b b — —— ———nnönnnnnnnͤſͤͤſͤſſſͤſ Ar Apucim üim 10. 8 LEVIXI LEMMNI MEDICILLIAILCI OCCVLTA NATVRE MIRACVLA, ac varia rerum documenta, probabili ratione at que artiſici coniectura explicata. Quibus pra- eer priores fuſiſcimeé recognitos ac locupletatos, acceſſerunt Libri duo noui, mina rerum ac ſententiarum varietate exor- nati, qui ſtudioſo auidocue Lectori yſui ſunt futuri, XNTIWEK EII R;, 1970 Apud Guilielmum Simonem ad inſigne Scuti Bailienſis. Cum briuilegio. 1— 13 6 4° ExpreßSit mentem ꝛatione vſug medendi Cemnius efhigiem picla tabella refert. Seminar für Philosophie Jusis Liebig-Universität Jimmſ cen Talu, ſu! liayung 41 Luu Huakiban npu ſcün ofune LLAnuu Alaus Néan: (aſuna Aun/un ie Wtadt Inanjmnh liſeri um (anluuus d Mular 8 NaAMeaun, PASCHASII OENII HEICRVCINI IN OPERIS commendationem Carmen. I te delectat multò pulcherrimæ nymphe &☛ Natura aterni fida miniſtra Dei: Aut pluſquã varius rerũ color, optime Letlor, Ornatus, ſeries, forma, vel ordo iuuat: Si cenſes operæ pretium co guoſcere, quicquid 2 Tellus, Oceani trattus,& aſtra ferunt:. Ec cupis ingenuè multa& præclara doceri, Id quod Natura lea, Pietat i monet: NRNHRuc ades, hos memori libros fac mête recõdas, Propoſiti exiguo tempore victor eris. Scilicec eloquio cumulatus,& arte medendi Lemnius oſtendet, quidlibet ynde petas. Abdita Naturæa pandit miracula, Vires., Cauſas, quæ multos teerat vymbiu dies. Tum ſolidis aded rationibus omnia fulcit, Vi carpi, Momo iudice, poſſe neges. . — 8 8 N 8 vſu medend Ingenij mirò felicus acumins quid nen tabellar efen t. D ſſerit argutè, perſbicueq docett Candidus& tenſus leni fluit agmine ſermo, phie. Multus vbique nitor, multus vbique lepos. Nec Medicis folus(ne forte quls iuſcaus erret) rsitäl Hic operam& ſtudium dedicat ille ſuum: ** Pla- n- öſ“ ö 4 3 1 6 1 Plurima ciuili præcepta ſalubria vitæ, Fingenduque probè moribus apta leger. Auribus inſtillans animoc; ro„νένι πσααηντνν, Hoc agit, yt ſtudeas norior eſſe tibi. Ignauas hominum verat obbruteſcere mentes, DP'rateritu ye bonts deteriora ſequi. Quin obiter fludijs melioribus imbuit omnes, Qua ſe cognoſcant, qua ratione Deum. Sed fruſtra celebrem male natur verſibus illum, Cuius fama volat dotta per ora virim. Inſtar multorum Celuerus Apolline dignu Myſtes, ſat locuples hic mihi teſtus erit: Qui citra inuidiam preſſo vir candidus æqua Expenſum trutina pollice laudat opus. Vt taceam geminos Hetruſca yoce loquentes Quam tupide uſonidim turba diſerta legat. Lucis enim yſuna caruere, nec hactenus exvna Septa domus reliqui corripuere pedem. Reſtat yt Hiſpanos, Celtas, linguaq Britanos Repræſentantes, Belgica verba ſonent: Quos æqus graros doclis ſi ſenſerit autor, Adijcier totidem, cæpra iuuante Deo. 4— 8* SE wrrk Seemn t taunanſa i faausgeme. ue anjleaa tka mußadde rulan. Duc N mux nu ur ſa mial e ſuur neajua ia he natem Jeſigi ugſt e ben uſhau r inunxi igr nieyie,— 916 7 urs ahta leger reſſe ribi. uneſeere mentes, ora ſou. imbuit unner, tione D eum. 1 venſchusillum, ora yirum. poläne dignu b hi teſtus eru:. candidus ejua audat opus. voce loquentui la dſertaltzu. actenus éxum iere pedem. nguaq Britamt erha ſonent: erit autor, nte Deo. Suecorum, Gothorum, Vandalorumque Regi, ac Liuoniæ Domino, ERICO eius nominis decimoquarto, Leuinus Lemnius Me- diccus S. D. P. Palices fore Reſpubli- cas, ſ pel ſtudia ſapien- N Dria conſeitentur Keges, vel Sapientes imperent. Quod quum in ie ſine 8 34 5 S 4* K 4 2 8 4 2 2 5 A controuerſia perfici intelligam, qui non ſolum Rudius ſapientiæ ſeduld Kinſiſtas, ſed quaſuis ar- tes amplectarus ac colas, non po um tuæ Ma- ieſtati, tuos ampliſcimo Regno non impenſe gma tulari. Diti enim yix queat, quam fis hoc no- mine tuis ſubditus futurus amabilu ac gratio- ſus, denig ad ea ſectanda quæ in humanu rebus Junt præcipua, quæq;ue ad ſummam fælicitatem Hetlant, incitamento. I't enim flij maiorum weſtigius inſeſtunt, in quos oculos concinenter ba vent defixos, illorumq; imitantur vel yitia yel xirtutes: ita in Imperiod ule Proceres ac pro- ℳ ij 7⸗ — 1LLVSTRISSIMO POTENTISSIMOQV E S ex inuittiſſime, 2 en . —--——–²4ſ——ſ—“ſ——ſſſſ“]—— Aulam ſuam nos euocat. Quocirca quum latij- Hhima Regna, longeä exber RIrIST OIA miſcua paſim multitudo ea conſectari eonatur, ea vita& moribus exprimere, quæ Regi aur Principi placere yideat,& quibus ille maximi afhiciatur. Quum autem multu magnu re- bus ſpettata ſit tua, ERICE illuſtrißime, Maieſtas& amplitudo, corporu animiq præ- ſtantia, acumen ingenij, eruditio ſingularu, ſumma vita integritas, in pace incredibilu im- perij moderatio, helli yerò tempore, quod nun- quam niſi iuſtè à te fuſcipitur, mira rerum ge- rendarum peritia, pæri conſilio ac prudeutia ful ta: quibus artihus non minns fortiter quam ani moſe, magnos; ſucceſſu ac dexteritate finitimos qui aliena ditioni inbiant, propulſas ac conficu: quis tantas tamque admirandas naturæ dotes quibus d Deo Opt. Max. aſfatim excultus es, ac cumulate exornatus, non admiretur ac ſuſbi eiat, folidis; encomiis proſe quaturéi quod ipſum ynice perficere meditor. quandoquidem Ma- ieſtatis Regia fauorem experiar, quæ ex noſtna bac ſtatione atque excubils, magnus pramius in 4 tionu Gothicæ t T Hrhuorcue Baeo⸗ ꝑæ exortam nolilitatem ſerid ditlitare ſalet I m berator(arolus Buius nomiuu quintus, ſli — Laudi ducere,jincreaibili ſapientia ac comitare te 0⸗ neanensun! ncb— jeniſchuegt: ſaiati: ſmnijem ien ſäun um Anujen de chen umte ſanu, Et magimſem lnahaſgn te Nannein ruin alian b zuuſeun „ uhraniene urſen. Mu liſe uſni lauu i ni m tattlitunuan neiun a 4 6. animis hre. uditio ſingulan 2 da ſae 4 mhore, qunl um. mira renun ae ac prudenia u fortiter Juam an ꝛteritate fnitimn puiſag ac conſuu das natura dns fatim excultut, dmiretur at ſißi aturé quod ijſm andoquidem Ma- iar, quæ ex mſi magnn premu 1 ocirca quum luij 2 Lus.uchef ldiditart ſill us guintus, ntia ac camitatt m. NVNCVPATORIA. modemri audiam, atq abs te conquiri vyndiqus non ſolum artifices manuarios, ſed quod pra- cipuè laudem meretur; conuocari manis tuu ſumptibus atque impenſis viros dotfos, ac lite- ratos, qui Reęgno tuo decus& ornamentum aſ= ſerunt, paſſus ſum D. Guilielmum Lemnium, quem vt archiatron, ſeu Medicum primarium in corporis tui turelam ac ſanitatis conſeruanda preſidium aſciuiſti, tanto locorum interuallo, à patrius ſedihus, a paterno complexu, congreſſus familiæri ac domeſtica conſuetudine diuelli, præ- ſertim ius annus quibus parentes filiis;, tanquam ſeipione fulti, inniti ſoleant, atque inclinata vergentei; ætate, aliqua ahb ius oblettamenta con cipere, nonnulla imminentus ſenij ſolatia con- ſequi. Et quso erga clementiſſimum Regem magus conſtet Lemnij ſtudium, promptai; vo- luntatus ac propenſi animi teſtficatio, libros hos de Naturæ dignitate& praſtantia, aldituque rerum cauſis Maieſtati Regie dedicare viſum KC, qud ſe oblectare ius poſtit, vhi d ſeriu rebus reſſpirare liceat, at; à publicus funttionibus con- quieſcere. Multa autem ineſſe lucubrationibus hiſce noſtru, citma omnem ambitionem aut adu⸗ landi ſuſpitionem, auſim polliceri, quæ amæni- tate lectionus ac quum rerum tum ſententiarum yarietate atque ille cebna quem poſzint reficere ℳ iuj 48 ——y— 2 —-—————.————— ———y—— B.PISTOILA ac demomri. S iquando itag, inuictißime Roxv, occupationibus quibus implicatus es, defungi te contigerit, at que aliquid tibi laxamenti impe- rare viſum fit, hu auocamentus animum gm- uiorihus rebus defeſſum recreare poterus ac re- cere. Hoe autem argumentum, quo nullum excogitari poteſt plaußl ilius, ea mente ac con- Hllis illuſtraudum ſuſcepi, yt omnibus innote- ſcat quam immenſa ſit rerum N arura, quæ ßi- bus commodisque noſtrus inſeruit, Qud yus eiu⸗ ſe profenat, quam longe lateque fit diſfuſa. Quæ guum ſit Diuinitatus inſtrumentum„tota mo- les ac rerum vniuerfttas illi incumlbit at- us. innititur, einachue munere cunita huhb ſiſtunt, ac continuata ſucceſcione ſê propagant ac tuen- tur. Qua confideratio hoc efcit in animur ho- minum, eumq yſum conſe quitur, vt mens hu- mana in Opifteem ereita, res momentaneas ac caducas deſpicere condiſcat, atque ad ſempiter- uas aſpiret atque enitatur.& iquidem Naturæ contemplatio, Juæ multiplici rerum yarietate inſtructa ef, atque exornata, totiusque mundi decor&ſpecies, in(onditoru admirationem at amorem mortales allicit: ita yt tam Hectabili ac viſendo mundi opifacio obſtupefaitus huma- nuus animus, in buius architectum atque arti- Acem tota mente mpiatur, bauſto tacito quo- 4 b dam 4 auini b I iaen ram i ln m ſan iuo f niucla iynuu an i 4 4 unn 1 ayiu 4 asianſche eßiita d Furaunae bet proyelenim ur ulle mun onx aulun i arntanun a citatulint nenn diſim n Li 5 4 4 inunciſi, d euuhh 8 8 fung 4 ament⸗ inhe. ntus animum oa eare poteri an. utum, quo nulum 5, la mentt atn. t omnihus inmne. Nar ura, que y. eruit, qud yu tim ue fi difuſe d mentum, totam. lu incumbir atm unila fuhſſſtuma ropagant ac nun fücit in animulk uitur, yt mens u. es momentaneaa at qut al ſemin. Liquidem Namt ci rerum yatitu a, totius jue muni adminttioneman a t tam ſheliui ſlupefaltus hum. tellum atiue unr bauſl 2 tacitn zu- lun NVNCVPATORIA. dam Diuinitatus afflatu, illum colat ac vene- retur, in illo confidenter conquieſcat.(uius rei quum toto paſßsim opere ſecimen ſum e xhibitu- rus, ſuperuacaneum exiſtimo plura congerere, quibus Naturæ ſplendor illuſtrari poſhit, eius; dignitas amplificari, præſertim quum R. M. ſeduld Naturæ ac rerum comtemplationi in ſi⸗= ſtat, eajue continenter ſe oblettet, ita yt nulli aptius magu appoſité hæc Natura mimcula conſecrari poßint, quam Erico Regi, qui huiuſ⸗ modi oblettamentu vnicé afficitur., Ed autem Zagus gratum acceptumd, amplitudini Regiæ hoc munus literarium fore confido, qudd tempe- ius aæc caprata opportunitate oblatum ſit, nem- be iu nuptiar auſpicium que ſereniſimus Rex propediem initurus eſ, aſſumpta in matrimo- num Illuſtriß. Heſciæ Princinis P hilippi iuchy ta Rlia: quod yt fælix fauſtumq ſut, oprimi quig honus acclamationib. honuso; ominibus ẽ xoptaut ac precantur. Deus Opt. Max. qui cunita ful- cit ac ſuſtinet, Regni tui ſolium Kex illuſtriſ- ſime ſtabiliat, tibiã in omnibus fælicem pro- greſſum, magnas incrementa conſerat. Vrixæa pridie(alend. Ianuarij Aunno redempti Orbu M. D.LXIIII. s —yy— ———— Priuilegij ſententia. Authoritate TPhilippi Hiſpaniarum Regis, cautum eſt, ne quis alius præ- ter Guilielmum Simonem hos de oc- cultis naturæ minaculis Libros qua- tuor, ante decennium imprimat, neue alibi quocunque modo excuſos, ye- nales exponere tentet, ſub pœna in Diplomate contenta. Datum Bruxellis. 27. Maij. 156 3. Subſignauit PFacuwex. muulalu li eaſ en Ahen it aun deto e ſui llale aii das Uinere dageinent me niſterpann aruckätunae nt niiu ti ſifigetu ie ſen yſt, odn oeunentun nen quſgauan ae uui jenſ la auiltenen an onni eampnun nen dfften mi ſutin utnna un uß tan late lum ailnen in Hi 4Diern ratone deſth Eiue ſaſtign ltia, i baniarum b uu alius yre- mm hos de oc- Libros qua- primat, neue excuſos, ye- ſub pœena inj e Druxcellu. Laij. 1563. gnauit Facuuex. atti, excuſſique indicij hominibis ſunt factura fi- TD cANDIDVM LECTOREM Præ fatio L. Lemnij Meaici. VO ſunt artium, quæ hominum vti- litati at que vſui deſeruiunt, inſtru- h menta, quibus omnia firmari ſolent, Kac ſtabiliri, Ratio& Experientia. Hiʒ enim ipſa Medicina,& præter Mathematicas artes, pleræque aliæ fulciuntur.&iquidem quæ ex- dem, ad hanc amuſſim exigi, ad hunc lapidem Ly- dium debent explorari. Quid autem magni præ- an* 0 Kiterit Medicits, ſi herbas ae medicamenta effica- 1,μ½μσ mna ces obtinere effettus ratione ſtudeat euincere, niſt Abe H id experimento comprobet? Ediuerſo, qua fiducia o r niti poſſet experimento, quod plerung; abſque iu- Modao dicio adbibitum fallax eſſe, ac periculoſum decla- rat inconſulta Empyricorum temeritas, niſi illi ra tio ſuffragetur? Et quanquam Sophiſticum cen- 10 bea ſeri poſſet, contra experientiæ teſtificationem ac ef documentum, rationem exigere: nunquam tamen quiſquam ſani iudicij,& qui in delettu rerum ali- quid penſi habet, experimento aſſenſum fecerit, aut id temerè experiri ſuſtineat, niſi ratione id per omnia somprobatum ſit, ac ſuffultum. Non ta- Corvesne men diffteri poſjim, aut tergiuerſari, quin multa ſint in natura rerum abdita, atque abſtruſa, effe- ſtu tam latenti& cæco, vt temerarium ſit ta⸗ lium rationem inire, aut facti cauſam explicare., Hac ipſa Dioſcoridi rxτνεε ra dicittur, hoc e Lib. s. ratione deſtituta,& cauſarum cognitione vidua, caε Luæ ſenſui& intelligentia manifeſtam Kenn⸗ 7a ———.———— AD LECTOREM Occultæ ſtrationem non exhibent, eoq; occultæ proprieta- Probrie- tes Medicis dicuntur. Siquidem aliquid interuenire cenſent buiuſmmodi rebus, vel ex decurſu aſtrorum, ac ſideru corradiantiũ meatu, vel ex diuina volun- tate, aut elementorum cõcretione ac mixtura, vel denig totius ſubſtantiæ vi, forma ſpecifica, quæ quum ratione mentisꝭ iudicio aſequi nequeanuus, in occultas ſentias, abditasz proprietates ea reijci ms, ac tali ſuff ugio elusl amur, ex eoꝶ Labyrin- tho nos extricamuus. Ego verò, quò ad buiuſinodi rerum demonſtrationes, cauſas; eruendas dostorũ animos extimulé, adnitar pro virili probabili atꝗ; artifici Coniestura rationem elicere, aut ꝗ proxi- me collimando ſcopum attingere. Multa ſunt, fa- teor, incompertæ originis in naturæ rebus, ac den- ſis obſcuritatibtis inuoluta, quorũ tamen probabilis ratio excogitari, ata effestus cauſa, ſi non euiden- ter,& perſpicuè, certè veriſimiliter redai poteſt. — 8 2. f. Ua e Verbi cauſa: Baſilileus hominèé viſu perimit. Quis exercitatus in operibus naturæ id euenire neſciat ex emanantibus noxits expirationibus, quas ſenſim ac latenter in hominis perniciem exbalate Nec e- nim ſolus Regulus, ſed omne propemodum feraru genus homini infeſtum eſt, atque aflatu, ſibiloq; geſlit inferre exitium. Sic lupi conſpettus, modo Propits homini aſjiſtat, oris piatu atꝗq; halitu viru- lento rauoedinem inducit, ac tantum non vocem adimit. Sic muliebris ſexus menſibus profiuentibus eboris, ſpeculiq́; nitorem offuſcat, ferri aciem re- tundit ſegetes ſtrangulat, hortorum germina con ficit halitus contagio, ac non modò obuios quoſq; ſed ipſam ſe maculu nauisq; deformat. Pari ra- tione Vvwetedt 1 4 bfin Galls 14 talme 9 14 kaſen, N e binaui 4 uſan it ußeaſa Puuna ue! num fiuthen 1 indlleanyn; au leuneffl ne ahiruna An ienſ lumitihacte acal'lucewndn rantn emnt ie mal iſm ain ohſenanſilen fo, aelnſean nun iner fu me Hi eflunu 1n: erhieat mma uu aner an ann und finn ſam tnumtitam in iſſtasaa d ujeunz. Qu— umenunau Ameulbase Vnjſitre cet lnm jun an b .. EM T eulte broprieta. aliduid interuenue ecurſu aſtrorun l ex aiumna volun- e ac mixtura, I9 la ſpecißca, Lue equn nequtamu oprietates ea reje ex eo; L. ahyrin. dudò ad buiuſimou eruendas docdofi irili probabil at cere, aut; prox- e. Multa funt,fe ur rebus, ac den- tamen probalili ſa ſi non euida. liter reddi poteßf viſu perimit. Qu id euenire neſcu nibtus, Quas ſenſm exbalate Nece. opemodum feran ie afflatu, ſbilan conſpetlus mod u atq; halitu vnn ntum non vocem ibus profiuentiu t, ferri aciem re⸗ rum germina eon dd ohuios quoſſ ormat. Parls- tlohe Perſpicere licet. Siquidem ob abris denſitat eni ac PRAEEATIT0. tione oculis lippitudine, at que aq; da uis vitiatis, al- terius oculos affici cont ingit. Quod venuſta ſimi- lutudine expreſſit Ouidius,& Iuuenali Quum ſpectant oculi læſos, læduntur& ipſi- Multaque corporibus tranſitione nocent. Sic pecudes, armenta, boues, grex totus in agris Saty.. FEnius ſcabie cadit,& porrigine fœda, VFnaqj; conſpesta liuorem ducit ab yia.„ Homines autem hominibius contagionem potiſſi- o 760 mum afflant, vbi ex aduerſò conſiſtunteneq; cuim er 1⸗ ſi in obliquum vergat expiratio, vel ſi in dextrum, v A aut læuum effluxum ferri contingit, tantũ damni. s 27 4 1. adfert, tantaq; labe inficit: Vt enim traſuerſa, atq; aſ. de obliqua viſio, quemadmodu petis ac luſcioſis aſſo- let, nonnibil obtunditur atꝗ; hebeſcit: ita quæ ex oculis, altaq́; corporis parte emanant, ſi obliquè fe- rantur, retundi atꝗq; hebetari contingit, nunuuq́ mali inferre adſtantibus. Quod ipſum ſtudio ſius obferuare ſoleo, vbi«grotis contagio aff ectus aſſi- ſto, adeò vt ſemper auerſus cum its verba faciam, nun inter fumarium&decumbentem conſiſtens. Hic efluxus atq; emanatio, t amet ſi oculis ſe non exhibeat, minuś; ſenſui viſario ſit expoſita, nari- bus tamen, auribus, cerebro, vocali arteriæ pulmo- num&; fibris ſe ingerit. Sic nanullos obſeruaui tam tetra mephite, atq; animæ graueolentia, vt nſi lon gius abſiſtas, obuios quoſe halitus cõtagio feriant, inficiant;. Quam latè autem ſè porrigat halitus animlantiunduον reTraL contagtun, Ler — aus menſibus, fHiante per gelicidia Aquilone, cuique craſſitiem fumantẽ animam ex intimis pra cordiu reci- —————— 9———— —— ————“²“ 8 —ꝛ——————————— ———õ—õ———õ——— ———— 4 — “ ——“ 3 ————————— 5 —.— —— — —— ——ÿÿõ — —*———— 4 p LICTORIM reciprocatione quadam, vt Oceani æſtuaria erum- pere videmus, ac longeè lateꝶ ſe diffundere: quæ li- cet æſtiuis diebus non ſit conſpicua, oculisa minus expoſita, eam tamen vel odore percipis, vel in inti- mug præcor diis tacitum virus concipis. Atz vt hæc ipſa corpori perniciem moliuntur, ac Iethale virus inferunt: ita ſuaues odores, ac ſlirpium fragrantia ſriritus erigunt, pumn vitæ fontem cor fauent ac recreant. Quod vel obeſæ naris quiſa animaduer- tere poteſt, quii vires ſyncopi collapſos, animi; de- liquio ſopitas reſtaurari, erigiq; videt odoramentis. Verum omiſſis his minutiis, poſtmodum fauore ſu- premi Numinis magis recondita proferam. Quod ſi videbor cuiquã non penitus naturæ arcana eru- iſſe, yſis;; ſublanguidis paruma; firmis rationibus, ac tenui orationu filo, nulloq&; verborum apparatu, nullis copiis naturà inſtruxiſſe: huic ego perſuaſum cupio, doctis præ bitam potius ac demonſtratam à me ſcribendi materiam, ꝗ præreptam. Iſta ſiquidã ſum aggreſſus, ac trattanda ſuſcepi, non tami ſpe, NAducia perſiciendi, quam experiendi ſtudio ac vo- luntate, ſimul vt pleniore obſequio meum patronũ demererer, meosq́; ciues hoc o fficio deuincirem. Lat).3. Excitat autem ad huiuſmodi tentanda poſt Pla- tonem Pexſius, cupit patriæ, ciuibus&; hoc tanquã debitum munus exſolui. Sic enim ad rerum con- templationem, ad ſtudium virtutis, ad ſecᷣtanda ho- minum commoda nos extimulat: Diſcite,& ò miſeri cauſas cognoſcite rerum, Quid ſumus, aut quidnam vicluri gignimur, ordo Quus datus, aut metæ quam mollis flexus,& vndæ: Quls modus argenti, quid fas optare, quid 4hen, tnjary nſt Sh onna ſu agnuabame Horumtman Dawnum! A umma un guan nai im nuc umuer ee run dein e Auunulladcken 8 moniageyocena ſancgm a d d dum: daonun mm in acione en a randi ſuua i Laaſtuſt na 5 i lgrim f ie ures leni ae Lu nuumii derugatlonen an ant andac Al 22 he h 1 ſa 1 Matio micme Amenum na d RIM eami eſtuaria ernn. ² difundere: quc. lucua, oculinz mina bereipis vel in i. concip. Ata yt ha. tur, ac 1nn. Yru Kirpium fragranse onten cor fauenta ts quiſ; animatur. rollapſos,animig videt odoramenti ſtmodum fauoniſt lita proferam. Aun naturæ arcana en. firmis rationinj verhorum appauu buic ego perſusſn ac demonſtratanl reptam. Iſta ſiqui ſcepi, non tamſ eriendi ſtudio aen quio meum hatmui officio deuinciren tentanda poſt Nl ciuibusa; hoc tanni enin ad rerum cun tutis, ad ſeulanuuhn ulat: b cognoſeite rerun, uri gignimman b mollis henue n — uld—e 45 optar 6,l 3 9 PRAEFATIO. Vtile munus habet, patriæ charis propinquis Quantum elargiri deceat, quem te Deus eſſe Iuſſit,& humana qua parte locatus es in re. Itaq; experiar, quid efficere, aut quò progredi poſ= ſim, ꝛnihio; culpam deprecari liceat, ſi non omnia ſum aſſequutus, eoq́; iuſtius, quòd inſtituti operis ar gumentum tam ſit vaſtum, adeoꝝ ſe in immenſum porrigat, vt infiniti ſit operis, neo mediooris inge- nij, omnia adamuſſim exequi, iſtamq; ſpartain pro ſua dignitate, atq; amplitudine exornare. Quòd ſi In Arte Horatius in triuali, minimè; operoſò argumento Poetica. Dat veniam maculis, quas aut incuria fudit, Aut humana parum cauit natura: quantò magis in tanta rerum difficultate ad ple- raque conniuere muſſareã conuenit, nec omnia ad yiuum, vt dicitur, reſecare? Dici enim vix queat, nanta Medicis deuoranda tædia, qui fubeundi la- ores, quæ perferendæ domi forisa moleſtæ queri- moniæ, ac voces plorabundaæ, quum rerum ſuarum ſatagunt, ac ciuibus ſuam operam ſedulò impen- dunt: quorum quum omue ſtudium atq; induſtria in actione conſiſtat, nihil laxamenti, nulla reſpi- randi ſpatia adnuttit non minus negotioſa, quàm quæ ſtuoſa praxis, adeò vt quæ ſucciſiuis horis, hoc eſ, vbi legitimis officiis ſunt perfuncti, meditan- tur, vix ea literis mandare vacet, nedum expolire. Quod quum mihi aſjiduè vſuuenat, ata huiuſinodi occupationes domi forisq́; continenter me inuol- uant, ægrè ac difficulter omnia pro animi ſenten- tia perfici poſſunt: veruùm quum naturæ contem- platio vnicè me aficiat, nec excogitari pojit ar- gumentum plaufſibilius, viſum eil eius niracula —————1dI1hIIſ— 4——— 8 4„ r —y„ — ——— ——— — 8 Ap IECr. PRAEFAT. traslare locupletius, omniaq; naturæ opera ſpe- ctatiora efficere. Quocirca poſt conſecratos noui ERi I huius anni auſpicio Inuistiſſ. Jueuiæ Kegi ER 60 Cls* 3..... 3 6 magna= 41llen ti duos breui adicere medito r. quò Jere- nimit as. ilimus Rex confecto ſopitoq́; bello, quod illi con tra coniuratos aliquot hoſtes, ſummia virtute atꝗ; excelſi, inuiclique animi mag nitudine& robore, terra mari ſuſceptum eſt, cumulatins Naturæ a rerum contemplatione reficiatur. Hoc à Guiliel- mo Simonide Iypographo Antuerpiano ſtipula- tus, vt in gratiam Maieſtatis Regiæ, auidiq́; Le- ctoris, ſpecioſos ac ſpectabiles typos exhibeat: quod quum ſe eßfecturum ſit pollicitus, ac ſumma fide Autor præſtitit loannis Nl ithagij induſtria, reliquos ma aucturù turè perficere cogito, modo ne quid incommodi in- lib. pol- ciderit, ac Pater cœleſtis firmam ſtabileniq́; vale- licetur. tudinem conceſſerit: ſic enim futurii ſpero vt pro- xima apud Francfordianos nundinarum frequen- tatione noui quiddam prodeat, quo ſtudioſis Le- ctor denuò ſe poſſit oblectare. Nouitas enim er — oblectatio legendi diſcendiq́; incitantentui eſt& illecebra, præſertim vbi res dilucidè appoſitisq́; ver bis explicatur, ac ſeria iocoſis, vtilia dulcibus ata amœnis mixta ſunt: quod ipſum pro virili præſtare ſtudui, ea vſus mo- Ausor deratione, vt nuſquam à de- kee⸗ coro deflectam, nuſquam honeſtos limites is egrediar. r 85 ee 5—2 Sn Nauact. opemmmni exitknium A rerecuan3 adhærtt Cl Gi nim ſplence inago liblte wüuerliettocs Kcente natr chinjigo au qleabilo lu 1 boc 1 1 ruinalia e AEAr. z Naturc oper ſr. V lft conſeeratas 1ad ueunc Kegi ERIGO L Eracull, eiuſd, m Mecditor, qul der, 68 bello,ſaod lll en b umma dirtute Lnitudine e& rolun mulatius N aturaa atur. Hoc à Gunl intuerpiano ſtupul Regiæ, auidiq; La typos exhibeat: u citus, ac ſumma ſi nauſtria, reliquom quid incommodir am ſtabil emq; n futuru ſpero vt indinarum frequr t, quo ſtudioſul 2. Nouitas ezinl ncitamentun ele acids appoſſtinn ſis, ytilia dulcihu quod ipſum ero ea vſus moo- uam à de- uſquam nites LEVINILEMNII MEDICI ZIRIZAEIDEOC- CVLTIS NAITVARAB MIRACV- lis. Liber. I. DE NATVRA DI 8. uinitatis inſtrumento Cap. I. JATVRA in qua elucent, X S Ratque expreſſe ſe proferunt ADiuinitatis veſtigia, cuiuſq; Orei principium eſt, quo con- ſiſtunt omnia. Natura eſt mens, X⁵νοε ſeu ratio diuina, Nattrs operum naturalium effectrix, rerumꝗque Leid exiſtentium conſeruatrix. Quę vis nulli, ræterquam Deo,& qui illi indiuulſè adhæret Chriſto aſſcribi poteſt. Ipſe e- Heb.« nim ſplendor paternæ gloriæ, expreſſaq́; imago ſubſtantiæ illius, naturæ, totiusq́; vniuerſi eſt opifex, ſuoq́; nutu, nulla ſub- jacente materia, omnia condidit, in eo eſt vita, vigorque rerum conditarum, at- vis rerum que ab illo ſingulis viuifica virtus infuſa 7, Ioan. 1. J; 5 Deus oms cauſam in . ſe ipſo eom eſt, hoc eſt, per eum vnumquodque ge- plettitar. nuina ſua vi ſubſiſtit, inſitaq́; facultate ſe A 1 PrO- —— ———————— — ¾ Dpioccvrr. NATVR ca propagat, ac tuetur. Nihil in tanta, tam- que immenſa rerum vniuerſitate iners aut otioſum, nihil temere aut fortuito, ni Natura hil fruſtra effectũ eſt, omnibus ſtirpibus vec iners,... ver otioſa. ſua vis indita, ſingulis animantibus ſuum ingenium, ſuaque attributa naturæ incli- natio. Obiter quęcunque mundi ambitu, cœlique complexu continentur, vi qua- dam inſititia inſtructa ſunt ad actum ſi- bi peculiarem, ac ſuis queque locis, tem- poribusque diſpoſita, admirabili quadã viciſſitudine munia ſua obeunt, curſum- que perficiunt. Hinc quum Deus tanti muneris effector ac moderator colluſ- cenca. traſſer quæ ſex dierum ſpatio perfeciſ- ſet, viſa ſunt illi inſigniter bona, hoc eſt, ita elaborata, vt artis ratio efflagitabat, vt expoſcebat ordo rerum ac feries, vr decor vniuerſi exquirebat, adeo vt om- nia ad vſum conducerent, atque ad finẽ cui erant deſtinata, ſpectarent. Qua de pæ pærit. re ſapienter diſſeruiſſe mihi vidletur A- ede riſtoteles huiuſmodi propemodum ver- 5. bis: Nihil in natura rerum tam minu- tum, tamqũe vile aut abiectum, quod nõ aliquid admirationis hominibus ad- ferat. Et quod Hieraclitum Tarentinum dixiſſe ferunt, quum in caſa quadam tur- Llibl” m wo,nd 8 ni üqle m macfecie, dlem dam 9* qherzagotit ne. m, mndue h rueclren h Matcenär ae dorun qoom beant, luset Homo aureu ea terrunprois trjliusman ſernqlüeſcal ttur. Nunten rerun editen i tee non üfpin chienis„kAud V ATVNAE ilin tenra mm niuerſitate inen caut fortuiton mnibus ſtirpidu umantibus ſumn uita naturæ nul e mundi anbiu rinentur, V au lunt ad actuma ueque locis,ten admirabili quni obeunt, curſiu luum Deus mm oderator coll- ſpatio perfedl er bona, hoccꝭ atio efflagitah um ac ſeries,ſ bat, adeo vtm nnt, atque adh ctarent. Quud mihi videtus opemodum ſt- erum tam fü- diectum, quodi hominibus ๠tum Tarentinun in cala unß i- MIRACVIIS. I118. 1. 2 furnaria diuertiſſet: Introite, ſunt hic e- tiam Dij: hoc quoque in naturæ operi- bus ſentiendum. In minutiſsimis enim naturæ rebus numen elucet, omniaque honeſti pulchrique rationem obtinent. Siquidem operibus naruræ hoc præci- uè adiunctum eſt, vt nihil temere, vi- ceque fortuita ſit eſfectum, ſed omnia fi- nis ſui gratia. Et quemadmodum, quum de ædibus magnificè conſtructis ſit ſe- Fimile ab mo, non de calce, de lateribus, de lig- diam nis, aliacue materia agitur: ſed de for- ſirucdarc. ma ac ſpecie, ſtructuraque ædium,& in quem vſum ſint erectæ: ita qui naturæ opera excutit, non de materia, ſed for- ma, totaque ſubſtantia, de vſu denique atque vtilitate diſſerit. Sic corpus animæ gratia conditum eſt: membra verò offi- ciorum quò commodè actiones ſuas o- beant, ſuasque functiones exequantur. ππο Homo autem Dei cauſa in hoc mundi 2uε ſem theatrum productus eſt, quò illo ſe oble- Punen ctet, illius munificentiam agnoſcat, in il- lo conquieſcat, illique fidat, atque inni- tatur. In tanta itaque, tamque immenſa rerum exiſtentium multitudine ac varie- tate non ſuſpicienda modo naturę vis& efficientia, ſed eius maieſtas atque ai- AàA?: Plitus 888dſſſſſhſhö——— 8 2——-——— 2— plitudo, à quo ſingula producta& profe- cta ſunt, cuiuſq́, benignirate naturę ope- ra ſubſiſtunt, atque ab interitu vindican- Naturevis tur. Quæ cogitatio exuſcitat animos no- Aae ſtros humi alioqui defixos, atque in Dei notitiam ac cognitionem deducit. Deus enim tamerſi ſit inconſpicuus, ex rebus komn, tamen creatis, vt Paulus teſtatur, atque ex mundo tam mirifice condito, tam ſa- pienter adminiſtrato& perſpici poteſt raſea.& intelligi. Et quemadmodum, Cicero- ne teſte, ex memoria rerum, ex inuentio- nis ſubtilitate, ac celeritate motus, om- niq́; pulchritudine virtutis vim mentis agnoſcimus, quamuis oculis ipſa nõ pa- Deus qua- —. 7„ 5 α teat: Sic Deum mentemq́; illam æternã inmoteſcat. Ex Operibus eius dilucide perſpicimus, . 7/.—.. eiusq; vim atque afflatũ efficaciter per- cipimus. Illius enim virtus per omnia dif fuſa, ſingulis calorem, ſpiritum vitamque largitur. Qua de re eruditè concionatus A4.7. eſt Athenis D. Paulus ex Axati ſenten- tia, quam eleganter expreſsit Lucanus libro 9. Næremus cuncti ſuperis, temploq; tacente Nil agimus niſi ſponte Dei, non vocibus vlis Numen eget, Eſtq; Dei ſedes niſi terra,& pontus,& aer, Et cælum& virtus: Juperos quid quærimus vltraꝰ 2 een ee vides, quocunque moueris-. Eil Zeas 7 i403.. „ Quis 4 n vüm b 145 mles nn andaef dpes Chum nosllech Aoholes ſß 12 meli lnct rguün te ddunobeh nlesmgt yemmlibeul uh inen omnl In leſdladlch dunl quame ꝛcwerrui ge k due regatlo runtue nui gtacwoder Tuleijtomna nealleni ſd bi iklauler Itot ac nauclz ngosin Com; ten cor, torinobeund tecludun lüdchnahu V NATVNAI producta&es nitate narurege interitu vindich uſcitat animos 1 fixos, atque inhe lem deducit. de aſpicuus, ex reun lus teſtatur Vnn e condito, tan, & perſpici o pat ldmodum, Cich erum, ex inuem ritate motus,i rtutis vim man oculis ipſa nij emq́; illam ætt cide perſpicin atũ efficaciter irtus per omnil ſpiritum vitan, uditè conciom us ex Arati ſer expreſsit Luas cente bus vlis 9 adr, erimus Ytrad unque mouerit. Vle O 1 bus id hauſeritt Quod in triremi guber nator ac nauclerus, in curru rector, Chohxam. MIRACVLTS. 1T13. r. 3 Quis igitur erga illum non afficiature cu- ius vires manifeſtè percipit, cuius donis cumulatè fruitur. Si Imperatores& prin- Siuile⸗5 cipes optimo iure veneramur ac ſuſpici- inperata- mus‚ illosq́; plurimi facimus, ac magnos honores ijs deferimus, qudèd regna atq; ofſas- imperia incruenta, citraque ſanguinis ia- cturam parta, ſumma æquitate admini- ſtrant, quòd magiltratus habent inculpa- tos qui in obeundis negotijs, munijsque publicis magnam curam, multamque 9- peram ſubeunt quo omnes in officio cõ- tineant, omniaque paſſim ſint pacata, nec Reſp. vlla diſcordia, aut ſeditione ciuili diuulſa: quanto magis Deum ſuſpicere ac venerari par eſt, qui nulla cura, nullo- que negotiò, aut ſolicitudine tam vaſtũ latumque mundiimperium nutu ſuo re- git ac moderatur? Quò ſpectar illud A- o⸗ munas puleij hominis à noſtra quidem religio- ne alieni, ſed qui ex Hebræorum fonti- Smie: ragus in Comodijs exhibendis, præcen tor in choris, aganotheta ſeu remunera tor in obeundis certaminibus, conſul in- ter ciues, dux in exercitu, comes in ſuſci Piendis propulſandisque periculis: hoq — A 3 e ——ſͤͤ—ſſ———— multis L pdnoccvIr. NATVYRAR eſt in mundo Deus: niſi quod ærumno- ſum, curisq́; innumeris implicitum vide- tur officij alicuius principem fieri: at Deo nec moleſta eſt, nec oneroſa imperij ſui m peum cura. Cęterum nolim mihi aduerſari Me- omnia ad-... turæ open dicos, aut grauatè ferre Philoſophos, nfareuda. quòd in aſſerẽda naturæ dignitate, ipſam ad fontem, ſuiq́; originem referam: hac e- nim ratione omnia reducuntur ad eſſen- tiam primigeniã, totiusque naturę arche typum. Er quanquã latè pateat naturę vo cabulum, ſuoq́;ÿ arbitratu ſecũdarias quiſ . que deſinitione s comminiſci poſſit„ a 4. vnum tamen oës reuocãtur. Sic Medicis. Natura eſt inſitæ atque iunæia rebut qualitas.ʒ 4 Natua eſt quatuor elemen orum mixtura& tem peri 7 „ Natura eſt vis& propenſio animi cuinſqut. Na tura Philoſopbis eſt morionis& quietis principium. Natura tſt guæ cuique formam dat Shecifica diſferentia. Natura eſt vis& cauſa effectrix, rerumq́; Propriaxa ie ‿᷑ Conſeruatrix toti mundo ciusque parti- usa. bus inſerta. Natura(vt propius rẽ ipſam deſignem) eſt diuinorũ operum ordo& ſeries, quæ illius potentiæ, illiusque ver- bis ac iuſsis obſequitur, ab coque vires mutuatur. Harũ omnium deſcriptionũ, "quot à viris diſertis excogitari poſ ſunt, præcipua cauſa& origo ab æterna il la mẽte tanꝗ vberrimo fonte promanat. Qudd un dun mitt Arkncd gerequd, 1 noSferune nercbl do⸗cune Tt aeolrio n deaDeo co oioredelipi Ilh i wam iti yercu. ggr mn e Äiiu, uur melieingel icitanle innt cſerrationd aate ldeata e auslt er Näſscne aiue megn ro afähré c Irucha cunchn elrio, in C duaten conoh Wnpobt, z2 on ſenerani inis caulaie Taique oult f rVAA niſi 1s nneadenn. mplicitum ih Icipem fierad dneroſa impei 1 mihi aduerfartl erre Philoloyh ræ dignitate, tn nem referam:mu ducuntur ad eh usque naturm té pateat natun atu ſecũdariug uniniſci poſſit,: ätur. Sic Mecdt qualitas. mtura& tem yexie⸗ in que. quietis riueipium. heeifca dißerentia. a effectrix, reru ndo eiusque ſa vt propius rei rũ operum om ntiæ, illiusque- ur, ab coque 1 nium deſcripti- ſertis excogitn & origo ab aten no fonte pr 6 1 1 4 6 t8 1 V 1 HIMIRACVILIS. IIB. I. 4 Quod omnium ſcire intereſt ac perma- gni refert obſeruare, animoq́;penitus in- nigere, quò cuique magis innoteſcat ſum mus rerum opifex, illiuſqùue accendatur in mentibus noſtris maieſtas& amplitu- do. Rerum enim conſpectus,& naturæ contemplatio brutos etiam homines at- que à Deo cognitione prorſus alienos modo ne deſit aliqua ſanioris mẽtis ſcin rilla, in maximam admirationem Diui- nitatis perducit. Siquidem natura re- rum, quæ immenſa eſt, ac longè latéque diffuſa, quum nuſquam non oculis ac menti ſe ingerat, mirifice hominem af- ficit, atque in ſummi parentis amorem ac venerationem dirigit. Nam ſi cui ex- cutere libeat, atque attente confidera- re, quis ſit rerum conditarum quæ aliæ ex alijs emergunt, decor& ornatus, quã- taque arte, quo artificio, quam concinnè atq; affabrè omnia elaborata ſint eſt cõ- KRructa, cunctaque in hominum vſus ne- cefſarios, in oblectamentum ac commo- ditatem condita obſeruet, quis illis affici non poſsit, aut æternam illam mentem non venerari ac ſuſpicere, quę ſolius ho- 4 non ———————“ —————--—--——— Naturæ cõ templatia ad Oeum erigit ani⸗ 9 mgs. Omnid ho. minis cau⸗ ſa condtta. minis cauſa iſta extare, ac cõtinuato pe- rẽnique ordine ac ſerie ſubſiſtere voluit, —— —— —— — —— —— pDEI oOcCcCVIr. NArVRAE non ſine admirabili propagationis ſuc- ceſſu: Effecit hæc naturæ præſtantia, vt præter alios Antonius ille(qui ob Chri- monz ſtianorum proſcriptiones, ac perſequen- Fremie di rabiem, quæ nullis non Sæculis incru- de natura. ſemuemia. deſcit, atque efferata redintegratur, in olitudinem ſeceſſit, ac loca vaſta, auia, impedita, tyrãnisque inacceſſa incoluit) vnicè ſe oblectaret naturæ ac rerum cõ- templatione adeo, vt quum quidam ab eo ſciſcitaretur(nam omnibus ſe affabi- lem præbuit, nec cuiquam reſponſa de- negabat, vt tetrici quidam) cur paucos ac prope nullos apud illum libros con- ſpiceret:reſpondiſſe dicatur: hæc mun- di ſpectacula ſic animi ſui deſiderium ex- plere, ita mentem reficere, ea præbere 5 5. documenta, viuendiq; præcepta, atque inſtitutiones tradere, vt multorũ libro- rum vicem ſuppleant, nec magnopere Prouerbio. eorum adminiculo indigeat. Satiat enim whes nui aliquando librorum quamlibet amcœna lectio adeò, vt mens aſſiduitate legendi laſſeſcat ac defatigetur: quum naturę cõ ſideratio ea oblectamenta, has volupta- tes, tanta blandimenta atque illecebras proferat, vt nulla vnquam oboriatur ſa- tietas aut faſtidium. Adornant equidem ſcri- 8 * 8 I 4 ytote 1 wmentis 5 ruaghah 8 At matGrl cmuiteqt trmrndamdt. Uüurzerelte aloswente dt Tterra. fe tifeumn, In drrinſolc n lungleiun aletidioneih apm velg aut rütectut mann ebtgim fteqle uns nani wllo lrüenugles mnum mdug uumm exprlmün 45 belhenn i nüsſte indei rmmuuütn ris pindlliloe ceteli pöm 1 hetdar Um d dqüe erun, 1. rOpagationis ure Præſtantia N illeſquichCh nes, ac perleque don Sæculis ina redintegratue, c loca vaſta„au inacceſſa incolu turæ ac rerum qui quidam, omnibus ſe afti luam reſponſat idam) cur pan llum libros cu icatur: hæc m ſui deſiderium: cere, ea prat præcepta, at vt multorũ Üi „nec magnope ligeat. Satiat eu luamlibet amat iduitate legen r: quum natuni enta, has Wolupt ta atque llecehe luam oboriatu dornant edut 1 MIRACVILIS. 1183. I. 5 ſcriptores culti Rhetorum coloribus ac pigmentis lucubrationes ſuas ac cõmen taria, appoſitis que verbis rem illuſtrant: At natura ſummi opificis inſtrumentũ, ac miniſtra quæ ad quiduis elaborãdum fingendumque efficax eſt& appoſita, nõ aſcititia varietate, ſed genuina ac natiua oculos mentemque inſariabiliter paſcit ac recreat. Quis verò naturæ ſolertiam, artificium, induſtriam, ſcitè elaboratas ſtirpium, floſculorum, animalium, repti- lium, piſcium, alitum ſpecies, omnium- que cõditiones, vires, effectus poſſit vel exprimere vel explicare? Quis artifex aut architectus quamuis eximius eas for mas atq; effigies imitando conſequi poſ- ſit? quæ paſſim ſe proferũt atꝗ; oculis hu manis ſingulis momentis ſeſe exhibent. imitatur quidem ars naturam, atque ho- minum induſtria graphice quędain ad vi uum exprimit atque ementitur. Sic Cõ- zafaus Geſnerus vir vt reconditæ erudi- Ceſmeri tibnis, ita indefeſſi laboris ſtreniam ope-¹„s ram nauauit in illuſtranda animalis om- nis ſpirabiliſque naturæ hiſtoria, cui prę cæteris palmam defero. Sic plerique alij in herbarum deſcriptionibus, elngen diſque earum figuris, non poſtremã lau- 1 b 5 dem ——y——— 9—— 8 ——————„ DE OCCOVILT. NATVRAE dem ſunt promeriti. Verum vt nihil non populare& plauſibile, ac laudẽ meretur artificioſa naturæ æmulatio: ſic omnia muta exhibet, inanima, inſipida, inodo- ra, nullaque vi atq; effectu prædita. Ne- que enim elinguis eſt, iners, ignaua, ſom niculoſa, ſtupida, inanimata natura rerũ, ſed viuida, alacris, erecta, ſuiq́ue oſtenta- trix,& quę ſenſibus ſuauiter blandtiatur, ſic vt contemplantem multa cõmoncat, multa edoceat, ſuisq́; inuiramentis inci- tet atque illiciat, adeo vt ſpectator mini me otioſus non in ea ſolum cõquieſcat, ſed ad illum mentem erigat cuius virtu- te hæc omnia vigent& ſubſiſtunt. Ita in ijs quæ oculis noſtris expoſita ſunt, non ſolum naturæ artificium excellens qui- Na dé,& inimitabile ſpectari debet, ſed Dei enun al maieſtas, amplitudo, decus, ſplendor, ma eedo*es gnificentia, deniq; munifici patris erga humanum genus amor,& propenſio. E- lementa, cœlum, ortus& occaſus ſideru, diurne nocturnæque viciſtudines, qua- dripattita anni varietas, quæ duo æqui- xerr viei noctia vere& autumno: ac totidẽ ſolſti- Hiade auui tia æſtate& hieme complectitur, quorũ dcecurſu herbæ exoleſcunt& deficiunt ſuoq́; tempore emergunt ac reuiuiſcũt, quum S 14 — n no urecione doemenal viiſä Dau niuslidin tprrckoht 4 Atenconſft Irofeirmir l zoeercomij d deutzcon cre cöpu dunrpena tu gericüm e rnnaü-h h pereiol Ge münienn mendque Ne in Academ“ um queſtich Iſt enin a 6 dualiſ rninah ſeinur ac u mus mite 8 Nilucagat, lelecation, „NATVNAI Verumyt nidilm ac laudẽ neren ule tſic om a, Inſtpida.: dee hch lno 8 lta. R Aners, ignauaſ lmata natura ri cta,ſuicque often nauiter blandin multa cömon unuiramentisn ovt ſpectatorn folum cõquie erigat cuius wn K ſubſiſtunt. l expoſita ſunt um excellenss tari debet, ſed decus, ſplender, nunifici patrisc or,& propenſa & occaſus ſd viciſſitudines das, quæ duoa mo: ac totidèſ omplectitur, qui ſcunt R& deficu- gunt aC reuiuidi 8 qu ³ mus, mẽéte& cogitatione in cœleſtia de- uauͤllacCvILIS. LIE. 1. 6 quum multa indicent ac comm onſtrẽt, tum à morte ad vitam reuerſionẽ ac re- ditum, quo ſuo tempore corpora per re- ſurrectionẽ reſtituenda ſunt in integrũ, documenta præbent. Hanc naturæ vim mirificã Dauid operum Dei admirator vnicus ſubinde effert in immẽſum, eãq́;, vt par eſt, opifici aſſerit, cuius opera que in terra conſpiciuntur, quæq́; in cœllo ſe proferũt, miris laudibus exornat, ſolidiſ- que encomijs proſequitur, aded vt attẽ- te, fixaq́; contẽplatione obſtupefact ex- clamarè cõpulſus ſit: Quàm magnifica Ias;- ſunt opera tua dominelomnia ſapienter perfeciſti, impleta eſt terra poſſeſſione re rum tuarũ. Viſa eſt etiã Ethnicis, quibus perexigua contigit rerum diuinarü co-- gnitio, hęc naturæ cõſideratio fructuoſa, mentique vtilis ac iucunda. Sic Cicero c. in Academicis: Nunquam ego Phyſico 1⁷ 1.— 2 rum quæſtiones exterminandas cenſco. l- L2 Eſt enim animorum ac mentium na- f h turale quaſi pabulum, conſideratio con- templatioq; naturæ: ererctiores enim ef- ficimur, ac res fluxas caducasq. deſpici- fixi. Indagatio ipſa rerum ſummam parit delectationem, ac mens amoeniſſima cõ- Sr pletur, DE OCCVLT. NATVRAT wſeai3. pletur, afficiturq́ue voluptate. Quicquid autem ipſa natura genuit, non modo ani mal, ſed etiam quod ortum è terra ſtirpi- bus nititur, in 5 quodque genere, per- fectum eſt. Quorũ alia humilia ſunt, neo altius ſe à terra tollunt, quædam in ma- ximã altitudinem aſſurgunt, alia perpe- tua fronde virent, alia hieme ſpoliata ni- Hebaum tore ac pompa frondium, verno tempo- Aneſian re tepefacta frondeſcunt ac repullulant, denuoque in ſtirpem emergunt. Nec eſt vlla res, quę non ita vigeat inſita vi, quin protuberante turgenteque ſemine aur flores, aut fruges, aut baccas proferat, easque Solis calore ad perfectam matu- ritatem perducat, effectuque ſalubri im- Animaies bBUuat. In animantibus quoque, quibus ſnäa n. Quum ratio deſit, ſenſus attributus eſt, eamear. ipſius naturæ vis atque inclinatio perſpi ci poteſt, aliäs enim natãdi peritas aqua- rum incolas eſſe voluit, alias volucres li- bero cœlo frui, alias reptiles, quaſdã gra dientes, non nullas ſoliuagas, plerasque gregatim volantes, vt ſturni factitant, mi liarię, ftigilli, paſſeres, columbæ: imma- nes alias ac feras, quaſdam cicures& mnã ſuetas, vt omnia gallinacei generis,& quæ domeſtica atque altilia dicuntur. 1 Homo eyxe 1 4 d craonini Ci adumop2 ſaltm epte 3 Debceteras ſt ſuntrobuble mriclunall cenac doril clloe erin apie(ullus. (Vamare perlulpin quæ valmm o nentigueſen omine mii rtume terra ſi 1 . que geneten d umilia ſuntn t, quædam inm rgunt 3 alia pe 6 leme ſpoliatal um, verno tem nt ac repullula emergunt. Neca Scat inſita vi,qu teque ſemine a t baccas profen lperfectam ma tuque ſalubrin quoque, qub lus attributusd inclinatio pet tãdi peritas act alias volucres- ptiles, quaſdig luagas, plerasqi turni factitant, columbæ: im. dam cicures&r nacei genetis* altilia dicuna Hoo Homo verò, cuius imperio omnia ſubdi ra ſunt& ſubiecta, multò quiddam præ- Hels.. MIIIRRCVLIS LIB. 1. 7 14 ſtantius eſt conſequutus, nempe præter loquendi munus, rationem& mentem, animumque cœleſtis naturæ ac diuini- tatis participem. Humanus ſiquidem ani mus decerptus ex mente diuina, cũ nul- lo alio, quàm cum Deo comparari po- teſt, nec ad vllius naturam referri. Quo- circa homini enitendum, vt quam proxi mè ad ſuum opificem aſſurgat, illique aſ- ſimilem ſe præſtare affectet. Quum enim Deus cæteras animantes abiecit ad pa- ſtum ac pabulũ: ſolũ hominẽ humo exci tatũ, celſum ac ſublimẽ cõſtituit, quo ad eœlum ac domicilij ſui conſpectũ mentẽ oculosque erigeret, qua de re ſequenti capite fuſius. b b HOMINISDIGNI tas& præſtantia. Cap. II. QYum autem Deus Opt. Max. ſummo- pere ſuſpiciendus ſit in rebus creatis quæ paſſim obuiæ exiſtunt, atque oculis mentique ſe ingerunt, tum potiſſimè in homine mirifice eius elucet ſapientia. Quic- ——y—- 1 —————— 8. ——————ÿꝛ—— 5 Pſalm.. d= occvITr. NATVRAE Romo præ ripu Dei ctum, nulla ratione comparari, compo- nique hominis præſtantiæ poteſt, adeò vt hinc præcipué ſumi voluerit fui æ- ſtimationem Deus, ſuæque diuinitatis ſpecimen exhibere mortalibus, hoc eſt, ex ſua cuiusque mente, ſuique notitia perduci nos voluit in cognitionem, tan- tique opificis reuerentiam: nihil enim Niens honi expreſſius repreſentat Deum, quàm mẽs 2s Oeif. I.. 1. 1, ns nularuis. hOminis, qua ad imaginem ac ſimilitudi nem eius eſt conditus. Eſt ſiquidem ho- mo expreſſiſſiimum Dei ſimulachrum. Quamobrem ob externum, internuinq; ornatum, atque ampliſſimas dotes aηνo- aoαανος dici meruit, quod in hunc cumu- latiſſime omnia profuderit munificus il- le rerum parens atque opifex Deus, Hu- ius enim cauſa omnia producta in lucẽ, illiusque vſui cuncta patent, ac ſunt ex- poſita. Quod ipſum agnoſcit Pſaltes re- Zius, gratique animi argumenta profe- pfal.s, rens: Feciſti lum, inquit, paululò ange- lis inferiorem, Imò propemodũ vt Deũ quendam gloria& honore decoraſti, il- lumque præfeciſti operibus à te creatis. Hanc autem prærogatiuam etiam à mü- 4 b di ex- Quicquid enim in mundo ſe profert epiſciam. quamlibet concinne atque affabrè fa- dententem(dn paine 1 D n nbainidoli e quibsbellüs h doraäinec i Tentilperlee. qur llco en dentwucadüm lersägecndit Cguenad n Pis celllgan ſäblimeacrelim zctorius ſmnd ſugtine etiat tn ulgone deo R ütar, nam Incurum tanturaut figi „4 7 mälretnech mundo ſe draß atque affadtei omparari, comg, enrlx poteſt, at mi voluerit ſux P ſuæque diuinirn ortalibus, hocd te, ſuicque noct cognitionemm ntiam: nihil en Deum, quamm linem ac fimilitu .Eſt ſiquidem! Dei ſimulachru rnum, internun iimas dotes us od in hunc cun derit munificus- opifex Deusht producta in lun datent, ac ſunte gnoſcit Pfaltesi argumenta pid auit, paululo am ropemodũ he nore decoralbl eribus à te crem tiuam etiann à3 der hZIRAcCVILIS II2. I. 8 di exordio obtinuit, adeò vt omnia, dũ vigent ac conſiſtunt, homini ſint obſe- di infe- quioſa ac famulétur. Sic enim Geneſeos ass. rimo omnium rerum principatum ac præfecturam Deus homini aſſeruit: Fru- ctificate, multiplicamini, replete terram, eam ſubigite,& in piſces aquatiles, volu- cresq; aëreas,& omnes qusę in terris mo uentur beſtias, imperium exercete. De mente autem quæ illi diuina eſt,& qua proximè ad Deum accedit, deque inter- nis animi dotibus, ratione& intellectu, quibus belluis præſtat, quũ abundè ſcri- ptores alij, nec ſir huius inſtituti, in præ- ſentia ſuperſedeo. De corpore vero lens& ſpectabilis forma moribus animæ congruens, atque accõmoda, ſtatus cor- poris ceiſus, atque erectus in cœlum, os ſublime ac reſupinatum, omnium partiũ ac totius ſymmetria, ſeu exacta commen ſuratione, etiam ab ethnicis atque à no- ſtra religione alienis ſunt depredicata, adeo vt mirari ſubeat noſtrorum homi- num incuriam, qui aut nihil prorſus ſeru- tantur aut frigidè atq; oſcitanter ſeipſos, naturæque opera excutiunt, quũ Dauid b rex 2. 12 S Luccd 2 Decer cor⸗ quæque illi cognata ſunt, ab eoꝗue depẽ aoris hams dent, pauca diſſeram. Illius enim excel-E 5* . 4 4 8 2„ 8 8 ——„ 8—.. DEI OcCcVLr. NATVRAE rex magnificus, preſſius fixiusque naturà hominis contemplatus exuſcitari cœpe- rit atque exardeſcere in tanti opificis a- Dauid aa. morem atque admirationem, Sic enim turæ admi.. 3„1,. enn. rator vni- QuuIn alijs, tum huiuſmodi elogijs illum csF. Pſal. 33. proſequitur: Celebrabo te Domine, Juòd mirificè ſim formatus, opera tua admiranda ſunt, eaque ſcrutatur& agno ſcit anima mea, non fuit tibi occultũ vL lum os meum, quum formarer in abdi- to,& quum mirdò artificio fingerer in ma terni vteri latebris. Informem atque ine- laboratum fœtum viderunt oculi tui,& pauid e omnia mẽbra mea velut in libro penes clamatio in Oei ad- mirationẽ. te deſcripta erant, quæ deinceps non ni- ſi multis diebus formata ſunt, Admira- tioni mihi eſt ſcientia tua, qua in me for- mando vſus es, excedit illa prorſus captũ meum. Quum enim, inquit, me totũ ex- cutio, quum corporis ſtructuram, animæ præſtantiam, vim mentis ſedulò expen- do, eaque ratione ac iudicio aſſequi ne- queam,& maieſtatem tuam veneror,& amplector munificentiam. Iam verò ſina- mus paululum interquieſcere formã il- lam ſpectatiſſunam, tum reliquas partes corporis viſenda ſpecie: internorum viſ- cerum ſitum, naturalium facultatum po- ten- nt propae 4111 † . 8 renids nenue aumateral irrefcukat ¹ usfncio t ardrpitl nlbsſädesa inrrrer, G. lcemin 3 depöunrlen itlo clore, ſ diig onite ouegedercen p rchguan. Archwenda9 rinodmentla modknt adiin imbäicaſint u aſede mentbenn töpßackaipi — Tettisrſelten e linnauum aim löhuimnganſten 4 Qübes doh dtuones cöpl, Rolte meu- 2—— „ NATVAMI — 2. Rarl coh E In tanti opift ationem. Sican ſmodi elogjsll drabo te Donu rmatus. opetat ue ſcrutatur& fuit tibi occuli in formarerina ificio fingererin aformem atqui lderunt oculitu elut in libro pa aæ deinceps non nata ſunt, Adu atua, qua in me lit illa prorſusc- inquit, me toti sſtructuramn, anl entis ſedulò em iudicio aſſequi m tuam veéneroi atiam. lam veto quieſcere fomi tum reliquas y- cie: internorum lium facultatum 1 MIRAXCVILIS L19. 1. 9 tentias, neruorum à cerebro ortum, du- ctum arteriarum à corde, venarum abche pate propaginem conſideremus tum a- nimæ facultates& potentias, quibus ip- ſa ſuas functiones profert ac perſicit, his rrer in ho- accedit ſpiritus ille æthereus caloris na- V i turalis ſedes ac vehiculum, qui trifariam diſcriminatur, ac totidem locis diſcretus eſt, ſic vt animalis cerebro, vitalis cordi, hepati naturalis ſit aſſcriptus, hic quum natiuo calore, humoreque nutricio, vtrias usque fomite corpus alit ac vęgetat, at- que imexercendis actionibus vires fſup- 22e resſi peditat, quamobrẽ non indiligenter tria êitas ful- hæc fouenda, inſtaurandaq; ſunt ſomno⸗,⸗ vino, alimentis, exercitatione: quæ tamẽ moderatè adhiberi poſtulant, ne ſi vel inmodica ſint, vel intempeſtiua, hominẽ à ſede mentis contingat dimoueri, mul- tisq́; ac varijs affectibus duci. 2r leneus eſt equidem viger& cæleflis oriso Aeneid. 6. Omni hom ini, quantum non noxia corpora tardant/, Terrenique habitant artus, moribundaque membra. Hinc metuunt cupiuntque, dolent. gandentque, nec auras Reſpiciunt, clauſi tenebris& carcere cæco. Quibus poëta quatuor animi pertur- bationes cõplectitur, quæ ex intemperã= Heikas .... 1 Ta tia ortæ mentem homninis turbulentam) A B effi⸗ 8IIſſſſſſͤͤͤ———————————— bD oOccGeVvIT. NATVRAI efficiunt atq, inquietam, mirisq́; modis exagitãt Poſtremò ad illa dirigamus ocu los. quæ iſtis omnibus ſpecic ꝑrebẽt, for- męque præſtantiã inducunt, hoc eſt, for- manqdi figurandiq; fœtus artificium excu tiamus, quod tale, tantumꝗ; eſt, vt quiuis etiã à re medica alienus in eo excutiẽdo vires ingenij acriter debeat intẽdere: hu- iuſinodi enim res ſcire& perſcrutari cu- iuſuis intereſt, quum in ſe ipſe verſetur, camſenſus atqui in ſui contẽplatione quieſcat. Si- quidem quũ homo ex corpore& anima conſtet,& conflatus ſit, ipſumq́ corpus animæ ſit inſtrumentum per quod actio- nes ſuas perficit, cui non ſumia eſſê de- bet vtriusque partis cura& obſeruatio⸗ quis nõ vtriusq́ incolumitati optimè cõ ſultũ cupiate præſertim quum alterũ ſine altero cõſiſtere nequeat, ſuasq; functio- norat.in nes& munia inoffenſè obire, namq; alte Ane poet. rius ſic altera poſcit opẽ res,& coniurat amicè. Eſt quidẽ corpus pro tempore ca ducũ& mortale: ſed quum ſit animi vas & receptaculum, illiusq́; miniſterio vta- tur, Deus id quoq; deſtinauit ęternitati, ac per reſurrectionis myſterium eiuſdé muneris voluit eſſe particeps, nempe im mortalitatis. 106 T . NA- — A130 1VAA eregte ldi f 5 dedent i w A 4 Dottum Di hunemuncat rmorbliten Auilkt, tnat dwwoditate p rGetilliden ertlu, qwi rctlekadcor mäntare ornen ragum i l It, lle mn rtt, in auune lereen adiume arorisac Dro. ten humoret Mgentsidlone ts Knealter riene, addi b onplexus d luleent, ſuau nodis deleni us in eo excuti lcbeat intéderen re& perſcrutan- in ſe ipſe velle tione quieſcat, X corpore R& au ſit, ipſumq; con uin per quod ad non ſumma eſſi cura& obſerun dlumitati optim im quum alter neat, ſuasd; fund aſè obire, namq opẽ res,& conu- pus pro tempan dquum ſit anim dusG; miniſtero deſtinauit ętermi is myſterium eil particeps, nemnoe G N ZmIRAcVLIS I118. I. 10 NATVRALISSIMVM PRO- creare ſibi ſimile, eoque reuerenter vti debent homines tanquam diui- no munere, Deique inſtituto. 5Oſtquam Deus coœlum ac ſublunaré hunc mundum condidiſſet, omniaq; tam mirabili ſapientia atque artificio cõ- ſtruxiſſet, vt nihil ad neceſſarios vſus, ad commoditatem atque ornatum deeſſet, viſus eſt illi deſiderari aliquis, cui iſta eſ ſent vſui, quiq́; ſe his oblectaret ac fruẽ- retur. Itaq; completo perfectoque om- ni naturæ ornatu, hominem in mundum tanquam in ſuam poſſeſſionem produ- xit, illique ne vitam inamœnam dege- ret, in adiumentum ac ſocietatem mu- a beo. lierem adiunxit, inſeuitque vtrique vim amoris, ac procreandæ ſobolis auidita- tem, humore ſpirituque turgido, atque organis idoneis ad eum vſum præpara- tis:& ne alter alterius contactum exhor- reſceret, addidit illecebras, ac mutui complexus appetitionem, vt quum ſe inirent, ſuauiter illos affici, mirisque modis deleniri contingeret. Siquidem B 2 niſi ————————.————. pd occvIr. NATVRNAE niſt omnis generis animantibus hoc eſ ſet natura inſitum, vt poſteritati conſule- rent, ac propagationi inſiſterent, conci- deret, ac collaberetur genus humanum, nec diu poſſent ſubſi ſtere res morta- lium, Omue adeo genus in terris hominum qiͦe ferarum ie, Et genus æquoreum, pecuc des, pietæ que volucres, In furias ignemquüe ruunt: amor omnibus idem. Quid iuuenis magnum cui verſat in oßiibus ionem Seuus amorlnempe abreptis turbata pr oceilis Nocte natat cæca ſerus freta, quem fuper i ingens Porta tonat celi,& ſcopults illiſa rechamant Aequora, nec miſeri poſſunt reuocare parentes. Geong. 3. Sauhe Quumi itaque tam validus ſit is affocus neris va. tamq; indomitus, vt ægre poſſir coërceri 2(nec enim omnes ſuis cupiditatib? æque norunt moderari) indulſit homini Deus Genialem legitimumq; thorum, vt ſalté intra illius limites coniiſterent nec vago ſe concubitu contaminarent.„qui dono Deus quur Conttinentiæ ſunt deſtituti. Poſtquamig igi Vrehhe tur peracto concubitu mulierem conce- Ptuimpleri contingit, magna ſubſequi- tur naturæ ſolertia in fouendo ac coagu- lando fingendoq; vtriusque ſexus ſemi- ne, quo ſtato tempore exactods nouem menſfi menſium decurfuemergat dominaror il. leac to ac toti' vniuerſitatis decor homo hac ſpem 1 jeberefiort roüüci ütſpu dlbpenshe amnade dies Bmceid (ulblquin dob, tque n funcwo, decn cen iufngd ecchnented 4 Jloquc nmen deret Nlucem, ou Nloratun ecn im ümaupe ns quum lnn 3 propagn Katüne ach Allipocra: lusſel eene Bunuan b enhle 4 s „ NATVI nlmantibus Ae, * 4 b p oſteritati cont Infſterent, enn er genus hunnanu diſtere res mon nque fer aumgit zue voluches nnibus ilem ihus iznem a procellis fuder ingens cha mant e Parentes. lidus ſit is afest ægré poſſit coen scupiditatib'a, dulſit homim he aq; thorum, ſtll niiſterent, necm inarent, quidu tituti. Poſtquan. u mulierem con t, magnaſübſe fouendo acchr riusque ſexus 7 ore exactoq; nol- -— is decor homol ſe MIRAcCVvLIS LIB. T. 11 ſpem dubiam ac rudimentum naturæ ho minem effigiare condiſcentis, appoſitiſſi- ma ſiinilitudine expreſſit Iob: Nonne ſi- c.. cut lac mulſiſti me,& ſicut caſeum me coagulaſti, pelle& carne circundediſti me, oſſibus& neruis me compegiſti, tuo- que beneficio vita mea ſubſiſtit, ac tua virtus fulcit ſpiritum meum: Huic affinis eſt ſapientis Hebræi ſententia, qua vitæ ſuæ primordia in hunc modum deſcri- bit: Sum quidem& ego mortalis homo Scfien.5. Kimilis reliquis, terrigenæ protoplaſti ſo- boles, atque in vtero matris figuratus prmordia ſum caro, decem menſium ſpatio coale- 2** ſcens in ſanguine, ex ſemine hominis ac delectamento, ſubſequenteque ſomno. Idem quoque& ego genitus hauſi com- munem aëérem, ac fimili modo prodij in lucem, omniumꝗque hominum more ploratum edidi, atque à lachrymis vi- tam ſum auſpicatus. Ex quibus intelligi- mus quum in omnibus, tum in excitan- dis propagandisque liberis omnia natu- ræ ordine ac moderatè inſtituenda, vt ex Hippocratis& Galeni ſententia, mO- Noderaus tus ſeu exercitatio cibum præcedat, ci- ommia in- bum ſequatur venus Iommuis VénerGI, LEIA — qua expleta facultates naturales in ela- ——— 28 B 3 bo⸗- —.—.