& uendebant, plan- tabant& ędificabant: qua die aüt exijt L ot à Sodomis, pluit ignẽ,& ſulphur de cœlo,& omnes perdidit: ſecundũ hęc e- rit qua die filius hominis reuelabitur. In illa hora qui fuerit in tecto,& uaſa eius in domo ne deſcendat tollere illa:& qui in agro, ſimiliter non redeat retro. Me- mores eſtote uxoris L ot. Quicũq; quę Sup.⁊e ſierit anmmamſuam ſaluam facere, perdet Mat. 0. illam:& quicunq; perdiderit illam, uiui- Mar. 8. d ficabit eam.¶ Dico uobis‚in illa nocte e⸗ Ioh.1ad runt duo in lecto uno, unus jaſſumet᷑,& Mat. 24. d alter relinquetur: duæ erunt molentes in 1. The. d unum, una aſſumetur.& altera relinquei: duo in agro, unus aſſumetur,& alterre- linquetur. Reſpondentes dicunt illi: Vbi dñe: Qui dixcit illis: Vhicunq; fuerit cot pus, illuc congregabuntur& aquilę. ¶ Docet Chriſtus orare. Cap. XY III. 1 D cebatautẽ& parabolam ad illos, de e qm̃ oportet j ſemper orare,& non Ecc.3t. deficere, dicens: Iudex quidam erat in timebat,et hominem non reuerebatur. Vidua auiè quę dam erat in ciuitate illa,& ueniebat ad eum. dicens: V indica me de a2uerfi nium qagpob vorto. It no nolecũ d meo jechonl wlkaeltrüli wzennduß Atauté Güaad ſudet.Däb ttäohe iice ze,& pauchti nobis qula cito Veruntamtnt winuentetſdd goſdam qpull juſtt,& alem itam icen intempu icl ter hub ica nudſe ordau wnlum(ut lultraduleri jeluno biſi geſtans lolct arerec gec Deus praplii couohis dec ſe räſwamabil lb trnumiſah ditar. Mferr tes,ut echtan lipaliigere vocans Ilos adme, Gndl negnum ei. non accqper inrabumnil ihb damprierp dod quid fagjens Drxit anéei nemo homs ſi Norocc te ortumfacies ce olon, aitRecdmn Cuo aufite bigeeſt ſon Lpupe ncolo,Rue ll au Vücem ile Cginäſ nregſein neäperſen Utem inani 4 b u bu 1 k aui 1. Reane Bn dclohi en bu Jdcabin oport 2 auteus an en fageh ſm eee buia dedus em Kna uns. 9 dant e z dant:uh La ot Put gith cxbo, m petältita, mga bominünt Ih hoi te ritnteidiin mdoc ³ 3 enchttolen nagre rm rnonntee) A* moresſ 8 Acortsl Gertad am ſaumeanie ihrr a g peräten Kabit xr icd uobin nnd eDune e aer eP k:dxerr mn, rtn Atne 4oi e Säfinsn Inqud andensbal e C au ilie Vbon⸗ nuil egabotain 3 qatl tm 1 8ol dm⸗ homit reuetedan 2— cimeldb Men i: Vndias ä & bdean ad (D ‿ ,m. D' d a Erü, tema icd= Srlula Matan b dam princeps, dicens: ſecundum Lucam. zio meo. Et nolebat per multũ tempus. Poſt hęc aũt dixit intraſe: Et ſi deũ non tineo, nec hominẽ reuereor, tamen quia moleſta eſt mihi hęc uidua, uindicabo il- lam, ne in nouiſsimo ueniens ſugillet me. Ait autẽ dñs:Audite quid iudex iniquita B us dicit. Deus autẽ non faciet uindictam 32 qui audiebant:Et quis poteſt ſaluus fleri Ait illis: Quę impoſsibilia ſunt apud ho/ mines, poſsibilia ſunt apud deũ· Att autẽ Petrus:Ecce nos dimitimus omnia,& ſe cuti ſumus te. Qui dixit eis: Amen dico uobis, nemo eſt qui reliquit domũ aut pa rentes, aut fratres, aut uxorem, aut filios electoꝶ ſuoꝶ clamantiũ ad ſe die ac no⸗ propter regnũ dei,& non recipiat multo de.& patientiam habebit in illis: Dico plura in hoc tempore,& inſeculo futuro uobis quia cito faciet uindictam illorũ. uitam ęternam. Aſſumpſit aũt leſus duo Veruntamen filius hominis ueniens, pu- decim,& ait illis: Ecce a¹ tas inueniet fidẽ in terra? Dræit aũt& ad ſolymam,& conſummabunt᷑ omnia quę cendimns Iero quoſdam qui in ſe confidebant tanquam ſcripta ſunt per Prophetas de filio homi- juſti,& aſpernabant᷑ cęteros, parabolam nis: tradet enim Gentibus, & illudet᷑,& jſtam, dicens: Duo homines alcendebant flagellabit᷑,& conſpuet᷑,& poſtquam fla in templũ ut oraren:: unus Phariſęus,& gellauerint, occident eũ,& tertia die re- alter Publicanus- Phariſęus ſtans, hęc a- ſurget. Et ipſi mihil horũ intellexerunt, et pudſe orabat: Deus gratias ago tibi quia erat uerbũ iſtud abſconditum ab eis,& non ſum ſicut cęteri hominũ:raptores, in non intelligebant quę dicebant. Factum juſti, adulteri, uelut ettam hic Publicanꝰ: jeiuno bis in ſabbatho, decimas do om/ quidam ſedebat ſecus uiam, mendicans. Et cũ audirei turbam prętereuntẽ, inter/ ge ſtans nolebat nec oculos ad cœlã le- rogabat quid hoc eſſet. Dixerunt autem uare:ſed percutiebat pectus ſuum, dicen:: ei quod Ieſus Nazarenus tranſiret. Et cla nium quę poſsideo. Et Publicanus à lon eſt aũt: cũ appropinquaret lericho, egcꝰ* Deus propitius eſto mihi peccatori. Di- mauit, dicens: Ieſu fili Dauid miſere mei. couohis, deſcendit hic iuſtificatus in do⸗ Et qui pręibant, u. 14 e mũ ſuam ab illo:quia omnis qui ſe exal ret. Ipſe uero multo magis ci increpabant eũ ut tace/ amabat: Eili Nlat.z b tat, numiliabit᷑:& qui ſe humiliat, exalta Daud miſerere mei. Stans autem leſus. bitur. Afferebant aũt ad illum d& infan⸗ iuſsit illum adduci ad ſe. Et cum appro- es, ut eos tangeret. Quod cũ uiderent di pinquaſſet, interrogauit illum, dieens: ₰½ t 9 ſcipuli, increpabant illos: Ieſus autẽ con/ uocans illos dixit: Sinite pueros uenire ut uideam. Et ad me,& nolite uetare eos: taliũ eſt enim des tua te ſaluum fecit. Et confe Quid tibi uis faciam: At ille dixit. Dñe lIeſus dixit illi: Reſpice:fi⸗ ſtim ui⸗ regnum dei. Amen dico uobis, quicunq; dit,& ſequebatur illum magnificans de- non acceperit regnũ dei ſicut puer, non um. Et ommis piebs ut uidu, dedit lau- intrabit in illud. Et interrogauit eũ qui- dem deo. Magiſter bone, quid faciens uitam ęternam poſsidebo: Dixit autẽ ei Ieſus: Quid me dicis bonũ: nemo bonus niſi ſolus deus. Mandata no i. Non occides: Non moœchaberis:Nõ Mar 0 b Ix. 20 ait:Hęc omnia cuſtodiui à iuuẽtute mea. Quo audito, Ieſus ait ei: Adhuc unum ti⸗ bi deeſt: omnia quę cunq; habes uende. Cap. c furtumfacies:Non falſum teſtimoniũ dt/ ceps erat publicanoꝶ, ces:Honora patrem tuum& matrẽ Qui quęrebat uidere leſum quis effet,& non poterat prę turba, quia ſtatura pufillus e- rat. Et pręcurrens aſcendit in arhorẽ ſy- comoꝶ ut uideret eũ, quia inde erat tran a m & da pauperibus,& habebis theſaurum ſiturus.Et cũue niſſet ad locũ, ſaſpiciens in cœlo,& ueni, ſequere me. His ille audi Ieſus uidit illã, ¶ Chriſtus Zachæi conuuua: item pa- rabola de talentis concrecktis. XIX. F Tingreſſus perambulabatlericho: Et Secce uir nomine Zachęus,&hic prin- 9 6 k5,* -. A, & ipſe dmes,& iis contriſtatus eſt: quia diues erat ualde. feſtinans deſcende: quia hodie in domo Videns aãt leſus illum triſtem factũ, di- xit:Quam difflcile qui pecunias habent, melũ per foramen acus tranſire, quàm di- nitem intrare in regnã dei. Et dixerunt Stans atl1a ² ſcendit,& excepit illum gaudens. Et cũ in regnũ dei intrare Facilius eſt enim ca uiderent omnes, murmurabant, dicentessu ero lex quod ad hominẽ peccatorem diuertiſſet. tua oportet me manere. Et feſtinans de-h, 4 chęus dixit ad Ieſum. Ecce EK k 3 dimi- M. 20 d Mo g G N 4 A 2A r & dixit ad eũ: Zacheęe, b 4! M B A rNA 9 α A evn n Ler Ig SY F cme 8 TA Mus b M. 35 b 4————— A e Na gren Aimidiã bonorã meorã, Dñe, do paupe- ribus,& ſiquid ali quẽ defraudaui, redde quadruplũ. Ait leſus ad eũ: Quia hodie atus domui huic facta eſt, eo quod& i- pſe filius ſit Abrahę.Venit enim filius ho minis quęrere,& ſaluũ facere quod pe- rierat. Hęc illis audientibus adijciens di- xit parabolam eo quod eſſet prope leru- ſalem,& quia exiſtimarent quod confe- ſtim regnũ dei mamfeſtaret᷑. Dixit ergo: Homo quidam nobꝛlis abijt in regionem longinquam acc:pere ſibi regnũ,& re- uerti. Vocaiis autẽ decẽ ſeruis ſuis, dedit eis decẽ minas,& ait ad illos: Negotia- mini dũ uento. Ciues aũt eius oderant e/ um,& miferant legationẽ poſt illũ, dicen tes: Nolumus hunc regnare ſuper nos. Et factũ eſt,ut rediret accepto regno,& ꝛuſsit nocari ſeruos, qutbus dedit pecu- niam, ut ſciret quant quiſq; negotiatus illam: Sup 8& M.iz b25c Mar. 4 Mat. 2 Mar. na eſfſet.Venit aũt primus, dicens: Dfie, mna tua decẽ mnas acquiſiuit. Et ait illi: Ru- ge bone ſerue, quia in modico fuiſti flde- lis, eris poteſtatẽ habens ſuper decẽ cui- tates. Et alter uentt, dicens: Dñe, mna tua fecit quinq; mnas. Et huic ait:Et tu eſto ſuper quiq; ciuitates. Et alter uentt, di- cens: Dñe, ecce mna tua quam habui re- poſitam in ſudario:iimui em̃ te quia ho- mo auſterus es, tollis quod non pofuiſti, & metis quod non ſeminaſti. Dicit ei: De ore tuo te iudico ſerue nẽquami:ſcie/ bas quod ego homo auſterus ſum, tollens quod non poui,& metens quod non ſe- minaut,& quare non dediſti pecnniam meam ad mentam,& ego ueniens cũ uſu ris utiq; egiſſem& illud:] Et aſtantibus dixit: Auterte ab illo mnam,& date illi qiu decẽ mnas habet. Et dixerũt ei: Pñe, habet decẽ mnas. Dico aũt uobis quia omni habenti dabit᷑& abundabit: ab eo aũt qui non habet,& quod habet, aufe- ret᷑ ab eo. Veruntamen immicos meos il los qui noluerunt me regnare ſuper ſe, ad ducite huc,& interficue ante me. Et his dictis pręcedebat aſcẽdẽs leroſolymam. Et factũ eſt:cũ appropinquaſſet ad Beth phage,& Bethaniam, ad montẽ qui uoca tur oliuen, miſit duos diſcipulos, dicens: Ite in caſtellum quod contra uos eſt: in quod introeuntes inuenietis pullũ aſinæ alligatũ, cui nemo unq́; hominum fedit: ſoluite illũ,& adducite. Et ſi quis uogin ſerrogauerit: Onare ſoluits? fic dicetis: 4 8 Quiia 4 Euangelium Qaa dñs operam eius deſyderat. Ibie⸗ runt aũt qui miſsi exant,& inuenerunt ſ cut dixit illis ſtantẽ pullã. Soluentib. aũt illis pullũ, diveerãt qmi eius ad illos: Quid ſoluitis pullũ? At illi dixerunt: Quia dñs eũ neceſſariũ habet. Et duxerunt illum ad leſum. Et iactantes ueſtimentaſua ſu- pra pullũ, impoſuerunt Ieſum. Eunte aũt illo ſubſternebant ueſtimenta ſua in uia. R Et cũ appropinquaret iam ad deſcenſum montis Oliueti, cœperunt omnes turbę deſcendentiũ gaudentes laudare deũ uo- ce magna, luper omnibus quas uiderant uirtutibus, dicentes: Benedictus qui uenit Rex in nomine dñi, pax in cœlo,& glo ria in excelſis. Et quidam phariſęorũ de turbis di?c erunt ad lã: Magiſter. mcre- pa diſci pulos tuos. Qu:bus ipſe ait: Dico uobis quia ſi hi tacuerint, lapides clama bunt Et ut appropinquauit, undens Ciui tatem, fleuit ſuper illam dicẽs:Quia ſi co⸗ gnouiſſes& tu,& quidẽ in hac die tua, G quę ad pacem tibi: nunc autem abſcon-/ dita ſunt ab oculis tuis. Quia uentent dies „ Inf.n d nte,& circundabunt te mnimici tut ual- lo,& circundabunt te,& coanguſtabunt k 44 te undiq;,& ad terram proſternent te, e X*³⁷ 2 fllios tuos qui in te ſunt:& non relinquẽt in te lapidem ſuper lapidem: eo quod co gnoueris tempus uiſitationis tuæ. Bt in- greſſus in templum, cœpit eijcere uendẽ tes& ementes, dicens illis: Scriptũ eſi: in ilo HQuia domus mea domus orationss eſt: M. b HVos autem feciſtis illam ſpeluncam la- R. ub tronum. Et erat docens quotidie in tem Iſa.6 c plo Principes autem ſacerdotum,& Scri lere.⁊ h bę& principes plebis quęrebant ilhun perdere,& non inueniebant quid face- rent illi. Omnis enim populus ſuſpenſus erat, andiens illum. ¶ Diſteptat leſiu cum luc æi⸗ æmulis ſtais. Cap. XX.. T ſactũ eit:in una dierũ docente illo; populũ in tẽplo.& euangelizante, Cõ M. n. uenerũt principes ſacerdotũ,& Sciibæ R.n d cũ ſenior:hus,& aiunt, cẽtes ad tllum: Dic nobis, in qua poteſſate hęc facisaut quis eſt qui dedit tibi hanc poteſtatẽ: Re ſpondẽs aũt leſus, diæit ad illos: Interro- gabo uos& ego unũ uerbũ. Reſponde. te mihi:Bapti mus Ioannts de ccœlo erat an ex hominibus?: At illi cogitabant in- tra ſe, dicentes: Quia ſi dixerimus de cœr lo.dtcet: Quare ergo non credidiſtis d Q 1 Iohaab ſañ detim niveralapic nli pvophenn ſteunde cfit dich uobi dapit aut ſe ianc.Homicg aitlorwitem Nimltistiport Aojciloresſen emtilli. Chic addidtt dte hunc quoc 6 neli dimiſi nitete:qi Dixit autam ninmſttum teneuidetin aäͤllent coon emesce Crokratathe ta uinean, etilis dfxi Josito, R. „düto dixitun 65 ciens eosä 199 ſciptumelt 4a atäcantes, udl'Omasqh conquatäb comwiiluet hacerdoſ, nus illa hor Dnoaernnt müitudinet inſtäintdte petent zun lub umprigeij labinterrozme tiu ſin zcpipet te doceßgie man na lorum bei ſenätam glen N in l aicamgac neäinas Bnglöſ 4 4 litg 2a.d 1 eläd Hain e anndan hre. 3„⁹ tus(a A— 1nd 29 tte Aar 8 enran gerle n nerc Br rlaie nie e elyiar 94 B nn Neiis amcautn dtN e dcemld (i n edtmnn 4 Vos n ſſlütlſen t mnn S dcemgen, pobt& renbe N& pebs gn dades e mute meill in Cenimmxxs et mnm. (2 ſen hun (C. M B2 zVnum titr Doh u N0A emn aeneri esſceit cint k aiuns di Dcn upattlue aus e u ttbitmne pend drüubn „dot ☛ omüuetile eeil a x us lenbi- mex arus Jtilce naſe.⸗ Wndcur⸗ d9 Qeendam — ⸗ —— 1 „Pet.z à edificantes, la.as d li: Omnis qui ceciderit ſuper illũ lapidẽ, conqua omminuetillũ. Et quęrebant principes ſacerdotã,& Scribę mittere in illũ ma- nus illa hora,& timuerunt populũ: co- quod ad ipſos dixerit 4 gi act dixe uerſa lapidabit nos: certi ſunr em lo- etam eſſe· Et rñderunt ſe ne· ſſet. t leſus ait illis:Neq; e. go dico uobis ĩ qua noteſtate hęc facio. 3 Gœpit autẽ dicere ad p.⸗bẽ parabolam Mt. hanc. Homo quidam planmauit uineani, Nur. ua& locauit eam colonis,& ipſe pergre fu- la. ĩa ĩt multis tẽporibus. Et in tẽpore illo miſit lcte 2 d ad cultores ſeruũ, ut de fructu uineę da- rent illi. Qui cæſum dimiſerũt eũ inanẽ. : addidit Aiterũ ſeruũ mittere · Illi autem nunc quoq; cędẽtes,& afficientes contu melia, dimiſerũt inanẽ. Et addidit tertium mittere:qui& illũ uulnerantes eiecerũt· Dixit autem dis uineæ: Qu dfaciam: mi:tam ſiium meum dilectũ: forſitan cũ hunc uiderint, uerebuntur. Quem cũ ui- diſſent coloni cogitauerunt1 centes: Hic eſt hęres, occidamusi B uni annẽ proph ſcire unde e ſecundum Lucam. rimus, en hominibus: plebs frater alicuius mortuns fuertt hahens u- a ⁵ a˖orem,& hic ſine liberis fuerit, ut acci- piat eamfrater eius uxorem,& ſuſcitet ſe men fratri ſuo: ſeptem ergo fratres erant⸗ & primus accepit uxorem,& mortuus eſt ſine fllijs Et ſequens accepit illam,& ipſe mortuus eſt ſine fllio. Et tertius ac- cepit illam. Similiter et omnes ſeptem, et nõ reliquerũt ſemen,. uiſcime omniũ mortuat᷑.& mulier. In re ſurrectione ergo, cuius eorum erit uxor: ſiquidem ſepi habuerunt eam uxorẽ. Et ait illis Ieſus. Filij huius feculi nubunt, et tradumur ad nuptias: illiuero ꝗ digni ha- bebuntur ſeculo illo,& reſurrectione ere mortuis, neq; nubent neq; ducent uxo- res, neq; ultra mori poterunt, cquales em̃ angelis ſunt,& fllij lunt dei, cur afint fluj ntra ſe, di- lium ut tui,& Moy C noſtra fiat hereditas. Et eiecqũ illum ex/ cut dicit dñm Deũ tra uineam, occiderunt. Quid ergo faci- et illis dãs uineę ueniet,& perdet colo- nos iſtos,& dabit uineam alijs. Quo au- pu* d dito dixerunt illi: 1A. 45 ciens eos, ait: Quid eſt ergo, riptum eſt: Lapidẽ què reprobauetunt gare. hic factus eſt in caput angu cunt, Chriſtum filiũ eſſe Dauid,& 1pſe Dauid dicit in libro Pſalmorã: ſſ Dizcit qñs dño meo.ſede à dextris meis: Donec ponam inimicos tuos rũ: Dauid ergo dñm illum uocat.& quõ ſiuꝰ eins eſt: Audiente aũt omni populo, ſuis: Attendite à Scribis M. 3 a R.9 g ſc C gnouerunt enim militudinẽ hanc. Et obſeruantes, inſidiatores quife iuſtos ſimularent:ut mone traderent il⸗ in ſyna patui,& poteſtati pręſidis. Et uimjs, runt eũ, dicentes: Magiſter, ſimulantes longaun orationem· perent eumin ſer b lum princi Rus b interrogaue ſcimus quia re accipis perſonam, ſed uiam dei in uerita- te doces:licet nobis tributum dare Ceęſa⸗ ri, an non? Conſyderans autem dolum il- Iorum, dixit ad eos: Quid me tentatiso- ſtendite mihi denarium. Cuius habet ima Reſpondẽtes di, percul Reddite er- xit. Vere dico Auzc E — giuem,& inſcriptions xerũt: Cęſaris. Etait illis: go qus ſunt Cęfaris, Cęlſari,& que ſunt dei, deo. Et non potuerunt uerbũ eius re- prehendere coram plebe,& mirati in re tacuerunt. Acceſſerunt autẽ it, miſit, Et quibuſdam dicẽtibus de tem⸗- K13 2 ſponſo eius, 4 Mbit:ſuper quẽ autem ceci derit, 33 & mortui ſunt · No reiurrectionis. Quia uero reſurgent mor ees oſtendit ſecus rubũ.ſi⸗ Exo.b Ahraham,& Iſaac, et deum lacob. Deus autẽ non eſt mortuo- rum, ſed uiuorum, omnes emim uiuunt ei. Reſpondentes autẽ quidã Scribarum di⸗ Abſit. IIllie autem aſpi xerunt ei: Magiſter benedixiſti. Et am hoc quod plius nõ audebant e Dixit autẽ ad il ſcabellũ pedũ iuo Kon inte d Aujeciinn 0 M. 224 .— 7 03 B gome R. 12 d Pſa. 105 2 Sup· ia f . 4. ſ dixit diſcipulis miſerüt qui uolunt ambulare in ſtolis,& aman foro,& primas cathedras ca ſalutationes in & primos diſcubitus in cô gogis, t RSI4 4 qui deuorant domos uiduarum, Ae dicis& doces,& non ent damnationem maiorem. ¶ Diem ext remum niaalta mala præ- cedent. Cap. X XI. Hli accipi R diuites. Vidit autè et quai Imutentè eraminuta duo. Bſpiciens autem, uidit eos qui mitte& baut munera ſua in ga=z ophylacium R4 4 adã uiduñ pau Etdi- quidam Sadducæorũ qui negant ſurrectionẽ,& interrogauerũt eum dicen tã eſſet, dixit, Hęc quæ ui M. u c tes: Magiſter, Moyles ſcripſit nobis: eo ad deeſt illi, uobis, qa uidua hęc paui p. plusꝗᷓ oẽs miſit: nĩ oes hi exabundan- ti libimiſerũt in munera del, hæc aut esc omnẽ uictã ſuũ quẽ habu 1.4 a eſſe re⸗ plo, quod bonis lapidibus& donis orna Su frater detis, uenient 81 dixs in quibus nõ relinquetur lapis ſuꝑ Kk 4 lapi⸗ P9 E lapidẽ qui non deſtruat᷑. Interrogauerũt aũt illũ, dicentes. Pręceptor, quando hęc B erunt,& quod ſignũ cũ feri incipient: Qui dixit: Lidete ne ſeducamini multi ena uenient in nomine meo, dicentes, quia&ò ſum,& tẽpus appropinquauit, nòtitẽ ixe poſt eos. Cũ autẽ audieritis prę lia,& ſeditiones, nolite terreri, oportet primũ hęc ſieri, ſed nondum ſtatim finis. Tunc dicebat illis: Surget gens contra gentẽ,& regnũ aduerſus regnũ,& terrę- motus magni exunt per loca,& peſtilen- tię,& fames, terrores q́; de cœlo,& ſigna magna erunt. Sed ante hęc omnia inijci- ent uobis manus ſuas,& perſequent᷑ tra- dentes in ſynagogas,& cuſtodias, trahẽ- tes ad reges& pręſides propter nomen meũ: continget aũt uobis in teſtimonſũ. Ponite ergo in cordibus ueſtris non prę meditari, quemadmodũ reſpondeatis: e- go enim dabo uobis os& lapiẽ iam, cui non poterunt reſiſtere& contradicere o- mnes aduerſarij ueſtri. Trademini aũt à parentibus,& fratribus,& cognatis,& amicis,& morte afficiẽt ex uobis,& eri ris odio ommibus hominibus propter no men meum,& capillus de capite ueſtro non perihit. In patiemia ueſtra poſsidebi M. 24 b Ri3 g Dan.? g E M. 24 R. 3 C Iſa. 13 b Ez. 32 5 Iotl.3 c tis animas ueſtras. Cum aũt uideritis cir- cundari ab exercitu leruſalẽ, tunc ſcitote quia appropinquauit deſolatio eius, tũc qui in ludęa ſunt fugiant ad montes:& ꝗ in medio eius, diſcedent:& qui in regio- nibus, non intrent in eam, quia dies ultio- nis hi ſunt, ut impleant᷑ omnia quę ſcri- pta ſunt.· Vę aũt preęgnantibus& nutriẽ. tibus in illis diebus, erit em̃ preſſura ma- gna ſuper terram,& ira populo huic. Et cadẽt in ore gladij,& captiui ducenĩ᷑ in oẽs gentes,& ſeruſalè calcabit᷑ à gentibꝰ, donec impleant᷑ tẽpora nationõ. Et erũt ſigna in ſole,& luna,& ſtellis,& in tertis preſſura gentiũ prę confuſione ſoniꝰ ma ris& fluctuũ, areſcentibus hominib. prę timore& expectatione, quę ſuperuentẽt uniuerſo orbꝛ:nam uirtutes cœlorũ moue bunt᷑,& tuncuidebunt Filiũ hominis ue nientẽ in nube cũ poteſtate magna,& ma ieſtate. His aũt fleri incipientibus, reſpi- cite,& leuate capita ueſtra, 1ſqm appro- pinquat redẽptio ueſtra. Et dixit illis ſi- militudinẽ: Videte ficulneam& omnes arbores, cũ producũt iam ex ſe fructum, ſcitis qm̃ prope eſt ęſtas. Ita& uos cum uide. Fuangelium uideritis hęcfleri, ccitote qm̃ prope eſt re gnũ dei. Amẽ dico uobis.quia non prę, R 36 ieribit generatio hęc, donec omnia fiant. Cœlũ& terra tranſibũt, uerba aũt mea non tranſibũt. Attendite aũt nobis ne for te grauent᷑ corda ueſtra in crapula,& e- brietate,& curis huius uitę,& ſuperueni at in uos repentina dies ilaa, tanq; laque- us enim ſuperueniet in omnes qui ſedent ſuper faciẽ omnis terrę. Vigilateitaq; o⸗ mni tempore, orantes, ut digni habeami. ni fugere iſta omnia quę futura ſunt,& ſtare ante Filium hominis. Rrat aũt die- bus docens in templo, noctibus uero exi- ens morabatur in monte qui uocatur O- liueti · Et omnis populusxmanicabat] ad cum in templo audixe eum. CChriſtus poſi cœnam capitur d lu- dæis. Cap. XXII. Ppropinquabar aũt dies feſtus A2y morũ, qui dicit᷑ Paſcha,& quęrebaàt principes ſacerdotũ& ſcribę quomodo eũ interſicerẽi, timebant ueroplebem. In M. 26 trauit aũt ſatanas in ludam qui cognomi R.14 a nabat᷑ licariotes, unum de duodecim:& abijt.& locutus eſt cũ principihus ſacer. 5 dotũ& magiſtcatibus, quemadmodũ il R. 4b lum traderet eis. Et gauiſi ſunt,& pacti ſunt pecuniam illi dare. Et ſpopondit.Et quęrebat opportunitatẽ ut traderet illũ ſi ne turbis. V enit aũt dies azymorum, in qua neceſſe erat occidi paſcha. Et milit Petrũ q& Ioannẽ, dicens. Euntes parate nobis paſcha, ut manducemus. At illi di- Xerunt, ubi uis paremuseꝑt dixit ad eos: Ecce introeuntibus uobis in ciuitatem, occurret uobis homo quidam amphorã aquę portans, ſequtmini eũ in domum in quam intrat,& dicetis patrifamiſtâs do- mus: Dicit tihi magiſter, ubi eſt diuerſo- riũ, ubi paſcha cũ diſcipulis meis mandu cẽ: Et ipſe oſtendet uobis cœnaculũ ma/ gnum ſtratum,& ibi parate. Runtes autẽ muenerunt ſicut dicit illis,& parauerũt paſcha. Et cum facta eſſet hora, diſcubu- it.& duodecim Apoſtoli cũ eo,& ait il- lis: Deſyderio deſy deraui hoc paſcha mã NM. 8 b ducare uobiſcum antequam patiar. Dico Raæb em̃ uobis, quia ex hoc non manducabo Co ne illud, donec impleatur in regno dei. Et accepto calice gratias egit,& dixit: Ac- cipite,& diuidite inter uos: dico em̃ uo- bis, quod non bibam de gũratione uitis, donec regnũ dei ueniat· Et accepto pane gratias T maneibat WWon missegit⸗ Hoc eſt cor trur,hoc i tonem. S'n muit, diceiß meg uminſt w angetur. ndenuis mene ius homs 3 uadit:un 1. uenktracf Merſe qus d crſec dn Fada quis eorũ ii temeis: R poteſtat h tue. uos act! in, bislatſt ſcut minſt recbit, at bit! Bgca quiminuitr mecũ in ee ſpono uohi us repnäſnt lam meã int mronos iuc eAit ait unas expe ticũ egcai des tua, 6 firmafeatte ci paratus zeteſre. tt vccantabi ho noſſeman a ſline ſaccul quid aliquie NüniAxi ſaccalũ dll labet uand⸗ mdun. Dicha eenptumeke iniqutsckpun demeſtEh e ecce lgha cetkte ſeſu daänen iman dantä n ge (detadloema datenezeinen Aaneumha denbu cnd. mreqlciſte en —2 64 d 6 4 di 1 a= elcäin d ch e rude g. xeunt a. aremuan. Dccet en cäbas ucdhnn dcrs e omo qun 1e den utmincin . m magikeru na id alichun ceEt E detuobüani . aca e hc ddenm ,Kdl Apoldlidnt tr Def ipüeruinr ucxeſ d n hantequnſe no ex hccmn. 10d, 4 pleaturn cepit l ataschi pit, u Lite intrluie 4 6,us= bam(eßſte aoect n urniuig 4 1 ſecundum Lucam. 434 gratias egit,& fregĩt,& dedit eis, dicẽs: luntas, ſed tua fiat. Apparuit autẽ illi an⸗ Hoc eſt corpus meum, quod pro uobis gelus de cœlo confortãs eũ. Et factus in datur, hoc facite in meam commemora- axgonia prolixius orabat. Et factus eſt ſu- tionem. Similiter& calicem poſtq́; cœ- dor eius ſicut guttę ſanguinis, decurren- nauit, dicens: Hic eſt calix nouumteſta: tis in terrã. Et cũ ſurrexiſſetab oratione, men umin ſanguine meo, qui pro uobis et ueniſſet ad diſcipulos ſuos, inuenit eos M26,b undetur. Verãtamen:ecce manus tra⸗ dormientes prę triſtitia. Et ait illis: Quid 44:P Jentis mesmecum eſt in menſa Et quidẽ dormitisſurgite, orate, ne intretis in ten-Ma. 24. e loan. e Pilius hominis ſecundum quod definitũ tationẽ. Adhuc eo loquẽte, ecce turba,& R— 4 2 Plal. 0. egt uadit: ueruntamen uæ homini illi per qui uocabatur ludas, unus de duodecim, 1„ 3 mältur- quem rtradetur.) Et cœperũt quęrere in antecedebat eos,& appropinquauit le- 9an. 58,4 4. 0.C 2.— ⸗.——.„. Mano: terſe quis eſſet ex eis, qui hoc eſſet factu. ſu, ut oſcularetur eũ. Ieſus autẽ dixit illi: Kei frus. Facta eſt autem et cõtentio inter eos luda, oſculo Filium Hominis tradis: Vi- quis eorũ uideretur eſſe maior. Dixit au⸗ dẽtes autẽ hi qui circa ipſum erant quod iem eis:Reges gentiũ dñantur eorũ, et ꝗ futurum erat, duerunt ei: Dñe ſi percu- poteſtatẽ habẽt iuper eos, benefici uoca-, timus in gladio: Et percuſsit unus ex illis tur:uos aũt nõ ſic, ſed qui maior eſt in uo ſeruum prinapis ſicerdotũ,& amputa- junior, bis, fiat ſicut minor,)& qui pręceſſor ẽ, uit auriculam eius dexterã. Rñdens aũt ſicut miniſtrator. Nã quis maior eſt, qui Ieſus, ait:&ntte uſq; huc,& cũtetigiſſet recãbit, aut qui miniſtrat: nõne qui recũ auriculã eius, ſanauit eũ. Diecit aũt leſus F bit? Ego autẽ in me io ueſtrã ſum ſicut ad eos ui uenerãt ad ſe, principes ſacer- qui miniſtrat: uos aũt eſtis ꝗ permanſiſtis dotũ& magiſtratꝰ tẽpli.et ſeniores: Qila Ma. 26. a mecũ in tentationibus meis. Et ego di- ſioi latronè exiſtis cũ gladijs et fuſtibꝰ: R. 14 ⸗·f ſpono uobis ſicut diſpoſuit mihi pat᷑ me⸗ Cum quotidie uobiſcũ fuerim in templo, Ioan. 18.& us regnũ, ut edatis& bibalis ſuper men- nõ extendiſtis manus in me: ſed hæc eſt ſam meã in regno meo,& ſedeatis ſuper hora ueſtra,& poteſtas tenebrarũ. Com thronos iudicãtes duodecim tribus Iſr⸗ prehendentes autẽ eũ, dux erũt ad domũ Simon, Ait aut dñsꝶ Simoni: Simon.)ecce à principis ſacerdotũ. Petrus uero ſeque Ma. 26. 9 Simon tanas expediuit uos, ut cribrarei ſicut tri baturà longe. Accenſo autem igne in Ma. 14.g ticũ, ego aũt rogaui ꝓ tesut non ddiciat medio atrij,& circumſedẽtibus illis erat Ioan. 18.7 fides tua,& tu ali quãdo conuerſas con- Petrus in medio eorum. Quẽ cũ uidifſet firma fratres tuos. Qui dix it ei: Oñe, te⸗ ancilla quę dam ſedentẽ ad lumen, et eum Ma.:24 g EKü parxatus ſum,& in carcerẽ,& in mor, fuiſſet intuita, dixit: Et hic cum illo erat. R.:4 Ma. 26:e té ire. Et ille dixit: Dico tibi Petre,nõ At ille negauit eũ, dicẽs. Mulier, non no roan 3 3. 6 R. 14. C cantabit hodie gall', donec ter abneges ui illũ. Et poſt puſillũ alius uidens eum, noſſe me. Et dixit eis: Quando miſi uos dixit. Et tu de illls es. Petrus uero ait: O Ma o. b ſine ſacculo,& pera, et calceamẽtis, nã, homo, nõ ſum. Et interuallo facto, quaſi quid aliquiddefuit uoꝰis: At illi dixerãt: horę unius, aliꝰ quidã affirmabat, dicens: Nihil. Drxit ergo cis: Sed nũc qui habet Vere& hic cũ illo erat: nã& Galilæus ſacculũ tollat/ ſimiliter& perã:& ꝗ nõ eſt. Et ait Petrꝰ: Homo, neſcio, ꝗd dicis. G habet, uendattunicã ſuam,& emat gladi Etcont inuo adhuc illo loquẽte cantauit M zed um. Dico em̃ uobis qm̃ adhuc hoc qd gallus. Et cõuerſus dns reſpexit Petrũ. ſcriptum eſt oportet impleri in me: Et cũ Etrecordatus eſt Petrus uerbi dñi ſicut ĩniquis deputatus eſt· Et em̃ ea quæ ſunt dixerat: Quia prius ꝗ gallus cãtet ter, Ma. 26. c de me, finẽ habent. At illi dixerunt: Dñe, me negabis. Et egreſſus foras Petrus, fle-- 2.23 Ma. 6. e ecce duo gladijhic. At ille dixit eis: Satis uit amare. Et uiri qui tenebant Ieſum, il- R4. c eſt. Et egreſſus ibat ſecundum conſuetu- ludebant ei‚cędentes. Et uelauerunt eũ, loã s. 3 dinem in montem Otiuarum.Secuti ſunt& percutiebant faciem eius,& interro- Ma. 26. d autẽ illum& diſcipuli. 1 Et cũ perueniſ gabant eum, dicentes. Prophetiza, quis R. /4. d ſet ad locum, dizcit illis: Orate ne intretis eſt qui te percuſsit: Et alia multa blaſphe ia tentationem. Et ipſe auulſus eſt ab eis mantes, dicebãt in eũ. Et ut factus eſt Mat.:7.a quantum iactus eſt& lapidis,& poſitis dies, conuenerunt ſentores plebis et prin R. 5. a B genibus orabat, dioeus: Pater, ſuis tranſ cipes ſacerdotum,& ſcribę,& duxerunt oan. 8.e fer calicẽ iſtum à me. Verãtñ nõ mea uo illã in conſiliũ ſuã, dicètes: Si iu es Chri- luntas KK s ſtus, loav. 13. d Euangelium ſius.dic nobſs.Et ait illis: Si uobis dixe in ciuitate,& homiĩcidium miſſus in cat- eenaotit ro:non credetis mihi:ſi autem& interro cerem. Iterum autẽ Pilatus locutus eſt ad di Brtꝛi gauero, non reſpondebitis mihi neq; di, eos. uolens dimittere lIeſum, at illi ſuccla- e lunt in mittetis, ex hoc autem erit Filius nomi, mabãt, dicẽtes: Cnucifige, crucif ge eum. torm nona nts ſedẽs à dextris uirtutis dei, Dixerunt Ille autẽ tertio dnæit ad illos: Adenm Iclum temp autem omnes. Iu ergo es fllius dei: Qui mali fecit iſte: nullam cauſſim mortis in ei guocem ait, Vos dicitis, quia ego ſum. At illi di⸗ uenio in eo: corripiam ergo illũ, et dimit nu tuas cot xerũt, Quid adhuc deſy deramus teſtimo tã. At illi inſtabant uocibus magnis, po- ecdiicens nium: ipii enim audiumus de ore eius. ſtulantes ut crucifigeret᷑,& inualeſcebãt utoquod C leſus morti adliudicatus, cruci=itur. uoces eorũ. Et Pilatus adiudicauit fieri aäiceus: Ve Cap, XXIII. petitionẽ eorũ. Dimilit autẽ illis eum qui unba ecrum A E ſurgens omnis multitudo eorũ du⸗- propter homicidium& ſedition? miſſus oulnm iſtut xerunt illum ad Pilatã Cœperũt au⸗- fuerat in carcerem, quem petebãt, leſum orrientespe Ma 22. b tem illum accuſare dicẽtes: Hunc inueni⸗ uero tradidit uoluntati eotũ. Et cum qu⸗ bantauten „„. b mus ſuduertenté gentẽ noſtram,& ii pro cerẽt eum, apprehenderũt Simonẽ quen- M.⸗ nulieres q Ma. 7. b hibents tributa dari Ceuri& dicentem, dã Cyrenenlem, uenientẽ de uilla,& im 4.* Aulend RK. 15.,a ſe Chriſtũ regem eſſeſh Piatus aũt inter⸗ poſuerũt illi crucem portare poſt leſum. qui erat dt Ioan. 13. f rogauit eum, dicens, Iu Es ex ludęorũ: Sequebatur autẽ illũ multa ꝛurba populi won conte A ile reſpondens, ait: Iu dcis. Ait au-& mulierũ, quę plangebãt& lamentabã„,g um 1b 4 tem Pilatus ad principes ſacerlotum,& tur eum. Couuerſus autẽ ad illas leſus, di- ſdd espearb turbas: Nihil inuenio cauſſæ inhoc ho- xit: Filig Ieruſalem, nolite flere ſuperme. ps gtadpikt mine. At illi inualeſcebant, diceites: † ſed ſuper uoſipſas flete,& ſuper filiosue- depokrus Cömouet Commcouit) populum docens per uriuer ſtros, q́m, ecce, uenient dies in quibus huim ſam Iudæam, incipens à Gahlæauſciie dicent: Beatæ ſteriles,& uentres ꝗ non duicg pd. huc. Pilatus autem audiens Galilęam, in genuerũt,& hubera qmeæ nõ tacauerunt- Lened terrogauit ſi homo Galilæus eſſet: Et ut Iunc incipient dic ere montibus: Cadi- a. 2. 49 RKäümſ cognouit, quod de Herodis poteſtate:e ſuꝑ nos,& collibus: operite nos. Quia 3 9 b NMeauc eſſet, remiſit eum ad Herodem, qui et ip/ ſtin uiridi ligno hęc faciunt, in arido qd 4 09 b t dolit E ſe Ieroſolymis erat illis diebus. Herodes flex: Ducebantur autem& alij duo ne- P0*% G 1 tes parase autem uiſo leſu, gauiſus eſt ualde, erat e quam cum ecaut interficerentur. Et poſt⸗ barko ch nim cupièẽs ex multo tempore uidere eũ, quamuenerunt in locũ qui uocatur Cal- Ckeſune eo ꝙ audiret multa de eo,& ſperabat ſi⸗ uariæ, Pi crucifixerunt eum:& latrones& h gnam aitquod uidere ab eofleri Interro unũ à deatris,* alterum A ſiniſtris. Ieſus Ma. 17. d 8 abat auiemeum multis ſermonibus. At aũt diceba: Pater, dimitte illis, nõ enim R.15d V ned ipſe nihili illi rñdebat. Stabãt aũt princi ſciũt quid faciãt. Dꝛuidentes uero ueſti/ Ioã.· 9.d pes ſacerdotũ& ſcribæ cõſtanter accu- menta eius miærunt ſortes. Et ſtabatp 8 ſantes eũ. Spreuit aũt illũ Herodes cũ ex pulus expectars,)& deridebãt eũ ptin ſpectams vnec ercitu ſuo,& illuſit indutũ ueſte alba,& cipes cũ eis, dicentes: Alios faluos fecit, 1 4 une 8 Ma. 27. c remiſit ad Pilatũ. Et facti ſunt amici He, ſe ſaluũ faciat. ſi hic eſt Chriſtus, Dei ele- 1 unten R. b rodes& Pilatus in ipſa die, nã antea ini- c&us. Illudebãt autẽ ei& milites acceden meſeſ Ioan. is. g mici erãt adinuicẽ. Pilatus autẽ cõuoca tes,& acetã offerentes ei, e dicẽtes. Situ& üiraü 19. e tis principibus ſacerdotũ, et magiſtratus, es rex Iudæorã, ſaluum te nc. Erat autẽ ärdi C& plebe, dixit ad illos: Obtuliſtis mihi& ſuperſcriptio ſcripta ſuper eum literis F hunc hominẽ quaſi auertentẽ populã& Græcis,& I. atints,& Hebraicis. HIC g nenh ecce ego coram uobis imerrogans, nullà HST REXIVDÆ ORVM.Vnus ee bucin(a d canni ge . 3.— 1ee llo horiin cauſſam iauenio in homine iſtoex his in autem de his qui pendebant latronibus, 1 mabeft quibꝰ eum accuſatis. Sed neq; Herodes, blaſphemabat eũ, dicẽs, Si tu es Chriſio, Re 5 nam remiſi uos ad ilium,& ecce mihil di⸗ ſaluum fac teipſum& nos. Rñdens autẽ 4 ſecoſ gnum morie actum eſt ei.kmendatã ergo alter, increpabat eũ, dicẽs: Neq; tu times nuſn iltum dimittam. Neceſſe autẽ habebat di deum qui in eadem dãnatione es. Et nos Nun mittere eis per dtem feſtumunã. Excla- quidem iuſte: nam digna factis recipi- ln 3 mauit autem ſimul untuerſa turba, dicẽs. mus hicuero nihil mali geſit. Et dice- bl zee —. 4—— 2— cebät ad. Tolle hũc,& dimitte nobis Barabbã, ꝗ bat ad, Ieſum: Dñe, menmèto mei cum ue zthu &at propter ſeditionem quandã factam neris in reꝑnũ tumm. Et dixis illi Ieſus: à⁴ ac dö crdigen in men di 2 7. 89 leni ans Pu. * — — — dip d e ndn 2 denan Anun a e chcunae zeD a Du umäna Tnc actture Am e ſcigitn. Dr renantenlen mi i Ses r dic 1 mneibiel Lüt qu)udeena 3 — — 2 — nema anm nittt linn pau 2,)Adaiti i cpes c d. Aten eüvi aa eiCnin än.lU T. wite Anium ,& Femsei ä 6rxl M aumkln Klipe A anpaixrar Crc I 8Alönan 85TI DEO 1en pentäufe dapd dei,deisne lam m lüre gerin cri dch che leum q n mäuumas zudet m üemtün h Sedrulgtin uiad am iemtmihnn eni mäͤichußt — — ſecundum Lucam. 435 nen qico tibi: Hodie mecũ eris in Para- currit ad monumentũ,& procũbens ui- diſo. Erat aũt fere hora ſexta,& tenebrę dit linteamina ſola poſita,& abijt, ſecum fackæ ſunt in unuerſam terram ufque in miran qnod factũ fuerat. Et ecce duo ex horam nonam. Et obſcuratus eſt ſol.& illis ibàt ipſa die in caſtellũ, quoderat in uelum templi ſciſlum eſt medium. Et cla ſpacio ſtadiorum ſexaginta ab Ieruſalẽ, R 6. E palzea mäs uoce magna leſus, ait: Pater in ma noĩe Emaus:& ipſi loquebãtur ad inui- C nus tuas commendo ſpiritum meum. Et cem̃ de his oĩbus quę acciderãt. Et factũ næc dicens, expirauit. Videns autẽ cen- eſt, dũ fabularent᷑,& ſecũ quęrerẽt, et ip turio, quod factũ fuerat, glorificauit deũ, ſe Ieſus appropmquãs ibat cum illis: ocu dicens: V ere hic homo iuſtus erat. ꝑt oĩs li autẽ eorum tenebantur ne eum agno- turba eorum qui ſimul aderant ad ſpecta ſcerent. Et ait ad illos: Qui ſunt hi ſermo culum iſtud,& uidebant quæ ſiebant, ꝑ nesquos cõfertis adinuicè, ambulãtes,& cutientes pectora ſua reuertebantur. Sta- eſtis triſtes: Et reſpondẽs unus, cui nomẽ bant autem omnes noti eius à longe,& Cleophas, dixit ei: Iu ſolus peregrinue mulieres quæ ſecutæ eũ erant à Galilæa es in Ieruſalem.& nõ cognouuſti quę fa- hęc uidentes. Et ecce uir nomine loleph cta ſunt in illa, in his diebus: Quibus ille qui erat decurio, uir bonus& iuſtus, hic dixit: Quæ: E/ dixerũt: De leiu Naza- „ Aon conſeſerat conſilio& achibus eo- reno, ꝗ fuit uic propheta, potens in ope- N.27,& rum, ab Arimathæa ciuitateludęæ, qui re et ſermoue corã deo et omun pplo. It M.: d expectabat& ipſe regnũ dei: hic acceſ quomodo eũ tradiderũt ſummi ſacerdo- 4 10419. Z fit ad Pilatum,& petijt corpus leiu,& tes& pnincipes noſtri in dãnationẽmor depoſitum inuoluit ſindone,& polſuit il. tis,& crucifixerũt eũ: nos autẽ ſperaba- lad in monumẽto excciſo, in quo nondum mus quia ipſe eſſet redempturus Iſrael, et quisq́; poſitus fuerat. Et dies erat para nunc ſuper hæc omnia tertia dies eſt ho- ſcenes,& Sabbathũ illuſcebat. Subiecu- die quod hęc facta ſunt. Sed& mulieres tę aũt mulieres quę cũ eo uenerãt de(a quędam ex noſtris terruerunt nos, quæ Mea, uidert monumeniũ,& quemadmo ante lucem fuerunt acl monumentum,& dũ poſitũ arat corpus eius. Et reuerten⸗ nõ inuento corpore eius, uenerunt, dict- tes parauerũt aromata et ungutẽta, et 5ab tes ſe etiã uiſionem angelorũ uidiſſe, qus Patho quidẽ ſiluerunt ſecundã mandatũ. dicũt eum uiuere. Et abierũt quidam ex CReſurretiio Chriſti multis probat=r ar⸗ noſtris ad monumemuũ,& ita inuenerunt gumentis.(ap, XXIII. ſicut mulieres dix erũt, ipſum uero nõ in⸗ Na aut Sabbathi ualde diuculo, ue uenerunt. Et ipſe dixit ad eos: O ſtulti et R nerũt ad monumeniũ. poctantes quę tardi corde ad credendũ in omnibus quę prauerãt aromata,et inuenerũt lapidẽ re locuti ſunt prophetę: nonne hęc oportu⸗ uolutũ à monumãto. Et ingreſſx, nõ in- it pati Chriflum, et ita intrare in glorians R. 16.a uenerũt corpus dñi leſugt factũ eſt, dum ſuã: Et incipiẽs à Moyfe& ommibus, p Ga uo. a mẽte conſternatæ eiſent de iſto, ecce duo phetis, interprerabatur nlis in omnibus uiri ſteterãt ſecusillas in ueſte fulgẽᷣn · Cũ ſcripturis, quę de ipſo erãt. Et appropin timerẽt aũt,& devlinarẽt uuitũ in terrã, quauerũtcaſtello quo ibant,& ipie ſe fin dix ert ad illas: Quid quęritis uiuentem xit longius ire. Et coegerunt illum dicẽ- cũ mortuisꝛnõ eſt hic, ſed ſurrexit: recor- tes: Mane nobiſcũ dñe, qm̃ adueſpera- M. w. d damini quauter t locut eſt uobis. cũ ad- ſcit,& iuclinata eſt iam dies. Et intrauit R. S. e huci Galilga eſſet. dicẽs, Quia oportet cum illis. Et factum eſt, dum recumberet Supr.. e flliũ hominis txadi in manus hoĩm pecca: cum eis accepit panem,& benedix it, ac B torũ.,& ctucifiai,& die tertia reſurgere. fregit,& porrigebat ulis. It aperti ſunt Et recordatę ſunt uerborũ eius. ꝑt regreſ oculi eorum. Et cognouerũt eum:q ip/ ſe à monumento nũciauerũt hæc oĩa illis ſe euanuit ex ocufis corum. Et dxeruns undecim,& cęteris omnibus. Brat autem ad inuirem: Nonne cor ueſtrũ ardens e- Mari Magdalene, et Ioãna,& Maria rat in nobis, dum loqueret᷑ nobis in uias Iacobi, et cę terę quę cũ eis erãt, quæ di-& aperiret nobis ſcripturas? Et ſurgen- cebãt ad Apoſtoios hec. Et uiſa ſunt an- tes eadem hora regreſsi ſunt in leruſalẽ, te illos ſicut deliramenumuerba iſta,&& inuenerunt congregatos undecim,& nõ crediderũt illis. Pettus autẽ ſurges, cu eos qui cum iſtts erant, dicttes: Quod ſisr curri: rexin —õ reʒit dominus uere,& apparuit Simon. Ht ipſi narrabant quę geſta erant in uia, F& quomodo cognouerunt eũ in fractio- Reus. c ne pant. Dum authęc loquũtur, ſtetu Ie Ioah. 20. Cſus medio eorum, et dixit eis: Pax uo- bis:ego ſum, nolite timere. Cõturbati ue ro& conterriti, exiſtimabãt ſe ſpiritũ ui- dere. Et dixit eis: Quid turbati eſtis,& cogitationes aſcendunt in corda ueſtra⸗ Videte manus meas& pedes, quia ego ſim: palpate,& uidete: quia ſpiritus car- nem&Koſſa nõ habet, ſicut meuidetis ha bere. Et cũ hæc dixiſſet, oſtendit eis ma- nus& pedes. Adlruc autem lllis nõ cre- dentibus et mirãtibus prę gaudio, dixit: Habetis hic aliquid quod manducetur: At illi obtulerant ei pariẽ piſcis aſsi& fauum mellis: Et cum manducaſſet corã eis, inmens reliquias dedit eis. Etdixcit ad eos:Hæc ſunt uerba quæ locutus ſum ad uos cum adhuc eſſem uobiſcum, quo- ntam neceſſe eſt impleri omnia quæ ſcri- pta ſunt in lege Moyſi,& propheus, et pſalmis de me. Tũc aperuit illis ſenſum, Pſa.. b ut intelli gerẽt ſcripturas et dixiteis: Quo niam j ſic ſcriptum eſt,& ſic oportebat Cnriſtum pati,& reſurgere à mortuus tertta die,& preędicari in nomine eiꝰ pœ nitentiam eꝛ remiſsionem peccatorum in Ack. 1. a omnes gentes incipientibus ab leroſoly- Ioan. 15.d ma. Vos autem teſtes eſtis horũ. I Et& & ecce ego mittam promiſſum patris mei in uos: uos autem ſedete in ciuitate, quoaduſc induamini utrtute ex alto. Bduxit autẽ eos foras in Bethaniam,& eleuatis mani bus ſuis, benedixit eis. Et factum eſt dum benediceret illis, receſsit ab eis,& fere- Act.1. à Patur in cœlum. Et ipſi adorantes regreſ- Ro.s.d ſi ſunt in Ieruſalem cum gaudio magno: & erant ſemper in templo, laudantes& benedicentes Deum, Amen. HIERONYMVS INCATALO go Scriptorum Eccleſiaſticorum. IOANNES Apoſtolus, què leſus a- mauit plurimũ⸗fiius Zebedęi, frat᷑ Iaco- bi Apoſtolia quẽ Herodes poſt paſsionẽ dñi decollauerat nouiſimus omniũ ſcri- pſit Euãgeliũ, rogatus ab Aſię Epiſcopis aduerſus Cerinthiũ aliosq; Hęreticos, et maxime. Ebinitarum dogma conſurgẽs qui aſſerunt Chriſtnm, ante Mariam nõ fuiſſe. Vnde& compulſus eſt diuinam * cius Fuangelium eius natiuitatem edicere, Sed aliam cau- ſam huius ſcriptu ræ ferunt, ꝙ cũ legiſſet Matthei. Marci& Lucę uolumina, pro bauerit quidẽ textũ hiſtoriæ,& uera eos dixiſſe firmauerit, ſed uniꝰ tantũ anni. in quo paſſus eſt poſt carcerem loannss hi- ſtoriam texuiſſe. Prætermiſſo itaque an- no, cuius acta à tribus expolita fuerant, ſuperioris temporis, antequam loannes clauderetur in carcęrem, geſta narrauit, ſicut manifeſtum eſſe poterit his qui dili genter quatuor Euangeliorum uolumina legerint- Quæ res etiam Diaphoniam, quæ uidetur Ioannis eſſe cum cęteris, tol lit. Scripſit autem& unam epiſtolam, cu ius exordium eſt: Quod futt ab initio, quæ ab uniuerſis eccleliaſticis& erudi- tis uiris probatur. Reliquæ autem, qua- rum primę principium eſt: Sentor electæ dominę:& ſequentis, Senior Caio cha- riſsimo, quem ego diligo in ueritate, lo- annis presbyteri aſſeruntur, cuins& ho- die alterum ſepulchrum apud Epheſum oſtendiuur,& nonnulli putant duas me- morias eiuſdem loannis Euangeliſte eſ⸗ ſe: ſuper qua re cum per ordinẽ ad Papiã auditorem eius uentũ fuerit, diſſeremus. Quarto decimo igit᷑ anno. ſecundã poſt. Neronẽperſecutionem mout᷑te Domitia no, in Patmon, inſulam relegatus, ſcripſit Apocalypſin, quã interpretãtur luſtinus martyn& Hyren æus. Interfecto autem Domitia no,& actis eius ob mmiain cru delitatemà ſenatu reſciſsis, ſub Pertina- ce principe redijt Epheſum, ibiq; uſque ad traianum yrincipem perſeuerans, i0- tas Aſiæ fundarit, rexitq; eccleſias:& confecdus ſenio, ageſimo octauo poſt paſsionem domini anno mortuus, iuxta eandem urbem ſepulus eſt. Fuangelium ſecundum Ioannem. C Chriflus Deus& homo. Cap. 1. rat uerbũ,& uerbũ erat a- pud deũ, et deus eratuerbũ. . Hoc era in principio apud deum. Omnia per ipſum fa- cta ſunt, et ſine ipſo factum eſtmhil quod factum eſt: in ipſo uita erat,& uita een 4 1 PRINCGIPIO PA gebeminm Kienebtæ e 1t haut homo ni gapmneslc uwonuum hel nescrederehtt gld ut teſtuho 4 Dratlux utf- Weainem uelter doerat,&m mandusch lenit,& lu atrecepetun osdeifteryh quinon etl mnecarnigt aue deo natt ſt- 30ec,Shabita ram qualtu „tir& ugri perbidet ſer erat quenid — ameme ſa lad Btde plan pimus,gr 440 Moyſen dh ae leum Chi uiditunchun inu parzi montum ſor ab jeroſc eum ut ite conkeſlunel eit, Cu matertog e eteBt ir Bt reſpoza (i 8s, 1 eunt noz: Dgouoxc — Etqui miſs D Rmang 4 Cuud ersb. dn neg ge qlt eis d. ab Aqua me 1 zeloönelciz. a leſt a⸗ ha von um d a lcenmaä di mawlondm — 8 1 1 1 1 epetcn, * e Reigan mne. Bi baa — deid ullgen n Aami vierg enn tü derd er imi Nait aatemnmh. mnbz nc hmrätma Loca e rinaneinn vr kas leia Demin e eiwehm deraet re nilcbs i cpenc e Pphelm za Mu. ripempeie 8u 304 e rriig eret criccit Ker xageiwrid ric kiꝛmommn mien w dpüsh. Bua„rmfecun 1 me — ( 8. D 9 ¹ PAINGE enae iemm⸗ eruingu La Omuäyrf aünt u vohämdit⸗ 3m NR ornaa⸗ det. & tenebræ eam non comprehenderunt. Mat. 3 à Fuit homo miſſus à deo, cui nomen erat Mar.:à loannes. Hic uentt in teſtimonium, ut te- ſtimonium perluberei de lumine, ut om- nes crederent per illum:non erat ille lux, ſed ut teſtimonium ꝑhiberet de lumine. Hleb. u. 2 Erat lux uera quę illuminat omnem ho- 0* Mat. i. e Lu.. d 3. Ti. 6. d 1103.4. C 4.11. 6. E C la. 4,2 Ma. z. a Mar. 1. a Luc. 3.a D Mat.;: c Max.. b Luc.z. C Ac. 1. a 1. C19. A Poſte/ n die ui/ minem uenientẽ in hunc mundũ: in mun do erat,& mundus per ipſum facus eſt, & mundus eum nõ cognouit. In propria uenit,& ſui eũ non receperũt:quotquot aũt receperunt eũ, dedit eis poteſtatẽ fili. Os dei fieri, his qui credũt iu nomine eẽiꝰ: qui non ex ſanguimibus, neque ex uolun tate carnis, neq; ex uoluntate uiri, ſed ex deo nati ſunt. Et uerbum caro factum eſt,& habitauit in nobis( et uidimus glo riam quaſi unigenii à patre)plenum gra tiæ& uericatis. loannes teſtiinontum perhibet de ipſo,& clamat, dicens: Hic erat quem dixi: Qui poſt me uẽturus eſt, ante me factus eſt, quia prior me erat. Et de plenitudme eius omnes nos acce- pimus,& gratiã pro gratia. quia lex per Moyſen data eſt, gratia& ueritas per leſum Chriſtum facta eſt. Deum nemo uidit unquam: unigemtus filius qui eſt in ſinu patris ipſe narrauit. Et hoc eſt teſti- montum loannis, quando miſerunt ludęi ab leroſolymis ſacerdotes et L euitas ad eum, ut interrogarent eum, Iu quis es: Et confeſſus eſt,& non negauit:& confeſ⸗ ſus eſt, Quia non ſum ego Chriſtus. Et interrogauerunt eum.(Quid ergo? Elias es tu: Et dixit: Nonſum. Propheta es tu: Et reſpondit: Non. Dixerunt ergo ei. Quis es, ut reſponſum demus his qui mi- ſerunt nos: quid dicis de teipſo: Ait: Bgo uox clamaniis in deſerto, dirigite uiã domini, ſicut diæx it Iſaias propheta. Et qui miſsi fuerant, erant ex pharifæis. Etinterrogauerunt eum,& dixerunt ei: Quud ergo baptizas, ſi tu non es Chri- ſtus. neque Elias, neq; propheta: Reſpõ dit eis Ioannes, dicens: Ego baptizo in aqua, medius autem ueſtrum ſtetit, quem uos neſcitis. Ipſe eſt qui poſt me uentu rus eſt, qui ante me factus eſt, cuius ego non ſum dignus ut ſoluam eiꝰ corrigiam calceamẽti. Hæc in Bethania facta ſunt trans Iordanem, ubi erat Ioannes bapti- z3s. † Altera die uidit) Ioannes leſumue mientemadſe,& ait: Ecce agnus Dei, cces ſecundum loannem. ſux hominum:& lux in tenebris lucet, ecce qui tollit peccata mundi· Hic eſt de quo dixi: Poſt me uenit uir, qui ante me E 4* factus eſt, quia prior me erat:& egone⸗ ſciebam eum, ſed ut mans feſte ur †in lira— el)propterea uent ego in aqua baptizã. Iſfaeli Etteſtimonium perhibuitt loannes, di- cens: Quia uidi ſpiritum deſcendentẽ quaſi columbam de cœlo,& manlit ſuꝑ eum Et ego neſ-iebam eum, ſed qui milit me baptizare in aqua, ille mihi dixit: Su per quem uideris ſpiritum deſcendẽtem, & manentem ſuper eum, hic eſt qui ba- ptizat in Spirituſanco. Et ego uidi,& teſtimonium perlibui, quna hic eſt filius dei. Altera die iterum ſtabat loannes,& ex diſcipulis eius duo. Etreſpiciens Ie- ſum ambulantem, dicit. Bcce agnus dei- Et audierunt eum duo diſcipuli loquentẽ. et ſecuti ſunt leſum Conuerſus autem le/ ſus,& uidens eos ſequentes ſe, dicit eis: Quid quæritis: Qui dmerunt ei: Rabbi (quod dicitur int rpretatum magiſter) ubi habitas: dicit eis: Venite,& uidete. Venerunt,& uiderunt ubi maneret,& apud eum manſerunt die illo:hora autem f erat quaſi decima. Erat autem Andreas frater Simonis Petri unus ex duobus, ꝗ audierat) à Ioanne,& ſecuti fuerant au lierant eum. Inuenit hic primum fratrem ſuum Simonem,& dicit ei: Inuenimus Meſsi⸗ am, quod eſt interpretatum Chriſtus. Et adduxit eum ad Ieſum. Intuitus autem eũ leſus, dix it: Iu es Simon filius Iohan- na,) tu uocaberis Cephas, quod inter- 1ona, pretatur Petrus. In craſtinum uoluit exi re in Galilæam,& inuenit Philippum- Et dicit ei Ieſus: Sequere me.Erat autem Philippus à Bethiſaida ciuitate Andreæ & Petri.Inuenit Philippus Nathanaeh, & dicit ei: Quem ſcripſit Moyſes in le Gen. 42.5 ge,& prophetæ, inuenimus Ieſum fili- Deu. is.C um loſeph, à Nazareth. Et dixit ei Na Iſa. 4o-c tbanael: A Nazareih poteſt aliquid bo-⸗ 4 b ni eſſe: Dicit ei Philippus: Veni& ui-/ de. Vidit leſus Nathanaeluenientem ad Ieré. 23. 2 Mat. 3. 9 Mar. i. B. 1C 3-E ₰ ſe,& dicit de eo: Ecce uere Iſraelita, in Eæcc. 2.˖. 32. 8 quo dolus non eſt. Dicit ei Nathanael: Vnde me noſti: Reſpondit leſus,& di- Dan. 5.8 xitei: Prius quàm te Philippus uoca- ret, cum eſſes ſubficu, uidi te. Reſpon- dit ei Nathanael,& ait: Rabbi tu es fi- tius Dei, tu es rex Iſrael. Reſpondit le- ſus,& dixit ei: Quia dixi tibi, uidi te ſub ficu, credis: maius his uidebis. Et dicit amodo dicit er: Amen, amen dico uobis, x ui- M 4. c28. c debitis coœrlum apertum,& Ij angelos dei aſcendentes& deſcendentes ſupra fllium hominis. ¶ Ieſus honorat nuptias& aqud in ui⸗ num conuertit. Cæp. II. A EE die tertia nuptięfacie ſunt in Cana Galilææ, eterat mater leſu ibi. Voca tus eſt autẽ leſus& diſcipuli etus ad nu- prias. Et defſciente uio: dicit mater leſu ad eũ: Vinum nõ habent. Bt chcit ei Ie- ſus: Quid mihi ettibi eſt mulier:nondum uenit hora mea. Dicit mat eiꝰ miniſtris: Quodcũq; dncerit uobis, facite, Erãt an tẽ ĩdi lapideę hydrię ſec poſitę ſecundũ purificationẽ ludęorũ, capientes ſingulæ metretas binas uel ternas. Dicit eis Ieſus: Implete hydrias aqua. Et impleuerũt eas B uſq; ad ſummũ. Et dicit eis leſus: Hauri- te nunc, et ferte architriclino.Et tulerunt. Vt auiẽ guſtauit architriclinus aquã ui- rtum facta, et nõ ſciebat unde eſſet, mini- ſtri autẽ ſctehant qui hauſerant aquã, uo- cat ſponſunt architriclinꝰↄet dicit ei: Om nis homo primũ bonum uinum ponit,& cũ inebriati mnerint, tunc id quod dete- xius eſt. Iu aũt ſeruaſti bonũ uinum uſqʒ; adhuc.Hoc fecit initiã ſignorum leſus in Cana Galileę,& mamfeſtauit gloriã ſu- am,& crediderunt in eum diſcipuli eius. tios Poſtrhæc) deſcẽdit Capharnaũ ipſe& mater eius,& frarres eius,& duſcipuli ei- us,& ibi manſerunt nõ multis diebus Et prope erat paſcha ludęorũ et aſcendit le ſus Ieroſolymã,& inuenit in templou?- dentes oues& boues& columbas,& numularios ſedẽtes.Rt cũ feciſſet qui fla- gellũ defuniculis, oẽs eiecit de tẽplo, o- ues quoq; et boues, et numulariũ effudit æs, et menſas ſubuertit. Et his qui colum bas uendebãt, dixit: Auferte iſta hinc& nolite facere domum patris mei domum 6s. b llegociationis· Recordati funt uero diſci puli eius, quia ſcriptũ eſt: Zelus domus tuę comedit me. Reſponderunt ergo lu⸗ Ma..à 27. e dęi,& dixerunt ei: Quod ſignũ oſtendis R. 44. f. 15. e nobis, quia hæcfacis: Reſpondit leſus: D& dixit eis: Soluite teplum hoc,& in tribus diebꝰ excitabo illud. Dixerũt er- go ludęi: Quadraginta& ſex annis ędi ſcatũ eſt tẽplum hoc,& tu in tribus die- bus excitabis illude Ille autem dicebat de tẽplo corporisſui · Cum ergo reſurrexiſ⸗ Iat à mor:uis, recordati ſam di ſcipuli eis, quia Plal. Buangelium quia hoc dicebat, ſſ& erediderunt ſerl⸗ Pfal dät m na pturę,& ſermoni quẽ dneit leſus. Cũ au, zs. 11 1 ans u tem eſſet Ieroſolymis in paſcha, in die fe. dum,& 4 ſto, muiti crediderunt in noĩe eius, uiden bnoc ſad tes ſigna eius quæ faciebat. Ipſe autẽ le- Omndtüt ſus nõ credebat ſemetipſum ets eo ꝙ ip- dent ad u ſe noſſet omnes,& quia ei opus nõ erat Guiaokeſt tit quis teſtimonium perhiberet de ho- muſfeken haa. poti mine ipſe euim ſciebat quid eſſet in ho- 4¾ ius in lud mine. ¶ Regene ratio ad ſalutem neteſſaria. Ind cis,& baꝛ Cap. I11. 3. baptizanti Rat autẽ homo ex phar:ſeis, Nicode- A aque mult mus nomimne, princeps ludæorũ. Hic przabant uenit ad Ieſum noſtte, et diæit ei: Rabbi, annes in ſcimus ꝗa à Deo ueniſti magiſter: nemo ex dlcipi eñ poteſt hęc ſigna facere quæ tufacis, Kaatone. niſt luerit deus cũ eo. Rñdit leſus,& di- mnt ei: Re xit ei:Amẽ, amẽ dico tibi, inſi quis rena- dud dané ci tus fuerit denuo, nõ poteſt utdere regnũ lic baptit dei. Drxit ad eũ Nicodemus: Quomodo, Relpondh poteſt homo renaſci, cũ ſit lenex: nunq́d te nomo acꝭ poteſt in uentrẽ matrrs ſuę riterato)intro naſet um decs ire.& renaſciy: Reſpondit leſus: Amè. uc perhibet amen dico tibi, niſi quis renatꝰ fuerit ex Ohriſtusi aqua& ſpintu ſanco, nõ poteſt introtre 3 Gihabt in regnum dei. Quod natũ eſt ex carne, autẽſpond caro eſt: et qʒnatã eſt ex ſpiritu, ſpiritus gaudet pi eſt. Nõ mireris ꝗa dixi tibi: Oportet uos gaudiä n naſci denuo. Sprritus ubi uiitt ſpirat,& teicrelca uocem eius audis: ſed neſcis unde ueni P 334 8 tenit ſuh at,* aut) quo uadat: ſic eſt omnis qui getetta natus eſt ex ſpiritu: Reſpondit Nicode- cœlo uen mus, et dixit ei: Quomodo pofſunt hæc dtt& auf fleri: Reſponndit leſus,& dixcit ei: Tues Niw eius nent magiſter in Trael, et hęc ignoras: Amen, n einsteſtin amen dico tibꝛ, quia quod ſcimis loqui- a mael. mur,& quod uidimus teſtamurr.& teſti- pquiturs momũ noſtrum nõ accipitis. Si tetrena. Hpittum dmi uObis, er nõ creditis: quomodo ſi di⸗ dd diinman xero uobis cœleitia crederis: Et nemo andet uitg aſcendit in cœlũ, niſi qui deſcẽdit de cœ- lus edtftid lo filius hominis, qui eſt in cœlo Et ſicut Nu. u. mnetluh Moyſes exaſauit ſerpentẽ in deſerto, ita 48* 7101 exaltari oportet ſtlium hominis, ut om- nis qni credit in ipſo, non pereat. ſed ha/ loã 4½ VI 4 heat uitam ęternã. Sic em̃ deus dilexit 8 Vh mundum, ut filium ſuũ unigemtũ datet, ut dje icia 6 omnis qui credit in eum, non pereat, ſed Küsnüle habeat uitã æternam. Nõ eñ̃ muſit deus lqui li ſilium ſuum in mundum ut iudicet mun- dornen dum ſe ut ſaluet᷑ mundus ꝑ ipſum. Qi marii. 1 credit in eum, non iudicatur: qui autem cre i aeai nõ credit. ian iudicaeus eſt. quia I6dne bs boh 1 72 Weluf dune S‚ 1en., mr la mce e Rüe b n talgan nͦg n. ſemoile 6 9 R gans Ahet — — ——— — — une D ar. Koitag 1)* Däicitma peeRt wernlri n«n r Aehertiet mnd n dquswain mac an ch üge nren „ pd mi ten 8 dep ekerſiin A. Na endriidthe ncich. nm tun. ocem u e. ſelneaaal“ 1,*1 atr ſecen tun eru:Regeth or, s Pwobhi er R mno leic dlki amſt etheipma ma/ maaolün nn, Aemsz utn.s wmiſ n öxchſen ud te credligrni add acneihn Mmi ae üguiläin did r O tine Nr r viſepenintn curs e hum mrhn usui ee k PO foheaih ber d 22 4.ühus und d vilü — * — iin eun ênp —„ F mm. Ncist 1 r undm tüin mnl 3 nuionß 1 geu Inl n ge icau un5* 3 ſecundum lIoannem. didit in nomine unigeniti filij dei. Hoc Zufß*—à eſt autẽ iudictũ, quua ſſluc uenit in mun- dum,& dilexerunt homines magis tene bras q́; lucẽ: erant em̃ eorũ mala opera. Omnis em̃ qui male agit, odit lucẽ,& nõ uen t ad lucẽ, ut nõ arguant opera eius. Qui autẽ facit ueritatẽ, uenĩt ad lucem, ut manifeſtent opera elus, quia in deo ſunt facta· Poſt hęc uenit Ieſus& diſcipuli e- ius in Iudcam terrã,& illic marabat᷑ cum Inſf. 4.a eis,& baptizabat. Erat autẽ& Ioãnes baptizant in Mnon unxta Salim, quia aquę muitę erant illic,& ueniebãt,& ba ptizabant᷑. Nondũ enim miĩlſus fuerat 10 annes in carcerẽ. Facta eſt autẽ quæſtio ex diſciputis Ioannis cum ludęis ex puri Hicatione. Et uenerũt ad Ioannẽ,& dixe- runt ei: Rabbi, qui erat tecum trans Ior- danẽ, cui tuireſtimen: ũ perhibuiſti, ecce hic baptizat,& omnes uenumt ad eum. Reſpondit loannes,& dixit: Nõ poteſt Sup 1.d 1 homo accipere quicquã, niſi fuerit ei da- ) tum de cœlo. Ipſi uos mihi teſtimonium duß rc perhibetis. ſ quod dixerim Nõ ſum ego Chriſtus, ſed quia miſſus ſum ante illum. Qui habet ſponſam, ſponſus eſt: amicus autẽ ſponſi qui ſtat& audit eum, gaudio gaudet propter uocem ſponſi. Hoc ergo gandiũ meum impletum eſt. Illum opor- tet creſcere, me aũt minui. Qui de ſurſum uenit, ſuper omnes eſt. Qui eſt de terra, de terra eſt,& de terra loquitur. Qui de cœlo uenit, ſuper omnes eſt:& quod ui- dit& audiuithoc teſtatur,& teſtimoniũ Qai ac/ eius nemo accipit.. Quu aũt acceperit) ceplt eius teſtimoniũ, ſignauit, quia deus ue- -„a rax eſt. Quem enim miſit deus, uerba dei loquitur: nõ enim ad menſuram dat deus ſpiritum.Pater diligit filium,& omnia de dit in manus eius.i· Qui credit in filium, habet uitam ęternam: qui autem incredu- lus eſt fllio, non uidebit uitam, ſed ira dei manet ſuper eum. ¶ Colloquium Chriſti cum Sama ritana. Cap. I111. T ergo cognouit leſus ga audierũt „ phariſæi qd Ieſus plures diſcipulos Luß z·c facit,& baptizat, quàm Ioãnes(quanq; Ieſus nõ baptizaret, ſed diſcipuli eius) re liquit Iudęa,& abijt iterũ in Galilæam: oportebat autẽ eũ tranſire per mediã Sa- mariã. V enit ergo in ciuitatẽ Samariæ, Gen. z;g que dicit᷑ iSichar, iuxta prę diũ qd dedit . 24. Lacob loſeph filloſuo. Erat aũt bi fons lacob. loi. 4.b A 43⁷ Iacob.leſus aũt ſatigatus ex itinere, ſede bat ſic ſipra fontẽ. Hora autẽ erat quaſi ſexcta. V enit autẽ mulier de Samaria hau rite aquã. Dixit ei Ielus: Da mili bibe- re. Diſcipuli em̃ eius abierant in ciuitai⁊ ut cibos emerẽt. Dicit ergo ei mulier illa Samaritana: Quomodo tu, Iudęus cũ ſis, bibere à me poſcis, quę ſum mullier Sama 3 ritana? non em̃ coutunt Iudęi Samarita- nis. Reſpondit Ieſus,& dixit ei: Si ſcires donum dei,& quis eſt qui dicit tibi. Da mihi bibere, tu forſitan petiſſes ab eo,& dediſſet tibi aquã uiuam. Dicit ei muier: Dñe, neq; in quo haurias habes,& pu- teus altus eſt, unde ergo habes aquã uiuã: Nũquid tu maior es patre noſtro lacob, qui dedit nobis puteum,& ipſe ex eo bi bit,& filij eius,& pecora eius: Reſpõ dtt Ieſus& dixit ei: Oĩs qui bibit ex aqua hac, ſitier iterũ: qui autẽ biberit ex aqua quam ego dabo ei, non ſitiet in gternum. ſed aqua quã ego dabo fiet, et in eo fons aquę ſalientis in uitam æternã. Dicit ad eum mulier: Dñe, da mihi hãc aquam, ut non ſitiam, neq; ueniam huc haurire. Di- xit ei Ieſus: Vade, uoca uirum tuum,& ueni huc. Reſpondit mulier,& dixit: N habeo uirũ. Dicit ei Ieſus, bene dixiſti: Quia non habeo uirum, quinq; enim ui- ros habuiſti,& nunc quem habes, nõ eſt tuꝰ uirũ hoc uere dixiſti. Dicit ei mulier, Domine, uideo quia propheta es tu. Pa- tres noſtri in monte hoc adorauerunt,& uos dicitis, quia Ieroſolymis eſt locus, Deut-:a.2 ubi adorare oportet. Dicit ei Ieſus: Mu- 4. Re.:7·I lier, crede milu, quia Tueniet Jhora, quan do neq; in monte hoc, neq́; in leroſoly uenit mis adorabitis patrem. Vos adoratis q́c neſcitis, nos adoramus quod ſcimus, quia ſalus ex Iudæ is eſt. Sed uenit hora,& nunc eſt, quando ueri adoratores adora- bunt patrem in ſpiritu& ueritate. Nam & pater tales quærit, qui adorant eum. D Spiritus eſt deus,& eos qui adorant eũ, 2. Cor. 3. d in ſpiritu& ueritate oportet adorare. Di cit ei mulier: Scio quia Meßsias uenit, q dicitur Chriſtus. Cum ergo uenerit, ilie nobis annunciabit omma. Dicit ei Ieſus: Ego ſum qui loquor tecum.Et continuo uenerunt diſcipuli eius,& mirabantur quia cum muliereloquebat᷑, nemo tamen dixit: Quuid quęris, aut quid loqueris cn eaReliquit ergo hydriam ſuam mulier, & abijt in ciuitatẽ,& dicit ilns homim- bus: C E Mat. 10. d Lucę 9, a Mat.: 3.g Mar. 5. a Lu. 4. b Mat.4. b Mar. 1. b Lu. 4. C Suñ.a. a. b G EFuangelium bus: Venite& uidete hominè qui dixxit mihi omma quęcunq; feci, nunquid ipſe eſt Chriſtus: Exierunt ergo de ciuitate, & ueniebant ad eum. Interea rogabant eum diſcipulidicentes: Rabhi manduca. Ulle autem dixit eis: Ego cibum habeo manducare, quem uos neſcitis. Dicebant ergo diſcipuii ad inuicem: Nunquid ali- quis attulit eimanqucare: Dici eis leſus: Meus cibus eit, ut faciam uoluntatè eius qui miſit me, ut perficiã opus eius. Nõne uos dicitis, quod adhuc quatuor menſes ſunt,& meſsis uenit: Ecce dico uobis, le uate oculos ueſtros,& uide e regiones, quia albę ſunt iam ad meſſem. Et qui me tit, mercedẽ accipit,& congregat fructũ in uitam æternã, ut& qui ſemtnat, ſimul gaudeat& qui metit: in hoc em̃ eſt y bã uerum, quia alius eſt qui ſeminat,& alius eſt qui metit. Ego miſi uos metere quod uos non laboraſtis: al:j laborauerunt,& uos in labores eorum introiſtis · x ciui- tate autẽ il a multi crediderunt in eum Sa maritanorũ, propter uerbum mulieris te- ſtimonium perhibentis: Quia dixit mihi omnia quęcũqʒ feci.Cum ueniſſent ergo ad illũ Samarxitani, rogauerunt eum ut ibi maneret. Et manſit ibi duos dies.· Et mul to plures crediderunt in eum propter ſer- monem eius. Et multeri dicebant: Quia nõ propter tuam loquelam credimus, ipſi em̃ audiuimus,& ſcimus quia hic eſt ue- rè Saluator mundi. Poſt duos autem dies exijt inde,& abijt in Galilæ am. Ipſe em̃ Ieiusſj teſtimonium perhibuit qua Pro- pheta in ſua patria honorẽ nõ haber. Cũ ergo ueniſſet in Galilęam, Ij excepetunt eum Galtięi, cum omnia uidiſſent quę fe cerat leroſolymis in die feſto,& ipſi em̃ uenerant ad diem feſtum. Venit ergo ite rum in Cana Galilęæ, ubi fecit lſaquã ui- num. Et erat quidam regulus, cuius filius infirmabat᷑ Capharnaum. Hic cum audiſ- ſet quia leſus adueniret à Iudęa in Gali lgam, abijt ad eum,& rogabat eum ut de ſcenderet& ſanaret flliũ eius, incipiebat euim mori. Dixit ergo Ieſus ad eũ: Niſi ſigna& prodigia uideritis, non creditis. Dixit ad eum regulus:Dñe, deſcende pri uſquã moriat᷑ filius meus. Diacit ei Ieſus: Vade, fllius tuus uiuit. Credidit homo fer moni quem dixit Ieſus,,& ibat. lam autẽ co deſcendente, ſerui occurrerunt ei,& nunciauerunt dicentes, quia fllius eius ui geret, ueret. Interrogabat ergo horam ab eisin qua melius habuerit.& dixerũt ei: Quia heri hora ſeptima reliquit eum febris. Co gnouit ergo pater quia illa hora erat, in qua dixit ei lelus: Filius tuus umuit:& cre didit ipſe& domus eius tota. Hoc iteꝶ ſecundum ſignum fecit lefus, cum uen- ſet a 1udęa in Galilgam. ¶ Canat leſus apud probaticam pi ſimam.(ap. V. P Oſt hęc eratiſdies feſtus ludæotum, l & aſcendit leius Ieroſolyma. Eſtaũt Leu.3.e Ieroſo ymis r in probaiica, p.ſcia quæ Deu. 20. c cognominatur Hebraicè, † Beth- eſca,] uper quinq; porticus habens. In his ncebat ak. Beth⸗ muituudo magna languentum, cçcorũ, zeda claudorũ, aridorum, expectantium aquæ motum. Angelus autẽ dñide cendebat ſe cundum tempus in piſcinã,& mouebat aqua:& qin prior deſcendiſſet in puciã poſt motionem aquæ, ſanus fiehat a qua- cunq; detinebat infirmitate. Erat autem quidã homo ibt, trigmta& octo annos nabens in infirmitate ſua. Hunc cum ui- diſſet Ieſus iacentẽ,& cognouiſiet quia iam multum tempus haberet, dicit et: Vis ſanus fleri: Reſpondit ei languidus:Dñie, B nominẽ non habeo ut cum turbata fuerit aqua, mittat me in piſcinam, dum uemo enim ego⸗alius ante me deſcendit. Dicit ei Icſus: Surge, tolle grabatum tuũ& am bula. Et ſtatin ſanus tactus eſt homo ſlie, & ſuſtulit grabatũ ſuum,& ambulabat- Erat aũt Sabbathũ in die illo. Dicebant ergo ludęi illi qui ſanatus fuerat: Sabba- thum eſi, nõ licet tibi tollere grabatum lere.i7.& tuum. Reiponqdit eis: Qui me ſanã fęcit/ ilie miht dixn: Tolle grabatũ tuũ& am- bula. Interrogauerũt ergo eum: Quis eſt ille homo qui dixit ribi: Tolie grabatum tuum& ambula: Is autẽ qui ſanus fuerat effectus, neſciebat quis eſſet. Ieſus em̃ de cunauit à turba cõſtituta in loco. Poſtea inuenit eum leſus in templo,& dixit iili C Rcce ſanus facdus es iam noli peccate, ne deterius tibi aliquid contingat. Abijt ilje nomo,& nũciauit ludęis quia leſus eſſet qui fecit eum ſanum · Propterea perſeque bantur ludęi leſum, quia hęc faciebai in Sabbatho· leſus autẽ reſpondit eis: Pater meus uiq; modo operat᷑,& ego operor- Propterea ergo magis quęrebãt eum lu⸗ dæi interficere, quia non ſolum ſoluebat a 5 itẽ ſuum dicebat deũ Sabhathũ, ſed et patt gqualem aulleaeic d’drxiteb wapotettkſ cood aiceru 4 ̃illelecen it Per eñ vrontrat eich iemon rabite gicut emm Patt atſic et Flluu pater iuch ilcã dedit li lum Gcut hch orica Fiſ mikt ilä. A quiuerbumm mſtme hahe wonuenit; K Anen, amen Trunc eſt,g flij dei:& a dater labelu lio haberet nuĩ deilt eit lomints eſtz. nit horz in qo ſun aadient! doui bona ſe mrqui ueron nem iudtciſ. hacere quicqſ iidietum ma douoluntatän niltme. S neiplo teſtin iſatalis ette meetſcio qu qhodperbibe ſdannä,& tg Ngoauiind; oſedhec dic leematdeſ badhoräet rn mbeo teſ rneñ que dipaopeng müien de daimidt ne nn Uhatken 9. 1 legſped dtahernin tile ui don muass qit end haden eio 1 12 K 4 8 d Aachag auau dM. dalsich *. Sſecila en* n an. 7 1 un Doa e An 13 t 4 lerolo n 1a bleruah d 4* dcbala e enoc, 3 far t Rahit ne enu 1 c mu 1Erapuena ted — d= nexgin Douam„ pich „ uscü d R b en eſcenält fatud H3 uat n d Ka mnh Kmi cugmit nden 1 nelu her V Wlalg 2„Aeam amma ae ehdan metg e iiterme hemn toutann agkſimma umeg Malcemedin. ulcis Wlegadaai dua Bt. a uushäuc &lut e iluun Au Imad elaünndhekuu ud 2 11 umin thun et S rttbitrlaan um. H e eis(ri Uemdt r w legräib 78 4 a Rari en Gimmi ernd A icnil ond, tluchs auitci emm ha 1 dun'c b Sddaf e uüran neus u peldl lehid e gs, triu 12— E ta. d at.z. d u.c ſecundum lIoannem. 438 ęqualẽ ſe faciens deo Reſpondit itaq; Ie ſus& dixit eis: Amen amen dico uobis, non poteſt Filius a ſe facere quicq́;, niſi hus nõ accipio. Sed cognoui uos quia d perhibent de me,& non uultis uenire ad ma ut uitã habeatis. Claritatẽ ab homini 1 quod uiderit Patrem facientẽ: quęcunq́; lectionẽ dei nõ habetis in uobis. Egoue em̃ ille fecerit, hęc& Filius ſimiliter fa⸗- ni in nomine patris mei,& nõ accepiſtis cit. Pater em̃ diligit Filiũ,& omnia de⸗ me:ſi alius uenerit in nomine ſuo, illũ ac- D monſtrat ei quę ipſefacit,& maiora his cipietis. Quomodo uos poteſtis credere, demonſtrabit eiopera, ut uos miremini. qui gloriã abinuicẽ accipitis,& gloriam Sicut em̃ Pater ſuicitat mortuos& uiuifi quę a ſolo deo eſt. nõ quęritis: Nolite pu ¹: Cor. 4 ½ cat, ſic et Filius quos uuit uiuificat- Neq́; tare quia ego accuſaturus ſum uos apud em̃ Pater iudicat quenquã, ſed omne iu, Patrẽ: eſt qui accuſat uos, Meyſes in quo diciũ dedit Filio, ut om̃es honorificẽt Fi uos ſperatis. Si em̃ crederetis Moyſi. cre lium, ſicut honorificãt Patrẽ. Qui nõ ho- deretis forſitan& mihi, de me emm ſille Gen.;3⸗ e. 2. d. norificat Filtũ, nõ honorificat Patrẽ, qui ſcripſit. Si autẽ illius literis non creditis,& 45.b miſit iliũ. Amen, amen dico uobis, qua quomodo uerbis meis credetist. qui uerbum meum audit,& credit ei qui C Chriſtus corpus& ammam miſit me, habet uitã æternã,& in iudiciũ cibat. Cap. VI. non uenit, ſed tranſiet a morte in uitam. Amen, amen dico uobis quia uenit hora, leæ, quod eſt Tiberiadis, et ſequebar & nunc eſt, quando mortui audient uocẽ eũ multitudo magna, quia uidebãt ſigna fllij dei:& qui audierint, uiuẽt. Sicut emm qus faciebat ſuper his qui infirmabãtur. Pater habet uitã in ſemetipſo, ſic dedit& Subijt ergo in montẽ leſus,& ibi tede- Filio habere uitam in ſemetipſo,& pote bat cũ diſcipulis ſuis. Erat autẽ proximũ ſtatẽ dedit ei iudicium facere, quia Filius Paſcha, dies feſtus ludęorũ. Cumſuble- hominis eſt. Nolite mirari hoc, quia ue- uaſſet ergo oculos Ieſus,& uidiſſet quia nit hora in qua omnes qui in monumttis multitudo maxima uenit ad eum, dicit ad ſunt, audient uocem filij dei,& procedẽt Philippũ: Vnde ememus panes, ut man⸗ qui bona fecerunt, in reſurrectionem ui ducent hi: Hoc aũt dicebat tentans eum, tæœ: qui uero mala egerunt, in reſurrectio- ipſe enim ſciebat quid eſſet facturus. Re- uem iudicij · Non poſſum ego à meipſo ſpondit Pphilippus:Ducentorã denariorũ ſacere quicquam. Sicut audio, iudico,& panes non ſufficiunt eis ut unuſquiſq; mo iudictum meum iuſtum eſt: quia nõ quæ/ dicum accipiat. Diæit ei unus ex diſci⸗ ro uoluntatẽ meam, ſed uoluntatẽ ei“ qui pulis eius, Andreas, frater Simonis pe- miſit me. Si ego teſtimoniũ perhibeo de tri? Eſt puer unus unus hic qui habet meipſo, teſtimoniũ meum nonæ quinque panes hordeaceos,& duos pi- At alius eſt qui teſtimoniũ perhibet de ſces, ſed hec quid ſunt inter tantos: Dicit P Oſt hæc abijt leſus trans mare Gali- A Deut. 19. a Mart-⸗4.5 Mar. 6. d u. 5.b L e. 23. a De. 6.3 me, et ſcio quia uerum eſt teſtimomũ eius ergo leſus: Facite homines discumbere. B quod perhibet de me. Vos miſiſtis ad Erat autem fœnum multum in loco. Diſ- loannẽ᷑,& teſtimoniũ perhibuit uerita i. cubuerunt ergo uiri, numero quaſi quin Ego autẽ nõ ab homine teſtimon:ũ acci que millia. Accepit ergo Ieſus panes,& pio, ſed hęc dico ut uos ſalui ſitis. Ille erat cum gratias egiſſet, diſtribuit diſcum- F' lucerna ardens& lucẽs. Vos autẽ uolut, bentibus: ſimiliter& ex piſcibus quan- ſtis ad horã exultare in luce eius. Ego au tume uolebat,) Vt autem impleti ſunt. di uolebast⸗ tem habeo teſtimoniũ maius Ioanne. O/ xit diſcipulis ſuis: Colligite quæ ſupera- pera eñ̃ quę dedit mihi Pater ut perficiã uerunt fragmenta, neipereant. Collegerũt ea, ipſa opera quæ ego facio, teſtimoniũ ergo, et impleuerunt duodecim cophinos pernibent de me, quna Pater miſit me,& fragmentorum ex quinq; panibus hor- 3,d. qui miſit me pater, ſipſe teſtimoniũ per⸗ deaceis& duobus piſcibus, quæ ſuper- 7. a hibuit de me, neq; uocẽ eius unquã audi, fuerunt his qui manducauerant. Illi ergo H 4.h ſtis. neq; ſpeciẽ etus uidiſtis,& uerbum homines cum uidiſſent quod fecerat ſi- nõ habetisin uobis manens, quia quẽ mi gnum, dicebant: Quia hic eſt uere Pro- ſit ille,huic uos non creditis · Scrutamini pheta qui uenturus eſt iu mundum. Ieſus Kriptnas, quia uos putatis in ipſis uttam ergo cum cognouiſſet, quia uenturi eſ- em habere,& ille ſunt quę teſtimoniũ ſent ut rapexent eum, n facerent eum⸗ Perhi Feg ems Euangelium Mat. 4.e regt. fugit iters in montè ipſe ſolus. Vt eſt em̃ uoluntas elus qui miſit me Patr, os Narci s. f aurẽ ſero facdũ eſt, deſcenderunt diſcipuli ut omne quod dedit mihſ, non perdã ex leene d eius ad mare. Et cum aſcẽdiſſent naum, eo. ſed reſuſcitem illud in nouiſsimo die. ſnue nenerũt trans mare in Capharnaũ,& te- Hæc eſt em̃ uoluntas patris mei qui miſit hana nebre iam factę erant,& non uenerat ad me⸗ ut omnis qui uidet ſiliũ,& credit in Da uhs „ad eos leſus ·Mare autem uento magno eum habeat uitã cternã,& ego reſuſcita- 3 üne 8 * flante, exurgebat. Cum remigaſſent ergo bo eum in nouiſsimo die. Murmurabant a un quaſi ſtadi⁊ uigintiquinq; aut triginta, ergo ludęi de illo, ꝗa dmxiſſet: Ego ſum— 8 8 uident Ieſum ambulantẽ ſupra mare,& panis umuus, qui de cœlo deſcendi,& di/ Bidlcch proximũ naui fieri,& timuerunt. Ille aũt cebant: Nonne hic eſt ſHlius loſeph, cu- nopdele dicit eis: Rgo ſum, nolite timere. Volue ius nos nouimus patrẽ& matrè Quomo Mat. 23 b dne,unn runt ergo accipere eum in nauim,& ſta- do ergo dicit hic. Quia de cœllo deſcen- 3 kern tim nauis fuit adtertãin quã ibãt. Altera di: Reſpõ dit ergo leſis,& dixit eis: No uebhi die, turba que ſtabae trans mare uidit ꝗa lite murmurare inuicè᷑, nemo poteſi ueni⸗ ld3’ uns nauscula alia nõ eratibi niſi una,& quta re ad me, niſi Pater qui milit me, traxerit tümon be nõ introiſſet cũ diſcipulis ſuis leſus in na, eũ,& ego reſuſcitabo eum in nouiſsimo Ardein uim, ſed ſoli diſcipuli eius abijſſent, aliæ die. Eſtſcriptã in prophetis: i Et erunt Eſa. 491% menn uero fuperuenerunt naues à Iyberiade omnes docibiles dei. Oanis qut audiuit Neſpödte cum gratias juxta locũ ubi man ducauerãt panẽ᷑, Tgra à patre,& didicit, uenit ad me: non quia lecim eleg Egület dös, tias agentes deo. Cum ergo uidiſſet tur⸗ Patrẽ uidit quiſquã. niſi is qui eſt à deo, Mat. in. it: Hicet ba quia leſus non eſſet ibi,neqʒ diſcipuli hic uidit Patrẽè · Amen, amen dico uobis, arole;h eius aſcenderũt in nauiculas,& uenerãt qui credit in me, habat uitã&tern. Ego ltun Capharnaũ quærtentes Ieſum.Et cũ inue ſum panis uitę. Patres ueſtri ſmanduca⸗ Ex. 14.,3 CCbaſt niſſent eũ trans mare, dixerũt ei: Rabbi, uerunt manna in deſerto,& mortui ſunt. ¹ quando huc ueniſti: Reſpondit eis leſus. Hic eſt panis de coœelo deſcẽdens, ut ſi ꝗs DOlte Amen. amen dico uobis, quaeritis me, nõ ex ipſo manducauerit, non moriai. Ego 1 Galte quia uidiſtis ſigna, ſed, quia manducaſtis ſum panis uiuus, qui de coœrlo deſcend. Si bulnte, qo ex panibus,& ſaturati eſtis. Operamini quis manducauerit ex hoc pane, umuet in ceke⸗Btat non cibum qui perit. ſed qui permanet in cternũ:&e panis quẽ ego dabo, caro mea A 3 Tcen Saß vitam eterna, quem Filius hominis dabit eſt pro mundi ua. L. ſigabant ergo lu nie e Mat.;. uobis. hunc em Paterſiſignauit deus. Di. dęr adinuicem, dicktes: Quomodo potelt derhe d „,2 rerunrergo ad eum: Quid faciemus, ut mc nobis carnem ſuam qare ad mandu- 1 aeis. operemur opera dei: Reipondit leſus,& candũ: Dixit ergo eis leſus: Amen dico dlt,et qug qixit eis: Hoc eſt opus dei, ut credatis in uobis, miſn manducaueritis carnè ilij ho c. mamfef eum quem miſit ille. Dixerunt ergo ei: minis,& biberuis eius ſanguinè, non ha- tntes iis Quod ergotufacis ſignum ut uideamus, bebitis uitam in uobis. Qui manducat es leſt Ia dredamus fibi: quid operaris: Patres meam carnem,& bibit meum ſanguinẽ, u aitueſn noſtri manducauerunt manna in deſerto, habet utam ętetnam,& ego reſulcitabo Dmndus od *. Ioan.. d ſicut ſcriptũ eſt: ſ Panem de cœlo dedit eum in nouißimo die. Caro enumn mea, 1.CO.13. Sgoteſtme Exo. 16. c eis mãducare. Dræcit ergo eis leſus: Amẽ, uerè eſt cibus,& ſanguis meꝰ, uerè eſt po cherdeus unh amen dico uobis, nõ Moſes dedit uobis tus: qui manducat meam carnẽ,& bibit a den etum, Sunle 729,6 anem de cœlo, ſed Pater meus dat uobis meum languinem in me manet.& egom un daſg Eeze panem de cœlo uerũ · Panis em̃ ruerus] illo. Sicut miſit me uiuenꝰ Pater,& ego nondhm img 24.C eſt qui de coœlo de cendit,& dat uitam uiuo propter patrẽ:& quimanducat mes plemultig ei mundo. Dixerũt ergo ad eum: Dñe, ſem⸗& ipſe uuet proptet me- Hic eſt pan:s beritteret per da nobis panẽ hunc. Dixit aũt eis le qui de cœlo deſcendit. Non ſicut mandu däfelt, nan ſus: Ego ſum panis uitę, qui uenit ad me, cauerunt patres ueſtri manna,& mortui cato ludeie non eſuriet:& qui credit in me, nõ ſitiet ſunt. Qui manducat hunc panẽ, uiuet in lode Aieti anquam. Xin æternum.] Sed dixi uobis, quia& ęternum · Hęc duxit in ſynagoga docens multas ert g creditis. uidiſtis me& non+ credidiſtis. Omne in Capharnaum. Multi ergo audientes eebant(n E quod datmihi pater, ad me ueniet:& eũ ex diſcipulis eius dixerunt: Dutus eſt hic dneNon ſa qui uenit ad me, nõ eijciã foras, quia de- ſermo,& quis poteſt eum audire: Sciens neapaläbeh ſcendi de cœlo. nõ ut faciam uoluntatem autem Ieſus apud ſemetipſum quia mut- llednn. meã, ſcd uoluntatẽ eius qui miſit me Hęc murarent de hoc diſcipuli eius dixit eſs:(aar eiri 2 eſt Hos eiadaang 5 d omn n, 1 bo led 2 un 1 Hoe ues ſcundaligat⸗S1 ergo uideritis fi- cct 3 ruita lã hoĩs aſcendentèſj ubi erat prius: Spũs u1 ne n⸗* am Ba. · b eſt qut uiu ſicat, caro nõ,ꝓdeſt quicquã: d em 2 2 uti uerba que ego locutꝰ ſum uobis. Spũs 3 d doem de lute uita ſunt. Sed ſiunt quidã ex uobis qui nõ andl e amthi. credunt. Sciebat em̃ ah initio Ielus qui à pns 7. una a eſſent& credẽtes, et ꝗs traditur eſſet eũ. odm dortte Et dicebat: Propterea dixi uobis ꝗa ne- de isna e flicä, mo põt uentre ad me, niſi luerit ei datũ a ba mnite A Patre meo. Ex hoc multi diſcipulorũ ei- 4 dane ir dei n n 1pen H it uenat 7. Pmiſ g a gaäſüt M Amaa 7 à Nig a zenbeti at ſng am anse. d uer en(eunhi 6. Hcg wmntcadiin 35 R p cuxerlen is ſung a 2 picem ni qust a ernen, in gperg I qui ee di eRpe s nn. Lin 2 4 Mm Acherlg u A aum uma & c exgocültn n uobi** ucauane en mind e russ eusd 8, bebt an in uobs. u nen K.m,& bhir d, lbe un dme 3443 4 66G GGat ht eum A mo die ed ehs 3, veri d lugun 2s us: n lucumenen às me en weminn 41 fo. Waritmedhate m u ede Ke „ K we propeinn gi klcnüte 6, cus esuxſtiam a lat murnim, L Cu. jäxünſa d u 5 rum Nluich 1 aAd n cis dxemg „ rng Söpolekem, us abierũt retro, et iã non cũ illo ambula- bant. Dixit ergo leſus ad duodecim, nũ- ga& uos uultis abire: Rñdit ergo ei Il. u6. e Simon Petrus: Oñe ad quẽ ibimus, uerba uitæ ęternæ habes:& nos credimus,& cognonimꝰ quia tu es Chriſtus ſilius dei. Reſpõd.t ei Ieſus: Nonne ego uos duo decim elegi,& ex uobis unus diabolus eſt: Dicebat autem de luda Simonts Iſ⸗ cariote, hic enim erat traditurus eumn cũ eſſet unus ex duodecim. ¶ Chriſtus in die feſis expoſtulat cuni Iudæis. Cap. VII. POR hec autem ambulabat Ieſus in A Galitęã, non em̃ uolebat in ludęã am bulare, quia quęrebant eũ ludæi interfi- cere. Erat aũt ĩ proximo dies feſtus ludę laaz.f ꝗrũ ſi Scenopegta. Dixerunt autẽ ad eũ frattes eius. Tranſi hinc, et uade in lIudę- am, ut& diſcipułi tui uideant opera tua quę facis. Nemo quippe in occulto quid facit, et quęritipſe in palam eſſe: ſi hęc fa cis, manifeſta teipſum mundo. Neq; em̃ fratres eius credebãt in eum. Dicit ergo eis leſus: Tempus meũ nondã aduenit, tẽ pus añt ueſtrũ ſemper eſt paratũ. Nõ põi B mundus odiſſe uos, me autem odit: quia ego teſtimonium perhibeo de illo quod opera eius mala ſunt. Vos aſcendite ad diem feſtum hunc, ego enime nõ aſcen dã) ad diẽ feſtũ iſtum: quia meũ tempus nondum impletũ eſt. Hæc cum dixiſſet, ipſe manſit in Galilęa. Vt autem aſcen- derũt fratres eius, tunc et ĩpſe aſcendit ad nondum Kendam diẽ feſtã, non maniteſte, ſed quaſi in oc- culto. Iudeęi ergo quę rebant, eũ in die fe- ſto,& dicebãt: Vbi eſt ille: Et murmur multus erat in turba de eo. Quidam emm dicebant. Quia bonus eſt. Alij aũt dice- bant. Non, ſed ſeducit turbas. Nemo ra- men palã loqbatur de illo, propter metũ Iudęorum. Iam autem die feſto mediante aſcendit leſus in templum,& docebat. Etmixabantux Iadæi dicẽtes. Quõ hic 1 laaa C fecundum loannem. 3 literas ſcit, cum gon didicerit: Reſpondie eis leſus, et dixit. Mea dodtrina non eſt mea, ſed eius qui miſit me. Siquis uolue- rit uoluntatẽ eiusfacere, cognoſcet de do ctrina, utrũ ex deo ſit, an ego àm eipſo lo quar. Qui à ſemetipſo loquitur, gloriam Proprtiam quęrit, qui autẽ quęrit glorlam eius qui miſit eum, hic uerarx eſt,& iniu- ſtitia in illo non eſt. Nõne Moyſes ij de- dit uobis legem,& nemo ex uobis facit legem: Qutdme quæritis interficere: Reſpondut turba, et dixit: Dæmontũ ha- Sup. 5. c bes, quis te quęrit interficere: Reſpondit leſus,& dixit eis, Vnũ opus feci,& oẽs, iramini propterea. Moyſes ſidedit uo- Leu. 125,8 bis circũciſionem, nõ quia ex Moyſe?, 7. 5 ſex exſj patribus, et in ſabbatho circũci- ditis hoĩem. Si circũciſionem accipit ho mo inſabbatho, ut nõ ſoluat᷑ lex Moyſt mili cur Idignamini gꝗa totũ hoĩem ſanũ feci in ſabbatho:nolite iudicare ſecundũ faciẽ, ſed iuſtũ iudiciũ iudicate. Dicebãt ergo qdã ex Ieroſolymis, Nõne hic eſt què quęrunt interficere: Ecce, palam lo- quitur, et nihil ei dicunt. Nunquid uere cognouerũt principes quia hic eſt Chri- ſtus: Sed hunc ſcimus unde ſit, Chriſtus autem cum uenerit, nemo ſcit unde ſit. Clamab at ergo leſus in templo docens⸗ & dicens. Et me ſcitis,& unde ſim ſcitis⸗ & à meipio nõ uen:, ſed eſt uerus qui mi ſit me, quem uos neſcitis: E o ſcio eum, & ſi dixero quia neſcio eum, ero ſimilis uobis mendav: ied ſcio eum, quia ab ipſo ſum,& ipſe me miſit. Quærebant ergo eum apprehendere,& nemomiſit in Mũ E manus, quia nondum uenerat hora eius- Deturba autem multi crediderunt in eũ, & dicebant. Chriſtus cum uenerit mm- quid plura ſigna faciet quã quę hic facit: Audierunt Phariſæiturham murmuran- tem de illo hæc,& miſerunt principes æ facerde teia & Phariſæi miniſtros ut apprehẽderent Ieſum. Dixit ergo eis leſus. Adhuc mo- dicum tempus uobiſcum ſum, et uado ad eũ qui memiſit· Queretis me, etnon in uemietis:& ubi ego ſum, uos nonpoteiti uenire. Dixeruntergo ludæi ad ſemeti- plos. Quo hiciturꝰ 14,3 nõ inueniem: eum: nunquid indiſperſionẽ Gentiũ iĩtu- rus eſt,& docturus Gẽtes? Quis eſt hie ſermo quẽ dixit. Queretis me,& nõinue nietis,& ubiſum ego, uos nõpoteſtis ne Le* nite: Iunouiſimo autem dieh magnohle.3 EX.24. 4 Des 16 —ͤͤ Euangelſum Kiuieatis ſtabat Teſus,& clamabat dicẽs: ribus,& remanſitſolus Ieſus,&& mulier in Siquis ſitit, ueniat ad me,& bibat. Qui medio ſtans. Erigens autè ſe leſus, dtxit Deu.«8. c credtt in me, Ii ſicut dicit ſcriptura: fluÜ⸗ ei: Mulier ubi ſunt qui te accuſabantne- „d. Ich.2-g mina de uentre eius fluent acuæ uiuæx. mote condẽnauit Quę dixit:Nemo dñe. B Act:z. c( Hos autt᷑ dixit de Spiritu quẽ᷑ acceptu- Dixit autẽ ei leſus, Nec egote condem 1.10 a. B ri erant credentes in eum. nondũ em̃ erat nabo: Vade& iam ampliius noli pecca- ſanctus, Spũs x datus:)ꝗa leſus nõ dãx erat) glo-⸗ re · Iterũ ergo locutus eſt eis Ieſus, dicẽs: (Sub. datus rinicaty.) Ex illa ergo turba cũ audiſent Ego ſum lux mundi:qui ſequitur me, nõ apoſtolis hos ſermones eias dicebant: hic eſt uere ambulat in tenebris, ſed habebit lumen kuerat propheta. Alij dicebãt: Hic eſt Chriſtus. uitę. Dixerunt ergo ei Phariſei, Tude Mich. 5 · a Quidam autẽ dicebãt: Nunꝗd a Galilga teipſo teſtimoniã perhibes, teſtimonium Mat..a uemt Chriſtus: Nonne i ſcriptura dicit tuũ non eſt uerũ. Reſpondit leſus,& di- quia ex ſemine Dauid,& de Bethlehem Xitt eis, Etſi ego teſtimoniũ perhibed de caſtello ubi erat Dauid, uenit Chriſtus: meipſo, uerũ eſt teſtimoniũ meum, quia D ſſenſio itaq; faca eſt in turba, propter ſcio unde ueni,& quo uado, uos aũt ne- G eum. Quidã autẽ ex ipſis uolebãt appre/ ſcitis unde uenio, aut quo uado. Vos ſe- hendere cũ: ſed nemo miſit ſuꝑ eum ma: cundum carnẽ iudicatis, ego non iudico nus. Venerunt ergo miniſtri ad põtifices quenquam,& ſi iudico ego, iudiciã meũ & Phariſæos: Bt dixerũt eis illi: Quare uerum eſt, quia ſolus nonlum ſed ego,& Der. b non adduxiſtis illum: Reſpõderunt mi⸗ qui miſit me, Pater. Et in lege ueſtra ſcri- niſtri. Nunquam ſic locntus eſt homo.ſi⸗ ptũ eſt, quia duorũ hominũ teſtimon ũ cut hic loquiturRñderunt ergo eis Pha- uerũ eſt.E go ſum qui teſtimonium perhi riſæi: Nunquid& uos ſeducdi eſtis: nun/ beo de meipſo,& teſtimontum perhibet quid ex principibus aliquis credidit in de me qui miſit me, Pater. Dicebant er- 4 eum, aut ex Phariſæis: ſed turba hæc q́ go ei, Vbi eſtpater tuus: Reſpondit Ieſus nonnouit legem, maledicti ſunt. Diæxit Neq́; meſſcitis, neq; Patrẽ meũ, ſi me ſci Nicodemus ad eos,(ille qui uenit ad retis, forſitan& patrẽ meũ ſciretis. Hęc eum nocte, qui unus erat ex ipſis,) Nun- uerba locutus eſt 1eſus in gazophylacio, ꝗd lex ña iudicat hoĩem, niſi prius au/ docens in tẽplo,& nemo apprenendit eũ d erit ab ipſo,& cognouerit quid faci- quia necdũ uenerat hora elus, Dixit er De 17. b 15·d at? Rñderunt, et dix erũt ei: Nungꝗd et tu go iterã eis leſus, Egouado,& qugretis Galięus es Scrutare ſcripturas,& uide me, et in peccato ueſtro moriemini. Quo quia à Galilęa prophieta non ſurrexit. Et ego uado, uos non poteſtis uenire. Dice/ reuerſi ſunt unuſquiſq; in domum ſuam. bant ergo Iudeęi, Nunquid interliciet ſe⸗ CChriſtus lux mundi adulteræg- metipſum, qui dicit, Quo ego uado, uos 4 noſcit. Cap. FIII. 1 IElus autem perrexit in Montem oliue*deorſum eſtis: ego de ſupernis ſum. vos ti: et diluculo iterum uenit in templum: de mundo hoc eſtis, ego non ſum de hoc et omnis populus uenit ad eum, et ſedens mundo. Dixi ergo uobis quia moriemi- docebat ecs. Adducunt autem Scribæ, et ni in peccatis ueſtris, ſtenim non credtde Phariſgi mulierẽ in adulterio deprehen/ ritis quia egoſum; moriemini in pecca- ſam, et ſtatuerũt, eam in medio, et dixe⸗ to ueſtro. Dicebant ergo ei, Tu quis es rũt ei: Magiſter, hęc mulier modo depre Dixit eis Ieſus, Prĩcipiã qui& loquc a henſa eſt in adulterio. In legẽ aũt Moy uobis. Multa habeo de uobis. loqui el m ſes mandauit nobis huiuſmodi lapidare: dicare, ſed qui me miſit, uerax eſt,& ego Tu ergo ꝗd dicis: Hoc aũt dicebant tẽ- quæ audiui ab eo, hęec loquor in mondo. tantes eũ: ut poſſent accuſare. Ieſus autẽ Et non cognouerunt quia pa inclinans ſe deorſum, digito ſcribebat in dicebat deum. Dixit ergo eis terrã. Cũ ergo perſeuerarẽt interrogan⸗ exaltaueritis filium hominis, tunc cogno Sup. 3. a Leu. a0⸗ eul. 37. b.. 2—.. 2 71 io ni- D tes: x erexit ſe,& dixit eis: Qui ſine ſcetis quia ego ſum,& à meipſo facioni D peccato eſt ueſtrũ, primus in ilſã lapidẽ hil, ſed ſicut docuit me Pater heceune liquit me mittat. Et iterum ſe inclinans ſcribebat& qui miſit, mecũ eſt.& non teliq acita ſunt ei, facio terta in terram:) Audientes autem hæc, unus ſolum, quia ego quę p poſt unum exibant, incipientes à ſenio- ſemper. Hęc illoloquente muli cresi Ubus, 18. non poteſtis uenire: Et dicebat eis, Vos de & loquor quis patrem Feius eis leſus, Cum Rom.3.2 antin en qu ceedic ntis inſer eritis et c lberabit brahæſum quam: qu „,dbü, qulal Jekpecca moin ete ternum. 8 n lben eſtis:led momeus vidi apu ciſtis apu ſponden Abrahan brahæ ef autem q qui uerit audiui à Vos ſaci itaque ei mus nati Dixit ei ſet 1 dilig deo proc d ueni, 1 meam ne d andite ſe diabolo⸗ pultis fac dueria 1 ua proptijsl cin Eg dlt ii mih de peccat eazctedltisn deiaudit. exdeo na aRerdte maritanue podit le honorisc nſtis me weiet cduohis ni mora ago emonid proph d de 18 3 und Tuma * Wadh. Stulge en 4l⸗ nae, 1 nümiii d müel e quicher kic u deodeſ d etrlnan n n dene rm te pqnl Pe e mrmeh u Net m eghuir 1 maiß ae punivit n andal un lelshſe u, Gxen enenagei 2, onn ünthonn. u Hueg e, Sgoute de ne tti leldnn 8n egous a npotche a. banet A(Nunquiri nerpi.= icit, Wgr nnpd e Rüte Rtült ie Kiec ee vego delhe a md ſtis egot 3 undt E A(tgoudö a ning n sſeine 7 u5 Z mm d wuet nnr et ee Doct e I Pricpini i ndie Ma beodeu Aans e lneminm, 5 gr r itcun 4 Maa Se,enmtm, B des ten e „ au tn imtan Rom. 6e 3Pe. 2. d B 1lo.z. b ſecundum loannem. 440 eunt in eum. Dicebat ergo leſus ad eos meum ſeruauerit, non guſtabit mortẽ in qui crediderunt ei, Iudęos. Si uos manſe, æternum · Nungd tu maior es patre no- sitis in ſermone meo, uere diſcipuli mei ſtro Abrahã, qut mortuus eſt: et Prophe eritis, et cognoſcetis ueritatem, et ueritas tæ mortui ſunt. Quẽ teipſum facis: Rñdit liberabit uos. Rñderunt ei: Semen A- Ieſus: Si ego glorifico meipſum, gloria brahæ ſumus,& nemini leruiuimus un, mea nihil?. Et Pater meus qui glorificat quam: quomodotu dicis: Liberi eritis: me, quem uos dicitis qa deus noſter)?, Reſpõ dit eis leſus: Amẽ, amen dico uo-& non cognouiſtis eum, ego autem noui bis, quiall omnis ꝗ facit peccatũ, ſeruus eum. Btſi dixero quia non ſcio eum, eſt peccati. Secuus autẽ nõ manet in do⸗ ero ſimilis uobis, mendax. Sed ſcio eum, mo in ęternum: filius autem manet in æ⸗& ſermonem eius ſeruo. Abraham pa- ternum. Si ergouos filius liberauerxit, ue ter ueſter exultauit ut uideret diem meũ, re liberi eritis. Scio quia filij Abrrhæ& uidit& gauiſus eſt. Dixerunt ergo lu eſtis: ſed quęritis me interficere, quia ſer dæi ad cum: Quinquaginta annos non mo meus non capit in uobis. Ego quod dum habes,& Abraham uidiſti: Dixit uidi apud Patrem, loquor& uos quęui eis Ieſus: Amen, amen dicouobis; ante- diſtis apud patrem ueſtrum, facitis. Re- quam Abraham fleret, ego ſum. Tulerũt ſponderunt,& dixerunt ei: Pater noſter, ergo lapides ut iacerent in eũ. Ieſus autẽ Abraham eſt. Dicit eis Ieſus: Si filij A-, abſcondit ſe,& exiuit de templo. brahzæ eſtis opera Abrahæ facite. Nunc Cæco nato reſutuitur uiſus.(ap. IX. autem quæritis me interficere hominem F T prꝛæeteriens leſus uidit hoĩem cæcũ qui ueritatem uobis locutus ſum, quam a natiuitate,& interrogauerunt eum audiui à Deo. hoc Abraham non fecit. diſcipuli eius: Rabbi, quis peccauit, hic, Vos facitis opera patris ueſtri. Dixerãt aut parẽtes eius, ut cęcus naſceret᷑ Rñdit ĩtaque ei: Nos ex fornicatione non ſu⸗ Ieſus:Neqʒ; hic peccauit, neq; parẽtes ei mus nati, unum patrem habemus Deũ. us. ſedut manifeſtentur opera dei in illo. Dixit eis Ieſus: Si Deus, pater ueſter eſ- Me oportet operari opera eius qui mi- ſet, diligeretis utique me: ego enim ex ſit me, donec dies eſt:uenit nox, qñ ne- deo proceſsi.& ueni:neq; enim àA meip/ mo põt operari, quamdiu ſum in mũdo, ſo ueni, ſed ille me miſit · Quare loquelã lux ſum mũ di. Hoc cũ dixiſſet, ex puit in meam non cognoſcitis: Qua nõ poteſtis terrã,& fecit lutũ ex ſputo,& liniuit lu- audite ſermonem meum. ſſ Vos ex patre tũ ſuꝑ oculos eius,& dixit ei: Vade, la- diabolo eſtis,& deſy deria patris ueſtri ua in natatoria Siloe, qd interpretat miſ uultis facere: Ille homicida erat ab ini- ſus. Abijt ergo,& lauit,& uenit uidens. tio,& in ueritate nonſtetit, quia non eſt Itać; uicini,& qui uiderãt eum priꝰ quia ueſter 4 B ueritas in eo: cum loquitur mendaciũ, ex mẽdicus erat, dicebãt, Nõne hic eſt qui 4IO.3. b proprijsloquitur, qa mẽdax eſt,& pater ſedebat,& mendicabat: Alij dicebant. quia eius. Ego aũt ſi) uerttatẽ dico, nõ cre Quia hic eſt. Alij aũt: Nequaquã, ſed ſi- arguit ditis mihi. Quis ex uobis † arguet) me miiss eſt ei. lle uero dicebat, Quia ego de peccato: Si ueritatẽ dico, quare non ſum, Dicebãt ergo ei: Quomodo aperti 110. 4. a creditismihi? ſi Qui ex deo eſt; uerba ſunt tibi oculi: Rñdit, Ille homo ꝗ dici- dei audit· Propterea uos nõ auditis, quia tur leſus, lutumfecit, et unxit oculos me ex deo nõ eſtis. Rñderunt ꝛrgo Iudęi& os,& dixit mihi: Vade ad natatoriam dmerũt ei: Nõne benedicimꝰ nos ꝗa Sa Siloe,& laua. Etabij,& laui,& uideo. maritanus es tu, et dęmoniũ habes: Re⸗ Et dixerũt ei: Vhi eſt ille: Ait: Neſcio. ſpõdit Ieſus:E go dęmoniũ nõ habeo,ſed Adducunt eũñ ad Phariſęos ꝗ cæcus fue- nonorifico Patrẽ meum, et uos in hono⸗ rat Erat autẽ ſabbathũ qũ lutum fecit le raſtis me. Ego autẽ non quæro gloriam ſus, et aperuit oculos eius. Iterã ergo in meã:eſt g querat, et iudicet. Amẽ, am? di terrogabant eum Phariſei quõ uidiſſet. co uobis, ſiquis ſermonẽ meum ſeruaue/ Ille antẽ dixit eis, Lutum mibi poſnit ſu rit, mortẽ nõ uidebit in æternũ. Dixe, per oculos.& laui,& uideo. Dicebant .7 rũt ergo ludęi: Nunc cognouimus quia ergoex Phariſæis quidã, Non eſt hic 6 dæmonium habes. Abrahã mortuus eſt homo à deo, qui ſabbathũ non cuſtodit. & propheræ,& tu dicis, ſiquis ſermonẽ Alij autem dicebant: Quomodo poteſt meum LI3 homo ——— Fuangelium homs peccater bec figna facere: Et ſchi Dixit eis Ieſus:&i cęei eſſetis, non habe⸗ a its im exat inter eos. Dicunt ergo cæco retis peccatum: nunc uero dicitis: Quia iicnohi ſterum, Iu quid dicis de illo qui aperuit uidemus, peccatum ueſtrum manet. ucbt& DPoculos tuos: llle autem dixit: Quia pro:· ¶ Chriſtus paſtor bonus. Cap. N.„ nole pheta eſt. Non crediderunt ergo ludæi Men, amen dico uobis, qui non in 4 Uibtde de illo quia cæcus fuiſſet& uidiſſet: do- trat per Oſtiũ in ouile ouiũ. ſed aſcẽ bl etis exo necuocauerunt parentes eius qui uide⸗ dit altunde, ille fur eſt& latro, Qui aut B menm au rãt,& interrogauerunt eos, dicentes: Hic intrat per Oſtium, paſtor eſt oui. Huic eauüant eſt Hlius ueſter, quẽ uos dicitis quia cæ- Oſttarius aperit,& oues uoct eius audi- m,g Lö pe eus natus eſt: Quomodo ergo nũc uidet: unt,& ꝓprias oues uocat nominatim,& rgutsch Reſponderunt eis parentes eius,& dixe- educit eas. Rt cũ proprias oues emiſerit, aut dedu m runt: Scimus quia hic eſt ilius noſter,& ante eas uadit,& oues illũ ſequunt᷑, quia mr potelt 7a quia cęcus natus eſt:quomodo autẽ nunc ſciũt uocẽ eius. Alienũ aãt non ieqnunt᷑,[E pater uideat neſcimus, aut quis eius aꝑult ocu ſed ſugiũt ab eo: quia non nouerũt uoc? iin/ ludet, ut los, nos neſcimus: ipᷣm interrogate: ætatẽ alienorũ · Hoc prouerbiũ dixit eis leſus. Mulab habet, ipſe de ſe loquat. Hęc dixerũt pa- IIli aũt non cognouerũt quid loqueretur med, pt rẽtes eiꝰ, qm̃ timeb ãt Iudeos: iã em con- cis. Dixit eręo eis iterũ leſus: Amen, a- Rñderũ Lſpirauerãt lIudęi, ut ſiqs eũ cõfiteret eſſe men dico uobis, quia egoſum oſtiũ ouiũ. B lamu Chriſtã, extra ſynagoga fleret: Propte- Ots quotquot uenerõt, fures ſunt& la- 3 omo c rea parẽtes eiꝰ dixerũt: Quia etatẽ habet trões:ſed nõ audierũt eos oues. Ego ſum 16 leſus: ipᷣm interrogate. Vocauerũt exgo rur- oſtiũ. Per me ſi ꝗs introierit, ſaluabit᷑,& quia.E. ſum hoẽm qui ſuerat cęcus, et dix crũt ei: ingrediet᷑,& egrediei, et paſcua inueni- osadg Da gloriã Deo, nos ſcimꝰ ꝗa hic homo, et. Fur non uenit niſi ut furet,& mactet 6 ſolui ſer peccator eſt. Dixit ergo eis ille: Si pec-& perdat: ego uent ut utinã habeant,& mlitin. cator eſt, neſcio: unã ſcio, ꝗa cęcus cũ eſ⸗ abũdanti“ habebãt, Bgo ſum Paſtor bo Iſa. 40"/ mas: qu ſem, modo uideo. Dixerũt ergo illi: Quid nus. Bonus paſtor anunam ſuam dat ꝓ Ez. z4. coopa fecit tibi: quõ aperuit tibi oculos: Rñdit ouibus ſuis. Mercenarius aũt,& ꝗ nõë g.