———-——Zö—ö—öoöoſſſſſ———* 8 DdI oceVIr. NATVRNAE horando fœtu partes ſuas oheunt, ac laſ. b ſitudo ex concubitu contracta obdor- 5 iens Tatim c;ütitur, adiuuante fi- mul famno concoctionem: ſomnus e- nim ad concoctionis celcritatem Ead. lumento. Cæterum quod ad generatio- nis noſtræ principia adtinet, magna ſo- 6 let agitari quæſtio, Conferat ne ſemen ad foetus generationem muliere An con 4 ferat ad formæ ſimilitudinem, ſexusq́ue diſcrimen virile robur? De effigie, for- mæque ſimilitudine primum mihi in- ſtituetur diſputatio, poſtmodum de muliebri ſemine,& quantum ad fœtus procreationem conferat adiumenti. Id eò ſum facturus accuratius, quòd apud noſtrates non deſint lenæ quædam, quæ nunanit perſuadere conantur fœminis, quam mi buendi in nimum conferre ad generationem fœ- 2 hem tus matres, ſed tantum geſtationis tæ- m. dia obire, nouemque menſium faſtidia tolerare, quaſi conductitium vterum of ferrent viris, cui tanquam naui onerariæ ſuas merces inferant, ſuamque ſentinam deponant. Qua perſuaſione efficitur ‚Vt matribus erga ſua pignora amor tepeſ- cat, omnisque humanitatis affectus, qui huic ſexui peculiaris ineſſe ſolet„peni- tus unke rs Gurl G üns potlls 1 iononetdnl 1 devemp! meuhtll, 0 ibenin altulesinke locchfene pun. L wesglüol reel brutæl refncunt; bus gdetüln Cönortruit en taqungeto ſe peralldexpan nalletum caci maantem hi ceatarum ouiu- teskerus ſaphi runquerberite w pars ſeuitia. Kebelendur,c enam omnes A⸗ exemplo comn, negta ſumere wedos progedit „NArVAA Contracta odir tur, ad'uuante, onem: Iomnu luod ad geneu dtinet, magm Conferat ne ſem an mulier- Anc udinem, ſexus e De effgie, i 1 primum milii 1 „ poſtmodum luantum ad fœn tat adiumemi. atius, quòd an næ quædam, 9 œminis, quam generationem um geſtationist menſium fattit ctitium vterund am naui onerm ſuamque ſentina aaſione efficitu gnora amor tene itatis affectus 9 neſſe ſolet, 5 UTRACVIITS LIB. 1. 12 tus exuatur. Quas ego quauis infamia dignas potius deputo, quam patiar in vllo honeſtarum numero cenſeri. Quòdl cauam- ſi exempla in has edenda ſunt, catami- er aaic diari, hoceſt, ꝑublicitus ſect merentur, ac contumelia probrisque af- fici. His enim imputandum, quod non- nullę in ſuos inhumanę ſunt ac crudeles, ſuosq́; fœtus vel exponant, vel deſertos patiantur. Quę ſæuiores ſunt ac magis fe roces, quã tigrides, leopardi, vrſi, panthe- ræ, aliæq́ brutæ pecudes, quę multũ ope ræ impendunt alendis fouendisq́; fœti- bus, quod etiã in alite domeſtica gallina cõmonſtrauit Seruator, adeò vt aniinan- Matt. i9. tia quæque pro catulis ſuis dimicent, ac ſe periculo exponant, vitæque diſcrimi- na illorum cauſa animoſe adeant. Vidi- Ex anima- 1ſ4 2, ꝛibus uatu mus autem hiſce vernis menſibus tre- u, centarum ouium gregem, quum balan- Hiaiur. tes fœtus ſcapha è littore auectos, ma- trumque vberibus auulſos, non deterri- tæ maris ſæuitia, incredibili affectu pro- ſequerentur, accedente Oceani æſtu, ad vnam omnes fluctibus oppreſſas. Quo exemplo commonitos velim,& docu- menta ſumere improbos atque inhu- manos progenitores, qui aut nihil pror- B 4 ſus Exhort at⸗o ad huma- —— —— 3———— nitatem ex ſus„ aut languidè& oſcitanter Erga li animantin DEIOCSVLT NATVKAT aheia. beros, erga chara ſua pignora afficiun- —.. 1 tur: quum inertia, mutaque pecora ma- . 8 2 „ 4—. .* ctationi ac lanienæ deſtinata non vul ga- rem affectum, ac propenſi animi teſtifica tiones erga ſuos proferant. DE SIMILITVDINENA torũ cũ progenitoribus. Et qua ratione, qusę foris incidunt, infanti commu- nicentur, multarumque re- rum formas ex matris imaginatione con- Cipiat. Cap. IIII. Onſtans eſt apud medicos, multisq; rationibus confirmata opinio, ſi mu- lier ſemen conferat affluentius, matri in. fantẽ aſſimulari: ſin viro profiuat exube- 3 3..4 geminis ef ranttilis, patri: quod ſi ex æquo, pariq́ue ficaci ain ſimilitudi nis ratio- Ne. meniura, ac collatis viribus contribuät, vtrique aſſimilem eſſe, vel parte vna pa- trem, altera inatrem referre: denique ſi in dextruu vteri ſinum deriuetur, at- que è dextro teſte promanet, caloris ra- tione marẽ proferri: ſi verò è ſiniſtro at- que in lęuã partẽ inclinet, ob loci frigidi- 8 4 tatem aprirmmnen miumcndorcn wollcenvel n Ua dmétol badkcorarum u vtim rorſue nintſerusſeb qucknroctenn tralenparten aliwteirliral Pnttat, Nt ceriatem coln dam Tultum n taw arinumet htihs lees exculloin ekceant, tandur, teyosaduman. cete quiddema Lgleraoue äü dohe alkerige 2 NATVAA/I oſeitanter 1 la pignora afian dutaque peconn Eltinata nom yu penſi animi teli berant. VDINEN Sus. Et qua rata „Intanti comm tarumque re. ex matris one con- at. III. medicos, mult mata opinio, ſi fluentius, man iro profiuat eu ſi ex æquo, pai viribus contri e, vel parte wn n referre: dens inum deriuetur, vomanet, calors ſi verò e ſiniſtu linet, oblocifſi r MIEVAGOCVLIS. LIB. I. 13 tatem, atque humiditatem femellã pro- creari. Nonnunquam Lactantio teſte, 3,³. quum forte in læuam partem vteri viri ſe opi. men inciderit, mas quidem gignitur: ſed Lallantij quia in parte quæ feęminis procreandis fuemta deſtinata eſt, cõceptus perficitur, aliquid de fimiltta in ſe ſemiuirile habet, ſuprà quàm viri de- dinis rasis⸗ e.. cus patiatur, vel formam venuſtã, vel ni- mium candorem, vel corporis læuorẽ ac molliciem, vel vocem gracilem atque ex- ilem, vel mẽtum glabrum nullaque bar- ba decoratum, animum denique minus virilem: rurſus ſi in partem dextram fœ- niaso ne minei ſexus ſemen defluxerit, fœminam faria. quidem procreari contingit: ſed quoniã in aliena parte concepta ſit, habet in ſe aliquid virilitatis, vltrà quam ſexus ratio permnittat, vt valida membra, nimiã pro- ceritatem, colorem fuſcum, faciem hiſpi- dam, vultum indecentem, vocem robu- ſtam, animumq; virilem atque audacem, Quo fit, vt iſtiuſmodi conſtitutionis mu- Vulierquæ mapis im= lieres excuſſo iugo imperiũ in viros ex- perisſa. erceant, tantumque ſibi in adminiſtrãdis rebus aſſumant autoritatis, vt viris ne hiſ cere quidem aut mutire liceat. Hæc autẽ R-:pleraque alia quæ de ſimilitudinis ra- tione adferri poſſunt, licet ſint vero con- ei B 5 ſen- —8JIZ——ſſſſͤͤͤ — ööö—öoöoſbſ“—————— n 8 ——— ÿÿÿÿõʒõ⅞õy ÿÿÿ⅓½⅓⁶⁰³ Imaginat Drn ulteris vrsr. Leporina fiſſacj; la- ra vnde. 10 Dr occCVTrT. NATVNAL. ſentanea, magnaq́ue ex parte ſic res eue- nire ſoleat: præcipua tamen effectus hu- ius cauſa in tacita mulieris imaginatione confiſtere mihi videtur, Siquid enim illa animo concipit, aut in obuia quęque in. conniuenter defigat oculos, mentique „imprimat, ea plerũque infans in extima parte repreſentat. Sic inter amplexus& mui molia fuauia, ſi mulier oculos ac cogitationem in viri vultum dirigat, aut quem aliũ pryę- ſentem imaginetur, huius effigies in fir- tu ſolet elucere. Ea ſiquidẽ eſt imagina- riæ facultatis vis& potẽtia, vbi mulier fi xius quid intuetur, vt ſimile quiddã con- ſpectis emoliatur, adeo vt infanti varias rerum formas induci contingat, ac ne- uos, lentigines, lituras, verrucasque im primi, quæ non fâcile elui poſſunt, ante- maculari. Sic noſtrates matronę ex lepo- ris obtutu infantes edunt, labello ſupre- mo bifido ac bifurcatim diſſecto. Simili ratione nonnulli ſimis exiſtunt repandiſ ue naribus, ore diſtorto, labris indecorè pProminentibus, totoq́ue corporis habitu deformi, quòd mulier conceptus ac ge- ſtationis tempore, oculis totaque mente ac cogitatione in monſtroſas quaſdam ſpecies fuerit defixa: Tale quiddam in re . liquis Ntic7, lqui unmi aerihces0 1 nomehto zuu taragerute⸗ 7 tchm lac V l ttsoblet criczakemetl rnqumnbeinle mioqlece d Sicpeunts llt Carunnsacgutt naruttfcium. nis rtones ac ca- ſt himnpemodu miltmcommanimo toojuqumultac lere wlls audite hentstaultedpue ginezrumſodito Siteroecngere qle micere cecd Hos ſarrum pler um chigiem olte indotine guüin feritgacäücrini ſelockeasauini rarietas multfh Juum cateris au eranrna MIRACVILLS. IIE. 1. 14 nnnen ten liquis animantibus elaborare ſolent na- Aie us⸗ turę artifices obiectis ſub ipſo conceptus eæ coor a- a momento variarũ rerum coloribus. Quo*suss ſtraragemate aſtuçue vſus Iacobus, cui d poſtmodum Haeéli nomen inditum, paſ- fim ſtratis obiectisque virgultis, quibus Sen ſ39. lue infans inent rri aden maximin greels Hat= cinter ane Corticesa emerat, maximam gregis par- ect amplexsu rem quum ſe inirent, maculoſo tegmine, s ac cogitation varioque ac verſicolore vellere præſtitit. aut quemalii Sic picturatas alites, ſic canes equosque ulus effigiesin ſcutulatos ac guttatos perficimus. Quod quidè eſt ima naturæ artificium, omnesque ſimilitudi- tétia, vbi mulia nis rationes ac cauſas exactiſsimè expreſ ſimile quiddad ſit his propemodum verbis Plinius: Si- 1.) cap. eo vt infantini militudo in animo menteque eſt reputa- 2 h S. contingat, an rio, in qua multa creduntur fortuita pol- emiade , Verrucasqui lere, viſus, auditus, memoria, compræ- fmiluina- elui poſſunt, an henſæ hauſtęque ſub ipſo conceptu imaa-- smatronę exl gines, tum ſubito oborta cuiuſque rei co lunt, labelloſun gitatio effingere ſimilitudinem, formaſ- m diſſecto,, Sin qũe miſcere creditur, hinc alios auorũ, exiſtunt repul alios patrum, plerosqùe autem cognato- to,labris inded rum effigiem oſtentare Ideoqüe plures ue corporishai in homine, quã in reliquis animãtib- dif rconceptus as Kedh ac diſerimina, quoniã cogitationũ lis totadque ma Velocitas, animiq; celeritas, atq; ingenij ſu varietas multiformes notas imprimit, onſtroſas qun kkelen cts Hpr ale quidtum quum cæteris animãtibus animi ferè ſint Iu— im- Ulieris imaginan ———————.—,———* Thomæ Mo . bp occvIT. NAT VRA. immobiles ſtabilesq́; atq; in ſuo cuiqut genere ſimiles. Quò fit vt mulieris ima. ginatio alienam formam, atque aſcititiã effigiem infanti inducat, nullaq; in par te gignenti ſimilem. Sicmulier quædam qQuum extra legitimum thorum fſeè alten proſtituiſſet, metuens ne inopinato ſubi- toque mariti interuentu opprimeretur, exactis nouem menſibus infantem enin eſt non adulteri cuius furtiuo vſa erat c cubitu, ſed abſentis mariti prorſus ſimilẽ Qua de re extat perquam lepidum Epi- gramma diſertiſsimi viri Thnomæ Moth quod quum huic argumento miréè con- gruat non grauabor adſcribere. Quot ante coniunx quattuor Natos Sabine protulit, Multum ecce dißimiles tur, Tuor nec ipſe deputas. Sed quem tibi puellulum Enixa iam nuperrime eſt, golum tibi ſimillimum Fro quattucy complesteris. Adulterinos quattuor Fecas, repellis, abdicas. Aiqui graues tradunt Sophi Quodcunque matresinterim Imaginantur fortiter, Dum liberis datur operæ, Eius latenter& notas Certas,& indelebiles Modoue inexplicabill lu ſemen ipfum congeri. A. lanitzimi Ka muomm ninenmahn. Wrun un i enaktefn Nuauuen hweetmeſci ¹ n hnr ins d fluige! Kin n baniesine Quktineher protraldh randgeindet lrubrlonen natttkraltpui ob iillem forwe quanhrolen quodadingena lce eropenli Renphi demon onndſis anini: Gllrdeleͤitise dum eſt eonau l andemqhe ſerun lacinre ait enibius re T. NAT vI 42. q atq; in uoc o ttt yt mulierb mam, atque in lucat, nullag,n .—]. n. Sicmulier u aum thorun ſa ns ne inopima dentu opprinen ſibus infantem 6 us furtiuo vaen mariti prorſisii quam lepidun iviri Thomæ rgumento mit adſcribere. ttuor giui, m eſt, leris. MIRACVILIS L IB⸗, I. 15 Qaibus receptis intimè, Simulque concreſcentibus A mente matris inſitam⸗ Natus refert imaęinem. Quum tot abeſes milibus, Oam gignit vxor quat tuor, QLudcl ſet admodum tui Secura, dißimiles parit. ged vnus omntum hic puer Nut referi imaginem, Laod mater hunc dum concipit, Sollicita de te plarimum, Te tota cositauerat. Aum fertimeſcit anxia, Ne tu Sabine incommolus, eluique lupus in fabulanms aperuenires interim. Quò fit vt inefficax ſit argumentum, ae prorſus inualida, parumꝗque firma aſſeue- ratio, quæ in deſignando parente ex ſimi litudinis ratione ſumitur. Neque enim naturæ lex, aut publicus orbis conſenſis, ob fimilem formam, atque effigiem cui- quam prolem addici patitur. Cæterum quod ad ingenia, ad mores, ad ſtudia, ani- mique propenſiones adtinet, quotidiana exempla demonſtrant, liberos, vt quibus onmnis vis animi ac vitalis ſpiritus ex fa- cultate ſeminis eſt infuſus, pari propemo dum eſſe conditione cum progenitori- bus eandemꝗue cum ijs naturam ſortiri. Verum hac in re plurimi refert intenſius aut remiſsius re Venerea affici, illique in- 8 cum- Similitudo nemini pro lem aſſerit. 4 ——ſſſſ—ͤ—88888——ö—8—ſ—ſſſſſſſſſſſſſſ — dI OCGdVLr. NArTrVRAE cumbere. Sunt enim plerique minusſa. laces, minusque feruidi,& qui non mag. nopere hanc monomachiam, hoc eſt fin. gulare certamen ęxpetant, imo hoc lucia men detrectent potius: hi quò vxoribus gratificentur, easque pacatiores, magisq commodas experiantur, penſum concu- bitus, ſeu debitſi, vt Paulus vocat, perſol uunt quidem, ſed languidè,& oſcitanter Sæpiemes Quò fit, vt fœetus à parentũ natura ac mo Wananie ribus, inſitaque generofitate deſciſcat, a9 is roere- que hinc ſapientes aliquando ſtupidos . atque inertes, parumꝗque ſanæ mentis beros procreant, quòd huiuſmodi volu ptatibus nõ magnopere afficiantur. Qui vero progenitores in Venerem incalel- cant ardentius, ac cumulatè affatimque conferunt, plerumque cuenit, vt libeii eoſdem mores ac ſtudia, motusq́ue ani- miacgeſticulationes exprimant, paren- verhecn tumque indolem repræſentent. Vt enim alites eandem cum parente naturam ſor. tiuntur, eundem in pennis colorem refe runt: ita liberi progenitorum mores exa- cte exprimunt, eademque cum ijs ſunt naturæ eſſentia. Sic quæ parenti ſigna ge. nitiua impreſſa ſunt, cadem filijs inef ſe conſueuerunt. Siquidem ex Horatij ſen- 1. Cor.7. Nn gand taie Etgpaluam dortabeeron fch qhe nomadun nuöiuißinnume Aeinanſtiing Chers quoe nusacbösfli Soeneautö’¹ to zccntertiar Iazuleimſmniüm Cmin ſtikertene uanlei uhetnn mununataen, i Et uten tan. duemenae, it Aljlnt yren n umqueeſt queſectentur:, nultunen par dacuioni bene, tm enemunt, conkennnt.(. cczonnun, 1 nn lraquecun m pleixmen minn uidi,& qui nonu machia m hocdh petant, imo hoc- us: li qui 1 epacatiores,m ntur penſuma P aufus Vocat, e nguideè,& ofena parentü naturag erofitate deſciſe aliquando ſton mque ſanæ mem uòd huiufmocin — vere afficiantur in Venerem in cumulatè affatu due euenit, ul 3 udia, motusque s exprimant, pr xlentent. in parente naturanl ennis coloremf enitorum mofesi demque cumij 9— qux parentlllg lfiohl t, cadem fliß Siquidem ex M MIRACVIIS ILI2. 1. 16 fententia, Carminum libro quarto. Ode quarta. Fortes creantur fortibus& henit. Eſt in inuencis, eſt in equis pairum Virtus:nec imbellem feroces Progenerant aqu jlæ columbam. Et quoniam inſtitutio naturæ dotes per- Hicit, atque errores corrigit, vitiaque exi- mit, commodum adiecit. Hoctrina ſed vim— inſitam, Rectique mores petiora roborant. Chremes quoq; Terentianuse ex mater- nis moribus filium ęſtimat. Sic enim cum Soſtrata Heautõtimorumenos Actu quar to. Scena tertia, rixatur: Is quòd eſt conſimilis morib us, Convinces facile ex te natum. 27 ſimilis eſt tr 57). Nam illi nihil viiij eſt relictuna, quin ia itidem ſt tibi. Tum præterea tdlem, niſi tu, nulla pareret ſilium. Et quidem ita natura comparatum eſt, ig⸗ que magna ex parte vſuvenire videmus, wal ca- vt filij ſint paternorum morum æmuli, pa*imaluss rentumque veſtigijs inſiſtant, Sic vt ple- Ahn rique ſectentur aleas, ſcorta, popinas: nõ nulli tamen parentum induſtria atque e- ducationis beneficio ad ſummam virtu- rem emergunt, ac ad optimam frugem ſe conferunt. Quamobrem ſedulo cuiq; elaborandum, vt ita affectibus modere- tur, aitwifur curſum, ac victus rationem 4 in- ———y-—-—-O—————————— 1e 4 pr occvIr. NATVRAE inſtituat, ne vel ſibi quicquam incomme di inferat, vel aliquo vitio ſuos contami- net. Siquidẽ ex patris ſemine, materniq́; ſanguinis profluuio atque affluxu multa ad poſteros ſolent deriuari. Eadem enim vis& natura, quæ parentum ſemini ineſt, in natos diffunditur, ac tranſuaſatur. Sie ex Catulli ſententia. parentum Naturæ ſequitur ſemina quiſque ſuæ- morui ac Quum autem ſemen ex præcipuis parti. niies mas bus defluat, omniumò; mẽbrorum in ſe aant. naturam viresque cõplectatur, fit vt quæ vitia vlli parti inhęſerint, ea hæreditario iure proles ſortiantur. Sic qui elephätia ſi quæ vulgo lepra dicitur, epilepſia, po- dagra, chiragra, morbisque alijs cõtagio- ſis fũt inquinati, ijſdẽ vitijs ſuos imbuſũt. ο Et quoniam maternus ſanguis præcipus Ex muliere 1 1 manurma. ſit fœetus alimentum,& fecundaria pro- i parim creationis origo, plerumque euenit; Wt natos deuo 1:— auun plus labis ex matre contrahant, ſiue cor poris habitum, fiue animi mores ſpectes. Sic improbæ apud nos, remulentæ, ac ſto lidæ lberos producunt fibi prorſus aſst- imiles, vitijsque maternis affines. Mater- na autem macula plus officit liberis, quã paterna, quòd ad expugnatã pudicitiam, aut commagçulatum Genialem legitimũ- corülnddle lerlkiet, rtawr itun rGoläsruncln docaitts,3 Eennecdep huunmctidcg qunſenina g raiglic 6 müt, bing eitänudionis u trwenun pru mecelorus tu ſſttet: al tut orfeumd eprobra.I1 5.8 e eitginale urceraratt wlkchipo, reateri Siqui, alumne. ruuiugnn. C peckr i - NAYFRK dulcquam incm oVitio ſuos eons ris ſemine, mar atque affuxun deriuari.Eadem arentum ſemini r, ac tranſuaſatu a. jue ſuæ. enex præcipuisy umq; mébrorun cõplectatur, ftm ſerint, ea hæredi tur. Sic quiele dicitur, epilepla orbisque alis cin ſdé vitijs ſuosimt rnus ſanguis piat um,& ſecundun plerumque euem ce contrahant ſu- animi moresſ dnos, emulemet lucunt fibi proft naternis afffes.I . T. libet. 1 plus offleſt lbenh eſa pudititia eſt:deperit illa ſemeſ. expugnata pucie um Genialemlest bendi conſuetudinem ac temulentiam, bolia reſerata ſunt, nunquam ea labes ac reſarciri. Siquidem; vt is ait. AHIRACVIIS. L 13. 1. 17 legitimumque torum attinet, vel ob bi- / aliamque improbitatein ſpectat. Nam ſi V. ge vir aut adult iuuenis nulli addictus, nec coniugio alligatus ex puella quadã pro- lem fuſcitet, id laudem propemodũ me- retur, non vituperium: quũ vulgo dicti- tare ſoleãt, tuto huiuſinodi homini poſſe elocari filias, nempe non infoœcundo aut effœto nec deploratę ſterilitatis, vt qui iã ſpecimen ediderit progenerãdæ ſobolis. quum fœmina aut puella nubilis, matu- raq viro, ſi id factitet, aut tale quiddã ad- mittat, vbi vri aut prurire occeperit, illã exiſtimationis iacturam hoc pudicitię de trimentum patiatur, vt vix cerdo infi- mæque fortis homuncio ſe illi addicere ſuſtineat: aut ſi tale quiddam aggredia- tur, confeſtim proſtituti corporis vitium exprobrat. Ita vbi ſemel pudicitia vllin virgunculæ excuſſa eſt, atque expugna- tum virginale clauſtrum, abditaq́ue em Emboliain greſſus ſe- 1. 1. cretior ab macula elui poteſt, nunquam hic hiatus immittea- Mo. .„ 2 *ε A/ 4 ,2— Nulla reparabilis arte Quò ſpectat illud Plauti in Amphitrio- ne: ——,————.———————. “ 8 4——„ DI OccCvIT. NATVAAN Dos 4 ne: Non ego illã dotẽ duco eſſe, quæ dos . dicitur, Sed pudicitiã,& pudorẽ,& ſeda- ena tü Cupidinè, Dem metũ, parentũ amo- Ecxle./ y rẽ,& cognatũ concordiam. Quapropter præter Nios ſapiens ille Hebræus ſtudio- ſè commonefacit progenitores, vt vigilã- ter proſpiciãt filiarũ ſuarũ pudicitiæ atq; honeſtati, ne illas cõſuetudine improbo- rũ contaminari cõtingat, aut vllã maculã concipere. Eſt enim is ſexus natura fragi. lis, atq; ad ruinam propenſior. Quũ itaq plurima ſint quæ moribus vitæq́; integr- tati officiũt, nec minus rara quæ effigiem formãq; corporis dehoneſtant, dãda cum primis opera, ne quid incidat quod ant mũ deprauatis moribus, corpus monſtro- ſa aliqua ſpecie poſſet deformare. Et quo- niã corporis ſpecies formæque elegantia omnibus grata acceptaq; eſt, accuratè ob- ſeruanda ſunt quæ ex naturalium cauſarũ progreſſu, formæ gratiam, vel conciliant, vel adimunt. Ea quũ in muliebri imagina tione, atque ijs quæ foris obueniunt, po- tiſſimè conſiſtunt, enitendum ne quidil- Ii ſexui verſetur ob oculos, ne qua obre- pat abſurda cogitatio, quæ in elaborãdo fingendoque fœtu aliquid adferat detri- menti. Siquid enim alicũde mali ingruat, ſiquis ane nnciun daio 0. 91 terariomick nrraibibag tonp nulebe chrencb occl faßßccotalo 1 nerter ohetu drwamigaran mronereuoluin lcceirnte e eninemi atcl reiegogtatæ f. nen.Necvero: ſä chmodnom te ahetu torue rühermtbus ine ſtorrlcradper euerland quodd ckraac ſmulach Cneeperint, a lurnt dehr. romileti d gdäm Cuod Denlus llec etnt, fouemt 5 qle Cont Lllgetudine& ordiam. Cpn ille Hebræush ogenitores,ytu ſuarũ pudiciti: luetudine imhn ngat, aut vlla ma is ſexus naturat ropenſior. Luii oribus vitæq; in nus rara quæeii choneſtant, diche uid incidat quod- ibus, corpus mol ſet deformare.h s formæque elea ptaq́ eſt accunan ex naturalium cu ratiam, vel concli ũ in muliebri im e foris obueniun- MTRACVIIS. LI8. 1. 18 ſiquis incidat terror aut ex re obuia tre- ualier ge= pidatio, confeſtim omnis affectus& con- faut vic- ſternatio in fœetum decumbit, ſpiritibus xεεser naturalibus atq; humoribus eò cõuerſis, bofia. totaq́; muliebri facultate in tale quiddaà effigiendo occupata. Vehemẽs ſiquidem fixaq́; cogitatio dum rerum ſpecies vehe menter monet, atque identidem verſat, formam figuramque quam aſſidua imagi- natione reuoluit, fœtui imprimit, atque illi rei cogitatæ figuram inducit. Spiritus enim interni atque humorum affluentia rei excogitatæ pingit formatque imagi- nem. Nec vero temere aut ex nulla cau- ſa eſt, quod nonnulli enormi ſunt corpo- re, aſpectu toruo atque inamœno, pro- tuberantibus inflatisque buccis, ore di- ſtorto, rictuque indecenti. quum hæc eò eueniant, quòd grauidæ huiuſmodi ſpe- ctra ac ſimulachra cogitatione menteq; conceperint, aut oculis intentius in illa fuerint defixæ. Sic nihil mihi 81 probari ſolet apud Iaſciuniores muliercu- Vnde cor- poris defor mitas. enitendum neq las, quàm ꝗuòd catellis ſimiisque ſeſe im- oculos, ne qudl tio, quæ in elben aliquid adferi 1 n llicüde mali t 6 A Peniſius oblectent, quodque Illos ſinu geſtant, fouent, demulc baſiant, blandéque contrectant. Horum enim Geeh 2 ruin. —8Z8Iö8ö8öſͤſͤſͤͤſͤͤͤͤͤ——————————————————— DE OcCCVLr. NATVRAR rum imperfecta neſcio quid alienæ formę animo menteque concipiat, ac fœtui in- amabilem minusque ſpecioſum vultum affingat. Sic apud Belgas catelli quidam caneli me. Melitæi in delicijs habentur Heroinis, litwi.. 2. 2 Camuſij vulgo à naribus dicti, puſillo cor pore, colore niueo, naribus medio ſimis ac depreſsis, pinna eorũ reſupinata, cau- da non in aluum reflexa, vt ignauis cani- bus quas hybridas vocant, ſed erectaar- que in ſublime falcata, oculis mire patu- lis, ac protuberantibus, vtrinque lippitu- dine vitiatis, fractis eneruatisque crurib ac circa pedum ſuffragines repandis, po- ſtica vero corporis parte glabra,& quam nulli pili conueſtiunt, ſic vt podicẽ inde- cẽter conſpiciendum prębeant, eiusque rei cauſa ſpectantibus ſubinde obuertat Hoc animalculum, quoniã mẽbris moſ. busque ridiculũ eſt, multaq́; obtinet quũ gignẽtis natura in ſe quoque poſſet tral formare, ablegandum cenſeo, ne quas im nuliee Pregnari contingit, aliquid deformitatis immodies aſciſcant. Hanc autem monſtruoſam for- uund⸗ mam, meinbraque tam deformiter diſtor ta non ſunt natura nacti, ſed hominum opera, qui caueolis includunt, ſubducto- que alimento Logunr gracilrſccre du 4 admo- dbenrirKeet urenbil m ätatc raadadi 1 lmhultinken ünbchienel Faüded wr tnlexmo. Aimnthoc e diahent ob it mmwridum mochecaſetun ſolhectaculn totmpote inagen eäüün mägliräälnid, ſtab quod ſakae el kennlgnemp aach etmulie cptbide inde nitercondeca detat modo 1 lulnociauten üſmnd ſan . NATVNA 10 quid Aienz fa ncipiat, ac keen le ſpecioſum hu- elgas catelli qi qü h abentur Hetai ibus dict puflh naribus mecioi orü reſupinan. Hexa„Vtignaub be vocant Kert ata, oculi mite bus„Vrrinquelg enerumisquccr V ragines repandi- p darte gladra,&g int, le urpoaci um prebeanr ein dus ſubinde obar quoniã mébröl 3 maultaq; obtina ſe tquastehes um cenſeo,ne q t aliquid defom atem monltruo 1 tam defornittr nacti, ſed homl 1s jncludunt ſub gunt g gracilelcetr 1 MIRACVLTS. LIB. I1. 19 admodũ virgunculis, vt eſt apud Teren- tium, cibum ſubtrahunt, quò reddant iũ- ceas, ne ſi qua paulò ſit habitior, athleta videatur. Sic circunforanei circulatores iuuenculis membra intorquent, quò in obeundis ſaltationibus ſint agiliores. Nu rei geſte per nebulo quidam oppidatim ſpectan- earrauio dum obtulit infantem inuſitatę magnitu- dinis capite, reliquis membris non correſ pondentibus vlla proportione. Quod vi- rium vbi ex morbo contrahitur, non arte ,, aſcitum, vt hoc erat hydrocephalon me- DMhner dici vocant, ob caput ſcilicet aqueòo hu- cspui⸗ more turgidum. Huius quum picturam v edass modo ſpectaſſet grauida quędam, tam in- ſolito ſpectaculo attonita exacto geſta- tionis tempore, non ſine vitæ diſcrimine infantem edidit fungoſo, ſtupendæque magnitudinis capite, cui hoc etiam acceſ ſit mali.„quòdi inter nutrieis amplexus ma gis Magiscue extumeſceret atque ad mo lem inſignem protuberaret. Quod mihi queſta eſt mulier oblato puero, cur“ quũ caput hinc inde prementibus digitis le- niter contrectarem, puluini more ſubſi- debat modo cutis modo aſſurgebat. Hu- iuſmodi autem ſi pectacula non prægnan- tibus modo ſunt euitanda, ſed omnibus E 3 cflalm —jjj ſſ——————ℳ————————õ—õõ——— bp occvIr. NAT VRAE etiam, quibus horum conpſectus& ima- ginatio nocturnam quietem pofit vel intercipere, vel turbare, quod ferè vſuue- nire ſolet pueris, ægrotis, ſeniculis, me- lancholicis, quibus tamen monſtrificus rerum aſpectus minus incommodat, qui mulierculis, quæ oblatis huiuſmodi ſi- vnde„e. Nulachris fimile quiddam in vtero effi- ri wteim gunt ac moliuntur. Quum enim omnes Hrunn Vires ac naturales facultates totæ ſint in formes ſe- formando fingendoque fœtu, fit vt mu- cxi. liere aliquo malo perculſa omnes humo- reEes ac ſpiritus ad ima ferantur, atquein vteri ſeceſſum confluant. Quibus quum accedit inhærens penitusque menti in- fixa conſpectæ rei imaginatio, vis ipſa quæ formationi inſiſtit, eam formam ac „u hecg ſpeciem quam animo concipit;, effigiat ouerbit...6, 4. vulgave e pſique fœtui inducit. Neque enim te- inceira meré eſt quod dicitur, Imaginatio facit ſwpeun. Caſum. Simili ratione ſi forex, ælurus muſtela, aut tale quiddam inopinato corpori inſilijt, aut fragra, corna, ceraſa, baccæ, vuæque acinus vlli parti incide- rit, confeſtim notam imprimi contin- git, illique membro huiuſce rei imprimi veſtigia: niſi forte mulier in ipſo momen- to quo hæc corpori ingruunt, Lübiro 19 b b b erſo 11 berc mewbt riſcolpol uel k 4361 grnnum biln cui 91 l (e Rei tur quitem linſimi. ſlut.Circatt iun gauid Laiis Ji d ſos Kägidoſda dann lirnitan b lun ct ah T. NAYVIN m conpſceuus quietem poh dare, quod feroſſ STrotis, ſenicl, s tamen monlh us incommoda- oblatis huiuſina uddam in vterot .Quumenima acultates tote oque fœtu, ſtm erculſa omneshu na ferantur, aig duant. Qibusgq penitusque memt imaginatio,’ liſtit, eam forma no concipit, et cit. Neque eni tur, Imaginath lone ſi ſorex,a- quiddam lnogl tfragra, coma, inus vlli partiſ otam impriml dh ro huiuſce rei In mulier in ipſ n ri ingruunt, li — IIAOVILIS. 113. 1. 20 ſterſo membro poſticæ, aut remotiori, parti corporis manum admoueat. QuO waleere⸗ ftacto confeſtim auertitur malum aut cõ- ſacie im ſe ... mora aus tactæ parti nota infigitur, tota imagi- ases ne natione ac facultate naturali eò con- votas iraſ- uerſa. fia. DE ABSVRDO PRAE- gnantium apperitu‚ atque inſa- tiabili rerum defiderio, m quibus ſi contin- gat fruſtrari periclitan- tur. 15 Caput V. 18 3 1 85. 70 e unn. Je Vperioris"narrationis ſe- vie vus 8— ries exigere videtur, vt de vremde 9 2 prægnantium malacia, re-“f. o*. 6 rumqũe inſatiabili appeten- h tia pauca diſſeram. Quãdo- quidem in ſimili fere ratione hęc ipſa cõ- ſiſtunt. Circa tertiũ à conceptu menſem ¶2☛άαα ÿq· vitium grauidas infeſtat, Græcis urflae,„ Latinis pica dictum, in quo ob vitio-’, 4 ſos frigidoſqque humores, atque aci- Maa Veel dam pituitam, qua ventriculus im- butus eſt„ carbones„ putamina, cretam, C 4 teſta- *—j—y—ü————————————— 9——„ 4— . Ad a 4 r. Humidæ vau /jeres exotica ap- petunt. Rei geſtæ narratio, g* DEOCCVLT.NATVRAE teſtacea, aliaque eſui inidonea auidè concupiſcunt. Quod malum potiſſime inualeſcit, quum infanti crines erumpere incipiunt, ac femellam geſtãt. Siquidemn ob caloris penuriam, humores pituitoſi minus concoquuntur. Quò fit, vt flatus crebrique ructus ac fluctuationes fœmi. nas moleſtent. Huic affinis mulierum ina lacia ſeu mollicies, cui viri etiam ac febn citantes plerunque ſunt obnoxij. Præ- gnantes autem quæ hoc vitio tentantur, tam inexplebili tenentur rei alicuius de. ſiderio, vt ſi denegetur, aut potiri ne- queant, quum ſe, tum fœtum in præſenta neum vitæ diſcrimen adducant. Id ma- lum Belgicæ nationis matronas magna ex parte corripit: quòd ſint humentis fii gidæque naturæ, ac prauo nutrimento a- lantur. Non defuerunt noſtra memoria, quæ conſpecto viro quodam thoroſo, ac corpore ſucculento, morſu huius appe- terent armos. Quod ipſum cuidam gra- uidæ, quò illius deſiderium explerer,& ne quid incommodi accideret, haud gra- uatè admiſit: itaque illa dentibus par- tem auulſit, crudamque paululum modo mandibulis confectam dcuorauit. Illave- ro necdum ſatiata, iterato id tentauit. diusunit 1r Kesdeturot cott nllelba 0 ruuünnlehrn lürwaloa0o m migtt in mnrereé elmrantſelr maatb conco n tiiine coun ocdlänror, emelleacN gransvälldel- obtere norit ertpguiſeda contlngit. R! quileccan m n diece ac nunin torwau Pore. Cuamot atiminl facc gicimon nuli i I. N 4 T V A4 eſui lnidonen lod malum 8 tanti crines e 4 lam geltät S n, humores Ju tur. Quo ft nt fluctuationes i 1 — — 6 — — — cui viri etiam 1 ſunt obnoxij.) ehoc vitio tenta eentur rei alicuin getur, aut poti m foœtum in prat en adducant. Ia- nis matronas m uòd fint humen prauo nutrimen, runt noſtra mem quodam thorol 2, morſu huius a od ipſum cuidim ſiderium explets li accideret hant ue illa dentib nque paululum A tan deuorauit.l iterato id tenu uIRAcCVILIS. L12. 1. 21 at vir illam repulit, nec denuò in corpo- re ſuo pati lanięnam ſuſtinuit. Quæ con- feſtim mœrore tædioq́; affecta, parturire occipit, ac quum geminos geſtaret, alte- rum viuum, alterũ quòd eodem pulpa- mento fruſtrari contigerat, mortuũ edr ⸗ dit. Huius non alia mihi ratio&xcogita- nuie ee ee ri poſſe videtur, quã quod cõtracto mœ- nds ſen- pA rore mulieris animo ſpiritus vitales im- tier ane eK. minui, atque humores fœtui alendo de- 5. ſtinatos aliò auerti, nec ad vterum defer- ri contingat. ſic vt infans alimento quo illum mater expleri voluit, deſtitutus vel elangueſcat vel emoriatur. Quum enim meatus& conceptacula per quæ deriua- ri dirigique cõmeatus in vterum ſolent, occludantur, fruſtrari alimento infantẽ eſt neceſſe, ac vita priuari. Quòd ſi præ- gnans validæ ſit naturæ, ſuisq́; affectibus obſiſtere norit ac mederi, non omnino extingui, ſed valetudinarium infantẽ eſſe contingit. Ex his abũde perſpici poteſt, quid efficiat mulieris imaginatio, quid rei obiectæ ac mente conceptæ deſide- rium in formando fingendoq; fœtus cor pore. Quamobrem non preter rationem eus artis mihi facere videntur, qui miniis ri- quaudo in gidi, non nullis licet aliena appetant, nõ n. 4 C nun- 2 VAAe s —————————— 4—— —————— 3 4 4 3* * 4 88 “ 8 d drcichecme nätczgutenu! 1 dlüchm, mil 1 nnpimn, ni,dquee eximättut nat- döurbpit oc bommedtan? b,RtGauum loje nodom, Jüdipümpe. hesquun ng Honte eacitem Jbrat. dict newlo, incul. qumaana depul: bospopuirds nit, exoltatep, cürincülle Kn neruäte cü 2 6 T. NATVA. VA 2. 4. dori iintlamd quartanas, erraticasque febres diſcuſſe- de Aliqundo 1 runt. Sic in deploratis morbis, quiq; ad morbos dim fummum prauitatis adaucti ſunt, auidam . 1 4 1. 18.— 2is morbis conii illam appetentiam non magnopere for liüciemamd mido, neque enim inillis almitrendhis, ſoleo inip ain Auorum flagrant deſiderio„me aut con- ditate aau tentioſum aut. obſtinatum præbeo: ac quocn ſed adhibito delectu, præſcriptaque vtẽ- um velut precm; rione ac mod PIld 8 All g penſecacu ln di ratione ac modo, catenus hæc illis ac- Nen 6 ats an d 1 mitto, quarenus non offectura valetudi-=A& 2‿2th dtchz amdetin ni confidam, morbumque expugnatum reche. naturali iſtict iri conijciam, huiuſmodi enim acrimo- atque excis, nia, edendique cupiditate acuitur atque eune, 1 h umores com extimulatur naturæ vis& potentia pau- en 75= is diſſipari,Iiapt Iò ante ſopita, collectis que viribns mor- nnnarae ritate nõ mn 1m j ilacrius Fi rr deſiderzo- quu bum impetit alacrius Sic morbum mor. udeo,ad caèuem bo, vt clauum clauo retundimus, ma- ed Vo quæ non magm loque nodo malum adhibemus cuneũ: 8 4 unt. Lquidens duòd ipſum nemini abſurdum videri de- ,? cibus& pousn bet, quum in quibuſdam morbis febrem ᷣο2 quidẽ,ſed min ſponte excitemus, qui aliâs futuri eran . Quæcunqen deplorati. Sic noui qui ex ſubito hoſtiũ 8..* R*„. N. c gratiora&ti incurſu, incuſſoque inopinato témore 5 lus alimentiadta quartanã depulerunt. Sic apud nos mor- ν acuevoluptateci bus popularis, qui aliquot milia abſorpſeo. cvr ur. Sic noui quis rat, exorta repẽtina Oceani inüũdatione,“-I, ur Sicnauiqie cöfeſtim cöſleſcere,prorſusqſcuire deſti 21 as noſui vocm cöõfeſtim cõſileicere, pror usq ſeuire deſti 2% dut malan tirzingretc ein exverno aliquo tumultu- ———————————— ———y-—,— —— 1 Loabida. DEOCGCVLTn. NATVRAE humorum collectiones difſipari, ac mor, bos oborta critica cuacuatione miteſce- re, ac ſedari contingit. Atque hinc eſt quò d sdνν⁶εον,hoc eſt, qui ex canis rabi- s dant, inopinato ſubitoq́;j impulſu aquis immergimus, ac metũ metu diſcutimus: Morbi ali- 8 2.... ando non nullos frigidis morbis oppreſſos iri- nooer- tamus, atque vt incandeſcant, efficimus: ran. quò excitato calore natiuo crudi frigidi- que humores concoquãtur, ac natura ad expugnandum morbum incitetur. SEMEN CONBERRE nnulierem, totiusque ope- ris eſſe conſor- tem.* Cap. VI. Vanquam virile ſemen cũprimis eff cax,agentis motusque ac generatio- reminie nis principium exiſtat: femen tamen co- non deeſſe Pwes ha. ferre mulierem, atque efficaciter procrea tione con- tioni fœtus adminiculari, ſolidis rationi- uincitur.. 1. 27 bus commonſtrari, validis que argumen- I. Q. tis conuinci poſſe video. Primum fruſtra illis indita forent vaſa ſeminaria, teſtesq; annexi genitales, ſi excremento ſeminali deſti- „ 4————— ra vordi morſu& aquam appetunt,& reformi. M 1 A 1 1umma ragorlochl toblienen dLdſerinb rrörldl doczcolocate utmd herweim 3 lnſeiunNe b awmaberi pe Ohanenusn uaſt ctari nietmenconc! itbslnuider dülsenen mrtüsque ii exxunrar en totenfatent, Cu nen tran, Slan. Fquice eſeconuenitp mn Titati uoisluppref hrundirus con tem aclet. n nsrſtouneula rre incipiunt. dsge temor ones diſſi dr drig MIRAOGVLISLTB. r. 23 euacuationeni deſtiruta mulier, quàm minimum confer agit. Atquel ret, prorſusque eſſet ambola⸗ Quũ au- eſt, qulexc tẽ nihil temeré natura ſit molita, neceſſe appetunt&rei eſt ad ſeminis vfum, ac propagandi facub ibitoq; impuli ratem fabricata eſſe, ſuis que ſedibus ac . 9—.„. Letü metu diem locis eollocata, eum teſtes, tum ſeminis morbis opprcl conceptacula, quorum vis ac natura eſt, randeſcant efih ſpermati vim fœcundam, ac prolificam— ldelcant chi ſuppeditare, Nec ad conuincendũ quic- 2. ſßrer b enatiuo cudit uDp Necad conu üqui oquätur acmn quam adferri poteſt validius, quà quòd b rbum mnciterm obſer uemus magnos ſuboriri morbos, ſe uaque excitari mulierculis ſymptomata, ONPRRN niſiſemen concuhitu iritatum profluat. orius uemn. Multas ſiquidem videre eſt tum Viduas εμρν dOtlusqueope. diſſuetas Veneri, tum virgines nubiles, Rbiti uo- conſo- maturasque viro, vbi ſerius ad connubiũ**. em. expetuntur, erumpentibus etiamnũ ſta- d. VI to tempore méſibus, animi deliquio, at- que vteri ſtrangulatione acerbiſſunè in- e ſemen cũpim feſtari. Equidè omnibus hoc perſuaſum otusq́ue acgena eſſe conuenit, plus detrimenti naturę in- iſtat:ſemen tma ferri ex vitiati ſeminis, quàm menſtrui que efficacitermn fluoris ſuppreſſione. Nam ſemen corru- aiculari,foldisi ptum virus contrahit, ac venæni qualita- ti validisque aam tem aſciſcit. hinc giluus ille, ac muſteli- Woyb videoPriDn nus virguncularum color, vbi vri, ac pru- vaſa ſeminatiutèt rire incipiunt: hinc crebra ſuſpiria, cor- 75 ſa ſ excremenvie disque tremor& palpitatio zcnpulikigt I 1 ſcili- 3 4 2. 8 —jö—n————————— ———--—— D oOccvIr. NATVNA ſcilicet facultate ad excretionem turgen eineris tis humoris incitata. Quod ſi tales ſeu ii ines:e— Pctius d, duas pruriginoſas, ſeu prouecttioris æta- cavsdæ, tis virgines connubio deſtinari contin- gat, ac ſemen ſubdito virili peſſulo elici in vſumꝗue procreandæ ſobolis depro- mi, protinus illas effloreſcere videas, ac faciem roſeo, nitidoq́; colore perfundi blandas denique atq; amabiles, minul que tetricas ac moroſas, præſertiin vbi racl⸗ ma Viros nactæ ſunt, qui valenter munu ritatæ reus uiſcuut. ſuum obeunt, atque officio connubial ſtrenuè perfunguntur. Et quanquam in his non conſiſtat legitimi thori ſocietas, nulla tamen re magis deuinciri perſpici- Valie us hunc ſexũ, quàm ſi vir hac in re ſæ- drer Co..... eubuas Plus vxori obſequatur. Sic enim omnia auidg. pacatiora ſunt in ædibus, nullæque in. gruunt intemperiæ, nulli tumultus, nulle tempeſtates. Alioqui ſi rarior ſit concu- birus: aut vir in præſtanda opera penſoc; abſoluendo langueſcat, omnem rerũ do- meſticarum ordinem inuerti videas, om- niaque iurſum ac deorſum miſceri: adeo ſunt auidæ huiuſce voluptatis nõ nullæ, vt laſſari citius, quã ſatiari queant. Quæ mihi potiſſima cauſa viſa eſt, quod mu- lier in congreſſu, mutuoque am plexu ſe- men an rnaqle moct züll fnn aon b eidwiklli TRrrrole udemwillir qutmlitesir fus tmnocpeft tur Kudpre etunſncerilim qucinntoner re frwsaitut: num inenelleſ üpluaulhan reccgfear:ipfam nen tmentruü ken miütucin nismachacult cöleſunntlren lahorearque urheriloa n 11. NATVII excretione ta. Quodſit MIRACVIIS I11. 1. 24 um men conferat,& viro plus voluptatis cõ ſeu Drauue cipiat. Quum enim natura com paratum bio de doiit, vt genitalis ſeminis excretionem pro- lito viril nan enpter turgidi ſpiritus eruptionem neruo- uro virllipelh rumd; tentiginé, ingens comitetur volu- eandæ ſobolsié ptas, ipſaq́, mulier geminũ munus obeat, effloreſcete nita atq; vtroque modo patiatur(elicit enim nune, doq́ colote pet virile ſemẽ, ſuumqũe cũ eo commiſcet) mteria atq; amabiles, n veriſimile eſt illã ꝑlus geſtire, ac volupta- 85 4P droſas,* tis concipere, perfundique affluentius- qui valenterm uò fit vt proles matri fit plerunq́, quã 2bn ſer que officio comu Pꝑatri cõformior, quòd vires maternæ ex- Pnasma ttur. Et qumqu uberantius illi ſint impreſſæ: argumento les. egitimi thoiſoa quòd mulieres infantes diligant impen- gis deuinclipen fius, fummoquc ſtudio erga illos afician uaàm ſi vir„ tur. Siquidẽ præter ſeminis excretionẽ, atur. Sic enime S&tiam ſynceriſſimi ſanguinis ſcatebra at- edibus, nulhrqu que irrigatione toto geſtationis tempo- 29 G. 8 . 4 1. 1.. 2— Libr. 2.. e nulli tumaltö re, fœtus alitur atq; augeſcit. Itaq; Gale- e 7.. qui ſimiiotſtu num in ea eſſe ſententia cõperio, vt fœ a dü ulò à matre ſuſcipere, quã à pa- eitanda opengi tii Luspauld à matre ſuſcipere, quã à pa- et tre cenſeat: ipfamò; ſpeciẽ, ſexus⅞́; diſcri eſcat, omnem feli b 4— 4 3 nuertiulea mnen ad menſtrui ſanguinis afduentiã re- — ſammſeen fert: ſimilitudinis vero rationẽ ad ſemi- deorium mics nis vim ac facultatẽ. Vt enim ſtirpes plus e voluptatis iôn Zſc cnwh„ol Cu A10 ufee cöſequuntur ex vbertate ſoli, quã à colo iis er colo- äſatiarl enen l ni labore atque induſtria: ſic infans om- aindu- . 14 S*.. ⸗. 60 uſa vila ett, quot nia vberius à matre accipit. Primum nutuoque ample“ enim — ——— — 1 Kimile dſe —hſſſſſſͤͤͤͤͤͤ-———————— D1OCCVLT. NAT VRAE C enim vtriusque ſemina vteri calore foue A ⸗ 0 8—. 8.. ri contingit ac cõglobari, deinde ſangui ne materno adoleſcere, taciteque ac ſen- ſim incrementa ſuſcipere. Hinc maxima 6 Le pro- es mairi 1 Auisiar, amoris vis infantibus erga matres pro. pter ſympathiam hoc eſt, conſenſum, ac naturæ cognationem, quodque cumula asſi Uumü 8...... eg Malll tius maternæ vires illis ſint inditæ. Sim. Muiſtlnte liter sr ſun hiloſtorg jan Gſchlnt. liter matres totæ ſunt ꝑhiloſtorgæ, hoc I mla eſt, indulgentiori affectu erga tenerã en ui ennl 3. 2— 4 g 13 44 tem, quaàm patres, qui plerunq; ſeuerio toiſatt 1 de. Wane. res ſunt, magisque rigidi: Quod defigna fſſtnn ien * 32.. erNar exem! i puto ab Euangeliſta, quum matresin. citnlese 3 ducit Rachaélis nomine deplorantesin. beilſehmit- akwlümenn dunüice et Duesüt nper Sälchouls eim- didtaularune fantium ſuorum calamitatem, tantumq́ in animo concepiſſe vulnus ob filiorum orbitatem, ob deſiderata extinctaqueti chara pignora, vt nulla blandimenta, nul laque lenocinia, aut verborũ ſolatia ad 8,9,45, miſerint. Nihil enim ex Efſaiæ ſentena er lulbsched 54467 3: 8.— 8 e 5 mam nlaturæ legibus repugnantius, quà qudc rjlecondn — mulier infantis ſui obliuionem cõcipiat, feiiſentacqpu- Atos Pfo⸗ 4 4. Alli een e. Seeu exutoque materno affectu ac pietate, er- gllipperamouu congtgalli ga vteri ſui filium ſit inhumana, vel leui- u tus qännima ter afficiatur. Cæterum videmus& patii bus ſuam non deeſſe propenſionem, affe uqianalust ctumque naturalem illorum quoq; men uumabneuh tibus inſidere. verum ſerius ſe is in naros teòntpimn b b exe- 4 “ 3 eee—— 2 1. NRATVYNR muna vteri calon Llobari deinden elcere nacite urn uſcipere. Hinem dbus erga mat hoc eſtconfeni nem, quodquecn es illis ſint indita ſunt Dhilodtorgr affectu ergatenei s, qui plerunq;ſ erigidi: Quoddi eliſta, quun mm nomine deplormn calamitatem, tan iſſe vulnus obtii eſiderata extncai nulla blandimem 8. aut verborübolm enim ex Efirfem epugnantius q urobliuionemcht no affectuac piet mſit inhumanai eterum videmut eeſſe propenfons lem illorun quos rum ſeriusſeui MIRAXCVILIS LTS. 1. 25 exerit. Siquidem adultis illi magis affi- ciuntur, ac tũ demum illorũ rebus pro- ſpiciunt, commodisq́ue conſulunt, dum ſpem aliquam de ijs concipere incipiũt. matres vero infantiæ potius miſereſcũt, & quia ab alieno: externoq́; fubſidio ea œtas dependet, eò ſtudioſius, pauloque maiori cura illam fulciunt, eiusque tute- lam ſuſcipiunt, minus rigidæ, magisque exorabiles, quam pafres. Huius rei cauſa toties ad remunerationem, ac mutui of ficij vicem ſacri codices inuitant, quam Nau. 23 3 Icounlæ ha ribus de- Seige bent liberi, multisque locis gratitudine aficistar. arque hoſtimentum exigunt. Parem affe ctum videre eſt in gallina quæ pullos, quos fouit, impenſius amat:& quanquã allus ouis eam vim qua animantur, in- ciconiarũ exemplo progenito 1 didit, nulla tamen cura tangitur, nullo er galims 4 incubatio. ga pullos affectu ducitur. Quòd autem vterque conferat, ex gallinarum ouis ex- perimenta capimus: nam& gallinæ citra galli operam oua pariunt, at illa ſi foueri gælius contingat gallinæ ſubdita, putreſcere ci- alſgue gal tius, quã animari: quũ oua à gallina edi- cpena. ta quam gallus ſubegit, poſt vndeuigeſi- mum ab incubitu diem alites proferant, adeò vt pipiant etiam, antequam teſtam aut ———88IIſIſ—ſſſ. 3 5. —— 3 7 -3ͤͤ Mualieres dI OcCcVvIT. NAT V KAE bre drantem puriſſimo ſanguine fœtum alũt eßeut. acnutriunt, amor deniquc erga recens nn ſeene do formandoque fœtu, quam viros, qui ha. ingeſto ſeinine, expleroque concubiu ſubducunt ſeſe, ac nullam mulieri præ- ſtant operam, nullum adferunt in perficj endo fœtu adiumentum: quuin interim in tanto menſium decurſu, multa effinge re atq; elaborare debeat vteri muliebi facultas, penitusq́; neceſſe eſt. Aeneid. 6. Multa diu concreta modis inoleſcere miris. NNDESPECIES, SEXVS. que animalis, hoc eſt, vtri acceptam ferre conueniat virone an mulieri maſculi vel fœ- mellæ procrea- b b tionem. 84 Cap. VII. QYanquam torius vniuerſitatig opifici — Sommia Merito ferantüt acccpta nul- ta tamen fiunt ex naturæ decurſii ſuoq; 5 b ordine Leæ, aut putamen rumpi contingat. Hæcigi. Ln tur tædioſa matrũ geſtatio, qua anni do. E. editum infantem„ tum ſimilitudo matii plerunque conformis ac concolor, eui- denter euincunt ſemen conferre mulie. res, minusque otioſas eſſe in elaboran- uulgodlcer uihwb igit lihatoß. utlénunco toridlihelsan acqutltat 1 rit ttor:ara- pnüakslübl gra nngroles conh lnqle: ts wnlam ele nesaujum tedlelbenrabs matohe redioc- Quügrecerurali nolctacerils, droElleiquoh upKad prophe quwack quäet pdollioreuo, chautsſenlls de vocecite dluin u annoli ac ATVNA dtingat. Hach 10, qua anuic uine fœxtun 1 ldue ergana afimilitudo n Ac concolor 2 conferre m . eſe in elabar 2quain viros, Soque concqi lam mulien iferunt in per ‚a: quum ina =rſu, multa et t vteri muliei Oſſe eſt. 75. FES, 5EXI vtri acceptan Sirone, an a vel fœ- Orea- I. iuerſitatig ou rtu Icccptal ae decurſu, 1 oldi quuta eſt, quẽ etiã mortuuum ad vitam poſtliminio reuocari cõtigit. Quin& Za MTRACVILIS LIIE. 1. 26 ordine incedunt, atq; inſito motu ferun- tur. Horum omnium quum Deus ſit au- cipua aer⸗ tor, ipſe pleraq́; iminutare ſolet, atq; re ditztii cau= rum ordinem& ſeriem inuertere, côtra- l g„ que naturę legẽ alia forma ac ſpecie non. Ao nulla producere. Verbi cauſa, Mulier*ν. maſculæ prolis auida, in Deum ſua vora dirigit, fatigatq́ precibus atq; efflagitat, vt virilẽ ſexum concipiat, cuius ſupplica- tionibus Deus annuit, illiusq́; voluntati acquieſcit, atq; obſequitur. Exéẽplo res e- œewti7. rit teſtatior: Sara prorſus effœta,& cui iã Sertrese pridẽ menſes ſubſtiterant, ex Abrahamo 1e grandæuo prouectæque ætatis, Iſacum concepit, in quem Deus totã poſterita- tis ſpem ſitam eſſe voluit, omnesq́; natio nes auſpicatum hinc habere ſalutis, aſſer tæque libertatis initium. Anna iridem**⁸&* moœrore, tædioque ſterilitatis confecta, quũ precatur aſſiduè ac fœcunditatẽ ex- oſcit ardentius, Samuéëlem à Deo ex- torſit. Eliſæi quoque officioſæ ſedulitatis+, μ⁶κττ. hoſpita ad prophetæ preces, filiũ conſe charias ſenilis, deuexeq; etatis, ſic omnia moderãte diuina diſpenſatione, ex Eliſa kaca.. betha annoſa ac deploratæ ſterilitatis, „. 1) 2 Ioan- ———————— ft DE OCCVLT. NATVYNAE Ioannem Chriſti præconẽ ſuſtulit. Mul- tique alij ſingularem ſexum à Deo eblan diuntur, quò non deſit qui in maiorum hareditatem ſuccedat, in quem opes at- ꝗue heriles facultates deuoluantur. Hæc diuini eſſe muneris neino poteſt ambige re, eaque peculiaré effectum ex Dei vo- luntate obtinere. Qæterum de ijs nobis inſtituetur ſermo, quæ ex naturaliũ cau- ſarum progreſſu emergunt, quæque na- tura vi ſua inſititia moliri ſoleat. Ipſa ſt quidem præparat corpus animæ mori- bus aptum, ſuumquũe temperamentum cuique accommodat. Quum autem duo ſint principia, ex quibus corpus humanũ coaleſcit ac generatur, quæque infanti progenitorum ſimilitudinem, quæ ſexũ inducunt, ſemièn quod vtriqùe commu- 2. geminss ne, Ménſtruus humor fœminæ ſolum pe 22 culiaris: ſimilitudo conſiſtit in virilis vel fœeminei ſeminis facultate& viribus, ſic vt vel vni, vel alteri aſſimuletur pro af- Nenſrai fluentia copiaque collati ſeminis: Sexus liquoris fa cultas. verò diſcrimen non ad ſemen, ſed ad ſan- guinem menſtruum refertur, quod mu-. lieri tantum familiare&, cognatum eſt- nam ſi ſemini ea vis ineſſet, quum virile valentius ſit ac calidius, ſemper patrem ſexus reucgene k ttrenu be tutederee munm it I, onnnlbu ae 11Al. dh Aprderull Alelk dt ehle e naöudſ g ällonenl, däckeculten ₰ in quem Opes 1teuoluantur — 10 poteſt anm ectum ex Dei =rum de ijsn = ex naturalud =ü unt, quxqu Siri ſoleat. I =us animæ m ⸗ temperamnem — Wuum autem — Scorpus hum *, quxæqüe in linem, quxl 3 vtrique com œmina ſolun fiſtit in virll a ate& viribu ſſimuletur yn uti ſeminis:« ſemen, ſed ad Sertur, quod &. cognatun a ffet, quumſ ſemper pa 6 “ MIRACVLIS LIB. I. 27 ſexus referret. Species itaque ſeu genus animantis tribuitur temperamento acti- arum qualitatum, quæ conſiſtunt in ca- liditate& frigiditate, atque ad fubſtan- tiam ſiue naturam materiæ ſubiectæ re- fertur, hoc eſt, ad menſtrui ſanguinis con fluuium. Semen autem& vim generan- di figurandique fœtus ſuppeditat,& ma teriam ſuggerit: mẽſtruo iridem& ſimul materia ineſt& facultas. Vt enim ſemen ad materiale principium maximè con- fert: ſic menſtruum ad potentiale condu cit. Eſt autein ſemen, vt Galenus ait, ſan- Euruus guis accuratè percoctus à vaſis ipſum cõ- ſorren 7 tinentibus: vnde ſanguis non ſolum ma- teria eſt generandi fœtus, ſed& ſemen eſt potentia. Quòd vero tum ſanguis mẽ ſtruus habeat vtraqùe principia, hoc eſt, materiam& facultatem aliquid efficien- di, omnibus inconfeſſo eſt: ſed ſemen quidem effectiuum fortiſſumum eſt, rialg v ro exiouæmolis. Menſtr „. 4 2 Menſtruñ ELII denl lurimum, poten materiam tiale maxitne dehile. Ià /pettat J a2 aleuce ſœ- verò ſi materiale gignendi principium, s. iuxta quod ſpecies animalis abſoluitur; in ſolommenſtruo eſſet ſitum, fœrtus vtiq; exacte eiuſdem cum matre ſpeciei exi- .EAIlt D z ſteret, 888III8II88888ſdſſſſſſſſſſſſſ“ 5—. 1—— Dr OcCeVLT. NATVRAE ſteret: quemadmodum ſi effectiua vis in ſemine ſolum eſſet, ſemper patri foret afſimilis. Quando verò vtrumque ambo principia habet, ac prædominatur in m ſtruo quidem materiæ copia, in ſemine autem facultatis& roboris: meritOa V Calenus teſtatur ſpeciem à mafre po- rius fuſcipit fœtus quam à pafre- tiam- Iiipſius lemen ad materiale principium conferat ſed debilius. Similitudo vero, etſi imaginatio in ea re maximum mo- mentum obtineat, non tam ad matrem, quam patrem refertur, licet maior vis fit in virili ſemine, muliebris enim genitu- ra, quum facultatem ex menſtruo per nouem menſes prodeuntem aſſumpſfe- rit, tanto exuperat, quãto circa primum congreſſum fuperabatur. Proprium e- nim mulieris ſemini eſt. ſuam 1ꝑillis fub- Lantiamm mae Quam Virilem augere acroborare. Sic fœmina non ſolum ma- teriam ſuppeditat elaborandi fœtus, ſed vim„robur, ac facultatem conceptus perficiendi, licet mulichre ſemen virili familiare alimentuin exiſtat humidita- tis ſcilicet ac tenuitatis ratione, eoque ad effingendum concinnandumque ac- commodatius. Vt enim ex cera molli ac fluxa, trunch riwgli 74 1 NATVN 41 V ſ effectiun w mper pauiiſ vtrunque an dominatur in copia, inſen Horis: mertt) — lem Ad patre.e reriale princhi — Similitudoſc are maximum u n tam ad maxe „licet maioris bris enim gei ex menſtruh duntem aflun läto circa puihu rur. Propriun. na non ſolun m vorandi fœætohii tatem conccyt lebre ſementii exiſtat humüll sratione, cech nnandumque mex cera molii Hus uACVIIS IIB. I. 28 Hluxa, vdaq́; ac tenaci argilla artificis ma- rile commiſtum confuſumque muliebri ſemini& menſtruo, formationi efficaci- ter inſiſtit, atque hominis opificium om- Simile à 120 cera ac v- nus quiduis poteſt effingere: fic ſemẽ vi: u agila. nibus ſuis partibus abſoluit. Vel ſi ex na- tura rerum ſumi velis harũ rerum com- parationem: quod in plantis terra, hoc in conceptu vterus. Vt enim plantarum ſemen terra indiget, vt ex ipſa nutriatur atque augeſcat: ita hominis ſemen ma- Teræ aua; trein quæ prolis deſiderio afficitur, exi- vieni eom- git: cuius humore, ſanguinisque ex venis irrigatione fœtus alimentum capeſſit. Ex his conijcito, quanta ſolertia natura vta- tur in concipiendo, formandoque ho- mine, qui inſita vi ſenſim adoleſcit, ta- citisque auctibus ad perfectum robur prouchitur.i In quo& illud inueſtiga- tione dignum iudico, qua vi maſculum vel fœmellam muliebris natura effingat atque emoliatur, quæ facultas mulie- ri potius, quàm viro aſſcribenda vide- tur abundantioris materiæ ratione, quæ conſiſtit in mulieris ſemine& ſangui- ne, qua toto geſtationis tempore fœtus paratio. 0.- alitur atque irrigatur, in eamque molem augeſoit, vt enim virile ſemen cum pri- D 4 mis ☛—— AA —————————⏑ℳ;— DE OGCTVLT. NAIVKRAE mis efficax mouendi principium eſt, de. nique inſtrumẽtum& velut artifex, quo Pi opificium humanum perficitur. Mulie- bre tamen ſemen, conferente etiam ſuas copias fanguine, vb eriorem materiã ſup peditat, quàm vir, eiusque adminiculo fœtus abſoluitur, ſuaq́; ſpecie diſtingui- tur ita, vt vel marem vel fœmellam effin- gat atque emoliatur.. DE PRODIGIOSIS MON. Vnde mon- roſa cor- pora. ſtroſisque partubus, obiter quid de- ſignet Prouerbium vARTA LVNA NArI, alia ratione, quam in libello nuper a me edito, tra- 2 iohnenctatum. [Atura humana; eiusque partes ge- nerando homini deſtinatæ, ſi opti- mè conſtitutæ ſint, nec in his quidquam deſideretur, ſpecioſa quæque profert, ſuiqque generis animal producit omni- bus numeris abſolutum. Quòd ſi quid vitij ſubſit, aut perplexa confuſaque ſint ſemina, aut aliter quai res exigit, conuoluta ac conglomerata generandt 8 Prin⸗ u p c. potl 1 dningt 1 rjnh Anddi raunr e tl 6 run dätu ten man. ciwmm dum mön luunn giwani Cdene mälbahn tuhiadh 1 NATVAAI Arincipium d velut artien Pyerficitur. ſi öterente etinn Llorem maten uscue adnim ui ſpecie düt cel tœmellam 1 OS1S§ NM0. u, obiter quich Cm QVA NI alia ratione, ello nuper r0, tla- n.. III. iusque patt 1 leſtinatæ, u c in his quidtu 4 1 9 quæque prqe al producit om im. Quodü plexa conif- 1 quam reseis merata geneti 49. MIRACVvLISS. IB. T. 29 principia, multiformes ac prodigioſos partus, monſtroſoscue fœtus efformari contingit. Non deſunt qui ex aſtrorũ cõ- tuitu, influxuq́; ſiderũ, atque in ſcelerum vindictã multa portenta prouenire con- tendant. Quod vt vero conſentaneũ, ſic ex vitioſa vteri conſtitutione, ex ſordido corruptoque ſemine, atque enormi con- cubitu, magna ex parte hæc euenire con- tenderim. Vt enim in opere fufili ſi mate ria impura ſit, minusque defecata, ſi vaſ- culum aut receptaculũ obliquum, amfra- ctuoſum, hiulcũ, anguloſum diſtortũ, ri- moſum, voluminibus implicatum, diffo- lutum, maleq́; cohærens, ridiculas ima- gines, abſurdaque ſimulachra, atque aſpe ctu horrenda produci videmus: ita ſi loci malè conſtituti fint, ſi vterus in alterũ la- tus inclinet, ineptaque ſit, ac malè tem- perata inateria, nunquã natura decentè, exactamque formam expreſſerit. Sic mu- alienas, inſuetasque formas ſubinde em- ſam quæ ferri aciẽ reſpuit, proferunt, ſed Nac D 5 quid- —— Fimile ab arte fuſa⸗ l.lpres b Leres Belgicæ potiſsimum quæ oras ma- Selvarc ritimas accolunt, quum tumultuoſæ ſint L2s atque inquietæ in peragendo concubitu, raur. 122 K⸗ 2 8„* Mola ma- brioni inducunt, nec ſolũ molẽ, hoc eſt, tricis. rudem, informem, arque inelaboratãà maſ — — bE OCCVILT. NATVRAE quiddam deformi ſpecie, quod palpitet, ac vitale exiſtat, formamque inchoati o- peris obtineat, qualem artifices rudiori penicillo adumbrare ſolent, Nautę ſiqui- dẽ, quibus ferè ſunt addictæ, vbi ex lõga, diutinaq;, peregrinatione, ouãtes in por- tũ ſunt delati, plenisq́; velis oſtia ſubeũt, Dhengeer confeſtim VNOres ſuas ineüt, nulla habita ia vene- Imenſtrui decurſus ratione, nec obſeruato aunens terlunio, Lunequc coitu, qua tempore er obmenſium defluxum cõgreſſis noxius Tſolet ac pernicioſus. nequit enim ſe- mẽ coaleſcere, nec debitè cũ mulicbri ſan guine vniri. Quò fit vt genitura vel ef- fluat, vel ſi omnino cohęrere cõtingat, nõ poſfit natura confuſam maleq; cohæren- tẽ materiam elaborare. Nec ſolum virorũ incontinentia culpanda eſt, verum& mu lierum, quibus quum iam pridem non ſit rei Venereæ facta copia, vltro ſe nonnun- quam viris ſilbijciunt, atq, auidè ſemen rapiunt, vt famelici cihum ac Cerberus QMfam. EOq́ ſit vt vteri facultas aut ꝑror= b ſus à ſpe generandi excidat, prolisq́; ſuo⸗ ceſi fruſtretur, aut ſiquid efflcere tentet, Operiq; manum admeliatur, monſtroſam, quandam formã ab hominis ſpecic pror- ſus alienã embrioni inducat. Nõnunquã 3 poſt ruuttt rlers eee aſcmmäcde urruln 9 rrärdiru Gnun BE Veustorraii librtracii 3 tuiixna Glkäirg mamäcuwe nngun tene Wicrecpäte zglänultr. u INATVI. 8 b LA MIRACVILIS. LIB. I. 30 Sequodmag poſt trimeſtre ſpaciũ fœda illa colluuies aeinn effluit, ac fruſtulatim, confertimq; erũpit 6 3* 1 indigeſta congeties, quaſi nauem ſentina f Se wi 1 exhauriri contingat. Huic affinis eſt efflu ai eeſ A xus quidã multis torminibus, preſſurisq́; — jouütan mulieribus infeſtus: noſtrates, quod quar ℳ ickatadt Hdlenddh unrecuus imenſesdehair, Mf. enua conceptus inchoari cœperit, Lunaré par- conceptas De nec abla tum, aut populari voce Manekindt indi von uatu- „... ralis eiſci= utwqllatem gctant. Perficitur autein ſpurius hic con- 1u7. 1 Cögrefluaan ceptus nonnunquã citra virilẽ operã ex W. nequit enn jmaginaria venerc in ijs quę admodũ pru té cümulih t genitura i vt ex crebro virorũ cõtuitu cõtactuq́; mu verere cotina liebrę ſemen cũ ſanguine menſtruo con- umaleć cohu globari cõtingat ac coaleſcere, ipſamq́; fa „Necfolumm cultaté vteri, arq; inſitum calorem rudi- aeſtverumè mentum aliquod animantis in editari. ve- m pridemmf rum quum deſit cauſa formalis, nempe wLltro ſenol viri ſemen opificis rationem obtinẽs, mia- Jata- auide teria quã mulier ſuppeditat, alienã, abſur- un damq́; formã aſciſcit. Nonnunquam tale facultas ans duiddã mutua viri opera conficitur, quũ ar vrolse vir quarta Luna, ſilentiq; ſidere, ac quar- riunt, impẽſed; ſunt ſalaces ac laſciuæ, ſic Virile ſeu opifex ſ- fus. d efficcre ſt tod lunę coitu die quo mẽſes defluũt, mu 41 lieré ſubigit, nõ obſeruato naturę curſu, vt 4* ſeci- qui fluctui obnititur, æſtuq; aduerſo na- ucat⸗Nönm uigationem inſtituit. Id noſtrates contra ulle H lunam 1 ) 1 ¹ * i . 4 5 . —y—-————ℳ——————- Vulgare prouerbia DE oOGCENILI. NATVRAE. lunam micturire prouerbiali figura, Lati- ni Quarto Luna natos vocant, Quod in. Teghensde auſpicata vitæ principia habeant, præter- mane ghe- riſt. 7 que naturæ ordinem ac modum genera. tionis primordia fint conſequuti. Quò fit vt infelicem plerumque in aggrediendis rebus ſucceſſum obtineãt, qui tali ratio- ne concipiuntur. Siquidem quum erum- pentibus menſibus mulieri vir commiſ cetur, ſiſti fuxum contingit obducto viii peſſulo, labentemque ſanguinem reſilire, Simile ado ac egurgitari. Guius experimentum ca- dijs vina- riſs. pere licet ex dolijs, cadisque vinarijs, at- que in ſanguinis è naribus fluxione, in quibus profluentẽ liquorẽ immiſſo em- bolo, licioq́; contorto cochibemus, acre- ſtringimus. Hoc autem nec conſultũ nec neceſſe eſt promanãtem ſanguinem ſiſte- re, quum virile ſemẽè tali vligini copuni- Xtum non poſsit purum putumq́; homi- nem eftormare. Materia ſiquidem eſt im- proba atque inhabilis, minusque apta,t concinnã formã decentemq; figurã aſſe- quatur. Quò mihi iuſta ratione, idquo ex enim vix qucat quid labis ac cõtagij his Dei præſcripto inhibuiſſe viſus eſt Mo- ſes, nequis congrediatur foeminæ huiuſ modi inquinamentis conſpurcaræ: Dici Ill- ⁴ † fn Ct90;, vanll 4* Welaveli Wcribodt Uarubsar Henten t Kalnptr oeklu Kacternohe Gnopen lſaüpen un Camuümni 1 rääizcnr qreorume nnbigem G onnpoiue dekenzdein 3 enäd, qu Alle ANA T V RAI, erdiali ſoun 1 a oemnd ah ubenndge ric modum gn Sonlſequut.O. d le in aggredie —— — Sät, qul taih 4 idem quung ulieri vir en ctingit obdudt rſanguinemul lexperimenm tribus fuxion quoré inmift 2) cohibemus 1 on nec conlune ſanguineni taliy ligiuicne un putun nit ria ſiquiden meti Sem ia — ntemq; figmii ta rariontzdit ziſſe V ſus ſus d sturftrminrt conſpurcas labis ac cin M IRACVLIS 11 5. 1. 81 inferatur, quid detrimenti, quæ valetudi- nis incommoda concipiant qui ad eum R modum cöſtituta fœmina, cupiditatibus ſuis im potenti lus in ndulgent sillamquc aui dius am plexant ur Semnfum enim ſerpit cõ Nenſtruo tagio? 8 btum; corporis habitũ inuadit, atque cle phantiaſi, Iuecqque Ve tè inficit. Quod eq mige peragit celerius, vbi mulie ercõtagioſo aliquo morbo quod ferè proſtitutis nunc vulga re eſt, ſit imbu ta. Sic enim præſentaneo venæno obuia quæque polluit, cont- actuque omnia isque düna inquinata intaci enerea taci- 5 46 fœdat. Quamobrem non eſt, quod quiſ quam magnopere mires rur, vnde tot mon ſtroſi partu;, tam deformes hominũ ſpe- cies,tot paſ⸗ sim ficoſi, mutili, diſtorti Vari, repandisq cruribus, tot circa podicẽ, at- que in inguine co adilomata„bubones, tumidædue mariſcæ: quod ad animũ ve⸗ ro attinet, tot paſsim ſtupidi, obliuioſti, bardi, blitei, deliri, ſtolidi rationis ino- pes, amétes: quum non aliũ de, quàm ex enormi decubitu, atque intempeſtiua Ve Bubones iuguinis, Clapsorex. Vnde in cor pore e animo mõ nere, hęc c prou ueniant, vel potius ex vitio- Iroſe he- ſo, cor r uptoque progenitorum ſemine in ¹is poſte eros dertuentur- Hinc ſecũ quiſque expendat, quàm ſint crudeles in ſua pig- nora, qui iilla tantis malis inuoluunt, qua- b les ——— ———— 8 —— — ——ÿ⅓ ——— —= va²“ —— —— Hn::: L,P.yAöAy:y— ——— Qsarta lu· na nati, vulgo ſe- gheus de mane ghe- kit. DpdR OcCVIL TI. NATVRAE les præ cæteris exiſtũt qui Quarta Luna, hoc eſt, profluente menſium illuuie, con- cubĩrum non exhorreſcunt, liberisq́; pro- pagandis operam impendunt. Hoc enim efficiunt vt quos excitant liberos, omni- bus dotibus, naturæque muneribus qui.- bus bene nati abunde fruuntur, deſti- tutos eſſe contingat. Ad nullas ſiqui- dem functiones obeundas, ad nulla mu. nia, nullasquc res præclaras ſunt appo- ſici. Quod ſi attentare quippiam pergat, nullum habent in rebus aggrediendis ſucceſſum, nullum que optatum aut pro- ſperum euentum. Sunt enim inabſolu- tæ naturæ, vt qui naturales facultates, quæque ad actionem hominibus ſunt adiumenro, imminuta, mutilaque habẽét, atque imperfecta, idque non ſuo, ſed pa- contraque naturæ ordinem, negotium rentum errore, qui præter decorum, procreandæ ſobolis ſunt aggreſſi. Quò ef fectum eſt, vt multa illis ſubducta erepta- 4 8 X. 8. que ſint, aut ſaltem parcè& malignè di- ſtributa, quæ alijs effuſe atque affluenter obtigerunt. In animo verò nõ minus gra- uem iacturam patiuntur. Sunt enim à cõ- muni humanitatis ſenſu prorſus alieni, ſtupidi, obtuſi, inertes, nec præſtantia do 3 ctri- nbene 1. 3 M Gäl mf — ni m naemteh, tmmiten run onr! uPnümnt itenüten amamrn aänmt uantt un dut dil. lügtmeun Ayxderen Glan ter rtun nriernu G d Nn w nü tu 1 — ArVI MIRAaCVIIS LIIB. I1. 32 8 Qunnal ctrinæ, nec acumine ingenij, nec inuentio umilluigt nis ſubtilitate, nec conſilio aut pruden- eum lbeic tia, cæteris vlla parte conferendi, Supe- endumt. Hoan d rioribus annis me vſa eſt medico, mulier tunt liberos, quædam inſularis, quæ quum ex nautici e munerbu generis homine concepiſſet, in tantam, e fruuntur, 4 tamque inuſitatam molem ili cœpit in- Ad nulls tumeſcere vterus, vt non videretur ſuffe 1das, ad null tura geſtando oneri. decurſo exactoque xclar Sſunh nouem menſi ium ſpatio, quod anni do- aquippium drantem conficit, accita obſtetrice, pri- Rei geſtæ Harrratis. 15 us aggredi mum magno conatu ac molimine maſ... optatunan ſam quandam informem enixa eſt quam at enim inh ſuperfœtaram poſt legitimum conceptũ K turalesſacu conijcio, cui vtrinque anſæ duæ annexæ 1 hominibw crant in b brachiorum longitudinẽ ac mo- mutil 5 1 dum exporrectæ, palpitabat autem Il- de nonſuo 1 lu⸗ vitale quidda ineſſe viſum eſt,„Vt pratet dean ſr giæ& vrticæ marinæ quas noſtri El- dinem, nega ſet he ouyre vocant, quarum innumeræ æſta At aggtelt 8 te in Oceano lntant exemptæque mari 1 ſudoucha diffluunt, ac diutius manibus contre- 1cs& enae ctatæ liqueſcunt inducto pruritu ac mor- anque: chite daci vredine, vnde nomen id obtinue- ro nömim unt. Poſtmodum monſtrum delapſum Vn teuim mi cſte ex vtero, adunco roſtro, Iongo, tereti- 1. ul ſis d que collo, oculis vibrantibus, cauda ac- dlu nabar cuminata eximiapedum agilitate. Id poſt heL Pie primum ——— —————————— 1 8 4 1— 85 “—.—— Sanguiſu- 8 in cor- pore ms⸗ Liebri. Salaces uo..12. er pandi videntur iactabundi quidã, qui ni- Lantur. pi ocCCVLI T. NATVRAE primum lucis intuitũ cõclaue ſtridoribus implet, atque vltro citroque diſcurrens, latebras perſequitur: tandé mulieres pul uinis impetunt, ac ſuffocando perimumt. Hoc monſtri genus, quoniam hirudinis more, ſugillando ſugendoq́; fœtui infeſt eſt, ac ſanguinẽ adimit, Sanguiſugam no- minant, vulgo Suygers. Poſtremo mulier hæc plus fatis delaſſara, non ſine ſummo vitæ diſcrimine prolem maſculã edidit? monſtro ita excarnificatam vt à ſacra lo- tione quã minimũ vitę ſi upereſſet: mulier verò egrè refocillata, quas moleſtias, ac torturas perpeſſa ſit, optima fide mihn enarrauit: illiq; preſcripſi ſaluberrimã vit, rationẽ, tum quæ reſtaurandis firmandit que viribus ſunt accommoda, Erat enim prorſus elumbis, atque eneruata. Hæ lera alia documento cuique eſle de- Pur in congreſſu mutuo omnia dect terdebitó; ordine peragantur, nc-quid incommodt aut detrimenti naturæ con- tingat inferri. Qua in parte acriter incre- hil non ſibi permittunt in præſtanda Ve- nere, nec vllas leges ſibi præſcribi patiũ- tur moderandæ voluptatis. Siquidẽ nul a habira concoctionis, aut cruditatis ra- tio- — 1 . e 1 4ʃ närtdn. 2 fetbrc 1 4 mrin jumüüch zelre barbeman AAYvaH Sclaue tit * roque diſem randé mulien Pocando pern — Juoniam hüru doq; fenul Sanguifugu e8. Poſtrewod .a, non fineſd Im maſculi e catam vt äli Fe ſupereſtetm quas woſch i, optimafi vipſi ſaludenm maurandis fum „mmoch, Pit. ie enerureh E Lmutuo 2 exeragantul.ld imenti narn. parte acnier Hundi quidi nt in praſtan 1 fibi preſcridi ptatis. Siquid is, ällt crudil MIRACVLIS. III. I. 33 tione, nullo noctis aut diei diſcrimine, neglectaque eius rei opportunitate, quũ lubet, ſuis cupiditatibus lncdulgerallbi b dini identidem obſequuntur, tantumq; ineſſe ſibi virilis roboris iactitant, vt nul- la concumbendi aſſuetudine ſatientur, nulla cõtinuatione laſſeſcant. qui uτανανοεον ignorare mihi videntur, in quem vſum genitales partes homini fint attributæ, vt quas non in fœtificandi vſum, ac propa- gandi ſucceſſionem, ſed ad obſecena ope ra accommodant, atque ad ſterilem infœ cundamque voluptatem cõuertunt: ſed hi tandem profuſæ effrenisque libidinis pœnas perſoluent, mẽbris, articulisq́; po dagra, ac chiragra contortis. QVARATIONE MASCV- lum, qua fœminam procrcare poſſit, qui eius rei ſit auidus: obiter ex qua cauſa Hermaphroditi, hoc eſt, vtriusq́; ſexus ho- mines genc- Cap. I X. I quis procreandi ſexus virilis ſit aui- dus, aut denique fœmellæ deſiderio teneatur, hoc illi in primis perſuaſum 3 FE eſſe ———„ da e 4.2 Deus pri ma conce- ptus cauſaa —y————y———————. DE OCcCvIr. NATVRAE bus naturalibus, vt vel ſterileſcãt homi- sꝛeriias Deus per Oſeã his cõminatur, qui præ. d Oeo. cõtaminant, aut aliundè, quã à Deo foœ- cunditatis ſubſidia petunt. Quia, inquit, ¹ſimulachrum adierunt, atque addicii X* rum ab vtero, à conceptu, à partu: Da- ctum vllum proferet. Quòd ſi genue- rint,, interimam amanriſſima vteri eo- rum. Quæ documento cuique eſſe de- bent, irato Deo omnia inauſpicato ten- tari, atque improſperum ſucceſſum con- ſequi. Tale quiddam minatur etiã apud c.8. Ezechiclem Deus ſuperſtitioſis mulier- kon eni⸗ culis, quòd Adonidem, hoc eſt, Veneris ſi ine. amaſium deflerent, qui ab apro dilacera- eunditais tus circa inguina er 4 “ uinâ, erecta ſtatua quotan 4 Ul- eſſe cõuenit, iſtarũ rerũ ſucceſſum, atque auſpicata principia à Deo Opt. Max. im petranda, penes quẽ effectus huius cauſa pręcipuè cõſiſtit. Fit enim nõnunquã, cõ- ſtantibus etiã beneq; cõſtitutis facultati ca.„. nes, Vel orbari prolibus cõtingat, Quod ter eius inſtitutũ illegitimo cõcubitu ſe gael p Baélphegor, hoc eſt, Priapi ſtatuam ac 8* fuerunt turpitudini, auolabit gloria eo- bo eis vuluam ſterilem,& vbera aren- tia: radix eorum marceſcet, nec fru- nis coli cœptus eſſet. Cæterũ ſi is homi- 1llne mnag un enn rct weutde era mde Dane- ant ierngderd nbann bb pöne Eegedr ——— — irlhu — t t nn eia en fedtacnedd inaggichec onltnohear Irmmaritt Lbekaedtmn Jſe tarlct gunreu I ie) Urn duaban — ATy 1 41 luccellunan S)eo Opt. üa ectus duüse im nönmn ü 3 Lölinn facdi ſter rlelciti 18 cötingat ainarur.„Gu ditimo cõcubi alè, quãa Del wunt. Quiain Priapi ſtaru k. farqura adt uolal bit glori 6 Pr U, 3 partu 1.& vbera: A- rceſcet, necſ Quodd Le 1g3. nriff uma uen do cuiqueel el ainauſpicane m ſucceſſumt nin unas erſtitioſts mu 1, hoc eſt, Vehe ab apro dllr cta ſta uei 1 Oeterülli in HIMIKRACVI IS. I 7E. 1. 34 nibus non ſit infenſus, omniaq; ſinat de- currere natuiæ ordine: ſuisq; legibus fer ri, nihil vetat externa prœſidia accerſere, ac naturæ imbecillitati adminiculari, ſi- quande oex occulta quada, aclatenti can⸗ ſa fruſtrari quenquã liberis, atq; inanem ſubire laboré contingat. Duo itaq. ſunt, ꝗue gene- quibus potiſſime concubirus perficitur, randi fa- cultatem quęq; ad liberorũ propagationẽ ſunt adi ee,ſciant. iumẽto: primũ humor genitalis, qui par- tim à cerebro, toroq́; corpore, partim ab hepate ſanguinis officina difſunditur. D. einde ſpirttus per arterias à corde pro- manãs, cuius vi pudẽédũ erigitur ac rigeſ- cit, cuiusq́; impulſu materia ſeminis fo- ras er cüpit, at q; eiaculatur. His accedit ap petit ac concubandi deſide riũ, quòd vel imaginatione excitatur, vel ex cõſpectu contuituque ac contactu venuſtarũ mu lierum accéditur. Quibus præſidijs quiſ- quis eſt deſtirutus, eaq́; vel languida ha- bet, vel inualida, cum primis ineunda ra tio eſt qua naturę lapſus atque error cor rigi poſſit, viresque nat urales, tanquam luxata quædam aut collapſa reſtaurari. Vt enim ſteriles agro duſtria hominum fœcundos effici vide- mus, ſtirꝑesq; atq; arbores 1 ſuchnaſa 2 ad- —j—— 1 ltura Aatqule in⸗ Fimile as roſium 25 ——————————— DdI occvIr. NATVRAR adhibita cura vberrimos fructus produ- cere, ita in excolendo hoc fundo ars me- „ dica ſtrennuè ſuam pręſtat operam, ſum. 4ſ moque ſtudio naturæ vitijs medętur, ac . velut agrum ſterilem adhibito Betamine 1½, reſtibuli fœcunditate inſtaurat. Sic calo- rem languidum, raros exilesque ſpiritus, ſiccitatem frigiditati coniunctam, par- tium genitalium, neruorumꝗque imbecil litatem ad temperamentum reducit: obi ter omnia amoliri tentat quæ homini progenerandæ ſobolis ſpẽ adimunt. Cę- terum quum alimenta qualitates etiam elementares immutare ſint apta, atque infelicem corporis habitum ad commo- diorem transferre: neceſſè eſt, vt eiuſmo- di conditionis homines cibis vtantur, quibus natura fœcunda effici poſſit, ac propagationi ſobolis idonea. Inter ea au tem quæ Venerem excitant, ac ſeminis Läsſeme generationi ſunt accommoda, cibi nume mulent, c rantur laudabilis ſucci, quique probè nu euem tranflt, ac corpus vegetum reddunt, ac ſucculentum: cuius facultatis ſunt calida & humida. Conficitur enim, Galeno teſte, ſeminis ſubſtantia ex ſyncera ex coctaque ſanguinis ſuperfluitate, ſimul meräu . AL erctm & flatuoſa. Plerisque autem vis ineſt au- wile 4 gend lür N ATVA 41 08 ructus diet Noc fundo 1nn eſtat operan. ..„ 4 IItijs medern. adhibito 4 nſtaurat. Sic, exilesque t Cconiunctan, uorumque in. entum reduck ntat quæ ha s ſpé adimun. da qualitatesi ce ſint apta, 4 abitum ad coh ceſſe eſt,ſteii nes cibis wuan da effici poff idonea Intene citant, acln pmmoda chiit i, quique yrd getum reddu lcultatis funti” tur enim, G ntia ex Hncen uperluitate, autem vis ne g v tiginis, atque humoris propellendi.E- MIRACVIIS. L I, 1. 35 gendi cumulandique ſeminis, non nul- uateri⸗ lis effcacia incitandæ mouendæque ten. arumulan di ſeminis dulia quæ ſnateriã ſuppeditant, oua ſunt gallinacea, Phaſiani, turdi, merulę, ficedu ſe, Gallinagines, pipiones, paſſerculi, per- dices, capi, pullaſtri, amygdala, nuclei pi- ni, vuę paſſæ& Corynthiacę, vina omnia generoſa, dulcia ac meraca potiſſimũ queę„α ex vua Apiana(quã muſcatulã vocãr) cx- I.,. primuntur, Partes verò genitales erigũt, 2 ac prurigine afficiunt Satyrion, Eriagiô, Naſturtium, Eryſimum, Paſtinaca, Cina- ra, Cepæ, Napi, Rapæ, Aſparagi, Zinziber conditum, Galanga, Acorus, Bulbi, Co- chleæ marinæ. b, 5511153 Columel. Ei quæ frugifero ſeritur vicina Priapo, 5 77* 61 G LE Excitet vt Veueri tardos Eruca maritos. Quæ(vt alia pleraque) lumbos incitant, atq; homines impendio ſalaces efficiũt. Vt enim Sclopetas ac Bombardas primüu puluere tormentario inferciri videmus, ieumnur ac globis oppleri, deinde adiecto effica- doa lom- ci puluiſculo, fumãti ſtupa vel ignito fu- barutt⸗ nali incendi, globumque violento ſtre- pitu exturbari: ſic in hoc opere duo con currere eſt neceſſe, ne irritus ſit conatus, conglobati ſcilicet ſeminis copiam,& . EFE3 vim ————————ä——-—— pDi OcCCVI Tr. NATVRAE plodi ſemen poſſit, atque in vteri receſ- ruluis ni- Ium recondi. Quòd ſi huiuſmodi machi ros, iæ caſſæ ſint, atque euanidæ, aut denique nitroſus hic puluis inſyncerus, atque a- dulterinus, nullam in proſternendis mœ nibus, diruendiſque vallis vim obtinent, nec horribilem vllum ſonum proferunt, ſed exilem quendam ſtridorem, inanem- que ſtrepitum edunt, yt luſitantium pue rorum inflatæ veſicæ. Hinc noſtrates Sa- linariæ ignauos quoſdam qui incaſſum, . eee Hllus Sperc fineumulieres farigar et,detonaxe quidem dietitaut, ſcd nullam b Seuliche 4u bledui pluuiam, nec internas parteés, ſrne atque vteri receſſum roſſido liquore ma- „zn eunu- bus gratificari volunt illasque peculiari .. 4. 4. 2ua re Officio demereri, qui matrimonio ſunt Sgratiſſcan- dant, alioqui tetricas illas ErpPerlentur, ac moroſas, nec vlla in parte dicto audi- qua poſſint non ſine fructu ſe operi ac- — 8“ 3 4 ““——y— vim quandam ſpiritus flatuoſi, qua ex. ebos. deſcere, at que irrigari. Habent ſiquidem illi inflatas venas, ventoque turgidas, ſed ſemine deſtitutas. Quamobrem ſi vxori- vraszus addicti, non tenui apparatu ſe inſtruant, Jn e hanc paleſtram inermes deſcen- entes. Quum autem commeatu affatim fuerint inſtructi, captanda opportunitas, cin- “ A 6' Winncfe . 4 Meen Gbonecbhnt mrpc tstmolnic mumru wohn bi Onchm uun vv Mer wEn a Vcrrna N— 148 227 Aruoſt, qu 2MIRACVIITS. LTI. r. 36 ¹ue in wenn cingere. Quod tum demum eſt tempe- auiuſmoèin ſtiuum, quum menſtrua illuuies ſit expur Anidæ aut da gata. Ea fiquidem ſentina prohibet coa- Clncerus, ag feſcere ac fermentari ſemina, efficitque vroſternend Vt vterus ſit conceptui inidoneus: Deflu Allis vin obig. Xis itaque menſibus, vterod́; exactè de- 1lonum proi fecato, nullo enormi concubitu, nullis- hue e T rridorem, na due validis concuſſionibus, procreandis 225 4. 3rt luſtantim liberis inſiſtant, completoque opere, mu „Ainc natm lier clementer ac placidè in dextrũ latus Maſculus Dum aui ine deuoluatur, capiteq; decliui, ac ſubſidẽte auando e5 um qul Incal— 2.= cipi contin corpore in ſomnũ reſoluatur. Hac enim a. ratione in dextrũ vteri ſinum deriuari ſe- feen inina, ac maſculum elaborari continget. Internas dan— ,—.—„. 1„.42 Ndoliquue Cæterũ anni tempus, regio, cuiusque æ- An f Mido liquou, 1,5 397. 1e †eeerab, rabentſah tas, alimenta calorifica, maximum in hac 1. ℳ HHabent ſcuu rum Obrinet. Aeſtas ſicuidem 42 heie „due traa re momentum obtinét. Aeſtas ſiquidem— . b 4. modo ne nimis feruida ſit ad maſculi l remum conceptum accommodatior, quòd ſe- Tasque pelt men ac fanguis menſtruus ex ambien- umatmomoh tis aëris qualitate plus caloris conci-. cratuſe nia piat. Regio quoque calida, ætas aduf.ρ̈☛ ½ inermes dalſ ra, plenædue pubertatis, tum hiſpida hi-?s rllas experlen ſutac; corpora ad producédos mares ma parte dicoch gis apta. Interim multa ſunt quæ vi ſpe ommeatuaft cifica ac latẽti, abditoq; effectu his perfi- b da oppottu ciendis ſunt, accõmoda. Sic Mercurialis, Hersa Alar? uctu ſe opent quã in marem ac fœininam diſcriminãt, cariabs. b el 3 E 4 effi- 4 ————————B—————— õ— D PF ocvrr. NATVRAI Neruris. efficaciſſima predicatur in ſui generis ſe. li: quo ef. xu proferendo, adeo vt maſculi decoctũ feuu in, aut ſuccus diebus quatuor à primo pur- excitanda prole. vim vtero conferat: fœminæ verò ſuccus fœmellæ proferendæ vires ſuppeditet, concaleſcãt:hac vt opinor, ratione, quòd ille dextrũ vteri ſinũ, ac cauitatẽ expur- get, caloreq́; foueat: iſta ſiniſtrũ. Quò fi Vt ſublato humore frigido, mulier conce Hse ptui efficiatur idonea. Vt enim in paluſtii , aimie à atq; vliginoſo loco plãtarũ ſemina ſuffo- . §“ fundi na- ec facile in ſtirpẽ emergunt: i 8⁸„Dur⸗., cantur, nec facile in ſtirpẽ emergunt: ita ſtrangulantur adeò, vt vis ac facultas mu liebris vteri nequeat vllam ſpeciẽ ſexũ- que emoliri. Non diſſimili funt effectu Seſeli maſſilienſe, ſaluia, nux myriſtica (quam muſcatam vocant) cinamomum, Que humi. XilOcaſia, zeduarium, agalochum ſfiue li- Hrawone, gnum aloés, partheniũ, calaminthæ ſpe- gneu. Cies, Orminium, dictamnum, heleniũ, iri- dis radix, laſerpitij ſuccus, eiusque gene- neris innumera, quæ& flatus diſcutiunt, & locos ſitu, denſaque fuli gine obductos gationis die bibitus, procreandi maris .12 1-47 totidẽ ledus pardqqut mode aſſumptus, præſertim ſi iam ſiſtentibus menſibus vir mulieri cõgrediatur, amplexuq; mutuo ex frigidi humoris redundantia ſemim abſter- rnun mi rdm lemurt Ander iintter n. inn nüu tpnetrine rälömani atar la rchiadl n(n lmnun Keobstc nnüuin tinrubh . NATVYIM MIRACVILIS. LI1B. 1. 37 D't malcuicn abſtergunt, atque illos, vt exculta noualia ruor aäxrin ſementi præparanr, ſic alia alijs viribus ef eprocreand ficiunt,yt vulua minus lubrica ſit ac muc minx werdi coſa,vtd; ſemen tenacius inhæreſcat: ui gacciname a. modo alm 1us genells ſunt ſuccini ſeu electri ſpe- Aummer „ cies quæ ambari nomine omnibus inno- — dles ſuppe teſcunt, ramenta eboris, ſtyrax calamita, ütibus men cornu ceruinũ, rhos vulgo ſumach, blat- amplexuc m tæ bizantinæ, ſemen myrti, galbulæ, nu- = nor ratloneſ cesduc cupreſsi, thus, eiusque cortex, ma — ac cauitatg ſtiche, brirannica, gariophylata, pétaphyl = ta ſiniſtrü.& lon, roſæ rubræ: Quorum nonnulla foris * zido,muliet admota, quædam intra corpus aſſumpta, = Vteniming vtero robur conciliant, conſumptoque R itarũ ſemimſ ſuperuacanco humore, rimoſam, hiätem- O a irpé emerau ue vuluam conſtringunt, ac retinendi ſe /c/½ ſe dundanmah minis vim conferunt. Et quoniam Ciſal- 58. vis ac fauln pinę mulieres vr plurimum hiſterica affe- E vllm ſpec ctione, ſeu vuluæ ſtrangulatu atque vteri imili funtd vitijs infeſtari ſolent, neceſſe eſt,vt pre cę uia, nuxmſ teris his vti conſueſcant. Quod ſi plus iu- anidus vie 1ant) cinamas fto areſcant loci, ac ſint retorridi, medica d0 — acalochunt menta ac cibi adhibendi„quæ moderatè — ü, calarintt humectent.. Cæterum qui initi coniugi] Innum, heleni ... aliquam laudem cõſequi volunt, nec ſpe- Vb 4 —. Aneh cus, elusqllecß 21— gem præſcribi patiantur, vt concubitum ratæ prolis deſiderio fruſtrari, hanc ſibi le— = flatus dſem S= parlanture le 1 fuliginech Per interualla, ſtatisque vicibus peragãt, re E 5 per =. 1 8 4 2 ———j—y——. —. 4—. DEOCceVvLr. NATVRAE ne ſit frequentior, quàm res cxigat, nec quam expediat, rarior. Vtrunq; enim fœ- cunditati ęquè noxium, Siquidem ſemen profundere immoderatius, vires exhau- s rit, ac ſpiritus depopulatur. Diutius verò quam par eſt, cohibere, atque à congreſſu deſueſcere, ſemen inefficax, atque cuani- dum, minusque virile efficit. Opportuni- tas quoq; eius rei ſpectãda, obſeruandũq; tempus, quando potiſſimè cõgredi expe- dit, quãdo commodũ erit, quẽ animo cõ ceperis, quẽ meditat“ ſis ſexũ procreare. uitenne Auicenna non proletarius, nec infimę ſor wncilam tis autor tempus modũque procreãdi ſe- iu couce 7P1r.IIL,. ptione mo⸗ Xls deſcribit: Vbi, inquit, menſes defluxe lendæ. Tinlt, ſit que abſterſus vterus, quod quinto ferè die vſuuenit, aut ſeptimo, ſi vir niulie ri congrediatur, à primo quam eſt purga- ta die ad quintũ, marem produci: à quin- to verò ad octauum fœmellam: rurſus ab octauo ad duodecimum denuo maſcu- lum: poſt illum verò dierum numerum Aulcebnæ ſeuemie Hernlaphroditum. Horum effectuũ licet exp'icaa. nullam cauſam adferat, probabilem ta- men comminiſci poſſe videor. Primis e- nim dicbus elota vulua, humoreque ſor- dido accuratè expurgato, plus caloris cõ- cipit vterus, quo virile ſemẽ potẽtius coa leſcir habeK Kuüteen tu Wenem lurkern euacmn tes morre ſarwncn du nugan uan Mn Mn MIRACVIIS. LIS. 1r. 383 Vrne leſcit muliebri, atque in dextrum vteri ſi unqhe mü dirigitur, hepatis dextriq; renis vi at- mSiquiden ltractoria, è quibus etiã ſanguis calidus in ttlus, virsa alimentum futuri fœtus ijs diebus deriua atur. Dinnu tur: neque enim ſiniſtræ partes vtpote al- Atque aca cioſę, ac frigidæ ſanguinisque inopes, ſta- ncax atqueat tim à purgatis menſibus aliquid conferre effcit. Oopm poffunt: ſed ſerius, ac parcius ſanguis de- dda obſetun promitur a ſiniſtræ partis venis, quas e-„e emul ime côgredi mulgentes vocant, quæ ſplenem, renem- gfies auæ rtt, qué alſchue ſiniſtrum perreptant, ſic vt poſt quin- ſis Eü praatt um demum diem, vſque ad octauum ex ius, nec innn illis aliquid ſanguinis conf luat, quo fœ- aqque proctai tus alendus eſt, ita quum iſte partes vires iit, menſesqi ſuas obeant, ceſſentque dextræ, ex ſitu lo rus, quodꝗl ci atque alimenti frigidi ratione fœmella ptimoſſ zin effingitur. Poſt octauum diem dextræ par quim eim tes rurſum conferendi ſanguinis munus producii qſibi aſſumũt, atq; ex illis denuo ſcaturire „ 2 2.„ 3 1. 7.* 3 mellam u fanguis incipit maſculo ſaginando. Poſt m denuom hunc dierũ curriculum, quoniã ex omni lierum nun Pafte impromiſcuè ſanguis mẽſtruus erũ um effecvilP it, ac vulua ex frigidi humoris affluxu nApb jelaniplus ſatis vda efficitur, ſemẽq́; neutri par- 4.5 2‧ nti aſſociatur, ſed in media vteri capacitate — — — r„Primb 3 1—, ₰. iideor fluctuat, Hermaphroditũ cõfuſa inter ſe humorequel ſemina moliũtur, qui cõceptus modo ex AOTlS 3. oplus cälem dextro. modo ſiniſtro ſinu vires formãd; m potetlusc 1 2 888888I8ZIö———— .— goncubitus efficiantu “—y=—ᷓ— maybrodi e„ DI oCCNI T. NAI VKRAE accepit, atque vtriusq́, opera vtitur. Hinc Androgyni nobis einergunt, ſeu Herma æsi uer- Phroditi. Quæ vox à Mercurio ac Vene ppellationẽ ſortita eſt. Nonnunqui vitioſus hic, infamisque conceptus ex in. decoro concubitu cõflatur, quum præter vſum ac commoditatem exercendæ Ve neris Nit ſupinus, multer prona decumhi magno plerumque valetudinis diſpédio vt qui ex inuerſo illo decubitu herniol r, præſertim quum diſtento op pletoque cibis corpore inuſttata hæc i- conceſſaque Venere vtuntur. AN EXCREMENTO MEN ſtruo fœtus alatur,& an adoleſcentulx concipere Poahne riaſuam menſes profluxe- Oncubitum v rint. Caput X. admittere nönullas decimo ætatis anno; multis Giom ſine maximo naturæ incommodo ae valetud nis diſpendio) vndeuigeſimo nõ profue re menſes, quoridiana experimẽéta com probant Itaque ſciſcitantur plerique, an quum matura, ſit aptaque viro mulier, m ſibus nondum profuuentibus, concepul 1 4 dus — — t. Mamel MAtwunn. wmeibbie I pc'nta e Tenin wn holn grr Wresſen dewnd wecurdwnr an 4 330pera yrit. b 2 V daumtdfi idonea: Multiine in cahærent lenter tias ,s Mercuri 1t id fieri poſſe negent, nec cõcipere niſi nen eſu achs 2 mẽſium profluuio, qui mihi veritati cõ- Trree ae concg Mſentanca dicere videntur. Quum enim gumems. atut diadminicula deſint quæ conceptum adiu- „arut quumh uant, arque humore quo fœtus alendus — m 8 eſt, vterus ſit deſtitutus: qui fieri poſſet, vt 1 3 dn d conceptus perficiatur: Matronæ auteim etudinisdiſ noſtrates præſertim quæ obſtetricãdi mu ecubitu N nus obeunt, ab arboribus ſumpta ſimilitu dquum dita dine ſic ratiocinantur: Quemadmodum vimilez tre inuſitaut nulli ſtirpi fructus denegatur, quæ floſcu- Hane eie 2 vtuntur. lum producit, nullaque arbor ſterilis, quę foreſcit, omnis vero arbor infœcũda, quę ENTO floribus ſpoliata eſt: Sic adoleſcentulæ, tan adoletca quibus non eff oreſcunt menſes, non im- tat ptiucqum plentur, nec vterus concepto ſemine in Tofuxe. fructum extumeſcit, autprotuberat. Pro- Vhne e tt. uaectioribus autem tantiſper ineſſe pro- buennen t N. pagandæ ſobolis facultatem, viresque fœ fecuditas. rtere aiau⸗ tificandi inſitas, dum menſes profluunt. 10 7 mults Quum enim huius excrementi conflu- modo ad uium homini generando materiam ſup- gelimo n peditet, maris ſemine ‚coaguli fermenti- experinis que more, hoe in ſeſe conglomerante, fit ztantut ple vt nec ante humoris illius effluxum, nec ueruomd quum fluere deſijt, mulier poſsit conci- nibus cim pere: nimirum nutrimento, quo Beerus . MIRACVLIS LELLB. IJ 39— —-,————.—,———;— 1 3 4——— Eeuit iò& 30. Deut. 23. D=I OcCccCVI r. NATVRAE . — Beke, hic alia ſuboritur quæſtio: Sitne mẽſtrui ku: vm. vtile excrementum, alendoque fœtui ac. commodum: an fœda tãtum illuuies, qut ſtato tempore, certisque periodis, ceu ſen „tina exhauriatur. Scio equidem ita viden Pl ακησ Plinio, ac plerisque alijs, qui menſtruo erels vim monſtrificam, ac pernicioſam adtti- rerts. buunt, idque exaggerant in immenſum, ac miris modis hoc virus exagitant. Sic Iuuenalis arrepto hinc inſectandi argu- 6 5, mento, viros in mulieris odium concitat illudque tota Satyra agit ex profeſſo, it concepta illarum deſpicientia, nunquam ſe alligari coniugio patiantur. Noui equi dem, quam ſordida res ſit menſium pro. luuies,& quas noxas inferat ſupra legiti-. mum tempus cohibita huiuſinodi ſenti- na, magnaque ratione ex Dei præ ſert- pto inhibuiſſe Moſen ne vir mulieri co- grediatur tali vligine inquinatæ. Sic& gomorrheos, hoc eſt ſanguinis profluuio obnoxios pollutosque ex hominum cõ- ſortio ablegat, luſtrarique præcipit. Si- militer Eſaias quò extremas, ſummeque aboininandas ſordes indicaret: Omnes, inquit, iuſtitiæ noſtræ tanquam pannus alitur, atque augeſcit, deſtituta. Cæterum menſtrui illuuicæ, inguinisque tabe ac ſa- b 4 nie n errontr 1 ditteu M NATVNA MIRACVIIS L I13. 1. 40 5 ſtituta Car. nie contaminatus. Quæ tametſi- vera eſ- nio: Sirnenit ſe conſtet, idque legiſlator ex ſupremi doque fat) tunuminis conſlto reilime præſcripſe- litum illuui rit nequem fœdo congreſſu inquinari, 1 2” 5 periodis cai aut quicquam labis& conta aij contra- Menſiraae tis abſtinẽ dums. 8 emisiihere contingat: non conuincunt ta- s dimen men ſuperuacanca m eſſe huius humo- . eni ann dris ſcaturiginem, nec quicquam ad fœ- nt in imnefi tus nutritionem adferre momenti: quum s exagitat Hippocraces ꝑrofefionis medicæ- con- inſcctandi ditor ciusdue affctator Galenus mul- todium con tis locis teſ ſtificentur ſ. anguine menſtruo atex profell Kerum ali, eiusque ex venis defluxu in- 7 jientia, nuna fantem incrementa ſuſcipere. Sic Ga- gantur e lenus: Sanguis, inquit, ſemenque geni- 9 dit menfiun tale, generationis noſtræ primordia exi- Pe iueuda. Yaletudz. 4. gerat ſupra 4 Kunt, quæ ex ipſis principijs tanquam ra- auiuſmodi K ex Deim pn a vir mullent iluinatæ. AH guinis proli en) 2 hominum nue præcipi — ſequax:: Semen opificis ratio- em obtinens. Rurſus in Commenta-: Aphoriſmorum, Sanguis men- ſtruus alterum generationis noſtræ prin- mnas, ſummelt licarer: Oma. anquam pamn 1isque te tabeac In lieri vterum geſtanti ſi purgariones eant, impoſsibile eſt foœtum eſſe ſa⸗ C lui num Subclucitur enim illi ſanguis, dice oriuntur. Sanguis ceu materies quęe- am apta, concinnaque,& artifici ad 34 1. Apho. cipium natura humidum eſt. Huc ſpe- ctat Aphoriſmus Hippocratis: Mu- DIOCCVIT. NATVRAE qui alimenti ratione à toto corpore inv terum dirigitur. Si igitur profuentes mè ſes vires infanti eripiunt, illumque alims to fruſtantur, neceſſè eſt, vt quando co. hibentur, ac ſubſiſtunt, proſint, totoq́us geſtationis tempore nutrimenta fuppe ditent. Quòd ſi nihil conferant, neces his quicquam aſſuimatur in fœtus nutti cationem: quid cèdo cauſæ eſt, quòd gn uidis ac lactantibus inoffenſè citraquei Jusee lum incommodũ menſes ſubſiſtunt: Cu vhera, vn ius non alia adferri ratio poteſt, quam nenſesſes quod in lactis vbertatem abſumatur, vel Iſtunt.„. ͤͤſͤͤͤ Uilemme alendo fœtui ſit vſui. Quò autem hac auteris de quæſtio plenius explicari poſſit, Dilem 22, vhnen ma hoc ſubijciam. Si menſtrua nihil con mma, ferunt ad fœtus alimentum, concipers mulieres poſſunt, etiam ſi illa non pro- fluant, quum natura ex venis ſanguinem poſſit elicere in fœtus alimoniam. Si veri conferunt, atque alendo, fouendoque in- . fanti ſunt adiumento, concipere non pal Seen 5 ſunt, niſi profluant. Ariſtoteles autem d Hiſto. ani- 3 4 paliam. ſertè hunc nodum diſſoluit, Conceptus Ariſro⸗ inquit mulierum à profluuio menſtruo- rum ſua natura contingit,& quæ his cæ rent, ſteriles magna ex parte exiſtunt. Ve- rum fieri poteſt, vt aliquæ etiam ſine co rum ATVAAI Sdto corporei In profluemtg, lI tillumquen 3ſt N quan au profint, ta utrimentaſt onferant 1 znrin fœrtug dauſæ eſt qut riffenſe citra nes ſubſiſtomn u tio potett, aum abſumatu Qud autem lari poſſit, N rienſtrua nül — rentum, condy Aum ſi illa non, er venis fanol eulimoniam rro, fouendoq Oroncipere nan Aſtoteles auten roluit, Conchi Jofluuio mem 6 tgit, R que t parte exiſtune qux etiam li ¹ MIRACVILIS 118. 1. 41 rum profluuio concipiant, videlicet qui- bus tantum humoris in vtero colligitur, quantum reſtare ſolet ijs quæ purgan- tur. Siquidem nonnullis in vtero humor inhæret, ſed non tantus vt erumpart ac fo- ras profluat, qui tamen ſufficere poſſit ad nutriendum fœtum. Pleræque etiam dũ menſes profluunt, imprægnantur, poſtea concipere nequeunt, quibus vulua ſtatim à purgatione comprimitur, nec amplius dehiſcunt loci. Id ipſum Galenus diluci- dè his verbis explanat: Vaſa vuluæ quæ in partem interiorem penetrant, ex qui- bus menſes profluunt, quum mulier con- ceptura eſt, ora aperiunt. Conceptionis verò tempus eſt inceptis iam menſibus, vel præcipuè ceſſantibus. Quanquam enim reliquo etiam purgationis tempore aperta hæc ora ſint, non tamen concipe- re vllo modo mulier poteſt, quum ſemen nequeat in vtero contineri, ſed ab influẽ- tis languinis copia eleuatur. At deſinéti- bus vel incipiẽtibus mẽſtruis,& ora aper taſunt,& menſtruum non confertim, ſed paucum ac ſenſim effluit, quaſi humore quodam roſido inſudante, quo vterus ma deſcit, vnde efficitur, vt ad aſperitatem De vul.ſe. vuluæ ſemẽ adhereat, ſatisq; alimenti ex F ———— ſan- ———..——— Dd occVILT. NATVRNE ſanguinis confluentis ſtillicidio cõſequa tur. Ante enim quammenſes ſe proferüt, conceptus ob id fieri nequit, quia dalimé- to caret, nec ſemen adhæreſcit: nam eo tempore cclufis vaſis vulua læuis relin- quitur, ſemen propter læuorem ac vitrea politiem défluit, nec vniri poteſt accoale ſcere: aſpera ſiquidem ac ſcabra magis quam exterſa ad coaleſcendum ac ferru- — minandum ſunt idonea Hinc ſcorta quæ rn crebrius ſe viris ſubijciunt, atque identi dem ſubagitari har un tur, nõ concipiunt. 13.5.2b. Quò ſpectat illa Hippocratis fententia- 62. 9, ſ.„ Qux humidos habent wteros, non con. es Ahe———— eipiunt„extinguitur enim in his genitu- n7 ra, vt plantarum ſemina in paluftri at- que vliginoſo loco. Similiter quæ ſiccos aridosque habent vteros, progignendis quoqus prolibus ſunt inlhabiles, neceſſe eſt enim locos ſanguine modico madeſ cere, ac menſttui ſtillieidio ſubincde irrt A Fari. a Se Urmis antem ratiombus unt. iee d 3„dLi menſtrllis l Hℳ Eatusntutwnem LLan vim incſſe ne⸗ ant. I10 3 Sonſtiterit Land illis s 7 Oinionig lue ratioceo un Quam in ant LPe!„mum induxero inutilé eſſe hunc Lumo. awe enye⸗ Ver S. eN.— 1 2—e Tem, 3 Ae 2 Aree de— 11 R Lae G Srele. νααν ⁴ς B 1 1 un e vari llierermn dNLnur b enn mbe ti ichnrts k 1 4 5— u iATN LIr. llicidid i AIRAGCVLIS I15. 1I. 42 wenſes ſepr Enec uicqud Prodeſſe ad fœtus gene- uit quta Eem. Cuͤm enim omnibus ex æuo hercſcit: quæ inculpata valerudine vtuntur, ſtato zwulua leulsn tempore menſes decurrũt, quid aliud ſta- reuorem acſn tui poteſt, quaàm in vſum äliquem dæpro- Liripotetta mi hunchumorem, nec venæni naturam iac ſcabran obtinere, niſi vltra legitimum tempus in endun ach corpore reſideat, aut ex morbo) aliõue v„ 1 2.Hinc Cen. tio cohibeatur. Sic in plethorieis, hoc eſt 4.☚☚h qui plenitudini humorumq́; redundätiæ obnoxij ſunt, ſyncerus etiam ſanguis, niſi 85 Andz atcleit hean n pe rſpi retu tputreſeit, ac ſpnSeh inducit, oneuahe Swtero na febresd; alids côtagio a nes, in quibus umin dug exanthemata, in lltad papularũ, ac vario- a gas Lardgenerain errimeb Horis hante era, en ter qdsltbus ventisq; minus expoſitas, graueolen- cluſu. 4* progteiriã, ſitumq eontrahere. Quũ igitur men- Men ſrεακũ habiles ni ſtruũ ſit excrerio redundantis ſanguinis, 4f.5 à modicom qui ob ſexus imbecillitaté nec calore cõ- lidio ſübinest coqui, nec exercitio diſeuti queat ac diſ 4Iationtbl fipari: neceſſe eſt illud ex Lunari concita- b reuene tione at; impulſu, fuo tempore erumpe- au menſul re, eiusq; defluxu corpus expurgari, Vel Im vim Inelt ſi ſiſti contingat ac echiberi, cofruptelã nſtiterit al indueres virusd; naturã aſciſtere. Quod aue men auq ipſum nõ fit vel nuttiétib' vel Pregndtib Neus vene eſle hunclu magno arguméẽto humoré illũ oportuno 2 l F 2 tem- —————————.——-———— 34 — 8 — pdIi occvIr. NATVRAE tempore vſui eſſe, alendoq́; fœtui nõ ini tile, non eum qui vtero diutius inhærens computreſcit, ſed qui à cõceptu ex venis diſtillat in vterum, totoq; geſtationis tẽ ore alimenta ſubminiſtrat. Quò fit, vtſ oci dehiſcãt, ac mẽſes profundi cõtingat infans aut non ſir Vitalis, aut valetudina A PAREN —ÿy— 4 rius exiſtat. ANIMAM NON tibus proſeminari, ſed infundi diuini- tus, omnisq; interitus ac corru- ptelæ eſſe expertem, tum quoto geſtationis die inducatur. Caput XI. TVIla re magis accenditur atque infiã- XNmatur in amorẽé, ac venerationé opif cis humanus animus, nulla re propiusſ bi innoteſcit, qᷓ quũ ſe intime explorat mẽtisq́; præſtantiã fixi“ cõtemplatur. hac enim ratione efficitur, vt homo in Deum menté erigat, atq; in illius notitiã perdu- catur, calcatisq ſordibus ac vitiorũ cœno meminiſſe incipiat ſe diuinitatis eſſe cõ- ſortẽ. Nec ſanè exigui momẽti res eſt aut oſcitãter, leniq́; ac ſuſpenſa, vt aiunt, ma- nu tranſigẽda, quòd homo ab opiffice ſpi raculũ vitæ acceperit, atq; ad imaginem Deiq une. glrüni MAneibügnt uxwem ſelin fen 9 aWärtoldl nbſckrab dWæmeräs asdgete dechanzar naerdekdo. ( thutnie mprcül ſelczahiar omigarug a genttiüe e erbbren n letxedge t entt Hhcckgleim Knrictqur ſt ninemb, Arechä aäche üamſen Gdun au gueprim Keſtece 1 un- 4 daclinune MIRACVILIS LIB.I. un Deid; ſimilitudiné ſit conformatus. Cui„„„ oei muneris dignitaté ac prerogatiuã nemoO imaga- a in figura formaq́; corporis ſitã exiſtimet, fed in parte hominis interna, hoc eſt, in u anima rationali conſtitutã. quę quũ ſit ſpi ſ ritus ęthereus, ac ſubſtãtia incorporea ex A'rtem, tun ationis Datur. 2 XI. b aditur atqu — venerationi aulla re puoj intime en = cötemplau a vt homoin! lius notiti 1s ac vitiori- liuinitatis eh momätiresd Henſa yt ain omo ab opti Sttq; ad un —= nia, quæ primi hominis vitio collapſa e- A diuinæ mentis archetypo deprõpta, hoc homini præſtat, vt Deo ſit ſimilis, diuinę- ue eſſentię particeps. Corpus autẽ quo- niã ex cõcretione materię, maſſaq́; terrea conflauit opifex, mortale& caducum pro tẽpore eſſe ſuſtinuit: Animã vero quũ ex ſe ſuoq; inſpiratu nobis indidit, interitus, omnisq corruptelæ immunẽ eſſe voluit, atq; expertẽ. Siquidẽ quũ imago Deique eſſentia ſit æterna, atq, anima ex illa dima nauerit, neceſſe eſt perẽniter illã ſubſiſte- re, eandẽq́; cũ ſua origine naturã ſortiri, hoc eſt, eſſe immortalẽè, atq; ęternitati de- ſtinatã. Et quanquam nõ nihil labefactata ſit animæ vis, minusque expreſsè referat architecti imaginem, non tamen prorſus extincta eſt, quum vulnus manu hoſtili il li inflictum ſeruatoris munificẽtia ſit ob- ductum, eiusque virtute reſtaurata om- Det eu- lapſæ Aa- turæinſtau rant, ac fœdè deformata. Quod ſiquis hu ¹“"er- ius diuini muncris vires experiri, eiusque F 3 LX- ——8ſ 3— Shre ———————————— 3* DE OGOVLTNATNVRAE in cõſilium adhibcat, ac ſedulo excutiat profecto inueniet eximias ampliſſimasq dotes, atque egregia ornamenta, quibu Anime de cuiiuſque mens affatim eſt inſtructa, Ra ngenna. tionein, intelligentiam, iudicium„dele ctumque rerum, ingenij agilitatem, me moriam, tum pleraque alia quæ euidẽten euincunt pręſtantiorem eſſe animã, quam Memis vis Vt corporèa céſeri debeat, aut corruptio- 2 hes. ni obnoxia. Hæc vna eſt quæ corpus viu ſicat, regit ac moderatur, illudque vari actionibus inſtruit, multis que munijs ex ercet. Quò fit vt ex multiplici effectu, d pe ſinm Uerſis que Operationibus varias appell & anima tionies ſortiatur. Siquidem vt Auguſtinu .et. aitquum corpus aniinat, vitaquè imbui 4 1 A2nima dicitur: dum vult, Animus: dum viA 7 b none..—. exercet, Mens: dum recolit ac reminiſci- tur, Memoria: dum ratiocinatur, ac ſingu- la diſcernit, Ratio: dum contemplationi inſiſtit, Spiritus: dum ſentiendi vim obti- Aheevhe net, Senſus„Quæ omnia animæ offici lunt, quibus potentiam ſuam declarat, ſfuasquc actiones exequitur. Hæc in celſil ſima parte çorporis collocata, cœloque excellentiam ſpectandã ſibi exhiberi ve .../„ lit, in ſe ipſe deſcendat, ſuamꝗue mentem „ſcientia ornata eſt, ac iudicandi peritiam Pto. ttigen 1 umuür deeeha Mchmnn, gun A Wabennee r delgre n pcieen eehuch 1 Vün On umam inlne R vnmine, oy in fm una In aubh rn hie lyett titernum 1 denlo d gideen leoptnduc h mr 4 nbtooi dügden 1'N ATV 1 ala ſibi exhid. Ruauncue m. Sac ſedulo en anias amplüne Arnamenta a deſt inftuu , ludicimn, *uj agilitaten *. alia qux ei din eſſc anin * eat, aut coj At quæ corma — ¹üur,, illudcue Illtiscue mun altiplici etes us varias- em vt Aual at, vitaquen ult, Animo =iudicandipe a colit ac rem Siocinatur ac Am contempt in fanguine, non à progenitoribus, aut fa- cultate ſeminali deriuata: materiæ concretione, omnique labe cor- à 2o aA⸗ thagoræi Druidæ qui abſurdam quan-☚½☛½mQ᷑- da werrueLüNe, hOc eſt tranfanimationem σαe induxerunt, qua perſuadere conati ſunt b= O=O. Mh animasà mortealterius in aliena corpo- mepta ani ra demigrare, non hominum modò, ſed proxima vim ſuam in reliquas partes ec licaciter diffundit. Non eit illa demerſa ſeèd ab omnic 12—— Ifi- Meus at. 1. anima in⸗ tuatitia, aut aliunde aſcita, vt ſtatuunt Py n=᷑ac⸗ maruũ tranſ . 2 1 mutatio ecudum etiam ac belluarum: Quod ſic— expreſsit Ouidius Metamorphoſis deci- moquinto: 1 atorte carent animæ, ſemperq; priore relicta Sede, nouis habitant domibus, viuuutqᷓ; receptæ. Omnia mutantur, nibil interit, errat& illinc, Hue venit, binc illac,& quoſtibet occupat artus Spiritus, eq; feris humana in corpora tranſit, 3 Inq feras noſter, nec tempare deperit vllo.“ Hinc ſuperſtitionis huius aſſectatores eſum carnium ſibi interdixerũt, nefas ar- bitrati ex vllo animãris genere quicquãi ,1s 10 ereulliant entiendiwm deguſtare, ne, vt feſtiuiter ac ſalſè Tertul- aiam di⸗ Innia animæt lianus, bubulã de aliquo proauo quiſquã dmn. um ſuam dedh obſonet. Quæ perſuaſio Chriſtianæ pro- airur.Hacht feſsionis hominib' prorſus reijciéẽda, quũ ¹llocua saul Orthodoxi certo ſtatuãt ſuã cuiq; animi ins E 4 attri- ——— 2————.————————— 2 p ocCevIr. NATVNAE attribui, eamque tum demũ infundi, quũ umae œtus Oinnibus ſuis mébris articulisque ruanco"o fuerit delineatus, quod ferè quinto ac zu. quadrageſimo à conceptu die fieri aſo let, præſertim maribus, vbi nono mẽſe lu. cis huius auſpicia ſunt accepturi. Fœmi. nis ſiquidẽ quarũ natura magis flaccid ad quinquageſimum diẽ formationis tẽ pus porrigitur. Et quanquã non omnino certo fixoq; dierum numero hæc termi nari poſſint. Hippocrates tamẽ exactiſai mead calculũ reuocauit, quo tẽpore infan tis efflgies, formaque abſoluitur, quo mo. tum accipit, quo natiuitatem conſequi tur. In libro ſiquidem de natura fœtus:ſ oe marem, inquit, trigeſimo die perfici con- 25n r 7. A tingat motum accipit ſexageſimo, mentt groto die- to& trigeſimo die formã acceperit, mo- vun aMe ro fœtus ab ſoluitur. quadrageſimo quinto legitimã forinãade ptus fuerit, nonageſimo die mouetur, ac nono mẽſe natiuitatẽ cõſequitur. Ex quo dierũ mẽſiumq́; decurſu ac ſerie, liquida apparet formationis dié duplicatũ, mor dié conſtituere, motionis verò triplicati naſcendi tempus commonſtrare. Verbi AAe——————— que ſeptimo in lucẽ prodit. Quòd ſi qun tu potitur ſeptuageſimo, menſeq́ue octr uo naſcẽdi primordia accipit. Si verò die cauſa G utähno 0 naiut d talcuw emrgtai ntendhn nneenomer nalir gam fmaahhlin Ncdkcinom dettogeru ernänr u um manlen unten di dt lünln sJelecau tn 2 NAr vIA lemü ini Sbris ani Cauſa 1— 1 mod ferdan ficit, is duplicatus, diein motus ſeptuage- rptu die i ſimum conſtituit, qui rurſus triplicatus ibis centum ſenosque dies ſeu ſeptẽ men ſes conficit, ſi cuique menſi triginta die- rum numerum aſſignes. Pari modo de re liquis ratiocinandumn. Cæterum quũ foœ =nquä non mina tardius perficiatur, ſitque eius ge- uner ſtatio produetior, paulò diuerſius ſubdu- umero har citur ratio. Illa ſiquidem trigeſimo tertio —es tamèé a die formata, motũ accipit ſeptuageſimo, 2, quo tépan menſeque ſeptimo naſcitur. Quum verò F ſoluitura quadrageſimo à conceptu die illam for- litatem cuu mari contingit octuageſimo motu poti- ide natumſ tur, atque octauo menſe in lucem produ no die peit citur. Quòd ſi quinto ſupra quadrageſi- ſexageſimo mum die, conformetur, motum accipit Hodit. Qodi nonageſimo, menſeque nono eruptionẽé mã accepet molitur: porro cui quinquageſimo die o0, menſequ forma abſoluitur, centeſimòo moueri inci iccipit. di pit, ac decimo menſe eluctatur, lucisque elegitimäfom beneficio perfruitur. Hæc prolixius à me ri0 die mous enarrata ſunt, quò quiſque intelligat ani- 5:öſequitui nam rationalem tum demùm infundi, ſu ac ſerie,li quum fœtus abſolutam formam ſit ade- Ie dupllcail Ptus, ſuisque lineamentis exactè diſtin- nus verò ui ctus. Neque enim anima primo mẽſe for 3 wmationi fœtus inſiſtit, ſed facultas vteri, zmeniar, 4 F 4 MIRAcCVIIS. I13. 1. 45 9„. 2.. 4.—* cauſa vbi trigeſimus quintus formã per- A*ybi nonon acceptuni, Alra magäsi 2-fié formatie —————————* * pdroccvrr. NATVRAE ac vitalis vis ſeminis magna ſolertia ope ri elaborando incumbunt, ac ſenſun ad diſtincta membra, exactamque formam Tudimen- Proulehunt. Primis ſiquidem ſex diebus ErLane. in oui ſpeciem ſemina conglobantur, la ious. Ctisque cremoré referunt, ac fibræ qua- dam tenuiſſimo contextu telis arancarl non abſimiles producuntur, deinde ſub. ſequentibus nouem diebus ſanguinéà næ vmbiculares, ex quo primum effigii tur membra organica, quæque n utritio. ni ſunt accommoda, vtpote hepar, cor ſplen, pulmones, cerebrum quæ à prima conceptus momento ad decimum oc- uum perficiuntur: poſtmodum ad quar. tum& quadrageſimum diem cæteræ pa tes conformantur, Oœtusque vitalis eſfe, ac ſentire incipit, licet ob imbecillitat aut non moucatur, aut tanta d ebilitate, vt geſtans id ſentiſ cere nequeat. Hoc ita- quetempore anima rationalis vteru ſu bire creditur, ac naturales facultates ſeu Potentias ſua viimbuere, totumque opt — 432. ficium perficere Quod ipſum Auguſtt. nus Moiſis teſtimqnio cõprobat: ſiquis, inquit, percuſſerit mulierem vterum ge- rentem,& aborticrit, ſi foœrtus formatus ſpiritum ſubminiſtrant acetabula ac ve. fue- nttran däess uet cudn hutuman lamtr ieienan jaden unferce nua n ſ tat ninfita ninretur rchu fucrähr meatoac Hdhtül 1 dutherm dyensdwlͤ dilawlene Urcenbch Arbecanaru an glhls tugenn feärlbabann Uradldn lue u larear 4 1 N 3.— . ATVIN.— 5 unagna ſ(oless MIRACVLIS. I1. I. 4 Sna oln fuerit, d imã pro anima: di verò in- cyunt, acr füérit, det arumaà pro anima: actamque uidem ſexa 4 conglobam. unt, aC übra.„ extu telis an untur, deind 1 rlich quòd quiſquam exiſtimet in conceptu il llebus ſanou lam cum ſemine deriuari. Siquidem ſi ſe- hominis nomẽ promereri, niſi omnibus 1 formatus fuerit, multetur pecunia. Quo in conuincit animam non ineſſe fœtui, nec lineamentis ſit conſummatus, exactam- ue formam conſequutus. Quum itaque iam formato corpore inſeratur, non eſt 1-..— 3 int aceta üht mini rationalis anima, quæ perenniter 1uo primunq fubſiſtit, ineſſet, aut cum illo proflueret, 1, quæquen multæ, vt ille ait, quotidiano effluxu ſe- E vtpote heya minis, animæ euaneſcerent. Quamobrẽ 1..— drum queift non ex Adamo, aut progenitoribus illã pad decimn propagatã credi par eſt: ſed fingulis mo- Iſtmoduna mentis creari infundiq́; diuinitus. Quod loan.. em diem czu hoc dicto ſtabiliri poſſe video: Pater me“ dtusque ntibe adhucuſque temporis operatur,& ego let ob imbech operor. Quo ſubindicat Deũ Opt. Max. ut tantadehi& illi æqualem eiuſdemque eſſentiæ fi- ge— lium creandis conſeruandisque hominũ rationalis u animis occupatum, illisdue producẽdis rales facumn intentum, quibus quodque animal ſubſi vere, totunc ſtit, vitamque pr. Opagat ac tuctur. Quo Lod ipfum Aui ipe ctat illud Pfalmographi: Homines& d cöprobuit iuméta ſaluat Dominus, hoc eſt, anima- Ilierem yterul- , ſi fœrtus fom N ——— Pſelm.z3. ia quæque ſuſtentat Deus, ſuaque vber- tate paſcit ac ſarurat. Qui quum vnicè ———————:ʒ₰ñ—————— 8 G 2 DEOCCV IT. NATVRAT erga genus humanum afficiatur, peculia ri munere ac dotibus hoc opificium in. D⸗uidm ſtruxit. Alia enim ratio hominum, quam den eu belluarum, longeque illorũ conditione pprraſtantior. Siquidem hominibus ratio. nem, mentemque indidit,& quod reli quis animantibus negatum, in condito. ris agnitionem perduxit, ſuaq́ue diuinita te afflauit. Quam munificentiam quun agnoſceret Iob, Ipſe, inquit, docet nos ſupra iumenta terræ,& ſupra volucres acreas erudit nos, quo indicat homines præſtare cæteris animantibus, ac Deum ſuas dotes ac munera illis cumulatius im preſſiſſe. Hoc quoque ſingulari donati uo, ſummique principis munere hono rari, ſunt deſtituti, inelaborati, imperfe ctique partus, effluxus denique præma turi, abortusq; præproperi, ac præter hu manam ſpeciem enormiter monſtroſi Quorum non nulla licet palpitent, illis qũe vitale quiddam ineſſe videatur: na tamen ab anima rationali id ſunt conſe quuti, ſed à facultate formatrice, ac ſpini Enme tu gignitiuo, quæ ſemini ac ſanguini mè- askam ſtruo inſunt. Hæc enim primis quadra uis nomes ginta diebt ceptum alum ege. 2 zne 8 us conceptum alunt ac vege 125.35. zn tant, formamqüe hominis emoliuntur. Ha 1 wntürn (amarrit (wtrangi trkathdr 1 mtbaner rangm däewno 4 1 lal 1 dglecopon b 4 nis in ſanguine eius eſt. Vita ſiquidẽ atq; — mficentian animantis cuiuſque ſpiritus in ſanguine * inquit, da ſubſiſtit, eoq́; alitur ac fouetur, vt elych- —& ſupram ni flamma affuſo oleo. Quã animæ vim, S laes = o indicatha vt optimé nouit Galenus, ita Ingenue ſu Mantibus, al ignorare ſe fatetur, Animæ rationalis ᷑‿σσt. — illis cumuln ſubſtantia quænã ſit, vndeꝗque profecta. —. 3...2 2... — te ſingukand Qui ſi meliori philoſophia fuiſſet imbu- eripis munetei tus, nihil addubitaſſet pronunciare, Ani- Sad. b elaborat im mam diuinæ mentis eſſe ſcintillam, ac ſpi ati im G am,z =ts deniqueg raculum, quæ hominem à belluis diſcer- r 116 ralitati Dri drime peri acp nit, atque immortalitati aſſerit, Propriã kume yrmiter mal autem ſingulis animam inſitam, ac ſilo diseiſe. icet palpitn cuique corpori peculiarem, quum multa eſſe videm demonſtrent, tum maximè tãta in homi- in ali d funte num moribus, ingenij: iudicijs, opinioni- ormartick. bus, affectibus que diſſimilitudo& diſpa- ni zſa nguu ritas iudicare mihi videntur. Siquidem =im primis, quot homines, tot ſententię,& quod Ho 1⁸.*.3e- —— Mlun ratlus att,— 1 monum Ium;: unt« Milia quot capitum veniunt, totidem ſtudiorum. at). i. Aminis emolll Wiille hominum ccies, G rerum diſcolor vſus, Py. ſat. 5. W pf.¶ 15 velle ———2 ——————— 2 4 4 Fſal.32. G.: ₰ v ſe/ maſtionem vocant 9* DE OCOvTr. Vell e ſuum cuique eſt, nec voto viuitur vno- Qua non aliunde mihi prouenire viden b tur, quaàm ex diuerſæ cõditionis animis ac mulriplici cordis varietate& diſcrim ne. Finxit enim Deus ſi gillatim, vt ait Da uid, corda mentesque hominum,„ac ſul cuique indolem attribuit, ſuxque natu. ræ ac conditionis animam conſign auit, Hinc Solomõ ſibi plaudit& traurletn ꝗuòd animum felicem ſorti itus fit, pusque incontaminatum, animæ moti bus congruens,& accommodum- Qur autem in parte collocetur anima, quam. ue ſedem occupet, multi veterũ in quæ „Philoſophi cordis me le. ditullium illi aignan nt. Quod deſignar Anime do ta AMicilium. Venæ ehe- Plesicaz, 4. videtur ſapiens, quumi inquit: Omm en ra cùſtodi cor tuum. quoniam ex ipſo vi- procedit. At Medici qui exactius naru ræ opera ſunt perſcrutati, in cerebro illi conſtituunt, ex quo omnes ſenſus ac fr cultates: animæ vomnesque actiones pro- cedunt. Huius tamé vis per fingulas cor pPoris partes diffuſa, omnian aembrR calo re fouet, ac viuificat; zſuisque viribus in⸗ ſtruit. Cor verò tanquam vitæ fonté pe- culiari vi imbuit per arterias εseas feu ſoporarias iugulũ perreptantes, quibus k PIE arohan 7 rtni 1 Dar In th epur 4 Burn ntatsmn ſc 1o Malam. A th s al 1 Snar ul Saes d läter pe naur in anan Fäun lüen u 4 K 41 uIRACVIIS LIZ. I 48 praciſis ſterileſcunt homines, vel opple- nirent tis apoplexi feriuntur, neceſſe eſt enim is anin wias eſſe quaſdam, atque arteriarum ve- x dilan narumque decurſus„per quos humores VVt aitl ſpiritus que quum animales, tum vitales, um, ach vItro citroquè poſſint commeare, ac calo Quen reim natiuum ab anima concipere. Vt e Smira nſigua nim triclinium quamlibet ſpatioſum lu- cenij as ratulat culentoi igni incaleſcit, ac cœenaculum hy fit, pocauſ halitu ac tepore quaquauerſum maæ mô impletur: ita corpus animæ vires vndiq́; um. G diffuſas efficaciter percipit, ſuasquc ope- na, qun iationes illius muncre exercet:. Aniina ũ in qu ſiquidem licet vni loco affixa praædica- ordism tur, vim tamen ſuam longe, lateque dif- deſigna fundit, atque in qualibet) parte corporis Omnig ſé profert ſuaque officia cuique Kndinbt b xipſoi diſtribuit. Sic oculi, aures, nares, lingu ctius nn pedum, manuumque ar ciculi anime Saee rebrol inſtrumenta, quorum miniſterio vtitur. nſus ach Qudd ſi inſtrumenta,& quæ illi inſer- Membra onespn uiunt organa vel vitiata ſunt, vel inepta, Senmtin gulas co Vel impedita, mninus racie animæ mu- mbm cl nia perficiuntur. Quodi in fatuis, ſenicu- iribusi lis zinfkantibus, quique emotæ mentis exi omt ſtunt euenire perſpicimus, in quorũ non andzaſ Inullis vel ſerius ſe facultates animæ pro- , quibi ferũt, vel prorſus extinguuntur. Vt enim ple ignis b pi occvIr. NATVYRAE A Similea ſ ignis cineribus obductus non emicus neine. ac ſol denſa atraque nube obiecta min lucis cxhibet: ita anima humidæ auti Wufpran tioſæ materiæ immerſa caliginem quan dam concipit, quæ menti offuſa rationi lumen offuſcat. Et quanquam in æta in pueri puerili minus illa eluceat, quam in adul pereii⸗ mm ta: non eſt tamẽ quòd quiſquã exiſtine inſtrumän illi ſuam ineſſe infantiam, ac ſenſim in matione. crementa ſumere, acceſſuq́ue ætatisa geſcere, tum morbo ſenioque imminui Quum ſua vi, ſuisque dotibus ab ipſom tę primordio maneat inſtructa, nec enu ſua ipſius ſubſtantia aliquid detrimem accipit, ſed inſtrumẽti, arque organi in pritudo efficit, quò minus functione ſuas obeat, ſuaq; munia exequatur.- de re ſequenti capite fuſius tractare inl tui, quò corporis animæqd; facultates t nius innoteſcant,& quã inter ſe conſen tiant, mutuisque morbis afficiantur, cu- quc pateat. ANIMA, TAMETSI SIT 1N corporea, nec ex concretione materia aut elementis conſtet: affectibus tameu exXCpoſita eſt, ſuasque ſentit pertur- 1 bationes,& pathemata quæe ueah in corpus redundat. Cnj organi functio uatur. ractarel acultates er ſe coll iciantur ctibust lrpesm tta quæ at. one n e Caput XII. Vum anima ſuas functiones& mu- afficiatur, non quidern tu in gimile- mM teſtudine Wpleris v cœ⁴ortij. Tanta eſt enim 1n 1s ſym E cochlea pathia, eaq; affinitas& cognatio, vt vitia quædam virtutesque animi in corpus,& corporis in animum dimanent, ac tranſ- fundantur. Siquidem quũ anima corpo- reis organis vtatur, quę multifariã noxijs humoribus velaffici contingit, velvitia- ri fit vt corruptis vitiatisq́inſtrumentis, vel etiam impeditis, nequeat illa pro di- gnitate vim ſuam explicare. — ic corpus onuftum Exiremis vitijs, animum quoque præprauat vnd, At que afßiit humo diuinæ particulam auræ. Hoy. SFerne. ubr.1. Quod quum Sapienti quoque Hebræo ante Horatium eſſet perſpectũ: Corpus, 54.). inquit, corruptioni obnoxium aggrauat animam, ac terrenum domiciliũ mentẽ deprimit, obruitq́ ſenſum multa medi- tantem, Et quanquã animæ ſubſtantia ni hil vitij, nihilque labis aut contagij ex cõ cretione corporis cõtrahere creditur: vt ““ G amen *—— 3 ———- — —— ————— — — *——4,—— 4———— 8 —.