& 3 diautſ eis:Dixi uobis iã,& audiſtis: ꝗd iterum paſtor, cuius non ſunt oues ꝓptię, uidet operibu uultis audire: nũ quid et uos uultis diſci, Iupũ uenientẽ,& dimittit oues,& fugn, datis qu puli eius fleri: Maledixerũt ergo ei, et di& lupꝰrapit,& diſpergit oues mercena(uereb xerunt. Tu diſcipulꝰ illius ſis: nos autem rius aũt fugit, quia mercenari' eſt,& nõ C exmnit ꝑ Moyſi diſcipuli ſumus. Nos ſcimus quia pertinet ad eũ de ouibꝰ. Ego ſum paſtor trans Io Moyli locutꝰ ẽ deus. hune aũt neſcimus bonꝰ,& cognoſco meas,& cognoſcunt NM. n4 loanes! unde ſit.Rũditille homo, et dixit eis: In me meæę. Ii Sicut nouit me Pater,& ego 2 dnf E molti hoc em̃ mirabile?, quia uos neſcitis un⸗- agnoſco Patrẽ,& animam meam pono 737. loamnes de ſſt, et aꝑuit meos oculos, ſcimꝰ aũt ꝗa ꝓ ouibꝰ meis. Et alias oues habeo quę e 8 aud qhr peccatores deꝰ nõ audit: ſed ſiꝗs dei cul, non ſunt ex hoc ouili,&illas oportet me merant. tor eſt, et uoluntatẽ eius facit, hunc exau- adducere,& uocẽ meam audient,& fiet W.,ue dit. A ſeculo nõ eſt auditũ quia quis ape/ unũ ouile,& unus Paſtor. Propterea me AA. 95 abna 4 ruit oculos cęci nati.Niſt eſſet hic à deo, diligit Pater: quia ego pono antmam me e. Ga. h Beth⸗ nõ poterat facere quicquã. Rñderãt,& am, ut iterũ ſumam eam: nemo tollit eam Ea heloror dixerũtei:In peccatis natꝰ es totus, et tu à me, ſed ego pono eã à meipſo, poteſta a aeüm: doces nos: Et eiecerunt eum foras. Audi tẽ᷑ habeo ponẽdi eam,& poteſtaiẽ habeo Ad. 6.3 lülus uit Ieſus quia eiecerunt eum foras:& cũ iterũ ſumẽdi eam. Hoc mandatũ accepi kii. Mit inueniſſet eũ, dixit ei: Tu credts ĩ filiã à Patre meo. Diſſenſio iterũ facta eſt int dicitesl dei: Rñdit ille,& dixit: Quis eſt dme, Iudę os, ꝓpter ſermones hos. Dicehãt aũt diensai Gut credã in eũ: Ht dixit ei Ieſus:Et uidi⸗ multi ex ipſis: Dęmoniũ habet& inſa- nd eſtac ſti eũ, et qui loquit᷑ tecum ipſe eſt. At ille nit, quid eũ auditis? Alij dicebant: Hec y. nütef ait: Credo dñe.Et procidẽs adorauit eũ. ba non ſunt dęmoniũ habentis. nunquid lein Et dixit ei leſus: In iudiciũ ego in hunc dęmoniũ poteſt cęcorũ, oculos aperire:. un mundum ueni, ut qui nõ uidẽt, uideant: Facta ſunt aũtiſ Encęnia in Ieroſolymis, 1. Mac.4 ur ͦc et qui uidẽt cęci flt.Et audierũt quidam et hyemss erat. Et ambulabat leſus in tẽ ſ.x üiedes, ex Pharifæxis qui cum ipſo etant,& dixe plosin porticu Salomonis. Circundede/ E luic ga wunt ei: Nunquid& nos cæci ſumus: rum ergo eũ ludęi, et dicebant ei; Go„ cigui: Dixit 2 n. da 8 1 4*.„ 1 3 iai d and T neütü „gv. 6 Uhtzale 13 zutoi e uin ⸗ un knünini 1 muum ., dicht Swi a pa 10. n krmen euba N. cemish. r ude 2 rlunong And u hpin dandmnin d K bp ulperzie m unn T ametann u perin e keoub' u den’ 4& Ccomeg in h nns ndutmn, 9 1. Po Kanänn. R pont n Ftaiaun M wnſu 1 ouilhe“ u alhch ximemm e micd e M bakcelrn * — —, — 6 — - t ceconi⸗ 1 ahl Bachnaut 1 1 Btanbuu b b 1 — Ao d. 4. ſecundum lIoannem. 44* as; anim Inoſtrã tollis: ſi tu es Chriſt, dic nobis palã. Rñdit eis Ieſus, Loquor uobis,& non creditis: oꝑa qᷓ ego facio in nole Patris mei, hęc teſtimontũ per- hibẽt de me: ſed uos nõ creditis, qura nõ gcut dixi eſtis ex ombus meis. Oues meæ uo aobis. meam audiunt,& ego cognoſco meas, et edutur me.& ego tit eterna do es, 7. 1ꝙ&☛ peribũt in æteriũ, et nõ rapiet eas cerν ειανν ꝙ†uish de manu mea. Pater meus †quod aui dedit dedu mihi, maius) omnibus eſt,& nemo mlbi, ma- poteſt rapere de manu patris mei. Ego jor. E& pater unũ ſumus. Suſtulerũt* lapides ergo ite/ Iudęi, ut lapidarẽt eum. Rñdit eis leſus: tum. Multa bona oꝑa oſtendi uobꝶ ex patre meo, ꝓpter ãd eorũ opus me lapidatis: Rñderũt ei ludęi. De bono opere nõ la damus te, ſed de blaſphemia,& ꝗa tu al..5 homo cũ ſis.facis teipſum deũ. Rñdit eis Pal. i P Ieſus: Nõöne ſcriptũ eſt in lege ueſtra, quia. E go dixi, dij eſtis. Si illos dix it de os, ad quos ſermo dei factus eſt, et nõ põt ſolui ſcxiptura:Quẽ pater ſanct:ficauit, et miſit in mundẽ uos dicitis:Quia blaſphe mas: quia dixit Filius dei ſum: Si nõfa- cio oꝑa patris mei, nolite credere mihi- Si aũt facio, et ſi mihi nõ uultis credere, operibus credite, ut cognoſcatis& cre- datis quia pater in me eſt,& ego in prf̃e. Quęrebaut ergo eum apprehendere,& exmit de manibus eorũ. Et abijt iterum trans Iordanem in eum locum, ubi erat Ioãnes baptizans primũ, et manſit illic, & multi uenerũt ad eũ, et dicebãt: Quia Ioannes quidẽ ſignũ fecit nullũ. Omnia auiẽ quæ cũq; dixit loannes de hoc, us- ra erant. Et multi crediderunt in eum. ¶ Fuſcitatur Læxa rus à morte. Cap. XI. Rat autem quidã languẽs Lazarus à Bethania, de caſtello Marig& Mar M. 16. a thę ſororũ eius. Maria aũt erat, ſl quę un lul. 12. g xit dñm unguẽto, et exterſit pedes eiꝰ ca- ꝑillis ſuis, cuius frater L azarus infirma- bat. Miſerunt ergo ſorores eius ad eũ, i dicẽtes:Dñe, ecce quẽ amas tnfirmat᷑. Au diens aũt leſus, discit eis: Infirmitas hæc lapidare, et itefũ uadis iflue: Rñdit Ieſus: Nonne duodecim ſunt horę diei: Siquis ambulauerit in die, non offendit, quia lu 3 cẽ huius mundiuidet: ſi añũt ambulauerit m nocte, offendit, qa lux non eſt in eo. Hec ait, et poſt hęc dicit eis: Lazarus a- micus noſter dormit, ſed uado, ut à fom- no exuſcitẽ eñ. Dixerũt ergo diſcipuli ei us: Dñe, 6 dormit ſaluus erit. Dixerat aũt Ieſus de morte eius, illi ait putauerũt qa de dormitione ſomni diceret. Junc ergo Ieſus dixit eis manifeſte:L. azarus mortu us eſt, et gaudeopropter uos, ut credatis, qm̃ nõ erã ibi:ſed eamus ad eũ. Dixit er go Thomas qui dicit᷑ Didymus, ad coò- diſcipulos: Eamus et nos et) moriamut iit cum eo. Venit itaq; leſus, et inuenit eum quatuor dies iã in monumẽto habentem. Erat autẽ Bethania iuxta Ieroſolymam quaſi ſtadijs quindecim. Multi autem G ex Iudęis uenerãt ad Marthã et Mariã, ut cõſolarent᷑ eas de fratre ſuo. Nartha ergo⸗,ut audiuit quia leſus uenit, occurrit illi. Maria aũt domi ſedebat. Dixit ergo Mariha ad leſum: Dñe, ſi fuiſles hic, fra ter meus nõ fuiſſet mortuus: ſed& nune ſcio, ꝗa quęcũq; popoſceris à deo, dabit tibi deus.Dicit illi Ieſus, Reſurget frater tuus. Dicit ei Martha: Scio quia relur- get ſi in reſurrectione, iu nouitsimo die- Sup. 9. e Dixit ei leſus: Ego ſum reſurrectio,& uc. 14. e uita, j qui credit in me, etiã ſi mortuꝰ fu- Fup.«. 4 erit, uiuet:et oĩs qui uiuit et creditin me non morietur in æternum. Credis hoc: Ait illi: Viiq; dñe, ego credidi quia tu es Chriſtus Riliꝰ dei uiui, qui in hũc mundũ ueniſti Et cũ hæc dix iſſet, abijt, et uoca- uit Mariã ſororẽ ſuã ſĩẽtio, dicens: Nla- giſter adeſt,& uocat te. Illa ut audiuit, furrexit cito.& uenn ad eũ, nondũ enim uenerat Ieſus in caſtellũ, ſed erat adhuc in illo loco ubi occurrerat ei Martha. Iu- dęi ergo qui erãt cũ ea in domo, et cõſo/ labant᷑ eã, cũ uidiſſent Mariã quia cito ſurrexit, et exijt, ſecuti ſunt eam, dicẽtes: uia uadit ad monumentã, ut ploret ibi. nõ eſt ad mortẽ, ſed pro gloria dei, ut gio Maria ergo cũ ueniſſet ubi erat Ieſus, ui- riflcet EFilius Dei per eã. Diligebat autẽ Ieſus Marthã, et ſororẽ eius Mariam,& Lazarũ, vt ergo audiuit quia infirmaba meus. Ieſus ergout uidit eam plorantt, et qẽs eum, cecidit ad pedes eius. et dicit ei: Dñe ſi fuiſſes hic.nõ eſſet mortuus frater tur, tũc quidẽ mãſit in eodẽ loco duobus ludæos qui uenerant cum ea, plorãtes, in diebus, deinde poſt hæc dicit diſcipulis fremuit ſpiritu,& turbauit ſeipſum,& ſuis: Eamus in ludęã iterum. Dicũt ei di dixit: V bi poſuiſtis eũ: Dicunt ei domi· ſcipuli: Rabbi, nũc quęrebant te ludæi ne, ueni,& uide. Przahmane eſt le- . lpt⸗ 4 96 —u ſus. Dixerunt ergo Iudei: Ecce quomo- do amabat eum. Quidam antẽ ex ipſis di Sup. ⸗. a xerunt: Non poterat hic, qui aperuit oculos cęci nati, facere, ut hic non more- retur: Ieſus ergo rurſum fremens in ſemet ꝛpſo, uenit ad monumentum, erat autem ſpelunca, et lapis ſuperpolitus erat ei. Ait Ieſus: Tollite lapidem. Dicit ei Martha ſoror eius qui mortuus fuerat: Dñe iam fœrtet, quattiduanus eſt enim. Dicit ei le ſus:Nonne dixitibi, qm̃ ſi credideris, ui- debis gloriam dei: Tuierunt ergo lapi- dem. Ieſus autẽ eleuatis ſurſum oculis, di xit: Pater, gratias ago tibi, qm̃ audiſti me, ego autè ſciebã quia ſemper me au- dis, ſed propter popuiĩũ qui circũſtat, di- xi, ut credãt, quia tu me miſiſti. Hęc cũ diziſſet, uoce magna clamauit: Lazare, uem foras. Et ſtatim prodijt qui fuerat mortuus. ligatus manus& pedes inſtitis, & facies iliius ſudario erat ligata. Dixit eis Ieſus: Soluite eũ, et ſinite abire. Multi ergo ex Iudęis quiuenerãt ad Mariã d Marihã,& uiderãt quæ fecit leſus, credi derunt in eum:quidã autem ex ipſis abie/ runt ad Phariſe os, et dixerunt eis quę fe cit Ieſus. Collegerunt ergo pontifices& Phariſei cõſilium, et dicebãt: Quid facia- mus: quia hic homo mutta ſigna facit. Si & almittimus eũ ſic, oẽs credẽt in eũ,& ue miẽt Romani,& tollẽt noſtrum locum & gentẽ. Vnus autem ex ipſis Caiphas noĩe: cum eſſet pontifex anni illius, dixit eis. Vos neſcitis ꝗcq́;, nec cogitatis ꝗa er. expedit Fuobis) ut unus moriatur homo nohis pro populo,& nõ tota gens pereat. Hoc autẽ à ſemetipſo non dixit, ſed cum eſſet pontifex annt illius, prophietauit ꝙ leſus moriturus erat ꝓ gẽte, et nõ tm̃ pro gẽte ſad ut filios dei ꝗq erãt diſperſi, cõgrega⸗ ret in unum. Ab illo ergo die cogitaue- runt ut interflcerẽt e. Ieſus ergo ſã nõ in palã ambulabat apd ludęos, ſed abijt in regionẽ iuxta deſertã in ciuitatẽ que dici tur phtẽ, et ibi morabat᷑ cum diſcipulis Iuis. Proximum autẽerat paſcha ludęorũ et aſbẽderunt multi leroſolymã de regio ne ante paſcha, ut ſanctiflcarent ſeipſos. Quærebant ergo leſum, et colloqueban tuc adinuicem in tempio ſtãtes:Quid pu- tatis, quia non uenit ad diem feſtum: De- derant autem pontifices& phariſei man datum, ut ſiquis cognouerit ubi lit, indi- cet, ur apprehendant eum. Vncus Euangelium ¶ Vnttlus leſus à Aaæria ing reditur Hieroſohymam.(Cap. XII. IEEs ergo ante dies paſcha uenit Be- thaniã, ubi L azarus fuerat mortuꝰ quẽ ſuſcitauit Ieſus. Fecerũt autẽ ei cœnã ibi, M. 36.2 et Martha miniſtrabat, L azar' uero u. ⁵¹4·³ nus ex diſcũ bentibus cũ eo. Maria ergo accepit librã unguẽti nardi piſtici pᷣcio- ſi,et unxit pedes leſu, et exterlit pedes ei- us capillis ſuis, et domꝰ impleta eſt ex o- dore unguẽti. Dixit ergo unꝰ ex diſcipu⸗-M. 26: a lis ſuis, Iudas Iſcariotes, q erat eũ traditu R 4, 2 rus: Quare hoc enguentũ nõ uenijt tre/ cẽtis denarijs, et datũ ẽ egenis: Dixit aũt hoc, nõ ꝗa de egenis ꝑtinebat ad eũ, ſeq quia fur erat, et loculos habẽs, ea quę mit B tebantur portabat. Dixit ergo leſus: Sini te illã, ut in diẽ ſepulturæ mexæ ſeruet il- lIud. Pauperes em̃ ſemper habetis uobi- ſcũ,me autẽ nõ ſemꝑ habebuis. Cogno- uit ego turba ex ludęis ꝗa illic eſt, et ue- nerãt nõ ꝓpter leſum tantũ ſed ut lazarã uiderent qu? ſuſcitauit à mortuis. Cogita uerũt autẽ principes ſacerdotũ, ut& La zarum interficerent, quia multi ꝓpter il⸗ lum abibant ex Iudgęis,& credebãt in le ſum.In craſtinũ autẽ turba multa quę ue nerat ad diem feſtum, cum audiſſent quia uenit leſus leroſolymã, acceperũt ramos palmarũ,& proceſſerũt obuiã ei,& cia- mabãt, Hoſanna, benedictus quiuenit in romine dñi, rex Ifrael. Et inuenit leſus M aſellum, et ſedit ſuper eum ſicut ſcriptum 4,11 eſt: Nolite timere Hia Sion, ecce rex tu, us nenit ſedens ſuper pullum aſinę. Hæc Lu.vef Pex Punlten 4 Zac. ⁴ non cognouerunt diſcipuli eius primum, ſed quando gloriflcatus eſt leſus, tunc re- cor dati ſunt quia hęc erãt ſcripta de eo, & hæc fecerunt et. Teſtimonium ergo perhibebat turba quæ erat cum eo quan do L/azarum uocauit de manumento, et ſuſcitauit eumà mortuis. Propterea& obuiam uenit ei turba, quia audierunt fe ciſſe hoc ſignum. Phariſęi ergo dixerunt ad ſemetipſos: Videtis quia nihil proſſ cimustecce mundus totus poſt eum abijt. Erant autem quidam genntles er his qui aſcenderant ut adorarent in die feſto. Hi ergo acceſſerunt ad Phulippum qui erat à Bethſaida Galilææ,& rogabant eum, dicentes: Domine, uolumus leſum uidere. Venit Philippꝰ, et dicit Andreę. Andreas rurſum& Philippus dixerunt Ieſu.:Ieſus autẽ reſpondit eis, dicens: 85 1 zithora! wem ame iicadens ſolã man lod aüafe 6d det eam v7d mundoil uyb di quls j dbilumes quis mit um paten n eſt. E ex hach ram han nit ergo caui,& quę ſtal eſſelaci E locutus propter Nuncit huius m aliatus ob pfum(ie 9à morte e oe ba: No Wmg ſuus mal cis, opoꝛ eſtiſte k lus: Adh Ambula nebre c in tenebt habetis, He locu gitleabe cotam ei ug lat im 1 3 4 didtt auc lee reuelatã lb dere, qui id caldset anb demte dut 3 conle dnp VWs:quan hd eitdeed multi cre tihosnr eijcerent nümgis uit Sedi umeſſed wendet wundäne * ün 23 ii de baui. dpouyg. 4 ₰ AI Mh 1 9 9 8 dn blhr e mat uün Sewt u aed e rſtatn 4 win Se amitt, 9 um 11 u omani 5 mädt 1* e Kanih, t imbg er uh m — umt en ene 4 milcl au⸗ nianin tu— 10 rüchri an adit aranät Ru ne l ſtike , at ehm. a eremiat an d.α§B üuen 4 3 m vunt ereapumte, de mncog eülcchultga in Kiandt aeg auchlän en meh uee kcenäimnu in Kher r lchnan ehd auan Mecumn , HoLn enunienmnt in lüna ennus. Nn n tum 1a te iamn 1u dtb urn hwihiegttn n alnet c dcts gue ii curea urn itogtin. 90 Land e mm gantban d. Kwich rnun Hegs dae 0 i. mig e der in mäc— n ur. ipp d 8. 4 Pich ih deld Hu nlichän 8 d ead dgnn 7,z Dandh. ul cäne„Mälid —= — nit hora ut clarificet Filius hominis. A-⸗ men, amen dico uobis, niſi granũ frumen ti cadens in terram, mortuũ fuerit, ipſum ſolũ manet:ſi aũt mortuũ fuerit, multũ fru Maio d ctũ affert· Qui amat animam ſuam, per/ 16 d det eam,& qui odit animam ſuam in hoc R.7 d mundo, in uitam ęternam cuſtodiet eam. apb Si quis mihi miniſtrat, me ſequatur,& u⸗ dbi ſum ego⸗ illic& miniſter meus exit. Si quis mihi miniſtrauerit, honorificabit e- um pater meus. Nunc ammamea turba- ta eſt. Et quid dicam. Pater ſaluifica me ex hac hora. Sed propterea ueni in ho- ram hanc:Pater, clarifica nomen tuũ. Ve ſecundum Ioannem. 442² tenebris non maneat. Et ſi quis audierit uerba mea,& non cuſtodierit, egonon iudico eũ, non em̃ ueni ut iudicẽ mundũ, ſed ut ſaluificẽ mundum.Qui ſpernit me, &œ non accipit uerba mea, habet qui iu- dicet eũ.¶ Sermo quẽ locutus ſum ille iu/ dicabit eum in nouiſsimo die. Quia ego ex meipſo non ſum locutus, ſed qui muit me pater ipſe mihi mandatũ dedit quid dicam,& quid loquar:& ſcio quia man- datũ eius uita ęterna eſt. Quæ ergo ego loquor, ſicut dixit mihi pater: ſic loquor. ¶ Lauantur pedes diſcipulorii, ꝙ prodi- tor reuelatur.(ap. XIII. R. ⁴ E b Pl b 119 4 Ia. 40 c e. z7 g Iſa. 53a didft auditui noſtro,& brachiũ dñi cui Mnb oculos eorũ,& indurauit cor eorũ, ut nõ Luc. 8 b nit ergo uox de cœlo, dicens: Ei clarifi- caui,& iterum clarificabo. Turba ergo quę ſtabat,& audierat, dicebat tonitruũ eſſe factũ. Alij aũt dcebant: Angelus ci locutus eſt· Reſpondit leſus,& diacit: Nõ propter me hęc uox uenit, ſed propt᷑ uos Nunc iudiciũ eſt mundi, nunc princeps huius mundi eijciet᷑ foras. Et ego ſi ex- aliatus fuero à terra, oĩa traham ad mei- pſum(hoc autem dicebat ſignificans qua morte eſſet moriturus.) Reſpondit ei tur ba: Nos audiuimus ſjex lege quia Chri- ſtus manet in gternã,& quomodo tu di- cis, oportet exaltari filiũ hominis,& quis eſt iſte Filius hominis: Dixit ergo eis le ſus: Adhuc modicum lumen in uobis eſt· Ambulate dũ lucẽ habetis, ut non uos te- nebrę comprehendant:& qui ambulat in tenebris, neſcit quo uadat.· Dũ lucem habetis, credite in lucẽ, ut filij lucis ſitis. Hęe locutus eſt leſus,& abijt,& abſcon dit ſe ab eis. Cũ autem tanta ſigna feciſſet coram eis, non credebant in eũ, ut ſermo Icaie impleret᷑, quẽ dixcit: Oñe quis cre- quia uenit hora eius ut tranſeat ex ſuos qui erant in mundo, in ſinem dile- xit eos. Et cœna facta, cũ diabolus iam miſiſſet in cor, ut traderet eũ Iudas Simo nis ſſcariotes, ſciens quia omnia dedit ei pater in manus,& quia à deo exinit,& ad deũ uadit, ſurgit a cœena,& ponit ue- ſtim enta ſua,& cũ accepiſſet linteũ, prę- cinxit ſe.Deinde miſit aquam in peluim, & cœpit lauare pedes diſcipulorũ& eꝛe tergere linteo quo erat pręcinctus. Venit ergo ad Simonẽ Petrum,& dicit ei Pe- trus: Dñe tu mihi lauas pedes: Reſpon- dit leſus,& dixit ei: Quod ego facio, tu neſcis modo,ſcies aũt poſtea. Dicit ei Pe trus: Non lauabis mihi pedes in ęternũ · Reſpondit ei leſus:Si non lauero te, non habebis partẽ mecũ. Dicit ei Simon Pe. trus:Dñe, non tantũ pedes meos, ſed& eſt, non indiget, niſi ut pedes lauet, ſed eſt mundus totus. Et uos mundi eſtis, ſed nõ omnes.Sciebat em̃ quiſnam eſſet qui tra- deret eũ, propterea diæit: Non eſtis mun di oẽs · Poſtq́; ergo lauit pedes eorũ acce pit ueſtimenta ſua,& cum recubuiſſet, i- terã dixit eis: Scitis quid fecerim uobis. Vos uocatis me magiſter& dñe,& be- ne dicitis, ſum etem̃. Si ergo ego laui pe- des ueſtros dñs& magiſter,& uos debe tis alter alterius lauare pedes. Exemplũ enim dedi uobis, ut quemadmodũ ego fe ci uobis. ita& uos faciatis. 1 Amen amẽ dico uobis, non eſt ſeruus maior dño ſuo, neq; Apoſtolus maior eſt eo qui miſit il- reuelatũ eſt: Propterea non poterant cre dere, quia iten dixit Iſaias: Excęcauit uideant oculis,& nonintelligant corde, & conuertant᷑.q& ſanẽ eos. Hęc dixit Iſa ias:quando uidit gloriam eius,& locuiꝰ eſt de eo · Veruntamen& ex principibꝰ multi crediderunt in eũ, ſed propter pha riſeos non confitebant᷑,ut è ſynagoga nõ eijcerent, dilexerũt enim gloriam homi nũ magis qᷓ; gloriam dei.leſus aũt clama uit,& diæxit: Qui credit in me, non credit in me. ſed in eũ qui miſit me. Et qui uidet me.uidet eum qui miſit me. Ego lux in mundũ uent. ut omnis qui credit in mesin , tene⸗ 1 3 Non de omnibus uobis dico:ego ſcio s elegerim. Sed ut adimpleatur ſcripꝛura. L lã.Si hec ſcitis, beati eritis ſi feceritis ea. 1u A Nre diẽ ᷣfeſtum paſchę, ſciens leſus e aut hoc mundo ad patrem, cum dilexiſſet .2C4 3 Luc.2 a R13 a manus,& caput. Dicit ei Ieſus: Qui lotus B 9 Inf. 9. G. 10.C Luc. s Euangelium Pl. 4s e Wimanqucat mecs panẽ. leuauit contra tę ſunt, ſi quo minꝰ dixiſſem uobis, Qns tis qin me calcaneũ ſuũ. Amodo dico uobis, pri⸗- uado parare uobis locũ. Et ſi abiero,& vobts apt us quam fiat, ut cũ factum fuerit, credatis pręparauero uobis locũ, iteꝶe uenio,& ſintus 5 quia ego ſum. Amen amen dico uobis, accipiam uos ad meipſum, ut ubi ſim e- mine mec qui accipit ſi quẽ miſero, me accipit: qui 8o„& uos ſitis. Et quo ego uadoſcitis geret uot aũt me accipit, accipit eũ qui me miſit.& uiam ſcitis. Dicit eſ Thomas: Dũe ne di Pace Cũ hęc dixiſſet Ieſus, turbatus eſt ſpirie ſcimus quo uadis,& quomedo poſſumus do uobis tu.& proteſtatus eſt,& dixit: Amensa- uiam ſcire? Dicit ei leſus: Ego ſum uia et 8odouo⸗ M. s b men dicouobis, quia unus es uobis tra⸗ ueritas,& una: nemo uenit ad patrẽ nuſi lec forn det me. Aſpiciebant ergd adinuicem di⸗ per me. Si cognouiſſetis me,& pattè me- bs, Vad R. 4 ſcipuli hęſitantes de quo diceret. Rrat er um utiq; cognouiſſetis,& amodo cogno me,aud Lunab gorecumbens unus ex diſcipulis eius in ſcetis enũ,& uidiſtis eũ. Dicit ei Plulip- quua pat ſinu leſu quem diligebat leſus. Innuit er/ pus: Dñe, oſtende nobis patrẽ,& ſuſſicit bis pruu go huic Simon Petrus,& dixtt ei: Quis nobis. Dicit ei Ieſus: Tanto tempore uo- credauts . eſt de quo dicit? Itaq; cũ recubuiſſet ille biſcũ ſum,& non cognouiſtis me: Phi⸗ uenit en 12 ſupra pectus leſu, dicit ei: Dñe, ques eſt? lippe, qui uidet me, uidet& patrẽ. Quo- menon! Reſpondit leſus: Ille eſt, cui ego in: inctũ modo tu dicis, Oſtende nobis patrẽè: Nõ B„ ſcat mur panẽ porrexero.· Et cũ intinxiſſet panẽ, creditis, quia ego in patre,& pater in me lad ſmamdn dedit ludę Simonis Iſcariotę,& poſt buc eſt: Verba quę ego loquor uobis, à mei- ſargitee cellam introiuit in eũ ſatanas.Et dicit ei pſo non loquor, pater aũt in me manens 60⁵ Ieſus: Quod ſacis, fac citius. Hoc autem ipſe facit opera. Non creditis quia ego nemo ſciuit diſcumbentiũ ad quid dixe- in patre,& pater in me eſt Alioquin ꝓ- rit ei. Quidam enim putabant, quia locu pter opera ipſa credite. Amen, amen di- 1 B* los habebat ludas, quod dixiſſet ei leſus: co uobis, qui credit in me, opera quę e- cola Eme ea quę opus ſumt nobis ad diẽ feſſũ. go facio& ipſe faciet,& maiora horum dieek Uü remẽfn aut egenis ut aliquid daret. Cũ ergo ac- faciet, quia ego ad patrẽ uado.IBt quod lu es tudã,p D cepiſſetille buccellam, exiuit continuo. cunq; peiiertiis patrem in nomine meo, 7.2 nh lan uo Erat aũt nox. Cũ ergo exiſſet, dixit le- hoc faciam, ut glonficerur pater in filio. Ru. quem c . ſus: Nunc clar; ſicatus eſſ fllius hominis, Siquid petieritis me in nomine meo, hoc egot & deus clarificatus eſt in eo. Si deus cla⸗ ſaciam. Si diſigitis me, mandata mea ſer- ſerre in riflcatus eſt in eo,& deus clarific abit eũ uate. Et ego rogabo patrẽ,& aliũ para- uite, ſ in ſemetipſo,& continuo clarificabit e/ cletũ dabit uobis, at maneat uobiſcũ in go fum um.Filioli, adhuc modicã uobiſcã ſum. ęternũ. Spiritũ ueritatis quẽ mundus non ne, Ke Sap.⸗ e Queretis me.& ſſſicut didi ludęis: Quo poteſt accipere, quia non uidet eum, nec cognoſce qua un Le„, d eSo vade, uos non poteſtis uenire,& uo ſcit eũ, uos aũt Xcognoſcetis eũ, quia a/ 5 inmene NI. 22 4 bis dico modo. M andatũ nouũ do uo- pud uos manebit,& in uobis erit- Non paimes inf. 5. b bis, Vt dihgatis inuicẽ, ſicut dilexi uos, relinquam uos orphanos, ueniam ad uos. migne ut& uos diligatis inuicem. In hoc co⸗ Adnuc modicũ,& mundus me iamnon C ti inm gnoſcent oẽs quia diſcipuli mei eſtis, ſi uidet. Vos aũt uidetis me⸗ quia ego uiuo, tint, qu dilectionẽ habueritis adinuicem. Dicit ei& uos uruetis. In illo die uos cognoſcetis B nohis⸗ Simon Petrus:Dñe, quo uadis? Reſpon- quia egoſum in patre meo,& uos in me, utftuc dit leſus, Quo ego uado, non potes me& ego ĩ uobis. Qui habet mandatamez, uni me M. 6. d modo ſequi, ſequeris aũt poſtea. Dicit& ſeruat ea.ille eſt qui diligit me qui au- ter& e R.u4,C ei Petrus: Quare nõ poſſum te ſequi mo tem diligit me, diligetur à patre meo,& vemen. uc. 44,C detanimam meam pro te ponam. Reſpõ ego diligam eũ,& manifeſtabo eimer⸗. nebltis qit ei leſus: Animam tuam pro me pones? plum. Dicit ei ludas, non ille Iſcarioter: trüme Amen, amen dico tibi, non cantabit gal- Dñie, quid factum eſt, quia manifeſtatu⸗ in die lus, donec ter me neges. rus es nobis teipſum,& un nunoehe. guudiu .. ſpondit Ieſus.& dixit ei: Si quis dilig lektu Ceel2, 29,, ite⸗ we ſermonem meum ſeruabit,& pater 84 uedn .„ 4 meus diliget eum,& ad eumueniemus,et 1 d Mior 4A BT ait diſcipulis ſuis, Non turbet᷑ cor manſionem apud eum faciemus: qui non uam . ueſtrũ. Creditis in deũ,& in me cre⸗ diligit me, ſermones meos nonſeruat. t lut 7 dite. In domo patris mei manſiones mul-, ſermonem quem audiſtus nõ eimexaen D be dexe te ſecundum loannem. eius qui miſit me patris. Hęc locutusſum ſeruos, quia ſeruus neſcit quid faciat dms uobis, apud uos manens. Paracletus autẽ eius. vos autemdixi amicos, quia omnia ſpiritus lanctus quem mittet pater in no⸗ quęcunq́; audiui à patre meo, nota feci mine meo, ille uos docebit omnia,& ſug uobis. Non uos me elſegiſtis, ſed ego ele- geret uobis omnia quęcunq; dixero uo. gi uos,& poſui uos ut eatis,& fructũ af- bis. Pacem relinquo uobis, pacem meam feratis,& fructus ueſter maneat, ut quod. do uobis: non quomode mundus dat, e⸗ cunq; petieritis patrem in nomine meo. g0 douobis. Non turbetur cor ueſtrum, det uobis. Hec mando uobis, ut diligatis neq; formidet. Audiſtis quia ego dixt uo inuicem. Si mundus uos odit, ſcitote quia bis, Vado& uenio ad uos. Si diligeretis me priorem uobis odio habuit. Si de mũ me, gauderetis utiq;, quna uado ad patrẽ, do iuiſſetis, mundus quod luũ erat, dilige quia pater maior me eſt. Et nunc dixi uo ret: quia uero de mundo non eſtis, ſed e- His prius quàm fiat, ut cum factum fuerit, go eſegi uos de mundo, propterea odit credatis. Iam non multa loquar uobiſcñ, uos mundus. Mementote ſermonis mei, uenit enim princeps mundi huius,& in quẽ ego dixi uobis. ¹ Non eſt ſeruus ma 3up, 13 b me non habet quicquam. Sed ut cogno⸗ ior dino ſuo. iS me perſecuti ſunt,& uos Mar.*0 6 ſcat mundus quia diligo patrem,& licut perſequentur: ſi ſermonem meũ ſeruaue- M. 4 4 Aa.ad tmandatum dedit mihi pater, ſic facio: runt,& ueſtrũ ſeruabunt. Sed hęc omnia ſurgite eamus hinc. facient uobis propter nomen meum, quia ¶ Cbriſlus uiti comparatus, mutu⸗ neſciunt eum qui miſit me. Si non ueniſ.- D am præcipit(haritatem. ſem,& locutus fuiſſem eis, peccatũ non Cap. XVY. haberent: nunc autẽ excuſationẽ non ha- A PBGo ſum uitis uera,& pater meus agri bent de peccatoſuo. Qut me odit,& pa- cola eſt· Oẽm palmitem in me, nen fe trem meum odtt. Si opera non feciſſem tollit rentẽ fructũ, tollet eñũ,& omnẽ qui fert in eis, quę nemo alius fecit, pegcatũ non fructã, purgabit eũ, ut fructũ plus afferat. haberent: nunc autem& udefint,& o- HSHp. 3. b Iam uos ijmundi eſtis propter ſermonem derunt&me& patrem meum. Sedut ad- quem locutus ſum uobis. Manete in me, impleatur ſermo qui in lege eorum ſori- & ego in uobis. Sicut palmes non poteſt ptus eſt: ii Quia odio habuerunt me gra- Pſaſ. 24.3 ferre fructum à ſemetipſo, niſi manſerit in tis. Cũ aũt uenerit paracletus, ſf quem e- u. 24.2 uite, ſic& uos niſi in me manſeritis. B, go mittam uobis à patre, ſpiritũ ueritatis go fum uitis, uos palmites: qui manet in qui à patre procedit, ille teſtimontũ perr me,& ego in eo, hic fert fructũ multum, hibebit de me:& uos teſtimoniã Eperhi- ꝑhibetis qun ſine me nihil poteſtisfacere. Si quis bebitis,] quia ab initio mecum eſtis. in me non manſerit, mittetur foras ſicut ¶(ouſolatur( hriſtau ſisos iam abi, dud Iad palmes& areſcet,& colligent eum,& turss.(ap. XVI. 1 V in ignem mittent,& ardent. Si manſeri- E clocutus ſum nobis, ut non ſcan⸗ tis in me,& uerba mea in uobis manſe- dalizemini. Abſq́; ſynagogis faciẽt rint, quodcunq; uolueritis petetis,& ſiet uos: ſed uenit hora, ut omnis qui interfi- B uobhis.In hoc clarmRcatus eſt pater meus, ciet uos, arbitret᷑ obſeqũ ſe preſtare deo. ut fructum plurimũ afferatis,& efficia⸗ Et hec ſacient uobis, quia non nouerunt mini mei diſcipuli. Sicut dilexit me pa- patrẽ, neq; me. Sed hec locutus ſum uo- ter.& ego dilexi uos. Manete in dilectio bis, ut cũ uenerit hora, eorũ reminiſcami- ne mea Si pręcepta mea ſeruaueritis, ma ni, quia ego dixi uobis. Hęc aũt uobis ab nebitis in dilectione mea, ſicut& ego pa initio non dixi, quia uobiſcum eram. Bt tris mei pręcepta ſeruaui,& maneo in e- nunc uado ad eum qui miſit me,& nemo ius dilectione. Hęc locutus ſum uobis, us ex uobis interrogat me: Quo uadis: Sed gaudium meum in uobis ſit,& gaudium quia hęc locutꝰ ſum uobis, triſtitia imple- 8up. 3. d ueſtrum impleatur. IHoceſt pręceptum uit cor ueſtrũ. Sed ego ueritatẽ dico uo- Ephe.;.a meü,ut diligatis inuicè, ſicut dilexi uos. bis, excpedit uobis Urego uadam:ſi eñũx Theſ.4 Maiorem hac dilectionẽ nemo hab et,ch non abiero, paraclet non ueniet ad 1183 b.c ut animam ſuam ponat quis pro amicis ſi aũt abiero. mittam eũ ad ues. Et cũue- ſuis Vos amici mei eſtiʒ.ſi feceritis quæ nerit ille, arguet mundũ de peccato,&de dico ego pręcipio uobis. lam nont Aene luos iuſtitia,& de iudicio: de peccato Ane.. ——— —— —===— — FEuangelium GeJu quia non crediderunt in me: de iuſtitia tibi, ut quis te interroget:in hoc credim uero, quia ad patrẽ uado,& iam non ui⸗- quia à deo exiſti· Reſpondit eis leſus, Mo debitis me: de iudicio aũt, quia princeps do creditis. Bcce, uenit hora,& iam ue . huius mũdi iam iudicatus eſt. Adhuc mul nit, ut diſpergamini unuſquiſq; in pro- 2 ta habeo uobis dicere, ſed non poteſtis pria,& me ſolũ relinquatis:& non ſum portare modo. Cũ autemuenerit ille ſpi- ſolus, quia pater mecum eſt. Hęc locutus xitus ueritatis, docebit uos omnem ueri- ſum uobis, ut in me pacem habeatis. in tatem:nõ enim loquetur à ſemetipſo, ſed mundo preſſuram habebitis, ſed confidi⸗ quæcunq; audiet loquetur,& quæ uen“ te, ego uici mundum. tura ſunt annunciabit uobis. Ille me cla- COratio Chriſti ad patrem. ruficabit, quia de meo accipiet,& annun Cap. XVII. cabit uobis. Omnia quæcũq; habet pa- Mclocutus eſt Ieſus,& ſubleuatis ⁴ ter, mea ſunt. Propterea diæi: Quia de oculis in cœlũ, dixit: Pater, uenit ho meo accipiet,& annunciabit uobis. Mo ra, clarifica filiũ tuũ, ut filius tuus clariſ nidetis dicũ,& iam nonruidebitis)me,& iterũ cet te. Sicut dediſti ei poteſtatẽ omnis modicũ, et uidebitis me, quia uado ad pa carnis, ut omne quod dediſti ei det eis ui- trem. Dixerant ergo ex diſcipulis eius tam ęternam. Hęc eſt autẽ uita ęterna,ut ad inuicem:Quid eſt hoc quod dicit no· cognoſcant te ſolũ deũ uerũ.& quẽ miſſ dis: Modicũ,& non uidebitis me,& ite- ſti leſum Chriſtũ. Ego te clarificaui ſu- rũ modicũ,& uidebitis me,& quia uado per terram, opus cooſummaui quod de- ad patrẽ: Dicebant ergo: Quid eſt hoc diſti mihi ut faciam.& nunc clarificame quod dicit: Modicũ? neſcimus quid lo/ tu pat᷑ apud temetipſum, claritate quam quit᷑ Cognouit aũt Ieſus, quia uolebant habui prius quàm mund fieret, apud te. eũ interrogare,& dixit eis: De hoc quę- Manifeſtaui nomẽ tuũ hominibus, quos ritis inter uos, quia dixi: Modicũ,& non dediſti mihi de mundo:tui erant,& mihi uidebitis me,& iterũ modic ũ& uidebi eos dediſti,& ſermonẽ meũ)ſeruauerũt. uum tis me. Amen, amen dico uobis, quia plio Nunc cognouerunt quia omnia quę de- B rabitis& flebitis uos, mundus aũt gaude diſti mihi, abs te ſunt, quia uerba que de- bit:uos aat contriſtabimini, ſed triſtitia diſti mihi, dedi eis.& ipſi acceperunt,& ueſtra uertet in gaudiũ. Mulier cũ parit, cognouerunt uere, quia à te exiui,& cre triſtitiam habet, quia uenit hora eius: cũ diderunt, quia tume miſiſti. Ego pro eis aũt pepererit puerum, iam non meminit rogo. Non pro mundo rogo, ſed pro his pręiſrę propter gaudium, quia natus eſt quos dediſti mihi, quia tui ſunt. Rt mea homo in mundõ. Rt uos igitur nunc qui⸗ omnia, tua ſunt:& tua, mea ſunt,& clari dem triſtitiam habetis, iterũ aũt uidebo ficatus ſum in eis. Et iam nonſum in mũ⸗ uos,& gaudiũ ueſtrũ nemo tollet à uo, dp,& hi in mundo ſunt,& egoad te ue- rogabitis bis. Et in illo die me non † interrogabi⸗ nio-Paterſancte, ſerua eos in nomine iuo Sup. 14 b tis) quicqᷓ; · Amen, amen dico uobis, ſi quos dediſti mihi, ut ſint vnũ ſicut&nos. M. 7.a. u c quid petieritis patrẽ in nomine meo, da⸗ Cum eſſem cum eis, ego ſeruabam eos in R. ne bit uobis. Vſc; modo non petiſtis quic⸗ nomine tuo. Quos dediſti mihi, ego cu- Luc. n b quam in nomine meo Petite,& accipie ſtodiui,& nemo ex eis perijt⸗ niſi filius Iaci a tis, ut gaudiũ ueſtrũ ſit plenũ. Hęc in pro⸗ perditionis, ut ſcriptura impleaĩ· N D uerbijs locutus ſum uobis. Venit hora, aũt ad te uenio,& hęc loquor in mundo, cũ iam non in prouerbijs loquar uobis, ut habeant gaudiũ meũ impletã in ſemet ſed palam de patre,& annunciabouo, ipſis. Ego dedi eis ſermond tuũ.& mun. bis:in ulo die in nomine meo petetis:& dus eos odio habuit, quia nonſunt de mũ non dico uobis, quia ego rogabo patrẽ do, ſicut& egononſum de mundo. Non de uobis:ipſe enim pater amat uos, quia rogo ut tollas eos de mundo, ſed ut ſerues uos me amaſtis,& credidiſtis quia à deo eos à malo. De mundo non ſunt, ſicut& exciui. Exiui à patre.& ueni in mundum, dęo nonſum de mundo. Sandifica eos in iterũ relinquo mundũ,.& uado ad patrẽ. ueritate. Sermo tuus uerltas eſt · Sicut tu Dicunt ei diſcipuli eius: Ecce nũc palam me miſiſti in mundũ, ita& ego miſ eos loqueris,& prouerbiũ nullũ dicis: nunc in mundũ. Et pro eis ego ſandiRico mei · ſcimus quia ſcis omnia,& non opus eſt pſum. ut ſint& ipſi ſandiflcati in verie tibi Mase Al. 4 unc Pſaiot 5 eNonp bqulcke me,ut oſt 9 ne,& er ſinbut et Itegoc lleiszut! Bgoin e iin un me miliſt ſexiſti- ubiſum chritatẽ ailexiſti ter luſte, te cogne mißſti. not lac in eis li 6 Kc ſcipulie ud ebate ie venerat ie cij acce e Kphar uc nis& omnia ſt.& d derunt ſis:Bge debar ei Bgolir runt int 805. Qu m Na lobis,q ſanite ho inc oixit didi ex trus hab cuſsit 5 culame ſerno,J Nineg c quem bam ill minttr lim& emmad. Caipha 8 ſecundum loannem. te.Non pro eis aũt rogo tm̃.ſed& pro e⸗ Erat aũt Caiphas ſj qui conſilium dede- Sup · n. ¶ is qui credituri ſunt per uerhũ eorum in rat ludęis, Quia expedit unã hominem me, ut omnes unum ſint, ſicut tu pater in mori pro populo. Sequebatur autem le- D me,& ego in te, ut,& ipſi in nobis unum ſum Simon Petrus,& alius diſcipulus. Di ſint, ut credat mundus quia tu me miſiſti. ſcipulus aũt ille erat notus pontiſici,& in Et ego claritatẽ quam tu dediſti mihi, de troiuit cum leſu in atriũ pontificis, Petr“ NM di eis.ut ſint unũ, ſicut& nos unũ ſumus. autẽ ſtabat ad oſt:ũ foris. i Exiuit ergo 25 8 Egoin eis,& tu in me. ut ſint conſumma diſcipulus alius qui erat notus pontifict, ti in unã,& cognoſcat mundus quia tu& dixit oſtiarię,& introduxcit Petrum. me miliſti,& dilexiſti eos ſicut& me di Dicit ergo Petro ancilla oſtiaria: Nun- lexiſti. Pater, quos dediſti mihi, uolo ut quid& tu ex diſcipulis es hominis iſtiꝰ? ubi ſum ego,& illi ſint mecũ, ut uideant Dicit ille: Non ſum. Stabant aũt ſerui& claritatẽ meam quam dediſti mihi, quia miniſtri ad prunas, quia frigus erat,& ca dilexiſti me ante conſtitutionẽ mũdi. Pa/ lefaciebant ſe:erat autem cum eis& Pe- ter iuſte, mundꝰ te non cognouit, ego ant trus ſtans& calefaciens ſe. Pontifex er- te cognoui,& hi cognouerũt quia tu me gointerrogauit leſum de diſcipulis ſuis miſſti. Et notum feci eis nomen tuum, et& de doctrina eius. Reſpondit ei Ieſus: notũ faciam, ut dilectio qua dilexiſti me, Ego palam locutus ſum mundo, ego ſem in eis ſit,& ego in ipſis. per docui in ſynagoga,& in templo, quo Cleſus caitur& accuſatur. omnes Iudeęi conueniunt,& in occulto lo Cap. XVIII. cutus ſum nihil.· Quid me interrogas? in- R. i4. g Luc. 2. 1 4A 4 1 Hccũdixiſſet leſus, egreſſus eſt cũ terroga eos qui audierunt, quid locutus diſcipulis ſuis trans torrẽtẽ Cedron, ſum ipſis: ecce hi ſciunt quę dixerim ego, M. 26. e ubi erat hortus, in quẽ introiuit ipſe& di Hęc aũt cũ dixciſſet, unus aſsiſtens mini⸗ R.i4: c ſcipuli eius. Sciebat aũt& Iudas, qui tra ſtroꝶ dedit alapam Ieſu, dicens: Sic re- Tiid: Ln.22. 2Se eSee 3 Len 2 nitritgeia Luc. 22.d qebat eũ, locũ, quia frequenter Ieſus con ſpondes pontifici Reſponqdit ei leſus: Si 3 P P P W 1 as ute di i ulpag darn, co maanm dar A i mniigne mmt e maagai un c g rüganſena coei.& aet ütmea au debo k delun ni had apro, dora, rb adt u 2 Re.is e uenerat illuc cũ diſcipulis ſuis. ludas ergo male locutus ſim, teſtimoniũ perhibe de Mat.ꝛc e cã accepiſſet cohortẽ,& à pontificibus malo. ſi am bene, quid me cędis? Et miſit B R. 14. e Sephariſgis miniſtros, uenit illuc cũ later eum Annas ligatũ ad Caipham pontifi. Lc. 2.c nis& facibus& armis. leſus itaq; ſciẽs cem. Erat autèẽ Simon Petrus ſtans& ca omnia quę uentura erant ſuper ſe, proceſ lefaciens ſe. ¶Dixerũt ergo ei: Nunquid Mat.ig.r ſit.& dixit eis: Quem quęritis: Reſpon-& tu ex diſcipulis eius es: Negauit ille, R.i4. derunt ei: leſum Nazarenuũ. Dicit eis Ie⸗& diocit: Non ſum. Dicit ei unus ex ſer⸗ L uc. 22. 1 ſus: Ego ſum. Stabat aũt& Iudas qui tra uis pontificis, cognatus eius cuius abſci- debat eum, cum ipſis. Vt ergo dixit eis, dit Petrus auricuſam:Nonne ego te uidi M.a6. g Egoſum, abierunt retrorſum,& cecide- in horto cum illo: Iterũ ergo negauit Pe R.14, G runt in terram. Iterum ergo interrogauit trus,& ſtatim gallus cantauit· Adducunt L. 22 f eos: Quem queritis: Illi aũt dixerunt: Ie⸗ ergo Ieſum rad Caipham) in prętorium. A Caipha ſum Nazarenum. Reſpondit Ieſus: Dixi Hrat autem mane,& ipſi non introierũt uobis, quia ego ſum: ſi ergo me quęritis, in prętorium, ut nonlſcontaminarentur, M. z7.a ſinite hos abire · Vt impleret᷑ ſermo quẽ ſedut manducarent paſchaExiuit ergo R.i5 a dSapr. 7. c dixit: HQuia quos dediſti mihi, non per- Pilatus ad eos foras,& dixit: Quam ac⸗ FE didi ex eis quenquam. Simon ergo Pe- cuſationẽ affertis aduerſus hominẽ᷑ hunc: L uc. 25.& trus habens gladium, eduxit eum,& per⸗ Reſponderunt.& dixerunt ei:Si non eſ- Act. u. 2 cuſsit pontificis ſeruum,& abſcidit auri- ſet hic malefactor, non tibi tradidiſſemus 4. b. 10.9 culam eius dexteram. Erat autem nomẽ eum. Dixit ergo eis Pilatus: Accipite e- ſeruo, Malchus. Diait ergo Ieſus Petro: um uos,& ſecundum legem ueſtram iu/ Mittte gladinm tuum in uaginam. Cali- dicate eum. Dixerunt ergo ei Iudęi: No cẽ quem dedit mihi pater, non uis ut bi⸗ bis non licet interficere quenquam. i Vt M. e. e bam illum? Cohors autẽ& tribunus& ſermo leſu impleretur quem di cit, ſigni- miniſtri Iudęoꝶ comprehenderunt le- ficans qua morte eſſet moriturus. iIntro⸗ at.⸗ b ſum,& ligauerunt eum,& adduxerunt iuit ergo iterum in prętorium Pilatus,& 4.3 eum ad Annam primum: erat enim ſocer uocauit Ieſum,& dixiit ei: Tu es rex lu uc. 23. Caiphæ, cui eras pontifex anni ichee. dęorum? Reſpondit Ieſus: A kemerioſe Taß hoc dicis, an alij tibi dix erunt de metRe ſpondit Pilatus: Nunquid ego ludææus ſum? Gens tua& pont fices tradiderunt te mihi, quid feciſtię Reſpondit leſus: Re gnum meum non eſt de hoc mundo, ſi ex hoc mundo eſſet regnum meumminiſtri mei utiq; decertarent, ut non traderer Iu dęis: nunc autem regnum meum non eſt hinc. Dixir itaq; ei Pilatus: Ergo rex es tu: Reſpondit leſus: Tu dicis quia rex ſum ego.· Ego in hoc natus ſum,& ad hoc ueni in mundum, ut teſtimonium per hibeam ueritati:omnis qui eſt ex uerita- te, audit uocem meam. Dixit ei Pilatus: Qnid eſt ueritas? Et cum hoc dixiſſet, i⸗ terum exiuit ad ludęos,& dicit eis: Bgo Nl.:7. c nullam inuenio in eo cauſam. IEſt autem R. 15. b conſuetudo uobis, ut unum dimittam uo- Luc.iʒ d bis in paſcha. Vultis ergo dimittam uo- ergo bis regem ludęorum? Clamauerunt rur- ſum omnes, dicentes: Non hunc, ſed Ba- rabbam. Erat autem Barabbas latro. ¶(ondemnatus Ieſus crucifig itur,& ſepelitur.(ap. XIX. A Tb⸗ ergo apprehendit Pilatus Ie- ſum,& flagellauit. Et milites plectẽ- tes coronam de ſpmis, impoſuerunt capi- ti eius,& ueſte purpurea circundederũt M. we enm. Et ueniebant ad eum,& dicebant: Rusb Aue rex ludęorum,& dabant ei alapas. erSO Rxiuit*iterum Pilatus foras,& dicit e- is: Ecce adduco uobts eum foras, ut co- gnoſcatis quia nullam inuenio in eo cau fam. Exiuit ergo Ieſus portans coro- nam ſpineam,& purpureum ueſtimentũ. Et dicit eis: Ecce homo. Cum ergo ui- diſſent eum pontifices& miuiſtri, clama- B bant, dicentes: Crucifige, crucifige eum. Dicit eis Pilatus: Accipite eum uos,& crucifigite: ego enim non inuenio in eo cauſam.Reſponderunt ei ludęi: Nos le/ ſtram gem habemus,& ſecundum legem de- bet mori, quia fllium dei ſe fecit: Cum er- go audiſſet Pilatus hunc ſermonem, ma- gis timuit. Et ingreſſis eſt prętorium ite/ rum,& dicit ad Ieſum: Vnde es tuꝰ leſus autem reſponſum non dedit ei. Dicit er- go ei Pilatus:Mihi non loqueris: neſcis quia poteſtatem habeo crucifigere te,& poteſtatem habeo dimittere te: Reſpon- dit leſus:Non haberes poteſtatem aduer ſum me ullam, niſi tibi datum eſſet deſu⸗ E per. Propterea qui me tradidit tibi, ma- us peccatum habet. Et exinde quęrebat Pilatus Euangelium Pilatus dimittere eum. Iudei autem cli⸗ mabant, dicentes: Si hunc dimittis, non es amicus Cęſaris: omnis enim qui ſere- gẽ ſacit, contradicit Cęſari. Pilatus aut cum audiſſet hos ſermones, adauit foras leſum,& ſedit pro tribunali in loco qui dicitur F Lithoſtrotos, Hebraice autem Sicſcribi Gabbatha. Erat autẽ paraſceue paſchę, tur in uet. hora quaſiſexta,& dicit Iudæis: Bcce exem. rex ueſter. IIlr autem clamabant: Tol- M.zn d le ſolle, cruciſige eũ. Dicit eis Pilatus: Re Ruib gem ueſtrũ crucitigam Reſponderũt pon tifices: Non hahemus regem, niſi Cęſa- rem. Tunc ergo tradidit eis illum, ut cmu cifigeretur. Suſceperunt autem leſum,& eduxerunt. Et baiulans ſibi crucem, exi- D uit in eũ qui dicit᷑ caluarię locũ Hebrai- cè aũt Golgotha ubi crucifix erunt eum & cũ eo alios duos hinc& hinc, mediũ aũt ieſun. Scripſit aũt& titulũ Pilatus, & poſuit ſuper cruc?᷑, Erat aũt ſcriptũͤ: Ieſus Nazarenus rex lIudçorũ. Hunc er- go titulã multi Iudęorã legerũt, quia pro pe ciuitatẽ erat locus ubi crucifixꝰ eſſ le- ſus. Erat ſcriptũ Hebraice, Grecè,& La tinè. Dicebant ergo Pnato ponuſices lu dęorõ:Noli ſcribere rex ludęorũ, ſed ꝗa ipſe dixit: Rex ſum ludęorũ Reſpondit Rilatus:Quod ſcripfi.ſcripſi. Muues er E go cũ cruciixiſſent eũ, acceperũt ueſti- menta ei“(& fecerũt quatuor partes uni cuiq; militi partẽ)& tun cam. Erat aũt . 81 tunica inconſutilis, deſuper contexta per. totũ.Dixerũt ergo ad inuict: Non ſcin⸗· demus eam, ſedſortiamur de ilia cuiꝰ ſit. vVtſcriptura impleret᷑. dicẽs: Partitiſunt Pſ.u c ueſtimẽta mea ſibi.& in ueſtẽ meam mi- ſerũt ſortẽ. Et milites quidẽ hęc fecerũt. Stabant aũt uuxta crucẽ leſu mater elus, & ſoror matris eius, Maria † Cleophoœ] Cleope & Maria Magdalene. Cũ uidiſſet ergo Ieſus matrem& diſcipuſũ ſtantem quem diligebat, dicit matri ſug: Mulier, ecceſ lius tuus. Deinde dicit diſcipulo: Ecce mater tua. Et ex ifla hora accepit eamdi ſcipulus in ſuam. Poſtea ſeiens leſus quia iam omnia xlconſummata ſunt, ijut conſinn/ Pſ.s e maretur ſcriptura, dicit: Sitio. Vas ergo erat poſitum aceto plenum. Iili autem ſpongiam plenam aceto, hyſſopo eitcum ponentes obtulerunt ori elus Cum ergo E accepiſſet Ieſus acetum, dixit: Conſim- matã eſt. Et inclinato capite tradidit ſpi titũ · ludęi exgo(quoniam Partaſceue 82 6 note dauho( hauhi): eorũ cii mült 653 aberius ſum aãt mor uã⸗ mllitũl nMo ex. zeſtmo nium ei uos cre tura u 6 3 Biü luß bunt in ”o rogault uc ggod e 18 propte 19 6 lelu. E. tulit cc Smh a ferens! bras ce ſo&! bur, ſ tem in in hor d qui pter P monun C Cr n 117X ſe. v d. 4 a bræ eſl déſubl 49 lcipu Tüen uwub tras et ninm lllealin N 5 cumſe nonti moſes tum, et quodiſ minibe ummmar O dur nin . em Atm 4 ag. md cen and nd, Kd ne 1”” thn nn a up. a inimi. RMe r ai aneri ca itna 08.& e maritu. — — dun de ſum aũt cũ ueniſſent, ut uiderũt eum lam tes, unũ ad cap — Ad—.. d. dnn mor: uũ. non fregerũt eius crura, ied unus ſits e at corpꝰ Ieſu. Dicũ ei illj 1eena 1ca, aed Lons bllo nuo exiuit ſanguis& aqua. Et qui uidit, — ———— — ſecundum lIoannem. 49 at nõ remanerent in cruce corpora Sab- ciebãt ſcriprurã. quta oportuit eũ à mos batho(erat enim magnus dies ille Sab- tuis reſirgere. Abierunt ergo iterũ diſc i⸗ bathi) rogauerunt Pilatũ ut frangerent puli ad ſemetipſos. Maria aui ſtabat ad corũ crura,& ioſſerẽtur. Venerunt ergo monumentũ foris, plorãs. Dum ergo fle- mihites,& primi quidẽ fregerũt crura.& rer inclinauit te, et proſpexcit in monumẽ alterius qui crucifixus eſt cum eo. Ad le⸗ tum, et uidit duos angelos in albis ſeden⸗ M.as. 8 ut, et unũ ad pedes. ubi po R. 1g. B u 1: Mulier, fucxæs militũ lancea latus eius aperuit, et conti- 4 ploras: Dicit eis: Quia tulert dm mei & neſcio ubi poſuerunt eũ. Hęc cũ duxuſ teſtimoniũ perlubuit,& uerũ eſt teſtimo ſet, conuerſa eſt retrorſum,& uidit leium nium eius. Et ille ſcit qa uera dicit, ut& ſttantẽ, et nõ ſciebat quia leſus eſt. Dicit· uos credatis. Faca ſunt enim hævut ſcri ei leſus: Malier, quid ploras: quẽ qugris: 8 ptura impleretur, Os nõ cõminuetis ex IIla ex iſtimans quta hortulanus eſſet di- 20. Et iterum alia ſcriptura dicit:h Vide cit ei: Dñe, ſi tu luſtuliſti eum, dicito mi- Ix. u. bunt in quẽ transfixerunt. Poſt hęc autẽ hi ubi poſiiſti eũ, et ego eum tollã. Dicit Nã-. rogauit Piſatũ loſeph ah Arimathęa,(eo ei leſus, Maria: Cõuerſa illa dicit ei:Rab 24*13. C quod eſſet diſcipulus Ieſu, occultus autem boniſ( q́d dicit magiſter.) Dicit ei Ieius: RK.27. propter metũ ludęorũ)ut tolleret corpus Noli me tangere(nondũ em̃ aſcendi ad z·d leſu. Et permiſit Pilatus. Venit ergo.& Patrem meum,) uade autem ad fratres Lu. 2z.d tulit corpus leſu. V enit autẽ& Nicode⸗ meos.& dic eis: Aſcendo ad Patrem me 8 musſj qut uenerat ad leſum nocte primũ, um& Patrẽè ueſtrum, deum meum et de⸗ d13. 2 ferens mixturã mytxhæ et aloes, quaſi li- um ueſtrũ. Venit M aria Magdalene an bras centũ. Acceperũt autem corpus Ie⸗ nuncians diicipulis. Quia uidi dominũ. ſu.& ligauerunt iliud linteis cũ aromati& hæc dixit mihi. Cum ergo ſero eſſet bur, ſicut mos eſt ludęis ſepelire. Erat au die illo, unæ ſabbathorum,& fores eſſent tem in loco ubi crucifixus eſt, hortus:& clauſæ, ubi erant diſcipuli congregati.pꝓ- in horto monumentũ nouũ, in quo non- Pter metum ludæorum, uenit Ieſus, et ſte- dũ quiſquam poſitus erat. Ibi ergo pro ſtetit in medio, et dicit eis: Paa uobts. Et 1 pter Paraſceuen ludęorũ, quia zuxta erat cum † hæc dixiſſet, oſtendit eis manus et hoc * monumentum, poſuerunt leſum. latus. Gauiſi ſunt ergo diſcipuli uilo do⸗ R. 16. c äll?’t C Chriſtus maltis iudicijs probauitſuam mino. Dix it ergo eisx iterum: Pax uo⸗ L.24.1 Prbbd reſurreslionem. Cap. XX. bis, ſicut miſit me Pat, et ego mitto uos. 1. Cor./5. 3 ubhe 1 V Na autem Sabbathi, Maria Mag,+† Hæc) cum dixiſſet, inſufflauit, et dicis Et hoc R.ig. e. dalenę uenit mane cum adhuc tene, eis: ſ Accipite Spiritum fancdum, quo. M. 19. — 1 M utfimhe L. 129. a bræ eſſent ad monumentum, et uidit lapi rum remiſeeritis pctã, remittuntur ets:&— 5 manen bhahse— bm A hkucepa⸗ tm. e ulai dẽ ſublatũ à monumento. Cucurait ergo quorũ retinueritis, retenta ſunt. T homas & ad uenit ad Simonẽ Petrũ, et ad alium autẽ unus ex duodecim, qui dici᷑ Didy- diſcipulũ quẽ amabat leſus.& dicit illis: mus, nõ erat cum eis quando uenit leius Tulerunt dominũ de mouumẽto.& neſci Dixerunt ergo ei alij diſcipuli: Vidim⸗ med 4 an iü hr mits ubi poſuerunt eum. Exijt ergo Pe⸗ dñm. Ille autem dixcit eis: Niſi uidero in ueſiigium asle- 6 al tn i 14 nrus, et ille alius diſcipulus, et uenerũt ad manibus eiusꝶ fixurã) clauorũ,& mittã de- k u düpin ſ monumentũ. Currebant aũt duo ſimul, et digitum meum in locum clauorũ, et mit. mer 4 H nei ſ ille alius diſcipulus præcurrit citius Pe- tã manum meã in latus eius, nõ credã. Et ,n, 1 n ttn tro,& uenit primus ad monumentũ. Et poſt dies octo iterum erant diſcipuli eius 1 a vatuufnl cum ſe inclinaſſet, uidit poſita linteamina intus,& Thomas cum eis. V enit Ieſus lcis d uhaltingfſämn non tñ introiuit. Venit ergo Simon Pe- ianuis elauſis,& ſtetit in medio,& di- 1a, enn ftſe rus ſequens eũ, et introiuit in monumen xit eis: Pax uohis. Deinde dicit Tho- neca 5 mabaſa tum, et uidit linteamina poſita& ſudartũ mæ: Infer digitum tuum huc„& uide 4 6 mn 1 quod fuera: ſuꝑ caput eius, nõ cuũ lintea, manus meus,& affer manum tuã,& mit⸗ don, A ums 4 minibus poſitũ, ſed ſeparatim inuoſutum te in latus meum,& noli eſſe incredulus. 6 1*rtmns 7 in imum locũ. Iunc ergo uitroiuit& il ſed fidelis. Reſpondit Thomas,& dixtt: ei n— 9 le dicipulus qui uenerat primus ad mo x& Dominus meus et deus meus. Digit ei 4 wiuut 4 mmetũ.& uiqit,& credidit: nõdũ enim leſus: Quiauidiſti me Thoma, ctedidiſti 9 1 u 4 4 ſei hratz II 5 — Int. n. g in conſpectu dilci Euang.ſecund.loan. peati quiĩ non uiderunt,& crediderunt. amas me?& dixit ei: Dſe, tu omnia no- Multa quidem& alia ſigna fecit Ieſus ſti,tu ſcis. quia amote. Dicit eix: Paſce rel pulorum ſuorum, quæ Oues meas. i Amen, amen dico tibi, cum. 5 non ſunt ſcxipta in libro hoc Hęc aut em eſſes iunior cigebas te,& amhulabas ubi p et. c ſcripta ſunt, utcredatis quia leſus eſt ili⸗ uolebas: cũ aũt ſenueris, extendes manus us dei, et ut credentes, uittam habeatis in tuas,& auus te cinget,& ducet quotu 8ne nnon uis. Hoc autẽ dit, ſigntficans qua C Capꝛunt diſcipuli muiltitudinem piſci⸗ morte clarificaturus eſſet deũ. Et cũ noc um.(ap. XXI. dixiſſet, dicit ei: Sequere me. Conuerſus Oſtea manifeſlauit ſe iterũ leſus ad Petrus uidit illũ diſcipulũ quẽ diligebat nomine eius. A Mare Tiberiadis. Mamtfeſtauit aũt leſus, ſequentt, ſqui& recubuit in cœna Supr 36 9 diſcipulis ſic: Erant ſi mul Simon Petrus& Tho- ſuper pectus eius,& dixit, Dñe quis eſt mas qui dicitur Didymus,& Nathana- qui tradet te? Hunc ergo cũ uidiſſet Pe⸗ el qui erat à Cana Galilę, et filij. Zebe trus, dicit leſu: Dñe, hic aũt quid? Dicit dęi,& alij ex diſcipulis eius duo. Dicit ei Ieſus:ESic) eũ uolo manere donec ue/ eis Simon Petrus, Vado piſcari- Dicunt niam, quid ad te:tu me ſequere. Et exiuit 8 ei: Venimus& nos tecũ. Et exierũt,& ergo ſermo iſte inter fratres quia diſci- & aſcenderũt in nauim,& iila nocte ni, pulus ille non morit᷑. Et non dixcit ei le⸗ nil prẽdiderũt. Mane autẽ x facto ſtetit ſus: Non morik: ſed, Sic eũ uolo manere leſus in littore, nõ tñ cognouerũt diſcipu donec ueniam, quid ad te? Hic eſt diſcipu li quia leſus eſt. Dicitergo eis leſus: Pue- lus ilie qni teſtimomum perliubet de his, ri nunquid pulmentariũ habetis: Rñde-& ſcripſit hęc,& ſeimus quia uerum eſt rũt ei: Nõ.Dicit eis: Mittitein dextram teſtimonium eius. Sunt aũt& alia mui- So 1 nauigij rete,& inuenietis. Miſerũt er⸗ ta quę fecit leſus: quę ſi ſcxiban per ſin ip. 16 go, et iã nõ uslebãtillud trahere prę mul gula, nec ipſum arbitror mundum capete titudme piſciũ. Dicite ergo diſcipuhs il- poſſe eos qui ſcribendiſunt, ibros. le quẽ diligebat ſeſus, Petro, Dfis eſt. Si Acta Ap oſtolorum B mon Petrus cũ audiſſet quia Dñs eſt, tu- giſcent nicaſuccinxit ſe, erat emm nudus,& miſit ¶ Aſcenſio Chnſt, I Matthiæ ſe in mare. Alij autẽ diſcipuli nauigio ue nerãi(nõ em̃ lõge erant à terra ‚ſed quaſi cubitis ducentis)trahentes rete piſciũ. Vt ergo deſcẽderũt in terrã, uiderũt prunas politas,& piſcè ſuperpoſitũ,& panẽ. Di re& docere, uſq; n diem xit eis leſus. Afferte de piſcibus qs prẽ- qua pręcipiens Apoſtolis didiſtis nũc. Aſcendit Simon Petrus,& per Spiritũ ſanctã quos elegit, aſſumptus traxit rete in terrã, plenũ magnis piſcibꝰ eſt: quibus& pre buit ſeip um uiuũ po centũ quinquaginta tribus. Rt cum tanti paſsionẽ ſuam inm ultis argumentis, per eſſent, non eſt ſciſſum rete. Dicit eis Ieſus: dies quadraginta apparens eis,& loquẽs Venite prandere. Et nemo audebatr di- de regno dic. Et conueſcens, pręcepit e- zs ſcumbentium) interrogare eum, Iu quis is, ab leroſolymis ne diſcederent, ſed ex L2, es: ſcientes quia dominus eſt. Et uenit pectarent promiſsionẽ patris: Quamau Ioha4. eſus,& accepit panem,& dabat eis,& diſtis(inquit)per os meum: quia loannes lat 2 piſce ſimiliter. Hoc iã tertio manifeſtatus quidem baptiz auit aqua, uos qutibapti- Mar.. b eſt leſus diſcipulis ſuis cum furrexiſſet à Zabimini Spiritu ſancto non poſt multos Luc.z. b mortuis. Cum ergo pranqdiſſent, dicit Si hos dies. Igitur qui conuenerant interro e1., d moni Petro leſis, Simon loãnis, diligis gabant eũ, dicentes, Dñe, ſtin tempore, me plus his: Dicit ei: Etiã dñe.tu ſcis ga hoc reſtitues regnũ Iſral? Dixit aũt eis: B amo te. Dicit ei Paſce agnos meos · Di Non eſt ueſtrũ noſſe tẽpore uel momen, 3 cit ei iterum: Simon loannis, diligis me: ta, quę Pater poſuit inſua poteſtate: led Ait illi: Etiam Domine, tu ſcis quia amo accipietis uirtutẽ ſuperuenientis Spitit te. Dicit ei iterũ, Paſce agnos meos. Di ſancti in uos,& eritis mihi teſtes in leru- cit eĩ tertio.Simõ loãnis, amas me: Con ſalem,& in omni Iudęa& Samaria; eriſtatus eſt Petrus quia dixit ei tertio. uſq; ad ultimũ terrꝭ Et cũ hæc diꝛliict Amas mde phile, quę cœpit leſus face ac iigenti cepit e enturi Miterũ & alxe cientes ettäuo modum Tuner qui uoc lem dat ilent i nebat 0 Andrez meus g Simon nes erãt tione c lelu,& urgens (etat a centum peeriſc u ſanctus dux eo 1 qui con tus eſtſ quidem quitatis äiffuſaſ kacum lem, ita daPtatc ſd ſt guiin eins aoct niris qui mat tem nos doma loannis. nobis, te ſeriunur ſeph, qu Mtus eſt dixerun omninm duobasn huias. wbeſt lu deiennt athiam Am Jpol — aüt lein do⸗ upern nn qum tde nn d eet erlein unt aegd m. pahsi ennt ſes N pu donec ae ha ile e. ſan im teſtme r aor ul Sin d feſta 1 K 1 tus eſt ſortem miniſterij huius. Et hic uenę Romani, Iudęi quoq; et Proſelyti⸗ aat diom quidem poſſedit agrum de mercede ini- Cretes,& Arabes, audimus eos loquen- 4 quitatis,& ſuſpenſus crepuit medius,& tes noſtris linguis magnalia dei. Stupe- 4 ↄip „ diffuſa ſunt omniauiſcera eius. Et notum bant autem omnes, q& mirabantur adin- 9 9 D factum eſt omnibus habitantibus Ieruſa- uicem dtcentes: Quidnam uult hoc eſſes u lem, ita ut appellaret᷑ ager ille lingua eo- Alij autẽ irridentes dicebãt: Quia muſto , rum Hacel⸗dema⸗ hoc eſt, ager ſanguinis. pleni ſunt iſti.Stans autẽ Petrus cum un- 6 Scriptum enim eſt in libro Pſalmorum: decim, leuauit uocem ſuam,& locutus eſt 8 blalss. c Fiat commoratio eius deſerta,& non eis: Vir Iudæi,& qui habitatis Ierufalẽ 8 mazhm Pauo sb ſĩt qui inhabitet in ea. ¶ Et epiſcopatum uniuerſi,hoc uobis notum ſit,& auribus a mipau eius aocipiat alter. Oportet ergo ex his percipite uerba mea: Non enim ſicut uos G d etinad uiris qui nobiſcum ſunt congregatt, in o⸗ exiſt:matis, hi ebrij ſunt: cũ ſit hora diei Mui mni tempore quo intrauit, et exiuit inter tertia:ſed hoc eſt quod dictũ eſt per pro- 4 6 umat— nos dominus leſis, incipiẽs à bapttſmate plretam Ioel: Et erit in nouifsimis die- Ioel. L. g utſie Ioannis uſq; in diem qua aſſumptus eſt à bus(dicit dominus) effundam de ſpiritu 4 tni Duing Küthnuna nlu rut errkni Phal. 40. c 31 1ox. 13- a ſanctus per os Dauid de lIuda, i qui fuit Mat, 27.a Acta Apoſtolorum. gĩdentibus illis elenatus eſt,& nubes ſu- Apoſtoli accepto ſpiritu ſænclo, loquun A ſcepit eum ab oculis eorũ. Cumq; intue tur uarijs linguis. Cap. II. Suß 1.2 rentur in coœlũ euntẽ illum, ecce duo uiri F T cũ complerent᷑ ij dies Pentecoſtes. Mat. z.c aſtiterũt iuxta illos in ueſtibꝰ albis, qui erant omnes pariter in eodè loco:¹& Mar.: b & dixerãi: Vni Galilei, quid ſtatis aſpi factus eſt repente de cœlo ſonus tanquã Lu. 3. c cientes in cœũ: Hic Ieſiss, qui aſſumptus aduenientis ſpiritus uehementis,& reple Ioan.1. d eſt à uobis in cœſum, ſic ueniet quemad uit totam domum ubi erant ſedentes. Et Sup i.a modum uidiſtis eum euntem in coœlum. apparuerunt illis diſpertitę linguæ tanc; Infra 11. b. Tunc reuerſi ſunt in Ieroſolymã à monte ignis, ſeditq; ſupra ſingulos eorum,& re&: 9-3 qui uocatur Oliueti, qui eſt uræta Ieruſa pleti ſunt omes ſpiritu ſancto,& cœperũt lem Sabbathi habens iter. Et cum intro- loqui uarijs linguis, prout ſpiritus ſancè= iſſent in cœnaculum, aſcenderũt ubi ma dabat eloqui illis. Erant autem in leruſa nebat Petrus& Ioannes,& lacobus,& lem habitantes! udęi, ufrireligioſi ex o- C Andreas, Piiilippus& Thomas, Bartho mni natione quę ſub cœlo eſt. Facta au meęus& Matthæus, Iacobus Alphæi& tem hac uoce conuenit multitudo,& Simon Zelotes,& Iudas Iacobi. Hi om mente confuſa eſt„ quoniam audiebat nes erãt perſeuerantes unanimiter in ora- unuſquiſq; lingua ſua illos loquẽtcs. Stu- tione cum mulieribus,& Maria matre pebantautem omnes,& mirabank, dicen Ieſu,& fratribus eius. In diebus illis ex., tes: Nonne, ecce omnes iſti qui loquunt᷑, B urgens Petrus in medio fratrum, dixit, Galilęi ſunt:& quomodo nos audimus (erat autem turba hominum ſimul ferè unuſquiſq; linguã noſtram, in qua nati ſu centum uiginti:) Viri fratres oportet im mus: Parthi,& Medi,& Mlamitę,& pleri ſcripiuram quam prędixit Spiritus qui habitant Meſopotamiam, ludæ am, Cappadociam, Pontum, et Aſiam, Phry dux eorum qui comprehenderũt teſimm, giam,& Pamphiliam, Mgyptũ,& par qui connumeratus erat in nobis,& ſorti- tes Libyę quę eſt circa Cyrenen,& ad nobis, teſtem reſurrectionis eius nobiſcũ meo ſuper omnem carnem,& propheta fleriunum exiſtis. Et ſtatuerunt duos, Io bunt fllij ueſtri,& flliæ ueſtrę,& iuuenes ſeph, qui uocatur Barſabas, qui cognomi ueſtri uiſiones uidebunt, et ſeniores ueſtri natus eſt Iuſtus,& Matthiam. Et orãtes fomnia ſomniabunt. Et quidem ſuper ſer dixerunt: Tu domine qui corda noſti uos meos,& ancillas meas in dtebus illis omnium, oſtende quem elegeris ex his etfundã de ſpiritu meo,& prophetabũt. duobus imum. accipere locum miniſterij& dabo prodigiain cœlo ſinſum,& ſig⸗ huius& apoſtolatus, de quo pręuarica- na in terra deorſum, ſanguinem,& iĩgnẽ, tus eſt Iudas, ut abiret in locum ſuum. Bt& uaporem fumi. Sol conuertetur in te- dederunt ſortes eis,& cecidit ſors ſuper nebras,& L unain ſanguinẽ, antequam Mathiam,& annumeratus eſt cum unde ueniat dies domini magnus& manife⸗ gim Apoſtolis- ſius. Et ſſomnis quicunq; inuocauerit n Nous. 16,& Apo men domini, ſaluus erit. Viri Iſraelit; au Am dite Acta Apoſtolorum. approbatũ Adeo in uobis, uirtutibus& autem perſeuerantes in doctrina Apoſto- prodigijs,& ſignis quæ fecit deus per il lorum,& communicatione,& fractione lum in medio ueſtri, ſicut ſcitis, hunc deſi panis,& orationibus. Fiebat auẽ omm nito conſilio&e pręſcientia dei traditum, animæ timor: multaquoc; prodigia& ſi- per manus iniquorum affligentes, intere. gnaper apoſtolos in leruſałẽ ſebant,& miſtis, quem deus ſuſcitauit ſolutis dolo⸗ metus erat magnus in uniuerſis. Ots enã ribus infern i, iuxta quod impoſsibile c-⸗ qui credebant, erant pariter,& habebät rat teneri illum ab eo · Dauid em̃ dicit in omnia cõmunia.Poſſeſsiones& ſubſtan. Pal. 3. c eum: Prouidebam dominã in conſpectu tias uendebãt,& diuidebãt illa omnibus meoſemper, quoniam à dextris eſt mihi prout cuiq; opus erat. Quotidie quoque ne cõmouear. Propter hoc lætatum eſt perdurãtes unanimiter in templo,& fran cor meum,& exultauit lingua mea, inſu- gentes circa domos panẽ, ſumebant cibũ per& caro mea requieſcet in ſpe. Quo⸗ cum exultatione,& ſimplicitate cordis, niam non derelinques animam meam in collaudantes deũ,& habẽtes gratiam ad inferno, nec dabis Sanctum tuum indere omnẽ plebẽ. Dominus autẽ augebat qui corruptionem. Notas mihi feciſti uias ui ſalui fierent quotidie im idipſum. tæ,& replebis me iucunditate cum facie C Ck unhus ſematuy. populus alam tua. Viti fratres, liceat audenter dicere 2e eerttder. Laup. 121 Re ad uos de patriarcha Dauidſ qm̃ ddefun.. Crh 144. & ctus eſt,& ſepultus eſt.& ſepulchrum Etrus autem& Ioannes aſcendebant eius eſt apud nosuſq; in hodiernũ diem. in templum, ad horã oratienis nonã. . Propheta igitur cũ eſſet,& ſciret quia iu Et quidam uir qui erat claudus ex utero Pf. 3n. c re iurando, 1uraſſet ili deus de fructu matris ſuæ, baiulabatur: quem ponebant Ini..:a lũbi eius ſedere ſuper ſedem eius, proui- quotidie ad portam templi, quæ dicitur dens locutus eſt de reſurrectione Chriſti, Specioſa, ut peteret eleemoſynamab in- Pfa. 16. c quia lij nec; derelictus eſt in infernonneq troeuntibus in templum. Is cum uidiſſet Inf. 3. e caro eius uidit corruptionem. Hunc le- Petrum& loannem incipientes introire ſum reſuſcitauit deus, cuius omnes nos te in templum, rogabat ut eleemoſynam ac ſtes ſumus. Dextera igitur Dei exaltatus ciperet. Intuens autem in eum Petrus ch & promiſsione Spiritus ſancti accepta à loannedixit: Reſpice in nos. At ille inten hunc quem Patre, effudit hoc donum quod) uos debat in eos, ſperans ſe aliquid acceptu⸗ uidetis& auditis. Non enim Dauid aſ⸗ rum ab eis. Petrus autem dixit: Argen⸗ Pf.io·a cendit in cœlum: dicit autem ipſe. Di⸗ tum& aurum non eſt mihi: quod autem xit dominus domino meo, ſede à deæxtris habeo, hoc tibi do:ln nomine leſu Chri⸗ meis. Donec ponam inimicos tuos, ſca- ſti Nazareni ſurge,& ambula. Et appre- F beilum pedũ tuorũ. Certiſsimeſciat ergo henſa manu eius dextera, alleuauit eum, omnis domus Iſrael, quia& dominũ eũ,& protinus cõſolidatę ſunt baſes eius& & Chriſtũ fecit deus, hunc Ieſum quem plantæ. Et exiliens ſtetit,& ambulabat, . uos crucifixiſtis. His aũt auditis cõpun-& intrauit cũ illis in templum ambulans 1 Ai ſunt corde,& dixerunt ad Petrum, et& exiliens,& laudans deũ,& uidit om ad reliquos Apoſtolos, Qund faciemus nis populus eum ambulantẽ,& laudant? uiri fratres? Petrus autem ad illos: Pœni deum. Cognoſcebant autem illum quod tentiam inquit agite,& baptizetur unuſ⸗ ipſe erat qui ad elcemoſynam ſedebat ad quiſq; ueſtrum in nomine leſu Chriſti in Specioſam portam templi,& impletiſũt remiſsionẽ pctõrum ueſtrorum,& accipi ſtupore,& extaſi in eo quod contige- cta repromiſsio& filjs ueſtris,& omni⸗ Ioannem, cucurit omnnis populus ad eos bus qui longe ſunt, quoſcumiq; aduoca⸗ ad porticum ꝗᷓ appellatur Salomonis. ſtu⸗ uerit dñs deus noſter. Aljs etiam uerbis pentes. Videns autem Petrus, m̃it ad plutimis teſtificatus eſt,& exhortabatur populum, Viri Ifraelitæ quid miramint eos, dicens: Saluamini à generatione iſta in hoc, aut nos quid intuemini, quaſi no- praua. Qui ergo receperunt ſermonem ſtra uirtute aut † poteſtate) ſecerimus· eius, baptiæaui ſunt.& appoſitæ ſunt in nunc ambulare? Deus Abraiam& es “ die 4 D dite uerba hæec: Teſum Nazarenũ uirum die illa animæ circiter tria millia Erant O 8½ etis donũ Spũs ſancti. Vobis enim eſt fa rat illi. Cũ x uideret autem Petrum& tenetes pietate u,b 35 6 lun micu 4 interk tuls ci minis ſtio, c il per eĩ in co⸗ tres ſc cut& N prenu paii „ nitzit canau njac dicat porte ra rel uspe agte au ſter ſum a . tus lu quen termi te à8 & vann liſ br. dur aii dra tur on geus,, nedice qunſe Ce L5 pe tus t cerent telurre in eos W dami multia diderũ de mi congre eag eeps anc am caus lere onai Bn Auun de e cere C ehin 1 nm) R en. i nin Ftan ucda mans dan Ouocie aiti, Speci ae Hden le/ 9 em A te n ans Oper 14 4 laam uos dedan a mn: O um art hade Kr hN roo dan cü,&p aem pen une Ar n.et e s ani den mu ipee nin So cipi k Rh m ani⸗ ler à abis pef arur p0 i n aa aun sacnü uie ae ehmm. Trran ii bera carde⸗ unm& dvirmin oulw, ecermo Käcs —— Deut.is e — Iaac,& deus Iacob, deus patrũ noſtro- rã glor.ficauit ſſliũ ſuũ leſum, quẽ uos qui dẽ tradidiſtis,& negaſtis ante faciẽ Pila ti, indicante ilio, dimitti. Vos autẽ San- ctũ,& iuſtũ negaſtis,& petiſtis unũ ho- micidam donari uobis:authorẽuero uitę interfeciſtis, quem deus ſuſcitauit à mor- tuis, cuius nos teſtes ſumus. Et i fide no- minis eius, hunc quem uos uidiſtis& no ſtis, confirmauit nomen eius,& fides quę per eũ eſt, dedit xintegram ſanutatẽ tam in conſpectu omniũ ueſtrũ. Et nunc ſta/ tres ſcio quia per ignorantiam feciſtts, ſi- cut& principes ueſtri, Deus autẽ Pqui. pręnunctauit per os ommũ Prophetarũ, pati Chriſtũ ſuũ, ſic impleuit. Pœnitemi- ni igitur& conuertimini, ut deleant᷑ pec cata ueſtra:ut cũ uenerint tẽpora refrige- rij à conſpectu dni,& miſerit eũ qui prę- dicatus eſt uobis leſum Cnriſtũ, quẽ o- portet quidẽ cœlũ recipere uſp in tempo ra reſtitu: ionis omniũ quę locutus eſt de- us per os ſanctorũ ſuorũ a ſeculo, Prophe tarũ. Moyſes qudem dnæit: Quoniam Prophetam ſuſcitabit uobis dñs deus ue/ ſter de fratribus ueſtris tanquam me: ip- ſum audietis iuxta omnia quęcunq; locu „ tus fuerit uobis. Erit autem:omnis anima quę non audierit Prophetam illum, ex- terminabitur de plebe. Et omnes Prophe tę à Samuel, TBeeus qui locuti ſunt. & rannunciauerunt dies iſtos. Vos eſtis fi lij Prophetarum,& teſtamenti quod di- ſpoſuit deus ad patres noſtros, dicens ad 1& Abraham. Et in ſemine tuo benedicen tur omnes familię terræ. Vobis primum deus, ſuſcitans tilium ſuum, miſit eum be- nedicentem uobis: ut conuer at ſe unuſ- quiſq; à nequitia ſua. ¶ Expoſtulant /acerdotes cum Apoſtolis, E& manus inij ciunt.( 4. 11I1. A LOMauenribus autẽ illis ad populũ, ſu- peruenerunt ſacerdotes,& magiſtra- tus tẽpli,& Sadducęi dolentes quod do- cerent populũ,& annunciarent in leſum reſurrectionẽ ex mortuis,& iniecerunt in eos manus,& poſuerunt eos in cufto- diam in craſtmũ: erat autẽ iam ueſpera: milti aũt eorũ qui audierant uerbuũ, cre- diderũ,& facius eſt numerus eorũ quin que millia. Factũ eſt aũt in craſtinum ut congregarent᷑ principes eorũ,& ſenio- res,& Scribę in leruſal?.& Annas prin- ceps ſacerdotũ,& Casphas,& laannee Acta Apoſtolorum. 447 & Alexander,& quotquot erant 4 ge⸗ nere ſacerdotali. Et ſtatuentes eos in me dio, interrogabant. in qua uirtute, aut in quo nomine feciſtis hoc uos: Tunc reple tus Spiritu ſancto Petrus dixit ad eos: Principes popult,& ſeniores æ audite: Si nos hodie dijudicamur in benefacio ho- minis infirmn, in quo iſte ſaluus factus eſt. notũ ſit omnibus uobis,& omni plebi Iſ- racl, qula in nomine dñi noſtri leſu Chri- ſti Nazarem quẽ uos crucifixiſtis, quem deus ſuſcitauit à mortuis, in hoc iſte aſtat coram uobis ſanus. ¶ Hic eſt lapis qui re- probatus eſt àã uobis ędificantibus, qui fa Pſal. 1. ctus eſt in caput anguli,& non eſt in alio Mat. 21. d aliquo ſalus. Nec em̃ aliud nomen eſtſub Mar. 1z. 2 cœlo datum hominibus, in quo oporteat Luc. 0. e nos ſiluos fieri. Videntes aũt Petri con- Iſa 8. d ſtantiam& loannis, comperto quod ho- 1. Pet. 2.2 mines eſſent ſine ltteris& idiotę admira- Rom.. g. B Iſcas* bantur.& cognoſcebant eos qm̃ cũ leſu C fuerant:hominẽ quoq; uidentes ſtantẽ cũ eis qui curatus fuerat, nihil poterant con tradicere.Iuſſerũt aũt eos foras extra cõ- ciliũ ſecedere,& conferebant adinuict, dicẽtes: Quid faciemꝰ hominib. iſtis? qm̃ quidẽ notũ ſignũ factũ eſt per eos, om- nibus habitantibus leruſalẽ: manifeſtum eſt,& non poſſinnus negare. Sed ne am- plius diuuiget᷑ in populũ, comminemur e- is ne ultra loquant᷑ in nomine hoc uili ho mimnũ. Et uocantes eos: denũ ciauerũt ne omnino loquerent᷑ neqʒ docerẽt in nomi ne leſu. Petrus uero& loannes rñdentes dixerũt ad eos: Si iuſtũ eſt in conſpectu del, uos potius audire q́; deum, iudicate: non em̃ poſſumꝰ quę uidim, et audiuimꝰ non loqui. At illi comminantes, dumiſers eos non inueniẽtes quõ punirẽt eos.pro- p'er popui, quia oẽs clarificabãt id qd factũ fuerat, in eo quod acciderat. Anno- rũ em̃ erat ampluus quadragmta homo im quo factũ ſuerat ſignũ iſtud ſanttatis. Di- miſsi aũt uenerunt ad ſuos,& annuncia⸗ uerunt eis quanta ad eos principes ſacer dotum,& ſentores dixiſſent. Qui cũ au-⸗ diſſent, unanimiter leuauerunt uocem ad deum,& dixerunt: Domine, tu es x qui feciſti cœlum& terram, mare,& omnia quę in eis ſunt, qui Spiritu ſancto per os patris noſtri Dauid pueri tui dixiſti: Qua re fremuerũtgentes,& popult meditati ſunt inania? Aſtiterũt reges terrę,& prin cipes sonuenexunt in aduerfus da, dess F uel, diuide- bantur Barnabas & aduerfus Chriſtã eius: Conuenerunt emim uere in ciuitate iſta aduerſus San- ctã pueꝶꝛ tuũ leſum, quẽ unxæiſti, Hero⸗ des.& Pontius Pilatus, cũ Gentibus,& populis Iiracl, facere quę manus tua; conlilnum tuũ decreuerunt fleri. Ut nunc dñe reſpice in minas eoꝶ,& da ſeruis tu⸗ is cũ omni fiducia loqui uerbũ tuũ, in eo quod manũ tuam extendas ad ſanitates, & ſigna,& prodigia fieri per nomẽ ſan⸗ cii filij tui leſu. Et cũ oraſſent, motus eſt locus in quo erant congregati,& repleti ſunt omues Spiritu ſancto.& loquebant uerbũ dei cum flducia. Multitudinis au- tem credentium erat cor unum,& anima una: nec quiſquam eorũ qui poſsidebat aliquid, ſuum eſſe dicebat, ſed erant illis ommia communia. Et uirtute magna red debant Apoſtoli teſtimoniũ reſurrectio- nis leſu Chriſti dñi noſtri,& gratia ma- gna erat in ommbus illis. Neque enim quiſcuam egens erat inter illos. Quot- quot enim poſſeſſores agrorum aut do- morum erant, uendentes afferebant pre- cia eorũ quę uendebant,& ponebant an te pedes Apoflolorum. F Diuidebatur) autem ſingulis prout cuiq; opus erat. Io ſephi autem qui cognominatus eſt, FBar- ſabas Jab Apoſtolis,(quod eſt interpre/ tatum, filius conſolationis) L euites, Cy- prius genere, cum haberet agrum, uendi- dit eum,& attulit precium,& poſuit an- te pedes Apoſtolorum· ¶ Mors Anama& uxoris eius, apoſto- lorumqyue captiuitas. Cap. V. A I ir autẽ quidam nomine Ananias cũ Sapphira uxore ſua uendidit agrã. & fraudauit de precio agri conſcia uxo- re ſua,& afferens partẽ quandam, ad pe- des Apoſtolorũ poſuit. Dixit aũt Petrus ad Ananiam: Anania, cur tẽtauit ſatanas cor tuũ, mentiri te Spiritui ſancto,& frau dare de precio agri? Nonne manens tibi manebat,& uenundatũ in tua erat pote- ſtate: Quure poſiiſti in corde tuo hanc rem: Non es mentitꝰ hominibus, ſed deo. B Audiens aũt Ananias hęc uerba, cecidit, & expirauit. Et factus eſt timor magnus Rũdis ſuper omnes qui audierunt. Surgentes au tem iuuenes amouerunt eũ,& efferentes ſepelierunt. Factũ eſt aũt quaſi horarum triũ ſpaciũ,& uxor ipſius, neſciens quod factũ fuerat, introinit. †Dixit Jautẽ ei Pe is, Dic mihi mulier, i tamti agrũ uen- didiſtis Acta Apoſtolorum. didiſtis: At illa dicit: Etiam tanti. Pe- äcks trus aãt ad eam: Quid utiq; conuenit uo doer bis tentare Spiritũ dñi: ecce, pedes eorũ lusle qui ſepelierunt uirũ tuũ ad oſtiũ,& effe- duccet rent te. Confeſtim cecidit ante pedes e⸗ P Reb ius,& expirauit. Intrantes aũt iuuenes, Lerun inuenerunt illam mortuam,& extulerũt, honi- & ſepelierunt ad uirũ ſuũ. Et factus eſt ti nitle mor magnus in uniuerſa ecccleſia,& in tes in omnes qui audierunt hęc. Per manus au⸗ C de'e tem Apoſtolorũ fiebant ſigna,& prodi- niten gia multa in plebe. Et erant unanimner io omnes in porticu Salomonts. Cętetorũ pir aũt nemo audebat ſe coniungere illis, ſed obed magmficabat eos populus. Magis autem(cada augebatur credentiũ in cñio multitudo ui durg rorũ ac mulierum, ita ut in plateas eiſce- nomi rent infirmos,& ponerent in lectulis ac gitb Vu grabbatis, ut ueniente Petro faltem um- 9 hom bra illius obumbraret quenquam illotã, s/ lt. & liberarentur omnes ab infirmitatibus a quic ſuis. Concurrebat autem,& multitudo ui Tha ciarũ ciuitatũ lIerufalem, afferentes æ- ſume gros,& uexatos à ſpiritibus immundis, D G iorũ qui curabantur omnes. Exurgens autem bant princeps ſacerdotũ,& omnes qui cũ illo l. P erant, quę eſt hęreſis Saducęorũ- repleti diebe ſunt zelo,& iniecexunt manus in Apo- poſt ſtolos,& poſuerunt eos in cuſtodia pu- conſe blica. Angelus aũt dñi per nociem ape⸗ dico riens ianuas carceris,& educens eos, di-& ſit xit: Ite,& ſtantes loquimini in templo busc plebi omnia uerba uitæ huius. Qui cum uero⸗ audiſſent, intrauerunt diluculo in templũ. uniee nefor & docebant: Aduemens aũt princeps ſa ni. Conf cerdotũ,& qui cum eo erant, conuocaue tes a runt conciliũ,& omnes ſeniores flliorum mnin Iſraẽl,& miſerunt ad carcerem ut adqu- miſen cerentur. Cum aũt ueniſſent miniſtri,& conſp aperto carcere non inueniſſent illos, re- tiſunt uerſi nunciauerunt, dicentes: Carcerem 1.Oa quidẽ inuenimus clauſum cum omni dili. di5 gentia,& cuſtodes ſtantes ante tanuas: C4 aperientes autẽ neminem inuemmus. Vt aũt audierũt hos ſermones magiſtratus tẽ 3N ph,& principes ſacerdotũ: ambigebant lMip de illis quidnam fieret. Adueniẽs aũt qut adven dam munciauit eis: Quia ecce uiri quos inmin poſuiſtis in carcerẽ, ſunt in tẽplo ſtantes, emn & docẽtes populũ · Tũc abijt magiſtra- pulon tus cũmimſtris,&e adduxit illos ſine ui:* timebant enim populã ne lapicarent Et Cöh cũ adduxiſſent illos, ſtatuerũt in cõſilio: danit d. do& interrogauit eos princeps ſacerdot Kiinenps Pemeeß dicens: Acta Apoſtolorum. u, na ,5;2 Nos uero orationi,& mnniſte B ‿ Rebe Terſhicda Serd esweban han ehne aon ei aus Be vmeutlar K gut tlerufale doctina neſtra,& multis in⸗ mo coram omni amuktitwaline⸗ te fSe u un Reſpondens aũt Petrus& Apoſtoli.di⸗ an 5 EHu be we, Wat nce e due daenenn xerunt: Obedire oportet deo magis quã Kme Las 2caenaun Anuoeerde a 12 Acha hominibus⸗Deus paira 3 1 dulhüts ner ante conſpectũ Apoſtolorũ,& o⸗ utt, nr g uit leſum, quẽ uos inrerimitzisfupenden rantes impoſuerũt eis manus:& uerbum 12 ma nen Snant achrinaihens qancham pœ Idni Jcreicebat,& Eultipbeabai mime ac n 2 enalkanit dence ies one neccat diſcipulorũ in Ieruſalẽ ualde:multa e- — nen entiam leane en deehei& mnneh ſacerdotum Whecliehat def uni dman zü nof mne ee dedi omnibus Stephanus aũt plenus gratia, ortitudi — Fhnimran u,dusc— ne Hetebar prodigia,& ſna moenn 1 1 4 43 4 r 2 n wgr u C cabant,& cogitabant interficere illos. p dhdens peaue ieiumnedecn cy e ugede a dän Surgẽs aũt quidam in coucilio Phariſeus 8082,Nre appe inori R eorum den 124 an eee zeede, ieeeerde Seaeneedeamete 1nad un en mmich, ãto, lis uniuerſe plebi, iuſsit † ADrehe hano,& non poterant reſiſtere ſapiẽ do, grüda puſillũ fo- homines flexi Idixit q; ad iios: Viri lſras Step 32n0.r Auebat pter quoaͤ 8„ 2& Spiritui qui loquebaf ꝓp er ꝗ 2 u Ben lire, attendirenobisluper omib e rh rent᷑ ab eo cã omm flducia. Tũc nim Klida au olos ſe⸗ auid actuxi ſtis. Ante nos eñ dies ezætitit redarguerentĩ znui dicetét ſe aucdhuiſſe Pou, Lu 0e cedere Tneudas dicts ſe eſſe aliquẽ᷑, cui conſen- Weer u das eldliere Moyien — ſir uommerus 8 lerae n Sademgen⸗& des Comaduerü tach plebẽ,& ſe D ptt⸗ Stas. G torã, qui occiſus eſt,& Denen dun fride nores T LCsctzas,&ronelltretessapne. * b Len a aidan— t 8 Galilxus in rũt eũ,& adduxerunt in Laneibg e⸗ ſta⸗ un) k i. Polt himcciettas tit populum tuerũt falſos teſtes qui dicerẽt: Homo i- 1. lo enm, diebus profeßsionis,& auer pop eſat oqui uerba aduerſus loci br ima vag ſiee dh ariiteran Seeu dhun Aenoe legẽ: Arlziatmus enü e dicen. 2 conſentferũt el, 2 4 zaren“ hic, deſtru 64„ 3l türen iicouobisclicedtt 35 eſt ube. ieenenn un enne traditiones guas uu& ſinite illos:quoniam ſi eſt 1⸗ enobſs Moyſes. Rtintuentede m0, nasn 1 ltan⸗ bus conſiliũ hoc aut opus, diſſoluetur: ſi tra dlitno 1 cilio, uiderunt 1m, u: amung bus eſt, non poteritis diſſoluere, omnes qui ſedebant in con un erreaenrerträrmnn eenswarecamedere db. ul an ubrnki Mneu Conſenſerunt autem illi. Et conuocan- ¶ tep 8 88 Cap. VII. n⸗ tes Apoſtolos. ceſis denntaerunes, rritaßt rinceps ſacerdoꝛũ: Si hæc naben? udi t M auma mnino loquerentur in nomine leſu,& di D d Thlberéte Qui ait: Virifratres, 5 ni. un miuke miſerunt eos. Et illi quidem Jaueſentes& patres audite. Deus gloriæ apparuit ao lHt mnn, conſpectu concilij, quoniam 8 a. patri noſtro Abrahe, cũ eſſet in Meſopo dpe am ti ſunt pro nomine Leſo(Stnehlamp 4 nia, prius quàm moraret in Charan, et r die non ceſſabant in tem tamta, prius quàm moraꝛ gdeco Genaa un ti. Omni autem tes dixit adillũ. Exi de terratua, 0 uns u plo,& circa domos docen Diaconi⸗ natione tua, et ueni in terram quam mõ —— ¶ Ktephanus unus&ſeptem iac Pnatn nibi. Tunc exiijt de tetra Chal- Lh. accuſatur.(ap. VI., 1 3 Loeenn d ncrnuran, Btinde 8 A IN aiebus autẽ illis creſcẽte numero di⸗- dęorã⸗ Kt pater eius, tranſtu⸗ dote“ 190. 9 2. r Grecorum poſtquam mortuus e P 1 *1 ſeipulori factã eſt munnur Crc 8 lit illum in terram iſtam, in qua nunc uos — 3 aduerſus Hebræeos, eo quod diſpicerent habitatis. Et non dedit illi hęreditat in 14en. hu her eh8e in miniſterio quotidiano uiduę eorã. Cõ ec paſſum pedis, ſed repromiſit da cict. s bun uocantes aũt duodecim uultincdin lies kane Pr un deſecetone Se ſemum ein m 8 uense pulorũ, dixerũt: Non eſt ęquum nos Fe poſt ipſum. ci non haberet flis. Locu- Cess am litat Unquere uerbũ dei,& miniſtrare Metle 4 eſt añt ei deus. Quia erit ſemen eius un 1us en Cõty derate ergofratres, nitde er u 6. accola in terra aliena,& ſeruituti eos ſub anm e as boni teſtimonij ſeptẽ, plenos Pemernne ijcient,&male tractabunt eos annis qua- opod 41 cto⸗& ſapiẽtia quos conſtituamus Pen AMAm drin dPe ur/ (e. 45,2 oͤringentis.& gentè cui ſeruierint, iudica iseit deus, bo ego, rdicit dñs. IG poſt hęc exibunt e.ꝛ7.b& ſeruiẽt mihi in loco iſto.i Et dedit il- Ge.ꝛu.a li teſtamẽtũ circũciſionis, I& ſic genuit Ge.25. c Iſaac,& circũcidit eũ die octauo,& llia- B ac, lacob,& Iſlacob duodecim Patriar- chas. Et Patriarchę ęmulantes, oſeph Ge. 25. f uendiderunt in Æ gyptũ,& erat deus cũ g. 30.a eo.& eripuit eũ ex omnibus tribulatio- 35,C nibus cius, 1& dedt ei gratiam:& ſapit᷑- Ge. 37. f tiam in conĩpectu Pharaonis regisr Æ Ge. 41. e gyptioꝶ I& conſt tuit eum prępoſi ũ ſu per Mgyptũ,& ſuper omnè domum ſu- Mgypti non inueniebant cibos patres noſtri.j Ge. 44.2 Cũ audiſiet autè lacob eſſe frumen ũ in Æ gypto, miſit patres noſtros primũ,& lin ſecundo cogmius eſt Ioſeph a fratri- Pus ſuis,& manifeſtatũ eſt Pharaoni ge- nus eius. Mittens aũt Ioleph, accerſint Iacob patrẽ luũ,& otm cognationẽ ſu- Ge. 46. b amin animabus ſeptuagintaquinq;. Et Ge. 45. d deſcendit Iacob in. gyptũ,& lidefun- Ge.z0. b ctus eſt ipſe,& patres noſtri. i Et transla Ioſ.4. g ti ſunt in Sichem,& poſiti ſunt in ſepul- Ge. 33. d chroſſquod emit Abraham precio argtẽ- HxO.1. a ti à fllijs Hemor fllij Sichem. Cũ aũr ap- propinquaret tẽpus promiſeionis, quam Ge. 46. a confeſſus erat deus Abrahę, Ijcreuit po- Exo a pulus& multiplicatus eſt in Wgypto, quoaduſq; ſurrexit atius rex in Mgy⸗ ꝓpto, qui non ſciebat Ioſeph. Hic circum- ueniens genus noſtrũ, afflixit patres no- ſtros, ut exponerẽt infantes ſuos, ne uiui- PNO2. ficarent.¹ Eodé tẽpore natus eſt Moy- ſes,& fuit gratus deo. qui nutritus eſt tri- bus menſibus in domo patris ſui. Expoſi to aũt illo, ſuſtulu eũ filia Pharaonis,& nutriuit eum ſibi in filium Et eruditus eſt Moyſes omni ſapientia gyptiorũ,& erat potens in uerbis& in operihus ſuis. Cũ aũt impleret᷑ ei quadraginta annorũ tẽpus, aſcendit in cor eius, ut unſitaret fra- tres ſuos filios Iſrat᷑i. Et cũ uidiſſet quen-. dam iniuriam patientẽ, uindicauit illum, & ſecu ultionẽ ei qui iniuriam ſuſtme- bat. percuſſo Æ gyptio. Eæiſtimabat aãt intelligere fratres qm̃ deꝰ per manũ ipſiꝰ daret ſalutẽ illis, at illi non intellexerunt. Hx2. e ſl Sequenti uero die apparuit illis litigan tibus,& reconciliabat eos in pace, dicẽs: Bx. b Vui fratres eſtis,& quid nocetis alteru ans Quigüt inturiam faciebat prowimo, repulit KActa Apoſtolorum. am. Venit autem fames in uniuerſam M- Vpts Chanaan,&tribulatio magna⸗, r, Mo 4wo r H△ repulit eũ, dicens: Quis te conftituĩt prin cipẽ& iudicẽ ſuper nos:nũquid interſice re me tu uis, quẽadmodã interfeciſti he- ri RÆgyptiũ: Fugit aũt Moyſes in uerbo iſto,& facdus eſt aduena in terra Madi⸗ an. ubi generauit fllios duos. Et expletis annis quadraginta, ſapparuit illi in deſer Ex. 3.2 to montis Sia angelꝰ in igne flammę ru bi. Moyſes aũt uidens, admiratus eſt ui- ſum. Et accedẽte illout conſy deraret, fa- cta eſt ad eum uoꝛ⁊ dñi, dicens: Ego ſum deus patrũ tuorũ, deus Abraham, deus!- ſaac,& de ſacob · Tremefactus aũt Moy ſes, non audebat conſiderare. Dixvit aũt il li deus: Solue calceamentũ pedũ tuorũ, locus em̃ in quo ſtas,terra ſanca eſt. Vi⸗ dens uidi afflictionem popult mei qui eſt in Ægypto,& gemitũ eorũ audnu,& de ſcendi liberare eos. Et nunc ueni,& mit- E tam te in gyp ũ. Hunc Moyſen, quẽ negauerunt, dicentes: Quss te conſtituit principẽ& iudict hunc deus principẽ et redemptorẽ miſit, cũ manu angeli qui ap paruit illi in rubo · ¶ Hic eduxit illos, faci- P..; ens prodigia,& ſigna in terra Mgypi,, et in rubro mari,& iſin deterto annis qua draginta. Hic eſt Moyſes, qui dnen filijs Iſraét: Prophetam ſu citabit uobis deus de fratribus ueſtris tanq́; me, ipſum andie tis. HHic eſt, qui fuit in eccleſia in ſolitu- ExO 40.a dine cũ angelo, qui locuebat᷑ et in mon⸗ te Sina,& cũ patribus noſtris, qui acce- pit uerba uiię dare uobis. Cui noluerunt obedire patres noſtri, ſed repulerũt,& a- uerſi ſunt cordibus ſuis in R gyptũ, dicẽ tes ad Aaron:ij Fac nobis deos qui pręce Ex. 31. 2 dant nos, Moyſt enim lmic qui eduxit nos de terra Aegypti neſcim? quud faciũ ſit ei. Et uitulũ Iecerunt in diebus illis, et ohtulerũt hoſtiam ſunulachro,& læta- bantur in operibus manuũ ſuarum. Con uertit ſe autem deus,& tradidit eos ſerui- re militiæ cœli, ſicut ſcriptũ eſt in libro- prophetarũ:i Nunquid uictimas aut ho Am. 3 ſtias obtuliſtis mihi annis quadraginta in deſerto, domus Iſtael: Et ſuſcepiſtis ta/ bernaculum Moloch, et ſy dus dei ueſtri keuae fig uras quas feciſtis, adorare 9.10.114 44 EX6.A De. 18. c eas. Et tranſferam uos trans Babylont. Tahernaculã teſtimonj fuit cũ patribus noſtris in deſerto, ſicut diſpoſuit illis de- 4 uAlloquens ad Moyſen, ut faceret illud Ex.: 5. ſgcundũ formã quã uiderat. Quod& in⸗ He,s. uxerũt, ſuſc iꝑictes patres noſtri cũ leſn lo, ve. Kon in 1. Renns : e d Leon A dr JW GNI 62 A46 45 7* Idle ewn, en Hnn Nele 3 lnpot alaci 84 Daui d hper cob. leta mã bitat, mhit meori cit cñ eſl N Dura & au lſtiti phet⸗ „ Eto adue: Eho in qit ſils./ dibu Cun tende ſum Eccꝭ nis ſt mant tes ſu eã. E in. ada m lana Katur Arediil wt erat( 14 an had pu ait ass atennr W 2M ng h ur p lin d leic 1,hn Kin une go⸗ 3 Jo. W a ab m pnt nre o- S M uu. ei cin u Iwci aa,AX K chau ci ℳ aa R R buin ⁴d r umrii u wuir A ſegum 4 un tur. n uunne⸗ 1 a irüh e tärfug Inf. 17.——.„..—— 1a. 6.2 meorũ. Quam domũ ędificabitis mihi, d cens ſe eſſe aliquẽ magnũ: cui auſculta- Acta Apoſtolorum 49 in poſſeſgion? gentiũ. quas expulit deus unanimiter andientes,& uidentes ſigna Pf. 3.2 à facie patrum noſtrorũ! uſq; in diebus quę faciebat. Multi enim eoꝶ qui habe Dauid, qui muenit gratiam ante deũ,& bant ſpiritus immundos, clamantes uoce ..17⸗..—.. 1a petijt, ut inueniret tabernaculũ deo Ia magna, exibant. Multi autem paralytici cob. iſ Salomõ autem ędiflcauit illi do-& claudi curati ſunt. Factã eſt ergo gau- „Re. 6. a mũ. Sed non Excelſus in manu factis ha⸗ diũ magnũ in illa ciuitate· Vir autẽ qui-⸗ B bitat, ſicut per prophetam dicit: Cœlum dam nomine Simon, qui ante fuerat in ci- I mihi ſedes eſt, terra autem ſcabellũ pedũ uitate magus, ſeducens gentèẽ Samarię, di cit dñs: aut quis locus requietionis meæ bant omnes à minimo uſq; ad max imũ, eſt Nonne manus mea fecit hęc omniat dicentes: Hic eſt uirtus dei, quę uocatur Dura ceruice,& incircunciſi cordibn magna. Attendebant aũt eũ propter qdt & auribus, uos ſemper ſpiritui ſanctor- multo tẽpore magicis ſuis demen aſſet e- ſiſtitis ſicut patres ueſtri& uos. Quẽ pro os. Cũ uero credidiſſent Philippo euan- phetarũ non ſunt perſecuti patres ueſtri geliæanti de regno dei:æ in nomine leſu& Et occiderunt eos qui pręnunciabant de Chriſti baptizabantur uiri ac mulieres. aduentu luſti, cutus uos nunc proditores Tunc Simon& ipſe credidit,& cũ ba- Gœ homicidę fuiſtis, qui accepiſtis legem ptizatus eſſet, adhęrebat Philippo. Vi- in diſpolitione angelorũ& non cuſtodi/ dens etiam ſigna& uirtutes max imas fie ſtis. Audientes autẽ hęc, diſſecabant᷑ cor ri, ſtupens admirabatur. Cã aũt audiſſent dibus ſuis,& ſtridebant dentibꝰ in eum. Apoſtoli qui erant in leroſolymis, quod Cum autẽ eſſet plenus ſpiritu ſancto, in/ recepiſſet Samaria uerbũ dei, miſerũt ad tendens in cœlũ, uidit gloriam dei,& Ie eos Petrũ& Ioannẽ. Qui cã ueniſſent, ſum ſtantem à dextris uirtutis dei. Et ait: orauerunt pro ipſis ut acciperent ſpirita Ecce uideo cœlos apertos,& filiũ homi ſanctũ. Nondã enim in quenquam illord nis ſtantem à dextris uirtutis dei. Excla- uenerat, ſed baptizati tantũ erant in no- mantes aũt uoce magna, continuerũt au, mine dni leſu. Tunc imponebant manus res ſuas,& impetũ fecerũt unanimiter in ſuper illos,& accipiebant ſpiritũ ſanctt. eũ. Et eijcientes eũ extra ciuitatem, lapi Quũ uidiſſet aũt Simon quia per impoſſ dabant,& teſtes depoſuerunt ueſtimen tionẽ manus Apoſtolorã daretur ſpiritus ta ſua ſecus pedes a doleſcentis qui uoca ſanctus, obtulit eis pecuniam, dicens: Da- batur Saulus. Et lapidabant Stephanum te&mihi hanc poteſtatẽ, ut cuicunq; im inuocantem.& dicentem: Dñe leſu ſuſci poſuero manus accipiat ſpiritũ ſanctum. . pe ſpiritum meũ. Poſitis autem genibus, Petrus autem dixit ad eum: Pecunia tua rru clamauit uoce magna, dicens: Dñe, ne tecũ ſit in perditionẽ, quoniam donũ dei A n ſtatuas illis hoc peccatum. Et cum hoc exiſtimaſti pecunia poßideri. Non eſt e- Ae duiſſet, obdormiuit in dño. Saulus autẽ nim tibi pars, neq́; ſors in ſermone iſto: Nerat conſentiens neci eius. cor enim tuũ non eſt rectũ deo Pœniten- ¶ mon& Eunuchus(andlaces, à tiam itaq; age ab hau nequiua tua.& ro Philippo perſuaſi, baptnan- ga deũ, ſi forte remittat᷑ uibi hęc cogita- tur. Cap. VIII. tio cordis tui. In felle enim amaritudinis. A F Acta eſt aũt in illa die perſecutio ma.& obligatione iniquitatis uideo te eſſe. gna in eccleſia quę erat Ieroſolymis, Reſpondens aũt Simon, dixit: Precami- et omnes diſperſt ſunt per regiones Iudęe ni uos pro me ad dñm, ut nihil ueniat ſu⸗ & Samarię, pręter Apoſtolos. Curaue per me horũ quę dixiſtis. Et illi quidem runt aũt Stephanũ uiri timorati,& fece- teſtificati& locuti uerbum dñi, redqibant B runt planctũ magnũ ſuper eũ. Saulus autẽ leroſolymam,& multis regionibus Sa- deuaſtabat eccleſiam, per domos intrans, maritanorũ euangelizabant. Angelus au & trahens uiros ac muſſeres, tradebat in tẽ dni locutus eſt ad Philippum, dicens: cuſtodiam. Igitur qui diſperſt erant, per⸗ Surge,& uade contra Meridianũ, ad ui- tranſibant, euangelizantes uerbũ dei. Phni am quę deſcendit ab Ieruſalẽ in Gazam, lippus autẽ deſcendens in ciuitatẽ Sama/ hęc eſt deſerta,& ſurgens abijt. Et ecce, rię, prędicabat illis Chriſtũ. Intendebãt uir Ethiops eunuchus, potens, Canda⸗- añt turbę his quę à Philippo dicehant᷑, ces reginę N thiopũ, qui erat ſuper omes helen una⸗ Mm 4 gazas 1,00.15 b 1.Go, 13 à ris? Qui dixit: Quis es dñe: Etille: Ego g22as eius, uenerat adorare in leruſalem, & reuertebatur ſedens ſuper currũ ſuum, legensq́; Iſatam prophetam. Dixit autẽ ſpiritus Philippo: Accede,& adiunge P te ad currũ iſtũ. Accurrens autẽ Philip- pus, audiuit eũ legentem Iſaiam prophe- tam,& dixit: Putas ne intelligis quę le- gis? Qui ait: Et quomodo pobsim, ſi non aliquis oſtenderit mihi? Rogauiiq́; Phi- lippũ ut aſcenderet,& ſederet ſecũ. Lo- cus aũt ſcripturę quam legebat, erat hic: Ila. 33 Tanq́; ouis ad occiſionè ducus eſt,& ſi teut agnus coram tondente ſe, ſine uoce, ſic non aperuit os ſuũ · In humilitate iudi- cuũ eius ſublatum eſt. Generationem eius sollit quis enarrabit, quoniam rtollet de terra uita eius: Reſpondens aũt eunuchus Ph: lippo, dixit: Obſecro te, de quo prophe- ta dicit hoc:de ſe, an de alio aliquo? Ape riens aũt Philippus os ſuũ,& incipiens à ſcriptura iſta, euangehzauit illi Ieſum. 8 Et dum irent per uiam, uenerũt ad quan dam aquam,& ait eunuchus: Ecce aqua guid ꝓquis)prohibet me baptizari? Dixit aũt Philippus: di credis ex toto corde, licet. Et reſpondẽs ait: Credo Filiũ dei eſſe Ie ſum Chriſtũ. Et iuſsit ſtare currũ,& de- ſcenderunt uterq; in aquam, Philippꝰ& eunuchus,& baptizauit cum. Cum autẽ aſcẽ diſſent raſcendiſſet)de aqua, ſpiritus dñi rapuit Philippũ,& amplius non uidit eũ eunu- chus. Ibat autẽ per uiam ſuam gaudens. Philippus aũt inuentus eſt in Az2oto,& pertranſiens euangelizabat ciuitatibus gunctis, donec uentret Ceęſaream. ¶ Ex Paulo perſecutore fit uas ele⸗ ctionis,& Detrus puellam ſus⸗ ſcitat. Cap. X. A 8 Aulus aũt adhuc ſpirans minaꝶe& c⸗ Gali. ◻ dis in diſcipulos dñi, acceſsit ad prin- cipẽ ſacerdotũ,& petijt ab eo epiſtolas in Damaſcũ adſynagogas, ut ſi quos in- ueniſſet huius uię uiros ac mulieres, uin- ctos perduceret in leruſalẽ. Rt cũ iter fa ceret, contigit ut appropinquaret Dama ſco,& ſubiio circunfulſit eũ luæ de cœlo, & cadens in terram. audiuit uocẽ dicen- tẽ ſibi Saule, Saule, quid me perſeque- ſum Ieſus quẽ tu perſequeris: durã eſt tibi contra ſtimulũ calcitrare. Et tremens ac ſtupens dixit: Dñe, quid me uis facere: Et qñs ad eũ:Surge,& ingredere ciuita- tc/& ibi dicet tibi quid te oporteat face- er Acta Apoſtolorum. re. Vmi aũt illi qui cemitabant᷑ cum eo, B ſtabant ſtupefacti, audictes quidé uocem, neminẽ aũt uidẽtes. Surrexit aũt Saulus de terra, apertisq́; oculis, nihil uidebat. Ad manus aũt illũ trahentes introduxe- rũt Damaſcum. Et erat ibi txibus diebus non uidens,& non manducauu neq; hi- bit· Erat autẽ quidam diſcipulus Dama- ſci, nomine Ananias,& dixit ad illũ in uiſu dñs: Anania. At ille ait: Ecce ego ſum dñe.Et dñs ad eũ: Surge,& uade in uicũ qui uocat᷑ Rectus,& quęre in do- mo ludę Saulũ nomine, Tarſenſem, ecce em̃ orat.(Et uidit uirũ Ananiam nomine introeuntẽ,& imponentẽè ſibi manus ut uiſum recipiat.) Reſpondit aũt Anamas: Dſie, audun à multis de uiro hoc, quanea 8 mala fecerit ſanctis tuis in leruſalẽ,& hic habet poteſtatẽ à principibus ſacerdotũ alligandi oẽs qui inuocant nomen tuum. Dixit aũt ad eũ dñs: Vade, qm̃ uas ele- ctionis eſt mihi iſte, ut portet nomè meũ coram gentibus,& regibus,&fllijs Iſra- cl: ego enim oſtẽdam illt quanta oporte- at eũ pro nomine meo pati. Et abijt Ana nias,& introiuit in domũ, imponẽs ei ma nus,& dixit: Saule frater dñs miſit me le ſus, qui apparuit tibi in uia qua ueniebas ut uideas,& implearis ſpiritu fancto. Et confeſtim ceciderũt ab ocults eius tanq; ſquamę,& uiſum recepit,& ſurgès bapta zatus eſt. Et cũ accepiſſet cibũ, conforta tus eſt. Fuit aũt cum diſcipulis qui erant D Damaſci, per dies aliquot. Et continuo ingreſſus in ſynagogas, prędicabat Ie- ſum, quoniam hic eſt filius dei. Stupebant aũt om̃es qui eũ audiebant,& dicebant: Nonne nhic eſt qui expugnabat in leru- ſalẽ eos qui inuocabant nomẽ iſtud, huc ad hoc uenit, ut uinctos illos duceret ad principes ſacerdotũ · Saulus aũt multo magis conualeſcebat.& confundebat lu dęos qui habitabant Damaſct, affirmans quoniam hic eſt Chriſtus.Cũ aũt imple⸗ rent᷑ dies multi, conſiliũ fecerunt in unũ Iudęi, ut eum interficerent. Notę aũt fa- de ſunt Saulo inſidię eorũ. Cuſtodiebant 1. Con. aũt& portas die ac nocte, ut eũ interfice rent. Accipientes autem eum diſcipuli e- ius node, per murum dimiſerunt eum ſub mittentes in ſporta. Cum aãt ueniſſet in Ieruſalẽ, tentabat ſe iungere diſcipulis, et omnes timebant eũ. non credentes quod eſlet diſcipulus. Bamabas autem appre- aleuheer heniimn henli tault &— maſc Etei dt, xl quet cũg Quc rnnt Ecc Mea d amu, Tale. 290, X u urandn N 8 4 e uu * 1 4 un d 124 r N eas m ati uit 1 ucs n. 1 Wuckala dl — n, 4 82 dendwäch acre ucta a, dm. n km daraus- K— i uum ui cdudi¹ nencsx t Acta Apoſtolorum. 45 0 henſum ĩllã quxcit ad Apoſtolos,& nar- cum omni domoſua, faciẽs eleemoſynas rauit illis quomodo in uia uidiſſet dñm, multas plebi,& deprecans deũ ſemper:is & quia locutꝰ eſt ei,& quomodo in Da uiqit ĩ uſſu manifeſte quaſi hora diei no maſco fiducialiter egerit in nomine leſu. na, angelum dei introeuntẽ ad ſe,& di- Et erat cũ illis intrans& exiẽs in leruſa, centẽ ſibi. Corneli At ille intuens eum, k, fiducialiter agens in nomine dñi. Loο-ο timore correptus, diæcit: Quises domine? quebatur quoq́; gentibus,& diſputabat Dixit autemilli: Orationes tuæ& elee- cũ Grę cis, illi aũt quęrebant occidere eũ. moſynæ tuæ aſcenderunt in memoriam Quod cũ cognouiſſent fratres, deduxe-, ni conſpectu dei. Et nũc mitte uirum in runt eũ Cęſaream,& dimiſerũt Tarſum. Ioppen,& accerſi Simonẽ quendam qui Eccieſia quidẽ per totam Iudęam,& Ga cognominatur Petrus: hic hoſpitatur a- nilęam,& Samariam habebat pacẽ,& ę pud Simonem quẽdam coriarium, cuius dificabat᷑ ambulans in timore dãi,& con eſt domus iuxta mare, hic dicet tibi quid ſolatione ſancti ſpiritus replebatur. Factũ te oporteat facere. Et cũ dſceſsiſſet ange eſt aũt. ut Petrus dum tranſiret uniuer⸗ lus qui loquebat᷑ illi, uocauit duos dome- ſos. deueniret ad ſancdos qui habitabant ſlicos ſuos,& mil itẽ metuentem dñm ex L yddę. Inuenit ass ibi hominem quen- his qui illi parebãt. Quibus cũ narraſſet dam nomine Mneam ab annis odo iacẽ ola, miſit illos in Ioppẽ. Poſtera aũt die tem in grabbato, qui erat paralyticus. Et iter illis faciẽtibus,& appropinquantibꝰ* ait li Petrus: M nea, ſanet te dñs leſus ciuitati, aſcẽdit Petrus in ſuperiora, ut o- Chriſtus:ſurge,& ſterne tibi. t conti- raret circa horam ſextam. Et cũ eſuriret- nuo furrexit. Et uiderunt eum omnes qui uoluit guſtare. Parantibus aũt illis, ceci- habitabant L yddę,& Saronę, qui con- dit ſuper eũ mentis exceſſus,& uidit co uerſi ſunt ad Dñm. In Ioppe autem fuit ſũ apertũ& deſcendẽs uas quoddam ue-. quędam diſcipula nomine Tabitha, quæ lut linteũ magnũ, quatuor iuitijs ſubmitti interpretata dicit᷑ Dorcas. Hęc erat ple- de cœælo in terram, in quo erant omnia na operihus bonis,& eleemoſynis quas quadrupedia& ſerpẽtia terrę,& uolati- faciebat.Factũ eſt aũt in diebus illis ut in lia cœli. Et facta eſt uox ad eũ:Surge Pe firmata moreretur. Quam cũ lauiſſent, po tre, occide,& manduca. Ait aũt Petrus: ſuerunt eam in cœnaculo. Cum aũt pro⸗ Abſit dñe, quia nun; manducaui omne pe eſſet Eydda ab Ioppe, diſcipuli audi⸗ commune& immundũ,& uox iterũ ſe- entes quia Petrꝰ eſſet in ea, milſerũt duos cundo ad eũ: Quod deus purificauit, tu uiros ad eum, rogantes: Ne pigriteris ue- commune ne dixeris. Hocxfactũ eſt per nire uſq; ad nos. Exurgens autem Pe, ter. Et ſtatim receptũ eſt uas in cœlũ. Et trus. uenit cum illis. Et cum adueniſſet, dũ intra ſe hęſitaret Petrꝰ, quidnam eſſet dux erunt illum in cœnaculum,& circun uiſio quam uidiſſet, ecce uiri qui miſsi e/ ſteterunt illum omnes uiduę, flentes,& rant à Cornelio, inquirẽtes domũ S1mo- oſtendentes ei tunicas& ueſtes, quas fa, nis, aſtiterũt ad ianuam. Et cũ uocaſſent, ciebat illis Dorcas. Eiectis autem omni- interrogabant, ſi simon qui cognominat᷑ bus foras, Petrus ponens genua, orauit, Petrus ilic haberet hoſpitiũ. Petro autẽ & conuerſus ad corpus, dixit: Tabitha, cogitante de uiſione, dixit ſpiritus ei: Ec ſurge. At illa aperuit oculos,& uiſo Pe ce uiri tres quęrunt te: surge itaq;,& de tro reſedit. Dans autẽ illi manum, erexit ſcende,& uade cum eis, nihil dubitans, eam, Et cum uocaſſet ſanctos& uiduas, quia ego miſi illos. Deſcendens aũt Pe- aſsignauit eam uiuam. Notũ autẽ factum trus ad uiros, dixir. Ecce ego ſum quem 5 eſt per uniuerſam Ioppen,& crediderũt quęritis, quę cauſa eſt Ptopter quam ue multi in Dño. Factum eſt autem, ut dies niſtis: Qui dix erunt: Cornelius cẽturio, multos moraretur in Ioppe, apud Simo- uir iuſtus& timens deẽ,& teſtimoniũ ha nem quendam coriarium. bens ab uniuerſa gente ludęorũ, reſpon- CCorne lius centurio ad fidem con⸗· ſum accepit ab angelo ſancto accerſiri te uertitur. Cap. X. in domum ſuam,& audire uerba abs te. 4 Vrauũt quidam erat in Cęſarea, nomi Introducens ergo eos, recedit hoſpitio. ne Cornelius, centurio cohortis, quæ S equenti autem die ſurgens profectus eſt dicitur Italica, religioſus, ac timens deũ cũ illis,& quidem ex fratribus ab Ioppe 4 46 fere. 31 Flich. 