— ————————— 8„ geer 3. “ — ——— —— y r 8 Simile à varij colo ris conſpi= cillis. 8 Numowes menti in- feſfti. 8 7 3 . DI OQCVIT. NATYRAN 5 2 ⸗ 3 F tamen ſolis radijs officit, tenebrasque 2 4 7 93 offundit denſa nubes: vtque culis ob- iecto varij coloris vitro aliter quam re vera exiſtunt, omnia apparent, nimirum cærulea, flaua, viridantia, cianea, ru. bentia: ita lumen rationis offuſcat, men temque obnubilat corporis intéperies, efficitq; vt animæ actiones deterius per⸗ ficiantur. Sic ebrij ac deliri gemina con. ſpectare ſe credunt quuin vnica tes ſt im talnn eden e, urda imagr uannmtta nantur, ſibique ſomnia fingunt. Chole- rici iritantur ac temerè excandeſcunt obuia. Sic melancholici abſurda imagt cerebro ſciliget humoris noxij fuligine oppreſſo. Quas autem iacturas, quæle incõmoda menti inferant humores cor- poris præter leuiuſculos aliquor formt dandi morbi declarant Lethargus, apo- plexis, paraly ſis, ſpaſmus, mania, phrent. corporis tum animæ vires conuellunt vt homo totus fibi excidar, omnisqus vis mentis prorſus ohruatur. Animus itt dem fſiqua labe detingtur, atque vel odi vel iræ, zelotypiæ, æmulationis, inuidiæ, obtrectationis venæ no ſit imbutus, cor. pus quoque in mutuũ diſcrimen pertra. hit, pariq; malo inuoluit. Ne cõmemorè Anckin9 11 9 Gausman nennünx cge PPeyx qietmnu Aburieläneem mrnr mgc Inau petrcde em umTennc Knbiechne Frierarbeal yjchosdeatann fuaerere insc Padtrimraul Naräcontene Vnialuſa nen al men un (Aazannenn narnäm t beſ u ctmenſant (am Alu pnu men a RAr ebras culisq quam „ nimiru anca, 1 uſcat,m ntéperi erius ho minach aica Ies erda im tt. Chd undeſcu ij fulig 2s, qus moresd luor fon IQglS ³† nia, phrc omnes- MIRACVII.S. L LI. r 5o. interim reliquas animę cupiditates::qua- rum impotentiſſimæ cogitationes, ſom- nos, aliaque per quietem viſa per turbät. Nihil enin, teſte Fabio, tam occupatum, tam multiforme, tam inquietum, tot de=s nique ac tam varijs affectibus conciſum ac laceratum, quam mala mens, adeò vt nec valetudini, nec honeſtis vllis artibus vacare aut liceat, aut libeat. Quippè qui- Li.: ca.n. bus nõ ſomn' res delafſatis placidiſſima, aun nõ quę ægroto, mœrè ätiq; animo medicꝰ, oratio, nõ cibus deniq; aut potus qui cor pus alit ac vegetat, ſuauis eſt. Quæ enim ijs eſſe pofſit a animi rranqpuillias, quæ mẽ 8 ſecuritas& conſtantia:? 2, Quos diri couſa ia facli ſa (U„ R. SBar. 14. Mens habet attonitos,& ſurdo verbere cædit, Occultum quatiente animo tortore flagellum. Pœua eteuim vehemenns, ac multo ſcuuior illis, Quas vel Cæiidius grauis inuenit, aat Rhædamanthus, Nocte dieque ſaum geſlare in pectare teſtem. Quò ſpectat illud E aiæ: Impij cor tan- Cap.i). un quam mare æſtuat, cuius fluctus redun- dant in lutum,& conculcationem, nulk- Animaß la ſiquidem pax, nec vnquam pacata lle. velg mens impijs, dicit Dominus. Quum 118, 1muic mala mens ſepe læta exiſtat, ſecura nun- buxus⸗ quam. Hæ autem affectiones animorum Taltus ani nen pen tam ſunt violentæ ac feroces, tantæ- 2ui index. cõmem que in inferendis malis fxuitiæ, vt quæ 1S G 2 men- pD. oOccvIT. NATVYRA menti latenter inhærent, etiam foris ſe proferant, ſuisque ſe indicijs prodant. Et quemadmodum animi puritas, mentif- que integritas in oculis, in vultu, colore, cus expli· catius. Cui conſonat illa Solomonis ſententia: Eces. Stultorum oculi paſſim oberrant: In fr prouer7. Cie prudentis lucet ſapientia, vultus ſi- quidem hominis eſt certiſſimus mentis index, quæque in abdito intimoquc ani- mi receſſu deliteſcunt, in apertum pro- . fert. Sic Catilinæ, vt Salluſtius ait, co- f. lor exanguis, fœdi oculi, citus modo, 2 modo tardus inceſſus, prorſus in fa- cie, vultuqe vecordia inerat: animus impurus, dijs hominibusquüc infeſtus nec quietibus ſedari, nec vigilijs potuit: ita conſcientia mentem anxietate& for- midine exagitäbat. Nec enim vllum Quämlibet Icue aut exile animi virium eſt, lineamentis relucet, totoque ſe habitu oſtentat: ita animus funeſtus vitijsq́; ob- b ſitus ſe palam exerit ac foras erumpit. 443. Quod Eſaias indicat, quum inquit: Ag. Eaiæ lo- nitio vultus eorum reſpondet eis, hoc eſt, ſpecies externusque corporis habi. tus improbos illos eſſe arguit ac ſcelera- tos, nec niſi fraudes, impoſturas, inſidias, ſeditiones, omniaque hoſtilia meditari. 1 —— buminutur 2 colore wrcn Urmuidrr l 2 doc kn n p ersdelm, z dpheurrrn cn düf daume mor F oraproguten nimdctr M n GW nman ittwwit ar erRänrm rrin lcomgiemübi 1Walten emo et nr eumiuhon RAI im foris vrodant 18, men ltu, colo 2 ſe hab vitijsche imi viti 8 nim vI ris primaquùe fronte ſe proferunt. Sic MIRAcCvILIS. LIS. I. 31 eſt, quin in externo habitu certa argu aenta exhibeat, Siquidem odium, ira, metus, excandeſcentia, ttiſtitia, amor, inuidia, proditio, furandiqùe ac præ dandi ſtudium in vultu relucent, acfod HNiaoe 411——. Diogeuis Diogenes aliquando conſpicatus exan- ſmentis gui giluoqe colore iuuenem: aut ama- deisuene re illum, aut inuidere pronunciauit. In- aaih uidi enim quum aliena virtute diſcru- riantur, contabeſcunt, ac medullarum, oſſiumque putredinem concipiunt. Aliũ eroα.4. quendam quum ex amore palleſcere vi- deret: in proprio quidem corpore mor- 2mante⸗ tuum illum dictitabat, viuere autem in halleſcuns. alieno. Quæ commonſtrant vitia vtri- uſqũe partis vltro citroqùue commeare, atque alteram alterius incommodo af- fici, mutuiſque malis infeſtari. Cypria- n prologo nus autem corpus extra culpam vindi- de Siae cat, nec ſuſtinet illi quicquam impingi.. Quotquot enim in homine pullulant vi- tia animæ imputat, quæ ſola ſentit, vi- uit,& mouetur. Corpore verò ſic ani- Shufcu⸗ mam vti aſſerit, vt fabrum malleo vel in- mentum. cude, in quo format omniũ turpitudi- num idola, fingitqe quælibet cupidi- tatum ſimulachra. neque enim, vt is G 3 ſta- ſtatuit, caro eſt peccati dictatrix, aut ma. qipi litiæ inuentrix, nec ipſa cogitatus for. corpus ani mat, agendaque diſponit: ſed ſpiritus mi viad eſt officina, qui per eam quæcunque af. actioues wmyeliiar. fectaucrit, peragit. Quòd vero Caro aduerſus ſpiritum,& aduerſus carnem ſpiritus contendere dicitur, impropriè dictum arbitratur Quia folius anima lis iſta eſt, quæ ſecum ipſa rixatu r.& cum Proprio arbitrio litigat, Siquidem de- Kdels ſui venæno mens ebria, corpus contumelijs applicat, ac iunctis ample. xibus ambo in mortiferas ſuauitates de- lapſi obdormiunt:. Quæ tametſi acutè dal,5. illi viro diſſeruntur, Paulo tamen aſſen- tiri par eſt, qui corporis molem officete cenſet animæ actionibus, illiusque co- natibus eſſe impedimento. Caro ſiqui- dem, vt is ait, concupiſcit aduerſus ſi piri- tum, ſpiritus autem aduerſus carnem: hæc autem inter ſe mutuo aduerſantur, venon quæcunque vult homo, eademfi ciat. Oneri eſt enim terreſtre domici- Fimile ab ſori minus obſequitur, illumꝗque excuſ- ſiſſe lab b clara lium animæ, illamque remoratur„ quò eo aal. minus concepta mentis perficiat. Et inſo. quemadmodum equus calcitroſus ſef orat: ita corpus animæ ad prx- 1 Lfl quien 8 5— urimm.(i mnn ac felle 1 nögle qxc F ſem quig ue dlelbine änm mprütu, Mit abiun dt nin dun nm Cntatt, nhr: nwoit. Qunahr dilguem ernn, tim, di mr te Kgorenis na dnnn, w Walo anlde aad nakare perm. deteritun 6 1 1 lücnen. 3 u, IRACVLIS. LIb. I. 52 i⸗ Auth clara inſtiganti obluctatur ac moram in- Atatus h ijcit, ſemperque ob inſitam naturæ pra- unque ſtit ductori ſuo, minusque obſequioſum. vErO Quod cHRIST VS apoſtolis dormi- Manll. 22, — tantibus ac ſomnic llae nenleatchüung jins an inquit, Spiritus quidem promptus eſt, Mius ani caro autem infirma. Carosſiquidem ad tur. Ke ſpiritus monita ac vellicationes obſur- uidem deſcit, minusque expedite iuſſa eius exe 12, Colj quitur. Vt enim qui aliquò iter inſtituit, ctis amm litates: rat: ſed plus ſatis ſuffarcinatus, atque netſi ac oneribus, clitellisqque depreſſus, cun- unen aſt ctantius progreditur, ac contra anitni em offet votum ſerius iter abſoluit, metamque lusquet aſſequitur: ſic anima ſarcina corporis aro ſiq degrauata, ſumma moleſtia ad metam erſus ſf contendit„ atque ægré iter inceptum 1s camd peragit. Quamobrem non eſt quòd luerfan quiſquam exiſtimet corpus omnino o- o, eaden tioſum, ſed naturales corporis facul- re dom tates& potentias, quique illi inhæ- ratur, q rent humores, vel vſui eſſe, vel detri- ficiat mento animæ actionibus, mutuamꝗque itroſus! præſtare operam. Fruſtra enim, ac præ- que eu ter meritum corpus cum anima vel gau- næ adp dij, vel cruciatus æterni foret particeps, a G 4 niſi bu itatem mancipium hoc refractariũ exi- gimile an 3. onuſto ba- alacriter quò illi deſtinatum eſt, prope- iao —ꝛ::—y— Fimile a vapide dolio. Aima af⸗ fectibus obnoxia. Luc. 16. DI occvrr. NATrYRA niſi in multis ſe præberet ſocium ac mini ſtrum. Sit ſane corpus animæ vas ac do- micilium, ſit reccptaculum, ſit officina, ſique organum aut inſtrumentum, vel lbis contrahit: Vt vinum generoſum ex ———„ enig ue hoſpitium: ex eo tamen aliquid lagena obducta ſitu, olidoque ac muct. do dolio ſaporẽ vitioſum. Quòd ſi quic. quid eſt hominis, omnesq́ué eius fun- ctiones animæ attribuendæ: neceſſe eſt in illam affectus cadere, ac paſſionibus obnoxiam, nullaque in parte, aut ſaltem mitius culpandum corpus. Auguſtinus certé non eſſe omnino animam ab affe. ctibus immunem, huiuſmodi argumen. tis conuincere tentat. Omne quod mæ rore, metuN triſtitia, indignatione, vindi. ctæ cupiditate afficitur, paſſibile eſt: Ani- ma, quuin voluntatis, votique compos nõ fit, ſuoq́ue deſiderio fruſtratur, dolo- re aficitur: Ergo pafſina eſſe conuinci- tur, qui mihi argutè ratiocinari videtur. Si enim anima alligata corpori, doloris omnisque affectionis foret expers, nul- los apud inferos ſentiret cruciatus„nul- la tormenta. Quod aliter ſe habere com⸗· monſtrat Euangelicę concionis ſeries de 6 diuite epulone, qui quum flammis cru- b ciare- wfirnalin nlgxndi vopkc ni pinemie e 1 Facen deriqe 1 uPmtündun naxtegugckt rimadn uen - raci lüpapulr C amWumi 1 linonipwinsſ dnnarinig gibe polt tan Drhetanu, kaui Alesna cal dnzus kenidi- dlaenac enühte hlula ix Vas ac tentum enaliqe enerofum Juc acm WOd ſica 10 eius n . neceſſe pafſioni „aut ſalt Auguſi nam ab al di argum quod m ione, yn oile eſt:d lue com ratur, do e conuin aari viden ori 2 dolo xpers, 1 ciatus, nl nabere cu nis ſeriess lammis ci cian — VAAI 2* MIIACVIIS. I13. 1. 53 ciaretur, æſtuantem linguam refrigerari cupit, ſibique aliquod doloris lenimen adhiberi. Quę figuratè ac parabolicas in- a telligenda, ne quis ſubſtantias incorpo- reas membrorũ vti miniſterio exiſtimet. Scriptura ſiquidem ad captum humanæ iuti sa mentis ſe accommodat, aſcitisq;ue appo- Pamem- ſitis verbis, ac petita ex natura rerũ ſimi- 2ris. litudine, Dei erga probos fauorem ac mu 94 gu2 nificentiam declarat: aduẽrſus improbos retawce we⸗ verò vltionem ac ſcelerum vindictam. Si 2aun mili loquendi tropo ſacri codices Deo 1 indignationem, iram, zelum, gemitus, ſu- ſpiria, faciem denique, vultum, oculos, manus, brachia attribuunt, quod nõ alia ratione aſſequi poſſit humana imbecilli- ras immenſam ſupremi numinis vim, ac potentiã, niſi populari more ea nobis in- culcaret. Quum itaque conſtet ſcripturæ teſtimonio animas ſolutas corporibus, ac damnationi deſtinatas, tormentis affici: qui fieri poſſit vt corpori alligatæ, atque humanis nexibus impeditæ non eadem perpetiantur? Equidem mihi perſuadeo animas, vtpote cœlitus delapſas, non ex- tingui, nec ſentire interitum: ſed tamen diuexari, ac carnificinam perpeti, mentiſ- que ſtimulos ac conſcientiæ morſus per- G 5 ſfen- Tropi Scri- Cap. 66. Mayc. 9. quæque vim ſuam exerit: ſic animam cõ- ſciæ mentis ſtimuli confodiunt, internæ- que furiæ illam vrunt, pungunt, ac dil doöocCcvIr. NATVRAE ſentiſceré, Quod ipſum poſt Eſaiam in- dicat Chriſtus, quum inquit: Vermis eo. rum non moritur,& ignis nom extin- gimiled« Suitur. Vt enim caries, vtque tere. nieſe ligo dines ac vermiculi lignum quamlibet du. rum erodunt, vt denique ignis in obuis niant Quum animus auaritia feruet, Animi cruciatus, quam cor- porisſæ. uror. vindictæ cupiditate accenditur, ira in. flammatur, inuidia tabeſcit, amore vritun moœrore contrahitur: neino eſt, opinor qui non quiduis paratus ſit& facere& pati, quàm talẽ in intimis pręcordijs ſub- ire carnificinam, tantamq; in abditiſſimo animi receſſu perferre laniænain. Multo enim ſæuior, Iongeq́;H atrocior eſt animæ, quã corporis cruciatus ac tortura- Quod interrogationis ſchemate, quò animo a- criores inſigeret aculeos, ſic expreſſit Perftus: Annè magis Siculi gemuerunt æra juuenci, Aut magis auratis pendens laquearibus enſis, Parpureosſubter ceruices terrutttimus. Imus præcipites Palleat, infelix Alia itaque ratione affligitur, aliter ſenſu- afficitur anima, quã corpus dũ va tactuq; quam ſi ſibi dicat,& intus quod proxirꝛa neſciat vxer. pulat, eraxeron ru vümm ni nit 1 Vodkctsn slGiutiEanl llape necmor ricwlupemnc dd psquoque eui bnEärum atew Kmmo inncd Ret iügned t ammohne an Kcocäcp em eepänDwlen fleans tlrm lKahldeli uul 1 ldiae n wiädcd nrgit VNA ſt Eſaian Verm nonm en vtque tc namlibeti enis in oh animam unt, inten unt, aci itia fen itur, ira more vri b eſt, opin & facen cordijsſi abditiſlt nain. Mul eſt anin rtura. Cu uò anima ſic expt MIRaACVITS. 11 B. 1. 54 ulat, dũ flagris ſcuticisque ſubigitur, dũ vulnus accipit, dũ membra luxãtur, dum illi faces ac tormenta admouentur. Siqui dẽ anima rationalis vtpote ſpiritus incor ore latẽtes experitur vexationes ac tor turas, anxietatem, formidinem, zelotypiã inuidentiam, odium, indignationẽ, men- tisq; inquietudinem, ac conſciẽtię remor ſum. Quos affectus, vel vt verius dicã, per 4 1...- turbationes ſi diutius animio inhærere co tingat, illasque nec ratione diſcuti, nec di uino pręſidio ſuperari, non ſolum mentẽ, ſed corpus quoque ſæuiſſimè diſcruciãt. Itaque alterum alterius legibus tenetur, ſibique mutuo ſunt obſtricti. Hoc tamen prærogatiue, idque honoris ac dignita- tis anima obtinet, vt multa per ſe, corpus verò nihil abſque eius vi& agitatione ef- ficere poſſit. Dupliciter itaque anima ſuas, Auimaæ ulta agit facultates perficit: quaſdã per organa, nõ ab⁵etor nulla abſque his, nulloq́; corporis admi- niculoic quæ intellectu ac ratione, mẽ- tisq́; iudicio peragũtur, ſolius animæ mu nera ſunt. Operationes autẽ manuales abſ que corporis miniſterio exequi nequit. — aliter ſen rpus dõ pul Siquidẽ architecturã, cæmentariã, picto- riam, plaſticen, pigmẽtariam, artes&; alias in vfũ hominũ excogitatas, animo quidẽ menl- . poris adii niculo. .....4.„ Gudwodum ins menteque homo concipit ſed manibu fal DEI OCCVILT. NAT VRArE re 1II. 1, /uande ea perficit, atque inſtrumenta corpori a n entenu nas ua tributa ijs accommodat. C xterüm quun ane r. anima contemplationi rerum inſiſtit, qui an nul præterita memoria repetit, quum futun auit meditatur, ijsque præſentia connectit, du Wſanhe S ratiocinatur, dum occulta inueſtigat, atq; dirrn ie abdita quæque perquirit ac rimatur, qui an 3 tbekanm in extaſi conſtituta, ſubd uctaquc in ſubli in mheli pam 2. Cor.. me, vt Paulus, Trcanorum fit particeps ge an Frqanuam e nuina inſitaque à Deo vi vtitur, nulloque n trau infert Mentis in- sentio or- pus atte- df. corporis eget adiumẽto, niſi ea in actun proferre velit. Tunc enim corpus anim aſſiſtit, vt indiuiduus comes& collega, ci ius opera ac ſubſidio ſuas functiones eu quitur. Quod ſi diuturnior ſit vel acrion vel intentior in rem quampiam agitatio fit vt corpus vtpote animæ viribus deft tutum elangueſcat atq; emoriatur. Quod obſeruare licet in ijs qui intempeſtiuis li cubrationibus ſunt JAdit aut libris com- tinenter affixi quibus corpus ſentm gra- cileſcit atquec extenuatur, ſpiritusquew- tales imminuũtur. Quicunque ergo ani. mum nullum ſentire affectum, nullisque rebus permoueri cenſent, ſed illęſa méte, nullasq́ue concipiente plagas anima, ob- iecti tantum, organique vitiati ratione af fici, tuacntonecc d maneum ſudo l ſorsitt comn Im mn corposted dndäcus ohin doacuore nn d Wh gpintn Idashonins u memmäret leanen noinis 1 ecaleltefult „ G„. nich animo a ſed 1at hATrRAcCVvILISA II. 1. 55 cd maici, non admodum veritari conſentanea d corpon nihi dicere vidétur. Quid enim ſibi vult ce,h:e- terum qlangor ille Seruatoris, atque æſtuat io? qui 2or homi- m inſiltit concepta ſupplicij quod ſubeundũ erat,„ P⸗ quum fuatrocitate, impenſique beneficij ingrati- connedu rudine atque obliuione, humana quadã nueſtiga mbecillitate in hãc vocem moribundus 34 runatut erupit: Triſtis eſt anima mea vſq; ad mor- Latih ke aque inſiſtem, eamq; veluti patri blandiens depre- particen catur. Et quanquam nondum illi inſulta- tur, nulla ret, aut manus inferret inſolentia milita- ſi ea inas ris, tota tamen mente& cogitatione in orpus anl imminens periculum defixus, tanto hor- & colleg rore ac trepidatione concuſſus eſt, vt affe chiſius in inctiones ctus ſanguineum ſudorem expreſſerit, to agne e ſit vel au to corpore confertim, atque effusè pro- cretus ſen- iam agit manantem, ſic vt vtrique parti acerbitas? viribus di illa doloris ſit communicata, atque ex a- riatur. Q nimo in corpus redundare cœperit. Nec einpeſtiu eſt quòd quis opinetur in huiuſmodi tæ- ut libriss dio ac pauore animam vitalem ac vegetã 1 ſentm tem, tum ſpiritus naturales tantum affici, piritusqu imo pars hominis potior diſcrimini obij- que ergt citur, in eamque tota vis mali decumbit. um, nulls quæ tamen originis ſuæ memor, vires col d illeſam ligit, ac cœleſti fulta præſidio„intrepidè as anima infractoq; animo aduerſus pericula ſub- ati ratiolt ſiſtens, diuinitus ſolamen accipit. Huiuſ- 5 mo- dDI 6CCGVvIT. NATVRAIE Maæria do- crecto in crucem filio, experta eſt. Poſſem equidem magnam connectere ſeriem eo- rum, qui in maximis calamitatibus con- Vates calu miatibun Uid, Hieremias, Moſes, Eſaias, Ionas, Za epoi. charias,& præter martyrum aliquot unj- riades, indefeſſus ille fidci noſtræ afſertor & propugnator Paulus ſuo agonothete 8 ſtiterunt, qui præter corporis incommo- * AT 4 animam circumferebant acerrimis dolo- feeribus exulceratam. Quisque autem ſe- cum ipſe expendat, quanta obſederit il. ſolatio, ludibrijs, contumeli js, flagris ex- poſiti, afflicti, preſſi, cõculcati, prolcripti, pet modi affectibus etiam Diuę virginis mès vonjus ca multipliciter agitata eſt. Illius ſiquidem l la,t) jbicdte l Rnrolinirn as. quum ſpiritus tum anima, aliâs lætitia, a. lids dolore perfuſa eſt. illud denunciato per angelum conceptu, partuque mirifi. co, paſtorum concurſu, ac Magorum ado- ratione: iſtud, vt à Simcone fatatum erat, ſtituti, acerbiſſimum animi vulnus con- ceperint: exempla ſuppeditant tot vatum examina, inter quos Helias, Heliſæus, Da ſeu remuneratori ſtrennuam operam pr- N d ſi./ 8 5.. 7 4 da,lummasque anguſtias, ac derrimenta, lorum animos anguſtia, quis menti inhæ- ſerit mœror, quæ trepidatio: quum pulſi patria, deſtituti affinium ac cognatorum 9 jomiges 15 li a na 9 n tahe Valll l eh 1¹ a bi- Ardi Gaounn Nersac b 1 alutan 1oo⸗ u banarake Im ptucréxch nu pgui tccdi d PBenetcelna Aäpwim wäun 6 ähe tumamc l ſtrera ta Gb eronon beig lüfraſctilä g 9 da et den mtäode coen. 1 9 1 R AI MIRACVIL IS; J. I 3. 1. 56 rginis m perloca auia, atq; hominibus inacceſſa ho ſiquid Riũ fœuitiã cuitate ſunt coacti, ſuæd; ſa- zlætitin luti arque incolumitati c onſulere. Quòd nimab⸗ lenunciu ſianima, quę homines à belluis ſecernit, eetincurde que mitt omnis aff ectionis ſit XpéIS, nullisq; vel bus agita- Orum ad ſolatijs capitur„Vel doloribus afficitur: uur. Ionas& omnia quæ intra meſunt, nomini ſan- liquotm cto eius. Adhælſit anima mea poſt te,me ræ affert ſuſcepit dextera tua. Quibus etiã ſi innu- 6——. Syutereſis turæ amor& notitia, virtutum vitio- auia. rumque diſcrimen, Quę vis teſte Paulo, hoc eflicit etiam in animis eorum qui à Nauuuc ie Deoſant allcnt. vr ſtinttus. Deo ſunt alieni, vt naturæ ductu à malis 3 reſi- quum pu dgnatorul flagrisei proſcript be —xö ——— 5— 4 .———-— DI OcCcOVLT. NATVRA reſiliant, ac virtutem amplectantur. Siqui dem illa animi pars in qua elucet imago Dei, ac ſe profert naturę integritas, dete. ſtatur, damnat ꝗ; nequiter facta, ac ſe cu pit præſtare inculpatam, ab improbis mo ribuùs, omnique ſcelere immunem. quan quam hæc naturæ vis nonnihil labefact tà eſt,& concuſſa: ſic vt quę mens conce: pit, voluntas non ſyncerè, non promptsè canfeiemis non alacriter exequatur. Huic affinis Co 7.— ſcientia quæ mentem hominis latenter? Deo inſtigatam arguit atque accuſat, in. cuſſoque terrore, ac ſcelerum recordatio ne ante actam vitam deteſtatur, conce- ptoque emendatioris vitæ propoſito,m lorum pœnitentia ducitur. Ita vltrix ill Conſcientia homini aurem vellicat ‚ac maleficia iampridem patrata oculis obi cit, quibus facile conuinci poſſe videoi nimam affectibus eſſe expoſitam, ac per- turbationibus ſubinde inquietari. Siqui- dem dulcia percipit& amara, ipſaque di latat ſeſe, ac geſtit rebus proſperis, contts hitur aduerfis. nec tantiun homines ſed mentes quoque angelicæ ſuos quodan- Hagg. modo affectus obtinét, indoleſcunt enim 3* malis hominum, ſeſecue cruciant, quum N„. 4 4.„.„7„ 2„ hi à probitate ac virtute deſciſeunt: lætã- tur daure f ränone gdn uprr aren. Con N. Gun paubo:m ammemorrn nerpenerunnt qun btpbint, oper ſKa piteerälegl 1 raenen. vKAI antut. N ucet im ritas,dt cta, acſe nprobis nem. q nil label —— 3 ts oculis q oſſe vide- tam, aci ——— —— d! 21 1 37 MIiRACVIIS IIB. 1. rur verò atque exhilareſcunt, quum im- probi ſe ad frugẽ cõferunt. Econtrà ma- li Genij mendacijs onerant, cõtumelijs impetũt, homiubus inſectantur, odioq́; parricidali proſequũ- infelbi. tur, Quæ quum in aëreas incorporeasq; ſubſtantias cadunt, qui fieri poſſit, vt non eadem hominum animæ percipiant-. . E 3 ANIMAS HOMINVM NON omni ex parte eſſe ęquales, nec pari conditione ac dignitate, ſed aliam, alia præſtan- tiorem. Caput XIII. h Vanquam paulò ante nonnulla à me 2ſunt commemorata, quæ huic argu- mento congruunt, quęque hoc paradoxõ ſtabilire poſsint, operæprecium tamẽ fa- cturus videor, ſi ſingulari capite hoc the- ma illuſtrare pergam. Plerique in ea hæ- rent ſententia, vt animas hominum eiuſ- dem eſſe conditionis, eademque digni- tate ac præſtantia exiſtiment, nec inter ſa hominibus infeſti ſunt, illosque Xed geni A of 2 b V pR occCvLTr. NATVRAER mentem obſtupeſcere, omniumque re- rum induci obliuionem: non conſequi- tur tamen omnibus animam eſſe parem aut omnes quòd ad iudicandi vim, ad ra- net, æqualem eſſe ſortitos. Neque enim cuiuſque animam quamlibet acccurat peram adhiberi contingat, artium, diſci- plinarum, omnisque doctr inę, atque eru- ditionis æquè eſt capax, parique docili tate ac ſolertia. Quum plerique inepti ſint, minusque appoſiti ad perdiſcendas „ artes, atque inuita Minerua, repugnan- wenean, teque natura pleraquę aggredian tur. Vt du. autẽé faces& funalia alia alijs magis ſplẽ- deſcunt, lucisque plus exhibent: Vtque ignita quæque alia alijs ſunt magis vren- li ratione eluceſsit, variaque ſe proferunt mentium diſcrimina. Et quemadmodum mentes Angelicæ ordine, dignitate, off- b cijs, tiocinandi iudicandique peritiam atti. tiosè perfici. Ego verò nullo contentio. b nis, aut contradicendi ſtudio aliter ſe r SpCi habere mihi perſuadeo. Quanquam e- nim non ignorem ob morbi ſæuiriam, ob capiti inflictum vulnus, ob caſum de- nique& concuſſionem affecto cerebro fuerit exculta, quantumuis ſtrenuam o- tia, ſic animæ cuiuſque ſplendor diſsimi- 1 Mum di Ransrär.ud ntuenennr: qu E Wömnctat quod t raueluhtenne t memmoruünn, Irwo hrtun qupmanqpeéd- etis Gunda beisiwdennte rchjeigrene ſtaunanrict ſrnmine ncin RAH ontent ArRXCVILT I1I1 B. 1. 58 — m„„ 2 iſt„*. ſe diff d 1.. miniſteriſs inter e difterunt UOd aliter d 8 cljs. mII 1. ꝗ anquam Seraphin, Cherubin, Throni, Poteſta- ſEuimn tes, Virtutes, Archangeli„ totaque Ge- mmier ange caſum niorum hierarchia demonſtrat: ita in a- a- Iihi l0 cen nimis hominum diſcrimen ſtatui poſſe erch video. In eo autem omnes conueniunt, umquet quòd corpus mortale& caducum ſunt. 11 l conſequuti: quòd formam humanam na- elle Palc cti licet nonnulli ferino ſint aſpectu, bel- VII ad jluisque affines: quòd omnibus inditus ritiam a procreationis ardor: quòd ijſdem natu- eque el ræ legibus tenentur: quòd ſimilis illos acccun zationis vis incitat: quòd animæ eſſen- trenua tia, formaque ſubſtantiæ à Deo ſit crea- tium, di ta quòd immortalitati deſtinantur, o- „atduecs mnesque vno ſpiritu imbuuntur. Sed ique doſ quoniam non æqueè valenter ſe in omnes ique in exerit vis diuinitatis, nec omnes eius erdiſcel muneris ſunt æquè capaces, tantique be- réepugi neficij plerique ſe præbent indignos, fit diantur vt alia vi atque effectu ſuas actiones pro- mage ferant animæ, nec ſint in præſenti rerumi Animara dent: VH- NWI ſtatu, conditione, dignitate, ordine pa- diſbaruar. magismE res, nec in altera etiam vita futuri æ- dor dißiii quales, parique gloria illuſtrandi. Sic e- ſe prolen nim prophera Daniel eius rei nobis fi⸗ madmod dem facit: Quotquot in puluere dor- gnitate, miunt, euigilabunt, alij in vitam ſem- 2“ 5 H 2 piter- Ca. 12. ——.——. ——————————— — 2.de ani- ma. Nitæ incommoda declinent. Itaque tota ſpecies animantium vna inclinatione mouetur. Lepus enim omnis pauidus Bruta nan& meticuloſus, Canis quiſque ſagax at- ratione, ſed.. 448. 3 que in ſectandis feris induſtrius, Vul- dutu nA- turæ ferun tur. Ddi OccvLr. NAT VRAR piternam, alij in opprobrium, in dede. cus, in pœnã-, alij in condemnationẽ. Qui autem docti fuerint, fulgebũt quaſi ſplẽ dor firmamenti,& qui ad iuſtitiam eru. dierint multos, quaſi ſtellæ in perpetuas æternitates. Quod diſcrimen inter ſub- ſtantias incorporeas Paulum etiam ob- ſeruaſſe comperio, deſumpta ex ſideri- bus ſimilitudine. Vt enim ſidera alia alijs ſunt illuſtriora, variaque ſe exhibem corporum diſcrimina: ſic magna in ant. mis hominum differentia, atque in reſur- rectione altera alterius anima futura eſt magis glorioſa. Conſtituit autem Deus (yt Gregorius Niſenus teſtatur) ſecun- dùm animalium ſpecies, diuerſas ani. marum differentias, ac cuique corpoi conuenientem aſsignauit. Sic brutis ani- mantibus non rationalem intelligen- tiam, ſed naturalem induſtriam inſcuit, qua inſidias, damna, pericula, omniaque pes omnes ſubdolæ ſunt, aſtutæ, inſidio- ſæ, Lupus quiuis ferus, ac prædæ auidus, 6 Si- hum ditdun Aad paopri qw 1 4 n ficguinepe lertaateun tm rinonm Iu, apeiita, peciolei 4 daperteir i ueGum opte h l ſn KAR in deck ioné. A Auafiſfä itiam en Perpeta inter ſuh etiam U 8 ſiden idera Al exhiben mna in an e in reſu futura ã tem Deu ir) fecm Crſas am e corpoj orutis an ntelliger n inſeun omniaqi aque tos linatiom pauicu ſagaxa- 18, VHI p auidus 5. MIIACVIIS'LIB. T. 59 Simia quælibet humanas geſticulationes exprimit. Quod ipſum in homine non conſequitur. Siquidem infinitæ ſunt hu- manarum actionum rationes ac modi, nec omni homini vna operatio, vnaque intentio, vt animantibus, quorum actio- nes à ſola natura cientur, quæ in omni- bus pari ratione decurrit. At rationalis actus, qui propriè humanæ mentis eſt, VA/(AMMUul Vureras ſingulis diuerſus, ac pro animæ condi- tione alius alij. Vnde emergit tanta in hominum animis opinionum varietas. Vt itaque ex Pauli ſententia, Vnicui- que datur manifeſtatio ſpiritus ad id quod expedit, ac variæ hominibus ſunt pe 2 ₰ν ä. 1. Cor. 12 delegatæ functiones, ac munia, quę Deus Ephe4- pro ſuo arbitrio cuique diſtribuit, dini- dens ſuum ſpiritum cuique vt vult: ita ſua cuique propria ac pecularis anima, quæ ab vno opifice profecta eſt, ſed non pari dignitate prædita, non eadem intel- ligentia ac rerum cognitione imbuta, ſic tamen vt virtutum, vitiorumque ſit ca- pax, atque inſita vi optima quæque ain- plecti poſſet, ac vitare noxia, licet inuali- dè ea perficiat, vbi diuino pręſidio ſit de- ſtituta. Quapropter non abſurda mihi vi- detur illa Ariſtotelis comparatio, qua H 3 men- n————— DI OCTVIT. NArTVRAE „mentem hominis aſſimilem facit tabulæ Mens tabu 2 raſa. raſæ, nullisque expolitæ picturis, ſed quę accommoda eſt, aptaque vt quiduis in e; adumbrari poſsit, ac delineari, aut vitio- rum ſcilicet monſtra, aut virtutum ſimu- lachra. Quò ſpectat illud Diui Pauli, Vt 2emee. in opulenta magnificaque domo non ſo- amplis adi Ium vaſa aurea& argentea ſunt, verùi& „ jignea& teſtacea, quorum illa honeſto Vſui deſtinantur, iſta ſordido, parumq́ue honeſto: Sic Deus in hoc mundi theatrũ varias corporum ac animorum differen- tias produxit, varijsque perſonis illas in- duit, ac diuerſis inſtruxit ornamentis, no tamen ſine ſpe excellentloris muneris a- ſequendi. Neque enim cuiquam adem- ptus eſt conatus, aut induſtria, qua eni- ti poſſet ad præſtantiſſima,& conſectari optima: imo ad illa huic adminiculatur remunerator, ac cunctantem impellit. Sic qui ſua culpa ſordeſcit, ac vitiorum cœ- Nem cul- pam in Oei tran ferat. ſterſisque ſordibus effici vas honorificũ, ſignauit ſiquidem Deus opt. max. cuique peculiarem corporis habitum, ſuæq́ue na turæ congruentem animam, quæ tamen multis modis immutari ſint apta. Deſciſ- Clt e en— 8 enae .— no obductus eſt, expolire ſe poteſt, ab- atque vſibus præclaris accommodum. A ke pllha wKnieren, MObvidcomne cimägorck E uiaqueame müpiti quäun utanutücsden rnmerptrlernn om rrirs per¹ c per quden omme käu Keſd nbsdin: alepemn dtrdae e Rodomtunegrin Krülgerim, An ler uwlämn n: dDüdors anlüäca (emaht. ſutein ( Rn n AI MIRACVILIS LI3. 1. 60 t tabut: eit enim nonnunquam homo, ac dege- ſed q nerat ab integritate, ſuique præſtantia: uis ina ſeu corpus, ſeu animam ſpectes: atque o- -ut vita riginis ſuæ oblitus, ſordibus, lutoque vi- am ſimu riorum inuoluitur: nonnunquam verò la Sauli, tenter à Deo inſtigatus ex malis, quibus dnonſi erat deuinctus, eluctatur, atque ad virtu- Verumt tem, ad probitatem, ad honeſta quæque zucæ 5⸗ honelt nititur. Cuius rei documenta ſumere li- aruméu cct in filio prodigo ac decoctore,& Sau- li theai le. Omnibus itaque ſia mens, ſuaque ani- differen mma obtigit, ſed quæ diuino munere, eiuſ- s illasn que affatu multiplices dotes, variaq́; cha dentisyn riſmata concipit: licet non æquè valenter unerisi omnium métes ſpiritus diuinus impleat. m aden Accipiunt quidem omnes de vberrimo „qua ell eius fonte, ſed alius alio affluétius. Quod ⁴πeηέQzꝛ conſecht talentorum diſtributio nobis inculcat, u& uunæ niculau quain obeunda negotiatione ſalutis no- Sban pellitt ſtræ diligentiam,& induſtriam noſtram licet inualidam acuit atque extimulat, b& Dei dotes amplificandas, augendaſ- iiti que pręcipit. Vni enim quinque, alteri Kaeth z5. duo, tertio vnum partitus eſt, cuique pro ingenij ſui captu, vtque operis hu- us Chorago expedire, atque è re, vſu- que eſſe viſum eſt, expenſi, acceptique ra tionem ſuo tempore exacturo. Sic Pau- 1 H 4 lus 4 — 4 8 2 ſſſſſ——C—V——— ———— ⁰— pE OcCævLIT. NATVRAE lus Timotheum commonefacit, omni- busque cius nomine aurem vellicat, 1 functionem ſuam curæ habeant, vt do. gimile? num ſpiritus, tanquam ignem ſopitum, i 2.C4. 1. ſanu im. que euaneſcentem exuſcitent, vt excuſ- ſo veterno delegatum munus ſedulo ex equi ſtudeant. Hoc enim à ſuis exigit Deus,vt quiſque ſuam Spartam exornet d vt minam concreditam adaugeat,& cun b fœnore refundat. Et quoniam non pati tur otioſos eſſe nos, nec intermittere im duſtriam, ſed continenter excubias age- re, atque indefeſſo labore inſiſtere nun- dinationi. Negotiamini(inquit) donec Negotiaio Veniam. Quod quum organum ecelectio- Lus. 19. uunsel nis Paulus fedulo inculcaret alijs, id ipſ omnibus modis præſtare ſtuduit, ſic vtin legatione ſibi commiſſa cęteris magis fel uidus fuerit, atque in apoſtolici muneri functione obeüda alacrior, viuidiorque. nnee Vt itaque in Ssemmis, animantibus, her. m. dis, ſideribus diſcrimen eſt„ ac flos alius alio odoratior, ac gemma alia rutilätior: ita in animis hominum cuenit, quæ pecu liari quadam vi ac facultat inſtructæ, va gsimile s Tias Operationes, diuerſosque effectus Ane proferunt. Quemadmodum enim(Vt femine.. 1....F cæ.5. Paulus ait) ſuo cuique ſemini vis inſita, nicrl n 1 foortem Lrre an u L Irr 1 Shammmun errcle M maunte 1 rwid,unn. Unens 9 † hr deder ull —=— — —— S — — = KdPndomütnmn dit Mjcunnned ſb RncouLo b Äl- u üordunnr arne mlndc pnm inna RanDlntd 8 unegonh can RAL At— on ellicat 1 nt, vt lopitun ſedulde ſuis eri m exom Lat,&. nnon mitter cubias a d iſtere 1 uit) den im ele Alijs, id uit, ſic is mag ici mun uidion tibus, rutila ac dos t, quæj ſtructa, ue effe n enim 1i vis in MIR AGVILI s. I13. I. atque alia caro pecudum, alia hominum, 61 aliaque ſpecies ac decor corporibus ce- leſtibus, alia terrenis: alius Solis fulgor, alius Lunæ, alius alterius ſideris ſplen- dor: ita corpus hominum aliud alio præ- ſtantius, habituqùe magis generoſo: Ip- ſaque anima quum in hac ſtationc, vitæ- que huius decurſu, tum in reſurrectione pro ſua ſorte, ac meritis(quæ quiſque ad Deum referre debet, nulla philautia ſui- que fiducia) dignitate& conditione po- tior, gloriaque ſuperior. Magna ſiquidẽ quum in præſenti ſæculo, tum in futuro inter probos, improbosque diſparitas, ac difſimilitudo, multumꝗue diuerſa cõ- ditio. Impij enim in medio iuſtorum nò ſubſiſtent: ſed vt quiſquiliæs⸗aliaque Ven- ti ludibria, diſſipabuntur. Itaque Paulus ex natura rerũ multa oculis noſtris obij- cit, quorum intuitu atque obſeruatio- ne, arcana Diuinitatis nobis innoteſcũt. sic in negotio cu XISTI abodore ac fragrantia rerum corporalium ſimilitudi nem deſumit. Vt enim effluxus atque ex- piratio ſtirpium effectu ſe prodit, ipſum- que cor vel reficit, vel offendit: ſic ani- ma, ex qua emanat ſalubris halitus, aut inſalubris, cHuRISr VM vel ſuauiter H 5 af- —— —— 3 ——... —,———— Pſalm.i. Fimile a re hus odo- ratis. 2. Cor. 2. . . DEoOcCVI. T. NATVR AR afficit, vel penitus offendit. oge⸗g. 6.— Vs chudka vigor,& cæleſtis origa „, Sed vt ignis alius alio calidior, ac pronu via ef trimento, ſubiectoque fomite vrentior ebu. ex oleo ſiquidein, pice, ſulphure, bitumi ne, naphta(quam Petroleum vocant)in flammeſcit ardentius, ita anima pro ſia acultate ac viribus, proque acceptis do. tibus vim fuam in corpus exerit, eſtq́ in proferendis actionibus vel agilior, vel remiſſior, ſic tamen vt corporis habitus, ac conſtitutio, quam α̈ο ν Græci vocãt ceniorum Ciusque organa animæ ſubſerniant. Par malarum eſt ratio in malis Genijs, quoruin aliusa- Serimen. lio nocentior, hominiq; magis infectus Sic in Euãgelio Beelzebub princeps Dæ moniorum denominatur, tanquã in ma. lis inferendis præpotens, ac magnarum Naub.a, Virium. Sic Euangelicę narrationis ſeries malos Genios nocẽdi ſtudio ac maligni- tate diſcernit. Is enim qui minus virium obtincbat ad perturbandam conuellen- damqũe hominis mentem„adſciſcit ſibi ſeptẽ deteriores ſe, ac collatis viribus ita lillam occupant, vt ſublata ſit omnis emẽ- Varien datioris vitæ ſpes, omnisque ademptus ad ſaniorem mentem reditus, Quodſi fas c A züitrn lrien ren hen on puites crcp 4 1 anKuleemnke un ernegtcaen b itnnx uſa gptalnn ate l tll, 1 loepetule, lle, 1 rantlerun ſoon ümss ditrKer nt, prtaielmauin ni engedidocrn uirPttnleiprg wimanewlrur oht, Rinle Cm d aemodenge c Venua Mubarcrieen rinnwi dt gaodnad- den äaeiga, A1 MTRACVTI s. LIB. IT. 62² s ſt corporea conferre incorporeis, Vt unnum, plumbum, argentum, aurũ, æs, cuprum, orichalcum, omnisque generls prou metalla ſuas ſordes concipiunt, ſuamq; Fſaie.:- rentio ſcoriam atque æruginem contrahũt: Vt· 146„ ,.. 2 Simile ab itun que agri inculti, ſquallore ac ſitu Obdu- icealeie rantzi cuntur, ijscquue zizania, ac infelix loliũ in- ius. prolt naſcuntur: ita animæ ſubſtantia ſua vitia ptisdi contrahit, ipfaque exculta ſplendore vir eſtohi tutum niteſcit: neglecta verò vitiorũ fu- lor, ligine denſeſcit atque obſcuratur. Nec habin eſt quèd quiſquam opifici ſuo obloqua- i voci tur, aut cum illo expoſtulet, vt ignauus nt. h ille, qui acceptuin talentum defoderat, alits quum ad omnes odor Seruatoris dima- nfesn net, impreſſaque ſint cuique Diuinitatis cepsl' veſtigia, ſic vt gentibus etiam à Deo alie- 24 4 pei ainm nis indita ſit, inſcriptaqùe naturæ lex, cu- muua. gnauu ius inſtinctu mens illorum Dei notitiam uis ſein concipit, ipſaque C onſcientia atteſta-“ malign tur, ac ratio dictat quæ ſectari, quæ vita- s vitiu re conueniar, quantumquũe inhoneſti ho Vaudee lex cuiqu nuelln neſtiqüe ſit diſcrimen, Qiche itaq; effi mmpreſs. iſcitſt cere curet, ne inuanum inca umque hoc ribust munus accepiſſe videatur, nec Deo, cu- nis eni ius arbitrio omnia decurrunt, obmurmu dempu ret, quòd minus præſtantem animam ſit Quodi conſequutus: ſed quam obtinuit, foueat, 1 il- .——— ————— “—*.— e-⸗— 2 ☛△————=— „——. —ö—————— giſque frugiferum, quàm continenterſ uni e, crarum literarum meditationi inſiſter, nlpl u nmtam Hæc ſiquidem vitijs medetur, hæc mor unpf ainn ad ample- 9 5 fed Madd „„ 4 hor 1' tendan bos expugnat, hæc animi mœroremd rnac dachinem luit, inentique offuſam caliginem difen esache cæleſtem. 2 1 tit. Nullum eſt remedium ſanandis, Iei 2do ſtaurandiſque exhulceratis mentibus e; Dh 1 kMal- ficacius, magiſque præſentaneum, nuluu ure himeren morſus tam virulentus, nullum vulau un Mande: un tam lætale, quod hoc medicamine nau um irsärnm ſaneſcat, atque obducatur. an amdmunrem Hor. lih. i. Feruet autaritia, miſeraque cupidine pectus du qlärragm Epift. Sunt verba& voces, quibus hunc lenire dolorems aach conegde Poſſes,& magnam morbi deponere partem: aa Laudis amore tumesi funt certa hiacula, quæ te Ter purè lecto poteruut recreare libello. Inuidus, iracundus, iners, vinoſus, amator, Nemo adeo ferus eſt: qui non miteſcere poſzit, Si modd culturæ patientem accommodet aurem. V Hæc comm oda præſtat Philoſophia, nêi humana quidem, vt Horatius exiſtima bat, ſed cœleſtis& diuina, quæ naturam adt luxatam ac collapſam integritati priſtine Wattt, reeſtituit, quæ fiduciam erga Deũ in no bis excitat, illique nos conciliat, quæ anl e r. s en ———————————— TVIn MIRACVIIS I1I3. I. 63 lunoan i rrantluillitatem adfert mentemqe kebi bes eilea rmam ac ſtabilem: qua nihil homini in uctus G* ytilitas. Aurmäsa oc turbuléto vitæ ſalo optabilius. Quo Änon ectat illud Pauli, quo nullus in hac pa- uhiuleſtra exercitatior: Omnis ſcriptura diui Cntinen gitus inſpirata, vtilis eſt ad doctrinam, ad tooni ilredargutioné, ad correctioné, ad inſtitu- tur, lationem, quę hominem iuſtũ efficit, vt in- imœna teger ſit nomo diuinus, ad omnia officia liginen pietatis accommodus,. 1 ſanandi is men D E ANIMAE IMMORTALIL- 2.T4un. z. tneum tate,atque indubitata certaque corporis nullonn humani reſurrectionc: tum qua ratione edicami ac modo id perfici continget: Denique r. quanta ex tanto munere mentis erectio in Deum, quantaque morituro fi- lam ducia conſequendæ ſalutis. Cap. XIIII. nn. Nhil homini calamitoſo, morbisque aloſopte ac malis innumeris expoſito, in hu- atius eus1us xll decurſu plus adfert cõmodi, de- auen Pulfoque inortis metu plus præbet ſola- 0 tij ac fiducię, quàm vt ſubinde contem- itatim at luCIt Hall ubinde contem aDen Pletur alterius vitæ beatitudinem, ac fe- 8 M Meditatio alterius vi tæ quid eſ- aciat. däl qrlicitatem: eiusq́ue rei potiundæ ſpé cer- „ 9 8. tam ————:— dE OCCVLr. NATVRAE tam atque indubitatam concipiat. Qun conſiſtit in animæ immortalitate, ac cor 9 n poris reſurrectione, totius fidei noftra Pnrkunm 90 In muo eon baſi ſolida atque inconcuſſa. Inanis ſ eraa fiſtat homi.. e Acrnadtes- an ſerun· quidem foret labor omnis noſter, atqus us luun 3. jrritus conatus: omnisque vitæ noſtrem Tted” tio, cultus, inſtitutũ, religio euanida, at. u 2* que impoſturæ affinis: ſi tanto, tamqueſ t„ 5* lutari bono fruſtrari nos, atque ab alte. sſtnn dpean rius vitæ expectatione decidere contim.- ntaln eder gat. Quò mirari ſubit quorundam ſtupi. ſtt ttutucr i zomz ditatem, qui non aliter ſpirare homines doi wililü vio liaa. quàm bruta exiſtimant, quique anims mmätium toxditio... 1 hominis ſupereſſe contendunt. Qui qui in naturæ operibus prorſus cęcutiãt, a- que hallucinentur, Deique potentiã ſi non agnoſcant, vel ex rebus conditis na obſeruent, fit vt mens illorũ aſſequi, au rationem inire nequeat, qui effici poſſit penitus extingui, necà morte quidquanſ uht uSq Rrns enckinn oit dagecurt mät un mſtien Den ./ 3 bum poun tuna ps tmnrge don umn Lrrimgur Wt nacnd. 4. vt anima ſit æterna, ac nunquam interr tura, ipſumꝗqũe corpus rediuiuum ſit fu turum, ſuæque integritati aliquandoe ſ. a⸗ge ſtituendum. Quum autem Deus homt nem immortalem eſſe, ac perpetuò illum ſubſiſtere voluit, ad imaginem& ſimilitu dinem ſui illum condidit. Quòd ſi homo Geneſ.i. dll mütcml t beah renl Gnleuünt Dei imaginem refert, ciusque ſimilitudi nem ATyN AMIRacVITS ILI3.I. 64 conciya nem exprimit: neceſſe eſt eandem cũ ori ttälttarg gine ſua naturam conſequi, atque æter- dus fcan nitatis fore cõſortem. Huius muneris di- Lee D.⸗ lla, Dgnitatem ac præſtantiam non ſunt ſorti- imaginem S nolt tæ reliquæ animantes: quum nulla in his fer. de ſtenaſe proferant Diuinitatis veſtigia, nulla glo eum mens vigeat, deſit ratio, memoria, intelle tantonm ctus, iudicium, artes, diſciplinæ, rerumꝗq; b „atqlei peritia deſidcretur, quæ hominibus Dei ,mzees ecidet munere affatim ſunt attributa. Quapro- mere deſts lorundm pter piaculum eſt id ſtatuere mortale eſ-“ ditarelune ac caducũ, quod à Dei ſubſtantia pro- Quiquen dijt, quodqe à diuina inéte homini eſt orte qui inſpiratum. Vt igitur Deus æternus, om- adunt Qnisque interitus expers: ita anima quoq; lus cam humana tanquam diuinæ eſſentiæ parti- ſue potmi ceps, æterna‚ atque ab omni corruptione bus cimmunis. Cæterum quum Deus homi-„ 5 rüaſeqinis gratia omnia condidit, ſolus homo minis diu cu ci Dei cauſa„atque illi conformis eſt crea- ve bar unqumltus, oquc effectum eſt,vt Deus à mundi diuiuun exordijs mirifice erga illum affici cœpe- Deus homi ni vnicè afficitur. Prou.8. Delꝛ amor & propen ſio erga ho inem. Iim. z. Hebr. 3. 3 4 dr occvIT. NATVRAE uinæ. Cuius rei fidem ſuo hoc teſtimo- nio aſtruit Dei patris ſapientia Chriſtus qui hanc nobis ſalutem peperit: Doma nus poſſedit me ab initio viarum ſuarũ antequàm quidquam faceret, ab initio atque ab æterno extiti, quando præpara bat celos aderam: quando certa lege,& gyro vallabat abyſſos, quando ætheraf mabat ſurſum,& terram deorſum, cũ e eram cuncta componens,& delectabas per ſingulos dies ludens coram eo omi tempore, ludens in orbe terrarum,& de- liciæ meæ eſſe cum filijs hominum. Qun 2Mνdaxla, hoc eſt, Vt Paulus ait, amol ac propenſio erga homines, hoc effeci vt omnia nobis per Chriſtum ſint com municata, vt par ſit cum illo noſtra cor ditio, ſimilis ſors, æqualis hæreditas: o que fit vt quidquid in Chriſto exprel ſum eſt, in homine quoque ſit exprimerr dum. Ipſe æternus eſt, ac perenniterſub- ſiſtit: id illius beneficio conſequitur ho mo. Ipſe primus reſurrexit deuicta mot te, autor, princeps, ac primitiæ tanti trii phi:illius virtute cæteri omnes ſunt re ſuſcitandi. Quamobrem nemo ſibi tam ſit iniquus, aut in tanti muneris autorem ingratus, vt nominis huius honorem. 1 ve edbe o ſel V mmorten K r pbuüb taß manalin ar Wrandemdn dar l 1 andtim rell 1 gorlistmn nan ghulniSruls opitunen un ke mdetgnto nilu phusanvtern dur Panicncker dem pimuma& c terrmeraorir de wRorushon m ährn dod ATV doloeſ M 1 R A C V L 1 9‧ L I B. 1 8* 65 cndend vel inuideat, vel ab ſe repellat. Quis e- 9 „ 5 5./.. 1 1„ emno on epettt 1 nim tam ſtupidus, qui ſe ab interitu vin-— viann dicare non cupiat, ac perenniter ſubſiſte liraté vel un 7 afed⸗ teret re exoptet potius, quàm perpetua morte 2i mesi. vandon ſopiri, ſublataque omni emergẽdi ſpe, in tuur. ſempiternam mortem deuolui. Scio equi ocetalg gem nonnullis plaufibilem videri hanc andoat Je animæ immortalitate perſuaſionem: deorli ac corpus in eandem ſortem recipi, pari- „R dit que futurum conditione, aut aliquando corame reuicturum prorſus abnuunt. Verùm hi Multi ai- tertarm, naturam hominis, totiusque conficiendi wafe re. Lomimm opificij rationem non penitus excutiũt, ie ſctus. aulusat, nec in illum defigunt oculos, qui homi- edinem- es, Hcct ni lucis huius autor extitit,& cuius vir- ſſtum in tute vitæ auſpicia eſt conſequutus. Siqui llonon dem quũ anima& corpus indiuulsè in- Shæreck ter ſe connexa hominem conſtituãt, ne- Ohriſtou ceſſe eſt, vt totus homo, hoc eſt,& anima e ſtteqni immortalitate potiatur,&, corpus per perennn reſurrectionis myſterium ceiuſdem mu- onſequm neris ſit futurum particeps. Neque e- it deucih nim admittet ratio formationis homi- iitie tui nis, vtalterum ſine altero ſuo fine, cui omgesl deſtinatum eſt, potiatur, vtque dimi- nemoll diatus homo, aut altera modo pars bea- netisu titudinem conſequatur: neceſſe eſt igi- honod tur, conditique operis ratio expoſcit, vt — *. ———————— b——„ ——————. 32 DE OCccCVvLr. NATVRA vt corpus aliquando reuiuiſcat, ac po. WIWe ſtliminio coniunctum animæ pari ſit fu. Inu Gi, turum cum illa conditione, eiuſdem. qyuiftn valiã a- que muneris conſors. Quum enim De. ina 4 veſwreiin us formando homini eſſet intentus: Ee oi ur. e n. ciamus, inquit, hominem ad imagi. faiſtänt nem& ſimilitudinem noſtram. Qi wſb bus verbis non alteram modo parten deſignauir, ſed totum hominem, qu ex corpore& anima conflatus eſt. Ha enim duo vnita ac conglutinata homt nem conficiunt: quæ quum ſint diſcie tea, ac diuulſa, hominem diſſolui con tingit, ac nominis huius honore dett tui. Quapropter mihi ratio exigerem detur, vt vtraque pars eundem finen conſequatur, ſcilicet vel beatitudinem ſi vita innocenter ſit tranſacta: vel dam nationem, ſi nequiter. Nec profecto foret rationi conſentaneum, vt ab ili felicitatis ſpe corpus excideret, quun cus n huuius æui moleſtias æquè perferat. zeaſe quidem animæ cauſa nonnunquam ſr Perieuan. gris ſcuticisque ſubigitur, plagas acc pit ac cruciatus, dolores concipit, pe riclitatur, vitæque diſcrimen ſubit: ſi Vt illas animæ potentias ſentientem aW vegetantem, quæ brutis etiam commu- nis, Kwun ten afnalne rii wrecit arr elalia tar eAcl A Walo tpmm linoula lple video. um. It en lerot, Don nadeltkuna e u Votu, ſuun d dnen auten he um aüge polte& yel rullmm vero lun eilliten, ſi Meefuit, quun 1 MI RACVLIS. IL PR. 3. 66 uluilcet,; di contingat dilaniari. Ir Alci, zs, pertundi contingat ac dilaniari. In en ſententijs enim, dictis perſuaſtonibus, opinionibus, indicijs nonnunquam ſuo ſe incommodo animæ acquieſcit, atque et intem obſequitur, ſeque in omnibus ſocium inem adi præbet& miniſtrum. Itaque non im- noſtrm meritò iniuria affici corpus videretur, n modoſ nift codem beneſicio vtatur. Eſt qui- co homia dem corpus animæ inſtrumentum, quo 4uomods nflatlsd actiones ſuas perficit, ac functiones ſiias jmmeui glutinen exequitur: ſed alia ratione, corpore ani- quum in mato ac ſenſili vtitur anima, quàm opi- em dilt fex, aut architectus ſerra, malleo, ſe- us hon curi: quum ſingula membra aptiſſimè ratio e officijs ſuis ſint diſtincta, multisque v- s eunda ſibus poſſint accommodari. Hoc au- Flegärch- el beatu tem diſcrimen inter corpus& animam ekee 4 nſacht ſtatui poſſe video, quod inter Solem adeſum- . Necg& Lunam. Iſta enim licet lumen à So-!“ neum, i le mutuetur, non tamen omnino pro- cidets pria vi deſtituta eſt, fertur enim pecu- ud peit liari motu, ſuumque circulum abfol- onnunqs uit: lumen autem à Sole concipit, vt ur, pl ſpeculum, vtque lebetes ac pelues per-,, es conni politæ ex oppoſita face ſplendorem, perpolie rimenlnullum verò lumen exhibet, niſi à ſO- Hecubo. S ſentenle illuſtrata, ſed tamen otioſa cenſe- 5 etumuft nequit, quum menſtruum curſum 1 2 perfi- —-—.. 2— 3 3 1 ———-————————. DE OCSCVIL T. NAT VRAE perficiat, ſuaque cœli ſpatia nullo ſolis adminiculo meriatur: Sic Anima corpo- ri quidem vires ſuppeditat, at illi nõ de. funt inſitæ facultates& potentiæ natu. rales, quatuor humorum qualitates, qui bus efficitur omnium functionum ca Pax, atque ad quiduis exequendum ap. poſitum. Et quemadmodum ſol ſua pati tur deliquia, lunæ que interuentu occul- Edinſs ſo- tatur, ſimiliter& Luna terræ obiech lis et lunæ, 5 1, 2 Z1.2 anime es. ir defectumque percipit: ille quum corperi c- per lineam eclipticam decurrit in cc- arata. † adu: iſtai ſitis: I dem gradu: iſta in oppoſitis: Ita corpm & anima ſua percipiunt detrimenta a deceliquia,& pars altera alteri nonnun- quam vel prodeſt, vel officit. Quum it que tantus ſit in his conſenſus, tam da ſocietas, illaque tantiſper, dum in has vitæ ſtatione exũbias agunt, mutuaso. peras tradunt, par eſt vt corpus per re⸗ b ſurrectionem innouatum eiuſdem mu- neris ſit particeps, atque in eundem mu- conſenſus hicipatumi admittatur. Qua autem m. eorparis e„—. 2 anme. tionde id perfiei contingat, ſiquis, vt Tho mas ac Nicòdemus ob ingenij tardita tem aſſequi nequit, ne Deo vel ſuam Potentiam detrahat, vel illi diffidat: ſed oculos mentemque in tanti opificis o- pela b — — — A bunbburnint güui coru giiend. — — — — — 1 — S x nlwirnt lagpeſobie bad grgerlencrm Ge doldduünes, dwewend hrne. nirſtimnen mrri Gub n cjend, narrn iund gague Ä; Wi copu Gh oer ül ar n ü lu eit. ä. en Wütann racc TVNM MIRACYLIS. LIB. I. 67 din ulo, pera dirigat, abunde multa eſt perſpe- Aninaa turus, quæ illi non deeſſe vires decla- t vtilln rabunt, non ſolùm inſtaurandi hominis, botenie veruùm& quiduis eorum quæ animo de- qwalitns ſtinauit, perficiendi. Colluſtremus cœ- Naturare ancRone lum hoc ſderibus vndique exornatum uenſu 2 ecpvendu illique fubiacentem terræ globum, ex altrau: tumſolu qua pullulant tot ſpecioſi, fragrantesque teruentn foſculi, tot ſtirpes falubres, quum eſui, Mn a tum medendis corporibus accommo- 1 dæ, tot in maris gurgite piſcium gene- Kceumi tn ra, rot in acre ac terra alites„tot peco- ſitis: Im ra partim ad veſcendum, partim ad cul- tdetim tus agrorum, ipſumque hominem tan- altenim ti operis ac muneris dominatorem ac- lcit. W præfectum. Quæ initio Dei verbo ex conditoris ſenſis, nihilo, nullaque ſubiecta materia creata 2 nefaher per, ümn ſtabiliter perſeuerant ac ſubſiſtunt, ſal Iado. unt, m que viciſſitudines, ortus, progreflus, rcoxpu, incrementa obtinent. Quum itaque n eiulie tum ſit immenſa conditoris vis& po- in eunte tentia: quis illi vires deeſſe dictitabit Qu m erigendi, reſtaurandique collapſa, qui An admiranda quæque ex nihilo conſtru- xit? Quod ſi corpus homini: nullo ne- gotio ex nihilo creauit opifex: quan- to illi facilius erit mortuum reſtituere, auqpuein in vitam reuocare? non dulcein 1 I 3 ex t ſiquis e t Der ſe 1 üt u 4 4 eedcdcd—do——I—ſ1IZT1%&t Jimile ab opere fuſi- k. Deut ons- nipot ẽs in in ea quod yult. 4.Eſdr. 4. que naturæ ordo ac ſeries non ſit ſatis bis compræhendi nequcant, prorſuſ- 7 ·. 32 ·*. que ingenij noſtri captum excedant. DRoOCC VI r. NAT V RKAE ex nihilo, ſed ex materia cognata ac fr miliari, quæ vel in cineres reuoluta eſt vel alio quouis modo in auras euanuit, Vt autem artifex opus fuſile confractum atque imminutum ex eadem materia re. ſtaurat, formamque inducit præſtantio- rem: ita EEVS corpus in terram reſo. lutum fuo tempore reuocabit in vitam eadem quidem, qua fuit, ſpecie, ſt¹ omni labe, omnique terrena concte- tione ſublata. Hoc itaque honoris de feramus immenſo opifici Deo, eamque Potentiam illi aſſeramus, vt quidub eorum quæ libet, efficere illum poſt confitcamur, nec quiſquam ex ſua im vecillitate, aut ignorantia illud æſtima aut metiatur: quum minutiſſima à no. Quod ſi hæc mundi ſi ectacula, totiuſ efficax ad excitandas hominum mentes, nec vllæ rationes fatis firmæ ac ſolide ad declarandam Dei vim ac potentiaim ſaltem in ſe 118 ſuæ dignitatei ac præſtantiam ſèdu- 10 excutiat: perietur, qu quiſque deſcendat, ac mem profecto intelliget atq; ex anta ſit humani animi, men- 4 tisque are fetls hos wioli exll6 A concuii Itegisſopin diet, ſenlin Rauanouun Tpuſen, 1 iedegpen mr dE tqe anpliuc hellle ſ derla nnae hori düduirng tKäemn drfgutga c hlah wiegl nnummgupdhe b m aul anro AT„ A TVRH MTIRACVILIS. LIB. 1. 68 1 CO0.. 3 e r tiscue excellentia, quanta denique il- reulls lius vis& Porenria⸗ qui homini hoc mu- fächudh nus indulſit. Mihi verò humana mens Nentit eco on omnino gemmis videtur abſimi- Serais 84 den.. 80 em mamlis, quæ præter id quod aſpectu gratæ Uclt preitſint atque oculis blandiantur, tum in- in termn ir ffectusque efficaces ob- enmternas vires, effectusque efficaces ob- «abit utinent, ac latentes quas attritu,& con- lt, hern fricatione proferunt: vt Succinum, Ga- errena on M.. lef. Fimile à agates, Magnes agitata ac concale acta gemmarã due hon feſtucas, floccos, quiſquilias, ferrum Maia. iDeo, uviolenter ad ſe rapiunt: Sic animæ vis 8, Wt Mexuſcitata ac coneuſſa vim ſuam exe- tere ilm rit, vrqque ignis ſopitus ac cineribus ob- luam eulſ ductus emicat, ſenſimꝗque ſcintillare in- tualudn cipit. Et quanquain diuina virtus paſ- nutiſim ſim ſe profert, atque in tanto natu- cant, ræ ucieio omnium ſe oculis exhibet, um exctadeò vt humanus animus expleri ac ſa- dacula, ntiari nequeat: in nulla ramen re pk es nont vis atque amplitudo magis elucet, aut ninumm expreſſius ſe declarat, quàm in animo irmæ a menteque hominis, quæ ab archerypo ac potu’ diuinitatis eſt deprompta. Quapropter A, endat, u non eſt quod quiſquam eam opinionem vn ruß⸗ ſtantim cõcipiat, vt id exiſtimet aliquando inte- vitatis ex⸗ elligetn riturum, quod ab eſſentia Diuinitatis di- ni anim manauit, tantisq́; dotibus eſt excultum. — 1 4 Quò 4 4 —————————ö————— 1. ———— 2 ene riæ concretione conflatur, ſed diuinius raljt originem eſt ſortita. Igitur non eſtob noxia corruptioni. Nec ſanè tanta inel ſet hominum animis vis,& acumen inge zunt. ci. e pi- tionemque vitæ melioris. Nec ain. dEI OCCVILT. NArVRAR Quo mihinõ abſurdè ratiocinari videtu- Plaorord: nn eleie. Quidquid non conſtat ex elementis el immortale, atg; interitus expers. Anima non conſtat ex elementis, nec ex mate nij: præſtantia doctrinæ: inuentiont ſübtilitas, cognitio rerum, Dei vel ama vel notitia: niſt anima à terreno concr tu aliena, Diuinitatis eſſet particepsa que æternitati deſtinata. Quæ perfuaſi 1n. priſcorum etiã animos occupauit, Qu Eibia in bus inſitum erat teſte Cicerone eſſe noeuain morte ſenſum neque exceſſi vitæ ficd tem admit que tum multis alijs, tum cæremonijs ſe pulchrorum intelligi licct. Quas nec tan ta cura coluiſſent, nec tam inexpiabilite ligione fanxiſſent, niſi hæſillet in eorum anlmis, Mortem non delere omnia, fed quandam eſſe migrationem commutr ſanè quil quam poteſt eſſe tam rudis, tam ferinis moribus, qui in cœlum attollens ocu- los, tametſi neſciat cuius Dei prouidétia cl Giancätn regi 111ʃ nnge Hme Wcomne Guo . k uncſe une ſi uentuän, 1 Ku Mrvadnüld b wll he ddinrrnt nras, qummtic cäutendqumper trel s unn ſenp amabm e mn e accem u — nq ptewaärs hui ler ihominem, vt funditus interiret. Id cet ſeleter Une t tsd nors eaxenene ni A ltnbes Tlanal TVIH . M IRA CVLI S. IIB. I. 69 regitur hoc omne quod ſpectamus, ali- — quod tamen eſſe numen intelligat ex ip- Kelennen Ha rerum magnitudine, motu, diſpoſitio- Tderd ne, ordine, vtilitate, conſtantia, quod ful- „ ecas cir ac moderatur omnia. Quum itaque Homini rerum prin ſelin Deus opt. max. qui nihil temere aut for- cipatus au- dut non uitò eſt molitus, tantarum rerum vni ho ει⁵. ane tuu mini principatum attribuir, abſurdum vi- acum deri poſſet, vt is ad nihilum ſit redigẽdus e: la otusq; ſpectet ad interitum. Longè pro- eiſt fecté melius cõſuluit generi humano na- errenon turæ parens, quàm vt id gigneret arque et panig educaret, quòd quum perpeſſus eſſet exx Quepa tremos labores„tum incideret in mortis cüpau ſempiternum malum, portum potius cõ- cerone monſtrauit, ac fidam tutamque ſtationẽ, effurini in qua poſt exactos huius æui labores li- zintein ceat cõquieſcere. Hinc Paulus omnia ſtu pr, ceremo dia, curasq́; noſtras ſurſum ſpectare vult, Helr.3. Qusm erectaque mente in ſupernain ciuitatem, ninesi cœleſtia meditari. Quòd ſi huius tantum ſilletng eculi finibus vita noſtra terminatur, nec ere onn vltra producitur, nihil homine calamito- em com ſius nihil abicctius, prorſusque iniqua Necim opulentorum atque inopum conditio. , tmt Quum illi delicijs adfluant, rerumque o- ttollen nium copfa perfruantur: iſti malis om- ei prou nibus expoſiti nullam habituri ſint poſt 1 1 z kaanle ——x- ———————————— 4 la immor zalitate. Aums carnifici- aa mentẽ vellicat. rurſus quid ſecuritas, animique tranquil. k wuſh litas,& conſtantiae Nonnè illa pœenam mia ſpectantis, ac malorum lenimen, i tæque ex Dei præſcripto exactæ nonſr DEOoccCVLTr. NATVRAE hanc vitam, ſpem, nullum ſolatiũ. am. h „cas. obrem optiméè ratiocinatur Paulus: 5 in hac tantum vita ſpem fixam in Chri. i Solidæ Pau rationes..