7. . Acta Apoſtolorum. comitati ſunt eum. Altera autẽ die intro- iuit Cęſareã. Cornelius uero expectabat illos, conuocatis cognatis ſuis,& neceſſa rijs amicis. Et factũ eſt cum introiſſet Pe trus, obuius uenit ei Cornelius,& proci- dens ad pedes eius, adorauit eum. Petrus uero eleuauit eũ, dicens: Surge,& ego ipſe homo ſum. Et loquens cum illo, in- trauit,& inuenit multos qui conuenerãt, dixitq; ad illos: Vos ſcitis, quomodo ab ominatum ſit uiro Iudæo coniungi, aut accedere ad alienigenam, ſed mihi oſten dit deus, neminem communem aut im- mundum dicere hominem propter quod ſine dubitatione ueni accerſitus.Interro/ go ergo quã ob cauſſam accerſiſtis me? t Cornelius ait: A nudiuſquarta die, uſque ad hanc horam, orans eram hora nona in domo mea,& ecce uir ſtetit an- te me in ueſte candida,& ait: Corneli, exaudita eſt oratio tua,& eleemoſynæ tuę commemoratę ſunt in conſpectu dei- Mitte ergo in loppem,& accerſi Simo- nem qui cognominatur Peitrus: hic ho- ſpitatur in domo Simonis coriarij iuxta mare. Confeſtim ergo miſi ad te,& tu bene feciſti ueniendo · Nũc ergo omnes nos in conſpectu tuo adſumus, audire om nia quæ cunq; tibi præcepta ſunt à dño. Deu. ¹0.d Aperiens autem Petrus os ſuum, dixit: Pa.:5. c In ueritate comperi, quia non eſt per Iob. 34. b ſonarum acceptor deus: ſed in omni gen-/ Sap 4.P te, qui time: eum,& operatur iuſtitiam, Bccl. 35. b acceptus eſt illi. Verbum miſit deus filijs Ro. 2. b Ifrael, annuncians pacè per leſum Chri- Gal. 2 b ſtum:(hic eſt omnium dñs.) Vos ſcitis, Eph. s. b ꝙ factum eſt nerbã per uniuerſam ludgã Col. 3. d incipiens enim a Galilæa, poſt baptilmũ 2. Pet.1.c quod prędicauit Ioannes, Ieſum à Naza Luc. 4. c reth quomodo unxit eum Deus Spiritu ſancto& uirtute, qui pertransſijt benefa ciendo et ſanãdo omnes oppreſſos à dia- holo, quoniã deus erat cum illo. Et nos te ſtes ſumus omniũ quę fecit in regione lu- deęorum& leruſalem, quem occiderunt ſuſpendentes in ligno. Hunc deus ſuſcita/ uit tertia die,& dedit eum manifeſtũ fie- ri nõ omni populo,ſed teſtibus pręordi- natis à deo, nobis, qui manducauimus et bibimꝰ cũ illo,poſtquã reſurrexit à mor- tuis. Et præcepit nobis prędicare popu⸗ F̃ lo.& teſtificari, quia ipſe eſt qui cõſtitu- 4 tus eſt à deo iudex uiuorũ& mortuorã · Huicſj omnes prophetæ teſtimoniũ per- 1 hibent hibent remiſsionẽ peccatorã accipereß nomen eius omnes qui credunt in en. Ad huc loqut᷑te Petro uerba hęc.cecidit ſpi⸗ ritus ſanctus ſuper oẽs qui audiebant uer- hũ. Et obſtuperũt ex circumciſione fide les. quiĩ uenerãt cum Petro, quia et in na- tiones gratia ſpiritus ſancti effuſa eſt. Au- diebami em̃ illos loquentes linguis, et ma gnificantes deum. Tãc reſpõdit Petrus: Nunquid aquam quis prohibere poteſt, ut non baptizentur hi, qui ſpiritum ſan- ctum acceperunt, ſicut& nos: Et iuſsit eos baptizariin nomme dñi leſu Chri⸗ ſti. Tunc rogauerunt eum ut maneret a⸗ pud eos aliquot diebus.. Narrat Petrus(hriſtians conuerſions Corneliſ.(ap. XI. Vdierunt aucem Apoſtoli& fratres qui erant in ludęa, quoniam et Gen- 3 tes receperũt uerbum dei. Cum autem aſ cendiſſet Petrus Ieroſolymam, diſcepta- bant aduerſus illum qui erant ex circun- ciſione, dicẽtes: Quare introiſti ad uiros pręputium habentes,& manducaſti cum illis: Incipiens autem Petrus exponebat ĩllis ordinem, dicens: Ego eram in ciuita te Ioppe orans, et uidi in ex ceſſu mentis meę uiſionem, deſcendens uas quoddam uelut linteum magnũ quatuor initijsſum mitti de cœlo,& uenit uſque ad me. In quod intuens, cõſyderabam,& uidi qua drupedia tenæ,& beſtias,& reptilia, & uolatilia cœli. Audini atſtem& uo- cem dicentem mihi: Surge Hetre, occi⸗ de,& manduca. Dixi autem: Nequaquã dñe, quia cõmune aut immundũ nunquã introtuit in os meum.Reſpondit autem x uode ſecundo, de cœlo: Quæ deus mun mihi dauit, tu ne communia dixeris. Hoc au B tem ſactum eſt per ter,& recepta ſunt omnia rurſum in cœlum. Et ecce uiri tres confeſtim aſtiterunt in domo in qua eram, miſsi à Cæſarea ad me. Dixit au- tem ſpiritus mihi, ut irem cum illis, nihnl hæſitans. Venerunt autẽ mecum& ſex fratres iſti,& ingreſsi ſumus in domum uiri. Narrauit autem nobis, qnomodo ui diſſet angelum in domo ſua ſtantem, et di centem ſibi: Mitte in loppen:& accer- ſi Simonem qui cognominatur Petrus, qui loquetur iibi uerba, in quibus ſaluus eris tu& uniuerſa domus tua. Cum au- tem cœpiſſem loqui, cecidit ſpiritus ſan- ctus ſuper eos, ſicut& innos ininitio: — Recor- dNeco ſexe leu Kvh uitaq u.pcuuſan li,udills d lin in do⸗ 0 erã,ꝗq ditis, dicen dedit diſpe ſaera uſq! am, I deis. ptiſ noch nunc nusd dent aute lero nab. ven et ho D pern n, poltt eca qaues am. in ec jta u ochi dieb phet nom kame (altte bete Diſc plop bitan Acta Apoſtolorum. 45¹1 Sup. 1. a Recordatus ſum autem uerbum domini, producere eum populo. Et Petrus quidẽ Ma. 3. c ſicut dicebat: loannes quidem baptiza ſeruabatur in carcere. Oratio autem fie- R.. b uit aqua, uos autem baptizabimini ſpiri⸗ bat ſine intermiſsione ab eccleſia ad deũ Luc.3. c tu ſancto. Si ergo eandem gratiã dedit pro eo. Cũ autem ꝓ ducturus eũ eſſet He loã. 1. d illis deus ſicut& nobis qui credidimus rodes, in ipſa nocte erat Petrus dormiens aufra 19. in dominum leſum Chriſtum, ego quis inter duos milites, uinctus catenis duabꝰ C erã, qui poſſem prohibere deum dis au& cuſtodes ante oſtiũ cuſtodiebant car- ditis, tacuerunt,& glorificauerunt deũ, cerem. Et ecce angelus domini aſtitit,& dicentes. Ergo& Gentibus pœnitentã lumen refulſit in habitaculo, percuſſoi dedit deus ad uitam. Etilli quidem qui latere Petri, excitauit eũ dicẽs: Surge ue- diſperſi fuerant à tribulatione quæ facta lociter. Et ceciderũt catenę de manibus B fuerat ſub Stephano, perambulauerunt eius. Dixit aũt angelus ad eũ: Pręcinge- uſq; Phœnicem et Cyprum et Antiochi re,& calcea te caligas tuas. Et fecit ſic. am, nemini loquentes uerbã, niſi ſolis Iu. Et dixit illi: Circunda tibi ueſtimentũ tu dęis. Erant autè quidam ex eis uiri Cy- um, et ſequere me. Et exiens ſequebatur prij& Cyrenę i⸗ qui cum introiſſent An eum,& neſciebat quia uerũ eſt ꝙ fiebas tiochiam, loquebantur& ad Gręcos an, per angelum: exiſtimabat autem ſe uiſum nunciantes dominum leſum. Et crat ma⸗- uidere. Tranſeuntes aũt primã et ſecun- nus domini cũ eis, multusq́; numerus cre- dam cuſtodiam, uenerunt ad portam fer- dentium conuerſus ad dominã. Peruenit ream, quæ ducit ad ciuitatẽ, qᷓ ultro aper- autem ſermo ad aures eccleſiæ, quæ erat ia eſt eis. Et exeuntes, proceſſerunt ucũ Ieroſolymis, ſuper iſtis,& miſerunt Bar unũ, et cont inuo diſceſsit angelus ab eo. nadam uſque Autiochiã. Qui cum per⸗ Ht Petrus ad ſe reuerſus dix it. Nunc ſcio ueniſſet, et uidiſſet gratiã dei, gauiſus eſt, uere, quia miſit dñs angelum ſuum,& e- et hortabatur omnes in propoſito cordis ripuit me de manu Herodis,& de omni D permanere in domino, quia erat uir bo⸗ expectatione plebis Iudæorũ. Conſyde Weünaun, nus,& plenus ſpiritu ſancto et fide Et ap. ransq; uenit ad domũ Marię matris Ioã am atnunt poſita eſt multa turba domino. Profectus nis, qui cognominatus eſt Marcus, ubi a i ur. eſt autem Tarſum, ut quęreret Saulum, erant multi congregati& orantes. Pul- mm erunu quem cum inueniſſet, perduxit Antiochi ſante autem eo ad oſtiũ ianuæ, proceſsit maer kaunlu am. Et annum totum conuerſatiſunt ibi puella ad uidendum, nomine R hode. Ht . npe ans dn in. in eccleſia:& docuerunt turbam multã, ut cognouit uocem Petri, prę gaudio nõ d i hüun ita ut cognominarentur primum Anti- aperuit 1anuam, ſedintro currens nuncia 3his ne ochię diſcipuli Chriſtiani. In his autem uit ſtare Petrum ante ianuam. At illi di- Chr e ketſa diebus ſuperuenerunt ab leroſolymis.ꝓ⸗ Xerunt ad eam: Inſanis. Illa autẽ affirma din, ſeg mimin: phetæ Antiochiã,& ſurgens unus ex eis bat ſic ſe habere. Illi autem dicebãt: An- ari ea inlünin nomine Agabus, ſignificahat per ſpiritũ gelus eius eſt. Petrus autem perſcuerabat emd s an n famem magnam futuram in uniuerſo or- pulſans. Cũ aũt aperuiſſent oſtiũ, uiderãt du n ie me Cæſare. be tetrarũ, quę facta eſt ſub Claudio. eũ,& obſtupuerũt. Annuẽs a5t eis manu diriu en u rnl Diſcipuli autem prout quiſq; habebat, ut tacerent, narrauit quomodo dũñs edu- enehn e ee propoſuerunt in miniſterium mittere ha xiſſet eum de carcere, dixuq;: Nũciate un bitantibus in Iudęa fratribus, quod et fe, Iacobo et fratrib. hec. Et egreſſus, abijt cerunt mittentes ad ſeniores per manus in alium locum. Facta autẽ die, erat non Barnabæ& Sauli. parua turbatio inter milites, quid nam fa ¶ Herodis ſauitia& obitus. Cap. XII. dum eſſet de Petro. Herodes autem cum A BOdem autem tempore miſit Herodes requilſiſſet eñ,& non inueniſſet, inquiſt- rex manus, ut affligeret quoſdam de tione facta de cuſtocibus, iuſsit eos duci, eccleſia. Occidit autem lacobum fratrẽ deſcendensq́; à ludæa in Cæſaream: ibi Ioannis gladio. Videns autem quia pla- commoratus eſt. Rrat autem iratus Ty⸗ ceret ludæis, appouit apprehendere& rijs& Sidonijs. At illi unanimes uenerũt Petrum. Erãt autẽ dies A=ymorũ. Quẽ ad eum,& perſuaſo Blaſto, qui erat ſu- cum apprehẽdiſſet, miſit in carcerem, tra per cubiculum regis, poſtulabãt pacem, densq́; quatuor quaternionibus militum eo ꝙ alerentur regiones eorum ab illo. ⁷ ad cuſtodiendum eã, uolens poſt paſcha Statuto autẽ die, Herodes ueſti tus ueſte produ- regias bat᷑ ad eos. Populꝰ aũt acclamabat: Dei uoces, et non hominis. Cõfeſtim aũt per cuſsit eũ angelus dñi, eo quòd nõ dediſ- ſet honorẽ deo.Et cõ ſumptus à uermib, expirauit. Verbum autẽ domim creſce- bat mutliplicabatur. Barnabas autem & Saulus reuerſi ſunt ab Ieroſoly mis ex pleioll miniſterio, aſſumpto loanne, qui Sup. n. d cognominatus eſt Marcus- ¶ Barnabas et Saulus ſeg reg atim pracdi- cãt Chriſtai inter Gentes. Caa. XIII. ABRant autẽ in eccleſia quæ erat Anti- ochię, prophetę& dociores, in quibꝰ Barnabas& Simon qui uocabatur Ni- ger,& Lucius Cyrenẽſis, et Manahen, qui erat Herodis tetrarchę collactaneus, & Saulus. Miniſtrãtibꝰ autẽè illis dño, et ietunãtibus, dixit, illis ſpãs ſanctus: Se- gregate mihi Saulũ& Barnabã in opus ad quod afſumpſi eos. Tunc ieiunantes et orantes, imponentesq; eis manus, dimiſe runt illos. Et ipſi quidẽ miſsi à ſpiritu ſan cto, abierunt Seleuciam,& inde nauiga uerunt Cyprum. Et cum ueniſſent Sala- minam, prędicabant uerbum dei in ſyna gogis Iudgorum. Habebant aut& loan nem in miniſterio. Et cum perambulaſ- ſent uniuerſam inſulam uſß ad Paphum, inuenerunt quendam uirum magum pſeu doprophetam, ludęum, cui nomen erat E Barieſu, q erat cũ procõſule Sergio Pau lo utro prudente. Hic accerſtis Barnaba & Saulo, defyderabat, audire uerbum dei. Reſiſtebat autemillis Blymas ma- gus(ſic emm interpretatur nomen eius) quærens auertere procõſulem à fide. Sau lus autem qui& Paulus, repletus ſpiritu ſancto intuens in eum dixit: Oplene om- ni dolo et omni fallacia fili diaboli, inimi ce omnss juſtitiæ, non deſinis ſubuertere uias dñi rectas. Et nunc ecce manus do/- mini ſuper te,& eris cæcus, non uidens ſolẽ uſq; ad tẽpus. Et cõfeſtim cęcidit in eũ caligo& tenebræ,& circuens quęre bat qui ei manũ daret. Tunc proconſul cũ uidiſſet factum, credidit, admirans ſu- per doctrina dñi. Et cum à Papho naui- gaſſent Paulus& qui cum eo erãt, uene- runt Pergen Pamphiliæ. Ioannes autem diſcedẽs ab eis, reuerſus eſt Ieroſolymã. Illi uero pertranſenntes Pergen, uene: runt Antiochtam Piſidiæ& ingreßii ſy- nagogam die ſapbathorum, ſederunt. P Acta Apoſtolorum. regia, ſedit pro tribunali,& conciona- Poſt lectionem autem legis& propheta rum, miſerunt principes ſynagogæ ad eos, dicentes: Viri fratres, ſi qut eſt in uobis ſermo exhortationts ad plebem, di cite. Surgens autẽ Paulus,& manuſſlen tium indicans, ait: Viri Iſraelitę, et quiti- metis deũ, audite deꝰ plebis Iſrael elegit gxαο. ,a pf̃es noſtros, plebẽ exaltauit cũ eſſent in EXoO.iz 3 colę I in terra E gypti,& ſin brachio ꝑxo. 50 excelſo eduxit eos ex ea,& I per quadta ginta annorum tempus mores eorum ſu- ſtinuit in deſerto. Et deſtruens gentes ſe/ ptem in terra Chanaam,' lorte diſtribu, Ioſ. 4: a it eis terram eorum, quaſi poſt quadrin- gẽtos& quinquaginta annos,& l poſt hæc dedit iudices uſque ad Samuel pro- phetam. Et exindeiſpoſtulauerunt reg?, & dedit iltis Saul filium eius, uirum de*⁸ε. tribu Beniamin, annis quadraginta. Bt amoto illo, ſuſcitauit illis Dauid regem, cui teſtimonium perhibens, dixit: Inue ni Dauid filium leſſe, uirum ſecundũ cor·e ½ ⁸ meum, qui faciet omnes uoluntates meas. O. 4 Huius dens esc ſemine ſecundum pro“ D 86. miſcionem eduxtt Ifrael ſaluatorem le ¹e6., ſum, prædicante Ioanne antefaciem ad. u uentus eius bapriſmum poœnitentię omni 1. et.,a populolſrael. Cum impleret autem xcur* ſum ſuum, dicebat. Quem me arbitra=2 mini eſſe, nõ ſum egosſed ecce uentt poſt 1oan.. me, cuius non ſum dignus calceamẽèta pe R. u2 dum ſoluere. Virifratres, filij generis A-* loines braham,& qui in uobis timent Deum, uobis uerbum ſalutis huius miſſum eſt, Qui enim habitant leruſalem,& princi- pes eius hunc ignorantes,& uoces pro- phetarum quæ per omne ſabbathum le⸗ guntur, iudicantes impleuerunt:& nul lam cauſam mortis inuenientes in eo, ſi M. n. e petierunt à Pilato, ut interficerent eum. R.,A. b Cumq; conſummaſſent omnia quæ de A eo ſcripta erant, deponentes eum de li- 949, gno, poſuerunt eum in monumento. Mla 18 Deus autem ſuſcitauit eum à mortuis ter tia die, quis uiſus eſt per dies multos his 1 4„ 4. qui ſimul aſcenderant cum eo de Galilęa lpan.2g in leruſalem, qui uſque nunc ſunt teſtes eius ad plebem. Et nos uobis annuncia⸗ mus eam quæ ad patres noſtros repromiſ ſio facta eſt, quoniam hanc Deus adim- pleuit filijs ueſtris reſuſcitans leſum, ſi- cut& in pſalmo ſecundo ſcriptum eſt: ſ Filius meus es tu, ego hodie genui te Pal,u. b Quò autem fuſcitauit eum à mortuis, ampllus ludi. 3. b 4 3.2 54b anplin b 80 ſemn did Daid abis! n. D amin dab& 3pf cortup utä me mnig huncu F ciaur ſiis in nis qu ne ſup wh proph admur opero nonct euntit tinbt Cüq; multi narũ! tes, ſur tia dei verſac G Via zelo, diceb. ſtante bis ope ſed qus uos iu timur: aah bs dor um ut Aucdier K glor diderur uitama verbum wapuli q tuſand CDaul du IBadn dne 1 1 G — 2 9. ie 40 dean iaa ſen nd, an a nn 6 mcrekce. 25 vä Ban. aat e ncd na lanen fi Lme. zu a A 4. N prah. 6 eun; 46 b us Aühn d diu 41 2 44 Tüdnne 4 ru Ami. 1 lätag, qund 1 Al rar N⸗ 3 Lnnahen 1 Apen, 7 22 deaüna — u mxn vl mmnda 1 eame: Iym 1 lana La.. ma; tangi ec — ter atmam apoku 4 imta: m Bra edren. ar mdm ad induns emenes M anim. e n N., Dperm e wunn M. 1 Acta Apoſtolorum. 452 Heb.i. P amplius ĩam nõ reuerſurum in corruptio- Ila. 55-b nem, ita dixit: Quia dabo uobis ſancta pfal. 5. 5b Dauid fidelia. Ideoq; et alias dicit: Nõ dabis ſanctum tuum uidere corrruptio- n?. Dauid enim in ſua generatione cum ad min ſtraſſet uoluntati de, ii dormiuit, „.Re-a-b& appolitus eſt ad patres ſuos,& uidit P corruptionem · Quem uero deus ſuſcita- uità mortuis, nonuidit corruptionẽ. No tum igitur fit uobis uiri fratres, quia per hunc uobis remiſsio peccatorum annun- & ciatur& ac omnibus quibus non potui- ſtis in lege Moyſt iuſtificari. In hoc om-/ nis qui credit, iuſtificatur. Videte ergo ne ſuperueniat nobis quod dictum eft in Aba. i.b prophetis: ſ Videte contemptores,& admirxamini,& diſpergemini, quia opus operor ego in diebus ueſtris, opus quod non credetis ſi quis enarrauerit uobis. Ex untibus autem illis rogabant, ut ſequen ti abbatho loquerentur ſibi uerba hæc. Cũq; dimiſſa eſſet ſynagoga, ſecuti ſunt multi Iudçorum,& colentiũ deum adue- narũ Paulum& Barnabam, qui loquen- tes, ſuadebant eis, ut permanerẽt in gra- tia dei· Sequenti uero ſabbatho pene uni uerſa ciuitas conuenit audire uerbũ dei. Vidẽtes autem turbas ludæi repleti ſunt Zelo, et cõtradicebant his quę à Paulo dicebantur, blaſphemantes. Tunc con- ſtanter Paulus& Barnabas diverãt. Vo bis oportebat primum loqui uerbum dei, ſed quoniam repellitis illud,& indignos uos iudicaſtis æternæuitę, ecce conuer- timur ad Gentes, ſic enim prææcepit no- Ih 49. b bts dominus. Poſui te in lucem Genti- um,. ut ſis ſalus uſque ad extremum terrę. Audientes autem Gentes gauiſæ ſunt, & glorificabant uerbum domini, et cre- diderunt quotquot erant pręordinati ad uitam æternam. Diſſeminabatur autem uerbum domini per uniuerſam regionẽ. Iudæi autem concitauerunt mulieres re- ligioſas& honeſtas d primos ciuitatis, & excitauerunt perſecutionem in Pau- lum& Barnabam,& eiecerunt eos de Ma. 10. P finibus ſuis. Atilli excuſſo puluere pe R. g b dum in eos, uenerunt Icomum. Diſci- Luc. a. a Puli quoq́; replebantur gaudio& Spiri- tu ſancto. ¶ Paulus primum adoratur, deinde Læpi- datur. Cap. XIIII. Actum eſt autem in Iconio ut ſimul umroirent ſynagogam Iludæorum,& loque- loquerentur, ita ut crederet Iudæorum & Græcerum copioſa multitudo. Qut uero increduli fuerunt ludæi, ſuſcitaue- ruut:& ad iracundiam concitauerunt animas Gentium aduerlus fratres. Mul. to igitur tempore demorati unt, fiducia- liter agentes in domino, teſtimonium ꝑ- hibente uerbo gratiæ ſuæ, dante ſigna & prodigia fieri per manus eorum. Di- uiſa eſt autem multitudo ciuitatis,& qui- dam quidem erant cum Iudæis, quidam uero cum Apoſtolis. Cum autemfactus eiſet impetus Gentilum& Iudęorum cũ principibus ſuis, ut contumelia affic erẽt, & lapidarent eos, intelligentes confuge runt ad ciuitates Lycaomæ L. yſtram et Derben,& uniuerſam in circuitu regio- B 2 nem,& ibi Euangelizantes erant. Bt commota eſt omnis multitudo in doctri- na eorum. Paulus autem& Barnabas moralantur Lyſtris. Et quidam uir L y ſtris infirmus pedibꝰſedebat, claudus esc utero matris ſuæ, qui nunquam ambula- uerat. Hic audiuit Paulum laquentem. Qui intuitus eum,& uidẽs qui fidem ha- beret, ut ſaluus fieret, dixit magnauoce: Surge ſuper pedes tuos recus. Et exili- uit,& ambulabat · Turbę autem cum ui- diſſent quod fecerat Paulus, leuauerunt. uocem ſuam, Lycaonice dicentes: Dij ſimiles facti hominibus deſcenderunt ad nos. Et uocabãt Barnabam Iouem, Pau lum uero Mercurium, quoniam ipſe e- C rat dux uerbi. Sacerdos quoque louis ꝗ erat ante ciuitatem, tauros& coronas ante ianuas afferens, cum populis uole- bat ſacrificare. Quod ubi audierunt A- poſtoli Barnabas d Paulus, conſcitsis tunicis ſuis, exilierunt in turbas claman tes,& dicentes: Viri, quid hæc faci- tis?& nos mortales ſumus ſimiles uobis homines, annunciantes uobis ab his ua- Pa., 4 nts conuerti ad Deum uiuum, qui fecit 3 8 8 cælum,& terram,& mare,& omnia Pf 19 1 quæ in eis ſunt, qui in prætenttis genera- A. Zorc tionibus ſj dimiſit omnes gentes ingredi uias ſuas · Et quidem non ſine teſtimnio ſemetipſum reliquit, benefaciens de cœ- lo. dans pluuias& tempora fructifera, im. plens cibo& lætitia corda F eorum.) ueſtra Ethæc dicentes uix ſedauerunt turbas, ne ſibi immolarent. Superuenerunt au- tem quidam ab Antiochia,& Iconio lu- dæl,& perualis turbis ſt lapidãtes P u⸗ .☚or. 11. flum traxerunt extra ciuitatem, exiſtimã- tes eum mortuum eſſe. Circumdantibus autem eum diſcipulis, ſu gens intrauit ci- uitatem,& poſtera die profectus eit cum Barnaba in Oerben. Cumq; Kuan eli- zalſent ciuitaii illi, et docuiſſent multos, reuerſi ſunt Lyſtram, et Iconiam, et An⸗ tiochiam, confirmantes animas diſcipu lorum, exhortantesq; ut permanerent in flde, quontam per multas tribulationes oportet nos intrare m regnum dei. Et cũ conitituiſſent illis per ſingulas eccleſias presbyteros,& oraiſent cum ieiunatio- nibus, commendauerunt eos domino in quem crediderunt. Tranſeuntesq; Piſidi am, uenerunt in Pamphiliam& loqusètes Perge uerbum domini in Pergen) deſcende Attaltam runt in Italiam,)& inde nauigaue- Su- 15. a runt Antiochiam, unde erant traditi gra- tig dei in opus quod compleuerunt. Cum autem uemſſent,& congre gaſſent eccle ſiam, retulerunt quanta feciiſet deus cum illis.& quia aperuiſet Gentibus oſtium ſidei. Morati ſunt autem tempus non mo dicumc: diſcipulis. C Diſſen 0ue ob circumei ſionem orta cõ- cꝛlium celebratur·(ap. X.. Gal.; 4 FETauidã deſcendentes de ludęa, doce- 4 bant fratres: Quia niſi circuncida- mini ſecundũ morem Moyjii. nõ poteſtis ſaluari. Facta ergo ſeditione nõ minima Paulo et Barnabæ aduerſus illos, ſtatue- runt ut aſcenderent Paulus& Barnabas, & ꝗda alij F ex alijs) ad Apoſtolos& presbyteros in Ieruſalẽ, ſuꝑ hac quęſtio- ne. Illi ergo deduci ab eccleſia, ꝑtranſi- bant Phænicẽ& Samariã, narran es cõ uerſionẽ gentiũ,& faciebant gaudium magnũ oĩbus fratribus. Cũ aũt ueniſſent leroſolymam, ſuſcepti ſunt ab eceleſia& ab Apoſtolis& ſemoribus, annuncian- tes quanta deus feciſſet cũ illis. Surrexe- runt aũt quidã de hęreſi Phariſæorũ qui crediderũt dicẽtes: Quia oportet cixcun cidi eos, praæcipere quoque ſeruare legẽ Moyſi. conueneruntq; Apoſtoli& ſe- niores uidere de uerbo hoc. Cum autem magna conquiſitio fieret, ſurgens Petrꝰ . 10.b dixæit ad eos:/ Viri fratres, uos ſcitis quo niam ab antiquis diebus deus in nobis clegit, per os meum audire gentes uerbũ Ruangelij,& credere. Et qui nouit cor- da deus, teſtimonium perhibuit, dans il- aus Spiritum ſanctum, ſicut& ebis,& nihil B Acta Apoſtolorum nihil diſcreuit inter nos& iilos, fide pu- 5. rficans corda eorũ. Nũc ergo quid ten- 3 tatis deum, imponere iugum uper cerui⸗ 4n ces diſcipulorum, quod neq; parres no- lunt ſtri neq; nos portare potuimus: Sed pe Sa 9 Portare per Su. duri gratiam domini leſu Chriſti credumus 9. b ſaluari, quemadmodum& ili. Tacun man autẽ omnis muliiiudo,& audiebant Bar- pone nabam& Paulũ narrãtes quanta deus fe 54 ciſſet ſigna& prodigain Genibus per Sit cos. Et poſtꝗ tacuerunt, rũdit lacobꝰ‚di- len cẽs: Vnit fraires audite me. Simon narra tads uit quemadmodum primum deus uiſita- geli⸗ uit ſumere ex gentibus populum nomini G un ſuo. Et huic concordant uerba prophe- ir tarum, ſicut ſcriptum eſt: Poſt hęc reuer- nn tar,& reędiflcabo tabernaculum Dauid, 8 qd decidit,& diruta eius reædiſicabo, et Am. ſeme erigam illud, ut requtrant cęteri hominũ 5 allu dñm.& omnes gentes ſuper quas inuo- dan catũ eſt nomẽ meũ, dicit dñs faciẽs hæc. Gi Notũ à ſeculo eſt domino opus ſuũ. Ppro/ Kr pter quod ego iudico, nõ inquietari eos qui ex gentibus cõuertuntur ad deũ, ſed 4 cced ſcribere ad eos ut abſtineãt ſe à contami- dem natiombus ſimulachrorũ,& fornicatio- btun ne,& ſuffocatis,& ſanguine. Moyſes e- etn nim à temporibꝰ antiquis habet in ſingu- hula lis ciui: atibus qui eũ prædicent in ſyna- kimi gogis,ubi per omne Sabbathum legitur- cept Tunc placuit Apoſtolis& ſenioribus cũ CI. omni eccieſia, eligereuiros ex eis,& mnt zuc tere Antiochtam cum Paulo& Barna- 4 P ba, ludam, qui cognominabatur Bar- ſabas, et Silam uiros primosin fratribus, nom ſcribentes ꝑ manus eorũ. Apoſtoli& ſe- du. miores, fratreshis qui ſunt Antiochiæ et B lum Sirxięc Qiliciæ fratribus ex gè᷑tibus, ſalu daant tem. Quoniam audiuimus quia quidam loſe ex& nobis exeuntes, turbauerũt uos uer- ciänt bis, euertẽes ani mas ueſtras, uubètes uos is l circuncidi,& ſeruare legè, ꝗbus nõ man ter lt dauimus, placuit nobis collectisinummn, ſtent eligere uiros, et mitttere ad uos cum cha dogn riſsimis nrs Barnaba& Paulo hoſbus ꝗ. ls& tradiderunt animas ſuas pro noĩe dñi nri Itec Ieſu Chriſti. Miſimus ergo ludam et di. Lad lam, qui et ipſi uobis uerbis referrẽt ea eunte dem, uiſum eſt em̃ Spiritui ſancto& no dione bis, nihil ultra imponere uobis oneris B rerb quam hæc neceſſaria, ut abſtineatis uos ꝑ in M. ab immolatis ſimulachrorum,& ſangui- Rno ne,& ſuffocato et fornicatione, à quibus. temp cuſtodientes uoꝛ, bene agetis. Valeie·lit le ergo Ca üm Rede cnut u cum Noti oitan Merc onm ſcrd racs n 1 doct- am nach⸗ lach acis e umma lan ianne ag nade, tere os d ba ctto la unf ln 163 C5 uchum§i alem n cuia& x cmn du mrexe, cd eü q 9n relegt ni &c auem n Der A us ono d nodus but audä 9. acoe a il e u,K d aLl E mn nnr wni hüi 8. sgamb au turan uas atthierde 3er zrrunmt. enn enbuic. l ammun inreriu mounaf G ergo dimiſsi deſcenderunt Antiochiom, & congregati à multitudme tradiderunt epiſtolam. Quam cum legiſſent, gauiſi ſunt ſuper conſolatione. ludas autem& Silas& ipſi cum eſſen: prophete, uerbo plurimo conſolati ſunt fratres,& confir- mauerunt. Facto autem ii aliquanto tem pore, dimiisi ſunt cum pace à fratribus ad eos qui miterant illos. V iſim eſt autẽ Silę ibi remanere. Iudas autẽ ſolus abijt Ieruſalẽ, Paulus autẽ& Barnabas demo rabantur Antiochiæ, docentes,& euan gelizantes cum alijs pluribus uerbum do mini. Poſt aliquot autem dies dixit ad Barnabam Paulus: Reuertẽtes uiſitemus fratres per uniuerſas ciuitates in quibus prædicauimus uerbũ domini, quomodo ſe habeant. Barnabas autem uolebat ſecũ aſſumere& Ioannrm, qui cognomina⸗ batur Marcus. Paulus autem rogabat eũ (ut qui d ſceſsiſſet ab eis de Pamphilia, & non iſſet cum eis in opus)non debere recipi.Facta eſt autem diſſenſio, ita ut di⸗ ſcederent ab inuicem,& Barnabas qui- dem aſſumpto Marco nauigaret in Cy- prum, Paulus uero electo Suſa profectus eſt, traditus gratię dei à fratribus. Peram bulabat autem Syriam& Ciliciam, con ſirmãs eccleſias, pręcipiens caſtodire pre cepta apoſtolorum ſeniorum. ¶ Timotheus circunciditur, et Pæulus uir Sis cæſus in carcerẽè conicitur. Cap. XVI. 4 P Eruenit autem in Derben& Liſtrã. Et ecce, diſcipulus quidam erat ibi, nomine Timotheus, filius mulieris ui- duæ fidelis, patre Gentili. Huic teſtimo- nium bonum reddebant qui in L yſtris erant& Iconio fratres. Hunc uoluit Pau lus ſecum proficiſci,& aſſumens circum- cidit eum propter Iudaæos qui erant in il- tis locis. Sciebant enim omnes quod pa ter illius erat Gentilis. Cum autẽ pertran ſirent ciuitates, tradebant eis cuſtodire dogmata, quæ erant decreta ab Apoſto- lis& ſenioribus qui erant Ieroſolymis. Et eccleſiæ quidem cõffrmabantur fide, & abundabant numero quotidie. Trant euntes autem Phrygiam& Galatiæ re- gionem, uetati ſunt à ppiritu ſanco loqui B uerbum dei in Aſia. Cum ueniſſent autẽ in Myſiam, tentabant ire in Bithyniam, & non permiſit eos ſpiritus Ieſu. Oumxau tem pertranſiſſent Myſiam, deſcenderũt Ioack,& uiſio per noctẽ Paulo oſtenſa ett: Acta Apoſtolorum. 453 53 eſt: Vir Macedo quidã erat ſtans& de- precans eum,& dicẽs: Tranſiens in Ma cedoniam adiuua nos. Vt autem uſſum uidit, ſtatim quę ſiuimus proficiſci in Ma cedoniam, certi facti quod uocaſſet nos deus euangelizare eis. Nauigautes autẽ à Troade, recto curſu uenimus Samothra ciam,& ſequenti die Neapolim,& inde Philippos, quæ eſt prima partis Mace doniæ ciuitatis colonia. Eramus autem C in hac urbe diebus aliquot Ecommoran Fconſiſtentes tes.) Die autem sabbathorum egreſsiſu- †œonfererues- mus foras porram iuxta flumen, ubi ui- ſolebat debatur) oratio eſſe:& ſedentes loqueba mur mul ieribus quę conuenerant. Et quę dam mulier nomine Lydia, purpimaria ciuitatis Thyatirenorum, colens deum, audiuit.cuius dñs aperuit cor intendere his quę dicebantur à Paulo. Cum autem baptizata eſſet,& domus eius, deprecata eſt, dicens: Si iudicaſtis me fidelem dño eſſe, introite in domũ meam,& manete- Et coegit nos. Factum eſt autẽ euntibus nobis ad orationem, puellam quandã ha bentem ſpiritum pythone„ buiare no- bis, quę quęſtum magnum pręſtabat dñis ſuis diuinando. Hęc ſubſecuta Paulum et nos, clamabat, dicens: Iſti homines, ſerui D dei excelſi ſunt, qui annũciant uobis uiã ſalutis. Hoc autẽ faciebat multis diebus. Dolens aũüt Paulus,& conuerſus, ſpiritui dixit: Pręcipio tibi in nomine l eſu Chri ſti exite ab ea. Et exijſt eadem hora. Vi. dentes autẽ dñi eius quia exiult ſpes quę ſtus eorum, appręhendentes Paulum& Silam, perduxerunt in forũ ad principes,. & offerentes eos magiſtratibus, dixerũt: Hi homines conturbãàt ciuitatẽ noſtram, cum ſint ludęi,& annũciant morẽ quem non licet nobis ſuſcipere, neque facere, cum ſimus Romani. Et cucurrit plebs aduerſus eos,& magiſtratus ſciſsis tuni- cis eorum:ſjiuſſerunt eos uirgis cædi. Et 5. Cor. 11.f. cum multas plagas eis impoſuiſſent, miſe ¹. TheLza runt eos in carcerem, præcipientes cuſto Phil.2. d di ut diligenter cuſtoditet eos. Qui cum tale pręceptũ accepiſset, miſit eos in car- cerem,& pedes eorũ ſtrunæit ligno. Me- dia autem nocte Paulus& Silas orantes E laudabant deum. Bt audiebant eos, qui in cuſtodia erant. Subito uero terræmo- tus factus eſt magnus, ita ut mouereni fun damenta carceris. Etſtatim aperta ſum mia oſtia,& uniuerſorü uincula ſoluta 8 funt. Hæpergefactus autẽ cuſtos carceris, & uidens ianuas apertas carceris, euagi- nato gladio, uolebat ſe interficere, exiſti- mans fugiſſe uinctos: clamauit autẽ Pau- lus uoce magna, dicẽs: Nihil tibi mali fe- ceris, uniuerſi em̃ hic ſumus. Petitoq́; lu- mine introgreſſus eſt,& tremefactus pro cidit Paulo& Silæ ad pedes,& produ- cens eos foras, ait: Dñi, quid me oportet facere, ut ſaluus flam? At illi dixerũt: Cre de in dñm leſum,& ſaluus eris tu,& do- mus tua. Etlocuti ſunt ei uerbum dñi cũ omnibus qui erant in domo eius. Et tol⸗ lens eos in illa hora noctis, lauit plagas eorũ,& baptizatus eſt ipſe& omnis do mus eius continuo · Cumq́; perduxiſſet eos in domũ ſuã, appoſuit eis menſam,& lætatus eft cum omni domo ſua credens G deo. Et cum dies factus eſſet, miſerũt ma giſtratus lictores dicentes:Dimitte homi nes illos. Nunciauit autẽ cuſtos carceris uerba hęc Paulo, quiam ſerunt magiſtra tus ut dimittamini, nunc igitur exeuntes ite in pace. Paulus autẽ eixit eis: Cæſos nos publice, indemnatos, homines Roma nos miſerunt in carcerẽ,& nunc occulte nos eijciunt: Non ita, ſed uenſant,& ipſi nnos eijciant. Nunciauerunt autem magi ſtratibus lictores uerba hęc· Timuerũtq; audito quod Romani eſſent, et uenientes deprecati ſunt eos,& educentes rogabãt ut egrederentur de urbe. Exeuntes autẽ de carcere, introierũt ad L ydiam,& ui- ſis fratribus, conſolati ſunt eos,& profe- ctiſunt. ¶ Prædicat Paulus Chrſtii Theſſalonicæ & Athenis. Cap. XVII. A VM aũt peramhulaſſent Amphipo- lim& Apolſoniã, uenerũt T heſſalo nicam, ubi erat ſynagoga ludæorum. Se cundum conſuetudinẽ autẽ Paulus introi uit ad eos,& per Sabbatha tria differe- bat eis de ſcripturis, adaperiens& inſi- nuans quia Chriſtum oportuit pati& re ſurgere à mortuis,& quia hic eſt Ieſus Chriſtus, quem ego annuncio uobis. Et quidã ex eis crediderunt,& adiuncti ſunt Paulo& Silæ,& de colentibus gentili- busiꝑ multitudo magna,& mulieres no- biles non paucę. Zelantes autẽ Iudęi. aſ- ſumentesq; de uulgo uiros quoſdam ma los,& turba facta, concitauerũt ciuitatẽ, 808 Acta Apoſtolorum. & abiſtentes domui laſonis, quærebant eos producere in popul. Et cũ nõ inue B niſſent eos, trahebant lalonẽ ei quoſdam fratres ad principes ciuitatis, clamantes: Quoniam hi qui Turbem] concitant,& orbem huc uenerunt, quos ſuſcepit laſon,& hi omnes cõtra decreta Cęſaris faciũt, regẽ alium dicentes eſſe, leſum- Concitauerut autẽ plebem,& principes ciuitatis audi- entes hęc. Et acceptaſatisfactione a laſo ne& à cęteris, dimiterunt eos. Fratres ue ro confeſtun per noctem dimiſerũi Paulũ & Silam in † Beroam. Qui cum uemt⸗Berçam, ſent, inſynagogam ludęorum introierũt. (Hi aucẽ erant nobiliores eorum qutſun C Theſſalonicę, qui ſuſceperũt uerbũ cum omni auiditate, quotidie ſerutantes ſcrip- turas, ſi hęc ita ſe haberent. Et multi qui- dem crediderunt ex eis,& mulierũ Gen tilium honeſtarũ,& uiri nõ pauci.) Cum autẽ cognouiſſent in Thefſalomca ludęi quia et Beręę prędicatũ eſt a Paulo y bũ dei, uenerũt& illuc cõmouentes& tur- bantes multitudinẽ. Statimq; tunc Paulũ dimiſerũt fratres, ut iret uſq; ad mare, Si- las autẽ& Timothæus remanſerunt ibi. Qui autẽ deducebàt Pauluü, ꝑduxerunt eum uſq; ad Athenas,& accepto manda D to ab eo ad Silam& Timotheum, ut q́; celeriter uenirent ad illum, profecti ſunt. Paulus aũt cum Athenis eos expectaret, incitabat᷑ ſpiritus eius in ipſo, uidens ido lolatrig deditã ciuitatẽ. Diſputabat igit in ſynagoga cum ludæis,& colentibus, &ʒ in foro per om̃es dies ad eos quixade audierãt- rant.] Quidã autem Epicurei& Stoici philoſophi diſſerebãt cum eo,& quidam dicebãt: Quid uult ſeminator uerborum hic dicere: Alij uero:Nouorũ deęmonio⸗ rum udetur annunciator eſſe, quia leſum & reſurrectionẽ annunciabateis. Bt ap- prehenſum eum, ad Areopagũ duxerũt, dicẽtes:Ppſſumus ſcire quę eſt hęc noua, quæ à te dicit, doctrina: noua em̃ quædã E infers auribnoſtris· Volumus ergo ſcire quid nam uelint hꝛc eſſe.(Athenientes autẽ omnes,& aduenæ hoſpites, ad mihil aliud uoeabant, niſi aut dicere uel audite aliquid noui.) Stans aũt Paulus in medio Areopagi, ait: Viri Athenienſes, per oia quaſ ſuperſtitioſos uos uideo. Pręterlens em̃& uidẽs ſunulachra ueſtra, inueni& aram in qua ſcriptum erat: Ignoto deo. Quod ergo ignorantes coliuis, hoc ego . annun deion 69 10,30 G nish pore deus ubiq diem tate, omni diſlen damc xerun Paulu to uir bus& 4 nomit ( ba⸗ O Ac- deum, qui nup Moren dius dil cceſsi t, man (erantz potaba thumir bauig l nt de. inikabas Jale Chn Altem er necimen kerlupe bocad g tnani at ana annuncio uobis. Deus qui fecit mũdum, luſti. colẽtis deum, cuius domus erat con Da. n Nis& omnma quæ in eo ſunt, hic cœæli& ter iunctaſy nagogæ. Criſpus autem archiſy üſe, d 1. ræ cum lit Fdeus, nõ in manu kactis tem nagogus credidit domio, cum omni do Sh m plis habitat, nec manibus humanis colit᷑, mo ſua,& multi Corinthiorum audictes agn d F indigẽs aliquo, cum ipſe det ommbus ui- credebant,& baptizabantur. Dixit autẽ dc en tam qʒ inſpirationẽ,& om̃ia, fecitq; ex dñs nocte ꝑ uiſionẽ Paulo: Noli uuimere, C 1 — uno omne genus hominũ, inhabitare ſu/ ſed loquere,& ne taceas, propter quod& nullus ne per uniuerfam faciem terrę, definiens ſta ego ſum tecum, †& nemo apponet᷑ tibi cere poteris . n tuta tempora,& terminos habitationis ut noceat te,) quoniam populus eft mihi tibis o. Wcat corum, quærere deum ſi fortè attrectent multus in hac ctuitate. Sedit autem ibi an 8 d Aaa an 1 eum aut inueniant, quamuis nõ longe ſit num& ſex menſes, docens apud eos uer twi. ſem n ab unoquoq; noſtrum. In ipſo enim uiui- bum dei„Gallione autem proconſule A- den(ün 2 tnu mus& mouemur& ſumꝰ, ſicut C quidã chauæ, inſurrexerũt uno animo ludæi in ai Td man ueſtrorum poetarum dixerũt: Ipſius em̃ Paulum,& adduxerunt eum ad tribunal aiſer om. a amd& genus ſumus. Genus ergo cum ſimus dicentes: Quia contra legẽ hic perſuadet & tru ud deienõ debemus xæſtimare auro& argen homimbus colere deum. Incipiente autẽ adem eng Tbu 4 BA. 45. e to, aut lapidi ſculpturę artis& cogitatio Paulo aperire os, dixit Gallio ad Iudęos: uhw G nis hominis: Diuinum eſſe ũmile. Et tem Siquidem eſſet iniquum aliquid, aut faci — u pore quidẽè huius ignorantiæ, deſpiciens nus peſsimum duiri ludei, recte uos ſuſti- D „ la deus, nunc annunctat hominibus, ut oẽs merem:ſi uero quęſtiões ſunt de uerbo& can gana A⁴ dith ubiq; pœnitẽtiam agant, eo quod ſtatuit nominibus legis ueſtrę, uos ipſi uideritis, Tiha dci am„. diem in quoiudicaturus eſt orbẽ in æqui iudex ego horum nolo eſſe. Etminauit un dun iee tate, in uiro in quo ſtatuit, fidem prębens eos à tribunali. Apprę hendentes autem rſes Gmi an n 4 omnibus, ſuſcitans eum à mortuis. Cũ au omnes Soſthenem principem ſynagogę. em i duer diſſent autẽ reſuxrectionẽ mortuorũ, qui- percutiebant eum ante tribunal,& nilul che A Akin 4 dam quidemirridebant, quidam uero di- eorum, Gallioni curæ erat. Paulus uero tipi emd er im 4 xerunt: Aucliemus te de hoc iterum. dic cum adhuc ſuſtinuiſſet dies multos, fratri aagi dde seſna Paulus exiuit de medio eorũ. Quidã ue⸗ bus adcje,nabisavi dy iam Se cũ̃ dih ciem n ro uiri adhærentes el, Lrecirderunn in qui koſcinh Achuita utt ibitotonderãt ncs Puns a wigat bus& Dionyſius Areopagita,& mulier 11 enc de 8*„ha 5 at uim odd. dut meid uns à nomine Damaris,& alij cum eis. euenitq; Epheſum, et illos ibi reliquit. Acta Apoſtolorum. 54 ¶ Paulus in Corintho, Achaua,& Ephe Ipſe uero ingreſſus ſynagogam, diſputa- un vm nih ſô Chriſu neg otium agit. bat cum ludæis. Rogantibus autem eis, dn uſa eia(ap. VIIII. ut ampliore tempore maneret, nõ conſen ole, Ant ztatsbaub POd hæc egreſſus ab Athenis, uenit ſit, ſed ualefaciens,& dicens: Iterum re- nr.] uljmt A Corinthum,& inueniens quendã lu uertar ad uos,deo uolente. Profectus eſt ucs phudie We anaa „Ccite as arra tnnn Jerit atenm uug deum, nomine Aquilã, Ponticũ genere, ab Epheſo,& deſcendẽs Cęſareã, aſcen- qui nuper ueneratab Italia,& Priſcillã dit,&ʒ ſalutauit eccleſiam& deſcendit uxorem eius(eo quod pręcepiſſet Clau- Amiochiam. Et facto ibi aliquanto tem- dius diſcedere omnes Iudæos à Roma,) pore profecdus eſt, perambulans ex ordi ß acceſsit ad eos. Et quia eiuſdem erat ar⸗· ne Galaticam regionem& Phrygiam. i) tis, manebat apud eos,& operabatur, confirmãs omnes diſcipulos. ludęus autẽ (erant autem ſcenofactoriæ artis.) Et di quidam, Apollos nomine, Alexandrinus äd ſputabat in ſynagoga per omne Sabba- genere, uir eloquens, deu enit Epheſum, inte mi lefu, ſuade potens in ſcripturis. Hic erat edoctus uiã lries vcmun thum, interponens nomen dſii leſu, ſuade p cripturis. nme e cre c Lnü emnüsdh- prehen ae Jtepdt u Dndn c e bati ludæis& Gręcis. Cum ueniſſent dñi.& feruẽs Spiritu loquebatur,& do- eiis Tuun viuu l aũt de Macedonia Silas& Timotheęus, cebat diligenter ea quæ ſunt leſu, ſciens Et uim— nnlr inſtabat uerbo Paulus, ieſtificans ludæis tantum baptiſma Ioãnis. Hic ergo cœpit int Aüul in 21 5 B eſle Chriſtum leſum. Contradicentibus fiducialiter agere inſynagoga. Quem cũ nn Wqxid ie aüh ſa autem eis& blaſphemantibus, excutiẽs audiſſent Priſcilla et Aquila, aſfumpſerũt no- Areop ap ilte 6⁄ ueſtimenta ſua, dixit ad eos: Sanguis ue- eum,& diligentius expoſuerunt ei uiam 6 d“ andtt au dh ſter ſuper caput ueſtrum, mundus ego ex domini. Qum autem uellet ire Achaiam, um cür cn na hoc ad gentes uadam. Et migrans inde, exchortati fratres, ſcripſerũt diſcipulis, ut ad, ungit aaus, intrauit in domum cuiuſdaà nomine Titi ſuſciperent eum. Qui cum ueniſſet, contu dan 3 sa a 1. 4 i, Nu lis — Acta Apoſtolorum.. Uit multum his quĩ crediderũt. Vehemen mini leſu. Multiq; eredenti ueniebant 6 ter enim ludgços reuincebat publicè, oſt confitemes,& annunciantes actus ſuos. 2g dens per ſcripturas eſſe Chriſtã Ieſum. Multi autẽ ex eis qui fuerant curioa ſe- ne ¶ Paulus ſtre nuè prædicuns,& ſina ctatiòcomulerũt libros,& combuſſerunt u edens, Ephcſi periclitatur. eos corã omnibus,& computatis pręcijs ec Caput XIX. illorũ, inuenerũt pecuniſã denariorũ qutn ca A PHAdum eſt autẽ cum Apollo eſſet Co⸗ quaginta milliã. Ita fortit creſcebat y bũ pr i& confirmabatur. His autem exple- 9 rinthi. ut Paulus peragratis ſuperiori- dei bus partibus ueniret Ephieſum,& inueni tis, diſpoſuit Paulus in Spiritu, iranlita m. rei quoſdã diſcipulos, dtxiti; ad eos: Spi Macedonta& Achaia, ire leroſolymã. el ritum ſuinctum accepiſtis credẽtes: At illi dicens: Poſtquã fuero ibi, oportei me 83 m dixerunt ad eum: Sed neq; ſi gpiritus ſan Romam uidere. Mittẽs autem in Mace- ctus eſt, audiuimus. Ille uero ait: In quo doniam duos ex miniſtrantibus lihi, Ti⸗ E ergo baptiz ati eſtis Qui dixerunt: In lo mothaeum& Eraſtum, ipſe remanſit al Mat. 3. e annis baptiſmate. Dixit aũt Paulus:Flo/ tempus in Aſia. Facta eſt aũi illo ttpore ntiæ turbatio non miima de uia domini. De- Mlar. 1. a annes zauit baptiſmo ꝑœnite Lucę 3.c põpulũ dicens: In eum qui uemurus eſſet metrius enim quidam nomine, argenta- 4 Ioan.:- d poſt i um ut credersthog eſt. in leſum. rius, faciens Ldes argẽteas Diane, præſta bat artificibus nõ modicũ quęſtum: quos ec Suß 1. a. His Audiis. baptizati ſunt mnomine do- manus conuocans,& eos qui hutuſmodi erant N .A,11, mini leſu. Bt cũ. im Oſuiſſet illis B Paulus, uenit Ipiritus ſanctus Quper ecs, opifices dixit: V iri, ſcitis quia de hoc ar ſe & loquebantur ſinguis,& prophetabãt. nficio eſt nobis acquiſitio,& uidetis, a m Rrät autem omnes uiri ferè Juodecim. auditis quia non ſolum Epheſi, ſed penẽ c Imrogreſſus auiẽ ſynagogã, cum fiducia totius Aſię. Paulus hic ſuadés auerttt mul in loquebat᷑ per tres menltes, diſputãs& ſua tam turbã dicens: Quoniam nõ ſunt dij . dens de regno dei. Cum autẽ quidã indu qui manibus ſiunt. Non lolum autẽ hæc hpater ce anie locuen rarentur, T nõ crederent tmaledicentes periclitabitur nobis pars in redargutiont pr tes de uia uiam domini corã multitudine, diſcedés uentre, ſed& magne Diane templum in bu ab eis, ſegregauit diſc:pulos, quoidie di nihitũ reputabitur,& deſtrui incipiet ma G ſputans in ſchola Tyranni cuiuſdã. Hoc ieſtas eius, quam tota Aſia et orbis colit. ue autẽ factum eſt per bienniũ ita, ut omnes His auditis, repleti ſunt ira,& exclama⸗ p qui habitabant in Aſia, audirent uerbum uerunt dicentes: Magna Dana Ephelio de domini, Iudęi atq; Gentiies. Viriutesq; rum. Et impleta eſt ciuitas iota confuli⸗ ir nõ modicas quasiibet faciebat deus per one,& impetum fecerunt uno animo in Jue manũ Pauli, ita ut etiam ſuper languidos theatrũ, rapto Gaio& Ariſtarcho Ma a p & ſe⸗ cedonibus comitibus pauli. Paulo auté de 8 deterrentur à corpore eius ſudaria C micinctia, et recedebãt ab eis languores, uolente intrare in populum, non permiſe d & ſpiritus nequam egrediebantur. Ten⸗ runt diſcipuli· Quidam autem& de Aſe 6 tauerunt autem quidam& de circumeun principibus, qui erant amici eius, miſe- dig ad eum, rogantes ne ſe daret in thea 15 tibus ludæis exorciſtiꝰ, inuocare ſuper runt eos qui habebãt ſpiritus malos, nomè do trum: alij autem aliud clamabant.· Erat gn mint leſu, dicẽtes: Adiuro uos per Ieſum enim eccleſia confuſa,& plures neſcie⸗ 5 quem Paulus prędicat. Erãt autẽ cuiuſdã bant qua ex cauſa conueniſſent De tur- 1 ba autem detraxerunt Alexandtum, pro du8 Iudęi, nomine Sceuę,.principis ſacerdotũ ſeptem fllij.qui hoc faciebãt. Reſpondẽs pellentibus eum Iudæis. Alexanderaute 9 autẽ ſpiritus nequã, dneit eis: leſum noui, manu ſilentio poſtulato, uolebat reders 99 & paulum ſcio:uos antẽ qui eſtis: Et inſi rationem populo. Quemut cognouerunt 2ug liens homo in eos, in quo erat qæmoniũ ludęum elſe, uox facta una eſt omnium, dmn peſsimũ.& dominatus amborü, inualuit quaſi per horas duas ciamantiũ: Magna a bontra eos, ita ut nudi& uulnerati effu⸗ Diana Epheſiorum. Et cum ſedalſet ſeri Ao gerent de domo illa. Hoc aũt notũ factũ ba turbas, dixit: Viri Epheſij,quis enim 1 D eſt omnibus ludęis atq; Gentibus qui ha eſt hominũ, ꝗ neſciat Epheſiorũ ciuitatẽ 4— bitabant Epheſi,& cecidit timor ſuper cultricẽ eſſe magnæ Dianæ, louisq; pro⸗ A 4 omnes illos,& magn ficabai nomen do lis: Cum ergo his conitadici non poßiit⸗ 7 mini obones Elnlo wa mrlo, tempe tenar enda Teler nem Lelmm. ruh dedo, dun Ern r Ke, opü eradat. nüch lecmn. ault Alucn weir &m unt Rnc qur bcuner pene biceder den aiche d uh 1. Hoc iet tomges His crdum ben — n lem per ole Mndos 1& K A wuofe, do — ſa m cumnenmn M. iuper M nemi o m er leum o. cuuſci. Ktrdoi ipendes x un nOul. e Etni H rmomi li mue nu eſu oa ai d am aianla aün Nlwahr ſi ans ackcun 2 aM riemat a Grllin nnu- In l— 32 Auun 1 ſam I A aies Acta Apoſtolorum Oportet uss ſedatos eſſe,& nihil temere ſuerat i agere. Adduxiſtis enim hominesiſtos, nech Hacrilegos, neq́; blaſphemantes deã ueſtram. Quod ſi Demetrius,& qui cũ eo ſunt artifices, habent aduerſiss aliquẽ cauſam, conuentus forenſes aguntur,&& ſeque proconſules ſunt, accuſent inuicem. Si- quid autem alterius rei quęritis, in legiti ma eccleſia poterit abſolui. Nam& peri- clitamur argui ſeditionts hodiernæ: cum Penteco nullus obnoxius ſit, de quo poſsimus red Mileto au pſe per terram iter fadiurus. Qunt conueniſtte aultem conueniſſemuiis)in Afſon, afſum- nos. Pio eouenmus Mitylenen. Et inde na⸗ mgantes, ſequenti die uenimus contra Chium,& alia die applicuimus Samum, nti die uenimus Miletũ: propo- ſuerat enim Paulus tranſnauigare Ephe⸗ ſum, nequa mora illi fleret in Aſia. Feſti- nahat em̃, ſi poſsibile ſibi eſſet, ut diem D ſten) faceret leroſolymis. A pentecoſtes tem mittens Bpheſum, noca- dere rationem concurſus iſtius. Et cum uit maiores natu hæc dixiſſet, dimiſit eccleſiam. ¶ DPaulus peraę rat: Imultis Oraciæ lo- cis, Hieroſolymam cvutéèdit. Cap. APDOſtquam autẽ ce catis Paulus diſcipulis, et exhortatus mihi accide runt eos, uale dixit:& profectus eſtut iret in quomodo nthil ſubtraxerim uobis utiliã Macedoniam. Qum autem perambulaſ- quominus annun Sopater eonuenif bus ſeptem. Vna autem Sabbathi cum* tis factem me uenillemus) ad frãgendã panẽ, Paulus ſiui ſemus. ans diſputabat cum eis profecturxus in cr ſet partes illas,&t exhortatus eos fuiſſet uos publice, X X. ſſauit tumultus, uo⸗ militate, eccleſię. Qui cum ueniſ- ſent ad eũ.& ſimul eſſent, dixit eis: Vos ſcitis à prima die qua ingreſſus ſum in A- ſtam, qualiter uobiſcum per omne tem- pus fuerim, ſeruiens dño cum omni hu- multo ſermone, uentt ad Græciam: ubi deas at ESatq; Gentilibus in deum pœænmttenti- cum tuiſſet menfes tres,& factæ ſunt illi am, er fidem in inſidiæ à ludæis nauigaturo in Syriam: habuit; conſiliũ ut reuerteretur ꝑ Ma- cedoniam, Comitatus eſt autẽ eũ Soſi⸗ mihi i pater) Pyrrhi, Beroenſis, Theſſalonicẽè, omne ſium uero Ariſtarchus,& Secundus,& uincu Gaius Derbeus,& Timotheus, uero Iychicus& Trophymus. pręceſsiſſent, ſuſtinuerũt nos Troade, nos dummod uero nauigauimus poſt dies Azymorum niſteriu à Philippis,& uenimus ad eos Troadẽ ſtiicari Chriſtum. Et nũc ecce allt & per domos & lacrymis& tentationibus 1 ex inſidijs ludæorum: ciarẽ uobis, et docerem dommum noſtrum feſum gatus ego Spi E ritu. uado in Ieruſalẽ: qᷓ in ea uentura ſint in diebus quinq;, ubi demoratiſumus die ecce ego ſcio, qu Snorans, niſi ꝙ Spiritus ſanctus ꝑ sciuitates mihi proteſtat᷑, dicẽs qm̃ la& tribulationes Ieroſolymis me Aſtam manent. Sed nihil horum uereor, nec fa- Hi cum cio animam meã precioſiorem quã me. o conſummẽ curſum meũ, at mi- m uerbi qd accepi à dño leſul te Euangeliũ gratiæ dei. Bt nune ia amplius non uidebi- am uos omnes per quos trã⸗ prædicans regnum dei. Quapropter aſti- conteſtor uos hodterna die, quia mundꝰ E num, protraxitq; ſermonem uſq; in me, ſum à ſanguine omnium. Non enim ſub- diam noctem. Erant autem lampades co- tertugi. pioſæ in cœnaculo ubi eramus congre- gati. Seclens autẽ quidã adoleſcens nomi ue Eutychus, ſuper feneſtrã, cum merg retut ſomno graui, diſputante diu Paulo, ductus ſomno cecidit de tertio cœnaculo deerſum,& ſublatus eſt mortuus: Ad quẽ aſcendentes nauẽ, nauigauim in Aſſon, ficare,& dare hę cum deſcendiſſet Paulus, incubuit ſuper eum,& cõplexus dixit: Nolite turbari: anima enim ipſius ini pſo eſt. Aſcendens ſe. Propter autè, frangens; panem, et guſtäs, ſatisc nentes qm̃ allocutus eſt uſq; in lucẽ,& ſic profecdus celſaus eſt. Adduxerunt autẽ puerum uluentem, inde ſaſcepturi Paulum: ſic enim diſpo- quominus annũciarem omne cõ- ſiium dei uobis: Attendite uobis,& uni- uerſo gregi, in quo uos Spiritus ſanctus e poſun epiſcopos regere eccleſiam Dei, quam acquiſiuit ſanguine ſuo. Ego ſcio qm̃ intrabunt poft diſceſsionem meã lu- pi rapaces) in uos, non parcentes gre- grass gi · Et ex uobiſipſis exurgent uiri loquẽ- tes peruerſa, ut abducamt diſcipulos poſt quod uigilate memoria reti⸗ per triennium nocte et die nõ cum lacrymis monens unumquẽ᷑- que ueſtrum.Et nunc cõmendo uos deo, & conſolati ſunt non minime. Nos autẽ& uerbo gratię ipſius, qui potẽs eſt zedi- T reditatem in ſanctiſica⸗-& tis omnibus. Argentũ t et)aurũ, aut ueft? an uS Na* Ieſtificans lu⸗ Acta Apoſtolorum. e nallias escupiĩui, ſicut ĩpſi ſcitis ſ quoni- re nõ poſſemꝰ quieuimus, dicẽtes, Dius n „Timi* 15 am ad ea qᷓ mihi opus erant,& his ꝗme- luntas ſiat. Poſtdies autẽ iſtos pręparati 6 cum ſunt miniſtrauerũt manus iſtę. Om aſcendebamus in Ieruſalẽ. Venerunt aũt ls nia oſtẽdi uobis, q̃ ſic laborantes, opor+ quidam) ex diſcipulis à Ceſarea nobiſ&e acc tet ſuſcipere infirmos, ac meminiſſe uerbi cum, adducentes ſecũ(apud quem hoſpi- an dñi leſu, quoniam ipſe dixit: Beatius eſt taremur) laſonẽ quendã Cypriũ antiquũ G 30 magis dare, quã accipere · Et cum hæc di diſcipulum. Et cum ueniſſemus leroſoly m. xiſſet, poſitis genibꝰ ſuis orauit cum om- mam, libenter exceperũt nos fratres. 8e- c0 nibus illis. Magnus autem fletus factus quenti autẽ die introibat Paulus nobiſcũ/ al eſt omnium,& procumbentes ſuper col ad Iacobum, omnesq́; collecti ſunt ſenio 5 uri lum Pauli, oſculabantur eum, dolentes res. Quos cũ ſalutaſſet, narrabat perſin- l. mazcime in uerbo quod dixerat, quoniã gula, q Deus feciſſet in Gentibus ꝑ mi. 9 cz amplius faciem eiusnon eſſent uiſuri. Et niſterium ipſius. At illi cũ audiſſent, ma⸗ deducebant eum ad nauem. gniſicabant Deum, diveruntq; ei: Vt⸗ CPrædicit Agabus Paulum Heroſoly⸗ desfrater quot millia in ludæis qui cre- diderunt, et omnes ęmulatores ſunt legis: tel mis captum iri. Cap. XXI.— A C Vm aũt factã eſſet ut nauigarem ab Audierunt autẽ de te quia diſceſsionè do it aradi ab eis, recto curſu uenimꝰCho ceas à Moyſe eorum qui per Getes ſunt n um, et ſequenti die Rhodũ,& inde Pata Iudęorum, dicès, nondebere eos circum⸗ ho rã. Et cũ inueniſſemus nauẽ trisfretantẽ cidere filios ſuos, neq; ſecundum cõſuetu ci in phoenicẽ, aſcendentes nauigamus. Cũ dinemingredi. Quid ergo eſt: Vtique o go apparuiſſemus autẽ Cypro, relinquentes portet conuenire multitudinem, audient pu &i ad ſiniſtrã nauigauimus in Syriam et enim te ſuperueniſſe. Hoc ergo fac quod t 3 uenimus Tyrum:ibi em̃ nauis expoſitura tibi dicimus: Sunt nobis uiri quatuor, uo& erat onus. Inuentis autẽ diſcipulis, manſi tum habentes ſuperſe. His aſſumptis ſan... Im mus ibi diebus ſeptẽ:qui Paulo dicebant cifica te cum illis.& impende in illis, i C & ſcient oẽs quia quæ Nu. 4. 6 ꝑ Spiritũ, ne aſcenderet leroſolymã. Et ut radant capita,* ci ibamus, deduct de te audierunt, falſa ſunt: ſed ambulas 4 9,4 V expletis diebus profecti: L AInn tibus nos omnibus uxoribus et ſilijs nſq; et ipſe cuſtodiẽs legẽ. De his aũt qut cre- foras ciuitatẽ.& poſitis genibus in litio diderunt ex Gentibus nos ſcripſimus, iu dſſ adi dicantes ut abſtineant ſe ab idolis immo lato.& ſanguine,&(uffocato,& fornica 23 tione. Tunc Paulus aſlumptis uiris, po B re, orauimus. Et cum ualefeciſſemus inui cem, aſcendimus nauem, illi aũt redierũt in ſua. Nos uero nauigatione rexplicita,) b à Tyro deſcendimꝰ Ptolemaidã,&e ſalu ſteradie purificatus cum illis intrauit in Gan tatis fratribus, manſimus die una apud il templum annuncians expletionem dierã kegi Zup. s⸗b los. Alia autem die profectiuenimus Cæ purificationis, donec offerret pro unoq; 4 ,a hod ſaream. Et intrantes domũ Philippi E- que eorum oblatio. Dum autem ſeptem uſc uangeliſtę, qui erat unus de ſeptẽ, man dies conſummarentur, hi qui de Aſia erãt ſtod ſimus apud eum. Huic autẽ erãt quatuor Iudæi. cum uidiſſent eum in tẽplo.conci ſacen filię uirgines, prophetantes. Et cũ mora tauerũt o?ẽ᷑m populũ,& iniecerunt ei ma„oo onn remur per dies aliquot, ſuperuenit quidã nus, clamantes, Viri Iſraelitæ, adiuuate: B ſtola nir à ludæa propheta, nomme Agabus. nic eſt homo ꝗ aduerſus populũ,& legs zeba Is cum ueniſſet ad nos, tulit zonam Pau,& locum hũc, oẽs ubiq; docens, inſuper lalen n.& alligans ſibi pedes,& manus diæxit:& Gentiles induxit in templum;& uio r me, Haec dicit Spiritus ſancqus: Virum cu- Nauit ſcim̃ locum iſtum.( Viderant enim die, ius eſt zona hæc ſic alligabunt in leru- Trophimum Epheſtum in Ciuitate cum copi ſalem ludæi,& tradent in manus Genti⸗- ipſo quem æſtimaueruns qm̃ in templum cem um. Quod cum audiſſemus, rogabamus introduxiſſet Paulus-) Cõmotach eſt cl⸗ derſ nos& qui loci illius erant, ne aſcenderet uitas tota,& facta eſt cõcurſio populi Et omin Teroſolymam. Tunc reſpondit Paufus,& apprehendentes Paulum trahebãt eũex Naz dixit: Quid) facitis flentes& aifligen⸗ tra templum,& ſtatim clauſę ſunt ianuç⸗ der tes cor meum? Bgo autem non ſolum alli Quærentibus autẽ eũ occidere, nunciat zuii ari,. ſed& mori in leruſalem paratꝰ ſum eſt tribuno cohortis: Quia tota confun Lui propter nomen qñi Ieſu· Et cum ei luade ditur Iemſalemn. Qui ſtatim Laluir du 1 IT — 4 d Acta Apoſtolorum, 456 dn n* militibes& cẽturionibus, decucurrij ad de ommbus dte oporteat facere. Et cum der Fautn inos. Qui cumuidiſſent tribunũ,& mili nõ niderẽ præ clarttate lummnis illius, ad * aari tes, ceſſauerunt percutere Paulum⸗ Timc manum deductus à comitibꝰ ueni Dama- c— accedẽs tribunus appᷣhẽdit eũ, et iuſsit eũ ſcum. Ananias autem quidam uirx ſecũ- 4 dt b alligari catenis duabus,& interrogabat dum legein, teſtimomum habens ab om- Kpuhn G quis eſſet, et ꝗd feciſſet: Alij aũt aliud cla nibus cohabitantibus Iudæis, ueniens ad ma, mabant in turba. Et cum nõ poſſet certũ me,& ſtans, dixit mihi: Salue frater, re⸗ u Wenal cog noſcere pᷣ tumultu, iuſsit duci eum in ſpice. Et ego eadem hora reſpexi in eũ. c Alacade caſtra. Et cũ ueniſſet ad gradus, contigit At ille dixit: Deus patrum noſſrorũ prę: ten ke(pa ut portaret᷑ à militibꝰ propter uim popu- ordinauit te, ut cognoſceres uoluntatem al dn, D li. Sequebatur em̃ multitudo populi cla⸗ eius,& uideres iuſtum.& audires uocẽ k nierumi mãs: Tolle eum. Et cũ coœrpiſſet induci in ex ore eius: quia eris teſtis illtus ad om- mritad Laſtra Paulus, dicit tribuno: Si licet mihi nes homines, eorum ꝗ́ᷓ uidiſti& audiſti. d Aetrug loqui aliquid ad te: Qui dixi ei: Græ- Et nunc ꝗd moraris: Exurge,& bapti⸗ ibenm. ce noſti. Nonne tu es Rgyptius qui an. zare,& † ablue peccata tua inuocato 1d Auderm te hos dies tumultũ concitaſtt,& eduxi nomine Ipſius. Factũ eſt aũt reuertẽti mi⸗ do cnahle ſſi in deſertum quatuor millia uirorũ ſica hi in leruſalẽ, et oranti in templo. fieri me al,m riorum?: Et dixit ad eum Paulus 5 Ego in ſtupore mentis,&e uidere illum dicen i dtae nomo ſum quidem ludæus à Iarſo. Ctli⸗ tem mihi: Feſtina,& exi uelociter ex Ie- r ciæ non ignotæ ciuitatis municeps: Ro- ruſalem: m̃ non recipient teſtimonium 1 dnenin go autem te, permitte mihi loqui ad po- tuum de me. Et ego dix i: Domine, ipſi ie dartetcat pulum.· Et cum ille permiſiſſet, Paulus ſciuntliqa ego eram cõcludens in carce⸗ dt eimteſt ſtans in gradibus, annuit manu ad plebẽ rẽ, et cædẽs ꝑE ſynagogas eos gꝗ credebãt aa idi ciem& magno ſilentio facto, allocutus eſt in in te:& cũ funderet ſanguis Stephani te, d um da lingua Hebręa, dicens: ſtis tui, ſ ego ſtabam& conſentiebam, ae Gäcattc n wennl ¶ Baualus captus reddit rationem ſua do- et cuſtodiebã ueſtimẽta interficientiũ il- It unchn a anün 49 ctrinaæ. Cap. XXII lũ.Et dixit ad me:Vade qñ̃ egoin natio d di k ſe te A V ifratres et patres, audite quam ad nes longe mittã te· Audiebãt aũt eũ uſq; g Kpt i däbun 49s uos nunc reddo rationẽ(Cum au- ad hoc uerbũ, et leuauerũt uocẽ ſuã dicẽ/ 0 Glcu Dn aiinun. diſſent aũt quia Hebręa lingua loquitur tes: J olle de terra hmõi; non em̃ fas eſt ai Acmeckt Kköthd ad illos. magispᷣſtiterũt ſilentiũ)Et dicit: eũ uiuere. Voeiterãtibus aũt eis, et proij ³ betà rchatth Ego ſum uir ludęus, natus Tarſo Cilicię, cientibꝰ ueſtimẽta ſua, et puluerẽ ſactã- 0) ldne. 2 Hriit nutritus autẽ in iſta ciuitate, ſecus pedes tibus in aerẽ, iußit tribunus induci eũ in 5 e mm Gamaliel eruditus iuxta ueritatẽ paternę caſtra, et Hlagellis cædi, et torãᷓri eũ: ut ſci — aümt legis, æmulator legis, ſicut uos oẽs eſtis ret propt quã cauſam acclamarẽt ei. Et » Sup. r. a hodie: qui hanc uiam perſecutus ſum cũ ꝙ aſtrinxiſſet) eũ loris, dicit aſtãti ſi- x pancai uſq; ad mortem, alligans& tradẽs in cu- bi centurioni Paulus: Si hominẽ Roma, a 3 qr tom ſtodias uiros ac mulieres ſicut princeps num, et indẽnatum licet uobis flagellare: mn dcan ſacerdotum mini teſtimonium reddit,& Quod audito, centurio acceſsit ad tribu ar lolri a Sup. 5. a omnes maiores natu, ſ à quibus& epi- nã,& nunciauit ei, dicens: Quid adurꝰ ta wed B ſtolas accipiens ad fratres, Damaſcũ per es: hic em̃ homo, ciuis Romanus eſt. Ac- 1 nn, ch gebã, ut adducerem inde uinctos in leru- cedens autẽ tribunus dixit illi: Dic mihi 4. Metth ſalem, ut punirent᷑. Factũ eſt autẽ eunte ſi tu Romanus es: At ille dixit: Etiam. Et 3. Cbon ur me,& appropinquante Damaſco media reſpondit tribunus. Ego multa ſumma K Gen die, ſubito de coœelo circumfulſit me lux ciuitatem hanc conſecutus ſum. Et Pau- „ hn copioſa,& decidẽs in terram, audiui uo- lus ait: Ego autem& natus ſum. Protinꝰ 9 Twpim cem dicẽtem mihi:Saule, Saule, quid me ergo diſceſſerunt ab illo qui eum torturi — perſequeris:E go autẽ rñdi: Quis es Do/ erant. Tribunus quoq́; timuit, poſiq́; re⸗ 8. S mine: Dræitq; ad me: Ego ſum leſus ſciuit quia ciuis Romanꝰ eſſet,& quia 9 et Nazarenus quẽ tuꝑſequeris. Et qui me- alligaſſet eum. Poſtera autem die uolens — cũ erãt, lumẽ quidẽ uiderũt, uocẽ aũt non ſcire diligentius qua ex cauſſa accuſare- & Prcde audierũ t eius ꝗ loquebat᷑ mecũ. Et dixi: tur à Iudæis, ſoluit eum,& iuſit ſacer- 7, un ten Quid faciam Dñ̃e: Dñs aũt dixit ad me: dotes conuenire& omne conſilium,& u Gr Surgens uade Damaſcũ, et ibi tibi dicet producens Paulum, ſtatuit iater illos.. m dnda de Nn3 Iniidie « du la 2* timoratus abluere E Sup. S. a Sup. 7. g ſtrinxiſſent Acta poſtolorum. Cnſidia& iniuria aduerſariorum Pau. quidem aſſumens eum, durit ad tribund, 4 4 1. Cap. XXIII. T ait: Vinctus Paulus rogauit me hunc 4 8 INren ens aũt in conſiliũ paulus ait: Vi adoleſcentem pducere ad te, habentè ali- l lri fratres, ego omni conſcientia bona quid loqui tibi. Apprehendès aũt iribu- 1 cõuerſatus ſum ante deũ, uic; in hodier⸗ nus manum illius. ſeceſsit cũ eo ſeorſum, pe nũ diẽ. Princeps aũt ſaccrdotã Ananias,& interrogauitilium: Quid eſt quod ha-; 8 de pręcepit aſtãtihus ſihi percuterę os eius. bes indicare mihi? Ille autẽ dixit. ludeis m Tunc Paulus dixit ad eum. Percutiet te cõuenit rogare te, ut craſtina die proqu⸗ di deus paries dealbate. Et tu ſedens iudi⸗ cas Paulã in cõſiliã, quaſi aliquid cettiꝰ 21 cas me ſecundã legẽ,& cõtra legè iubes inquiſtturi ſint de illo, tu uero ne credide me percuti. Et ꝗ aſtabãt dixerũt: Summũ ris illis, inſidiantur em̃ ei ex eis uiri am- ne ſacerdotẽ dei maledicis: Dixtt aũt Paulꝰ: plius ꝗ quadraginta, qui deuouerũt non& HxO. 22. d Neſciebã fratres quia princeps eſt ſacer mãducare neq; bibere, donec interficiãt mmap, 9 dotũ.Scriptũ eſt em̃.i Principem populi eum. et nunc paratiſunt, expectantes pro 1 ſdi q tui non maledices. Sci?s aũt Paulus quia miſſum tuũ. Iribunꝰ igitur dimiſit adole- ſien 4 una pars eſſet Sadducęorũ, et altera Pha ſcentè, præcipiens ei, ne cui loqueretur, racd a Phi. 3. b riſcorũ, exclamauit in conſlio: Viri qm hec nola ſibi feciſſet. Et uacatts duo 3 ſt phariſci fratres, ego Phariſeus(um fiis† Phari⸗ bus ceturionibꝰ dixitillis Parate milites be t ſcorã,) de ſpe& reſurrectione mortuorã ducétos, ut eant uſq; Cęfareã,& equites ſe ego iudicor:& cũ hæc dixiſſet, fada eſt ſeptuaginta.& lanccarios ducentos, dter d diſſenſio inter Phariſcos,& Sadducços, tia hora nodis,& iumenta prepatate, un 2 Ma. u. c& ſoluta eſt multitudo. Sadducęi ãt di⸗ impontẽtes Paulum, aluũ perducerent ad 3 cũt nõ eſſe reſurrectionẽ mortuorõ. nec Felicẽ pręſidẽ.(timuit em̃ ne ſorte rape angelũ, neq́; ſpiritã: Phariſe aãt utraq; rẽt eũ ludęi.& ociderẽt et ipſe poſtea d cſitentur. Factus eſt aũt clamorm agn“., caläniã ſuſtineret tanc; accepturus pecu- ſa Etexurgentes quidam Phanſæorũ, pu, niam) ſcribẽs ei epi ſtolã continentẽ hec: gnabãt dicẽtes: Nihil mali inuenimus in CL. AvDIVS LvVas optimo preſidi d al C homine iſto, quid ſi ſpiritus locutus eſt Felici ſalutem. Virum hunc comprehẽ⸗ g ei, aut angelus: Et cum magna diſſenſio ſum à Iudæis, et incipiẽtẽ interfici ab eis al facia eſſet, timens tribunus ne diſcerpe- ſuperueniens cũ exercitu, eripui, cognito n. retur Paulus ab ipſis, iuſsit milites deſcẽ?- quia Romanus eſt, uolensq́; ſcire cauſ- p dere,& rapere eũ de medio eorum, ac de ſam quam obiſciebant tlli, deduxi eum( ducere eum in caſtra. Sequenti aũt nocte in conſilium eotum Quem inueni accu- 6 aſciſtꝰs ei dominus ait: Conſtans eſto, ſi⸗ ſari de quæſtionibus legis ipſorum, niliit 3 cut eñ̃ teſtificatus es de me in Ieruſalem, uero dignum morte aut uinculis habentẽ p ſic te oportet& Rome teſtificati. Facta crimen. Et cum mihi perlatum eſſet de m 3 aũt die collegerũt ſe quidam ex Iudæis, ſidijs quas parauerant illi, miſt eum ad te fu & deuouerũt ſe dicentes. neq; manduca- denuncians& accuſatoribus ut dicant 26 turos, neq; bibĩturos donec occiderent apud te. Vale, Milites uero ſecundum h 3 D Paulũ. Rrãt ãt piusc; quadraginta uiri, præceptum ſibi, aſſumentes Paulum du- p. qui hanc cõiuratioiẽ᷑ fecerãt, qui acceſæ xerunt per noctẽ in Antipatri den. Et po 6 ſerunt ad principes ſacerdotum, et ſenice ſtera qie dimiſsis equitibus,ut cũ eo iret⸗( n res, et dixerũt: Deuotione deuouim nos reuerſi ſunt ad caſtra. Qui cum ueniſſent 2te li nihil guſtaturos, donec occidamus Pau- Oæſaream,& tradidiſſent epiſtolã præ- tu Iũ. Nunc ergo uos notãfacite tribuno cã ſidi, ſtatuerunt ante illum et Paulum. Cũ 8 conſilio, ut pro ducant illum ad uos tan⸗ legiſſet autem,& interrogaſſet de qua 4 q́; aſiquid certius cognituri de eo. Nos prouincia eſſet,& cognoſcens quia de 1 uero ptius ꝗᷓ approplet, parati ſumus in- Cilicia: Audiam te, inqnit cum X accu& h crHicere illum. Quod cum audiſſet filius ſatores tui uenerint. Iußitq; in præto- n8 4. ſororis Pauli inſidias, uenit,& intrauit rio Herodis cuſtodiri eum. b 3 in caſtra. nunciauitq́; Paulo. Vocãs au- ¶ Paulus apud Felicem præſidem accu- 3gb tem Paulus ad ſe unum ex cẽturionibus. ſatur.(ap. X XIII 1.. d 3 ait: Adoleſcentẽ hunc adduc ad tribunã⸗ P Oſt quinq; autẽ dies deſcendit prin⸗ 1 habet enim aliquid indicare illi. Etille% ceps ſacerdotun Ananias.ch d 6 qnicem inlorm * Aan l Kary K anr V 4 d mqiſm u wüln i piu ſa dr mi lace eunerna milan u ſceni grr om hecne das ckuait Aitde n epemnxm un horam 4. mponites Fdiici pee dei lal calim' ila mim ſen CbaVL Feüciſau ſema lut lupenent t. cna Ra de hn qum de inconädir hn de qꝛ dero dign 3. . da crmens 8; 2 denancit aped te. prxcepad xeruntpe 1 en dkee Acta Apoſtolorum. Hus quibuſdã,& Tertullo quodam ora- tore, q audierunt præſidẽ aduerſus Pau- lũ,& citato Paulo, cœpit accuſare Jer- tullus, dicens: Cum in mulia pace agamꝰ per te, et multa corrigãtur per tuã proui- dentiã, ſemper& ubiq́; ſuſcipimus, opti- me Felx, cũ omni ęratiarũ actione. Ne diutius aũt te protrahã, oro, breuiter ut audias nos pro tua clementia. Inuenimꝰ hunc hominẽ peſtiferũ, et cõcitantẽ ſedi tionẽ omnibus Iudæis in uniuerſo orbe, & authorẽ ſeditionis ſectæ Nazarenorũ 4 qui etiam templũ uiolare conatus eſt, † emem ap- quem& apprehenſum uoluimus ſecun- prehendli duum legẽ noſtram iudicare. Superuemẽs m„à duòο aᷓt Tribunus L yſias, cũ ui magna eripu poteris, jt eũ de manibus noſtris, iubens accuſa- L tores eius adte uenire, à quo poteris)ip. ſe indicans de omnibus iſtis cognoſcere, de quibus nos accuſamus eũ. Adiecerũt autem&W ludei, dicentes, hęc ita ſe habe- re. Rñdit autẽ Paulus( annuente ſibi prę ſide dicere ·) Ex multis annis te eſſe iu- dicẽ genti huic ſciẽs, bono animo ꝓ me ſatis faciam. Potes em̃ cognoſcere, quia nõ plus ſunt mihi dies ꝗᷓ duodecim, ex ́ §aſcedi adorare in leruſalẽ,& neq; in tè- plo inuenerũt me cũ aliquo diſputantem, aut cõcurſum facientẽ turbæ, neq; in ſy- nagogis, neq; in ciuitate: neq; probare poſſunt tibi, de quibus nũc me accuſant. Conſtteor autem hoc tibi, ꝙ ſecundũ ſe ctã, quã dicunt hęreſim, ſic deſeruio patri deo meo, credens omnibus quę in lege et prophetis ſcriptaſunt, pem habèẽs in deũ quam& hi ipſi expecãt, reſirrectionem futurã iuſtorũ& iniquorũ.In hoc& ip/ ſe ſtudeo ſine offendtculo conſcientiam nabere ad deum,& ad homines ſemper. Poſt annos autem plures, eleemoſynas fa cturus in gentem meam ueni,& oblatio- nes,& uotaſ in ꝗbus inuenerunt me pu- Sup. ai:e rificatum in tẽplo non cũ turba, neq; cũ tumultu. Et apprehenderãt me, clamãtes & dicentes: Tolle inimicum noſtrũ. Qilji dam autẽ ex Aſia ludæi quos oportebat apud te præſto eſſe,& accuſare, ſiquid haberent aduerſum me, aut hi ipſi dicãt, ſiquid inuenerunt in me iniquitatis cum 499. 13 b ſtem in cõſilio, niſi de una hac ſolummo- P²3·D Jo uoce, qua clamaui int᷑ eos ſtĩs: ¹ Qm de reſurrectione mortuorum ego iudicor hodie à uobis. Diſtulit autem illos Felix, certiſime ſciens de una hac dicès. Cũ rii bunus bunus Lyſias deſcenderit audiã uos. luſ⸗ ſuo; centurioni cuſtodire eum.& habe- re requiem, nec qusq́; de ſuis prohibere miniſtrare ei.Poſt aliquot aũt dies ueniẽs Felix cã Druſilla uxore ſua, quę erat Iu- dęa, uocauit Paulũ,& audiuit ab eo fidẽ quę eſt in Chriſtũ Ieſum. Diſputante au- tem illo de iuſticia& caſtitate,& de iu- dicio futuro, tremefactus Felix reſpõdit: Quod nuncattinet, uade: tempore autem opportuno accerſam te: ſimul& ſperãs Pheruai⸗ ei daretur à Pauio, propter ꝙ g frequenter accerſens eum, loquebat, cum eo. Biennio autem expleio, accepit ſucceſſorem Felix, Portiũ Feſtum. Vo- lens autem gratiam præſtare ludæis Fe- lix, reliquit Paulum uinctum. ¶ Paulus a præſide appellat Cæſarem. Cap· XXV. Eſtus ergo cũ ueniſſet in prouinciã, poſt triduũ aſcendit leroſolymã à Cę ſarea, audieruniq́; eũ principes ſacerdo- tũ,& primi Iudęorũ aduerſus Paulũ,& rogabãt eũ, poſtulãtes gratiam aduerſis eũ, ut iuberet perduci eũ in leruſalem, in ſidias tẽdentes ut inteiflcerẽt eum in uia. Feſtus autẽ rñdit: Seruari quidẽ Paulum in Cæſarea, ſe autẽ maturius profecturũ. Qui ergo in uobis, ait potentes ſunt, de- ſcendẽtes ſimul, ſi quod eſt in uiro crim? accuſent eũ. Demoratus autẽ inter eos di es non amplius ꝗᷓ octo aut decẽ, deſcen⸗ dit Cæſaream,& altera dieſedit pro tri- Punali,& iuſsit Paulũ adduci. Qui cum perductus eſſet, circũſteterunt eũ qui ab leroſolyma deſcenderãt ludęi, muftas& graues cauſſas obijciẽtes, quas nõ pote- rãt probare, Paulo reſpõſionè reddente. neq; in legem ludęçorã, neq; in tem piu. neq; in Cæſarẽ quicq́; peccaui. Fe- ſtus aũt uolẽs gratiã præſtare Iudæis, m- dens Paulo, dixit: Vis Ieroſolymã aſcẽ- dere, et ibi de his iudicari apud me? Di- xit aũt Paulus: Ad tribunal Cęſaris ſto, ibi) me oportet iudicari. Iudęis nõ no- C cui, ſicut tu melius noſti. S¹ em̃ nocui, aut ubi dignũ morte aliquid feci, nõ recuſomo- ri ſt uero nihil eſt eorum quę hi accuſant me, nemo poteſt me illis donare. Cœſarẽ appello. Tunc Feſtus cũ cõſilio locutus, ⁷ rñdit, Cęſarem appellaſti, Ad Cæſarem ibis. Et cum dies aliquot tranſicti eſſent, Agrippa rex,& Bernice deſcenderunt Oxælaream ad ſalatãdũ Feſtũ. Et cũ dies Nn 4 plures d „ Ieroſolymis, E hnic A Acta Apoſtolorum. . 0*. 2 2. 4⸗ 5..„ 4 4 plures ibi morarentur, Feſtus regi indica uitam meam à iuuttute, quę ab initio fuft le uuit de Paulo, dicens: Vir quidã eſt dere- in gente mea in leroſolymis, nouerũt oẽs 8 lun Iictus à Felice uinctus. de quo cum eſſem Iudeęi, preſcientes me ab initio(ſi uelint m te udierũt me principes ſacer teſtimonium ꝑhibere) qm̃ ſecũ dũ certiſ. dotũ,& ſeniores Iudęorũ poſtulãtes ad⸗ ſimam ſectam noſtrę religiõis, uixi pha- 3 uerſus illũ damnationem. Ad quos rñdi: riſęus. Et nunc inſpe quę ad pattes no- tet Quia nõ eſt Romanis conſuetudo dona ſtros repromiſsionis fada eſt à Deo, ſto— N re aliquẽ hoĩem prius, ꝗ́ ¹s qui accuſat, iudicio ſubiectus, in qua duodecim tribꝰ nt pręſentes habeat accuſatores, locũq́; de⸗- noſtræ nocte& die deſeruientes, ſperãt& tendendi accipiat ad abluenda crimina deuenire. De qua ſpe accuſor à ludæis, la quę ei obijciunt᷑. Cũ ergo huc conueniſ- rex. Quid incredibile iudicat apud nos. er ſent, ſine ulla dilatione in ſequẽti die ſe/ ſideus mortuos ſuſcitat? Et ego quidem di dans pro tribunali, iuſsi adduci uirũ De exiſtimaueram me aduerſus nomen leſu ct quo gã ſtetiſſent accuſatores, nullam cau- Nazareni debere multa cõtraria agere, 8 ſu ſam deferebãt de quibus ego ſuſpicabar quod 1i& feci leroſolymis,& multos up.. 3 p; malũ, queſtiones uero quaſdã de ſua ſuꝑ- ſanctorum ego in carceribus incluſi, à n ſtitione habebãt aduerlus eũ,& de quo/ principibus ſacerdotum poteſtate acce- di dã lelu defuncto, quẽ affirmabat Paulus pta,& cum occiderentur, detun ſenten- 1 uiuere. Hęſitans autem ego de huiuſmodi tiam. Etper omnes ſynagogasfrequen- 6 quęſtione, dicebã, ſi uellet ire leroſoly⸗ ter puntens eos, compellabam blaſphe- 4 F maet ibi ludicari de iftis. Paulo aũt ap⸗ mare,& amplius inſaniens eos, perſeque 6 pellate, ut ſeruaretur Aauguſti cognitioni, bar uſq; ad exteras ciuit ates. In quibus ſe 8 1uſsi ſeruari eũ, donec mittã eũ ad Ceſa- ſi dum irem Damaſcum cum ptãte et per Sup. 9. t rẽ. Agrippa ãt diacit ad Eeſtũ: Volebam miſſuprincipum ſacerdotum, die media. 2 et ipſe hominẽ audire: Cras, inquit, audi- in uia uidi, rex de cœlo ſupra ſplendorẽ es eñ. Altera nũt die cũ ueniſſet Agrippa ſolis circumfulſiſſe me lumen,& eos qui et Bernice cũ multa ambitione,& intro mecũ ſimul erant. Omnesq; nos cum de. D iſſent in auditoriũ cum trihunis& uiris cidiſſemus in terrã, audiui uocem loquè- à5 principalibus ciuitatis, iubẽte Feſto ad⸗ tem mihi Hebraica lingua: Saule, Sau- ductus eſt Paulus. Et dicit Feſtus: Agrip le,) quid me perſequeris: durum eſt tibi SaulSaul Cer. C pa rex,& oẽs qui ſimul adeſtis nobiſcũ contra ſtimulum calcitrare. Ego autẽ di- t uiri. uidetis hunc hominẽ, de quo omnis æt: Quis es dñe:dñe aũt dixit: Ego ſum m multitudo Iudęorũ interpellaui me lero Ieſus Nazarenus quẽ tu perſequeris. Sed l ſolymis,* petentes,& acclamantes non exurge,& ſta ſuper pedes tuos. Ad hoc ar Oportere eumingere amplius. Egouero enim apparui tibi, ut conſtituam te mini⸗ q cõperi, mihil dignũ morte eũ admiſiſſe. ſtrum& teſtem eorũ qut uidiſti,& eorũ H Ipſo aũt hoc appellãte ad Auguſtũ, iudi quibus apparebo tibi, eripiens te de po- 3¹b caui mittere. De quo quid ceriũ ſcribam pulis et gentibus,in quas nunc cgo mitto*n dño,nõ habeo. Propter ꝙ perduxi eum te, aperire oculos eorum; ut conuertan- ut ad uos, et maxime ad te rex Agrippa, ut tur à tenebris ad lucem,& de ptãte ſata- ti interrogatione facta, habeã ꝗd ſcribam. nę ad deum, ut accipiant remißionẽ pec- pb Sine ratione enim mihi uidetur, mittere catorum,& ſortẽ inter ctõs per fidẽ quæ el vin dum,& cauſſas eius non ſignificare. eſt in me. Vnde rex Agrippa.nõ fui in⸗ B A Apud ℳG rippam re? Paulus ſuam in credulus cœleſti uiſioni: ſedhis qui ſunt Su. 1314 1 nocentiam tuetur.(ap. XXI'I. Damalci primũ,& leroſolymis, et in om n Nrppa uero ad Paulum ait: Permit nem regionè Iudęę,& gẽubꝰ annuncia, G itur tibi loqui pro temetipſo. Tunc bã ut pœnitẽtiã agerẽt, et cõuerterenĩ ad 1 Paulus extenta manu cœpit rationẽ red deũ, digna pœnitentię oꝑa faciẽtes. Hac u dere: De oĩbus quibus accuſor à Iudæis, ex cauiſa me ludęi cũ eſſem in templo, Sup. 22,& 9 rex Agrippas ęſtimo me beatum apud te comprehẽſum tentabãt uolẽtes me inter/ X cum ſiin defenſurus me hodie, maxime ficere. Auxilio autem adiutus dei, uſq; in p te ſciente omnia quæ apud Iudæos ſint hodiernum diem ſto, teſtificans minor or gonſuetudines et quęſtiones, propter qck atq; maiori, nihil extra dicens, qᷓ ea quæ F c Oblecro. patienter me audias-Et quidem prophetę locuti ſmt finuta eſſe, et Mor 1 Ultam * n AM umd M am 1 K— nn w Nrarrdi- der punien nre,Ln 6, dar uigz Aaemm i diiu 2d. nnmb um mibai rp k) ud e watsulhu enn emmgüt .A³☛ adrüͤt ni leis Nr ☛ uxritn cange, aeieml 0 cin p i miam 7. irn X a müln dudes eaputhi nuc Wanpg u. pem eemn ten ritmn inemüfidh ce m uinig, tert em äöpii Mt. 3 mlt rad dei ig 98, cxcdk compet du dmne wüß! Dmia amn enöfrt ren a di aſt 9 dinm witacen Kecpoäut icimura ioa A lniani 1 numädh 4 & 8 A 8. Cor.u. C eñ̃ de his rex, ad quẽ conſtanter loꝗr, ad Africũ& ad Chorũ. Aſpirante antẽ latere em̃ eum nihil horũ arbitror. Neq; Auſtro ęſtimantes propoſitũ ſe tenere, cũ eñm̃ in angulo quicqᷓ; lorũ geſtũ eſt. Cre ſuſtuliſſent de Aſſon legebant Cretam. dis rex Agrippa Propheus: Scio quia Non poſt multũ auiẽ miſit ſe contra ip- credis. Agrippa aũt ad Paulã: In modico ſam uentus Typhonicus, qui uocatur Eu ſuades me Chriſtianũ fieri. Et Paulus: O/ ro aquilo. Cumq; erepta eſſet nauis,& pto apud deũ& in modico, et in magno, non poſſet conari in uen ũ, data naue fla- non im̃ te, ſed etiam oẽs qui audiunt ho⸗ tibus ferebamur. In inſulam autem quan- die, fleri tales, qualis et egoſum, exceptis dam decurrentes, quę uocatur Clauda, uinculis his. Et exurrexit rex,& pręſes potuimus uix obtinere ſcapham. Qua & Bernice,& qui aſsidebant eis. Et cum ſublata, adiutonijs utebant᷑, accingentes ſeceſiſſent, loquebant adinuicẽ, dicètes: nauem, timentes ne in Syrtim inciderent, Quia nihil morte aut uĩculis dignũ quid ſummiſſo uaſe, ſic ferebant. Valida autè fecit homo iſte. Agrippa autẽ Feſto di- nobis tẽpeſtate iactatis, ſequenti die ia- xit:Dimitti poterat homo hic.ſi non ap⸗ ctũ fecerunt.& tertia die ſuis manibus ar pellaſſet Cęſarem. mamenta nauis proiecerunt. Neq; autẽ ¶ Paulus cum multis Romam naui- ſole, neq́; ſyderibus apparentibus per pu gans naufragium patitur. res dies,& tẽpeſtate non exigua imminẽ- Cap. XXVII. te, iam ablata erat ſpes omnis ſalutis no- VI aũt iudicatũ eſt nauigare eũ in ſtrę. Et cum multa ieiunatio fuiſſet, tunc Italiam,& tradi Paulũ cũ reliquis ſtans Paulus in medio eorũ, dixit: Opot cuſtodijs cẽturioni nomine lulio, cohor, tebat quidẽ, uiri, auditome, non tollere tis Auguſtæ, ſ aſcendentes nauẽ Adru- à Creta, lucriq́; facere iniuriam hanc& metinam incipiẽtes nauigare circa Aſiæ iacturam. Et nunc ſuadeo uobis bono a- loca, ſuſtulimus, perſeuerante nobiſcum nimo eſſe: amiſsio em̃ nullius animę erit ariſtarcho Macedone T heſſalonicẽſi. Se ex Fnobis] pręter quàm nauis. Aſtttit e- quenti autem die deuenimus Sidonem. nim mihi hac noctte angel“ dei, cuius ſum Humane autem tractans Iulius Paulum ego,& cui deſeruio, dicens: Ne timeas permiſit ad amicos ire,& curam ſui age Paule, Cętari te oportet aſsiſtere,& ec- re. Et inde cum ſuſtuliſſemus, ſubnauiga ce donauit tibi deus oẽs qui nauigant te- uimus Cyprũpropterea quod eſſent uen cũ. Propter quod bono animo eſtote ui- ti contrarij. Et pelagus Cilicię& Pam, ri:credo em̃ deo, quia ſic erit, quemad- philie nauigantes, uemmꝰ L yſtram, quę modũ di tũ eſt mihi.in inſulam aũt quan eſt Lycię,& ibi inueniẽs centurio nauẽ dam oportet nos deuenire. Sed poſtea Alexandrmam nauigantẽ in lialiam, tran quartadecima nos ſuperuenit nauiganti- ſpoſuit nos in eam. Et cũ multis diebus bus nobis in Adria circa mediam noctẽ, Jarde nauigaremus,& uix deueniſſemus ſuſ picabant naute apparere ſibi aliquam contra Gnidũ prohibente nos uento, ad⸗ regionẽ. Qui& ſummittentes bolidẽ, in- nauigauimus Cretę iuxta Salmonem,& uenerunt paſſus uiginti,& puſillũ inde ſe uix iuxta nauigantes uenimus in locum parati, inuenerunt paſſus quindecim. Ti- quendam qui uocat᷑ Boniportus, cui iu, mentes autem ne in aſpera loca incidere⸗ xta erat ciuitas Thalaſſa. Multo aũt t mus, de puppi mittentes anchoras quatu- pore peracto,& cũ iam non eſſet tuta na- or, optabant diẽ fieri. Nautis uero quæ- uigatio, eo quod ieiuniũ iam præteriſſet rentibus fugere de naui, cũ miſiſſent ſca- conſolabat eos Paulus, dicens eis: Viri pham in mare, ſub obtentu quaſi incipe- uideo ꝗm̃ cũ iniurta& multo damno nõ rent à prora anchoras extendere, dixit ſolum Nn 35 Paukus uobts F G Paulus oenturioni& militibus. Niſi hi in naui manſerint, uos ſalui fieri non pote ſtis. Tunc abiciderunt milites funes ſca- phe,& paſai ſunt eam excidere Et cum lux inciperet fleri, rogabat Paulus om̃es ſumere cibã, dicens: Quartadecima die hodie expecantes ieiuni permanetis ni- hil acciptentes. Propter quod rogo uos accipere cibã pro ſalute ueſtra, quia nul- luus ueſtrũ capillus de capite peribit. Bt cã hęc dixiſſet, ſumens pant᷑, gratias egit deo in conſpectu omniũ,& cũ fregiſſet cœput manducare. Animę quiores autem facti omnes,& ipſt lumpſerunt cibũ. Bra mus uero uniuerſę animę in naui ducentę ſeptuaginta ſex. Et ſatiati cibo, alleuia- bant nauẽ, iactantes triticũ in mare. Cũ aũt dies factus eſſet, terram non agnoſce- hant, ſinũ uero quendam conſy derabant habentẽ littus, in quem cogitabant, ſi poſ- ſent, eijcere nauẽ. Et cũ anchoras ſuſtuliſ- ſent, committebant ſe mari, ſimul laxan- tes iuncturas gubernaculoꝶ,& leuato artemone ſecundũ auræ flatũ, tendebant adlittus. Et cũ incidiſſemus in locũ di⸗ thalaſſum, impegerunt nauem,& prora quidẽ fixa, manebat immobilis, puppis uero ſoluebat᷑ à ui maris. Militũ aũt con ſiliũ fuit ut cuſtodias occiderent, ne quis cã enataſſet, effugeret. Centurio autẽ uo- lẽs ſeruare Paulã, prohibuit fieri, iuſsitq; eos q poſſent natare, emittere ſe primos, & euadere,& ad terram exire,& cęte- ros alios in tabulis ferebant, quoſdam ſu- per ea quę de naui erant. Et ſic factũ eſt. ut omnes anime euaderent ad terram. ¶ Paulus adlitis in itinere mtraculis, Romam uenit.(ap. XXVIII. ** A A T tunc cũ euaſiſſemus, cognouimus Melita quia Mitylene) inſula uocabatur. Barbari uero præſtabant non modicam humanitatẽ nobis. Accenſa enimpyra re iciebant nos omnes, propter imbrẽ qui imminebat,& frigus. Cum congregaſſet autem Paulus ſarmentorum aliquam mul titudinem,& impoſuiſſet ſuper ignem uipera a calore cum proceſsiſſet, inuaſit manẽ eius. Vt uero uiderunt Barbari pẽ dentem beſtiam de manu eius, adinuicẽ dicebant: Vtique homicida eſt homo, hic qui cum euaſerit de mari, ultio non ſinit eum uiuere.Et ille quidem excuttẽs beſtiam in ignem, nihil mali paſſus eſt. At illi exiſtimabant eum in tumorẽ con- Ver⸗ Acta Apoſtolorum. uertendã X⅜) ſibito eafimum,& moti, an Diu autẽ illisr expectantibus)& uiden ſperantꝭ tibus nihil mali in eo fleri, conuertentes bus ſe, dicebant eum eſſe deũ. In locis autem illis erant prędia principis iniulę nomi- ne Publij, qui nosſuſcipiens, triduo be- nigne exhibuit. Contigit aũt patrẽ Pu- blij febribus& dienteria uex atũ iacere. Ad quem Paulus intrautt,& cũ oraſſet, & impoſuiſſet ei manus, ſaluauit eũ. Quo factosomnes qui in inſula habebant ifir mitates, accedebant,& curabanĩ qui e- tiam multis honoribus nos honorauerũt, & nautgantibus impoſuerunt quę neceſ- ſaria erant.Poſt menſes aũt tres.nauiga- uimus in naui Alexandrina, quę in inlula hyemauerat, cui erat inſigne rcaſtrorũ.) caſtorè Et cũ ueniſſemus Syracuſam, manſimus D ibi triduo. Inde circunlegentes deueni⸗ mus Rhegiã,& poſt unũ diem flante Au ſtro.ſecunda die uenimus Puteolos, ubi inuentis fratribus rogati ſumus manere apud eos dies ſeptem,& ſic uenimus Ro mam. Et inde cum audiſſent fratres, oc- currerunt nobis uſq; ad Apij forum ac tres tabernas. Quos cum uidiſſet Paulus, gratias agens deo accepit fiduciam. Cũ autem ueniſſemꝰ Romam, permiſſum eſt E Paulo permanere ſibimet cum cuſtodien te ſe milite. Poſt tertium autem diẽ᷑ cou- uocauit Paulus primos ludęorã. Cumq; ueniſſent, dicebat eis: E go uiri fratres, ni hil aduerſusrlegem) faciens, aut morem plebem paternum, uinctus ab leroſolymis traditꝰ ſum in manus Romanorum, qui cum in- terrogationem de me habuiſſent, uolue- runt me dimittere, eo quòd nulla eſſet cau ſa mortis in me. Contradicentibꝰ autem Iudets, coactus ſum appellare Cæſarem, non quaſi gentem meam habens aliquid Propter hanc igitur cauſam rogaul uos. uidere& alloqui: propter ſpem enim Iſ- raẽl catena hac circundatus ſum. At illi dixerunt ad eum: Nos neq; literas acce- pimus de teà ludea, neq; adueniens ali- quis fratrum nunciauit aut locutus eſt de te malum. Rogamus autem à te audire quę ſentis:nam de ſecia hac notum eſt no bis, quia ubiq; ei contradicitur. Cũ con- ſtituiſſent autem illi diem, uenerunt ad e- um in hoſpitiumx plurim:i:) quibus expo plures: nebat teſtificans, regnum dei, ſuadenscq; eis de Ieſu ex lege Moyſi& prophetis, à mane uſc; ad ueſperam:& quidam cre dcbant PasC lu Maeb in Keb pe Lucs.f pl uns.f& NoztC de e ͤ⸗ oe ⁸— —“õͤͤää))““)“ * A edrh daun 2 ud raeen ⸗ uma an d bfenun Ke⸗ Bcäm ant idi miäno de nn Rhe aie ſho ſtem maemn uo ppalem u m. k k⸗ carrerm d meden . pung o iem as Puiopen n0- ne ſemin 9 aocud 04. uemſent, te, bu abveri ſa⸗ paternm R. umiam tenogane nrr nech ſa nerns ans leket, co ur. pon qui in Pwpeer re aidere d zi mcum la dem: uil pins det m gu fam dit temaum. di qrrlens ci da nad 0, ſeiſem: w 5 2 te 5 aa *. leen 2” 40 läiwa u hyme Aenuü e äibal Wnmat, m rancin s uumän a dpuim im nühr Ham gal 1en uui a winüt an memt ma pebelemn au n dün — 6 dd maingſin. n patta uakena an mwolera dit wg l aam tut beud A☛ liem enem 4 3 neduteft Amdi ui uumn znu tan aMxlumät ape nüüni Acta Apoſtolorum. debant his quę dicebantur, quidam uero de aduentu Chriſti quotidie diſputauit. non credebani. Cumq́; inuicem non eſ⸗ Sciendam autem in prima ſatisfactione, ſent conſentientes, diſceptabant, dicente(necdum Neronis imperio rohorato:nec Paulo unum uerbum. Quia bene;piitus in tanta erumpente ſcelera, quanta de eo ſanctus locutꝰ eſt per Iſalam prophetam narrant hiſtoriæ) Paulum à Nerone di- ad patres noſtros, dicens: Vade ad popu miſſum ut Buangelium Chriſti in Occi- Iſa. g. c lum iſtum,& dic: Aure audietis,&non dentis quoq; pariibus prædicaret, ſicut M. z. b intelligetis,& uidentes uidebitis,& non ipſe ſcribit in ſecunda epiſtola ad Tuno R. 4. b perſpicietis. Incraſſatum eſt enim cor po- theum,(eo tempore quo& paſſus eſt, de- Luc. a. f puli huius,& auribus grauiter audterunt, uinculis dictat epiſtolam,) In prima mea Loan. 12. f& oculos ſuos compreſſerunt, ne forte ui ſatisfactione, nemo mihi affun, ſed om- Ro. un. c deant oculis& auribus audiant,& cor- nes me dereliquerunt: non eis imputetur. de intelligant,& conuertantur,& ſanem Dominus autem mihi affuit,& conforta eos. Sotum ergo ſit uobis, quoniam Gen uit me ut per me prædicatio compleret᷑, tibus miſſum eſt hoc ſalutare dei,& ipſi& audirent omnes Gentes:& uberatus andient. Et cum hęc dixiſſet, exierunt ab ſum de ore leonis Manifeſtiſsime leonem eo ludęi, multam habentes inter ſe quę- propter crudelitatem, Neronem ſignifi⸗ ſtionem. Manſit autem biẽno toto in ſuo caus. Et in ſequentibus: L iberatus ſum cdnductu:& ſuſcipiebat omnes qui in⸗ de ore leonis. Et ſtatim: Liberauit me grediebant᷑ ad eum, predicans regnã dei, dominus ab omni opere malo,& ſaluauit & docens quę ſunt de dño leſu Chriſto me in regnum ſuũ cœrleſte, quod ſcilicet: cum omni fiducia, ſine prohibitione. pre ſens ſibi ſentiret imminere martyriũ. HIERONYMVS IN CATA- Nam& in eadem epiſtola præmiſerat: logo ſcriptorum eccleſiaſticorum. PAVLVS Apoſtolus, qui ante lutionis meę inſtat. Hic ergo decimoquar. Saulus, extra numerum duodecim Apo- to Neronis anno, eodem die quo Petrus. ſtolorum, de tribu Beniamin& oppido Romę pro Chriſto capite truncatus, ſe- Iudee Giſchalis fuit, quo à Romants ca pultusq́; eſt in uia Oſtiẽſi, anno poſt paſ- pto cum parentibus ſuis Tarſum Qlicię ſionem dñi triceſimo ſeptimo.Scripſit au cômmigrauit, à quibus ob ſtudia legis tem nouem ad ſeptem eccleſias epiſtolas. miſfus leroſolymam, à Gamaliele uiro ad Romanos unam, ad Corinthios duas, doctiſtimo, cuius Lucas meminit erudi⸗- ad Galatas unam, ad Hpheſios unam, ad tus eſt· Qum aũt interfuiſſet neci mariy Philippẽſes unam, ad Coloſſenſes unam. ris Stephani,& acceptis à pontifice tem ad Theſſalonicenſes duas. Pręterea ad pli epiſtolis, ad perſequendos eos qui in diſcipulos ſuos, Timotheo duas, Tito u- Chriſto crediderant, Damaſcũ pergeret, nam, Philemoni unam, Epiſtola aũt quę reuelatione compulſus ad fldem, quæ in fertur ad Hebręos, non eius creditur, pro Acibus Apoſtolorum ſcribitur, in uas e- pter ſtyli ſermonisq; diſtantiam, ſed uei lectionis de perſecutore translatus eſt. Barnabeę, iuxta Tertullianum, uel L ucæ Cumi; primum ad præclicationem eius Euangeliſtę, iuxta quoſdam, uel Ciemen Sergius Paulus proconſul Cypri credi- tis Romanę poſtea eccleſię epiſcopi, què difſet. ab eo quod eum Chriſti fldei ube/ aiunt ſententias Pauli proprio ordinaſſe gerat ſortitus eſt nomen Paulus,& iun& ornaſſe ſermone: uelcerte quia Pau- SRo ſibi Barnaba, multis urbibus peragra lus ſcribebat ad Hebręos.& propter in- tis, reuertensq; Ieroſolymam, à Petro. Ia uidiam ſui apud eos nominis, titulum in coboq;,& loanne Gentium Apoſtolus principio ſalutationis amputauerat: ſcria ordinatur. Et quia in Actibus Apoſtolo: pſerat ut Hebręus Hehreis Hebraice, id rum pleniſsime de eius conuerſatione ſcri eſt, ſuo eloquio diſertiſsime, ut ea quę elo ptum eſt. hoc tantum dicam, quòd poſt quenter ſcripta fuerant in Hebręo, elo- paſionęm dñi uiceſimo quinto anno, id quentius uerterentur in Gręcum:& hane eſt, ſecundo Neronis: eo tempore quo Fe cauſam eſſe, quòd in cęteris Pauli epiſto ſtus procurator ludææ ſucceßsit Eelici, lis diſcrepare uideatur. Legunt quidam Romam uinctus mittitur,& biennium in& ad Laodicenſes, ſed ab omnibus ex⸗ libera manens cuſtodia, acuerſus ludęes ploditur. de ARGV⸗ Ego enim iam immolor,& tempus reſo- A A 3.a 6*. 8 ARGVMENTVM INEPI. ſtolam Pauli ad Romanos. ROMANI, ſunt partis ltaliæ. Hi pręuentiſunt à falſis apoſtolis,& ſub no mine dñi leſu Chriſti in legẽ& prophe-/ sas erant inducti. Hos reuocat Apoſtolus ad ueram& Euangelicam fidem, ſcribẽs eis à Corintho, per Phœben miniſtram eccleſię Cenchreenſis. Epiſtola Pauli Apoſtoli ad Romanos. ¶ Euangelium uirtus deiin ſa- luatem.(ap. I. AVLVS ſeruus leſu Chri E ſtu, uocatus Apeſtolus, ſiſe- gregatus in uangeliũ dei 1 1(quod ante promiterat per prophetas ſuos in ſcripturis ſancis de fllio ſuo,)qui factus eſt ei ex ſe- mine Dauid ſecundũ carnẽ, qui predeſti- natus eſt filius dei in uirtute, ſecundũ ſpĩi- xitũ ſanctificationis, ex reſurrectiõe mor tuorũ Ieſu Chriſti dñi noſtri, per quẽ ac- cepimus gratiam,& apoſtolatũ ad obedi endũ fidei in omnibus Gentibus pro no mine eius, in quibus eſtis& uos uocati Ieſu Chriſti, omnibus qui ſunt Rome di- lectis dei, uocatis ſanctis. Gratia uobis& pax à deo patre& dño noſtro leſu Chri ſto. Primũ quidem gratias ago deo meo per Ieſum Chriſtum pro omnibus uobis, quia fides ueſtra annunciatur in uniuer- B ſo mundo. T eſtis enim mihi eſt deus, cui ſeruio in ſpiritu meo in Kuangelio filij e- ius, quod ſine intermiſsione memoriam ueſtri facio ſemper in orationibus meis, obſecrans ſi quo modo tandem aliquan- do proſperũ iter habeam in uolũtate dei Laq; dęo primũ& Græco. Iuſtitia enim dei uentendi ad uos. Deſydero enim uidere uos, ut aliquid impartiar uobis gratię ſpi ritualts, ad confirmandos uos, id eſt, ſimul conſolari in uobis per eam quæ inuicem eſt. fidẽ ueſtram atq; meam. Nolo aũt uos ignorare fratres, quia ſępe propoſui ueni re ad uos,(et ꝓhibitus ſum uſq́; adluc,) ut aliquem fructũ habeam x in uobis, ſi- cut&ʒ in cęteris gentibus. Gręcis ac bar baris, ſapientibus& inſipientibus debi- tor ſum:xrita)(quod in me)promptũ eſt, & uobis qui Romæ eſtis euangelizare. Non enim erubeſco Buangeliũ. Virtus anim dei eſt in ſalutẽ omni credenti, Iu- 12 Epiſtola Pauli in eo reuelatur ex fide in fidẽ, ſicut ſcri Abac. a.b ptũ eſt:iſIuſtus aũt ex fidexuiuit.Reue/ Heb. 10. g latur enim ira dei de cœlo ſuper o?m im- Galat.*.b pietatẽ& iniuſtitiam hominũ eoꝶ qui uiuet. ueritatem dei in iniuſtitia detinent, quia quod notũ eſt dei, manifeſtã eſt illis. De- us enimillis reuelauit. Inuiſibilia enim i- pſius, à creatura mundi, per ea quę facta ſunt intellecta, conſpiciuntur ſempiterna quoqʒ eius uirtus& diuinitas, ita ut ſint inexcuſabiles. Quia cum cognouiſſent deũ, non ſicut deum glorificauerunt, aut gratias egerunt, ſed euanuerunt in cogi- tationibus ſuis,& obſcuratum eſt inſipi- ens cor eorum: dicentes enim ſe eſſe ſapi- entes, ſtulti facti ſunt. Et mutauerunt glo- riam incorruptibilis dei, in ſimilitudmẽ imaginis corruptibilis hominis,& uolu- crum,& quadrupedum,& ſerpentium. (Propter quod tradidit illos deus in de- ſyderia cordis eorum, in immunditiam, ut contumelijs afficiant corpora ſua in ſe metipſis,)x quta commutauerunt uerita qi tem in mendacium,& coluerunt,& ſer- uierunt creaturę potius quàm creatori, qui eſt benedictus in ſecula. Amen.Pro- pterea tradidit iilos deus in palsianes i⸗ D gnominię· Nam foœminę eorũ immutaue runt naturalem uſum in eum uſum qui eſt contra naturam. Similiter aũt& maſculi relicto naturali uſu fœming, exarſeruntin deſyderijsſuis in inuicem maſculi in ma⸗ ſculos turpitudinem operantes,& merce dem(quam oportuit)erroris ſui in ſemet⸗ ipſs recipientes. Et ſicut non probaue- runt deũ habere in notitia, tradidit illos deus in reprobũ ſenlum, ut faciant ea quę non conueniunt repletos omni iniquna- te, malitia, fornicatione, auaritia, nequt- tia, plenos imudia, homicidijs, contenno ne, dolo, malignitate: ſufurrones, dettacto res, deo odibiſes, contumelioſos, ſuper- bos, elatos, inuentores malorum, patentis bus non obedientes, inſipientes, incom- poſitos, ſine affectione, abſq; fœdere, ſi⸗ Ephe. 4,8 ne miſericordia. Qui cum iuſtitiam Dei cognouiſſent,(non intellexerunt) quoni- am qui talia agunt digni ſunt morte: non ſolum qin ea faciunt, ſed qui conſentiunt facientibus. ¶ Diſernnen perſonarum apud deum nullum. Cap. 11.. P Ropter quod ineꝛcuſabilis es d ho⸗ 4 mo omnis qui iudicas. UIn quo enim Mat.74 iudicas ME7.d 4 hl. ,d d meo ux⸗ 1 u di n 1 Hda mnf md com ren itrräü lu tat en rm Leffia i armin — dan pemln dem a M anüi 1 iduu m lumu — aMdi mn nin desin ee maüure nc unn edien. unit elKnnrn na pih e cecihe. aürstend te des A weüi becn un drttna dot a häd — terthmn nenit a! imiin — „ HOlunt de SA gane hans 23 Sp ₰ n d ad Romanos. audicas alterũ, teipſfum condemnas: eadẽ qui enim agis quę Jiudicas. Scimus enim quoniam iudiciũ dei eſt ſecundũ uerita- tẽ in eos qut talia agunt. Exiſtimas autẽ hoc ò homo qut iudicas eos qui talia a- gunt,& facts ea, quia tu effugies iudicrũ dei An diuitias bonitatis eius& patien tię& longanimitatis contemnis: igno- ras quoniam benignitas det ad poœniten tiam te adducit: Secundum aũt duritiam tuam& imponitens cor, theſaurizas ti- bi iram in diem irę& reuelationis iuſti M. 16. d iudicij dei, qui reddet umcuiq; ſecun- Deu.io.d dũ opera eius, ijs quidem quiſecundũ pa tientiam boni operis, gloriam& honorẽ &i incorruption? quęrunt, uitam ęternã: ijs autẽ qui ſunt ex contentione,& qui non acquieſcunt ueritati, credunt aũt ini quitati, ira& indignatio. Tribulatio& anguſtia in omnẽ animam hominis ope- rantis malũ, Iudęi primũ& Gręci:gloria ſi aũt& honor& pax omni operanti bo- nũ. lIudęo primũ& Gręco: non em̃ eſt *.Pa. 9. c acceptio perſonaꝶ apud deũ. Quicũcʒ Iob. 37. b enim ſine lege peccauerunt, ſine leger Aci. 10. e peribunt,& quicunq; in lege peccaue/ runt, per legẽ iudicabuntur. Non enim M.⸗ 1 auditores legis iuſti ſunt apud deũ, ſed fa lac. 1. d ctores legis iuſtificabunt᷑. Cũ enim Gen-/ tes Quc legem non habent, naturaliter ea ug legis ſunt faciunt: eiuſmodilege non Hete Pibilüntlew Cui Ooſtendunt opus legis ſcriptũ in cordibus ſuis, teſti⸗ moniũ reddente illis conſciẽtia ipſorum, & inter ſe inuicẽ cogitationũ accuſanti um, aut eti am defendentiũ, in die cũ iudi C cabit deus occulta hominũ, ſecundũ E⸗ Ia. La.h uangeliũ meũ,per leſum Chriſtũ. Si autẽ tu ludęus cognominaris,& requieſcis in lege,& gloriaris in deo,& noſti uolun- tatem eius,& probas utiliora inſtructus per legem, confidis teipſum eſſe ducẽ cę- corum, lumen eorũ qui in tenebris ſunt, eruditorem inſipientiũ. magiſtrũ infanti- um, habentem formam ſcientie& uerita tis in lege. Qui ergo aliũ doces, teipſum non doces: qui prędicas non furandum, kuraris:qui dicis non moœchandum, mœ- charis:qni abominaris idola, ſacrilegium facis:qui in lege gloriaris,per pręuarica- tionem legis deum inhonoras.(Nomen enim dei per uos blaſphematurinter Gẽ- tes, ſicut ſcriptum eſt.) Circunciſio qui Lem hpeddelh fi legem obſerues: ſi autem Prg⸗ pręuaricator legis ſis, circunciſio tua prę putium ſacta eſt. Si igitur pręputium iu⸗ ſtitias legis cuſtodiat, nonne pręputium illius in circunciſionem reputabitur?& iudicabit id quod ex natura eſt pręputi- um, legẽ conſummans te, qui per literam & circunciſionem pręuaricator legis es: Non enim qui in manifeſto, Iudæus eſt, neq; quę in manifeſto, in carne eſt circũ ciſio:ſed qui in abſcondito, ludę us eſt:& circunciſio cordis, in ſpiritu, non litera, cuiꝰ laꝰ non ex hominibꝰ, ſed ex deo?- C Omnes homines egent gratia dei. Cap. III. (Qum ergo amplius Iudeęo eſteaut quę& utilitas circunciſionis: Multum per oẽm modũ · Primũ quidem quia credita ſunt illis eloquia dei. Quid enim ſi qui- dam illorũ crediderunt, iſNunquid incre Tim. ². dulitas illorum fidem dei reuacuauit? Ab cuauaace ſit. Eſt aũt deus uerax,omnis aũt homo Ioan. 3. d mendax, ſicut ſcriptũ eſt. Vt iuſtificeris Pſi5.a4 in ſermonibus tuis,& uincas cum indica Pſ. 50-a ris. Si autẽ iniquitas noſtra iuſtitiam dei commendat, quid dicemus? Nunquid ini quus eſt deus qui intert iram(ſecundum hominẽ dico.) Abſit alioquin quomodo iudicabit deus hunc mundũ: Si enim ue- ritas dei in meo mendacio abundauit, in gloriam ipſius, quid adhuc& ego tanq́; peccator iudicor:& non(ſicut blaſphe, mamur,&K ſicut aiunt quidam nos dice- re)faciamus mala, ut ueniant bona:? quo- rum damnatio iuſta eſt. Quid ergo prç cellimus eos: Nequaquam. Cauſati em Gal. 3. d ſumus Iudęos& Gręcos, omnes ſub pec cato eſſe, ſicut ſcriptum eſt. Quia non Pl. 5.13. 2 eſt iuſtus quiſquam, non eſt intelligens. non eſt requirens deum. Omnes declina- uerunt, ſimul inutiles facti ſunt, non eſt qui faciat bonum, non eſt uſq; ad unum. Sepulchrum patens eſt guitur eoruun, lin guis ſuis doloſe agebaut · Venenum a- Dſ. 12. à ſpidum ſub labijs eorum. Quorum os Pſ.. e maledictione& amaritudine plenum eſt. Iſa. Ss. B Veloces pedtes eorum ad effundendum Pro.i b ſanguinem. Contritio& inſcelicitas in Pſal. 35.a uijs eorum,& uiam pacis non cognoue C runt· ¶ Non eſt timor dei ante oculos eo- Gal. ¹.4. rum.Scimus autem quoniam quęcunq; 2 lex loquitur, ijs qui in lege ſunt, loqui- ₰ 82 tur, ut omne os obſtruatur.&ſubditus ffat omnis mundus deo, quia ex operibus le is1 non iuſtificabitur omnis caro rass 1810⸗ Mo · Per legem enim cognitio peccati. Nunc aũt ſine lege iuſtitia dei manifeſta eſt, reſtificata à lege& Prophetis, iuſti- tia aũt dei per fld leſu Chriſti, in omnes & ſuper omnes qui credunt in eum, non enim eſt diſtinctio. Omnes enim pecca- uerunt,& egent gloria dei, iuſtific ati gra tis per gratiam ipſius, per redemptionem quę eſt in Chriſto leſu quẽ propoſuit de- us propitiatorẽ, per ſidè in ſangume ipſi- us, ad oſtenſionè iuſtitiæ ſuę, propter re- miſsionẽ pręce dentiũ del:ctoyꝶe in ſuſten- tatione dei, ad oſtenſionem iuſtitie eius in hoc tempore, ut ſit ipſe iuſtus,& iuſti- gœcans eũ qui eſt ex ſide Ieſu Chriſti.· Vbi eſt ergo gloriatio tua: Excluſa eſt. Per quam legem:factorum:? Non⸗ ſed per le- gem ſidei. Arbitramur emm iuſt: ficari ho minem per ſidem ſine operibus legis. An ludę orum deus tantum: nonne& Gen⸗ tiã: Imo& Gentiã, quoniam quidemu- nus eſt deus, qui Fiuſtificat) circunciſio- nem ex fide,& pręputium per fidem. Le gem ergo deſtruimus per flidem: Abſit, ſed legem ſtatuimus. ¶ Fides iuſtificat, non opera. Cap. IIII. 4 8 Vid ergo dicemus inueniſſe Abra- Tham patrẽ noſtrũ ſecundũ carnẽ? Si enim Abraham ex opertbus legis iuſtifi- catus eſt, habet glor am, ſed non apud de Ge.i. b um. Quid enim dicit ſcriptura: I Credi- Gal.; a dit Abraham deo,& reputatũ eſt illi ad lac.2. d iuſtitiam. ei aũt qui operat᷑, merces non imputat᷑ ſecundũ gratiam, ſed ſecundũ de bitũ. Ei uero qui non operatur, credenti aũt in eũ qui iuſtiHicat impiũ, reputatur fi des eius ad iuſtitiam ſecundũ propoſitũ gratie dei,) Sicut& Dauid dicit beatitu Pf̃. 2. a dinem hamin is, cui deus accepto fert iu- ſtitiam ſine operibas. Beati quorũ re- miſſe ſunt ini quitates,& quorũ tecta ſunt B peccata. Beatꝰ uir cui non imputauit dñs peccatũ. Beatitudo ergo hæc ingircun- ciſione tantũ manet, an etiam in Prępu- tio: Dicimus enim quia reputata eſt fldes Abrahę ad iuſtitiam. Quomodo ergo re putata eſt ei, in circunciſione anin præ- d Tufliflcabis 9 Epiſtola Pauli ſunt ex circũcifione, ſed& ijs quiĩſecdan N tur ueſtigia fidei quæ eſt in pręputio pa- 89 tris noſtri Abrahę. Non emim per legem A promiſsio Abrahę, aut ſemini eius, ut hę. C ſu res eſſet mundi, ſed per iuſtitiam fidei. 8i 66 enim qui ex lege, hęredes ſunt exinanita N eſt fides, abolita eſt promiſsio. Lex emm d iram operatur. Vbi enim non eſt L ex. 0 n nec pręuaricatio Ideo ex fide, ut ſecundũ r gratiam firma ſit promiſsio omm ſemini, pe non ei qui ex lege eſt ſolũ, ſed& ei qui pñ ex fide eſt Abranę, qui pater eſt omniũ be noſtrũ,(ſicut ſcriptũ eſt: Quia patrẽ mul 2 3 tarũ gentiũ poſui te)ante deũ,cui credidi Ge.·7.3 8 ſti qui uiuiſicat mortuos,& uocat ea quę 6 non ſunt, tanquam ea que ſunt, qui contra ¹ ſpem in ſpem credidit, ut fleret pater mul- 1 tarũ gentiã ſecundũ quod dictũ eſt ei:dic 2 erit ſemen tuũ ſicut ſtellæ cœli& arena 1 maris. Et non infirmatus eſt in fide, nec 1 conſyderauit corpus fuũ emortuũ, cum n iam fere centũ eſſet annorã, d emortu- 1 am uuluam Sarę. In repromiſ ioneetiam Keanlẽ, I dei non hęſitauit diffidentia, ſed confor- 6 tatus eſt fide, dans gloriam deo, pleniſi- d“ me ſciens quia quęcunq; promiſit deus, 1 potens eſt& facere. Ideo& reputatũ eſt. nlli ad iuſtitiam. Non eſt aũt ſcr ptũ tan/ 1 tũ propter ipſum quia reputatã eſt illi ad b iuſtitiam, ſed& propter nos, quibus repuu 4 tabit᷑ credentibus in eũ, qui ſuſcitauit le⸗ ſum Chriſtã dñm noſtrum à mortuis, quſ 0 traditus eſt propter deſicta noſtra,& re⸗ 6 ſurrexit propter iuſtficationẽ noſtram- ¶ Fidenſhe& charitate Frlij dei con- 0 ſitummur. Cap. V.. Vſificati ergo ex fide. pacẽ habeamus„ 4 ad deũ per dum noſtrũ leſum Chriſtũ, 3 per quẽ xhabemus acceſſum per ficem in 4 gratiam iſtamiſin qua ſtamus,& goria- Ept i mur, in ſpe glorię filiorũ dei. Non ſolum lac.. 1 aũt, iſled& gloriamur in tribulationib, ſcientes quod tribulatio patientiam ope⸗ ratur, patientia aũt probationt᷑, probatio 46 uero ſpem, ſpes aũt non confundit, iſqud He., charitas dei diffuſa eſtin cordib. noſtris,, Pe.z.e per ſpirit ſanctã qui datus eſt nobis. Vt du3 „ 1 quid enim Chriſtus, cũ adhuc inſirmi eſſe mus, ſecundũ tempꝰ pro impijs mortuus Ge. 17. 5 Putio? Non in circunciſione, ſed in prę- mpijs; putio. Et fignũ accepit circunciſionis, eſt: vix enim pro iuſto quis moritur. nam 1e: ſignaculũ iuſtitiꝭ fldei e eſt in prępu⸗ pro bono forſitan quis audeat morl. Cõ⸗ bhuih tio, ut ſit pater omniũ, œredentiũ per prę- mẽdat aãt charitatem ſuam deus in nobis, 3 na putiã, ut reputet᷑& illis ad iuſtitiam,& qm̃ ſi cũ adhuc peccatores eſſemꝰ, ſec. da“e 1 Ot pater citcunciſionis, non ijs tantũ qui dã tempus Chriſtus ꝓ nobis marneaui„dg 7 6 Aos 4 ℳ₰. er s A Aunt. Ar y qra h 4 2MW HevrLern do GAcqꝓ½ Wreuwm 0perad n N cA 11 C 4 Jou⁴. rbAAn Wn Waw erawr 469 AVa, A wa b d A Hers efaα db unbs n AOm L* G n KL a intext * A.di Kaan a inñ Aön u aa ntiii un A ii nn drumii auus utr de prne dud de tbi Weiriptm rah. in emm Aind ms M ttrtit KrieN lurd e ktwitt müde( wuße mdemni lh 5 1 ru 1en rikxit epeuti i wüikzh demm pe rsrrtten 1. A dimin gen en Wta — — 8 * 8 — — mn. ann e ipetrR — ir. Krimmai ehne Mila Cn btnenn ahe ega e 1us — nr dd rebaan. 4 A uus e e Seeen dap dd s an. X 1 ———— ——— ad Romanos, 461 Multo ĩgitur magis nac juſt ſig ati in ſan gume iplius, falut erimꝰ ab ma per ipſum. Si enim cum mimici eſſemus, ręcõciſiati ſumus deo per mortẽ᷑ fiuij eius: multo ma- gis recõcmati, ſalui erimus in uita ipſius. Non ſolum autem, ſed& gioriamur in deo per dominum noſtrum leſum Chri- ſtum, per quem nung reconciliationẽ ac- cepim. Propterea ſicut per unũ hominẽ peccatũ in hunc mundũ intrauit,& per peccatũ mors,et ita in oẽs homines mors pertranſijt, in quo oẽs peccauerũt. Vſq; ad legẽ enim peccatũ erat in mundo, pec catũ au:em nõ imputabat᷑, cum lex non eſſet. Sed regnauit mors ab Adã uſq; ad Moyſen, etiã in eos qui non peccauerũt in ſimilitudinẽ pręuaricationis Adę, qui eſt forma futuri. Sed non ſicut dellctum, ita& donũ: ſi emim unius delicto multi mortui ſunt, multo magis gratia dei et do num, in gratia unius homimss leſu Chriſti in plures abundauit. Bt nõ ſicut per unũ peccamẽ, rpeccatũ, Jita& donũ: nam iudictũ ꝗdẽ ex uno, in condemnationẽ: gratia aũt ex d multis deiictis, in iuſtificationẽ. Si enim unius delicio mors regnauit per unum, multo magis abundantiã gratię& dona- tionis& iuſtitiæ accipiẽtes, inuita regna bunt per leſum Chriſtum. Igit᷑ ſicut per umus delictũ in omnes homines in con- demnationẽ:ſic& per unius iuſtitiam, in oẽs homines in iuſt ficationẽ uitæ. Sicut em̃ per inobedientiã unius hom mnis, pec catores cõſtituti ſunt multi: ita& ꝑ uni* obeditionẽ, iuſti conſtituent᷑ multi. L es autẽ ſubintrauit, ut abundaret delictum. V bi autẽ abundauit delictum, ſuperabun dauit& gatia, ut ſicut regnaun peccatũ in mortẽ, ita& gratia regnet per iuſtitiã in uitam æternã, per Ieſum Chriſtum do minum noſtrum. ¶ Mors& reſurret᷑tio Chriſti figura noſtri. Cap. V I. 4 ¶ AVid ergo dicemus: Manebimus in eccato, ut gratia abundet? Abſit. Si enim mortui ſumus peccato, quomodo adhuc uiuemus in illo? An ignoratis fra- Gal.;⸗d tres, quiali quicunque baptizati ſumus in Chriſto leſu, in morie ipſius baptizati ſu mus: Conſepulti em̃ ſumus cum illo per Heb aa. a baptiſmum in mortẽ, ut quomodo Chri- 5. Pt. 2. a ſtus reſurrexit à mortuis per gloriam pa- Eph. 4:e tris, ita& nos in nouitate uitæ ambule Col 3, b mus. Si em eomplant ati facti ſumus ſimili tudin: tudini mortis eius, ſimul& reſurrectionis erimus, hoc ſcientes, quia uetus homo no ſter limul crucifixus eſt, ut deſtruatur cor pus peccati. ut ultra nõ ſeruiamus pecca- ꝑ to. Qui enim mortuus eſt, iuſtiflcatus eſt a peccat. Si aũt mortui ſumus cum Chri ſto, credimus quia ſimul etia uiuemus cũ Chrifto, ſcieètes quod Chiiftus reſurgens ex mortuis, iam nõ morit, mors ulli ultra nõ dominabit᷑. Quod enum mortuus eſt. Peccato mortuus eſt ſemel: quod autè ui- uit. uiuit deo. Ita& uos exiſtimate, uos mortuos quidem eſſe peccato, uiuẽtes au tem deo in Chriſto leſux. Non ergo re domino gnet peccatũ in ueſtro mortali corpore, noſtro- ut obediatis cõcupiſcẽtijs eius. Sed neq; exhibeatis membta ueſira, arma ini qui- tatis peccato, ſed exhibete uos deo, tan- quam ex mortuis uiuentes,& mẽbra ue-CQ ſtra, arma iuſtitig deo. Peccatum enimuo bis non dominabitur, non enim ſub lege eſtis, ſedſub gratia. Quid ergo: peccabi mus, quonia non ſumus ſub lege, ſed ſub gratia: Abſit.ſ An neſcitis quonſã cui ex Iohan. s.& hibetis uos ſeruos ad obediendum, ſerui ‧ Pet.. eſtis eiꝰ cui obediiis, ſiue peccati ad mor tem. ſiue obeditionis ad iuſtitiã. Gratias autem deo quodfuiſtis ſerui peccati, obe diſtis autem ex corde in eam formam do ctrinæ, in qua traditi eſtis. Liberati autẽ à peccato, ſerui facii eſtis iuſtitig. Huma- num dico propter infirmitatem carnis ue ſtræ, ſicut enim exhihuiſtis membra ue. ſtra ſeruire immunditiæ& iniquitati, ad iniquitatem: ita nunc exhibete membra ueſtra ſeruire iuſtitiæ, in ſanctificatonẽ Cum enim ſerui eſſetis peccati,liben fui- ſtis iuſtitiæ. Quem ergo fructũ habuiſtis tunc in illis, in quibus nunc erubeſcitis. Nam finis illorum mors eſt. Nunc uero liberati à peccato, ſerui autem facti deo⸗ habetis frucium ueſtrum in ſanctfica:io⸗ nem, finem uero uitam æternam. Stipen- dia enim peccati, mors. Gratia autem dei, uita æterna in Chriſto Ieſu domino noſtro. ¶ Lex peccatem indicat. Cap. VII. A ignoratis fratres(ſcientibus enim ³ legem loquor,) quia lex in homine dominat᷑ quãto tẽpore uiuit: Nã quę ſub uiro eſt muliex, uiuente uiro alligata eſt legi:ſi autẽ mottuus fuerit uir eius, rfolu- liberata ta eſt à lege uiri. Igitur uiuente uixo uo- cabitur adultera ſi luerit cum alio uro: ſi ◻4.. tem ſoa rg en u bw pVe ueuan W ſFer†e ſepb⸗ Pde wufun a 4 Koro We IMufeA Nehew Meve N c 9. u aed— Debaus bewo 5p M VN bo e. 3 4. ℳ 3. 4 autẽ mortuns fuerit uir eius,liberata eſt à lege uiri, ut nõ ſit adulteraſi fuerit cũ alio uiro. ltaq; fratres mei,& uos mortificati eſtis legi per corpus Chriſti, ut ſitis alte rius qui ex mortuis reſurrexit, ut fructifi- cetis deo· Qum em̃ eſſemus in carne, paſ- ſiones peccatorũ quę per leg? erãtopera pantur in mẽbris noſtris, ut fructificarent morti:nunc autẽ ſoluti ſumus à lege mor tis in qua detinebamur, ita ut ſeruiamus in nouitate Spiritus,& non in uetuſtate uterę. Quid ergo dicemus, lex peccatum eſt: Abſit. Sed peccatũ non cognoui niſi per legem: nam cõcupiſcentiã neſciebã. Haodi 0. c mſi lex diceret: Non cõcupiſces. Occa Deu. z. 5 ſione autẽ accepta, peccatu per mandatũ operatũ eſt in me omnẽ cõcupiſcentiam. Sine lege em̃ peccatũ mortuũ erat. Ego autẽ uiuebã ſine lege aliquãdo. Sed cum ueniſſet mandatã, peccatũ reuixit. Bgo autẽ mortuus ſum,& inuentum eſt mihi mandatũ quod erat ad uitã, hoc eſſe ad mortẽ. Nam peccatũ, occaſione accepta per mandatũ, ſeduxit me,& per illud oc- 5.Tim.. cidit. Itaq; iſjlex quidẽ ſancta, et mandatũ 8—, ſanctũ& iuſtũ& bonum. Quod ergo bo num eſt, mihi factum eſt mors: Abſit, ſed Q peccatũ ut appareat peccatũ, per honum operatũ eſt mihi mortẽ᷑: ut fiat ſupra mo-. dum peccans peccatum per mandatum. „Scimus enim quod lex ſperitualis eſt, ego autem carnalis ſum, uænundatus ſub pec- cato · Quod em̃ operor.nõ intelligo:nõ em̃ quod uolo bonũ, hoc ago: ſed quod odi, malum, illud facio. Si aũt quod nolo, illud facio, conſentio legi qm̃ bona eſt. Nũc autẽ iam nõ operor illud, ſed quod habitat in me peccatũ. Scio emm quia non habitat in me, hoc eſt, in carne mea, bo- num. Naã uelle adiacet mihi: perficere aũt onum, nõ inuenio: Non em̃ quod uolo D bonum, hoc facio, ſed quod nolo malum, hoc ago. Si aũt quod nolo illud facio, iã nõ ego operor illud, ſed quod habitat in Epiſtola Pauli me peccatũ· Inuenio igit᷑ legẽ᷑, uolenti mi hi facere bonũ.qm̃ mihi malum adiacet. Cõdelector eñ̃ legi dei ſecũdũ interiorẽ hominẽ, uideo aũt aliam legẽ in membris meis. repugnantẽ legi mentis meę,& ca- Pruran me in lege peccati quę eſt in mẽ ris meis.· Infelix ego homo,. quis me libe rabit de corpore mortis hui*? Gratia dei per leſum Chriſtũ dñm noſtrũ. Igit ego ipſe mẽte ſetuio legi dei, carne autẽ, legi Nõ 85 Peccaui. ¶ Non ſecundi cæruem, ſed ſecundu ſbiri tum ambulandum.(ap. VIIII. Nuuil ergo nunc damnat onis eſt iſs, 1 qui ſunt in Chriſto leſu, qui nõ ſecũ dum carnẽ ambulant. Lex em̃ Spiritus uitę in Chriſto Ieſu, liberauit me à lege Peccati et mortis. Nam quod impobiibile erat legi, in quo infirmabat᷑ per carnem. deus filiũ ſuum mittẽs in ſimilitudinẽ cat. nis peccati,& de peccato damnauit pec catum in carne, ut iuſtificatio legis imple retur in nobis, qui nõ ſecundum carnem ambulamus, ſed ſecundũ Spiritũ. Aui em [ecundũ carnẽ ſunt, quę carnis ſunt ſapi⸗ unt:qui uero ſecundũ Spiritum ſunt, quæ ſunt Spiritus ſentium. Nam prudẽtia car- nis, mors eſt: prudentia autẽ Spiritus, uita & pax, qm̃ ſapientia carnis inimica eſt deo, legi em̃ dei nõ eſt ſubiecta, nec emm poteſt. Qui aũt in carne ſunt, deo placere nõ poſſunt. Vos aũt in carne nõ eſtis. ſed in Spiritu, ſi tamen Spiritus dei habitat in uobis. Si quis aũt Spiritũ Chriſti non habet, hic nõ eſt eius. Si autẽ Chriſtus in uobis eſt, corpus quidẽ mortuũ eſt propt peccatũ, ſpiritus uero uiuiĩt propter iuſti ficationẽ.· Quod ſi Spirirus eius qui ſuſci- tauit Ieſum I mortuts, habitat in uobis, q ſuſcitauit leſum Chriſtũ à mortuis, uiuff cabit et mortalia corpora ueſtta, propter inhabitantẽ Spiritã eius in uobis· Ergo fratres, debitoresſumus, nõ carni, ut ſecũ- qum carnẽ uiuamus. di eñ̃ ſecundũ carnẽ uix eritis, moriemini: ſi autẽ Spfritu facia C carnis mortificaueritis, uiuetis. Quicũq; enim Spiritu dei aguntur, ijſunt fuj det. Tih Nõ em̃ accepiſtis spiritũ ſeruitutis ite/ Gal. 43 rum in timore, ſed ſaccepiſtis spiritum adoptionss filiorũ dei, in quo clamamus⸗ Abba pater. Ipſe emñ̃ Spiritus teſtimomũ reddit ſpiritui noſtro, qd ſumus fllij dei. Si autẽ fllij& hęredes, hæredes quidem dei, cohęredes aũt Chriſti, ſi ñ compa- timur ut Ecögioriftcemur friinlun-. quod nõᷓ ſunt condignæ h Dneshulus temporis, ad futurã gloriã quę reuelabit in nobis. Nam expectatio creaturę, reue lationẽ filioꝶ dei expectat. Vanitati em̃ creatura ſubiecta eſt, nõ uolẽs, ſed propt eum qui ſubiecit eam in ſpe. quia& ipſa creatura liberabit᷑ à ſeruitute corrupito⸗ nis, in libertatẽ glorie filloꝶe dei. Scimus enim quod omnis creatura ingemiſcit partuxit uſq; adhuc· Nõ ſolum in e 4 1 ci e n utn Ia 4 Ate⸗ aii kuct. anan — un Oh a Keaier arem eru ann 4 9 Ano. Hcrui ud Üumnr auum. caditern en xruer Rego unber eimum) dpec, Erei A Amüiaut gon mcm a ichlrün pod excis San lniach. nolo cansm raendi ¹. un7 m eis ng Sod(Nöc e üm dig unog nmint uupüſd 4.bo- a ootich vcte — 8 Genbit du dicah at hlin ad Romanos. 463 O&ʒſt radiæx ſancta,& rami. Quod ſi aliqui Et nolite conformari huic ſeculo:ſed re⸗ ex ramis fraci ſunt, tu aũt cũ oleaſter eſ, formamini in nouitate fen us ueſtri„ut Eph.. d ſes, inſertus es in illis,& ſocius radicts, et probetis quę ſit uoluntas dei bona,& be 1. Th. 4, 3 pinguedinis oliuę factus es, noli gloriari neplacens ʒperfecta. Dico enim per gra aduerſus ramos. Quod ſi gloriaris, non tu tiam quę data eſt mihi omnibus quę ſunt radicem portas. ſed radiæ te. Dicis ergo, inter uos, Non plus ſapere quàm opor- fracti ſunt rami, ut ego inſerar. Bene:pro tet ſapere, ſed ſapere ad ſobrietatẽ,& lu. Co. 15. b Pter incredulitatem fracti ſunt, tu autem fi ncuiq; ſicut deus diuiſit menſuram fidei. E d2 de ſtas:noli altum ſapere, ſed time. Si em Sicut enim in uno corpore multa mẽbra.ε 1,4,9. G 1 4 dene darueeiib9, ramis non pepercit ne habemus, omnia aũt mẽbra non eundem forte nec tibi parcat. Vide ergo bonita, actã habent: ita multi unũ corpus ſumus tem,& ſeueritatem dei: in eos quidẽ qui in Chriſto, ſinguli aut alter alterius mem ceciderunt, ſeueritatem: in te autem boni bra. Habentes x donationes, ſecundũ gra aũt tatem dei, ſi permanſeris in bonitate, alio tiam quę data eſt nobis, differentes, iue quin& tu excideris. Sed& illi, ſi non prophettam ſecundã rationẽ fidei, ſiue mi permanſerintin incredulitate, inſerentur: niſtetiũ in miniſtrando, ſiue qui docet in potens eſt enim deus iterũ inſerere illos. doctrina, qui exhortatur in exhortando, Nam ſi& tu ex naturali exciſus es olea⸗ qui tribuit in uplicnare un proris de ſtro,& contra naturam inſertus es in bo licitudine, qui miſeretur in hilaritate. Di⸗C nam oliuam: quanto magis ij qui ſecun lectio ſine ſimulatione. Odientes malũ, Am. 5. P dã naturam, inſerentur ſuæ oliuæ: Nolo adhęrentes bono. Charitatem fraterni. Eph. 4.2 enim uos ignorare fratres myſteriũ hoc, tatis inuicem diligentes: Honore inuicẽ i· Pet. 2.c (ut non ſitis uobiſipſis ſapientes,) quia pręuenientes. I Solicitudine non pigri.. Pet. 5 à contigit cęcitas ex parte †contingit)in Iſracl, do Spiritu feruentes: dño ſeruientes. Spe gau nec plenitudo Gentiũ intraret,& ſic o- dentes In tribulatione patientes. Oratio 9.A unis lſtael ſaluus fieret, ſicut ſcriptũ eſt, ni inſtantes. Neceßsitatibus ſanctorũ com Iſa. 59 ‧d Veniet ex Sion, qui eripiat,& auertat municantes. Hoſpitalitatem ſectantes. Hb, J jmpietatem à Iacob.· Et hoc illis à me te⸗ Benedicite perſequentibus uos: benedi- g——— 2„. 1. Pe. 4. G. ſtamentũ:cũ abſtulero peccata eorũ· Se/ cite,& nolite maledicere. Gaudete cum 3 cundũ euangelium quidem, inimici pro⸗ gaudentibus, flete cum flentibꝰ. Idipſum . pter uos:ſecundum electionem autẽ cha⸗ inuicemſentientes,i Non alta Aidfin pro,za riſsimi, propter Patres. Sine pœuitentia ſed humilihus conſentientes. Nolite eſſe Iſa. 5.c enim ſunt dona,& uocatio dei. Sicut e⸗ prudentes apud uoſmetipſos. Nulli ¹. Pe. 3.. nim aliquando,& uos non credidiſtis malum pro malo reddentes. Prouidentes DD. 1 deo.nunc autem miſericordiam conſecu bona non tantum coram deo, ſed etiam ¹. Cor. 8. d ti eſtis propter incredulitatem illorum: i, coram ommibus homimbus. Si fferi po- Heb. 12. d ta& iſti nunc non crediderunt in ueſtrã teſt: quod ex uobis eſt, cum omnibus ho Ec:²s. a 4 miſericordiam, ut& ipſi miſericordiam minibus pacem habentes · Non uoſmet- Mat. 5. g conſe quantur. Concluſit enim deus om- ipſos detendenues chariſciuH. fed datehe Deu.ze e O altitudo diuitiarũ ſapientię,& ſcien⸗ cta,& egoretribuam, dicit dñs. Sed ſi tię dei: quàm incomprehenſibilia ſunt iu eurierit inimicus tuus, ciba illum: ſi ſitit,.. Sap. 5. e dicia eius,& inueſtigabiles uiæ eius.¹ potum da illi:hoc enim faciens carbones I. 40. d Quis enim cognouit ſenſum dñi: Aut ꝗs ignis congeres ſuper caput eius. Noli uin 1. Cous. b 2.00.2. d conſiliarius eius fuit? Aut quis prior de- ci à malo: ſed uince in bono malum. 1 dit illi,& retribuet᷑ ei: Quoniam ex ip- ¶ Poteſtati ſublimiori parendum. ſo.& ꝑ ipſum,& in ipſo ſunt omnia: ipſtf Cap. XIII. honor& gloria in ſecula ſeculorũ. Amẽ. Mnis anima poteſtatib. ſublimiorib. Suuli diuerſa acciptmus do- ſuhdita ſit. Non em̃ eſt poteſtas niſ ¶Pet. 2. 6 A na.(ap. XII. à deo, qus autem ſunt à deo ordinata) Phul.. G ◻ Blecro itacq; uos fratres per miſeri/ ſunt. Itaq; qui reſiſtit poteſtati, dei ordi- orq́i cordiam dei, Iſut exhibeatis corpo- nationi reſiſtit. Qui aũt reſiſtũt, ipſi ſibi ra ueſtra hoſtiam uuentem, anciam, deo damnationem acquirunt? nam primcipes b Placentẽ, rationabile oblequiũ ueſtrum. non ſuns timori boni operis, ſe Imaivis V b b 3 O9O 4 auem ia in incredulitate, ut omniũ miſereat᷑. cum irę, ſcriptum eſt enim: Mihi uindi- Pro. 35. G* Epiſtola Pauli.. autsè nen timere poteltat? Bonu fac,& dñi ſumus. In hoe enim Chriſtus mortu“. a habebis laudẽ ex illa: Deus em̃ miniſter eſt,& reſurrexit, ut& uiuorum& mor- c tuorũ dominetur. Tu autẽ quid iudicas ce eſt ꝛibi in bonũ · di aũt malũ ſeceris, time: non enim ſine cauſa gladium portat. Dei fra r tuum: aut tu, quare ſpernis fratrem enim miniſter eſt: uindex in iram, ei qui Ituũ AOmnes enim ſtabimus ante tribu⸗ te 1” A 2.C05.b MNeud 3 c⸗ 4 lseanas malã agit. Fldeoq; neceſsitate fubditi e- nal Chrilli.criptã eſt enim: Viuo ego, 4. ſiote:non ſolũ propter iram.ſed etiam ꝓ⸗ dicit dis: quomam mihi flectetur omne n c pter conſcientiam. Ideo enim& tributa genu,& omnis lingua confitebitur deo. hilab aate preſtatis: mmiſtri enim dei ſunt, in hoc i- ſtaq; unuſquiſq; noſtrũ pro ſe rationem linba 9 Mat. 22. c pſum ſeruientes. Reddite ergo omnibus reddet deo. Non ergo amplius inuiceiu- 5 debita: cui tributũ.tribuiũ: cui nectigal, dicemus: ſed hoc iudicate magis ne po- Une ueſtigal: cui timorẽ, 1imotẽ: cuihonorem, natis offendiculum fratri uel ſcandalum⸗ 4 honorẽ. Nemini quicquam debeatis: niſt Scio,& confido in dño leſu quia nihil ut inuicẽ diligatis: qui enim diligit prowi commune per ipſum:niſi ei qui exiſtimat 1 HxO.z0-c mũ. Eegẽ impleuit· Nam, Non adulte- quid commune eſſe, illi commune eſt. 8i 1 Peur. 1 ½ rabis: Non occides: Non furaberis: Non enim propter cibũfrater tuus contriſtat᷑, 6 falſum teſtimonium dices:Non concupi, lamnon ſecundũ charitatẽ ambulas. No 10.8. G ſces.& ſi quod eſt aliud mandatũ, in hoc li cibo tuo illũ perdere pro quo Chriſtus 3 L eu. 10. d uerbo inſtauratur: Diliges proximũ tu⸗ mortuus eſt. Non ergo blaſphemei bonũ 1 proximo um ſicut teipſum Dilectioxproximima noſtrũ. Non eſt enim regnũ dei eſca M. 22. d lũ non operatur. Plenitudo ergo legis eſt potus: ſediuſtitia,& pax,& gaudiũ in R. 12. c dilectio. Et hocſcientes tempus, quia ho Spũ ſancto.Qui enim in hoc ſeruit Chri— D na eſt iam nos de ſomno ſurgere. Nunc ſto, p:acet deo,& probatus eſt homini⸗ D Gal. 5. c enim propior eſt noſtra ſalus quèm cum bus-. ltaq; quę pacis ſunt, ſectemur:& quę Jac. 2.h credidimus. Nox preceſsit, dies aũt rap- edificationis ſunt, inuicem cuſtodiamus. ap ꝓpin- propinquabit.) Abiſciamus ergo opera Noli propter eicam deſtruere opus dei: quauit tenebrarum,& induamur arma jucis. St⸗ omnia quidem ſunt munda:ſed malu eſt Tit.1.d 3 L. uc. 2u.f cut in die honeſte ambulemus: ll non in homini qui per offendiculũ manducat. 1. 0.. q commeſſationibus,& ebri etatibus, non Bonũ eſt non manducare carnẽ,& non in cubilibus& impudicitijs, nonin con- bibere uinũneq; in quofrater tuusoffen. 4 induite tentione&emulatione: ſediſxinduimini) ditur, aut ſcandalizatur, aut inftrmatur. Gal. 5, dũm leſum Chriſtũ,& carnis curam ne u fidẽ quam habes penes temetipſum⸗ 2 1 Pet.s. c feceritis in deſy derijs. habe coram deo. Beatus qui non iudicat 5 6 Cmfrmi non oſfendendi. ſemetipſum in eo quod probat. Qui autẽ P Cap. XIIII. diſcernt ſi manducauerit, damnatus eſt k E1 àA I Temu aũt in ide aſſumite: non in di⸗ quia non ex fide, Omne autẽ quod non Head ſceptationibus cogitationũ· Atius em̃ eſt ex fide, peccatum eſt. credit ſe manducare ommia: qui aũt infir-· Cludai& Gentiles deum mag mfi⸗ d manducat. mus eſt, olus Fmanducet.) Is qui mandu-⸗ care debent. Cap. XI. 1 cat, non manducautẽ non ſpernat:& qui I Bbemus aũt nos firmiores,i mbecil⸗ b non manducat, manducantẽ non iudicet. litates infirmiorumſuſtinere,& non lac. 4.d Deus enim illum aſſumpſit.i Tu quis es, nobts placere. Vnuſquiſq; ueſtrũ ptoxi⸗ qui iudicas alienũ ſeruũt dño ſuo ſtat aut iuo ſuo placeat in honũ. ad gdificationẽ cadit:ſtabit aũt: potens eſt enim deus ſta- Btenim Chr ſtus non ſibi pla cuit:ſed ſi- f tuereillãũ. Nam alius iudicat diẽ inter di/ cut ſcriptũ eſt:i lmproperia improperan pſa. 6sb em:alius aũt iudicat omnẽ diem. Vnuſ- tiũ tibi,ceciderunt ſuper me.· Quęcung B quiſq; in ſuo ſenſu abundet. Qui ſapit di- emim ſcripta ſunt, ad noſtram doctrinam B em, dio ſapit. ꝑt qui manducat, dño man ſcripta ſunt: utper patientiam& conlo/ ducat:gratias enim agit deo. Et qui non lationẽ Scripturarũ, ſpem nabeamꝰ. De⸗ manducat, non dño manducat,& gratias us aũt patientię& ſolatij: det uobis idi/ agit deo. Nemo enim noſtrã ſibi uiuit, pſum ſapere in alterutrũ ſecundũ leſum. S nemo ſibi moritur. Siue enim uiuimꝰ, Chriſtũ: ut unanimes, uno ore nonorifi⸗ ah. Dño uiuimus: ſiue morimur, qño mori⸗ cetis deã& patrẽ qñi noſtri leſu Chriſti. mur. Siue ergouiuimus, ſiue morimur, Propter quodluſcipite inulcem: ieut de. Aui Chriſtus 1 1 8 1 — h————=. —-— ad Romanos. 464 Curiſtus ſuſcepit uos in honoiẽ dei. Di⸗ mmniſtrare illis. Hoc igĩtur cũ conſumma co enim Chriſtum leſum, miniſtrũ fuiſſe uero,& aſsignauero eis fructũ hunc, per n n circunciſionis propter ueritatem dei, ad uos proficiſcar in Hiſpaniam. Scio autẽ 2 confirmandas promiſsiones patrũ: Gen/ quoniam ueniens ad uos in abundantia * o Pe.:. d tes aũt ſuper miſericordia honorare deũ, benedictionis Chriſti ueniam. Obſecro eeeale Renad ſicut ſcriptum eſt: Propterea conſite/ ergo uos fratres per dim noſtrum leſum ſüna 2Ke.4. portibi in Gentibus dñe,& nomini tuo Chriſtã,& per charitatẽ ſancti ſpiritus/ cantabo: Et iterũ dicit: Lętamini Gen- ut adiuuetis me in orationibus ueſtris ꝓ Pſus. a tes cũ plehe eius. Et iterum: Qaudate me ad deum, ut liberer ab mfidelibus qui omnes Gentes dñũm,& magmficate eum ſunt in Iudga,& obſequij mei oblatio ac 1fa. n. e Omnes Populi. Et rurſus lſaias ait: Hrit cepta fiat in leruſalem ſanctis, ut ueniam radix Ieſſe,& qui exurget regere Gen- ad uos in gaudio per uoluntatem dei, ut tes, in eum Gentes ſperabunt. Deus autẽ refrigeret uobiſcum. Deus autẽ pacis ft ſpei replea uos omni gaudio,& pace in cum omuibus uobis. Amen. mnen in credendo, ut abundetis in ſpe, †œ uirtu- CSalutat Paulus plurnnor nomi, 8 5 2 umn te Spiritus ſancti. Certus ſum autẽ fratres natim. Cap. XVI... Laamäd iae me:,& ego ipſe de uobis, quoniam&ʒ i⸗ Ommendo aũt uobis Phœbẽ ſororẽ do wei ſ manla ph pleni eſtis dilectione, repleti omni ſci- noſtram, quę eſt in miniſterio eccle- werunck u Ehn entia, ita ut poſsitis alterutrum monere. ſię, quę eſt in Cenchris, ut eam ſu cipia⸗- ma noirü. No ad tzlitt Audacius autem ſcripſi uobis fratres ex tis in dio digne ſanctis,& aſsiſtatis ei in ici pom ſcci a alai parte, tanquam in memoriam uos redu- quocũqʒ negotio ueſtri indiguerit, ete- De ld i icn cens, propter gratiam quę data eſt mihi nim ipſa quoq; aſsiſtit multis,& mihi ĩ- o paccte Au maähm à deo, ut ſim miniſter Chriſti Ieſu in gen pſi · Salutateli Priſcam& Aquilam, andi- Aa.:t.⁊g d lac itlim tibus, ſignificans Euangelium dei, ut flat tores meos in Chriſto leſu(qui pro ani- Rcrem e maht oblatio gentium accepta,& ſanctificata ma mea ſuas ceruices ſuppoſuerũt, quib* Non prxpt-— in ſpixitu ſancto. Habeo igitur gloriam non ſolus ego gratias ago, ſed& cunctae ſommace t 5⸗H5 Chriſto Ieſu ad deum. Non enim au- eccleſie gentiũ)& domeſticam eccleſiam wrni u d iün 4 deo aliquid loqui eorum quę per me non eoꝶe · Salutate Epęnetũ dilectũ mihi; qui effecit Chriſtus in obedientiam gẽtium, eſt primitiuus eccleſię Aſię in Chriſto Ie 4 14. Boräcin un manän L117.— 8 ddeeun Kine uerbo& factis. in uirtute ſignorũ& pro. ſu. Salutate Mariam, quę multũ labora- rk„— digiorum, in uirtute ſpiritus ſancti, ita ut uit inruobis.]) Salutate Andronicum, & nobis. 82 8.* ſͤ ab leruſalẽ per circuitũ, uſq; ad Illyricũ Tluliam) cognatos,et concaptiuos meos, luniam 1a repleuerim Ruangeliũ Chriſti. Sic autẽ qui ſunt nobiles in Apoſtolis, qui& an- Mhecoan 7 prędicam Euangeliũ hoc, non ubi nomi te me fuerunt in Chriſto. Salutate Am- ſmeipia E natus eſt Chriſtus, ne ſuper alienũ funda. pliam dilectiſsimũ mihi in qiio. Salutate demtü I.;2. d mentũ ędificarẽ, ſed ſicut ſcriptum eſt: Vrbanũ adiutorẽ noſtrũ in Chriſto leſu, Quomam quibus non eſt annunciatũ de& Stachyn dilectũ meũ. Salutate Apellẽ, dufle am 3 eouidebunt,& qui non audierũt de eo, probum in Chriſto leſn. Salutate eos qui (* tma inielligent. Propter quod& impediebar funt ex Ariſtoboli domo. Salutate Hero . płurimũ uenire ad uos,& prohibitus ſum dionẽ cognatum meum. Salutate eos qui Dna e unte uſq; adhuc. Nunc uero uiterius locũ nõ ſunt ex Narciſsi domo, qui ſunt in dño. ims lüedl nabens in his regionibus, cupiditatẽ aũt Salutate Tryphænam& Tryphoam, nods ohe habens ueniẽdi ad uos ex mulltis iam prę quę laborant in dño. Salutate Perſidem 3 beoh inlä cedentibus annis, cum in Hiſpaniam pro chariſsimam, quę multũ laborauit ĩ dño. Uemn übtiuui flciſci cœpero,. ſpero quod pręteriens ui- Salutate Rufum electum in dño,& ma- Atnctitũ irgä chann deam uos,& à uobis deducar illuc, ſi uo trem eius,& meam. Salutate r Aſynere-AMnentu⸗ ic bis primũ exx parte fruitus fuero. Nunc i- tũ, IPhlegontẽ, Hermam, Partobam, Her 4*— täu gitur proficiſcar in leruſalem miniſtrare men,& qui cum eis ſunt, fratres„Salutate amnp inarig V fanctis. Probauerunt enim Macedonia Philologum& luliam, Nereum,& ſoro E—* uber.& Achaia collationẽ aliquam facere in rem eius,& Olympiadem,& omnes qui ve ij Kali pauperes ſanctoꝶe qui ſunt in lIeruſalem. cum eis ſunt, ſanctos. Salutate inuicem in oſculo ſancto. Salutant uos omnes eccle- nu en ¹ gilwu Placuit enim eis,& debitores ſunt eorũ. an⸗ t pium dpe Sun nocttott No. 5.b Nam ſi ſpiritualiũ eorũ participes fa- ſie Chriſti. Rogo autẽ uos fratres, ut ob⸗ „Orikän— wibl ci ſunt gentiles.debent& in carnalibus ſetuetis eos qui diſſenſiones& offendi- 4 „- crrs du 2 9 ſ OCo 3 gula „, Pypdd Ksaoh 1 4 qua wne (4 mini⸗ 2☚. PTpiſtola Pauli eula preter doctrinam, quam uos didici-& Dño leſu Chriſto. Gratias ago deo Kiis, faciunt,& declinate ab illis. Huiuſce meo ſemper pro uobis in gratia del, quę modi enim Chriſto dño noſtro non ſer⸗ data eſt uobis in Chriſto leſu, quod mo- uiunt, ſed ſuo uentri,& per dulces ſermo mmnibus diuttes fact eſtis in illo, in omni nes& benedictiones ſeducunt corda in⸗ uerbo.,& in omn ſcientia,(ſicut teſtimo⸗ B nocentiũ.· Veſtra enim obedientia in om niũ Chriſti confirmatũ eſt in uohis) ita ni loco diuulgata eſt. Gaudeo igit᷑ in uo ut nihil uobis deſit in ulla gratia, expe- bis. Sed uolo uos ſapientes eſſe in bono, ctantibꝰ reuelationẽ dñi noſtri leſu Chri & ſimplices in malo. Deus aũt pacis cõ- ſti, qui& confirmauit uos uſq; in finẽ ſi⸗ terat Satanã ſub pedibus ueſtris ueloci- ne crimine, in die aduentus dni noſtri le- ter. Gratia di noſtri leſu Chriſti uobiſ- ſu Chriſti. Fidelis deus per quem uocæ.Th.„ d AH6. 6. a cum. II Salutat uos Timotheus adiutor, ti eſtis in ſocietatem filij eius Ieſu Chriſti meus,& Lucius,& Iaſon,& Soſipater, dñi noſtri. Obſecro autẽ uos fratres, per cognati mei. Saluto uos ego Tertius, qui nomen dñi noſtri Ieſuu Chriſti, ut idipſum ſcripſi epiſtolam in dño. Salutat uos Ca- dicatis omnes,& non lint in uobis ſchiſ- ius hoſpes meus,& uniuerſa cccleſia. Sa- mata, ſu is autem perfecti in eodem ſenſu, lutat uos Eraſtus arcarius cuitatis,&& in eadem ſcientia. Signiſicatum eſt e⸗ Quartꝰ frater. Gratia domini noſtri leſu nim mihi de uobis fratres mei, ab iſs qur Cnriſti cũ omnmibus uobis. Amen. Ei au- ſunt Chloẽs, quia contentiones ſunt in- tem qui potens eſt uos confirmare iuxcta ter uos. Hoc autem dico quod unuſquiſq; Euangeliũ meũ& præ dicationem leſu ueſtrũ dicit:Ego quidem ſum Pauli, ego COhriſti, ſecundã reuelationem myſterij aãt pollo, ego uero Cephe, ego autem 1.hf temporibus æternis taciti,(quod nunc Chriſti. Diuiſus eſt Chriſtus? Nunquid patefactũ eſt per ſcripturas prophetarum Paulus crucifixus eſtpro uobis, aut in no ſecũ dũ prę ceptũ ęterni dei, ad obeditio- mine Pauli baptizati eſtis: Gratias ago nẽ fidei)in cunctis geutibus cogniti, ſoli deo meo, quod neminem ueſtrum hapti⸗ ſapienti deo per Ieſum Chriſtũ, cui ho- zaui, niſi Erſſpum& Caium, ne quis di A. 18.c nor& gloria in ſecula ſeculorũ. Amen. cat, quod in nomine meo haptizati eſtis. ARGVMENTVM INPRI-⸗ Baptizaui aũt& Stephane domũ.Cęte/ C mam epiſtolam Pauli ad rum, neſcio ſi quem alium ueſtrum bapti Corinthios. zauerim. Non enim miſit me Chriſtus CORINTHII, unt Achaici, baptizare, ſed euangelizare, ſnon in ſa⸗ & hi limtliter ab Apoſtolo audierũt uer pientia uerbi, ut non euacuet᷑ crux Chri, Pet.1, o bum ucritatis.& ſubuerſi ſunt mulutfarie ſti. verbum enim crucis, pereuntibus qui à falſis Apoſtolis, quidam à philoſophiæ dem ſtultitia eſt: ijs autem qui ſalui fiunt, uerboſa eloquentia, alij ſecta legis ludai id eſt, nobis, dei uirtus eſt. Scriptum eſt cę inducti ſunt. Hos reuocat Apoſtolus enim: Perdam ſapientiam Hpientiũ.& ad ueram fldem,& BRuangelicam ſapien prudentiam prudentiũ reprobabo · Vbi tiam, ſcribens eis ab Epheſo per Tuno- ſapiens: ubiſcriba: ubi inquiſitor huius theum diſcipulum ſuum,‧, ſeculi: Nonne ſtultam fecit deus ſapien- Epiſtola Pauli ad Corin-⸗ tiam huius mundi? Nam quia in dei ſapi- entia non cognouit munaus per ſapien⸗ thios Pr ima. tiam deũ, placuit deo per ſtultitiam prę⸗ ¶ Diſtordiam Corinthiorum in- dicationis, ſaluos facere credentes. Quo D crepat. Cap. I. niam& ludęi ſigna petũt,& Greęci ſapi. AVLVSS uocatus Apo entiam quęrũt: nos aũt prędicamus Chri ſolus Ieſu Chriſti, per uo⸗ ſtũ crucifixũ, ludęis quidẽ ſcandalũ · Gen frater, eccleſię dei quæ eſt dęis atq; Gręcis Chriſtã dei uirtutt᷑, ⸗ Gratia uobis& pax à deo patre noſtro multi ſapientes ſecundũ carnẽ, no 9 1 „&⅞ Iſa. 33 ·C luntatem dei.& Soſthenes tibus aũt ſtultitiam, ipſis añũt uocatis, Iu⸗ = Corinthi, ſanch ficatis in dei ſapientiam, quia quod ſtultã eſt dei, Chriſto leſu, nocatis ſfanctis, cum omni- ſapientius eſt hominibus:& quod infir- bus qui inuocant nomen dñi noſtri leſu mũ eſt dei, fortius efl hominibus. Videte Chriſti in omni loco ipſorum& noſtro. eñ̃ uocation? ueſtram fratres, quſa nen nmu poten⸗ A4deo e re.), à( let.. 6 0d od A! Aas.f 8ap. C! abes.c B 85 1 6 detc N. bpe Ron ,Qal nomen änf 1 „ Aans do 1r mſitn 7⸗ 1.& Cnenk lei nm mihi tan lant Chlbe merz terun Ho len eeiträ d deuif aät Joch Curk.D ru Pain cm ko⸗ nine Paul dol deomeo bo⸗ z.), ten. cHu, quodn L Dpern num neci rwerm! id. bpiene, der pleunte nie K Verden dir dem kuirn dn d wbe tus eum. be ien peu ewin n0⸗ ſapiem'¹ ſecul Ne n⸗ Am dum emn on unmn der, dcanos. nm Lk po entum qu 0 KRcoft des nöc aür en au in azeiapien w⸗ ſaptertus cu mi cii dei d. c5 vocui do mutiapit rane V 4³ t drthar ee K Gr „ m un upinh tn wwiwin un mehniſ 2 virn li ats ia wi at maim. ade buwin mrieclärte dam marrntin ennn mnoyrih a prüting a Reniti 1 M ie , 5 Ier. 5.C M»Co. 10 d A 1 nuin dent, ütlan Sup.i.c BP J. Sed deie Ia. 64. b C imm 4 Pet.: 0 wnnl 4 Iſ. 40.· d ad Corinthios I. 465 potentes, non multi nobiles, ſed quę ſtul⸗ C Carnales adhuet Corinthii,& quiſque ta ſunt mũdi elegit deus, ut confundat ſa- iuexta operaſua remuneratur. pientes,& infirma mundi elegit deus, ut Cap. 111. confundat fortia,& ignobilia mundi& F T ego fratres non potu uobis loqui contẽptibilia elegit deus,& ea quę non Iquaſi ſpiritualibus, ſed quaſi carnali= ſunt, ut ea quę ſunt deſtrueret, ut non glo bus. Tanq́; paruults in Chriſto, lacuobis riet omnis caro in conſpectu eius. Ex i- potũ dedi, non eſcam, nondũ emm pote- pſo aũt uos eſtis in Chriſto leſu, qui factꝰ ratis, ſed nec nunc quidẽ poteſtis: adhuc Xà deo eſt nobis ſapiẽtia&⅞ ſjiuſtitia,& ſanctifi enim carnales eſtis. Cũ enim ſit inter uos Iere. 23. a catio& redẽptio, ut quẽadmodũ ſcriptũ zelus& contentio, nonne carnales eſtis, & ſecundã hominẽ ambulatis: Cũ emm quis dicat, Ego quidem ſum Pauli, alius pradicando.(ap. II. aũt, Bgo Apollo: nonns carnales eſtiss„ IT ego cũ ueniſſem ad uos fratres, ue- Qud igitur eſt Anolloe uid uero Pau⸗ eru k LEni non in ſublimitate ſermonis aut ſa- lus:? Miniſtri eius cui credidiſiis,& uni- pientiæ, annuncians uobis teſtimonium cuiq; ſicut Dñs dedit. E go plantaui, A- B Chriſti. Non enim iudicaui me ſcire ali- pollo rigauit: ſed deus incrementum de- quid inter uos, nili leſum Chriſtum,& dit. Itaq; neq; qui plantat eſt aliquid, ne- eſt, Qui gloriatur in dño glorietur. Daulus non utitur eloquentia in Ad. 18. f hunc cruciffxũ. Etſſego in infirmitate et que qui rigat, ſed qui incrementum dat, timore& tremore multo fui apud uos, et deus. Qui aãt plantat,& qui rigat unũ Pff.. q ſermo meus,& prę dicatio mea nonſſin ſunt. Vnuſquiſq; aũt propriam mercedẽ(al. s. a. Pe.ic perſuaſibilihus humanę ſapientię uerbis, accipiet ſecundũ ſuũ laborẽ. Dei enim ſu ſed in oſtenſione ſpiritus& uirtutis, ut fi mus adiutores, dei agricultura eſtis, dei ę- des ueſtra non ſit in ſapientia hominum, dificatio eſtis. Secundũ gratiam dei quę ſed in uirtute dei. Sapientiam autẽ loqui/ data eſt mihi, ut ſapiens architectus fun- mur inter perfectos:ſapieniam uero. non damentum poſui, alius aũt ſuperędificat. hunus ſeculi, neq; principũ huius ſeculi, Vnuſquiſq; aũt uideat quomodo ſuperę,& qui deſtruunt᷑, ſed loquimur dei ſapientiã dificet. Fundamentũ enim aliud nemo po in myſterio, quę abſcondita eſt, quam prę teſt ponere, pręter id quod poſitum eſt. deſtinauit deus ante ſecula in gloriam no quod eſt Chriſtus Ieſus. Siquis aũt ſuper- ſtram, quam nemo principũ huius ſeculi ędificat ſuper fundamentũ hoc aurum, ar cognouit:ſi enim cognouiſſent:nunquam gentũ, lapides precioſos, ligna, fœnũ⸗ ſti⸗ dñm glorię crucifiæiſſent x Sicut ſcriptũ pulam: uniuſcuiuſq; opus manifeſiũ erit. eſt.¶ Quod oculus non uidit, nec auris au dies enim dñi declarabit, quia in igne re⸗ diuit, nec in cor hominis aſcẽdit quę prę- uelabitur,& uniuſcuiuſq; opus quale ſit, parauit deus ijs qui diligunt illum, nobis ignis probabit. Si cuius opꝰ manſerit qd aũt reuelauit deus per ppiritũ ſuũ. Spiritꝰ ſuperędificauit, mercedẽ accipiet. Si cu- enim omnia ſcrutat᷑, etiam profunda dei. ius opus arſerit, detrimentũ patietur, ipſe Quis em̃ hominũ ſcit que ſunt hoĩs, niſi aũt ſaluus erit, ſic tamen quaſi per ignem. ſpiritus hominis qui in ipſo eſt:ita& quę Neſcitis quia templũ dei eſtis, Sſpiritus dei ſunt nemo cognouit niſi ſpiritus dei. dei habitat in uobis: Siquis aũt templum Nos aũt non ſpiritũ huius mũ di accepi/ dei uiolauerit, diſperdet illum deus. Tẽ- mus, ſed ſpiritũ qui ex deo eſt, ut ſciamus plum enim dei ſanctũ eſt, quod eſtis uos. quę à deo donataſunt nobis, quę& lo-⸗ Nemo ſeipſum ſeducat:ſi quis uidetur in quimur nonin doctis humanæ ſapientiæ ter uos ſapiens eſſe in hoc ſeculo; ſtultus uerbis. ſed in doctrina ſpiritus, ſpirituali- fiat, ut ſit ſapiens. Sapientia enim huius bus ſpiritualia comparantes. Animalis au mundi, ſcultitia eſt apud deum. Scriptum 1 b. tẽ homo non percipit ea quę ſunt ſpiritꝰ eſt enim: Comprehendam ſapientes in 8— 5e, dei:ſtultitia enim eſtilli,& non poteſt in- aſtutia eorum. Et iterum: † Deus] nouit Pſal. 93. telligere, quiaſpiritualiter examinatur. cogitationes ſapientiũ cm̃ uanę ſunt. Ne ds Spiritualis aũt iudicat omnia,& ipſe à ne mo itaq; glorietur in hominibus; omnia mine iudicat᷑.Sicut ſcriptũ eſt: Quis em̃ enim ueſtra ſunt, ſiue Paulus, ſiue Apollo- Inf. ⁰.d 4 Cor. s- 0 Sap.⸗. c cognouit ſenſum dñit Aut quis inſtruxit ſiue Cephas, ſiue mundus, ſiue uita, ſine f Ron, d eũ. Nos aũt ſenſum Chriſti habemus. mors, ſiue preſentia, ſiue futura: oĩa enim Oo 4 Car⸗ ueſta neſtra funt, uos autem Chriſti, Chriſtus autem Dei. Nemo tuxta exteriorem hominem nudicandus.(ap. IIII. Ic nos æſtimet homo ut miniſtros ..Cor. s.a Chriſti,& diſpenſatores myſteriorũ dei. Hic iam quęritur inter diſpenſatores, ut fidelis quis inueniat᷑. Mihi aũt pro mi- nimo eſt, ut à uobis iudicer, aut ab huma no die, ſed neq; meipſum iudico. Nihil enim milu conſcius ſum, ſed non in hoc iuſt ficatus ſum: qui autẽ iudicat me, dñs eſt. Itaque nolite ante tempus iudicare, quoaduiq; ueniat dñs, qui x illuminabit abſcondita tenebrarum,& manifeſtabit B conſilia cordium,& tunc Jaus erit uni- cuiq; à deo. Hęc autem fratres transfigu- raut in me,& Apollo propter uos, ut in ruobis diſcatis, ne ſupra quim ſcriptum nobls eſt, unus aduerſus alterum infletur pro a- lio. Quis enim te diſcernit? Quid aũt ha- bes quod non accepiſti: Si atem acceępi- — 1 4 nenobis regnatis,& utinam regnetis, ut & nos uobiſcum regnemus. Puto enim quod deus nos Apoſtolos nouiſsimos o- ſtendit, tanquam morti deſtinatos, quia ſpectaculum facti ſumus mundo,& ange- C lis.& homimbꝰ. Nos ſtulti propter Chri Ad. 20& ſtẽ, uos aũt prudentes in Chriſto: nos in- 2. Th. a. P firmi, uos aũt fortes: uos nobiles, nos aũt 2. Th.z.b ignobiles. Vſq; in hanc horam& eſuri- mus,& ſitimus,& nudi ſumus,& colaphis cędimur,& inſtabiles ſumus,& labora⸗- mus operantes manibus noſtris, maledici mur,& benedicimus: perſecutionẽ pati- mur,& ſuſtinemus:blaſphemamur.& ob ſecramus:tanquam purgamẽta huius mũ- di facti lumus, ommũ peripſema uſch ad- huc.Non ut confundam uos, hęc ſcribo, ſed ut fllios meos chariſsimos moneo. Nam ſi decẽ mullia pedagogoꝶe habea- tis in Chriſto, ſed non multos patres. Nã in Chriſto Ieſu per Euangeliũ ego uos genui. Rogo ergo uos, imitatores mei e- ſiote, ſicut& ego Chriſti: ideo miſi ad uos Timotheum, qui eſt filius meus cha- riſsimus& fidelis in dño, qui uos com- monefaciet utas meas quæ ſunt in Chri⸗ ſto leſu, ſicut ubiq; in omni eccleſia do- ceo. Tanquam non uenturus ſim ad uos, ſic inflati ſunt quidam. Veniam autem ad uos cito.ſi donunus uoluerit,& cogno- Kam Epiſtola Pauli ſcam non ſermonem eorð qui inflati ſunt, ſed uirtutem. Non enim in ſermone eſt re gnum dei, ſed in uirtute. Quid uultis in uirga ueniam ad uos, an in charitate,& ſpiritu manſuetudinis: gloriatio ueſtra. Neſcitis quia ¶ Fornicarius excommunicatur. Cap. V. Mnino auditur inter uos fornicatio, A & talis fornicatio, qualis nec inter Leus. b gentes, ita ut uxorẽ patris ſui aliquis ha, beat. Bt uos inflati eſtis,& non magis lu ctũ habuiſtis, ut tollatur de medio ueſtrũ qui hoc opus fecit. Ego quidẽ abſens Col.:. a corpore, preſens aũt ſpiritu, iam iudicaui ut pręſens, eum qui ſic x operatus eſt in hoc nomine dñi noſtri leſu Chriſticongrega B tis uobis& meo ſpiritu, cum uirtute dñi Ieſu, tradere huiuſmodi hominè ſatanę in interitũ carnis, ut ſpiritus ſaluus ſit in die domini noſtri leſu Chriſti. Non eſt bona kermentũ totam maſſam carnunpus⸗ bus: alioquin debueratis de hoc mundo exiſſe · Nunc aũt ſcripſi uobis, non com⸗D miſceri, ſi is qui frater nominatur inter uos, eſt fornicator, aut auarus, aut idolis ſeruiens, aut maledicus, aut ebrioſus, aut rapax, cum eiuſcemodi nec cibũ ſumere· Quid enim mihi de ijs qui foris ſunt iu⸗ dicare: Nonne de ijs qui intus ſunt uos iudicatis? nam eos qut foris ſunt. deus iu- dicabit: Auferte malum er uobiſipſis. Chriſuaneu non debet litem inten- dere provimo.(ap. VI Vdet aliquis ueſtrũ habẽs negoc³i a Caduerſus alterũ, iudi cari apudinicd́s- & non apud ſanctos An neſcitis qm ſan cii de hoc mũdo iudicabũ tꝑt ſi in nobis iudicabit᷑ mũdus, indigni eſtis qui de int micis iudicetis Neſcitis qm̃ angelos iudi cabimus: quanto magis ſecularia. Secula ria igit᷑ iudicia ſthabueritis, contemptie biles qui ſunt in eccleſia, illos conſtituite ad iudicandũ. Aduerecundiam ueſtram dico.Sic nõ eſt inter uos ſapiẽs quiſcaa moqicũ Gal. 5.5b 90 Purgate uetus fermentũ, ut ſitis noſa con 8 ſperſio. ſicut eſtis azymi. Etenim paſcha 9,*. noſtrũ immolatus eſt Chriſtus. Itaq; epu u,* lemur, non in fermento ueteri, neq; inſer 2 3 mento malitię& nequitię, ſed in azymis ſynceritatis&— uobis in 83 epiſtola:Ne commiſce ſmini fornicarijs: 818 non utiq; fornicarijs huius mundi, aut a- 2 uaris, aut rapacibus, aut idolis ſeruienti- 8 Pas i 10. e Neckici 57. d D Oen. d M15. d R. 15·A Pph.;,g eſt 9p.. 200.6. luir.7.6 5 et 1c ſdet.„ ter Chr rr ut am hunig 94 aenm. und asge mün wrnit du amsännd Xcünt eie gerunm) lapdu ncri da rm uberr in nalecact ſeruci An Sattüd o pan⸗ n a roümtiinn „Acd l Am haiuun un ni dn o üuin 1— 4 ncd en lcina dndo, da ner 1 mered dbde- 4.6, b. g. Ni 4* uug 1 —— „— —õʒxÿ— — ——õ—— *————* — 3——— ad Corinthios. I. 466 quĩ poſsit ĩudicare inter fratrẽ ſuum: Sed dulgentiam,& nõᷓ ſecund imperiũ: Vo 3 frater cum fratre iudicio contẽdit, et hoc lo autem uos homines eſſe ſicut, meipſum Ma. 5-f apud infideles. lam quidem omnino deli- ſed unuſquiſq; propriũ donum habet ex Luc. 5. e ctũ eſt in uobis, quòd iudicia habetis in, deo, alius quidem ſic alius uero ſic. Dico Ro. 12. d ter uos. Quare nõ magis iniuriam accipi aũt nõ nuptis& uiduis„Donũ eſt illis, ſi „Tneſſ. tis: quare non magis fraudem patimini: ſic ꝑmauſerint ſicut& ego. Quod ſi non 4.3 Sed uos iniuriam facitis,& fraudatis, ſe continẽt, nubãt: melius eſt emꝗ nubere. & noc fratribus. An neſcitis quia iniqui ꝗᷓ uri. Iis aũt qui matrimonio iuncti ſunt. regnũ dei, nõ poſsidebunt: Nolite erra- præcipio, non ego, ſed dñs, VXxorẽ à uiro re.Neq; fornicarij, neq; idolis ſeruientes nõ diſcedere: quòd ſi diſceſſerit, manere neq; adulteri, neq; molles, neq; maſculo innuptã, aut uiro recõciliari. Et uir uxo- rum concubitores, neq; fures, neq; auari, remnon) dimittat. Nã cęteris ego dico, neq; ebrioſi, neq; maledici neq; rapaces nõ dominus, ſi quts frater uxorem habet NM. C regnũ dei poſsidebũt. Et hęc aliquando infidelem,& hæc cõſentit habitare cum a. 5.E quidẽ fuiſtis, ſed abluti eſtis, ſed ſanctifica illo, non dimittat illam:& ſi qua mulier 9˙'⁸ ti eſtis. ſed iuſt ficati eſtis in nomiue dñi fidelis habet utrum infidelem,& hic con 2. 19 noſtri Ieſu Chriſti,& inſpiritu Dei no/ ſentit habitare cum illa, nõ dimittat uirã: Eæ uc 16. d ſtri. Omnia mihilicẽt, ſed non omnia ex ſanc ficatus eſt enim uir infidelis per mu pediunt. Omnia mihilicent, ſed ego ſub lierẽ fidelem:& ſanctificata eſt mulier in nullius redigar poteſtate. Eſca uentri,& fidelis per uirum fidelem, alioquin filij ſn.e uenter eſcis: deus autẽ et hunc& † häc) ueſtri immundi eſſent, nunc autem ſancti Reckici deſtruet corpus auẽ nõ fornicationi, ſed ſunt. Quòd ſi infidelis diſcedit, diſecdat: dño,& dũs corpori. Deus uero& dñm non enim ſeruituti ſubiectus eſt frater aut 37. ſuſcitauit,& nos ſuſcitabit per uirtutem ſoror in huiuſmodi:in pace autem uoca-/ ſuã. Neſcitis qnoniã corpora ur̃a mẽbra uit uos) deus. Vnde enim ſcis multer, ſi nos ſunt Chriſti? Tollens ergo mẽbra Chri- uirum ſaluum facies: aut unde ſcisuir, ſi ſti, faciam membra meretricis: Abſit. An mulierem ſaluam facies:niſi unicuiq; ſi- neſcitis quoniã ꝗ adhęret mereirici, unũ cut diutſit dominus, unumquẽq; ſicut uo- Gen. 2. d corpus efficitur Hrunt enim inquit) cauit deus, ita ambulet,& ſicut in omni- M. 15- d duo in carne una. Qui autẽ adiæret dmio bus eccleſijs doceo. Circunciſus aliquis R. 10 ·à unus ſpiritus eſt. Fugite fornicationem. uocatus eſt: non adducat præputium. In Eph. 5. 8 Omne enim peccatum quodcunq; fece/ præputio aliquis uocatuseſt? non circun/ rit homo, extra corpus eſt: qui autẽfor- cidatur. Circumciſio nihil eſt,& prepu- eſt nicatur, in corpus ſuum peccat.· An neſci tium nihil eſt, ſed obſeruatio mandatorũ d tis quoniam membra ueſtra templum dei. Vnuſquiſqʒ in quauocatione uo⸗ Ephe. 4. à ſunt)ſpiritus ſancti, qui in uobis eſt, quem Catus eſt, in ea permaneat· Seruus uoca⸗H nabetis à deo,& non eſtis ueſtri: Em tus es:non ſit tibi curæ, ſed& ſipotes fie⸗ ne 7 Sup. 3. 2. Co. 6. C Infr. 7. d „ Pei.:. d pti enim eſtis precio magno. Glorifica- ri liber.magis utere. Qui enim in domi/ te& portate deum in corpore ueſtro. nouocatus eſtieruus, libertus eſt domini: ¶ Quomodo comuges, uiduæ& uingine⸗ ſimiliter qui liber uocatus eſt, ſeruus eſt feſe gerant.(ap. VII. Chriſti. i Præcio empti eſtis, nolite ſie gup. s. e A DE quibus aũt ſcripſiſtis mihi, Bonũ ri ſerui hominum. Vnuſquiſque ergo in, Pet.:. d eſt homini mulierẽ non tangere, pro- quo uocatus eſt, fratres in hoc permane- pter fornicationẽ aũt unuſquiſque ſuam at apud deum. De uirginibus autem prę uxorẽ habeat, etunaquac; ſuum uirũ ha ceptum domini non habeo, conſilium au E Pet.„eb beat. Vxori uir debitũ reddat, ſimilit er tem do, tanq́; miſericordiam conſecutus domino aũt et uxor uiro. Mulier ſui corporis po à Fdeo) ut ſim fidelis. Bæiſtimo Tenim) ergo teſtatẽ nõ habet, ſed uir. Similiter aũt& hoc bonum eſſe propter inſtantem neceſ- uir ſui corporis poteſtatem nõ habet, ſed ſitatem, quoniam bonum eſt homini ſic zeiunio mulier. Nolite fraudare inuicẽ, niſi forte eſſe· Alligatus es uxori: noli quærere ex conſenſu ad tempus, ut uacetis ora- ſolutionem. Solutus es abuxore: noli tioni& iterũ reuertimini in idipſum, ne quærere uaorẽ. Si aũt acceperis uxorè, tentet uos ſatanas propter incontinentiã nõ peccaſti. Et ſi nupſerit uirgo, non pec ueſtram Hoc autem dico ſecundum in- cauit: tribulationẽ tamen carnis habebũt dulgen- Oo 5 hmõi. hmõi. Ego autẽ uobis parco. Hoc itaq; & ut* ꝗ habẽt uxores, tanꝗᷓ nõ habentes F ſint.& qui flent, tanꝗᷓ nõ flentes,& qui gaudẽt, tanꝗᷓ nõ gaudentes, et qui emũt, tanꝗᷓ nõ poſ.idẽtes, et qui utunt᷑ hoc mũ- do tanꝗᷓ nõ utãtur:pręterit em̃ figura hu- ius mundi. Volo aũt uos ſine ſolicitudine eſſe. Qui ſine uxore eſt, ſolicitus eſt quę dñi ſunt, quõ placeat deo. Qui aũt cũ u- xore eſt, ſolicitꝰ eſt quæ ſunt mũdi, qũo placeatuxori,& diuiſus eſt. Et mulier & innupta et uirgo, cogitat quæ dſii ſunt, ut ſit ſancta x corpore et ſpiritu. Que aũt in- nupta eſt, cogitat quę ſunt mũdi, quomo do placeat uiro. Porro hęc ad utilttatem ueſtr ĩ dico. nõ ut laqueũ uobis inijciam, ſed adid quod honeſtum eſt,& quod fa- G cultatem præbeat ſine impedimento do- bſeruandi. minãt obſecrandi.) Si quis autẽ turpem . ſe uideri exiſtimat ſuꝑ iurgine ſua, quod ſit ſuperadulta. Et ita oportet fieri, quod uult faciat, non peccat, ſi nubat. Nã qui ſtatuit in corde ſuo firmus, non hahens neceſsitatem, poteſtatem autem habens ſuę uoluntatis, et hoc iudicauit in corde ſuo ſeruare uirginem ſuam bene facit. Igi tur& qui matrimonio iungit uirginẽ᷑ ſu- am, bene facit,& qui non iungit, meli- Rom. 7.à us facit. Mulier alligaia eſt legi quan- to tempore uir eiꝰ uiuit: quòd ſi dormie/ rit uir eius, liberata eſt à lege: cui autem uult nubat, tantũ in domino. Beatior au tem erit, ſi ſic permãſerit ſecundum me- um conſilium. Puto autem quod& ego ſpiritum dei habeam. ¶ In eſcis infirmorum ratio habenda. Cap. VIII. A DE ijs autẽ quę idolis immolantur, ſci mus quia omnes ſciẽtiam habemus. Scientia inflat, charitas uero ædificat. Si quis autem ſe exiſtimatſcixe aliquid, nõ- dum cognouit quemadmodum oporteat eum ſcire.Si quis autem diligit deũ, hic cognitus eſt ab eo. De eſcis autem quæ ĩdolis immolantur, ſcimus quia nihil eſt idolũ in mundo,& ꝙ nullus eſt deus, niſi unus. Nam& ſi ſunt qui dicantur dij, ſi- ue in cœlo ſiue in terra(ſiquidẽ ſunt dij multi et dñi multi)nobis tamen unus de/ us, Pater, ex quo omnia,& nos in illo: & unus dominus leſus Chriſtus, per quẽ omnia,& nos per ipſum. Sed nonin o- mnibus eſt ccientia. Quidam autem cum conſci Epiſtola Pauli dico fratres, tẽpus breue eſt: reſiquum eſt conſcientia uſq; nunc idoli, quaſt idolo- thytum manducant,& conſciëtia iplor’äi cum ſit infirma, polluitur. Eſca autèẽ nos non comm endat deo. Neq; enim ſi man. C ducauerimus, abun Jabimus: neq; ſi non mãducauerimus, deficiemus. Videte aũt ne forte hec licentia ueſtra offendiculum fiat infirmis. S i enim quts uiderit eum ꝗ habet ſcientiam in idolio recumbentem, nonne conſcientia eius cum ſit infirma, ędificabitar ad manducãdũ 1dolothyta: Et peribit infirmus in tuax conſciemti⸗ ſcientia tia) frater, propter quem Chriſtus mor, Rö. 14. G tuus eſt? Sic autem peccantes in fratres, D & percutientes concientiam eorumin- ftrmam in Chriſto, peccatis. Quapro- pter ſi eſca ſcandalizat fratrem meum, nõ manducabo carnem in æternum, ne fra. Ro. 4. e trem meum ſcandalizem. C Prædicatoribus Eua nꝶ elij ui dus& ue ſtitus debetur. Cap. IX. NOn ſum liber: non ſum Apoſtolus: A nõne Chriſtum leſum dominum no/ ſtrum uidi: Nonne opus meum uos eſtis in domino: Et ſi alijs non lum Apoſto- lus, ſed tamen uobis ſum: nam ſignaculũ apoſtolatus mei uos eſtis in dño, mea de- fenſio apud eos qui me interrogant, hæc eſt: Nunquid non habemus poteſtatem manducãdi& bibendi:? Nunquid nõ ha- bemus poteſtatem mulierem ſororem cit- cunducendi,ſi ut& cæteri Apoſtoli,& fratres domini,& Cephas: Aut ego ſo- lus aut) Barnabas, non habemus po- teſtatem hoc operandi: Quis militat ſuis ſtipendijs unq́;: Quis plantat uineã,& B de fructu eius non edit: Quis paſcit gre- gem,& de lacte gregis nõ mãducat Nũ qusd ſecundũ hommem hæc dico? An et lex kęc non dicit: Scriptũ eſt em̃ in lege Deu Moyſſ i Nõ alligabis os boui triturãti.. Ti.5. c Nunquid de bobꝰ cura eſt Deo: An pro⸗ pter nos utiqʒ hoc dicit: Nã propter nos utiq; ſcripta ſunt, qm̃ debet in ſpe qui a rat arare:& quitriturat, in pefructusꝑ Romi. cipiendt. Si nos uobis ſpiritualia ſemi namus, magnum eſiſi nos carnalia, ueſtra metamus: Si alij poteſtatis ueſtræ parti cipes ſunt, quare nõ potius nos: Sed non uſi ſumus hac poteſtate. ſed om̃ia ſuſtine Deuata mus, ne quod offendiculum demus Buan? eu⸗ gelio Chriſti. ¶ Neſcitis qm̃ qui in ſacra rio operantur, quæ de ſacrario ſunt, e dunt,& qui altari deſeruiunt, cum altario puruei Nu.. S Nxo. ¹z. 916,37. 3 lensg en ue 3 Gan 4 N rud 4 NMean u 1 e n ende u. et Awrur n u. frnr 800 mhn . Del-. A 85— nanlar 1½ an rwe— 1 nnn üh nn btut enenn kne in hen Mmne n ns m üen 4 1r riu n EPrab — asewani. ds Kirt Pün r znriücri nn, d ml ARariunt hadams erve d vicäighe 4än.à ni i8 mianiſſ aulns Nn ncheln — — participant: Buangeliũ annũciãt, de Buangelo uiue: manducare& bibere, ad Corinthios. I. Ita& dñs ordinauit ijs qui admodum ſcriptum eſt: Sedit populus Exo. 32. b & furrexerunt lu- Num. 15.5 467 re. Ego autẽ nullo horum aſus ſum. Non dere. Nec;; fornicemur, ii ſicut quidam C aũt ſcripſi hęc, ut ita flant in me, honã eſt ex ipſis fornicati ſunt,& ceciderunt una em̃ mih: magis mori, qᷓ; ut gloriã meam die triginta tria millia. Neq; tememus quis euacuet. Nã et ſi euãgelizauero,nõ Chriſtũ, ſicut quidam eorũ tentauerunt, eſt milu gloria: neceſsitas enim mihi in⸗-& à ſerpentibus perierunt. Neq; mur⸗ Num. 11. 5b cumbit.uę em̃ mihi eſt.ſi nõ euangeliza⸗ muraueritis, ſicut quidã eorum murmu 4. f uero. Si em̃ uolens hoc ago, mercedem rauerunt, et perierunt ah exterminatore. Iudith. s.& hubeorſt autem inuitus, diſpenſatio mihi Hęc autẽ omnia in ſiꝑura contingebant credita eſt. quæ eſt ergo merces mea: Vt illis, ſcripta ſunt aũt ad correptionẽ nram Euangeliũ prædicans ſine ſumptu ponã Euãgehnum, ut nõ abutar poteſtate mea ꝗ ſe exiſtimat ſtare, uideat ne cadat. Ten- D in Huangelio. Nam cum liber eſſem ex tatio uos nonr apprehendat.) niſi huma 0 ſub lege ſunt, in quo fines ſeculorum deuenerunt. Itaq; mnibus, omnium me ſeruumfeci, ut plu na: fidelis autem deus eſt, qui non patie- res lucrificarem. Et factus ſum ludæis tur uos tentari ſupra id quod poteſtis, ſed tanq́; ludęus, ut Iudæos lucrarer: ijs qui faciet etiam cum tentatione prouentum. quaſi ſub lege eiſem(cum ut poſsitis ſuſtinere. Propter quod cha- ĩpſe non eſſem ſub lege) ut eos qui ſub riſimi miht, fugite ab idolorum cultura. lege e t eſſem, ſed in lege eſſem Chriſti)ut lucri- cãt lucrifacerẽ: ijs ꝗſine lege erãt, Vt prudentibus loquor, uos ipſi iudicate anq; ſine lege eſſem(cũ ſine lege dei nõ quod dico. Calix benedictionis cui be- nedicimus, nonne commnnicatio ſangui- facerẽ eos qui ſine lege erãt. Factus ſum nis Chriſti eſt& panis quem frangimꝰ, infiemis infirmus, ut infirmos lucriface- nonne participatio corporis domini eſt? rem. Omnibus omnia factusſum, ut oẽs Quoniam unus panis et unũ corpus mul E facerem ſaluos. Omnia autem facio pro“ ti ſumus, omnes qui de uno calice participamus. Videte Iſ. pter Buangelium, ut particeps eius effi- ciar. Neſcitis quòd ij qui in ſtadio cur- rael ſecundum carnem, nonne qui edũt runt, omnes quideuu currunt, ſedunus ac- hoſtias, participes ſunt altaris: Quid er⸗ cipit brauium: Sic currite, ut comprehẽ, go: dico quod idolis immolatum ſit ali- datis. Omnis autẽ qui in agone conten⸗ quid: aut quod idolũ ſit aliquid: Sed quæ dit, ab omnibus ſe abſtinet,& illi quidẽ immolant Gentes, dæmonijs immolant. ut corruptibilem coronam accipiũt, nos& non Deo. Nolo autem uos ſocios fle aũt incorruptã. Ego igit᷑ ſic curro, non ri dæmoniorum, quia non poteſtis ca- quaſi in incertũ:ſic pugno. uerberans, ſed caſtigo corpus meũ, ſeruitutẽ redigo, ne forte cum alijs prę di- A cauerim, ipſe reprohusefficiar. C Veteribus omnia infigura contige- runt. Cap. X. Olo em̃ uos ignorare fratres, am̃ pa tres noſtri omnes ſub nube fuerunt, nõ quaſi aẽ᷑rẽ licem domini bibere,& calicem dæmo- & in niorum: non poteſtis menſę domini par- ticipes eſſe,& menſe demoniorum. An æmulamur dominum: Nunquid fortio- cent, ſed non omnia ædificant. Nemo ⅞ᷓd ſuum eſt quærat, ſed quod alterius. Om Nu. 5ↄ. d& omnes mare trãſterunt, eti omnes in ne quod in macello uenit, manducate, Exo. 13⸗ 54.16.17. ri:et omnes eandem eſcã ſpiritualẽ man⸗ am. 1 Domini Moyſe baptizatiſunt in nube& in ma⸗ ducauerunt,& omnes eundẽ ſpũalem potũ biberũt(bibebãt autẽ de ſpirituali conſequente eos petra: petra aurem erat B Chriſtus(ſed nõ in pluribus eorũ bene/ Nu. 26. g placitũ eſt deo, nã proſtrati ſunt in deſer- to. Hæc autem in figura facta ſunt noſtri. ut nõ ſimus concupiſcentes malorum, ſicut& illi concupierũt:neqʒ idololatxæ efficiamini, ſicut quidam ex ipſis, quem- admodum nihil interrogantes propter conſcienti- Pſalm. 25, a x eſt terra& plenitudo enim eius.S i quis uocat uos infidelium ad coœ nam,& unltis ire, omne quod apponitur apprehendit ) de uno pane& Nam omne E res illo ſumus:? Omniamihi licent, ſed Supra. 6. c non omnia expediunt, omnia mihi li- Eccle. 3, d manducate, nihilinterrogantes propter conſcientiam. Si quis autem dixerit, hoc jmmolatum eſt idolis, nolite manduca- re propter illum qui indicauit,& pro- pter conſcientiam:conſcientiam autè di⸗ co non tuam, ſedalterius. Vt quid enim libertas mea iudicatur ab † aliena) con- ſcientia G alterins —— 3 . ,* ſcientia? di ergo cum gratia participo, quid blaſphemor ꝓ eo q́d gratias ago: Colo. 3. c Siue ergo manducatis, ſiue bibitis, uel aliud quidfacitis, omnia in glortam Dei facite. Sine offenſione eſtote Iudæis& Gentibus& eccleſiæ Dei, ſicut& ego per omnia omnibus placeo, non queęrẽs quod mihi utile eſt, ſed quod multis, ut ſalui fiant. C Caput mulie rir uir, cæna domini quo/ modo celebranda Cap. XI. AIMiatores mei eſtote, ſicut et ego Chri 4ſti. Laudo autẽ uos fratres, ꝙ per om- nia mei memores eſtis,& ſicut tradi uo- Bphe: 5. c bis, præcepta mea teneris: uolo autè uos ſcire, quod omnis uiri caput Chriſtus eſt, caput autẽ mulieris uir, caput autem Chriſti Deus. Omnis uir orans aut pro- B phetans uelato capite, deturpat caput ſu- um. Omnis autem mulier orans aut pro- phetãs non uelato capite, deturpat caput & ſuum, unũ enim eſt, ac ſi decaluetur. Nã & ſi non uelatur mulier,* tondeatur. Si uero turpe eſt mulieri ton deri aut decal- uari, uelet caput ſuum. Vir quidẽ nõ de- bet uelare caput ſuum, quoniamimago et gloria dei eſt: mulier autẽ gioria utri eſt. Gen. 2. d Non enim unr ex muliere eſt, ſed mulier ex uiro. Etenim nõ eſt creatus uir pro- pter mulierem, ſed mulier propter uirum. poteſtatem(Ideo debet mulierruelamen) habere ſu Eecle. 5. a pra caput ſuũ,& propteriſ angelos. Ve- rũtamen neq; urr ſine muliere, neq; mu- lier ſine uiro in domino. Nam ſicut mu- O lier de uiro, ita& uir per mulierem: om- nia autem ex deo. Voſipſi iudicate, dætet mulierem non uelatam orare deum? Nec ĩpſa natura docet uos, quòd uir quidem ſi comam nutriat, ignom inia eſt illi: mu- lier uero ſi comam nutriat, gloria eſt illi, quoniã capilli ꝓ uelamine eidati ſunt. Si quis autẽ uidetur cõtentioſus eſſe, nos ta- D lem conſuetudnẽ nõ habemꝰ, neq; ec- eccleſiæ cleſia) dei. Hoc autẽ præ cipio, nõ laudãs quod nõ in melius, ſed in deterius cõue- nitis. Primum quidem conuententibus uobis in eccleſiam, audio ſeiſſuras eſſe in & ter uos,& ex parte credo. Nã oportet x hereſes eſſe, ut qui probati ſunt, manife- ſti fiant in uobis, Conuenientibus ergo uobis in unum, iam nõ eſt dominicã cœ- nam manducare. Vnuſquiſq; enim ſuam E cœnã præſumit ad mãducandã · Et alius Qdem ceſurit, alius autẽ ebrius eſt: nun- quid Epiſtola Pauli quid domos non habetis ad manducan ten dum& bibendũ: aut eccleſiã dei contẽ- ola nitis,& confunditis eos qui nõ habent: nä! Quid dicam uobis: laudo uos in hoc:nõ inu laudo. Ego enim accepi à diño quod& pii tradidi uobis, qm̃ dñs Ieſus in qua nocte dei tradebatur, accepit panè,& gratias agès pot fregit,& dixit: ¹i Accipite,& manduca-M. 26. 8 m te, hoc eſt corpus meum quod pro uobis R- 14. c lan tradet᷑: hoc facite in meã cõmemoratio no nem. Similiter d calicem poſtq́; cœna-Eu. 2s. 5 0 uit, dicẽs: Hic calix nouũ teſtamentũ eſt(e in meo ſanauine: hoc facite, quotieſcũq; in biberitis in meã cõmemorationẽ̃. Quoti- iu eſcunc; em̃ manducabitis panẽ hunc,& ſu calicẽ bibetis, mortẽ domini annũciabi- cc tis, donec uen at. Iiaq; quicunq́; man- n ducauerit panẽ.& biberit calicẽ domini loan.. m indigne, reus erit corporis& ſanguinis. 3z. p domini. Probet autem ſeipſum homo, et n ſic de pane illo edat, et de calice bibat. b Qui em̃ manducat et bibit indigne, iudi 1 ciũ ſibi mãducat et bihit, non dijudicans corpus domini.deo inter uos multi infir 6 mi& imbecilles,& dormiunt muli. 3 Quod ſi noſmetipſosdijudicaremus, nõ uiiq; iudicaremur. Dũ iudicamur aũt, à t dño corripimur, ut nõ cũ hoc mũdo dam de nemur. Itaq; fratres mei, cũ cõuenitis ad 6 mãducandũ, inuicẽ expectate. Si ꝗs eſu- rit, domi mãducet, ut nõ in iudiciũ cõue niatis. Cętera aũt, cũ uenero, diſponam. ¶ VYt uaria corporis membra, ita uaria. ratiarum dona.(ap. XII. D5 E ſpũalibus aũt, nolo uos ignorare fratres. Scitis autem qm̃ cum Gen- tes eſſetis, ad ſimulachra muta prout du- V cebamini, euntes. Ideo notũ uobis facio, R./I qd ſj nemo in ſpũ dei loquens dicit ana, ⁷2 V thema leſum. Etnemo poteſt dicere, dñs leſus niſt in ſpiritu ſctiõ. Diuiſiones uero gĩarũ ſunt, idẽ aũt Spũs. Et diuiſiones mi V niſtrationũ ſunt, idẽ autẽ dñs. ꝑt diuiſio⸗ nes operationum ſunt, idẽ uero deus, qui operat᷑ oĩa in oĩbus. Vnicuiq; aũt datur manifeſtatio Spũs, ad utilitatẽ. Alij ꝗdẽ ꝑ Spm̃ dat ſermo ſapiẽtiæ, alij aũt ſermo b lcientie ſecundũ eundẽ Spm̃, alteri fides b in eodẽ Spũ. alij gratia ſanitatum, inuno- Spiritu.alijoꝑatio uirtutũ, alijꝓphetia, 3 alij diſcretio ſpirituũ, alij gña linguatu, N 3.1. alij interpretatio ſermonum. Hæc aãtBh.4 b omnia operatur unus atq́; idem Spũs di⸗ uidens lingulis prout uult. Sicut enim cerpus eur N 3 n ct. 19 at iiien⸗ nn Had e äm —2 mMmmn a 1at axruii erii n der utdi FG. Ye. un a inn m.( aur muta um(all erm im D2 dk utng naulen am drimin ra di denl den lnü un ünn 4 lei 1 ri Duun „* iäü n an pas pm. 7 Ad ehäuſt 3 1 3 ——— D egent, ſed et deus tẽperauit corpus, et cui ior autem horum e ———D— ad Corinthios. I. sorpus uns eſt,& membra habet multa, ſcientiam, Gœſi hahuere omnem fidẽ ita oĩa autẽ mẽbra corporis cũ ſint multa, u- ut montes transferam, charitatem, autẽ nũ iñ corpus ſunt,ita& Chriſtus. Et em̃ non habuero, nihii ſum. Et ſi diſtribuero in uno Spũ oẽs nos in unum corpus ba- in cibos pauperum oẽs facultates meas, ptizati ſuu mus, ſiue ludęi, ſiue Gentiles.ſi⸗& ſi tradidero corpus meum ita ut ardeã ue ierui, ſiue liberi,& oẽs unum ſpiritum charitatem autem non habuero.nihil mi- potauimus. Nã& corpus non eſt unum hi prodeſt. Charitas patiens eſt, benigna mẽbrum, ſed multa. Si dix erit pes qm̃ nõ eſt. Charitas non ęmulatur, nõ agu per⸗ ſum manus, nõ ſum de corpore, nõ ideo peram, nõ inflatur, non eſt ambiioſa, nõ non eſt de corpore: Etſidixerit auris, quęrit quę ſua ſunt, non irritatur, non co- Quomã non ſum oculus, non ſum de cor gitat malã, nõ gaudet ſuꝑ iniquitate, cõ- pore, non ideo non eſt de corpore: tum corpus oculus, ubi auditus: Si to- credit, omnia ſperat, oĩa ſuſtinet. Chari- tum auditus, ubi odoratus: Nũc autẽ po⸗ tas nunquã excidit, ſiue prophetię euacu ſuit deus membra, unũ quodq; eorum in abuntur, ſiue linguę ceſſabunt, ſiue ſcien- corpore ſicut uoluit, Quod ſi eſſent om tia deſtruetur. Ex parte enim cognoſci⸗ nia unũ membrũ, ubi corpus: Nunc aũt mus,& ex parte prophetamus. Cum aũt multa quidẽ mẽbra, unũ aũt corpus. Non uenerit quod perfectum eſt, euacuabitur poteſt aũt oculus dicere manui, Opa tua quod ex parte eſt. Cum eſſem paruulus, nõ indigeo, aut iterũ caput pedibus, Nõ loquebar ut paruulus, ſapiebam ut paruuu eſtis mihi neceſſarij. Sed multo magis q lus cogitabam ut paruulus. Quando aul⸗ uident᷑ membra corporis infirmiora eſſe, tem factus ſum uir, euacuaui quæ erant neceſſarioraſunt:& quę putamus ignobi paruuli. Videmus nunc per ſpeculum in liora membrꝛa eſſe corporis, his honorẽ ænigmate, tunc autẽ facie adfaciẽ᷑.· Nũc abundatiorem circundamus, et quę inho cognoſco ex parte, tunc aut cognoſcam neſta ſunt noſtra, abundantiorẽ honeſta: ſicut& cognitus ſum. Nunc autem ma- tem habent. Honeſta aũt noſtra, nullius nent, ſides, ſpes, charitas, tria hæc, ma⸗- ſt charitas. ¶ Linguæ ſine interprete non proſunt. deerat abundantiorè tribuẽdo honorem, Cap. XTIIII. ut nõ ſit ſciſma in corpore, ſed in idipſum ꝓ inuicem ſolicita ſint mẽbra.· Et ſi quid patitur unũ mẽbrum, cõpatiuntur omnia mẽbra, Siue gloriat᷑ unã mẽ᷑brum, cõgau dent omnia membra. Vos autẽ eſtis cor tur, ſed deo: nemo em audit, † Spũs) autẽ pus Chriſti, et membra de membro. Et loquit᷑ myſteria: nã qui prophetat, homi- quoſdam quidem poſuit Deus in eccleſia nibus loꝗtur ad gdificationẽ et exhorta- primũ Apoſtolos, ſecũdo Prophetas, ter- tionẽ.et conſolationẽ᷑. Qui loqum lingua, tio Doctores. Deinde uirtutes, exinde ſemetipſum ędificat: Qui aũt ꝓphetat, ec gratias curationũ, opitulationes, guber- cleſtã dei ędiflcat:uolo autem omnes uos nationes, genera linguarũ, interpretatio- loqui linguis: magis aũt prophieetare. Nã nes ſermonũ. Nunquid omnes Apoſto⸗ maior eſt quĩ prophetat, quã qui loquit᷑ lit Nunquid oẽs Prophetę: Nunquid om linguis: niſi forte interpretetur,ut eccle/ nes Dodores: Nunquid omnes uirtutes: ſia æd Nãquid omnes gratiã habẽt curationã: fratres, ſi uenero ad uos unguis loquens Nunquid oẽs linguis loquunt᷑: Nunquid quid uobis prodero, niſi uobis loquar aut omnes interpretantur: Emulamini autẽ in renelatione, aut in ſcientia, aut in pro- chariſmata meliora. Etadhuc excellen- phetia, aut in doctrina: Tamen quæe ſine tiorẽ uiam uobis demonſtro. Charitatis deſcriptio. Cap· XIIT. thara niſi diſtinctionẽ ſonituum dederit. Ilinguis hominum loquar& angelo · quõ ſciet᷑ id quodcanitur, autquod citha rum, et charitatem autem non habe rizatur: Etenim ſi incertam uocẽ det tu am, facius ſum uelut æs ſonans, aut cym, ba, quis parabit ſe ad bellum: Ita& uos balum tinntens. Et ſt habuero propheti⸗- pe am, et nouerim myſteria om ritualia: magis autẽ ut prophietetis. ſciemiã, Sito/ gaudet aũt ueritati, omnia ſufferi. omnia C anima ſunt uocem dãtia, ſiue tibia, ſiue ci r linguã niſi manifeſtũ ſermonẽ dede. nin,& oẽm ritis, quõſciet id Ad dicit eritis enimin aera 8 Rdamini charitatem, ęmulamini ſpi- A Hicationem accipiat. Nunc autem B C Qui em̃ loquiturlingua, nõ hoĩbus loq- Spititu 46 84. Ls. A 3* 96 * Epiſtola Pault ara locuentes. Tam multa, ut puia, gene- ſicutſ& lex dicit. Si quid aat uolat qi:. Ti. 2,4 ra linguarũ ſunt in hoc mundo,& nthil ſcere, domi uiros ſuos interrogèt. Turpe Ge. 3. c rer Iheie ſine uoce eſt. Si ergo neſciero uirtutem eſt enim mulieri Ioqui in eccleſia. An a uocis, ero ei cutloquar barbarus.& qui uobis uerbum dei proceſsit? aut in uos loquitur, mihi barbarus. Sic& uos quo, ſolos peruenit: Siquis u detur propheta nià ęmulatores eſtis ſptrituum, ad ędifica, eſſe, aut ſpiritualis, cognoſcat quę ſeri⸗ tionẽ eccleſiæ quærite ut abundetis. Et bo uobis, ꝗa dñi ſunt mandata. 8¹ ꝗs aũt ideo qui loꝗtur lingua, oret ut interprete ignorat, ignorabitur. Itaq; fratres æmu- tur. Namſi orem lingua, ſpũs meus orat: lamini prophetare,& log linauis nolne mens autẽ mea ſine fructu eſt. Quid ergo proimbere Omma autẽè honeſte& ſecũ- eſt: Orabo ſpiriiu, orabo& mente:pſal- dum ordinem flant in nobis. nam ſpũ, ſpaltam& mente. Cæterum ſi Reſurrecio mortuori futura. Ca. Xy. bñdmxeris ſpiritu, quis) ſuppiet locum Otum autẽ uobis ſacio fratres Euã- cant idiotæ: Quomodo dicet Amẽ ſuper tu- geliũ, quod prædicaui uobis, quod am bñdictionẽ: qm̃ quid dicas neſcit, nã& accepiſtis, in quo&ʒ ſtatis, ꝑ quod& tu quidem bene gratias agis, ſed alter nõ ſaluamini, qua ratione prędicauerim uo- meo ædificatur. Gratias ago deo, X q́d oĩm bis ſi tenetis, niſi fruſtra credidiſtis. Tra ueſtrã lingua loquor. Sed in eccleſia uo- didi enim uobis in ptimis quod et acce- lo quch uerba ſenſu meo loqui, ut& ali, pi, qm̃ Chriſtus mortuus eſt, ꝓ pdis nris os inſtruam, ́; decẽ milia uerborum lin- ſi ſcdin ſcripturas,&" ꝗa ſepiltus eſt,& gua. Fratres, nolite pueriefficiſenſibus, quia reſurrexit tertia die, ſc-m ſcriptu- ſed malitia paruuſi eſtote, ſenſibꝰ autẽ ꝑ- ras, et ꝗa uiſus eſt Cephe, poſt hoc unde nx³ a . fecti eſtote. In lege em̃ ſerptũ eſt.¶ Qm̃ cim. Deinde uilus eſt plus ngentis fra . 38. c in alijs linguis& labijs loquar pplo hu- tribus ſimul, ex quibꝰ multi manentuſc o³. 0. E ic, et nec ſic exaudièt me, dicit dnis. Itaq; adhuc, ꝗdam autẽ dormierũt. Deinde ui- linguę in ſiguũ ſunt non fideſibus, ſed in, ſus eſt l acobo, deinde Apis oĩbus. No- fldelibue. prophetiæ aũt nõ infideltbus, usſsime autẽ oĩm tanꝗᷓ abortiuo uiſus eſt ſe. fidelibus. St ergo conuentat umuerſa& mihi. Ego enim ſum mimmus Apo 2 eccleſia in unum,& oẽs linguis loquan- ſiolorũ, ꝗ nõ ſum dignus uocari Aptus, 5 tur, intrent autẽ idiotę aut infideles, non- qꝗm̃ ꝑ ſecutus ſum eccleſiã dei. Gra autẽ ne dicentquod inſanitts: Si autẽ oẽs pro- dei ſun id quod ſum,& gratia eius in me phetent, intret aũt ꝗs infidelis uel idiota, uacua non fuit, ſed abundantius illis om- conuincitur ab ommb', dijudicat᷑ ab om nibꝰ laborain, nõ ego aũt, ſed gratia dei nibus, occulta enim cordis eius mamfe- mecũ. Siue emm ego, ſiue illi, ſic prędica ſta fiunt, et ita cadẽs in faciẽ adorabit de- uimꝰ,& ſic credidiſtis. Si autẽ Chriſtus F um, pronucians quod uere deus in uobis prędicat᷑ quod reſurrexit à mortuis, quõ ſit Quid ergo eſt fratres: Cũ conuenitis, qu dã dicut in uobis, omreſurrectio mor unuſquiſque ueſtrũ pfalmũ habet, doctri tuorum nõ eſt: Si aũt reſurrecttio mortuo nam habet, apocaypſin habet, linguam rum non eſt, neq; Chriſtus reſurrexit. Si habet, interp̃tationè habet, omnia ad æ/ autẽ Chriſtus nõ reſurrexit, inanis eſt x dificationem fiãt. Siue lingua ꝗs loquit᷑ prę dicatio nf̃a, inanis eſt& fidesntfa, in ſecundum duos, aut ut multũ tres,& per uenimur autem& falſi teſtes dei, qm te partes,& unus interpretetur. Si autẽ non ſtimort:ũ diꝛ imus aduerſus deũ, qᷓdſuſci fuerit interpres, iac eat in eccleſia, ſibi au tauerit Chriſtum, quem non ſuſcitauit ſi tem loqt᷑& deo. Prophetę aũt duo autẽ mortui non reſurgunt.Nã ſi mortui nõ re tres dicant,& cæteri dijudicent. Quod ſurgunt, neq; Chriſtus reſurrexit. Quod ſi alij reuelatum fueri tſedenti, prior tace ſi Chriſtus non reſurrexit, uana eſt fides at:poteſtis enĩ oẽs per ſingulos propheta ueſtra, adhuc enim eſtis in pctis ueſtris Er re, ut oẽs diſcant, et oẽs exhortent᷑, et ſpi⸗ go& ꝗ dormierunt in Chriſto, perierũt. ritus prophetarum, prophetis ſubiectus Si in hac uita tm̃ in Chriſlo ſperantes ſu E eſt. õ enim eſt diſſenſionis deus, ſed pa⸗ mus miſerabilioresſumus oĩbus hoĩbus. cis, ſicut& in oĩbus eccleſijs ſanctorum Nunc autem Chriſtusreſurrexit à mortu doceo. Mulieres in eccleſijs taceant, nõ is, primitiæ dormientium, qm̃ quidem Iſa. 3.b Le. 9.2 ct. 9. 3 ergo emim permittii eis log ſed ſubditas eſſe, per hoĩem mots, et per hoĩem reſurrectio Col..c ſicut mortuo 4 ph. 3-.A mort untun Vn Chr. in as nis, hal.s( ſub aad. fabꝛ qui fuer ject Deu Lüt minc tizã der mur ter, in hon E mil A u.a man ſaab rien res! ſti, dei loc ſur nie ſica nas. ſed cuil ſicu cor alia Alia pol F glo ſoli hr tate natl one glor uirt cor eſt eit kem. deah . 2 A d 4 9 Bf terhrs Beln de 3 3 Num h. 4 LalOca s 1Poran lrn de Ss Apn 4 on p ſeg nui liai M m binil Pemins lle 1 4 ¹ uet era. nae e ſteut 1 11 i den wd i. nlia 1nme, mi Ku m ulünn 1ne un de hw nnmdu dwi rliimmg muenes, a Güct e irine 8, Coch— 81 inrmn a 19 mlle ai0r Se mnt bon hlcr kian Kper erinn d nusaiin uninen ümri um li ti 1 din wenC2 e m ſn ho ani wene am ürmi „ ooß. w l lugr. tinaidg vr act Chrär 81 Handis. dpdern neanür en 1t e hütpe e Pan 4 ſm deis Snird r bien dw' aunin amithuli Inn Vrm ten meinn mn. 1 ApinT j dl veie lnat 84 9 —. 4 . B(cGülvin ; 9 eele⸗C „.Theſ. 4·d D Plo. a Theſ.. d 10⸗·C Pſal.8.c Hæb.ad. ber Hap. 4,b untur, ita& in Chriſto oëẽs uiuificabunt. ð ad Corinthios II. 469 2.. mortuorä. Et ſicut in Adam omnes mori cantẽ. Sed non prius quod ſpirituale eſt, . ſed quod ammale, deinde q́d ſpirituale. V nuſquiſq; autẽ inſuo ordie:primitię Primus homo de terra, terrenus: ſecũdus Chriſtus, deinde ij qui ſunt Chriſti, qui homo de cœloscœleſtis. Qualis terrenus, in aduentum eius crediderunt. Deinde ſi tales& terreni:& qyualis ccœleſtis, tales nis, eum tradiderit regnum Deo et Patri& cœleſtes. Igitur ſicut portauimus ima cum euacuauerit omnem principatum et ginem terreni, portemus& imaginẽ cœ- & poſtetatẽ& uirtutem. Oportet aũt il⸗ leſtis. Hoc autẽ dico fratres, quia caro& lum regnare, donec ponat omnes inimi ſanguis regnũ dei poſsidere nõ poſſumi: cos ſub pedibus eius,& Nouiſsime) aũt neq́; corruptio, incorruptelã poſsidebit. inmica deſtruetur mors. Oĩa em̃ſubiecit Hcce myſterium uobis dico. Omnes qui ſub pedibus eius. Cum autẽ dicat Omnia dem reſurgemus, ſed nõ omnes immuta- ſubiecta ſunt ei, ſine dubio præter eum, bimur. In momtẽto, in ictu oculi, in nouiſ- qui ſubiecit ei omnia. Cũ autem ſubiecta ſima tuba(canet enim tuba)& mortui re fuerint illi, omnia tũc& ipſe Filius ſub⸗ ſurgent mcorrupti,& nos immutabimur. iectus erit ei qui ſubiecit ſibi omnia.ut ſit Oportet enim corruptibile hoc induere Deus oĩa in omnibus. Altoquin quid fa⸗ incorruptionem,& mortale hoc induere ciũt qui baptizantur pro mortuis, ſi om- immortalitatem. Cum autẽ mortale hoc nino mortui nõ reſurgũt, ut quid& bap, induerit immortalitatem, tunc fiet ſermo tizãtur pro illis: ut quid& nos periclita- qui ſcriptus eſt: Abſorpta eſt mors in ui- mur omni hora? Quotidie morior, prop ctoria. Vbi eſt mors uictoria tua? Vbi eſt ter) ueſtram gloriam fratres, quã habeo mors ſtimulus tuus? Stimulus autẽ mortis, in Chriſto Ieſu domino noſtro.Si ſecũdũ peccatum eſt: uirtus uero peccati, lex. ſj hominẽ ad beſtias pugnaui Epheſi, quid Deo autem gratias, qui dedit nobis uicto Oſee 13. 8 E mihi proderit, ſi mortui nõ reſurgunt? I riam per dominum noſtrum Ieſum Chri, Hebr. 2. d EHa. 22. a manducemus ò& bibamus, cras enim mo ſtum. Itaque fratres mei dilecti, ſtabies 1. Ioan. 5. riemur. Nolite ſeduci, Corrumpũt mo- eſtote& immobiles, abundãtes in omnĩi res bonos colloquia mala. uigilate iu/, opere domini ſemper, Heidees quod labor ſti,& nolite peccare, ignorantiam enim ueſter nõ eſt inanis in domino. dei quidam habent:ad reuerẽtiam uobis ¶ Meminit Paulus collectæ,& poliæ loquor. Sed dicit aliquis: Quomodo re/ cetur reditum.(ap. XVI. ſurgunt mortui: quali autem corpore ue. nients inſipiens, tu quod ſeminas nõ uiui ſicut ordin aui eccleſijs Galatiæ, ua ficatur. niſi prius moriatur. t quod ſemi& uos facite. Per unam ſabbathi unuf- nas, non corpus quod futurũ eſt ſeminas, quiſq; ueſtrum apud ſe ſeponat, recondẽs ſed nudum granũ, utputa, tritici, aut ali- quod& bene placuerit, ut non cum uene cuius cęterorũ:deus autem datilli corpus ro, tunc collectæ fiant. Cum autẽ pręſens ſicut uult.& unicuiq; ſeminum propriũ fuero, quos, ꝓbaueritis per epiſtolas, hos corpus. Nõ omnis caro, eadem caro,ſed mittam perferre gratiam ueſtram in Ieru alia hominũ, alia pecorum, alia uolucrũ, ſalem. Quod ſi dignũ fuerit ut ego eam, alia piſcium. Et corpora cœleſtia,& cor mecum ibunt. V eniam autẽ ad uos, cum pora terreſtria: ſed alia quidem cœleſtiũ Macedoniam pertranſiero, nam Mace- F gloria, alia autẽ terreſtrium. Alia claritas doniam pertranſibo. Apud uos autẽ forſi ſolis, alia claritas lunę,& alia claritas ſtel tan manebo, uel etiam hyemabo, ut uos larum. Stella enim à ſtella differt in clari⸗ me deducatis quocunq; iero. Nolo enim tate, ſic& reſurrectio mortuorum. Semi/ uos modo in tranſitu uidere, ſpero enim natur in corruptione, ſurget in incorrupti me aliquantulum temporis manere apud one. Seminatur in ignobilitate, ſurget in uos, ſi dñs permiſerit. Permanebo autem gloria. Seminatur in infirmitate, ſurget in Epheſi uſq; ad Pentecoſten Oſt:ũ enim uirtute. Seminai corpus animale, ſurget mihi apertum eſt magnum& euideus,& corpus ſpirituale. Si eſt corpus animale, aduerſarij multi. Si autem uenerit Timo (Gen. a.b eſt& ſpirituale, ſicut ſcriptũ eſt: ſſ Factus thęus„uidete ut ſine timore ſit apud uos, eſt primus homo Adam in animã uiuen⸗ opus em̃ domin operat, ſicut et ego · Ne temi nouiſs imus Adam in ſpititum uiuifi⸗ quis ergo illum ſpernat, deducite autem cantem. illum D collectis autẽ quę fiunt in ſanctos, 1 C illum in pace, ut ueniat ad me, expecto em̃ illum cum fratribus. De apollo autẽ fratre, uobis notũ facio quoniã multũ ro gaui eum ut ueniret ad uos cum fratribꝰ, & utiq; nõ fuit uolũtas eius ut nũc ueni⸗ ret, ueniet autẽ cum ei uacuum fuerit· Vi gilate, ſtate in fide, uiriliter agite,& con fortamini, omnia em̃ ueſtra in charitate Hant.Obſecro autẽ uos fratres.noſtis do. mũ Stephanaæ& Foriunati& Achaici quoniã ſunt primitię Achaię,& in mini⸗ Kterium ſancioꝶ ordinauerũtleipſos, ut & uos ſubditi ſitis eiuſmodi,& omni co- operanti& laboranti. Gaudeo autem in D pręſentia Stephanę& Fortunati& Ach aict, quoniam id quod nobis deerat, ipſi ſuppleuerũt, refecerũt em̃& meũ ſpiritũ & ueſtrũ. Cognoſcite ergo qui eiuſmodi ſunt. Salutant uos omnes eccleſię Aſig. Sa lutant uos in dño multum Aquila& Pri- ſcilla cum demeſtica ſua eccleſia, apud quos& hoſpitor. Saluiãt uos omnes fra tres.Salutate inuicẽ in oſculo ſancto· Salu tatio mea manu pauli. Si quis non amat dũm noſtrũ leſum, ſit anathemata Mara natha. Gratia domini noſtri Ieſu Chriſti uobiſcũ. Charitas mea cum omnibus uo bis in Chriſto leſu. Amen. ARGVMENTVM ILN SECVN dam epiſtolã Pauli ad Corintluos. Poſt actam à Corinthijs pœnitentiam, conſolatoriam ſctibit eis epiſtolam Apo ſtolus a Troade per Titũ. Et collaudãs eos, hortatur ad meliora: comtriſtatos qui dem eos⸗.ſed emendatos oſtendens. Epiſtola Pauli ad Corin thios ſecunda. C Deus ſuorum khberator& conſo⸗ lator. Cap. I. Aulus apoſtolus Chriſti Ieſu per 4 uoluntatẽ dei,& Timotheus frar eccleſię dei quę eſt Corinthi, cum om̃ibus ſanctis qui ſunt in uniuer ſa Achaia, Gratia uobis& pax à deo pa tre noſtro,& dño Ieſu Chriſto. Benedi- caus deus et pater dñi noſtri Ieſu Chriſti. pater miſericordiarã,& deus totius con ſolationis, qui conſolatur nos in omni tri bulatione noſtra, ut poſsimus& ipſi con ſolari eos qui in omni preſſura ſunt per exhortationẽ qua exhortamur& ipſi à deo, qm ſicut abundant paſtiones Chriſti mn no Epiſtola Pauli in nobis, ita& per Chriſtum abũ dat con keena ſolatio noſtra. Siue autẽ tribulamur.pro Kp ueſtra exhortatione& ſalute, ſiue conſo- C1n lamur, proueſtra conſolatione, ſiue ex⸗* Tan hortamur pro ueſtra exhortatione& ſa- 4 lute, quę operant᷑ tolerantiam earundem zuen paſsionũ quas& nos patimur, ut ſpes no- enim et ſtra firma ſit pro uobts, ſciẽtes quod ſicut lrilcs ſocij paſsionũ eſtis, ſic exitis& conſolati hocipt onis. Nõ emm uolumus ignorare uos fra:di tres, de tribulatione noſtra quæ facta eſt de gunt in Aſia, quomã ſupra modum grauati ſu⸗ dens 4 mus ſupra uirtutẽè, ita ut tęderet nos etiam aum⸗ uiuere. Sed ipſi in nobiſmetipſis reſpon- tibulꝛ ſum mortis habuimus, ut nõ ſimus ſidẽtes huspe in uobis, ſed in deo qui ſuſcitat mortuos, B emin qui de tãtis pexiculis nos eripuit& eruit: beam: in quem ſperamus, qm̃& adhuc eripiet, contri adiuuantibus uobis in oratione pro no& EXpar bis:ut ex multarũ perſonis facierum, eius cit ili quæ in nobis eſt donationis, per multos qe f gratiæ agantur pro nobis. Na gloria no gisdo ſtra hæc eſt, teſtimoniũ conſcientiæ no- dantic ſtræ quæ in ſimplicitate cordis,& ſynce eſt.b ritate dei.& non inſapientia carnaii, ſed meits. in gra:ia dei cõuerſatiſumus in hoc mun/ lerpli do, abundantius at ad uos. Nõ em̃ aliã ueſtru ſcribimus uobis, ́ᷓ; quæ legiſtis et cog- Cua nouiſtis.] Spero autẽ quæ uſq; in finem cogndle. Leg cognoſcetis: ſicut& cognouiſtis nos ex preru parte, qd gloria ueſtra ſumus, ſicut& uos heagla noſtra in die domini noſtri leſu Chriſti- coglt Et hac confidẽtia uolui prius uenire ad Pns 0 uos, ut ſecundã gratiam haberetis:& per uos tranſirẽ in Macedoniam,& iterum à nõ n Macedonia uenirẽ ad uos,& à uobis de non in duci in Iudęam. Cũ ergo hoc uoluiſſem, nalefa nungd leuitate uſus ſum:Aut quę cogito⸗ nain umph. ſecundũ carnẽ coguio, ut ſit apud me, eſt 8 2. 85. 0 D titl ſi & non: Fidelis autẽ deus, quia ſermo no Alde i ſter qui fuit apud uos, non eſtin illo Eſt duia( & nõ, ſed. Eſt, in illo eſt. Dei eñ̃ flius i Ieſus Chriſtus, qui in uobis per nos predi catus eſt, per me& Syluanum& Timo⸗ NS 1 thęum, nõ fuit in illo, Eſt& non:ſed, Eſt de in illo fuit. Quotquot enim promiſsiones btdn dei ſunt in ilio Eſt: ideo& per pſums 6 1 Amen deo, ad gloriam ueſtram. Qui aũt confirmat nos uobiſcũ in Chriſto,& qu aI unxit nos deus:qui& ſignauit nos,& de l cip dit pignus ſpiritus in cordib.noſtris.Pgo autem teſtem deum inuoco in animam uobit⸗ meam quod parcens uobis, nõ ueni ultra W 49 1 Corinthũ: non quia dominamurfidei uo wäb 1 4 34 abunnt didd I& Pu. bur Rexr 8 1 Aöale grin unt ae puin ungit undumgen ſemft an cxat 55. Ader i ew gulan ier ait aes müitt dupe K nith a lhül eas beu leis Ci e äun acm anch tmälu Kooa inilbidh u nstn R,, Aul M 9³⁴³ chritt. Aue 4 nuebn 3 — 8. 13 4 nih pi an S nuss Ord Gau Se a Hiræ. ſad adiutores ſumus gaudij ueſtri:nãà omnibus hominibus, manifeſtati quoniã Kiqde ſtatis. 6 3 epiſtola eſtis Chriſti, miniſtrata à nobis C TrMitiam Paulas adimit Corinthijs& ſcripta non atramento, ſed ſ piritu dei ſua conſolatione. Cap. II. uiui:nõ in tabulis lapideis, ſed in tabulis A SLai autem hoc ipſum apud me, ne cordis carnalibus. Fiduciam autem talem tterum in triſtitia uenirem ad uos. Si habemus per Chriſtũ ad deum: nõ quod enim ego cõtriſto uos,& quis eſt qu me ſuficientes ſimus cogitare aliquid à no⸗B læiificet, niſi qui contriſtatur ex me: Et bis, quaſi ex nobis, ſed ſufficiemia noſtra hoc ipſum ſcripſi uobis, ut nõ cum uene- ex deo eſt, qui& idoneos nos fecit mini ro triſtitiam ſuper triſtitiam habeam, ſtros noui teſtamem i: non litera, ſed ſpi⸗ de quibus oportuerat me gaudere: confi ritu: litera enim occidit, ſpiritus autem ui dens in omnibus uobis, quia meum gau- uificat. Quod ſi miniſtratio mortis liteiis dium, omnum ueſtrũ eſt. Nam eæx multa deformata in lapidibus, fuit in gloria, ita tribulatione& anguſtia cordis ſcripſi uo ut non poſſent intendere filij lſrael in fa- bis per multas lacrymas, non ut contri-⸗ ciem Moyſi: propter gloriam uultus eius ſtemini, ſed ut ſciatis quam charitatẽ ha- quæ euacuatur: quomodo non magis beam abundantius in uobis. Si quis autẽ miniſtratio ſpiritus erit in gloria? Nam contriſtauit me non me contriſtauit: ſed ſi miniſtratio damnationis, in gloria eſt, ex parte, ut non onerem omnes uos. Suffi multo magis abundat miniſteriũ iuſtitiæ cit illi qui eiuſmodi eſt, obiurgatto hæc in gloria. Nam nec glorificatũ eſt quod quæ ſĩt à pluribus: ita ut econtrario ma- claruit in hac parte, propter excellen em gis donetis,& cõſolemini, ne forte abun, gloriam. Si enim quod euacuat᷑, per glo- dantiori triſtitia abſorheat qui eiuſmodi riam eſt:multo magis quod manet, in glo eſt. Propter quod obſecro uos ut confir/ ria eſt. Habentes igitur talẽ ſpem, multa ſ metis in illum charitatem. Ideo enim& ducia utimur,& nõ. ſicut Moyſes pone ſcripſi uobis.ut cognoſcam experimentũ bat uelamen ſuper faciẽ ſuam:ut nõ inten ueſtrum an in ommbus obedientes ſitis. derent filij Iſrael in faciem eius quod eua Cui autem aliquid donaſtis,& ego. Nã cuatur: ſed obtuſi ſunt ſenſus eorum. Viq; & ego quod dovaui, ſi quid donaui pro/ in hodiernum enim diẽ, idipſum uelamen C pter uos, in perſona Chriſti, ut nõ circun in lectione ueteris teſtamenti manet non ueniamur à ſatana: non enim ignoramus reuelatum, quod in Chriſto euacuatur: ſed cogitationes eius. Qum ueniſſem autem uſq; in hodiernum diem, cum legit᷑ Moy Troadem propter Ruangelium Chriſti, ſes, uelamen poſitum eſt ſuper cor eorũ. & oſtium mihi apertũ eiſet in domino, Cum autem conuerſi fuerint ad dominẽ, nõ habui re quiem ſpiritui meo, eo quod auferetur uelamen. Dominus autem ſpiri non inuene im Titum fratrẽ meum, ſed tus eſt. Vbi autem ſpiritus domini, ibi li- ualefaciens eis, profectus ſum in Mace- bertas. Nos uero or̃es, renelata facte glo doniam. Deo autè gratias, qui ſemper, tri riam domini ſpeculantes, in eandem ima umphat nos in Chriſto leſu,& odorẽ no ginem transformamur à claritate in clari D iitig ſuę manifeſtat per nos in omni loco, tatem, tanquam à domini ſpiritu. quia Chriſti bonus odor ſum deo, in ijs Deus per uaſa fictilia maniféſtat ſuam qui ſalui fiunt,& imijs qui pereunt: alijs ęloriam.(ap. 1111 quidẽ odor mortis in mortẽ:alijs aũt odor Deo habentes hanc adminiſtrationem, 4 uitæ in uitam. Et ad hęc quis tã idoneus: Tiuxta quod miſericordiam conſecuti ſu Nõ em̃ ſumus ſicut plurimi, adulterantes mus, non deficimus, ſed abdicamus occul uerbum dei, ſed ex ſynceritate, ſicut ex ta dedecoris, non ambulantes in aſtutia, deo, coram deo in Chriſto loquimur. neq; adulterantes uerbum dei, ſed manife ¶ Ltera occidit, Iptritus uiuificatt, ſtatione ueritatis coinmendantes noſmet Caput III. ipſos ad omnem conſcientiam hominum 1 INeipimus ſkerun noſmetipſos cõmen/ coram deo. Quod ſi etiam opertum eſt dare: aut nunquid egemus ſicut quidam eſt Euangelium noſtrum, in ijs qui pere- commendatitijs epiſtolis ad uos, aut ex unt eſt opertum, in quibus deus huius ſe- uobis: Epiſtola noſtra uos eſtis, ſcripta in culi excæcauit mentes infidelium, ut non sordibus noſtris, qu; ſcitur& legitur ab fulgeat eis illuminatio Euangelij gloriæ ommibus Pp Chriſts ad Corinthios II. 470 0 Pfal.n5.⸗ ₰ Chrilii, Cni eft imigo dei. Nõ enim noſ dit nobis pignuis ſpiritus. Rudetes igiuut Epiſtola Pauli metipſos præ dicamus, ſed Ieium Chriſtã ſemper,& ſcientes quoniã dum ſumus in ſieh 4 Ao mnum noſtrum. nos autem, ſeruos ue hoc corpore, peregrinamur à dño(per ſi tribula Hros per Ieſum: quoniam deus qui dixit dem enim ambulamus,& nõ per ſpeci?, gultiſs de tenebris lucem ſplendeſcere, ipſe illu⸗- audemus autem,& bonam uoluntatẽ ha bus.1n xit in cordibus noſtris ad illuminationẽ bemus magis peregrinari à corpore,& Bin caſt ſcientiæ claritatis dei, in facie Chriſti Ie- pręſentes efſe ad dommum Etideo con- ſuautta ſu. Habemus autẽ theſaurum iſtum in ua⸗ tendimus, ſiue abſentes, fiue pręſentes pla kicla in ſis Hailibus: ut ſublimitas ſit uirtutis dei, cere iſli. ſf Oannes enim nos manilellan Rom. 4.; afma! & non ex nobts. In omnibus tribulatio/ Cporret ante Mull aſ r ut rekeras näeti nen patimur. ſed non anguſtiamur: perſe unulquiq; propria corporis Proctt gedht uia. lt cutionè patimur, ſed non derelinquimur: ſiue bonum ſiue malum. Scientes ergoti ti,&c humiliamurt, ſed non confundimur:deijci morẽ domini, hominibus ſuademus: deo mus ut mur, ſed non perimus, ſemper mortificati autem manifeſti ſumus. Sperò autem&e trites onem leſu Chriſti in corpore noſtro cir⸗ in conſciẽtijs ueſtris manifeſtos uos eſſe. multos cunferentes, ut& uita leſu manifeſterur Non iterum cõmendamus nos uobis, ſed 0 bẽtes in corporibus noſtris. Semper enim nos occaſionẽ damus uobis gloriandi prono tet ad qui uiuimus, in mortẽ tradimur propter bis, ut habeatis ad eos qui in facie glori- eſt. N Ieſum, ut& uita Ieſi manifeſtetur in car antur,& non in corde. Siue enim mente C minta na noſtra mortall. Ergo mors in nobis Fexcedimus,] deo:ſiue ſobrii ſumus, uo, in ani; zth ope ratur, uita autem in uobis. Habentes bis. Charitas enim Chriſti urget nos:ęſti mus dico)c autẽ eũ dem ſpiritũ fidei, ſicut ſcriptũ eſt mantes hoc quoniam ſi unus pro omnibꝰ Seled. redidi propter quod locutus ſum.