- in aſeren- ſionis hominibus miſerius, multoque po⸗ tior illorum conditio, qui à Chriſto alie. nu3 ni ſuauiter viuunt, ſeſeq́; molliter curant, i uam Chriſtianorum, qui vana ſpe ludi i Lar malis ſe diuexari patiuntur, om. ſtum habemus: nihil Chriſtianæ profel- niumque ludibrium eſſe ſuſtinent, ac te. iectamentum. Quod ſi quidquid eſt ho minis, perit, totaque ſpes morte finitun quid ſibi vult anxius ille mentis crucia tus, atque animi carnificina? quid ſcele- weit emiucdiqu ldusperht, rat 1 0 rum vltrix conſcientia- quid ingruente i vinelo tempeſtate aliqua pauor& trepidatio- ſunt metuentis poſt hanc vitam:iſta pre ne certa ſpe, remunerationem? Quz res effecit, vt Paulus exhortatus Timo. 2. Timo. 444 thæum ſuæ diſciplinæ aſſectatorem ad peragẽdam muneris Apoſtolici functio i nem, ad quam erat aſciſcendus, deſum. pto ab Athletis ac pugilibus exemplo, confidenter pronunciarit: Certamen Al 1 bo- oa ſomnci he mor dem gecyn liuilem perliui lragnacuein angr politis pr deczwenteme, ec Nergue nun lüttagu n Conlſkantim derf erts: w berſ ATKACVI TS. I1B. 1. 70 ur ionum certaui, curſum conſummaui, fi- d adem ſeruaui: quod ſupereſt, repoſita eſt dam Rnihi corona iuſtitiæ, quam reddet do- titinen ninus iuſtus iudex, non ſolum autem mi- Sl aui,ſed quotquot illi fidunt, illiusque pro- 1Chid niionibus nituntur. Quamobrem non nollingeſt quod quiſquam ab hac ſpe decidat, anaeentemque ſinat à tantæ fœlicitatis ex- Atuntu pectatione dimoueri. Huius enim rei uſtinen zeritatem ſua cuique mens dictat, intel- didquidcctus percipit, ratio confirmat, natura àmontet erum loquitur: adde quòd omnibus in- mentéaſita ſit immortalitatis honeſta ambitio, a? qute quòd quiſque memoriam ſui quàm zuid uamaxime longam efficere cupiat, eamque & retapud poſteros durare perenniter, ac nul- nique ma veruſtate aboleri. Quæ vna ratio vali- Aryan — ne ill ndiſima Auguſtino ac Ciceroni creditur, Taſtauia vitamnqua conuinci poſsit, Animam eſſe im- nleninamortalem, necvnquam interituram. Hæc exacteuſiquidem perſuaſio magnos addit ſtimu- lonem: dos, magnaque incitamenta ad virtutem, ortatulac propoſitis præmijs ad præclariſſima ſectato quæq; mentem extimulat. Et quanquam dolicu hæc& plæraquc alia non exigant ratio- ndus, bus ews conſiſtant in perſuaſorijs humanæ ſapien- .Cautiæ verbis: non tamen improbandus 2» 4 3 —— ,— num ſuffragia, nec diuina(vt Paulus ait)"*. 8I2ddſdſſdſſdſſſſſſͤſͤſͤſͤſͤſͤſͤſͤſͤſhſſn—— eruenaa inis error eximi Deitatis ArUAnd. 1. Cor. 15. PI OcCE VLr. NAT VRAn illorum conatus, atque induſtria, quiſo eruenus brias rationes adterunt: quò illorum an poſſet, qui contempti 6 ſcripturæ teſtimonijs egré ferunt anima immortalitatem, ac reſurrectionis fidem hominibus inculcari. In cæteris verò non conſultum arbitror diuina curioſius per ſcrutari: ac ſacri codices frenum ini jcium humanę temeritati, quæ eruere tentatas ceſſu, adituq́ue difficilia, atque vnde nan facile reſilire, ac referre pedem licet. Cu ius rei documentum lob, Eſdras, ac pre ſen zreckqlir cipuè Paul' exhibuit, qui eò erat progretſ w xoman. u. ſus, vt exclamare ſit coactus: O altitudi i diuitiarum ſapientiæ& co gnitionis Dei quam inſcrutabilia ſunt iudicia ei*, Rin Rbe Perueſtigabiles viæ eius 2 Quis enim. ee gnouit mentem Dominui e aut quis iliſ fuit à conſilijs Quoniam ex illo„& pe illum,& in illo omnia. Cæterum ne qubf ſê diuelli patiatur ab hocſo luo tota ſpes hominis decumbt totiusqQue falutis cardo verti acriter vrget ac incul quæ& animæ immorta ctitur, eiusque rei fidem tionem, modumq; expr rum deſumpta ſimilitud lido fundam irur, Daulu at Refurrectionem litatem comple certitudinem t imit, ex naturar ine. Natura enim omm. coel ihren. deneftrrtlel- dscuſt rinula rnt älaunlran i tun on duln rrnquan n Grnustec Hoti dur — mags 8 daubirſen ait nolihedgme no ltad dunne acantſcam Gllarefürrecio- ühe üpn I dulti, arriex inimitabilis.& dud len omnium Terum artifex inimitabilis,& 1—„ lui in nemo exactè exprimere, aut nniweue⸗ dermemétiri poteſt, multa parit arque effingit, ſuſatade- 3 uæ Dei potentiam in omnibus efficacẽ ſenon tramt arquc in elaborandis, fingé- a cumnd didue rerum fimulachris, virtutem decla renuns eant. Quod ſi admiramur artificem ob in- 1 rueret ſignem aliquam, concinneq; depictam ta eipulam, aut rem quandam affabre elabora atquemn 24. 3. 3 dnttam yt Gaditanus fecit perfecta Liuij hi- . zienerari par eſt, qui tam ſtupenda rerum nmmiracula oculis mentique hominum ob- us:üjjcit quorum nec numerus iniri poteſt, auanecrario⸗ Nam vt ex minutiſſimis naturę 6 lclith rebus corporis humani innouatio com- Q Onier ai e - aprobetur: Quis non obſeruauit ex cicada e anton 184 Pecantqtam vetula atque exoleſcente proiecto gimile b pictura⸗ „EIS ſtoria: quantò magis illum ſuſpicere ac „Eldtabi MNah . 8 Nann— M IRACGVILIS L TB. I. 71 Matra. 6 22 * 2 nmnyarn kAℳ. nexil ſexunio proſilire recens atque agile, argu- Eterumktumquc inſecti genus? ex ſegni ac mori- ſolddoinbunda eruca papilionem picturatum ac inis dtal olitanteme ex formicis alatam muſcamæ Ertu Quid bombix vermiculus, qui ſerica te- natura re- eſureci’xit nomine ſigna renaſcentis vitæ com- .„ inzile ex r. tatem Gmonſtrat, dum mortua reuiuiſcit- Phœ- 2 e. Num hibete Quid ipſa veris amœnitas, grataq; 7 b re- erinn nix Lactantij carmine celebrata an nè re- Phenirn att exu diuiua reſurrectionis ſpecimen nobis ex- nectio- ulStypus. DE OCcCvLr. NATVKRAI recurrentis anni viciſsitudo? nônne re hate ſurrectionem repræſentant, mentesqu noſtras in ſpein immortalitatis erigunt Quem verò terræ vis ac natura non ob lectete quæ quum gremio mollito ac ſub acto ſemen ſparſum acceperit, primumii occatum cohibet, deinde tepefactum ia pore& complexu ſuo elicit herbeſcent viriditatem, quæ fibris nixa ſtirpium ſer ſim adoleſcit, culmoque erecto genicub to, vaginis iam quaſt pubeſcens includ tur, è quibus quum emerſerit, frugem fun Sii-pes e. dit ſpicæ ordine inſtructam,& conti naſcentes reſurrectio..—. necõmou. aliſtarum. Omitto vim ipſam omnium fra. quæ ex terra pullulant. Siquidem exſuf tantulo grano, ex acino vinaceo aut er terarum ſtirpium minutiſsimis ſeminibu tantos truncos, ramosque, ac frondium pompam procreari perſpicimus. malleo li, plantæ, ſarmenta, radices, propagine inſitiones, nonne ca efliciunt, vt nonab ſurda videri pofſit corporis humani inno uatio: Hanc tam admirandam naturę vin Poſt Ciceronem Chryſoſtomus exagge 7 rat in immenſum, ac terram omnium pa. rentem ſummis præconijs effert. Omniũ enim rerum vita ex terræ vligine exiſtit: b herbe Cic. de geveck. 1. Theſſa. 4 Homil. — auium minorum morſum muniftur valuſ Geepconciytn, umarpidrachia, Kino ers, cu de Nendranasi niorennlegi in tonnno qpul 4 TV MTRacCVIIS I 1 B. 1. 72 dornm bæ, arbores, floſculi multiformes,& we herbæ, arbores, floſculi multiformes,& ◻ι, lr nan varij ſummaque arte elaborati, non ſine Deum reri litatb jmia odoris fuauitate ex ſoli vbertate 5atem⸗ auortus atque incrementa ſuſcipiunt. Aër molli craſſus in aquã denſeſcit, quę cœlitus de- dentiuapſa terrã irrigat, eadẽ rurſus Solis calo- tepetei e extenuata rareſcit, atque in aërem cõ- ccitheneſmutatur: multaqque eius generis varias Naw= ar daſtrnin mutationes ſuſtinent, que non minus ad- khle rrecto gumirationis adferunt, quam reſurrectio. xeſcens i WVerbi cauſa, vitis ex terræ humiditate nõ erit ig ſolum pampinos& capreolos guſtu per- tam, Auacerbos, ſed ſalubrem etiam ſuccũ, vuaſ- munim ue fapidas producir. Palma ſcabra arbor plam om& corticoſa dactylos profert dulces, vi- 3 iquidem oſos, ſucculentos. Iam verò ſemen vn- Ex homi- vinaceoude homo concipitur, quomodo in aures, E endie imisſemin manus, in brachia, in cor, pulmonem, e, cfnneruos, arterias, carnem, oſſa, cartilagi- cins.mnes, membranas figuretur, quis poſsit proyé ratione conſequietam multa ſunt in cor- unt, ſtupore humano qualitatum, humorum, humaut potentiarum, virtutum, functionum diſ- lam man crimina, ex vnico ſemine conſtituta. An- domuenné tibi inexplicabile videtur, quo- nommlmodo humidum& molle in os durum efen ac frigidum ſolideſcit e quomodo in ioes anguinem rubicundum ac florulentum 17 cibi ——————————— 2 —————— DI oOccvIr. NArvRaa cibi alterenturein venas, arterias, neruos The muſculos, ligamenta, tendines, aliment aut 7 commutentur, ac ſolideſcant? Quum aud h N ſuſcitandis, erigendisque corporibu ul Pnme vau quod natura Dei miniſtra quotidie fuit mn 2—.„— 1 eſ Hei mim- in fouendo, eliciendoque putrefactoh nalſtztnbi — —⸗ — 08 2Q —. “d — — — — —₰ 9 . Cd 5 65 — — —8d 81 B 5 — =ê — — — x ptum eſt, Pauli exemplo ex natura ſemi unteebeclltete nriane. num reſurrectionis fidé illuſtrar: Siquiſ nis Rätie,ei ........ inquit, diuerſa ſemina in vnum commi ines ſalrnzeiu uaàmuis variè ac diuerſè ſparſ dh. gnne, ꝗ arié ac diuerſè ſparſa ſit, quun dh alrenen Deo viſum erit, reducetur in vitam„il ſirymulin dr ſpecie uam mor ¹—. 4. d. 4 NOTS abſ Ule at: 111e Ita dc. 4 4 4 t lerat: atque It Aatemähar lhr fit 4 4 3 88ö8öööoſſſſſ 1 ——“ ATvII MITRACvLITS LIB/ I. 75 arterinn t, vt vnicuiq; animæ non confuſum, nõ dines u aſcititium, aut extraneũ corpus: ſed ſuum cant quod habuerat; ſit reſtituenduin, vt con- lie narn ſequenter poſſit, pro præſentis vitæ cer- na rutamine cum anima ſua caro pudica coro- gädititn nari, vel impudica puniri. Quapropter nõ G opien videtur mihi Paulus, magis appoſita, pro- ue copt pinquaque imagine reſurrectionis ty- da quodt pum potuiſſe figurare, quàm ſparſi ſemi- ne putenis, ſübactiq; ſcrobis ſimilitudine. Quod ctumreſt enim in natura ſemen humo conde- ſtirgenere hoc eſt in reſurrectione cadauer ſepe- — Fimile à ſbaxſo ſe⸗ minse., R wona lire quod illic enaſci atque in viuam ſtir- um telt pem emergere: id homini reuiuiſcere. reltun QCömittitur terrę corp' putredini obnox- ymboln um: at idem reuiuiſcet ſublata omni exnaunnatutæ imbecillitate: defoditur in terram lluſtr Varijs affectibus, calamitatibus, morbif- avnumer due expoſitum: reſurget alacre, viuidum, etaſemin erectum purumque ac putum, atque ab nöaneci omni labe defecatum. Exemplo res erit Exemplum ab exhau- tempom lucidior: Aegroto qui graui morbo cöõffli- ſo corpore. gernen ctatur color defloreſeit, efficiturque luri- ſuicper dus, muſtelinus, ſquallidus, giluus, cada- ueroſus: totumque corpus adeo gracileſ- — — arnis ll 4 ii fucco agnoſci nequeat. At is adhibitis me eri an dicamentis ac ſalubri victus ratione reui- K uiſcit, . ſſſoöoöoſſſͤſͤſͤſſͤſͤſͤ*2 Mfilt Eit, atque extenuatur, vt exhauſto vitali —————4.—,—————— 3 DEI OCCVLT. NArT VRAE iſcit, ftq́ue pinguis ac nitidus, cuteq́; t ſuauiter curata, Vt Manugonio excultu atq; expolitus videri poſſit. Sic in Reſun rectione idem corpus emerget, ſed ill ſtrius,& in quo nulla apparebunt concn Veteris veſtigin Hoc exemplar in Chriſto primũ inchon tum eſt, qui nulla re efficacius Diuinits Libe tem ſuam declarauit, quàm Reſurreciin. mb u. nis triumpho. Id ipſum in omnibus ciu uuom Virtute eſt exprimendum. Qui, vt Paulh tæ labis, aut corruptelæ Nait, transformabit corpus noſtrum hum, eun. le, ac eonforme reddet corpori ſuo go * rioſo, ſecundùm efficaciam, qua poteſte tiam ſibi ſubijcere omnia. Quamobren non vult nos diſcruciari metu mortis. poſtolus, nec impotentius luctu ac lame- tis confici. Quandoquidem qui in Ohi ſto obdormiſcũt, Dei verbo ſunt reſuſq 1. Theſſ. 4. 3 Ioan,5. ſunt, audient vocem eius, ac prodibum oifiien qui bona fecerunt, in reſurrectionem w- , 11 1. tia& fau tæ: qui Veròô mala egerunt, in reſurrectio- nem condemnationis. Quibus verbis ſo latium adfert deiectis zafflictisque menti cia quid efficiant. bus, ne malis ſuccumbant: impijs veròa de⸗ toraſ tandi, ſempiterno æuo cum illo fruitun quod ita futurum prædixit Seruator:Ve d niet hora qua omnes qui in monumts hancu .. 71 Anne r clm ur 3 1 24 8 9 3 All Gmnnecknerenbl rcior vin urem penac dieun nerre Geömurs n ure homnscone Ala chedian loſt cauö lüi ni aurdihe TVAN ſicu en onio e . dic in erget ſ arebun reterswla MIRACVIIS I I8. 1. 74 deploratls hominibus terrorem incutit, ac trepidationem, vt qui nullum prorſus ſibi ſcelerum finem ſtatuerent, niſi poſt hanc vitam perſoluerentur pietatis atq; impietatis præmia. Vnde lob in extrema(aν. 14.19 mitate conſtitutus,& cuiad ſummam dprmün. ſari 1hi r ren acius Mſe iſe ſolatur: Scio quod redemptor um Rei neus viuit,& in nouiſsimo die de terra n oma urrecturus ſum,& in carne mea videbo- Qümieum ſeruatorem meum, quem conſpe- noſtunturus ſum ego ipſe,& non alius: repoſi- cotpotiia eſt hæc ſpes in ſinu meo. Quum itaque m quun ota ſpes ac fiducia conſequendæ ſalutis, a. m mneque in extremis ſolatium in reſur- eſunetlin metumectionis fide conſiſtat, hãc præcipuè op- ane slucunbonamus inſultibus, ac terriculamentis, lem quiuibus mentes noſtras ſubruerc tentãt, rbo ſumta c labefactare Dæmones, in eoque ſpem umilonixam habeamus, qui tantæ libertatis no- dt Semmnis autor atque aſſertor extitit. In maxi- V. rrzen l in— am autem ſpem ac ſalutis fiduciam ere: chijtu ac poitit hominum mentes diu expectata Ser- guideße- lurrecmtatoris natiuitas, multum contulit cius win reimater homines conuerſatio, morum inte- vibus eritas, doctrina, mors deniq; ipſius, quam lcisqueoſtra cauſa ſubijt, atque ab interitu nos 3 inpi'w'indicauit: verũ hoc effecit Reſurrectio- 11 R 2 nis ——— ———OO-—————————. Reſurre- ctio quid homini contulit. Petr. 1. Colos. 2. ſemper in auima re- aocande. ti, non ſinamus nos à recta ſententia dà- COhriſtũ excitatũ à morte, regenuit nosh Heſunecui Ueffari deber, potiſsimè quando poſtte DEOCCVLT. NATVRAR nis veritas, vt parto de morte triumpha ac victoria nemo de promiſſa ſalute pol ſit ambigere, ſed firmam ſpem concipen audeat in ſe quoque omnia perficienda quæ in capite ſunt expreſſa, exhibitaque, Itaque tota fides noſtra illius reſutreci expugnauit, eiusq́; aculeum, hoc eſt, pec catum, quod à Deo nos auerſos reddidi atque alienos, confecit. Proinde Cuun tantam felicitatem per mortem Seruan ris ac reſurrectionein ſimus c onſequk moueri, ſed demus operam, vt tantoru bonorum fructum percipiamus, atquei illum cõtinenter defigamus oculos, qü ſingulari ſuo fauore ac miſericordia,ye ſpem viuam, vitæd; n unquam interitun reſtituit, atque hæreditatem immortalem ficij memoria animo noſtro aſsidue ob mus cõflictus nobis adeũdus eſt, in quo deteſtatis omnibus anteactæ vita flagi rijs,opponamus Satanæ, mortt, peecata 1- cconſignauit, condonans nobis omniaà de licta, obliterato expunctoq́; quod aduet ſus nos erat, Chirographo. Huius bem relh Ue ra illius reſurreciod ai me nititur, per quam Chriſtus morten re 4 pnpdnn ai andleüt t 1 ſnlgenle h nds, n neuse liät liu Pur, vonnrre ternrqutu. CEr t,hntemerte no nnt Pat pe aualu Kemor pr Kgro gune Ri- dndfliled Eemaencighde Curencbman d lannadils en bi lcRunn 1 gatüs ünage chM gMchün M.IRACVLIS L LI3. I. 75 inferno immenſam Dei patris miſeri- cordiam per fiduciam in Chriſtum, per Ia pethi quem nobis certò obuia, parataque eſt ſa- 3./.„ Keriih lus, omniumque peccatorum remiſſio ac h Mrre2 e A2etlelKM lius uis reconciliatio in ſanguine illius. Per hunc rriſtug Aacceſſum aditumque habemus ad pa- m hœcd trem. Ipſe eſt propitiatio pro peccatis„πm. uetſosn noſtris„Sic enim dilexit Deus mundum, prointéVt filium ſuum vnigenitum impenderit 1 1di 1 It Fiducia in ottenn anobis redimendis, vt omnis qui credit euuzas uus cafin eum, quiq́ue illi fidit, ac promiſſioni nemer ai d ſennn lius innititur, non pereat 2fed vitam æ-Kô. n, Itm ternam aſſequatur. Qux fiducia exuſci- ſannis ntat verigitque mentes noſtras, vt profe- uts ocl runt Veros fructus per opera Charitatis, ndern uaſummoamor e proſequimur Deum, u& propter hunc proximum. Quod au- uenmne dictat Fides, exequitur Charitas. Bi- m des enim non otioſa gignit Charitatem, wanh.25. em mmhharitas viciſsim alit Fidé. Sic in fatua- dobs omrum lampadibus extinguitur lumen fi- Teenche ꝗ quoc det, oleo charitatis deficiente. Hęc ita- pata. 9. Humque fides, fiduciaque promiſſæ miſeri- tro ail Juandoſpiritum ſanctum, excitanda fouendaq́; in dus et,inobis, vt per Chriſti mediatoris meritum actte mclamemus, Abba, pater. Spiritus enim a- Au⁴. nottt,doptionis atque arrabo hæreditatis no- 1 K 3 ſtræ cordiæ, quæ cordi noſtro infuſa eſt per . 8 hö—öoöohohohoͤöohͤſͤſͤſͤſͤ——,——j— Aæ̊˖ Avis rer Cii conceptaq; certa Reſurrectionis atqu deſtgendi— au,f. immortalitatis ſpe, nec quidquã hæſitaſ ee I h Shaz em rul dr Uptäci 9 r1 cndnen mweätrb —jjü— — . wölh düend imal do b cneeyt c s gqutanqu ts wigäeng tu ws nakeun. ketten tetnrn nu- anar aude dn Roxe aan Auf p A, Gen eene n MIIACVILIS FI. I. 76 epetn Juciam concipiamus Charitatis ac miſe- cetitgt cordiæ immenſæ, qua non dubitauit rotenes itam ſuam nobis tedimendis impende- ſenih e. Quod ipſum monumentum quum aus, An aſſiduè,tum maxime, ſub finé vitæ, mor- dereque iam imminente adhibere, mente- que ac animo concipere conuenit, vr que in illum fiducia mentibus noſtris in dhæreſcat, ac continenter illi gratias a- a gamus pro inæſtimabili effuſi ſanguinis munere, quo omnnem peccati labem no- llibertatem captiuos aſſeruit. Hoc ita- pemin que myſtico pane ac ſacroſancto ſymbo- rranquillitas in animis noſtris, ſumma- Euchari- ſt ia. Sibis exemit, excuſſoque moltis terrore, dac fublata ſæuiſſimi hoſtis tyrannide in ertats lo certireddimur Chriſto nos eſſe inſi- mentt tos, illique vnitos atque arctiſsimo dile- utique Ctionis vinculo connexos. Quo effici- t recai tur vt certiſſima ſpe tanquam ſeipione nam Dê fulti ca nobis aſſequuturos confidamus, diruten mus dl fides, ex qua tanquam radice, Charita- rebram tis rami pullulant, qui vberrimos operum ur a fructus proferunt. Illi enim viuacem eſ- reueun ſe fidem teſtantur, nec vlla ſui parte aguinei mutilam aut claudicantem. Bonis ſiqui- pemnn dem Deoque acceptis operibus ſides aerum. Hebr. 6. Ju concepit ac perſuaſit afflatu ſpiritus Iacob. 2. Habenduls delestus- *.— 8 4 4— 3. ——.—— E————— 5 —— 8— 2—— 8— 1— —— 2———— ———. — õõõ———— — 4——— ——————— 3 — 8 DE OCCVLT. NAL VRAE ſolida nunquam deſtituta eſt, ſed or nata, vt ſpecioſa arbor fronde ac fruci bus. Quum itaque Virtutes iſtæ Herol cæ, ac diuinitus inſpiratæ, quæ ita inte ſe cohęrent, ac conſentiunt, vt ſe diuel li non patiantur, ad ſalutem ſint neccl ſariæ, in ijs ſedulo exercenda mens ci quò poſt exactas huius æui moleſtias poſt appfobatam atque exertam ficei noſtræ profeſsionem quam Deus à mo „ bis exigit, in eaque nos exercet, easo Iuſtificato 8 4.. impijer Pes, illam hæreditatem, illa præmia con- Seiſau- ſequamur, quæ Deus ijs conſignauit qul a,ar ſequamur, quæ Deus ijs conſignauit q in vitæ huius certamine delegato mune Fech. 16. re probè ſunt defuncti: in quo ſi erm 1 Mnr guu actentu tum eſt, nihil ſaluti magis proximun Whfp n6.4. quàm erccta in Deum mente, immenk illius miſericordiæ ſe totum committe. re. PFreti itaque illius clementia, ac ſye miſericordiæ, quam nulli reſipiſcenti de negat, fulti, accedamus cum fiduciaad thronuin gratiæ ipſius, vt conſequamut miſericordiam in rempore opportuno- Atque illud Prophetæ continenter, at que ex intimo cordis affectu exorabilis rſal. 442. placabilisque ludicis auribus inſone- mus: Non intres in iudicium cum ſer- uo tuo Domine, quoniam non iuſtifica- bi. ae Ncs debd mimlswmnere Al ulus corica d pardpes web eun, mearsconni eimwanmiti duracRode Adlcopporg t lbem len d. TVA MIRAGCVLLS. LIB. 1. 77 ck, a bitur in conſpectu tuo omnis viuens, Si Sa 5 4 deat iniquitates obſeruaueris Domine, quis WMhlume ileh uſtinebit Verũ apud te propitiatio eſt, enmi. ueh&copioſa apud te redemptio. mſn 3 NPKODIGLOSIS, MoN. acamn Kroſisque partubus, atque abortiuis ani- ui wo ut marationalis indita, ſintque Reſur- exerum; rectionis futuri participes, 1dn cbiter qua ex cauſa eicet) eeLxcitentur mon- 1 ſtra. Cap. XV. 6 1Qenae formam pämanam obris nent, lumptoque à primo parète naſ- n cendi ordine, ratione ac modo ab vtro- i que ſexu ſunt proſeminati, licet mõſtro- u ſa ſint ſpecie, deformique habitu, animæ le rationalismunere potiuntur, decurſod; xui lhuius Lurriculo futuri lim reſurre- u exal que aCiohos aliter quam hoinines exer-. bus i cent, nec immortales ſunt futuri, nec in- 2ane. um nouati corporis honore illuſtrandi. Sic uat quequã wnds Falni Jaryri Hemures Gherauri„Striges, npi Trito⸗ Fee. Lei Lo,ves. —— 4 H 3. 2 ——————4j—— ta funt, vcl inſtrumenta inepta, ſic vt na- turales facultates propagandæ fſingẽdæ- qdue ſobolis ſuum opificium exactè ela- borare it hn0 nreinterwi fuxet. vantleosin dadhe coul dun dülguene dul nmolierun firertälmer bletsns quu tundchenitae d uncagle ton fenricd ul duco le hes ig &l n. ir am- „ b 8 De ade es locise actions! formam f gurabant nutrices:id enim vi- taban ſum eſt illis inſigne, ac generoſæ indolis lraguen argumentum, vt Perſis naſus Aquilinus. „Con Qud tandem effectum eſt, vt etiamſi ceſ- atrolit faret atque intermitteretur premendi ca auorm pitis conſuetudo, natura tamen, dum for mnexce mationi fœtus inſiſteret, cum inueterata Ardu inolitaque conſuetudine conſpiraret,& m va quæ quiſque artificioſè adhibitaque in- tecueit duſtriamoliretur, ipſa natura ſponte ex- „atcue primeret. Alimenta quoque, ipſaque am dasle bientis aëris qualitas nonnullarum par- tius I tium deformitatem pariunt. Sic qui frigi ſeminai IKronen da humidaque loca occupant, ſunt Capi er, dte ſ tones, ventricoſi, obeſo corpore, labris æmimi con de Hna tumidis, buccis protuberantibus. Pleræ- Teiher mend due regiones pigmæos producunt, Ariſ d maſpos, .ͤͤͤ———————— DE OCCVL T. NATVRAR maſpos, nauos, pumiliones, coarctæque breuitatis homũculos, Aliæ Surturoſos ſtrumisque deformatos, ſimis naribus, a ris repandisque cruribus. Verùm licet in his multa deſiderentur, membraque vel diſtorta ſint, vel enormiter conſtituta quia tamen ex hominibus ſunt progm. ti, ac vis aliqua rationis in his viget, ijt eſenetie demque naturæ legibus ducuntur, an. aporaia Iam rationalein ijs ineſſe Orthodoxiſh Ina. tuunt, ac reſurrectionis fore conſortes Cuius vis hoc effectura eſt, vt deforma quæque, aſpectuque horrida, dignam ho mine venuſtatem conſequantur, mem. Kituet. anima rationalis infuſa eſt: munere ſunt deſtituti— braque hiulca, diſtorta, luxata, incurun mutila in ſuam integritatem ſint reſtau- randa. Et quanquam in nonnullis ratio- m nis vigor minus elucet Propter organl dolü ineptitudinem, vt in pueris, ſeniculis, e- brijs, delirantibus, quibus vel im pedita eſt animæ vis, vel oppreſſa: ſingulis tam b quæque im minuta ſunt reſurrectionis munere con- tinget impleri. Imperfecti verò partus, atque abortiui, omnesque effluxus, qui- bus aut nulla eſt, rum delineatio, aut perexigua mẽbro- 8 4 4*. quòod animæ rationalis — hominis nomen non 1 1 4 G tGin d 3 1 qul dis bri närenarl dun 1 nimkorme Knbermfinn tusndratic m dbarzqu in aapleven e epenn onm) brporeter ..) d ccit an de tedmue 8 dracoppo Kingg car VAn M IRAO VLIS 118. 1. 79 coace non promerentur: eoque nec reſuſcitan- Dum di. Medici autem inter abortum efflu- 4² Snam zumque diſcrimen ſtatuunt. Effluxus ſi- aſſcrimen. tmle quidem fit, quum ſemina primũ aliquot abrang dies conglobata ob vteri læuorem ac lu- con Pricitatem præmaturé effluunt, ac dela- buntur, ſic vt informe quiddam profluat, a ac rudimentum futuri fœtus, operisque umnu inchoati adumbratio, quod ipſum depe- rthosa ritatque excutitur: vt ſemina, fœtusque econa arbutei in frugiperda arbore. Abortus vt den verdò membra exactè plerumque confor- dom mata demonſtrat, qui vbi duos& quadra nur, ginta dies im pleuerit, animæ rationalis, in Viteque munere potitur. Quo fit, vt ſi ſuta erumpat, obortaque ſubita aliqua con- nulusn Kternatione, excutiatur, in vitam aliquã- prer n doſit reuocandus. Licet enim multa in ſeniel illo deſiderentur, iuſtaque magnitudo rel unn denegetur, omnia tamen in reſurrectio- guls ne lunt implenda, quæ tempore erãt ac- guen ceſura. Et quemadmodum pueri multa nunete habent poteſtate, quæ progreſſu tempo- 1 8 r4A. 1„; Et. jeto 118, acceſſuq́; ætatis ſe proferunt: vt ſunt iuxremèie jun Kentesungues, capilli, iuſtach moles ac gun! atura corporis, quæ facultate ſeminis duta fenſim augeſcunt. 4 perficiuntur: ſic in in Reſurrectione omnia corporis detrimé- ta, om- ——OO———————— pdI oOccvIr. NArVRAE ta, omnesq́; partes in abſolutæ perſiciem tur. Quiſquis igitur ex humano ſemine, non ex fœda aliqua puruque vligine, au vitioſi humoris cõcurſu& cõfluuio pro. gnatus eſt, tametſi monſtroſo ſit corpo re, ac deformi ſpecie, à morte poſthim nio in vitam reuocandus eſt, ſublato om ni vitio, membrisq́; omnibus vigore Re. ſurrectionis in ſuam integritatem deccn ter redactis. Siquidem immenſus ille re rum opifex, b Qui reparat corpuss, nou reddet debile quidquam. Prudẽiius. Nam ſi de hilitas redit, inſtaurativ non eſt. Quod caſus rapuit, quod morhbus, quod dolor hauſis, Quod truncauit edax ſenium yopulante veteruo, Omne reuertenti reparata in membra redibit. ee Id enim illi admodum procliue erit, mi Deo ibi!. K 5,1 mpaſuui- nimęque operoſum, qui ex nihilo ommum 4e. cõſtituit. Plus eſt enim Auguſtino teſte, homines creare, quaàm collapſos erigere, Sa R 1 mannln- til. Gei nqle 6 ſel oleratuec vuMriettnen r rmimrcoalo ' üns 41 unnersbabin ac denuò in vitam reuocare. Plus eſt eſſ cerę, vt exiſtat quod nunquam fuit, qui reparare quod aliquando extitit. Nec Doeo perit terrena materies, cui facilè eſ reuocare in priſtinam naturam quod in halitus, in aurã, atq; aëra cuanuit, quod que vel abſumpſit macies, vel fames ex hauſit, vel morbi depopulati funt, velex uſtione in cineres ſit reuolutũ, vel in ele- 5. ,. .. 114 menta, TAn urRACVIIS LT B. I.. 80 Epen menta, ac corporis alieni ſubſtantiã tran na ſierit. Reddetur enim caro illi homini à Män quo deciſa eſt, tanquam mutuum atque ,, Q äuui xs alienum. LIanc tam efficacem vim ex- n aueno. lta perientur qui hominis nomen promerẽũ- G rur:ead; mõſtra quæ ex hominibus pro- ſeminata ſunt atque eandem cum homi- SWoot nibus naturã obtinent, huius diuini mu- atemd neris futuri ſunt conſortes. HVMORE 18 ATVE A LAI.( e „. menta corporis habitum mentisqũe ſta- brit⸗ a, tum manifeſto immutare: atque hinc af- „. fectuũ origo, ac conſcientie ſtimuli emer unt, obiter quid melancholia eff- liue e ciat,& qua quiſque ratio- Mhlogdg ne illi medert uKi„. queat. Z“ Gap. XVI. Plusdn ani MEmo eſt wortalium qui* ibus nõ ——— tittt.) ducatur ſuaq percipiat zadανᷣμe ſeu duüfa perturbationes, vt alius alio eſt concita- 1n Gad tior, atque ad concipiendos animi mo- moi, tus hropenſior. Siquidem qui inculpato Nemo ves felfanoe ſunt corporis habitu ac temperanter vi- Terruus funt,n ctus vitæque rationem inſtituunt, pertur ASei. ũ,lii ba b ationibus minus ſolent inquietari. Sic T Socra- Soerates quur affe- ſtantia fuiſſe memmolal duwzus mi Que feinper eodem vultu, eadem menth nus obno- 1 ſſͤſͤſͤ 3 alacritate extiterit, licet moroſam vxo¹ Aiu. perpeti ſit coactus: quod ipſum non ali ratione obtinuit, quam frugalitate, fum. Tuſc. 4* 1o modo appetitiones animi regi, auti Tempera- aia. igitur temperäãtia ſedat omnes enorms appetitiones atque efficit, vt hæ recten DE oOcCcOVv Tär. NAT V R AE Socrates ea animi tranquillitate ac con maqũe temperantia. Hinc Cicero on. nium perturbationum fontem, intempe. rantiam conſtituit, quæ eſt à tota mens atq; à recta ratione defectio, adeo vt mul officio contineri queant. Qus emadmodi tioni pareant, cõſeruatque moderäta i- dicia mentis Sic huic inimica intempe. rantia omnẽ animi ſtatũ inflammat, con- turbat, incitat. Quò fit vt omnes corpe. ris morbi, mentisque errores ex ea pul- domi fori lulent. Vt enim, dum ſanguis& pituin redundant, aut vbi vtraqueè bilis adauch eſt, ægrotationes, inorbique in corpots naſcuntur: ſic prauarum opinionum cot Ahelluum in anim Draunis. uor, moœœſtitia, æmulatio, ſiquando venis turbatio, earumqũe inter ſe repugnantu animũ ſanitate ſpoliat, ac corpus im mu. au tuam perniciem pertrahit. Ira ſicquidem excandeſcentia, obtrectario, metus, pa medul- — — ——— — — — — — — — — 5 — — I — — Ele ſ dolecte 4 — 1 — to neltunns und Con m Mcpla aggeen tt enttt J dec lar gultate deldgrs, paub ten tlinxub tesſhlletenpe ue rtne woke doni wontagt, elmſp welrinde mriapläicuod Ten Naclodina leuorriähn nlnementicue Kn ncürſär 81 M IRACVIIS. I f1. 1. u Isque inſederint, atque intimos mentis mesut tior. Ita ſi ſanguis ſyncerus ſit ac defeca- Aᷣiam tus, ſi equabile temperamentum, corpuſ- ³o. ereu deac Pericle, quibus quùm improbus verici mo cotpwi quidam inſultaret, ac cõuicia ingereret, kecas Ialit mon odio illum, aut vindicta, ſed huma- ie wernitatis officio ſunt profequuti. Concipit qreni quidem cor ex his quę Köiis obijciuntur, 1 1 va- * 8. G8öäöäööööD—DII—ſ—ſſ et Ider fut * 0 IJtaturæ pu ſtlla quur rracundi. ragem 53 Jimile à fo mitibus D OcCCVIr. NATVRAE varios animi motus, ſed plerumq; nulliſ obiectis ſimulachris in violétos affectu erumpit, ac ſubeunte animum latenti,na citaq́; cogitatione vel illatæ contumeli vel accepti incõmodi indignatione, mo ipſa ferueſcit, atq; intra ſe tumultuatu Magni itaque refert in affectuũ differeu tijs, quale cuiuſque temperamentum2 ſtat, quibus humoribus corpus ſit opyl- tum, quæ ſpirituũ qui ex humoribus; nerantur, qualitas. Siquidem qui calli ſunt, ſiccoq́, corporis habitu, celerius 1 cãdeſcũt, præſertim qui improcero pul 4 loq́; corpore exiſtũt, quibus oblataei ili quauis, nulliusq; mométi occaſa- ne, citiſſimè bilis accẽditur, quæ propta loci anguſtiã, minimũque organorũr teruallum, mentẽ confeſtim corripit, a que vt humiles caſas, ac tuguriola, ini mat, accenditque. Eadẽ ratione h uhn di cõſtitutionis homines præ cæteris in- ncT- unrannul tcupe unt.nc ru; 1 tani Wnohe ceſu kißcit a dſmnrrac vetot chärunt * 1 ſenele meris lpe dü poßd genio, m entisque iudicio pollent, quod ſpiritus coacti, minusq́; diffuſi aut difp ti acrius vires ſuas exerãt. menta ac fomites alij alijs promptius ſi ignitis. Inã concipiunt, atq; dam ſerius inardeſcunt, tũ qus un ſerius, quędã citius ſopiuntur: Itaii ſpiritibus atque humoribus fieri aſſolei Vt autẽ nuti ——— quorum doen gu lie unudsgue Era ulls uns nc eantlenns däm efulini tes cddllsc dur ernduone, 2 qualte aentac lj ne Mrecßhomnui 'un uIRACVIIs. II3. I. 82 ung orum nonnulli diuturnos, tenacesd; nnt affectus pariunt: nonnulli euanidos ſubi 1Q&. toq; perituros. Quò fit, vt Cholerici ſintt nriuis ne- feruidi, animoq́; concitato. Atq; vt ſtipui iuss. N e ac ſtramenta citiſsimè igneſcunt: ſic ob calidi humoris tenuitatẽ, ac ſubi- tam inflammationé impotentius incan- deſcunt, ſed ijs cõfeſtim deferueſcit ira, atq, effciuntur placabiles. Melancholici aeh2s .—— jici natu- verò tardius iritantur, verũ accẽſis ſerius. ſeneſcit ira, prorſusq́; ſunt implacabiles, atque iniuriarũ tenaces, Phlegmatici au- 9té, vtpote frigidę humẽtisq; naturæ, nul- Lnuitt d lũ ropemodũ ſentiunt animi motũ, nec méin magnopere vllis reb' permouentur. Quò dur fit, vt ignaui exiſtant atq; inertes, nec ad otgnf wlas res præclaras appoſiti. Sic vr aptè il- m conij lis prouerbiũ poſſit accõm odari, Menté Brouerbin gult Hnõ habere, qui nõ habet irã Sãguinei ca 20E lonehl lide humideque naturæ nulla re graui ac ſeria, nullis curis diſtinentur, ſed toti in iocos, cantilenas, fabulas, vrbanitates ac 2iui, ue dicteria effuſi nihil aliud quàin volupta- uacara. n tes ac delicias conſectantur. Quæ homi- 1 propu num conditiones ac diſcrimina pro hu- ſcunti morũ qualitate ac mixtura, pro ambiètis juntm aëris ac loci natura ſubinde mutantur, sfen menteś; hominũ multifariam afficiunt, b I. 2 eo- § auguinei 1 4 —— —— - . 3 * 4 21 Di oOcCCVIIT. NAT VRAE eoque perſuaſum habeo, affectionũ cau ſam humoribus etiam aſſignandã. Siqui dem affecto corde excitari ſpiritus con tingit, atque humores ebullire mentéh hominis illorum agitatione, tanquamf nali faceque ſubdita acrius inflammari Vt enim principe ductoreque exercitu gimile à duce. 4 tores confeſtim ſe in pedes erigunt, h- ſtem inuaſuri: Sic perturbatione aliqu affectuque animi ingruente vnà cũ cu de commoueri humores, ac ſpiritus 3 lire contingit, atque in ira, pudore, ven cundia, immoderata lætitia foras erupe re: In metu verò, pauore, mœſtitia, nòl ne graui valetudinis diſpendio ſeſem condere, atq; intrò reuocari: adeò vti guis modo deſerat deſtituatq; cor, mol ſui affluentia illud ſtrãgulet opprimati Sic multi immodica lætitia derepẽtecl incti ſunt: nõnulli ex inopinata conſt natione, ſubitoque pauore interierun 2s eufu Quod his potiſſimum euenit, qui affecꝶ Lerder bus ſuis moderari nequcũt, nec ijs rati ne obſiſtere aut mederi: vt ſunt ferd inſi mioris ſexus homines mulierculs, infen tes, ſeniculi, Arexuνντν ι⁶ à primis am nis ab hominũ conſortio ſemoti, vitã ſa litarian ———— mili« iritato, milites præſidiarij, eiusque ſtina, inttiut hacnosg menti ngfeduü obtine Keumüt res Uomnligen dsi tituunt, dhir ges ger tatapdi los ntuudegl mul nülltn turtelgionis e nlG nouenr äl generisl hA MIRACVILIS. LIB. I1. 83 di litariam ſunt amplexi, quos calor langui- l dus, ſpiritus animalis tenuis atque exilis dunt uſillanimos efficit, trepidos, meticulo- ueng ſos, animiq; deiectioris, quã vt ſe fortes ru præbere poſſint in obluctãdis propulſan- Inkm disq́; aduerſis. Cæterũ ætas cuiusq́, cœli mnas— een téperies, influxus ſiderũ, educatio, vitęq́; uum,im- dusöue inſtitutü, ac mos gentilitius maximũ mo“²"“enr. erigm mentü in affectuÄũ morumq; differentijs tonei obtinét. Si enim ſingulas regiones collu- ai ſtres, ſi omniũ gentium naturã, ſtudia ac e vnc in propenſiones excutias: cõperies diuerſa udon viuendi inſtituta, varia ingeniorum, affe- forus ctionü, morũq; diſcrimina: Magni itaq; œſin refert, qua quis ſit ætate, qua educatio- adoot ne, quo ſidere, cœloq; natus, quali tẽpe- 1 ade raméto ac corporis cöſtitutione exiſtat, p r quorũ deniq; conuictu& conſuetudine oppu vtatur, quæ humorũ tũ copia tum quali- 8,7 deroyi tas. Hęc enim magna ex parte animi mo- 2⁵ eme⸗ matadi res cõſtituunt. Sic quibus ſanguis craſſiuis g; mores. iuten eſt feroces plerumq; ſunt, improbis mo- üt qult ribus, inhoſpitales, inhumani,& qui nul- necit los ſentiunt vel admittunt cõſcientiæ ſti ſunti mulos, nullo tangũtur metu, nulla ducũ- Lercuht tur religionis reuerentia, nullo pietatis, Qæo⁴ gere 1d .W..— 5 8 apu nulloq, mouentur humanitatis affectu: i tuma. mot, Culus generis ſunt nautæ, aulodi, aurige, num. M L 3 batu- *— N ———————————ͤͤͤͤͤͤͤſͤſͤſͤſͤͤͤͤͤͤͤ— 2—————————— ——————* 3* 1 ————— 2*———— 2 ——————————— 1—— 8 2“————— .“— 4— 2 4 ——— 3 8— 2——. . 1———— 2.———.— ä 82 448 4 4 3— 3. 8 3 8 K 2 8 4 4 2 2 4 4 * 3 3 8 1 Libr. 1. belli. 4 24 She⸗ ctus exaſpe ran ——————— ſiones in multas eſſe Quanquã enim obiecta, ipſumqũe Coh ritibus deſtinata, organ DE OCCVLT. NATVRAE baiuli, vectores,& quotquot militię ſunſ uaſaul aſſueti, qui ob ſanguinis craſſitiẽ, denſou que ac turbulẽtos ſpiritus, cõſcientiãin craſſatã habẽt, mentemq; denſiſſimis u tijs obſcuratã. Quod ſi qua ſuboriaturſ nioris métis ſcintilla, aut ſiquas habétim tutes, qui huic vitæ inſtituto ſe dedide rũt, illas vel obruũt, vel grauib' vitijs ci maculant. Quum enim omnem ætaten in peſſima quæquũe cõſumpſerunt, immn bitas vitæ iam ex conſuetudine in natui illis abijt. Sic Hänibali, autore Liuioi humana crudeli tas, perfidia pluſq u A- Lica, nihil veri, nihil ſancti, nullꝰ Diutm metus, nullum iuſiurandũ, nulla religo Siquidem ex Lucani ſententia. Nulla fides pietasque viris qui caſtra ſequuntur FPæualesue manus:ihi fax, vbi maxima merces- Quxæ ingeniorũ, morumquũe atque afe ctuuin varietas commõſtrare mihi vide turmotus atque animi cuiuſque propen ac membra nutritioni, gignendiſque ſyi a ſunt, atque affe ctuum conceptacula: humores tamẽ col bori inſixi, calor immodicus, influxusſ derum alimentorum fac ultates, ambien ſ cauſas referendas t, N g noneitj danta catäKedelru utes icgsteplo duedi. ponsdcſawinl ſegn uviteslur wenroreinlti Gt ſelanchol- dälaee 2rl Mi mo lrrüln wots arramet lägl alene du ſili copie u aIAcCvILIS. LI1. 1. 84 ſnls tis aeris qualitas, vini immoclicus vſus fa ſiiit s accendunt, atq; in perturbanda men teconcitandisquc omnis gencris affecti bas præbent ſeminaria. Hinc elice, quid noxæ rationi mentique inferatur, vbi or- gana, vbi ſpiritus, vbi humores aliquĩd V deiftij, aut labis contraxerint. Eo enim fit vt uihſ homo à ſui dignitate ac præſtãtia deſciſ- —— ramvates Regius deplorat: Homo quũ in ho linenn nore eſſet cõſtitutus, nõ id curæ habuit, orel reputatus eſt cũ iumentis inſipientibus, Apl illisq́; factus eſt aſſimilis. Extinguitur e- s rein cät, Melancholici mœrore cõtrahantur, ores mores intra mediocritatẽ cõſiſtunt, nul- Wf laque aliena qualitate ſunt vitiati. Quod. atesa ſ qualitas, copiaque ijs augeatur, aut 1 4 Atem. .e,. A 8.. 4 ———— ,——————— . 4————yyy—„„» DE oOccVIT. NATVRAE à temperie deflexerint, miris modis ho minemn affici contingit, atque à rectata tione defſecti. Et quanquam qualitates elementares, humores denique ac ſpin tus nemini ad actionem neceſſitatẽ impo nunt, vt nec ſiderum aſpectus: eam tam Sidera ee e hamoes vim in permouendis affectibus obtinét vt homines obluctante etiam inuitadue vim, non neceßitatẽ ferun. ratione, tanquam tempeſtate quadam à perturbationũ ſcopulos illidantur. Qu lis eſt enim aëris marisque intemperis qualis vini immoderatè ſumpti violétif talis eſt humoris Cholerici ac Melanchi lici vis plus ſatis adaucta. Quis autem ſeſe intimè excutiat, ſuamque naturan omnues aſ⸗ feclibus accuratè exploret, turbulẽtos animi mo 2bnorij. tus, atque enormes impetus non ſubin de percipit, adeò, vt ſit modo vel irrit tior, moroſior, inuidentior, laſciuior, i0i in alium atque alium affectũ pro humo rum intemperie inclinatior. Quod ſid ſuſtinet mutationem humanus animus vbi pauluùm modo degenerarint à genui na natura humores, vt momento temp ris mens valijs affectibus rapiatur: qui- futurum ſperamus, vbi ad extremum pr⸗ uitatis ac malitiæ ſunt progreſſi, atqueim principes partes impetũ fecerunt-Cuiu nobis w ten rdi e en, 0 quu nem rioll er Ra- W ſa dao Mdaros nar dhe dädcorr i dütincnina Vd ancdolcls, vri won 1 miaraiz na noradel qugiziuch: dr done hued Bmh pis experimenta proferunt, funeſtaq́; en nobiseher profefunt, Iunelrac; le n ſpectacu a exhibent Maniaci, furioſi, lym nimam n a hati, phr enftici, m elancholici quiq́ alie wauin, 4ſ⸗ qlen atione mentis, vel deſipientia, deliriod; ſer dli entantur, quibus quũ morbi corporis in sem enté redundent, formidandis horren- L 1 ſinum inculcanda, qui munia publica o-— Guem beunt, ac literis inteinpeſtiuius ſunt addi utiam. OSan ch: quod hi magna ex parte melancholia us* ſoleant infeſtari. Qui humor tametſi dol menté acuat, vt vinũ moderatè hauſtum, laſciui ipſe tamen plus ſatis auctus, vitioque ali- prob quo imbutus maximo incõmodo mentẽ v Qu afficit adeg vt Cicero ſuſtinuerit tardio- anusa ris eſſe ingenij potius, quam ingenioſus arintag acmelancholicus. Huiuſmodi autem cor- nentott poris habitü nonnulli natura nacti ſunt, piatur plurimi ex varijs diuerſisque cauſis con- chr tremé traxerunt, ab eo prius alieni. Non deſunt ii ynde Tuſc.i. relan qui ex iugi ſtudio atque intempeſtiua lu- conirahi- kur⸗ erunt’ cubratione huc deuenerunt: alij ex me- 1 L 5 tu, Corpus& — 8—— 2..— 8* 1 4. 1 ———— ö———————— — 1———— 1 “.A a Fabſe e———. 1—. 2 3 W.—— .* bb—— 3—— „————— 3. 3 4—“— 3— 4 84 8. 5— 4.— —————————————— 3 8 8 3 3“ 2. 8 — 8Iddddhhſſſſſͤͤͤͤ———————————** ab(ary Dr Oc.c vI r. NArTVRAB eeen 1 ſiumq; ſuppreſſo profluuio, aut ſubſiſtète cõſueta aliqua vacuatione huc ſunt dek. „ 4 ,1. r ti: quibus quũ atra denſaq; fuligine cete brũ impleatur, menté abſurdis imaginata .„„ ⸗ 2 4„. nibus diuexari cõtingit, eamq; mutatio. nẽ ſuſtinere, ac violentiã perpeti, vt al tu, ſolicitudine, mœrore, triſtitia huc ſum ig delapſi:Pleriq; ex hmorrhoidum, men 4 4 „. 7. quando ſpectatę probitatis,ſ ummęq ei ſtimationis viri ad funeſtũ vitæ exitũ al ee impellit. Ingerunt quidẽ ſe prauis humo choliæ in- aeeeDumt. immiſcent, quod is humor, vbi naturæl Lerchoß humoris tenacitaté, qui ægrè liqueſcitas „Vne difſoluit 6 auæ cogitatiöes ai vude ab, diſſoluitur. Quò fit vt prauæ cogit ſulda ima& cõceptus diu animo inhæreãt, quæ no. ginantur. nunquã in effectũ erũpunt adeo, vt notos igno- nd hemor dtun natckmhiie fnmentqrtdi lderätu deriui tem obnubilat, atque ad noxia quæc teprincpeada Rars MKaniac noxisemor enim Shumo necälkar ſu aore acerue ermäimgle lucn chüühir ddilm adke cech nätbe üd plorats dem modoi RMIRACVILIS. L 13. I. 86 ignotosq́; indiſcriminatim adoriantur,& quũ Aljs, tum ſibi ipſis fint infeſti. Sic etiã leim ſe, ſfed alios impetũt. Quod autẽ horũ llns auſa in humoribus cõſiſtit, nec omnino Singin malis Genijs, licet frigidã illi ſuffundãt aom vel hinc colligi poteſt, quod Maniaci, Me pei lancholici, quiq; alienatæ mẽtis exiſtunt, uan hæemorrhoidum menſiumq; quę ſubſtite- Cholericis faces miniſtrant, ſed hi iritati te ei rant afluuio ſoleãt liberari, arq; ad ſanio- ₰ ttandrẽ mentẽé reduci, auerſa ſcilicet humorũ fu holin ligine quæ imaginationes ac ſpiritus ani- males vitiabat. Cui his Aphoris. Hippo- M crates fidé aſtruit, Inſaniẽtibus, ſi varices it, xl aut hæmorrhoides ſuperueniunt, morbo holies liberätur, deriuãte natura humores à par- Ni q te principe ad abiectas atque ignobiles. rans Rurſus, Maniacis ac renum paſsionib ob liac noxijs hæmorrhoides innatæ ſalubre. Cũ bimn enim is humor ſiue in hypocõdrijs& ſple equey ne cõſiſtat, ſiue in toto corpore, parteque unten aliqua aceruetur, tetro atq; inſuaui halitu nesgu cerebrũ im pleat, metũ, triſtitiã, mœrorem focd nluctuoſa ſuſpiria, Cordis aſtrictionẽ, auriũ 8 liqus fibilum adfert, atque oppreſſa ratione, lu Ii.. apho 214 1 1. Apho. Teiri vape res cerebro inſeſt 1. ecogis ceq; mẽtis extincta quaſi rebus propemo reirge dũ deploratis modo in exoptatæ mortis deoſu pem, modo in eius metũ atq; horrorem b con- —--—————— „„ͤͤͤ 6 ———— 4 3 ———— —————— —— 5 8*—————— —————————— d 4— —— g———*. .——. 2 nele eateallaeh E ———— ee au —-———. 1 4 4 Uere 4 — 4 4 E—8———— as 1 4* —, ö 1—— 3 2 — ſſſ“ *—————-————————— lia vt ex- Tagvetur. tu, ructu, deiectione, flatibus, venæ ſectio- ne, menſiũ denique atque hæmorrhoici irritata excretione. Quiſquis autem huis malo obnoxius eſt, acriter illi ſummaqus cura obſiſtat, atque obluctetur, nec vlo modo foueat iinaginationes tacitè obis pentes animo, blandas quidem initios que amabiles, ſed quæ adeo inualeſcan vt ægrè excuti queant aut ſopiri. Alitur enim vitiu Dum medicas adhibere manus nec tollere — Vie.3⸗ m, viuit ue tegendo, Geare curas. Quòd ſi incommo da, aduerſitates,in fortunia, parumq́ue proſperi rerũ ſuccc ſus hoc malum inuexerint, huic infraci inuictumque animi robur opponas, acm bo Dei eius que fiducia te fulcias, quibu terribiles viſu formas, variaque imagim tionum monſtra minimo negotio con Tenee, cies. His enim præsidijs ſubſtiterunt ſpe ctatiſsimi quiq́ue Heroes, qui tametſi 8 bus propemodum deſperatis, calamitati finem morte accelerari cuperent, nonta men dolorũ impatiẽtia ſunt oppreflfi. Sic Helias malorũ tædio morté exoptabat Sic Dauid inimicorũ inſidijs toties impe. b titus 3. Rég. 19. nelaues, tia ineũte Vere atq; Autumno is human lacidè ac ſenſim expurgandus eſt vomi Deo de be 1 v clarè co nü melei repich nisſertaon penit, lmumn käonar qudonidmat mtrad tendun quise omiris doni Aünen ritet enmeoat: nettunteen modlcodldon laillégſt eue nein olelcgt degumnont MIRACVLIS LLIB. I. 87 lid ir Haluti ſubinde diffidebat: Iob deſpa- Obd abundus mori potius ſuſtinuit, ac quo- u8 tſ cunque fato abrũpere vitã, quã tã atrocia rehet perpeti. Chriſtus deniq; diffidẽtis homi- Naniae ewons more, noſtraque cauſa in ſe tranſlata, vir.. auta eſertum ſe à patre queritur. Sed omnes bſunm i meliorum ſpe ac fiducia, omnẽ animi ur,n trepidationé, ac diffidentiã erecta inpeũ, tacte ente diſcuſſerunt. Hoc autẽ ex Cicero- eln iais ſententia omnibus perſuaſum cſſe cõ- inueenit, Animum retinendũ in excubatio- I2 Som. pii ne ac cuſtodia corporis, nec iniuſſu, con- Lc. aaen tracque imperiũ eius, à quo nobis ille da- „ us eſt, emigrand um, ſtationemque deſe- vetſta xendã, ne munus humanum aſſignatim à itenit Deo defugiſſe videamur Quò mihi præ- 22 NA. huicmkclarè concionari viſus eſt Ioſephus, Vt 3). ppons quidquid mali nobis obtigerit, alacri atq; ulcusginfracto animo perferamus. Nec cõmit- queimtendum quis ducat, vt indecorè ac pręter egoo hominis dignitatem, contraque naturæ Kiteu ordinem vitæ finé imponat. Quod ſi quis duinmexmorbo aut mentis alienacione ad füu‚- s ciuneſtum vitæ exitũ deuenerit, nemo iſtiuſ- eeeeeee eerectumodi cõditionis hominibus inſultet, aut aiione t oypudin illos ſit ſeuerior: verum illorum miſe- 4iem. 5 ecfriæ indoleſcat potius, vicemq́ue deplo- stoiei ret,quum non ſint ſui compotes, atque à ra- Cap.7. 1 4 — 9 3 8 3. ☛—— 8 4 ——————————————— e. ae rerũ, quã reuera exiſtunt. Hinc ebrij at ſe te corrupta, abſurda quædam animo ob uerſentur, confuſè de rebus ſtatuunt, i piie tiofſé ratiocinãtur ac iudicãt. Simile enin eiis virin quiddam menti euenit, quod oculis, uni varij diuerſique coloris conſpicilia oli ciuntur, quibus omnia vel cærulea, velu Syuile. bra, flaua, viridantia, vel denique eiust loris, quo vitrum ſuffuſum eſt, apparen ſic vt aliter ſe proferant ſpecies obiecti den irati gemina conſpectare ſe credunt, qu ies& ebrij vnum tantum ſit obuium. Sic ex febri dè ktultih der de lirantibus varia ſpectra animo obuerfii videntur, ac corrupta imaginatione, i tiatisque organis multa ſpectacula ſe m dr occyrr. NATVRA ratione mentisque iudicio exciderin quo fit vt ratio illis inuertatur, atq; in de lectu rerum prorſus hallucinentur, aca cutiant. Quum enim imaginarionis vun qu tpworequun t tar rerbonn. tur.Käuten n, Ao worget aäuc k Idos a Winac. Nonw- nobam ti offerunt, ob prauorum humorum à ſpiritum agitationem, qui v ltro citroq gi,ie Commeant, ſinusque cerebri oberran eoparei piritus itaque atque humores mas tap eene. mum momentum obtinent in perturban da mente ciendisque affectibus, atque im ferendis conſcientiæ ſtimulis. Qui ſiſyn ceri exiſtant, nec vlla contagione inqui nati, placidis moribus hominem eſſe cõ tin mordiſecäon ailib mus. Ki dan d uhr mpr diilorun teru aon ent witC atli Ecelge renn lntne camt Alllkare„ VIN MTRAGCVLIA LIB. I. 88 eingit, minimeque querulum aut mo- danrofum: Sin turbulenti ac labe aliqua im- dereu huti varij cientur animi motus, affectuſ- adon zue tumultuoſi exoriuntur ac turbulen- nam Proinde quum corpus atque anima iu- atunata afficiantur, danda imprimis opera, vt Sub animi inquietudo, mentisque æſtuatio dooli erborum lenocinijs ac blandimentis ſo- ſpielepiatur. Siquidem ex prouerbiali ſenten- enclaſtia, Animo ægroto medicus oratio: tra- niqueactandusque iſtiuſinodi hominum ani- e amus,vt exigit natura rei, vt corporis habi diesctusythumorum qualitas expoſcit. Quẽ- 2 Sinfe a5s lincaadmodum enim feræ, atque immanes bel leti: crecinluæ curà atque officio hominum mäſue- can ſcunt ac cicurantur: Ita placidè tractari no Gipoſtulat iſtorum animus, vt qui ſeuerio- annai tibus ac minacibus verbis exaſpererur. dacu Nonnunquam tamen, vt in corporum humonmorbis ſectiones cauteria, atque vitiones rocladliibemus: Sic aliquando acrius inſtan- biichdum, ac ſalubri increpatione coërcendi nor inprobi illorum conatus, ad quos per in- 1 rin gerterualla reſtagnante humore noxio, ſo- buoment incitari. C orpori verò nõ minor cura ls Madhibẽda eſt. Sed meminerit, qui curatio 1 osine inſtitujt, ne humorẽ illũ validis medi- ſcamétis iritare pergat, ſed ſenſim ac pla- ünem, pla cidè, — 3 3 ————————õÿ——yy— Dele ſtus vint. tiſſimè alit vinũ, minimumque negotiji quanquã vnicum ſit diſcutiendi mœeron l uit Præſidium, delectus habendus eſt, curan fulti egi DI OcCcCVIr. HATVRA cidè, ſummaque dexteritate id perficiat Win Neque enim confertim ſentinã exhaun 0 re conſultũ eſt. Siquidem agitatus is ha ſi mor mephitim quandã exhalat, ac nido. qhi I. ris graueolentiã, qua cerebrũ incredibiſ ter offenditur, ac mens abſurda phantal mata concipit. In primis autẽ excitand ſpiritus Qlfactorioli cichlis manl .ℳ 8¾ Lac faſci Anll Uhus, alendũque corpus optimi cibiſio cis, atque in molliter ſubacta culcitraſt cido ſomino fouendũ eſt. Porro ommiin turæ faceſsit. Cæterũ in eo exhibendi ctnt dũq́ue vt tẽpéſtiuè, atque vt cuiuſque Ä’ii tas, naturæ conditio, conſuetudo vitæ ſ dulgſt hn mdlandü anté inaniri debet, atque appoſitis reme dijs expurgari, antequam vlla victusis tio inſtituatur. Impura enim corpora qui gio exigit, præſcribatur. Neque enimſem per vinũ triſtitiam Melancholicis eximi aut mœrorem diſcutit, ſed nonnunqu adauger, malumꝗque exaſperat, ac inch- deſcere facit, præſertim vbi vitioſis hu moribũs corpus eſt oppletum. Quocite tô magis nutrias, tanto magis lędes. Qul autem vini natura varia ſit, ac differentu 1 N dacäde Nec ſur ob wi W ciuem Um ain nen a Bi luntmann n (hrilu aherroclenn wffügeima. mul uIRACVILIS LI. 1. 89 ii multiplex, nec quoduis ęquè generoſum, iui obſeruandü yt Optimum bibere conſue- nin atun ſcant,& quod nulla re vitioſa fit conditũ, ſ⸗ mentem Lt a quale pleruüq́; œnopolæ ac caupones ma beriurbã. ineteno valetudinis detrimẽto offerũt calce, rda- ſeipſo, bitumine, orminio vulgoſcarlea, ute eruca, ſylueſtri myrto adulteratũ. Sic vini oln lquot genera animi impetus no modo tininon côſopiunt, ſed recrudeſcere faciunt, acutatque denuo exhulcerari. Hinc plebeij rromndoftrates ex Vini Pictauienſis potu, quod. uen nordaces fumos cerebro inferat, moroſi alficiuntur, calcitroſisiracundi, implacabi ines, ſic vt rixentur aſsiduè vxores crebro ChGlS... luselepullent, ac pugnis fubigant. Quod ipſum t cuin lis facere religio eſt, vbi KRhenanum, aut utliud generoſa naturæ vinum hauſerint. ducci Tunc enim blandiores ſunt, atque oſculo ollspotius, quã fuſtibus impetũt. Quamobrẽ dnon Melancholici, laſsi, ſiticuloſi, quid; arido ru allunt corporis habitu, ex Horatij p̃ſcripto. 1. Generoſum& lene requirant. bl Titdaaod curat abigat, quod cum ſhe diuite manet um. Uin venas, animumſue meum, quod verba miniſtret, Ale Dagod me Lucanæ iuuen em commendet amicæ. ppoltn Li. 1. ep. 15 uò ſpectat illud Plinij, Omnis animi Liν*2u ca. illit peritas dulciori ſucco mitigatur, lenit eMetranfitü ſpiritus, ac molliores efficit mea- Stus.Experiméta in ſe quiſque capere po- 1 A el. —— 8 * ——————— K8 —————————„ 8— —— öoöoöooh. 5 ——“————— 3 3—— ————— 1 e—. „e 4““ ͤͤö—öö—ö8öböö—ö—ö—ö—ö—ö—ͤbͤdͤbͤſſſſ ner ———— “ .— — — ———————— —————————— pr occvrr. N△ ArTVARA teſt. Nullus enim non ira, luctu, mœerote aauiug cnbdeſd vinemo Iuedia bil acteʒdit. aynones ſartagines, ac frixoria magis igneſcuntl apee ſn häcond deſcrpruireh dhetbaſcontene demdemen odt haxen Fürs pe Cerezenfun ie 9—erikinant, Qu ex mals co Pulari ioco dici ſoleat, Ex eadem ollael wormr peronu Kobo. XA arque aſſa depromi. Quocirca conſil- Ranilipatroc tè mihi facere videntur macilenti, quic; ennen teri du ſicco temperamento exiſtunt, quodmt b nguime gan nus diu ieiuni perſiſtant, ac calori natiud nnul os exiſtin fomenta miniſtrent. Sicceſsit enim cor- amdin omniae. Ppus intempeſtiua, diu tinaque necia wonteſdarun 1 u MIRACvIIS LIL. T. 90 V Gaa. ici numidum nutricium, quod radicale vO- euν e ur anr depopulatur qua de re nobis alids cilemis ns mat ditus eſt ſermo. b e aENhAS MVTATIONIBVS mui obnoxias, tum viribus, formaq́; deſti- nm tui, niſi nouos ſubinde cul- bo tus adhibeas. cle Caput. XVII. ienüä .lum Veruntur medicorum pleriq; herbarũ Rabas mu tationi ob- 5ca Adeſcriptiones eſſe fallaces, earum ue„orias,ae ddullr zrtutes inefficaces atque euanidas, mul- degeneres- „Ar ba paſsim obuia apud veteres, quę parũ 5 uinpte,ſ noſtris conferantur, ſuo nomini ac bucheſcriptioni reſpondent, eoq́; diuerſas eſ gutclie herbas contendunt, licet noſtro æuo orti dem nomen obtineant. Sic hyſopum no- reſlſtratem, fabas, pentaphyllon, phu, tipham lnetcn erealein, farraginem, ſecale, olyram ‚alia mdiiſtimant, Quia veterum deſcriptioni- eaden zus non per omnia congruunt. Equidem lociaunt nemini patrocinari volo, aut illorum ſclent rrorem tueri, qui in herbarum cenſu& ut, Pognitione prorſus ſunt hallucinati: Sic rcaoiaonnullos exiſtimo non ſatis ad rationis ſit elimuſsim omnia exigere. Tametſi cnim in Gueinantaherbarum varietate,& mutatione M 2 fingu- äbb —-———D— yůy—— Naturæ ar tus alienas. tificium in ſtirpibus. ſolertia, ne dicam calliditas, quæ mim 4 DE OCCVLr. NATVRAR ſingula in certã claſſem referri nequeant nec illis certam aſsignare nomenclaturs procliue eſt veterum deſcriptioni com mn gruentem, non putandum tamen prorlis un eſſé alids, quàm veteres deſcripſerunt, au ab effectibus, quos illi attribuerunt, peni Huic enim varietati, ſiquaſi beſt, cauſam præbuit ipſa natura, quælſii inde mutat faciem, ac laſciuit in prog. gnendis ſtirpibus, propagandisque plu tarijs, ſic vt nonnunquam à parente alul produxiſſe videatur. Accedit his artifi . ea medicatisque ſeminibus edocuit ſpeci 5 ſius nitidiusq quędam adoleſcere, atque aſpectu amœniore magisque adblandit Galn pets te. Hinc illa variegata, ac verſicolor fo- Tma 5— lahis Vor iclor 4 ler ——————.—— lea Belgis Hlos ſepeta culorum politura, quæ quum in multi Sa tum maxime in Vethonica ſeu viola àl li, quam gariophyllæam noſtri vocäãt, pe ama. ſpicitur, quę tam varia ac verſicolore ſe cie prouenit cultorum induſtria ac mar gonio, vt nulla parte veterum deſcriptis ni reſpondeat, eoq́; illis incognitam pleſ rique cenſent. Sic Calathiana autumm munus, æranthemos, cyanos frumétices meſsi peculiaris, non tam cœruleo, cœle ſtiq; colore Proueniunt, quã candido,ni rer S Hed ee ee e een N mforedage nnm yi h bro⸗ 4 M IRACV 1.Is LTB. 1. 91 wan bro,purpureo vermiculato. Sic Caltha il pun lalutheoli Virgilio depicta ſingulis men- vengſium Calendis duplicato florum ambitu iiſenac denſo foliorũ ſtipatu oculos oblectat, m tenero modo murice tincta rubeſcit, itn modo niueo colore aſpectum recreat, multiplice foliorum congerie orbicula- pren aoIn quem modum Leucoia bellius flos, lit ltHeſperis, omnesq; violæ matronales ef- omRoreſcunt. Ifta ſuperioribus ſęculis elabo ocui ralle hortorũ cultores indicat Vergilius. ( gemina vidi equidem multos medicare ſerentes, lelccl g, nunn prius& nigra perfundere amurca, Ie Adll Sraudior vt feetus ſiliquis falacibus eſſet, t quamuis igni exiguo properata maderent. etl c unEt quanquam ceſſat cultoris induſtria, a um un uL0 biialiam induunt faciem, ſi coloré, ſi forinã, ſi proceritatem ſi Vires ſpectes. Id partiin düti ift occulta vi ſiderum, partim ætate& tẽ- mäl Porum décuri.VLCa qllx-lfabilia appare cogm bant& perenniter duratura, vertantur in ſun, Maliam ſpeciem, quaſi(vt Eraſinus ait) na- sfus Sürx curioſitas cauerit, nequa ſit certa her e barum notitia, quæ poſteris indubitata fi- ien dettanſmitti poſsit, ſed exigat ſubinde in quiſitionem eorum quę vel mutari, vel re M z naſci erficobt — oncinniter in orbem circinata. Sic Atds ,e e das,& lychnis coronaria rutilãti cocco, chriſti. 