& mortuus eſt, ergo omnes mortui ſunt:& tio iuſ nos credunus. propter quod& loqui- pro omnibus mortuus eſt Chriſtus, ut& luci ad mur: ſcientes quoniam qui ſuſciſauit le. qui uiuunt, iam non ſibi uiuant:ſed ei qui lad! ſum,& nos cum leſu ſuſcitabit,& conſti pro ipſis mortuus eſt.& reſurrexit. Itaq; d fideli? & iet uobiſcum. Om̃ia enim propter uos, nos ex hoc neminem nouimus ſecundum bud tdolis: ut gratia abundans, per multos in gratia- carnem. Et ſi cognouimus ſecundum cat 93 licut di rum actione, abundet in gloria dei. Pro- nem Chriſtũ, ſed nunc iam non noumu. 4b eünm 0 Heus, pter quod non deficimus: ſed licet is qui Siqua ergo in Chriſto noua creatura, i 4. Foris eſt noſter homo, corrumpatur, ta- Uetera ſtanſierunt, ecce facta ſunt omnia Hſa. 4 4- quode men is qui intus eſt, renouatur de die in noua Oamia autẽ ex deo, qui nos recon Apon.] u- dici diem.id em̃ quod in præſenti eſt momen ciliauit ſibi per Chriſtum,& dedit no- aua ego rec taneum,& leue tribulationis noſtræ, ſu⸗ bis miniſterium reconciliationis, quoniã& uos pra modum in ſublimitate æternum glo- quidem deus erat in Chriſto mundum re⸗ domin riæ pondus operatur in nobis, non con- concilians ſibi, non reputans illis delicta CTnſt templantibus nobis quæ uidẽtur, ſed quę ipſorũ,& poſuit in nobis uerbum recon ret e non uidentur. Quæ enim uidentur, tem ciliationis. Pro Chriſto ergo legatione 1 Hx⁴ poralia ſunt: quæ autem non uidentur, æ- fungimur, tanquam deo exhortante per 95½ ariſ gerna ſunt. nos. Obſecramus pro Chriſto, reconcilia e qeainam C lic exulamtus in cœlo austem petria mini deo Eum, dhinS nouepe 9 ſmaiſſic noſtra&ſt. Cap. V. pro nobis peccatum ecit. uĩ nos eſficere 2. Nemin & Cimus em̃ quoniã ſi terreſtris domus mur iuſtitia dei in ipſo. nemine 1 2 noſtra huius habitatianis diſſoluat,..„, A nationẽ quod ædificationt ex deo habeamus, do ¶ Dei miniſter quomodo ſcſe exbibeat in corqi mum non manu factam, ſed ęternã in cœ oſtenditur. Cap. I. dũ.&æa Apoc.i6.c lis. Nam& in hoc ingemiſcimus, ſhabi Ddiuuantes autem exhortamur, ne cia eſta tationem noſtrã quę in coœlo eſt, ſuperin, 4 Din uacuum gratiam Dei recipiatis. uobis:re dui cupientes, ſi tamen ueſtiti, et nõ nudi Ait enim: Tempore accepto exaudiui EA. 494 do gaud inuemamur. Nã& qui ſumus in hoc ta- te,& in die ſalutis audiui te · Ecce nunc„Nam& bernaculo ingemiſcimꝰ grauati, eo quod tempus acceptabile: ecce nunc dies ſalu⸗ Co⸗ aullä rec nolumus expoliari, ſed ſuperueſtiri, ut ab tis, ſnemini dantes ullam offenſonem, ut ¹.Co 1 tribulati ſorbeatur quod mortale eſt, à uita. Qui non uituperetur miniſterium noſtrum: tus timo autẽ elſicit nos in hoc ipſum, deus, qui de ſed in omuibus eshibeamus noſmetipſos conlolat at licut i. Nont Rat le Qu mn X Fipch pter uos. Mexk m grul nen de P nenCn R qal Kgm g makar. iz Weteraſt k de in wi. momen cütuut drx. ſa⸗ dsmd um glo⸗ qaden on com ſed 2u piord, aur zem dlianc tnur.x bmgm B C ni— . 8 00.3. d bmum* tenſ. IlI. 52. C de ctſin aa i iin e ſre. 31.a mane a Clhnn e wrubt O irhen ee uha A 18 )) ann dhar t nhunea 6 1 Rtent dei miniſtros, in multapatientia, in tribulationibus, in neceſsitatibus, in an- guſtijs in plagis, in carceribꝰ in ſeditiom bus, in laboribus, in uigilijs, in ieiunijs, in caſtitate, inſcientia, mlõganimitate, in ſuauitate, in ſpirituſancto, in charitate nõ ficta, in uerbo ueritatis, in uirtute dei per arma iuſtitię à dextris et ſiniſtris, per glo riã et ignobilitatẽ, infamiã& bonã fa- mã:ut ſeductores, et ueraces: ſicut ꝗ igno ti,& cogniti:quaſi moriẽtes,& ecce uiui mus ut caſtigati,& nõ mortificati: quaſi triſtes, ſemꝑ autẽ gaudẽtes: ſicut egentes multos aũt locupletãtes:tanquã nihil ha- bẽtes, et omnia poſsidẽtes. Os noſtrũ pa- tet ad uos 6Corinthij, cor nm dilatatũ eſt. Nõ anguſtiamini in nobis, anguflia- mini autẽ in uiſceribus ueſtris. Eandem aũt habẽtes remunerationẽ(tanquã filijs dico)dilatamini& uos. Nolite iugũ du- cere cum infidelibus. Quę em̃ participa/ tio iuſtitię cum iniquitate: Aut qᷓ ſoctetas luci ad tenebras: Quę aũt cõuentio Chri ſtl ad Belial: Aur quę pars fideli cum in- fideli: Quis autẽ cõſenſus tẽplo dei cum 1dolis? Vos enim eſtis templũ Dei uiui: ſicut dicit Deus:Qm̃ inhabitabo in illis, & inambulabo inter eos,& eroillorum Deus,& ipſi erunt mihi pps. Propter quod exite de medio eorum, et ſeparami ni. dicit ds,& immũ dã ne tetigeritis, et ego recipiam uos,j& ero uobisin patrẽ & uos erxitis mihi in fllios& filias, dicit dominus omnipotens. ¶ Triſtitia quæ eſt ſecundum deum, non ca ret conſolatione. Cap. II. H As ergo habẽtes promitʒiones cha- riſsimi, mundemus nos ab omni in- quinamento carnis& ſpũs, perficientes ſanctificationẽ in timore dei. Capite nos. Neminemlęſimus, neminem corrupimꝰ, neminem circunntenimus. Nõ ad condẽ᷑- nullã requit᷑ habuit caro noſtra, ſed oẽm tribulationẽ paſsi ſumus:foris, pugnæ: in tus timores. Sed qui conſoſatur humiles, conſolatus eſt nos deus in ad aduẽu Ti⸗ ti. Non ſolam aut em in aduentu eius, ſed ad Corinthios. II. 7¹* etiam in conſolatione qua ub eſt in uobis, referẽs nobis ueſtrũ deſy deriũ. neſtrũ fletũ. ueſtrã çmulationem pro me. ita ut magis gauderẽ. Qm̃ eiſi cõtriſtaui uos in epta non me pœnitet:etſi pœnite/ ret, uidès ꝙ eprailla(etſt ad horã) uos cõ triſtauit:nũ c gaudeo, nõ quia conttiſtati eſtis. ſed qa cõtriſtati eſtis ad pœnitẽtiã Cõtriſtati em̃ eſtis ſecundũ deũ, ut in nul-⸗ lo detrimentũ patiamimi ex nobis.ſi Queę enim ſecundum deum triſtitia eſt, poœni⸗ tentiã in ſalutẽ ſtabilẽ operat᷑: ſecult autẽ triſti ia mortẽ operat᷑. Ecce em̃ hoc ipᷣm ſecundũ deũ cõtriſtaxi uos, quãtam in uo bis operat᷑ ſolicitudinẽ, ſed defenſionem, ſed indignationẽ᷑, ſed timorẽ, ſed deſy de- nũ, ſed ęmulationẽ, ſed uindictã: in oĩbus exhibuiſtis uos, incõtaminatos eſſe nego tio.Igit᷑ etſi ſcripſi uobis, non propter eũ ꝗ fecit iniuriã, nec propter eũ qui paſſus eſt, ſed ad manifeſtandã ſolicitudmẽ no-, ſtrã quã habemus pro uobis æ corã deo, ideo cõſolati ſumus. In cõſolatione autẽ noſtra, abundantius magis gauiſi ſumus ſuper gaudio Titi, qa refectus eſt ſpũs eius ab oĩbus uobis. Et ſiquid apd illum de uobis gloriatus ſum, non ſum confu- ius:ſed ſicut omnia uobis in ueritate lo- cuti ſumus, ita et gloriatio nr̃a quæ fuit ad Titũ, ueritas facta eſt, et uiſcera eius a- bundãtius inuobis ſunt, reminiſcẽtis om uium ueſtrũ obedientiã quõ cum timore & tremore excep iſ isillã. Gaudeo quod inomnibus confido in uobis. Hortatur Paulus Corinthios ad confe- rendam eletmoſynam mn uſis ect leſiæ. Cap. VIII. Pet. 2·3 ad nos otã aũt facimus uobis fratres gratià dei quę data eſt in eccleſijs MaceA donię, et ꝙ in multo experimẽto tribula- tiouis abundãtia gaudiſ ipſorũ fuit, et al- tiſsima pauptas eorũ abũdauit in diuitias ſimplicitatis eorum, ꝗaſecundũuirtutem (teſtimoniũ illis reddo) et ſupra nirtutem uolũtarij fuerunt. cũ multa exhortatione obſecrãtes nos gratiã, et cõicationẽ mi- miſterij qd fit in ſancios.Et nõ ſicut ſpera nimꝰ, ſedſemetipſos dederũt, primũ dio, deinde nobis ꝑ uolũ tatem Deieita ut ro- garemꝰ Ti um, ut quẽadmodum cœplit, ita& perficiat in uobis etiam gratiam iſtam Sed ſicut in omnibius abũ datis fide & ſermone:& ſcientia,& omni ſoliciiu dine, inſuꝑ et charitate ura in nos, us&e. Pa ir EPTpiſtola Pauli inhac gratia abundetis. Non quaſt im- uos in hac ſubſtantia. Neceſſarium etg „ perans dico: ſed per aliorũ ſolicitudinẽ, exiſtimaui rogare fratres ut p̃ueniant ad ingenuum etiã ur̃ charitatisingeniũ)bonũ cõpro uos, et p̃ᷣparẽt repromilſſam benedictionẽ bãs.Scitis em̃ gratiã dñi noſtri Ieſu Chri hanc paratã eſie, ſic quaſi benedictionẽ. ſti. qmũ̃ propter uos egenus(actus eſtcum non tanquam auaritiam. Hoc autem di-C eſſet diues:ut illius inopia, uos diuites eſ- co: Qui parce ſeminat, parce& metet, ſetis.Et conſiliũ in hoc do, hoc em̃ uobis& qui ſeminat in benedictionibus, de be utile eſt, ꝗ non ſolũ facere, ſed uelle cœpi- nedictionibus& metet. V nuiquiſq; pro ſtis ab anno priore: nũc uero& facto ꝑ⸗ ut deſtinauit in corde ſuo, non ex triſtitia ſicite:ut quẽadmodum prõptus eſt anim, aut neceſsitate, I hilarem enim datorem uoluntatis, ita ſit& perficiendi ex eo èd diligit deus.Potens eſt autẽ deꝰ om gra/ Ecc.ʒ⸗bj nabetis.Si em uolũtas prõpta eſt, ſecũ dũ tiam abũ dare facere in uobis, ut in om- id qd nabet accepta eſt, nõ ſecũdũ id&d nibus ſemꝑ oẽm ſufficientiã habẽtes, abũ- C nõ habet. Nõ emut alijs remiſsio, uobis detis in omne opus bonum, ſicut ſcripiũ aũt tribulatio: ſed ex ęqualitate. In præ- eſt: Diſperſis dedit pauperibus, iuſiicia Pa· b Hh4.3 ſenti tẽpore. ueſtra abũ dantia illorũ mo- eius manet in ſeculum ſeculi. Qui autem piã ſuppleat:ut et illorũ abũdantia, ueſtre adminiſtrat ſemen ſeminanti,& panem 16. d 1 nopiæ ſit ſupplementũ, utfiat æqualitas ad manducandum preſtabit,& multipli- nabuit ſicut ſcriptũ eſt: Qui multũ xnõ abun⸗ cabit lemen ueſtrum& augebit incremẽ dauit: et ꝗ modicã. nõ minorauit. Gratlas ta frugum iuſtitiæ ueſtræ, ut in omnibus D aũt ago deo. ꝗ dedit eandẽ ſolicitudinem locupletati abundetis in oẽm ſimplicita- uodis in corde Titi, qm exhortationẽ tẽ, quę operatur per nos gratiarũ action? dẽ ſuſcepit: ſed cum ſolicitior eſſet, ſua deo. Q̃ miniſterio liuius officij nõ ſolũ uoluntate profectus eſt ad uos. Milimus ſuppltet ea quæ deſunt ſanciis, ſed etiam etiam cũ illo fratrem noſtrũ, cuiꝰ laus eſt abundat per multas gratiarũ actiones in in Luangelio per oẽs eccleſias:nõ ſolum dño, per probationem miniſterij huius autẽ, ſed et ordinatus eſt ab eccleſijs, co- glorificantes in deum in obedientia con- mes peregrinationis noſtrę, in hãc gratiã feſsionis ueſtræ in Huangelio Chriſti,& * q miniſtrat᷑ à nobis ad gloriã,& deſtina- ſimplicitate communicationis ueſtræ in bmin. tã uoluntat? noſtrã, deuttãtes hoc, nequis illos, et in omnes, et in ipſorã obſecratio/ Rom. 12. d nos nitupet hacin plenitudine que mini: ne pro uobis, deſiderantiumuos propter 1 ſtrat a nobis in dñi gloriam. Prouide⸗ eminètẽ gratiã dei in uobis. Gratias ago„ 4 mus eñ̃ bona nõ ſolũ corã deo⸗ſed etiam deo ſuper inenarrabili dono eius. o.. G corã hoĩbus. Miſimus aũt cũ illis, et fra- ¶ Cauendo pleudapoſtolo⸗ monet et ſim trem noſtrũ, quẽ probauimus ſepe ſolici. plicitatẽ Eudg elij cuſtodiendẽ. Cap. X. tum eſſe:nũc aũtmulto ſolicitiorẽ, conſi- ſ Pſe autẽ ego Paulus, obſecro uos, per 5 Gee*. dentia multain uos, ſiue pro Tito ꝗ eſt mãſuetudinẽ et modeſtiã Chriſti ꝗ in fa ſocius meus,& in uobis adiutor ſiue fra⸗ facie qdẽ lhumilis ſum int uos, abſens aũt tres noſtri. Apoſtoli eccleſiarum, glorię confido in uobis Rogo aũt uos,ne præ- Chriſti. Oſtenſionem ergo quæ eſi cha ſens audeã per eã conſidentiã, qua exiſti ritatis ueſtræ& noſtrę glorię pro uobis, mor audire in quoſdam ꝗ arbitrant᷑ nos, inillos oſtendite in facieeccleſiarum. tanq́; ſecundũ carnẽ ambulemus· In car⸗ ¶ Eleemoſyna hilariter danda. Cap. I N. ne em̃ ambulãtes, non lecundũ carnẽ mi- Nam de miniſterio quod fit in San- litamus. Nã arma militię noſtrę non car- 6 3 Aos, ex abundanti eſt mihi ſcribere nalia ſunt, ſedpotentia deoad deſtructio/ uobis.Scio em̃ꝓmptũ aĩm ueſtrũ:ꝓ quo nem munitionũ conſilia deſtruentes,& B de uobis glorior apud Macedones. Quo oẽm altitudinè extollentẽ ſe aduerſus ſci/ niã et Achaia parata eſt ab annoßpᷣterito enti am dei,& in captiuitatẽ redigentes et ueſtra ęmulatio ꝓuocauit plurimos.† oẽm intellectum in obſequium Chriſti⸗ Mis Miſimus/)aũt fratresut ne dgloriamur et in promptu habentes ulciſci oEm mo/ B de uobis, euacuet᷑ in hac parte, ut(utad bedientiam: cum impleta fuerit ueſtra o- modũ dixi) parati ſitis: ne cum uenerint Ledientia. Quæ ſecundũ faciẽ ſunt uide Macedones mecũ, et inuenerint uos im, te. Siquis confi lit ſibi Chriſti ſe elle, hoc patatos, erubeſcamus nos, ut non dicam“ sogitet itetũ apudſe, quiaſicut pleCe 80½ 2 ſus Weha 24 A Mmn* Keher Dan cahtlenn a, nrn ti,ee oe unr Benin la dee Qär ma lmm lappiera a bn 1 m et adt anren diuam Gio, ner. Mam 4cD Horem at nchürzn hani ſchirnun a m itm mpiem e iem cqun ilos,im m ikiitien Dimn neped l minn ude enmiig n ubuu enamn den luper mme läwa Shn(Cuns olici pömui! n 1 ons.* un hchca ehr khceqle unnlt nt don cauldi e Pülcan lchr ſmmle uns ürünn obu, mormi Sn unguttit „. unp e ndere aunfnt Eph ad Corinthios. II. C ſii eſt ita& nos. Nam& ſi amplius ali- quid gloriatus fuero de poteſtate noſtra, quã dedit nobis dñs in edificationem,& nõ in deſtructionẽ ueſtrã, non erubeſcã. Vt aũt nõ exiſtimer tanqᷓ́; terrere uos ꝑ per epiſtolas(qm quidẽ epiſtolæ, inqui: unt, graues ſunt& fortes: præſentia autẽ corporis infirma,& ſermo cõtẽptibilis) noc cogitet qui eiuſmodi eſt, quia quales ſumus nerbo per epiſtolas abſentes, tales & præſentes in facto · Non em̃ audemus inferre aut comparare nos quibuſdã, qui ſeipſos cõmendant, ſed ipſi in nobis noſ- metipſos meiiẽtes, et cõparãtes noſmeti- 3 pſos nobis.os aũt nõ ĩ immẽſum gloria 4.d himur: ſj ſed ſecundũ menſuram regulæ, qua mẽſus eſt nobis deus meniura pertin gendiuſq; ad uos. Non enim quaſi non pertingẽtes ad uos, ſuperextẽdimus nos. Vſq; enim aduos peruenimus in Euan- gelio Chriſti, non in immenſum giorian tes in alienis laboribus, ſpem autem ha- bentes creicentis fidei ueſtrę in uobis ma gnificari ſecundum noſtram in abundan- nia, etiam in illa quę ultra uos ſunt euan- gelizare, non in aliena regula, in ijs quæ præparata ſunt gloriari. Qui autem glo- riatur, in domino glorietur. Non enim qui ſeipſum commendat, ille probat eſt, dominus. ſed quem+ deus) commendat. ¶ Gloriandum lin deo. Cap. XI. I Tinã ſuſtineretis modicũ quid inſi pieniæ meæ, ſed et ſupportate me. 4. Co.. d Emulor em̃ uos dei ęmulatione. Deſpõ lere. 9. Gen. & di eñ̃ uos uni uiro, uirginẽ caſtam exhi- bere Chriſto. I. meo aũt, ne ſſicut ſerpẽs 3· à Heuã ſeduxæit aſtutia ſua, ita corrũpantur jenlus ueſtri/& excidant à ſimplicitate qug eſt in Chriſto leſu. Nã ſi is qui uenit alium Chriſtũ prędicat, quẽ non prędica mus, aut aliũ ſpũm accipitis quẽ nõ acce piſtis, ut aliud uangeliũ quod nõ rece, piſtis, recte pateremini. Exiſtimo em̃ ni- hil me minus feciſſe a magnis Apoſtolis. Bͤ Nam etſiimperitus ſermone, ſed nõ ſci- entia, in omnibus autẽmanifeſtus ſumuo bis, Aut nunquid peccatũ feci, meipſum numilians, ut uos exaltemini: quoniam gratis Euangelium dei euangelizæaui uo- bis: Alias eccleſtas expoliaui accipiens ſtipendia ad miniſterium ueſtrũ. Et cum eſſem apud uos,& egerem, nulli onero- ſus ſui: nam quod mihi deerat, ſuppleue- C rãt fratres ꝗ uenerũt à Macedonia, et in enmmus 47² omnibus ſine onexe me uobis ſeruaui, et ſeruabo. Eſt ueritas Chriſti in me quo- miã hęc gloriatio nõ infringetur in me in regionibus Achaiz. Quare: quia nõ dili go uos Deus ſcit. Quod aũt facio,& faci am, ut amputẽ occalionẽ eorũ qui uolimt occaſionẽ, ut in quo gloriantur, inuenian tur ſicut& nos · Nam eiuſmodi pſeuda- poſtoli, ſunt operarij ſubdoli, trãsfiguran- tes ſe in Apłos Chriſti& nõ muũ, ipſe enim ſatanas transfigurat ſe in angelũ lu⸗ cis, non eſt ergo magnum ſi miniſtri eius erãsfigurentur uelut miniſtri iuſtitię, quo- rum finis erit ſecundũ opera ipſorũ · lterũ dico,(ne ꝗs me putet inſipientẽ eſſe: alio- quin uelut inſipientem accipite me, ut& ego modicũ quid glorier) quod locuor nõ loquor ſcdm X deũ,) ſed quali in inſi- pientiã in hac ſubſtantia glorię: Quoniã multi glorian ſecundũ carnẽ et ego glo- riahor. Libẽter em̃ ſuffertis inſipientes, cũ ſitis ipſj ſapiẽtes. Suſtinetis em̃ ſi quis uos in ſeruitutẽ redigit, ſi quis deuorat, quis accipit, ſi quis extollitur, ſi quis in faciem uos cędit.Secundũ ignebilitatem dico, quaſi nos infirmi fuerimꝰ in hac par te. In quo quis audet(in inſipientiadico) audeo& ego. Hebræi ſunt,& ego. Ifra- elitæ ſunt,& ego · Semen Abrahę ſunt, & ego · Miniſtri Chriſti ſunt, et ego,(ut minus ſapientes dico) plus ego in labori bus plurimis, in carceribus abundantius, in plagis ſupra modum, in montibus fre- quenter. A ludæis quinquieslſ quadrage nas una minus accepi.i Teruirgis cæſus Deu. 25. 3 ſum, Ii ſemel lapidatus ſum, Iſ ter naufra- Act. 16. e gium feci, nocte& die in profundum ma Act. 14.c num, periculis latronum, periculis ex ge nere, periculis ex gẽtibus, periculis in ci- uitate, periculis inſolitudine, periculis in mari, periculis in falſis fratribus, in la- bore& ærumna, in uigilijs multis, in fa me& ſiti, inieſimijs multis, in frigore & nuditate, præter illa quæ extrinſecus ſunt, inſtantia mea quatidiana, ſolicitu- do omnium eccleſiarum. Quis infirmat᷑, & ego non infirmor:quis ſcandalizatur. & ego uon uror: Si gloriari oportet, qug inßirmitatis meæ ſunt, gloriabor. Deus & pater Domini noſtri leſu Chrifti, qui Act.. a eſt benedictus in ſecula.ſcit quod nõ mẽ- tior. Damaſci præpoſitus gentis Are- tæ regis cuſtodiebat ciuitatem Damaſce P p 3 norum, ris fui, in itineribus fæpe periculis fumi- Act. 27. 2% * 3 Feehefinn, utme compkehenderet:et per feneſtram in ſporta demiſſus ſum per mu- rum,& lic effugi manus eius. ¶ Glonatur Paulus in infirmitatibus. Cap. XII. 5 81 glotiari oportet(non expedit qui- A2 dem) uenid autè ad uiſiones& reue- AA.„. a lationes dom ni. Scio hominẽ in Chri ſio ante annos quatuordecim fiue in cor pore ſiue extra corpus, neſcio, Deus neſcio ſcit) raptum huiuſmodi uſq; ad tertium B cœlum. Et ſcio huiuſmodi hominẽ(ſiue in corpore, ſiue extra corpus, neſcio, de- us ſcit) qm̃ raptus eſt in Paradiſum, et au- diuit arcana puer iet nom⸗ ni loqui. Pfa hᷣmê&orlabc, Pro me aut mlI,*niſt ininfirmitatibꝰ meis. Nã & ſi uoluero gloriari, nõ ero inſipiẽs:ue/ ritatẽ em̃ dicã, patco autem, ne quis me in exiſtimet ſupr̃a id quod uidet in me, aut aliꝗd audit ex me. Et ne magnitudo re- C uelationũ extollat me, datus eſt mihi ſti- uut mulus carnis meæ angelus ſatanę, T qui) me colaphizet. Propter quod ter domi/ num rogaui, ut diſcederet àme,& dixit mihi. Sufficit tibi gratia mea, nam uirtꝰ in infiemitate perficitur. Libenter igitur gloriabor in infirmitatibus meis, ut inha P bitet in meuirtus Chriſti. Propter quod placeo mihi in infirmitatibus meis, in co tumelijs, in necelsitatibus in perſecutio- nibus, in anguſti js pro Chriſto. Cũ enim mrmor t pPotes fum Factus ſum inſl- bbn piens, uos me coegiſtis· Bgo enim à uo- bis debui cõmendari, mil enim minus gloriabor 1 patientia, in ſignis,& prodigijs, et uirtu- tibus. Quid eſt enim quod mius habui- ſtis præ ceteris ecclefijs, miſi ꝙ ego ipſe em̃ quæro quæ ueſtra ſunt, ſed uos. Nec enim debem fllij parẽtibus theſaurizare, ſed parentes filijs. Ego aãt libentiſsime impendam,& ſuperimpendar ego ipfe pro animabus neſtris⸗ufe Ps os dili- . rl ed⁴da ens, minus diligar. Se deeds 6 nõ CAwm ſegrauaui, ſed cum eflem aſtutus, dolo uos ſwleru m. cepi. Nunquid peraliquem eorum quos miſi ad uos, circũueni uos: Rogaui Ti⸗ gam.& mifi cmniio fratrem. Nunquid 3 1 Epiſtola Pauli Titus uos circumnienit,honne eodem ſpꝛ ritu ambulauimus: nõneijſdem ueſtigijs: Olim putatis quod excuſemus nos apud uos: Coram Deo in Chriſto loquimur, omnia em̃ chariſsimi, propter ędificatio nem ueſtram. Timeo enun. neforte cmn K uenero, non quales uolo, inueniã uos:& ego inueniar à uobis, qualem nonuultis, ne fore contentiones, æmulationes, ani- moſitates, diſſenſiones, detractiones, ſuſur rationes, inflationes, ſeditiones lint inter uos, ne iterum cum uenero, humiliet me deus apud uos,& lugeam multos ex iſs qui ante peccauerunt, et non egerũt pœ nitentiam ſuper immũditia& lornicatio ℳ* . ne,& impudicitia quam geſſerunt. ¶ Minatur Paulus Corinthijs, ꝛuſi re⸗ ſipue rint. Cap. XIII. Cce tertio hoc uenio ad uos, ut ſi In Dore duorum uel trium teſtium ſtabit De. tg.h omne uerbum. Prędixi enim et prędico, Maus b ut præſens uobis,& nunc abſens ijs qui Ioan. è ante peccauerunt,& cæteris omnibus, eb. o. quoniam ſiuenero iterum, non parcam. An experimentũ quæritis eius qui in me B loquitur Chriſtus, qui in uobis non inſir matur, ſed potens eſt in uobis: Nam etſi crucifixus eſt ex infirmitate, ſed uiuit ex uirtute dei. Nam& nos infirmi ſumus in illo, ſed uinemus cum eo ex uirtute Dei in uobis. Volmetipſos tentate ſi eſtis in? fide: ipſt uos probate.An non cognoſci- tis uoſmetipſos quia Chriſtus leſus in uo bis eſt: niſi forte reprobi eſtis. Spero au/ tem quod cognoſcitis) quia nos non ſu mus reprobi. Oramus autem deum ut ni- hil malifaciatis.non ut nos probati pa- arese reamus,) ſed ut reprohi ſumus. Nõ em̃ aphalsgs pofſumus aliquid a uerſus ueritatem ſed mns pro ueritate. Gaudemus enim quoniam nos infirmi ſumus, uos autem potentes e- D ſtis. Hoc& oramus. ueſtram conſumma- tionem. Ideo enim hæc abſens ſcriho, ut ne præſſens durius agã ſcdm ptãtẽ quam dominus dedit mihi in dificationem,& non in deſtructionem. De cætero fratres jem A C. cognoſce 1 60,3 4 gaudete, perfecti eſtote, exhortamini † idipſum) ſapite: pacem habete,& d̃e/ us pacis& dilectionis erit uobiſcum. Sa- lutate inuicem in oſculo ſancto. Salutant uos omnes ſaucti. Gratia domini noſtti Ieſu Chriſti,& charitas Dei,& com- municatio ſancti ſptxitus fit cum omnibꝰ uobis, Amen.* 4 Re mn urt buer m Pur mr o u nia lde e u ol ur 3.ncd Ulo ſale ecmo undu. Teun iite pit mn a. w wine 2 z0 dachn Amnn en od Apo au rpn A Maih nommi kemns, 1urm pens Rabu. prd uem 64 ole minn venl venen. Non nperd 8. Nac Onuns. icne. 1oaind e ürne duuleit o ple ioin A pth —* as wiom a Tr uncu nonl 209, ——— ——— * er ARGVMENTVM INEPI- ſtolã Pauli ad Galatas. ad Galatas. 473 & ſanguini, neq ueni leroſcfymã ad ar⸗ teceſſores meos Apoſtolos, ſed abij in Galate, ſunt Gręci. Hiuerbumuerita⸗ Arabiam, etiterum reuerſusſum Dama- tis primum ab Apoſtolo acceperunt, ſed poſt diſcefſum eius, tentati funt à falſis Apoſtolts, ut in legem& circumciſionẽ uerterentur. Hos Apoſtolus reuocat ad RHdẽ ueritatis, ſeribẽs eis ab ab Epheſo. Epiſtola Pauli ad Ga⸗ LATAS. Reuocantur Galatæ per Pauli, à pſeu- doapoſtolis ſędui. Cap. I. AVLVS Apoſtolꝰ nõ ab hominib', neq; per hominem, ſed perleſum Chriſtũ,& deum patrẽ qui ſuſcitauit eũ a mor-/ tuis,& ꝗ mecũ ſunt oẽs fratres, eccleſijs Galatig. Gratia uobis et pax à deo patre noſtro et dño leſu Chri ſo, ꝗ dedit ſemetipſum pro pctis noſtris, B C 5.C. 15. A ut eriperet nos de pręſenti ſeculo nequã, ſecundũ uoluntatẽ dei et patris noſtri, cui eſt gloria in ſecula ſeculorũ, Amẽ. Miror quod ſic tã cito trãsferimini ab eo ꝗ uos uocauit in gratiã Chriſti, in aliud Euan- geliũ, d nõ eſt aliud, niſi ſunt aliqui uos cõturbãât,& uolũt cõuertere Euan- geliũ Chriſti. Sed licet nos, aut angelus de cœlo euangelizet uobis, præterq́; qᷓd euangelizauimus uobis, anathema ſit. Si⸗ cut prędiximus& nũc iterũ dico.Siquis uobis euangelizauerit pręter id quod ac cepiſtis, anathema ſit. Modo em̃ hoĩbus ſuadeo, an dec? An quęro hominibè pla- cere: Si adhuc hominibus placerẽ, Chri- ſti ſeruus non eſſem. Notũ enim uobis fa cio fratres Euangeliũ quod euãgeliz atũ eſt à me, quia nõ eſt ſecũdũ hoĩem, ine/ q; enim ego ab hoĩe accepi il dici, ſed per reuelationt᷑ Ieſu Chriſti. Au diſtis enim conuerſatienem meam aliqñ in ludaiſmo, quoniam ſupra modum per- ſequebar eccleſſã dei, et expugnabã illã, mus, diebus quindecim. Aliũ autẽ Apoſtolo- ſcum. Deinde poſt annos tres ueni Ierc- ſolymam uidere Petrã, ei manſi apud eũ rum uildi neminẽ, niſi Iacobũ fratrẽ dñi. Que autẽ ſcribo uobis, ecce coram Deo⸗ quia non mentior. Deinde ueni in paric* Syrię& Cilicię. Bram autẽ ignotus fa- cie eccleſtjs Iudææ, quæ erant in Chri⸗ ſto.tm̃ autem auditũ habebant. Quon? qui perſequebatur nos ali quando, mic euangelizat fidem, quam aliquando ex- pugnabat,& inme clarificabant deum. CI alus confidenter abrogat ceremom⸗- asx legis. Cap. II. I)Einde poſt annos quatuordecim ite rum aſcendi Ieroſo ymã cũ Barna- ba aſſumpto& Tito, Aſcendi aũt ſecun- 2 dum reuelationt, et cõtuli cũ illis Buan- geliũ ꝙ predico ingentibꝰ, ſcorſum autẽ ijs qui uidebant᷑ aliquid eſſe, ne forte in uacuũ currerẽ aut cucurriſſem. Sed neq; Titꝰ qui mecũ erat, cũ eſſet gẽtilis, cõpul ſus ⁊ẽ circũcidi, ſed propt᷑ ſubintroductos falſos fratres qui ſubintroierũt explorare libertatẽ noſtrã, quam habemus in Chri. ſto Ieſu, ut nos in ſeruitutẽ redigerẽt. Qui bus neq; ad horã ceſsimus ſubiectiom, ut ueritas Huangelij permaneat apud uos. Ab ijs aũt qui uidebant᷑ eſſe aliquid(qua les aliqñ fuerint, nihil mea intereſti De. useñ̃ ꝑſonam hoĩs nõaccipit.) mihi em̃ qui uidebant᷑ eſſe aliquid, nihil contule- rũt.Sed ecõtra.cũ uidiſſent quod credi- tũ eſt mihi Euangeliũ præputij, ſicut& petro circũciſionis(qui em̃ oꝑatus eſt Pe tro.in Apfatũ circũciſiõis, operatus eſt et muhi inter gentes)& cum cognouiſſent gratiam quę data eſt mihi, lacobuset Ce lud, neq; di phas, et lo?s, qui uidebant colũnæ eſſe, Deu. 16.6 10b. 4. a Sap6. 2 Eccle. 3. 2 Reom.-z.b Ephe.s d el. 3. 2 Ad. 10. 3 a, Pet. z. b dextras dederãt mihi,& Barnabę ſocie⸗ tatis, ut nos in gentes, ipſi aũt in circunci ſonẽ: tantum ut pauperũ memores eſſe quod etiam ſolicitus fui hoc ipſum & proſiciebam in iudaiſmo ſupra mul- facere.Cũ autẽ ueniſſet Petrus Antiochi tos coætaneos meos in genere meo abun am dantius æmulator exiſtens paternarum erat. mearum traditionũ. Cũ autem placuit ei qui meſegregauit ex utero matris meæ, btrahe t reuela- eos qui ex circumc ret Fꝛlium ſuũ in me, ut euangelizarẽ illũ lationi eius conſen in gentibus: continuo nõ acquieui darmi .„ etiã uocauit per gratiam ſuam, infacie ei reſtiti, quia reprehenſibilis cobo, itaut& Barnabas Pp 4 Prius enim ꝗᷓ uenirent quidam à Ia cũ gentibus edebat:cum aũt ueniſ ſent, ſubtrahebat et ſegregabat ſe,timens iſione erant. Et ſimu ſerunt cæteri Iudæi, duceretur ab eis in lam — 2 Epiſtola Pauli illam ſmulationem. Sed cum udiſſem ꝙ uos redemit de maledicto legis, facius ½ non recte ambularent adueritatẽ Buan, nobis maledictum(quia ſcriptum eſt: gelij, dixi Cephę coram omnibus: Si tu Maledictus omnis qui pendet in ligno) Deu.atdd cum ludæus ſis, gentiliter uiuis,& non ut in Gentibus benedictio Abrahæ fie- Iudaice, quomodo gentes cogis ludai- ret in Chriſto leſu, ut pollicitationem ſpi p Zare: L os natura ludęi,& non ex genti ritus accipiamus per fidt. Fratres(ſecun/ bus, peccatores. Scientes aũt ꝙ nõ iuſtifi dum hominẽ dico)ſj tamen honinis con Het.*4 catur homc ex operibus, legis niſi per fi⸗ firmatum teſtamentũ nemo ſpernit, aut ſu dem leſu Chriſti,& nos in Chriſto le⸗ perordinat. Abrahe dictę ſunt promiſsio C ſu credimus, ut iuſt ficetur ex fide Chri- nes,& ſemini eius. Nõ dicit: Et ſemini- ſti. non ex operibus legis, propter quod bus, quaſi in multis, ſed quaſin uno. Bt 87 ex operibus legis non iuſtificabit omnis ſemini tuo, qui eſt Chriſtus. Hocautem caro. Quod ſi qrẽtes iuſtificari in Chrt⸗ dico teſtamentum confirmatum à Deo, ſto. inuenti ſumus& ipſi pcõres, nunqd quę poſt quadringentos& triginta an- Cariſtus peccati miniſter eſt: Abſit. Si e/ nos facta eſt lex, non itritum fecit ad eua nẽ quxæ deſtru::i, iterũ hęc reędifico pua, cuandam promiſsionem. Nam ſiex lege ricatorem me conſtituo. E go em̃ per le- hæreditas, iam non ex promiſsione. A- gẽlegi mortuus ſum, ut deo uiuã, Chriſto brahæ aut? per repromiſsionem donauit confixus ſum cruci. viuo aũt iã non ego, deus. Quid igitux lex: Propter tranſgreſ- uluit uero in me Chriſtus. Quod aũt nũc ſiones poſita eſi, donec ueniret ſemen, cuũ umo in carne, in fide uiuo filij dei, qui di- promiſerat: ordinata per angelos in ma- lexit me,& tradidit ſemetipſiun pro me. nu mediatoris. Mediator autem unius nõ Non abiſcio gratiam dei. Si emmp le, eſt, Deus autem unus eſt. Lex ergoad- gem iuſticia, ergo gratis Chriſtus mortu- uerſus promiſſa Dei: Abſit. Si enim da- us eſt. V a eſſet lex, quę poſſet uiuificare, uere ex Ro. h. Non operibus legis ſed fide Chriſu iuſti lege eſſet iuſtitia. Sed ſſ concluſit ſcriptu- A hicalur homo.(ap. III. ra omnia ſub peccato. ut promiſsio ex fi- inſenati Galate, qus uos faſcinauit de leſu Chriſti darerurcredentibus. Pri⸗. non ebedire ueritati, ante quorum us autem quàm ueniret fides, ſub lege cu oculos leſus Chriſtus proſcriptus eſt, in/ ſtodiebamur concluſi, in eam fidem quæ ter uoserncifixus: Hocſolum à uobis uo reuelanda erat. tach lex ꝑædagogus no lo diſcere: Ex operibus legis ſpũm acce ſter fuit in Chriſto, ut ex fide iuſtiſice- piſtis, an ex auditu fidei: Sic ſtulti eſtis, mur. At ubiuenit fides, iam non ſumus ut cum ſpiritu cœperitis, nunc carne con ſub pꝛædagogo Omnes enim filij Dei e- 1 ſummemini: Janta paſsi eſtis ſine cauſſa: ſtis per fidem, ꝗu eſt in Chriſto leſu. RO. 6.4) Gen. 16. b ũ tamen ſine cauſſa. Qui ergo tribuit uo Quicunque enim in Chriſto baptizati e- 3 Rom. a. G bis ſpiritum,& operat᷑ uirtutes in uobis, ſtis, Chriſtum induiſtis. Non eſt ludęus en. jc. z. d X operibus legis, an ex auditu fidei: Si, neque Græcus, non eſt ſeruus neque li- Gen. 13. a cut Scriptum eſt: ſ Abraham credidit ber, non eſt maſculus neque foemina. Bccl. 44. d deo,& reputatum eſt illi ad iuſtitiam. Omnes enim uos unum eſtis in Chriſto Cognoſcite ergo quia qui ex ſide ſumt, Ieſu. Si autem uos Chriſti, ergo ſemen ij ſunt fllij Abrahæ. Prouidens aũt ſcri- Abrahæ eſtis, ſecundum promiſsionem ptura quia ex fide inſtiſicat gentes Deus, hæredes. rænunciauit Ahrahæ: Quia bñdicẽ. bar in te oẽs gentes. Igitur ꝗ ex fide ſunt CB landitijs haulus Qehee 74 9 Jhn 4 2 benedicent᷑ cũ fideli Abranã. Quicunc eroeae. W. lll. enim ex operibus legis ſunt, ſub maledi-)b⸗ autẽ:Quanto tempore hęres par ctto ſunt. Scriptum eſt em: Maledictus uulus eſt, nihil differt à ſeruo, cum ſit Ren omnis ꝗ nõ permanſerit in omnib. quæ dominus omniũ, ſed ſub tutorib& adto Abac. a. a ſcripta ſunt ĩ librolegis, ut faciat ea. Qm ribus eſtuſq; ad pręfinitum tempus à pa- 1 Rom u. b aurem in lege nemo iuſtificatur apud de tre, ita& nos cũ eſſemus paruuli, ſub ele- b L eu. i8, a um, manifeſtum eſt, ¹ quia iuſtus ex fide mentis mũdi eramus ſeruientes. At ubiue— 98 uinet. I. ex autem non eſt ex fide, ſed ſ nit plenitudo temporis. miſit deus flluum Qui fecerit ea, uiuet in illis. Chriſtus ſuum factum ev unſiiere, factum ſib lege. Rea z.e mea Deu.⸗7. d A e fch c an kon 88 keecfrul ede. 4 u den mümn 8 an R ilſcde dn, nr. Mtu Meginnin con üdpränge orsmadhi nſir tnperfde a en 44) uo(Donau de fis, oäi as Nati r§ nerur Ca Srier dit der non c an necwit um. Omeca sncüilh dne, lci. Au am bül cp tn. Abrüet Aungeri ens, barede. Ac(3 auif i alwal nt w lce l ech kon D wmein in Lause simtänm drurrb — ens ſum had worüttig M 3 —— — —— ad Galatas. ut eds qui ſub lege erant. redimeret. ut a- fratres non ſumus ancille fllij, ſed liberæ- doptionẽ fiſoꝶ reciperemus. Quoniam qua libertate Chriſtus nos liberauit. aũt eſtis fllij dei, miſit deus ſpiritũ fiitj ſui in corda ueſtra clamantẽ Abba, Pater. Itaq; iam non eſt ſeruus, ſed fllius. Quòd ¶ Non circunciſio, ſed noua creatura commendat nor deo.(ap. V. Tate,& nolite iterũ iugo ſeruitutis A ſifllius,& hęres per deũ. Sed tunc quudẽ 8 contineri.i Ecce ego Paulus dico uo AS. 19.2 i norantes deum, ijs qui natura non ſunt bis, qm̃ ſi circũcidamini, Chriſtꝰuobis ni dij. ſeruiebatis. Nũc aũt cũ cognoueritis hil proderit, T eſtificor aũt rurſus omni deũ, imo cogniti ſitis a deo, quomodo cõ homim circuncidenti ſe, qm̃ debitor eſt uert imini iterũ ad infirma& egena ele⸗ unmerſę legis faciendę. Buacuati eſtis à menta, qutbus denuoſeruire uultis: Dies Chriſto, qui in lege iuſtificamini, à gra- obieruatis,& menſes,& tempora,& an tia excidiſtis. Nos em̃ ſpiritu ex fide ſpẽ nos. Timeo uos, ne forte ſine cauſa labo iuſtitię expectamus. Nam in Chriſto le- rauerim in uobis. Eſtote ſicut ego, quia ſu neq; circũciſio aliquid ualet, neq; prę mMeam CQ lemmi.· Bonũ aũtęmu & ego ſicut uos, fratres, obſecro uos. Ni⸗ putiũ, ſed fides quę per charitatẽ operat. nil me lęſiſtis.citis aũt quia per infirmi⸗ Currebatis bene, quis uos impediun ueri tatem carnis euangelizaui uobis iampri- tau non obedire? Nemini conſenſeritis. d?,& tentationẽ Pueſtram] in carne mea Perluaſio hæc non eſt ex eo qui uocat non ipreuiſtis, nec; reſpuiſtis, ſed ſicut uos. i Modicum fermentã totam maſſam Cor.;3 b angelũ dei excepiſtis me, ſicut Chriſtum corrũpit. Bgo confido in uobis in dño,·Cor.? Ielum. Vbi eſt ergo beatitudo ueſtra: Te quod nihilaliud ſapietis: qui aũt contur- ſtimoniũ em̃ perhibeo uobis, quia ſi fleri bat uos, portabit iudiciũ, quicũqʒeſt ille. poſſet, oculos neſtros eruiſſetis,& dediſſe HEgo aũt fratres, ſi circũ ciſionem adhuc tis mihi. Ergo immicus uobis factus ſum prędico, quid adhuc perſecutionẽ patioi? uerũ dicens uobis? 2 mulant᷑ uos non be Ergo euacuatũ eſt ſcandalũ crucis: Vti- ne, ſed ex cludere uos uolunt, ut illos emu nam& abſcindant᷑ qui uos conturbant- —— per,& non tm̃ñ cũ prę lamini in bono ſem vos enim in libertatẽ uocati eſtis fratres. ſens ſum apud uos. tm̃ ne libertatẽ in occaſionẽ᷑ detis carnis. Piuol mei, quos iterum parturio, donec ſed per charitatẽ ſpiritus ſeruite inuicem. formet᷑ Ohriſtus in uobis. V ellẽ aũt eſſe Omnis em̃ lex in unoſermone impletur: I.e 1⸗ 9 eu. 19 apud uos modo,& mutare uocẽ meam, Diliges proxiinum tuum ſicut teipſum. qm̃ confundor in uobis. Dicite mihi qui Quòd ſi nuicẽ mordetis& comeditis, ui ſub lege uultis eſſe, legẽ non legiſtis: Scri dete ne ab inuicẽ conſumamini. Dico au ptã eſt enim, qm Abraham duos filios ha tẽ in Chriſto, piritu ambulate,& deſy de buit, unũ de ancilla, Gen. i6. d Sed qui de ancilla, ſecũdum carnẽ natus piſcit aduerſus ſpiritũ, ſpiritus aũt aduer- Gen. a21. a eſt:iqui aũt de libera, per repromiſsio/ ſus carnẽ:hęc enim ſibi inuicẽ aduerſant᷑, Mat. 22 d R. 12-(‿ & unã de libera.ſj ria carnis non perficietis. Caro em̃ concu Ro. 3s 14C. 3. 2 nẽ, quę ſunt per allegortam dicta: Hęc e- ut non quęcũq; uultis illafaciatis· Quòd nim ſunt duo teſtamenta · Vnũ quidem in ſi ſpiritu ducimini, non eſtis ſub lege. Ma monte Sina in ſeruitutè generans, quę eſt nifeſta ſunt aũt opera carnis, quę funt, for D Agar:(sina em̃ mons eſt in Arabia, qui nicatio, immundicia, impudicitia, luxu- coniunctus eſtei, quę nunc eſt leruſalem) ria, idolorũ ſeruitus, ueneſicia, inimicitię, & ſerint cũ filijs ſuis. Illa aũt quę ſurſum contentiones, mulationes, irę, rixę, diſ⸗ eſt leruialẽ, libera eſt, quę eſt mater nr̃a. ſenſiones, ſectę, inuidię, homicidia, ebrie- Ina.;4. a Scriptũ eſt enim: Læiare ſterilis, quæ tates, commeſſationes,& his ſimilia, quę non paris: erũpe& c lama, quę non partu prędico uobis, ſicut prędixi, qm̃ qui ta- d ris, quia multi fHlij deſertg, magis quàm lia agunt, regnũ dei non conſequeni: Fru Rom.. P eius quę habet uirũ. Nos aũt fratres ſe- cundũ Iſaac promiſʒionis fllij ſumus. Sed um tũc is qui ſecũdũ carnẽ natus tas, manſuetudo, fides, modeſtia, continẽ- quomodo ctus aũt ſpiritꝰ eſt, charitas, gaudiũ, pax, patientia, benignitas, bonitas, longarumi fuerat, perſequebat᷑ eũ qui ſecũdũ ſpiri- tia, caſtitas. Aduerſus huiusmodi non eſt Gen.„. a tũ, ita& nũc. Sed quid dicit ſcriptura ii lex:qui aũt ſunt Chriſti, carn ſuam cruci- Bijce ancillam& filiũ eius: non em̃ hę- tis nitijs& xes exit filius ancillę cũ filio liberæ. Itaq; uimus ſpiritu, pirxitu 5 ambulemus. Non ſix erũt cũ uitijs& concupiſcentijs. Si uj kraires P 3 efli⸗ — efficiamr inanis glorie cupidi, inuicem Prouocantes, inuicem inuidentes. Clndleſinenter benefaciendum. Cap. VI. A PRaures,& ſ preoccupatus fuerit ho- mo in aliquo delicto, uos qui ſpiritua- les eſtis, huiuſmodi inſtruite in ſpiritu le- nitatis, conſyderans teipſum, ne& tu ten teris. Alter alterius onera portate,& ſic adimplebĩtis legem Chriſti. Nam ſi quis exiſtimat ſe aliquid eſſe, cum nihil ſit, i- pſe ſe ſeducit. Opus autem ſuum probet B unuſquiſq;.& ſic in ſemetipſotantum glo 1. Co.; b riam habebit,& non in altero. Vnuſ⸗ quiſq; enim onus ſuum portabit. Com- municet autem is qui catechizatur uer- bo, ei qui ſe catechizat in omnibus bo nis. Nolite errare, deus non irridet᷑. Quæ enim ſeminauerit homo, hæc& metet. Quoniam qui ſeminat in carne ſua, de carne& metet corruptionem: qui autem ſeminat in ſpiritu, de ſpiritu metet uitam 3. Theff.; c ęternam. Bonum autem facientes, non C deficiamus: tempore enim ſuo metemus non deficientes. Ergo dum tempus ha- hemus, operemur bonum ad omnes, ma- Xime autem addomeſticos ſidei. Videte qualibus literis ſcripſi uobis, mea manu. Quicunq; enim uolunt placere in carne, hi coguntuos circuncidi, tantum ut cru- cis Chriſti perſecutionem non patiantur. Neq; enim qui circuncidũ tur legem cu- ſtodiunt, ſed uolunt uos circuncidi, ut in carne ueſtra glorientur. Mihi autem ab- ſit gloriari, niſi in cruce Dñi noſtri Ieſu D Chriſti, per quem mihi mundus crucifi- xus eſt,& ego mundo. In Chriſto enim Ieſu neq; circunciſio aliquid ualet, neq; pręputium, ſed noua creatura. Et quicun que hanc regulam ſecuti fuerint, pax ſu- per illos& miſericordia,& ſuper Iſtat dei.De cętero nemo mihi moleſtus ſit:e/ go enim ſtigmata domini leſu in corpo⸗ re meo porto.Gratia dñi noſtri Ieſu Clui ſti cum ſpiritu ueſtro fratres. Amen. ARGVMENTVM IMN EPlI⸗ ſtolam Pauli ad Epheſioes. EPHESII, ſunt Aſiani. Hi accepto uerbo ueritatis, perſtiterunt in fide. Hos collaudat Apoſtolus ſcribens eis à Ro- ma d carcere pex Tychicum diaconã. Epiſtola paufi Epiſtola Pauli ad Epheſios. ¶ Per Chrifium omnia inſtau⸗ — rantur.(ap. J. AVLVS Apoſtolus Chriſtt leſu, pet uoluntatem dei omnibus 8 ſanctis qui ſun: Epheſt,& ſideli- bus in Chriſio leſn. Gratia uebts & pax à Deo patre noſtro,& dño leſu Chriſto. Benedicdus deus& pater cũi a. Cor. ina noſtri Ieſu Chriſti, qui benedixit nos in 2. Pet,, a omni benedictione ſpirituali, in cœleſti⸗ bus, in Chriſto, ſicut elegit nos in ipſo an te mundi conſtitutionem, ut eſſemus ſan- cti& immaculati in conſpectu etꝰincha ritate. Qui prę deſtinauit nos in adoptio- nem filiorum per leſum Chriſtum, in ip- ſum ſecũdum propoſitiun uoluntatis ſuę in laudem glorię gratię ſuę, in qua grati⸗ ficauit nos in dilecʒo fllio ſuo. In quo ha. bemus redemptionẽ per ſanguinem eius (remi ſionem peccatorum)ſecundum di- uitias gratię eius, quę ſuperabundauit in nobis in omni ſapientia& prudentia, ut notum ſaceret nobis ſacramentum uolun tatis ſue, ſecundum beneplacitum eius,& propolſuit in eo, in diſpenſatione plenitu- dinis temporũ, inſtaurare omnia in Chri- ſto, quę in cœlis& quę in terra ſunt, ini- pſo. In quo etiam nos ſorte uocati ſumꝰ, prędeſtinati ſecundum propoſitum eius qui operatur omnia ſecundum conſilium uoluntatis ſuę, ut ſimus in laudem gloriæ eius, nos qui ante ſperauimus in Chriſto, in quo& uos, cum audiſſeris uerbum ue ritatis,(Euangeliũ ſalutis ueſtrę:) in quo &D credentes ſignati eſtis ſpiritu promiſ⸗ ſionis ſancto, qui eſt pignus hęreditatis noſtrę, in redemptionem acquiſitionts in loudem gloriæ ipſius. Propterea& ego audiens fidem ueſtram, quę eſt in Chriſto Ieſu,& dilectionem in omnes ſanctos, nõ ceſſo gratias agens pro uobis, memori- am ueſtri faciens in orationibus meis, ut deus domini noſtri Ieſu Chriſti pater glo rię det uobis ſpiritum ſapientię& reue/ lationis in agnitionem eius, illuminatos oculos cordis ueſtri. ut ſciatis quę ſit ſpes D uocationis eius,& quę diuitię glorię hę- reditatis eius in ſanctis,& que ſit ſupere- minens magnitudo uirtutis eius in nos, qui credimus ſecundum operationem po tentię uirtutis eius, quam operatus en Chri⸗ plsc loper oi pleccle n erae 1 2 din x milä 1 nu d n an läümn 2 nens(Eon i ui da Karlemes! angg htmn n fonsſmad, ais uſenäu „ notre inrede rüünn 8 badem gon ae nxrnalg 2 ndemſlen aſe üct „ lei,Ked ue nä i cuſo priu: aua miS,an. mm utin aat u cndönit dem dom ir a Nrüies ne aet dul a peeni Lrenuin g u em ries is i unsg 4 crtonsei aus uüte „ hateigi nd o ——— * su — — —— ad Epheſios. 475 SPhrito, luſcitans illum à mortuis,& con micitiam in ſemetipſo. Et ueniens euan⸗ ſtituens ad dexteram ſuam in cœleſtibus gelizauit pacem uobis qui longe fuiſtis, ſupra omnem principatum& poteſta-& pacem ijs qui prope: quoniam per i⸗ tem,& uirtutem,& dominationem,& pſum habemꝰ acceſſum ambo in uno ſpi- omne nomẽ quod nominatur non ſolum ritu ad patrem. Ergo iam non eſtis ho- Pfal.3.c in hoc ſeculo, ſed etiam in futuro.Et o- ſpites& aduenę, ſed eſtis ciues ſancton= . 3. C mniaſubiecit ſub pedibus eius,& ipſum& domeſtici dei, ſuperę dificati ſuper fun Aerd dedit caputrſupra omnem eccleſiam,q́; damentum Apoſtolorum& Propheta- p eſt corpus ipſius,& plenitudo eius, qui rũ, ipſo ſummo angulari lapi de leſu Chri omnia in omnibus adimpletur. ſto, in quo omnis ædificatio conſtructa ¶ Cbriſtas peccato mortuos ivitai, creſcit in templum ſanctum in domino. NMat. Cap. II. in quo& uos coędificamini in habitacu FET uos conuiuiflcauit, cum eſſetis mor lum dei in ſpiritu ſancto. A Laui delictis& peccatis ueſtris, in qui⸗- ¶ Gentes participes fatæ æternæ bus aliquando ambulaſtis ſecundum ſe- ſalutis. Cap. III. culum mundi huius, ſecũdumprincipem(pVius rei gratia ego Paulus uinctus poteſtatis aèris huius, ſpiritus, qui nunc Chriſti leſu, pro uobis Gẽtibus, ſi ta- 4 operatur in filios diffidentię in quibus et mẽ audiſtis diſpenſationẽ gratię dei, quę nos omnes aliquando conuerſati ſumus data eſt mihi in uobis, quoniam ſecundã in deſy derijs carnis noſtrę, facientes uo- reuelationem notum mihi faciũ eſt ſacra luutatem carnis& cogitationum,& era mentũ, ſicut ſupra ſcripſi in breui, prout mus natina fllij irę, ſcut& cęteri. Deus poteſtis legentes intelligere prudentiam 5 autem qui diues in miſericordia, propter meam in myſterio Chriſli, quod alijs ge- B nimiam charitatem ſiram qua dilexit nos nerationibus non eſt agnitũ filijs homi- & cum eſſemus mortui peccatis, conuiui num, ſcuti nunc reuelatum eſt ſanctis A- fcauit nos in Chriſto,(cuius gratia eſtis poftolis eius& Prophetis in ſpiritu, Gẽ ſaluati,)& conreſiſcitauit,& conſedere tes eſſe cohæredes& concorporales& fecit in cœleſtibus in Chriſto leſu’, ut o comparticipes promiſsionis in Chriſto ſtenderet in ſeculis ſuperuenientibus a- leſu, per Buangelium, cuius factus ſum bundantes diuitias gratię ſuę, in bonita, ego miniſter ſecundum donũ gratię dei, te ſuper nos in Chriſto leſu. Gratia enim quę data eſt mihi ſecundum operationẽ eſtis ſaluati per fidem(& hoc non ex uo- uirtutis eius. Mihi enim omnium ſancto- bis: dei enim donum eſt) non ex operi⸗ rum minimo, data eſt gratia hęc, in Gen bus, ut ne quis glorietur. Ipſius enim ſu, tibus euangelizare inueſtigabiles diui- mus factura, creati in Chriſto Ieſu inope tias Chriſti,& iſluminare omnes quę ſit ribus bonis, quę pręparauit deus, ut in il⸗ diſpenſatio ſacramenti abſconditi à ſecu- C lis ambulemus. Propter quod memores lis in Deo, qui omnia creauit, ut innote- eſtote, quòd aliquando uos qui eratis ſcat& k principibus 1& poteſtatibus, in nunce Gentes in carne, qui dicebamini prepu cœleſtibus, per eccleſiam multiformis ſa- principa tium ab ea quę dicitur circunciſio in car- pientia dei ſecundũ præfinttionem ſecu- tibus quod ne, manufacta, qui eratis in illo tempo- lorum, quam fecit in Chriſto leſu domi· O reſine Chriſto, alienati à conuerfatione no noſtro. In quo habemus fiduciam& Iſrasl,& hoſpites teſtamentorum, pro- acceſſum in confidentia per fidem eius. miſsionis ſpem non habentes,& ſine deo Propter quod peto, ne deficiatis in tribu in hoe mundo. Nunc autem in Chriſto lationibus meis pro uobis, quę eſt gloria Ieſu uos qui aliquando eratis longe. facti ueſtra. Huius rei gratia flecto genua mea eſtis prope in ſangume Chriſti · Ipſe eñ̃ adpatrem domimi noſtri leſu Chriſti, ex eſt pax noſtra, qui ſecit utraq; unum,& quo omnis paternitas in cœlis& in ter- medium parietem macerię ſoluens. inimi ra nominatur, ut det uobis ſecimdum di⸗ citiam in qarne ſua, legem mandatorum uitias glorię ſug, uirtute corroborari per decretis euacuans, ut duos condat inſe- ſpiritum eius in interiori homine, Chri⸗ metipſo in unum nouum hominem, faci- ſtũ habitare per fidẽ in cordibus ueſtris N ens pacem, ut reconciliet ambos in uno in charitate radicati& fundati, ut poſsi⸗ corpore deo per crucem: interficiens ini-, iis cõprehendere cũ omnib ſanctis, quę mici iam K Epiſtola Pauli Et latitudo,& longitudo,& ſublimitas, rum: qui deſperantes, ſemetipſos tradide- ꝗ& profundũ:ſcire etiam ſupereminentem runt impudicitię, in operationem immũ Kientie charitatẽ Chriſti, ut impleamini ditię omnis, in auaritiam. Vos autẽ non 5 in o?m plenitudinẽ dei. Ei aũt qui potẽs ita didiciſtis Chriſtum, ſi tamen illum au eſt omnia facere ſuperabundanter quam diſtis,& in ipſo edocti eſtis,(ſicut eſt ue- petimus aut intelſigimus, ſecundũ uirtutẽ ritas in Ieſu) ¹ſ1deponere uos ſecundũ pri⸗Col.; b quę operatur in nobis, ipſ gloria in ec-⸗ ſiinam conuerſationem ueterem hominèẽ Ro. ca cleſia,& in Chriſto leſu in omnes gene- qui corrumpitur ſecundum deſyderia er- Col.z b rationes ſecult ſeculorum. Amen. roris. Renouamini autem ſpiritu mentis He.iz a ¶ Ecclefia corpori humano compa⸗ ueſtrę,& induite nouum hommem qui:. Pet.2.4 ratur. Cap. IIII. ſecundum deum creatus eſt in iuſtitia,& a Bſecro itaq; uos ego uinctꝰ in dño, ſanctitate ueritatis. Propter quod depo- F ut digne ambuletis uocatione qua nentes mendacium, loquimini ueritatem Zac.? c uocati eſtis, cũ omni humilitate& man- unuſquiiq; cum proximoſuo, quoniam Pſa. 4. b ſuetudine, cum patientia ſupportantes in- ſumus inuicem membra. Iraſcimini&no uicẽ in charitate, ſoliciti ſeruare unia- lite peccare, ſol non occidat ſuper iracun 2. Co. 7. d teſpiritus in uinculo pacis. Vnũ corpus, diam ueſtram. Nolite locum dare diabo- Rom. 2.c& unus ſpiritus, ſicut Kuocati eſtis in u- Io. Qui furabitur, iam non furetur, magis Iac. 4d ²na ſpe uocationts ueſtræ. Vnus dñs, una autem laboret operando manibſuis qd 5. Cor.12. b fides, unũ baptiſma. Vnus deus,& pa- bonum eſt, ut habeat unde tribuat neceſ- B ter omniũ, qui ſuper omnes,& per om⸗ ſiratem patienti. Omnis ſermo malis ex nia,& in omnibus nobis. Vnicuiq; aũt ore ueſtro non procedat, ſed ſi quis bo⸗G noſtrã data eſt gratia ſecundũ menſuram nus ad ędificationem efidei,]) ut det gra- ul oppor- Mala.2 b donationis Chriſti- Propter quod di⸗ tiam audientibus. Et nolite contriſtare tunuatis Rom. z a cit: Aſcendens in altũ, captiuam duxit Spiritum ſanctum dei, in quo ſignati eſtis 2.Co. 12 b captiuitatẽ, dedit dona hiominib.(Quod in diem redemptionis. Omnis amariiu⸗ 2. Co. 10 P aũt aſcendit, quid eſt, niſi quia& deicen do,& ira,& indignatio,& clamot,& dit primũ in inferiores partes terrę? Qui blaſphiemia tollatur à uobis cũ omni ma- deſcendit, ipſe eſt,& qui aſcendit ſupra litia. i Eſtote autem inuicem benigni, m Col.; omnes cœlos, ut adimpleret omnia. Et i⸗ ſericordes, donantes inuicem ſicut& de- PIe&? dpſe dedit quoſdam quidem Apoſtolos, us in Chriſto donauit uobis. 24 CO4 d quoſdam aũt Prophetas, alios uero euan ¶ In luce ambulandum(briſta- geliſtas, alios aũt paſtores& doctores ad 0.(ap. V. couſummationẽ Sanctoꝶ in opus mini- BèStote ergo imitatores dei, ſicut filij& ſterij, in gdificationem corporis Chriſti, Ichariſsimi,&⅞ ambulate in dilectio- Ioan. 3 d C donec occurramus omnesin unitatẽ fidei ne, ſicut& Chriſtus dilexit nos,& tradi& 5 b & agnitionis filij dei, in uirũ perfectum, dit ſemetipſum pro nobis oblationem& 1, Io.4 d in menſuram ętatis plenitudinis Chriſti, hoſtiam deo in odorem ſuauitatis.iſEor- ut iam non ſimus paruuli fluctuantes,& nicatio aũt& omnis immundicia, aut a- Col.;3 a circunferamur omni uento doctrinæ in uaritia, nec nominetur in uobis ſicut de- nequitia hominũ, in aſtutia ad circunuen cet ſanctos, aut turpitudo, aut ſtultiloqui- tionem erroris, ueritatem aũtfacientes in um, aut ſcurrilitas, quę ad rem nonperti- charitate, creſcam in illo per omnia qui nent, ſed magis gratiarã actio. Hoc enim eſt caput, Chriſtus, ex quo totum corpus ſcitote intelligentes, quod omnis fornica compactũ& connexũ per omnẽ iunctu/ tor, aut immundus, aut auarus(quod eſt qui ẽ ido- ram ſubminiſtrationis, ſecundũ operatio idolorũ ſeruitus) non habet hęreditatem jorũ ſer- nem in menſuram uniuſcuiuſq; membii, in regno Chriſti& dei. Nemo uos ſe- uus augmentũ corporis facit in ędificationẽ ducat inanibus uerbis, propter hęc enim: Ph.za ſui in charitate. Hocigitur dico& teſti⸗ uenit ira dei in filios diffidentiæ. Nolite Mat. 42 ficor in dño, ut iam non ambuletis ſicut ergo effici participes eorũ Eratis enim R.z a Sgentes ambulant in uanitate ſenſus ſui, aliquando tenebrę, nunc aũt lux in dño. L. u.u b tenebris obſcuratũ habentes intellectũ, Vt filij lucis ambulate(fructus enim lucis. C alienati à uita dei per ignorantiam quæ eſt in omni bonitate& iuſtitia,& nerita el in Mis, propter cęcttatem cordis ipſo- te) probantes quid ſit beneplacitũ, deo- rum: et Hon „Th.4 800 — müm tm ¹ kndütnen 1 4₰ 4 rd A Pird each —— ador na. der domm cha usd .. 1 4 1 ur ſiearem gatie n al Ore neſttono wla Im 8 tga iaa Somumſan⸗ he ndenmäͤer a m dn d0.Kn K. deur **— A daſpheniate Waim da Lria Bdote amadain Ir ſericordes 30 An 4 8. uin Cdndd in alg an Chlce⸗ 4be. f 3 4 1 n. Nete erxt an zai häj — *. ürſemtipir aag cami, 8, hotandedi aboemeuſſh X nicnonits as mnäeen ⸗ in nrira necn amnudüiat in cethndes anite u um antſcrH S irmrhm zu Nen ſcdmag a aio tmn Crott nc ue demnirn 3 tr A imm nn unitgnit i do iloloräſcrit lndetmnten iſe u, nge Ci ems ei dcu mmde ne npateteſen „ wenie ra deit Aatt nd uſt: i. uot e ah u exgo cfia a 4. Wnj ucsa dnn a diin emnibe cnin d prabaua h 3) 2 4 8 —— N ephes t enae — 1. hanbini ei unnta lei ne.ica& imtml; — V — ad Epheſſos. 476 & nolite communicare operibus infru- lios ueſtros ſed educate illos in diſcipli M. is a & Auoſis tenebrarũ, magis aũt xredarguite- na et correptione dñi. Serui obedite dñis R 7 d Qus enim in occulto Hunt ab ipſis,tarpe carnalibus, cũ timore& tremore, in ſim⸗ Col. 3 d elt dicere. Omnia autem quę arguuntur plicitate cordis ueſtri, ſicut Chriſto, non Tit.2 c à lumine manifeſtantur, omne em̃ quod ad oculã! manife Fmanifeſtatur) lumen eſt · Propter quod centes, ſed ut ſerui Chriſti, facientes uo- B ſtat dicit: Surge qui dormis,& exurge Amor luntatem dei ex animo, cum hona uoiun⸗ Dtuis,& iliuminabit te Chriſtus. Videte tate ſeruientes, ſicut dño& non homini- Col. 4 a itaq; fratres quomodo caute ambuletis bus, ſcientes quoniam unuſquiſcy quod- non quaſi inſipientes, ſed ut ſapientes, re- cunc; fecerit bonum, hoc recipiet à diio⸗ dimentes temp', quontam dies mali ſunt. ſiue feruus, ſiue liber. Et uos dũi eadem Ro. 12 d Propterea nolite fieri imprudentes, ſed faciteillis remittentes minas⸗ ſciẽtes quia 3.Th. 4 aintelligentes quę ſit uoluntas dei. Et lite inebriari uino in quo eſt luxuria, ſed ſiperſonarum acceptio non eſt apud eũ. implemini Spirituſancto, loquentes uo- De cętero fratres, confortamini in dño, & bilmetipſis in palmis,&hymnis,& can-& in potentia uirtutis eius. Induite uos ticis ſpiritualibus, cantantes& pſallentes armaturam dei, ut poſsitis ſtare aduerſus in cordibus ueſtris dũo, gratias agentes inſidias diaboli, quoniam non eſt nobis Rc. ſemper pro omnibus, in nomine dni no- colluctatio aduerſus carnem& ſangui- S lob. 34. R ſtri leſu Chriſti deo& Patri, ſubiecti in⸗ nem, ſed aduerſus principes& poteſta- Sol.e d Ol. 3 G aduerſus mundi rectores tenebrarum A 2. Co. 12 a uicem, in timore Chriſti. Mulieres uiris tes, Ctt Col. c ſuis ſubditę ſint, ſicut dño, qm̃ uir caput harum, Pet. 3 a mulieris⸗ſicut Chriſtus caput eſt eccleſic. leſtibus. Propterea accipite armaturam Ipſe, ſaluator corporis eius. Col. 30 cleſia ſubiecta eſt Chriſto ita& mulieres in omnibus perfecti ſtare. State ergoſuc- S uiris ſuis in omnibus. Viri, diligite uxo- cinci lumbos ueſtros in ueritate,& indu res ueſtras, ſicut& Chriſtus dilexit eccle ti loricam iuſtitiæ,& calceati pedes in ſiam,& ſeipſum tradidit pro ea, ut illam preparationem Euangelij pacis in omni ſanctificaret, mundans eam lauacro aquę bus ſumentes ſcutum fidei, in quo poſsitis ipſam in uerbo uitę ut exhiberet ki rioſam eccleſiam, non habentem macu-& galeam falutis aſſumite,& gladium riuſmodi, Spiritus,(quod eſt uerbum dei) per om/ lia. 55 lam, aut rugam, aut aliquid hi ſed ut ſit ſanda& immaculata. Ita utuiri nem orationem,& obſecrationem oran-. debent diligere ux ores ſuas i ſua. Qui ſuam uxorem diligit, ſcipſum di gilantes in omni inſtantia,& obſecratio ligit. Nemo enim unquam carnem ſuam ne pro omnibus Sanctis,& pro me, ut T G odio habuit, ſed nutrit& iouet eam, ſicut detur mihi ſermo in apertione oris mei P Gene.: d& Chriſtus eccleſiam, qui a membra ſu- cum fiducia, notum facere myſterium E⸗ M. i5 a mus corporis eius. de carne eius& de of uangelij, pro quo legatione fungorin ca R.io a ſibus eius. Propter hoc relinquet homo tena iſta ita ut in ipio audeam, prout o- 3. Cor. 6 d patrem& matrem ſuam,& adhęrebit u- portet me, loqui: ut autem& uos ſciatis xori ſuę.& erunt duo in carne una. Sacra quę circa me ſunt, quid a gam:omnia uo- mentũ hoc magnum eſt, ego aũt zicoin bis notafaciet Iychicus chariſsimus fra Chriſto& in eccleſia. Verũtamè& uos ter,& fidelis miniſter in dño: quem miſi ſinguli unuſquiſq; uxorem ſuam ſicut ſei⸗ ad uos in hoc ipſum, ut cognoſcatis quæ ut pſum diligat, uxor aũt&timeat uirũ ſuũ. circa no? ſunt,& conſoletur corda ue- Cparentum& filorum, dominorum&◻ ſtra. Pax fratribus& charitas cum fide ſeruorum offiia. Cap. II. à deo patre noſtro.& dño leſu Chri- 4 Fhi obedite parentibus ueſtris in dño. ſ0. Gratia cum omnibus qui noc enim uſtũ eſt Honora patrem tuũ diligunt dñm noſtrum 5 Seles 4& matrem tuam 0 quod eſt mandatum leſum Chriſtum in Den. 56 rimumin promiſsione,) ut bene lit tibi Icorruptione. & ſis longeuus ſuper terram. Et uos pa- Amen. ARGV.o cc.3 b 1. Ecc!zb ges ‚nolite ad iracundiam prouocare H⸗ li0s contra ſpiritualia nequitię, in cœ pe 3. 1 ã ſeruientes, quaſi hominibus pa ¹. Pet. ⁊ no⸗-& illorum& ueſter dñs eſt in cœlis,& Deu. io d 2. Par. 10 43 b Sed ſicut ec- dei:ut poſsitis reſiſtere in die malo, †& 2 A& Oibus perfectus ipſe ſibi glo omnia tela nequiſsimi ignea extinguere, r 4. Th. 5 b C u corpora tes omni tempore in ſpiritu,& in ipſoſſui Oe.4 2 A .3 — Ep ¶Aperit Paulus cordis ſiu deſyderium fru in E „per Epaphroditum. iſtola Pauli ad Phi⸗ lippenſes. uangelico neę otio. Cap. 1. — leſu Chriſti:omnibus San Aulus& Timotheus, ſerui — ctis 7 Chriſto leſu, qui ſunt Philippis cã epiſcopis& diaconis. Gratia uobis& pax à deo patre noſtro,& dño leſu Chri ſto. Gratias ago deo meo in omni memo ria, ueſtri(ſemper in cunctis, orationibus meis pro omnibus uobis cum gaudio de precationem faciens)ſuper communica- Epiſtola Pauli ARGVMINTVM I N⁸ E annunciek, piſtolam Pauli ad Philippenſes. Philippentes ſunt Macedones.Hij ac- cepto uerbo ueritatis, perſtiterũt in fide, nec receperunt falſos apoſtol laudat Apoſtolus, ſcribès eis carcere &ʒ in hoc gaudeo, deho. Scio em̃ quia hoc ad ſalutẽ, per ueſtram orationè?& ſubmi- niſtrationẽ Spiritus leſu Chriſti, ſecũdã os. Hos col expectationè,& ſpẽ meam, quia in nullo à Roma de confundar, ſed in omnifiducia ſicut fem- per& nũc magnificabit᷑ Chriſtins in cor pore meo, ſiue per uitam. ſiue per mort?. Mihi enim uiuere Chriſtus eſt,& mori lucrã. Quod ſi uiuere in carne, ic mihi ctus operis eſt, et quid eligam ignoro Coarctor aũt è duobus, deſyderiũ habẽ tione ueſtra in Buangelio Chriſti a pri- ma die uſq; nunc, coufi uta qui cœpit in uobis dens hoc ipſum opus bonu per- ficiet uſq; in diem Citriſti leſu, ſicut eſt mihi iuſtũ hoc ſentire p ro omntbus uo- bis, eo quod habeam ucs in corde,&uin B culiis meis, in defenſione & confirmatio- ne Euangelij, ſocios gaudij mei omnes ſed 82 gau- mihn proueniet 5 difſolui& eſſe cũ Chriſto, multo magis melius, permanere aũt in carne, Xnecelſa magis rium propter uos. Et hoc confidens, ſcio quia manebo& permanebo omnibꝰ uo bis, ad profectũ ueſtrũ& gaudiũ fidei. ut gratulatio ueſtra abundet in Chriſto le- iu in me, per meũ aduentũ iterũ ad uos. Tantũ digne Euangelio Chriſti conuer ſamini, ut ſiue cũ uenero& uidero uos, ſi ue abſens, audiam de uobis quia ſtatis in uno ſpiritu, unanimes, collaborantes fi- dei Euangelij. Et in nulloterreamini ab aduerfarijs, quę illis eſt cauſa petditio- nis, uobis aũt ſalutis,& hoc àdeo, quia uobis datũ eſt pro Chriſto, non ſolũ ut in in eũ credatis, ſed ut etiam pro illo patia- mini, idem certamen habentes quale& uidiſtis in me,& nunc Taudiſtis JIde me. auditi uos eſſe: teſtis enim mihi eſt deus quomo do cupiam omnes uos eſſe in uiſceribus Ieſu Chriſti. Et hoc oro, ut charitas ue- ſira magis ac magis abundet in omm ſci- entia& in omni ſenſiu, ut probetis po- tiora, ut ſitis ſynceri et ſine offenſa in diẽ Chriſti, tepleti fructu luſtitiæ per Ieſum Chriſtũ, in gloriam& laudem dei. Scire aũut uos uolo fratres, quta quæ circa me ſunt, magis ad profectũ uenerũt Euange lij, ita ut uincula mea mamfeſta fterent in Chriſto in omni prætotio,& in cæteris omnibus, ut plures e fratribus in dño, cõ- dentes in uinculis meis abundantius au- eſſet, non rapinam arbitratus eſt eſſe ſe g- ¶ Proximorum commodisſtuden- dum. Cap. 11. 8 Tqua ergo conſolatio in Chriſto 3ſ quod ſolatiũ charitatis.ſi qua ſocietas Spiritus, ſi qua uiſcera miſerationis, im- piete gaudiũ meũ, ut idẽ ſapiatis, eandem charitatẽ habétes, unantmes, idipſum ſen- tientes⸗ nihil per contentionsẽ᷑, neq; per i- nanem gloriam, ſed in humilitate, ſupe⸗- riores ſibi inuicem atbitrantes. non quę ſua ſunt ſinguli conſyderantes, ſed ea quę aliorũ. Hoc enim ſentite in uobis quod & in Chriſto leſu, qui cumin forma dei E derent ſine timore uerbũ dei loqui. Qui⸗ dam quidẽ& propter inuidiam& con⸗ mam ſerui accipiens.in ſimilitudinem ho tentionẽ, quidam& propter bonam uo- luntatẽ Chriſtu charitate, ſciẽtes qm̃ in defenſione Euan m prę dicant: Quidam ex gelij poſitus ſum. Quidam aũt ex conten tione Chriſta annũciant non ſyncere, e⸗ xiſtimantes preſſuram ſe ſuſcitare uincu- lis meis. Quid em̃: Dum omni modo ſiue Pex occaſonẽ, cue per geritatẽ, Chriſtus . Chri minum ſactus,& habitu inuentus ut ho- 5. mo.¶ Humiliauit ſemetipſum, factus obe- He:: diens uſq; ad mortem, mortẽ autẽ crucis. Propter quod& deus exaltauit illum,& donauit illi nomen quod eſt ſuper omne nomẽ, Iſut in nom ine leſu omne genu fle- caatur, cœleſtiũ, terreſt ½ Ogmni⸗ lingua conſiteat quia 1 f. ſis qualẽ deo, ſed ſemetipſum exinaniuit for D b Ro.4 b riũ,& infernorũ, 14,4 d ſet⸗⸗ 3a4. 15 lCo r gratuane uti mo u mme, der 1.u n Tuidgn is iäh — — Aeadſen, ſelle d Gaaan 8 mnoſpiütan 1 8 m der Nann 4 ſe der— T n der anerang. e ahnct 1 Raldd a 1 dn datä d don aanein un mckandus und Aa 4 enc asr temaae * 3 ¹ 4 1 a müs am ee. 82 2d(heun ahee 18 in l. R- Oien ½2 9 once. . 0 Hilarlal 0 Ipunas 89 4* derinn he ple'e udis 35 bpirwan m chuumhd ae aeöilgun te Ventcs, ridt e ptwimr de nmnem glort aule ge nerulbih un mmeng un lu lun ing do ansltg aboti Nde ntenwim Knchit üannimt u, cſſer nen e undc 1- Q den un naime „ mamſernd wne nünc d minm aät A linmmat X no. Buril a In t 4 nke 3 drma aer mtand, a Pmopterqa n „ doaau inf men dekipei 3. i Krimi dm at a.ü 6 aa 1 damnedo d — — — — — ——— Ekhriſt“ in gloria eft dei patris. Itaq; cha riſsimi me:, ſicut ſemper obediſtis, nõ in pręſentia mei tantũ, ſed muito magis nũc in abſentia mea, cum metu ettremore ue ſtram ſalutem operamini. Deis eſt enim, qui operatur in uobis& uelle& perfi- F Pet. 4. 8 cere- Omnia autem facite ſine murmu. rationibus& hæſitationibus, ut ſitis ſine querela,& ſimplices filij dei, ſine repre- henſione in medio nationis prauæ& per uerſæ, inter quos lucetis ſicut iuminaria in mundo, uerbũ uitæ continentes ad glo giam meam in die Chriſti, quia nonin ua cuum cucurri, neq; in uacuum laboraui. Sed& ſi immolor ſupra ſacriflciũ& ob⸗ ſequium fidei ueſtræ, gaudeo& congra- tulor omnibus uobis. Idipſum autem& uos gaudete,& congratulamim mihi. ad Philippenſes. ſio, qui ſpiritu ſeruimus deo,& glor amur in Chriſto leſu,& non in carne fiduciã habẽtes.quanq́;& ego habeã confiden- tiam in carne. Siquis alius uidet conſide re in carne, ego magis, circũciſus octaue die, ex genere Iſrael, de tribu Beniamir, Hebręus ex Hebręis, ſecundum legẽ pha riſgus, ſecundũ ęmulationẽ perſequens ec cleſiã dei Eiuſtitiam Que in legg .Sed quę mi⸗ B hi fuerunt lucra, hęc arbitratus ſum pro- pter Chriſtum detrimenta. Veruntamen exiſtimo omnia detrimentũ eſſe propter eminentẽ ſcientiã Ieſu Chriſti dii mei, propter quẽ omnia detrimentẽ feci,& arbitror ut ſtercora, ut Chriſtum lucrifa- ciã, ut& i jar in illo nõ habẽs meam iuſtitiã dilla que ex fi- Ad. ic a Spero autẽ in domino leſu,iſ Timotheũde æſt Chrili lciu, quę es dec eftitiria me cito mittere ad uos, ut& ego bono animo ſim, cognitis quæ circa uos ſunt. Neminem enim habeo tam unanimem, qui ſyncera affectione pro uobis ſolicitus C0. 13. b fit.i Omnes enim quę ſua ſunt quęrũt. nõ quę ſunt leſu Chriſti· Bxperimentũ autẽ eius cognoſcite, quia ſicut patri fllius, me cum ſeruiuit in Ruangelio Hunc igitur ſpero me mittere ad uos, moæ ut uidero D qnæ circa me ſunt. Confido autẽ in dño, quoniã& ipſe ueniam ad uos cito. Ne- ceſſarium autem exiſtimaui, Epaphrodi tum fratrem& cooperatorẽ& commili tonem meum, ueſtrum autẽ Apoſtolũ,& miniſtrũ neceſsitatis meę, mittere ad uos, quoniamquidẽ omnes uos deſiderabat, et moeſtus erat, propterea quod audi eratis illum infirmatum Nam& infirmatus eſt uſq; ad mortem, ſed deus miſer:us eſt eis, nõ ſolũ aũt eius, uerumetiã& mei, ne tri ſtitiã ſuper triſtuiã haherem. Feſtinãtius ergo miſi illum, ut uiſo eo,iterum gaudea eis, et ego ſine triſtitia ſim. Excipite itaq; illã cum omni gaudio in dño,& eiuſmo- ei cum honore habetote, quoniã propter opus Chriſti uſq; ad mortem acceſsit, tra- dens animã ſuam, ut impleret id quod ex uobis deerat erga meum obſequium. CIn Chriſto.&Æ non mproprijs operibus ſtudendum. Cap. I111. 3 D E cętero fratres mei, gaudete in do — mino. Hadẽ uobis ſcribere, mihi qui dem non pigrum. uobis autẽ neceſſaxiũ. Videte canes, uidete malos operarios, uĩ dets coneißonẽ: Nos em̃ ſumps eircũci- Lo⸗ in fide, ad cognoſcendũ illum,& uirtutẽ C reſurrectionis eius,& ſocietatẽ paſsionis illius, configurans morti eius, ſi quo mo- do occurram ad reſurrectionẽ quę eſt ex mortuis. Nõ quod iam acceperim, aut iã perfectus fim: ſequor autem ſi quo modo comprehendam, in quo& comprehẽſus ſum a Chriſto I eſu. Fratres, ego me nõ ar bitror comprehẽdiſſe. Vnũ autẽ, quę quĩ dem retro ſunt obliuiſcẽs, ad ea uero quę ſunt priora extendens meipſum, ad deſti natũ perſequor, ab brauium ſupernę uo- cationis Dei in Chriſto Ieſu. Quicunq; ergo perfecti ſumus, hoc ſentiamus,& D ſi quid aliter ſapitis,& hoc uobis De- us reuelauit. Veruntamen ad quod per- uenimus, ut idem ſapiamus, in eadem per- maneamus regula. Imitatores mei eſtote fratres,& obſeruate eos qui ita ambulät, ſicut habetis formã noſtrã. Multi enim Rom.14⸗e ambulant quos ſępe dicebã uobis(nunc aũt& flẽs dico) inimicos crucis Chriſti. quorũ finis interitus, quorũ deus uent eſt, et gloria in cõfuſione ipſorũ, qui terrena ſapiũt · Noſtra aũt cõuerſatio in cœlis ẽ: unde etiãſaluatorẽ expectamus, dñũm no⸗ ſtrum leſum Chriſtũ, qui reformabit cor pus humilitatis noſtrę, cõfiguratũ cerpo- ri claritatis ſuę, ſecundã operationẽ uirtu tutis ſug, qua etiã poſsit ſubijcere ſbi ola ¶ Exbortatio ad ueram pietatem. Cap. 1111. II. aque fratres mei chariſsiĩmi& deſide/ ratiſsimi, gaudium meum& corona mea. ſie ſtate in domino chariſsimi. Fu 1am diam rogo,& Syntichen deprecor, idip- ſum ſapere in domino. Btiam rogo& te Germane compar, adiuua illos quæ me- Epiſtola Pauli ARGVMENTVM IN EPISTO- lam Pauli ad Coloſenſes. Coloſſenſes,& hi, ſicut Laodicenſes, cum laborauerũt in Buangelio cum Cle ſint Aſiani. Etipſi pręuenti erant àpſeu mente,& cæteris adiutoribus meis, quo dapoſtolis. Nec ad hos acceſsit ipſe apo- rum nominaſunt in libro uitæ. Gaudete ſtolus: ſed& hos per epiſtolam corrigit in domino ſemper, iterum dico gaudete. Modeſtia ueſtra nota ſit omnibus homi- nibus. Dominus enim prope eſt. Nihtlſo 8 liciti ſitis, ſed in omni oratione& obſe- cratione cum gratiarum actione:petitio- nes ueſtræ innoteſcant apud deũ. Et pax dei quæ exuperat omnem ſenſum, cuſto- . diat corda ueſtra et intelligentias ueſtras in Chriſto Ieſu. De cętero fratres, quæ- cunqʒ ſunt uera, quęcunq; pudica, quæ- cunq; iuſta, quæcunq; ſancia, quæcunq́; amabilia, quæcunq; honeſtæ famę, ſi qua uirtus, ſi qua laus diſciplinæ hæc cogita- te. Quæ& didiciſtis,& accepiſtis,& au C diſtis,& uidiſtis in me, hęc agite,& deus pacis erit uobiſcum. Gauiſus ſum autem in domino uehemẽter: quoniam tandem ali quãdo refloruiſtis pro me ſentire ſicut & ientiebatis:occupati autẽ eratis · Non quaſi propter penuriã dico: ego enim di- dici, in quibus ſum, ſufficiens eſſe ſcio ge humiliari, ſcio& abundare: ubiq;& in omnibus inſtitutusſum:& ſatiari& eſu- rire,& abundare,& penuriam pati: om̃ia poſſum in eo qui me confortat. Verunta men bene feciſtis communicantes tribu- nationi meæ. Scitis autem& uos Philip- penſes, quod in principio Euangelij, quando profectus ſum à Macedonia; nul la mihi eccleſia cõmunicauit in ratione P dati& accepti, niſi uos ſoli: quia et Theſ ſalonicam, ſemel&bis in uſum mihi miſi ſtis. Non quod quæro datum, ſed requi- ro lructum abundantẽ in ratione ueſtra. Habeo autem omnia,& abundo: repletus Ium, acceptus ab Epaphrodito quæ miſi ſtis, in odorem ſuauitatis, hoſtiam acce- Rom. 4. à ptam, placentem deo. Deus autem meus impleat omne deſiderium ueſtrum ſecun- dum diuitias ſuas in gloria, in Chriſto Ie ſu. Deo autem,& patri noſtro gloria in ſecula ſeculorum, Amen. Salutate omnem ſanctum in Chriſto Ieſu· Salutant uos om nes ſancti, max imè autem qui de Cæſa- ris domo ſunt. Gratia domini noſtri Ieſu Chriſti cum ſpiritu ue ſtro, Amen. ARGV audierant enim uerbũ ab Archippo, qui & miniſteriũ in eos accepit· Ergo Apo⸗ ſtolus iam ligatus, ſcribit eis ab Epheſo per Iychicũ diaconum,& Oneſimum acolythum. Epiſtola Pauli ad Co⸗ loſſenſes. ¶ Gratos nos eſſe docet Chriſto, quo omnia habemus(ap. 1. Aulus Apoſio us leiu Chriſti per uoluntatem dei, et Timotheus fra ter ijs quĩ ſunt Coloſsis Sanctis,&t fidelihus fratrib.in Chriſio leſu. Gratia uobis& pax à deo Patre neſt- — ro x. Gratias agimus Deo& Patr cñi& diole noſtri Ieſu Chriſti ſemper pro uol s o.⸗ ſu Cii antes: audientes fidem ueſtram n Chriſto ſio. Ieſu,& dilectionẽ quã habetis in Sãcios omnes. propter ſpem quę reproſita eſt uo bis in cœlis, quam audiſtis in uerboueri tatis Buangelij, quod peruenit ad uos, ſi⸗ cut& in uniuerſo mundo eſt,& fructifi⸗ cat, et creſcit, ſicut in uobis, ex ea die qua audiſtis,& cognouiſtis gratiã dei in ueri tate, ſicut didiciſtis ab Epaphra charitsi- mo conſeruo noſtro qui eſt fidelis prouo bis miniſter Chriſti leſu, qui etiã manife- ſtauit nobis dilectionẽ ueſtrã ſpiritu, ideo et nos ex qua die audiuimus, non ceſſa mus pro uobis orantes& poſtulantes, ut impleamini agnitione uoluntatis eius, in omni ſapientia& intellectu ſpirituali, ut ambuletis digne deo per omnia placen- tes, in omni opere bono fructificantes,& creſcentes in ſcientia deisin oĩ uirtute cõ fortati ſecundum potentiã claritatis eius, in omni patientia& longanimitate cum gaudio gratias agentes deo& Patri qut dignos nos fecit in partẽ ſortis Sanciori in lumine, qui eripuit nos de poteſtate te- nebrarum,& tranſtulit in regnum fllijdi lectionis ſuę, in quo habemus redemptio- nem, et remiſsionem peccatorum, qui eſt imago dei inuiſibilis, primogenitus oĩs creaturę:qmñ̃ in ipſo cõdita ſunt uniuerſa in cœlis et in terra uiſibilia,& inuiſibilia ſaue thrõi.gue qñationes, ſue princ ar A — 00. Apoc⸗ o. lm noüri!* 4 wä 8 len d 1 Thadurk 9 84 W 4 len Kütd aietnnü A Hmne ge rmnn, 4 1 hatha⸗ en mn Ruanat ais u ch cn Kinm encät 5a.ncnn am snann na s,La müüla de rr ücn dd ai mantn⸗ bp. no conieme Gütthnd ei, dumanert en aucim aul ſtun nobise Micktinnih ne tm A mn mül deſ mu r uch ad Aſeküet nuii unpicamni: a omnüih. ui/ oaniſapien acd ehpruit ra unbulcb a tennn nus tri,nomit b Ranl nin emsin astintand ce⸗ jorau ecn ae türn es omn 1 1 a halogn obien 1Ie dgesnast im zi 10 in unine. N— en nebrunm, nde 1 om leons r 4 4 4 9 — e wrfntä — ſiue poteſtates, ola per iplum,& in ipſo crea a ſunt,& ipſe eſt ante oẽs,& omnia in ipſo conſtãt. Et ipſe eſt caput corpo- 1. Co. i νc ris eccleſię, quę eſt principiũ, primoge Apoc.: b nitus ex mortuis:ut ſit in om̃ibus ipſe pri matum tenens: quia in ipſo comiplacuit, omuiem plenitudinem diuinitatis inhabi- tare,& per eum recõnciliari oĩa in ipſo, pacificans per ſanguinem crucis eius ſiue quæ interris, ſiue quæ in cœlis ſunt. Et uos cum eſſetis aliquando alienati,& ini mici ſenſu, in operibus malis: nunc autem reconciliauit in corpore carnis eius per mortẽ, exhibere uos ſanctos& immacu- latos& irreprę henſibiles coram ipſo: ſi tamen permanetis in fide fundati& ſta- biles,& immobiles à ſpe Huangelij qd 5 audiſtis, quod prędicatum eſt in uniuerſa creatura quæ ſub cœlo eſt, cuius factus ſum ego Paulus miniſter. Qui nunc gau- deo in paſsionibus ꝑro uobis,& adim- pleo ea quæ ſunt paſsionũ Ctiriſti, in car ne mea pro corpore eius, quod eſt eccle- ſia, cuius factus ſum ego miniſter, ſecun- dum diſpenſationẽ dei quæ data eſt mihi in uobis, ut impleam uerbum dei, myſte- rium quod abſconditum fuit d ſeculis& generationibus, nãc autẽ manifeſtatũ eſt fandis eius, quibus uoluit deus notas fa- cere dinitias gloriæ ſacram enti huius in gentibus.qd eſt Chriſtus: in uobis ſpes gloriæ, quẽ nos annunciamus, corripien- tes omnem hominẽ,& docentes in omni ſapientia, ut exhibeamus omnẽ hominẽ perfectum in Chriſto leſu:in quo& labo ro. certando ſecundum operationẽ eius, quam operatur in me in uirtute. CA Chriſtonemo abſtrabendus& ſedducendus.(ap. II. 4 V Olo enim uos ſcire qualem ſolicitu. 6. Co.⸗ b V dinem habeam pro uobis& pro ijs qui ſunt Laodiceæ,& quicunq; non ui- derunt faciẽ meam in carne:ut conſolent᷑ corda ipſorum, inſtructi in charitate,& in in omnes duirias plenitudinis intelle- ctus,& in agnitionẽ myſterij dei patris Chriſti leſu, in quo ſunt omnes iheſauri ſapientię& ſcientię abſconditi. Hoc aũt dico.ut nemo uos decipiat in ſublim: tate ſermonã. DNaimn etſi corpore abſens lum, ſed ſpiritu uobiſcum ſum:gaudens/& ui- dens ordinem ueſtrum,& firmamentum eius quę in Chriſto eſt. fidlei ueſtrę. Sicut ergo accepiitis leſum Chriſſum dominũ noſtrum, ad Coloſſenſes. —— 478 noſtrum. in ipſo ambuſate. radicati& ſu⸗- B peræ dificati in ipſo,& cõfirmati in flae, ſicut& didiciſtis abundãtes in illo in gra tiarum actione. Videte ne quis uos deci piat per philoſophiam,& inanem falla- ciam, ſecundum traditionem hominum, ſecundum elementa mundi,& nonſecun dum Chriſtum quia in zpſo habuatgiis plenitudadiuintatis eorparalit& eſtis in illo repleti, qui eſt caput omnis punci patus& poteſtatis, in quo& circunciſi eſtis circunciſione non manu facta in ex- politione corporis carnis:ſed in circunci ſione Chriſti conſepulti,& in baptiſmo: in quo& reſurrexiſtis per fidem opera- tionis dei, qui ſuſcitauit illũ à mortuis. Et G uos cum mortui eſſetis in delictis,& præ puiio carnis ueſtrę, conuiuiflcauit cum il lo. donans uobis omnia delicta, delẽs ꝗd aduerſus nos erat chirographum decreti quod erat contrarium nobis,& ipſum tu lit de medio, affigens illud ctuci,& ex po lians principatus,& poteſtates traduxit confidenter, palàm triumphans illos in ſe metipſo. Nemo ergo uos udicet in ciho aut in ꝑoiu, aut Iñ parte diei feſti aut neo meniæ, aut abathoruma ue ſunt umbra futurorumcorpus autẽ Chriſti. Nemo Mat. 4.2 —— uos ſeducatzuolens in humilitate,& reli- gione angelorum, quę nõ uidit ambulãs, fruſtra inflatus ſenſu carnis ſuæ,& non te nens caput ex quo totum cotpus per ne- xus,& coniunctiones ſubm niſtratũ,& conſtrucium, creſcit in augmentum dei. Si ergo mortut eſtis cum Chriſto, ab ele- mentis mnus mundi quid aduuc tanquã uiuentes mundo decernitis: Ne tetigeri- tis, neq; guſtauer:tis, neq́; contractaueri- tis, quæ ſunt omnia in interitum ipſo uſu, ſecũdum prę cepta& doctrinas hominũ, quę ſunt rationem quidem habentia ſapi- enti in ſuperſtitione& humilitate,& nõ ad parcendum corporio nõ in honore ali quo ad saturitatem carnis. C Exuto ueteri, nouus pomo in- duendus.( ap. III. Gitur ſi conſurrexiſtis cũ Chriſto, quæ& ſurſum ſunt quęrite, ubi Chriſtus eſt in dextera dei ſedẽs: quæ ſurſumſunt, ſapite, non quę iuper terram Mortui enim eſtis/ & nita ueſtra eſt abſcõdita cum Chriſto in deo. Cum autem Chriſtus apparuerit. uita ueſtra, tunc& uos apparebitis cum ipſo in glotia.iſ Mortifſcate ergo mẽbra Epheſ. g.2 Q. eſtira neſtra quæ ſunt ſuper terrã, fornicationẽ. immundi:iam, libidinem, concupiſc entiã malam,& auaritiam quę eſt ſimulachro rum ſeruitus:propter quæ uenit ira dei ſu per filios incredulitatis, in quibus ambu- laſtis aliquando, cum uiueretis in illis. ij Rom. s. a Nunc autem deponite& uos omuia, irã, Bphe. 4. e indignationem, malitiam, blaſphemiam, Hebr. 2. a turpè ſermonẽè de ore ueſtro. Nolite men 6. Pet. ⁊,à tiri inuicẽ: eæpoliantes uos ueterem homi & 4.a nem cumadibus ſuis,& induentes nouũ, eum qui renouat᷑ in agnitionẽ dei, ſecun. dum imaginè eius qui creauit illum: ubi non eſt maſculus& fœmina: Gentilis& Iud r us, circũciſio& pręputium, Barba- rus& Scytha, ſeruus& liber: ſed omnia, Epheſ s.b& in omnibus Chriſtus: Induite uos er go ſicut elect dei, ſancti& dilecti, uiſce- ra miſericordię, benignitatẽ, humilitatẽ, modeſtiam, patientiam, ſupportantes m- uicem,& donautes uobiſmetipſts, ſi quis a duerſus aliquem habet querelã, ſicut& dãs donauit uobis, ita et uos. Super cmmia autem hęc, charitatem habete, quod eſt uinculũ pertectionis:& pax Chriſti exul tet in cordibus ueſtris, in quam& uocati eſtis in uno corpore,& grati eſtote; Ver hum Chriſti habitet in uobis ahundanf. I Qmnifapientia: dogentes& cõmonen tes uometipſos ĩ pſalmis hymnis.& can tlc ſpiritualibus, in gratia cantantes in 1. Cor.2. g cordibus ueſtris deo. iſ Qmne duodcũq facitis in uerbo aut opere, omnia in no- mine domini nõſtiĩ Ieſi Chriſti, gratias Bpheſ.5. e agẽtes deo& patri per pſum. Mulieres, 1.Pet. 3.à ſubditæ eſtote uiris, ſicut oportet in do- Ephei: 5.a mino. Vixiadiligite uxores ueſtras,& no lite amari eſſe ad illas. Filii Obedite pa- rentibus per omnia, hoc enum placitũ eſt in domino. Patresnolite ad indignatio- nem pronocare filios ueſtros, ut non puſil Bpheſ s. a 10 animo fiant. Serui, obedite per omnia Tit 2.a dominis carnaſibus, nõñ ad õculum ſerui 1. Pet. 2.c entes, quaſi hominibus placentes, ſed in ſimplicitate cordis, timẽtes demn. Quod cunque facitis, ex animo operamini ſicut domino.& non hominibus, ſciẽtes quod Sapient..b à domino accipieris retributionem hęre P b ditatis:Domino Chriſto ſeruite:ſiqui em̃ Rom.2.b iniuriam facit, recipiet id quod inique geſsit,& non eſt perſonarum acceptio apud deum · Paręne Epiſtola Pauli ¶ Paræneſis æd pie latis ſtudium. Caput I1111. D Omini quod iuſtum eſt& ęquũ, ſer⸗ A uis pręſtate, ſcientes quod& uos o.⸗ minũ habetis in cœlo. Orationi inſtate L⸗ u. t. i uigilantes in ea in gratiarum actione, 1. Th.*4 orantes ſimul& pro nobis, ut deus ape- Eph. ν riat nobis oſtiũ ſermonis ad loquendum a. Th.a myſteriũ Chriſti(propter quod etiã uin. Eph. 66 ctus ſum)ut manſfeſtẽ illudita ut oporter me loqui. Inſapientia ambulate ad eos ꝗ 4 foris ſunt, tempus redimentes. Sermoue- ſter ſemper in gratia ſaſe ſit conditus, ut ſciatis quomodo oporteat uos unicuiq; reſpondere.Que circa me ſunt, omnia uo bis nota faciet Tychicus chariſsimus fra B ter,& fidelis miniſter,& conſeruus in do mino: quem miſi ad uos ad hoc ipſum, ut cognoſcat quæ circa uos ſunt,& conſo- letur corda ueſtra, cum Oneſimo chariſ- ſimo& fideli fratre qui ex uobis eſt, qui omnia quæ hic aguntur, nota facient uo- bis. Salutat uos Ariſtarchus concaptiuus meus,& Marcus conſobrinus Barnabę. de quo accepiſtis mandata.Si uenerit ad uos, excipite illũ,& Ieſus qui dicitur lu- ſtus:qui ſunt ex eircunciſione, hi ſoli ſunt adiutores mei in regno dei: qui mihi fue. runt ſolatio. Salutat uos Bpaphras qui ex uobis eſt ſeruus Chriſti Ieſu, ſemper ſolicitus pro uobis in oratiombus, ut ſte⸗ tis perfecti,& pieni in omni uoluntate dei. Teſtimoniũ enim illi perhibeo quod habet multũ laborem pro uobis,& pro ijs qus ſunt L aodiceę,& qui Hierapoii. Salutat uosi Lucas medicus chariſsimꝰ,:. Ti. 4.6 & Demas. Salutate fratres qui ſunt Lao D dicæ,& Nympham,& quæ in domo eius eſt eccleſiam · Et cum lecta fuerit a pud uos epiſtola hæc facite ut& in Lao dicenſium eccleſia legat:& ea quę Lao dicenſium eſt, ut uobis legatur. Et dicite Archippo, Vide m iniſterium quod acce piſti in domino, ut illud impleas. Saluta- tio: mea manu Pault. Memores eſtote uinculorũ meorum. Gratia domini noſtri Ieſu Chriſti uobiſcũ, Amen. ARGVMENTVM IN PRIT mam epiſtolã Pauli ad Theſ nmalonicenſes. Theſſalonieenſes, ſunt Macedones, Adeo tre no & dh leChu n4.: qui accepto uerbo ueritatis, perſtiterunt in fide, etiam in perſecutione Li ſuord⸗ rgtei ea Ehro 4 2 Dd 9t... ad Theſſalonicenſes. 479. 3e. nann Preterea nec receperũt falſos apoſtolos, ita loquimur: non quaſi hominibus placẽ n gtn. nec ea quę à falſis apoſtolis dicebantur. tes: ſed deo qui probat corda noſtra. Ne 1n— Hos collaudat Apoſtolus: ſcribens eis ab que enim aliquando fuunus in ſermone n uenl 4 Athenis per Tychicum diaconũ,& O- adulationis, ſicut ſcitis: neq́; in occaſione an w Mok 1 nelimum acolythum. auaritię, deus teſtis eſt: nec quęrentes ab —*— Epiſtola Pauli ad Theſſa⸗ hominibꝰ gloriam, nec; à uobis, neq; ab 2— 4. lonicenſes prima Aij. Cum poſſemus uobis oneri eſſe ut — wal P g Chriſti Apoſtoli, ſed facti ſumus paruu⸗ lertus a. Hmianam ¹ ¶ Nonſermone tantum. ſed uirtute lidin medio ueſtrũ, tanć ſi nuttix foueas d erenger 1— Theſſalonicenſes ad Chriſtum filios ſuos: Iia deſyderantes uos, cupide nc Lann aum A A1 conuerſiſunt. Cap. I. uolebamus tradere uobis non ſolũ Euan ed. keigendee) u, AVLVS& Syluanus geliũ dei, ſed etiam antmas noſtras, quo⸗- & Timotheꝰ eccleſię Thet niam chariſsimi nobis. Memores enim alonicenſiũ in Deo Patre facii eſtis fratres laboris noſtri& fatiga- noſtro& dño leſu Chri⸗ tionis: inocte& die operantes, ne quem Aci. 20 g — ſto. Gratia uobis et pax. ueſtrũ grauaremus, pᷣdicauimus muobis 8.Cor.& tre noftro Gratias agimus deo ſemper pro omnibꝰ Euangeliũ dei. Vos teſtes eſtis& deus, ². Th. 3.y & dño le uobis, memoriam ueſtri facientes in ora- q́; ſancie& iuſte,& ſne quęrela, uobis ꝗ G 1 — eo pa— Am Üenur corc a b 2S, 7.— 3 27. 94— ſuChriſto tionibus noſtris ſine intermiſsione, me- credidiſtis aſfuimus: ſicut ſcitis qualiter rh. mores operis fidei ueſtræ& laboris,& unũquẽq; ueſtrũ(ſicut pater fllios ſuos) 41.—. 2* 3 1 M. Jäune 4 charitatis,& luſtinentię ſpei Dñtnoſtri deprecantes uos& conſolantes, teſtifica Mel D. leſu Chriſti, ante deũ,& patrẽ noſtrum, ti ſumus ut ambularetis digne deo: q uo- n ſcientes kratres dilecti à deo, electionem caunt uos in ſuũ regnũ& gloriam. Ideo ueſtram:quia Euangeliũ noſtrũ non iuit& nos gratias agimus deo ſine intermiſ- 1 W düünn)..——. 3 ⸗.— Va ka Mumet mibn C ad uos in lermone tantum, ſed In uirtute, ſione, qm cù accepiſſetis à nobis uerbũ 4—* Ml.——„... 4 2 A. Wuen as igit& in Spũ ſancto,& in plenitudine mul- audit dei, accepiſttsillud non uerbũ ho ta, ſicut ſcitis quales fuerimus in uobis minũ. ſed ſicut ẽ uere uerbũ dei: qui ope- propter uos. Et uos imitatores noſtri fa- rat᷑ in uobis qui credidiſtis:uos em̃ imitaʒ cti eſtis,& dñi excipientes uerbũ in tri- tores ſacii eſtis fratres eccleſiarũ dei qug * bulatione multa, cũ gaudio Spiritus ſan/ ſunt in ludęa, in Chriſto leſu: quia eadẽ D qi:itaut faci ſitis forma ommibus creden paſsi eſtis,& uos a contribulibus ueſiris, nbus in Macedonia& in Achaia Auo ſicut& ipſi a ludæis ꝗ& dominum oc- bis enim diffamatus eſt ſermo dñi:non ſo ciderunt leſum,& Propheras,& nos ꝓ⸗ n Amdaei aültimn Am Llns nn. a iinban i un perec, mrrr a0. de. Teime 1i neirn rin adermti. ln Wn narſoimd. a ln 1 ala do na K lum in Macedonia&in Achaia, ſedx in ſecuti ſunt,& deo non placent,& omni- — unn ntun 8f6ü omni loco. fides ueſtra quę eſt ad deum, bus hominibus aduerſantur,& prohibẽ- 0&— uo aglli 1 profeca eſt, ita ut non ſit nobis neceſſe, tes nos Gentibus loꝗ ut ſalui) fiant, ut dr Lar, AN emhan quicquam loqui. Ipſi enim de nobis an⸗ impleant peccata ſua ſemꝑ: ꝑuenit em ici ensedecctt nnkän nunciant qualem introttum habuerimus ira dei ſuꝑ illos uſq; in finẽ. Nos aũt fra no pals ot a rlid ad uos,& quomodo conuerſi eſtis ad de, tres deſolati a uobis ad tẽpus horæ, aſpe- 4 aun dKriuma b Kagl 1 um à ſimulachris, ſeruire deo iuo& ue ctu, non corde: abundantius feſtinauimus mia dcrniun d u aurlä ro,& expeciare filium eius de cœlis( quẽ faciẽ ueſtrã uidere cũ multo deſy derios nn Aechppe nt ungain 6 ſuſcitauit ex mortuis) leſum, qui eripuit qm̃ uoluimus uenire ad uos, ego quidem dn pib udon AMo mte l nos ab ira uentura. Paulꝰ, et ſemel et iteꝶ:ſed impediuit nos l loraam eſlamh( Fuam in pradicando Chriſto fidem ſatanas. Quę ẽ em̃ noſtra ſpes, aut gaudii der Vänddtll 1 commendat.(ap. II. aut corona glorię? Nonne uos ante deum Täm& ipſi ſcitis fratres introitũ no⸗ noſtrũ leſum Chriſtũ eſſis, in aduentu es 1. — 4 A⁴ N ſtrũ ad uos, quia non inanis fuit: ſed ius:uos em̃ eſtis gloria noſtra& gaudiũ. 3„5 4210 A ante paſsi mula& contumelijs afecti ſi ¶ Timotht us nunſtat Paula hidem,& . 5ha⸗ aas luli W Ad. 12. h cut ſcitis(in Philippis, ilduciam habui- charitatem Theſſ.(ap. III. u un 1 Imus) in deo noſtro, loqui ad uos Euange DRopter quod non ſuſtinẽtes amplius r u brbs liñ dei in mul a ſolicitudine. Exhortatio placuit nobis remanere Athenis(Gſis TMi— enn enim noſtra non de errore neq; de immũ& miſimus Timotheũ fratrẽ noſtrũ,&, 2 au xccpid np ditia, neq; in dolo, ſed ſicut probati iumꝰ miniſtrũ dei in euangelio Chriſti. adt c. cSlortzcos ae uilens ee a à dco ut erederetus nobis Euangeltum, fuman4os. uos& exhortandos profide 1“ Qa2 neltta ueftra: ut nemo moueat in tribulationib⸗ iſtis: ipſt enim ſcitis quod in hoc poſiti ſu mus. Nam& cũ apud uos eſſemus, prę- dicebamus uobis paſſuros nos tribulatio- nes, ſicut& factũ eſt,& ſcitis. Propterea & ego amplius non ſuſtinens, miſi ad co gnolcendam fidẽ ueſtram, ne forte tenta- uerit uos is qui tentat.& inanis fiat labor noſter. Nunc aũt ueniente Timotheo ad nos à uobis,& annunciante nobis fidem & charitatẽ ueſtram,& quia memoriam noſtri habetis bonam ſemper, deſyderan tes nos uidere, ſicut& nos quoq; uos: i- deo conſolati ſumus fratres, in uobis in o⸗ mnt neceſsitate& tribulatione noſtra ꝑ fidẽ ueſtram, quoniam nunc uiuimus, ii uos ſtatis in dio.· Quam enim gratiarum actionẽ poſſumus deo retribuere pro uo- bis, in omni gaudio quo gaudemus pro- pter uos ante deũ noſtrũ, nocte ac die a- bundantius orantes, ut uideamus faciem ueſtram,& compleamus ea quæ deſunt fidei ueſtrę: lpſe aũt deus,& pater noſter, noſter& dñs æ leſus Chriſtus dirigat uiam no- ſtram ad uos. Vos aũt dñs multipſicet, et abundare faciat charitatẽ ueſtram in in- uĩcem,& in omnes quemadmodũ& nos in uobis ad conflrmanda corda ueſtra ſi- ne querela, in ſanctitate, ante deum& pa trem noſtrum, in aduentu dñi noſtri leſu Chriſti cum omnibus ſanctis eius, Amẽ. L Honeſte uinendum,& mortui non lugendi.(ap. IIII. A D E cętero ergo fratres, rogamus uos, & obhlecramus in dño leſu, ut quem admodũ accepiſtis à nobis quomodo o- porteat uos ambulare& placere deo, ſi- cut& ambulatis, ut abundetis magis. Sci RO.13.3 tis enim quę pręcepta dederim uobis per Mph.„ed gñm leſum. Hec eſt enim uoluntas dei, Ph. 3·: ſandiificatio ueſtra, ut abſtineatis uos à fornicatione, ut ſciat unuſquiſq; ueſtrum uas ſuum poſsidere in ſanctificatione& honore, non inypoſſeſsione) deſiderij, ſi- cut& gentes quę ignorant deum,& ne quis ſuperegrediatur, neq; circumueniat in negocio fratrem ſuũ, quontam uindex & eſt dns de his omnibus, ſicut prędixi- mmus uobis,& teſtiſicati ſumus, non enim uocauit nos deus in immunditiam, ſed in ſNanctificationẽ · Itaq; qui hec ſpernit, non hominẽ ſpernit, ſed deũ, qui etiam dedit ſpixitũ ſuũ ſanctũ in nobis. De charitate paſsione babemmm aut fraternitatis non neceſſer habuimus] ſeribere Epiſtola Pauli ſcribere ucbis: jipft enim uos à deo didi Ioan. 5 6 ciſtis, ut diligatis inuicẽ. Etenim illud fa 15. b citis in omnes fratres in uniuerſi Mace/.l0.1. 4, doma. Rogamus aũt uos fratres, ut abun C detis magis,& operam detis ut quien ſi- tis,& ut ueſtꝶ negociũ agatis,& opere mini manibus ueſtris, ſicut pręcepimꝰ uo- bis,& ut honeſte ambuletis ad eos qui foris ſunt,& nullius aliquid deſyderetis. Noiumus aũr ignorare fratres, de dormi- entibus ut non contriſtemini, ſicut& cę- teri qui ſpem non habent. di enim credi- mus quod leſus mortuus eſt& reſurre- xit, ita& deus eos qui dormierunt per Ieſum, adducet cum eo. Hoc enim uobis dicimus in uerbo dñi, iſquia nos qui inui mus, qui reſidui ſumus in aduentu dñi nõ Coas 8 pręueniemus eos qui dormierunt. Quo- niam ipſe dñs in iuſſu& in uoce archan geli,& in tuba dei deſcendet de ccœlo, et mortui qui in Chriſto ſunt, reſurgent pri- mi. Deinde nos qui uiuimus, qui relinqui mur, ſimul rapiemur cum illis in nubibus obuiam Chriſto] in atra,& ſic ſemper qñe cum dño eximus. ltaqʒ conſolamini inui⸗ cem in uerbis iſtis. ¶ Dies ndicij pijs non formidan⸗ dus.(ap. PA. E temporibus aðt& momentis fra⸗ a ires non indigetis ut ſcribamus uo-, Pet., bis. Ipſt enim diligenter ſcitis quia dies Ap,za dñi ſicut fur in nocſe, ita uenict: cũ enim c dix erint, pa& ſecuritas, tunc repenti- nus eis ſuperueniet interitus, ſicut dolor 4 in utero † habentis,]& non effugient. habenti, Vos aũt fratres non eſtis in tenebris, ut uos dies illa tanq́ᷓ; fur comprehendat: om nes enim uos filij lucis eſtis,& filij diei, non ſumus noctis neq; tenebraꝶ. lgitur non dormiamus ſicut& cęieri, ſed uigi- lemus& ſobrij ſimus. Qui enim dormi⸗ unt, nocte dormiunt:& qui ebrij ſunt, no cte ebrij ſunt. Nos aũt qui diei ſimus,ſo brij ſBmus:Induti loricam fidei& chari Iſa. Co. e tatis.& galeam ſpẽ ſalutis, quontam non Eph.. 6 peoſuit nos deus in iram, ſed in acquiſitio- nẽ ſalutis per dñm noſtrũ lIeſum Chriſtuũ. qui mortuus eſt pro nobis, ut ſiue uigile mus, ſiue dormiamus, ſimul cũ illo uiua- mus. Propter quod conſolamini inuicẽ,& & ędificate alterutrũ, ſicut& facitis. Ro gamus autem uos fratres, ut noueritis eos qui laborantinter uos,& pręſunt uobis in Gño,& monent uos, ut lbbeatis illos Abun⸗ nei —— — ad Theſſalonicenſes. 4 80 abundantius in charitate, propter opus uos tribulant?& uobis qui tribulamint tias agite: hec eſt em̃ uolãtas dei in Chri⸗ mmibus qui crediderũt, quia creduũ eſt c ſto leiuin omnibus uobis. Spiritũ nolite teſtimoniũ noſtrũ ſuper uos in die 1llo. In exunguere Prophetias nolite ſpernere. quo etiam oramus ſemper pro uobis, ut OQmnia autem probate, quod bonum eſt dignet uos uocatione ſua deus,& imple tenete. Ab omni ſpecie mala abſtinete at oëm uoluntatẽ bonitatis ſuę.& opus ſi uos.Ipſe autem deus pacis ſanctificet uos dei in uirtute, ut clarificet nomen dmui no per omnia, ut integer ſpiritus ueſter,& ſtri leſu Chriſtt in uobis,& uos in illo, ſ anima& corpus ſine querela, in aduentu cũdũ gratiam dei nr̃i& dñi leſu Chriſti. „„Cor.. b dñi noſtri leſu Chriſti ſeruetur. Fidelis(Autichriſti eꝛutium comitabitur die: eſt qui uocauit uos, qui etiam faciet. Fra- domini extremus. Cap. II. tres orate pro nobis. Salutate fratres o- Ogamus aũt uos fratres per aduentũ. a mnes in oſculo ſancʒo. Adiuro uos per do dñi noſtri leſu Chriſti,& noſtrę con ann aarri minum, ut legatur epiſtola hecomnibus gregationis in ipſum, ut non cito mouea ſanctisfratribus. Gratia domini noſtri le mun à ueſtro ſenſu, neq; terreamini, nec ſu Chriſti uobiſcum. Amen. per ſpiritũ, neq; per ſermonẽ, neq; per e- ARGVMENTVM INEPISTO piſtolam tanquam pernos miſſam, quaſi jam ſecundam ad T heſſalonicenſes. inſtet dies dmi. Ne quis uos ſeducat ullo Rph.;. 5 Ad Theſlalonicenſes ſecundam ſcri modo, quoniam niſi uenerut diſceſsio pri 8n.5. bit epiſtolam Apoſtolus,& notum facit mũ,& reuelatus fuerit homo peccati, Hli DE unp 4 eis de temporibus nouiſsimis,& de ade us perditionis, qut aduerſatur& extoll- B un mas ttn.. 4 uerſarij eiect one. Scribit hanc epiſtolã tur ſupra omne quod dicitur Deus, aut bu. pmn aMd amd ab Athenis per Tiium diaconum,& O- quod loquitur, ita ut in templo der ſede/ Eid eint eendn)f) neſimum acolythum. at, oſtendens ſe tanquam ſit deus. Nũ re/ dxmr n Mutus Epiſtola Pauli ad Theſſa⸗ tinetis, quod cum adhuc eſſem apud nos. au es ipc n m intt lonice ſes ſecun da hec dicebam uobis? Et nunc quid deti/ u aar n mönthi en unda-. neat ſcitis, ut reueletur in ſuo tempore. Vai ta W rüuns ¶ Patientia ad reg num fdlei ſemita.(Nam myſteriũ iam operat᷑ iniqmtatis- — Cap. 1. antũ ut qui tenet nunc teneat, donee de HAVLVS&L Siluanus medioffat.) Bt tunc reuelabiiu ille ini- Ia. 3.à Sl& Timotheus, ecc leſiæ quus, itquẽ dñs leſus im erficiet ſpiritu o- T heſfalonicenſium in deo ris ſui,& deſtruet illuſtrauene aduentus n vpatre noſtro,& dño leſu ſui eũ, cuius eſt aduentus ſecundũ opera- a euun Opnriſto. Gratia uobis& tionem ſatanę, in omni uirtute,& hᷣgnis de uünan pa:æ à deo patre noſtro,& dñio leſu Chri& prodigijs mendacibus,& in ommn ſe⸗ r lüttm B ſto. Gratias agere debemus ſemper deo ductione iniquitatis ijs qui pereunt, eo 3 pro uobis fratres, ita ut dignũ eſt, qm̃ ſu⸗ quod charitatẽ ueritatis non receperunt percreſcit fides neſtra,& abũdat charitas ut ſalui flerent. Ideo mittet illis deus ope/ cim uniuſcuiuſq; ꝓueſtrũ in inuicem. ita ut& rationem erroris ut credant mendacio, ut D noſpſi in uobis gloriemurĩ eccleſijs dei, iudicentur omnes qui non crediderũt ue- pro patientia ueſtra,& fide,& in omni/ ritati, ſed conſenſerunt iniquitati. Nos au bus perſecutionibus ueſtris&E tribulatio tẽ debem“ gratias agere deo ſemper pro nibus, quas ſuſtinens in ex emplũ iuſti iu⸗ uobis fratres dilecti à deo, quod elegerit dicij dei, ut digni habeamim ĩ regno dei, Tnos Ideus primitias in falutè, in ſanctifi⸗ u05 C pro quo& patiamini, ſi tamen luſtũ eſt catione ſpiritus,& in fide ueritatis.x in ad tribulatio apud deũ retribuere rctributiont ijs qui qua)& uocauit uos per Buangelium no- nem 808 Q 3 KRrun. 1— E nn K Aeclui tionẽ 8 2 Id, traditiones quas didiciſtis, ſiue per ſermo * ₰ — ͤͤſͤſͤſͤſſſ 8 Ielu Cnriſti. Itaq; fratres ſtate,& tenete nẽ, ſiue per epiſto am noſtram. Ipſe autẽ dñs noſter Ieſus Chr: ſtus,& deus,& pa- ter noſter, qui dilexit nos,& dedit conſo lationèẽ ęternam.