1 1☛ * Georg.li. la 2 ₰ℳ A d conſerendi artificium, herbæ ipſe ſponte be ge 4 De ratioue concionan. — —4———— — ——. 8 ——————————— 9 845 2 62 4 5 ——————————— ——— ͤ—— 8 8 2 — 2 4* 1. 3—“ —————————ö—U 2— 4 pDr OcCceVIT.NATVRAE naſci quotidie videmus, ſic natura homi num acuit induſtriã ac veternum excutit q iquidem pater ipſe colendi Vimg. lira Naud facilem eſſe viam voluit, primus ue per ariem 4. Seorg.· Mouit agros, curis acuens morialia corda, Nee torpere graui paſſus ſua membra veterno Quo varias vſus meditando extunderet artes Paulatim& ſulcis fyumenti exquireret herbam, Et ſtlicis venis abſiruſum ecuhee ignem. Loci ſiu- Accedit his cœeli ſtatus, ſolique natut Leuin ac regionum varietas, quæ etiam homil auct., bus crines& colorem, totiusq́; corpol habitum immutant. Stirpes enim prolb ci natura& qualitate, pro aëris ambièn conqditione nunc procerius adoleſcum nunc humilius: quædam multis ſtolont bus, pleræq; nullo agnato frutice ac p pagine humo proſiliunt, alia pro terræl gimileas Ditu, diluto lacteoque virore, alia ſatur impuberi ta vergentique ad atrum viriditate. Vte A0 9 2* 21* 4„ Tain. nim pueri, quibus nutrices alimentaſih ducunt, aut ea parcius adminiſtrant, gr cileſcunt, atque extenuantur, coloreqs exangui efficiuntur, ac minus florido. Aè herbæ ſolo macro, ieiuno, ac ſiticuloſoe natæ, ſquaroſæ fiunt, aſpectuque triſtia- que inamœno. Hinc videre eſt herbasi Parietinis, præruptisque ſaxis enatas uil dodrantem altas, eaſdem ſolo fœcũdoa reſtibili commiſſas ſeſquicubitum exce- dere, herdes cem dmurre lta imodam. kutrſen rele haes edic fmrjidegp Gler Kcimen b mleiekeübe vmail Ridi dhanw aani n Wun wIRAcCVIIS ITT. 1. 92 uthnt zere ac onge lateque ramos propagarc. aun agic bugloſſus& ſymphitum vulgo Con- mn ſolida maior candidis floſculis ſæpius cõ piciuntur. Sic gariophyllæa vel cultus ſudio, vel vbertate ſoli, candidum, rubi- undum, variegatũ florem oſtentat vnius 4 ulmi, ſtaminisque productu. Sic violarũ lientolor purpureus aliquando in cyaneum tlan heac cœrruleum elangueſcit. Simili ratione Herbis fo- ccnonnullarum ſtirpium folia minus crena- eerane en maſerrataque exiſtunt: atq; acanacra, hoc mut antur. Kun ſ qur ſpinis horrent, pro æditioris de- adeletrliutorisque loci natura miteſcunt, ſpiniſ ulilague minus infeſta ſunt. Huc refer quod unc aperientia quotidiana commonſtrat, putemerbas fœetusque arbuteos nõ ſolum ſpe- daltiem demutare, ſi locum auramque nacta Girae int accömodam, ſed etiam melioreſcere, lmenuructusq; proferre ſalubres, quũ pauldan- niſtnrte læthales ædidiſſent. Quod de Perſica b76 58 f, cdlorplanta in Aegyptũ tranflata pręter Pliniũ 2ro.s. loic Galenus cõömemorat. Cui' rei experimẽ ſuultum hiſce verſibus expreſſit Columelia: nquen anneuijijue G& ceriolis, brunisque Hamaſci, eſt den ſipayiu- calathi,& pomis quæ barbara Perſis lltiſerat, vi fama eſt, patrijs armata venænis. is elal=t nunc expoſiti faruo diſcrimine leti Teritauhin dræbent ſuccos oblita nocendi. ¹ Quin etiam einſdem gentis de nomine dufla Altud G Exiauo troperant miteſcere Perſica malo. 1 M 4 Hoc * ——————— DE OcCDVIT. NATVRAE Hoc enim pomi genus, niſi ex aduerli ſolis radijs ſit expoſitum, non maturel cit, ſuccique frigidi ac humidi ratione ci to computreſcit, noxamꝗque ventriculo cal. de ai infert, niſi primis menſis inferatur. Multa vit auu. itaque molitur natura rerũ, induſtria ho. minum exculta ac condocefacta.. Siqui dem vuæ acini abſq; vinaceis proueniunt fillo malleolo, exemptad; medulla, ſicu men vt inter colligandum gemma noab datur. Citiſsime enim latera accuratè ci- n nomnul. miſſa coaleſcunt-Miſpila quoque, Pet vaaeſhar, ca, palmulæ, ceraſia, pruna, lapidoſaqi neniam. corna abſque oſsiculis induſtria, curaqus hominum proueniunt, ſi tenellam ſcl- cet arborem ad binos pedes reſciſſam,l que ad radicem findas, abraſaque atqu excauata ſcalpro vtriusq́ue partis medul la, confeſtim ſeiunctas partes vinculo c ſtringas, ſuperioremque partem ac duui- ſuras laterum fimo, vel argilla, ceraue ob- ducas, ac cartha madida munias, elapſo annò obducta cicatrice omnia coalul- ſe perſpicies: hanc arborem ſurculis, qui mſuumis fructum non tulerunt, inſeres,& ſinc e- mes pecies. ſiculis Poma proferet. Quo d ipſum ex Theophraſti conſilio, in vite ſum emo- litus, nec ſpem fruſtratus eſt cuentus- b Ino- leurgpobg l legrpaltne Äudeondeil reſaltſddd br wep humari dull f gdten letn ſpec orma un iqun etägquro aunt pec nßaxsacc dem. dueun de anarns iettnonee vant necead nag ttuclae V ars MIRACVILI 6. 118B. 1. 93 ni e Inoculatio quoque, inſitio, emplaſtratio — que propenſiones obtinere, ſed corpus teraacat aliud alio vel exilius, vel procerius, colo- 1quoou re velflorido vel exangui, cuteq́; vel gla- na ly Pra, velliſpida hirſutaque, forma tamen dduſtisg humana non penitus deſtitui licet non- len nulli feritatem quandam præ ſe ferant: edes i — d gic in herbis vſuuenire ſolet, quę ob ſimi abrala Ies cauſas non vnam ſeruant faciem ac vi ue pau gorem, licet non ita immutentur, vt tota artes nin ſpecies formaque ijs intereat. Semper e- partem nim aliqua parte nomini ſuo reſpondét, eillcn effectusque obtinent terrę, in quam radi muni ces agunt peculiares atque incolarũ na- omni turis aptas accommodasq;. Multa ſiqui- remſumh dem aduehuntur ex inſulis fortunatis, ſeres qh quas Canarias vocant, quæ cœlo noſtro Lod alfueta non eaſdem per omnia vires reſer Writelll uant, nec eadem ſpecie ac figura, eaque us cten magnitudine proſiliunt, ſed tamen non M 5 peni- — ——————-— ngeute Vi ac generoſitate deſciſcant. 0 niue af ſpondilio, quæ plebeis Angelica dicitur, laſerpitio vel ſilphio Cifalpino, qux triuiali voce Oſteritium ac Magiſtrantia dicitur, animaduerti poteſt. Qux licet nes herbæ. Herbæ ſuis quæque lo- eis delecta- 3ay. ſuisq; natalibus ſingulæ ſtirpes delecten- vmbro læ apricis ſolique peruijs: ſunt quæ palu- ſtri atque vliginoſo, ſoloque irriguo de. lectentur, quædam glarioſo, aridoque ac ſabuloſo, Quas ſi aliò tran sferas, ac diuer ſam cœli partem ſpectare cogas, magni virium ac ſpecierum partem ademetis Sic Iris in Illyrico, Helleborus in Anticy ra, Abſynthium in Ponto,& apud Santo- nes præſtantius proueniunt, Sic Portu- DI oOccCVIrT. NATVRAE penitùs genuinam, auitamque naturam exuunt, licet nonnihil à veteri inſitaque in ob ſoli malignitatem, tractumq cœli fi- gidum à Theophraſti ac Dioſcoridis de- ſeriptione variant, caſdem tamè eſſe let. bas, paresq́ue obtinere effectus comper tum eſt licet oh acris intemperiem vite ilé nonnihil langueſcant ac defetiicit Quum enim cuique regioni certæ her- barum ſpecies ſint peculiares ac propris tur, fieri nequit, vt aliò tranſſatæ in ſuo vigore Perſiſtanr Aliæ ſiquidem opaci lisque vallibus gaudent, nonnul. laca Quod in unplena rarerr nd ui uragenc tirnomenſi niermſerur glialgpdtene NMulj peldy lann„wwinmaai du tunn au⸗ gewfen Rſe ben 4 9 auhae 5 Öarua, rRACVYLTS. LTB. 1. 4 anuenn laca marina, Empetron, Braſſica mariti- vekerim ma, quam Soldanellam vocant, Oceani maritimo vneg crepidines ac maris margines perſequi- gellaſt tur, ſalſoque tractu delectatur. Sic alia (lllpa ali⸗ locis laudatiora exiſtunt, ac proprijs cnralibus felicius proueniunt, Cuius rei teſt. 8 Ggdem nobis facit ex natura rerũ his ver- aeuuntt gdus Virgilius: Diolcon ler vem temeæ ferre omnes omnia poſſunt. Ti.2. m taneae xlaminibus ſalices, craſzisgue paludibus alvi. Ceux. Kecm d zaſtumtar ſeriles. faxoſfs montibus orni. Sl anora myrtetis lætißsima, denique apertos mperitt Bacchus amau clles, Aquilonem& frigora tau- Diuiſc atboribus patriæ, ſola India nigrum Ut C Geitl pen Hebenum, ſolis eſt thurea virga Sabæis. doni am Px quibus verbis perſpicere datur rei laresm herbariæ ſtudioſis non æqueè feliciter om dirpes nibus locis eadé prouenire. Quod ipſum tranllne Hemiſtichium Vergilius indicat. Iquiden 9—— xec omnis fert omnia Iellus. 1.. udent,n Quorum pleraque ſi tentes in aliud ſolũ luntg transferre, vel elangueſcent, vel emoriẽ- queing tur, aut ægrè refocillata creſcẽt quidem, do, uict ſedvt nomen ſuum tueri, ſuamq́ue gene- gferba roſitatem ſeruare nequeant. Quamobrẽ — cogs,N qui aliquid terræ ſit commiſſurus, illi ex temads Vitgili præſcripto win i Vemos& · varium cæli perdiſcere morem 35. 1. ine7 elip 21. dll und cuta ſſt,& patrios cultus— locorum, EA, & apudge Et quid quæque ferat regio, quid ferre recuſes, nt, diche Hi ſegeies, illic veniunt felicius vuæ, ite Deh APbokerfitus alibi, aque iniuſſa vireſcunt Georg. 3 6 i Gramina? Qucæ berbe tractu de- lectautur. „———————ö—————— Duynen, mmoricis Verſils Aquilonem ſe porrigüt, Belęis mõ zes are= 20/1. DE OCCVLT. NATVRAE Gramina:nonue vides croceos vt Tmolus odores, India mittat ebur, molles ſua thura Sabæi, Et chalibes nudi ferrum, Viroſacque Pontus Caſtorea. obices longo, incuruoque tractu ab Ar omnigenas ſtirpes proferant, quæ in l- cis arenofis illis(ſiquidem ex arenæ non niuis candore montes illi albeſcunt)ſp te emergunt, nulla cura, nullaque homt- num induſtria. Efficit hoc partim ſolim tura, partim effectus ſiderum, quæ in ili terræ plagam inclinant, ſuamq́; vim ex runt. Atque hinc fit vt quæque regiom niarias, ſuiq́; generis fodinas contineant ex quibus pro ſoli cuiuſq; natura, in6u- xuq; planetarum eruuntur æris, argenti, nede mi- aurique glebæ,& ſegmẽéta, Tophus, ma- Hneralia. mor, creta, ocra, ſynopis, minium, Similt naturam habent, lacus paludesque Ze. landicæ, quas Moer indigenę nominant ex quibus eruuntur glebæ bituminoſæ quæ accenſæ, vt naphtha, ardent, nonſ ne odore tetro ac viroſo. Hinc agri,pali desque Morinenſes nomen conſequutæ funt,& quondam extremi hominum Mo Terraua. IIni, vrbs denique eiuſquùe confinia Ter- ck. rauana appellatur, quod exhauſta ſit ew emptis Què fit, vt Alpes Belgicæ„quæ Oceni uebhifrgl nnt rnc hneac 16 peirathe, ca Nddg 1 Wada Mertat. Tan Kpenderoſar bile 4 Doroſi tu qu Op nbrlquotac uns ſi tmaolodet, ül gturgele da, ſadlas col eem rati ATVI M IRA 1VII s 1I. I13.1. 95 alee emptis nigris glebis, ſic vt magnas foſſas ubeat inanes, nullisq; ſementibus ac- Te oommodas. Apud Brabantos quoq; erui ia 2, qunl tur iſta congeries„ſed quòd regio mi- Bnr ſene ue man nus ſalſuginoſa ſit, atq; à mari remotior, I„dos, ve em ſe h mitius olet. Illi Thurf has glebas indige- Sehe dun, a tant, maritimi vero Darri. Quarum tan-7. mexaa tauis eſt, vbi frequentius his ædes incale lalbea Kcunt, vt ferrum, cuprum, ſtannum, argen nullen tumjatque ænea quæque deurat, omnia- epann duein ædibus, præter aurum deteriora rum Reia. Illud ſiquidem non obfuſcatur, aram fu 4¹) 2„ mhe igi mo ſplen- uand nec fuligine Obdacirur, ſed ſplen lelcis ef ee Potius acturgidũ cſficitur, maxime ob- 1 4 nascon fizum. ſyncerum, nullaque admixtione nen 1dulteratum. Id efficit auri raritas ac mol nras; licies, dan fit vt concepto imbibitoquc ) 8 5. vapore fuliginoſo turgeſcat, tum fulgore a, Topht 20 8 8„ g minun afflciatur. Tametſi enim graue ſit aurum Aludd& ponderoſum, molle tamen eſt tracta- K.. 1 bile& poroſum, argumento quod Cya- Auram li- zene nohu— 2 2 uorem cã⸗ e bin thus aqua oppletus, citra effuſionem au- 2½2 Us 3— 2... denn eos aliquot admittat. Siquidem præter 4 ncas ermanantes ſpiritus nonnullã aquæ par- Hine Rtem abſorbet, imbibitq́ue, qua imbutum 4 en aurum turgeſcit. Fumus autem ignisque homm-— glebis ſubinde excitatus, huic metallo .. 47⸗ ccomm colorem grariſſimum conciliat. Quum e- exhaului nim ; — 1 — — —— — — — — DI OcCcCVIT. NATVNAE Vuaenn. nim is fumus obuia quæque fuliginea ficiat, coloremq́ue Lutheum atque aun b gzinoſum inducat, vt flaua bilis ictericis 5 vt aurum flaueſcat, quod is colorilli ſit cognatus) ac familiaris. Non enim po. das mhr teſt alius color auro induci, quàm vel ſa æull uus, vel lutheus, vel denique, qualis no- i ſtra Caltha eſt, crocatus. Non deſunt Rdfiti- apud Belgas profeſſores aliquot erudit, ip qui ſubterraneorũ hanc congeriem, quæ u ſi ex terræ viſceribus, tanquã fœtus ex vte. mmitt ro, eruitur, ex arborum truncis conget aoer—uis aC concretam exiſtiment, proſtratis con- 2eis., uulſisq́ ſyluis inundante Oceano ac pa latim alluuione ſuperinductam terran, hoc inualido inducti argumento, qudd ſudes& ſarmenta, tum vluæ, cannæq́ue Paluſtres atque arundines ijs glebis ine9- Vou mlulhe ſe conſpiciantur. Verùm non ſatis exacdè Sne NCan obſeruaſſe illos comperio fodinas ac ter ralndotn ræ cuiusque viſcera: quum etiam in ære, ilw annaqu auro, argento, cæterisque metallis ramo. uh nqleali ſam venoſamque propaginem& produ. War, at ini ctum ſpectemus, quem in imis terræ vil dis cnüitmn ceribus conſequuntur vegetabili quadi bé, ſcger vi, influxuque ſiderum. Neq; enim inen AeieAcndne aut otioſa eſt natura, ſed multa magnac; Gieddenal molitur, atque effingit, exornarquùe non Wb uduan ſolum e Si pehee en zeeweehe eeé e 4— ATVA NIRACVILIIS LIZ. I. 96 le tuh„lum terræ ſuperficiem, ſed occultos um an am abditosque ſinus atque intimos abloit ceſſus. Hinc laſpis, porphyrites& mar- uod bah mora ſponte ſegmentata ſunt,& vermi- „Noneu culato emblemate teſſellatim variegata. G e ataſeunufeara urcre fen. due qul ihus interuenijs ſtriata eſt. quod ipſum b. Nazncitrijs menſis, noſtroque robore, tum aliquorg Iterius generis lignis aſſulatim diſſe- vongeitn ctis perſpicimus, quæ multiplice vena- äfœtus rum diſcurſu, multisque lituris ac mæ- 2&. runcisch andris vndulata ſplendeſcunt. Quemad Damaſ. proſtan modum veſtes quæ ex hircinis capriniſ- Oceams que pellibus confici ſolent, tum prætè- luctm tæ togæ ac ſcutulatæ. Cuiuſmodi pluri- umento Naturæ 4⁵ tificiuus. uma eruuntur ex imis terræ penetralibus lue, ena tam concinnè& affabrè elaborata, quaſi ijs— ſculptoreque inducta foret ef- on fitn figies. Sic Corallium in maris Liguſtici Cerallas . 1.. z frutex. focum Profundo frondeſcit ac fructificat, quod n etamnn retibus extractum confeſtim lapideſcit, metilin coloremquũe aſciſcit vel nigrum vel ru- nemäſe brum, aut ſi minus excocta eſt humi- inütte ditas, candidum. Sic in ea parte Gal- getli liæ, Belgicæ, quam Eburones, Mena- eq; ein’ Pij, ac Sicambri occupant, bardhaxe⸗, hoc Weng, 6 nulang eſtcarbones lapidei effodiuntur, bitumi**⁶ orrarqi us indurati natura, quibus indigenæ nõ d ſolum ——————————— 6 f 5 . 4 1 1 1.„— Vilte 7 Ne 2 4 8* 1 e Fowevarunt, hoc inducti arguméto, quòd mulu ev ple va DE OCCVLILr. NArTVRAR Carboues foſziles oleo extinguun CtlalIl tur, aquc ardeſcust. 1. igneſcunt admoti foco. Et quum cæten omnia oleo inflãmeſcant, iſti affuſa aqus inardeſcunt, oleo reſtinguuntur. Nõde ſolum ferrum molliunt, ſed luculento- iam ignes in ædibus extruunt, quiſe mel atque iterum extincti poſtliminiu woücepe- ſunt& cæteris regionibus ſuæ fodinęat que interranea, quarũ nonnullæ ſulphu, calcem, gipſum, ocrã, alumen, auri argen- tiq; glebas& ramenta effundunt, ex qui- bus per occultos terræ meatus theme ſcaturiunt, atque aquas ſuis qualitatibu imbuunt, illaſque morbis expugnand reddunt accommodas. Sic maritimær dinæ bituminis naturam obtinent. Siqu dem glebæ ex illis erutæ mephitim er lant, ac graueolentiam adeò vt aſſidemts a ſyncopi atq; animi deliquio ſubindepe riclitentur: nec minori incommodoat ciunt carbones quum foſſiles, tum fact sal inher tij, niſi illos dum igneſcunt, ſale conſa- ha, vp. gas. Tali ſiquidé remedio diſcutiturit , ols. rus infeſtum cerebro, omneque rem ſopit. Excoquitur vitium, atque exudat inutilis humor. Li, 1. GCeor. vim aſtris aſſignant, quæ haud dubiè in hæc inferiora vires ſuas efficaciter exe videant Non deſunt qui hanc genitiuam tem 44c! rdau and turior odüitum ailct un gmulu Naenra unen ni) leins eſue mau, ljtun&, arn küuerotglu rbbeasgim aut enunge CWo lucdden dam lgueſetelun Mheiun gaie ſeld tan MIRACVIL IS. I1IB. 1. 1 U 1 4. 3.- — a videant apud n0s ſponte deficere, tũ alia ,2nune uædam non ante viſa apparere, ac præ ehcacia. cti 1 d Aſtrorum E 1 ſantiora ſubſtitui: quibus vt non repug- douun no ſic ego præſertim quod ad herbas at- 5 lid unct, multa propter incuriã atque igna- uuntur niam cultorũ vel deficere vel degenera- 1s ſuef recrediderim. Sic triticũ, vt Theophra-ne cauſ unllet s tcſtatur,in loliũ tranſit, ocimũ in ſer-?en menaun Pllun ſyſimbriũ in menthã odore, figu- fundm erò in calamentü, multaque florũ ge- mearbte nera,niſi adhibita cura, ſibinde transte- ſuisqul ntur non ſolum à ſua ſpecie, verum etiã aab inlita vi ac generoſitate deſciſcunt. omnia me⸗ Renl lpectatiſimo flore obſcruare ſolco. ianaum. emegtit qux nifi quorannis ſitum loci mutare cõ deotdidicat, in humilem ac degenerem floſcu- quioſithllum minusque odoratum deficit. Qui- ncommi bus aſtipulatur Virgilius. Kiles, lpinsle8t din,& mulio ſpeckata labore, b. I15. 1. Int, lale Degenerare amen, ni vis humana quotannis Georg. j diſ 1 Maxima quæ hue manu legeret. ſic omnia fatis 10 dlle, heius ruere, ac retro ſublapſa referrt. quun in multis, tum in viola al- caliur⸗ —— 4 eqle. 1. un d Pdiuerſo ſi ſylueſtribus incultisque curã moh 3. enitun adhibeas,primo quoque tempore miteſ- landi cunt exuta genuina inſitaque feritatè, Quod luculenter expreſſit Virgilius. 3.. effcac (to qllit Spomeſus quæ ſe tollunt in luminis auras: Georg. 2 1 Luſecunda quidem, ſed lata& fortia ſurgunt. 1 N Lulp⸗ — Q—————— — ————*——* 4— —————— 4—.—— 8— 3 4 Actstrckee——y 2——— ————.——— 3— 2— 4 8“. 14 ——— 2 4 1 4 AA]]“ 1— ¹ 4 9— 4—————— 4 8 1 N 1 1 6— 1 2— Ker ☛— .* 3 3 . 4— V 2 ———⸗⸗ 4 8* ——— DER OCCVILT. NATVRAER Quippe ſolo natura ſubeſt, tamen haæt quvque ſignis Inſerat aut ſcrobibus mandet mutata ſubactis: Exerint ſylueſtrem animum, cultugue frequenti In quaſcunque vsces artes, baud tarda ſequentur- Simile à fardius- jnauditas natura parit ac profert, multa nima. libr. eorumzue Effectus ſiderum, innumeras cultorũ ſo. nragreſu. Iertia. Et quemadmodum ſorices, glites anguillæ, murenæ, cochleæ, Limaces,li. brici non ſemper ex ſeminc, ſed plerig ex lentore terrę atq; ex ſordibus ac pun lagine germinant. Sic in locis arenolh quales apud Zelãdos ſunt mõtes amm 3 nij, quos Dunen populares vocãt, mul varfoihen. frutices ſponte emicant ex alimenti d 1b. 1. a.. fluuio,& quod is locus ſoli expoſitus el herbisq́; progignẽdis accõmodus, quit mel ex terræ vligine abſq́; parente ems Poſtmodũ ſeminio ſe propagãt, ac nume roſa prole ſe tuétur. Quamobrem nõc quod quiſquã miretur herbas mutation bus obnoxias, ac ſubinde virib formas deſtitui, quũ id, niſi affinitate ac fimilin. dine cõfundi illas cõtingat, loci ſitus ris ambiëtis qualitas, cultoris artificiuc; Nende& ficiat. Sic piper, cardamomũp ſeſeli, rali Beeier im· Põtica cœlo noſtro aſſueta nõnihil imm muzant. tantur, nec tã calida atꝗq; vrẽti facultat exiſtũt: ſed tamen nemo aliud de his ſr b tuet Multas itaque ſtirpes, casq́ue nouas at nanrg rul trrcdd lesc woruü dltonealä Ntii lios mor f daberinn 2* ſel lrüri dge ſaKcö d leacn dſma, d tanl de 6 n MTIRACVILIS. LIB.I. 98 di: tuet, quã reuera ſunt. Quod enim ijs vi- zie res facceſcũt, iuſtaq; magnitudo ac matu dägena ritas denegatur, id calor Solis läguidus, 4 cœlid; intẽperies& inclementia efficit. proler 1 nuaſque qualitates imm utari contingit, petliſtente forma atq; effigie: nõnunquã orme ſpecies intercidit, ipſis qualitati- oralbut us ac viriũ facultatib' ſubſiſtétibus. Effi- in bobt cit id partim influxus ſiderũ, partim ſoli i motte natura, cęliq; ambiétis qualitas. Quũ em ares ſodn waria ſit terrę cõditio, ac differẽtia multi- te ln lex, cõôtingit quũ aëris, tũ alimẽti ratio- ſol epoh e manifeſto immutari herbas, atq; alte- ½ — — — — — lccomoch rius qualitatis fieri participes. Sic Cory- ſch put lus, Ceraſus, Corn' ſi ripis vicinæ conſi- ropagita ſtät, quas vitioſæ aquę lãbunt, vel ſalſę al- damon uüt irrigant—;, fructui manifeſtò ſalſila- herbas go ineſſe depreęhẽditur. Sic homines pro 5 derithalimétorũ facultate, pro ambientis acris nitatewc cöditione aliũ corporis habitũ& tẽpera agat dlimẽétũ, alios mores& ſtudia conſequũtur. torm Sic cimber in Hiſpanũ, German' in Gal- omũ, ei lü vel Italũ träſit diutino cõmercio, vitę- letanonlicue vſu& cõſuetudine, ſic vt ſępe videas rq; ttſtarborẽ lętã ac nitentẽ, in locũ ſalſum vi- 0— tranſlatã, deterioris terrę ſucco deperiſſe. b N2z al- Herbas itaque geminã ſubire mutation cöſtat. nõnũquã em̃ inſitas illas vires, na- ͤͤͤ⅓ ————————— 6 5. bow: DI OcC CVLT. NATVRAE Jalſa etenim Tellus,& quæ perhibetur amara, vrg. 2. Prugibus infelix: ea nec manſueſcit arando, Georg. Nec Baccho genus, aut pomis ſua nomina ſeruat. Muliaque degenerant ſuccos oblita priores. netuta Quod ſi adijcias fatalem quandam muti omnta de- teriora ef. tionem,& vices rerum varias: obſeruabis fii. plantas, quamlibet illas foueas, vel ætae feſſas deficere, vel effœtas elangueſcere ac tantum non emori, niſi inſerendo, in culandoque nouos cultus ſubſtituas, dl auulſis ſurculis aut malleolis reſuſcite, Quæ ſtirpiũ varietas, mutationisq́; vict 82— C vertν ſitudo hoc effecit apud plerosq́;, vt han 2. Medicinæ parté infrugiferam eſſe cõta dant, ac propemodum operä luſiſſe Dio coridem, compluresq; alios, qui in depim gendis herbis ſtudiũ collocarũt. Equidt ſic ſtatuo, neminẽ ſatis pro ſua dignitat ac nominis ſuo amplitudine hanc Spaui exornare, qui nõ viuas ſpirãtesq; herbas in quarum notitiã nos deducunt oculat per manus inſpectiones& graphicæ au torũ delineationes, exactè nouerit. Sunt A ·.....„.. Lnim noſtræ farinæ hominibus: qui vin dũ, inſpectis herbis mira de his incũctar- De ſimp. teT pronunciant, Vt Pamphilus ille cuin medite. Ineminit Galen“, qui ne per ſomniũ qux libr.. dem herbas nouerat, quas tétabat deſti bere,& vires deprædicarc. Quod genu homt. muti Aor Reub riltar C (legt Wmrrr. quilp zceilo terepe ridige nes Gmenzler tot nde nogentum, dumie quu hod illlle nipate pdubl ccpta elwllt llesi hord- bgu zyor pult arires db mnum, on ſa IRAcCVILIS. I. IB. I 99 man, M 1*. 0 8 nominũ Heraclides. Tarẽétinus præconi- zlegnt ey u dbusaſſimulabat, qui conducti mercede paratio i Kguanän omnia publicitus decantant& præconio hnain dlun adornant etiã ignota quę;& inconſpe- ö. lUlbͤͤͤ⁰³ͤ......⅓⅛½¼¾¼¾ aria. G 1 1 — ohd cta, vt nonnunquã vappã, aut vile manci- 3 eundhdium„Simile quiddam refert Cicero de e Orato. wam 3 au 5 hoxnn f 8* phormione quodã philoſopho, qui corã Phoxn. 1 w, Hannibale copioſè aliquot horas diſſe-d, us fudlin. leclenn tuit de imperatoris officio,& de omni re rontn eolördt militari Quem quũ omnes vehementer tatlonih eſſent admirati, quærebant ex Hãnibale, pleroshe quid ipſe de illo Philoſopho ſentiret: hic fermm d Pœnus nõ optimè Græcè, ſed tamẽ libe- perilii areſpondiſſe dicitur, Multos ſe deliros 2e+eπ☚ται los gun vidiſſe ſenes: ſed qui magis, quã Phormio ſwmma locuitli deliraret, vidiſſe neminé. Nec me Hercle— roſuadt iniuria. Quid enim aut arrogätius, aut lo dineb quacius fieri potuit, quã Hannibali, qui plfäteci tot annos de imperio cũ populo Roma- leducue no gentium victore certaſſet, Græculum — ————————— 4.—— 1 eederecacceerrere—— 3— b 8 e.— ee ee B 4 16 ——.———————————————————— & grie hominé, qui nunquam caſtra, nunquam de nourt, hoſté vidiſſet, nunquam deniq; vel mini- inibwoi mã parté publici muneris attigiſſet, præ- de lili cepta rei militaris pręſcribere? Quis non b phbilusit illos in horũ numerũ referat, qui ſymphi. per imi li, qui glycyrrhiſæ„marrhubij, ſaturcieN, F. astend pullegij vires ſe noſſe iactitant, id, ex li ar — le. if bris tantum,& commõſtrare nõ poſſint,(la peie- 7. N 3 etiamſi- Aa., edd . gha 5 d⸗ ben 2 e Flee — ——————y——-——— 3 ——————.* . 8———— 27. C———. „———— 2 Ern 3 1 4* ₰ 4—. ————————= 7⸗ — 1 1 c P V — b Nhe 4 edoſam ægroto, hanc medici ignorantiin 4.— K 5. A * vi X&, gimile à DE OCCVLr. NATVRAI etiamſi ſtirpi aſtiterit quid ſit quod er poteſtate polleat,& cuius vires tantope i rè prædicant, Quũ enim morbos medici mẽtis, herbisq́; efficacibus expugnemus i quis erit tã ſtupidus qui harũ ignoratio nem in medico feras? quis non pericu neglectũú culpabit: nemo mea quidé ſen tétia omnes altis numeros impleſle uide tur qui harũ cognitioné eſt deſtitutt re nauticu.— rs bi natura, ad ré ſcitè auſpicatæd́; incho E rba dam inſtruméti vice exiſtunt. lemn“ ſe nõ deridendum // 1 ep- quid * Reges olim rei herba- riæ fudio- in primis neceſſaria exacta herbarumcu enim nautæ non ſolũ neceſſarius vſust ars remi, quo ſcaphã ſubigit, ſed illius tiã armamenti cognitio, quũ fieri poſſ Vt contum pro remo arripiat:ita medio gnitio& peritia. Illę enim explorata mot Quis auti propinauerir, quial- aggreſſurus, inſtrumentum quom perficienda eſt, ignorat? Mirari prot cto ſubit illorum partim ignauiam, pa tim incuriam, quibus hæc mecdicin pars habita eſt neglectui, adeo vt Sepha ſiarijs inſigniter indoctis hanc prouin- ciam delegauerint. Quum ſatis conſtet non veteres modo medicos, ſed potẽti- ſimos quoſq; reges atque heroas in hac r. me. — ebg ethreim t täliteskxc demumand ninün me: culd Net lippolrates daron? ein cenieg cdam tstrdl erunn dochpredan. eatrar on nlchatonan toüge nic 4TSng MIRACVILIS. I18. 1. 100 lülä medicin parte ſe exercuiſſe, quibus ni- varh hil magis fuit in votis, nihil viſum eſt ma Konificentius, magisque regium, quam. 5 18 dAplo 87 zueſtates herbarum, vſumque medendi, Virg.1i* harig Ouã parum ſerijs oblectamẽtis ſe recrea- waeae 4. qubun e. Bt profecto vetuſtiſſimorũ regũ famã, aacnominis amplitudinem iampridẽé de- Ueuiſſet obliuio, nullaq; prorſus regię ma eſtatis memoria ſupereſſet, niſi renaſcen Ntes quotannis ſalubres herbæ illorum no iutmint inſcriptæ atq; inſignitæ perituram lalloqui memoriam refricarent, illosque 4A4 „quüfenab iniuria obliuionis aſſererent. Quorũ*ℳ iput inn weſtigijs inſiſtere decet philiatros, hoc ſ⸗. 4 ca heiimeſtrei mcdicæ ſtudioſos,& non ſolũ an-J e Ukl-s nexlen xia cura herbarũ formas explorare, verũ pſarli picataetlävires excutere& reperiri, easq́; mor- ſtunt,Gbis expugnandis, ac conſeruandæ homi-* a inauent, minũ naturæ accõmodare. Quod ipſum⸗ Ure mentun ſedulò pręſtiterũt medicorũ pręſtäãtiſſimi ad A t⸗ Mu Hippocrates& Galenus, qui vſu& exer- le— igraliu citatione rei medicę peritiã conſequuti, ffu. Nac ecertã exactamq́; methodum exercédæ ar i, adeontis tradiderunt ratione atq; experimen- 8. s lanento cõprobatã. Hæc ſiquidé per diffuſam cal.. um ſib enarrationé& ſolidas traditiones excul- ali uen. nufa onzrüReezelRmgerepollindran ue lerci tiscue præſidij sinſtruere, vt minimi ſit N 4 ne- 83ſ. „ 4 „ * Se — ỹ—-—————————— ᷣ V/ VI ros † Ad vſum omnia refe Tenda. 14u cramentum ac voluptatẽ ex illis cõcipiam 1 Fimile à rebus bel- licis. 5 videmus, tũ inauditas machinas, ac ſclo Petas, tormentaq́; bellica excogitari: in tur ab his qui eas ad vſum transferũt arn ter ab his qui ipſarũ artiũ ſtudio ac th 71 42 DI OccCVLrT. NArVRAE negotij ſæuiſſimos quoſq; morbos conſ cere. Sic enim& nos ſtudiorũ noſtroii vberritnã frugẽ percipimus,& reliqui ſn ctum nõ pœnitendũ conſequuntur. Qui verò alia ratione ſtudiorum curſum inſi tuunt, omniaq́; ad oblectamentũ potiu quã ad vſum atq; vtilitatẽ hominũ nete runt, male de ſtudijs merẽtur, nec ſuisc uiumq; cõmodis bene cõſulunt. Qmna autẽ artes Cicerone teſte, aliter tractm que hominũ vtilitati deſeruire cogũta ria, hoc eſt, ſpeculãdi amore delectatin hil aliud in vita ſunt acturi, quaàm vt oli Vt enim virtutis, ita artis cuiusque h tam exigat diligentiam res medica, laboſ remque indefeſſum requirat& irrequs tum, nunquã intermittẽda induſtria, ſil acriter explorãda natura morborum, a que incunda ratio, qua illorum ſæuitien expugnemus. Atq; vt in bello noua ſtmf ſid tagemata, aſtusque militares cõminiſd nouis ſubinde emergentib. morbis nom b fun kerien omnis in actione cõſiſtit. Quum itaq; . 9 3 4 ſottec G. nuir hh ben beal ht olwa polkeitit 1 naale ondes done eme duea aresc fur lb acd ruat. lül ſäteta llerertane Ende lr Adiſc and- A ut, tqlci lal Nuudh A hlm Salg 6—. M I RACVLISLIB. 1. 101 —* “ u zue Venerea, in ephimera contagioſa, ſeu n ſudore Britannico, in ictero nigto, cuius a visioſo lecu un dnr uIl. gingiuas mcn He nuper factitatũ videmus. Quęſti ſunt æ zedes, tmneni olim nonnulli vbertate nimia prioris æui Mcs be honn Eturn até alimenta mortalibus. Quod ipſum 1 8 n ——— ————— —— 5—— 4 8——.—— 5 ——————————— 1——ͤ— — S*———*— 2„.— 2 1 818 e 4“— ———————— vͤ88ö—ö—ö—ö—ö—ö—8—“—“83“ͤ8““8““ſſſſͤſͤſſCCGGC —— „O os 2—— 2 etaunp aexcogt greſſi i innoteſcere ceperint, ſen- Db.mot firllorum flacceſſiti nduſtria, ac remiſsè 6 a(*l In lugur. Ohnth. 1. ait non vt reliquos mortales vbi conſi- fieri tempore poſterius: re verò atque iſi DE OCCVLTr. NATVRAE parumqe attentẽ ſuas perficiunt operas duri, præfracti, intractabiles, inhumani iampridem didiciſſe, nõ diſcere oportut ſic vt prius medici titulum aut elogim obtinuerint, quam ſunt promeriti. Na tum legere incipiunt præcepta media homines præpoſteri, quum acciri com- gerit, medelamque ægrotis adferre con uenigt. Vt enim in cõficiendis hoſtibus ſic in expugnandis morbis, gerere quam prius eſt, vt Marius apud ſaluſtium diſe- rit. Huiuſmodi conditionis Athenienſ fuiſſe Demoſthenes commemorat, quo- luiſſent, agere? verum vbi res actas acce piſſent, tum demum conſulere. Sic noſtri plerique tum demum confultant, ac di- quirunt, quid facto opus ſit, quum inſtant vrgentqũe morbi, qui nullas moras, a1 indl tbassll Axoot.. CAaul minus, quàm ante, officioſi, quique phil modlh r rewkia quadam, ac inani perſuaſione reliquo, êmnliin faſtidiunt, ac grauatè collegam, laborit. qnnlathi L. que ſocium adſciſci ſibi patiuntur. Non; qae phru WN deſunt inter hos qui præmature ac præ. qxsqiile cipitanter ad. factitandam medicinami. mime F rumpunt, jjs adminiculis deſtituti, quibts, nman medicum, inſtructum eſſe par eſt, queqt autaiopn ad erunproe Gcorliun ch ete natz i flauenil bumeius ſue Aplora acv nendoum w e ellenind Knterel qui, ſteum uen 1 dlag mett puudent rTe Nn ju guan Uimtau huſt Aüi mon e nil laheubj terirn Nülaom ullaque deliberandi ſpatia ad- 15...*— luſeedus bellicis;id meche eeitads Prßſta. um, vt ſcilicet omnia ſua conſilia præme legan Htata habeat, vt maturè rem ipſam perfi- batumd at nec vnquam à ratione diſcedat. per- emampere quoque debet cogitatione futu- 1& ante cõſtituere, quid poſſit accidere unm vtramq; partẽé nec committendum ali uidhvt aliquando dicendum ſit, Nõ pu- rxcep um aciii re nata arripit. Quod mihi aliquando dtis almſuueniſſe memini. Siquidem quum mor lendsium eiusqque ſymptomata probè haberẽ is gelenſexplorata, ac verborum ſerie,& compo- evecomnendorum medicamentorũ ordine exa- ſalutun ctè eſſem inſtructus, tamẽ rebus, vt paulò dis htante reliqui, mutatis, coactus ſum totam memon ſcenam inuertere, atque aliã viam ingre- tales tdi, aliaq; methodo inſiſtere. Sic doctè ac di reaprudentèr Terentius, ulere,9 Nunquam quiſqnam tam bene ſubducta ratione ad vitam fuit, Quin res, ætas, vſus ſemp er aliquid ad portet noui, nfultan Aliquid moneat. vt ila quæ te ſcire cred as, neſcias, ſit,quunl e qua tihi putaris rima, in experiundo repudies. Ulsma Nihil à Comico dici potuit vetius cũ in — 6 8 34 ——————— K. 9 z/ 2.— — 2 ulod. 4. 75 2— ATII aAIwaAcvIIS. I18. 1. 102 44 — ttunt.Quod itaque Cicero exigit in 15,*. . In re Medi Haram. Nonnunqam autem medicus in uupe di um ant it ncipiti dubioc; morbo& qui celerrimè ae. ue. dromeniad ſtatum properat, vt gladiator in arena, ram, confilium captat, ac medendi occaſioné 1 omni —— ————,———— 8. 3 ———————————————— —————————— 3 ———— 1 n.——————— 9—* DE OCCVILT. NATVRAE omni vitæ actione, tum maximè in pro fligandis hoſtibus, morbisque expugnan dis. Quamlibet enim multum ac diu qus rationes conficiendi negotij, aut cuiuſi rei perficiendæ ſecum ipſe ſit meditatus omniaque adamuſſim, curaque exactiſſ mare ued ma excuſſerit, quo modo res aggredien. TeLne da ſit, quid primum exequi, quid poltte . mum conueniat, in ipſo momento pun ctoque temporis, quo ſe operi accingi & rem perficere ſtatuit, priores iam ranm nes,& præmeditata conſilia reſpuit, ali que pro tempore excogitat. Itaque vſus exercitatione, multarumque rerum es perientia parari conſtat prudentiaã,& be ne gerendarum rerum dexteritatem,& eoque felicem ſucceſſum, atque euentun exoptatum: nempe eorum qui ex motbo decumbunt, facilem& expeditam ſanita tem, quam confeſtim nullaque mora con ſequuntur, vbi fido expertoque medici ſe committunt, atque illi ſunt obſequem tes. Nam errones circunforaneos, atqu impoſtores publicos exterminandos cei ſeo, qui non verentur in hominum vita ac corpora graſſari, atque, vt habet pro uerbium, in vaſis iactura artem figulinan experiri. hoc eſt, vt Plinij verbis vtar, ho- 85 mi Crune ranpi 1 peſtovts 3 —————. ö e ereiectee ie.⸗ weibe et ——— 2 *—õ——õyü——— ddabo le 3 — coeian runn)) uumn Lrrglſentei benimſem peiin ſhmüt aa Kwei roled E iweneke Raietd nüieaſe unaan an Vttenea einanſäügt tzanf wintkſen⸗ leieu ameij Jäi leum enen lhu tn m mahr caſtat emſnane lan eionnau WMaa giqun Umn waiiehe a dr MIRACVLIS LIB. I. 103 main zum periculis diſcere,& per experi- ueh nenta fallacia, ac cõiecturas mortem ho- b tumad ninibus inferre. quorum culpa aC teme- diip an tate efficitur, vt mede ndi ars(quam in- „ dmer dona ſpiritus Paulus refert,& qua duraqued ſt facra dogmata nihil mortalibus ex- 0 ogitatum eſt ſalubre magis, ac neceſſa- dui, ou zum)vnà cum profeſſoribus deſpecta ſit, momen neoli ne ij anicularũ im- ome ge negligatur. ne ijs addam anicula n Kera 32 audentiam, quæ non verentur huius artis&„‿ rlotes mzeritiam fibi vendicare: quas non tantum’ aA. operia lliarchu medendi magiſterio aut vt minus ambi tatum ofe dicamminiſterio ſemouit ꝑublicus aque mnzrbis conſenſus, ac maiorum autoritas, rudemiedab omni etiam iuris adminiſtrarione, .—*—. 8 — eccleſiaſticis, à concionan ——— Atquem d munere excluſit etiam Paulus. Siquidẽ mquienst appoſitè Perſius. peditun'ubli⸗ ler hominum, naturacue continet hoc fas, p it teneat vetitos inſcitia de bilis actus. laque lſstat contra ratio, ac ſecretam gannit in aurem, rt Ane Ne liceat facere id quod quis vitiaret agendo. rtoqhue lp Iluit helleborum certo compeſcere puntto funt ll Neſtius examen, vetat hoc natura medendi. Draneo lui ſententiæ conſent anea eſt illa Horatij, DaeNauem agere ignarus nauis, timet, helleborum ægro erminadc Von audet, niſi qui didicit, dare: quod medicorum eſt. hominu- vromittunt medici, iractant fabrilia fabri. e vtuh Quod compendioſis verbis indicat Pro- 43 4 lguerbium, Quam quiſque norit artem, in verbuac ſe exerceat.) Quocirca felices fore ar tes 1. Cor. 134 1.Tim. 2. Sat.. lib. i. Epi- ſola. If * ** ——— 1 2.. She Er Aethaeee ry ei N eais. Sereg eem. ee, weeSS me Frt n. eNe stems.. ne ⸗ wnnge. uh w rw e—— 5—— — —— 1 8 D8IIööööö ͤ * 24 8 7131 1 h 8 —õyõ—————HN,——————y— officijs. Kei geſtæ enarralio. ———x— archietectu ra, alijsoue e.Qee NS9 3 ℳ e LSS Sewſß NA A „* pPDEI OcCccVLr. NArvRA tes Plinius pronunciauit, ſi de ijs ſolu admmahte n 2A ArrFre cone, 4 81 iudicent, eaſque tractent artifices, atq dich pot e vmileab harum periti. Quum autem in extrud dis ædibus architectum deligamus ſola tem atque induſtrium: in dirigenda na nauclerum expertiſſimum: in bello gen do duces exercitatos ac ſtrenuos: ma polienda lingua præceptorem eloqus tem: in mente inſtituenda formandlii- moribus moderatorem optimum: cuni morbis expugnandis, in farcienda tun daque ſanitate, triobolares circumfon neos, ac deliras anus admittimꝰ? quin corpus noſtrum trucidandum exponin animique domicilium diruendum offan mus. adeo nemo non artis medicæ pes tiam ſibi arrogat, ciuſque profeſfionem exequitur. Sic Ferrariæ Pontano teſtesl ſeenditan reſhe ne lagen ducttal 6 dexrrur, dl rukcuqleäin dolorem ind nemopo er- fomenta feltim diſ un aop onn. tenderat Plla düaltate ramer felttcpinio. unpräcten alloerperi nea. DA wüllihl vberrimus: Tum vnus Nulla, inquit, unu(à — 5/ e cu. W. flor Dr 4. IArh, uTRAcCvILIS ILI3. I. 104 t, ligejum maior copia, quàm eorũ qui ſe me taniis gicos profitentur, aut eius artis nomine utennaſe vendicant, cuius ſe primo quoque tẽ celiengore ſpecimen exhibiturum pollicetur: ndlrge taque poſtridie quendã in publicũ pro- nindeſucit ad hanc fabulam peragendam mirèe wſtrenun extrum, qui faſcia obuolutis ceruicibus doten ultuque ad morbum co mpoſito dentiũ dolorem ſimulat, ac fubinde ingemiſcens da formn optimmh obuijs ſtip eblanditur, atque aliquid afercedemedij mitigando dolori implorat: ibi lares cmaemo non ex numeroſiſſima multitudine mitm omenta præſcribit, ac quid dolorem cõ- ndumenfeſtim diſcutiat, confidenter profitetur: lruendmitaq; omnium ſuffragijs euicit is, qui con rtis melatenderat nullam prę medicorum turba in cue poittiuitate numeroſiorem. Necc ſane illũ fe- bontaoötfellit opinio. Idiota ſiquidem atque im- alicwaperita plebs. Paſfimm huius artis eognitio um mmenem acnotitiam fibi vendicat, camq; pa- quo ſatam profitetur atque impudẽter exercet, velcunullo experimento, nullaque ratione in- dtlmſtructa. diſtotesi- aurigel QVYAM VARIASITAC aiuun multiplex ſoli, terræque natu- dus itat ra& conditio. Tullaiop Caput. XVIII. lam —d—I—— “ —— 3—— 2———— —————————————— 1** ———;ʒ——.————— 2——————————— —— 2 2——-——. ————— 3—————-———— — 8—————*—————— 5— — 4— 2——.— 8* 85 4 1—— 8* 4 . 2 8. ———-————— 13 18——. 1 —————————“ 1—.——.— 8 1 3 8 3 8 9 3— — 24. 1 * N DEOCCVLT. NATVRAI Am verò vt aliquid ſuperiori argumen 1.„ B to affine adijciam, medicis cum primi err 40 tobſeruandam cenſco terræ cuiuſquem turam, ſolique habitum. Hic ſiquidem e gilius, obiter& veluti in tabula depict referam, quo ſtirpes ſuis quęque locis i ſint accommodari, minusque ob alimèi ſuccique malignitatem viribus deſtitui Eòô enim fit vt votis noſtris non reſpor- deant, effectuque expectato nos fruſtrem tur atque euanida ſpe illudant. Solum lgedaücci vt variæ herbarum ſpecies emergi ba⸗ e diuerſasque virtutes ac facultates hæ ſou n. tiantur. Hinc Hippocrat es Cratenæ m tanas herbas‚ altisque tumulis enatas c ligendas præcipit, quum firmiores ei une ſtant, ac robuſtiores, magisque efficaca heeltanio qudun aquaticæ, propter terræ denfitan re. aëérisque tenuitatem: flores verò earumſ gendos, qui ſecundũ fonticulos, fluuia riuoſque naſcuntur, quos imbecilles multi roboris, ſucciq́ue dulcioris eſſe d cit. Quum itaque ex ſoli natura ext conſiderata, herbarum vis ac temperan tum cognoſcatur, ipſæque herbę aliæali locis delectentur,& terram maximèſſi familiarem depoſcant, illarum diſcrimi 2. Geog. na, quas aliqua ex parte proſequitur Vir Glumſn dufin Anen Aaſin lujiliſn, lgitm Ihaan (dlalin lenſen utemam ArrI veriore 2 T l vlla MIRACVT ce aae Selun 1 112. 1. r l erauie Solum ali. 1. la— raliud 105 c lql pgee riiie e t lpecles lelſom epaſtina acll ituminoſa 8 Sho„ aelen r 5 Nauale o- es Cuat Shlaum 3 he dhee, ulee unulben 4 Plheraun*† waibena. m rwie heufen We aieme epndg oe— Dexa rt noſum R res vete ahidoſum Oph D,sceu 4 SNec W Miehile M, vel à poro Pe ticlligan eu reſum 3 nirl em 4 Sterile llcioli utenmn Deee „„ Crelaceu Stercor li natm Hun ſe— is ac u enem, An,— Enngzgſim ö 1 marumm refer quallid etehde nn eee, rann Muilé anan⸗ ecundum Er Jal lllarund aenſ Tehap— 3 . F ¹ proſcqui Aſer 4. L 0 Eorumalla. n tabult nant⸗ u alia. e. or ub qle 1 Auis Hluo M3 que Oh Heube ꝓlana Tuu campeßtri witidi 1 arit Horten 8 tiis nol 1 Fruticoſa Arentig Maritima at0 NOHHJeiun Hue zitieulſ Eduea 4 Aceliuia Decliuia udant. e 1 8 Clinoſa — 6 5 eae 2 — —— — —— — — — ———:;— — — — 3— — LCunæ eſfe- ttus in pro ducendis ſtirpibus. Ddi occvIr. NATVRAE Aqudſa Algentia 1 NHumida Alſioſa Paluſtria Aeſſtaoſa Vliginoſa Tepidæ Trrigua Egelida HNumeeta Gelida Concluſa NMontuoſa Patentia Nebuloſa Aprica Caliginoſa Opata Feruida Deſe Roſida vVmbroſa Norulenta Ventis expoſita Salubria A vento ſilentia Inſalubriæ Auræ expoſita Paludoſa Soli peruia Itagnautia Subterranea SIquallida Retorrida Rigoſa Exucca Orientalia Succulenta Auſtrina calida Occident aliæ Frigida Aquilonia. V laralnuſt LVNAE RADIIS AVGES cit, at non matureſcit b boerus. Caput. XIX. LVna ſatis incrementum dat, maturits tem Sol. Illa ſiquidem humicditatem mouet,& turgeſcere quæq; facit, ſed oh iinbecillitatem concoquere nequit.Sic videmus ſtirpes interdiu allicere alimer tum calore Solis incitatum, noctu diffun dere, ac per attractum humorem ſuccum que ebiun 40 ir ena laten beno dmÄ” dfuol zuch coa ſlul Güend potdal alac Wla dien lllbnne ſuact r mc Pcheur alläu rant. 0 1 ſtil niſe ſen io drls Alcer⸗ dayera aſ, 8* Nlb n- kei tora d kerui wimi Vm b ac 1 gäntin de lio lera dandm celu „ Aue inbibitum adoleſcere, auctuſque at- que bum digerit, atque in habitum corporis aicfundit, noctu verò& per ſomnum cõ- * Koctio perficitur: Quod in ebrijs vinoq́; Nauttentis perſpicimus, quibus ſomno cra uw alaac temulentia diſcutitur: ita Sole iem illuſtrante omnia maturitatem cõ- ſequuntur: noctu verô Luna ſuas vices ai beunte adoleſcunt, ſuccoque protube- ant. Quò fit vt videamus roſas; lilia, om- 4 niſque generis floſculos interdiu nõ de- nche hiſcere, ac patulos fieri, verùm noctu atq; nir. antelucano, 5 Mus ad occaſum, quum frigidus agra Veſper 3 A VOIfenperat ac ſalius reficit iam roſsida QLuna. uecſt ST ERCORATIO b quare Heſiodo impro- bata. Caput. XX. IX. n hunil ete neni Quum is facti non ignarus ſalubritati po incrementa ſuſcipere. Vt enim vigi- Simie af⸗ . a& exercitatio motuſque moderatus ci cultatibus naturali⸗ bus. Vixg.li.z. Seorg. n dat, u Eodus non indiligens rei ruſticæ Seauri I ſcriptor à pleriſque inuaditur, quòd in Taluers q; fict ſterquilinium in agricultura neglexerit. allicetedtius, quam fertilitati conſuluit. IIle ſiqui- m vocuidem alio lætamine ſterilitatem expug- notem nandam cenſuit, quàm ſtercorandi vſu — ———.. — Tese e 4——————— ———————————— ———————— ———— 5— —— eee err nar 2„ 8* 4 3 4 8 ööö—ö—öö—ö—ööö— öö—ſ“—————— ————————— ——* 3— ———— 3 3 3 3 1 ———=⁄ ¹ ½ AAAͤͤͤ 8 A 4 —————————————„ Db OcCC VI r. NATVRAE vſu& conſuetudine: Satis enim ex lupi- norum, cicerum, piſorum, fabarumque culmis vomere tempeſtiuè ſubuerſis, Ali ue pabulo proſtrato, agrum vberem fa- Vnde fru- ges corru- ptioni ob- noxiæ cundumque effici exiſtimauit. Quæcun. que enim ex ſtercoratis, rnoque cultisa. gris proueniunt, vitioſos, minuſque ſalu bres ſuccos præbent. Sic triticum& Ce. realia quæque à Curculionibus promy- tius infeſtantur, ac fruges, omniſq́ueg: neris legumina in eiuſmodi agris ena nec perennare poſſunt, nec diutius aſſ uari, quin vel ſitum contrahant, vel àu redine& vermiculis infeſtentur. Zythui quoque, caque potio quæ Belgis Cers uiſia dicitur ex huiuſmodi frugibus deco eta, citiſsimè vitiatur, atque acorem car- trahit. Quamobrem rectè mea quidem ſententia Heſiodus illos agros aptos, a- commodoſque ſementi exiſtimauit, quos venti temperati ſerenant, ſiaues Solism dij fouent, vbi nullæ aquæ ſtagnant, nes culta ſtercoratione pingueſcunt, aut ſiti mundo, natiuoque humore ac calorem turitatẽ conſequuntur. Sic enim illa qus naſcuntur, diu perſeuerant incorruptaar que alimentũ præbent ſalubrius. Fieridl té nequit vt in his regionibus viuaceser O 4 iſtant donibls paue . 8 unsc dunin pes uen arrdr oon di ti nen aluln g Fadaläiplüg niche un 4 4 1AI ſozlaghek När bi uodſt rsatu um nn.t cen n xer gein zcm RArpI- duis exine Smno ſua alant, alterũ vbi nõ genuino humore, vel ho. § winänd aſcititio pingueſcit humus, ac ſterco- ſn velof lc tritäman lionibo — es, omrun modi 3 1 . trahant, que acom am. Vt enim homines innumeris malis Nihil ex o- unt obnoxi cte mer agroa exiſtiman M s guTrRACVVISLIB. T. 107 m, küaiſtant homines, aut valetudine inculpata, iusſin biacr ipſe, velalimenta vitioſa ſuntac grum merputredini obnoxia. Quorum alterũ eue- 22, Gr al maut edit,vbi ſtagna, paludeſquc graueolentiã menta vc. ando excolitur. WARATIONE CVRCV- lo, aliæeque beſtiolæ infeſtæ frugibus nec iun abigi, necarique poſſint. Caput. XXI. eſtenru TIhil eſt in vita hac caduca& mortali, dur Begs quod ſuas non experiatur aduerſita- diftun SSatque incommoda, multiſq;ue vexa- donibus atque inſultibus non ſit expoſi- „multaque illos circumual- zeatam. ant quæ valetudini, vitæque inſidiantur:„ nütstd&ſtugibus ſui non deſunt hoſtes, qui I5⸗ M⸗ f. læ ſtaxnu- llas infeſtant ac demoliuntur, robigo,cu H dces formicæ, limaces, cochleæ, locuſtæ, veſcunnag reacclls, ic enini at incon. lubrius- Altera ſui bus Vlu Alatte, erucæ, teredines vermiculi,& qu: unditus granaria depopulatur Curculio. Calauder. Hoc enim genus vermiculi proboſcide nes. quadam acuminata, roſtroque aculeato, parte triticum perterebrat, om- nemque ſunilaginem depaſcitur, furfura- ₰ 4 Wrarer. etadini Acunt. mni parte Curculio- ———— 5—————.— 4——.——— —————=——— 5— 1——— 1 ——————. 4 2 8—* 8 4 4 1 —.————————— 2————— — 8 4——————— ꝗ’——————— ———————————* la—. 1 e 3 8 — 8 1——“— 4) — 2 r————————— 6 4 g 4 3 3 5 2—. 2 3 4— 1— 5-—.* nſͤͤͤſͤſͤ A* 0 3 cea “ — ————————————— p oOcCoVvLT. NarVR Ar .. 3 cea tenuique ac caſſa relicta membram Huius terredinis multa examina ineum plena recens demeſſa, ead; madida acm meuta cor.. 24... rampatat. tibus nõ Aquilonijs ſunt oppoſitæ, Sicc tas enim efficit vt omnia putredini mitt obnoxia exiſtant. Perſuaſum eſt auton nullis, quorũ mea quidem ſententiaue vana fides, nec inanis auguratio, Deũo max. nonnunquã hanc calamitatẽ imm rere in vindictam eorum qui plus ſatii cro inhiantes, vel fruges abſcondunt, u inopum detrimento, qui hoc commem alimentum in edendi, paſcendiq; corpe 6.„Deibenignitas ac munificẽtia, adeoni rWwyc cætera edulia deſint, atq; obſonia quas rev.& deſiderétur, ſatiari homines pane polis vVegwiao- Eoq; inediã famemd; ſolari. Quamobre uaſaum Srauiter culpandi ſunt, negotiatoresſ mẽtarij qui magno tenuiũ damno, anuo na, frugumq́; pretia intẽdunt, nec in ſim cnenne ma egeſtate granaria la vät, quo illis qus ſtus ſit vberior. Eo ſiquidẽ fit vt in rem b In vere progerminant, vbi frumenta Lun rulenta, antequã occalluerint, recondun vndehu= tur, vel vbi granarij feneſtrę Auſtrinis ſe ſupra legitimum tempus aſſeruãt magm eſtituti vitã tueri nequeunt. Hoc emm ris vſum affluenter elargita eſt prouid ünäshan gatbcl lder nalre uimn müli tsdeleghel geteh ne sC llu ncu Rotu paum an lo xpü Tlee erral metuteti Heünaſu tegldoun awom ſhr Aldechen dien mnd 1 N4TNWN uTINACVIIS LI. r. 108 dlih naſant iniurij, atq; in plebẽ cuius maledicta dMand ſe cöcitant, fraudulẽti. Qui enim(Vt S0„ruer n. truma omon teſtatur) frumẽta abſcondit, illum each mlt ecratur populus: qui verò diuendit, hu uerntus capiti fauſta exoptat, beneque preca- lette gun ur. Patitur tamẽé plerũque Deus huiufino ntoyga malis affigi nos, quũ erga illũ ſum in- la purnin rati, cuius liberalitate ac munificẽtia cu- valumchnulate fruimur. Siquidem per Ezechielẽ c*ν⁊. dem lmammiſfurũ ſe minatur religionis ac pieta- ugurato is deſertorib'calamitates quatuor, famẽ, camtnipeſté bellũ,& nocẽtes beſtias: vt his diue, μ m quiybs xati ad ſanioré m entẽ, agnitamq́; veritatẽ Wenaes s abſemt perducãtur. Quòd fi naturales cauſæ, nõ 4 Deo o- us aſent ratinuminis vindicta malũ hoc inuexe- eeer che. uihoccntit:ineüda ratio qua animalcula noxia vel ueunt. Rabigi poſſint, vel interimi. Nihil auté ad palcenät perimendos Curculiones efficacius, quã 3 rgita elſfalſugo,in qua allium decoctũ ſit, ſi ea irri o₰QhhV0· iiceta gentur pauimenta ac parietes, confeſtim nes guibas d obl enim aliò repũt, ac granaria deſerũt odo- 49amtan- lnesen niqquetetri halitu cxanimantur. Idipſum b lariQuu præſtant etiã Sagapenum, amurca, Caſto- negotut eum, ſauina, ſulphur, cornu ceruinum, he uü dan dera, galbanum, ac graueolentia quæque, duntyn quorum ſuffitum nec ſerpentes, nec colu dät,ouo bri, nec veſpertiliones ferunt. Quod in- i.;. Geag dfttu dicat omnis eruditionis parẽs Virgilius. O 4 Oiſce ———— 4 24„— 4—————„ K dr occvrr. NArTVRAE Diſte 2 odoratam flabulis incedere cedrum, EGalbaneoſque agitare graui nidore 6 helydros.— nz Eadem ratione lupi ſalictarij nidoro- ſos floſculos refugiũt, qui etiam homini Tapalus cerebro infeſti ſunt, capitique grauedini 2ab zop ac temulentiam inducunt. Similitera ſambuci flores, quorum odor etiam en cas arcet, blattaſq́; ac tineas perimit, qui admodum abfinthium, ruta, mentatm abrotamum, ſatureia, iuglandis folia‚ flii pſeudonardus, quæ nobis lauenduladi tur, nigella, coriandrum viride, pſylliun anagyris pulices cimiceſque interimun Scyllitici decoctione conſperſa. Oblſt uatum eſt autem noſtra& auorum ne weue. moria naporum ſemen, quod negotiatan bus Belgicis quæſtum præbet vberrimi miram obtinere vim in proſternendisch ficiendiſque Curculionibus, non rationt deleteria, ſed ſuauitatis illecebra. Qumm enim id dulce ſit, arq; oleoſum, illud de ſerto tritico, auidiſſimè appetunt, eoqu diſtẽti pereũt. Quod ipſum ijs etiã vſuus S7 nire ſolet, vbi fiſcellis vuarũ paſſarũ inte aiawando derint. Sic experiméto comprobatũ ha vomes beo, puerorũ lübricos vuarũ paſſarũ eſi kermum. cexpugnari, ſi iciunis„nullo admixto 4 vel culcitris ſuppoſita, aut toris, in acu 41 öuiljen he bobloin ee gtul m cinn Rnn actornichc gekbs IVM. 1 uncde c h an rl deteresrlan erepett ona notuticere tusi musj do merfisiü Ainteqübs düyita aüher mnrur cbu ſennntar. ge Ann turx lu dNola NaAr eh MIRACVLIS. LIB. I. 109 zejen dulio illas exhibeas. Vt enim amarulẽta iſdlcen uæch;,ita dulcia affuenter hauſta vermi- qui ein us inimica. Diſtendi enim illos contin- piine itac diſrumpi ſuauioris— copiarSie dunt, Stiam hominum ventriculus turgeſcit, G moit tormina cõcipit, dulcibus affatim in- in ess den ſtis. ,a M1BRICORVM VERMI- uganüigngue qui humanis corporibus innaf- dbislun cuntur ſagacitas,& quid porten- nviiceſf dat per os naresque 1 requetcc erepere. baut toh, Cap. XXII. conſpen b ra& unIſum eſt nonnullis prodigij quiddam „duodm ſimile lumbricos pręſertim longos& prabent eretesſurſum eniti, ac per os naresq́ue nprofmrepere: quum id inſito quodam naturæ nibum notu facere ſoleant, ſiquãdo homo diu- μ☚ sillecmtius ieiunus perſtiterit. Tunc enim ſtoma eerur 43 oleoluncho morſus inferunt, ciboque expleri cu eraapf, et 7* appeus piunt: quibus quum nihil obijciatur, quo at. fumißa'ali,vitamque tueri poſſint, in ſublime fe- vuarũituntur, cibumque ad gulæ vſque meatũ compwenantur. Sentiunt enim ſagacitate qua- 5. les vuriyi dam naturæ per illas partes in ventricu- Sb 7 ullo aiu dum delabi alimenta,& quũ nares per- m 0 5 uiæ 2—,,—————————— Libr. 2. aphoris. 18. ruinoſas deſerunt. DE OCCVILT. NAT VRAE uiæ ſint atque ad gulæ tramitem ſpectè X... ceò quoque ſe conferunt, factaque titil tione, vel ſternutamento eijciuntur, uc primoribus digitis præhenſi eximu hac in ſanis multoties à me ſunt obſer uata, quibus quum facti cauſam explical ſem, hac in re illos ſecuros præſtiti. i ægrotantibus verò hoc ipſum aliquanda „cueniſſe conſpexi, fed non abſque iunms 1 nentis mali præſagio. Tanta eſt enimin huiuſmodi corporibus contagio, eaqu- putredo, atque humorum inflammati vt exitialẽ vim morbi perferre nequeã itaque erumpunt quidam foras ſed ma bi ſæuitia, non critice nec naturæ vi ina tati. Quum autem deſinente morbi o lentia, infernè cum reliquis excrementi illos prolui cõtingat, ſalutare id eſſe Hi pocrates ſtatuit: ſponte verò, nulloq́; ma turalis facultatis impulſu egredi, quoi in moribundis perſpicimus, decumbeni noxiũ. Subodorantur enim naturæ quu dam ſagacitate corpus defecturum, lant Glires eies Onem ſuam deſerunt. Sic obſeruatũ et ſorices ac glires ædes ruinoſas deſerele trimeſtri etiam ſpatio, antequã ſunt col lapſuræ Perſentiſcunt enim naturæ in 4 2*... que deſtitutum in alimento, eoque ntul. ſeſe ſtin. auer he fäncau, G Ardur Gd ers- G p bnr qlenä H Nam quibbh Inderet Phe- is acſch EE delnt antg meato pettac Kqülell Juodqew ferent h MNonane 1nar agg waan uma rrum quül tonen fccin perefleciun a jemrög vandf eſeän tall guin, dlültlhm lgu biere Reaben a 1 1 KRACVLIS. LIIB. I. I10 un ninctu, ſenſim diſſolui contignationem oc R&ædium compagem, illasque breui rui- denl turas. Pediculi quoq; ac pulices, vbi cor- Nteit s hominum tabeſcere ſentiũt, omnia- 4 a 3„ 2 2 2 nelun ue mẽbra ſenſim ſanguine deſtitui, vel Sun lum deſerunt, vel ilas partes occupãt, nn 1 quibus ſanguis, calorq́; natiuus diutius mnhæret. Expertum eſt enim à Libitina- 2 erien- onadlne tijs, ac Veſpillonibus in ea ſe lacuna re- tia de pedi Lante ie condere circa ſtomachi orificium, in quã 8 wontagi Jennit cartilago enfiformis, velin ea que um uln mento ſubeſt, ac vocali arterię incumbit. etere m Siquidem illæ partes, vtpote cordi vici- im forst e ad extremum vſque halitũ caleſcunt: ec namn quod quum à nönnullis, qui ægrotis aſſi- dente mi ſeerent, mihi eſſet relatum, incunctanter juts pronunciaui certiſſunum id eſſe imminẽ- utan lid tis mortis argum entum, iamiamque emi- veroguh grantis animæ indubitatũ indicium., Cæ uegred’ terum quù lumbricorũ paulò ante men- nusden tionem fecimus, hoc adieciſſe viſum eſt nim man operæprecium, multa eſſe quæ lumbri- Oν 1 efectum cos, ventrisque interanea exigant, peri- 5 ſcet 3 — AE-T ſs dcolleu tegula ignita vermibus, exhibitoque illo ι ntecuiſt liquos inhærentes corpori deijci contin eninmn get, eadem ratione, qua Plinius, complu- resdue ——————————-— Lihr o. resque alij rerum abditarum indagato- 0.5. res aſſerunt, Homini à ſcorpionibus lcto, remedio eſſe ipſorum cinerem potumiin oleo vinõue demerſum. Sic rabidi canus morſum curari teſtantur noſtrates pil eiuſdem animantis exuſtis, illisq́; exui no propinatis. Propellit enim malum)i- rusque facit innoxiũ, ac corpori cui mot ſus illatus eſt minus infeſtum quod viuu „ eliciat, conficiatque. Sic aliquando geni †σQQwάata cõmixtaque contrariæ facultatisn nena, remedio ſunt, non exitio. Quodi ſtiuo epigrammate indicat Auſoniust́i vxore, quæ virum aconito extinctum w luit, b AOfl EKIANH Toxica Zelotypo dedis vxor mœcha marito, Nec ſætis ad mortem credidit eſſe datum. Atiſcuit argenti læthalia pondera viuu/. Cogeret vt celerem vis geminata nerem. Diuidat hæc ſiquis faciunt diſereta venenum,. Amtidotum ſumet qui ſociata bibet. b HFhHC; Geriostlohes 7 .Anpro na, dleilly umre nln Mon adt uuüu ditee mdan eluten ens, . 1 aria arh MTRACGVLIS LIB. I1. III EVINI LEMNII a EDIC ZIRIZAEIOC- Sicra CVILTARVM RERVM AC olte naturalium quæ- b b, ſtionuim ninnd cotpoi ILIBIR SECVNDVS. dunau o liacmVMO RES, NON MALOS iie cun Senios! morbos inducere: ſpiritus tamen cctio aereos ſe ijs, Vt tempeſtatibus at Auläl unmiſewr„ac faces 16 dextinan ſubdere. b b Caput I. 9„. w. On deſunt apud nos pleriq́; ) Cqui quum ſint in naturę ope K) ribus ſobriè exercitati, —— comitãtu ee nfas 1— ſeu accidentia: ignorent, at que illorum rationem aſequi nequeant, 5n malos.infeſtos 3 ui noſtris mcommodis co inuigilant, hęc wauitas Dſa rcferant. Sic eos, qui ex tertiana fe- T copi⸗ bridecumbunt, tertio quoque die ſub- wai,en eunte venas, malo Genio diuexari: in b quarta- 8 3 —————.