& ſpẽ bonam in gratia, 1 Rph. 4. c Col. 4. a nis& malis hominibus, non enim omni- dñs exhortetur corda ueſtra,& confirmetin omni opere& ſermone bono. In ocioſòs inuehitur·(ap. III. D E cętero fratres, orate pro nobis, ut ſermo dei currat& clarificetur, ſicut & apuduos,& ut liberemur ab importu um eſt fldes. Fidelis aũ: deus)eſt, qui cõ firmabit uos& cuſtodiet à malo· Confi- dimus autem de uobis fratresin dño, quo precepi/ mus quę B RA. 20. S. Co. 4. C 5, Th. 2. b 4 Q bis adimitandum nos. Nam& cum eſſe- niamr quę cunqʒ pręcipimus,)& facitis, & facietis. Dũs autem dirigat corda ue- ſtra in charitate dei,& patientia Chri- ſti. Denunciamus autem uobis fratres in nomine qñi noſtri leſu Chriſti, ui ſubtra hatis uos ab omni fratre ambulante inor dinate,& non ſecundũ traditionẽ quam acceperunt à nobis. lpſi enim ſcitis quẽ- admodum oporteat imitari nos, quoniam non inquieti ſumus inter uos, neq́; gra- tis panem manducauimus ab aliquo, ſed in labore& in fatigatione nocte& die operantes, ne quem ueſtrum grauaremꝰ. Non quaſi non habuerimus poteſtatem, ſed ut noſm etipſos formam daremus uo- mus apud uos, hoc denunciabamus uo- bis, quoniam ſi quis non uult operari, nec piſtola Pauli 3. ſtrã, in Facquiſitione] gloria dñi noſtri ARGVMENTVM IN primam Epiſtolam Pauli ad Timotheum. Timotheum inſtruit,& docet de or- dinatione epiſcopatus,& diaconij,& o- mnis eccleſiaſticę diſcipiinę, ſcribens ei à Laodicea per Tychicum diaconum. Epiſtola Pauli ad Timo⸗ theum prima. Cex non iuſto ſed impio data. Cap. J. AVLVS Apoſtolꝰ leſu Chri A ſti ſecundum imperium dei ſalua. toris noſtri,& Chriſti leſu, ſpel noſtre: Timotheo dilecto filio in fide. Gratia& miſericordia,& pax à deo patre,& Chriſto Ieſu dño noſtfo.. Sicut rogaui te ut remaneres Epheſi cũ irem in Macedoniam, ut denũciares qui buſdam ne aliter docerent, neq; intende- rent fabulis& genealogijs imerminatis. quę quęſtiones pręſtant magis quàm edi B ficationẽ dei, quę eſt in fide. Finis autem prę cepti eſt charitas de corde puro,& conſcientia bona,& fide non ficta. A qui bus quidam aberrantes, conuerſi ſunt in uaniloquium, uolentes eſſe legiſdociores, non intelligentes, neq; quę loquuntut, ne que de quibus affirmant. Scimus autem Ro.7. e quia bona eſt lex, ſi quis ea legitime uta tur, ſcientes hoc, quia lex iuſto non eſt poſita, ſed iniuſtis,& non ſubditis, impijs & peccatoribus.ſceleratis,& contamina tis, patricidis, d matricidis, homicidts, manducet. Audiuinus em̃ inter uos quoſ fornicarijs, maſculorum concubitoribus, dam ambulantes inquiete, nihil operan- tes, ſed curioſe agẽtes. Iis autem qui eiuſ- modi ſunt denunciamus,& obſecramus in dño leſu Chriſto, ut cum ſilentio ope- Gal. 6.a rantes, ſuum panem manducent Vos au tem fratres nolite deRcere benefacientes. (Quod ſi quis non obedit uerbo noſtro, per epiſtolam hunc notate,& ne commi ſceamini cum illout confundatur,& no- lite quaſi igimicum exiſtimare, fed corri 118 pite ut fraitèm. Ipſe autem †deus) pacis det uobis gacem ſempiternam in omni lo co. Dominus ſit cum omnibus uobis. Sa- lutatio mea manu Pauii, quod eſt ſignum in omni epiſtola, ita ſcribo. Gratia domi ni noſtri leſu Chriſti cum omnibus uo- bis. Amen. 1 ARGV- plagtarijs, mendacibus,& periuris, g ſi quid aliud ſanę doctrinę aduerſatur, que. eſt ſecundum Euangeliũ glorię beati dei quod creditum eſt mihi. Gratias ago el⸗ qui me confortauit in Chriſio leſu Dño noſtro, quia fidelem me exiſtimauit; po- nens in miniſterio, qui prius blaſphemus fui& perſecutor& contumelioſus.ſed. miſeriordiam dei conſecutus ſum, quia d ixnorans feci in incredulitate. Superabũ dauit aũt gratia dñi noſtri cũ fide& dule Kione, quę è in Chriſto Ieſu. Fidelis ſer. mo,& omni acceptione digfus, quodlf Chriſtus Ieſus uenit in hunc mundũ pec. catores ſaluos facere, quorũ primus ego ſum. Sed ideo miſericordtam conſecutus ſum, ut in me primo oſtenderet Chriſtus leſus cem pattentiam, adrinformationẽ] deformas 3 ecrum tionem M.⸗. b M. C rig 3,0 Gen Ger * Hm ne ee 1e prrcrpe et nt enn m eM. 1ſͤ mümn 2 a en der emrinla 4 H 1 82„ en ee inin n amogee ſrütn 2 e Non imelh e ee Päopu 1 4 1 . que ce qal if Pema. em. quaderacg se zatmn 1u0“ un, ſcemch ge hmt die pelia elit anaſtün d.& peccrod ulam ner tu en ad Nmd, duOl ſorncais a emun nn⸗ Dagen ask Axmnl nul. qad dult ad artag 4 mmn ciſecm dt en ſghen pe- qued qrist ie OMuph nau n econt eur Vwbblälh iri. daf,quat abinn do, pesincn oi nu nt nmn hn K pericc Lermttid amn igmam ed aan ubh acs Ganutgn in ait — 0 li bir 6o Kone, or al. d e Pemn 8 aad Timotheum I. 48⁸1 eorã qui ctedituri ſunt illis in uitam eter ditos cũ omni caſtitate. Siquis autem do nam.Regi aãt ſeculorũ immortali, mui- mui ſuę prę eſſe neſcit, quomodo eccleſię ſiibili, ſoli deo honor& gloria in ſecula dei diligentiam habebit Non neophytũ, ſeculorũ. Amen. Hoc pręceptũ commen ne in ſuperbiam elatus, in iudiciũ incidat do tibi flli Timotheę, ſecundũ pręceden diaboli. Oportet aãt illũ& teſtimonium tes in ie prophetias, ut milites in illis bo- habere bonũ ab iſs qui foris ſunt, ut nen nam militiam, habens fidẽ& bonam cõ in opprobriũ incidat,& in laqueũ dia- (cientiam, quam quidam repellentes, cir⸗ botłi. Diaconos ſimiliter pudicos, non bi- ca fldem naufragauerunt, ex quibus eſt lingues, non multo uino deditos, non tur Hymengus& Klexander, quos tradidi pe ſucrũ ſectantes, habentes myſter ũ fi- ſatane, ut diſcant non blaſphemare. dei in conſcientia pura. Et hi aũt probẽ Dro ommilus orandum.(ap. II. tur primũ,& ſic mniſtrent, nullũ crimen A(lecro igitur primũ omniũ fiexi ob habentes. Mulieres ſinnliter pudicas, nõ ſecrationes, orationes, poſtulatio-⸗ detrahentes ‚ſobrias, fideles in omnibus. nes; gratiarũ actiones pro ommbus homi Diaconi ſint unius uxoris uiri, qui filijs nibus, pro regihus,& omnibus qui in ſub ſuis bene pręſint,& ſuis domibus. Qui e- limitate conftuuti ſunt, ut quietam& trã nim bene miniſtrauerint, gradum bonũ quiltam uitam agamus in omni pietate et ſibi acquirent,& multam fiduciam in fi⸗ caſtitate, hoc em̃ honũ eſt& acceptum de, quę eſt in Chriſto leſu Hęc tib: ſcribo· D B coram ſo luatore noſtro deo, qui ots homi fli T imothee, ſperans me ad te uenire ci nes uult faluos fieri,& ad agnitionẽ ueri⸗ torſi autem tardauero, ut ſcias, quomodo tatis uenire Vnus enim deus, unus&me oporteat te in domo dei conuerſari, quæ diator dei& homiũ, bomo Chriſtus le eſt eccleſia dei uiui, columna,& ſuma- ſue, qui dedit redemptionè ſemetipſum. ꝓ mentum ueritatis. Et manifeſte magnum . omnibus. cuius teſtimoniũ tẽporibus ſuis eſt pietatis ſa⸗ ramentum quod manife- 1 Timi: C confirmatũ eſt, n quo poſitus ſum ego ſtatum eſt in carne, iuſtificatum eſt in ſpi⸗ i. prędicator& Apoſtolus ueritatẽ dico, ritu, apparuit angelis, prędicatum eſt gẽ⸗ non wmentior) dodor gen iũ in fide& ue⸗ tibus, creditum eſt in mundo, aſſumpium C ritate. Volo ergo uiros orare in omni lo- eſt in gloria. A co leuantes puras manus ſine ira& diſc e CErrores Antic hriſti pradicit. pratione. Similiter Smulieres, in habitu Cap. I.. ornato, cum uerecundia& ſobrietate or 8 Piritus aũt manifeſte dicit, quia in no nantes ſe, non in tortis crinib, aut auro, uißimis tẽporibus diſcedẽt quidam à aut margaritis, uel ueſte precioſa, ſed qd fide, atiendentes ſpiritibus erroris,& do- ². Ti..2 decet mulieres, promittentes pietatẽ per ctrinis demoniorã, in hypoctiſi loquen- 2. Pet. 3.a D opera bona. Mulier in ſllentio diſcat, cũ tiũ mendaciũ,& cauteriatam habẽtiũ ſu⸗ Iudę.i. b 3. C014 f omni ſubiectione. Docere autẽ, mulieri am cõſciẽtiam, ꝓhibentiũ nubere, abſti- Gen.. d non permitto neq; dominari in uirũ. ſed nere à cibis quos deus creauit ad perci- Gen. z. D eſſe in ſilentio.ſ Adam enim primus ſor- piẽdũ cũ gratiarũ actione fidelibus,& ijs matus eſt, deinde Heua:& Adam non eſt qui cognouerũt ueritatẽ. Quia omnis cre ſeductus,mulier aũt ſeducta in pręuarica⸗ atura dei bona eſt,& nihil reijciendũ qdk tione fuit. Saluabit᷑ aũt per filiorũ gene/ cũ gratiarũ actione percipitur, ſanctifica- rationem. ſixpermanſerit hin fide& dile, tur enim per uerbum dei& orationem. Aione,& ſanctificatione cum ſobrietate. Hęc proponens fratribus, bonus eris mi- ¶ Epiſcopr& Diacom quales eſſe debeant. Cap. III. A Hldelis ſermo. Si quis epiſcopatã de/ eptas autem& amies fabulas deuita: ex- Tit.n b ſyderat, bonũ opus deſy derat. Opor- erce autem teipſum ad pietatem Nam tet enim epiſcopũirreprehenſibilem eſſe, corporalis exercitatio, ad modicum uti- unius uxoris uirũ. ſobriũ,prudentem, or- lis eſt, pietas manſerĩt & bone doctrinę quam aſſecutus es. IIn.*. autem ad omnia utilis eſt, natũ, pudicũ. hoſpitalem, dodorem, non promiſsionem habens uitę que nunc eſt, uinolentũ, non percuſſorẽ. ſed modeſtã,& futurę Fidelis ſermo. ct omni acceptio non litigioſum, non cupidam.ſed ſuę do⸗ ne dignus. In hoc emm lahoramus-ee male mui hene propoſitũ, fllios habentem ſub dicimurk quia ſperamus Jin deũ uiuti qui; “ ditos Q½ 28 niſter Chriſti leſu, enutritus uerbis fidei Ti.3/ b Tit. 3.c ſauimꝰ E Her⸗ Pinſtat bus nocte& die Nam quę in delicijs eſt, Si quis, Deu. 29. a z. Cor. 9.3& doctrina. Dicit enim ſcriptura: Non infrenahis PFalligabis] os houi triturami:&; — 1² Bpiſtola Pauii eſt laluator omnium hominum, maxcime fideliũ Pręcipe hęc& doce. Nemo ado D leſcentiam tuam contemnat, ſed exemplũ eſto fideliũ in uerbo, in conuerſatione, in charitate, in fide, in caſtitate. Dum uenio, attende lectioni, exhortationi& doctri- na. Noli negligere gratiam quę in te eſt, quę data eſt tibi per prophetiam, cum im poſitione manuũ presby exij · Hęc medi⸗ tare, in his eſto, ut profectus tuus manife- ſtus ſit omnibus. Attende enim tibi& do ctrinę:inſta in illis. Hoc em̃ faciẽs,& tei- Pſum ſaluum facies,& eos qui te audiãt- ¶ Quiſque pro decoro trattandus ab epiſcopo. Cap. P. A 8 Rniorem ne increpaueris, ſed obſecra Dut patrẽ:iuuenes, ut fratres: anus, ut ma tres, iuuenculas ut ſorores momni caſtita te. Viduas honora, quę uere uiduę ſunt. Si qua autem uidua flios aut nepotes ha- bet, diſcat primũ domũ luam regere,& mutuam uicẽ reddere parentibus: hoc e- nim acceptũ eſt coram deo. Quę aũt ue. re uidua eſt& deſolata, ſperet in deũ.] & Pinſtet.] obſecrationibus& orationi- erat in uiuens mortua eſt. Et hoc pręcipe, ut ir- reprehenſibiles ſint.. Si quis) aũt ſuorũ Gln ehrenenfibiles int hSi gis) atſuou, ber fidem negauit.& eſt inſideli deteri- B or. Vidua eligatur non minus ſexaginta annorũ, quę fuerit unius uiri uxor, in o- peribus bonis teſtimoniũ habens, ſi filios educauit, ſi hoſpitio recepit, ſi ſanctorum pedes lauit, ſi tribulationem patientibus ſubminiſtrauit, ſi omne opus bonum ſub- ſecuta eſt. Adoleſcentiores aũt uiduas de uita. Cũ enim luxuriatę fuerint, in Chri- ſto nubere uolunt, habentes damnationẽ, gꝗuia primam fidem irritam fecerunt: ſi- mal aũt& ocioſę diſcũt circuire domos, non ſolum ocioſe, ſed& uerboſę,& cu- rioſę, loquentes quę non oportet. Volo autem iuniores nubere, filios procreare, matresfamilids eſſe, nullam occaſionẽ da- re aduerſario maledicti gratia. Iam enim quędam cõuerſę ſunt retro poſt ſatanam. Si quis fidelis habet uiduas, ſubminiſtret & illis, rut)non grauetur eccleſia, ut ijs qug uere uiduę ſunt, ſufflciat. Qui bene præ- ſunt presbyteri, duplici honore digni ha beantur, maxcime qui laborant in uerbo Di- eternam, in qua uocatus es,& confeſſim gnus born gnus eſt operarius mercede ſua. Aduer⸗- M.. b ſus presbyterum accuſationem noli reci L. ua h pere, mſi ſub duobus aut tribus teſtibus. D Peccantes coram omnibus argue, ut& cęteri timorem habeant. Teſtor coram deo& Chriſto leſu& electis angelts e- ius, ut hęc cuſtodias,& ſine pręiudicio, nihil faciens in alteram) partem decli- aliam nando. Manus gito nemini impoſueris, neq; communicaueris peccatis alients. Teipſum caſtum cuſtodi. Noli adhuc a- quam bibere, ſed modico uino utere pro- pter ſtomachum tuum,& frequenies tu- as infirmitates. Quorundam hominũ pec cata manifeſta ſunt, pręcedentia ad iudi- ciũ Fquorundam aũt ſequunt᷑.) Similiter quoſdam & facta hona mamfeſta ſunt,& quę all. aũt& ſub ter ſe habent, abſcondi non poſſunt. ſequunt. C Vitandaæ cunmoſæ quæſtiones& aua- ritia.(ap. VI. O Vicunq; ſunt ſub iugo ſerui, dños Kiuos omn honore dignos arbitrent᷑, ne nomen Domini& doctrina blaſphe- metur. Qui aũt fideles habent domtnos, non cõtemnant, quia fratres ſunt: ſed ma gis ſeruiant, quia fideles ſunt& dilecti, X quia beneficij participes ſunt: Hęc doce qui & exhortare. Si quis aliter docet,& non — A & maxime domeſticoꝶ, curam non ha. acquieſcit ſanis ſermonibus dñi noſtri le ſu Chriſti,& ei quę ſecundum pietatem eſt, doctrinæ, ſuperbus eſt. uihil ſciens, ſed languens circa quęſtiones& pugnas uerborum, ex quibus oriuntur inuidiæ, contentiones blaſphemiæ, ſuſpiciones malę, conflictationes hominũ mente cor- ruptorum,& qui ueritate priuati ſunt, e- xiſtimantium quęſtum eſſepietatem. Eſſ autem quxæeſtus magnus pietas cum iuffi- B cientia. Nihil enim intulimus in hunc lob..d mundum, haud dubium quod nec auferre Eccl.;,e quid poſſumus. Habentes autem alimèta & quibus tegamur, his contenti ſimus. Nam qui uolunt diuites fiers, incidunt in tentatiouem& in laqueum diaboli,& de nutilia.& noctua, quæ mergunt homines in interitum& perdi⸗- tionem. Radix enim omnium malorum eſt cupiditas, quam quidam appettẽtes er- rauerunt à fide,& inſeruerunt ſe dolori- hus multis. Tu autem òô homo dei, næc fuge, ſectare uero iuſtitiam, pietatẽ, fidẽ-, charitatẽ, patientiam, mauſuetudinẽ. Cer ta bonũ certamen fidei, apprehẽde uitam 0 runt loa Jpo d.19 loan 110. 1, loa ———— 3—— — ꝗ—— ad Timotheum. II. bonam confeſsionem coram multis teſti- primum in auĩa tua Loide.& matre tua „ bus · Pręcipio tibi corã deo qui iuſtifl Kunice, certus ſum aũt q́d& in te. Pro- uiuificat. 8E 2 4— 105. 16. S cat)omnia,& Chriſto leſu, qui teſtimo. pter quã cauſam admoneo te, ut reſuſci- M. 27. nium reddidit ſſ ſub Pontio Pilaio bonã ies gratiã dei, quę eſt in te per impoſitio- Rom. s. e M. 27. b confeſsion, ut ſerues mandatũ ſine macu nẽ manuũ mearũ. Nõ em̃ dedit Deus na, irreprehenſibile uſq; in adueniũ domi ſpiritum timoris, ſed uirtutis& dilectio- Xpo. 17. ni noftri Ieſu Chriſti, quem ſuis tempo/ nis,& ſobrietatis. Noli itaq; erubeſcere?- d. 19. c ribus oſtendet il beatus& ſolus potens, teſtimonium dñi noſtri, neq; me uinctũ rex regum,& dominus dominantiũ, qui eius, ſed collabora Buãgelio ſecundum ſolus habet immortalitatem,& lucem in⸗ uirtutẽ dei, qui nos liberauit& uocauit nabitat inacceſsibilem,¹ſ quem nullꝰ ho, uocatione ſua ſancta, Inõ ſecundũ opera Tit.„. b minum uidit, ſed nec uidere poteſt, cui noſtra, ſed ſecundũ,ꝓpoſitũ ſuum& gra- 1We nonor& imperium in ſempiternum. A⸗ tiã, quæ data eſt nobis in Chriſto Ieſu j men. Diuitibus huius ſeculipræcipe nõ ante tẽpera ſecularia. Manifeſta eſt antẽ Tit.. à Lu. 12. b fublime ſapere, neq; ſperare in incerto nũc per illuminationem ſa uatoris noſtri loan.. b diuitiarum, ſed in deo uiuo ii qui pręeſtat Ieſu Chriſti, ꝗ deſtruxit quidẽ mortt, illu. nobis omnia abunde ad fruendum) bene minauit aũt uitã& incorruptionẽ ꝑ Euã! Tia. b agere, diuites fieri in bonis operibus, fa- gclium, in quo poſitus ſum ego prædica- ciie tribuere, communicarc, theſauriare tor& Apoſtolus& magiſter Gentium. ſibi fundamentum bonum in ſuturum, ut Ob quã cauſam etiã hæc patior, ſed non apprehendant bonam) uitam. O Ti/ contfundor. Scio em̃ cui credidi, et certꝰ neram othee, depoſitum cuſtodi, deuitans ꝓ- ſum, quia potens eſt depoſitũ meũ ſerua- phanas uocumnouitates, et oppoſitiones re in iilum diem. Formam habe ſanorum falſi nominis ſcientiæ, quam quidam ꝓ- uerhorũ, quæ à me audiiii in fide& in miitentes, circa fidem eacciderunt- Gra- dilectione in Chriſto leſu. Bonã depoſi- tia tecum, Amen. tũ cuſtodi ꝑ Spiritũ ſanctũ.qui habitat in ARGVMENTVMINEPIS TO nabis. Scis enim hoc, ꝙ auei ſi ſunt à me lam Pauli ſecundã ad rhimotheũ. omnes, qui in Aſia ſunt, ex quibus eſt Phygellus 1TB M Timotheo ſcribit de exchor Philetus)& Hermogenes. Det miſeri- tatione martyrij,& omni regula ueri-⸗ cordiam dominus Oneſiphori domui, qa „ tatis,& quid futurum ſit temporibus no, ſæpe me refrigerauit,& catenam meam den andenm, g— 1 uiſsimis,& de ſua paßione ſcribens ei non erubuit, ſed cum Romam ueniſſet. ſo -—1 ner ab Vrbe. liciie me quæſiuit.& inuenit- Det illi domina *— Hu 3 donun inuenire miſericordiam à †deo) erach ano nunn 1.—; ma in illa die. Et quanta B beſiminiſtrauit „ npierm N a erci E P iſtola Pauli ad Timo mihi, tu melius noſti. de vümuanin e ſoenn 4 THEVM SECVNDA: ¶ Docendi uerbi ratio. Cap. II. ☛ ¶G O ☛)ñ Ar ri unen qr e imä 4 ¶ Monet Paulus Timot heum, ut pafer. 72 TY ergo filimj coinſortare in gratia à 4ꝙ R, cema N uwöün. 1 hum.(ap. I. quę eſt in hriſto lefu,& quæ audi- ri La'ee — una BaAVLVS KApoſtolus ſti à me per mulios teſtes: hęc cõysẽda ſi- V⁵ 9* Ioan. 1. b 3.103.3. C —yj————— — — 2. K udun ancmim 1 NAuem dei ſecundum, ꝓ/ os docere.Labora ſicut honꝰ miles Chri- d0— uun 322 ſt Ieſu. Nemo militãs des tmpffeaiſe nego ee, teneareuem m mäücäh 3 IS— dcſe b-v L au Lwug 1 neo charißimo filo, uit. Na& qui certat in agone, non coro no de* 1 anoln Eratia,& mĩa,& paxs à deo patre no- nab itur niſi legitime certauerit. Laberã cro pr 5 ſiro,et Chriſio Ieſu dño noſtro. Gratias tẽ agricolã oportet primi de fructibus* ei ſele. 8, qud poſim zuninn 3 ALB 6 lelu Chriſti per uolun⸗ delibus hominib“, qui idonei eſũt et alſ-⸗ c ³ 6 3 2 ago deo meo:cui ſeruio Aprimogenitori accipere.) Intellige quæ dico: dabit em Ee 1 8 bus meis in conſcientia pura. ꝙ ſine inter tibi dominus in omnibus intellectũ. Me B 8QQſſ eun down K. miſsione habeã tui memoriã in orationi mor eſto dominum leſum Chriſtum re- n AB —õ 1 m bus meis, nocte ac die deſyderans te ui- ſurrexiſſe à mortuis, ex ſemine Dauid ſe⸗- u f„ ha iuge. cdnet Romg 7 dere, memor lacrymarũ tuarã, ut gaudio cundum Buangeliũ meum in quolabo h l do cmagat iee e implear, recordationem accipiens cius ſl ro uſq; ad uincula, quaſi male operãs, ſed dei.quę ⁊ in te nõ fta, quæ& nabitauit uerbũ dei uon eſt alligatum. Ideo omnia rimua Qa 5 ſaſtinee 4 fuſtineo propter elector, ut et ipſi ſalutem conſequantur, quæ eſt in Chriſto Ieſu cũ Ma. 10. d gloria cceleſti. Fidelis ſermo. Nã ſi com- ³ R. 9. a mortui ſumus,& conuiuimus: ſi ſuſtine- Rom. z. a bimus,& cõregnabimus:ſi negauerimꝰ, et ille negabit nos: ſi non credimus, ille ſide is permanet, negare ſeipſum non po- no teſt. Hæc cõmone teſtificãs corã †deo,) noli cõtendere uerbis(ad nihil enim uti- le eſt) niſi ad ſubuerſionẽ audientiũ. So- „ kcite autẽ cura teipſum probabilẽ exhi- bere deo, operarium inconfuſibilẽ, recte tractãtem uerbũ ueritatis. Prophana aũt & uaniloquia deuita: multũ em̃ X profi- Proficient ciunt) ad impietatẽ,& ſermo eorumut ſerpet cancer † ſerpit,) ex quibus eſt Hymene qui us& Philetus, † quia)à ueritate excide runt, dicentes reſurrectionem eſſe iam fa- cam,& ſubuerterunt quorundam fidem. Sed firmum fundamentũ dei ſtat, habens diſcedat ſignaculum hoc. Cognouit dominus qui nocmunat ſunt eius:& Fdiſcedit)ab iniquitate om/ D nis qui inuocat)nomen domini. In ma⸗ gna autem domo non ſolum ſunt uaſa au- rea& argentea, ſed et lignea& fictilia, et quędam quidem in honorẽ, quędã aũt in contumeliã. Si quis ergo emundauerit ſe ab iſtis, erit uas in honorẽ ſanctificatũ et utile domino, ad omne opus bonũ pa- ra:um. Inuenilia autẽ deſyderia fuge, ſe- ctare iuſtitiam, fidẽ, ſpem, et charitatem, et pacem cum ijs qui inuocãt dominũ de 3. Tim.. c corde puro.¹ Stultas autem& ſine diſci- Tu.;, c plina queſtiones deuita, ſciens quia gene rãt lites. Seruum autem domini nõ opor tet litigare, ſed manſuetum eſſe ad omnes docibilem, patientem cum modeſtta, cor ripientem eos qui reſiſtunt neritati, ne- qutando deus det illis pœnitentiam ad co gnoſcendam ueritatem,& reſipiſcant a diaboli laqueis, a quo captiui tenentur ad ipſius uoluntatem. A ¶ Pericula nouiſtimorii dierti Cap. III. 2. Tim. 4.2 ᷣOc aũtſcito, quòd in nouiſsimis die „„Pet. z a bus inſtabunt tempora periculoſa, et Iudæ. 1. f erut homines ſeipſos amãtes, cupidi, ela- ti. inperbi, blaſphemi, parètibus non obe dientes, ingrati, ſceleſti, ſine affectione, ſine pace, criminatores, incõtinentes, im mites, ſine benignitate, proditores,&, ꝓ- terui, tumidi, cę ci,& uoluptatũ amatores B magis quam Dei, habentes ſpeciẽ quidẽ pietatis, uirtutẽ aũt eius abnegantes. Et hos deuita:ex his em̃ ſumt qut penetrant 2. donnos domi 8*1 Piſocla Paut. domos,& captiuas Sucunt mulierculas Ooneratas peccatis, quę ducũtur uarijs de- ſyderijs, ſemper diſcentes,& nunquã ad ſcientiam ueritatis peruenien:es. Quem- Ex. 7.5 admodum autẽij Ioãnes& Mambre’ re ſtiterunt Moyli, ita& hi reliſtũt uerita- ti.homines corrupti mẽte, reprobi circa ſidem, ſed ultra nõ proficient: inſipientia em eorum mamiſeſta erit omnibus, ſicut & illorum futt. Iu autẽ aſſecutus es me- am doctrinã, inſtitutionẽ, propoſitũ, ſids, O longantminatè, dſlectiont, patientià, p- ſecutiones, paſsiones, quahià miht fada ſunt Antiochiæ, Iconij, Lyſtris, quales perſecutiones ſuſtinui, et ex omnibus eri- puit me dominus. Et omnes qui pie uo- lũt uiuere in Chriſto Ieſu, perſecitionẽ patient᷑. Mali aũt homines et ſeduciores proficiẽt in peius, errantes, et in errorem mittentes. Tu uero petmane in his quæ D didiciſti,& credita ſunt tibi, ſciens à quo didiceris,& quiaab infantia ſacras lite- ras noſti, quæ te poſſunt inſtruere ad ſalu tem per fidem quæ eſt in Cmiſto leſu. i Omnis enimicriptura diuinitus inſpira- 2. Pe.. G ta, utilis eſt ad docendum, ad arguendũ, ad corrigendum ad erudiendum in inſti- tia: ut perfectus ſit homo Dei, ad omne opus honum inſtructus. ¶ Aqd ſui imitationem Tumotbheum excitat Paulus.(ap. IIII. Eſtificor corã Deo et leſu Chriſio. 4 qui iudicaturus eſt uiuos et mortuos, gper aduentum ipſius,& regnũ eius, p- dica uerbum. Inſta opportune, importu- ne: argue, obſecra, increpa in omni pati- tia& dodrina. Erit enim tempus cum ſa nam doctrinã nõ ſuſtinebimt, ſed ad ſina deſyderia coaceruabunt ſibi magiſtros, † prurientes) aurtbus,& à ueritate qui- N dem auditum auertent ad fabulas autem conuertentur. Tu uero uigila, in omni⸗ bus labora, opus fac Euangeliſtæ, mini- B ſterium tuum imple. Sobrius eſto· Ego enim iam delibor,& tempus reſolutionis meæ inſtat. Bonum certamen certaui, curſum conſummaui, fidem ſeruaui. In reliquo repoſita eſt mihi corona iuſti- tiæ, quam reddet mihi Dominus in illa die iuſtus iudex: non ſolum autem mihi, ſed& ijs qui diligunt aduentum eius, Fe ſtina ad me uenire cito. Demas enim me reliquit, diligens hoc ſeculum,& abijt Q Theſſalonicam, Creſcens in Crnam itus uns nominati Col feche e 3 mz 3 Aas un JAnrcchh äl — A 4 ſll Derſecnionesxe lta enum rübal 1 hönin r miarin e wnui 2* dinlä, emir, 2 mneit aux an. ten perflem . Omu mint at unls e en a camngmät ahs a ns na: mpeieh af U 4 3 1 haala da“ opm deum nu 8.(4 mnd s imaut „ a u * PEhtcas Mh — 1 gu uciez özu gane ne Kper dund g müi er canadun. e mim, 61 M.gn edc enumw er tia& drid aüte mem t, wm orriniſ ien n d deffdern cou erinfte 2 Tpanenten en den zutum Hntdum. cuentr. au h um 1. be den h Lat Fütem, e ſterumtum i Aglechhh n ewmin eid 25 vrlttnd vwer intut. I umn ra) . rüm cid usen en „ 15uo p id cemuc n ur, un im tät 61es Wraah 1 Kuadneuch ena necheit, Algt un 80 4 Thelenxn . tuxn 6 — — —8ſſſͤſſſſſſ“ Col. 4. d Titus in Dalmatiam, II. ucas eſt mecum, tę, ut ea quę deſunt, corrigas, et cõſtituas ſolus. Marcum aſſume,& adduc tecum: ꝓ ciuitates presbyteros, ſicut& ego di/ eſt enim mili utilis in miniſterio, Iychi ſpoſui tibi.ſi S i quis ſine crimine eſt, uni“ cum autem miſi Epheſum. Penulam quã uxoris uir filios habẽs fideles, nõ in accu reliqui Troadę apud Carpum, ueniens ſatione luxurię, aut nõ ſubditos. Oportet affer tecum,& libros, maxime autem em̃ epiſcopũ ſine crimine eſſe, ſicut Dei membranas. Alexander ærarius multa diſpenſatorè, nõ ſuperbũ, nõ iracuudum.- mmala mihi oſtendit: reddet illi dominus nõ uinolentũ, nõ ꝑcuſſorẽ, non turpis lu- C ſecundum opera eius, quem& tu deui- teſiſtit ta ualde enim † reſiſtit) uerbis noſtris. In prima mea defenſione nemo mihi af⸗ er cupidũ, ſed hoſpitalẽ᷑, benignũ. ſobri- um, iuſtũ, ſanctũ, continentè, amplectentẽ eũ qui ſecundũ doctrinã eſt, fidelẽ ſermo- fuit, ſed omnes me dereliquerunt: nomil nem, nt potens ſit exhortari in doctrina&e jis imputetur. Dominus aut tit,& confortauit:me, ut per c tio impleatur.& audiant Gentes Ha) Iberabit liberatus ſum de ore leonis. † Liberauit) ciſione ſunt, quos oporiet redargui, qui autem me dominus ab omni opere malo, et ſal, uniuerſas domos ſubuertũt, docentes, quę uum faciet in regnum ſuu Sup.i. d gloria in ſecula ſeculorum. Priſcam ta+† Priſcillam)& Aquilam, phori domum. Eraſtus remanſit Corin⸗ thi Trophimum autem reliqui infirmum Mileti. Feſtina ante hyemem uenire. † 3 Salutat Salutant) te Rubulus& Pudens& Li⸗- nus& Ciaudia& fratres omnes. Domi- nus Ieſus Chriſtus cum ſpiritu tuo. Gra- tia uobiſcum, Amen. ARGVMENTVM 1N EPI. ſtolam Pauli ad Titum. Titum commonefacit& inſtruit de abominati& incrediiles,& ad omne conſtutunone presbyterij,& de ſpiritua- ni conuerſatione,& hæreticis uitandis, qui in traditionibus ludaicis credũt, ſcri 5 Ti. 1 6 C bens ei à Neapoli- Epiſtola P auli ad TITVM. ¶ Quales eligendi in epiſcopos& pres« qdocentes ut prudentiam doceãt: Adole- byteros. Cap. I. A 829 1 6 eſtinſ pem uite æterne, ⸗ — quam promiſit qui non menttetur deusſ ante tẽpora ſecularia, manif eſtauitautem temporibus ſuis uerbu tione quæ credita eſt mihi ſecundũ præ- ri Dei. T ito dile/ tes non contradicẽtes, nõ fraudantes, ſeda. Pe. 4.& ceptum ſatuatoris noſt. o filio ſecundũ communẽ flidem gratia B & paxx à deo patre,& Chriſto leſuſalua tore noſtro · Huiꝰ rei gratia reliꝗ te Or t m ſuum in predica 44 emmihi aſti⸗ ſana,& eos qui contradicunt arguere. me prędica Sunt em̃ multij etiã inobedientes, uamlo- qui& ſeductores, maxime qui de circum m cœieſte, cui nõ oportet, turpis lucri gratia. Dixit qui Amen. IISalu dã ex illis, Pprius ipſorũ propheta: Cre- & Oneſt⸗ tenſes ſemper mendaces, malg beſtię, uen tres pigri. Teſtimonium hoc uerum eſt. uam ob cauſam increpa illos cure, ut ſani ſint in fide, nõ attendentes Iudaicis fabulis,& mandatis hominum auerſanti- um ſe à ueritate. Omnia munda mun- Rom 4. dis, coinqunnatis autem& infidelibus ni hil eſt mundum, ſed inquinatæ ſunt eorã & mens& conſcientia. Confitemur ſe noſſe Deum, factis autem negant, cũ ſint opus bonum reprobi.— Pro perſonæ taarietate aliter atqut ali⸗ ter doceꝛdlum. Cap. 11. V aũtloquere quæ decèt ſanã dociri& nã Senes.ut ſobrij ſint, pudici, prudẽ tes, ſani in fide, in dilectione, impatientia. Anus ſimilit, in habitu ſancto, nõ crimi- ntrices, non multo uino ſeruientes, bene ſcentulas, ut uiros ſuos amẽt, ſilios ſuos di ꝑ IAVLVS ſeruus dei, A- ligant, prudemtes, caſtas, ſobrias, domus oſtolus aut? leſu Chri curam habentes benignas, ſubditas umis ai ſecundũ fidẽ electorũ ſuis· ut non biaſphemetur uerbũ Dei. 1u- ſi lei& agnitionè uerita- uenes ſimiliter hortare ut ſobrij ſint. In ſs. qug ſecundũ pietatẽ omnibus teipſum præbe exẽplum bono- rum operum. indoctrina,in integritate, in grauitate, uerbũ ſanum, irreprehenſibile, ut is qui eac aduerſo eſt uereatur, nihil haꝗ bens malum dicere de nobis. Seruos do⸗Eph. 6. à minis ſuis ſubditos eſſe, in omnibus placẽ Col. 3.d in omnibus ſidem bonam oſtendentes, ut doctrinam ſaluatoris noſtri Dei ornent e⸗ in omnibus. Apparuit enim gratia Dei ſaluatoris a. Tim. 3.4 ſaiuaroris noſtri omnibus homimibus, e- rudiens nos ut abnegantes impietatem D& ſecularia deſyderia, ſobrie,& iuſ e, & pie uiuamus in hoc ſeculo, expectan⸗- tesbeatam ſpem& aduentum glorię ma gni Dei& ſaluatoris noſtri Ieſu Chriſti, qui dedit ſemetipſum pro nobis ut nos redimeret ab omni iniquitate,& munda ret ſibi populum acceptabilem, ſectatorẽ bonorum operum. Hæc loquere,& ex- hortare,& argue cũ omm imperio. Ne. mo te contemnat. ¶ Manſuetudo mnincre patione ſeruanda. Cap. 711. A Dmone illos principibus& poteſta/ A tibus ſubditos eſſe, dicto obedire, ad omne opus bonum paratos eſſe, nemi nem blaſphemare, non litigioſos eſſe ſed modeſtos, omnem oſtendentes manſue- ꝛudinem ad omnes homines. Eramus em̃ aliquando& nos inſipientes, increduli, errantes, ſeruientes deſy derijs& uolu- ptatibus uarijs in malitia& inuidia agẽ tes, odibiles, odientes inuicem. QCum au 2 Tim,.e tem benignitas& humanitas apparuit B faluatoris noſtri Dei, on cx operibus iuſti ſuam miſerigordiam ſaluos nes fecit, per lauacrum regenerationis Spiritus fancit, quem etffudit in nos abunde per leſum Chriſtum ſaluatorem noſtrum ut iuſtifi- cati gratia ipſius, hęredes ſimus ſecundũ ſpem uitæ æternæ. Fidelis ſermo eſt,& de his uolo te confirmare, ut eurent bo- nis operibus præeſſe qui credunt Deo, b hæc ſunt bona& utilia hominibus, Stul- tas autem quæſtiones& genealogias,& contentiones,& pugnas legis deuita, ſunt enim inutiles& uanæ. Hæreticum hominem poſt unam& ſecundam corre ptionem deuita, ſciens quia ſubuerſus eſt qui eiusmodi eſt,& delinquit cum ſit ꝓ D prio iudicio condemnatus. Cum miſero ad te Artemam aut Tychycum, feſtina ad me uenire Nicopolim, ibi enim ſta- tui hyemare. Zenam legiſperitum& Apollo ſolicite præmitte, ut nihilillis de- ſit. Diſcant autem& noſtri, bonis ope- ribus præ eſſe ad uſus neceſſarios, ut non ſint infructuoſi. Salutant te qui mecum ſunt omnes. Saluta eos qui nos amant in fide, Gratia Dei, cum omnibus uobis, Amen. 3. Tim.z. a. Tu. 4. d AR“ Epiſtola Pauli ARGVMENTVM IN EpI. 4 ſtolã Pauli ad Philomenem. Philomeni familiares hteras facit pre Oneſimo ſeruo eius, ſcribẽs ei ab Vrbe, de carcere, per ipſum Oneſimum. Epiſtola Pauli ad Phi/ LEMONEM. CCommendat Paulus Philemonm fidelem ſuum min ſtrum One ſimum. Aulus uindus Chriſti leſu,& Timotheus ftater Philemoni di⸗ lecdo& adiutori noſtro,& Ap-⸗ piæ ſorori chariſsimæ& Archip- po commilitoni nto, et eccxię quę in do- mo tua eſt. Gratia uobis& pax à deo pa tre noſtro,& dño leſu Chriſto. Gratias ago Deo meo, ſemper memoriã tui faci- ens in orationibus meis audiens charita- tẽ tuã& ſidẽ quã habes in qño leſu& in oẽs Sanctos, ut cõmunicanio fldei tuæ e- uidẽs fiat in agnitiõe oĩs oꝑis boni x in Chriſto Ieſu Gaudiũ em̃ magnũ habui Phal.. & cõſolationem in charitate tua, ꝗa u- 4,Re.7 ſcera Sctõrũ requieuerũt ꝑ te frater.· Pro b pter quod multãà fiductam habẽs in Chxi Pal. ³ ſto leſu imperandi tibi quod ad rem per- tinet, propter charitatem magis obſecro⸗ cũ ſis talis ut Paulus ſenex, nũc autem& uinctus leſu Chriſti. Obſecro te pro meo filio quẽ genui in uinculis. Oneſimo, ꝗ tibi aliquando inutilis fuit:nũc aũt et mi- hi& tibi utilis, quẽ remiſi tibi. Iu autem illã ut)mea uiſcera ſuſcipe, quẽ ego uo- luerã mecũ detinere, ut prote mihi mini. ſtraret in uinculis Euãgelij, ſine conſilie autem tuo nihil uolui facere, uti ne uelut ex neceſsitate bonũ tuum eſſet, ſed uolũ- tarium. Forſitan em̃ ideo diſceſeit ad ho- rã à te, ut in æternum illum reciperes, iã non ut ſeruũ, ſed pro ſeruo chariſ mũ fra trem, ma⸗cime mihi, quãto aũtmagis tibi & in carne et in dño: Si ergo habes me V ſocium, ſuſcipe illum ſicut me. Si autem aliquid nocuit tibi aut debet, hec mihi imputa · Hgo Paulus ſcripſi mea manu, ego reddam, ut nõ dicam tibi quod ette- ipſium mihi debes, ita frater. Rgo te fru- ar in domino.Refice uiſcera mea ĩ Chri ſto.) Confidens in obedientia tua ſcri- pſi tibi.ſciens quoniam& ſuper id quod dico facies. Simul& para mihi hoſpiti- um, nã ſpero per orationes ueftras 299., r A Spa.. ) le in uobis Pfnoz Pa. 44 deß — PIio¹. inuolus Pl. i0 „0 exie Ni uihtunxg au Srrid dt nch. inet prdpirnt tum ci an up un unslen— 39i Ho nizas a han 4— euna. de. N Lidimt aßetdila eo, ilä tape am egign, eut herimeit aa net & kkuuinang Aetea in. mren nont lem ine um exneccfiut aümatleh ere anm Fauh aic lcnd d Hiunnt aumatheni 7 ma mienit iang mui no m animt ungrül Knemet d nhttn ad Hebræos. I. 484 ri me uobis. Salutat te Epaphras conca- iuſtam mercedis retriburionẽ, quomodo ptiuus meus in Chriſto leſu, Marcus, nos effugiemus ſi tantam neglexerimus Ariſtarchus, Demas& Lucas adiutores ſalutem, quæ cum mitium accepiſſet X e/ mei Gratia domin nori Ieſu Chriſti, narrandt)per dominum, ab eis qui audie enarrar cum ſpiritu ueſtro, Amen. runt, in nos confirmara eſt, conteſtante 1 Deo ſignis,& portẽtis,& uariſs untuti- Epiſtola Pauli Apoſtoli bus& ipiritus ſancti diſtributionibus ſe⸗ pDughnRnses. cundum ſuã uoluntatẽ. Nõ enim angelis . ſubiecit Deus orbem terrę futurũ, de quo A C Filij Dei ſublimitar. Cap. I. loquimur. Teſtatus eſt autẽ in quodã lo- — Vntiphariam multisc co quis, dicens: Quid eſt homo quod me modis olim Deus lo- mor es eius, aut filius hoĩs quoniam uiſi⸗ ...—. Lquens patribus in Pro⸗ tas eum: Minuiſti eũ paulominus ab an⸗ Fohetis, nouilsime dieb gelts, gloria et honore coronaſti eũ, et cõ S 4 iſtis locutus eſt nobis in ſtituiſſi eſt ſuper oꝑa manuum tuarum.(11. Co. 1. d mllio, quem conſtituit hę Ofa ſubieciſti ſub pedibus eins·In eo emm Ma:23. d Spa.y. d redem uniuerſorum, per quem fecit et ſe- ꝗ́d Oña ei ſubiecit, nihil dimiſit nõ ſub-Phil. 2. b B cula, qui c ſit ſplendor glorię:& ſigu⸗ iectum ei. Nunc aũt nec dũ uidemꝰ omia C ra ſubſtantiæ eius, portansq́; omnia uer- ſubiecta ei. I Eũ autẽ qui modico quàm ſedit bo uirtutisſuę.purgationem peccatorum angeli, minoratus eſt, uidemus leſum ꝓ⸗ faciens, ſedet) ad dexteram maieſtatis pter paßionem mortis, gloria& honore in excelſis, tanto melior angelis effectus, coronatũ, ut gratia Dei, pro omnib' gu- Pfal. 2. b quranto differentius præ illis nomen hæ- ſtaret mortẽ · Decebat em̃ eũ ꝓpter quem 2. Re. 7.b reditauit. Cui enim dixit aliquando an/ om̃ia,& ꝑ quem cm̃ia, q multos fllios in C gelorã, Filius meus estu, ego hodie ge- gloriã adduxerat, authorẽ ſalutis eorum, Pfal. 6. c nui te: Et rurſum. 1i Ego ero illi in pattẽ, perxpaſsiont) cõſummari. Qui em̃ ſan · paßziones et ipſe erit mihi infilium: Et cũñ iterũ in& ficat& qui ſanctificantur, ei uno oẽs. conſummate Pſo 3. a troducit primogeniiũ in erbẽ terrę.dicit: Propter quã cauſam non contnndit᷑fra- Et adorent eũ oẽs angeli dei. Et adan tres eos uocare dicens: Nunciabo no- pPnar eios ꝗdẽ dicit: Qui facit angelos ſuos. m tuũ fratribus meis, in medio eccleſiæ Hue⸗ e Pſa. 44· ſpũs, et miniſtros ſuos, Hammã ignis- Ad laudabo te. Et iterũ: Ego ero fiens in 417.à Filiũ autẽ Thronus tuus Deus ĩ ſeculũ eum. Bt itetã: Ecce ego& pueri met. 11a.s. J ſeculi.uira equitatis, uirga regni tui Di, quos dedit mihi Deus. Quia ergo pueri Ole 4 4 lexiſti iuſtitiã,& odiſti iniquitatem, pro communicauerunt carni& ſanguini.& 8. 5. Pſ.103. d ptexea unxit te deꝰ, Deus tuus oleo exul- ipſe ſimiliter participauit eiſdem, ſi ut ꝑ 17O.1225 tationis prę participibus tuis. Et,ij Iu in mortẽ deſtrueret eum qui habebat mor- principio dñe terram fundaſti,& opera tis imperium, id eſt diabolum,& libera- . manũ tuarũ ſunt cœli. Ipſi peribunt, tu ret eos qui timore mortis per totam unã inuolues autem permanebis,& oẽs ut ueſtimentũ obnoxij erãtſeruituti. Nuſquã enim an- D ueteraſcent. Et uelut amictũ mutabis)et gelos apprehendit, ſemen Abrahę appre Pf̃ ios. a mutabuntur, iu autẽ idem ipſe es,& anni hendit: Vnde debuit per omnia fratribꝰ 4. C. 15.d tui nõ deficient. Ad quem autem angelo ſimilari, ut miſericors fleret& fidelis põ rum dixcit aliquando: Sede à dextris mee tifex ad Deum, ut repropitiaret delicta is. Quoaduſq; ponam inimicos tuos ſca- populi. In eo enim in quo paſſus eſt ipſe bellum pedum tuorã: Nonne omnes ſunt& tentatus, potens eſt& eis qui tentatur zaminiſtratorij ſpiritus, in miniſterium auꝛeſliari. espieni miſsi propter eos qui hæreditatem e ca- ¶ Chriſtus longe præcellit Moyſen. piunt) Hlutis:. Cap. III. C Fylij Dei ſpontanea humulitas. Cap II. V Nde fratres ſancii, uocationis cœæ- A P Roptereaabundantius oportet obſer leſtis participes,cõſy derate Apoſto A uare nos ea quæ audiuimus, ne kotre lum& pontificem cõfeſsionis noſtræ le pereffluamus · Si enim qui per angelos di ſum, qui fidelis eſt ei qui præfe cit illum, ſi Aus eſt ſermo, factus eſt firmus,& ſi om⸗ cut&h Moyſes in omni domo eius⸗ nis pruaricatio et inobedientia zLeepis Amphioris enim gloriæ iſte præ Moyſe. Num.:. be inſtam Plalm. 8. c Püalm 54. c dignus eſt habitus, quãto ampliorem ho norem habet † dom*) qui fabricauit iliã. Somo Omnis namq; domus fabricatur ab ali- 5 quo, ꝗ autem omnia creauit Deus eſt. Et Moyſes ꝗdem fidelis erat in tota domo eius tanquâfamulus, in teſtimonium eo- B rum quæ dicenda erãt, Chriſtus uero ti- quam flliꝰ in domo ſua: quę domus ſumꝰ? nos.ſi fiduciã& gloriã ſpei uſq; ad finẽ, firmã retineamus. Quapropter ſᷣcut di- cit ſpũs ſanctus. Hodie ſi uocẽ eiꝰ audie ritis. Nolite obdurare corda ueſtra ſicut in exacerbatione ſecundũ diẽ tẽtationis in deſerto · Vbi tentauerũt me patres ue/ ſtri, probauerunt, et uideruntopera mea quadraginta annis. Propter quod infen- ſus ſui generationi huic,& dixæi, ſemper errant corde. Ipſi autem non cognoue- runt uias uieas: quibus iuraui in ira mea: St introibunt in requiem meam. Videte E frarres, ne forte ſitin aliquo ueſtrum cor malũ incredulitatis, diſcedendi à Deo ui uo:ſed adhortamini uoſmetiplos ꝑ ſingu los dies, donec Hodie cognominatur ut non obduret᷑ quis ex uobis fallacia pcti. Participes em Chriſti effecti ſumus:ſi tñi initium ſubſtantię cius uſq; ad finẽ firmũ retincamus: dũ dicitur: Hodie ſi uocẽ eiꝰ audieritis, nolite obdurare corda ueſtra, quemadmodũ in i la exacerbatione. Qui dam em̃ audient es, exacerbauerunt: led non uniuerſi qui profect ſunt ab) Æ.- gypto per Moyſen. Quibus auiem infe- Nu. 4. f niſus eſt quadraginta annis: Nonne illis qui peccauerunt, i quorum cadauera ꝓ- ſtrara ſunt in deierto. Quibus autem iu- rauit non introire in requiem iplius: uiſi illis qui increduli fuerunt? Et uidemus quia non potuerunt inttotre, in requiem ipſius propter incredulitatem. ¶Requuem domini ins redi nemo neg li- Saf.(aß. 1117 TIeum. ergo ne forte relicta pollici 1 1 tatione introeun di in requiẽ eius ex gebis iftimetur aliqsex† nobis) de eſſe. Etemm et nobis nũ ciatũ eſt, qucadmodũ et illis: ſed nõ, ꝓfuit illisſermo auditus, nò admi ſtus fidei ex ijs quæ audierũt · Ingredie. 1 Püalm.„4. Ä Mur enim in reqniẽ ꝗ credidimus.quem- admodã dixit:· Sicut iuraut in ixa mea, et ſi iutroibũt in requiẽ meã, et ꝗdẽ opi- Kactis bus ab inſtitutione mũ dixperfediis.) Di- xit em̃ in quodã loco de die ſeptima ſic. Et requteuit deus die ſeptima ab oĩbus opexibus Epiſtola Pauli operibus ſuis. Et in iſto rurſum, Si imro ibunt in reqmẽ meam. Quoniam ergo ſu pereſt imroire quoſdam millam, et ij qui bus prioribus annunciatũ eſt,& non in⸗ troierunt propter incredulitatem. iterum terminat diem quendam hodie, in Dauid dicendo. poſt tantum iꝑis, ſicut ſupra di- ctũ eſt: Hodie ſi uocem eius audieritis, 1 nolite obdurare corda ueſtra. Nam ſi eis Sup. 30. Ieſus requiem præſtttiſſet, nunquam de alia loqueretur poſthac die.Iitaq; reling. C tur ſabbatiſmus populo dei. Qut emm in greilus eſt in requiem eius etiam ipſe re/ quicuit ab operibus ſuis, ſicut& à ſuis Deus. Feſtinemus ergo ingredi in illam requiem, ut ne in idipſum quis mcidat in credulitatis exemplum. V iuus eſt enim ſermo deiet efflcaac, et penerabilior om- ni gladio ancipi:i.& pertingens uſq; ad diuiſionem animę ac ſpiritus compagum quoque ac medullarum,& diſcreior co- Hc. iz. gitationum& inuenionum cordis. Et Pſa, 3 ½, 6 non eſt ulla creatura inuiſibilis in conſpe ctu etus, omnia autem nuda et aperta ſunt oculis eius, ad quẽ nobis ſermo. Haben- tes ergo pontificem magnũ ꝗᷓ penetrauit cœlos leſum filiũ dei, teneamus ſpei no- ſtræ nieſ one Pdon em̃ habemus pon tific em ꝗ non peſsi opaii infirmatibus netris- tentatum autè per omnia prafimi litudiue abl neccato. AJeamus ergo cũ fi Iucia ad thronũ gratię cius, ut miſericor diam conſequamur,& graitam inucnia- mus in aux ilto opporiuno ·. ¶ Pontifex confir-mari debet Cbriſto ſacer dotz. Cap. V. O Mnis namq; pomifex ex hominibꝰ aſſumptus ꝓ hominibus cõſtituliur A. in alijs quæ ſunt ad deum, ut offerat dona & ſacriſicia pro peccaiis, qui condolere poſsit ijs qut ignorãt et errant, om̃ et ip- 61 ſe circũdatus eſt infirmitate,& propterea debet, quemadmodũ pro populo, ita eti- am et ꝓ ſemetipſo offerre pro peccatis. Nec ꝗſquam ſumit ſibi honorem, ſed qui uocat᷑ Adeo tanquam Aaron. s ic et Chri ſtus non ſemetipſum clarificauit ut pon- tifex fieret, ſed qui locutus eſt ad eum. 1 Filius meus es tu; ego hodie genul te. Pfal.. b Quemadmodum& in alio loco dicit: ſi Pfa, 10s, Ti es ſacerdos in æternum, ſecundum ordinem Melchiſedech. Qui in diehus, carnis ſuæ preces, ſupplicationesq́; ad, eum qui polseit illum ſaluũ facere a motte 1.Pa. 35* C linteſÿ⸗ ndls Mat. n.d 2,Pet.⸗. umd lein i 4 4* 2 & Aecaaleh nic- Am Un nanmn 4 H(Aan 1 — 4 nui Aun nen s ru Ana 4. pobuinu K ncitau a dci Ade u A ma enen an Nas He a ea hm anen enci he. dfcs dast, em Fuusneu 9. . nhn 4 6 nen. Aninat a. em m bnäiſ dc. ans r?, 3. n fiket n — — 445 bo ⸗Omnis enim qui lactis particeps eſt, qui conſugimus ad tentandam propoſitã ad Hebręos. 485 rum clamore ualido,& lacrymis offe⸗ oncs. Abrahę nãc; promittẽs deus, quo- 0 rens, exauditus eſt pro ſua reuerentia Et niam neminem habutt perquem iuraret quidem cum eſſet filius dei, didicit ex ijs maiorem, iurauit per ſemetipſum, dicens: quę paſſus eſt, obedientiã,& conſumma- Niſi benedicens henedicam te,& mul(en.*2. tus factus eſt omnibus obtemperantibus tiplicans multiplicabo te. Et ſic longani libi, cauſa ſalutis ęternę, appellatus Adeo miter ferens, adeptus eſt repromiſsione. Inin terñ⸗ pontifex iuxia ordinem Meichiſedec. Homines enim per maiorem ſut iurãt,& bilis De quo nobis grãdis ſermo:&ximterpre omnis controuerſię eorum fims, ad con- 68 tabuisJad dicendũ, quoniam imbecilles firmationem eſt iuramentum. In quo abun 1 mact eſtis ad audiendũ. Etenim cum de- dantius uolens deus oſtendere pollicitati D D beretis magiſtri eſſe propter tempus, rur, ones hæredibus immobilitatem confſilij ſum indigetis ut uos doceamini quæ iunt ſui, interpoſuit iuſiurandum, ut per duas en elementa exordij ſermonis dei,& facti res immobiles, ꝗbus impoſiibile eſt men eſtis quibus lacte opus ſit, non ſolido ci⸗ tiri deum, fortiſsimũ ſolatium habeamus 2* expers eſt ſermonis iuſtitię, paruulus em ſpem, quam ſicut anchoram habemus ani eſt. Perfectorum autem ſolidus eſt cibus, mæ tutam ac firmam,& incedentem uſq; eorum qui pro ipſa conſuetudine exerci ad interiora uelaminis, ubi præcurſor satos habent ſenſus ad diſcretionem bo- pro nobis introijt Ieſus fecundum orci- ni ac mali. nem Melchiſedec, pontifex facius in æ- Cluſtus ſemel confirmatus nonfa⸗ô ternum. cile cadu.(apt. VI. ¶ Quod(hriſtus ſit jacerdos noſter ſecun V A Vapropterintermittentes inchoati- dum ordins Melcbiſedec. onis Chriſti ſermonem, ad perfecti- Cap. VI 1. onem feramur, non rurſum iacientes fun- damentum pœnitentię ab operibus mor Slc enim Melchiſedec, rex Salem, ſa tuis,& fidei ad deũ. baptiſmatum doctri ⁴ cerdos dei ſummi, qui obuiauit A- næ: impoſitionis quoq́; manuũ, ac reſur- brahæ regreſſo Acæde regum,& bene- rectionis mortuorum,& iudicij æterni. diæxit ei: cui& decimas omnium diuiſit Et hoc faciemus, ſiquidẽ permiſerit deꝰ. Abraham. primum quidem qui interpre, G 3 (Mat. 2. d ilmpolsibile enim eſt eos quiſemel ſunt tatur rex iuſtitiæ, deinde autẽ& rex Sa rt. a. Pet.z:d illuminati, guſtauerunt etiam donum coœ lem, qd eſt rex pacis, ſine patre, ſine ma- leſte,& pariicipes facti ſunt Spiritus ſan⸗ tre, ſine genealogia, neq; initium dierũ. cti, guſtauerunt nihilominus bonum dei neq; finem uitæ habens, aſsimilatus autẽ b uerbum. uirtutesqʒ ſeculi uenturi,& pro- filio dei, manet ſacerdos in perpetuunn. lapſi ſunt, rurſus renouari ad pœnitètiã, Intuemini autem quantus ſit hic, cui& PB rurſum crucifigẽtes ſibimetipſis filiũ dei, decimas dedit de pręcipuis Abraham pa oſtentui habentes. Terra emm ſæpe ueni triarcha. Et quidem de filijs Leui ſacer entem ſuper ſe bibens imbrem,& germi- dotium accipientes, iiImandatum habent nans herbamopportunam illis, à quibus decimas ſumere à populo ſecundũ legẽ, colitur accipit benedictionem à deopro id eſt, à fratribus ſuis: quanquam& ipſi 10 ferens autem ſpinas ac tribulos, reproba exierint de lumbis Abrahæ. Cuius aut? eſt,& maledicto proꝛeima, cuius conſum generatio non annumeratur in eis, deci- B Deut.: 8. a 1.14-·à matio in combuſſionem. Confidimus au/ mas ſumpſit ab Abraham,& hũc qui ha tem de uobis dileciſsimi meliora& uici bebat repromiſsiões benedxxit. Sine ulla 1 niora ſaluti, tametſi ita loquimur. Non autem contradictione, quod minus eſt, à enim iniuſtus deus, ut obliuiſcatur operis meliore benedicitur. Et hic qui dem, de- 6. ueſtri& dilectionis quam oſtendiſtis in cimas morientes homines accipiunt. ibi* nomine ipſius, qui miniſtraſtis ſanctis& aũt conteſtai quia uiuit. Et ut ita dictum miniſtratis. Cupimus aũt unũ quẽq; ur̃m ſit per Abrahã,& Leui qui decimas ac-⸗ candem oſtẽtare ſolicitudinem, ad exple cepit, decimatus eſt:adhuc em̃ in lumbis tionem ſpei uſq; in finem, ut non ſegnes pr̃is erat, qᷓñ obuiauit ei Melchiſedec.&i: efficiamini, uerum imitaiores eorum quĩ ergo cõſummatio ꝑſacerdotiũ Leuitict ſide& patientia hęreditabunt promiſsi- exat, ppts eũ ſub ipſo legẽ accepit, quid 14 3 eues. 3 adhuc adhue neceſſarium fuit ſecundũ ordinem Melchiſedec, alium ſurgere ſacerdotẽ.& nõ ſecundũ ordinem Aaron dicit Iranſ⸗ lato enim ſacerdotio, neceſſe eſt ut& le- gis translatio fiat. In quo eñ̃ hęc dicunt᷑, C qe alia tribu eſt, de qua nullus altero prę- ſto fuit· Manifeſtũ eſt em̃ quod ex luda ortus ſit dñs noſter, in qua tribu mhil de facerdo ſacerdotibus) Moyſes locutus eſt. Et tio Pſal.: os.·c amplius adhuc manifeſtũ eſt, ſi ſecundum ſimilitudinẽ Melchiſedec exurgat alius ſacerdos, qui nõ lecundũ legem mandati carnalis factus eſt, ſed ſecundũ uurtutem uitæ inſolubilis. Conteſtat᷑ em̃: Quoniã tu es ſacerdos in æternũ, ſecundũ ordinẽ Melchiſedec· Reprobatio quidẽ fit pæ- cedentis mandati, prepfer infirmitatem eius& inu:ilitatẽ: nihi em̃ ad perfectum adduxit lex: introductio uero melioris ſpei per quam proximamus ad deum. Et quantã eſt nõ ſine iureiurando,(alij qui- dem line iureiurãdo ſacerdotes facti ſunt: hic aũi cum iureiurando per eum qui dil Pſal. 105.à xit ad illum:i lurauit dñs,& non pœnite bit eum, tu es ſacerdos in æternũ) in tan- tum melioris teſtamẽti ſponſor factus eſt D leſus. Et alij quidem pluresfacti ſunt ſa- cerdotes, idcirco quod morte prohibe- rẽtur permanere:hic aũt eo cuod maneat in æternũ, ſempiternũ habet ſacerdotiũ. Vnde& ſaluare in perpetuũ poteſt. acce dens per ſemetipſum ad deum: ſemper ui uens ad interpellandum pro nobis. Jalis enim decebat ut nobis eſſet ponufex, ſan cus, innocens, impollutus, ſegregatus à peccatoribus,& excelſior cœlis factus: qui nõ habet neceſsitatẽ quotidie(quem Leuit.1 6.a admodum ſacerdotes)ijprius pro ſuis de lictis hoſtias offerre, deinde pro populi: hoc enim fecit ſemel.ſe offerendo. Lex enim homines conſtituit ſacerdotes imfie mitatem habentes: ſermo autem iuriſiu- randi, qui poſt legem eſt, fllium in æter- num perfectum. ¶ Vetus teſtementum per neuum anti · quandum erat.·(ap · VIII. C Apituiũ autẽ ſuper ea quꝛ dicuntur. A nlem habemus pontificẽ, qui conſe dit in dextera ſedis magnitudinis in cœ- lis:ſanctorũ miniſter.& tabernaculi uexi. quod fixit deus.& nõ homo. Omnis em̃ pontiſex, ad offerendũ munera et hoſtias conſtituit᷑: unde neceſſe eſt& hunc ha- bere aliqud qxwod offerat: ſi ergo eſſet ſu Epiſtola Pauli per terram, nec eſſet ſacerdos: eum eſſent qui offerrent ſecundũ legem munera, qui excemplari& umbrę deteruiunt ccæleſtiũ: ſicut reſponſum eſt Moyſi, cum conſum- maret tabernaculũ: Vide inquit, omma facito ſecũ dũ exemplar quod tibi oſten. ſum eſtin monte. Nunc autẽ melius ſorti tus eſt mimſteriũ, quanto& melioris te- ſtamenti mediator eſt, quod in melioribꝰ repromiſsionibus ſancitũ eſt. Namſi illud prius culpa uacaſſet, nõ utiq́; ſecundi lo- cus inquireret. V ituperans em̃ eos, dicit: Ecce dies uenient, dicit dominus,& leraz,& conſummabo ſuper domum Ifrael ,& ſiu per domum luda teſtamentum nouum, non ſecundum teſtamentum quod fecit patribus eorũ in die qua apprehẽdi manũ eorũ ut educerẽ illos de terra Egypti: quoniã ipſi nõ permanſerunt in teſtamen to meo,& ego neglexi eos, dicit domi- nus. Quia hoc eſt teſtamentũ meũ quod diſpond domui aſrael poſt dies illos. dicit dñs. Dando leges meas in memè eorum., & in corde eorum ſuperſcribam eas,& ero eis in deum,& ipſi erunt mihi in po- pulum,& non docebit unuſquiſq; proxi mum ſuum,& unuſquiſq; tratrẽ ſuum, di- cens: Cognoſce dñm, quoniã oẽs ſcient me a minore uſq; ad maiorem, quia pro- pitius ero iniquitatibus eotum,& peceꝛ torum eorũ iam nõ memorabor. Dicẽdo aũt nouũ, ueteraun prius. Quod aũt anii quatur& ſeneſcit, prope interuũ eſt. ¶ Tabernaculum legis figura Chriſt.(ap. IN. Hbuit quidẽ& prius luſtifica iones 1 cuturę,& ſanctũ feculare. Tatberna EXO.24.3 culum enim ſanctum eſt primum, in quo& 36 à erant candelabra,& mèẽia,& propoſitio panum, quę dic tur Sancta. Poſt uelamen tum aũt lecundum, tabernaculũ. quod di citur Sanda ſanctorũ:aureum habẽs thu⸗ ribulum,& arcam teſtamenti circumte- ctam ex omni parte auro in qua urna au rea habens manna,& uirga Aaron quæ fronduerat,& tabulę teſtamẽti: ſupeic; 3. Re.s.5 cam erant Cherubimglorię obumbran- 4.Pz.z. tia propiciatoriũ:de quibus nõ eſt modo Exo*³νι dicendum perſinguia. His uero ita com⸗ B poſitis, in priori qudẽ tabernaculo lem mntroibant ſacerdotes, ſacrificiorũ officia conſummantes: in ſecundo aũt, ſſemel ins anno ſolus põtife.nõ ſine ſanguine que oſferretpro ſua& populi enaräir loe d Lenas.— bet.c I z loel. d Apo. nh .Pet.; Kam s.h delttuct wen acct wem erit Tu um X e er unit K.an C16 uhn 1( SA cr: Haa 8. zautium! aem an 4 de cunnenn a um ni puir erut cnid Sar alm an atitm af., d aitlet um ncügit ner⸗ rdulm unnr Enchan) unn on r uadn 3. mhden eeatdnn bonduern,. ar. nar: onie na prop 8 i en. pola nne uirisn 3 n rtan du— ſes then ha ltwmutea n 38 6b den wticn Kap 5 b 5 4 — 1 1 8. Pet. 3. C ſgniflcãte, ſpiritu ſandio, nondũ propala tam eſſe ſanctorum uiam, adhuc priore ta bernaculo habẽte ſtatũ: quę parabola eſt temporis inſtantis, iuxta quam munera & hoſtiæ offeruntur, quę nõ poſſunt iu- xta conſcienitiã perfectũ facereſeruientẽ, ſolummodo in cibis,& in potibus,& in uarijs baptiſmatibus,& iuſtitijs carnis, uſq; ad tẽpus correctionis impoſitis. Chri ſtus aũt aſsiſtens pontifex futurorũ bono rum, per amplius& perfectius tabernacu lum nõ manu factũ, id eſt, nõ huius crea- tionis: neq; per ſanguinẽ hircorũ, aut ui- tulorũ, ſed per propriũ ſanguinè intrauit ſemel in Sancta, æterna redemptione in- uenta.j Si em̃ ſanguis hircorum,& tau- rorũ,& cinis uitulę aſperſus, inquinatos magis ſanguis Chriſtt, qui per ſpiritũ ſan h ctũ ſemetipſum obtulit immaculatũ deo⸗ Rom, s. I Gal. z.b 3 emundauit conſcientiã nioſtrã ab operibꝰ mortis, ad ſeruiendũ deo uiuẽti. Et ideo noui teſtamenti mediator eſt, ut morte in, tercedente, in redemptionẽ earũ pręuari cationũ quę erant fub priori teſtamento, repromiſßionẽ accipiant qui uocati ſunt. eternę hęreditatis. V bi em̃ teſtamentum eſt, mors neceſſe eſt intercedat teſtatoris: teſtamentũ enim in mortuis confirmatum eſt: alioquin nõdum ualet, dum uiuit qui teſtatus eſt· Vnde nec primũ quidẽ ſine ſanguine dedicatum eſt, lecto enim omni mãdato ſegis à Moyſe uniuerſo populo⸗- accipiens ſanguinẽ uitulorum,& hirco- rum cum aqua& lana coccinea& hyf⸗ ſopo,ipſum quoq; librum,& omnem po puium aſperſit, dicens: Hic ſanguis teſta menti, quod mandauit ad uos deus. Etiã tabernaculã,& om̃ia uaſa miniſterij, ſan guine ſimiliter aſperſit,& omnia penè in fanguine ſecundum legem mundantur,& ſine ſanguinis efſuſione non fit remiſig. Neceſſe eſt ergo exemplaria quidẽ cœle ſtium, his mundari: ipſa aũt cœleſtia, me lioribus hoſtijs ꝗᷓ iſtis. Non em̃ in manu factis Sanctis leſiis introiuit, exemplaria uerorũ: ſed in ipſum cœlum, ut appareat G nunc ꝑultui dei pro nobis. Neqʒ ut ſæpe offerat ſemetipſum, quemadmodum pon rifex intrat in Sancta per ſingulos annos in ſanguine alieno: alioquin oportebat eum frequenter pati ab origine mundi: geftructi nac autem ſemel in conſummatione ſecu- — lord. ad deſtttutionem)peceati, per ho- ad Hebræos. 486 ſtiam ſuam apparuit. Et quemadmodum ſtatutum eſt hominibus ſemel mori: poſt hoc aũt nidicium:i ſic& Chriſtus ſemel oblatus eſt ad multorũ exhaurienda pec cata: ſecundo ſine peccato apparebit om nibus expectantibus ſe in ſalutem. ¶ Non hoſſtia læę alis ſed mort Chriſli au= fert peccatum.(ap-. N. Mbram em̃ habens lex futurorum V bonorũ, nõ ipſam imaginẽ rerũ: per ſingulos annos eiſdem ipſis hoſtijs quas offerunt indeſinenter, nunq́; poteſt acce- dentes perfectos facere, alioquin ceſſatsẽt offerri, ideo qd nullã haberẽt ultra con- ſcientiã peccati, cultores ſemel mundati- ſed in iplis cõmemoratio peccatorũ per ſingulos annos fit: impoſsibile enim eſt, ſanguine taurorum& hircorum auferri peccata.Ideo ingrediens mundum, dicit: Hoſtiam& oblationè noluiſti: corpus aũt aptaſti mihi, holocauſtomata,& pro peccato, nõ tibi placuerunt. Tunc dixi: Ecce uenio: in capite libri ſer ptũ eſt de me, ut fac am deus uoluntatem tuam. Su- perius dicẽs: Quia Hoſtias,& oblatiões, & holocauſtomata,& pro peccato no- luiſti,nec placita ſunt tibi, quæ ſecundum legem offeruntur.tunc dixi: Ecce uenio ut faciam deus uoluntatem tuam, aufert primum, ut ſequens ſtatuat. In qua uolun tate ſanct ficati ſumus, per obſationẽ cor- poris Ieſu Chriſti ſemel. Et omnis quidẽ ſacerdos pręſto eſt quotidie minſtrans, & eaſdem ſępe offerẽs hoſtias, quæ †nõ poſſunt auferre peccata:hic autem unam pro peccato offerens hoſtiam, in ſempi- ternum ſedet in dextera dei, de&tero ex ectans, i donec ponantur inimici eius ſcabellum pedum eius. Vna enim oblati/ one, conſummauit in ſempit ernum ſancti- flcatos. Conteſtatur autẽ nos d& Spiritus ſanctus, poſtquam enim dixit: Hoc autẽ teſtamentum quod teſtaber ad illos poſt dies illos, dicit dns: Dabo leges meas in cordibus eorum,& in mentibus eorum ſuperſcribam eas:& peccatorum,& ini- quitatum eorum iam nõ recordabor am- plius. Vbi autẽ horum remiſsiosiam non eſt oblatio pro peccato· Habentes itaq; fratres fiduciam in introitu Sanctotum in ſanguine Ctriſti, quam initiauit nobis uiam nouam& uiuentem per uelamen. Rom. 5. 5 1.Pet-3. S 4 Pfal. 35.5 B — naunq Pſal. 109. 3 3. Cor.: 5.d 3 Iere. 3a.† D0 id eſt, carnem ſuam,& ſacerdotẽ magr ſupex domum dei: accedamus cum uero 8 I. corde 8 Epiſtola Pauli cor Je in plenituaͤine fdel⸗ aſperſi corda monium conſecutus eſt eſſe luſtus, teſtie A conſciẽtia mala,& abluti corpus aqua monſum perhibẽte muneribus eius Deo, munda, tene amus ſpei noſtre confeſsionẽ& per illà defuncus ad huc loquitur. Fi⸗ 4 indecunabilem, fidelis enim eſt qui repro de, Henoch trãslatus eſt ne uideret mor k tem,& non inuentebatur: quia tranſtulit Gen 4 IxOn e miſit. Et conſideremus inuicem in prouo cationem charitatis,& bonorum Opeme, lium † Dominus.) ante trars ationè em Bco. 446 Exog non deſeren es collectionem noſtrã, ſicut feſtimonium habuit placuiſſe Deo. Sme fl Deus conſuetudinss eſt quibuſdam: ed cõſolan de autẽ impo sibile eſt placere Deo.Cre „ tes,& ranto magis quanto uideritis ap- dere enim oportet accedentem ad deum Su 6.à proinquantem qiem. i Voluntarie em quia eſt, 3 inquirentibus ſe remunerator B peccãtibus nobis poſt acceprtã notitiam ſit. Fide, Noe reſpono accepto de ijs. ueriritatis, iàã nõ relinquitur pro peccatis quæ adhuc non uidebantur, me uens ap Gen. s. e hoſtia, tetribilis autem quę dam excpecta tauit arcam in ſalutẽ domus ſuæ, per qud Ecc 44. 8 JKn. d taio iudicij& ignis æmulatio, quæ con- damnauit mundum,& uſtitiæ per quam. ſumptura eſt aduerſarios. Irritam quis fa- fide eſt hæres eſt inſtitutus. Fde, qui BK.4. ciens legẽ Moyſi ſine ulla miſerarione, uocatur Abraham obediuit in ocũ exi- Gen ui.2 lol. 6 Deut. 7.b duobus uel tribus teſtibus morit᷑:quãto re quem accepturus erat in hereditatem: lol. 5 Mat. 13·: b magis putatis deteriora mereri ſupplicia,& exijt ne ſciens quo iret. Fide, demora n„. 1 & ſanguinẽ tus in Terra xrepromiſsionis tanquam in aliena, in caſulis abitando cum liaac& lacob coliærentibus reprom ſsionis eiuſ— dem. expectabat enim fundamen a habẽ tem ciuitatem, cuius artifex& conditor. Ioan. 8.C qui fliium dei conculcauerit. 2. Co. 13. a teſtamenti pollutum duxerit, in quo ſan⸗ F Aiſicatus eſt,& ſpiritui Eratiæ contume- am kecerit: Scimus enim eum, qui dixit: Deut. 32. e Mihi uindictam,& ego retribuam. Et Rom. i⸗.d iterum: Quta iudicabit dominus populã Deus. Fide, ſ& pſa Sara ſterilis uirtu⸗ ſuum. Horrendum eſt incidere in munus tem in conceptione ſem nis accepit, etiã Gen. 18.8 dei uiuentis. Rememoramint autem pri⸗ præter tempus ætatis. quoniam fidelem ſtinos dies, in quibus illuminati magnum credidit eſſe eũ qui repromiſerat: Prop certamen ſuſt nuiſtis paſsionuun,& in al- ter quod& abuno orti ſunt& hoc e- Gen. 120 tero quidem opprobrijs& tribufationi. mortuo)tanquamſidera cœli inr multitu mülltitu⸗ bus ſpectaculum facti: in altero autẽ ſocij dmem,)& ſicut arena quæ eſt ad oram dine. taliter conuerſantium effecti. Nam& uin maris innnmerabilis· Iuxta fidem defũ ci ctis compaſi eſtis,& rapinam bonorum ſunt omnes iſti, non acceptis repromiſso 6 I ueſtrorum cum gaudio ſuſcepiſtis.cogno nibus:ſed à longe eas aſpicientes& ſalu ſcentes uos habere meliorem& manen- tãtes:& confi entes quia peregrint.& ho tem ſubſtantiã. Nolite itaq; amittere con ſpites ſunt ſuper terram Qui enim t hoc) hæc fidentiamueſtram, qu; magnam habet re dicunt, ſignificant ſe patriam inquirere. munerationem. Patientia enim uobis ne⸗ Et ſi quidem ipſius meminiſſent de qua ceſſaria eſt, ut ucluntatẽ dei facientes re- exierunt:habebant utic; tempus reuertẽ Abac.2. a portetis repromißionem. ſi Adhuc enim di: nunc autem meliorem appetunt, id e Rom.b. modicum aliquantulumc, qui uenturus coœleſtem. Ideo non confunditur Deus. H Gal. z.b eſt uenict, et non tardabit. luſtus autem uocari Deus eorum, parauit enim illis cl⸗ 3. et. 3. d meus.&s fide Puuuit,)cuod ſiſubraxeitſe uitatem Fide, Hobtulit Abraham lſaac. muet, non piacebit animx meg. Nos autem nõ cum tentaretur.& unigenitum offerebat, ſumus ſubtractionis filij in perditiont, ſed ii in quo) ſuſce erat, repromiſsiones:(ad en. 2. à3, fidei in acquiſitionem animæ quem dictum eſi:i Quia in lſaac uocabi Ecc. 444 Fudei mag nifica proponuntur tur tibi ſemen:) arbritrans quia&e Amor qut A exempla. Cap. XI. tuis ſuſcitare potens eſt ceus. unde eũ& Gen 2n. b BSt autẽ fides, ſperandarũ ſubſtantia re in parabolam accepit. Fidelj& de futu- Rom b DQrum argumentum non apparentiũ.In ris benedixit Iſaac, lacob.& Eſuu. Fi- dme Gena.à hac enim teſtimonium conſecuti ſunt ſe- de, Iacob moriens, ſingulos flliorum. Gen.276 dl.; Gen, 4à nes. Eide, ſ intelligimus aptata eſſe ſecu: Ioſeph benedneit j& adorauit, faſtigi⸗ Ge. 48. c EphS Mat.zd. Ia uerbo Dei, ut ex inuiſibilibus. uiſibi⸗ um uirgæ eius. Fide, oſeph motiens, Ge. 7,„De.; Ua flerent. Fide ſ plurimam hoſtiã Abel de profectione filiorum Iſtaâl memora“ Ge. 30,9 quàm Cain obtulit Deo: pet quam teſti⸗ tus,& de Oſsihusſuis mandauit: Fide.¹hſß monium Moyles ſel deuiceri elungeri mrinni 2 m ppicn, Ler a R — dun Tand Folm Wem ncl Dnnune Lacndco mt umn 9 pepal Dan h R an nns enna i mia 8— 1 nen pn r a amihn agmum graar%f imien p „Lnd mel e ei ahiem rm i ieti⸗ tee mtum un boß aen, n Kra um nilw doncran ſur mn d n zutn u.ne adeel Se cen tanen tüe de ie en rcrc cn piGbr 1u Pperut ban dn iſ ann ad Hebræôos. Gé. 60. Moyſes natus, òccultatus eſt menſibus Exo.a. a trib* à parẽtib. ſuis: eo q́d uidiſſent eũ e- E legantèẽ infantẽ,& nõ timuerũt ſſregis e- HXO. i- e dtctũ. Fide, Moyfes grandis factus ne- Exo.2.& gauuit ſe eſſe fiiium fi.ię Pharaonis. magis eligens affligi cũ populo dei.quã tẽpora- lis peccati habere iucun itatẽ, maiores diuitias ęſtimãs theſauro Mgyptiorũ, m properium Chxiſti:aſpiciebat em̃ in re- munerationẽ. Fide reliquit Mgyptũ. nõ neritus animoſitatè regis: inuiſibilẽ emm Ex. 12. d fanquã uidens ſuſtinuit. Fide, Ij celebra- uit Paſcha,& ſanguinis effaſionẽ: ne qui uaſtabat primitiua tangeret eos. Fide, I“ tranſierãt Mare rubrũ tanquã per aridã rerram: quod experti. gyptij deuorati 2 ſunt. Fide, 1 muri Iericho corruerüt, cir- 101. 21. 4 cuitu dierum ſeptẽ· Fide, ſi Rahab mere- trm non perijt cum incredulis, i ex cipi- ens exploratores cũ pace. Et quid adhuc dicam: Deficiet em̃ me tpᷣs enarrantẽ de Gedeon, Barac, Samfom, lepthe, Da- uid, Samuel,& Prophetis: ꝗ per fidemt deuiĩcerũt uĩcerũt) regua operati funt iuſtitiã, ade, pti ſunt rersoate en edruraernt ora effugerũt leonũ, extinx erunt impetum igms, Pef⸗ fugauerunt) aciẽ gladij, conualuerunt de infirmitate, fortes facti ſunt in bello-ca- ſtra uerterunt exterorũ, acceperũt mulie res de reſurrectione mortuos ſuos:alij au⸗ tem diſtẽti ſunt, nõ ſuſcipientes red ptio- G nem ut meliorẽ inuenirent reſurrectionẽ. Alij uero ludibria& uerbera experti, in ſuper et uincila et carceres:lapidati ſunt, ſectrſunt, tentati ſunt, in occiſione gladij mortui ſunt, circuierunt in melotts, in pel libus caprinis, egẽtes, anguſtiati, afflicti: quibus dignus non erat mundus: in ſolitu dinibus errantes, in montibus& ſpelun- cis,& in cauernis terræ. Et hi omnes te- Nimonio fidei probati, non acceperunt repromiſsionẽ: Deus pro nobis melius aliquid prouidente, ut non ſine nobis cõ- ſummarentur. ¶ Hortatur ad ferendas afflictiones pro pter Chriſtum.(Cap. XII. A IDeoq;& nos tantam habẽtes impoſi- Rom.. 4 Itam nubẽ teſtiũ, deponẽtes omne pon- Col. 3. b diss et circũſtans nos pctm̃, ꝑ patientiam Eph. 4. e curramus ad propoſitiũ nobis certamen, „. Pe. a. a aſpicientes in autorem fidei,& conſum- 4. a mntorẽ lcſum, qui propoſitd ſibi gaudio, fuſtinuit crucem confulione contempta, ſedit atquee in dextera ſedis Dei x ſedet.) Re- 21 cogitate Hx. 4. E iol. 5* Q Ioſ. 6. 487 cogitate eñ̃ eu ꝗ ta ſuſtinuit à pclõri- bus aduerſum ſemetipſum cõtradictionẽ᷑ ut ne fatigemini animis ueſtris deficien-⸗- tes. Nondum em̃ uſq; ad ſanguinẽ reſti⸗ B tiſtis aduerſus peccatum repugnantes,& obliti eſtis cõſolationis, quę uobis tanq́; fiiijs loquitur, dicẽs ſj Filimi noli negſi- Pro. 3. B gere diſciplinam dñi, neq; fatigeris dum Apo. 3. f ab eo argueris. Quem em̃ diligit dñs,ca. ſtigat agellat autẽ omnem filtũ quem re cipit. In diſciplinaperſeuerate. Tanq́; ſi⸗ lijs uobis offert ſe deus, ꝗs em̃ filius, quẽ non corripit pater: Quod ſi extra diſci⸗ plinã eſtis, cutus participes facti ſunt o?s, ergo adulteri,& nõ fllij eſtis. Deinde pa tres quidẽ carnis noſtrę eruditores habut mus,& reuerebamur eos, nõ multo ma- gis obtẽperabimus patri ſpiritum,& ui- uemus? Et illi quidem in tẽpore paucoru dierum, ſecundum uolutatèẽ ſuam erudie- bant nos, hic autem adid quod utile eſt in recipiendo ſanttificationem eius. Om nis autem diſciplina in præſenti quidem uidetur non eſſe gaudij, ſed mœroris, po- ſtea autẽ fructum pacatiſsimũ exercitatis per eam, X reddet)iuſtitię. Propter quod redais remiſſas manus& ſoluta genua erigite, & greſſus rectos facite pedibus ueſtris, ut non claudicans quis erret magis autem ſanetur. Pacem ſequimini cum omnibs, Rom. 2·d & ſanctimoniam, ſine qua nemo uidebit deum, contẽplantes, nequis deſit gratiæ Dei, nequa radix amaritudinis ſurſum germinans impediat,& perillã inquinè- Gen. 9. 4 tur multi. Nequis fornicator aut propha- E nus, h ut Eſau, qui propter unam eſcam Gen. 26. f uendidit primitiua fua ſcitðe em̃, ꝗm̃& ENO /19. b=* Ipoſtea cupiens hæreditare bũdictione. reprobatus eſt, nõ enim inuentt pœniten tiæ locũ: quanq́; cũ lacrymis tuquiſiſſet eam. Non eñ̃ acceßiſtis ad tractabilẽ Beꝓxαο. 20. e montẽ& acceſʒibiſẽ ignẽ,& tutbinẽ,& caliginẽ.& procellã,& tubæ ſonũ,& uocem uerborũ, quã qui audierunt. excu ſauerunt ſe, ne eis fleret uerbum(Non enim portabant quod dicebatur. Etſi beſtia tetigerit montem, lIapidabitur. Et. ita terribiſe erat quod uidebatur. Moy- ſes dixit: Exterritus ſum,& tremebun- dus.) Sed acceßiſtis ad Sion montem,& ciuitatem dei uiuentis, Teruſalem cgœleſtt. & multorum milliu angelorã frequenti⸗ am,& eccleſiam primitiuorum qui con- ſcxipti ſunt in calis, et iudicem omniua 7. RIr 2 deu 14 Hxo. 19. G .. 7 Pſalm. 117.a Epiſtola Pauli Deum& ſpiritus iuſtorum perfectorum⸗ et teſtamenti noui mediarorem leſum.& ſanguinis aſperſionem melius loquentem ã Abel. Videte ne recuſetis loquentem. 8 em̃ illi nõ effugerunt, recuſantes eum, qui ſuper terram loquebat᷑, multo magis nos, qui de cœlis loquentẽ nobis auerti- mus, cuius uox mouit terram tunc, nunc Agg. ¹.b autẽ repromittit, dicens: h Adhuc ſemel et ego mouebo non ſol terrã, ſed et cœ- lã. Quod aũt adhuc ſemel dicit, declarat mobiliũ translationẽ tanq́; factorum, ut maneant ea quę ſunt immobilia Itaq; re- gnã immobile ſuſcipientes, habemus gra tiam per quam ſeruiamus placentes deo, Deu. 4. d cum metu& reuerentia.¹i Etenim Deus noſter ignis conſumens eſt. Hortatur ad pietatem.(a. XTII. A(Olaritas fraternitatis maneat in uo- Rom.2. C&◻ bis. Et hoſpitalitatem nolite obli- 1 Pet. 4:c uiſci, per hãc em̃ †placuerũt) quidã ange Gen. i5. à lis hoſpitio receptis. Mementote uincto- x habuerũt rã,. tanq́; ſimul uincti,& laborantiũ tan- q́; et ipſi in corpore morantes. Honora- bile connubiũ in omnibus, et thorus im/ maculatus, fornicatores em̃& adulteros iudicabit deus. Sint mores ſine auaricia cõtenti pręſentibus, ipſe em̃ dixit: Non te deſerã, neq; derelinquã, ita ut confidẽ- ter dicamus:i Dñs mihi adiutor, nõ time bo quid faciat mihi homo. Memtẽtote pᷣ poſitorũ ueſtrorũ, qui uobis locutus ſum uerbũ dei, quorũ intuentes exitũ cõſer/ uationis imitamini fldem. Ieſus Chriſtus heri& hodie, ipſe& in ſecula. Doctri- nis uarijs& peregrinis nolite abduci. ſtabiliri Optimum eſt enim, gratiayſtabilire)cor non eſcis quę non profuerunt amhulanti bus in eis. Habemus altare, de quo edere non habent poteſtatẽ qui tabernaculo de L. tu. 16. † ſeruiunt. Quorã enim animaliã infertur ſanguis pro peccato in ſancta per ponti- flcem, horum corpora cremantur extra caſtra, propter quod& leſus, ut ſanctifi caret per ſuum ſanguinem populũ, extra portam paſſus eſt, Exeamus igitur ad eũ Mich 2% etra caſtra, improperium eius portan- * tes. ¹¼ Non em̃ habemus hic manentẽ ci- uitatẽ, ſed futurã inquirimus. Per ĩipſum ergo offeramꝰ hoſtiam laudis ſemꝑ deo, id eſt, fructum labiorũ confitentiũ nomi⸗ ni eius.Beneſicientiæ aũt& communio- nis nolite obliuiſci, talibus enim hoſtijs ꝓmeretur deus. Obedite prææpoſitis ue- ſtris Ioſue 1.2 ſtris,& ſubiacete eis. Ipſi enim perulgi⸗ lant quaſi rationem pro manibus ueſttn reddituri, ut cum gaudio hoc faciant,& non gementes: hoc enim nõ expedit no- bis. Orate pro nobis, confidimus enim quia bonam conſcientiam habemus. in omnibus beneuolentes conuerſari. Am- plius autẽ deprecor uos hoc facere, quo celerxius reſtituar uobis. Deus autẽ pacis. qui eduxit de mortuis paſtorem magn ouium in ſanguine teſtamenti ęterni do. minum noſtrum leſum Chriſtũ. aptet uos in omni bono, ut faciatts eius uoluntatẽ, faciens in uobis quod placeatcorã ſe per Ieſum Chriſtum, cui eſt gloria in ſecula ſeculorum. Amen. Rogo autẽ uos fratres. ſufferatis uerbum ſolatij. Etenim perpau cis ſcripſi uobis. Cognoſcite fratrem † ueſtrum) Timotheum dimiſſum, cũ quo (ſi celerius uenerit) uidebo uos. Saluta- te omnes præpoſitos ueſtros,& omnes ſanctos. Salutant uos de Iltalia fratres. Gratia cum omnibus uobis, Amen. HIERONVYMVS IN CATA-⸗ logo Scriptorũ Eccleſiaſticorũ. 1IACOB VS, qui appellatur frater qñi cognomento luſtus, ut nonnulli exi- ſtimant, loſeph, ex alia uxore, ut aũt mi- hi uidetur, Marię ſororis matris domini, cuius loannes in libro ſuo meminit.filiꝰ: poſt paſionẽ dñi, ſtatim ab Apoſtolis le roſolymorũ epiſcopus ordinatus, unam tantum ſcripſit epiſtolã ꝗᷓ de ſeptẽ catho/ licis eſt quæ&ʒ ipſa ab alio quodam ſub nomine eii xdita aſſeritur, licet paula- tim tempore procedente obtinuerit au- thoritatem. Egeſippus uicinus Apoſtoli- corum temporũ, in quinto cõmentariori libro de lacobo narrans ait: Suſcepit ec- cleſtã Ieroſolymę, poſt Apoſtolos frater dñi lacobus, cognomèto iuſtus. Multiſi- quidem lacobi uocab ãtur. Hic de utero matrisſanctus ſuit, uinum& ſiceram non bibit, carnem nullam comedit, nunq́; at tonſus eſt, nec unctus unguento, nec uſus balneo. Huic ſoli licitum erat ingredi ſancta ſanctorum. Siquidem ueſtihus la neis nen utebatur, ſed lineis, ſolusq; in grediebatur templum,& fixis genibus pro populo deprecabatur, intantũ ut ca melorum duritiem traxiſſe eius genua crederentur. Dicit& alia multa, quę enu merare longum eſt. Sed& loſephus in uigeſimo uibro Antiquitatum keen. t mens noſtrum Epiſtola Iacobi. 488 Clemẽs in ſeptimo Hypotypoſeon mor⸗ E̊ p iſtola catholica laco⸗ — 4 tuo Feſto, qui Iudæà regebat, miſſum à lun, Demere V Nerone eſſe ſucceſſorẽ eius Albinũ, qui Cop 1 1 4 P 3 80 P de e. augn Kadafdug cũ nec dũ ad prouinciã perueniſſet, Ana 4. 07 4 4 f 4 hähhe.* 4. d. amade limig 11 nus, inquit, ponti fex adoleſcens, Anani Lnked Tos ſufferentiam, Ic. 1 4.. 4 „ benenengg. filius, de genere ſacerdotali, accepta oc- ☚☛ά᷑ſ ns ACOBVS dei& dñi ma an deprdr Aℳ* caſione anarehias, cõſiliũ cõgregauit, et a ni leſu Chriſti ſeruus 92 wncte ndd. cõpellens publice Iacobũ, ut Chriſtum KH duodecim tribubus quę 18 au tändi tenens 7 deifiſiũ denegaret: contradicentẽ lapida ſumt in diſperſione, ſalu- dun— xi iuſsit, qui cũ pręcipitatus de pinna tem 2.) tem · Omne gaudiũ exi- 3n u mman* 88 pli confractis cruribus adhuc ſemiuiuus ſtimate fratres mei, cum Nom. 3. à n n annh nar n tendens ad coœlũ manus, diceret: Dñe ig⸗ in tentationes uarias incideritis: 1 ſcien⸗ a gn haewiedi un noſce eis, quod em̃ faciunt, neſciũt: fullo- tes ꝙ ꝓbatio fidei ueſtrę, patientià opera 6 e, leim— nis fuſte, quo rudia ueſtimenta extordri tur. Patientia aũt opus perfectũ habeat, Ma. 7.2 a2. G Dan Kcuenm— a lolent, in cerebro percufſus, interijt. Tra- ut ſitis ꝑfecti et integri, in nail deficien- RI1. c 8 ekaneed 48 I dit itẽ Ioſephus,tantę eum ſanctitatis fuiſ tes. Si quis aũt ueſtrũ mäieer Pietiaspo 4 14. 1 1722——* ſe.& celebritatis in populo, ur ꝓpter ei* ſtulet à deo ꝗ dat omnib af ter⸗ et nõ loã. 14.16· e ae. achd. 6 0 m necem creditũ ſitfubuerſam eſſe leroſo- improperat, et dabitur ei. Po kulet Aüein B adt. Acen moda 1 iymã. Hic eſt de quo Paulus Apoſtolus fide, ninil hæſttãs, qui em̃ hælitat, iimt d. — eca bexen ſcribit ad Galatas: Aliũ autẽ Apoſtolorũ eſt fluctui maris. qui à uento mouetur, Konnen perocc aa uidi neminẽ, niſi Iacobã fratrem domini. circũfertur, nõ ergo ęſtimet homo ille;; unde(näm. Fuum ana 4 Et Apoſtolorũ ſuper hoc crebrius Acta accipiat aliquid à dño. Virx duplex aio, d un. Ceien onnt* da teſtantur. Ruangelium quoq́; quod ap- inconſtãs eſt in omnibus uijsſuis. Glorie pellatur ſecundum Hebręos,& à me nu- tur aãt frater humllis, in exaltatione ſua, Bœcle. 14.8 mor lLkoRrA„*— h per in Græcum L atinumq́; ſermonem diues aũt in humiſttate ſua, qm̃ ſicut flos Iſa. 40. b mm. dpo Kcrpeen ari dda OOw. 1 wi translatum eſt, quo& Origines ſæpe u- fœni trãſibit. exortus eſt em̃ ſol cũ ardo⸗:. Pet. 1.4 umn n k ormend Ama 8 titur poſt reſurrectionem Saluatoris re/ re,& areſcit fœnũ.& flos Ausadeſdif er Neu tman. Heph, Ahn gün tert: Dñs autem cum dediſſet ſindonẽ ſer. decor uultus eius deperijt, ge 1 ee Süe: n- Malemm NIui As bur uo ſacerdotis, iuit ad lacobũ, et apparuit in itineribus ſuis marceſcet · Bea 5. ei. urauerat em̃ Iacobus, ſe non comeſtu ſuffert tentationem, quoniam cum proba d une caus ſammi e dn z pod huüicni aA ſrnüt em um mio ymerĩ o 1 wm din, mem cigü a pias rum panem ab illa hora qua biberat ca, tus fuerit. accipiet coronam uitæ, quam licem domini, donec uideret eum reſur⸗ repromiſit Deus diligentibus ſe Nemo entem à mortuis. Rurſusq́; poſt Paulu⸗ cũ tentatur dicat, qm à Deo tẽtatur. De- fm:Aſkerte, ait Dominus, menſam& us em̃ intentator malorũ eſt, ipſe aut ne- 1ob. 3. in Kacr prih panem. Statimq́; additur: Tulit panem, minẽ tentat- Vnuſquiſq; uero tẽtatur, à i wm Pru& benedixit, ac fregit,& dedit lacobo concupiſcentia ſua abſtracius et illecus. —n Iuſto,& dixit ei: Frater mi, comede Deinde cõcupiſcẽtia cũ cõceperit, parit e cat denae e uhwi panem tuum, quia reſurtexit Filius nomi pætm̃: peccatũ uero cũ cõſummatũ fuerit. Huani conm icnpe Si ditat nis à domientibus. Triginta itaq; annos generat mortem. Nolite itac errare fra elers doeng Webihn leroſolymis rexit Letiecan, id eſt uſque tres mei dilectibimi. Omne datũ optima Guio de clfi landh ee üin ad ſeptimum Neronis annum,& iuxcta& omne donũ perfectũ deſurſum eſt, de- nierur Ci lrdd ae iul remplum ubi& pręcipitatus fuerat, ſepul ſcẽdens à patre luminũ apud ſlnena vun. ponn Hulen d rm 8 tus eſt. Titulum uſq; ad obſidionem Ti- eſt tranſmutatio, nec uicilsitu mn 1t doe er e ntüena ti.& ultimam Hadriani notiſsimum ha⸗ umbratio. Volumiarie enim genun 7 — 22 Adr 94 dr mm buit. Quidam è noſtris in monte Oliueti uerbo ueritatis, ut ſimus initium aliquoe mn isch nn Pumn eum purauerunt conditum, ſed falſa eorũ creaturę eius. Scitis fratres mei Thedini⸗ V lam! man opimo eſt. mi. Sit autem omnis homo uelox ad au nald una— ARGVMENTVM INEPI⸗ diendum, tardus autè ad loquẽdum, ij& Pro. 7,& ean a„ u r ſtolã catholicã Iacobi Apoſtoli. tarqus ad iram. Ira enim uiriiuſtiam Dei mid umh ee Iacobus Apoſtolꝰ ſanctum inſtruit cle. non operatur. Propter quodabijcientes rixim griedg; rum de cultura coœleſtium pręceptorum, oẽm immũdiciã et abundantiã malitie,in 4 Fpepd& regula catholice obſeruantię et de in manſuetudine ſuſcipite inſitum verbum Ma. 4 lanm wecnn uictæ patiãtię maieſtate, et de reuelatiée quod poteſt faluare animas ueſtras. ii B- plurunorũ, et de mendacio magiſtrorũ. ſtote autem factores uerbi,& non audi- 1 3 Bpl-⸗ Rr z 10163 Complutenſis xditio legit, Se in legem per⸗ 2a; iecam. . 41 Leu. ¹19. c ⁸ D fuum, huius uana eſt religio. Religio munda& immaculaia apud Deũ& pa- trem, hec eſt. Viſitare pupilios& uidu- as in tribulatione eorum,& immacula- tumſe cuſtodire ab hoc ſeculo. ¶ Reſpe tus per ſonærum nonhabendur. 4 Cap. I1. Ratres mei nolitei] in perſonarum ac ceptione habere fidẽ domini noſtri le Deu.:. c ſu Chriſti glorig. Et ſi enim introierit in . 889„—— c. d, conuentũ ueſtrũ uir aureũ anulũ habens, Pro.14. C inueſte candida, intoierit aũ t& pauper 4 indicium Kcc. 44,à in ſordido habitu, et intendatis eum qui inqdutus ueſte pręclara, et dixeritis ei: Iin ſede hic bene, pauperi aũt dicatis: Iu ſta illic, aut ſede ſub icabello pedã meorũ, nõne iudicatis apud uoſmetipſos, et facti eltis iudices cogitationũ iniquarũ: Audi mei te fratres dileciſsimi, nonne deus elegit pauperes in hoc mundo diuites in fide, et hæredes magni quod repromiſit deus di- ligentibus ſeè uos autè esc honoraſtis pau perem. Nonne diuites per potentiam op primunt uos,& ipſi trauunt uos ad iudi- . cia? Nonne ipſi biaſphemant bonum no- ſeripturam, men quod inuocatũ eſt ſuper uos: Si autẽ Leu. is. d legẽ perficitis regalem ſecundũ ꝙ ſcriptu- Ma. 22 d ras,) Diliges proximũ tuum ſicut te- Mar. ¹2.c ipſum, henefacitis: ſi aũt perſonam ac⸗ Rom“ 3·c cipitis.pcim̃ operamini redarguti ſà lege Gal. 5; quaſt trangreßorcs. i Quicunc; aũt totã PLeu. 19:c degem ſeruauerit, offendat aũt in uno⸗ fa- 19. d ctus eſt omnũ reus. Qui enim dixit: Nõ Mat.„. Smoschaberis, dixit, et nõ occides. Quod C n non mochaberis, occides autẽ, factus es tranſgreſſor legis. Sic loquimini, et ſc facite, k per legem libertatis incipien tes iudicari. Iudicium enim ſine miſeri⸗ cordia illi qui nonfacit miſericordiam. habeat: Superexultat autem miſericordia T iudi- cio-) Quid proderit fratres mei, ſi ſidem quis dicat ſe nabere, opera autem non Nunquid poterit 6des ſaluare 3 eum »„„ 3 Epiſtola teres tantum, falſètes aonetiplos. Quia Rom ². b. ſiquis auditor eſt uerbi,& nõ factor, hic comparabitur uiro conſy deranti uultum natiuitatis ſuæ inſpeculo, confyderauit enimſe,& abijt,& ſtatim oblitus eſt qua lis fuerit · Qui autem perſpexerit in le- perfectæe) liberatis& permamſerit in non auditor obliuioſus factus, ſed fa- ctor operis, hic heatus in facto ſuo erit. Siquis autem puiat ſe religioſum eſſe, nõ reirenans linguam ſuam, ſed ſalucens cor eum: Si adt frater X& Yororſ nndi fint, au & indigeit uictu quotidiano, dicat autẽ ¹. Ioã-. c aliquis ex uobis illis. Ite in pace, calefa- cimini et ſaturamini, non dederitis autem eis quę neceſſaria ſunt corpori, quid pro derit: Sic& ſides, ſi non habeat opera, mortua eſt in ſemetipſa. Sed dicit quis. Tu fidẽ habes, et ego opera habeo, oſtè- de mini fidem tuã ſine operibus, et oſt- damtibi ex operibus fidem meã. Tu cte/ dis quoniam unus eſt deus. Bene ſacis, et dęmones credunt,& cõtremiſcunt. Vis autẽ ſcire homo inanis, quoniam fides . 9 Jee at ſine operibꝰ otioſa)eſt: Abraham pater ua noſter, nõne ex operibus iuſtiſicatus eſt,(e 2, 5 jj offerens Iaac fllium ſuum ſuper altare: Vides quontam fldes cooperabatur ope ribus illius,& ex operibus fides conſum mata eſt: Et impleta eſt ſcriptura dicens: GC 15 Credidit Abranam Deo,& reputatũ 65 dr„ 80 4.2 eſt illi ad iuſti: iam,& amicus dei appel-(j. a . 2 latus eſt. Videtis quoniam ex operibus juſtificatur homo, et non ex fide tantum: Similiter& Rahab meretrix, nõne ex loſue 2.3 operibus iuſtiflcata eſt. ſuſcipiens nunci- Os,& alia uia eijciens: Sicut enim corpꝰ ſine ſpiritu mortuum eſt. ita& fides ſine operibus mortua eſt.„ ¶ Ling ua optimu et peſzimum membru. Cap. 111. Olite plun es magiſtri ſteri fratres A mei, ſcientes qm̃ maius iudiciũſumi Ma. 1⁄ tis. In multis em̃ oſtendimus omnes. Si- quis in uerbo non offendit, hic perfecuus ens eſt uir. poteſt) etiã freno circumducere P totũ corpus.Si aũt eꝗs frenain ota mitti mus ad cõſentie ndũ nobis,& omne cot,& pus illorã circũferimus. Et ecce, naues cũ magnæ ſint, et à uentis ualldis minentur, circũferunt᷑ autẽ à modico gubernacuto ubi impetus dirigentisuoluerit. Ita et lin gua modicum quidem membrum eſt,& magna exultat. Ecce quãtus ignis ꝗ ma- gna ſyluã incendit. Et lingua, ignis eſt, uniuerſitas iniquitatis. Lingua cõſtituit in membris noſtris, quę maculat totu cor pus, et inflãmat rotã natiuttatis noſtrę in flamata à gehẽna. Oĩs em̃ natura beſtia⸗C rũ, et uolucrã. et ſerpentiũ, et cæterorum domantur,& domita ſunt à natura huma na: linguã autẽ nullus hominum domare poteſt, inquietum malum, plena ueneno mortiſero. In qua bñdicimus deũ& pa- trẽ, etinipſa maſedicim homines qui ad iwaginem Gun diern en kni” n cilud a d. V M . nüncxr dchet ud a tt ner N dyerdur u 5 8 2*.Las an 5 deirt eaun Anh(1 e umi den d N An biim. derunüunn 111 s pan. hmut an um umop Hunmt ao tüxi Ma cäun d endämin 4 mmno wii cnd ie mii A ud nnalci e ima! Gve fuund Se ue Lout, u S länin, nun x* cRie en itgtern „Alege dimpen ad cm Arrii en mn mmi mr re erNö prit t 35— Wes irn nertiad 4 vtrsul Dre rlctn r er n Iacobi. Imaginem& ſimititudinẽ deifacti ſunt, Ex ipſo ore procedit henedictio de ma- ledictio. Non oporiet fratres mei hęc ita fieri. Nunquid fons de eodem foramine — emanat dulcem et amarã aquã: Nunquid poteſt fratres mei, fleus uuas facere, aut Halfam uitis ficus: Sic nec † ſalſa.) dulcèẽ poteſt facere aquam. Quts apiens ei diſciplina D tus inter uos: Oſſtendat ex bona conuer. ſatione operationem uã in maſuetudine ⸗ tor et iude, qui poteſt perdere et libera re. I Tuautem quis es qui iudicas ꝓi- mum tuã: Rcce nãc qui dicitis: Hodie aut Rom. 14. 8 craſtino ibimus in illam ciuitatẽ, et facie mus ibi quidẽ annũ, et mercabimur et lu crumfaciemꝰ(qui ignoratis quid erit in craſtino Quæ eſt enim uita ueſtra: Va-D por eſi æ ad modicũ apparẽs,et deinceps enim exterminabitur) pro eout dicatis: Si do minus uoluerit,&: Si uixerimus facie- ſapientię. Quod ſi zelum amarũ habetis, mus hoc aut illud. Nunc autem exultatis & contentiones ſint in cordibus ueſtris, nol te gloriari& men aees eſſe aduer- ſus ueritatem, non eſt enim iſta ſapientia. Jeſurſum deſcendẽs à patre lam num, fed terrena, animatis, diabolica- Vbi enim gelus& contertio ibi inconſtantia;& omne opus prauum Quæ autem deſur- ſum eſtſapienia, primum quidem pudica eſt, deinde pacifica modeſta, ſuadibilis, bonis conſentiens, plena miſericordia, et fructibus hon's, non udicans, ſine ſimu latione. Fructus aũ iuſtitie, in pace ſemi natur, facientibus pacem. ¶ Afchbus non mdug endi. Cap. 11II. . R V Nde bella& lites in uobis: Non- linc V nexex concupiſcentijs ueſtris quę militãt in mẽᷣbris ueſtris: Cõcupiſcitis, et non habetis: occiditis,& zelatis,& nen poteſtis adipiſciꝛlitigatis& belligeratis, er nõ habetis propterea quod nõ poſtu- tis:peritis, et nõ accipitis, eoꝙ male pe tatis, ut in concupiſcentijs ueſtris inſuma Gen-. s. a tis. 1 Adulteri,* neſcitis, quia amicitia 8. d huius mundi inimica eſt Dei: Quicunc; „ Pe.s.5 ergo uoluerit amicꝰ eſſe ſeculi huius, ini⸗ &e adgl micus dei conſtituitur. Inputatis quia teræ- inaniter ſcriptura dicat: Ad inuidiã cõcu nobis piſcit ſpiritꝰ qui habitat inkuobis:) Ma⸗ B iorẽ᷑ aut dat gratiã. Propter quod dicit:ſ Pro. 3. d Deus ſuperbus reſiſtit, humilibus aũt dat Bph. 4.f gratiã: Subditi ergo eſtote deo, reſiſtite uüt diabolo: et fugiet à uobis. Appropin quate deo, et& appropinquabit uobis. Hmũdate manus peccatores, et purifica/ te corda duplices animo Miſeri eſtote, 4 Pe.4.5b& lugete,& plorate: riſus ueſter in luctũ 3, Pe. 3. 5 conuertatur,& gaudiũ in mœrorẽ. Hu- miliamini in cõſpecdu domini,& exalta- bit uos. Nolite detrahere alterutrum fra tres mei. Qui detrahitfratri, aut qui iudi catfratrem ſuũ, detrahit legi,& iudicat legẽ. Si autẽ iudicas legem non es factor ſegis, ſed iudex. Vmss eſt enim legis la⸗ A in ſuperbiis ueſtris. Omnis ex ultatio ta- uis maligna eſt. Scienti igitur bonum fa⸗ cere,& non facienti, peccatum eſt li. C Diuites oppreſſores exiuuum, pauperts: fælicitas manet- Cap. Gite nunc diuites, plorate; mlulantes Am milerijs ueſtris, que aduenient uo- bis. diuſtię ueſirę putrefacte ſunt,& ue⸗ ſtimenta ueſtra à tineis comeſta ſunt. Au rum et argentũ ueſtrum eruginauit, et æ- rugo eorum in teſtimoniũ uobis erit,& manducabit carnes ueſtras ſicut ignis. Theſaurizaſtis uobis iram in nouiſsimis diebus. Ecce merces operariorum quiĩ meſſuerunt regiones ueſtras, quæ fruuda⸗ ta eſt Auobis, clamat:& clamor eorum in aures domini ſabbaoth imroiuit. E pu nati eſtis ſuper terram,& in luxurijs enu triſtis corda ueſtra in die occiſionis. T B Adduxiſtis)& occidiſtis iuſtum, et nõ Addix iſtis Treſtitit) uebis. Patientes igitur eftote reſiſtit fratres, uſq; ad aduentũ dñi. Ecce agri⸗ cola expectat precioſumfructũ terrę, pa- tienter ferẽs donec accipiat temporaneũ & ſerotinã. Patiẽtes igitur eſote& uos, & confirmate corda ueſira, qm̃ aduentus„ dñi appropinquabit.) Noliteingemi- appropinqux ſcere fratres in alterutrũ, ut nõ iudicemi- utt- ni. Ecce, judex ante ianud asiſtit. Bæem plum accipite fratres exitus mali& lon- ganimitatis,& laboris et patientię· Pro⸗ phetas ꝗ locuti ſuntin nomine dñi. Bcce peatificamus eos qui ſuſtinuerũt. Suffe- rentiam lob audiſtis,& finẽ dñi uidiſtis, quoniam miſericors dominus& miſera Ma. 5.1 tor · Ante omnia fratres mei, nolite iu⸗ rare neqʒ per coelum‚ neq; ꝑ terrã neque aliudquodcũq; iuramentum Sit aũi ſer⸗ mo ueſter, eſt, eſt: non, nõ:utnõ ſub iudi- cio decidatis. Iriſtat aũt ali quis ueſtrũ? oret. quo animo?& pſallat. nirmai D quis in uobis: inducat presbyteros ec- R. 5 L cleſig.& orent ſupereũſt unguentes eum Rr 4 oleo Epiſtola pleo in nomine dſii,& oratio fidei ſalua- bit infirmum,& alleuabit eũ dũs:& ſi in peccatis ſit, remittent ei. Cõfiteminiergo 3e Re. ¹7. a b Euc. 4. g alteruirũ peccata ueſtra, et orate pro in- uicẽ, ut ſaluemini: multũ em̃ ualet depre- catio iuſtiaſsidua, Rlias homo erat ſie milis nobis paſsibilis,& oratione orauit ut nõ plueret ſuper terrã,& nõ pluit an- nos tres et menſes ſex. Et rurſum orauit, & cœlũ dedit pluuiã,& terra dedit fru- ctũ ſuum.Fratres mei, ſi quis ex uobis er- rauerit à ueritate,& conuerterit quis eũ, ſcire debet, quoniam qul conuerti fece- rit peccatorem ab errore uiæ ſuæ, ſalua bit animam eius à morte,& operiet mul titudinem peccatorum. 1HIERONYMVS IN CATA logs ſeriptorũ eccleſiaſticorũ. Simon petrus fitius Ionæ prouinciæ Galiiæ æ, uico Bethſaida, frater Andreæ Apoſtoli,& princeps Apoſtolorũ, poſt epiſcopatum Antiochenſis eccleſiæ,& rædicationem diſperſionis eorum qui ge circumciſione crediderãt, in Ponto, Galatia, Cappadocia, Aſia& Bithynia, ſecũdo Olaudij anno, ad expugnandum Simonẽ Magũ Romam pergit, ibiq; ui- ginti quique annis cathedrã ſacerdota lew tenuit; uſq; ad ultimũ annũ Neronis id eſt, decimũquartum, A quo& affixus cruci, martyrio coronatus eſt capite ad xerrã uerſo. et in ſublime pedibꝰ eleuatis, aſſerẽs ſe indignũ ut ſic crucifigeretur ut ds ſuus.Scripſit duas epiſtolas, qᷓ̃ catho- ſicę nominant᷑, quatũ ſecũda, à pleriſque eiꝰ eſſe negat᷑, propt ſtyli eũ priore diſſo nantiã. Sed et Euãgenũ iuacta Marcum g auditor eius et interpres fuit, huius di- citur. L. ibri autẽ eius è quibꝰ unus acto- rum eius inſcribii, alius Euangelij⸗ terti- us ptædicarionis, quartus Apocalypſis, guintus iudicij. inter apocryphas ſcriptu ras reputantur. Sepultus Rome in Vaii- cano iuxta uiam triumphalem, totius ur- Pis ueneratione celebratur. jam catholicam Petri primam. Diſcipulos ſaluatoris inuicti, toto orbe diffuſos et peregrinos in hoc ſeculo mõ/ ſtrat et pręteritę uitę pœnitere ſuadet,& in nouam uitam proficere, tota cum ſoli- citudine exhortatur. Simon Petrus fllius Ione prouincie Galilææ, è uico Bethlai da, frater Andreæ Apoſlolt. 4* EPL Epiſtola Petri Apoſto⸗/ 8 LI PRIMA. ¶ Salut animarum d nemine neg ligenda, d Cap· 21„(o.5. G 2 49 Buu apehieba lſs 4 Lerun 5 3 liſperlionis Ponti, Ga loa, 3, 8 8 latiæ, Qappadociæ. Apo h 33 5 8 Aliæ,& Bithynixæ, ſ- undum præſcientiam dei patris, in ſancificationemſpiritus, in obedientiam& aſperſionẽ ſanguinis le/ ſu Chriſti. Graxia uobis& pax multipli citer.i Benedictus deus& pater dñi no- ſtri Ieſu Chriſti, quiſecundũ miſericor- 1.C0, 1.3 ks! am ſuam magnã regenerauit nos in ſpem Eph. Decas uiuam per reſurrectionemleſu Chriſti e he⸗ mortuis, in hæreditatem in cortuptibilẽ, & incontaminatam,& immarceſsibiẽ, conſeruatam in cœlis in uobis, quiin uir tute dei cuſtodimini per fidemin ſalutem paratam reuelari in tempore nouiſsimo. quok exultabitis,) modicum nunc ſio- B portet contriſtari in uarijs tentationibus, exultatis Rom.3 ut probatio ueſtræ fidei multo precioſior Boh. auro(quod perignem probatur) inuenuna Col.z tur in laudẽ et gloriã et honorẽ in reuela Heb.nn tionẽ leſu Ghriſti, quẽ cũ nõ uideritis, di rönabi ligitis, in quẽ nunc quoq; nõ uidẽtes cre ditis, credètes aũt rᷣexultabitis) lętitia in- enarrabili et g ficata. reportantes finẽ fi exltatit dei urę ſalutẽ aĩarũ ueſtrarũ· De quaſalu aom te ex quiſierũt atq; ſcrutani ſunt prophetę 4 wäꝛ qui de futura in uobis gratia prophetaue 1 runt, ſcrutantes in q́d uel quale tpsſigni zof flcaret in eĩs ſpũs, Chriſti, prænuucians. eas qᷓ; in Chriſto ſunt pabsiones et poſte/ Ro riores gias, quibꝰ reuelarũ eſt ꝗa non ſe 88 metipſis, uobis autemminiſtrabãt ea quę nunc nunciata ſunt uobis per eos ꝗ euan Pha⸗ geli zauerũt uobis, ſpũ ſcõ millo de cœ„ lo, in Fquẽ) deſy derãt angeli proſpicere. quæ„ Propter qcł ſuccincti lũ bos mẽtis ueſtrę. 4 6 ſobrij, Tꝑfedi) ſperate in eã qᷓ oſtert uo perkecte 3 bis gtatiam, in reuelationem leſu Chri. ſti, quaſifflij obedientiæ, non conſigura ti prioribꝰ ignorantiæ ueſtrę deſyderijs, L. euᷣ. un. ſed ſecundũ eũ qui uocauit uos ſanctũ, ut r. 25.à x. et ipſi in omni cõuerſatione ſctĩ ſitis, qmm O ſcriptum eſt: Sancti eritis, ꝗm̃ego ſctãs De. 10.d R ſum. Et ſi patrem inuocatis eũſſ quiſine Romab(4 acceptione perſonarũ indicat ſecundã u Galarh k niuſcuiuſq; opus in timore incolatus de 3tih 4 umncirx mornan, nd Laher Lnem 1. pel enam à,& umnait un Qu prum i 4 OMo, o crulta Afm 1. ponet cam iu dm A udäe dh a auani enden tr udie Neronu tanikenG ltben ou a apur al Anaafe — Manu aclunt a Jhe rernia dinn denunt quttun de unu — Mueam iaun äd ad anr ims d nerti gla aalypin, uncmnc ee i Apom griuriĩ in Vri. dntan nun Prpuc edr h n 21510 dg —— —— — —— eu 1 Rom. s. b E 25 b infantes, Trationa à concupiſcite, uti s des uius ſuperę s tuales lin ſacerdotiũ ſanctũ, B ſpirituales hoſtias, accepta 1Ha. 28. d Ro-5. g— Dath e fum.& qui crediderit in eũ. non confun- det᷑. Vobis igitur honor credentibus, nõ muli Pla.7 d' credentibus aũt, Ilapis quẽ reprobauert fiant, gdificantes, hic factus eſt in caput angu- conue a ii.& lapis offenſionis& petra ſcandali, b his qun offendunt uerbo, nec credunt in 2quo]& poſitiſunt. Vos aũt genus ele- ſed qui abſconditus eſt cordis hom l“ incorruptibilitate quieti& modeſti ſpi⸗ ritus, qui eſt)in conſpectu dei locuples. quod eſt nim aliquando& ſanctæ mulieres n deo ornabant ſe, ſubiectę ꝓ⸗ Iſicut Sara obediebat Abra- dñm eũ uocans, cuius eſtis filij bene & non pertimentes ullam per- Co. 7.a viri ſimiliter cohabitantes ſe- t cundã ſcientiam, quaſi infirmiori uaſculo 5. C 2. 20 cũ, regale ſacerdotiũ, acquiſitionis, utuir qui de tenebris uos uocauit in a X. 19. à le lumen ſuũ. Qui al Oſe.2. d lus dei, nunc aũt popu Ro. /.d ſecuti miſericor „ Kri tempore conuerſa non corruptibilibus auro ue dempit eſtis de uana D nepaterng traditions, 1i 2.Co.s. d gume quaſi & 7. d incontaminatu pręcogniti quid Heb.5.d di conſtituiione, manifeſtati aũt nouiſsi⸗ rę ꝑropter deũ, ſiue regi, quaſi pręcellen „ Ioã. d mis tẽporibus propter uos, qui per ipſum Apo..b fideles eſtis ĩ deo, eũ ſpes eſſet in deo· An tes in obediẽtia charitatis ‚infraternita- tis amore ſimplici, ex corde inuic? te attentius renati non ex ſemine corru- ſicut pubii, ſed incorruptibili per uerbũ dei tatẽ d HMcca, e uiui& permanentis in eternã, ſjquiaom cate. 3 nis caro ut fœnum,& omms glo ac.** tanquam flos fœni: exaruit fœnũ, eius decidit. Verhum autem Dñi man sin eternum: hoc eſt autem uerbum quo angelizatum eſt in uobis. EInnocentiam puerorum docet. Cap. R D Kponentes ieturde oẽm dolũ.& ſimulationes, „& Oẽs detractiones, ſicut modo geniti mini ue biles,]& ſine d ii eo creſcatis in ſalutẽ, rönabile, ſ tamen guſtatis quoniam dulc1s eſt dñs. A lapidẽ uiuũ, ab ho canti ſe iniuſte, 1 pertulit in c mo d què accedentes, minibus quidẽ reprobatũ, à deo aũt ele- ctũ& honorificatũ.& ipſi tanquam lapl peccatis dificamini, Fdomos ſpiri⸗ uore ſan Tofferentes] errantes, biles deo per rem& e 5. diam conſecuti. Ro*3, tanquã aduenas& uos à carnalibus deſyderijs qug ueſtra conuerſatio- agni immaculati Chriſti& tes, glor qui ſuſcitauit eũ à mor nuis,& dedit ei gloriam, ut fides ueſtra et quia ſic eſt uoluntas dei, ut imas ueſtras caſtigan obmuteſcere faciatis imprud nã ignorantiam: quaſi liberi. bentes malitię libertatẽ, ſed ſerui dei. Oẽs honorate.ii Fraterni- iligite. Deũ timete. Regẽ honorifi- Eph. S a Serui ſubditi eſtote in omni timore Col.