——————- N 3 b G p. oOccNI Tr. NArTVRAa 1IA uartana itidem, Synochis, hoc eſt, coniſ wirbeitn nuis febribus, quotidiana, ephemerafas gedkcunit diaria, omnibusque febribus æſtuoſis a dietuhe que vrentibus tale quiddam euenire imn rent. dl ginantur. Quod ipſum quam ſit abſu. ccn dum, ac rationi diſſentaneum, quiuisin naturæ arcanis vel tenuiter verſatus faa le iudicauerit. Quũ enim ex quatuorq mentorum concretione ac mixtura cor guis ean am pus humanum conſtet, ac conflatumſt vtere liſe totidemque humores complectatur, q acfedresni ex facultate ſeminis quatuor qualitai auluarit calidi& humidi, frigidi& ſicci ſunt put tatinnend cipes, quid aliud ſtatim poſſit, quã exly Alterns dihe rum intemperie, exceſſuque ac defecu qiezub morbos excitari, ſuamque originem ſir tun ttberis tiri Argumento quòd illos miteſcereſt qyotiianemt demus, ac ſopiri, vomitu, ſudoribus, ſeſ laemn a ctione venæ, cucurbitulis parti læſæ atſ iumodt, xis, hæmorrhoidunsmenſium que pron planonnnl uio, tum iniectis clyſteribus, ſubditisqeſ lltuoſc e podici balanis ſeu glandibus. Conſtitu Mr auten autem Deus pro inæſtimabili ſua ſapien qweordine vaue tia in natura rerũ motus ordinatos, ne dtus Korca erdo ac ſe⸗ quicquam temerè aut fortuitò, ſed om kirocaio nia. nia decenti ordine ac cõtinuata ſerie ſuſ maniun ri voluique voluit: Sic ſidera, elementa Catrur id Oceanus, anni tempora, cœlorum des Aüarhor un b uco Arr MIRACVILIS I 1.B. 1 1. II2 uühor fuos habent motus ac vices, certaque le- v chie ge decurrunt. Pari tenentur lege ac con- bu ditione humores, qui corpori humano lam dual nherent, ac ſuos cffectus propriosq́; mo Auämius ac certas periodos obtinent. Sic vt deum, per quadripartitas anni varietates ſilas der ermuiſque humor vices obeat, ac faculta- dex quutes viresque in corpus exerceat. Sic ſan- ac mum auis eam conditioné ac vim ſortitus eſt, ac conmgt vere vigeat, ſuæque naturæ morbos ompletmac febres pariat, nempe continentes que atuor qlaullas prebent inducias, nec ad infebrici Kicciln ationem deſinunt. Sic Cholera æſtate pofſt nlternis diebus reciprocante recurrente- ude uique æſtu bilioſo, tertianam inducit. Pi- Humoyes ue onom uita hibernis mẽſibus, vbi computruit, los mttiquotidianam intermittétem. Melancho- u, fudoikia ineunte autumno quartanam, Sic dia- ls puiltia vno die, aut paulò poſt finitur, quòd ſud iempo- ra ſortiun- tur⸗ nfuma pfa non in humorum putredine, ſed in bus ldtalituoſo eoque accenſo ſpiritu cõſiſtat. libus Co aabliu ſue ordine& modo perficiuntur, quo orduanrtus& occaſus ſiderum, Oceani ęſtus& rtuin,Heciprocatio, herbarum, fruticumq́; ger- tinumainantium amoœena grataque viciſſitudo. (dends-xterum id admiratione nõ caret, quod cœlom fuatuor humores certa horarum ſpatia, b certaſ- A———— lec autem omnia eadem ratione, pari- Qaatuor humorum decurſus in corpore. ——————————** , he, ₰—.. Ina ir eſſealienum experimento comperi cun orus DdI OCCVIT. NATVRNAR certaſque diei partes ſibi vendicant, a —uino diem noctemque ælllI dctiol Nemn ſar artiticialem, per horas duodecimn tem. orales ſibi partiuntur. Quod a Veroni horum obſeruatione, febrium aceſſione indubitanter prænunciare ſolcam. Viga enim ſanguis Sorano Epheſio teſte, ql nih.26. Euangeliſtarum molc Ipatia decurfus- ** Ciel ac noctis per horas æquales met tur. ab ñora noctis nona ad horã dieite tiam, quibus horis concoquitur ſangu- 2. zo⸗ 1due ab hepate elaboratur. Quò fii un. mens antelucano, exortoque Sole ſiti do erecior, crior, omnesque quum ægroti, tumt ſaui ni erectiores, ob ſuauem effluxum, g tumque ſanguinis halitum. Bilis verott ua ſuas vices obit ab hora diei tertus a horam diei nonam, quo tempore naui ralis vis ac facultas ſecernit à ſanguns choleram, eamque ad fellis folliculũd rigit. Eoq́; fit vt ſub id tempus homoi iram ſit pronior, ac leuiſſimè excãdeſeu Bilis autem arra, ſeu ſuccus melancho; cus ab hora diei nona vſque ad horã m ctis tertiam ſua munia exequitur, claue que afſidet. Quo temporis curriculoh mento par defecatur, eluiturque à ſordido exc fllgherh rüt d noctsleg p eant 1 perkelini elixar,(Äo natans Äqh nipen Whl nrronen bä ferc horr gui fanguntu dräum ne ger lorto,h diolder tsledrsK nbenr nane Kllendcc dodkcunti unr lidhan vmericam. Kütra dim loregtedu diivplen Arm MIRAaCVLIS. L IB. I I. 113 lenä mento, idô; natura ſpleni deſtinat. Quòo nt, vt illo horarum decurſu mens homi- nis obnubiletur, atque ex atra denſaqũe fuligine animus mœrore contrahatur. dcoma Pituita ab hora noctis tertia ad horã Humores rimnas octis nonam huic ſuccedit, tunc enim 1ε relclen eracta cœna concoctio in ventriculo vigew. heloui perfici incipit, cibuſquùe liqueſcere atque Paiut lixari. Quò fit, vt phlegma ſtomacho in- lulnatans, atque ad cerebrum delatum, ho- adhcitminem ſomnolentum efficiat ac dormi- oqutmitantem. Quòd ſihorum omnium exactè arur. Grationem ſubduxeris, obſeruabis ijſdem ouegnferé horis, quibus humores ſuis vicibus egroitunguntur, acceſſiones, inſultusque fe- mettun brium inuadere, expletoque ſingularum um.Wrhorarum, quæ humoribus ſubſeruiunt, na dtiſpatio, modo ſynceri ſint atq; imperini- o temp ti confiſtere ac terminari. Sic continen emitalttes febres& quotquot ex ſanguine ortũ ellstln habent, manè ingruunt, tertianæ ſub me- empui ridiem, hoc eſt, hora ſexta, quæ nobis eſt limes duodecima tã diei quàm noctis. Quar- cus men tanæ ſub horã nonã quæ nobis tertia eſt (aueau pomeridiana. Quotidiana ex phlegma- zeguin te circa primas noctis excubias. Quòd ſi lis cun humores redundent, atque inter ſc,vt aſ 65 ſoc' ſolet, implicati connexique ſunt, nõ ſer- -— Uant 3.“— Am e——————————— 1 pioccCvILT. NATVRAE unke! uant legitimũ tempus ſuoſqũe inſultus Linenefi cùm acriores tum productiores faciunt, Sltue, ubit simie à magiſqüe diuturnos. Vt enim venti com Mantoipou eraune glomerati ſæuiores tempeſtates excität quum ſcilicet, Aeneid. 1. Vnaà Surusque Nothusque ruunt, creberque procellis rure, per Africus,& vaſtos voluunt ad littora fluctus: jeudn— 4 Ita vehementior fit morbus ex humofi 1elhan 1 modi Adr düd concurſu& confluuio, corpusque hum Mnun n num ſæuiſſimè excruciant congemina zadafan eresällpche morbi. . ls Caden noh ——Nam corbore in vno 1 1 Frigida depugnant calidis, bumentia ſiccis, WNRrraxka Mollia tum duris, ſine pondere habentia pondus. turne, f Horum effectuum cauſam ſuperuaa torrnu d neum, imo friuolum eſt, in malos Genisanl auh referre. Quum hæc omnia in humorm greln 1. putredine atq; inflammatione, vel qur anwel Iitate ac copia conſiſtant. Iſta ſiquiden umbs aan e5iciunt, vt ſint vel breues, vel contti vonmma dopare ctiores morborum circuitus. Quun madaeen, ngur 5 uuee autem languis plurimum corpori inch Gkare ſelcot lrex comi. vnicum eumꝗquè continuum acceſſumi annaueao nuas exci-(it Quòd i. 18 Clelonl ge Qudd in venarum conceptaculit quubiima per quæ, tanquam riuos atquc aquædi quüdem puu ctus, vndique ſanguis diffuſus eſt, piſ mndan 1 tredo atque inflammatio conſiſtat. Qu qn dünna fit, 88 naturam, tanquam ſolertem 36 nicleno ale dũquùe conſulem in ſeditione ciulli, be nelun ltea Ouidius. Meta. li. 1- IVR urRAcCVILIS. I15. 11. 114 aai lohue inteſtino, continenter operi In⸗ gSmite a rotes Räſiſtere, nullaque intermiſſione oblucta-ſulis foler-, un jentri morbo oporteat. Pituita verò flaua-“s atesen que bilis atque atra quòd minus copio- e ſint, extraque venarum anguſtias con chs fitutæ, non perpetuò, ſed intermiſſè af- 1 ex lufigunt, minusque ſunt lethales ex huiuſ pusqueſmodi humoribus exorti morbi„quôdiil- congendi non pateat aditus acceſſusque ad cor, artesque principes, eoque non facile il- is cladem noxamque inferre poſſunt. Sunt tamen harum febriũ nonnullæ diu- à. turnæ, partim quòd materia redundans elſit,partun quòd lento tenacique viſco a- ſimilis, adeo vt ægrè concoqui poſſif, at- Ique eliquari. Quò fit vt melancholicos*‿ηρ◻νρα rarius exhilareſcere contingat, niſi affa- lrii non fe ſtim& meracius bibant. Eſt enim is hu- Dii wälre „ velch monimpenſé frigidus ac ſiccus. Huiuſ- modiautem conſtitutionis homines di- Simile d ctitare ſoleo ferro ſimiles quod multo Lene 5 ferro me naccat vrentique igni opus habet, vt igneſcat, encholieis ncepat quò ſubigi malleis, fingique poſſit. Iſti ces 3 Aueaqt ſiquidem plurimo meraciſſimoqe vi- 5. vel lusch no mdigent, idquùe inoffenſè perferunt: nlſilta ſolent d ciul —. Melancho- quo vbi incaleſcere cœperint, mimOs, lxory natu ridiculosque moriones ſe præbent. Ca- ra, vi vi- no incalus melum ſaltitare dicas. Nam quum ſint un. P 2 natu- —— * ——————·——* DI oOccvLr. NATrvRA natura ſeueri ac tetrici: vino perfuſi, fe ſtiui affectant videri atque elegantes. Ri quemadmodum non facile vino cedum illoque obruuntur: ita ægré illis tem lentia diſcutitur. Quum enim bibanta fatim, ac cibum ingerant affluentius: ſ vt denſi fumi, craſſique vapores tenacin fixiusque cerebro inhæreant, adeo vtpo ſtridie illis imaginationes melancholics ingraueſcant, Siquidem ex heſternom ro nondum ſopito ac deſpumato totm Snle on renlidet corpus ac ſuboleſcit'. Simile- inelegans nim quiddã ijs euenit, quod ædibusi a aerenfs cenſis, quas tametſt incendium nonfi ditus abſumpſit, nec omnia conflagta ſunt: retorridus tamé ex ambuſtis odan naribus ſe ingerit ac cerebro officit: Ä iſtis ex pridiana crapula fuliginoſi oli que halitus, ac ructus nidoroſi, infen ,,—„ ſunt, mentique ac cerebro acres motd cruditas cesquèe fumos inferunt. quos quumes melancho- cutere nequeãt, atque identidem recni licis noxia. deſcere wh er. d eſcere phantaſmata percipiant: denn accumbere geſtiunt, quò vini vapot atque ex illis ortas abfurdas imaginatit nes, vt clauum clauo, retundant. Qun itaque ſic ſe habeant morborum caub atque origines, caque ſit humorumim — run 1 tundew am 8 raqge Rl 9 2 unene Enſr Inclce ten, rer ilgunt resoccbhi güie im dobodor. dſelrg dumana en t fuagge pllu adüumentſele Uerrutleg Lallem uo- 1 am lc dcet Nolnad Geataut, o de ir Da ſtemdekr winü dacu b aduün rthl no etk elegane MIRACVLIS. LITE. II. II5— ,f tura& conditio, vt nulla ratio porior ex eo: Mcogitari, vel iniri poſſit acceſſionis inſul- ua2 cenij 6 vinoc „ 1 wattusque febrium, quam vel humorum orrus e- mentẽ op- t copia⸗ Vel qualitas: non eſt quòod quiſ- Wnash. quam exiſtimet, aut opinetur peruerſos enos hanc concitare tẽpeſtatem, hanc 0' „ ben dium No, - ct (d 1 exagitauit 8 — muinqucere intemperiem. Scio equidem, nec id grauatè ſum admiſſurus Dæmo- nes, hoc eſt, ſpiritus aëreos ſcientia ac CO vemtos eu- mgnitione rerum imbutos, quique omnia eram. ubodorari ſolent, non ſolum humori- ubus ſe immiſcere, ſed mentes quoque aumanas ad peſſima quęque inſtigare at- uejmpellere: bonos quoque Genios, ſeu Angelos falutares ad optima quæd; adiumento eſſe, ad eaque ſe præbere ſo- cios acminiſtros. Sic Raphaél ſe itine- ris comitem addixit Tobiæ filio. Sic in lotoliſi Samſonem irriruit ſi piritus Domini& di- laceranit leonem, tanquam hœdum. In Saulem quoque inſilijt ſpiritus Diuinus,** & cum reliquis prophetis vaticinatus odum verò ſpiritus nequam b auit, commouitq; mentem illius, Matque in Dauidis necem illum armauit. teſt. poſtm onatonitrua Sic tempeſtatibus ſe ingerunt ac fulmi- aſt G e2 Hes 1 admittentibus conuelli culmina ſpecte-rs Xri, Mali Genij 05.14. 104 que exacuunt, adeo vt illis eeſt⸗ P3z mus, —————-——————— tadue ac greges confici, quanquam u ARo. 27. 1021, ker. hwee nan A Böbar- dæ violéiia ſimile. I05. 1.2. men ventorum Niolent impetu tale quiddam abſque his efficiat. Siche nephias& vétus Iyphonicus, cuiusm minit diuus Lucas, valide atque impe tuoſè terris marique incumbunt, atqus ardentes faces, ignitosque globosen culantur attritu ac colliſione nubium adeò vt antemnas, velaque aduri con tingat. Similem vimac violentiamm lis quamlibet munitis bombardæ ilt runt, quæ non ſolùm proximos qul- quc,& quos glans attingit, feriunt, 3 longius etiam conſiſtentes, pauloci gl onii 8„ ba remotiores proſternunt violento ſte- pitu, auræque ſibilo. Hæc& pleraqu alia licet naturali ratione fieri confte Dæmones tamen vel conniuente Deo vel conceſſa illis poreſtate ſe his immi- cere ſolent, omniaque ſæuiora efficet Sic Saulis melancholiam exaſperauit- tanas, atque ad cædes& inſidias, mi taque funeſta impulit. Quod tameni animi affectus, mentisque error acpe turbatio in naturales cauſas referri poſi ex eo patet, quòd citharę dulcedineſſil ſederit furor ille, atq; impetus animiſ b 4 ctaqu pDE Oocc vIr. NAr vRaAa mus, proſterni ſata, pecudes, armen a tlatetit comn lols m bede eteri, bi — tetshovidi: dhnesin ſrch woälogl abe calonipi ſeäweir it deltin Che rran dud dhono ne menté dtare m⸗Apul dorercoen Jumnliker dterlu inm n Onnd Mnes 6 ten lnde c lueſeum AryI duana turbines ac ſæuiores venti Oceano in- elcla exæſtuat: vt denique melancholicis na- lcls c tura tetricis iactura facultatum, aliaque aqu incommoda mœrorem conduplicant, bi mdun ioſis immodieus vini potus, vel aſpera ſue gdicteria, ſaleſqüc dentati iram exacuunt: llone uIta mali Genij, aut fraudulenti conſul- lue aiu tores hominũ animos ad deteriora pro- violentcliues in præceps agunt, adeo vt volun- omban tas alioqui alacris& prompta, impetus roxinaconfiliorum ipſasque actiones moderari it, nmequeat. Quod ipſum indicaſſe videtur es, lSeruator, quũ Petrum increpitans, faceſ- MIRaCVIIS. IL IB. I1. II6 cudss,que mens ſit ſedatior. Vt enim vbi πmQeõ ꝛ¶& ærtu ma- cle cumbunt, fluctus crebreſcunt, mareque““ Mar. S. violen ſe à me, inquit, Satana: Quo noinine illi ec perſtrinxit Chriſtus, quòd illi aduerſare- ferid tur, atq́; ab inſtituto, conceptoq; cõſilio, niuent quo nos redimere ſtatuit auertere illius ſelimentététaret. Et profectò niſi Deus opt. aLid max. fingulari in nos fauore aduerſarij xalpes fütorem coctceret ac retunderer, nun- inſci quam fubſiſtere poſſet homo, aut ſe tueri oodtu aduerſus immaniſſimam huius belluę fe- enou rociã. Omnẽé ſiquidem captat occaſioné,“fet.5. refem nnesds tentat exploratòᷓſie aditus, quo ulceci imbecilles adoriatur, vt vontilet, cribret- etusu que velut triticum. Quocirca Dominus, “ Pp 4 vt 1 8—=— KC. 22. ————— ͤ Cap. 40. dE OCCVLT., NATVYVRAE vt palam teſtatur Iob, ulPlcat illi à 8 b k lecus dium, hoc raa,(uram illi præſcribit, noc Mn ue mers 1, Cer.lo⸗ Satanæ conſtitu uit, neque enim vltra con ſtitutum præſcriptumq; terminum pa. gredi fas eſt, nec patitur Deus quéquam ſupra vires,& quàm imbecillitas huma næ naturæ kert afffigi. Quo ao antidotod uus Paulus cnRTISTI nomine omne in periculo, vitæque diſcrimine, in cili mitate, morbis, inedia conſtitutos ſol tur ac fulcit, quum non ſinat Deus vll tentari ſupra vires, ſed commõſtrat em tentatione euentum, vt vel affiictio vit bus noſtris reſpondeat, vel celeri effugh ab illa liberemur. Hæc eò verboſius ame enarrata ſunt, quò intelligat equus ledor id eſſe argumenti caput, noftricue int tuti rarinerni. Humores Præcipuam e- ſe cauſam morborum: Genios verò, r ſtra, ambientis aéris qualitatem, dliae Srann concomitari, vt accidentia i enim omnes animi impetus ratione, mâ tisque iudicio ſedari contingat, corpo ris verò morbos appoſitis remedijsa que optimo medendi vſu miteſcere a conſopiri: quis aliò referri velit origine b cauſasd, morborum quam in humom copian aihe lla 1 1 Tituer, e ieti 1 prinss ruiſgden, ſorKuzarh ins e adm tes Phum.* Aelac Knkes fei Waperl ſen den deerme ura winurlie unninc üi MIRACVILIS. I. I B. II. II dru copiam ac qualitarẽ? Quod ſicui inſitos Humwes Aui corpori humores excutere collubeat, at- ceporis. düiu Sue in ſe ipſe explorare, qua vi ac faculta Tane uiſnte polleant, experietur illos nõ modo cor b Amünd poris habitum, ſed animi etiam mores cõ- lels qi tituere, ſic tamen vt morum inſtitutio, tũ Lcilli pietatis ac religionis cultus& obſeruatio 10 ant iprimas potioreſque partes obtineat. San L.Be,en vomugaguis ſiquidem, vel ſi qualitates ſpectes, ca„. 1e, 2 imineinlor& humor florido quidem corpore ho—— ſtitnomines producit, at quod ad animum atti- nat häunet, laſciuos, moribus Comicis ſimplices mmälnminimeque fucatos, ac tantum non ſtoli- lafdin dos Bilis flaua arido quidem corpore, ac cclentcſubfuſco profert, ſed callidos, ſ ubdolos, rerboſuingenioſos, feruidi, ardentiſque, ac conci atequléltati animi,prudentes, induſtrios, ſolertes, ofttice inconſtantes, inſtabiles fraudulentos, Slh Ahaam v— vulpem keh ba atem Melancholicus ſuccus ſtabiles& con- cident; ſtantes efficit, quique non facile à conce- rair Pta perſuaſione refiliant, ſuamque opinio noat,“ nem deſerant. ren Pituita ad formandos fingendosq́ mo mitete res inutilis eſt. Quò fit, vt heberioris ſint keltos ingenipnec ad vllas functiones ac munia du Joh appoſittä. cf P 5 MELAN- 4 ⁸ 2* 83ſſſſͤſͤͤn 8 DHB OcCCVvL T. NATVRAE MELANCHOLICOS, MA niacos Phreneticos, quique ex alia cau- ſa furore perciti ſunt, nonnunquam linguam alienam perſonare, quam non didicerint, nec tamen eſſe Demonia-.en cos. Capur. II. Mlavs concitat humores,„ardord vehemens mentem exagitat, qum ægroti in æſtuoſis febribus Üngunm qu Humaum non ſunt edocti, modò difertè„modô ob re ſdure& confulè zu concitan da mene. 8S loqutuntür Quod un Lſſ e QPſeſdis feli non magnopere miror: quum illi omm calleant, rerumq́ue omnium ſcientim obtineant. Sunt autem humores tam woo. lenti, atque atroces, vbi vel inflamma nvin us fint vel corr upti, vt eorum fuligo in cer umauran vis mentẽ concitat. brum delata, quod in meraciſſimo quo- que vino affluenter hauſto, obſeruamus peregrinam linguam crtorqucar.. 1 fià malis Genijs perficeretur, LeCcerent morbi antibus nlinn, onüta uI bo bu 1 nüin copldetud golorer t t Ke 3 diencumi bareten ram c enit GKer ſch ſdeni ma Girur ddm the chpee di N. 31ls. a hun rij rtin eni wen rehle duna hac me oone ta e deo8 MIRACVLIS, LTB. II. 1I18 —bus abunde inſtrucla eſt res medica, ritè luctidh ahibitis, reſtitui illos videmu s,atque ad nonu onſuetum loquendi vſum, mentemque erlonar Kaniorem reduci. Quum itaque feruentiſ- Lellnd ſimaſit humorũ ebullitio, vchemens quo elle que ſit ſpirituum agitatio, mentiſque hu- manæ cõôcitatiſſimus motus,& concuſſio, quæ voces quaſdam inauditas, linguam- que prius incognitam extundit, non ſe- Stmileaß- cus quàm ex contritu ac colliſione ſili 34 attri- dcis, emicantes ignitaſque ſcintillas elici Xaglta idemus. Eſt autem hoc menti humanæ zees S 8 lnguj inſitum, vt appoſita aptaque ſit ad perci- i nte da erteyno piendam rerũ cognitionem, ipſaq́ue im- Srinam. tur,( res, — buta eſt artibus ante illarum vſum. Sic vt non ſit abſimile vero illud Platonis, No- uum ill ſtrum ſcire nihil aliud eſſe, quàm reminiſ- lum ci. Mens ſiquidé hominis omnium rerum notéti ſcientiam ac notionem in ſe ipſa comple- velint ctitur, ſed mole corporis, denſiſque humumo fuligai ribus oppreſſa non facile eluceſcit, eo- simieà/³ raciſm que vr ignis cineribus obductus, exuſci-°e. oblen tari fouerique poſtulat, quò ſe profe- queu. rant ingeniti nobis igniculi, naturæque uenn lumen reſplendeat. Si quando igitur umels diuina hæc potiorque hiominis pars lun Anima concutitur morbiſque exagita- ſen guedi tur, ea profert, quæ in intimo receſſu latta fati⸗ /1 Iu Phed, 8 — ———IZ“ſſſſͤſſͤſſſ11 ÿ, bE OCcVLr. NArVRAa Vt enim ſtirpes quædam nullum exſeo simile nen dorem diffundunt, nec aliquid ſuauiolen Seehen tiæ expirant, niſi ſubinde commouex feagraui manuque demulceas: Sic quoque nou proferunt ſe ingenitæ facultates ac vites niſi, vt aurũ in cote lapideque Lydio, ex Fimile 2s plorentur. Pari ratione Gagates, ſuccini hidam a Quod Amber vulgo dicitur, non conti Kirpium ef d. nuo paleas, ac feſtucas, aliaquè venttl- dibria ad ſe rapiunt, ſed agitata, atquea- tritu concalefacta. Sic quum pugiones cuis crebro, celerique motu, ſcintillas? micantes exprimis. Ex herbis quoqueò gemmis naturæ vis percipi cognoſciqu — Poroſt,Ponts ſiquidem, viſcum fruticl Do 5 4„n lus, verbena Corallium, æmathites, vnio- Uo nes, ſmaragdi, aliaque amuleta, hoc el adev, duæ noxia quæque amoliuntur ac depel in concian unt, corpori applicata, colloque apper- Es piriu ſa, præſentanea vi vel morbos diſcutiun, vel ſanguinem ſiſtunt, aliaque pro inſta facultate præſtant: ſed hæc omnia effcr cius ac præſentius intus exhihita- atqut in corpus aſſumpta. Experimentum! gimiea vi generoſo vino capere licet, quod nat ni eßca- bus admotum odore quidem cor ref- e ſunhu cir, mentemque excitat: verùm(vbi in corpus reconditum delatumque eſh ſi cerchil Bes apent 1 hummorespäni tque inzeid ſwutt, nen eini tun miabe Ius enl. non- E Triie tone cl a rreequ üne efe po düwä WMnd den Leae e lbihr qle er ͤin uElu det, ü ATr/ Ary M IRACVLIS I I B. II. 119 dnullagegcuicem in dolio nihil effcit, ſed in Iqdin enas dimanans) tum demum vires ſuas utum animales concitare cœperint. Vide- tu, mnus enim nonnullos in ęſtuoſis febribus, tbis qu quæ ferè æſtate vigent, copioſos prom- 1 cogu ptoſqque fuiſſe in diſſerendo, vſoſque ora- riſcungtione culta atque elaborata, eoque idio- mathi mate, quod morbo defuncti nuſſo modo alets MexPrimere potuerunt, quos ego pronun- mturæ ciaut OAmald infeſtocue Genio diue- lloqpe xarimec dæmoni] inſtinctu impulſuque il 0s dilt los iſta peragere, ſed vi morbi, humorum- due ferocia, qua tanquam face ſubdita, u mens höminis exardeſcit atquc inflam- n atlr IIlos ſiquidem, admotis capiti fo- . dmorbo mentiſque errore vindicaui: quo 1 4 —ͤͤͤ --ͤͤͤͤͤ—————— *—— —————— mmõõõ— ———————*————— ——. 3* 5 3————— ———— 3———— ——, rnͤͤ ————————————— DE OccCVIT. NArVRA 1 illis reuocarem, ſuppudeſcere cœperunt miratique ſunt intantũ ſibi excidiſſe m tem Simili etiã ratione moribun di, quod in his excitetur ardens animi vigor, lllo que antequam emigrent, rapiat diuinus quidam afflatus, vaticinari ſolent, quęqus euentura ſunt, certò prædicere, idque d- Ceur ani- ſertè atq; oratione tam meditata, vt aſta mamigra tes admiratione afficiantur. tura vati- cinetur. — 13 C. T† Pro locorũ ratione ac diſcrimine variss . diuer- Quod auns Anima vtpote cœleſtis originis, ac diui- nitatis particeps, præſcia ſit futuri, ac va cinandi perita imminente potiſſimũ mo te, ſuo loco dicetur. b DEEPELEPSI A, QV A quũ veteres, tũ recentes plebæij in certos Diuos referunt, violentia ac ſæuitia: qu denique ratione expugnari poſſit. Obr ter comitiali morbo, lethargo, apo⸗ plexia oppreſſos non con- feſtim ſepulchro inferendos. Capur. III. Qos effectus obtineant in corporibus humanis humores, quiduũe efficiant —„. 41 hE. ee: alids demonſtratum eſt. Verum quum li walqasllz Wlanc clrälta aIe dürctaoe Cuaqle- hrre farc mdololg qae eipi b Plodülaphe latenel en porerrb cer ſeter t pecllübe Du fetebanr Guu de, un riqled due winRer Thlegunm toueadum Waliar Co ſdorum fämg palleee ial aüniserinder lls dated gpüdé e ch danorurac Küta — Aee e b MIRACVTLIS LIB. II. 120 andiuerfiſque modis illa affi ciant, de his KCdiquoque dicendum putaui quæ cerebro dridundiahærent. Illi ſiquidem qui in celgiſsima Wni ſi parte corporis conſiſtunt morbi, non ſo- rapitdſum dolores infligunt, ſed ſenſum motũ- lolen zue eripiunt, ac menti iacturam inferunt, cereid luod in apoplexia& lethargo, quæque ditan teneriorem ætatem& ſexum mulicbré t. Qumpotentius ſæuit Epilepſia ſpectare li- giniss 3et. Veteres, reclamante Hippocrate, in tfutuneculiares Diuos morbum Comitialé re Marbus . Comitialis potilin erebant. Quum enim proximè adſtan-* 2u7 es, tam ſubito miſeros conuelli proſter- vendus. uque viderent, exiſtimabant vel Diuos „(Qlliquos illis infeſtos, vel malos Genios ebeijmſaanc calamitatem clademꝗue inferre: ic ſeuin guocirca vota illis nuncupabant, tabulaſ- ar pol Aue votiuas erexerunt. Hinc noſtra ætas hurxg ſepilepſtam in multas ſi pecies diſcriminat, n cor itquc aliam Diuo Ioanni Chriſti præco- ro(i, aliam Cornelio, Hubertoq́; aſsignat. Daus nen quorum ſimplicitati vt neminem decet νενnde nſultare: ita ſenſim illã perſuaſionẽ illorũ cuciatus. mumis eximendã céſeo, quò in naturales Wr& aulas iſta referéda in telligãt. Pro habitu or 2y uquidé& conſtitutione corporis, pro or- †πs. run Sanorum ac meatuũ amplitudine vel an- Linine Suſtia, pr oq́; humoris viſcoſi redundãtia, va- 5 y DocCvLIr. NATVRAA varias diuerſaſque differentias percipiũ ac mutationes ſubeunt: hinc alij Vlulam canumque more latrant, alij ſibilant as comitiau- dentibus ſtrident, nonnulli clamorese, norbi iſe dunt horrendos, atque intentius vocit rantur: non deſunt qui prorſus obmutel cant cerebro præſertiin oppleto dens humoribus, oppreſſoque diaphragmate atque occluſis reſpirandi fiſtulis. Quoſi vt ſpiritus inoffenſe comimeare nequea atque vltro citroque reciprocare, quiu mniũ acerbiſsimè mihi torqueri videèm Horum auté ſymptomata grauius inus Oa z cunt, ac ſæuiora efficiuntur, quum vell na impleri vel inchoari incipit, aut vbies zere“ côr vel cerebrum obſidet. Tunc enimin dr morés maximè redundant, præſertimti Luna mer pôſ Aquilonem Auſtri ſpirare cœpeiint 33 zauze venti vt turbulenti atque inſalubres:i at. frigidi& humidi. Siquidem humida cor pora, ciboq́& cœlo vtẽtes humido huc malo ſunt magis opportuni, morboqt apbors comitiali expoſiti, Arguméto quòd im mmé. beres ac fœminę potiſsimũ eo infeſtatu- quibus niſi circa annum quintũ& vigel inũ, augeſcente calore natiuo, qui ſicciu temperamentum inducit, deſinat, VIti que cam ætatem producatur, ad mortem coml 112 4 cniaiſle bmim. iCon ah, ts bes ſedilos,g ledicen dod netallcjac delte Gbld centare ſau protls da deo do nad los eh ado legecstu Alln nt, wai uin lg läbr il Iapern Aru uIRAcCvIIS LII2. 11. 121 entiasye comitari ſolet, hoc eſt, non niſi mors finẽ nc ah morbo imponit, eoque vita terminatur. „aftt Quum igitur tam euidens ſit cauſa mor- ulli Cun bi Comitialis, perſuadendum cenſeo im- nteni peritæ plebi,non aliò referendum, quàm rorſus q in naturales humorum motus, quò minus Stas, buccas humore ſpumaque turgidas: ſed illos adire ne metuant, atque aliquod lenimen doloris, medelamque adferre cu rent. Hoc ſiquidem efficiunt ſpectatores umeticuloſi ac trepidantes, vt multi ſe eru Ann deliter dilacerent, caputqũe, poſtibus ac clote ſolo illidant, vtque multi deplorati iudi- d. Tunct tur os rabidum ac diſtortum, genas infla- exhorreſcant homines, vbi ſpectare cogã pileptico- centur, eoſqũe efferri contingat, ac ſepul- Apolepti ex ſchro deſtinari antéequam anima in auras maudi. drarei 8 euanuit. Compertum enim ha- fill beo noſtra& auorum inemoria, nonnul- :Inſabh 3, nh los effracto capulo reuixiſſe. Quamobré em hun 5 S eun lege cautum eſſe cõuenit, ne Libitinarij MnI.I A Veſpillones prepropere quos mortuos ) 8.„«* n exiſtin 11 Eog Eilllmant; extinctæque animæ ſpeciem ütom Præbere viden t. Ioculo includãt, eos præ- uinü ſertim qui apoplexia, aut morbo comitia 1ua Kagterique ſtrangulatione ſuffocantur: ruo quum in illis nonnunquam delireſcat ani dellu m que rurſus corpus ſpiritu vitadue in fu C buit . ſſſ——x Peſte extin cti ocyus hu mandi. gimile ap- poſitum ab extin- tlis funali Las. — Dr OcCcCVLT. NAT VRAE buit. In contagioſis autem febribus, u ſte feriuntur homines, nõ neca ſe eſt, nec conſultum arbitror tam anat iſta obſeruare, quum ſtatim à morte ſer. quum pe pat contagio, atque aſtantibus labem in ferat. Minus autem periculi immineti qui viuis peſte correptis adſtant, infecl que obſequium præſtant, quàm vbi ma rientibus aſſiſtunt: tunc enim ſe diffun- dit contagio, at que ad obuia quæquedt manat. Simile enim quiddam corporibu recens extinctis euenit, quod cereis, hi niſque ac funalibus, quæ accenſa nulim graueolentiam naribus offundunt: ater incta, flam maq; ſopita tetro vndiquei mantique odore cœnaculum complent Ita plus periculi imminer, vbi animaes halantibus præſto ſunt, quàm vbi aliqui adhuc vitę ſupereſt, aut vbi horas aliquot extincti frigent ac rig eſcunt. quòd ſi pau 10 diutius, ſupraque Iegitimũ tépus huil modi corpora reſerues inſepulta, obil efficiuntur cadauera, ſenſimq́; mephitim exhalant, ac ſanie taboq; diffluunt, quo in apoplexia, frigidiſq́; cerebri morbisi ro contingere ſolet, niſi vel ſtatus cœliſt calidus, vel corpora obeſa exiſtant. Qur ſi non impediant, nec tale quiddã obl. it, raon fori 1 ruan 4 1 Gunolesg Tlntogl 1 Lodiacltghü derxxis he toelecike caſore Ten pollininor postilme midelo e teedldle. lursu ne peten jer Äquicen pre lerleelti gtumonw ddera gc neclub yr relurre no lubdiäaſe dl errere lltn(te domini 1 vonon alt Cnreruſc ltenegdh, — emfehi uIRaAacCvIIS LIB. IrI. 122 ah ſtat, non niſi elapſo triduo huiuſinodi cor bu 4 pora whumands Slquidlem expleto dua- arim im kum&— orarum Eurieble⸗ ntibusld humores 4 licontinglr, maüeriäne eli⸗ iculiim nunt, quod luna eo temporis ſpatio, vnũ 9 dhan Soalaci ſignũ per egent. Wiu VI humorũ t, quun decurſus in corporibus perficitur. Quę ra cenimſe jpoſsit illum non fuiſſe mortuum, ſed ani mi deliquio correptum ex ementita mor ulum cn Siquidem præter id quod lateri vulnus 8 i a lærale eſſet inflictum, totum triduũ pere- quum iii git in monumẽto, quò omnem anſam prę bi hola cideret ijs qui ſiniſtrè parumq́; reuerẽter, unt. qui nec ſatis pro dignitate de illius morte& timüto reſurrectione ſentire poſſent, omniaq; il- nſepulas lius dicta factaq; rapere in calumniam. In ſimom quo errore ac veſania Iudęi etiamnuù per diſhun ſiſtunt. Cæterum quum morbi qui mentẽ erebiim homini eripiunt, tã ſint formidadi, vt ne- mo non aſtantium horrore cõcutiatur ac contremiſcat: facturus ſum operæpreciũ, ad ſiremedia, eaque præſentanea, nec ex tri- .““ 02 nio in mortuis accenatte reuixiſſe. Ipſe quoque, quuin negotiſi chnihas oftuncin falutis humanæ ſua morte ac reſurrectio- que'ſeriur .... Cazarum 1 ne peregit, eandem occaſionem arripuit. ſuſcuauit. — —————— ꝗͦö—— —— po,⅛——— ——ͤͤͤ—————j——— ————————-— — 7 3— 5——— —————— 2—— ¹* —————————— ————— —— 1——— 3 3 8 4 1———— 2** 4 —— ——— —⅓——— D. OccvILT. NAT VRAR nio petita adiecero, quo quiſq; etiã àn medica alienus, ſe ſuoſq́; munire poſsit,t que ab ijs immunem præſtare. Et quoni omnes cerebri morbi pręſertim qui exſu gido humore conſiſtunt, inter ſe ſunt aff. nes, ſingulis indiſcriminatim poſſunt ac commodari, nempe memoriæ detriméto, vertigini, palpitationi, tremori, epilepſin, lethafgo, apoplexi nocturniſd; ludibriß atque incuborum ſuppreſſionibus, qu ncuhus morbus εειμααην Gręcé dicitur. Inter inm pemaere. era quæ his malis obſiſtunt ac mede tur, quatuor potiſsimè efficaciſſima com peri, non tam experimento, quaàm ratic gemediz nè comprobatasSemen Peoniæ orbicul maubi. re at nigricans, nam anguloſum& cocc neum ruboreque perfuſum, ad hæc ineff- cax eſt. b b Scyllæ radix turbinata ac bulbacea. Cranei humani ramenta. Fruticulus aut virgultum, quod Viſcum vocant. Quorum effectus,& qua ratione illos perficiant, ſingulatim demonſtratt belgall. n vee DSOnia Galeno nõ minus decantata,qu ke. Braſſica Catoni, non ſolum à qualitatec- lementari, ſed totius ſubſtantię vi ac pro- prietate ſpecifica hunc morbũ expugnat Pueros matalth- umord e dütedt erilpt Inbarmwdhe het, Ac m duscrdih nen nei äödal pe forunsf olones h ſdiero ſer cedesſm. dnculose wito, Nxlun red dneac Äper Nen ce lr Datuet aum deam vn k deuan dus Eflfra w dami liei lhia G Ol rvn 9 V b quiſq; a MIRAGCVIIIS LIB.II. 123 munite Pueros autem, in quibus vis morbi mi- ſtareRe nus valida, etiam à collo geſtata hoc mor ſcrim bo collapſos erigit. Diſcutit enim con- intere ſumitque humorem pituitoſum, qui hu- Ann, ttim pa ius morbi eſt ſeminarium. Intus verò ex- Wotix de hibitæ huius baccæ, etiam in adultis effi- emotie cacius id præſtant. Siquidem flatuoſum, XDl. urniſhl imbutumque venæno humorem abſor- ſtunt al 4 madh cẽtibus, hinc baccas atro colore politas, palb hinc acinos coccineo flagrantique rubo- bllhach re nitidos„oſtendant, nigricans ſemen .A. in vſum reſeruandum, non tamen ea vani- „cuot tate ac ſuperſtitione, vt ſequentis anni ſe 5 Raun men credatur inefficax, quum à decimo um dem Partu etiam qui emerſit fœtus, præſenta- neam vim habeat, modò ne carioſus ſit 8 decmm& euanidus. b. im id Scylla facultate& viribus Peonia ſupe- si ſantte rior mirificã vim haber, non ſolùm in epi in Saen dordüch lepſia, ſed omnibus morbis qui ex léta piſ-- 1.3 tuita, —— Cranium, caluaque bumana. Oſſa huma ad Comitia DdEoOcCoVLIT. NATVRAE tuita, viſcoſiſque humoribus contrahun. tur, in quacunque corporis parte conſ. ſtant. Eſt enim vi abſterſoria, qua tenaci quæque diſſoluit. In quem vſum exeo confecta oximelitis à me exhiberi ſolet cochleari menſura, quæ quoniam inſimi eſt amarore, cum Serapio de ſtechadell lã diluo, nuciſque myriſticæ ſeu muſcans pauxillum admiſceo, aceto quoque§o litico ſubinde os collui præcipio, ſien pauxillum deglutiant. Porro Cranij humani ſcobes, aut rama ta præſentanea quoque experior in ess cãdis humoribus, qui huiuſmodi morba inferunt, ſi pars aliqua ex maſculi calual ma accuratè contrita, mari: mulieris ſe- ro, muliebri ſexui, exhibeatur, idquees vino, vel oximelite Scyllitica, non ſineoc culta omnino proprietate, ſed quòd vil ter exiccet, qua ratione coagulum ſan- guiſque leporinus diſſenterias, aliaq́; pio fluuia compeſcit. Sic vſu atque experien tia compertũ habeo, Oſſa humana diſſe umorbo tericis ex vino rubro exhibita, fluxum ſii 1d045 Ode guinolentum cohibere, aſtrictoria ratio ne, ac vi exiccante, quod efficaciter etian pręſtat ælzdaeade factitium, hoc eſtmuni Arabica,præſertim ſi momenrum ſuccim mat reätneht 1Inc - 3 4 dülcess redli 1 r Wäddenl 1— nolöslig cikpo ſep qur liü wonnia tot, elt pudls (arwethc rno ktgem 6 3 digue ec er cnecuete leſar kco Gfh hud omnise uüt t chritio dcarmihe co üüu ſi auißn lirilemae nche. Leſehl uunne nbmnet uum aſetn auan — Aaa Angf ä Anang man be HhIRACVIIS LI B. II. 12 ris mmarini, quo Sperma cœtti dicitur, dl an achniſceas. Supradictis effectu proxima, dit ne dicã ſuperior Viſcum, eo opinor nomi iſuus un ne inſignitum, quòd acinis ſeu baccis glul hlanta auo 4 8 effectu con tinoſus humor ſubeſt, qui digiti attritu 1é ⁷σν Eire mteſcit. n eque enim ea voce deſignatur Viſ= hiam. ucilago venænata, muccuſqꝗ́ue glurinoſus, quæ Ixia dicitur, qua linguam inflamma- 10 qulg r, omniaque interanea conglutinari con PIæcp tingit, ſed planta fruticoſa, qua nihil apud ſfacerdotes Galliæ, quos Druidas comment. obesi Ceſar vocat, ſacratius, nunquam in terra, ⁰*6. pera ſed perenni virore in Ilice& Q uercu naſ lulnodi ens, non cx ſeminc, ſed cx palumbi, tur- mäla dique excremento. Frutex is ſæpius mihi arl:mconſpectus eſt cubitali altitudine, colore dedtuſintus porraceo ac viridanti, foris ſubfuſ- lcwnaco, folio buxi vergente ad croceũ. Quod e,ſedgſomnis eruditionis parens,& quo nemo dunin cognitione rerum verſatior, elegan- tenlssmti carmine commonſtrat Virgilius: atqueti Aekeid. 6. Talis erat ſpecies auri frondentis opaca ice;ſic leni crepitabant bractea vento: lbita, HQuale ſofet ſyluis brumali tempore Viſcum Fronde virere noua, quod non ſua ſeminat arbos, Et croceo fœtu teretescircundare truncos. — Latet arbore opaca ureus,& folijs& lento vimine ramus Auricomos generans acinos, atque arbore fœætus. 2 4 Quo DE OoOcCgVYLT,. NAarVRA Quo indicat poëta, nulla re magis a dere mortiferos inſultus, morbosque a rebri lætales expugnari, quaàm aurei hu- ius fruticis vſu& medela. Humores ſiqui dem tenaces diſcutit, extenuat, exicca morboque comitiali mirifica vi mede tur, puluiſculo huius vino meraciſsinoal ſumpto. Ale, Reſtat iam vt Alcis vires excutiamm Eelanu. quod animal Caprarum eſſe generis, ſi „eErcans maioricorporis mole, Caius Cæſan Commentarijs teſtatur. In Biblijs I Deu.4. gelophus, ſeu hircoceruus dicitur, t fimilis Rupicapreis, quibus Iudæisw ci fas erat. Huius vngula præſentana vi pollet aduerſus morbum Comitialem quod multis experimentis comprobr aleu tum habco„licet ratio mihi viſa ſit o- a. ſcurior. Sunt apud Belgas, quòd regi plus ſatis humida frigidaque ſit, atqu Auſter continenter ſpiret ventorũ inl luberrimus, complures huic morboch noxij adeo, vt in compitis ac triuijs miſ randa ſpectacula homninum oculis er beantur, ſic vt paſsim ad hoc remedim tanquam&νεειμακσεfc eſt, quòd malll . depellat, confugiant: Mihi ſanè ſemela 7 viæ. que iterum contigit, vt muliercula quęd e 11 uIIh ruun ſ firneleie ruſicnl, getuſ ent,üglhc fer:In k nnglerl pereir, Ne clew, t,derep m qpe cyu ll Ncben p Hecferi&c dle pop kt eKmaR dca nre gaen d bänge mee, hual de ekiundur Rqlalunn S tttenlesl Woroſiade nit.ab ed, tuüicl d n ulla ten Dlld reu z ædium noſtrarum veſtibulo, tanquam „moth. fulmine icta, concideret, quod vbi eſſem »Guäme conſpicatus„accedo propius, atque an- arHund nuli geſtamen, cui Alcis particula inſerta ktenuat erat, digito qui infimo proximus eſt, in- urlhca fero: ilſa eueſtigio erexit ſe in pedes, po o meta tuque refocillata iter inceptum alacriter peragit. Altera quædam cum domo ab- ires ecd efſem, pro foribus edito clamore inſoli- eſſe geuſ tto, de repente in terram concidit, ſolo- „Cauuaque caput illifit, Ibi vnus ex familiaribus .In Bö Nls partem palmæ impoſuit, manuq́; in ruus dijipugnũ complicata, quòd annulo inclu- lidus la non eſſet, morbum confeſtim depulit. ula pn æc fieri crediderim ſpecifica vi, abdita- uum Colque proprietate ſnbſtantiæ, vel quòd entis ceximia exiccandi, diſcutiendique pote- mihi mſtate polleat. Porrò niſi eſſet res ſoli- 1ges, qM da, ſtatui poſſet effuxum quẽdam ema- daqueſtnare, qualem flores, olenteſquũe her- ret en bæ effundunt. Quòd tamen fieri poſſe huic ul perſuaſum habeo, licet emanantes ſpi⸗ tis acnititus tenues ſint, atque aridi minimeque um ool vaporoſi adeò vt ſenſui minus exiſtãt ex- d hocn Poſiti, ab eoq; nõ niſi latenti vi percipiã- eſt qull tur. Sic lapides, gemmæ, aurum, ferrum, ihi fmet atqueænea quæque occultam quandam nulietal vum expirant ſed agitatione cõcalefacta, ; ut — K— A*——88ſſſſſſͤͤͤ— ————;——————„ DE OCCVIr. NATVRAE aut eorum nonnulla ignita, manifeſtim odorandi ſenſum excitant, ſeſeq́; corpo- ri potentius inſinuãt. Quod ipſum perc ferueſcunt, vel quum equi ferrata vngul Simileà ra ſic ſtrata ferunt vt igneſcant. Continu is feridis enim fuliginoſus ac retorridus odorin et ſilicibus. 2„„ ſautilan- aëra ſe aurasque diffundit. Quod ſieft ibus,(tus huius cauſa non ſit ſatis euidens,nui laque probabilis ratio excogitari poſſi vnicani ſaltẽ ea vi iſta perfici ſtatuamus, qua m venem nocerotis cornu aqua vinoque imma obſiſtit.* 7. ſum venænata quæque diſcutit, atq; ur neas contactu conficit. De lapillis qui rundinum ventri eximuntur, tum quanſ epilepſiæ medentur, alio loco dicetur. QVIFEIAT, VIT MO KI longi ſint ac diuturni, nec facile medicr mentis cedant: Vnde febres recidius, pimus, quum celeri, rapidoq́; motu rot vndeque induciæ, atq; intermiſſio. Qr ſcire omnium intereſt, ne quis faci- le morbo tentetur, aut vt il- lum cito excutiat. Cap. IIII. A ſimilitu dine exor- A an ex ii- pus producuntur, non inſcitè cõpo. b b n MO rbi diuturni, quique in longũ tem Kilgleyrßt qlecnens m gredin. n renicuoh ohlequi 1 dedöfe eb ts alisoe qrei Kahlltäc wpus Quo h dorumtnl dlcammaccen luonder döunn a trreimt a lnque ni lclcs nr Tantente ind tusincund. dälhhn nlge nal ole dbos Ccrellon dü Setant Gäühh ATVnA MIRACVILIS. LIP. II. 126 4, a 00. iineri ac ſpi."is ohf- Mal ni poſſunt, difficili, longoq; itineri ac ſpi eaneera3 t letegt noſo, quod homo inualidus, parumque Sdipim frmo corpore, denique ſuffarcinatus ac ozmn mole degrauatus cogitur pedibus eme- lterranſ riri. Ipſe propter itineris difficultatem, at- ant,(o queoneris moleſtiam cunctantius pro- rricl greditur, premiturque grauius, quamm ſi . Qod vehiculo illum prouehi cõtingat, vel ab tls euich obſequioſo facundoque comite aliqua cogitu oneris parre leuari. Quum autẽ ob mul- amusg tas variasque cauſas morbos protẽdi at- nocu que inlongum tempus protrahi contin- ſcutira, gat, inter cæteras illa mihi viſa eſt præci- lapilb pua, Quod inter initia, primosque, mor- zur, tun borum inſultus, ſyncerum fidumque me- oco das dicum accire negligant, qui præſcripta ſa lubri diæta, ac medicamentis opportu- M One, ſummaque dexteritate adhibitis, na- facilen turæ imbecillitati poſſit adminiculari, il- bres Kql lamque artis præſidio fulcire. Eſt ſiquidẽ ermile Medicus naturæ adminiſter, eiusque ſalu de qusi ti adenter inuigilat, ac conſeruationi to tus incumbit. Quò fit, vt quum ignoréẽt, at. quid ipſis vel proſit, vel officiat, nullo diſ crimine, nulloque delectu vitioſos pra- uosque cibos etiam in ipſis morborum In longin acceſſionibus inſultuque ingruente, in- inſcietſ Serant, quibus oppilatio ac putredo au- geſcit, — 8. 2 —8388ſſſhöohſdſdſſͤſͤſſͤſſſͤſſſſſſſͤſͤſͤſſ—— DEI OCCVIT. NATVRAE nis corporis vigor labaſcit. Qudòd ſiui 7 o Autumnum morbi incidant. 2 nen S4AFanun ſiquidem curſus redit attus in orbem, I Ie ſar 2 Atque in ſe ſua per veſtigia veluitur auuus. —2„ lam gemina cooritur diuturnitatis cau 5 ſa, partim ob copiã frigidi viſcoſiqueha moris, partim ob lentorẽ ac tenacitati Autumnales enim hibernæque annipar tes refrigerant, denſantque humoresa tarditatem inijciunt, cauſasque diun immorandi innectunt. Quò fit, vt nom cile morbi deſinant, aut diſcutiann quòd humores craſſeſcant, ac concn ſint, cutisque minus ſpirabilis exiſtat.ſ enim pix, cera, ſeuum, reſina, omniſqit fluxilis materia hibernis menſibus indu- reſcit, minusq́; cedit tractãtis fingenti qüe articulis: ſic frigido ſtatu cœli humm res ægrè liqueſcunt, ac diſſoluuntur. A- gumento quòd hyeinali tempore minu gindea fudoris erumpat. Quapropter quæ veu deßicandu menter abſtergẽt, ac meatus expediui dufj. exhibere conuenit. Non ſecus enimb morum ſordes ac ſtrigmenta huiuſinai corporibus inhæreſcunt, quàm fex aut murca dolijs, quæ aqua ſalſa, vel muñl macerari poſtulant, ac ſcopis defricat Jimile à re Nuxili. geſcit, morbusque vires colligit, atq; n 9 Ircondf dl IIlſ wrdo ibrahe 1 Cünüitſe nnntolig — Arernun bsadhi nalo lacte dotti, auſe telceteceſei ſclicen docpouih dusodorog Galtuperoſ duachim Goödelin do heba llllec Gmnin Gral auiſdcaad datecain tdenothg ch Aher Rec oin ac ArI AIRACVLIS LI2. 11. 127 olligt dud niteſcant, omniſque odor, quo ſunt t. Aimbuta, aboleatur. Alioqui quidquid in ant. jillis reconditur, vitiatur, atque aceſſit. nünutrias,täto magis lædes. Putreſcit enim Aalimentum, ac corrũpitur vitioſis humo- ribus admixtum, eoque fit vt diutius cũ neque malo luctentur, aut ſiquando medici in- Aaduſtria, aut naturæ viribus morbus mi- zu dkeſcere cœperit, oborta leuiſſima occaſio uft me xecrudeſcit, ac redintegratur. Noua ut ditn iquidem, recensque corruptio ac putre- nt, ac ado corpori in ducitur, quã comitatur fœ- bitseidus odor& graucolentia, quam etiam ex eena dahalitu percipimus, quæ per corpus late ,0 menſib. 2 4 1. acalis qudd perſpiratio inhibeatur, extinguit. tatucd 5 ſpectat illa Hippocratis ſententia: olum Siqua veſtigia, vllæc MTeliquiæ in corpo- temgu dr eſideant morbos recidiuos cxeitari, optet 1 febreſqlüe teaccendi: neq ue enim alimen aruse eumimcor us aſumptũ vires auget, ſed nſcc raui ucci admixtione corrũpitur, mor- ndn Doclü dat incrementum, quod in quar- nennam tananothiſque ac ſpurijs tertianis peripi „ dann cimus, quum Medico non acquieſcunt, e nec commoda victus ratione vtuntur. Copüeh Inter- —— 4 3 — —, 8 ͤͤͤͤͤ..——..—— OQud mihi rectiſſimè dixiſſe viſus eſt Hip, u. pocrates. Impula COTrPOIA uanto magis apho. is. diffuſa ſpiritus vitiat, calorẽque natiuũ, LIh.Z. apho. 18. vnde fe brium in- dluciæ. Sanguis purr edini obnoxius. Lib. 2. apho. 23. magnaqüc huius ad putrefactionè ſi idi 1” DE OCCVILT. NATVRAE Intermittuntur tamen hæ febres, pn bentque inducias, quia extra venasii mor coniiſtit, atq; à corde eſt remota In continuis autem febribus indeſinen a ter affligi homines contingit, ob acm mordaceſqùe fumos inflammati ſangii nis, biliſque accenſæ intra capacitatesq; ctuſque venarum, qui quuin non hadbc liberum exitum ac perſpiratum, edireci cor atque Hepar feriun t, ſuaque putrad- ne ex oppilatione coorta, inclemeni infeſtant, quã ſi foras extraque venat fundi contingat. Siquidem quum mas ſit humorũ copia, ac putredo vehema portio(ſanguis enim ex V qualitate pr tius putredinem conc- 1t) fi It continenter hæ febres ſæuiant ac celerrimè ad ſtatum properent. Vndt Hippocrates morbos vltra decimũ qi tum diem non produci, aſſerit, nonnur quam verò, vbi materia furioſa eſtnaen geſcit, quinto die, ſeptimo, nono, veli decimo terminari. Cõtrario modo ſel bent cauſæ febrium quæ per circuitus tiſque vicibus inuadunt ex vi quadam qualitate humori ingenita, locique act poris ratione, qua fit vt intermiſſè acci- b tur gerantie b uachtaraueie ridhie weh aqlelncbi tlodesnu augetico Dälaltld altlnchoſo teamcuün acputredl conlilect terlls arur tt ſelalte toraullo ot ltusptoc ſeruand ace eonem a leaela iqueachil caacſie lalannaric "erohubul, du dikar rnus man Moletcere, ninian. Üihl urnacvIIS LI. 11. 128 Ae ſum faciant, vt anticipent, Vt ſegnius ſe- aen riufqüe moueantur, Vt inſtabiles ſint nn atque inconſtantes, vt paroxiſmus lon- snd gius pro trahatur. Anticipant autem ac- an. t, oh ceſiones, atque inualeſcunt, vbi humoré zes hrs. natit augeri contingit, atquc ardentius inflam pactt mari, aut vbi aliquis error commiſſus eſt, Dnon aut in cibo potuque aliqua ſubeſt intem- 1 um, perantia. Cunctantius verò, tardiusq́; in- tes felres. dueg undit atque inſultus miteſcit, quum ma- ncden teria minuitur, diſcuſſaque oppilatione giem acputredine, ſenſim opiſatio ſopitur, ac quen conſileſcit. Quum autem humor alter al⸗ ftabiles neh terius naturam aſciſcit, aut locum demu- er enabs- dh tat vel alterius commiſtione confundi- 4efebres. 1un tur,nullo ordine, motuque inſtabili cir- cuitus procedunt, nec vllum certum ob- ruant accedendi modum. Longam ac- kons⸗ . yes. geten celionem facit humor vaporque copio- 6 decu ſusaclaté per corpus effuſus, craſſus de- eritn alqueac viſcoſus. Siquidem vt ligna hu- Limte², iolich mida ac virentia non niſi longo tempore Waehaus inlammari conſumique poſſunt: vtque voſacar- omod carobubula præſertim vetus& annoſa 26 erca diu elixari poſtulat: ita humor viſcoſus cdiutius macerari debet, ac concoctione meolleſcere, fieriq; fluxilis, quo excretio- nireddatur idoneus. Cæterũ quũ paulò ante ———————————— DE OCcCVIT. NATVRAE ante demonſtratum ſit, humoresvbi 1 tra venas putreſcunt, atque in quauis ea ratermit- Poris parte inftammantur, intermitten temer fe- tes, quæue reſpirandi ſpatia concedũi bne. febres excitare. Eoſdem plerumqueo ſeruamus cõtinuos motus ciére, tameti extra venas conſtituti. ſint, quum copis tum ferocitatis ratione. Quod ipfumi 7 5 artibus eyudi hoc eſt, inflammaton heuine cor Obſeſſis, in Carbunculo, in bubonibu nus,ebre Omnicque apoſtemate contagioſo a untznuas, ftilenti perſpicere licet, in quibus fi accenditur non intermittens, ſed cont- nua, tametſi virus extra venas eruptin fecerit, atque à corde ſit remotius. Ver nim peſtifera ac venænata ad cor pett trat, parteſque principes infeſtat, acli tus quũ naturales, tũ vitales inficit.- fit vt huiuſmodi morbi etiam interacl tosreferantur, quòd celeriter ad ſtanm properant, ſubitaque fiat vel ad mottmm gimieiab Vel ad ſanitatem mutatio. Simile ehu eieohſe quiddã illis corporibus cuenit, quode hen ꝗm Pi obſeſſæ, quæ tã acriter ab hoſtibusc pugnatur, ac machinis tormentisq;be licis nulla intermiſſione cõcutitur, Wiſ- videatur diutius poſſe ſubſiſtere, hofit que violẽtas impreſſiones perferresadh 8 vt ll 1INE nonlli mralibeg. ekichpo nprop'ge kedtdone difactwne terobllhet runque ci runcue ſi ſdenques Fouedeſol dionlie decm elter Qaxantni b rehett arter n cose od du WM g. Cdumthr cit, ldl dl. di — . —.— 8 8 MIRACVILIS. L IB. I1. 129 vt fingulis momẽtis opprimenda videa- tur,niſi bombardis ac catapultis viriliter ſc hoſti opponat, vel eruptione facta il- M un propulſare ac conficere pergat: nã un eqitione falutem vitam, paciſci, quod hi faciunt qui vel hoſti, vel morbo ſegni- ter obſiſtunt, ingeneroſum eſt, ac ple- rumque damno coniunctum, quum ple- rumque victores pactis ſtare non ſoleãt, fdemque fallere: Sic in morbis acutis vſuuenire ſolet, vt ægroti violẽtiam mor- bi non ſuſtineant, vltraque dies quatuor- 2e foh, decim vel citra eos vitam prorogare ne- Ia efaaus queant, niſi natura validam fortemque ſe uusen- prebeat, atque artis Medicæ præſidio acriter morbo obſiſtat, depulſoque ac confecto hoſte victoria potiatur, qua ade pta, ægrè quidem vires colligit, atque obvim illatam non confeſtim conualeſ- cit, ſed inſtaurare vires pergit, at- worha que, vt conquaſſata conuul- vires in- ſaque mœnia ac pro- ſauanae. pugnacula, eri- gere. 4 * Be. ——Rm—. 4 2——y——— 12———„.* r. — ⁰⁵ↄ——,—— DEIIS QVIISVBDVOTM DI OcCC VIL I. NATVRKAE lecto, ſomnoque oppreſſi ambulant, a 3„.. 7 perreptant culmina, ædiumque tabule ta, multaque perficiunt dormitantes, qu Ambulare ac Vockle- rari in ſom no vnde AMnlat-. vigilantibus acceſſu, adituque funt difficilima, quæq́; ſumma cu- ra perficere, præſtareq́; nequeant. Cap. V. („Ontingit nonnullos in florenti equ- dem, viuidaq; ætate(nã ſeniculi mm te ſpiritu vitali vel extincto, vel flaci tale quiddã moliri nequeunt, vt quici in Genialis thori aſcenſu ſegnes ſunn tardiuſculi)intempeſta nocte, vel antelt cano, exilire, ac lecto ſe ſubducere, qusi acceſſu, adituq́; vigilantibus ſunt dtfi lima perficere, eaque tã inoffenſè petags re, vt nemini non ſpectantiũ admirato- nem ſtuporemq́; incutiant, Quod ſiills non interpelles, nec ab incepto reuocs ſenſim ſe denuò in lectũ referũt. Cæteii quum iſta obeunt, ſi illos nota agnitac voce, aut eo nomine, quo Chriſtianiſm ſunt inſigniti, ac baptilmo initiati, cõ lare pergas, ex conſternatione, incuſſaê terrore, ac perturbatione decidunt, diſ patis ſcilicet ſpiritibus, oiſcuſraque d 8 acll — Baus dicalsdä aüneguüſe ndtr. h cablnemnk dle ſentrſul fecguätln . dort deotid 8. gnovcud dant,Söbi d mole e reli dc naunchsec nätm nlrus ure,, dirc Antorneit. ducera s lunt, ffen vepton ferit, ota agih Ahrilta jnituateg one,ludh I adm das, ſibi reſtituuntur, atq; ad ſe redeunt,„ ο- aiſcuſſis ſcilicet fumis, ac ſubſidente ſan- pellandi guine, qui per riuos, ductusq&́ venarũ dif- funditur. Magna autem ex parte hic affe- ctus ineunte vere illos corripit, qui aſſi- duè ventriculi cruditate laborant, quiq; frequẽtius in dorſum, ac reſupini decum bunt. Quò fit vt patulis oculis atꝗ; incõ- Oecubuus niuentibus, apertoq; ore atq; hiante, ma- in dorſum gno valetudinis incõmodo ſomnum ca- piant. Subitò enim velut graui ingruen- te mole eam anguſtiam percipiunt, vt ſupreſſa voce ſuſpiria gemitusque plo- rabundos edant, qui tamen, vbi quis inditum illis nomen inclamat, ocyus ſe in latus dcuoluunt, illasque ſtriges ac Lemures, quibus ſe opprimi imaginan- tur,excutiunt. Contrario modo affici- untur noſtri Ambulones: IIli ſiquidem ☛ MIRACVIIS. L 1 B. 11. 130 facultate naturali, qua illa perfecerunt, itaque permittendi ſunt ſuo motu ferri, atque in priores ſedes ſe ſpontè recipe- re. Qui verò Incubo opprimuntur, no-⁄cubus Kturnisque ſuppreſſionibus fatigantur, de maele. quod fit vbi cordi ac cerebro fuliginoſi denſiq; ſpiritus incumbunt, vellicari de- bent proprioq́; nomine excitari, confe- ſtim enim, etſi nõ magnoperè vocẽ inten umbulo- nes nodtur broprio 20* mine. NOnS. R 2 clau- ——y——————————————— Feruidus DE OcCCVI TY. NATVRAE clauſis oculis in tenebris dimicãt, ac ſtre- pitu tumultuque omnia complent, nom nunquam ſilentes furſum deorſumq;m piuntur, ac nullo fulti adminiculo fum. ma tectorũ faſtigia aſcenſu ſuperãt. Qur ab ijs fieri perſuaſum habeo ex ſangunne turgido ac ſpuinanti, tũ æſtuofo feruice- que ſpiritu, quæ in mentis ſedem dehn animæ vim ac facultatẽ qua function ſuas perficit, partesque inſtrumotariasal actiones impellit, agitant, atq; ad huli .. 3.—„ N modi motus effectusq́ concitãt. Quo Hiruus cau vt corpus ſpiritus animalis impulſu, q ſa motus ꝛn ſomno. marinis do lijs. neruorũ ac muſculorũ robur, hoc eſti tiendi mouendiq; munus in cerebrodj tinet, ac tuetur, in ſublime feratur, eiusq vi etiã per ſomnum ad tales actionesir citetur. Sunt autem iſtiuſmodi conqdtiti. nis homines raro laxoque corporis cor textu, ac molis exiguæ, ſed magna ſii tus agilitate, animoq. feruido, Vnde ele- nit, vt ſi vel extremis manuum pedumq articulis præhendant aliquid, ſe libere ac fulciant, contactisque tabulatis adt reſcant. Simile enim quiddã ijs corpor gimile 2 bus accidit, quod turbinatis illis doli quæ apud Belgas Occani oſtijs inijcim tur, quò nautæ fidã ſtarionem,turumh bo MIN tum co fübdle— ſreterrel Iibe t Kodlgnt ror nec⸗ vuntr. reqle copt hos opples bo tütgelt wemnlibi riglegral ouum cu preregran Dtant, noOc-. delunt.( corporgi Udi conn oudälen pidenione dagreclin anüts lentyels rone nr. dente c„ neitatea aogredi egut odicn corpoi mag. do,l jum ſ ich ſ abubass däißch — tiS Ild rtis enn — MIRACVLIS. L I18. I1. 131 ortum conſequãtur, ac loca vadoſa, ſco- uloſque latentes declinent. Illa ſiquidẽ licet ferreis laminis obducta ſint, cathe- nifque reuincta, ac ponderoſo ingentiq; faxco alligata: fluitant tamen, ac mari inna rant, nec niſi dehiſcant, in imum deuol- uuntur: quoniam ſpiritu, ac flatibus, aë- reque copioſo, adhibitis in eũ vſum folli bus, oppleta funt. Sic iſti quoniam flati- sinile a bus turgeſcunt, ac ſpiritu aéreo implen- tur, in ſublime rapiuntur, ac ſuſpenſo, le- u nique gradu vt limaces, ac cochleæ, quæ quum oculis carent, protenſis cornibus prætentant iter, æditiſſima quæqũe perre Gptant, nocturnasque ambulationes per- teratm, Sachol ficiunt. Quòd verò inoffenſè nulloque cotporis incommodo iſta peragant, nec labi contingat, aut in præceps agi, eò fit quòd ſenſim ac nullo metu, nullaque tre pidatione, aut diſcriminis reſpectu iſta aggrediantur, quæ plerunque vigiles àre bus anxijs ac periculoſis vel auocare ſo- lent,vel deterrere. Siquidem non alia ra- tione hæc attentare ſolẽt, quàm ebrij ac mente capti, qui inconſultè, magnad; te- meritate atque audacia, pericula quęqũe aggredi nonmetuunt, quibus ſi poſtri- die,aut vbi mente conſtare cœperint, in 5 R 3 me- e 4—— —————VV’—V—V—ℳã——— 21 A2 DI oOccvIr. NArTVNAI memoriam reuoces, quid egerint, quãta que diſcrimina ſubierint: omnia prorſis excidiſſe ſibi ingenuè fatentur, totoque corpore horreſcunt, quũ ab alijs, quibus ſe periculis obiecerint, quàſue Traga- dias atq; intemperies excitarint, reteni audiunt. Quod ſi huiuſmodi corporibus humores minus exæſtuant, minorqueſt ſpirituum ardor atque agitatio, vocifen ri tantum illos ac ſubſilire contingit, ſu lecto, ſpondæq; inhærere: neque enini validi ſunt, tamq́; violéti ſpiritus, vt ſit 255.4e co. oOllere corpus poſſint. Quicunque enin mit. morb. Hippocratè teſte, cerebrum incaleſch quod bilioſis fit, non pituitoſis, hi nodi clamitant, ac tumultuantur, præſertimſ tumultuoſéè ac feruidè ſua negotia, acio nesque diurnas perficiunt, rerumq́ ſur rdele. rum ſatagunt. Vt ſunt Ardeliones quidi ame fai Hoc eſt, homines inquieti ac iactabundi qui omnibus ſe negotijs ingerunt, atque tur geſtibus, quos etiam ex oculis depr hendere licet, ex vultu, inceſſu, veſtituit toque corporis habitu, quorum fingul- Varijs modis componunt, atque immu tant, aliamque perſonam ſubinde ſibia vItrò citroque diſcurſant, mirisque vtu- ciſcunt, nemnpe vel hiſtrionis, vel pale 4 ſtritæ, htihetunr u n de cürh rehorce. terdiuiot n caanus, ei — Wactundil cetius hoſc miittaln lauſains nſas Nautas ontradu j Naun jhneſe Aatahuinm g Autin aa rui ſe (Weid te dueſet, üliunt h dtant, altl derinenr MIRACVLIS. L I8B. 1 1. 13² mritæ, aut denique agyrthæ, hoc eſt, cir- cäforanei circulatoris, qul ad nugas ple- ud bem conuocat. Quò fit vt in ſomno exi- Hamines ant, ac plauſum ſtrepitumque excitent auanue ob ſimulachra quæ ſenſui occurrũt, quæ- nodtu elæ- que volũtati atq; actionibus diurnis cor-"o3iſunt. reſpondent. Sic ſinguli noſtrům, quũ in- terdiu intente aliquid agimus, ſerioq; tra unus, earum rerum ſpecies ac ſpectra noctu animo obuerſantur, voceſq́; clamo s ac turbulentas extorquent. Quod Lu cretius hoc carmine expreſſit, o 8 nm ſomnit eadem plerosque vidgwmus obine: he 9. cauſſdicos cauſas agere,& componere lege;, mmluperatores pugnare, ac prælia obire, Nautas contractum cum ventis degere bellum. , pret Ei quo quiſque fere ſudio defunttus adheret a auibus in rebus multum ſumus ante morati egoti aus 214 Aaut in qua ratione fuit contenta, magia maris. b— Qux enim toto die nos fatigace vrgere- que ſolent, inclinato iam die in cerebrũ Alliunt, nocturnasque intemperies ex- eitant, aut ſaltem mentem ijs occupatam detinent, vt ſomnus non ſit placi- dus, ſed obiectis imagini- pusidentidem in- 1 interrumpa- atquer e wmr.. binda is,ſe 1 Eibr. 4. ☛— 8 A☛ —.