ʒ d non tm̃ bonis& modeſtis, ſed etiam Tit. 2. d & flos dyſcholis. Hęc eſt enim gratia, ſi propter et dei conſcientiam ſuſtinet quis triſtitias, d patiens iniuſte. Quę eſt enim † peccantes& colaphizati ſuffertis? Sed li P diligi ſi uelamen ha ria eius dũis, gens ſancta, popul tutes annuncietis eiꝰ, dmirabi⸗ Sic e lus dei, qut non cõ prij tmiſericor he. Chariſsimi obſecro uos facientes, peregrinos abitine militan Petri J. mini. Sciẽtes quod aduerſus animam, conuerſationẽ ueſtram largento re, inter Getes habentes bonam, ut in eo qdk detractant de uobis tanq́; de malefacto- ſed precioſo ſan ribis, ex bonis operibꝰ uos conſyderan- ificent deum in die uiſitationis. 1 2 ante mũ Subieci igit᷑ eſtote omni humanę creatu Ro.:3a — 49⁶ ti, Hiue ducibus tanq́; ab eomiſsis ad uin- dictam malefactorũ, laudẽ uero bonorũ, benefaciẽtes entiũ homi- & non qua⸗ — — 1 Ro. 2 G gratia. ſi gloria benefacientes patienter) ſuſtinetis hæc patientes eſt gratia apud deũ. In hoc enim uocati Chriſtus paſſus eſt pro uo nobis G& inuidi- bis, Juobis reliquens exemplũ, ut ſequa Iſa. 6 ſtigia eius, ſſqui peccatum non fe olo lac cit, nec inuentus eſt dolus in ore eius:qui cũ malediceret᷑, non maledicebat:cũ pate ret, non comminabai m malitiam,& eſtis, quia& npopu ſperantesi aluer extrinſecus capillatura, auri, aut indumenti ueſtimentorũ cultus, Oain s uiris: re turbationẽ tradebat aũt iudi⸗ qui peccata noſtra ipſe:. Ioan. 2 orpore ſuo ſuper lignum,i rtui iuſtitię uiuamus, cuius li ati eſtis. Eratis enim ſicut oues ſed conuerſſ eſtis nunc ad paſto piſcopum animarum ueſtrarum. ꝓofferre leſum Chriſtum. Propter quod continet C. Marin& uuxoris offcia- ſcriptura: Ecce pono in Sion lapidem ſummũ angularẽ, probatũ, electũ, precio- Olmiliter& mm llieres ſubditę ſint uiri ſuis, ut& ſi qui non credunt uerbo. ꝑ Coi erã conuerfationẽ ſine uerbo lucri-⸗ 0 3.8 conſyderantes in timorefanctam) rſationem ueſtram. Quarũ non ſit Timae aut circundatio*,2' Cap. III. Rr S muke- it IHa. 53 5b Eph-se — Gen.is b x wullebri impartientes honorem, tanq́; B coheęredibus gratię uitę, ut nõ impedian tur orationes ueſtræ † In finẽ) autẽ om⸗ in finem. nes unanimes, cõpatientes, fraternitaris amatores, miſericordes, modeſii, humiles, Pron. Inon reddentes malũ pro malo, nec ma- 6. Ren A ledictum pro maledicto: ſed ecomrario, , 4 benedicentes, quia in hoc uocati eſtis, ut Ro. 12. d benedictionem hæreditatis poſsideatis. Th Qui enim uult uitam qiligere,& dies ui- * The.;.d dere bonos, coerceat lingum ſuã a malo Pal. 3,C& nabia eius ne loquantur dolũ, Decli- Aal. 33:C net autẽ a malo,& faciat bonum: inqui- rat pacẽ,& ſequatur eã. Quia oculi domi ni ſuper iuſtos,& aures eius in preces eo- C rum. Vulius autẽ domini ſuper facientes mala. Et quis eſt qui uobis noceat, ſi bo- e ve ni æmulatore fueritis I Sed ſi quid pati- 14. 5. mini propter iuſtitiã, beati. Timorẽè autẽ eorũ ne timueritis, x) nõ conturbemini, dominũ aũt Chriſtũ ſanctificate in cordi bus ueſtri, parati ſemper ad ſatis factionẽ omni poſcenti uos rationẽ de ea quæ in Sup. 2. c uobis eſt, ſpe& fide ſl ſed cũ modeſtia et He. d timore, cõſcientiã habentes bonã aut in eo quod detrahũt uobis, confundãtur qui culumniantur ueſtram bonam in Chriſto conuerſationem, Melius eſt em̃ ut bene- DPO nefaciẽtesſiuoluntas Dei uelit) pati quã Ro. 5.b male facientes, quia& Chriſtus ſemel pro peccatis noſtris mortuus eſt, iuſtus, mortificatus Pro iniuſtis, ut nos oſferret deo, rmoruff quidẽ carne catos quidem carne uruificatos autem] musicatus Spiritu. In quo et ijs qui in carcere erant ꝓſpiritibus ſpiritu,] ueniens prędicauit, qui incre- duli fuerant aliquando, quando expecta- bant dei patientiam indiebus Neëicum Nabricaretur arca in qua pauci, id eſt octo anime ſaluę fadʒę ſunt per aquam. Quod nos& †uos] nunc ſimiles formæ ſaluos facit Gen. s b baptiſma, non carnis depoſitio ſordium, *M. aa b ſed conſcientie honę interrgatio in de- Lu.:7 f um per reſurrectionè leſu Chriſti à mor- tuis qui eſt in dextera dei, degluiiẽs mor- tem, ut uitę ęternæ hęredes efficeremur, . profectus in cœlum, ſubi ectis ſibi angelis & poteſtatibus& uirtutibus. ¶ Docet Petrus carnis mortijicatio- nem& mutuam dilecko- nem. C(ap. IIII. A(Hriſto igitur paſio in carne,& uos eadem cogitatione armamini, quia qui paſſus eſt in carne, deſijt à peccatis, ut iam non drſyderijs hominum, ſedruo- 6 Epiſtola luntate] dei quod relicuum eſtin came veiunäa uiuat temporis. Suffici enim pręteruũ Ep. ae tempus ad uolun atẽ Gentiũ conſumman dam, ijs qui ambulauerunt in luxurijs, de ſyderijs, uinolentijs, commeſſatiombus potationibus, ebrietatibus,& illicitis i- doloße cultibus, in quo Tadmirant᷑) non uel, pere⸗ concuriẽtibus uobis in eandem luxur' grinantus confuſionẽ, blaſphemantes, qui redden B rationẽ ei qui paratus eſt iudicate uiuos & mortuos. Propter hoc enim& mor- tuis euangeſizatũ eſt, ut iudicent᷑ quidẽ ſecundũ homines in carne, uſuant autem ſecundũ deũ in Spirun.Omniũ autẽ ſinis Tappropinquabit.] Eſlote i:ac; pruden tes,& uigilate in orationibus. iſ Ante em appfopin quault nia aũt, mutuam in ruobiſmetipſis) cha- Praeb * ritatẽ continuam habentes: quia charitas operuit multitidinem peccatorum. Ho- ſpitales inuicem ſine murmuratione.i V. hos nuſquiſq; ſicut accepit gratiam in alter/ Ro.auc utrum illam admimiſtrantes, ſicut boni di die .... eD. ſpenſatores multijformis gratię dei. Si ꝗs Philab loquitur, quaſi ſermones dei:ſi quis mini. ſtrat, anquam ex uirtute, quam admini- ſtrat deus, ut in omnibus honorificetur deus per leſum Chriſtum, cui eſt glorii & imperium inſecula ſeculorum. Amen. Chariſsimi, nolite peregrinariin feruore qui ad tentationem uobis ſit, quaſi noui ali quid uobis contingat, ſed communt- cantes Chriſti paſsionibus, gaudete, ut et in reuelatione glorię eius gaudeatis ex- ultantes, Si exprobramini in noĩe Chri- ia de ſti, beati eritis, quoniam †quod eſt hono 3 ⁸ ris. glorię& uirtutis dei,& qui eſt eius i ſpiritus, ſuper uos requieſcet.] Nemo au- tem ueſtrum patiat᷑ ut homicida, aut fur, aut maledicus, aut alienorum appetitor. 8. Si autem ut Chriſtianus, non erubeſcat, glorificet autem deũ in iſto nomine, quo niam tempus eſt ut incipiat iudicium domo dei.Si autem primum à nobis, quis finis eorum qui non credunt dei Euan/ Pro. uid gelio? Et ſt iuſtus quidem utexſaluabi- ſaluatut, tur, limpius& peccator ubi parebunt- taq;& hi, qui patiunturſecundum uolun tatem det, fideli creatori commendent a- nimas ſuas in benefactis. Seniores iunmoribus debent dottrinam & iumores ſenioribus reueren- tiam.(ap.. O Enieres ergo qui in uobis ſunt obſe- A cro conſenior& teſtis Chriſti paſtiò- num, 4 regeſcit· . Petri I. 491 num, eul& eius que inkuturd reuelanda nata ſunt, per cognaenem eius qui uo donata eſw eſt, glorit communicator paſcite qui in cauit nos propria gloria& uirtute, per uobis eſt gregem dei, prouidentes non †quem) maxima& precioſa nobis pro- quę coadte, ſed ſpontanee ſecũ dum deũ, nec; miſſa donauit, ut perrhoc)efficiamini di hęs rurpis lucri gratſa, ſeduoluntarie, nec ut uinę conſortes naturę, fugientes eius quę dominantes in cleris ſed lorma facti gree in mundo eſt concupiſcentię corruptio/ B gis ex animo. Btcum apparuerit Prin- nem. Vos autem curam omnem ſubinte- ceps paſtoꝶ percipietis immarceſsibilẽ rentes, miniſtrate in fide ueſtra uirtutem, Ronr glori e coronam. Similitet adoleſcentes in uirtute aũt ſcientiam, in ſcientia autem deus 12 bditi eſtote ſenioribus, llomnes autem abſtinentiam in abſtinentia aũt patien- lac inuicem humilitatem inlinuantes, quia tiã, inpatientia aũt pietatè, in pietate aũt ac.4 d⁵siſuperbisreſiſtit, humilibus autem amorẽ fraternitatis, in amore aũtfraterni M.⸗ dat gratiam. Humiliamini igitur ſub po- tatis charitatẽ. Hęc enimt ſi uobiſcum aſ- uobis quꝶ .5 C tenti manu dei, ut uos exaltet intempore ſint, 16e ſuperent, non uacuos, nec ſine fru adſim Luazc uißtationisſſomnemſolicitudinä ueſtram ctu uos conſtituent in domini noſtri Ieſu Pſa. 54 proijcientes in eũ, quoniam ipſi cura eſt Chriſti cognitione. Cui enim non preſto de uobis.Sobrij eſtote,& uigilate, quia ſunt hęc, cęcus eſt,& manu tentans, obli⸗ aduerſarius ueſter diabolus tanq́; leo ru- uionem accipiens purgatione ueterũ ſuo giens circuit querens quem deuoret. Cui rũ delictorum. Quapropter fratres magis reſiſtite fortes in fide, ſcientes eandẽ paſ ſatagite ut per bona opera certam ueſtrã ſionem ei que in mundo eſt, ueſtrę frater uocationem& electionẽ faciatis, hęce- nitati fieri. Deus autem omnis gratię qui nim faciẽtes, non peccabitis aliquando. uocauit nos in ęternam ſuam gloriam in Sic enim abundanter miniſtrabit uebis Chriſto leſu, modicũ paſſos ipſe perfici⸗ introitus in ęternũ regnum qñi noſtri& et. confirmabit, ſolidah itq́; · Ipfi gloria, et Saltratoris leſu Chriſti. Propter quod in im perium inſecula ſeculorum. Amẽ.Per cipiam uos ſeiper commonexe de ijs,& D Syluanumßdelem fratrem uobis, ut arbi- quidẽ ſcientes& confirmatos uos in prę- tror, Preuiter ſcripſi, obſecrans& conte- ſenti ueritate.· Iuſtũ aũt arbitror quandiu ſans hanc eſſe ueram gratiam dei, in qua ſum in hoc tabernaculo, ſuſcitare uos in „& ſtatis. Salutat uos eccleſia, quæ eſt in commonitione-certus quod uelos& eſt de cotlecta Babylone, Tcollecta,]& Marcus filius poſitio tabernaculi mei ſecundũ, quod et meus. Salutate inuicem in oſculo ſancto, dñs noſter leſus Chriſtus ſſignificauit mi Ioan. u f Gratia uobis omnibus qui eſtis in Chri- hi. Dabo aũt operam& frequenter ha⸗ ſto Ieſu. Amen. bere uos poſt obitũ meũ, ut horũ omniüiů ARGVMENTVMI N E. memoriam faciatis. Non enim rindoctas doctds 7 „peca- m ger k i piſtolam Secundam beati abulas ſecuti, notam fecimus uobis d⁵i ¹. Co.:. a-G m hirm 1 Neu, b Petri Apoſtoli. noſtri leſu Chriſti uirtutẽ& † preſcien- preſentiam dedo anum Nichak b Simon Petrus per fidem huĩc mundo tiam,]) ſed ſpeculatores facti illius magni- 1 OQel umt anpen, 4 Hapientes mottuos eſſe declarat, eiuſdẽq; tudinis. Accipiens enim à deo patre ho- eht Humn Pietatis quanta ſit magnitudo, luce ipſa norẽ&ʒ gloriam, uoce delapſa ad eũ hu- eraum, perter uu alruut M clarius manifeſtat. iuſcemodi 2 magnifica gloria.iHic eſt 5 6 ne um m nütuad 4 Epiſtola Petri Apoſto⸗ lius meus dilectus in quo wili compla- 1an aa Smaltti 8 1i. S g cui. ipſum audite. Et hanc uoce nos audi lli, decunda. uimus de cœlo illatam, cũ eſſemus cum —— e he(ap. I. ipfo in monte ſanco,& habemus firmio- . B4 9*—ꝑ .17 2 b f.. Imon) Petrus, ſeruus& rem propheticum ſermonem, cui hene fa rnhe X Apoſtolus leſu Chriſti, ijs citis attendentes quaſi lucernę lucent in Simeon F lẽ nobiſcũ ſorti caliginoſo loco, donec dies eluceſcat, 3 ſaitia dei& lucifer oriatur in cordibus ueſtris, 1. Ti. z. 1 hoc primum intelligẽtes quod omnis ꝓ ſcriptuxx Ki. ax propria interpretatione non fit. cogni enim uoluntate humana allata eſt a- KRrisquomodo omnia nobis diuinę uirtu- liquando prophetia, ſed Spiritu ſancto in tis ſug. quę ad uitam& pietatem X do- ſpirati locuti funt ſancti dei homines. 32 nata 9 C Dens 6 Epiſtola nebrarum reſeruatur. † Superbia) enim Lupeni uanitatis loquentes pelliciunt in deſyde- D rijs carnis luxurię, eos qui pauinlã effu- giunt, qui in errore conuerſantur liberta- tem illis promittentes, cum ipſi ſerui ſint corruptionts: ſà quo enim quis ſuperatus Ioanai eſt, hulus& ſeruus eſt.iſSi enim refugi?⸗ Rom,se tes coinqinationes mundti in cognitio⸗ Heb. ca ne dñi noſtri,& Saluatoris leſu Chriſti, Ma.4 his rurſus implicati ſuperant᷑:facta ſunte is poſteriora deteriora prioribus. Melius enim erat illis non cognoſcere uiam iuſti tig, quam poſt agnitionè retrorſum con- uerti ab eo quod illis traditum eſt ſancto mandato. Contigit enim eis illud ueri ꝓ. uerbij: Canis reuerſus ad ſuũ uomitum: Pr.as6 &, Sus lota in uolutabro luti. ¶ Deus patiens retribvulor. Cap. III. Hanc ecce uobis charisimi ſecũdam ſcribo epiſtolam, in quibus ueſtram excito in commonitione ſynceram men⸗ tẽ, ut memores ſitis eorũ quę prędixi uer boꝶe à ſanctis prophetis,& Apoſtolorũ ueſtrorũ, preceptorũ dũi& Saluatorisl- r. hoc primũ ſcientes, quod uenient in no⸗““ Tu. uiſsimis diebus in deceptione illuſores, iu: 1. 4 xta proprias concupiſcentias ambulan⸗ luce tes, dicentes: Vbi eſt promiſsio aut ad- ze.u. uentus eius ex quo enim patres dorwie- runt, omnia ſic perſeuerant ab initio crea turę. Latet enim eos hoc uolentes, quod cœli erant prius& terra, de aqua,& per aquam, conſiſtens dei uerbo, per quę ille tunc mundus aqua inundatus perijt. Cœ- li aũt qui nunc ſunt,& terra eodẽ uerbo repoſiti ſunt igni, reſeruati in diẽ iudicij, & perditionis impiorũ hominũ. Vnũ ue ro hoc non lateat uos chariſsimi quia u⸗ nus dies apud Dũm ſicut mille anni,& mille anni ſicut dtes unus. Non tardat do minus promiſs ionem ſuam ſicut quidam exiſtimant, ſed patiẽter agit propter uos nolens aliquos perire, fed omnes ad pœ- C nitentiam reuerti. Adueniet autem dies„Th. ·2 domini ut fur, in quo cœli magno impe⸗ Apo.za tu tranſient, elementa uero calore ſoluen&,6 6 tur, terra autem& quæ in ipſa ſunt ope ra, exurentur. Cum igitur lięc omnia diſ⸗ ſoluenda ſint, quales oportet uos eſſe in ſanctis conuerſationib*& pietatibus, ex pectantes& properant es in aduemũ diei dñi per quem cœii ardentes ſoluentur, dei & elementa ignis atdore tabeſcent? No uos Deus ſcelera ut olim, ſic in po rum pumet. Cap. II. 4 F Verunt uero œ& pſeudoprophetæ in — populo, ſicut& in uobis erunt magi- ſtri mendaces.qui introducent ſectas per dũm onts,& eũ qui emit eos, Deum) ne- gun:, ſiperducentes ſibi celerem perditio nem Et multi ſequentur eorum luxurias per quos uia ueritatis blaſphemabitur, et in auaritia fictis uerbis de uobis negotia- buntur quihus iudiciũ iam olim non ceſ Iob. 4 at,& perditio eorum non dormitat. 1Si enim deus angelis peccantibus non pe- percit, ſed ru dentibus inferni detractos in tartarũ tradidit cruciandos in iudiciũ reſeruari. Et originali mundo nonpeper Ge. 7. cit, ſedſoctauum Noẽ iuſtitię pręconem cuſtod uit, diluu ium mũdo impiorum in Ge. 9 b ducens. iEt ciuitates Sodomorũ& Go- B morrhæorum in cinerem redigens euer- ſione damnauit, exemplũ eoꝶe qui impie acturi ſunt ponens,& iuſtum Lot oppreſ- ſum à nefandorum iniuria ac luxurioſa conuerſatione eripuit, aſpectu enim& au ditu ſuſtus erat, habitans apud eos qui de die in diem animam iuſtam iniquis ope- dãs ribus cruciabant. Nouit deus] pios de tentatione eripere, iniquos uero in diem iudicij reſeruare cruciandos, magis autẽ egs qui poſt carnem in concupiſcẽtia im munditie ambulant, dominationemq́; cõ tẽnunt, audaces, ſibi placentes, ſectas non metuunt introducere blaſphemantes. V- bi angeli, fortitudine& uirtute cum ſint maiores, non portant aduerſum ſex exe- crabile iudicium. Hi uero uelut irrationa bilia pecora, naturaliter in captionem et an in perniciem, xhis quę ignorant blaſphe mantes in corruptione ſua peribunt, per- cipientes mercedem iniuſtitię, uoluptatẽ coinqna exiſtimantes diei delicias, † coinquina- nones tionis)& macule: delicijs affluentes, in conuiuijs ſuis luxxuriantes uobiſcum, ocu los habentes plenos adulterij,& incefſa- bilis delicti: Pellicientes animas inſtabi- les, cor exercitatum in auaritia habẽtes, maledictionis fllij: derelinquentes rectam uiam errauerũt, IIſecuti uiam Balaam ex Boſor qui mercedem iniquitatis amauit, correptionem uero habuit ſuę ueſaniæ: ſubiugale mutum animal/in hominis uo/ ce loquens prohibuit prophetę inſipien- lud.; 4 tiam. Hi ſumt fontes ſine aqua& nebu- i turbinibus exagitatę: quibus caligo te nebrarum 4 àA dño Nu. d — 5 ſecunaum groaiſt Ap.*. 1ſa.§5G 66 Rom. Hebao; loan loannis I. 492 lecundum uos uero ccœælos& nouam terramr& ro xerimus qñ̃ peccatu non habemus, ipſi Ap.i b promiſſa miſſa lipſius expectamus, in quibus iuſti, nos ſeducimus,& ueritas in nobis non c. 3. Reg. à 6 tia habitat. Propter quod chariisimi hęc 8i confite amur peccata noſtra, fidelis eſt 2 Par ² g expectantes. ſatagite immaculati& in⸗& nuſtus, ur remittat nobis peccatanr̃a, Pr. 20 b Ap. n a uiolati ei ingeniri in pace, ii& dñi noſtrĩ& emã det nos ab omni iniquitatc. Si di⸗ Bo. ⁷ C Iſa. 65 c noſtri leſu Chriſti,longanimitatem, ſalu- xerimus qm̃ non peccauimus, mẽdacem tem arbitremin:, ſicut& chariſimus fra⸗ facimus eũ, et uerbũ elus nõ eſt in nobis. Rom. aAter noſter Paulus ſecundum datam ſbi ſa ¶ Verbum dei olſe ruandum,& mundius Heb.0 pientiam ſcriplit uobis, ſicut in omnibꝰ negligendus. Cap. II. epiſtolis, loquens in eis de his in quibus Flioh mei,hęc ſcribo uobis, ut nõ pec ſunt que dam difficilia intellectu, quæ in- cetis. Sed& ſi quis peccauerit, aduo- dod& inſtabiles deprauant ſicut& cę- catũ habemus apud Patrè, leſum Chri- teras ſcripturas, ad ſuam ipſorum perdi. ſtũ iuſtã.& ipſe eſt propitiatio pro pec- tionem. Vos igitur fratres, pręſcientes, cu catis noſtris: non pro noſtrisaũt tantum, ſtodite ne inſipi entiũ errore traducti ex. ſed etiam pro totius mundi. Et in hoc ſci cidatis à propria firmitate, creſcite uero mus qñ̃ cognouimus eũ, ſimandata eius obſeruems in gratia& in cognitione gñi noſtri& Tobſeruamus.) Qui dicit ſe noſſe deũ,] eum Saluatoris leſu Chriſti. Ipſi gloria& nũc& mandata eius non cuſtodit, mendax & in diem eternitatis. Amen. eſt,& in hoc ueritas non eſt. Qui aũt ſer- ARGVMENTVM IN EPIe uat uerbũ eius, uere in hoc charitas Dei ſtolam primam loannis Apoſtoli. perfecta eſt, in hoc ſcimus qmñ̃ in ipſo ſu- Rations uerbi,& quod de ipſe ſit cha mus. Qui dicit ſe inr Chriſio manere, de lpfo ritas, manifeſtat,& ſuſurrones fratrũ nec bet ſicut ille ambulauit,& ipſe ambula- deũ ſcire, nec pios fleri poſſe eouſq;diſſer re · Chariſsimi, non mandatũ nouũ ſcri/ tat, ut eſſe cõprobet homicidas, eo quod bo uobis, ſed mandaiũ uetus quod habui odium ſit interlectionis occaſio. ſtis ab initio. Mandatũ uetus eſt uerbum Ioh. i3 d E piſtola Ioannis A po/ quod audiſtis. lierũ mandatũ nouũ ſcri⸗& i5 b .. Po uobis quod uerũ eſt& in ipſo⸗& in B 1 ſtoli, Prim Ae uobis, quia tenebrę tranſierunt,& uerũ naa ¶ Deus lux eſt, nos tene⸗ lumen iam lucet. Qui dicit ſe in luce eſſe, A dln am amnan bra. Cap. I.& fratrẽ ſuũ odit, in tenebris eſt uſq; ad- — 22 wumin vod fuit ab initi 0, quod au huc. Quit diligit kratrẽ ſuũ. in lumine ma Inf.ʒ c * 8 a wyxg* diuimus. quod uidimus ocu net,& ſcandalũ in eo non eſt Qui autẽ . e aP beni SS lis noſtris, quod perſpex i- odit fratrẽ ſuũ, in tenebris eſt,& in tene- rrmena L at a mmnün N mus,& manus noſtrę con- bris ambulat,& neſcu quo eat, quia te- nenem ei mein i untun redauerüt de uerbo intæ, nebrę obcęcauerunt oculos eius. Scribo aupde Kiit m miſit lidimus,& te⸗ uobis filioli, quoniam remitiũt᷑ uobis pec dum. per. n ncs Vür in cata ueſtra propter nomen eius. Scribo meinptn? au be umal ternam que erat apud Patrẽ,& iam cognouiſtis eũ ꝗ ancaum lm eeMat B nobis,)quod uidimus& audiuimus, an-. n,in nuasd Wüma nunciamus uobis ut Seripſi mmadl uimd l Pnkn beatis nobiſcũ.& ſocietas no Seripſ uohis acrh mm a ü nüp. Patre& cum flio eius leſu Chriſto. adoleſcenics V hec ſcribimus uobis ut gaudeatis,& gat diũ ueſtrũ ſit plenũ. Et hec eſt annuncia- tio quam audiuimus ab eo,& annuncia quęi Ioan. s b mus uobis.h Quoniam deus lum eſt.& te non eſt charitas p C nebre in eo non ſunt ullæ. Si dixerimus mue quod eſt in mã do.cõcupiſctia car- quoniam ſocietatẽ habemus cũ eo,& in nis eſt,& concupiſcentia oculorũ,& ſu- tenebris ambulamus, mentimur,& uerita perbia uitę, que non eſt ex patre, ſede« tẽ non facimus.Si aũt in luce ambulam: mãdo eſt. Et mũdusxtranſijt,& concu- tranſit, ſicut& ipſe eſt in luce, ſocietatẽ nabemꝰ piſcẽtia eius. Qui aũtfacit uoluntatè dei, He.„ d adinuicẽ,& ſanguis leſu Chriſti fllij e⸗ manet in æternũ. Filioli nouiſsima hora 3. Pea d ius emundat nos ab omni peccato. mSi di eſt,& ſicut audiſtis quia antichtiſtus ue- Kerimus nit⸗ nit, nune antichriſti muiti facti ſunt, unde ſcimus quia nouiſsima hora eſt. Ex no- bis prodierũt, ſed nõ erant ex nobis: nam ſi fuiſſent ex nobis, permanſiſſent utiq; nobiſcũ, ſed ut manifeſti ſint qm̃ non ſunt ots ex nobis. Sed uos uncttionè habetis a Sancto,& noſtis omnia. Non ſcripli uo- bis quaſi ignorantibus ueritatẽ, ſed quaſi ſcientibus eam,& qm omne mendacium ex ueritate non eſt. Quis eſt mendax, ni ſi is qut negat qm̃ leſus non eſt Chriſtus: Hic eſt antichriſtus, qui negat patrẽ defi liã. Omnis qui negat filiũ, nec patrẽ ha- bet:qui confitet᷑ flllũ,& patrẽ habet. Vos quod audiſtis ab initio, in uobis perma- neat, quia ſi inuobis permanſerit quod audiſtis ab initio,& uos in filio& patre manebitis. Et hęc eſt repromiſsio quam ipſe pollicitus eſt nobis uitam æternam. Hęc ſcriꝑſi uobis de his qui ſeducũt uos. Ei uos unction? quam accep'ſtis ab eo, maneat inuobis. Et non neceſſe habetis ut aliquis doceat uos, ied ſicut unctio ei* docet uos de omnibus,& uerã eſt,& non eſt mendaciũ. Et ſicut docuit uos, mane- te in eo. Et nunc fiuoli manete in eo, ut cũ apparuerit, habeamus fiduciam. ut nõ confundamur ab eo in aduentu eius. Si ſcitis quoniam iuſtus eſt, ſcitote qm̃&o- mnis qui facit iuſtitiam, ex ipſo natus eſt. ¶Qui ex deo eſt, filius dei nominatur, Ceſt. Cap. III. Idete elualẽ charitatem dedit nobis pater, ut fllij det nominemur& ſi- mus. Propter hoc mũ dus nõ nouit uos, quia nõ nouit eã. Chariſʒ imi, nãc fllij dei ſumus,& nõdum apparuit quid erimus. Scimus qm̃i cũ apparuerit, ſimiles ei eri- mus, qm̃ uidebimus eũ ſicuti eſt. Etom- nis qui habet hanc ſpem in eo, ſanctificat ſe, ſicut& ille ſanctus eſt. Omnis qui fa- cit peccatũ,& iniquitatẽ facit:& pecca- I. 22 tã eſtiniquitas. Etſcitis quia ille appa- 8. Pet. 2 8 ruit, ut peccata noſtra tolleret,& pecca- tũ in eo nõ eſt. Omnis qui in eo manet/ nõ peccat:& omnis qui peccat, non uidit cã, nec cognouit eũ. Filioli nemo uos ſe- qucat. Qui facit iuſtitiam, iuſtus eſt, ſicut Loan. 9. f& ille iuſtus eſt. Qui facit peccatũ, ex diabolo eſt, qm̃ ab initio diabolꝰ peccat. Inn hoc apparuit filius dei, ut diſſoluat o- pera diaboli.Omnis qui natus eſt ex deo. peccatũ nõ facit, qm̃ ſemen ipſi in eo ma get,& non poteſi peccate, auohlan ex 80 D A Epiſtola Deo natus eſt. In hoc maniſefti lunt fllij dei,& filij d1aboli. Omnis qui P non eſt non facit iuſtus, Inon eſt ex deo,& qui non ditigit iuſtitiam fratrẽ ſuũ, quoniam hęc eſt annunciatio, 1 quam audiſtis ab in tio, ſtutx diligamus] Ioan. 13 q alterutrum. Non ſicu: Cain, qui ex ma⸗ diligatis ligno erat,& occidit fratrẽ ſuum. Et pro- Gen. 4 b pter quid occidit eum: Quoniam opera eius maligna erant, fratris aũt eius iuſta. Nolite mirari fratres, ſi odituos mundus, Nos ſcimus quoniam translati ſumus de morte ad uitam, quontam diligimus fra- tres. Qui non diligit, manet in morte: omnis quiodit fratrè ſuum, homicida eſt. Etſcitis quonſam omnis homicida non habet uitam ęternam i vſe manentem. Hin hoc cognounnus charitatè dei, quo- niam ille ammam ſuam pro nobis poſuit/ & nos debemus pro fratrihns animas po nere. Qui habueri: ſubſtantiam hurꝰ mũ- di,& uiderit fratrẽ ſuũ neceſſe hiabere, et clauſerit uiſcera ſua ab eo, quomodo cha ritas dei manet in eo Filioli mei, non di- ligamus uerbo, neq; lingua, ſed opere& ueritate: in hoc cognoſcimus quoniam ex ueritate ſumus,& in conſpectu eius iuadebimus corda noſtra. Quoniam ſi re prehenderit nos cor noſtrum, maior eſt deus corde noſtro,& nouit omnia. Cha- riſsimi ſi cor noſtrum non reprehenderit loiz ſemetipſo loanazb d nos, lduciam habemus ad den,& quic Ioan 15 as quid petierimus, accipiemus ab eo, quo- 16 c mam mandata eius cuſtodimus,& ea quę M. 2uc placita ſunt coram eo, facimus. ſt Et hoc Ioan. s d eſt mandatum eius. ut credamus in nomi- 17 a ne fllij eius leſu Chriſti,& diligamus al- terutrum, ſicut dedit manda:um nobis. ſ Et qui feruat mandata eius, in illo ma- net,& ipſe in eo:& in hoc ſcimus quo- am manet m nobis, ex ſpiritu quem de- dit nobis. ¶ Cauendus antichriſtus,& proximus chlgendus.(ap. IIII. Hariſsimi, nolite omni ſpiritui crede A re, ſed probate ſpiritus, ii ex deo ſint, qjm̃ multi pſeudoprophetę exierũt in mi dũ In hoc cognoſciturſpiritus dei. Om̃is ſpiritus qui confitetur leſum Chriſtũ in carne ueniſſe, ex deo eſt:& omnis ſpiri tus qui ſoluit leſum, ex deò non eſt.& nic eſt antic hriſtus de quo audiſtis quoniam nenit,& nũc iam in mũdo eſt. Vos exx deo eſtis filioli,& uiciſtis reum.] quoni- eogs-/⸗ am maior eſt qui in uobis eſt, quàm qui loan s ſ in 10.13 8 I Ioannis I. Joan. s. f in mamndo. H Ipſide mumdo ſunt, ideo de mundo loquuntur,& mundus eos audit. Nos ex deo ſumus. Qui nouit deũ, audit nos:ꝗ nõ eſt ex deo,nò audit nos:in hoc cognoſcimus ſpiritũ ueritatis,& ſ pinũ erroris. Charitsimt, diligam nos inuicẽ, 1 Ioi. 3. b 5 quia charitas ex deo eſt. Et oĩs qui dili- git, ex deo natus eſt,& cognoſcit deiun. Qui nõ qͥnigit. nõ nouut deum, qm̃ deus charitas?. IIn hoc apparuit charitas dei in nobis, qm̃ filum ſuum umgenitũ miſit deus in mundum, u: uiuamus per eum. In hoc eſt charitas. nõ quaſi nos dilexerim deum, ſed qm̃ ipſe prior dilexit nos,& mi ſit fllium ſuã propitiationẽ pro peccatis noſtris. Chariſsimi,ſi deus dilexit nos,& 493 dum,& hęe eſt uĩctoria quæ uincit mun dum, fides noſtra. i Quis eſt autẽ qut uin- cit mundum, niſi qui credit qm̃ leſus eſt filius dei: Hic eſt qui uenit per aquam.& ſanguinẽ leſus Chriſtus:nõ in aqua ſoſũ, ſed in aqua& ſanguins.Et ſpiritꝰ eſt qui ceſtificat᷑,.ꝗm̃ Chriſtus eſt ueritas. Quo- niam tres ſunt qui teſtimoniũ dant in cœ us, Pater, Verbum,& Spiritus ſanctus, & hi tres unum ſunt. Et tres ſunt qui teſti monium dant in terra: Spiritus, aqua,& ſanguis,& hi tres unum ſunt. Si teſtimo- nium hominũ accipimus, teſtimoniũ dei maius eſt: quoniã hoc eſt teſtimoniũ dei quod maius eſt, quoniã teſtificatus eſt de fillo ſuo: Qui credit inſilium dei. habet te 1. Cor. 15.& Ioan..5 nos debemus alterutrũ diligere. Deum ſtimonium dei iſe · i Qui nõ credit fllio, oan.⸗*⁴ 2. Ti. 6. b nemo uidi unq́; · Si diligamus inuicem, 4 dinn Wera ee Mhaän A . Ncen Wheh e on Ao dad 5 Bhe 2 aun d nüma we Mhaer, nntad umnuc aen mlagll ät dn . aon, natat aen mumn 1 0 4.Rn da wüfer i0 dha AEhm. e e edte- Eegi hd aubn A Biem as, tyeh icmg Lrtüca m m em gub, Aemd Len(a iebma le vp um. Uaupd e Aio, nn ult gümüüpe no acrie d he. anc acinä neKAn pinnsae⸗ nia axm Pecc. un aubun Souut d cfm I e num, à ncoen cksne ner anad — A deus in nobis manet,& charitas eius in nobis perfecta eſt. In hoc cognoſcimus qmñ̃ in eo manemus,&ʒ ipſe in nobis, qm̃ de ſpiritu ſancto ſuo dedit nobis. Et nos undimus& teſtificamur, qm̃ pater milſit ſi lium ſuum ſaluatorẽ mũdi. Quiſquis con/ ſeſſus fuerit qñ̃ leſus eſt filius dei, deus in eo manet,& ipſe in deo. Et nos cogno- uimus,& credidimus charitati, quam ha bet deus in nobis. Deus charitas eſt,& qui manet in charitate, in deo manet,& deus in eo. In hoc perfecta eſt charitas dei nobiſcum, ut fiduciã habeamus in die mudicij: quia ſicut ille eſt,& nos ſumus in hoc mundo · Timor nõ eſt in charitate: ſed perfecta charitas, foras mittit timorẽ, om̃ timor poœrna habet: qui aũt timet. non eſtperfectus in charitate. Nos ergo dili- gamus deum, om̃ deus prior dilexit nos. Si quis dixerit: quoniã diligo deũ,& fra trem ſuã oderit, mendax eſt. Qui em non diligit fratrẽ ſuum quem uidet, deũ quem non uidet quomodo poteſt diligere? Et noc manda um habemus à deo, ut qui di ligit deum, diligat& fratrem ſuum. C Fides triumphat de mundo. Caput VN. (Mnis qui credit qm̃ leſus eſt Chri- . ſtus, ex deo natus eſt. Et oĩs qui dili git eum qui genuit, diligit& eum qui na tus eſt ex eo. In hoc eognoſcimus qm̃ di ugimus natos dei, cum deum diligamus, & mandata eius faciamus. Hęc eſt enim charitas dei, ut mãdata eius cuſtodiamꝰ. MAM.„.d Et Hman data eius grauia non ſunt. Qm̃ omne quod natũ eſt ex deo. uineit mun⸗ dumo mendacẽ᷑ facit eum, quia non credit inte C ſtimonium quod teſtiflcatus eſt deus de ſi lio ſuo.Et hoc eſt teſtimoniũ: Quoniam uitam ęternã dedit nobis deus. Et hꝛæc ui ta, in fllio eius eſt. Qui habetfliũ dei, ha bet uitam. Qui non habet ſilium dei, uitã non habet · Hæc ſcribo uobis, ut ſciatis quoniam uitam habetis ęternam, qui cre ditis in nomme fllij dei. Et hæc eſt fidu- cia quam habemus ad deum. Quia quod cunq; petieritis ſecundũ uoluntatem eiꝰ. audit uos.Et ſi ſcimus ga audit nos quic- quid petierimus, ſcimus qm̃ habemus pe titiones quas poſtulamus ab eo. Qui ſcit fratrẽ ſuum peccare peccatũ nõ admor-/ tem, petat,& dabitur ei uita, peccanti nõ ad mortem. Et peccatum ad mortẽ, non pro illo dicout roget quis. Omnis iniqut tas peccatũ eſt.& eſt peccatũ ad mortẽ. Scimus quia omnis qui natus eſt ex deo- non peccat: ſed generatio dei conſexuat eum,& malignus nõ tangit eum. Scimus quoniam ex deo ſumus,& mundus totus in maligno poſitus eſt. Et ſcimus quoniã ſilius dei uenit.& dedit nobis ſenſum ut cognoſcamus uerũ deum,& ſimus in ue- ro ſllio eius. Hic eſt uerus deus,& uita ę- terna· Filioli, cuſtodite uos à ſimilachxis. Amen. ARGVMENTVM IN EPI⸗ ſtolam ſecundã loannis 1 apoſtoli.. Vſqueadeo ad ſanctam fœminam ſcrĩ bit, ut eandem dominam non dubitet lite ris appellare, eiuſdẽq; filijs teſtimoniũ. quod ambulant inueritate, perhibeat- Epiſtola — Epiſtola Ioannis apo ſtoli, Secunda. C Bermanendum in charitate,& do- lrma Chriſt. Enior, electę dominæ eßt natis eius, quos ego diligo in ueritate:& nõ ego ſolus, ſed& omnes qui cogno- uerunt ueritatem, propter ueritatẽ quæ permanet in uobis,& uobiſcum erit in æternum Sit nobiſcum gratia, miſeri- cordia, pax à deo patre,& a Chriſto le- ſu filio patris in ueritate& charitate. Ga uiſus ſum ualde quoniam inueni de fllijs tuis ambulantes in ueritate, ſicut manda- B tum accepimus à patre. Et nunc rogo te domina, non tanquam mandatum nouũ ſcribens tibi, ſed quod habuimus ab ini- tio, ut diligamus alterutrum. Et hæc eſt charitas, ut ambulemus ſecundum manda ta eius. Hoc eſt enim mandatum, ut quem admodum audiſtis ab initio, in eo ambu- letis:quoniam multi ſeductores exierunt in mundã, qui nõ confitentur Ieſum Chri C ſtum ueniſſe in carnem: hic eſt ſeductor &W antichriſtus. Videte uoſmetipſos, ne perdatis quę operati eſtis, ſed ut mercedẽ plenam accipiatis. Omnis qui recedit, & non permanet in doctrina Chriſti, de- um non habet. Qui permanet in doctri- nas hic patrem& filium habet. Si quis ue nit ad uos,& hanc doctrinam nõ affert, nolite recipere eum in domum, nec Aue D ei dixeritis. Qui em̃ dicit ilti Aue, cõmu nicat operibus eius malignis. Ecce, præ- dixi uobis, ut in die dommi non confun- damini. Plura habens uobis ſcribere, no lui per chartam& atramẽtum: ſpero em me futurum apud uos,& os ad os loqui, ut gaudiũ ueſtrum plenum ſit. Salu tant te filij ſororis tuę Electæ- ARGVMENTVM IM BPI lam tertiam loanms apoſtoli. CaAium pietatis cauſa extollit, atq; ut In ipſapietate maneat, exhortatur. Dio- gat Demetrio aũt bonum teſtimonium perhibet, cum fratribus uniuerſis, ſcxipturas computaturx. . 12 pi⸗.. 4 Epiſtola Ioannis apo ſtoli, Tertia. ¶ Laudatur(aius ob ſu benefacla. Enior Caio chariſsimo, quem ego a diligo in ueritate. Chariſsime, de omnibus orationẽ facio proſpere te ingredi& ualere, ſicut ꝓſpere agit anima tua. Gauiſus ſum ualde ueniẽtibus fratribus,& teſtimonium perhibentibus ueritati tuæ, ſicut tu in ueritate ambulas- † Maiorẽ horum nõ habeo gratiam,] q́;G ut audiã fllios meos in ueritate ambulare. Chariſsime, fideliter facis quicquid ope- raris in fratres,& hoc in peregrinos, qui teſtimonium reddiderũt charitati tuæ in conſpecdu eccleſig: quos, benefaciens, de duces digne deo · Pro nomine enim eius profecti ſunt, nihil accipientes à Gẽubꝰ. Nos ergo debemus uſcipere huiuſmodi, ut cooperatores ſimus ueritatis. Ocripſiſ- ſem forſitan eccleſiæ, ſed is qui amat pri matum gerere in eis, Diotrepes, non reci pit nos · Propterhoc ſi uenero, cõmoneã eius opera quę facit: uerbis malignis gar- riens in nos, quaſi nõ ei iſta fuffi iãt: neq; ipſe ſuſcipit fratres,& eos qui luſcipiunt prohibet,& de eccleſia deijcit. Chariſ- ſime, noli imitari malum, ſed qued bonũ eſt. Qui bene facit, ex deo eſt: qui male facit. non uidet deum. Demetrio teſtima nium redditur ab omnibus,& ab ipſa ue ritate:ſed et nos teſtimoniũ perhibemus. & noſti quoniam teſtimonium noſtrum uerum eſt. Multa habui ubiſcribere, ſed nolui per atramẽtum& calamũ ſcribete tibi. Spero autẽ protinuts te uidere,& os ad os loquemur. Pax tibi. Salutãt te amici. Saluta amicos nommatim. HIERONYMVS INCATA logo ſcriptorum eccle- ſiaſticorum. Ivdas frater lacobi paruam quidem, quæ de ſeptem catholicis eſt, epiſtolam reliquit· Et ga de libro Enoch qui apo- cryphus eſt, in ea aſſumit teſtimontum. 4 trepen impietatis ei fuperbię cauſa obiur pleriſq; reijcitur:tamen autoritatem uetu ſtate iam& uſu merutt,& inter ſanctas ARGV «See Hnninn 34 un voui tiemn d m hehe hrcd Mnäge L Huem Ned wande, Ache cieram len drien 2 dum Chri Aumn erg eaor N4A D ipic. ne en dper. 1 nercrd Au. rectän, Del chi rhl. Ke fdde. in docn.. Wln d us ue 4 d mfen. run —— a dim dere.no Duga znn wi 501 ddr. Ped an umnit Aom. Mac wrd lui 44 11 2 4n annd i an lbin u mntit 4 1 u Mu t nian „ De- puc Wrtun ni àA FM Epiſtola ludæ. 494 ARGdVMENTVM IN EPI- lia, norunt, his cortumpuntur. Væ illis, ſtolam Iude apoſtoli. qui in uia Cain abierunt,& ſſerrore Ba, Gen. 4.5 Tudas apoſtolus fratres de corruptori laam, mercede effuſi ſunt,& in contradi 3 ctione core rabierunt. Hi ſunt in epulis perierũt. pus uiæ ueritatis ita informat; ut illicitũ Dierunt. 12t eſſe diſſereret de ſub iugo ſemel erutos ſuis maculæ, conuiuantes ſine timore, ſe- feruitutis, denuo operam ſuam officijs na metipſos paſcentes, nubes ſine aqua quæ dere ſerullibus. àA uentis circumferuntur, arbores autum- lIudæ apoſtoli Epiſtola nales, infructuoſæ, bis mortuæ eradica- tæ, Hluctus feri maris, deſpumãtes ſuas con fuſiones, ſidera errantia: quibus procella tenebrarum ſeruata eſt in gternum. Dro Num.i g. phetauit autem& de his ſeptimus ab A⸗ p* 67 dam, Enoch, dicẽs: Ecce uenit dominus 843, catholica. Hromachatur in eot qui eupiditate du-:. Oele EIre em e C 7 5 in ſanctis millibus ſuis, facere iudiciũ con i aduerſabantur Euangelio. 5 8 tra omnes,& arguere omnes impios, de Vdas leſu Chriſti ſeruꝰ, omnibus operibus impietatis eorum, qui erater autem Iacobi: his bus impiè egerunt,& de omnibus duris Apoc..b qui ſunt in deo patre di, quæ locuti ſunt contra deum peccatores ectis,& Chtifto leſu cõ impij · Hiſunt murmuratores, queruloſi,— Qeraatis,& uocatis. Mi, ſecundum deſideria ſua ambulantes,& cericordia uobis& pax I Os ecrum loquiturſuperbiam, mirantes Pſal.« & charitas adimpleatur. Chariſimt,om perſonas quæſtus caufa. Vos autem cha- 8 nem ſolicitudinem faciens ſcribendi uo- riſgimi, memores eſtote uerborum, Iquæ 1. Tim. 4. bis de communi ueſtra ſalute, neceſſe ha prædicta ſunt ab apoſtolis domini noſtri 2.Tinr.„ bui ſcribere uobis ſupercertari ſemel tra leſu Chriſti, qui dicebãt uobis, quoniam Pet 4 ditæ ſanctis fHidei. Subintroierunt em̃ qui in nouiſsimis temporibus uenient Illufo...3. dam homines(qui olim pręſcripti ſunt in res, ſecundum deſideria ſua ambulantes hoc iudiciũ)impij.& domini noſtri gra in impietatibus. Hi ſunt qui ſegregant ſe D tiam transferentes in luxxuriam, Se ſolum metipſos⸗ animales, ſpiritum non haben- dominatorem,& dominũ noſtrũ leſum tes. Vos antem chiariſsimi, ſuperędifican Chriſtum negantes · Commonere autem tes uoſmetipſos ſanciſsimæ noſtræ fidei, uos uolo.ſcientes ſemel omnia, quoniam in piritu ſancto orantes: uoſmetipſos in dilectione dei ſeruate, expectantes miſeri 1 ℳ ũe. 14. F Ieſus ſemel de terta EÆ gypti ſaluans, ſſfe- 6 f didit. cordiam domini noſtri Ieſu Chriſti in ui principatum. ſed dereliquerunt ſuum do/ diei, micilium, in iudicium magni dei, Juin- Gen.:5.e culis æternis ſub caligine reſeruauit. Si να Tach. e zutem blaſphemant. Cum Michatlar- B cundo eos qui non crediderunt⸗per ciuitates ſimili modo exfornicatę, untes poſt carnẽ alteram, factiſunt exem- tam æternam. Et hos quidem arguite iu- dicatos:illos uero ſaluate, de igne rapien tes. Alijs autem miſeremini in timore: odientes& eam quæ carnalis eſt, macu- cut Sodoma& Gomorrha,& finitimæ latam tunicam. Ei autem, qui potens eſt & abe uos conſeruare ſine peccato,& conſti⸗ tuere ante conſpectum gloriæ ſuæ, imma plum, ignis æterni pœnam ſuſtinentes. Si culatos in exultatione in aduẽtu domini militer& hi carnem quidem maculant, Ieſu Chriſti. Soli deo ſaluatori noſtro per dominationem aũt ſpernunt, maieſtatem leſum Chriſtum dominum noſtrum glo⸗ ria& magnificentia, imperium& pote⸗- Angelos uero qui non ſeruauerunt ſuum Reck an d changelus cum diabolo diſputans alterca ſtas ante omne ſeculum.& nunc, retur de Moyſi corpore: non eſt auſus iu& in omnia ſecula ſecu dicium inferre blaſphemie ſed dixit: lm- lorum·Amen. peret tibi deus J. Hi autem quęcũcꝑy qui/ dem ignorant, blaſi phemam: quæc imcue Ap Oc8 8— utem naturaliter, tanquaun muta anima- — Apocalypſis Ioannis Apoſtoli. C loaumet in inſula Pithmor uidet der niſionem. C(ap. I. BPocaly oſis Ieſu Chriſti quam dedu ilfi deus, pa lüfacere ſeruis ſuis quæ dortet fleri cito,& ſi- gn fleautt, mittẽs peran getum uã ſeruo ſuo lo anni, qui teſtimoniũ ꝑluibuit uerbo dei, & teſtimonimũ leſu Chriſti, quæcunq; ui- dit. Betas qui legit& audit uerha pro- pherię huuis, et ſeruat ea quę in ea ſcripta lunt. tẽpus em̃ prope eſt. lo ꝛnes ſeptẽ ec- cleſijs quę ſuntin Aſia, Gratia uodis& Hxo˙i 3.d pax ab eolſqui eſt,& qui erat,& qut uen B turus eſt,& a ſeptẽ ſpiriubus qui in con ſpect i throni eius ſunt.& à ſeſu Chriſto, Coloſf 1 3. c qur eſt teſti fidelis iprimogenitus mor- 1.Gt.15.C tuorum. princeps regum terræ, qui di Hébr.„.d lexit nos,& lauu nos à peccatis noſtris 2. Pet. z.d in ſanguine ſuo,& fecit nos regnum& ſa „IOan.„d cerd tes deo& patri uo, ipſi gloria& Bniæ 3. c, imperium in ſecula ſeculorum, Amen. MIHl. 24. c Ecce uenit cum nubibus,& uidebit eum Iudic. ic omnis oculus,& qui eum pepugerũt. Et Iafra2n-. b. plangent ſuper eum onnes tribus terræ. Lnfra 23, 6 efiam, Amen. Ego ſum alpha& O. prin cipium& finis. dicit dñs deus qui eſt,& qui erat,& qui uenturus eſt omnipotès. Hgo loannes frater ueſter.& particeps in tribulatione,& regno.& patientia in Chriſto leſu. fut in inſula quæ appellatur Patlimos, propter uerbum dei& teſtimo nium leſu Chriſti. Fui in ſpiritu in domi- nica die, et audiui poſt me uocem magnã tanquam tubæ dicentis: Quod uides, ſcri be in libro,& mitte ſeptem eccleſijs quę ſunt in Aſia, Epheſo,& Smyrnę,& Per gamo.& Thyatiræ,& Sardis,& Phila delphiæ,& Laodiceæ. Et cõuerſus ſium ut uiderem uocem quæ loquebatur me- cum. Et conuerſus uidi ſeptem candela⸗ bra aurea,& in medio ſeptem candela brorum aureorum ſimilem fio hominis ueſtitum podere,& pręcinctũ ad mamil Pyuas zona aurea: caput auem eius,& ca- pilli erant candiditanquam lana alba,& tanquam nix:& oculi eius tanquamflam ma ignis,& pedes eius ſimiles aurichal- co.ſicut in camino ardenti,& uox illius tanquã loannis ranquã uox aqnarum multarum,& habe bat in dex era ua ſtellas ſept?,& de ore elus giadius utracß parte acutus exibat- & fasies eiꝰ ſicut ſol lucet in uirtute ſua. Et cũ uidiſſem, cecidi ad pedes eius tan- quam mortuus. Et poſuit dexteram ſuam ſuper me, dicens: Noli timere, ſi ego ſum Efa. 44 primus& nouiſsimus,& uiuus,& fui& 44.3 mormuus,& ecce ſum uiuens in ſecula ſe- culorum,& habeo claues moriis& in- ferni. Scribe ergo quæ uidiſti,& quæ ſunt,& quæ oportet fieri poſt hæc. Sa- cramentum ſep em ſtellarum, quas uidi- ſti in dex era mea,& ieptem candelabra aurca. S ptem ſtellæ, angelt ſuntſepem eccleſia um.& candelabra ſeptem, ſeptẽ eccleſie ſunt. ¶ Qud ſi ribendum deus uoluerit eccleſijs ſeptem.(ap. II. E T angeio Ephefi eccleſiæſcribe, Hec& dicit qui tenet ſeptem ſtellas in dexte ra ſua, qui ambulat in medio ſeptem can- delabrorum aureorum. Scio opera tua& aborem,& pattentiam tuam.& quia nõ potes ſuſtinere malos,& tentaſti eos qui ſe dicunt apoſtolos eſſe,& non ſunt,& inueniſti eos mendaces:& patientiam ha Bes,& ſuſtinuiſti propter nomen meum, & non defeciſti. Sed habeo aduerſum te pauca, quod charitatem tuam primam re liquiſti. Memor eſto itaq; unde excide- B ris,& age pœnitentiam,& prima opera fac:ſin autem, uenio tibi,& mouebo can 41 delabrum tuum de loco ſuo, niſi pœniten tiam egeris. Sed hoc habes, quia odiſii fa cta Nicolaitarum, quæ& ego odi. Qui nabet aurem, aud at quid ſpititus dicat eccleſijs: Vincenti dabo edere de ligno 2 uitæ, quod eſt in paradiſo dei mei Et an- gelo Smyrnæ eccleſiæ ſcribe: Hæc dicit primus& nouiſ, mus, quifuit mortuus, & uiuit: Scio tribulationem tuam& pau pertatem tuam, ſed diues es,& bla phe- maris ab his, qui ſe dicunt Iudæos eſſe, 0 & non ſunt: ſed ſunt ſynagogæ ſatanæ. Nühil horum timeas quæ paſſurus es- Ecce miſſurus eſt diabolus aliquos ex uobis in carcerem uttentemini,& habe⸗- bitis tribulationem diebus decem. Eſto fidelis uſq; ad mortem.& dabo tibi, coro nam uitæ. Qui habet aurem, audiat quid * Spiritus dicat eccleſijs: Qui uicerit, non lędetur à morte ſecunda. Et angelo Per- gami eccleſig ſeribe:Hęc dicit qui habet gom⸗ NE4 c 6 Plal gApdealppi. 4 2 roimphęam utrac; patte acu:am. Sciou- B angelo eccleſię Sardis, ſeribe: Hęc 4¾ bi habitas, ubi ſedes eſt ſatanç, Rtenes no HAdicit qui habet ſeptem ſpiritus dei,&R D men meum,& non negaſti flidem meam. ſeptem ſtellas. Scio opera tua, quia nomè Et in diebus illis: Antipas teſtis meus fi⸗ habes quod uiuas,& mortuus es. Eſto ui delis, qui occiſus eſt apud uos, ubi fata- gilans,& confirma cętera quę mornura has habitat. Sed habeo aduerſus te pau- erant. Non enim inuenio opera tua ple⸗ ca, quia habes illic tenentes doctrinam na coram deo meo. In mente ergo habe Nü. 44. c Balaam, qui docebat Balac mittere ſcã qualiter acceperis& audieris,& ſerua, dalum coram fllijs Ifraẽl, edere& forni-& pœnitentiam age. Si ergo non uigila- cari ita habes& tu tenentes doctrinam ueris, ueniam ad te tanquam fur,& neſci- Inf, 1g. d Nicolaitarũ. Similiter pcœnitẽtiam age, es qua hora ueniam adte. Sed habes pau Th. 5. 4 ſi quo minus ueniam tibi cito.& pugna- ca nomina in Sardis qui non inquinaue/, Pet. 3a bo cum illis in gladio oris mei. Qui has runt ueſtimenta ſua,& ambulabunt me- ber aurem, audiat quid ſpiritus dicat ec- cum in albis, quia digniſunt. Qui uicerit, E cleſijs. Vincenti dabo manna abſcondi- ſic ueſtietur ueſtimentis albis,& non de- tum,& dabo illi calculum candidum,& lebo nomen eius de libro uitę,& confi- in calculo nomen nouum ſcriptum, quod tebor nomen eius coram patre meo,& nemoſcit, niſi qui accipit. Et angelo Thy coram angelis eius. Qui habet aurem au atitę eccleſię ſcribe: Hęc dicit Hlius dei, diat quid ſpiritus dicat eccleſijs. Et an- II4.12 K 7 qui habet oculos tanquam flammam ig⸗ gelo Philadelphie eccleſię, ſcribe: Hæc se urr au h trm 1 nis,& pedes elus ſimiles aurichalco. No diett Sanctus& Verus, ſiqui habet cla- an nirs danmn dpanuh ui opera tua,& fidem.& charitatem,& uem Dauid qui aperit,& nemo claudit: pun dü a 6 ntad miniſtertum,& patientiam tuam,& ope claudit,& nemo apertt. Scio opera tua. à Pera k ſe dannz F r tua nouiſsima plura prioribus. Sec ha- Hcce dedi coram te oſtium apertũ quod 1.Anen Vene beo aduerſus te pauca, quia permittis mu nemo poteſt claudere, quia modicam ha dedmn de— nerem lezabel, quę ſe dicit propheten, bes uirtutem.& ſeruaſti uerbũ meum,& de bi docere,& ſeducere ſeruos meos fornica“ non negaſti nomen meũ. Ecce dabo de Ioan. 2. 0 — ümd dbre, ri,& manducare de idolothytis. Et de⸗ ſynagoga ſatanę, qui dicunt ſe ludęos eſ⸗ e dit illi tempus ut pœnitentiam ageret,& ſe,& nonſunt, ſed mentiuntur. Ecce faci· C &Oarn bon. weauban non uult pœnitere a fornicatione ſua Ec am Mos ut ueniant, et adorent ante pedes aanck. t mdy lhum ce ego mittam eam in lectum,& qui mœ tuos. ſcient quia ego dilexite, quoni- annpeid. hrinan“ chantur cum ea,in tribulatione maxcima am ſerraſti uerbum patientię meę,& ego Trurcs Ln ee= erunt, niſipœnitentiam ab operibus ſuis ſeruaho te ab hora tentationis, quę uen- aneman imt de amt i moöonte egerint,& fllios eius interficjamkinmor tura eſt in orbem uniuerſum tentare nabi ppetam h Ner ägulli 3. Re. 1 6. b tem, I& ſcient omnes eccleſię, quiaſſego tantes in terra. Ecce uenio cſto⸗ tene qd K uthno köc limin Pſ. 7. c ſum ſcrutans renes,& corda,& dabo u- habes ut nemo accipiat coronam tuam. un m, edche araent.— Iere.i7. c nicuiq; ueſtrum ſecundi opera ueſtra] Qui aicetit, iaciam ilũ columnam in te- mari um, u2 Witünis*†νſua Vobis autem dico.& cęteris qumu Thya- plo dei mei,& foras nen egredietur am⸗ 4 de 1 n Munbtk b G iirę eſtis. Quicunq; non habent doctri⸗ plius,& ſcribam ſuper cũ nomẽ del mei⸗ — m nam hanc,& qui non cognouerunt alti⸗& nomen ciuitatis dei mei nouę leruſa= das mmu+ tudinem ſatane. quemadmodum dicunt, lẽ, quę deſcendit de cœlo à ded meo,& A. br Luutt n 66 4— non mittam ſuper uos aliud pondus, tamẽ nomen meũ nouũ. Qui habet aurẽ audiat aPuh z ere, b id quod habetis tenete donec ueniam. Et quid ſpiritus dicat eccleſijs. Et angelo herricim un ee qui qui uicerit& æcuſtodierit uſq; in ſnem Laodices eccleſię, ſeribe: Hęc dicu: A- Ioau 14.5 ennne K e Pꝓſal.a c opera mea, dabo illi poteſtatem ſuper g men teſtis ſidelis& uerus, qui eſt princi⸗ nemled NMM Men tes,& reget eas in uirga ferrea,& tanq; pium creaturę dei- Scio opera tua, qula n cm e uas figuli confringentur. ſicut& ego ac- neq frigidus es, nec calidus:utinam fri. d denins udan cepi à patre meo.& daboilli ſtellam ma gidus eſſes, aut calidus ſed quia tepidus d tutinam. Qui habet aurem, audiat quud es,& nec frigidus nec calidus, inciptam ſpiritu: dicat eccleſijsä. te euomere ex ore meo, quia dicis: Quod 6 ¶ Monentur eccleſiæ Fardis Phi- diues ſum,& locupletatus,& nulti egeg, lade lphiæ& Laodiceæ.& neſeis quia tu es miſer, miſerabilis,&e (ap. 1II. pauper,& cęcus& mudus. Suadeo tibi . Ht emere à me aurum initũ probatũ, ut 10 4.§8 4 cupiss . loannis cuples fas,& ueſtimentis albis induaris, ut non appareat confuſio nuditatis tuę, et Pro.z: b colfyrio inunge oculos tuos, ut uideas. ſ Heb 6.b Ego quos amo, arguo& caſtigo. 3mu lare ergo,& pœenitentiam age. Ecce ſto ad oſtiũ,& pulſo, ſi quis audierit uocem meam,& aperuerit mihi ianuam, intra- bo ad illũ,& coœnabo cũ illo,& ipſe me cũ. Qui uicerit, dabo ei ſedere mecũ in throno meo:ſicut& ego uici,& ſedi cũ patre meo in throno eius. Qui habet au- rem. audiat quid ſpiritus dicat eccleſijs. ¶ Videntur circa thronum dei ſedilia Eʒ animalia. Cap. IIII. 4 P Oſt hęc uidi,& ecce oſtiũ apertum in cœlo,& uox prima quam audiui tanc; tubę loquentis mecũ, dicens:Aſcẽ- de huc,& oſtendam tibi quę oportet fie- Et ri cito poſt hęc.x Statim fui in ſpiritu, x ecce ſedes poſita erat in cœlo,& ſupra ſe dem ſedens. Et qui ſedebat, ſimilis erat a- fardius ſpectui lapidis ia pidis,& x ſardinis,)& iris erat in circunu ſedis, ſimiſis uiſioni ſmaragdinę.Et in circuitu ſedis ſedilia ui gintiquatuor,& ſuper throuos uiginti- quatuor ſeniores ſedentes, circumamicti ueſtimentis albis,& in capitibus eorum coronę aureę. Et de throno procedebant fulgura,& uoces,& tonitrua,& ſeptem qu lampades ardentes ante thronum, †qui. k ſunt ſeptem ſpiritus dei. Et in conſpectu ſedis tanquam mare uitreũ ſimile cryſtal lo,& in medio ſedis,& in circuitu ſedis quatuor animalia plena oculis ante& re C tro. Et animal primũ, ſimile leoni,& ſe- animal cundũ x ſimile uitulo,& tertium animal, habens ſaciem quafi hominis,& quartũ animal, ſimile aquilę uolanti. Et quatuor animalia, ſingula eorum habebant alas ſenas in circuitu,& intus plena ſunt ocu- lis,& requiem non habebant die ac no- Iſa. s. a cte, dicentia: Sanctus, ſanctus, ſanctus do minus deus omnipotens, qui erat,& qui eſt,& qui uenturus eſt. Et cum darent il- — D animalia gloriam,& honorem,& be- nedictionem ſedenti ſuper thronum, uiuẽ ti in ſecula ſeculorũ, procedebant uigin⸗ tiquatuor ſeniores ante ſedentem in thro no,& adorabant uiuentem in ſecula ſecu lorum,& mittebant coronas ſuas ante thronum, dicentes: Dignus es dñe Deus noſter accipere gloriam,& honorem,& uirtutem, quia tu creaſti omnia, et ꝓpter voluntatem tuam erant,& creata ſunt. . Videtur CVidetur liber cam ſentem ſigillis,& a nuus occiſus. Cap. V. ET uidi in derætera ſedentis ſupra thro num librum ſcriptum intus& forts, ſi⸗ gnatum ſigillis ſeptem. Et uidi angelum fortem& prędicantẽ uoce magna: Quis eſt dignus aperire librũ,& ſoluere ſigna cuia eius: Et nemo poterat neq; in cqelo, 8 neq; in terra neq; ſubtus terram aperire librũ, neq; reſpic ereillum. Et ego ſlebam multũ quoniam nemo dignus inuenius? aperire librũ, nec uidere eũ. Et unus de ſenioribus †⁴dixit) mihi:Ne fleueris, ecce aici„,e uicit leo de tribu luda, radix Dauid, ape lelt aicktem rire librum,& ſoluere ſeptem ſignacula eius. Et uidi,& ecce in medio throni& quatuor animalium,& in medio ſenioꝶ, agnum ſtantem tanquam occiſum, habẽ- tem cornua ſeptem,& oculos ſeptem qui ſunt ſeptem ſpiruus dei, miſsi in omnem terram. Et uenit,& accepit de dextera ſedentis in throno librã. Et cum aperuiſ ſet librum, quatuor animalia,& uiginti quatuor ſeniores ceciderũt coram agno, habentes ſinguli citharas,& phialas au.* reas plenas odoramentorũ, quę ſunt ora- tiones ſanctorum,& cantabant canticum nouum, dicentes: Dignus es dñe aperire librum,& aperire ſignacula eius, quoni- am occiſus es,& redemiſti nos deo inſan guine tuo, ex omni tribu,& tingua,& populo,& natione,& feciſti nos deo no- ſtro regnum,& ſacerdotes,& regnabi' uel repu- mus ſuper terram. Et uidi,& audiui uo- gnabum cem angelorum multorũ in circuitu thro ni& animalium,& ſeniorum,& erat nu merus eorum millia millium, dicentium uoce magna: Dignus eſt agnus qui oc· Dan. 7. 6 ciſus eſt, accipere uirtutem,& diuinita- tem,& ſapientiam,& fortitudinem,& ho norem,& gloriam,& benedictionem. Et omnem creaturam, quę in cœlo eſt,& ſu D per terram,& ſub terra,& quę ſunt in ma ri,& que in eo: oẽs audiui dicẽtes: Sedẽti in throno,& agno, benedictio,& honor, 3 & gloria,& poteſtas in ſecula ſeculorũ. Et quatuor animalia dicebani: Amẽ. Et uigintiquatuor ſeniores cecider̃t ĩ facies l ſuas, et adoraueft uiuẽtẽ ĩ ſecula ſeculorũ. Oce. ¶ Vſiones uarij generis.(ap. VI. Luc F T uidi quod aperuiſſet agnus unũ de 4 Eſeptem ſigillis,& audiui unum de qua tuor animalibus, dicens tanquam uocem tonittui; Veni,& uide- Et uidi,& ecce equus Apocalypfis. 496 equus albus,& qui ſedehat ſuper ilũ ha ſuper quatuor angules terrę, tenẽtes qua bebat arcũ.& data eſt ei corona,& exi tuor uentos terrę tne flarent ſuper rram, ne flaret uit uincens ut uinceret· Et cum aperuiſ⸗ neq; ſuper mare, neq; in ullã arborẽ.· Et uentus ſet ſigillum ſecundũ, audiui ſecundã ani⸗ uidt aiterũ angelũ aſcendentẽ ab ortu ſo-⸗ mal, dicens: Veni,& uide. Et exiuit ali- lis, habentẽ ſignũ dei uiui,& clamauit uo us equus rufus,& qui ſedebat ſuper ill, ceæmagna quatuor angelis quibus datum datum eſt ei, ut ſumeret pacem de terra, eſt nocere terræ& mari, dicens: Nolite —& ut inuicem ſe interficiant,& datus eſt nocere terrę † ⅜ mari, neq; arboribus, neecp ei gladius magnus. Et cum aperuiſſet ſi⸗ quoaduſq; ſignemus ſeruos dei noſtri i¶n gillum tertium, audiui tertium animal, di frontibus roꝶ. Et audiui numerũ Kigna⸗ cens: Veni,& uide. Et ecce equus niger, torã, centũ quadragintaquatuor milha B & qui ſedebat ſuper illum, habebat ſtate gnati ex omni tribu Rliorũ Ifrakl. Ex tri B 8 ram in manu ſua. Et audiui tanquam uo⸗ bu luda duodecim millia ſignat Ex tri- dicttem: cem in medio quatuor animalium, Tdicẽ bu Ruben, duodecim millia ſignati. E tium: Bilibris tritici denario uno,& tres tribu Gad, duodec im millia ſignaii: Ex bilibres hordei denario uno⸗& uinũ& tribu Aſer, duodecim millia ſignati. Ex Oleum ne leſeris. Et cũ aperuiſſet ſigillũ tribu Nephthali, duodecim millia ſigna- qhartum, audiui uocem quarti animalis, ti. Ex tribu Manaſſe, duodecim millia dicentis: Veni,& uide. Et ecce equus ſignati. Ex tribu Simeon duodecim mil pallidus,& qui ſedebat ſuper eum, nomẽ lia ſignati. Bx tribu l. eui, duodecim mil⸗ Mli mors,& infernus ſequebatur eum,& lia ſignati. Ex tribu Iſſachar, duodecim data eſt illi poteſtas ſuper quatuor partes millia ſignati. Ex tribu Zabulon. duode C terre,& interficere gladio, fame,& mor, cim millia ſignati. Rx tribu loſeph, duo te,& beſtijs terrę.Et cum aperuiſſet ſigil decim millia ſignati.Ex tribu Beniamin, lum quintum, uidi ſubtus altare animas duodecim millia ſignati. Poſt hæc midi interfectorum propter uerbum dei,&pro turbam magnam quam dinumerare ne- rdedat wun 2 dun pter teſtimonium quod habebant,& cla mo poterat, ex omnihus gentibus,& tri- Kpien lönm d rüemn mabant uoce magna, dicentes: Vſq; quo bubus,& populis,& linguis, ſtantes ante dun en. anccl Muan 4 domine,(ſanctus,& uerus,)non iudicas, thronum,& in conſpectu agm amictt ſto oneh punenr. an& non uindicas ſanguinem noſtrum de lis albis,& palmę in manibus eorũ,& cla uie prpit 4 ĩjs qui habitant in terra? Et datę ſunt il⸗ mabant uoce magna, dicentes: Salus deo i en 4 lis ſingule ſtolę albę,& dictum eſt illis ut noſtro qui ſedet ſuper thronũ„& agno. — 3 uümui requieſcerent adhuc tempus modicum, Bt oëẽs angeli ſtabant in circuitu throni * un ipu Len tau 3 donec compleantur conſerui eorum:&& ſeniorũ& quatuor animaliũ,& ceci- 4 . kh— . anag ea. fratres eorum, qui interficiendi ſunt ſicut derũt in conſpectu throni in facies ſuas, m minal, Ln n.& illi. Et uidi, cum aperuiſſet ſigillũ ſex⸗& adorauerũt deũ, dicentes: men. Bene 4 amd unnen üie in tum,& ecce terręmotus factus eſt,& ſol dictio& claritas,& ſapientia,& gratia anr arm, imaal factus eſt niger tanquam ſaccus cilicinꝰ, rã actio,& honor,& uirtus,& fortitu- D 2& luna tota fada eſt ſicutſanguis,& ſtel do deo noſtro in ſecula ſeculorũ. Amen. le de cœlo ceciderunt ſuper terram, ſicut Et reſpondit unus de ſenioribꝰ,& dixcit ſicus emittit groſſos ſuos cũ A uento ma- mihi: Hi qui amicti ſunt ſtolis albis, qui no mouetur,& cœlum receſsit ſicut li⸗ ſunt,& unde uenerunt: Et dixci illi: Dñe .K an erm. n— ber inuolutus:& omnis mons,& inſulæ mi, tuſcis · Et dixit milu: Hi ſunt, qui ue- an de locis motę ſunt,& reges terre,& prin nerunt de tribulatione magua,& lauerũt badm. cipes,& tribuni,& diuites,& fortes,& ſtolas ſuas.& dealbauerunt eas inſangui⸗ niuts omnis ſeruus,& liber abſconderunt ſe in ne agni ideo ſunt ante thronũ dei,& ſer- “““ 4 3 arn Aind an mimlg ſpelũcis& in petris montiũ,& dicũt mõ uiunt ei die ac nocie in templo eius,& 10.2. 3 tib.&petris:ſ Cadite ſuꝑ nos&abſcõdi qui ſedet in throno, habitabit ſuper illos: Ole. 10. b te nos à facie ſedẽtis ſuper thronã,& ab ſmon eſuxient nec; ſitient amphuus, nec ca Iſa.: 5.,⁸ Luc.23. d ira agni, quoniamuenit dies magnus iræ det ſuper inlos ſol,neq ullus ęſtus, quoni- ipſorum,& quis poterit ſtare am agnus qui in medio throni eſt, reget ¶ Sxnantur eleti dei ne cum impiſs ĩllos.& deducet eos ad uitę fontes aqua- pereant. Cap. VII. rum, I& abſterget Deus omnem lacry/ Inf.aub A POR nęc uidi quatuor angelos ſtantes mam ab oculis corum. lIa. 25. ⁸ Iuper S 3 Septem C Jeptem angeli tubis canentes, orationes Janftorum.(ap. VIII. A BT cum apparuiſſet ſigillũ ſeptimũ, fa ctũ eſt ſilẽtiũ m cœlo quaſi media ho. ra. Et uidi ſeptem angelos ſtantes in con ſpectu dei,& datę ſunt iilis ſeptem tubę. Et alius angelus uenit,& ſtetit ante alta re, habens thuribulũ aureã,& data ſunt illi incenſa multa, ut daret de orationib ſanctoꝶ onmiũ ſuper altare aureũ, quod B eſt ante thronum dei: t aſcendit fumus incenſorũ de orationibus ſanctorũ de ma nu angeli coram dco. Et accepit angel⸗ thuribulã aureũ,& 1mpleuit illud de ig- ne altaris,& milit in terram,& facta ſunt tonitrua,& uoces,& fulgura,& terræ- motus magnus. Et ſeptem angeli qui ha- bebant ſeptẽ tubas,pręparauerũt ſe ut tu ba canerent. Et primus angelus tuba ce- cintt,& facta eſt grando& ignis, miſta in ſanguine,& miſſum eſt in terram,& tertia pars terræ combuſta eſt,& tertia pars arborũ concremata eſt.& omne fœ 5 nũ uiride combuſſũ eſt Htſecundus an/ gelus tuba cecinit,& tanquam mons ma gnus igne ardens, miſſus eſt in mare,& facta eſttertia pars maris, ſanguis,& mor tua eſt tertia pars creaturæ eorã quę ha- bebant animas in mari,& tertia pars na uium interijt. Et tertius angelus tuba ce/ cinit,& cecidit de coœlo ſtella magna ar- dens tanqᷓ; facula,& cecidit in tertiam partẽ fluminũ,& in fontes aquarũ,& no- men ſtelle dici᷑ Abſinthium,& facta eſt tertia pars aquaꝶ in Abſinthiũ,& multi D hominũ mortui ſunt de aquis, quia amarę tube factę ſunt. Et quartus angelus xcecinit, er percuſſa eſt tertia pars ſolis, et tertia ars lunę, et tertia pars ſtellarũ, ita ut ob ſcuraret tertia pars eorũ, et diei non luce- ox ret pars tertia, et † noctis Jſimniter. Et ui- di, et audiui uocẽ unius aqunfę uolantis ꝑ mediũ ccœli, dicètis uoce maęna: Vę, uę, uę habitantibus in terra, de ceteris uoci- bꝰx triũ angelorũ g erant tuba canturi. CVæ& malum Conſè quitur can⸗ tum relicjua rum tubarum. Cap. N. 4 BT quintus angelus tuba cecinit, et ui- di ſtellam de cœlo cecidiſſe in terram. Et data eſt ei clauis putei abyſsi. Et ape ruit puteum abyſi, et aſcendit fumus pu- lei Geut ſumis fornacis magnę, et obſcu- atus eſl ſol ct a?ẽr de lumo pritei. Bt de 4. IN 2 loannis fumo putei exierunt locuſtę in terram. er data eſt illis poteſtas, ſicut habent pote- ſtatem ſcorpiones terrg, et preceptum eſt illis ne lęderent fœnum tetrę, neq́; omne uiride, neq; omnem arborem, nili tantũ homines qui non habẽt ſignũ dei in fron tibus ſuis, et datum eſt illis ne occiderent eos, ſed ute cruciarent menſibus quinq;, et cruciatus eorum, ut cruciatus ſcorpij. cum peroutit hominem. Et in diebus il lis quęrent homines mortem, et non inue ntent eam, et deliderabunt mori, et kugiet mors ab eis. Et limilitudines locuſtarũ, fimiles equis paratis in pręlium, et ſuper capita carũ tanquam corone, ſimiles au⸗ ro, et ſacies earũ tanquam facies hominũ, et habebant capillos ſicut capillos mulie rũ, et dẽtes earũ, ſicut dentes leonũ erant, et habeban: loricas ſicut loricas ferreas, et uox alatũ earũ ſicut uo curruũ equo/ rum multorum currentuun in bellum, et habebant caudas ſimiles ſcorpionum, et aculei erant in caudts earum, etpoteſtas earum nocere hominibus menſibus quin que, et habebant ſuper ſe regem angelum abyßi, cui nomen Hebraicè Abaddon, Gręcè antem Apollyon, Latinè habens nomen Exterminaus. Vęunum abijt, et ecce neniunt adhuc duo uę poſt hęc. Et ſextus angelus tuha cecinit, et audiui uo cem unam ex quatuor cornibus altaris aurei, quod eſt ante oculos dei, dicentem ſexto angelo qui habebat tubam. Solue quatuor angeles, qui alligati ſunt in flu- mine magno Buphrate. Et ſoluti ſunt qua tuor angeli, qui parati erant in horam, et diem, et menſem, et annum ut occiderent tertiam partẽ hominũ. Et numerus eque ſtris exercitus uicies millies denamillia. Et audiui numerum eorum t ita uidi e/ quos in uiſione, et qui ſedebant ſuper e- os, habebant loricas igneas, et hyacinthi nas et ſuſphureas: et capita equorũ erant tanquam capita leonum, et de ore eorum procedit ignis. et lumus, et ſuſphur Etab his tribus plagis occiſa eſt tertia pars ho D minum, de igne et de fumo et ſulphure, quę procedebat ex ore ipſorum. Pote- ſtas enim equorum in ore eotum eſt, et in caudis eorum: nam caudę eorum ſimiles ſerpentibus, habentes capita: et in his no cent. Et cęteri homines qui non ſunt os- ciſi in his plagis, neq; poœnitentiam ege runt de openbus masuum fuarum. ul 0 8 3orent cruciatẽt Iſa. 2. d Oſe. 10. b Lu.z 3. d Sap 6. b mna bus nomen tuum, pufillis& magnis,& exterminandi eos qui corruperunt ter- ram. Et apertum eſt templum dei in cœ- lo,& uiſa eſt arca teſtamenti eius in tem- plo eius,& facta ſunt fulgura,& uoces, et terręmotus,& grando magna. CFit pralium in cælo,& deijcitur draco ant: quus. Cap. XII. A ENT ſignũ magnũ apparuit in ccœlo, Mu Alier amicta ſole,& luna ſub pedibus e- 1us,& in capite eius corona ſtellarũ duo clamat decim,& in utero habens:& Fclamabat parturiens,& cruciatur ut pariat. Et ui- ium eſt aliud ſignum in cœlo,& ecce dra co magnus rufus, habens capita ſeptem, & cornua decẽ:& in capitibus eius dia- demata ſeptem,& cauda eius trahebat tertiam partẽ ſtellarũ cœli,& miſit eas in terram:& draco ſtetit ante mulierẽ quæ erat paritura, ut cũ peperiſſet, fliũ eius de uoraret. Et peperit filiũ maſculũ, qui re- cturus erat omnes Gẽtes in uirga ferrea, & raptus eſt filius eius ad deũ& ad thro nũ eius,& mulier fugit in ſolitudinẽ, ubi paſcant habebat locũ paratũ à deo, ut ibixpaſcat eam diebus mille ducentis ſexaginta. Et factũ eſt pręliũ magnũ in cœlo. Michatl & angeli eius pręliabantur cũ dracone, & draco pugnabat& angeli eius,& nõ ualuerunt, necq; locus inuentus eſt eorum amplius in cœlo:& proiectus eſt draco ille magnus ſerpẽs antiquus, qui uocatur diabolus& ſatanas, qui ſeducit uniuer- ſum orbem,& proiectus eſt in terram,& angeli eius cum illo miſsi ſunt. Et audiui uocem magnam in cœlo dicentẽ: Nunc facta eſt ſalus& uirtus,& regnũ dei no- ſtri,& poteſtas Chriſti eius, quia proie- ctus eſt accuſator fratrũ noſtrorũ, qui ac- cuſabat illos ante conſpectã dei nri die ac nocte.Et ipſi uicerũt eum propter ſan guinẽ agni,& propter uerbũ teſtimonij ſui,& non dilexerunt aĩas ſuas uſq; ad mortẽ:propterea letamini cœli,& qui ha Pitatis in eis. Vę terrę q& mari, quia de- ſcendit diabolus ad uos habẽs iram ma- gnam, ſcieus quod modicũ tẽpus habet. Rt poſtq́; uidit draco quod proiectus eſ/ ſet in terram, ꝑerſecutꝰeſt mulierẽ quę pe L perit maſculum:& datę ſunt mulieri alæ duę aquilę magnæ, ut uolaret in deſertũ in locũ ſuũ. ubi alit᷑ per tempus& tempo ra& dimidiũ temporis à facie ſerpẽtis. Ermilſit ſerpens ex ore ſuo poſt mulierẽ, aJuam Ioannis aquam tanq́; flumen. ut eam faceret trahi à flumtne. Et adiuuit terra mulierẽ,& a- peruit terra os ſuũ,& abſorbuit flumen quod miſit draco de ore ſno. Et ixatus eſi draco in mulierẽ,& abijt facere pręlium cũ reli quis de ſemine eius, qui cuſtodiunt mandata dei,& habent teſtimoniũ leſu Chriſti. Et ſtetit ſupra arenam maris. ¶ Beſtia cum capitibus ſeptem, blaſphe⸗ mans deum,& afftigensſan- ctos. Cap. XIII. E Tuidi de mari beſtiamaſcendentem,. habentẽ capita ſeptẽ,& cornua decẽ & ſuper cornua eius decem diademata, & ſuper capita eius nomina blaſphemię. Et beſtia quam uidi ſimilis erat pardo, et pedes eius ſicut pedes urſi,& os eius ſi- cut os leonis.Et dedit illi draco uirtutem ſuam& poteſtatem magnam. Et uidi u- num de capitibus ſuis quaſi occiſum in mortem,& plaga mortis eius curata eſt. B Et admirata eſt uniuerſa terra poſt beſti- am. Et adorauerunt draconem qui dedit poteſtatem beſtię,& adorauerunt beſti- am, dicentes: Quis ſimilis beſtię:& quis poterit pugnare cũ ea: Et datũ eſt ei os loquens magna& blaſphemiam,& da- ta eſt ei poteſtas facere menſes quadra⸗ gintaduos. Et aperuit os ſuũ in blaſphe/ mias ad deũ, blaſphemare nomen eius, et tabernaculũ eius,& eos qui in cœlo ha- bitant. Et eſt datum illi bellũ facere cum ſanctis,& uincere eos. Et data eſt illi po- teſtas in omnem tribum,& populum, et linguam, et gentem, et adorauerunt eam omnes qui inhabitabant terram, quorum non ſunt ſcripta nomina in libro uitę a⸗ ☛ gni, qui ſocciſus eſt ab origine mundi. Si AA.4G 1 quis habet aurem, audiat. Qui in captiui tatem duacerit, in captiuitatem+ uadet:] aqit: ſqui in gladio occiderit,oportet eũ gia⸗ Gen orum. Et uidi aliam beſtiam aſcenden/ tem de terra, et habebat cornua duo, ſimi lia agni, et loquebatur ſicut draco. Etpo teſtatem prioris beſtiæ omnem faciebat in conſpectu eius:et fecit terram. et habi- tantes in ea adorare beſtiam primam, cu- ius curata eſt plaga mortis. Et fecit ſi“ gua magna, ut etiam ignem faceret de cœlo deſcendere in terram in conſpecdu. hominum. Etp ſeduxit habitantes in ter ſeducii ra propter ſigna quę data ſunt illi facere D in conſpectu beſtig, dicens nabitantibus — . ladie 9.2 dio occidi. Hic eſt patientia et fideslan/ M.6. G 2.4 d pmadm! nm Malläsi wcnn demkich unner drh. 4 rn dur an a hät men doccaä! 3g al denm N. dn da en um un u- n n m ketumge dader. incanpec ac, unnuaf au pe un orrn tt 143 mar n, cierri cuio dtma iher. nntt . 4 3 laaituge, Apocalypſis znterra, ut faciant imaginem beſtiæ, quę nabet plagam gladij.& uixit. Et datum eſt illi, ut daret ſpiritum imagini beſtiæ, et ut loquatur imago beſtiæ, et ut loqua- faciattur imago beſtiæ:& † faciet,) ut qui- cunque non adorauerint imaginem be- ſtiæ, occidantur. Et faciet omnes puſil- Ios,& magnos,& diuites,& pauperes, & liberos,& ſeruos habere characterem in dextera manu ſua aut in frontibus ſu ĩs,& ne quis poſsit emere aut uendere, ni ſi qui habeat characterem, aut nomen beſtiæ, aut numerum nominis eius. Hic ſapientia eſt. Qui habet intellectum, cõ/ putet numerum pbeſtiæ: numerꝰ enim ho. minis eſt,& numerus eius ſexcenti ſexa- ginta ſex. ¶ puri homines ſtãt cũi agno. Cap. XIIII. T uidi, et ecce agnus ſtabat ſupra mõ tem Sion, et cũ eo centũ quadraginta quatuor millia habentes nomen eius,& nomẽ patris eius ſcriptũ in frontibꝰ ſuis. Rt audiui uocẽ de cœlo, tanquam uocem aquarum multarum,& tanquam uocem ꝛonitrui magni:& uocem quam audiui, ſicut citharœdorum citharizantiũ in ci- tharis ſius. Et cantabant quaſi canticum nouum ante ſedem,& ante quatuor ani- malia,& ſeniores:& nemo poterat dice- xe canticum, niſ illa centũ quadraginta- quatuor millia, qui empti ſunt de terra- Hi ſunt qui cũ mulieribus non ſunt coin⸗ quinati: uirgines enim ſunt. Hi ſequun/ tur agnũ quocunque ierit.Hi empti ſunt ex hominibus primitiæ deo& agno,& in ore eorum non eſt inuentum mẽdaciũ: ſine macula enim ſunt ante thronum dei. Rt uidi alterum angelum uolantem pꝑer medium cœli, habentem Euangelium xæternum, ut euangelizaret ſedentibus ſuper terram,& ſuper omnem gentem, et tribum,& linguam,& populum, di- Pf.:43 alens magua uoce: ſ Timete Dominum, A.;4. c& date illi honorem, quia uenit hora iu- Ia- 22 C lre. dicij eius& adorate eum Hqui fecit cœ⸗ C um& terram. et mare, et fontes aquarũ, Rt alius angelus ſecutus eſt,dicens: Ce⸗ 34. 3 cidit, cecidit Babylon illa magna, quæ Auino irxæ fornicationis ſuæ potauit om-/ nes gentes. Et tertius angelus ſecutus eſt illos, dicens uoce magna: Si quis ado- rauerit beſtiam& imaginẽ eius,& acce- perit characterem in frõte ſua, aut in ma⸗ & nuſua, x hic bibei de uino iræ dei, quod unſtum 438S miſtum eſt mere in calice iræ ĩpſius,&: cruciabitur igne et ſulphure in cõſpectu angelorum ſanctorum,& ante conſpectũ agni, et iumus tormentorum eorum de/ ſcendet) in ſecula ſeculorum: nec habẽt ſcendet requiem die ac nocte, quia adorauerunt beſtiam,& imaginem eius,& ſi quis ac- ceperit characterem nominis eius. Hic parientia ſanctorum eſt, qui cuſtodiunt mandata Dei,& fidem leſu. Et audiui uocem de cœlo, dicentem mihi Scribe: Beati mortui qui in domino moriuntur- Amodo iam dicit Spiritus, ut requieſcãt a laboribus ſuis: opera enim illorum ſe- quuntur illos· Et uidi,& ecce nubem candidam,& ſuper nubem ſedentem ſi- milem filio hominis, habentem in capite ſuo coronam auream,& in manu ſua fal- cem acutam. Et alius angelus exiuit de tempio, clamans uoce magna adſe⸗ Mat. 3.·e dentem ſuper nubem: Mitte falcem tu- Ioel. 3.c am& mete, quia uenit horant metatur, quoniam aruit meſsis terræ. Bt miſit qui ſedebat ſuper nubem, falcem ſuam x in. terra,& dem eſſuit eam.) Et alius ange/ In terrã.& de lus exiuit de templo quod eſt in coœlo, ha meſſa eſt tetr⸗ bens& ipſe falcem acutam. Et alius an/ gelus exiuit de altari. qui habebat pote/ ſiatem ſupra ignem, et clamauit uoce ma gna ad eum qui habebat falcem acutam dicens: Mitte falcem tuam acutã.& uin- demia hotros uineæ terræ, quoniam ma- turæ ſunt unæ eius. Et miſit angelus fal- cem ſuam acutam in terram,& uindemia uit uineã terrę, et miſit in lacũ irę dei ma- gnum,& calcatus eſt lacus exctra ciuita- t, et exiuit ſanguis de lacu uſq; ad frenos equorum per ſtadia mille fexcenta. ¶ Qui uicerunt beſtiam, cantãt canticum. Cap. XY. 3 T uidi aliud ſignum in cœlo magnũ &e mirabile, angelos ſeptem, haben- tes plagas ſeptem nouiſsimas, quoniam in illis conſummata eſt ira Dei. Et uidi tanquam mare uitreum miſtum igne,& eos qui uicerunt heſtiã& imaginẽ eius. et numerũ nois eiꝰ ſtãtes ſuꝑ mare uitre/ um, habẽtes citharas dei, et cantãtes cãti cũ Moſi ſerui dei, et cãticũ agni, dicẽtes: Magna et mirabilia ſunt oꝑa tua dñe de us omnipotẽs, iuſtæ et uerę ſunt uiæ tuæ qñe rex ſeculorũ.i Quisnon timebittée Iere. 18.2 dñe, et magnificabit nomè tuũ gaſolꝰ pi us es, qm̃ oẽs gentes ueniẽ᷑t, et adorabunt 88 3 in ——.. 4 *“ 5* . 2. . Ioannis ĩa eoſpecdutuo, qm̃ iudicia tua manifeſta phetæ exire ſpiritus tres immã dot in ms ſünt. Et poſt hꝛæc uidi, et ecce apertũ eſt dum ranarõ. Sunt em̃ ſpriꝛus dęmoniorũ tẽmplũ tabernaculi teſtimonij in cœlo.: ſaciẽtes ſigna. et procedunt ad reges toti⸗ x exiecũt ſeptẽ angeli habẽtes ſeptẽ pla⸗ us terre congregare ilios in præltũ ad die Sup. 3. 1 A lino gas, de tẽplo, ueſtiti rlapide)mũdo et can magnum omnipotentis dei. Ecce uenio M.: 3. c dido, et pręcincticirca pectora zonis au- ſicut fur. Beatus qui uignat,& cuſtodit † u. 11,3 reis. Et unum de quatuor animalibus de ueſtimenta ſua, ne nudes ambnlet. I ui. 1. 00.3.3 dit ſeptem angelis ſeptẽ phialas aureas, deant turpirudinem eius. Bt congregabit D plenas iracun diæ Dei uiuentis in ſecula illos in locum qui uocatur Hebraice Ar- ſeculorum. Et impletum eſt templum dei mageddon. Et ſeptimus angelus effudit fumo à mateſtate dei,& de uirtute eius, phialã ſuam in aert, et exiuit uor magna et nemo poterat introire in templum, do de templo Athrono. dicens. Factũ eſt. Et nec conſummarentur ſeptem plagę ſep- facta ſunt fulgura,& uoces,& tonitrua, tem angelorum.& terræmotus factus eſt magnus, qualis Phialæiræ dei in adoratores beſtie. nunquam fuit ex quo hommes fuerũtſu⸗ Cap. XVI. per terram, talis terræmotus, ſic magnus. T audiui nocem magnã de templo, Rt faca eſt cimtas magna in tres partes. dicentem ſeptem angelis: Ite,& effun& ciuitates Gentium ceciderũt, Et Ba- dite ſeptem phialas iræ dei in terram. It bylon magna uenitin memoriã ante De abijt primus angelus,& eſtudit phialam um, dare ill calicem uim indignationis ſnam in terrãet factum eſt uulnus ſæuum irę eius. Et omnis inſula ſugit,& mon- & peßimum in homines, qui habebant tes non ſunt inuenti. Et grando magna characterẽ heſtiæ,& in eos qui adoraue- ſicut talentum, deſcendit de cœlo in ho⸗ runt heſtiã& imaginem eius. Et ſecun- mines,& blaſphemauerun Deum homi- dus angelus effudit phialam ſuã in mare, nes propter plagam grandinis, quouam & factus eſt anguis tanq́; mortui etom magna fadda eſt uehementer. nis anima uiuens mortua eſt in mari. Et ¶ Mulier cum poculo ſedet ſuper be- eertius effudit phialam ſuam ſuper flumt- ſinam. Cap. XVII. na,& ſuper fontes aquarũ,& factus eſt 5 Tuenit unus de ſeptẽ angelis qui ha-· A ſanguis. Et audiui angelum aquarã dicen Hbebant ſeptẽ phialas,& locutus eſt me quia tem- Iuſtus es dñe, qui es,& qui eras ſan⸗ cum, dicès: Veni,& oſtendã tibi damna B dus. xqur hoc) iudicaſti, quia ſanguinem tionẽ meretricis maęnæ, quæ fedet ſuper Enctorum& prophetarũ effuderunt,& aquas multas, cũ qua fornicati ſunt reges ſanguinem eis dediſti bibere:digni enim terrę, et inebriati ſunt ꝗg inhabitätterram ſunt. Et audiui alterum dicentẽ:Etiã dñe de uino ꝓſtitutionis eius. Et abſtulit me deus omnipotts uera et iuſta iudicia tua. in ſpiritu in deſertũ. Et uudi mulierẽ ſeden Et quartus angelus effudit phialam ſuã tem ſuꝑ beſtiã coccineãplenã nominibꝰ inſolem,& datum eſt illi æſtu affligere blaſphemiæ, habentè capita ſeptẽ eSt cor. homines& igni,& æſtuauerunt homi⸗ nua decẽ. Et mulier erat circundata pur- nes æſtu magno:& biaſphemauerunt no- pura, et coccino,& inaurata auro& ha- mien dei habentes poteſtatem ſiper has pide pᷣcioſo, et margaritis habens pocu- plagas. neq; egerunt pœnitentiam ut da/- lã aureum in manu ſua. plenum ꝙ† abomi- tionum rent illi gloriam. Et quintus angelus ef, natione)& immunditia fornicationis ei-¹E9m fudit phialam ſuam ſuper ſedem beſtię, et us. Et in fronte eius nomẽ ſcriptũ, My⸗ factum eſt regnum eius tenebroſum,& ſieriũ, Babylon magna, mater fornicatio commancducauerunt linguas ſuas prę do- nũ et abominationum terrę. Etuidimu=⸗ lore,& biaſphemauerunt dcum cœæliprę lierem ebriam de ſanguine Sanctorum doloribus& uulneribus ſuis, et non ege-& de ſanguine martyrum leſu. Et mira⸗ uidilſess runt poœnitentiam es operibus ſuis. Et tus ſum cum E uiderem)illam, admiratio- ſextus angelus effudit phialam ſuam in ne magna. Et dixit mihi angelus: Qua- ſtumen illud magnum Euphraten,& ſic/ re miraris: Ego dicã tibi ſacramentũ mu⸗ Cauit aquam eius, ut pręparetur uia regi Iieris& beſtiç quę portat eam, qug ha⸗ C hus ah ortu ſolis. Bt uidi de ore draconis, het capita ſeptem, et cornua decem. Be- 4 & da ore da beſtics-& de ore pleudopro ſtia quam uidiſt: ſuit,& nõ eſt,& aſcen- 6*.. phete — Aen Aat r 1 daem Ldemgi Nenm er Nedna ai chr deum irn 4 u. n dum a an ul ten ip Rri hrere dluydem ät domt- nn decl Pim A uite. men pencen er às Hale fcoid a A, Mnm un us d. mene Arn bed u Itinſten 1,& ani. Jöwen nic Deun Derr Deren dcnn e Leame k mümaned mn wngu kic 1k wururtgol un an mitb aen ehtn. 1. ai laisd das ns, der cper icd or iu qunad ra: 0: un 1 aetn⸗ — 8⁷ b KApocalyplſis. b 499 fara eſt de abyſſo,& in interitumibit, ei In poculo que miĩſcuit uobis miſcete illĩ mirabunt inhabitantes terrã(quorũ non duplum. Quantum glorificauit ſe,& in funt ſcripta nomi na in ibro utę à conſti delicijs fuit, tantum date illi tormentum zutione mũ di)uidentes beſtiam quæ erat& luctum, quia in corde ſuo dicit: Se- S& nõ eſt. Eſt hic eſt fenſus, qun habet ſa deo regina,& uidua non ſum,& luctum pientiam: Septem capitaſeptem montes non uidebo, Ideo in una die uenient pla- funt, ſuper q́s mulier edet, et teges ſeptẽ gæ eius, mors,& luctus,& fames,et ig- Quinq́; ceciderunt unus eſt,& ali⸗ ne comburentur, quia fortis eſt X Deus Dñs uenit,& cũ uenerit, oportet qui iudicabit illã. Et flebũt, et plangẽt ſe empus manere. Er beſtia quæ ſuper Ulam reges terrę, qui cũ illa fornica 2 neſt,& ipſa octaua eſt,& de ti ſunt, et in delicijs uix erũt, cũ uiderint e interitũ uadit. Et decè cor⸗ fumum incendij eius.longe ſtantes Ppteꝝ quꝝ ui diſti, decè reges ſunt, qui re- timorem tormentorum eius, dicẽtes: Vę⸗ &nondä acceperunt, ſed poteſtatẽ tan- ciuitas illa magna Babylon, ciuitas illa Ina teges una horaxaccipièt)poſt beſti⸗ fortis, qm una hora uenitiudicium tuũ. am. Hunãᷣ conſil ã habẽt et uirtutẽ et po Et negotiatores terrę flebunt& lugebüt 2 Ti.⸗. a tellatem ſuam beſtiæ tradent. Hi cũ Ag- ſuper iliam„quoniã merces eorum nemo nabũt, et Agnus umncet illos, d emet amplius, merces auri& argenti,&e IIf. 19. C no pug niam dmñs dforum eſt,& Rex regã.& lapidis precioſi, et margaritg.& by ſsi,er cum iſlo ſunt uocati,& electi,& fideles purpure,& ſerici,& cocci,& omne li- Rt diocit mihi: Aquę quas uidiſti ubi me⸗ gnum thynũ, et omnia uaſaeboris, et oia retriꝰc ſedet, populi ſunt,& gentes,& lin uaſa de lapide precioſo& xæramento,& gugę. Et decem cornua quæ uidiſtt in be ferro,& marmore,& cinnamomum,& Ktia, hi odiemt fornicariam,& deſolatam amomum, et odoramentorũ, et unguenti, facientillã& nudam,& carnes eius man& thuris,& uini,& olei et ſimile, et tri- ducabunt,& ipſam igni concremabunt. tici, etiumentorũ, et ouiũ,& equorum, et Deus enim dedit in corda eorum ut faci, rhedarum, e&t mancipiorã,& animarum. ant quod placitum eſt illi, ut dent regnũ hominũ. Et poma deſyderij animæ tuæ ſuum beſtiæ, donec conſummentur uer- diſceilerunt à te, et omnia pinguia et prę- ba Dei. Etmulier quam uidiſti, eſt ci⸗ clara ꝑierunt àte, et amplius illa ià nõ in uitas magna, quæ habet regnum ſuper uenient. Mercatores †hominũ,) ꝗ dinites horum reges terrę. 3 fac ſuut, ab ea lôge ſtabãt, ꝓpter timorè ¶Babylonis meretricis magna uina. tormeotorũ eius, Hét es, ac lugètes, et di⸗-— A Cap. XäVIII. cẽtes: Vę.uę ciuitas illa magna, quę ami PHTpoſi hec uidi allum angelum deſcẽ Aa erat byfſo,& purpura,& cocco,& p dentem de cœlo nabenté poteſtatem deaurata erat auro,& lapide precioſo, et magnam,& terra illuminata eſt à gloria margaritis, quoniam una hora deſtitutæ IHa. 29. c eius. Et exclamauit in fortitudine dicẽs: ſunt tantę diuitię᷑. et omnis gubernator, et Lerc. zi.a Cecidit cecidit Babylon magna, etka⸗ omnes gin lacũ nauigat,& naute et qui a eſt habitatio dæmoniornm.& cuſto⸗ in mari operant locũ ſteterũt& clamaue dia omnis ſptritus immundi,& cuſtodia rant uidentes locum incendij eius, dicen⸗- omnis uolucris immõ dę& odibilis, quia tes: Quę ſis ciuitati huic magne: Et mi⸗ Ae uino iræ formcationis eius biberunt Cerãt puluerẽ ſup capita ſua,& clamaue omnes gentes,& reges terræ cã ilta for/ runt flẽtes,& lugẽtes, dicc᷑tes: Vę, uę ciui/ nicati lunt,& mercatores terræ de uirtu- tasilla magna, in quæ diuites facti ſunt te deticiarum eius, diuites facti ſunt. Et ots ꝗ habebant naues in mari de precijs audiut aliam uocem de cœlo dicentem: eius quoniã una hora deſolata eſt: Exulta B Exite de illa populus meus, ut ne partici⸗ ſuper eñ cœlũ et ſancti Ap iet Prophetę pes ſitis delictorum eius,& de plagis ei⸗ qm̃ iudi cauit Deus iudiciũ ueſtrũ de il- us non accipiatis. Quoniam peruenerunt la. Et ſuſtulit unus angelus fortis lapidem peocata eius ul q; ad cœlum,& recorda⸗, quaſi molarẽ magnũ,& miſit in mare, di Deug tus eſtx Dominus) iniquitatum eius. Red cens: Hoc impetumittet Babylon ciuitas — 1 iam nõ inueniect. E? dite illi ſicut& ipſa reddidit uobis,& illa magna,& ultrai qnplicate duplicia ſecundum opera eius. uox citharoœdorumet muſicorũ& tibià m eanewn. Iſa. 37 · s Ioannis canentium& tuba, nõ andietur in te am ſiiti byſsino albo& mundo. Et de ote plius,& oĩs artifex oĩs artis nõ inuenief eius procedit gladius ex utraq; parte a- inte amplius,& uox molæ nõ audietur cutus, ut in ipſo percutiat Gẽtes.¶ Et p 2 PHl. e 6 4 in te ampliꝰ,& lux lucernæ non lucebit reget eas in uirga ferrea, et ipſe calcat tor in te amplius,& uox ſponſi& ſponſę nõ cular uini furoris iræ Dei omnipotentis. audietur adhuc in te, qa mercatores tui Et habet in ueſtimẽto& in ſermone ſuo erãt principes terrę, ꝗain ueneficijs tuis ſcrptum, i Rex regum& dominus do- Supen h Errauerunt oẽs gentes. Et in ea ſanguis minantiũ. Etuidi unum angelũ ſtantẽ in' Ti.. Prophetarum& Sanctorũ inuentus eſt, Sole,& clamauit uoce magna, dicens, ommum qui interfecti ſunt in terra. omnibus auribus qᷓ nolebãt pꝑ mediũ co ¶ Gaudent ſant in nuptiſſ Arni. li, Venite,& cõgregamini ad cœnã ma, — Cap. XIX. gnam X ut manducetis carnes regum, et e 5 A P Oſt hęc audiui uocem quaſi uocemꝶ carnes tribunorum,& carnes fortium& D turbarnm tubarũ)multarũ in cœlo dicẽtiũ Alle carnes æ quorum,& ſedentium in ipſis, luia. Laus& gloria, et uirtꝰ deo nr̃o eſt,& carnes omnium liberorum& ſeruo- quia ya et iuſta iudicia ſunt eiꝰ g iudica⸗- rum,& pufillorum& magnorum. Et ui- uit de meretrice magna, quę corrupit ter di beſti et reges terræ, et excercitus eoꝛũ ram in ꝓſtitutiõe ſua, et uidicauit ſangui congregatos adfaciendã preliũ cum illo nẽ ſeruorum ſuorũ de manibus eius. Et qui ſedebat in equo& cum exercitu eiꝰ, ĩterũ dixerũt Alleluia. Et fumus eius aſce- Et apprehenſa eſt beſtia,& cũ ea pſeu- dit in ſecula ſeculorũ · Et ceciderũ t ſenio dopropheta,& qui fecit ſigna corã ipſo, res uigintiquatuor,& quatuor animalia, quibus ſeduxit eos ꝗ acceperunt chara- & adorauerũt deum ſedentẽ ſuper thro⸗ cterẽ beſtię, et qui adorauerunt imagin? num dicẽtes: Amen. Alleluia. Et uox de eius. Viui miſsi ſunt hi duo in ſtagnũ ig⸗ throno exiuit, dicẽs: Laudem dicite deo nis+† ardentis& ſulphuris:)& cęteri oc- ardẽs ſul eru noſtro omnes& Sancti) eius.& qui time ciſi ſunt in gladioſedentis fuper equum, phure: turbæ tis eum pufilli& magni. Et audiui qua- qui procedit de ore ipſius, et omnes aues ſi uocem x tubæ) magnæ,& ſicut uocẽ ſaturatę ſunt carnibus eorum. aquarum multarum,& ſicut uocem to- Satanas lgatus, E ſantli cum Ulriſto nitruorum magnorũ dicentiũ: Alleluia, reg nant. Cep. XNX 21 ꝗm̃ regnauit dns deus noſter omnipotẽs, EI uidi angelum deſcendentẽ de cœ- Gaudeamus,& exultemus,& demus lo, habentẽ clauem abyßi,& catenã 4 gloriam ei, ꝗa uenerunt nuptiæ Agni& magnã in manu ſua. Et apprehendit dra uxor eius præparauit ſe. Et datum eſt il⸗ conẽ ſerpentẽ antiquũ, ꝗ eſt diabolus& li ut cooperiat ſe byſsino ſplendenti& ſatanas, et ligauit eum per annos millle, et candido. Byſsinum enim, iuſtificationes miſit eumm in abyſſum,& clauſit,& ſigna ſunt Sanctorum. Et diait mihi: Scribe, uit luper illã, ut non ſeducat amplius gen 1 Maaz. b HBeati qui ad cœnam nuptiarum Agni tes, donec cõſumment mille anni, et poſt hec 8 L. 4. d uocati ſunt. Et dicit mihi: Hęc uerba dei, hoc) oportet illã ſolui modico tempo- ante uera ſunt. Bt cecidi ad)pedes eius, ut re. Et uidi ſedes, et ſederunt ſuper eas, et adorarẽ eum. Et dicit mihi, uide ne fece iudicium datõ eſtillis, et animas decolla 1 ris, conſeruus tuus ſum,& fratrum tuorũ torũ propter teſtimoniũ leſu,& propter 6. habentium teſtimonium leſu. Deum ado uerbum dei,& qui non adorauerũt beſti ra. Teſtimonium enim leſu, eſt Spiritus am neq; imaginè eius, nec acceperõt cha Inf. 22. b prophetiæ. Et uidi cœlũ apertum,& ec racterẽ eius in frontibus aut in man' bus ce equus albus,& qui ſedebat ſuper eũ, ſuis,& uixerũt,& regnauerũt cũ Chri⸗ in uocabatur Fidelis& uerax,& †ũ)iu⸗ ſto mille annis. Cęteri mortuorũ nõ utxe ſtitia iudicat& pugnat. Oculi autẽ eius runt, douec conſummentur mille anni. ſicut flamma ignis.& in capite eius dia⸗ Hec eſt reſurrectio prima. Beatus& Kan⸗ Ifa. 4. a demata multa habens nomen ſcriptũ, Jd ctus qui habet partè in reſurrect one pri- nemo nouit niſi ipſe.¹ Et ueſtitus erat ue ma, in his ſecunda mors non hahet po⸗/ Ocatur ſte aſperſa ſanguine,& Tuocabatur)no- teſtatẽ: ſed erunt ſcerdotes Dei& Chri⸗ men eius, Verhũ dei. Et exercitus gꝗ ſunt ſti.& regnabunt cum illo wille annis. ¹ E in cœ'o, ſecueband cũ in equis albis, ue, Et cum conſummati herini milte annt,: . Hni ſomletur 12 da imaß 4 r AM prat e* ——* 4 u; 1 n dper.s. 1 er. d eni am Laii 5 4— a ait 1 hmin tuk . ulgaia ip 198 m. Idntc aid 4 1h. e cpen io dm 8. u m. Ruükicdh aa a Rer uicum aüc veri nra axperrai ald ardun a. nun in e and A micenn d. rd. hs. Kurri, u K nileuns. eaus nan, Sexc ean ba. Kdniuni .3d Aw au nde⸗ nu m. Mkan no rkueland unt k. A rgröm Uan auun 40 adrn.J 1 A än ixm uno mitdi magüch ad unta ae d0h niene an wall ebr Arn nahe 1fa. s. c 3. Pe. 3. C nes uidi ſan 8. Co. 4.d mihi: Scribe quia hæc uerba ſunt& uera. Et dixit mihi: Ego ſum Alpha& O, inĩtium& finis. Ego ſitienti dabo de fonte aquę tis. Qui uicerit, poſsidebit hæ B illi Dens,& ille erit mimn fllius. Ti autem& incredulis,& execratis, micidis,& fornicatoribus,& ueneſſcis, ct idololatris, et omnibus mẽdacibꝰ, pars illorum erit in ſtagno ardenti igne et ſul- phure, quod eſt mors ſecunda. Et uenit in K.2. 66. Apocalypſis. laetur ſatanas de carcere ſuo, et exibit, C et ſeducet Gentesquę ſunt ſuper quatuor angulos terrę, Gog& Magog,& con- gregabit eos in prælium, quorum nume, . rus eſt ſicut arena maris. Et aſcenderunt ſalẽ, ſuper latitudinẽ terrę, et circãferũt caſtra Sanctorũ et ciuitatem dilectã.· Et deſcẽ dit ignis à Deo de cœlo,& deuoraui eos,& diabolus qui ſeducebat eos, miſ- ſus eſt in ſtagnum ignis& ſulphuris, ubi d „ 500 locutus eſt mecum, dicens: Ven,& oſtẽ 5 dã tibi ſpon amuxorem Agni Etſuſtulit me in ſpiritu in montem magnum et altũ. & oſtendit mihi ciuitatem tanctam leru- à deo deſcendentẽ de cœlox habentẽ ciari tatem det, et lumen eius ſꝑe lapiai pᷣcio- ſo tanquã lapidi iaſpidis,ſicut criſtallum, t Et habebat murũ magnũ et aitũ, habètẽ portas duodecim, erin portis, Tan uodecim, et noĩa inſcripta quę ſunt noĩa & beſtia& pſeudopropheta cruciabun duodecim tribuũ filiorũ Iſrr.Aboriente⸗ tur die ac nocʒe in ſecula ſeculorum. Et portę tres,& ab Aquilone portę tres:& ui di thronum magnum candidum,& ſe- dentem ſuper eum, à cuius conſpecu fu- git terra& cœlum,& locus non inuen- tus eis. Et uidi mortuos magnos,& pu- ſillos ſtantes in conſpectu throni. et libri ab Auſtro, portæ tres,& ab occaſu por- te tres. Et murus ciuitatis hñs fundamen ta duodecim, et ĩ ipſis duodecim nomina duodecim Apoſtolotum Agni. Et qui lo quebatur mecum, habebat menſuram † arundinem apertiſunt, et alius liber apertus eſt, qui arundineam) auream, ut metiretur ciuita eſt uite,& iudicati ſunt m ſcripta erant in libris ſecundum opera ipſorum. Et infernus& mors miſsi ſunt in ſtagnum ignis. Hæc eſt mors ſecunda. ortui ex his q́; tem in qua ta eſt quanta& latitudo,& menſus eſt ci uitatem de arundine aurea per ſtadia due & portas eius,& murum. Et ciuitas dro poſita eſt,& longitudo eius tã Et qui non inuentus eſt in libro uitæ decim millia,& longitudo& altitudo et ſcriptus, miſſus eſt in ſtagnum ignis. ¶ Renouabitur cœlum& terra& erit deus omma in ommbus.(ap. XXI. AET Huidi cœlum nouũ,& terrã nouã. Primum enim cœlum, et prima terra abijt,& mare iam non eſt. Et ego loan⸗ ctam ciuitatẽ leruſalẽ nouam deſcendentẽ de ccœlo, à Deo paratã ſicut ſponſam ornatam uiro ſuo. cem magnã de throno dicen bernaculum dei cũ hominibus bit eis,& ipſi ppłus eius etũt,& ipſe de- ryll B us cum eis erxit eorum deus, Iſa. 25. a Deus otm lacrymam ab oculis eorum, et Sup · 7.d mors ultra non erxit, neq; luctus, neq; cla- mor, neq; dolor erit ultra, F quæ) pruma latitudo cius æqualia ſunt& menſus eft murum eis centum quadragintaquatuor cubitorum, menſura hominis quę eſt an- geli. Et eratſtructura muri eius ex lapide Iaſpide, ipſa uero ciuitas aurum mundã ſimile uitro mundo. Et fundamenta mu⸗ ri ciuitatis, omni lapide precioſo ornata. Et fundamentum primum, iaſpis ſecundu & audiui uo/ ſapphirus:tertium calcedonius: quartũ⸗ tẽ: Ecce ta⸗ ſmaragdus: quintum ſardonix:ſextã, far- et habita dius: ſeptimum, chrylſolithus: octauã, be- us: nouum, topazius: decimum chiy- ſſjet abſterget ſopaſus:undecimum hyacinthus:duode- quia abierunt. Et dixcit qui ſedebat in ihro- ritis, fa. 45. c no. Hcce noua facio omnia. Et dixit tanquam uitrum pellucidum. Et tempiũ unus de ſeptem angelis 1 las plenas ſepiem plagis nouiſsimis, 2 10 883 fidelilsima non uidi ln ea, domi Factum eſt. potens templum illius eſt& agnus. 1¹ Et ciuitas nõ eget ſole neq; luna, ut luceant nauit uitę, gra in ea, nam claritas deiFilluminabit)eam, unn c.& ero& lucerna eius eſt Agnus. Et ambulabũt midis Gentes in lumine eius,& reges terræ af- & ho ferent gloriam ſuam honorem in illam. ſi Et portæ eius non claudenturper diem⸗ noxc enim nonerit illis. Et afferent glo- riam& honorem Gentium in illam. Nõ trabit in eam aliquod coinquinatum, habentibus phia aut abominationem faciens& mendaci. & um, mſi ꝗ ſcripti ſum inuibro uitę Agni. 3 In cimum, amethyſtus. Et duodecim portę, duodecim wargaritæ ſunt, per ſingulas. & ſingulę portę erant ex ſingulis marga & platea ciuitatis aurum mundum, 0 nus enim Deus omni gelos) angelos Iſa. Ge. d Iſa. Co-E — 4. 4 EH H regno Dei, mllius rei penuria enit. Cap. XXII. A E T oſtendit mihi fiuuium aquæ uiuæ, ſplendidum tanquã cryſtallã, proce- dentem de ſede Dei& agni. In medio plateę eius,& ex utraque parte flumints L ignũ uitæ, afferens fructus duodecim, per menſes ſingulos reddens fructũ ſuũ, et „ kolia ligni ad ſanitatẽ Gent ũ. Etomne ge maledictum non erit amplius, ſed) ſedes Dei& agni in illa erunt,& ſerui eius ſer uient illi. Et uidebunt faciẽ eius,& no- men eius in frontibus eorũ. Et nox ultra B non erit, et non egebunt lumine lucernę, Mominat neque lnmine ſolis, qm̃ dñs deus*illumi- nabit) illos& regnabunt inſecula ſecu- lorum. Et dixit mihi: Hęc uerba fideliſsi- ma ſunt,& uera. Et dominus Deus ſpiri- tum proplietarum miſit angelum ſuum o/ ſtendere ſeruis ſuis quæ oportet ſteri ci- 10. Et ecce uenio uelociter. Beatus qui cuſtodit uerba prophetiæ libri huius. Et ego Ioaunes qui audiui,& uidi hæc. Et poſtq́; audiſſem& uidiſſem, cecidi ut a- dorarem ante pedes angeli, qui mihi hęc Sup. 12. b oſtendebat,& dixit mihi: Vide ne fe- E ceris, conſeruus enim tuus ſum,& fratrũ tuorum prophietarum,& eorum qui ſer- uant uerba prophetiæ libri huius. Deum adora. Et dixit mihi: Ne ſignaueris uer ba prophetiæ libri huius, tempus enim prope Ioannis Apocalypſis. prope eſt. Qui nocet, noceat adiuc:& qui in ſordibus eſt, ſordeſcat adhuc:&, qui iuſtus eſt, † iuſtificetur) adhuc:& uſtitiam v & ſanctꝰ, ſanct ficetur adinc. E cce uemo ¹lt cito, et merces mea mecũ eſt, reddere uni cuiq ſecũdum opera ſua.i Bgo ſum AI 18. 44. b Pha et O, primus et nouiſsimus, principi. 44,a um& finis. Beati qui lauant ſtolas ſuas Sup. 12 b in languine Agni, ut ſit poteſtas eorum. b in Ligno uitę, per portas intrent in ciui- tatem. Foris canes& uenefici,& impu- dici,& homicidę& idolis ſeruientes,& omnis qui amat& facit mendaciũ. RgoD Ieſus mii angelum meum teſtificari uo- bis hæc in eccleſijs: Bgo ſum radix& genus dauid, ſtella ſplendida& matuti- na. Et ſpiritus& ſponſa dicunt, Veni. Et qui audit dicat: Veni,& qui ſitit, ue- niat, et qui uult, accipiat aquã uitę gratis. Conteſtor em̃ omni audiẽti uerha ꝓphe- tie libri huius&i quis appoſuerit ad hęc, apponet deus ſuper illũ plagas ſcriptas in libro iſto. Bt ſi quis diminuerit de uerbis libri prophetię hulus, auferet Deus par- tem eius de Libro uitę& de ciuitate ſan cta,& de his quę ſcripta ſunt in libro iſto dicit quiteſtimonium perhibet iſtorum. Etiam uenio cuo, Amen. Veni Domi- ne lIeſu. Gratia domini noſtri Ieſu Chri- ſti cum omnibus uobis, Amen. FINIS. Hebraicorum, Chaldæorum, Græcorumque e nominum interpretatio. Aaron, Mös, ſue mõtans. Abiſag, Patris ignorantia“ titudi. vnũ eſt ex nomĩbꝰ Abba, Pat᷑, Syrũ eſt uerbũ Abner, Patris lucerna- dei, q́dinterpes aliquan- Abarim, Tranſitus, plu. nu. Abra, Ancilla, Gręcũ uerbũ do poſuit. ꝓ noĩe derteta ſiue tranſeuntes. Abram, Pater excelſus. grammaton. Abdemelech, ſeruus regis. Abrahã, Patf multitudinis. Adonias Dominatot Diũs. Abdenago, ſeruꝰ claritatis. Abſalom, Pater pacis. Acan, Tribulatio. Accaron, ſterilitas. Abel,per Aleph. L uctus. Achab, Frater patris- Abdias, Seruus domini. Abdon, Seruus. Ciuttas. EÆ gyptꝰ, anguſtię, ſiue tri- bulatiões, Hebraicę, Miſrat Wneas, laudatus. Exthiopia Gręce, ardotẽ ſi Achaia, dolor, uel triſtitia. gniflcat, Hebraice Cus di⸗ Abel,ꝑ he, in prĩcipio, Va-Achaz, apprehendens, ſiue cit, ideſt, nigredo ut nigra- nitas, Filius Adam. Abeſſalom, Paterpacis. Abia, Pater domini. poſsidens. Agabus, locuſta. Achimelech, frat meus rex Agag, Iectum. Achitob, frater bonitatis. Agar, peregrina. Abiathar, Pater excellens. Adam, Homo, ſiue terren“, Aggæus, Feſtinus. Abigail, Pat᷑ exultationis. aut Rufus. Abimelech, Paterrex. Abiſag, Adon, Dñs aut baſis. la. Ufrlikse Abmadab. Pater ſpötane*, Adõai, Di mei, nã ero mul Alexãdria, Hebriace dicit H— 41. Ahod, Laadans. Alexãder, auxilia. uiriſis. eitudinis No 34 4 da 1 ſan (enr Sr wun hur Lamme⸗ Ran b Dan as Ga ah uern zrr h mm . kxxxe* hadromum or um intrprca — nrn ls. un i pH atwudas nunlt mn Pun a. a üen — deunlt n. Kerüta. † ere Frergurs 7 datit oet ud mfrn 1R 1rlsd yertenen, iur 1 en. Sma iuexne,2 See 1. amy undnm aum h.rmdi orätthm 3 1 Uum liue irritatio Amaſaiꝑ ain, populi munꝰ A thalia, tempus domino Ammon fidelis aut ueraæ Azoe, adiutor Interpretatio. No, quod interpretat ciu Aſaph, congregans Ben⸗oni‚llius doloris meli Aſer per ſamech, uinctus. ſi Bera, puteus nus Caaih in principio. ſe Amalec, populus lambens Bereſih, in pri Amam, mater, timor eorum Aſer per ſin, beatitudo ſiue uocat᷑ primus liber legis Aman, conturbans felicitas.· filius lacob Berſabee, puteus iuramenet Amana, fides, ſiue ueritas Afſuerus, princeps et caput. Beth- abata, domus trãſitus Amaſai, per aleph, fortis ucl Aſſur, nãdians ſiue beatus Beth ama, domus obedien robuſtus Aſtaroth, gregesſiue diuitig tiæ uel afflictionis Beth auen, domus uanitatis Amelech, rex Athen,, ſine cumulo Beth⸗-dagon, domus frumũti Amen, Rat, eſficiatur, autfir Atialia augens uel nutriens Beih-el, domus dei mum ſit. Aua, iniquitas Bether, diuſie Aminadab, ppts ſpõtaneus Axa, adornata Beih leem, domus panis Ammonl, populus eius Azarus, auxilium domini Beth- phage, domus oris uallium Amorrhei, amari, rebelles Azotus, hebraicè Aſdotn Beth phogor, domus hiatꝰ Amos per aleph, fortis. pa- deprędatio. Beih fabe, filia iuramenti. ter Eſaiæ B uxor Vriæ Amos per ain. oneratus, unꝰ Baal, idolum, aut dominans Beth fabee, domus iuramen ex duodecim prophetis Baal. O. ee 10. d. Arbel legẽ ti. ciuitas Amri per aleph, amacus⸗uel dum, id eſt, pugnanit des Beth ſaida, domus frugum loquens Baalim, idola, dominantes Beth-lames, domus ſolis Amri ꝑ ain, manĩipulus uel Babel, confuſio, commiſtio Berhul, uir go domimium. Princeps mi- Bala, inueterata, turbata: an Bezec⸗fulgor litiæ Iſraeliticæ cilla Rachel, ꝑ he in fine Boanerges, uel iuxta B. Anamua, nubes domini Bala, deglutiens, deſtruens. Hieronymũ, Banereẽ.ſfi⸗ Anathoth, reſponliones ſi. Vrbs per ain in ſfine lij ionitrui. ue cantica Salaam, uetuſtas populi Booz, infortitudine Andreas, fortiſsimus(cors Balac, deſtruens Borith, herba in qua eſt a- Anna, gratioſa ſiue miſeri⸗ Banaias, ſllius domini. crimonia ſaporis Antiochia, pro uehiculo Barac, fulgur Beſor, munitio Aphrica hebraice Pul dici Barachias, benedicens do- Boſca. idem tur, id eſt caſus uel ruina., minum 8 Bſa. 5. f Bariona, fllius columbæ Apoſtolus, miſſus, legatus Barnabas, ſilius conſolati⸗ Cades, ſanctitas Arabes, ueſperrini. z Para⸗ onis Caiu, poſſeſsio, poſſeſſus rr lipom. 26.a Barſabas, fllius cõuerſionis Caleb, quaſi cor Arabes. Pfu. 5u. Hebraicè Barthimęus, füius cæcus Cana, zelus, æmulatio Sabba, id eſt conuerſio Bartholomæus, fllius ſuſpen Cananæus, id eſt, ex Cana Aram. celſitudo, ſublimitas dentis aquas uico Galilęæ.. Arurat maſedictio tremoris Baruch, benedictus Gapharnaũ, ager pœnitẽtie Arbee, quatuor Bathuel, flliatio dei Cappadoces hebraict Ca- Architriclinus, princeps tri Baius, menſura liquidorum phtorim id eſt, phęrulæ clinij Beel phegor, idolũ hratus Cariath-iarim, eiuilas ſyl⸗ Areopagita, de colle Martis Beel⸗zebub, idolum muſcæ uarum Areopagus. collis Martis Beerasputeus Oariaih./ſepher, ciuitas lite- »Areuna, arca uel canticum Behemoth, iumẽtas quadru⸗- rarum Argob-glebauel glarea pedia Carmel/cognitio circũciſio Armenia, hebraicè dicitur Bel, uetuſtus nis, uel agnus circũciſus Ararat, maledictio tremoris Bela, deglutiens, deſtruens Carthaginenſes, hebraicè Caath. cõgregatio, obtuſio Arnon, exultans Belial,peruerſis, abſꝙ; iugo Tharſis, id eſt, cõtempla Arphaxad, ſanans Ben eimem, fllius diuitiarũ tio gaudij Artaxerxes, Ilumen, ſiue ma ſuarum Cedar: nigredo, triſtitia: ledicho Benamin, flius dextereæ Cedesfanditas. 4 3.* Ahph Beu oui Gedton Hebr. Chald. Græc. CEeaͤren, denigratus, triſtis. Dina, iudiciũ uel iuctraise Rfelesceinehe 2 Cephas, petr' àpetra Syrü Dionyfius, diuinits, ſtillatꝰ Gadgad, felicitas felicitatis, Getura, aromatizans. Dithalaſſum, duo maria accinctus exercitus Chereas, letus Doeg, ſolicitus, anxius Galaad, aceruus teſtimonij Chaldęa, hebraicè chaſdim Dor, generatio Galatæ, lactantes id eſt, quaſi dæmones Dura: generatio, uel habi- Galgal, rota, reuolutio Cham⸗, calidus, calor tatio. Galilęa, uolubilis Chanaã, mercator, negocia E Gazer, pręſciſsio tor. Ebal, aceruus uetuſtatis Gazophylaciũ, ubi theſau- Charmel, idẽ quod, Carmel. Eccleſiaſtes, concionator ri templi ſeruabantur· Cherub, quaſi magifter Edem uoluptas, delicię Gebal, terminus Chodchod, iaſpis BEdom rufus Gedeon, conterens Chorræi, furores. Uglon. uitulus Gehenna, uallis triſtitiæ Chriſtus, unctus FElcana, deus zelotes Gehennom, uallis cõtriſtãs Chus, M tiops Eleazar, dei adiutorium Gelboe, reuelatio inueſtiga Cin, poſſeſsio, emptio Elehanan, dei gratia ſiue mi tionis— Cinoth, lamentationes ſericordia Gerſom, aduena ibi Cis, durus, ſtipula Eliacin, dei reſurrectio Gerſon, exilium eius Cleophas, gloria omnis Elias, deus domimus Giblijↄtermini Cœleſyria, curua Ssyria Eliezer, dei adiutoriũ Gihon, pectus, exitus Coloſsẽſes, ſupplicio affecti Elimelech, deus meus rex Gog. tectum b Corban, Gorbana, donum, Eliſabeth, deus iuramenti Golgoltha, caluaria, ubi cæ Dina oblatio Eliſeus, dei ſalus, deus ſaluàs pita mortuorũ reponunĩ Core, caluus, caluitium per Blle hadebarim, Hæc ſunt Goliath, tranſmigratio heth in fine uerba. ſic incipit quintus Gomor, genus menſuræ Core, per aleph in fine, uo liber legis Gomorrha, popul' rebellis cãs, legens,: Par..c Elnathan, deus dedit Gr:eci, hebraicè leuanim, Corazaim, Hic eſt myſteriũ Emmanuel, nobiſcum deus id eſt, deceptores- Corbi, mendax Emmaus, timens conſiliũ H Cyprus, pulchra. Enac, gygas,torques Habacuc ſuctator Cyrus, quaſi miſer. UHncænia, renouatio, dedi Hallelu- ia, laudate dominũ D catio Hananias, gratia domini Dagon, frumentum Ennom, ecce illi Haram, deſtructus. Dalila, paupertas Enos, homo uel uir Hauoth iair, oppida illumi- Damaſcus, ſanguinis ſuccus Ephraim, frugifer, creſcens nationis. Pamaſcus,. Reg. i 6. b. Si⸗ Ephraim, hebraicè Ephra, Hebal, aceruus uetuſtatis militudo incendij id eſt, puluerulenta, ſiue Heber, ſocius, particeps. pet Dan, iudicans, ſiue ludiciiũ plumbea.: Reg. 13. bZ heth in principio. Daniel, iudicium dei Ephrata, ubertas, ſiue frugi Heber per ain, tranſitus Darius, requirens fera Hebræus, tranſiens Darmaſcus, generationis Ephron, puluis Hebron, ſocietas procuratio HEau, faciens, operans Heli, oblatio.. Dathan, ritus, lec BEſdras, adiutor, atrium Heliopolis, hebraicè dici Dauid, dilectus Eſther, occulta, abſcondita On, id eſt, dolor Debora, apes, uerbum Eiam, auis eorum Henoc, dedicatus «Decapolis, decem ciuitatũ, Ethan, fortitudo eorum Hermon, deſtructio ſub. regio. Rubulus, prudens Heſron, ſagitta exultationis Diabolus, criminator. calũ⸗ Ezechias, fortitudo domini Heua, uiua, uuuens niator Ezechiel, fortitudo dei Hierapolis, ſacra ciuitas Diabolus, Habacuc;. a.He- Ezriel, auxilium dei Hieronymus, ſacrũ nomen braice Reſeph, id eſt, uo- G Holofernes, fortis dux lucris.flamma. Galaad, abiectio Hor, mons Dibre haimin, yba dierũ. Gabaa, collis Horeb, deſertum qabriel, uit deus, aut dei Horma, doſtructio Didymus, gemellus G14, Kur Interpretatio. Bur, libertas l10oachaz. 1. Paral;4. b. ap-— Hus, conſilium prehendens Maacha, attrita Hymenęus, carmen nu Ioachm, dñi pręparatio Maaſias, opus domini ptiale Ioacim, dñi reiurrectio Maceda, incendium Ioas, diſsidens, deſperans Madian, iudicium, litigans Iabel, defluens I0as dft ignis. 4. Reg. ii.d Magdalena, maguifica Iabel, ſiccitas ꝑ ſin in fine I0as. i. Paral. ⸗. b. 27. d. Ti, Magi, ſapientes uel, philoſo- Iabes, triſtitia. per ſade in nea corroſus phi fine Iob, dolens, gemens Malechias, nuncius meus Iacob, ſupplantator. Ioebuolens incipiens Malaleel, laudans deum Iahel, aſcendens, damula Iohanan, gratioſus, pius, mi Malchus, rex lahiel, utuit deus ſericors Mammona, pecunia, diuitię Iairites, illuminatus Iohannes, idem. Mamzer, de ſcorto natus Iamin, dextera, uel dexter Ionas, columba Manahem, conſolator Iepheth, dilatatus Ionadab, ſpontaneus Manaſſes, oblitus, obliuio Iaſon, ſanans Ionathan; domini donum, Manue, requie: Iauan, deripiens fllius Saul Mara, amara Ichabod, uhi gloria. uæ glòo Ioram, excelſus Mardochei, amara cõtritid riæ Iordanis, fluuius iudicij Maria, exaltata, amaritudi- Idumga, rufa, terrena Ioſaphat, dominus iudex nis mare Iebus, conculcatio loſeph, augmentum Martha, prouocatus Iechonias, præparatio do Ioſeph, pfal. s. domini aug Maſſa, onus mini mentum Maſapha, ſpecula Iehu, ipſe, exiſten Ioſias, ignis domini Mathuſael, mortem ſuã po- Iehus, tinea corroſus. ꝑ ſin loſue, dominus ſaluator ſtalans in fine Iſaac, riſus Matthæus, donatus Iehus. i. Paral. s. a. Conci- Iſai, munus aut ens Malchias, rex dominus lians.per ſade Iſai,. par. ². b. uir meus Melclii⸗-ſedec, rex 1uſtitiæ Iemin:, dextera, uel dexter Iſaias domini ſalus Melchi ſua, rex ſaluator Iephte, aperiens Iſpoſeth, uir confuſionis Meſollam, pacificus 3 Ierameel, miſericordia do-Iſcariotes, uir occiſionis Meſopotamia, regiò ſic di- mini Iſmael, exauditio dei cta, ꝙ duobus fluuijs, Eti- Ieremias, celſitudo domini rſrael, præualens deo phrate& Tigri ambiat Iericho, luna, menſis Iſſachar, eſt merces, premiũ Micha, pauper Ierobaal, impugnans idolũ Ithamar, inſula palmæ Michael. quis ſicut deus? Ieroboã, impugnans po- lubileus, buccina Michæas, idem pulum Iudas, lIaudatio Michol, quis omnia:?: Ieroſolyma, uiſio pacis, ui- Iulius lanuginoſus Miphiboſeth, de ore igno- ſio perfecta minia Ieruſalem, idem Laban, albus, candidus Miſael, quis poſtulatus: Ieſſe, ens, exiſtens Lamech, pauper, humiliatꝰ Misle, prouerbia. nomẽ libri Iesboc, eſt uacuus Lapidoth, fulgura Miſphat, iudicum Ieſus, dominus ſaluator Lazarus, dei adutorium Munas libra, talentum Iethro, excellens Lechi, maxilla Moab, de patre Iezonias, auſcultatio dni Leci, lex Moria, amaritudo lezrahel, ſemen dei Leui, copulatus NMiofasazymumm Indus, id eſt, de India. he-Leuaathan, copulatio, ſocie⸗ Moſa,. Par. Sa. onus braicè dicit᷑ Hodu, id eſt, tas ſua. Moyſes, attracdus(ſub. de laudatio— L 1a, laborioſa fatigata de aquis India. Iob 28. c. hebraicè Libenis, candidus Myſaa, ſceleſta ophir, id eſt, ciuis Libya, hebraice lubim cor N Ioab, paternitas, habens pa maris. Naaman, pulcher trem I. itoſtrotus, lapidibꝰ ſtratus Nabal, SultuI oachaz, dñl apprehenſio Lot, inuolutus, calligatus Nabo, loquela, prophetia Ioachaz Nlaacha, Tt Nabotkh Hebr. Chald. Græc. b Axotlidem Phacee, aperiens Saſmanaſar, pax ligata Nabuchodonoſor, planctus Phanueſ, uidens deum Salmon pacificus iudicis Pharao, diſsipans Salomon, pacificus Nachor, raucus, aridus Phares ‚diuiſio.·filius Iudæ ⁊ Salomith, idem. f.g Nadab, ſpontaneus Phares per ſin,- Paral. 7.d. Sal phaad, umbra formidi- Nahaffon, coluber, ſerpens ecues nis 1 Nahum, conſolator Pphariſæi, diuiſi Samaria, cuſtodia, adamas Naim, pulcher Phaſe, tranſitus Sampſon, Sol eius, nominis Nachan, donatus Phaſga, collis iteratio 3 3 Nathanael, donum dei Philiſthæa, cõſperſa cinere Samuel, poſitus à deo V Raaaræi, ſeparati, ſanctift Phinees, fevies confidentiæ Saphan, hericius, cuniculus cati Phogor, hiatus Saphad, iudicans Nazareth-ſanctificata, ſepa⸗ Phur,Aphrica sara, per he infine, domina⸗ 4 xata. Si autẽ per ſade ſcri- Pigmai, hebraicè dicuntur uncot Abrahæ batur, cuſtodita, uel flori- Gamadim Sara, per heth in ſine, ode- 6 da interpretatur. probatica, Ouina. locꝰ ubi rans, domina odoris Neapolis, noua ciuitas pecora ſacrificanda tene- Sarai, domina mea Nehemias, conſolatio bantur Sareptha, anguſtia buccelfę 6 Nebuſtan, æneum proſelytus, aduena, peregri Saron, ſiue Sarona, plãitics⸗ Nemrod, rebellis nus R Satan, aduerſarius 1 Nephthal xæquiparatio Raab, Pſal. 86. Superba, Saul, poſtulatus, cõmdatus * Niniue, pulchra Fortis Saul.: Reg. 4. d. hebraict Noe„ceiſatio, requies Rabba, multa, grandis Saul, uulpes Noema, decora Rachel, ouis Scenopegia, ſeſtum taber⸗ O Raguel, paſtor dei naculorum Obadias, ſeruus domini Rahab, lata, dilatata Schibboleth, ſpica Obed, ſeruus Ram, excelius Sedecias, iuſtus domini Obed edom, ſeruꝰ hominis Rameſſes, tonitruum tineæ Segor, parua Ochozias, apprehenſio Ra phael, medicina dei Sehon,eradicatio Sela, diſſoluens, filius Iudæ Og,ſubcineritius panis Rebecca, ſaginata Selum, pacificus Ona, eleuatio, holocauſtũ Rebla Reblatha, rix a sellum, manens Onam, dolor Rechab, quadriga Sem, nomen, fama, poſitur Onan, dolor, iniquitas Remmon, malũ granatum Semei, obe diens Oneſimus, utilis Reſpha, extenſio Semei, i. par. 2. d Nomẽ meũ Oolla, tabernaculum Roboam, dilatans populum Sennacherib, Rubus deſtru Ophni, pugnus, pugillus Roma, excelſa, ſublimis ctionis Oreb, coruus Ruben, uidens filium Seon, ſonitus Oſee, ſaluator Ruma, excelſa Sepharuaim, libri uel ſcribę Oza, fortitudo Ruth, ſaturata Sephora, pulchra, aut tuba⸗ Ozias,fortitudo domini 8 Exod. i. c Oziel, fortitudo dei saaph, cogitans gephora, Bxod. 2. Auis, paſ Saba per fin, conuerſio, ca ſer. uxor Moſis Palæſtina, conſperſa(ſub. Ptiuitas Seth, poſitus cinere saba per ſamech, circuitio Setim, expanſiones 4 paracletus, conſolator, ad- Sabaoth. exercitꝰ. in plurali Siba, exercitus, militia uocatus Sabatha, circuitus Sibboleth, onus paraſceue, pręparatio Sabathilmus, requies, ceſſa, Sicera, ebrietas Paſcha, tranſitus tio sichem, humerus Pentateuchus, quiurque uo 3abbathum, idem Sihor, niger, turbidus, Ni⸗ lumina sadducæi, iuſti lus pemecoſte, quinquageſi- Sadoc iuſtus Siloe, miſſus, mittens ma(ſub.die Sale, miſsio gimeon, audiens, exauditio Peixussasun, petra Salem uel ſallem pax Simon, obediens Salman Sin,⸗ Phaeee 32 Ked r — —— a. emio ean rau pepum mracth udims n. eccua — 4 80 4 1 4 J. A a AA a hoιν e pw— n ene r Voco AMAeA QnN 14 Gb—- AMr WonAn Interpretai6. Ae f 8 SIa. Rübus, ExOd⁴. 14.a· per Tharſis, cétẽplatio gaudio Vaſthi, Potans, bibens 5 ſamech Thau, ſignum Sin, per ſade, arma Scutũ Thecua, ſpes, funiculus nomina. Secũdꝰ niher le⸗ Sion, Aceruus,a. Reg. 4 b Theraphum, ſimulachra gis gꝗ exod' græce uocat Sion. Deut. 4. g, ſtrepitus Thomas, Abyſſus, Gemin. Vr, igms Siſara, Hirundinem uidens Thopheth, Tympanum ſe vrias, ignis domini Sodoma, ſecreium corum ducttio 2Z. Somer, cuſtos Timœus, cæcus, cęcitas Zabad, Dos, Dotatus Sophtim, iudices Timotheus, honor dei Zabdu idem Sorec. Vinea Titus honorabilis Zabulon, Habitacuſum Stephanus, corenatus Tobias, bonus dominus Zacchęus, Purus Sulamitis, Pacifica, ꝑfecta Tubalcain, Mundana po- Zacharias, memoria dñi Sunamitis, Dormiens ſeſsio Zambri, cantans Suſanna, Lilium, roſa Tyrii, Hebraice Sorim, id Zara, Oriens T eſt tribulantes Zebedeęus, Dos, Dotatus Tarſus, Alata, pennata V Zebee, uictima Thabor, Electio, puritas Vaicra, Et uocauit. L iber Zelotes, Emulator Thaddæus, laudans Leuuici Zelpha, Diſtillatio oris Thamar, Palma, Dactylus vaiedabber, Et locutus eſt Zorobabei, alienus à con Thare, odorans, ſpirans L ber numerorum fuſione. Tharſis VIaſthi Index in quo prior numerus folium, poſterior uero columnam indicat. Aaron et fllij quomodo à nis iubetur emittere uxo Abraham adiurat ſeruum Moſe conſecrent᷑ 36. 4 rem Abraham 7.½ per deumm 9.3 Aaron intpres Moſi a0. 4 Abraham imperat ne ſilius Abimelech Abra. uxo. ob Aaronis et Moſi fratrum, uxorem ducat ex gente pulchritudinẽ rapit 7.4 origo 20 Chanangorum*.3 Abimelechtet Abrahã cö Aaronis mors defletur à Abſalon ſuſpẽſus conuuis.: tentio de puteis 7. 4 populo 54.4 Abrahã admodüũ diues 5. 1 Abrahamo dedtt de“ bene Aaron cum Tympano ca-Abimelechi tur. mors 8 5.2 dictionẽ oim gentium 28 1 nit canticum 24. 3 Abraham æ dificat altare, Abrahàâ inuocat nomẽ dei Aaron ſe excuſat, quod fe ad immolandum fillũ ².; in nemore Berſabeg 8. 3 cerit uitulum 3i Abraham ſepulchti locum Achaz non uult tentare do Abſcondere nos à deo nö emit 8.3 minumm 286.2 poſſumus 271. 4 Abbapater clamamus per achab ſeptuaginta filij oc Abraham qua lumanitate ſpiritum 261.4 ciduntur 138.4 accipiat Angelos hoſ..ʒ Abſynthio ciba. po. 30c·2 Achaz moritur 1683 Abrahã iub. uxorẽ dicere Abrahã quot annorumfu- Achab cõmouet᷑ abuxo- ſe eſſe ſorotẽ nõ con.a.i it moriens 7.3 133. 2 Abimeleeh amb. imp. 5 8.3 Abraham ne mactet fllium, Achaz incipit regna. 144 2 Abimelech filiꝰ con. Se.⁊ angelus prollibet s.; Abimelech er Abr ahami Abelis oblatio 2.2 Abimelechi uxor& ancil mutuum fœdus 6. Abrahã oĩa fua dat Iſaaco Ię redduntur ſteriles, ob Abraham ſeruum iubet q́; 7 3 raptã Abra. uxor? 7.; rere uxorem fllio s. 3 Abraham conuiuiũ ſacit in Abimelech comitat᷑ leuib. Abraltam à fllijs inhuma die ablactationis fllij7. ¼4 homi-. occi. fra. ſuos 8 a.; tus cum Sara uxore 7. 3 Abrahã egredit M gy. 5.2 Abrahà ędificat altare 4.4 Abraham inhumat Saram Abrahamo ꝓmittitur am⸗Abel paſtor ouiumm 2. 2 coniugem 8·3 pliſsima ſoboles 7.4 Abſalon mortèẽ parat Am Aduenę iudicium qui per Abimelech nocu in ſom⸗ moni 915. uertit, maledictus eſt 7t2 nns Abrahamm Tt 2 Abalie AAP,* Prngrr N. Ann 64 4 σ rre f Velle ſemoth, et hęc ſunt 4 1°r rg A V rrwm n e I d* Index. Abalienatorũ à Deo quæ- Aquilã in uiſione uidet Ef Adulter arit teneb. 220.1 dã breuis deſcrip 1¹0.233.2. dras. 195. 2 Adorare cum eleuatis ma⸗ Adigſioonis catalogꝰ². 3.4 Aqua mundat nos deus, id nibus. 185.3 Ada creat ex terra. 127.1.2 eſt per ſpũm ſcim. 343.3 Adulter& adultera mori Adorat Abra. pprm ter.s. 4 Adueę tuæ ne des exttum. debent. 9. 4 Aduena nõ lędẽdus. 372.4 274 4 Adorat dñm populus poſt Adiutus à deo quàm tutam Aqua cuſtrationis aſper/ partam uictoriam 208.2 nactus ſit opem- 239.2 gendi Leuitę. 49. 3 E. gypti rex aſcendit cõ- Adorare deum non ſaluan- Aquam ſibiallatã Dauid tra leruſalem 129. 3 tem. 296. 3 Ulbat domino, nec uult bi Mgiptij mortui ſuperna- Adã malus ab initio. 150 4 bere. 110.3 tät inlittore maris 24.2 Acetum propoſitum Chri Aqua deprompta ex ſili E gyptum quinam ingreſ⸗ ſto in morte. 421.4 ce à Moſe. 54, 3 ſi cum lacob. 16. 4.17.1 Adulterorũ filij male fini⸗ Arabię reges quantũ auri, 18. 4 ent. 261. 4 Salomoni darent. 161. 3 x giptij non ueſcuntur cũ Aduena nõ comedit ex ag Arietis et hirci pug. 354. 1 Iu4eis. 15. 4 no. 13. 2 Arca parata omm ſpeciei Ethiopes q́t cõ. lu. 63. 1 Addo propheta. 175.1 antmantium. 3.1. Th. 2 gyptij cum ſpolijs di· Abf dom feditionẽ mouet Athal a interficitur. 165,2 ſcedunt à leruſalẽ 162. 3 contra patrem. 116.2 Argemũ temporib. Salo- Mris Inuentor:. 3 Aduenę et incolę, etc. 29 ·.3 monis mhili factũ. 161. 3 MgVptiotũ ex ercitus cõ- Aduenę non peruertendum Arcturus factus à dco. 216.2 tra leruſalem 162.2 iudictum. 70.3 Arca Noé confici. 3. 1 E gypti rex contra loſiã Achax moritur. 141. 4 Artaxerxis epiſtola proli 171.4 Adami primi hominis, ge: berãdis ludęis Acalmia et Acetũ appoſitũ, ꝓ po. 239.2 nealog æ repetitio. 147.1 morte imminente. n1. 2 E gypius maledicit:98.; Aduenę iudic. facien. 305·1 Athalia occiſa. 139.3 Æ‧diHicatio maiorũ impe- Adam& Eua nudi, abſq; Arrogans omnis, eſt abo- dit᷑ à Senneballat& Io- pudore. 1.4 minatio domino. 152.: bia 178.2 Adäa facus quaſi deus.². 2 Arbor quę non facit fructũ Agar relinquit puerum ſu Aduenarũ& peregrinorũ bonum, exciditur. 424.2. um lub arbore 7.4 modus ſacrificandi. 52. 2 Arator cöprehendet meſ- Agnus comedendus 21.4 Adorabunt Deum omnes ſorẽé etc. in dieb. etc. 2 3.3 ASar colloquiũ habet cum gentes⸗ 227.4 Arcę fabti gnam, et ex q. Deo 7.4 Adam transgreſſus eſt pa- bus confecta. 33. 2 Aggeus prophetat ad ſtru- ctum dei. 359. 2 Arbores non ſuccidendæ cturam templi 174.4 Adorans deum oblectatio- Oobſeſſa ciuitate aliq. 69.1 Ager quõ ſerendus 41. 3 ne ſuſcipietur. 277. 4 Arabs munera adducunt Altare eęneũ cuiꝰ long. 159.4 Adorandũ dfm ſolũ. 405.1 loſaphat. 163. 4 Altare ęneũ, nõ potutt ſuſti Adulter perdet animam ſu- Arcãattingit Oſam, et ob nere holocauſta Salo. 160. 3 am. 149.4 1d punitur à deo. 152. 3 Agricolam uocare ad plan Abimelech rapit uxorẽ a- Arca capta à philiſt. 99.1 ctum 36 3. 4 braham. 3.1 Artaxeris epiflola cõtra Altaria idolorũ diſsipat lo Adam uxorem ſuam nomi Iudæis. 212.2 ſias 171.1 nat Eua. 2.1 Auaritiam contra. 365. 4 Alienigena nõ comedit de Aquę cõuerſ in ſang.241.2 Aurum&c. prohibentur ſanctificatis 44.4 Aquilę oĩa ſubiecta. 195. 2 poſsidere Apoſtoli. 405.2 Agnorum ſacriſicia 52 Aquę cõuerſ.in ſang. 21.1 Auaritię cauſa Iraſcitur de Aggæus prophetauit poſt Aquę proſiliunt ex mandi us. 299.4 reuerſionẽ à Babyl.76.1:3 bula aſini. 51. 3 Auri Othir quot talenta af Afflictio de gente in gen- Aqs poſuit termi. deꝰ. 220.2 feruntur Salomoni 161.2 tem 212.2 Aquas cali. mue. Ana. 12. 3 Achaz quæ mala kecerit Altaria idolorũ euertuntut Aquarum diuiſio. 1.1 168.1. 2 in Ieruſalẽ iuſſu Ezechię Aqua ęducta de pet.1 35. 4 Addo prophetais Sser 169. Aquilam ulter Altare 3* Lazum amn a 1 „ 1 1h. 1 Aea anmaen 2 3aht A 4 em 84 2 6 nn enpend dd t menus mth a a. 1Aanm kee 3 Ae 4, 1 Waui 1 1 8. 4 11 161 de Not aadcf.„ Lerreren dnn nd canli — norte un Dwah nete. n. 1 4 4„ 4 4 1* Dri ermem K19 i uk. 9 mna dae ie i nl 1 8 dar Mrabct— n ixenmi enun er 4 Arn 3 Arror cipteenietre un lat rec Nchede 3 aas tiunn Lerubia ae ee das ontet. a kcb Kdera een cabnlr 1 34g abi une De. 9.⸗ mhi 3 La nnn alünt an P bn h bgan 0 müpuü LringeOmac. 4⸗ küta 1uar 1 an enuiha cpiihl.* r„ 5 Arreerrs qdch cä a ninuh hakes 24 4 de moddcn e u Larnn Ke prodered da peuuet 1pcied 4 m 5 „ A 4 uen Ohhe oten ait un — a ann uraMen. a Ku ¹ xbasn — Index. Altare mundandum cinere mali futuri 210. 2 Amici miſteria denudare 47.2 Angelos habere prauitatè, deſperatio aiæ eſt 275. 2 Altaria cũcto exercituicœæ reperit deus 215 ‧2 Angelum immittet deꝰ ad li, ædificat Manaſſ. 70.3 Apoſtoli remanentes in t? ſeruandos fideles 229. Altare ex quo cõficiendũ, plo, lau. et benedicũt deũ, Angelus nocta accidit cen et quomodo 28‧30 ⸗2 poſt aſcẽſum Chri. 43 5.3 tũ octoginta Aſſyri. 4 3.4 Alexandrig ſitus 368. 4 Animallum quatuor oſten Angeli diſceſ„à Io. 20a. 4 Alteri nõ faciendũ d no ſio facta Danieli 353. 4 Atumæ iuſtorũ clamãt per bis nõ fieri uelimꝰ. 200. 3 An mal maculatũ nõ offe/ ſeueranter 197. 4 Altare inſtruere Deus iu- rendum domino 67.4 Anguſtia et tribulatio, fla- bet Iacob 12.1 Animalibus uiſis à Danie- gella ſunt emẽdatiis158.3 Arca affertur in ciuitatem le(uę reges futuros ſigni Angelo quę merces conſti Dauidis 235,1. 2 flcabät) conſtituta uitę tẽ tuta à Tobia 204. 3 Amicus omni tempore di⸗ pora 354, 4 Angelus non uult indicare ligit 252. 3 Angelorũ miniſterio, Lot nomen ſuum 90.3 Anni remiſionis ſci.ſepti⸗ Iiberatur ab imminentih. Amon interficit Aſer. 17 11 mi, lex 67.1 periculis 7. 1 Angel. zudicabim 465. 4 Animalia qᷓ nõ offerẽ. 42.4 Anima callida, quaſi ignis Ammonitarũ pater 7.2 Amicus uarius. 268.4 ardens 174.1 Apoſtolorũ nomina 42 5. 3 Angeli occurrũt Iaco. u. 1 Apes in Leone 91.1 Angelus nõ oOfa ſcit 1911 Angeli apparatus, iturus Apoſtoli debèr eſfe prudẽ/ Angelus dei in fornace ar- cum Tobia 200. 3 tes ſicut ſerpentes 40 ½.; denti cũ ſocijs Da. 35¹. 3 Amici dona tribuẽtis 353.1 Apoſtoli uarijs linguis lo- Amicus diligendus 41. Angelis mandatũ à deo,ut quuntur 446·2 Amalſias ulciſci᷑ mortẽ pa- cuſtodiant in omnib uijs Apprehendent ſeptem mu- tris Iſer. ſeruatis lib. 1 1. &c. 239.2 lieres uirẽ unum 284. 3 Amos pro. armẽta. fua 64. 2 Angelus benedixit Iai. ² Aĩa hoĩs ĩ manu dei ²17. Angelus deſcendens in piſ⸗ Angeli ſeptemſunt aſtãtes Ammonitis minatur domi cinam 437.4 ante deum 202.; nus 167. 4 Annis ſepturginta abſolu- Angelus quo modo come/ Animaliũ comedendorũ deꝰ uſitaturus ſuꝑ Ba-3 11.4 2derit cum Tobia 202. 3. 4 diſcretio 66. 4. 67 · Angelus celat Tobiam, ge Amicus nonnunquã preſtã Angelꝰ uosatus Aza.a0z*1 nus et nomen ſuũ 200. 4 tior fratre 252. 4 Amicũ g perdit, eſt ſicut ꝗ Anima plusq́; eſca 429. 3 Amara dulcia eſſe uident perdit amicitiam proxi- Amaſias relicio dñi cultu animæ elurientt 215.4 mi ſui 2752 occiditur 167.2 Aman ſummo in honore a, Angeli uenturi ad congre- Amicus in tentatione poſ- pud regẽ à quo animã ac gandum,& C. 411.4 ſidendus 268.3 cepit 205. 4 Animã dare pro teſtamen- Amaſiasminat᷑ mortẽ pro- Angelus apparet Ioſepho to patrum 377.3 phetę uolenti illũ abduce in ſomnis 402. 3 Amico benefaciendum an re abidololatria 167.2. Amazias regnat 1 Iu. 4ο. te mortem 271.1 Amicus ſubſannator, ſicut Amã ob malũ quod ludæ- Angelus occidit milites ęquus emiſſarius 277.1 is mouerat ſuſperne 24 Absyriorum 170.2 Animam Dauid, deus ad- Amicum qui deſpicit.indi⸗ Amicum uerũ qui nactus duxit ex inſerno 228. 3 get corde 260.4 eſt, beatus eſt 274. 4 Animalia dei ſunt 212.2 Animalia quę ꝓhi. 38. 1. 2 Amaſias incipit regnare in Apt imifsi ſicut oues 425. 3 Animam lobi, Satan pro- Ieruſalem 167. 1 Aquas quęrunt Ifrastlita à nibetur lædere 215. 1 Amicis deſertꝰ innocet do Moſe 25.2 Amico malum moliri non minum et exorabit 217. 1 Aqua ſtetit licut cengeries, ebemus 249.1 Amaſias rex ado. ido. α:⁷.:2 per uerbũ dñi 279. 4 Angelus cõcluſit ora leonũ Ani aurei Philiſtinorum Auxiliũ qui habet à deo, ne deuorarẽt Dan. 353. 3 98.3.4. beatus eſt 238.) Aman ſupbit inuitatus ad Animalia uaria in Ieruſalẽ Arcana auuci qui denudat conuiuiũ regnę. neſciꝰ ſui euerſira 292. 4 fidem perdit 275,3 mal Amici Tt 3 Argen⸗ Index. Argentum ex terra 220. 3 Azarias incipit reg. 140. 4 Barrabas latro 413.; Arabes uocati dracones Azymorũ ſollennitas 27.2 Balthaſar rex conuiuium 198.1 Azoto minatur dns 362.4 Aromata ſacrificantium Azarias regnat ſu. Iu. 4 1 facit omnibꝰ ſuis optima tibus. 352.‧4 lignũ eſtoff ſionis= 76.; Azatl minaturdfs 362. 3 Babylonienſes arcu utebã Aries quõ immolãd* ²9. 4 A2yma quamdiu comen- Arabię reges munera offe- danda runt Salomoni 147.2 Aues creantur 1.2 tur 324. 4 43. 3 Belli uictoria non ex multi tudine exercit ſed ex cœ Argentum uerſum in co- Aures perfodit Dauidi, de- lo 377. 4 klam 28 3. 4 u Aurum qui dilexerũt mul⸗ Ales in uepribus, quem ui ti Heriere 27 g. 3 dit Abraham Augurandum non 41.4 Aues omnes dñi ſunt: 32.2 Auaritæ omnes ſtudent Adarus nonimplebitur pe. 324. 4 cunia 257.4 Affyriorum rex aſcendit Auguria obſeruauit Ma- contra Oſeam. 141,4 natſes 17053 Ae imprecatur dominus Arles oſtenſus Danieli in eo quòd adhę ſerit Baby uilione 353.4.354 2 lon 198.2 Aſſur uirga fur. di 286,3 Aſia moriens confidit ma. Aurum ex terra 210.3 medicis, quàm deo 163. 4 Af quam benedictionem Balaam maledicturꝰ,bene- accipiat à patre moriente dicit 3585.4 18.1 Babylon malè imprecatur Aſſyriorũ rex mittit in le- 198.3 rufalem legatos ad Bze- Belis ſimulatiões uidet rex chiam 142.4 cum Danteie 357.3 Aſtaroth idotum 65. 4 Beſtie qatuor oſtenſe Da Alni caput uenditur octo⸗ mielt in uiſione 333.4 ginta argenteis 137.:1 Barbam radere iubetur B Afaph propheta laudatio- zechiel 330 4 nes compoſuit 169.1 Babylon euertenda:99. 2 Aſſyxiorum rex obſedit ci Babylonem mactauit Cy- uitates Ilude 170. 1 rus 184. 4 Aſſyrij occiduntur ab an/ Babylon calix aureus in gelo 130. 2 manu domini 34 3. 2 Azymorũ ſolennitas ſep- Balaã uaticinatur 56.1.2 tem dierum 159.2 Balaam querit ſeptem aras Aſlyxiorũ rex conatur mi⸗ ſibi erigi 56. 1 nis ſuis abducere populũ Balaam uocatur ad maledi ab Ezechia 170. 2 cendum 55.2 Athalia interficitur gladio Belis idoli appoſita come- 1166. 3 dentis, hiſtorla 357. 2.3 Affyriorum rex mittit ſa, Balthaſaris in uiuio lau- cerdotem ex captiuis ꝗ dantur dij ferrei, lignei erãt ĩ Samarię urb. 42.4 352, 4 Azarias laudat et orat deũ Bel confuſim 322. a in ipſis flammis 3 1. 2 Belis dei falſis apparatus Aurum qu diligit, non iu- 357.2.3 miflcabitur 27.; Baruch legente plorat po- Azartas moritur 140.4 pulus 326, 3 Azyma ꝗ comedẽda 23 Bene dictiones ſociorũ Da Alia maledicitur — A&221A s 198.3 ntelis uarie 35i. 3. 4 Barrabas 230. 4 Baiulatores in opere Salo- monis, quot 159.1 8. 4 Bellum quando proffiſcã tur reges 154. 3 Bilinguts turb. paci. 275.3 Babylonis euerſio 32 3.2 Babyloni indignati ob dra conem à Daniele 357.; Beatus qui uerſatur in ſcri- ptis ſapientiæ 282.4 Babylonis ruina 287.1-2 Büfacere diſcendũ 28 3. 4 Benedicere dño debet aĩa noſtra, et omnia quæ in nobis ſunt 140. 4 Babyloniam quando reli- querint 186. 4 Benedixit deus Laban ꝓ pter lacob 10.1 Bũñdicere o ol tẽ. ²29 4 Beliũ nõ accedet, qui nuꝑ duxit uxorem 70. 2 Bñduxit dñs familię Pha- raonis, propter Ioſeph:3.3 Benedicit Moſes moriens duodecim tribu. 74.2. 3.4 Benedicentur gentes in ſe mine Abraham 8,4 Beneſicia cui conieras, ui- de 270. 3 Bibendi uinũ potentes ma ledicuntur 284, 4 Benedictio& maledictio propoſitaæe Iſraelitis 65. 4 Benedicere deo, Pſtratis faciebus 204.4 Béiamin quare ſic di. 14,2 Bñdicendũ deo, ſem. 200, 3 Bella qui iniuſtè mouerunt punietur 195, 4 Beſtiarum demtes ad uin- dictam 279, 2. Brachium ſanctum domini paratum in oculis omni- u Gentimm 258 ⸗1 * — 4 a 41 an r laei nn 581 cus 1dd ppoiia cone- kenns, uan p.⸗ r a. und dr Lunr dj lenti, nr 2. 4 danieis u. — ruegrar acxer f; — Da — u art 4 4 dumdu — 1 . u 1), 1i Be ti uc 14 dde grent an mim a da ſäun t 44 dhar krtäd d bubi a J k 144 us Kln mt ehennn naläerun Index. —= Bonum et malẽ in eleciio⸗ conteret Chriſtus 295 Canen dũ quomodo 445, 9 nem ꝓpoſſta Iſrael. 723.1 Cain maledictus 2,1 Carnales carnalia ſapiumt Bethieem ex qua Chriſt“ Calumnia conturbat ſapi⸗- 461,4 1§8.1 Callidorum cõditio 222, 4 367,2 entem Bos cornupeta 16,4 Cantus et hymnus Iudço- Cauſas omintum imuebit Boum ſacrifloia 52.2 rä non uult dñs 363, 4 deus 1224, 3 Boanerges quid ſit 415,3 Cadauer ubi fuerit, illuc cõ Canis, comes Tobię in pe Blaſphemus qua pœna te gregabãt et aquilę 4, 4 regrinando 200,4 neatur 43,4 Captiuitatem popult con⸗ Cataractę cœli apte 3, 2 Boſre minatur dñs 364,4 uertet dominus 364,2, 3 Carnis ęſus prohibetur Eſ⸗ Boui trituranti os non li- Candelab. aurei uiſio72,2 dreę, ad tempus 154,4 gandum 70,3 Calix furoris proponitur Cæcus uidens arhores Boues fuſites ſubter mare leremiæ n, ambulantes 418,4 aeneum 155,2 Caſta generatio, quam ex- Chriſtus lauat pedes diſci- Bobus immolare 360,; cellens 261,4 pulorum 442, 2 Benedixit deus diei ſepti⸗ Canis uiuus melior leone Chriſti caput percutitur a- mo 1, 3 mortuo 258,4 rundine 421, 3 Beniam in quam bñdictio⸗ Capilli capitis nume. 405,3 Chriſtus deſſderauit paſ- nẽ acc cipiat moriens 18. Calumnia non faciẽ. 30 5½,à cha cũ diſcipulis 433,4 Babylonis fumus exurget Captiui quot quci in Ba- Chriſtus incipiens à Moy ad cœlã uſq;, in ipſa re- bylonem 324, 3 ſe interpretatur ſcripturas uerſione 198,2 Caupo non iuſtiſicabitur à 435, 2 Beatitudines odo 403, 2 peccatis labiorum 275,1 Chriſtus clamat Bloi Bloi Bilinguis maledict.? 27 ½,z Calũniator male fini. 25 5 3 421, 4 Blaſphemi maledicẽt᷑ a02, 4 Cain profugus.3 Chriſtus cruciftxus cum la Barba nõ radenda 4¹, 4 Cain agricola 2, 2 tronibus 41324 Benoni quare ſit dict.2,½ Captiuus populus Iſrael, Chriſtus maior tẽplo 40G53 Bos primogenitus non de quia non habuit ſcientiã Chriſtum qui ſequuti fue- bet arare 67,2 284, 4 rint, et propria abnega- Baptiſmaunum 475, 3 Candelabri ſacriſicatorij rint& c 419, 3 Babel turris ędificaf 4,;3 pondus 33,2 Cæſari dandũ ea quæ ſunt Béiamin genealogia: 50, 2 Carnem ſuillam comeden- Cæſaris 410,4 Benedicendum perſequen tes obiurgat dfis 10%⁵ Centurionis colloquium tibus nos 463,2 Columna ignis per nocté cum Chriſto pro filia ip/ Bellum quis nõ debeat ac 97,1 ſius 404.3 cedere 301,55,4 Carnes nõ incidendæ ſuꝑ CSalumniatorum deſcriptio Bonum quęrendã, et deus mortuo 41,4 246, 4 aderit 363, 3 Candelabrum cuius formę Caro omnis uetoraſcet ſi= Baruch liber non ſcriptus in ſacrificijs 28, 2 cut fœnum 2714 Hebraice 302,; Caro non comedenda in Callidus aidet malũ 253, 4 Beoue et aſino non arandũ ſanguine 44,4 Cete gran. creat deus ¹, 2 limul 69, 3 Candelabri artificiũ 49.3 Calathi pleni ficis, oſtenfi Brachium domini cui reue Capita nudare et ueſtimen leremie 311.3 latum eſt 258, 4 ta reſcindere Moſes pro- Chriſtus mortuus eſt ſecun Brachia dei populos iudi⸗ hibet 50,4 dũ tps pro impijs 460, 4 cabunt 258, 1 GCantores canunt donec cõ Chriſto adherentibus nul- Brachium carneum 1703u pleatur holocauſtum lacondemnatio 571, 4 C 168, Chaldęigens awara etue- 4 Captiui redeuntes 185.2 Cantores diſpoſiti ordine loꝛ 69:3 Cantores quot in domo per Dauidem 18 31 Chriſtus ducius in deſertã domini 155,3 Carnales deo placere non à Spiritu 402, 4 Cain non oceidẽdus ,2 polunt 46 34 Chriſtus uocat. Dau. 344,2 Cain hoſtia 2,2 Caro& ſanguis regnũ dei Chriſtus non uenit uocare Calamum quaffatum non non poſsidebunt 469,2 iuſtos 4§24 costeret Canendun Tt 4 Chana⸗ Chriſtus dormit in nauicu⸗ ratio Index Chananæa clamans poſt Chriſti natura 285.3.4 Conuiuium non accedere Chriſtum 402.1 Chriſtiani ubi litigare de⸗ iubetur leremias 3os.; Chriſtus paruulus fertur in berent 465. 4 Conlillarios dementat de⸗ Hgyptum 402. 3 Chriſti uenturi commemo us 4 7ö. 286. 1 Conuerſio ad dominũ nõ la 404.4 Chriſtus poſt abſolutm iu- differenda 268.3 Chriſtꝰ curat dęmo. 4:4. 3 diciũ ſubijciet deo 465. 1 Corpus qui occidunt non Ohriſtus rex iuſtus et man Chtiſti corpus ſumꝰ 448.1 ſunt timendi 405.; ſuetus 373.3 Charitatis dignitas 468. 2 Conſiliũ Achitophelu7. Chriſtus inſidẽs aſt. 410.1 Charitas maior fide et ſpe Cogitantes inutile maledi Ciementia pręparat uitam 48.2 ecLuntur 366.3 22 51. 1 CGherubin ut flãmeus gladi Credendum facile uerbo Chriſt den et homo 43 5.4 us, ad cuſtodiã para. 2. ² dei 177.4 Chriſtus uelata facie ꝑcu- Chriſius non clamabit, ne- Cœlum et terra tranſibunt titur à Iudę is 434.2 q; accipiet pſonam 2155 2 411.4 Chriſtus indicabit gentes Chriſtus docere poteſtatẽ Conſiliũ nõ ineundũ cum 28 4.1 habens 404.2 ſatuis 26G. 3 Conſiiliũ iniqunm facien Cherubin 28.1 Coeli faciem norunt Pha- ti grauiter punietur 275. 3 Cherubim forma 159= riſæi 469. 4 Chriſtus baptizatur402. 4 Chriſti ſepultura& mors Cordis iucunditas eſt uita Chriſtus à ſeipſo nihil faci 258. 4 homints 27G. 2 ens 438.1 Charitas nõ obruit᷑ 260. 4 Cœli nõ poſ. menſ. 314.4 Chriſti corpus donatur Io Chriſtus non triſtis neque Cor populi ex cęcare de- ſeph à Pilato 414. 1 turbulentus 292. 2 bet Eſaias 2835.2 Chriſto humilitas* 5s. 1 Chriſtl reſurrectio et aſcen Cœlum plantare, et unda- Chriſti aduentus 311.1.15,4 ſio 422.1. 2 re terram 2558. 3 Chriſtus futurus re*⁴ 311. Chriſtus poteſtatem habet Corde duplex male. 267. 3 Cyrus Perſarum rex libe- remittẽdi peccata 404.4 Claudus nõ ridendus 18 9.; rat Iſraelem 172. 2 Chriſto munera oblata à Cœnę domini principium Chaldei nõ poſſunt expli⸗ Magis 402. 3 412.4. care ſommũ Nabucho- Chriſtus quomodo uentu- Cœlum& tetram fecit de⸗ donoſoris 35 ½ rus in nouiſsimo 446. 1 us in fortitudine 3iz.¹ Chriſtus oblatus ut ouis C hriſtus transfiguratus co Cœli ſpecies, gloria ſtella- 2538,4 rã Petro et lacobo 418.1 rum 28.2 Chriſtus excipit hoſpitio Chriſtus uocat⸗ Da. 358.4 Conuertamur ad dm et à Zacheo 431.2 Chriſtus ſibi uentura præ⸗ ipſe cõuertet ad nos374. 4 Chrüſti populus non erit, dicit di cipulis 416. 4 Cor ſplendidũ, etc. 175. 2 qut ipſum negauerit 355 Chriſto imponitur corona Correctio manikeſta meli⸗ Chriſtus iudicabit paupe- ſpinarum 421.3 or eſt amore abſcondito res in equitate 285. 4 Chriſtus crucifixus deride 245. Chriſti langumolenti pro- tur à prętereuntib. 421.4 Ccelos ſecit Deus in intel⸗ phetia 301.1 Chriſtus Nazareus 402. 3 lectu 246.4 Chriſtus tulit infirmitates Cithareè et organotüm iu- Conuerſionis deſcriptio noſtras 258.4 Uentor 4.3 316. 4 Cnriſtus miniſter circum⸗ Cibus Chriſti qualis ſit Confidentes in domino in- ciſionis 4 sA.: 4 32 3. telligent ueritatem 26⁷. 3 Chriſt⸗ traditus, ꝓpter pec Conſummationt et abre- Conuiuijs potatorum nolt cata, noſtra, et reſurrexit mationè faciet dñz; 286. 3 intereſſe 254 ,1 ꝓpter iuſtificationem no Colũna ignis ꝑ diem 30. 1 Confidens ſibi, ſtultus eſt Kram 462.4 Cæcus à natiuitate, ſana- 29z5. 3 Chriſtus honorificandꝰ ut tur à Chriſto 441.23 Contendendum aduerſum Parer 437. 1 Cœli kaciem iudicare no⸗ hominem non kruſtra Cnriſti colloquium cũ pe- runt Phariſei 418. 2 249. 1 xegrinãtib. in Ema? 438:2 Cognoſcèt deũ àmi. 314.4 Qocum quis fecetit ¹5. 4 e a nA Gwie Con⸗ do kar 6 Aui 4 di en. I & nor 4 493 4 nr. 1 4 3 e e. 1 11““ nreägetan 3 4 ul a, to manen aden:. Mn 8* 4 mcp a nre 4 4 machumm eni nn n lnnd 446. mur “ 3 r du rmigrne 3 ni Pemakados. r a. s M A44. r 4 adät — 4 Aemm 20. ae 3 1. 1— A pat e4 ſ aic a. nn mto unpemar cere, inri hamm.] tius drths cent. aur 1 pesnrrund 1n4 ao wun euhe Nmen un., 6 4 A aer um e nan küu 3 mer 4 8.. du Ohrik gus u abt dad⸗ amas; 4 ¹ 4 11 uwm d ach e 341 1 Arem 4 Ain Sur An 1 3 u⸗ 3 e E. „ 1 de rülrin 1 8 3„utaltr 1 wen ulcrt. de n, 44.1 “— Index. Cöfeſsio dãda deo 176.4 Cor duplex,& cC. 268.1 Cœlũ per bũ dfi 284, Colũbarũ ſtercora in cibũ Confidentes in dño omes Cogitationes non reuelan uenduntur 137.,1 beati 224.4 dę unicuiq; 249. 3 Credere ſpiritu, non uide⸗ Cõtẽtio ꝓ inigs 279.3 Circũcidũt᷑ ſecundo flij 1ſ re oculis carnis 189.2 Cor durũ male habebit in raél, cultris lapideis 75. 3 Cor prauũ abominabile? nouiſsimo 268.1 Coturnices in caſtris Iſra- domino 25*1 Conuiuandonon arguen- el 24. 4 Cornufaciens bellum ad⸗ dus proximus 276.4 Creata à deo bona oĩa 1.3 uerſus ſanctos, oſtenſum Colubri capite nullum ca- Cæœli dei ſunt 136.4 Dameli 354,1 put nequius 274. 4 Jerra del eſt ibid- Cõuerſioy a ad dñm 361. 3 Circũcidit Abraham filiũ Conſtantia fit ope diuina Cor machinans cogitatio- ſuum 7.3 187.2 nes peſsimas abominat Conſiliarius tentandus an- Coitus cũ iumento 27.1 deus 249. 4 teq́; illi rẽ tuã aꝑias 278.1 Coturnices colligunt no- Cor cognoſcere difficile? Conſtteri Chriſtũ coram cte& interdiu 544 27131 homintbus 405. 3 Creatio rerum 1.1.2. 3 Correcuo& uirga tribu⸗ Confidens in homine ma- Coturnices unde uentant untſapientiam 255. 4 ledictus eſt 309. 1 ad caſtra Ifraél 50. 4 Collecta facta in eccleſia Coma quõ alenda t4õ. 4 Coniugij gradus 41,1. 2 octauo die 1801 Cœlũ ĩ prĩcipio creatũ:.: Creationis reꝶ repetitio Colleda ſit in eccra 1⁰0. 4 Conſtlium nemo inijt cum 192. 2 Conſiliũ extra, nihil faciẽ deo 294. 3 Cœlũ extenſum quaſi ca- dum 277,1.2 Corde ꝓfundi maledicun- mera 199.1 Credens in dño,miſericor tur 291. 2 Corrigens hominsè, gratiã diam diligit 251.4 Concubinę Leuitæ ipſum poſtea inuentet 255.3 Comedamus& bibamus reliquenti, quid contin- Ciniphes in Rgypto zu* cras moriamur 289.2 gat 92. 4 Criminari non 41.3 Coelũ ſedes dei 226.1 Concubina mortua cadit Coronas glorię quis det et Ciamor& fletus populi ĩ in oſtio, qua abuſi fuerät quinam accipiant 189. 4 tẽplo ędificando 174. 1 tota noce,&c. 93.2 Contemptores dei maledi Conſiliũ audi,& ſuſcipe⸗ Concordia fratrũ deoual⸗ centur 204. 4 diſciplinam 253. 1 de placet 274. 3 Conſitet᷑ deum Achior, ob Conſteri dño, bonum eſt Ciuitatis ædificatio nomẽ id morti damnat᷑ ab Ho- 239.2 ipſius affirmat 279.3 loferne 204.4 Concubinę diuiſio in duo Comedendo cũ principe, Corrigentẽ non negligere decim partes 93.2 diligenter,&c. 254.1 debemus 455§. 4 Confidentes in dño ſunt ſi Clamare ne ceſſet iubetur Corde qui minorat, cogi- cut Sion 24 5. 2 Eſaias 1 299.4 tat 1nanta 271.4 Conßidens deo non mino- Claui cõtext᷑ę tẽpli ¹5 Confiteri deo in toto cor- rabitur 277. 1 Curcũciſi ſerui Abrah. 6.; de 22 5. 3 Coenacula templi aurata Clamorẽ afflictorũ Ifraëli Credens deo attendit man 159.1 tarã in Mgypto audit datis ipſius 177,1 Conuertamur& deus cõ- deus 19. 3 Communia cĩia Chriſtianis uertet nos 308. 3 Cor hominis prauũ& in, ĩ prumitlua eccta 446.34 Columne foriũ tẽpli‚cuius ſcrutabile 309.2 Conſiliũ hominũ diſſoluęt longitudinis 159.2 CStumacia uitanda 267.2 ſed deiꝑmanebit 448.1 Colũnarũ quę erant inue- Conſiliũ Dei nemo nouit Comam nutrire, homini i- ſtibulo tẽpli, noiĩa ibid. 263. 2 gnominta eſt 467. 3 Concubinam habuit Iero Curas multas ſequunt᷑ ſom Cixcũciſio quõ ꝓſit 460.2 baal, de qua Abimelech nia 257.3 Cœlum ferremm 44. 4 88.2 Corda hoĩm&inuẽtiones Cornua decẽ oſtẽſa Danie Confeſsio Manaſsis ad de cognoſcit deus 199.1 li, decẽ deſignabãt 354.1 172.;3 Congregans in meſſe, flliꝰ Claud anat᷑ à Petr. 446.4 250. 3 Cõfiteri deo in citha. 222,2 Coœlum Tt 5 Collede um Colũnaign.ꝑ uoct?: 80.; ſapiens eſt 5 Cor Index, Gellecæ factæ pro ſandis Ezechiam. 16s. ,4 riorum an 459.1 Culicẽ excolantes 4u. 2 Danielẽ tradit rex Babylo Ccœeli columnæ contremi- Cuſtodes conſtituti noctu nijs 3573 ſcunt ad nutã dei 220 2 interdiu, interea dũ ex- Daniel explicat ſomnium Creatio rem quomodo fa- truuntur muri 178. 4 Nabuchodonoſ. 350.3. 4 a 208·2 D Daniel proiect In ſpelun⸗ Coufitet Dauid ſe peccaſ.· Dagon propter arcam dei cam leonum 33.3 ſe a30-3 cadit 98.2 Daniel accerſitus à rege ut Corda hominũ finxit deus Damnũ negligens propt ſomniẽ interpretet 3953,1 429. 2 amicũ, ille iuſtus? 251. Daniel ſuperat oẽs ſatrapas Crcunciſio cordis 73.1 Dan quã benedictionẽ ac⸗ regis 353.4 Credidi propterea loquu- ccepit à pre moriẽte is.· Danielis ſociorũ oratio in tus ſum 243. 2 Danielis ſociorũ reſpõſio fornace 3§1. 2.3 Cœlos ornauit ſpiritus dei ad regẽ, de nõ adoran- Danie. mutat᷑ nom? 349 4 122.2 da ſtatua 351½1 Danieli data intelligentia Confidere in dño præſtat, Daniel non uult adorare oĩm uiſionã& ſomnio- c—(. i hominibus 243.3 Bel 357 ½ rum 350,3 Coli ianuę apert; 136. 4 Daniel luget᷑ à rege ipſum Daniel ſomniã interpreta- Cœli annunciauerũt iuſti⸗ accedẽte die ſept. 357. 4 tur regi 352 2.3 tiam dei 40.1 Danielẽ ſuſcitat deus ad de Dauidis tabernaculũ quod Coeli enarrãt dei gloriam fendendã Suſannã 357.1¹ cccidit, ſuſcitabit domi- 247. 1 Daniel cũ ſocijs nutritꝰſti nus 36 4. 2 Cogitatio hominis confite pendio regis 349. 4 Dauid cum ſocijs comedit bitur deo 136. 3 Daniel pręfectus à Nabu- panes ꝓpofitionis 406. Conſiliũ ſenũ relinquit Ro chodonoſore maiori ho⸗ Dauid in ſua mĩa conſecu- boam 161.4 nori 350. 4 tus éſedèregni 377.3 Contentiones quifugit. ho Daniel uiſiõe habita ęgro Darius iubet deũ Danielis norẽ ſibi conciliat 253.2 tauit 354. 3 adorari 353. 4 Ciuitas leruſale minor q́; Daniel reuelato ſibi ſom⸗ Dauid cõmẽdatam habet ut caperet tot ciues&m nio. laudat deum 350. ⁊ ſobolẽ amici ſui lonathę colas 189.2 Daniel conuiua regis 7 uz.; Conſiuj uir non diſperdet Damnati plures q́; ſeruati Dauid imprecat᷑ mortèẽ ad intellgeniam 277.1 193.2.19 4.1 uerſariis ſuis 233·1 Ciuitates refugij&. z. 68.3 Danielis prophetia annu- Dauid iubet Salomonè ę- Conſiliũ quęrendũ à ſapi⸗ merata inter hagiogra⸗- dificare domũ dio ¹55.2 ente aco. 3 pha 349.3 Dauidi ſenio coniecto quę Cor meũ mundũ eſt, nemo Daniel exaltatus à populo ritur puella 121. 21 poteſt dicere 25z.2a Ec. 357. 2 Dauidi tria futura mala ad Cynomia 337. 1 Danielis aduerſarij mißi ĩ eledionẽè offerũf ¹55. Cyrus proponit edictũ ut lacũ unde ipſe educebat᷑ Dauidis ſerui contumelia domꝰ dei ędiflcet᷑ 74. 4 iuſſu regis 353.4 afflciunt᷑ à Hanone 155.2 Cyrus non cognouit des, Dauiel repugnat ſententię Dauidẽ ad conſtituendum utcunq; excitatus à deo latę à populo contra Su- regem, quot millia hoim 8996.14 ſannam 357 1 accedant 152.1.4.151.5.4. Cyrus fuccedit regno A- Panielẽ proĩectã leonibus Dauid iuſtitiam exercet in ſtyage 357.2 rex accedit lacrymans populo 154.4 Cyrus remittit Iludæos cũ 353.3 Dauid conſenſu oĩm con- pręcioſis templi 183. 3. 4 Dʒniel iuſſu regis eductus ſtituitur rex 154. 3 Oyrus rex Perſarũ inſtiiuu e ſacu 353. 4 Dausdis& Aſaph tẽporib. tur& excitat᷑ Adno172.2 Daniel orans deprehendit cantores conſtituti ¹ 82.4 COyrus reddit tẽpli uaſa, ab ab aduerſarijs 353.3 Dauid occidit gigant GCo lata à Nabucho. 173.2 Danieli ferre prandiũ iube liath.281. 3 Cyrus paſtor dei 29. 24 tur Abacuc 357 ·4 Dauid q́; ſeuerus in filios Eultus Dei reſtituitur per Daniel uocatus uir deſyde Ammon 354. 4 Bge- ricrã Dauid ane. — die 30 11 Dune*— P.4 tenne emle— Mat 2 kaa 5 3 4 9— e 4] me mehn d e 1 n na nat keum u V — rul as annan 4 4, 14 s mnii n w uncta prephea un N i m merna mun aege( enna pha wi Aunba nd xita cpad 89. u: . wat anes alerr mli i wrt p ad miepe abcta t um uifi s 4 1 ue n wpuga tmen e i uc 1xpuo au d 1 am Übin man F ant 444 me wwiedt bendu A dn ma ud unautbs 1 9 840: 2 4 aberanßs id win xii ur Index. Dauid quĩa numerat popu Dauid ungit in reg? 16 Dndum quomedo 47, e lum, errat 164 4 Dauidi non concedit᷑ ędin Deo nihil difficile 6.3 Pandũ& accipiẽdũ ⁊7 care tẽplũ 126.3. 4,143.4 De diligẽdus ex toto cor- Dauid uxorẽ Vrig rapit ĩ Dauid. canticũ:20 1‧19. 4 de 63. 4 domum ſuam 14. 3 Dauidis mors d& ſepultura Deus non tentandus 64,4 Damd pfallit coram Saule:42.2 Deũ ſi quis nõ qua rat.mo- lanceam tenente 105. 1 Dauid pręſcindit orã chla rietur 1z./ Dau. ſepel.oſſa Saul u. 4 mydis-Saulis 107. 2 Deſuper Cherubin 226.4 Dauidi ſit promiſsio regni Data nõ ex ꝓbrãda 2801 Decima pars oĩm frugum futuri ad poſteros ſuos Dauid ante mortẽ præpa- c: 113,1 rat oẽs impẽſas tẽpli 152 Deuteron. deſcribẽdãũ Gs.: Dauid geſtat arma aurea Dauid plorat morté Abſa: Deus potẽs de lapidib· ſu- 13. 2 lom 118.2 ſcitare homines 424 1 Pauid efflcit ut non uexe- Dauid fert capin Philiſtęi Deus om̃ia antè coguauit tur Saul àſpiritu 103.4.3 in leralalem 104.3 191. 4 Dauidis pręcioſiſsimũ dia Dauid ſe parat adyꝶ ſus Go Deo magis obediendũ q; dema 154. liath 104.1 hominibus 44**1 Pauid ędificat altare domi Dauid iubet Salomonẽ im Deborę matris Iſtaẽh canti no 141⸗42 poni mulæ, G& accipere cum 86. 2.3 Dauidi electio proponit regniſceptrum 12. 4 Deus ſecreto in tabernacu trium malorum 121.1 Dauidts filij 111.2 lo lob 210. 6 Dauidis miſericordia inſo Dauid confitet᷑ peccatũ ſu⸗ Dens pro dente. 4 bolem Saulis 113.; um ꝓpherę Nathã u. 4 Deus facie ad facit loquit᷑ Pauid ĩ bello nec uiro nec Dauid ſcortatur cũ uxore cum Moyſe 31. 3 mulieri parcit 108.4 Vre 114. 1 Deus nullus pręter patrem Dauidi quare non liccat ę⸗ Dauid fugit Saulè 105.i.2.3 Chriſti 296.3 dificare domũ dno 1552 Dauid ſaltans ridetf᷑ à fllia Deus apparet Jacobo pro- 157. 3 Saulis. 112.3 flciſcenti in Mgypt. 16, 4 Pauidis hymnos canũt Le Dauid armatus non poteſt Dev hoĩes obſeruat 242.2 uitę o. incedere 104.1 Dei poteſtas ſempiterna Dauid diſtribuit ordines Dauid imperat interfici eũ 362,z Qacerdotum& Leuitarũ qui occiderat Saulè: 103 Deus omnia fecit uu7.⸗ 15 3.156,1.4 Dauid reprehendit᷑ à Na Deus ęternus 254.4 Pauid ruffus& pulcher a⸗ than, proptet ſtupratam Deus primus& nouilsimꝰ ſpectu 1041 uxor? Vrig 114. 3 296,1 Pauidis ĩ regẽ electio 803. 2 Dauid fugit ad Achime Deus ſemp dilig?dus 27050 Pauid concubinas accipit lech 106.1 Deus formator Iſraẽl ex u- in leruſalem n12.2 Dauid iubet occidi eũ qui tero 296, 2 Dauidis fliius morit᷑, quem referebat ſe occidiſſe Sau Deus eſt dñator oĩm 26242 ſuſceperat ex uxore V., lem 112. 1 Deo humiliare,& expecta rie 4. 4 Dauid deprehendit Saule manus euus 270.4 Pauid pacificat᷑ precatiõe dormientẽ,& aufert illi Deus quęcunq; uolutt, fe- uoris Nabat, in quẽ e- haſtam,&c. 108.3 cit 24 G4 rat commotus 108.1 Dauid edoctus à deo ab i- Deus obſeruat ſanctos ſu⸗ Pauid deflet Saulem mor/ pla iuuentute 2;,§,3 08:261,4 tuum n104.3 Dauid luſit cũ leonib.qua Deſideriũ iuſtorũ bonũ Pauid moriẽs cõſulit fllio ſi cum agnis 281.3 251,1 Salo · in poſterũ 133.1 2 Dauid fatet ſe eſſe conce Deus uuiuerſa kecit propt Dauid quõ accipiatur AHa ptũ in iniquitatib. 232. 2 ſemetipſum 262,1 cerdote Abimelech, cũ Dauid ſacriflcat& exaudi Deus ſedẽ ſuam parauu in pambus,&c. 106 1 tur à deo 156. 2 cœlo 140.4 Dauidis& lonathę fœdus Dauid emit aream ad gdifi- Deus inuentus ab his qut candã domã, quam areã illum anteanon quæeſie- 106. 4 Pauid cõmotus in Nabat gratis non uult ‧55.: rant 401.3 187.3 Da- Dandum Decki⸗ Index. Peclinandũ à malo,& fa⸗Dęemoniacus ſpumans ſa- Deus nouit omnia anteć ciendũ bonũ z 01 natur à Chriſto 418.2 flant 357,1 Peꝰ humilia reſpicit,& al Deus adiuuabit& cõdona Deus Rempham 363.4 tulonge cognoſcit 246.3 bit peccata oĩm requiren Deſolationis horrendę de- Peũ qui relinquũt incidẽt tibus 169˙4 ſcriptio 198.1. 4.3.4 &c. 17 5.4 Deus cõuertet ſe ad nos, ſi Deus uocatꝰ antiquiſsim Deus fuauis dñs& mitis cõuertamur ad illũ„½à dierum, à Daniele 354.1 238.2 Deus indutus iuſtitia ut lo Deo credendum 467.3 Deꝰ de cœlo proſpexit fi⸗ rica 200.4 De* zelãs& ulciſcẽs 368.1 nios hoim,&c(. 232.4 Deũ non poſſumus dilige- Deus non aduertit utrũ li- Deoadherere bonũ? 235.,1 re abſq; ſapientia 263 beret in paucis an in mal Deus uerax eſt& miſeri- Deũ timens, bonos habe⸗ tis 377. 4 cors, patisq; 238.2 bit annos 2-8. Delicie ludæorum 363.4 Dei admin:ſtratione, omia Deũ uidit facie ad faciem Deus oẽs uias hominum ui bonitate implebũt 241 Iacob 11.2 det 31 5,2 Peus eſt refugiũ& prote/ Dei cognitione ꝗ deſtituũ Deo ſeruiendum 267. 3 Kor noſter 2z1.; tur, uani ſunt o?s 264.4 Deus cõcluſit amnia in in⸗ Deꝰſedebit rex ĩ eternum Deo nemo ſimilis 37.4 credulitate 463,1 228. 3 Deus cognouit omnem ſci Deus ſi quęrat᷑, apiet᷑ 16 2 Deus gradit᷑ ſuper fluctus entiam 280.2 Des facit abſq; impedimẽ- maris 116.2 Deꝰ* bonus ſperantibus in to, quęcunq; muit 342. 3.4 Deũ ſi audiamus, quę mer eum 325. 4 Deo confidendum 270.2 ces:& econtra 222. 4 De trã& hoĩẽ fecit 29. 3 Diſcipulus non maior ſuo Peũ homim nõ uult ęqua⸗ Deꝰ quare dicatur longa- magiſtro 405§. 3 re lob 121.4 nimis 193.1 Dies dmm propinquv ſuper Peũ qui agnoſcit dñm, be/ Deus honorandus ex tota omnes Gentes 3651 atus eſt 229.2 anima 29.2 Diſcipuli in die ſabbathi Deus uidet oẽs fllios nomi Dęmonia acclamant Chri uellunt ſpicas 426. 1 num 225.a ſto: Quid nobis& tibi? Diaboli colloquium cum Deus ex celſior cœlo,& ꝓ&c. 404.4 Chriſto 40 31 (andior inferno 2. 4 Deus dux, exercitus 1½.4 Dinę ſtuprũ ulciſcuntur fi- Deũ metuentes, à deo cu- Deus quare dicitur munifi Iij lacob 11.4 ſtodiuntur 229.2 Cus 19 31 Diẽ præteritum reuocare Deus reget fideles in ęter⸗ Deus cuſtodit pactũ& mi 190.2 num 232,1 ſericordiam diligentibus Digitus dei 21.3 Deusomnia poteſt 224. 2 eum 354.4 Diuites maledicũt᷑, qui ſuã Decimę dño ſanctificandę Det faciẽ nemo poteſt ui⸗ habẽt cõſolationẽ 429. 3 45 4 dere, In ſtati moriat᷑ 21.3 Diſcipulis dat Chriſtus po Deimanus nemo effugere Decalogus 26,2 teſtatem in ſpiritus 405.2 poteſt 216.4 Decalogi repetitio 3.z.; Dominus unus 475. 3 Det annorũ numerus inę- Decimę cui ꝑſoluẽdę 40. 4 Diẽ dñi deſy derantes ma- ſtimabilis 222.4 Dęmoniorã genus quod e- ledicuntur 383. 4 Dedicatio templi reſtaura/ ijcitur niſi per orationẽ Diues ſine macula, beatus ti i88. 4 I& ieiunium 408.4 eſt 276.3 Perelinquũt ſeipſosqui de Dei ueſtimentũ candidum Diues laborauit,& dite- um derelinquunt 199,1 uiſum à Daniele 354.1 ſcit 276.3 Deus colligit lfratlẽ, ſicut Dęmomios eijcere in noĩe Domꝰlacob ign. erit 36 5.2 gallina ſub alas ſuas 19 1 Beelzebub 406. 1 Diligentia opus eſt in om⸗ Deus condoluit miſerijs et Dei eſt adiuuare 147. 1 ni opere 276. 4 calamitatib. iIſraẽlitarũ ib. Dei nomen 317.2 Die ſeptimo geuit deꝰ ¹. 3 Deus derelinquentes ſe de Deus nõ ẽ deus mortuorũ. Dina filia Iacob rapitur à relinquit ibid. ſed uiuentium 4201 Sichem 11. 3 Deus iuſte afflixit populũ Deus per ſemetipſum libe- Diuitẽ mendacẽ odit ſapi⸗ ſutim 180. 4 rabit creaturãſuà 19 5.4 entia 274.3 Damo⸗ Deus Duuini 8 2 m* 8 „ 4 8 perardeh „ 4 D 1 * 1 5 . mktct as 0 Aum. 8 mna did ärhmm cu 1 4(Paeün Kd dr 1 8 4 44 an den excian a4! dn aarr Aomer nni li en aüür pai Ln 4 ean Ann ügemde D n 144 Dua bere qn tni nani. Dif Ae 342 td An delvic 44 da nemeni ens axd el an ni pax ernen Du emumn 4944 G iett memi cnddim Dud u Dae e ct dtalumt r.“ 9 un tſcmtiu wit d5 1i0 Dierã longitudo, benedi⸗ ſapientia Index. Hiuini furoris aduerſus po nis uocatur 432.4 Eglon rex occiditur 85. 4 pulum, cauſa 168.3 Domus di complet à Sa Elias occidu ꝓphetas Ba- Diuitig dant à parentibus lomone 160 ·4 al 131.4 253. 1 Dũm uidere,& poſtea mo Eunuchus à uentre natus, Diues deceptꝰ àmultis ad⸗ ri 95.4 Cc⸗ 4 9. 2 luuatur 171.1 Dñs non ſeruat in gladio, Epiſtola Dario miſſa, de tẽ Diuitijs confidens corruet aut in haſta 104.2 pli reſtauratione 186.1. † 251.1 Duitię non conferẽdę cũ Eleemoſyna danda profa- 262.3 cultatibus 200. 2 ctio dei 239.2 Düs amandus 65. 3 Eſther mittit adreg? 213. Dij eſtis.& fllij excelſi o- Domũ mii ędificet dñs, fru Eſthier epiſtola ad Mardo mnes 237.4 ſtra elaborant,&c. 245. ½ chæum 210. 1 Doctorũ ſtatus futurus in Donoꝶe multitudo pręca- Eſdras oſculat᷑ à rege 184.4 altero ſeculo 356. 2 uenda 1222.4 Eſdras fuit propheta 185.4 Domus luctus commodior Doloſo filio nihil erit bo- Expectauii Dauid deũ,& domo conuiuij 258. 1 nli 251. 4 exduditus eſt 230-3 Dij in luda ſecundũ nume Doctrina uiri per patien- Eccleſiam malignantiũ o- rä ciuitatum eius 307.1 tientiam cognoſcit᷑ 253.: diuit Dauid 228.1 Diſciplina emenda multo Donũ dei eſt quòd homo Epiſtola Darij regis pro re argento 283. uiuat ex ſuo labore 257.2 ſtauratione tépli 184.4 Dñs fortitudo plebis ſuæ Doloſum& fraudulentum Exequiarũ combuſtiones, 229. 3 abominat᷑ dñs 225. 1 apud ludęos 16 5 4 Pitari quifeſtinat, alijs in⸗ Domꝰ ſanctiſanctorũ 59. Eſdras fult pontifex 185. 3 uidet 255.3 Dñm ſtantẽ ſuper altare ui Ezechias perpetuò bonus Diligentes dñm debet 0- dit Amos 364. 3 170.1 diſſe malſ 240,1 Domus tẽpli maior 1591 Eſdras impetrat à rege re/ Piuites facit bñdictio do· Domꝰ loſeph erit flamma ſtaurationẽ urbis leruſa- mini 250.4 36 5.2 lem 177.2. 3 Diuitię addunt amicos plu Draconi dat Daniel picẽ Ezechię proſapla 168.3 & adipẽ&pilos, etc. 357.3 Ezechias in aduerſa uale- rimos 253.1 Diues fuperbè loquit᷑, pau Dux belli qui contẽpſerat tudine orat dũm,& illi er uerèò,&c(. 252. 4 dictũ prophetę, concul- datur ſignum 170.2 Deſy derium delectat aĩam cat᷑ĩi porta à popro*37. 3 Eſdrę proiapia 175. 2 ſi compleat᷑ 251. 3 Dux ĩprudẽs multos oppri Epiſtola Artaxerxi miſſa Diuitię nihil proderunt in met 255.3 17 4.2 Pzechias& Eſaias orant die ultionis 250.4 Diues pauperibus imperat Eliſcus iubet accerſi pfal- 170.,2 253.4 ten, quo canente facta eſt Ezechias fuit diues& in⸗ Diſciplinam cuſtodientisẽ manꝰ dñi ſuꝑ ipſum:35.2 clytus ualde 170.3 uitg uia 230.4 Eleazar morltur 84. 3 Ezechias moritur 170. 3 Diuitię ſunt redemptio ani Ephraim paſcit uẽtũ 360. 3 Exequiæ Manaſsis cele- mę ſui poſſeſſoris 251.2 Ephrai fors decernit 9i. 2 brantur à populo 17. 3 Diſciplinam noli ſubtrahe Eliſeus ęgrotans uiſitat᷑ à Elias quot ſeruat ꝓphetas re dpuerio 254.“ rege loas 140.2 in ſpeluncis a tyrannide Dies diſtincti à deo 27 7.1 Ezechias frangit ualuas té lezabel 131.2 Dijs alienis ſeruire, puni⸗ pli, ꝗuas deinde miſit re- Epiſtolas plenas blaſphe- tio dei eſt 304.3 gi Affyriorum 142. 4 mig ſcripſit Aſſyrius reꝛ 3.2 Ezechias rex blande ad⸗ 170.2 Diluuium. Pie& noctu manendũ in hortatur ad cultum diui Ezechias orat pro his qui tabernaculo gsoer num 169.3 comederant Phaſe im⸗ Dijs non detrahẽdũ 27.2 Eliſgus iubet regẽ emitte- paratt 165 2 Diuinę glorię ſpecies ſicut reſagittas per feneſtras Eliſeus quid reſpondeat p̃- canti ut ſibi concedereĩ ignis ardens 27.4 140 ·2 t iib Pomnus dei, domus oratio- Elig et Eliſi occurſuis: 32,1 adorari ĩ tẽplo Remnon nis Bgl⸗ 136.3 Bliſcus Index. Pliſtus colligit palliũ Elig ſtinam prouinctam rele- Fatui nõ accerſendi ad cs 134.4 gatur. 14 1 ſilium 169,5 Eliſęus ſuſcitat mortuũ pu⸗ Ebrietatis animoſitas, im/ Foœdus initum cum morte erum 136.1 prudentis offenſio 275, 4 290, 4 Elias nutrit᷑ à coruis 130.4 Ezechias res ſuas pręcio-⸗ Fames ad uindictam facia Elias iubet cõgregari pro⸗ ſas oſtendit legatis regis 279, 2 phetas Baal 131. 2 Babylonis 143,4 Fülus d cendus 276,2 Elias mittit adAchaz:33. Elie&lacerdotum Baal ſa Fames emẽdationisflagel⸗ Eliezer propheta 15z5.z crificantiũ hiſtoria ¹31, 3 lum 198, Ezechias incipit regnare Eliſæus amaritudinẽ tollit idesuna 475,3 168.; ex olla 136 1 Fermentã modicum totam Elias cum pallio diuidit a. Eliſeus ſanat aquas 135 1 mafſam corrũpit 465,4 quas 134.4 Eunuchi Pharaonis ſom- Fornicarius excõmunica- Eſau pri profert iuſculũa.4 nia ſua narrant loſepho tur 465,4 Eſau ſemꝑ odit lacob ibi. 14 41 Fulgura ſuper gyp. 22,12 Hxploratores cauſa ſunt Errorem qutlibet odit dñs Foueam qui fodit, incidet murmuris in Moſen 2 271,3 in eam 275, 7 Eleemoſyna à morte libe Ezechiel iubetur agere la Fœnorabunt gẽtibus mul⸗ rat 1025 3 mentationẽé ſuper Pharad tis Hebrei 67,1 Epiſtola miſſa ad Darium nem 34 1 Filw ſuccedunt patris hęre regem, in reſtauratione Eſaiæ os tangitur carbone ditati 57,3 templi 174,4 ab angelo 285, 1 Fides& opera impediunt Epiſtolæ Artaxerxis exẽ, BEunuchus emiſſus ex eccle pericula 194,1 plar 175,3 ſia 69,4 Fructus uarius creatus à Exploratores terrę eligun- Emanuel 485, 3,4 deo 192,2 tur 51.2 Ezechiel translatus àa piri Ferro percutiens 60, 4 Eſau ſoboles 12,2 tu 1 34521 Filiö adhortat ad cultum Eunuchi Pharaonis conie Emere& comedere abſq; dei, moriẽs Iobias 203,4 cti in carceres 13. 4 argento 299,1 Finis rerũ per deũ: non ꝑ Eleemoſyna danda 2031 Ezechiel iubet comedere alium 191,4 Eſaias magis Euangeliſta uolumen 33021 Filij incolumesnõ ſine dei q́; propheta 283. 2 Eleemofyna q́; æquo ani- bñdictione naſcũf 204 Eliacim precat᷑ legatos Af. mo danda 268,1 Fornax ardens, uiſa Eſdre ſyrij regis ut loquantur Egentem qui calumniatur, 19 1 Syriacè nõ hebra. 42.4&c. 25 ,4 Fames uerbi deiſ 364, g Eliſeus ridet᷑ à pueris 135.1 Elias paſcit᷑ ab angelo ſub yᷣlammarã fornacis in me- Eleemoſyna danda 26. ter luniperum 1315 4 dio deambulant ſalui pue Elias ſacrificat cũ ſacerdo⸗ Electis ſicut fecit Babylõ, ri 354, tibus Baal 131,2 ita& ipſe faciet dñs 185,2 Fornica. aufert cor 359,4 Euangeliũ uirtus dei ẽ ad Ebrietas aufert cor 359 1 FPinis ſuper quatuor plagas ſalutem 449, 3 Elias ſuſcitat puerũ mortu terrę 33116 Eſau homo piloſus a,; um 1311 Feſtucam eruere ex oculd Rdom minat᷑ dñs 362, 4 Efalas mittit ad populum 404, 1 Ego ſum& non eſt pręter 285, 2 Filios ſacrificare Molockh me amplius 257,1 Euangelizantiu pedes c⸗( non iuſsit dñs 315, 3 Eſt, eſt:non, non 403,; pulchri 248, 3 Fœderis dñi contempti pu Eleemoſyna quõ ſacienda ꝑlię ſacrificiũ conſumitur nitio 316, 4 403. 4 igne cœleſti 13133 Ftlios inc?dere in ualle To Eliſæus ditat mulierẽ oleo E quus ornatus apparès He phiet 30½: 3 135.3 liodoro 389, 4 Flliorüũ carnibus cibanct Eliſæus mortuus ſepelitur Edom aduerſus 365,1 ludéi 305,4 140,2 F Filius iniquitatis cõtra de Eunuchus alter Pharaonis Facere alijs ebentus, quæ um ſe erigès, utturus poſi ad patibu, aker ad pri⸗ nobis fieti urlimts 404,2 uatioè feges 55 13, 4 Kinan Fa⸗ r4 eknden ſern dy, 1 a Ppiehcr 4d4,. man ufen car ein b. Index. Fides peticula impedit Famis cauſa Abrahaã deſcẽ 194.1 dit in Æ gyptũ 4.) yilia diligenter obſeruãda Filig ludgorum quibus nõ 27§-.& 280.1 dandę 176. 3 ondum 27.3. 31. 4 Fontes nonfluent 1924 Finis memineris 175. 3 G rilij ſapientię eccleſia iuſto Fames acerbißima:78.4 Gad quam benedictionẽ ac rum 1267. 4 Filios igne comburere, rit“ ciprat a patre moriẽte 8. Padtori ſuo deo qui contra⸗ eſt gentium 168.1 dicit, naledicitur 29 5.3 Fœdus percutere cũ domi Fratiis cauſa non parcendũ no 17 6. 4 pecumæ 27 5.4 Fœdus inſidiosũ uoluit int pilius Hapiens eſt doctrina re Sennabalat cũ ludæis, patris 2§1.2 479˙1 Genus dei ſumus 454.1 Gentium negligenda amici tia 64.2 Gentes ea quæ legis ſunt fa cientes, eiſi legem non ha beant, ſunt ſibi lex 4601 p&œdus init dũs cum Iſfaeli Pilig Suo rapiendę in uxo Geſſen regio cul aà paſtori tis 74. 4 Tes 95.3 Fures eultandi 255.4 Firmamentum factum 11 Fontes tui deriuentur*49. 3 Ferrũ natat in aquis 136. 4 Formicę comparatio ibid. Filta elocãda maturè 169.2 Fint noſtrũ neſcimꝰ 258.4 Fons uitæ apud deũ 225.4 Filij erudiendi 289.2 Frumenti quanta copia in Eutura iam fuerunt 1567 Egypto 14.4 Fraudulentus non inueniet FPaber primꝰ rei ferrarię ².3 lucrum 251.2 Furti non magna culpa, cũ Filium odit, qui pare it uir⸗ fit ob famem 259.4. gæ 251. 3 Fidelem uirũ quis inueniei: Finis noſtri meminiſſe ſem 53.2 per debemus 165*2 Feſtũ menſis ſeptimi 58.1.2 Facultates& uirtutes exal- Filiæ Ifrael ſingulis annis tant cor 179.4 plangüt filiã lephthe 50.2 prumenta qui abſconderit, Fames ĩ uniuerſo orbe ¹4.4 maledicet in populis ² 51. Ferri inuentor 2.3 Frater adiuuans fratrem eſt Fons patens domui Dauid quaſi ciuitas& c. 254.4 37 4.2 Fllium erudi 253,1 Feſta tria anni 68. 3 Eideiuſſoris gratiam ne ob/ Furii lex 26.4. 27.1 luiſcaris 276˙1 Fügere i aliã ciuntatẽ 40. 3 yratres in adiutoriũ in tem- Frater fratri ſuſcitare deber pore tribulationis 279.; ſemen 70.3 Fames pro iniquis eſt 279. 3 Flagella iniquorũ 279.z Filius erudiendus 255.4 Fidei fructus& excellentia Filius ſfapiens lætificat pa- 410.2 trem 150.3 Fornicatio dulcis omni ho ilij inſtituendi in lege do⸗ mini 174.1 mini 236.4 Flores uarij creati à Deo, Vvel appoſitã pro cibo 235 2 192.·2 Fidelium ammę ſubditę de PFilij edocẽdi leges diuinas bent eſſe deo 233.4 55. 4 Ferrum unde 220. 3 Filia gentiũ Hebręis nõ du Filij Aman ſuſpenſij ſunt cenda in uxorẽ 64.1 211.2 Fimbriæ faciendæ in ueſti- Filię diligẽter cuſtodiendæͤ mentis 69.3 259.1 Fœdus non ineundum cum Pilias quas non debeant ac gentibus 54.1 cipere ludęi 176. 3 Fœdus cum quibus nõ ine- Famis undum bus 17.24 Gomor quid ſit 25.1 Gedeon ſigna quærit à do- mino 87.2 Goliath occiſus à Dauid, 1042 Gentes nõ imitandæ abomi nationibus ſuis 68.2 Gedeoni apparet angelus, 8 7.1 Gomorrhæorũ& Sodomo rũ pecccata uiſendi gratia deſcendit deus 6.4 Gentes polluerunt templum dei,& nõ nouerũt ipſum 27 3.2. Gratia& amicitia liberant 16§. 4 Gedeon iubetur euertere a- ram Baal 87.1 Gedeon texit Ephod 2 Goliath quàam ornatus 103. 3 Golialh ſtatura 151.4 Guttas diſperſas colligere, 191. 3 Gog& Magog aduerſus, 344.3 Gedeon ędificat altare dmio 87.1 Gloriam redde deo bono animo 277.4 Gedeon accufatur luci ſuc- ciſi 87.2 Gladijs carent Ifraelitæ,& fabris gladiorum 101.3 Gedeon quomodo debeat ꝓbare uiros, quos ducat in bellum 77.3 Gentes nõ timende 4. Gigãtes ubi habitay it 2.) Gigantes Index. Gigantes oriuntur 2.4 Homo factore ſuo nõ prior, 88 Gloria nõ ambienda 262 ·4 nec comparatiane ſui iu- Iacobfllies mittit ina F gv Gentes altenigenę mixtę cũ ſtus erit 215.2 Ptum, ad frumètum emen genere ſancto 187.4 Hominis dies ſicut umbra., dum 14.4 Gentes omnes adorabũt do 216.2 lacob et Eſau quam amtcè? minum 438.1 Homo creatꝰ de fra 271.4 occurrunt 41.2 Glorioſus& promiſſa non Homines peribũt in ſua ini- ldoli pręparatio 306.3 complens, nubes& uẽtus quitate 184. 4 Idola penitus conteremur, pluuię non ſequẽtes 254.4 Holofernis caput lIudith Impiorum nomen delebit. Gloria dei eſt colere uerbũ, ſuſpendit muro. 207.3 179.4 25433 Hominũ filij oẽs iniꝗ 184.3 1mpietas punietur 179.4 Gubernator ſi deſit, popu- Homo deo comparatus non Inmico nunquam creden lus corruet 2511 iuſtificabitur 220,1 dum 270.3 Gladius Dei inebriatus in Hois creationis mod“ a16. 4 Inuttatus ad nuptias, quem cælo 292.4 Horreum domini pręparari locũ acciꝑe debeat 430.2 Gentiũ lux& ſalus 2,7.; inbet Ezechlas 165.4 Ifaac deprecatur dñm pro Glorioſi uiri laudãdi 280.4 Hiram rex Syrię mittit ſer⸗ uxore ſterilt 106.5 Grando ad uictoriam facta. uos ad Saiomonẽ 123. 4 Iuſti ex proprijs operibus 279.2 Homo eiect e paradiſo 2. 2 recipient mercedẽ 193.;3 Gazę minatur dñs 2 2 Homini conſtitutũ muendi Iudith pulchritudo& for- Gabriel angelꝰ apparet Da⸗ tempus 2.4 ma inlignis 106 4 niell 355.1. 354. 3 Homini dedit deus ſpiritum ludith ueſci non uult cibis Gręcię regnũ ady ſus 353:1 in ipſa creatione 1271.4 Holofernis 96.3 Gioria dommi mator in no Homo omnss in iudiciũ re- Ludęi quare non comedant uitsimis q́;, etc. 37 3,11 uertetur 221.2 neruos 11.2 Golgotha locus 413.2 Homo perpetuò mala uer- Impiorum nepotes nõ mul H ſat in corde 3. tiplicabuntur 279.3 Hebdomades inter aduentũ Homini impoſita moleſtiſsi Iſcael ducitur captiuus, ꝗqa Chriſti& reſtauration? ma condttio, ſtatim abu non obſeruauit mandata Ieruſalem 3551 tero matris 279.3 Moyli 1422 Hircus cornutus oſteſus Da Homines primi uxores eli Ifrael habitat in Samaria, nielt in uiſione 354.2 gunt pulchritudim 2.4 inde educit ad Aſſyrios. Homo probatur ore laudan Homo luo labore uictitans ludæ tribus ſors 80.2.4 tis 455.2 21 Iuſtiflcare ſi ſe uoluerit Iob Holocauſtomata ludęorum Hircus pro peccato 50 2 proprio ore condemnabi dũs refutat 363.4 Homicidis nõ parcit domi tur 216. 3 Hominis& iumentorũ ea- nus 190 · Ionathas excuſat᷑ apud pa- dem conditio 257. 2 Homicidium occultũ quo, trem Dauidem, eo ꝙ non Homo cognoſcitur ex do/⸗ modo inquirendũ 69.2² uenerit ad cõuiuiũ 105.4 cttina ſua 251.1 Homo ab ipſa origine pri- Iudicabit dominus fines or Humilis ne ſis in apientia. ma obſeruatur âdeo 93.2 bis terr 97·2 270.4 Holofernis precioſus thro- Ioſephus in morte patris Hominem timens, cito cor⸗ nus 166.3 quam benedictionem ae- ruet 255. 2 Hominis formatio 1991 ciplat 18.2 Homicidas odio proſequun Homo ex puluere& in pui Ioas occidit᷑ in lecto ſuo ob tur limplices 25§§.4. uerem reuerſurus 2.1 Oaciſum Zachariã 166-4 Homo omnis mẽdax 243.2 Heua ex coſta Adami 1.4 Iſrael ſuperat᷑ à luda 162.4 Habitare unà quàm iucun- Homini uiuẽdi tempus con Iob arguituringratitudinis dum 245.4 ſtitutum à deo 271.4 129. 3 Homo, putredo 220.1 Homo, caro 2.4 Iob ſedet in ſterquilinio· Homicidam abominatur do Hominibus non debemus 215.1 minus 245.1 ſubijci 466.2 IOas rex uexatur 2 Syriſs Homo uiuẽs, uanitas ẽ 2301 Homicide deuitandi 259.4 poſt contemptum del cul Hoĩs breues ſunt dies 21733 homo om̃is peccauit 193.;3 tum 166.4 Homo lacob Iſaac * 44 2 bin 94 1 4** 21 2* — 3 kali an 8 * Llemn du 44! 5 3 Apen dnd. wü ade mitſaa e, J. 68 u. 1 N. de dn n. 9) 1 nr 325 s caa 4 aer 1 c erreum 4 144„ ru 1) 4 Wimn 4 kadb,. 1 4 eita „nt candaadaana! 4 4' 9 eerm 8* 4 5 — Al a Leat eng e.l. „ d an r 1614 1 Areone * ** — — M ree 1 Aor.— Hn 4 en Ranc emms wn, zrrrerur 244 A Wätt 1— Ferpeno zer 2 NAere E WMWm) appent oeh d 9) Ds f ug C e. A m no narr n 3 mne gam werei ih ön an ano uden rn 20 h 3 e mwmhecd e. 1 SoOr m ,, 1 1) kühdh miw amcdum eccrni 1 260ym na e Emo pl⸗ 1 dnr lw na ebiemr o. R ar F ieierns gre. ciu d 84 t a emn „ 193 an mmn emmmo de uuo ri puluer& uut üoch enen eeneruns 4 e 64 aa eR cefh Aon 2 29 4 14 m uu e dn 3 un tulti eeaa e 4A — 4 4 3 dn 1 mmdus wn Kden Blri 4182 121 Kcd 1664 lw 1 1 an mu 94. wes peeu f 1 9 Index. Thac iuBet Ehu ire venay Iuſto ne inſidieris, nec do- 1— inm 8.2 mui eius inferas damnum Malorum in futino ſeculo Ifaac amabat Elau 7.4 254.2 4 quę cvnduio 193.1 Iſcael ſpoliat Æ. gyptios ex Iuſtitiam qui cuſtodierint, olalorum pœnę 191.4 eundo ex Rgypto 19. 3 1iuſtè iudicabun? 264. Malefici nõ patiendi 27.1 ludæorum centum uiginti Tuſtorum expectatio ltitia Manaſſes uexatus uariè, o- milia uno die occiſan6s. ·½ 250.1.& 4 rat dominum,& reduci- Iudęi redempti 178.4 Iuſtorũ caſu qui oblectanf, tur in lernſalem 170.4 Jurant& pollicttur ſapien laquco peribunt 273. 3 Manaſſes extruit excelſa, tes pro alijs 181.1 Iuſtus deus unicus 196. 3 quxæ demolitus fuerat E- Iudaæi eijciuntur ex Aila, lurare tn Baal 307.2 Zechias 17 0.3 141.3 Iudicare non debemus,& Manaſſes moritur 176.1 Iude ã depoptatiſunt Chal- non judicabimur 404.1 Menſis Niſan apud Iudæos dæi 184.4 Iudicij poſtremi diẽ nemo 177.2 Tuftis q́; magna promifſa ſu ſciit, preter deñ 41 Menſis Casleu apud Iudęos L turis ſeculis 190.3.4 177.2 Iuſtus nõ damnabitur cum I. acrymæ aliquando neceſ Menſæ templi decem 155:4 iniquo ſarixæ 194,1 Melius non uiuere, quàm in Iuſtus non affligetur fame, Lampades templi 43.3 impietatibus uiuere 190. 250.3 Lapides duodecim erigèdi Miſericors uocat᷑ deus pro- Iuſti opus tendit ad uitam, 71.2 pter peccatores 153.3 x504ℳ Lapides duodecim erigunt᷑ Mortem malorum ſequũtut Iuſtorum labia erudiũt plu, in lordane 7.2 tormenta 194.2 rimum 250.4 Lepra quõ mundãda 39.1.2 Moles incircunciſis labijs⸗ Tuſtitia in abundanii, uirtus Leproſus mundatur à Chri- 20. 4 eſt max ima ſto 404.3 Moſes iratum dominũ pla Tuſtitiã rectorum liberabit Leuitę quo ſuæ ętatis anno cat 3iet deus 250.4 debeant ingredi taberna⸗ Moſes cum uirga aquas exi Turauit dominus,& nõ poe culum 49.4 re facit ex petra 23. 7 nitebiteum 144.2 Lex exibit de Sion 284.1 Moſes defendit puelios i9ετ Iudicia domini q́; excellen L.euitarũ ofſicium 47.4. Moſes ducit uxorem 15.2 tia 227.2 Linguę diſpertitę tanq́; ig- Moſes occidit Egyptium⸗ Iuſtum derelictum nõ nouit nis appartẽt apoft. 446⸗1 19.1 Dauid 230.1 Libri legendi ab dignis& Moſes bñdicit moriẽs duò/ Iudith moritur os.; indignis 197. 3 decim fribubus 74.2.3.4 Iudęi diſperſi in centum ui Libris apertis, omnes uide- Murmure Iſraelis excitato, ginti ſeptẽ prouincijs A bunt 92.1 Noſes& Aaron fugiunt ſueri regis u. 4 Linguarum diuiſio 4.3 in tabernaculum 5434 Iudith occidit Holofernem Lotus uino obrutus, rem hẽt M ulieres male ſunt 184.3 207.3 cum ſtliabus ſuis 7.:1 Mulieris laudationes factæ Iudices demẽtat deus 217.2 Lotus hoſpitio accipit an- coram rege 184.4 Iuſtitia hominis nihil affert gelos 6.4 Mulieres debẽt obedire iha deo 242.3 Lot filias ſuas ad Sodomi- ritis 476.1 Tuſtus ſemper cuſtoditur à tas mauult educere, quàm Mulier prægnans percuſſa, deo 221.4&d. 7.1 26.4 Iudith oratio ꝓ occidẽdo Loquendo qui non errauit, Multer quomodo orare de- Holoferne 206.1.1 beatus eſt 2711 beat 467·5 Iuſtitiã enarrans beatus eſt Lucifer ſtella 423. 2 Munera nõ accipiẽda 27.2 274.4 Loquendum adoleſcẽtibus Multum quę retur ab ed,cus Iuſtorã futura conditio cõ⸗ non citius 276.4 muliũ datum ſuerit 429.4 tra iniuſtos 2624·1 Luna nö ſplendebit 287.1 Mundt conſummatio prèci Iuuenes dũ ſumus, debemus Luna quare facta 280.2 cltur 1455.¾ yſari inreligiene 255.2 Lunæ ſtatio temporibus Io Mulier puichra& fatua, eſt Iuſtorũ animæ in manu dei ſue 7 2. 4 circul aureus in nare ſuis 21ε Iufto HMalorum 214α V8u Aulfer Index- tuat᷑ pro peccato 21 duetur 69.3 bus Mulier cauſa fuit mortis o⸗ Munus ome?& ini quitas Orationis fructus 279.3 Oratio Tobię oblata deo Mulieres diligenter pręca- Mulier magis allicit q́; au perangelum 184.4 Oculus, eſt lucerna corpo⸗ mniö hominum 274.4 delebitur uende 256 ½ rum.. Mulier diligens corona eſt Mulier conſentiès c uiro 2531 1½1 Thexcellens hominis 271.4 ũ uiro ris 279.3 Oculus pro oculo Mulier creata in adiutoriũ Muſicorũ laudatio 2 6.4 Opera omnia hominũ co- N gnoſcit deus muu 241. 3 Nadab& Abihu combu- lunt Mulier mala, deuitanda runtur ſacrificare attemã Opera dei reuelare, honori 249.4 tes 50-.3 licum Mulieri, quę pœna conſti- Mulier ueſte uirili non in⸗ Orandam pro perſequentt 4⁰3,3 19121 2 202,3 4°3.4 43.4 2 199. 1 Mulier ſapiens gdificat do Nazarei leck 48.1. ⸗* Opera dei uniuerſa bona 279.2 704⸗ 3 Mutlier gratioſa inueniet Narratum quibus non erat Obediuit deo Abraham. gloriam 251. 1 de Chriſto, uiderunt eum&ob id bñdicent gentes Munus abſconditũ extin- ‧58-3 Sec. 9 guit iras 233. 3 Nabuchodonoſ. obſtupet Orando Moyſes pronus? Mulier initiã pecca. 274.4 uidens tres pueros ſaluos 351.4 Ornatus facerdotalis 29.1. 2 à lepra Orante Abraham, ſanauit Mulierè fortẽ quis inueni- in fornace et 256.2 Naaman liberatur Mulierſi non tibi conſen- 136:4 & curuatus deus Abimelech 31 ·4 7.3 tiat, confundet te apud i- Nabuchodono. erigit ſta Ornamenta altaris& tem nimicos 274.4 tuam ut adoretur ab uno pli 28.3.4 Mulieris bonæ beatus uir quolibet 35*1 Oculꝰ malꝰ, ad mala diuer 274.4 Nabuchodonoſor aſcendit tit 271. 6 Mures aurei 99.4 contra leruſalem 145.2 Occidens fortuito o.4 da 3 277.4 bat quem uolebat,& libe pulus dei 353 1 Organorũ inuentor 2.3 agnoſcatur 275,1 Nuptiarũ parabo. 410. 3.4 Oculi obcęcantur Eliſęo,& deinde apenũ Mulieris fornicatio unde rabat, S&c. Mulier an obliuiſci poſsit Nuptijs pro celeb randis, ſui infantis 292.3 ſeruꝰ Abrahami orat 8.4 Mulier fortis oblectat uirũ Naboth occidit᷑ ab A ſuum 274.4 unneg cauſa ſi primatũ habeat 274.4 lauit ſapientia dei eſt 27 zSu nus,&c. tur Munera praua nonofferen Nabuchodonoſ. inteificie Ornamentis ſpoliabitur po 484.3 3 1 precãte 236·4— chab Oſtiarij templi dñi 150.4 133·2 Oſtiarij in quatuor angu- Mulier marito aduerſatur, Nouè inſupicabilia reue- lis templi 1 274.4 Organa fecit Dauid ad lau Malier diſciplinata datum Nazaręos ſuſcitauit domi- dandum dũm 363*1 Orationis utilitas 150.1 160.3 160.4 Mulier nequam, cor humi⸗ Nomen bonũ permanebit Ochozias regnat ſuper lu 279.4 dam Mulieris nequitia immutat Nomen bonum melius eſt Odiũ ſuſcitat rixas 250. 3. 258,1 Orandum quõ, ut exaudia le, facies triſtis, etc. 274.4 in ęternum faciem illius 274.4 c. ulieri nequam non eſt fa Negociator uix exuit cũ cienda poteſtas prodeun, negligentia& dilectiõe Om di. 274. 4 275.1 Mulier quõ tractãda 2½.3 Nabuchodono. laudat deũ Orati Mulier ebrioſa q́; importu 352. 4 mulr Oratio Manaſsis 2 in Manaſſe 138.3 216.2 nes declinaueft 226.2 172. 3— onis fructus maxim* 170.4 na 27 ℛ Nücius bonus de terra lon Oſſa ſacerdotũ combuſta Mulierẽ bonam qui poſsi⸗ ginqua, aqua animæ ſitiẽ in altaribus idolorũv?t- 254.4 Orationis utilitas& fructꝰ det, inchoat poſſeſsion? ti . Opera 278·2 O 180.3. Mulier zelotypa, res im- Oratio à Chriſto data A- Obediẽtia melior uictimis portuna 275.1 Poſtolis 403.4 257-3— 3 Mu⸗ Oran⸗-⸗- —— 16 hs M Ken— b 1 : mmn ſenülen„ 7 ee XMHandi unic n 15 9 3 3 2 üliu Aen 4 n 1h en ada K. en nocdjetenis, J entenn an Alaam aeu N. Derd eccdi D Achd 4 25 iaů uneg caul L2 HüpKadun me, 6 pen en i ie itden 1 munt a uA. 8* mcn u ngmmm 4 Namen demm ncha cdi) en i u, 4. 191 asdännnt Winer u ricir u ggenra X eno) e at u * 2 Lcü n Kao en bal e 1 nncismm, 84 Al 4 icu dens deumtn at iati aumr ei 1 en tn ee 8 1ℳ6 8G , ug Index. Opera hominũ omnia ma Pauperibus qui auxxiliat, pœna quę conſtituta Ire- la ſunt 184. 4 beatus eſt 230 4 ge, his qui ſolennitatem Oppreſſos releuat Deus Patres non noriuntur pro celebrare noluerit 213. 3 217.21 filijs 70.3 Pharao permittitlacobum Oculi carnales 185.2 Paradiſi, quę arbor prohi cũ liberis occupare Go- Objliuiſcẽtium deũ quales bita 2.1 ſen 17.4 uie 216. 2 Pauperis uict melior,& c. Populus captiuus, non pro Odit deꝰ operantes iniqui- 27 6. 1 pterea derelictus à deo ĩ tatem 125.1 Pauperi ne facias uiolenti- ipſa ſeruitute 187.4 Orando Eſther deponitor am 253. 4 Plagarum quadragenarius, namenta pręcioſa 212.1 Pacem tantum quęrit Eze numerus 36. 3 Oculos ſublimes abomma chias in dieb. ſuis 294.3 Puerperę dei 38.3 tur deus 249.4 Peccatũ in hominẽ poteſt Pharao accerſit ſapientes Orationem laſi exaudiet deleri, in deũ.&c. 87.; adinterpretationè ſomnij dñs 277.4 Perizomata ſibi faciũt A⸗ habendam 14.2 Orare pro populo prohi⸗- dam& Hua 2.1 Petrus ſeparatim reſtituit betur Ierem. 307.1. 305. Prophiete omnes bene ua- puelle unam 450.1 2.308.1 ticinantes regibus præt Paradiſus aꝑt- bonis 19 3.4 Orandum ne ſiat fuga nra, Michęam 164. 2 Pharao præcipit oẽm ma- C&c. 411, 3 Propheta occiditur à leo- ſculũ proiſci in flumè 1„* Orandum non ſicut hypo⸗ ne, quia non obediſſet p̃- Plagę uarię in ꝶgyptum crite 403.4 cepto dei 129.1 miſſę 222 Opera dei plurima abſcon Panibus quinq;& duobꝰ Paradiſus irrigatus quatu- dita ſunt 271. 4 piſcibus ſaturat Chriſtus or fluuij capitibus 1.4 &c. 427.; Propheta prohibet᷑ come- Perſona non accipienda Pharao in ſuo equitatu ſe- dere panẽ& bibere a- 305.1 quit᷑ Iſraẽlem 23.4 quam„26.4 Paulus fuit de tribu Benia Pauperem aſſume propter peccatoris ſuppliciũ 246.* min 462 4 mandata 27. 4 Phafe quando faciendum Paulus cum magno fletu Paulus appellauit ad Au- 45 4— deduciſt᷑ ad nauem, àa co- guſtum 475.3 Planctus Abrahami ſiper mitibus& amicis 455. 3 Paulo& Sila recluſis car, uxore mortua 8.4 Panemfrangere 455. 1 ceribus fit terræmotus Piſcis iecur fugat dęmoni- Paulus nullam mercedem 453. 2 um 2011 habuit pro euangelio pᷣ Paulus proſiciſcens Dama Paulus demittitur per mu- dicato 455.2. 3 ſcum audit uocẽ de cœ⸗ run 449.4 Pater& mater dũ dereli⸗- Io 457. 4 Pater& mater honoran⸗ Iquerũt Dauidẽ, illum aſ- Phaſe immolat᷑ in Ieruſalẽ di 63.3 ſumpſit deus 228-2 jufſu Bzech. reg. 168. 2 Paſtores dũs uocat canes Pauperem qui deſpicit, ex Principes ex Babylone 299.3 probrat factori eius, etc. ficiſcentes cum Eſdra in Pauperis qui miſeret, foe⸗ 252.3 leruſalem 17 5.4. nerat dño 258.1 Panis angelorum 136. 4 Pauper puer et ſapiens me Patri ſuo qui maledicet, ezc Pauper bonus&eſufficiens lior eſt rege ſene& ſtulæ tinguetur 15 3 ſibi, pręſtat uuro glorio⸗ to 257.3 Paulꝰ ter cęſus uirgis 472. ſo& indigẽte pane 25½ν Pauidus homo beatus eſt Panis fruſtulũ melius in pa Peſtifer cauendus 270. 3 255. 3 ce, q́ᷓ; multũ cum iurgijs Piſcina leroſolymis ĩ Pro Pius nõ deſpiciend. 269: 1252. 3. batica 437.4 Patri aut matri g aliquid Piger ſic eſt mittentib. ſe, Primogenitus primo dicẽ detrahit,&c. 25.3 qusẽadmodũ acetu denti qus 17. 4 Proximꝰ nãq́; lędẽ. 271.4 b'ꝰ,& fum Oculis 2 50. 4 pPeccata patrum& populi, Planctꝰ maximus apud lu Pauper cũ obſecrationib · cauſa erant cur ludei du- dęos, ob Amonts delatio loquitur 252.4 cerentur captiui 187.4 nem ad reg? 215.1 Pigrũ occidũt deſid. 253.3 Pau- Pona VH 2 Perieck 1 54 — * Index. Perkecti debemꝰ eſſe ſicnt Regnat Amõ uiginti duo- 3 jmuter ore decipit ami deus 403. 3 rü annorum 144.2 cum 250‧4 Prophetę uſq; ad loannẽ Roboam mqritur 162 8 Sapientes abſcondũt ſcien 455.4 Regem poſtulant Iſraclitæ riam 290.3 Pornitentlam agere prdi 99. ½. Spiritus hominis in manu cat Ioannes 404.3 Reliquię conuertent,&c. dei 217.1 Poteſtatibus& magiſtra-⸗ 28s. 3 Simulatorũ conditio 224.4 tibus obſequendũ 453.2 Reges collocat in ſolio de Sors miſſa in urnam 299. 4 Pigri ignauia& ſtupidi- us 4122.4 Sapiétię excellttia 420.3.4 tas 255.4 Rex iniquus 184. 3 Superbia ſemper fugienda Pauper calumnians,& c. Reductio ex captfultate 100,1 2§5. 4 173.1.2.3.4. golem orii impedit Deus proximo non iraſcendum Reſurrectio per deü 224.1 216. 2 275.3 Regis Afluerilibido 205 2 Serpentisin ignis ſimilitu peincipes Iſraẽ:, inſldeles, Refugiũ Moyſt, de“ 235. do— 233.2 c. 233,4 Regis probi, deſcriptio Stult. miſcet ſe fixis 154·4 pecõr homo uitabit core 235.3.4 Sspem pouei in deo. bonũ reptionem 25 α Regibus uinã non dandäũ eſt 2 36.1 Parentes laudandi 260.4 256:2 gerui dũi benedicant dño Proximus diligend.*2 ½2 Regũ uariorã bella 354- 245. 4 3 Pauper laborat& inops Rector ſi ſis creatus, nolt ſu Salomoni deus apparet tamen fit 276.3 perbire 276.4 157.2 Populus ſicut ſacerd. 399.1 Romani aduerſum regem, sapiẽiia à deo ꝓdijt ²47.2 Paſtores perdentes greg?,&c⸗ 356.1 Salomon imperault in die maledicuntur z11.1 Rubenitarum genealogia bus pacis 281. 4 Ppeccatorũ cauſa ludęi du- 148.1 Saulis mors 151 cti in Babylen? 328.2 Rabbath minat dis 362.4 Salomon ſolennitate facit Patres dereiiquerunt dũm Regũ Perlarũ regni deſcri ſeptem dicbus 160.3 308. 4 ptio 35§5 Jalomon quandiu regua- perſarũ principẽ aduerſus Rebecca inſtituit lacobũ uerit in leruſalem 161 4 355. 4 ad benediction?,& c. s.; Salomon ad quid utat do- peccatũ luda ſcriptũ ſtilo Rex inſipiẽs perdet popu⸗- nis regine Sabe 16 2 ferreo 323.3 lum fluum 269.A Sacerdotes occidit Ioſias prodigia in cœla dabit de Repudij libellus 70.: 145. ug 361.4 Rachel abſcõdit ido. i0. 3 Salomoni q; munera oſte⸗ Percuſsit Dis& ſanabit Reginę coœli ſacriff. 320*2 rat regina Saba 127.1 355·2 Renes cingere 22. 1 Salomon quid det reginæ Peccata aufert deus 36.4 Rebecca lacob ſuadet fu- Saba 127.4 Pupillus nõ ledẽdus 372 344 gam 6.3 Salomoni affert auxum de Regnũ cœlorum uim patit Ophir 1 27 Quere deũ.& inuenies i- 405. 4 Salomonis claſsis 147.4 plum 132. 3 Regnã dei primüm quęrẽ Samaria Luperat᷑ ab Afff- Quatuor minima terre dum 404.1 rijs. 142.3 255,1.4 8. sacerdotẽ officia ¹50.3.*. Querendus dñs toto cor⸗ Simon Magus uolens eme salomonis tẽporis argẽtũ de,& inuemetr 313.3 re ſpiritum ſanctũ 449.2 erat uile 127.2 Spiritꝰ cõpũctionis 462. 4 Silo, domus dei 9 3*3 Reges capti à loſue 78.4 Stephani mors Reſurrectio 197.3 Sanctus cã ſanco erit deus rum ipſius generũ ¹04.4 Rebecca diligit lacob 7.4 226.4 Sara ridet loquentibus an- Ranę miſſe per& ꝑyptum Stultus& inſipiens ſimul gelis 63 41. 3ö. perihunt 232.1 geruus nõ decipiẽd. 269.2 Auth hortat᷑ puellas ne cõ Sůponſor rei alieng, afflige⸗ Sacerdotes ueniẽtes leruſa nubiö ferant 54. 4 tor 25.1 kẽ ex captiuit. 1814 . Regnan S1- Sacet⸗ 449.1 Saul aſſerit Dauidẽ ſe futu —— 1 18 1 z. Ktmn 8 n muna d n „ 7 oe g menl s a 4u0 ae di mlchen Ae4 ut a nih tte unatfädeta M i zu imranh u. 1 4 7 nngemm a mige bebd a S. n uu tmmungm 1 un u. u b nin ain Kriin Index. Sacerdotes deiecii ſacer⸗ Superbię cauſa domus e- Solum eſſe non bonum eſt dotio, quot 179.3.4 uerſæ 197. 4 257.3 Somnia obſeruauit Manaſ Sacerdoti rando ingre- Salomonis q́t currus 127. a ſes 130.3 diendum ᷣ ſancum ſan- Septimi anni lex 43.4 Sabbathi uioſationẽ qum dorum 40.2 Sapiens exquiret ſapientiã egrè ferat Eſdras 182. 3 Sion quare uocetur ciuitas omnium antiquorũ 75.1 Salomon rex non conferẽ- Dauid 151. 2 Sichemitæ poſt uiolatam qus cũ alio qpiã re. 182. 4 Serpens callidior cunctis filiam Iacob, conueniunt Signũ cõflatile poſuit Ma animantibus 1.4 cum Iacob& filijs eius naſſes in domo dñi 170.3 Sinai mons fumans, cum u. 4. Sacerdotes reſtituũr75.2 lex ferretur 26. 1 Salomoni omnes reges ter Simplicis non obliuiſcetur Sacrificandum deo tantum Ię defferebant munera dens 216.2 40. 4 161.3 Salomon inſtituit ordines Sion ædificare in ſanguini Simon Cyrenęus fert cru- ſacerdotum& L euitarũ bus 366.4 cem Chriſti 413˙4 761.1 Sapiens non odit mandata Samionis natiuitas 20.4. Salomon parat ædificare 277.1 Seruire duobus dominis ne domum domino 158.3. 4 Seruus quomodotenendus mo poteſt 404 1 Saul propter iniquitates ſu- 277.2 Seruorum debitorum nar- as moritur 151. 2 Scortator quã miſer 174.1 ratio 409.1.2 Seruus prudens multum di Sapientię gloria 274.:2 Sanctum non dandum ca- ligendus 269. 1 Stultitiam qui abſcondit, nibus 404.,1 Saulis caput& arma ſuſpẽ melior eſt quàm qui ab- Salutem operatus eſt deus quntur in templo Dagon ſcondit ſapientiam*7. 4 in medio terræ ante ſecu. Stellę non mundæ in con- Superbia hominum humili la 236. 1. ſpectu Dei 2201 abitur 284.1 Sepulchra patrum ęd fica- Salomon efficit ut tanta ſit Saul& Ionatha ſoli gladi⸗ re 411. 4 argenti abundantia in Ie/ os habent in caſtris 101. 3Sol conuerſus in tenebras ruſalem, quanta lapidum Salomon natus in leruſal? 361. 4 137.2 112. 2 Sapientie fructus 263.1. 2 Saulis regnum quare trans Salomonis leunculi ſtantes Scenopegia 185. 4 latum ad Dauidem 151. 2 ſuper gradus 1,7. 2 Suſanna lauat in horto, ob Scibolet 50.* Salinarum uallis 167.1 ſeruata à ſembus 356. 3 Samſon uul. colligat 9.² Sabbathi prętergreſſi poœ Sapiẽs quàm beatus a71. 2. Sapientiarex eſt populi na 35.4 Spiritus domini etfuſus ſu- 26 7‧4 Surdum quis fecerit 15. 4 Per omnem Iſrael 845.1 Samſonis admiranda mors Simon quam benedictionẽ Stellę quare facta 314. 4 2.1 à patre accipiat 18.1 Suſannę ſerui erubeſcũt au Siloↄubi ſolennitas domini germo Chriſti iudicabit in dita ſerũ narratione. 3 56. 4 anniuerſaria 94½ nouikßsimo die 444.2 Sacerdotes participes pale Salomonis quotidianus ci- Sabbathum obſeruandum ſtre, relictis ſacrificijs 390 ,2 bus 12 z. 3 27.4 Spiritum Deorum ſancto- Serpens fallit mulierẽ 2.1 Suſpenſus patibulo, eadem rũ habuit Daniel 353. Sichem patrem ſuum He- die ſoluetur à cruce. Samaritam uocati uacc-æ mor conuenit de ducen, Sacerdos Aaron immolat Pingues 363.2 da Dina in uxorem i.; pro peccatoſuo 5o.: Sapientia unde 210.4 Siſara occiditur à muliere Seruus percuſſus 26. 3 Scandala ut ſint neceſſe eſt Saulis origo 151 1 Sara quandiu uixerit 8. 4 408.4 Salomon rer excellentior Samſonis nupti quomodo Spiritus dom ini ſuper om- omnibus regibus 127. 1 celebrentur 50.4 nem carnem effuſus 361. 4 Samſon uxoris inſidię 91 1 Samſon quomodo educan 801 obtenebratus in diebꝰ Sacerdotes quot occidanr dus, annunciat angelus 3621.. cũ ſuis Ephodim. à Doeg 90.; gSolliciti ne ſimus quid eda Saul benedicit Dau. 105.3 Samuelmortuus 107. 3 mas 4043 5 Supex Solum Va3 Signa 49 nder.. 3 gns que credentes ſequt- Sapientia multiplicat dies Tobię patrai 199.: — tur„„t 5o. 3— Nrinitatis iudicium 2.⸗ Spfeitus dei bonus in omni Stultꝰ periculcꝭ Pr urſa cui Titulus Chriſti latinè grę bus 264.1&c-„.; ce, Gec. ſcriptus 434. 4 Sapientigutilttas 143.1 Saptentes gloriam poſside Timor dei expellit pecca- Sapientia omnis à domino bunt 2491 tum 167.2 267.1 Simon uocatus Bar lIona Templi fundamenta§9.1 Sapientia quàm exoptan- 408. 1 Tabulas duas facit Moſes da et quærenda 168. 4 Sapiẽtes ſunt ſicut ſol:75.2 prioribus fractis z1. 4 Spiritus domini non abbre Stultus natus eſt in ignomi Terræ terminos omnes fe- Aſatus 346.; niam ſuam 151.2 cit deus 236.2 Saterdos quemadmodum Sapientię fructus et utilitas Tabernaculorũ inſtitutio erit, ſic& populus 359. 1 250 2 43.3 Silo in quo habitauit no- Somnũ noli diligere 253. 2 Tobias peregrinus, quàm men dei 305,2 Statera doloſa abominatio humaniter exceptus à cõ Sacrificio finito ad tempus domino 250.4 ſangumeo 101.3 uſq; pᷣfinitum Danieli Sapientia meditatur uerita Tobias fugit multitudinem 743, 3 tem* 50.i dololatrarum 199-2 Saul expanefactus uerbis Seruus fugiens non redden Thymiamata 30.3 Samuelts. in terram 09,2 dus domino ſuo 70.1 Tubis qui deleant canere Sapientia nihil locupletius Sapiẽtiæ fructus 248.2. 3.4 50.1 species hominum non cõ- Terra quare deſo. 162. 4 263.1 gacrificatur mane& ueſpe ſideranda 280.2 Templum ſpoliatur à loa re 8 158. 4 Sacrificium ſalutare eſt at- rege Iſrael 167.2 salomon Ifraeliticis ſeruis tendere mandatis 277.4 Templi quę commoditas non utitur ad opus, ſed ad Sol quare facius 114.4 116. 2 belium 125. 4 Sapiens deprecabitur pro Theſaurus noffer ponen⸗ Salomonẽ alloquitur deus delictis ſuis 279. 3 dus in p̃cepiis dei a76. 1 126.3 gapientia peribit à ſapien⸗ Templum ſeparatum à qui 291. 2 bus tribubus extruatur in 83.2.3 geruati pauciores quã dã⸗ tibus Ifraelis nati 193.2.194.1 Sol admirabile opus 280.2 Iſraële sanguis anima animãtis sacrificium iuge impeditũ Timor domini ſicut para⸗ 66.1 ab aduerſarijs 356.: radiſus 279·4 Sacerdotis uxor quænam Salomonis uaſa omnia con Tenebrarum& lucis dini debeat eſſe 42.3 uinij aurea 161. 3 fio 1.* Satietas debet agere grati⸗ Suſannam aduerſus ferunt Terra maledicta 2. as domino 64.3 ſenes falſum teſtimonium Timentes deum, laudent geruiendum deo in uerita-· 356. 4 eum 222.3 te 203. 1 Sapientia ſapientis Amul, Teſtamentum ſuum Deus Sanguinem bibere in ebti tis laudabitur 279.1 mäãdauit in æternũ 442.4 etate 344.4 Sapientia laborant omni/ Templi ædificatio impedi Stuito quàmmale conueni bus exquirentibus uerita tur 374.7 at gloria 234. 4 tem 74.3 Torcularia calcata in Sab Sion ædificauit dis 140.3 Scortum quàm pernicioſã barho 182. 1 g tultus fllius dolor patris& quomodo deuitandũ Templumubi ſitum 169.2 243.1 249. 2. 3 Tempora diſtinxit 277,3 gtultitia hominis ſupplan- Tria quæ odit fapi- 27 6. tat greſſus eius 2531 Timens deum operabitur Timenti Deum mala non Stultus compl icat manns ſu 271.3 occurrent 277. 1. as,& comedit carnes ſu- Terræ fundamĩta: igni cõ- Timentibus deum non eſt as 267.3 ſumenda 198.3 inopia 225·4 Stulto ſapientia non aperit Iabernaculorũ ferię 4 3,3 Timentes deum perpetuo oſtium ſuum 144.2 Tentatur Abra. à deo 8.3 ab ipſo diligunur 1404, 4 gapientia oĩa poteſt 264. 4 Tria timenda 27531 Terra eſt domint 4 zapientia Tobie im⸗ — —— 8 n 44 1 Wen exndier a Thd en d n un tn un nr 1 h „ Mmpadtilpn la Mlrucu — au tann m da i * HMaie e a Lri un unr mpeini Int c tpe Hahatmns ut m 1“ 72 2 emann mu emaen e ai maun oo 1 Hnnan aenics knmt lart e matuhm /äacum d et an rena pien imi lol rtder Amtm re ni an iu ena enm mn a ube mi u r uremduuern„A n ſmman a ce 13 di mm e ir Index Timentis deum beata eſt Verba deus ꝗ ex deo Viſionè quærere pro uiuis 2 uita 277. 3 6 n. 441. 1&I mortuis 285,4 Triginta argentei, preci- Votum ꝑ Alum abſol- Vxores alienigenas aman- um,&c. 374.1 uendum 70.i dant ludę: 176.4 Theman minak düs 362. 4 Vota& iurämenta 5a. z. 4 VXOres alienigenas quot Teſtamenti ſui ſancti per/ Vitis electa ex omnibꝰ ar⸗ Iſraelitę acceperũt 177.2 pet. memor fuit de* 241.2 boribus 191.2 Via domini, fortitudo ſim- Thabita cumi 41.3 Verbum domini ſcutum plicis 250. 4 Timor domini delect. cor ſperantium 120.1 Verttate redimitur iniqui- 267.2 Vitaunde homini 190. 1 tas 252.4 Templum purificatum tẽ Ventus exurgens e maxi Veritas perpetua 251. 4 pore Machabei, eadem apparet Bidr 196.3 VItionum deus,&c. 293. 3 die qua fue. pollutũ; 3.3 Vidua iuſtificanda 189. 3 Vanitas omnia quæ fiunt Timens dominum excipi- Veſtes facit Deus Adamo 256. 4.2 59.2 et doctrinã illius 277.1& Euæ ² vicinus melior quàm frater Terrã fũ dauit deꝰ 140.3.4 Vrbes confugij s 3.71. 82. 3 procul 255.2 Teſtis falſis non erit impu Vallis benedictionis, qua-VXorem dimittere et reuer nitus 253. 1 re ſic dicta 169.2 ti,&c. 30 3.5 Teſtis fidelis non mentiet VItio uitanda 41, 3 Viſus aquarũ è templo exi 251.3 Vectigalia non exiguntur lientium 349.2 Tempora diuerſa non ag?, in Sabbatho 181.1 Viduæ ſicut arena maris di 287.2 Vores alienigene dimit, 308. 2 Terrę orbis non commoue tuntur cum filljs 18 4.; Vinea domini 3 G1. 2 bitur 239. 3 Vaſorum templi quę con- Via ruinę euitanda 277. 1 Tempore ſuo omnia com⸗ trectauit Eſdras relatio Viduę cauſa neglecta, quæ burentur 279.2 187. 3 punitio ſubſequuta 304.3 Timor domini ſanctus per Vxorem diligetmaritus pᷣ Viæ dei quantum ablint à manet in eternum 227.⸗ parente 18 4,4 noſtris 299. 2 Templum inhabitat deus Vir unus bonus& mulier Vindicari qui uult, inuemet 22G.1 nulla 158.2 uindictã à domino 269½. 3 Tentatus qui non eſt, nihil Victoria à deo eſt 18 5. i Vitæ hominis neceſſaria ſcit 277.3 Veritatem requirit Deus 279.2 Timentes deum obſeruant 229.1 vinea demini, populus ſ- ab ipſo 271. 3 Via deiſancta 136.3 rael 284.4 Timentes deum quàm bea Veritatis laudario. 184. 4 Vinum auferet cor 359 1 ti 287.3 Virgo non conſpici. 265. 3 Vota cito reddenda 257. 3 Titulꝰcauſę Chriſti 424.4 Ver facit deus 236. 2 Vinũ ꝑdidit multos 276. 4 Templi reſtauratio futura Vxores alienigenę nõ du⸗- Vendere quæ poſsidẽtur et oſtendir Bzech. 34 5. 4 4 cendæ 188.2 dare eleemoſynam 429.3 Timens deum melior infi⸗ Vinum Iuxurioſa res eſt 2 nitis impijs 271. 3 153. 2 Zelotypię oblatio 47.4 Teſtes falſi aduerſus Chri⸗ Vię domini, miſericordia Zabulon quam benedictio ſtum 431.1&LZ ueritas 228.1 nem accipiat à patre mo Viro cum negociatore tra riente 18.1 Vanitati ſubiecta creatura ctandum de tractatione Zacharias ꝓphetauit poſt non uolens 474 278.2 reditũ è Babylo. 186. 1. 3 Virginis experiẽtia 4. Viro cum iniuſto de iuſti⸗- Zebedaæi filij ut ſedeẽrt ad Veritatem commutare i tia tractandum 278.2 dextrã Chriſii, mat᷑ ipſo- mendacium 459. 4 Verbo dei nihil detrahen- rũ q́rit à Chriſto 41½◻ 4 Venditus homo 67.2 dũ, aut addendum 6.; Zedechias rex con. 1 83. 2 Verba viſionem FINIS. v. 2 — 4„% 76ͤ e be fo⸗ 1 zm WA AG AL perren R 7 * 5 5 4½ 0 „ 244(a Jf 4 multiiA urna n Aen LAWRR ſA* * rua o e ſ* Le der M .ol — Pon 1 * . AAdGoW 1 N — woc aU 8 8 * 82 2½ 8 8— 58 5 4 . K 1 — Oo N AlA — ———= —-——— 4 5„*— 4— “ ö“ 4 v“““ 7 NArn d A Ibeyy vre de (ATA eri Pauls 4 w Arabra 0 de Bne 6 A Am uℳ JIA Tewſvw Ba bs e*³ rhorrfe AwoCw W A Aror o r Aeu. C A/ n A-. wee Trr NA enn us 10 4 AU TA ypraoV A0 G 7 — 99 J Pareen Jarnnm 14% N 3 1† 65 4 1 M ero fe Grooe d2 HP W l9 1 Aor n Aete 1 15 847, NMnxn 82 Aftre 44 C O 83 Jfu CoN W, forypli* 2p A Lorr P 19„, 206 L. r I Aen T bAe n 0 Arr AAA&G5 41(pheſo 12 L„4 lr o 44495 A [&SEN— uahe A Iww n z Pr here A 29 Pefvoe r weufoU ar u. Doren hu3 er ero fA„Oooꝗ orrre 27 25 29+ „0 7 33„ 91 7 Ju A4.= 1 f„. 3 6 2 Vre fa Aae w N — Lee —— *