————— kmfenee———jjjjü——— 8 6— 1. 4 Lib. 7. Cap. 17⸗ Fimile ab ytriculis ſuitatibus. DE OCCVIT. NATVRAE EX HIS OVYISVBMERSI ſunt, virorum cadauera ſupina: fœmin rum verò prona fluitare, exem- ptoque pulmone non emergere. Cap. VI. COmpertum eſt apud Belgas, quodli nius etiam teſtatur, corpora virorun, vbi ſubmerſa ſunt, ſupina, atque erechi cœlum facie: mulierum verò pronaanl- tuqùe in fundum inclinato, fluitare. natura creditur pudori ſexus cõſuluifi ne ea in conſpectum venirent, oculisq hominum exhiberentur, quæ decentus Weobteguntur, Mihi verò ea excogitatacl ratio, quòd mulier ventricoſa ſit, proten. ſoque vtero, ac conceptacula laxionaob- tineat, magiſque patentia, aluum, intett na, meatus vrinarios, vbera fungofu Prætumida, quæ quoniam vbertim atque affluenter humore implentur, degrauam ventrem pondere atque aquarum diſfe ipſum in vtriculis ac vaſculis perſpici- mus obturatis, quorum pars quæ aërem continet, ſublimis exiſtit, quæ humor ſubſidit, ac deorſum voluitur. Idipſums in ouo tlonl antacdüſ m lera ogle tione cõtingit, deorſumquũe ferri. Qud 4135 ibjcdurſh puücin tecyglen ipelac'g rr Cüd 1 ceall 1 diſergie clbiuspet gerinüch Gtnerss bentacdi amünieulge unknrsw ceSwdd cowwu toberan es derate ar mde, 1 aults dpedum ſ dnporisha daur le ai b tng 1 Au dbA MIRacvL Is. I IB. II. 133 in ouo animaduertere licet, quod ſalſugi aäis ni iniectum fuuitat quidem, Ied pars cui ⁵ο Edell W ondus ineſt, premitur ac ſubſidit: pars-mira aere oppleta illa ſcilicet quæ rupto puta- abhadhns mine lacunam exhibet, vbi pervetuſta fuitant. ſunt ac ſubolida, eminet, ſurſumꝗue niti- tur. Quòd niſi capaciores meatus ac con- ceptacula ampliora huic ſexui natura in- b didiſſet, qua cedo ratione ac modo con- Nulier vi- 4 6, F 5 ro patentis⸗ cubitus perfici poſſet: Quid cõceptui ac ze paabe pmn geſtationi, qua racitis auctibus intumeſ- meatus. cit vterus, atq, incrementum capeſſit fœ- tus, eſſet adiumento: Quid laborioſo an- ioque partui, quo membra diſtendi de- bentac dilatari, vt eniti poſſit clemẽtius, adminiculareture Quid deniq; conferret infantis nutritionieniſi vterus, eiuſq; fau- ces ac veſtibulum ad eum modum eſſent conſtituta, niſi nitidę, tamq́ de corè pro- tuberantes mammillę, quæ tanta lactis Vv- bertate ſcatent, ad eum vſum eſſent accõ modę? Quum itaque mulier omnes ſinus ac cauitates ampliores habeat, multum- que humoris imbibat, neceſſe eſt vt ca corporis pars ſubſidat, ac deuexa conſti- tuatur quæ plus aquæ concipit. Vir autẽ aſtricta habet ilia, meatus vrinarios angu ſtosargumento quòd muliere magis cal- R 5 e n——— 65664——————————yℳ Quur vax 5 C V. 5 ſe ͤͤͤ culoꝑ b tenſum, coxendicis oſſa valida ac ponde- roſa, armos robuſtos, ſcapulas amplas, da ſi ſpinam cum vertebrarum connexu fr. mam, pulmonem fiſtuloſum ac pralu- um, ex quo viris vox grauis& fonon 9 4 5.— Sa...„. bu. gracilis. Quæ omnia indubicè efficiuntii ſta feminis exilis. Qui flatim cadauera virorum in dorſum, mulierun in ventrem innatent. Siquidem naturaci paratum eſt, vt graue quodque deorſi ſurſum autem lene feratur. In quain cm von emer- ſfam etiam referendũ cenſeo, quod aqu run ub fuffocati non confeſtim emergüũt. Siqi- merſi. Qaoto die ſubmerſi emergant dem quum corpus vndiq; humore opyl ri contingat, atque aquarũ pondere de grauari, ſurſum eniti nequit, quandoqur dem nihil aëris in ſe continet, omnifqus ſpiritus per aquæ gurgitẽ excuſſus eſta que euanuit. Intra ſeptimi vero diei, au noni ſpatium corpus diffluit, ſoluitur, ac tabeſcit, mlutumque aëris pulmo cor cipit. Atque hinc eſt, quod noſtrates pla beij dictitare ſoleant Nono die, ruptof le emerſurum non quodt A II diſrumpatur, ſed quod ex eda reliquiſqu COncSptacHlis Vuidis, arq; aquæ madot ſaccidis humores effuät. Quo fit yt en minæ ob pectoris anguſtiam cxilsâ Mciin contiolo ci pub 1II aqualiculũ minus pro⸗ pcrnn fimſof nob l Withoc Güilcttael dabet wnyß erulumahſ- aahelkücl iifetoonl D.Neulü erudinoniöſi atorem,T Illltepat di ſübinipug preloche lodäde de cü lll d docetzt or nn cyrg, Wjatinam xts h dübezcrii abant binr ie dlb gui in ¹üſlu di MTRAcCvLI S. LIB. II. 134 pus attenuata carne fluidum efficiatur, ac a pulmo ſpongię inſtar fiſtuloſus, concepto 4 copioſo aëre, cadauer ſubducit, auræq́; re aituit. hoc ſiquidem viſcus aquæ innatã- Ln tes fulcit ac librat,& quò quiſque illud A habet ampliſsimũ, multiſque foraminibꝰ 1 peruium atque implicitum, du diutius VW Memorabi⸗ le de Mas ro. mn Moun r 1 lus ne,cü illis certabat, Quo naturæ munere ahoc erat conſequutus, vt ſemel atque ite- m rum captus, elapſus ſit, mergod; aui ſimi- lis intima maris per ſemihoræ ſpatiũ pe- netrans, captiuitatis iugum morte acer- dm dius excuſſit. Hoc itaque commodi cuiq; Wu preſtant ampli capaceſq́ pulmones, vt ce ¹letiter iter conficiat, vt natãdi peritus, diu anl tlus aquis incumbat, vt in fluenta delap- V ſusminus citò demergatur, vtq́ aquis ſuf b b foca- 3 *. 4 ————,——————,--—„ rula ε focatus poſt paucos dies emergat. Qupiè largus quid com ſi mortuo hi ſpirandi folles eximantu, nodiaßs- quod piratas quoſdam factitaſſe audi rat. 44 32 Sanguinẽ fundo inhæret, nec vnquam ſurſum ni. tur, quòd ſpiritus, aëriſq́; adminiculo qu. ſtituatur. 114 SVBMERSORVM CORPO. ra, vbi emergunt, atque in conſpectm producuntur, Tum coruin qui imr. rempti, confoſſique ſunt, pręſentibusmi cis, aut eo qui interitus cauſa illise titit, è naribus, aliàue corpo- ris parte ſanguinem profundere. Caput VII. Vum multa ſint in rerum naturaqus (Trobisadmnaonem ſtupoteſel cutiant: tum illud inter præcipua refee dum cenſeo, Quòd fanguis ex vulner axvuis 3 (Kclinpestu derunpah DE OcCCVIr. NAT VRAE 11 rötitalt, dAdieruatſ aßgg fnt, eaople qpuneh8 tone kelt lb expedlr, rnpsim Se wcdofest 4 roferun tiorruhſf dam mrara ſorrconleec omſo ttlr domotocu din tale wasun interempti profluat præſente illo quil nroſuere. inflixit, eiuſque facinoris eſt conſcius, I quòd demerſorum cadauera aquis exet Pta, ex aliqua corporis parte ſanguine profundant, ſi præſto ſit amicorũ aliqut gaunan plerumq́; tam rubrum ac floridum, qui ennne facultates, ſpirituſq́ue vitales, quihun Dliüem ea 9 66 unlbdl- lios cohi buabi.Cg wac deh —— e m—— 4.— 11 MIRACVLIS L I B. I1. 135 aeng res agit ant, nondum eſſent ſopiti: Nam id obſeruatum eſt à Magiſtratu, prefecto- 1 que totius Belgicæ, qui corporibus, quo- ulun cunq; fati genere exanimantur, adeſſe ſo- unial jent, eacuc conſpectare propius, priuſ- ſcuam ſepulchro inferantur. Qua autẽ ra- one hæc fiant, non promptum eſt cui- us expedire. Scio equidem mortuis ad tempus vim vegetantem ineſſe, qua cri- U nes ungueſque ſuccreſcunt, humore inſi- 9— to calori externo ſuppeditante alimentũ. aukil Sic ſtirpes fruticeſque amputatæ, aliquot u dierum ſpatio frondeſcunt, ac floſculos m proferunt, ſi irrigari, fouerique aqua cõ ungat. Subeſt enim, inſitaque eſt vis quę- vuchem dam naturalis cauliculis, quamn à radice pusgermi- unt conſequutæ, quæ vbi euanuit, areſ-"autes. cumt folia fforeſque decidunt. Sic fieri po teltyt ſanguis qui in venis delituit, agita- m tomotoquc corpore erumpat. Videmus enim tales à baiulis ac vectoribus in ter- ran ſubduci, ac modò pronos, modò ſu- 1 pinos conſtitui, ſurſumque ac deorſum aaqus deuolui. Quò fit vt venarum ora reſeren- teng turac dehiſcant, tum ſanguis qui nondũ icod genuinam naturam, aut colorem exuit, é ridm corpore profluat. In his autem qui iam- quh pPridem exanimati ſunt, ac ſerius reperti, b non — — —e— ——— j—— DE OCCVLT. NATVRAE dam ſanies ex vulnere confoſſi dittills Si verò caſu vel ruina, vel deniq; opptai cunt, ſanguinolentus liquor emanat, nan pe aut per os, nares, oculos, aures, infe- naſque ſedes. Sic plerumꝗq; videmuse fluido laxoque cadauere, vbi duobusm busũe diebus ſeruatur inſepultũ, ſangui ne commixtũ liquorem profluere, qum veſpillones crebro motu, atque agitat ne, feretrum ex humeris geſtant. Bols quoque ac tauri poſt lanienam laquem bus affixi ſolum ac pauimentum ſangi nis ſtillicidio cruentant. Quamobra conijcio ex ſimili caufa iam memoran proficiſci. Cæterum illud mihi verom vanuis do gis conſentaneum videtur, Amicis, auti- cuſtemc- Ii qui facinus admiſit, conſpecto cadaux- tione ſubito„... erumpi. TC, ex fubita conſternatione fanguintes naribus erumpere, quod facultates mui- rales, ac mentem vehementer concutias percelli contingat, humoreſque non ca fundi, modò epallelcers uienudu con- tremiſcere. qua perturbatione eflicitur,i non ſanguis rubicũdus, ſed cruenta om ſi ſunt parte qua meatus corporis pau'oo ieluntal —— ſiltere, ſed vltrò citroque commeare.’b ſiquidem variè affici videmꝰ, nec lingm menteque conſtare, ac modò rubore ſik exbtinet ſanrirelne eunſluut nd ocli ——j——j tode conc prophaclo— wtäuqla cäbenl 3 perni let enlonei dcere, Joh= tolls Hont rüiürslatp nelloblgt deuünänſt detoccah Wüiattet do,w corpr M IRACVLIS I IB. I1. 136 fo 9 erih ol polb Lelman Fule b vide 1 i dachh — puli excontinenti intuitu ſanguis vel inuitis 6 1 Kcaturire incipiat. Quod ipſum pleriſque etiam vſuuenire perſpicimus, vbi inopi- natò oculis mentique acerba quædam obijciuntur, aut funeſta quædam imagina tione concipiunt. Quod ſiquis ſtatuat propinquos, ac ſanguine coniunctos ſym pathia quadam, hoc eſt, mutuo naturæ oôſenſu ſanguinem elicere: facinoroſum üuene acpatrati ſceleris reum antipathia, ac diſ mues ſenfione, tacitaque diſcordia id ipſum ef- ſtant. cere: non futurus ſum in ea re conten- ranln tioſus Hoc tamẽ minus grauatè ſum ad- tun miſfurus, ſanguinem ex plaga exprimi, ta- Seferucgſer Qum metſi obligata, obductaque ſit, ac faſcijs ſansvis d. mortuis. m me deuincta, ſi ille qui facinus admiſit, ex a Uhi ſ uerſo conſtituatur. Tanta eſt enim, ac tam Amich valida latentis naturæ vis arque imagina- edod tio, modo aliquid vitæ ſuperſit, aut ma corpus mortkuum incaleſcat, Vt ultar ſanguis ebullire, accenſa- ero que bile efferueſ- duem cere inci- nmneul plat. 1 nxcd rubo⸗ a eellll — 4 —= ———ͤͤͤͤͤͤͤ————ͤſſſſſ—ſ—ſ—ſ—ſſ—ſſſ— p E OCCVIT. NArTVRAI DE INFEANTIVM RECEN natorum galeis, ſeu tenui molliq́ue men brana, qua faci es tanquam larua, aut perſonato tegmine obducta, ad primum lucis intuitum ſe ſpectandam exhibet, Helm vulgo vo- Callt. b Caput VIII. INoleuit abſurda quædam perſuaſiqas que non ſolum imperite rudique hli eeins 3 ſed magnæ exiſtimationis»Primiquem eem minis aliquot medicis imponit, pleroh e infantes non abſque boni alicuius, is que ominis præſagio in lucem procit capite galea obducto: quũ iguorenr b Qmnibus communc effe, foœetumel; membranis in Ntero-muniri. Tria-fiquid Danem Lunt inuolucra ſeu membranæ, quibivim branæ in- fauem materni vteri latebris fœtus obtegit- menaan: Exterior, Græcé xoονεονν Latinè Secundadi citur, quòd ſtatim à partu prodeat, ur ſunt huic duæ aliæ membranæ, quarui prior à figura farciminis Allantoidesa pellatur ex fœmineo ſemine generan quę capiti, clunibus, ac pedibus obtend tur, partibuſque eminentibus incumbin cuius vſus eſt vt infantuli efformati vrini b exck 3 8*. 1 1 ——————————— 115 erpüt. brma acpe eemand ſrbet eull leätt., neitgeig Ac gekan echgtali qaidincol quealidic Pntnteno qustu Petim quu ts pudend rrqleiner legre,m infoserh Phache r. deronke nedijsſta conringle ferreal cen r cungü 1 daue wah Gläͤelle eonntu a medtun, rodedt anæ, llantol MIRACVLIS 1 1 B. 1r. 137 excipiat. Poſtrema, tenuiſsima eſt mem- brana ac pellicula, quæ ſudorem vaporẽ- X fue emanantem a matureſcente foœtu ab- ſorbet, eumꝗ; orbiculatim ambit ac com plectitur, Aminos, hoc eſt à mollitie ac te neritate aquina dicta: Quæ munimenta ac geſtationis præſidia prouida natura excogitauit ac molita eſt, ne attritu ali- quid incommodi patiatur infans, eum- que allidi contingat. Harum poſtremę cũ infante nonnunquam proſiliunt, partibus ad quas tuẽdas, ſunt deſtinatæ, affixæ, prę- ſertim quum panduntur portæ, ac mulie- ris pudenda, parteſq́; genitales laxę ſunt, atque in enitẽdo affatim dchiſcũt. Quod fægrè, magnoqũe conatu ac molimine Quando in ans galeã infans ex huiuſmodi anguſtijs eluctetur, iroferre vi ipfaqùe mulier ſtricti oris ſit atque angu- detur. ſtè conſtituta, hærent illæ membranæ in medijs ſpacijs, illaſqùe exuuias abſtergi contingit, non ſecus, quàm pelliculain in fronte, aliaque corporis parte, extimam cutem atterimus, vbi per anguſtam rimã, arctumqe foramen ſumus elapſuri. Illud) itaque velamen quo facies obducitur, Galeã eſſe aniculę ſtatuunt, qua de multa nugantur, ac puerperis ſpem, metumque incutiunt. Si enim nigricanti ſit colore ea — 4 —y——„— — y—y ET issner* ———————;— DI OcCCVvLIT. NAITVRAI Nięrum tegmen in⸗ fantis quid deſignet. nunciant deliræ, ignaræquùe mentes a gibuſquùe fore obnoxios, deniq; inſom nijs nocturnaque inquietudine diuexan dos, niſi hac comminura potui exhibes tur, quod me repugnante ‚magno tenal læ ætatis incommodo quoſdam factitaſt Eehane memini. Quod ſi rubicundum ſit gtis velamen men aut pellicula quæ vertici inhan quidpanẽè capitique affixa eſt, egregium illumm 4. ſtioſa, aniliſque opinio etiam veteriba iintſita erat. Refert enim Aelius Läpridim nana il Vita Atonini Diadumeni, cui caputd́ inſiguuu. demate, ſertoqe tenui redimitum ent Solere pueros in ipſis vitę auſpicijs, pllo naturali inſigniri, quod obſtetrices rapit ac credulis aduocatis vendunt. Siquidem Cauſidico Cauſidici ſe illo adi ari per l- unhen PePant. Cœterum quum memdbrancit ſtitio in cen— 118 Joruandis aliæ alijs coloribus conſpici ſoleant, na ea membrana, tanquam ex tripodepto 4 tum, multa infantibus furura infeſta mul- taque ſiniſtra ijs impẽdere, ac ſpectris ſi vaticinantur, magnaque dexteritaten ſugceſſu omnia effecturum. Quæ ſupn nuum aliò id referendum cenſco, quàm ad ct Ealeis. ſciſcunt. Quum itaque ſordida uac ööZö cumfuſos qui vtero innatant, humores Ex illis enim coloris varietatem fibi ad 1 4 . 4II lule, 4 (h auerc giocolo Rünts lebéi kt, acdet rünn,uh ſaauis col- puioſnod formeltel relesiot iß quroo gin, lrcs aui leceanol rabone, wornüag nüris Re aMaet buileete gat, zc vrtione! dem cgr runcuam, üungen damdit eancia, Dune lius 1 bcuich dimitm auſpici tettics unt.S19, MIRACVIIS EIE, TT. 138 lluuie, ac vitioſa vligine vulua imbuta eſt quæ cum vtriuſque ſemine coaleſcit, fuſco colore membrana exiſtit, cutiſque infantis fuliginoſo vndique colore ſuffu- ſa eſt. Si vero ſanguis, ſemenque ſynceri „. 2 4„ ⸗ ſit, ac defecatum, nullique vitio obno- zium, rubeſcit tegmen, arque infantulo ſuauis color ſubeſt, ac floridus. Nec ſolũ huiuſmodi membranæ coloris, ſed etiam formæ figuræque diuerſitaté concipiunt, vel ex interno, externoque affectu, vel ab is quæ oculis mentiqũe obijciuntur. Si- quigem quũ virorum plerique tam fint falaces auidique voluptatis, vt nullo de- lectu, nullaquc habita menſtrui decurſils ratione, mulierem ſubigere ſatagant; fit nonnunquam, vt quum triduo, pauloque minus menſes defluxerint, atque vnus aut alter dies purgationi reſtet, interpel- lari legitimum profluuij tempus contin- gat, ac nonnullam menſtrui excrementi portionem cohiberi, intempeſtiuo qui⸗- dem congreſſu, ſed qui conceptum non:- nunquam perficiat. Quum itaquemulier, dum generationi inſiſtit, reique Veneree incumbit, nondum conſtitiſſe menſes fit conſcia, nec admiſſario ſubijciendũ cor- pus,humentibus adhuc, vdisque locis, ta 8 2 citè — 4 ——————-—— — 4 DEOCCVLT. NATVRNAI citè rubore ſuffunditur, ac ſan guinẽ ocu. lis pro velamento obijcit, Qui affectus quum in fœtum tranſeat, membranis ill rnie fer- Varius color, formaque inducitur. Qur me cigan res hoc quoq; efficit, vt infantes ſint go lia aut ur buuda. Nis, bucciſque rubentibus, ac colorero. ſeo. Quod tum demum vſuuenire ſolet quũ grauidæ vel pudore afficiuntur, v ſubiraſci ſolẽt, agitato à calore natiuo,n ptoq́; in ſublime ſanguinc. Nã quibusme tus incutitur, aut inopinatò expaueſcum illæ pallidum colorẽ induc unt, vultum tetricum ac ſubtriſtem affingunt fœrtui- QVVR APVD BEILGASIN fabis verſari dicantur, vacillantis pa- rumqüe firmi cerebri, vulgo Inde boonen. Caput IX. SI quando inferiores Germani aliquem parũ firmi cerebri deſignant aut allens tæ, emotæq; mentis ſtibus, dictis, factiſque at prouerbii actionie deliranti In fabis ob errare. apparet 1 illũ verſari dictitant, adeò vt prouerbi ſpeciem obtineat, Fabæ floreſcunt, Infr „& qui in moribusge zin omni vita milis, In fabi * bis oberrat: Quod vacillantis cerebri ho minibus accommodari ſolet quique ra tio⸗ — 4 rüalicet ibsidh woret,b ralaqles qlibusn riztinn lpeunte jun,de dolcuten- förjſcza abarüdo Manat c grall ei Goft Nadane bohnee, düſi gi larni n Aueenen g Rgu futgan üintatge wbetiſ ſann Wooch 1 Kanien — 6— (uvenie liciuntu lore mi Näqube 8 Sexpau unt, mu nountſ 1L6G 4G zcilaanc ri,rulg l 5 * 1 rmani Ä 1 nant autd in mort — In omb mils l it plo reſcunt, MIRACVIIS LIB. II, 139 tionis mentiſque iudicio carẽt. Videmus enim pleroſq; vernis menſibus, vbi culni fabacei florere incipiũt, mente alienari, multaqúe abſurda ac ridicula proferre, quibus nonnunquam ſic incrudeſcit deli rũ, vt vinculis coërcendi ſint. Siquidem ineunte vere humores reſtagnare inci- piunt, dẽſiſqùue fumis ac vaporibus cere- br afficere: quos quũ redolentes fabarũ Hoſculi exacuũt, mentem corripi delirio, furijſq; agitari cõtingit. Tametſi enim ex fabarü floribus iucüdus ſuauiſq; odor e- manat: cerebrum tamen afficit, vaporeq; offteiam. graui etiam à longe imbuit, præſertim quibus id imbecille eſt atq; inualidũ, hu- moreq; bilioſo ac melancholico oꝑpletũ. Quo fit, vt eorũ nonnulli inquieti ſint ac palabundi, denique clamoſi, impenſeq; loquaces, Alij taciturni ac cogitabundi. Obſtipo capite,& figentes lumine terram Marmura qui ſecum ac rabioſa ſilentia rodunt, Atque exporrecto trutinantur verba labello. 18 2117 Et quemadmodũ nonnulla fumos diſ- Luum fa⸗ barum flo- res cerebro Per.at. 3* ſipant, quæque cerebro infeſta ſunt diſcu tiunt, atq; animã languidã, ſpirituſque ſo- pitos erigunt, vt acetum, aqua roſacea, in qua gariophyli macerati ſunt, panis recẽs vino odorifero imbutus, quæ tenuẽ gra- tamq; auram expirant: Ita quædam dolo- 3 Ies 3 — e———————-—— DE OcCDVIT. NArTVRAI capiti 11⸗. 8* 3 Herf ccee vt alliũ, Cæpe, porrum, ſambucus, abſyn. ferant. thiiu m, ruta, abro tam unn, 1I ultaq. aroma. halant, ac caput tentant, nareſque feriũt qui ad alia multa etiã vtilis eſſet, niſi capj ti grauedinem inferret. Qmnia ſiquidem intenſè odorata capiti officiunt, ac ca- rem, humoremg; ad ſupernas partes h priunt, etiam qui ex frigidis ſtirpibus ems porant odores, in ijs præſertim qui exw nuati ſunt, exhauſtoq́; corpore. IIli enim nèc eduliorum, carniumqe elixariumii dorem perferũt, atque in animi deliquio defectuqueè nihil naribus admoueri patii qui à craſſo denſoq́; aëre ſuffocari videi- tur, non ſecus, quam qui in cœnaculoim dique fumo oppleto deſident, quibusm helitus intercipitur ac cohibetur, niſire Me hen ſeratis oſtijs, apertiſque feneſtris ſereni à fumoſis derem admittät, quo domus perſpiretun edibus. ac ſpiritus inoffenſè vltrò citroque per- meare poſsit. A tenellis huiuſmodi cor- puſculis diuerſam conditionem ſortiun- tur paludum accolæ, quique Sensm ex. b au— res excitãt, capitiq& grauedinem inferũt, arill 8„ 41,„ 3 ta quæ fumidum grauemq; odorem ex uu.„ apbo. Quod Hippocrates Aphoriſio hoc indi 38 cauit, Suffitus aromatũ muliebria ducit kicsennl anos rul tur, quod aeris vibrantiſque ſit naturę t 111 ebwhienc ferehu bo ket boskpe8 däjl ncc re eiennhl wlon eu dger,elc ftim llöſ3 No equünc aduetae XO;G teter odor rrbosquit pwisd robed lolo b Nllhufin orpoit edmnen buum h 4 wiit al untealge M TIRA CVILIS LIB.II. 140 exhauriendis ac purgandis cloacis ſunt deſtinati. Illi ſiquidem odoratiſsima quę- que reſpuunt, atque ijs offenduntur. Sic Strabo refert, apud Sabæos ab odori- busſtupefactos, bituminis ſuffitu, hir- noban cique incenſa barba, recreari., Cuius uliebna rei exemplũ etiam edidit apud Antuer- ellet u pianos ruſtic us quidam, qui quũ in myro mnalg polion ſeu officinam aromaticam diuer- diunt, a tilet, deliquio animi periclitari cœpit, cõ mes pm feſtim illi proximus admoto naribus fi- lirin mo equino adhuc tepenti ac fumido(nã enim quf illi affuetus erat)animam reuocauit. dofe. M“ le um NON QVIVIS GRAVIS AC nnimii teter odor homini noxius, Sunt enim in- dnons ter hos qui contagia diſcutiant, morbiſq́; eſe putridis obſiſtant. Obiter vnde manauit ufbcun Prouerbium, Cornua inibi, eoque ncœna loco aduri, vulgo Men bran- ue ter hoornen. beun...(QOaput. X. ne Mylta ſunt teterrimi odoris, quæ tamẽ pefin corpori nullã noxã inferunt, nec vllã dtroge putredinem inducũt imo affectibus qui- viuſnodt buſdam obſiſtunt, atque aẽrem auram- rem i qü⸗ vitioſam ac turbidam diſcutiunt, vt ſunt Caſtoreum, galbanum, ſagapenum, 1§ 4 lafer- 6 Sedul” —jjj— 6———— DE OCSVLT., NATVRAE laſerpitij fex, quæ Aſa fœtida dicitur, an ijris herba, ſulphur, puluis bombard redi do. SiI 21uen ap bard res aliquã- do nile, dem horrido ſunt grauique odore ſas nihil contagij adferunt, imo peſtilente auras, quaſquc ſtagna paludeſque, ac Ch merinæ exhalant, mephites referiun reprimuntque. Quin& virgunculis ſif fitu Aαοινια„ animique defectuu excutiunt, qua ex vteri ſtrangulatone corripi ſolent, vbi nubiles, maturæq́uei ro ſerius connubio deſtinantur. Fœdilk que odores qui ex cadaueribus, lociſi cœnoſis ac ſtagnantibus emanant, com grauet ola Pros, pPutridoſque morbos pariunt, atqn res algui aërem inficiunt, humidi calidique ratu- Seneu ne, non iſtorum effluxus atque euapon tio, quę ad ſiccitatem deuergit. Hincpbe beij noſtrates Corij cornuque præſegmi na atque oſſa ſubuuida in ignẽ conicli eoque nidore ſuas caſas ac tuguria ſuf- migant, quo morborum contagia diſpel lant, ac ſe ſuaſque ædiculas à peſtilétia comua Ia tutas præſtent. Atque hinc manall auννα‿ prouerbium, Cornua inibi aduri: Qu gioſis infecta euitanda: Non diſsimile r medium diſcutiendæ peſtis adhibitun elt cus Corij, cornuque ſuffimen. Hęc ſiqui nmunda nreſcatane mndisneb) MII lüherio Jis, Cu TMdl po rieide weldhar machinss bombardi verterunt, fucalöino 9 chen mnntigle, rrerur, i uim quoc u, etn nenis. 2 elitate MOIT glüini ¹Alpolterne walt Chi- dlcomn deſignant loca peſte, morbiſq́ue contu. mm ne M IRA GVILIS. LIE. 1 1. 141 eſtſuperioribus annis, quum apud Ner- ₰01Q uios, quos Tornacenſes modo vocant, apal gar- morbus popularis crudeliter ſæuiret, to-"⁶³. i taqüe vrbe graſſaretur. Milites ſiquidem uäc præſidiarij, qui in arce excubias agebant, deiſuen machinas, tormentaque bellica, puluere ite tt bombardico, nõ globis oppleta vrbi ob- ugma uerterunt, caque ſub diei, noctiſque cre- duſ da guſculu incenſo funali explodi curabät: tang quò effectum eſt, vt ſonitu violento fu- „an mantiqúe odore, aëris contagium diſcu- antunct teretur, ipfaque Ciuitas à peſte facta ſit erbuli immunis, ac libera. Neque enim minus mana præſentaneum eſt hoc remedium in diſſi zarun pandis nebulis, infectique acris cõtagijs, Pair aaas caldin quam quod Hippocratem factitaſſè legi- coxtagi⸗ atquca mus, extructis pyris, congeſtisque far- iSi. ergir n mentis ac faſcibus, per compita ignes aque ſa excitare. rng IGITI SINISTRAE MA- ad nus, qui infimo proximus eſt, præſtantia, Sapeltt qui poſtremo omnium morbo articula- hinc utaut Chiragra infeſtatur,& ſiquando af- 1adui fci contingat, non multò poſt mors bicueg imminet, Obiter quare præ cę. mdläöin teris auro deuinciri 34 is adbih mereatur. 5 5 Cap. — 8ſſſſͤſ ———————ÿ—ͤ Nat urs „Dz occvIr. NATVRAE 5 Cap. X IJ. Oc in confeſſo eſt apud Medicoh Quxcunque corporis partes aliqm vitio, morboq́; tentantur, id effici vela fectu primario, vel per conſenſum, acle ge conſortij, quum non in ipſo memba morbus conſiſtat, ſed ab aliò illi maline- nihil infertur. Sic iuxta prouerbium, il- quid mali propter vicinum malum. N. tura tamen prouida ſem per partes piixi Per munit ac tuetur, malumque ad igt. iles deuoluit ac dirigit. Quod critu naturæquùe impulſu fit, quum humom morborumque collectiones in remot mas partes propelluntur. Quod ſi& bus eiusq́ue ſymptoma, hoc eſt, affedus qui illi ſuccedit, validus, violentusq́; eii ſtat, ac natura ſit imbecillior, quam vtili nrecjpuas Poſſit abſiſtere, ſummique impetumacf partes à morb0 ue- ſasr. rociã pro ſuo arbitratu cohibere, in pre. cipuas partes humores decumbüt, quod in pulmonis inflammatione, pleuritidt angina, lethargo, ac pleriſque acutis m bis perſpicimus. In articulari autem ma bo ac coxendico, qui vere& autumm viget, vis ac facultas naturalis, humote in corpore coaceruatos à partibus robi- ſtis ad imbecilles propellit. Sic obſen ndale- repölgee 1I1. Tiulacer ant uttt üotd Nel fclidend Lunlll erhoc mol atlaceter elccolälne i) niüche cordis tobi snodolls Necſdquid collauisd Falltodore un Kcoh winoher ao nlig rusellt u nüsquican Gellls er grumnporr. d neltibosa. dL Keccl Nelcyse Flcen del, dserig — pane ge ficoſi ſint ac Venerea lue contamina- nole 1 ti) niſi circa ſiniſtrum pectoris ſinum, cui old cordis turbinatus mucro ſubeſt, humorũ dm hu colluuies decumbat, digitusque annula- es inm ris nodoſus efficiatur, atque intumeſcat. Qdl Hæc ſiquidem vbi fieri incipiunt, luxato oc eh pitali robore, vigor labaſcit, omniſque a- colenu nimi& cotporis vis concidit, Hinc itaq; orqa mos inoleuit apud veteres, vtis digitus inpens auro inſigniretur, talique geſtamine de- hibeten torus eſſet, potius quàm cęteri: quod te-, e cumbin nuis quidam arteriæ ductus, nõ nerui, Vvv b de, plen Gellius exiſtimauit, à corde ad hunc di- z 5.0. leacnn Situm porrigatur, cuius motum in partu- 0. ariautes fientibus ac delaſſatis, omnibusque cor- ke Kanl dis affectibus indicis attactu manifeſtè als, lun percipis. Nec ſané id cuiquam abſurdum rideri debet, quum animi defectu colla- dartiſelderi« Ao bſos erigere ſoleam, vellicato hoc articu- 10 „ ¹ △—. —————————— tusque eſt, recreat. Quapropter præcn Aedicus digitus. Hiere.22. pE occVIr. NATVRAIII lo, aurique, cum momento croci, attrin duiig 3 per hunc enim vis quędam refocillatia Wullhi quæ illi inſita eſt, ad cor dimanat witas hddenn — 1 fontem, cui is digitus connexus, impli Ginare Als Guun- vonſecls- glecteln — — —. ris illum honorẽ promeruit, auroqüe 3 corandum cẽſuit antiquitas. Huius qu que dignitas, quam à corde conſequtu, hoc effecit, vt veteres medici, à qubu etiam nomen obtinuit, medicamenna pPotiones illo commiſcerent. Nihilan ſcid venænati vel extremis eius radicibusat Ratellm hærere poteſt, quin homini infeſtumt, rücleil virusque cordi communicetur. In us euinijelnn Keertis he rridisin dcödhtione cflläts0l ce quoque veteres olim geſtaſſe annul txcsſöld Præter alios Hieremias teſtatur, Sicenin brltee apud illum expoſtulat cum rege Dom, aqlecn nus: Etiam ſi Ieconias annulus fueiiti Alüin manu mea dextra, inde euellam illun. usmta b ennie QAEDAM IGNEM NON Muülg concipiunt, flammisque inuicha kuuigr funt. Et qua ratione 5 Kiche id efficiant. mexloc Cap. XII. Gatalün hani COnfecta vidimus, textaque mantii acqlein — 1— r V ex lini quodã genere incombuſtibi um rpun qui MIRACVLIS LIB. II1. 143 quæigni non cedunt, flammisque indo- U muta ſunt, Itaque ſiquando ſordes cõtra- aiſſe videntur, mundarique poſtulant, nõ nnena ſmigmate aut ſfapone, vlloq́; lixiuio ma- culas eluunt, ſed iniecta igni flämeſcunt, ditaun non ſecus, quã ollæ argillaceæ multa pin uras u guedine imbutæ, ac nitida, candorisque rde cnt eximij eximuntur. Naſcitur id genus in medich deſertis Indiæ, lociſque ſiticuloſis ac ſole medem torridis, in quibus ſtirpes quædam ex ſo- crentNi l cöditione, atque aëris ambientis Tua⸗ dus min litate illam naturam adſciſcunt, qua fingi ninim texiqüe in lintea poſſint. Si enim in mari nicetu, ac fluétis oſtracoderma, hoc eſt, cuta te- ngelaes ſtacea, ſolideſcere poſſint Cancri, paguri, tekkan locuſtæ, gammari, buccinæ, pectines, mul dn taqüe concharum genera, in quibus(vt annulu Plinius ait) magna ludétis naturæ varie- euellm tas,multæque figurarum, colorumq́ dif- ferentiæ: fi deniq; Coralli frutex in imo NEI maris Liguſtici frondeſcit, mariquùe exẽ- Euein Ptusin lapidem induratur: non cuiquam nre videri debet abſimile vero, frutices quoſ t. dam ex loci cœlique ardore cam naturã II conſequi vt contuſi, ſubactiqe fuſtibus, ac ſtipario malleo mitigati ductiles fiãt, nn atque in fillamenta elaborétur quæ ignis ene vim reſpuunt. Qui on mire eineond llpuunt. Quis autem non miretur b ex 4 3 ——— ͤͤ Lib. 9. rap.33. Corallium ex marz Liguſtico ſabduci- tur. ———ececd—I———— DdE OoOcCcCVIr. NATVRAN ee ne3 ex Canabaceo frutice, ex vrticæylinig Erbis.. funen av Ac geniſtæ flagellis funes, ac rudentes ſi. texi, velaque ac lintea confici? Quum nim lento ſint tenaciq́ue vimine, in 2 telasque attenuantur, vt etiam argeta rique bracteæ ac ſegmenta. Sic ex huu modi virgultis, non equidem ex Salam dræ pilis(vt plerique nugantur) man lia, mappeque conficiuntur, vt ex boni ce‚ ac lanigeris arboribus ſerica, licrl lis operoſior cura adhibetur. rigeſte nim materia, minuſque eſt tractabils pellatur autem id genus lini Aſbeſtui- „ fimilitudine& natura calcis, quodu mundatur, nec abſumitur, aut detrim tum patitur. Cui affinis eſt auiæsop lapbi lumini ſciſſili, quod vulgo plumoſum Ii. 5..99. Catur, ſimilis, ex quo Dioſcoride teſte,l tea contexunt Indiani, quę in ignemdi iecta inflammãtur quidem, ſed exeni- ſplendeſcunt, nihilque illis deperit, ne Amiatus. Volale lib. 223. Alumen igni obſi⸗ 1 A. ta alumine illita nõ ardeſcunt, vt nec ſtes, fores, lacunaria colore viridi im deteriora efficiuntur. Sic ligna& tabul nirisi clo. ta, Oodò durior cruſta ijs obducatur, eohue que alumen, plumbique albi cineresc- Tne Leel pioſe pigmentis commiſceantur: nequi enim vis ignita penetrare, quod lignu b con AII rakumnd pluundu rel edidit lgne eleretel duectrei ceptodel lementea Kc.CA. cra padum ALariona uidem ah alt famnal receceredlt dones qlc Krdültt,0. guam conne narecgen ders nn. tetacden 1uod9 loaun el) lcoaron ſmnnerito kenaue udtme 1 relnng ——“. Aatmn urRAcCVvIIS LI. 11. 144 em 4 coactum denſumque fiat atque adignẽ Sacnin pluuiamque obdureſcat. Cuius rei ſpeci- de men edidit Archilaus Mithridatis prefe- teunm aus in lignea turri, quam quum Sylla in- tetana cendere tentarct, nihil profecit coactuſ- na. Kec que eſt re infecta decedere, atque ab in- lden e cepto deſiſtere, quum aluminc, quod ve- muanru hementer aſtringit, omnia eſſent oblita. tune te sleia circa padum Caſtellũi ignem admoueret“ etur, I. ex Larigna materia conſtructo. Larix ſi- Larix. eſ tati quidem arbor Piceæ aſſimilis nec ignem slüniahe aut fammam concipit,, ac non ſolum à ca llcs,„ne&teredine immunis eſt, ſed ne in car- ür, aug bones quidem reſoluitur, aut in cineres ete nua fathiſcit, ob ſoliditatẽ ac duritiem pluſ- gopln quam corneam, quã ignis vis ſubire, do- dLerit mareque nequit. Tanti denique eſt pon- que in 4 deris, vt non fluitet, ſed confeſtim ſubſi- em, ſth dat ac demergatur, more buxi, atq; Ebe- Pacbbou. lli den Phuod voce gentilitia Gaiacũ dicitur, cligral 3 lignuin expugnandis fi ficis zmorbod; Gal- eduut lico accommodifſimum. Mir ari autẽ non lorerul immeritò quiſquam poſſet, cur non ar- Fches eat atque inflammeſcat, quum reſinam eabich fundat mellei coloris. Quotquot enim eanuu relinan, picemque exudät, citiſſimè igni r ſuf cortipiũtur. Verum id illi præſtat ſolida — 4 8I8Zöͤͤͤſͤͤͤͤͤͤͤ compa- li 1u. 1 ⸗ A* 4,4. ———————ſ] 1I14 caimet didoe con ducorpbs eibach eitun.C abecoh8 eritantapl cliseatunt DE OCCVIT. NATVRAE compactaque durities, quæ nullaigniß raminum ſpatia exhibet, per quæ adu- accendique poſſit, quanquam Mathi- lus aſſerat Laricẽ quę circa Pædũ cojim ſe prodit, confeſtim flammnã conciper CALOR NATIVVS HOM nis fouetur, augeſcitq; animalculonm præcipuè autem infantium calore,ſine. uhomili ti corporis inualidæ applicentur. Ymnaquædl enim hoc fomentum concoctionen. dllotesyie lum adiuuat: ſed dolores quoſqu- demomes articulares ſedat. Inter catel- brcntbeh- los autem, qui id præ- erle ſtant effica- un axrluur clus. ſddolorie Cap. XIII. nora 1 Upralenr DVo ſunt quæ corpus noſtrũ fulcinn, dosäzewe — vitamque conſeruant, ac tuentu, Ca uumnos lor natiuus,& Humor innati caloriſib- ihu qu ſtantia. Quorum alter alterius adminie unnthor lo opus habet, mutuasque operas expt cunten, Lee,e cunt. Humidum pabulum eſt, fomemt nutun, we npus Gue caloris, Calor illius beneficio acu dmcal Tasu. nere ſubſiſtit, Quæ duo ſpiritu vndic Maridte perfuſa ac cõnexa in omneè corpus din: manrxidin nant ac ditfunduntur. His ſedulò proft iluinis Clel —— A4—. AArIh M IRA GCVII S. 1 I151. pI. 1 145 dleub, ciendum eſt, curandumq́; vt quàm diu- „perga, tiffime conſeruentur. Horum enim præſi nouanſl dio corpus deſtiturũ, collabitur, omniſ- vrapad que vis ac facultas naturalis vergit ad in- umacn teritum. Cæterùm quum multa ſint cir- cahæc obſeruanda, eaque paſſim obuia § exiſtant apud Medicos: omiſſis ſuperua- aninic cuis, ea tantum referam, quæ foris admo dum clo tahomini ad hæc ſunt adiumento. Inter plcemm eaquæ calorem augent, excitantque, ac oncocin dolores placant, Catellos refero, nõ equi caieli lores dem omnes, ſed hos præcipuè, quibus co un⁵nis interem lor cutis concolor, nec tegmen multis di id pr uerſisque maculis variegatum, qui nõ ſo um natiuum inſitumqüũe calorem fouét, ſed dolorificos affectus ſedãt. Sic in Chi II. nara ac Podagra omnique artritide ni- ulpræſentius ad conſopiendos mitigan- nolrit dosq́; cruciatus quamlibet acerbos, quMu humufmodi Catelli membris affectis ad- catclli me t actu h mnaticl hübiti, Suaul enim, calentique effluxu na terilsa9 tiuum hominis calorein languidum atq; mitigaat, m euaneſcentem exuſcitant, ac fotu conti- e ope domehh nuo, humoré qui dolores infert vel attra ctone ad ſe rapiunt, eliciuntꝗue, vel dia- horeſi, hoc eſt, digerenti vi ac diſcuſſo- ria incidunt, ac diſſipant. Videmus enim illos vbi amoueri cõtingit, atque aliquid benefch 0 pitius p mné col is ſall — coloris. bris admo- ti dolores ijs la- 8 —.O———-——ſſſſdſdIſſſſſſſſ bare. F.. Fimile a5 inſtione. Dd occvL r. NATVRaAa ijs laxamenti indulgere, fractis eneru tisque eſſe articulis, atque ægrè pedibuÜ inſiſtere, maxima doloris parte in ſe trau- nan eædæ ſlata. Quòd autem color cutis peron nia æqualis& cõcolor id potiſſimumq́ De e ficiat, nec varius parem effectũ obtinca 8 Hfacit temperamenti æqualitas, atq; m r— formis color. Diſcolor ſiquidem duua- ſusque color indicat caloris humorii intemperiem, ac commixtioné: Vt enun inſitio naturæ arborũ correſpondentte bet: ita homini in fouendis membrit. qualem per omnia, ac temperatum ci- rem coaptare conuenit. Quamobréſm bur ac firmitatem vétriculo, vllique s ti cõciliare velis, neceſſe eſt naturaleti peramentum tueri, nec caloré plus fiu intendere, illig; extraneum auft alienun inducere. Inter ea auté(vt Galenus a- qua foris applicantur, boni habitus quu- lus eſt vna ſic accubans, vt ſemperabeo- mé contingat. Sunt qui Catellos, inqut pingues in hunc vſum habcãt, neq; di aduerſa modò valetudine„Verum etül proſpera. Tales itaq; ijs qui ob ſiccitii quoq; imbecillem ventriculum habem ſunt idonei, ſeruãdumq́; ante omniac ne puellus humecta ſit cute. Qui, 2n nocl un. goch ſide rräldan cmcodit llettet lamutde dem chcl detioſed pre incqle (VX N aun ſel Tle dunt eren volol gar dokadan losle nſcroph mæxcce genlb ett. into. düfatdäte rutzi wedcori, mounde dheura Xtioné.“ rreſpodt ldis men mper nd 1 ulo, ull eetmn calotet cum alta- (vt Galal oni habh vt ſempe Cateloss — riculuns ante o3n; ute. A l — commoditaté ſibi adhiberi paſſus eſt Da, uid effœtus ac frigeſcens, quẽ adoleſcen tula mutuo complexu fouebat, non qui- dem cõcubitus, vt ſcriptura teſtatur, deſi- lait. d derio, ſed quo membra illius deſtituta ca lore incaleſcerent. MIRACVILIS. L IE. I T. 146 noctu ſudore perfunduntur„refrigerant potius, quàm calefaciunt. Hanc quoque 3.Neg. 1. Dauid anz plexu luuẽ culæ inca- CVR MORBVS GALLICVS nunc, quàm olim, mitior, minusq; ſæuiat,& in quos mor- bos degeneret. Cap. XIIII. Res ſunt morbi inter ſe aſſines& cο 1 en, gnati, nõ tã læthales, quã fœrdi ac con Melaets- tagioſi, quorũ alter in alterũ trãſit, ac per- nna; 2. mutatur, Lues Venerea, ſeu morbus Gal- ſebot. licus. Ele phãtiaſis, ſeu Vulgaris lepra, quę Phe. in ſcrophis Grando dicitur, tũ is qui Sto macacce& Scelotyrbe dicitur. Quorum genus eſt Icteria nigra. Hi ſuperioribus annis intoleräãdis modis homines excar- m nificabãät: nũc prorſus miteſcere ceperüt, minusq; infeſti ſunt, fit id partim, quòd medicorũ opera, domita ſit vis mali, hu- 1³ν ½ morumq; ſæuitia mitigata, partim quòd ſuetadins natura aſſuetudine ad dolores occaluit.*⁵νν „, 12 Sic 1——— Katlo. ——,õ,———-——— Jimile à lutoſs por. dum enim ſues cis& cer- donibus. DEI OCCNL T. NATVRAE 111 Sic obſeruaui nonnullos in florente, fe. alentia uidaq́; ætate acerrimè cruciari: eoſdéſt neſcente atq. inclinata, mitius affigi. 3i enim deferueſcit ardor& ebullitio, im norq; fit humorũ concurſus: vel natun ſpatio tẽporis aſſueta malo, velut dom ſtico ac familiari, non amplius cũ illol ctatur, aut enim alitur vitioſis illis hum ribus, aut non offenditur. Quemadmo „Vbi cœno inuoluunan aut cerdones, quiq́; cloacas, ac foricau blicas proluunt, graueolentiam nonf tiunt: ſic morbilloſi ſaginantur ſordis Et quoniam ad vitia morbosque cor- 1is, ne dicam animi, occalluerunt, dem menta naturæ amplius non percipiun Ademit enim illis ſenſum mali inueten- tus, imisq́; medullis infixus morbus. Ii ter mitia verò, vbi inducitur corporiilt na qualitas, qua alteraſcit ac corrũpiut quæcunque memdbra fluxiones actes a mordaces ſuſcipiunt, dolore concittu- At vbi morbus inoleuit, ac cũ naturau luit, non magnoperé doloribus infeſhe tur, quod inter ſe conſentiant, atquei mores corporis cõmercio, ac qua vtili conſuetudine, dacceſcant, atque aliomm humorum mixtione, vt vinum meracl atfuel 3 gektaln. riqle 8 rdem de geunele gpbägra cer.l nes ſo tnon on lclatua etimanc duuiesſchh dlſchenb portigie, fllorumdc lls exent, qulduslou dra duu dicetoln nont àt rna ruciana wplusc ltlols ll Ir. Cuen enoinuoh cas acli lentiann nanturia non pen un mäln Xls noh ditur con citacem uxiones: lore con- dc cum Joribubl- ntiant al 10, AcC nrä vinumm MTIRACVILT S. L IB. I1. 147 afluenti aqua, diluantur. Semper tamen veſtigia inhæreſcunt, veterisque morbi reliquiæ relinquuntur. Quæ ſi in pulmo- monem decumbunt, raucos illos eſſe, at- que anheloſos perſpicis: Si in articulos, odagræ ac Chiragrę,& quæ ſubinde re- ficeſ om- currit, Iſchiatico dolori obnoxios. Sic gasher omnes ficoſi articulari morbo laborant: 2cutra. at non omnes Podagrici aut coxendico cruclatu affecti imbuti ſunt. Quod ſi in extimam cutem diffunditur humorũ col luuies, ſcabra cute efficiuntur, ac cortico ſalychenibus, impetigine, mentagra, ac porrigine, in facie deformati, non ſine ca pillorum defluuio. Simile enim quiddam Liykes Illis euenit, quod arboribus ac virgultis, horibas. quibus lotium aut ſalſugo, aliaque inqui nata eluuies affuſa eſt. Vitiata enim radi- dice folia decidunt, ac rami marceſcunt: non tamen arbos à ſtirpe interit, atque emoritur, ſed elan- gueſcit atque ęgrè refocilla- tur. OyA — ———————-————— 8 pI occCVI T. NATVRA QVARATIONE MORNI bundi etiam conſtante adhuc memtem cum murmur edant, ac ſonitum re- ciprocantem, quem Belgæ populari voce Den. rotel vo- cant. Cap. X V. N Belgica regione, toroque Sepn trionalis plagæ tractu, morituri an argumenta proferunt emigrandi, edh ſonitu murmuloſo, nec eſt qui abſq́ueti burd 1ufmodi indicio vitam non finiat. Siq- gua raio- dem imminente morte ſonũ edunt in Eern quam aquæ labentis per ſalebras, locx edam. due anfractuoſa atque incurua, mumm- aut qualem ſiphunculi ac fiſtulæ ina. quæductibus ſonitum excitant. Qum enim vocalem arteriam occludi conti- ta, un rn kxiyl C püu rriilds rrtulleſt clnice G ount, 1a ſenta won diciuldi voris cop . b pofe, alb Husimnpete iins, zle durcquoc MOkRTE mumdue e tacarora lem ac anl 1 arNIg NABA K onüme emm Hägg — eDen. 9. MIRaCVTIS. L UB. 11. 148 tat, reciprocanti maris æſtui aſſimilem. ndtlen Quod ipſum in nonnullis etiam fit ob vanniculos ac membranas in rugas con- uactas ſic vt ſpiritus obliquè ac ſinuoſo wolumine decurrat. Hi autem qui vali- doſunt, vaſtoque corpore,& qui vio- jenta morte pereunt, grauius reſonant, otoque „morit wigrand elt qui 1 — r ſalebe 3 pore, ac lenta morte contabeſcunt, mi- nus impetuoſè lenique ſonitu fertur ſpi- 1 diutiuſque cum morte luctantur, ob hu- moris copiam, ac denſos craſſosque ſpi- ntus. Iis vero qui extenuato ſunt cor- 22 as. dè, qui tu- multuoſè 4 1 1 extinguan ritus, ac ſenſim placideque extinguun- ar. tur,ac quodammodo obdormiſcunt. MORTEM HOMINIS, RE- mumque exiſtentium interitum eſſe con- ncutuam tranaturam, parumque appoſitè natura- dc llu lem dici. Sic tamen obfirmandus ciant, animus, vt mors non ſit for- werlül midanda, licet non ſi- ertn enn ne ratione omnes n meaduu- illam exhor- inn reſcant. eLiauln tes delein Caput X VI. Hu ALI T 4 Quan- s,(lin — 6— —— —,—————yö——ÿ——— Cic. lib. 1. Oßhic. Nemo von ciat, ſuæque conſeruationi inſiſtat. C mortis me- tu contre- miſcit. 4 Ioan. 21. DIOoccVLrTr. NaArT VRAE Satque hominis præuaricatio hoci conſequuta ac promerita, vt ad intel tum ſpectet, mortique ſit deſtinata: lm tamen ratione euinci poſſe video, Ma- tem non eſſe ſecundum naturam, illi prorſus aduerſam. Principio genetiau mantium omni hoc eſt à natura tibui vt ſe, vitam, corpusq́ue tueatur declins que ea quæ illi nocitura videantu a- que omni cura incolumitati ſuæ pnii- eſt enim, qui non obſeruat, quantac ra, quantoque ſtudio homines ductun tionis, brutæque pecudes inſtinctum turæ, ſe ab interitu vindicare tueriq; ſi- deant atq; enitantur. Omnes ſiquidẽili exhorreſcũt, nemo nõ ab illo ſe ſubduct ré tentat. Quandoquidé iuadẽte mons natura extinguitur, eſſeque deſinit. êo Chriſtus, qui cõmõſtrare noluit inſtim turę hominis imbecillitatẽ, vt à quo yr- ter morbos& peccatũ, humani nihil di nũ erat, mortẽ exh orruit, illãq; deprec eſt. In Petro quoq; naturæ affectꝰ, carii que infirmitas exprimitur, quũ Chrift .. Vanquam ita natura comparatum 1 cudünn ter ſtipulatus ab eo erga ſe amorem et Véro gregem ſummam paſcendi cu . ac ſtl- * —————öööE 91 derKq dn gelbii ſilenver Ggon ne M ecn Nortäm due adme Tens da- nots man atuiyob cfmilar totiuchne eqlickmn! ntemacc afdüüg dd Kac audiens motbis nauier drret. von natu lnueit. omola in numeſc nesdell feka dn lclplogen 2 natrau tnearurd ta videenn nitati ſe ontinlih ruat, du ominest des inihl licaretu mnesliau b illoſel Eiadere edue den ur, qui( lſe wot paleni 1 M'IRACVILIS. I18. II. 149 ac ſtudium, commonſtrat quid illi impen deat,& quem expectat vitæ exitum. Quũ eſſes, inquit, iunior, ainbulabas quocun- ue libitũ erat,& cingebas ipſe te: verùm vbiſenueris, alius cinget te,& ducturus eſt quò nolis. Quo indicat naturæ huma- næ affectum atque imbecillitatem, quæ mortis metu ac terrore concutitur, illam- que admodũ grauatè adire velit, tametſi mens alacris eſt& prompta. Quum itaq; mors naturæ ſit abolitio ac priuatio, qui ſtatui poſsit, id eſſe naturæ conſentaneũ ac familiare, quod vim, quod interitum, totiuſq; naturę adfert extinctionem? Scio equidem hoc promeruiſſe hominis praui tatem ac delictum, per quæ degenerauit à ſui dignitate& præſtantia, ſuoque opi- fici fuit inobſequioſus, dictoque minus audiens, vt doloribus, vt cruciatibus, vt morbis, fame, ſiti conflictaretur, ac mentis inquietudine, poſtremò morte pœnas lueret. Verum has clades ac calamitates non naturæ vitium, ſed peccati labes illi inuexit. A lapſu ſiquidem primi hominis omnia immutata ſunt, verſaque in contra rium: ſic ſidera, morbi, elementa, dæino- nes, belluæ, homini minantur, illique in- feſta ſunt. Quin& vniuerſa creatura, ho- 1 5 minis 4— ———— Ioau. 21. Peccatum morbã& morbos in⸗ uexit Rom. 3. —y—⏑————————y— 4 DIoöccvLTr. NATVRAP 0 4* †. 1 8„ minis cauſa, vt Paulus ait, vanitati ac co- ruptioni ſubiecta eſt, Omniſque rerun ordo ac ſeries, menteſque Angelicæ fini laborum ſtatui exo ptant. Cæterum inti ta calamitate ac miſe ria conſtitutis, ſol- tio eſt, menteſque noſtras erigit, alteriu vitæ certiſsima ſpes, ſiummaque in Chi ſtum fiducia, qui collapſam hominis ua ram reſtaurat, priſtinæꝗuũe integritati w. ſtituit, ac trepidationem metumque mr ,, 2, tis animis noſtris eximit. Stabiliter enn SEiſ6 nos fulcit mortis eius ac reſurrectionii neun zo cordatio, quæ hoc effecit, vt homincn mini adi- b.. 4 miui. non aboleri, ſed mutari in melius crec mus, mortemque non eſſe interitum, ſu alterius vitæ veſtibulum ac ianuam: Sc mus enim, vt Paulus ait, tametſi terreni noftrum domicilium huius tabernacli deſtruendum ſit, vt diſſolui ſolet compa- 2. Cor. 5. Jimile ab ædiuus con gextu. ficium habemus à Deo, domicilium non manufactum, ſed æternum in cœlis, quod in hoc ipſum parauit, vt immortalitati Sala.. gloria per reſurrectionem fruamur. Deu autem Spiritum ſuum pignoris loco, a- que arrabonis vice nobis impertitus eſt ac ſpem ummamque fiduciam rerum fir turarum præſenti ſuo afflatu confrmat: 4uo “— emge————————— — ges atque ædium contignatio, quòd ad- Nobei II üo Vtague: Rgdoc ge eflcle meonlor M Itqle 3- nnemr fant fa qeat g denrad cirno dum me rullaqhu gulhe. ne,ſt düiinumn inter cit pumque alls edt undac, nöaunge 1 4p nA vWärüddg e Augele .. 1 erg naquein i doni elntegitn metunqa tadilt dürneii t, vt hon nmeliuse interitm cunum ametlit nus taben uiſoletan tio,qude omicilmm in celb immond fruamu- noris bch ünperit caan fed tu cociij — reune vonſtüdun MIRACVIIS. I1B. I1. 1)5o auo vno certi reddimur, quòd qui ſuſcita à morte erexit Dominũ leſum, uit atque e erexit nos quoque ſuſcitabit virtute ipſius, at- que efficiet communi reſurrectionis glo- nia conſortes. EBKRIELAIISACILE nmulentiæ incommoda. Et queæ illi obſiſtant ac 3 medeantur. Caput XVII. Noleuit conſuetudo apud Germanos atque Aquiloni expoſitos Belgas, vt ne minem propemodum ſibi deuinctum cu- piant, fidumqùe amicum ac familiarẽ ex- optent, quã qui ſtrenuum ſe potorẽ præ- beat, atque impigrè(vt Plautus ait) cloa- cã vino proluat. Quamobrem operæpre- cium me facturum ſum arbitratus, ſi non- nulla quæ ebrietati obſiſtunt, referã, Quo quiſque ſibi proſpicere poſsit, in eo cerra coloſa⸗ la Curgul mine, vt aut vino non ſuccumbat, aut quã minimum offendatur. Principio nemo ſe inter initia plus ſatis facilẽ præbeat, prõ- ptumque in exhauriédis exiccandiſq́; po culis, ſed tergiuerſetur, ac ciuiliter recuſer mordũq́; pretexat, ac valetudinẽ cauſetur nonunquã excogitãdi ſunt act ac ſtratage mata A—y——..— y——————— Ebrietas pitanda. DIOccVLrT. NATVNAE mata, quò illos deludas— qui te ſibi ſco præfixerunt quem feriant, tibique plusl tis infeſti ſunt. Captanda interim ocxs ſio, qua aut te vt micturientem tacito ſi ducas, aut pateram abduci cures, in eadit re te callidum eſſe decet ac cautũ, magn, que dexteritate id perficere. Nam ſtcx Præhendi technam contingat, multoa mulatius, ac cum fœnore in te hocmuu refundetur. Cæterum quiſque pro ii naturæ calliditate atque aſtutia, variai miniſci poteſt rationes ac modos, quiba poterit eluctari, ac combibones fallere Interim conſtituat ſibi quiſque ante ocl los huius illaudatæ conſuetudinis„erw. riſque inueterati præmia, perſpiciet luc clarius, quid noxæ, quidue detrimenti duum corpori, tũ animæ mentiq; infera muempe. Vini intemperantia, Primũ enim Memo- rantia vini mnemoriæ officit. De temb. lib.; 4 *3986 riã rem omniũ pretioſiſsimam non ſolu labilem, fluxamꝗque facit: ſed prorſus ob- ruit ac labefactat. Oculos caliginoſoset ficit, ac cæcutientes. Genas pendulas, a- tus tremulos ac titubantes. Multaq al incommoda immodicum vini potum co mitantur, quorum vnumquodque fig dum eſt vitium. Nec enim vinum(vt Ga lenus teſtatur) ſemper hominem N acit 1 fatld ſerido ID d Eguün econfe Megxt8 maui aumag potibim rodderatt ſo incice ſt labet! conſtant ebrieraten mar refe duolos ei ntione e amidece robuben niäitate derprelt lepra, Cunniſs e berlliar lunptus daltä. mlleatz, Untac diemd Lnte n viſquem atutia cmodosg iäbonesfd viſqnem uetudind, hehi dule m ementih. nü eniml mam noh. ſed punt 8 dnn 45 penll MIRACVILIS LIB. II. 151 Hacit:ſed vbi plus bibitur, quam vinci poſ ſet frigidos morbos parit. Extinguitur e- a‿ nim calor natiuus, ac ſuffocatur, non ſe- 4 X* 3„—„— cus, quàm ſi exiguæ imbecillæque flam- Ad mæconfertim multum olei infundatur. Heæc præfari viſum eſt, nequis exiſtimaret anſfam miniſtrare me, aut feneſtram cui- quam aperire ad nequitiam. Quum hoc potiſsimum ſit in votis, vt homines aut moderatè bibere conſueſcant, aut ſi occa ſio inciderit vt largius ſit bibendũ(nam vt habet Prouerbium, ſacra hæc aliter nõ ππ0Q✤w͗40⁸—g conſtant) ne deſint adminicula, quibus conuiuiale- ebrietatem propulſare poſſint, Inter quæ amara refero,& quotquot humores a- quoſos per vrinam expurgant. Hac enim ratione effici ſolet, vt alio quàm ad caput„μ. fumi deferantur, ac vinum venas ſubire briean prohibeatur, exiccante etiam amarore hu ahſlnar. miditatem. Sic amigdala amara id efficaci ter præſtant quina ſenaue ante cœenam aſ ſumpta, Derſicorum quoque nuclei parẽ cum ijs effectum obtinent,& foliorum Perſici arboris expreſſus ſuccus ieiuno aſ ſumptus cyathi menſura, qua facultare pollit& Abſinthij Pontici dilutũ, ac nux muſcata. Hæc enim omnia meatus reclu- dunt, ac peruios laxoſque efficiunt, quẽ- admo- “—— —y—————————„ ꝛuodicus pot oribus nox ius. Braſsica Soldaneda, A ie eec egenhesthe.. Avekee wes ÿyÿyſſ—— citus im mi ſemine chrietats Imordacés retüdit C105109 DEI OcCCVIT. NATVMA admodũ& olei ex oliuis expreſsi autſi- ſextãs hoc eſt vnciæ duę ante lucano hauſtę, lubricã ſiquidẽ reddit aluu meatuſque vrinarios dilarat, ſic vt liqus corpori nõ inhæreat, ſed continenterd fluat, modò ne quis eſculentis Veutricli plus ſatis oneret. Qui enim potationiu ſiſtere cogitur, parcius illũ cibo vti cêu- nit, quòd ſi panis buccellã copioſo mell imbutã deuoret, nõ incõſultè fecerit,ſ ſiquidé vini vim diluit fumoſque actar atq; hebetat. His omi hu. bus præfertur Braſſica Catoni ad faſtidi g VIqueè nobilitata, quà vulgus Caulis non Llar. ne deſignat, quòd nulla ſti rpiũ cole ſitan plior. Hui“ quũ plures ſint differétixall ad diſcutiendam crapulam accommod- tior, quę plus cæteris rubeſcit, ſi ex caul- culis dentibus exprefſus ſuccus degluti- tur, aut eadem cocta edulia manducetur. qua tamen maritim quæ Alpibus Zelandicis copioſè innalè- .. tur, multò efficacior, tum Portulaca man Pere na, qua in ijs acetarijs ac cõdimentis ſ mur ad appetentiã ac uendã. Potus enim ue auiditatem in citat, iritatq́; atque inſita racul inter primæ menlr tate ac viribus conficit. Qu * cvt nulli vinoſi halitus. vaporeſq́; capui ten- 4 anrte rinios ral 1 Tyequis tonni aC 8 ſüsdhe di lapler En.Ol bad ig nito Phl talesaqlu docßnt ni pelot huende. dW omnib ähldend. acculens — Aricam dntheb dftiicit mnulls tinene⸗Tar (hrietas uven eti⸗ Rundit HGlucin ſecllonn molcen betat,3 atoni adtt gusCaul ärpiüchki nt ditten maccom elcit,le ſuccusd r prümen Amen unn vopioles Portuban cödimen di. Dorbd t jiütat as ad ingluuiem coactus, ſubduc te, ac vo 4 confet Helucã vocat. Quæ vox languidũ ſonat, apati ſemiſomnũ, arq; hæſterno vino oſcitantẽ. üuTRACVILIS LIB. II. 152 tentare poſsint, vt qui per aluũ, ductuſꝗ; vrinarios expurgétur. Sunt huius generis pleraq; alia, quæ temulẽtiæ aduerſantur, ac nequis ebrietati ſuccũmbat, muniunt: ſed omnia referre longũ eſſet. Cæterũ fi- ué vino obrautũ eſſe cõtingat, qui ijs prę- eſt inſtructus(nã vinũ, vt Abacuc ait lapientẽé decipit) illi ſuccurrendũ vo- mitu. Quod ſapiens etiã conſulit. Si fue- gccieſ. 3u 3 Cap. Ze mito. Poſtmodum teſtes, parteſque geni- μημα☚ tales aqua gelida macerari debent, madi neu an doq́; mantili, aut ſudario inuolui: fœmi- 4, 1 nis verò vbera, mãmęque in eundẽ modũſ fouenda. Confeſtim enim auerſis vapori-& bus, omnis vinolentia diſcutitur. Interim(☚να— w exhibenda acida, ac ſubacerba, pomaque F. ſ⸗ fucculenta ac vinoſa. Cuius generis ſunt Oſ Fe Aräcia malaq; Citria, ceraſia, Perſica, oxia v‿⁵ canthæ baccæ, omphacium, corna, quæq; infrigidãtis reprimétiſqũe ſunt naturæ, ac Dolor ecyi nonnullã incidẽédi abſtergendiq; vim ob Pemene. tinent. Tamerſi enim ceſſet, ſopitaqe ſita. ebrietas vel vomitione, vel ſomno: caput tamen etiã poſtridie indoleſcit, ac fumis pertunditur. Quẽ affectũ Sextus Põpeius Ter- 4 a 8—— G——I DE OCCVLT. NATVRAB Helucus ca Tertullianus hanc vocem pro affection bitu graue vſurpat, quo procliues in ſomnum redd mur ex pridiana crapula, quũ inquit: Wl do ex crapu la Hederæ vi derę vis ac natura eſ in diſeutiẽ. aliquot, qui coloris crocei ſunt. INIEMPERAN- tia potus, quaàm cibi nocentior. Caput XVIII. Vnt qui ſtatuant, potu minus offent homines, quàm cibo, ſi horum alterim moderatius, ſupraque naturæ vires ing- ſtus ſit. Quod ea Hippocratis ſententi ſtabilire nituntur: Facilius eſt impleriyo tu, quam cibo: Qui toto cœlo errareni Humidaa hi videntur. Hoc ſiquidéẽ ille indicat,- Wadee midum colligendis reſtaurandiſque ul Sus potiſsimũ remediũ. Extenuatos enin citiſsimè reficiunt liqui da, quæ licet um ſimiliter nutriant ſolidis alimentis: dilh- butionis tamen celeritate illis longiu 2.. Præſtant. Quamobrem veriſsima eſt, nes Hippocrat. cõtraria Cornel. Celſi ſenter ti l.. 2. aph. n t, caput ab helucod da ebrieta fenſare, vi diſcuſſoria atq; exiccãte, quae e, tiam à crapula tutos præſtare creditur, ris capiti admota, vel præſumptis acini 9 ebl- Vühent Pheth -W indh detrwer unm 0 ves me Coctuls rotat: dum cou mo neg queut t Aoun ſoricesi eelus der — ceetlonen ſiaecor dlmi, tmagt nitur purs 1 quemax riinibu aluma Mleita unnre nchant 74 TVnn en bros m ſornm daüne dutabha Peicin, ſaxe cet refungi ciſunt. lihoruma aturæ vic cratis t Settimt cœllo emn llle indian urandüdo xtenuarn 4) Clle le alimentbe te illb! rims — el Cdl MIRACVIIS I1I3. II. 153 tia, Vbi ad cibum ventũ eſt, nunquam vti 8 lis eſt nimia ſacietas, ſæpe inutilis nimia A der abſtinentia. Quod ſiqua intemperantia ſubeſt, Durior eſt in potione, quàm eſca. Quo indicat immodica vini potione plus detrimenti, damniq; inferri corporibus, quàm cibi ingluuie. Potus ſiquidem om- nes meatus confeſtim penetrat, atque in- coctus venas ſubit, neruoſquũe ac cerebrũ tentat: Cibus verò in ventriculo hæret, dum concoctus eſt, qui ſi oneri eſt, mini- mo negotio vomitu excuritur, quod non æquè naturæ procliue ac facile eſt in po- tu. Argumento quòd canes, feles, glires, ſorices, ſi venęno medicaras ꝑffas aut buc cellas deuoraſſe contingat, iritata ad ex- cretionem naturæ facultate, nulla mole- ſti euomunt, quod in liquidis factu diffi- encnaue cillimũ, quò fit vt venæna in potu exhibi- Mm tamagis quàm in eſculentis, ſint noxia, rapitur enim citiſsimè in omnes corporis hattes virus, ac vitalia corrũpit, deſtruit- que, maximè ſi ex vino propinetur. Inte- rim cibus immodicus ſuffocationis peri- culum adfert, eoq; vétriculus adeo intu- meſcit ac diſtenditur, vt diſrumpi videa- tur, præſertim ijs qui difficile ad vomitũ incitantur. quocirca moderario laudẽ me “ V FTe. — 4 4 —— —y————————————-——— ———— eimuisve aut diffunditur, nenis obſi ⸗ ſunt. — D= occvIr. NATVRA retur, modòne quid pinguetudinisſubii nbesr Sic enim virus ſegnius in venas dimanas ripit, citiuſq; vomitu excutitur. Ita fiqui- do venenatis potionibus obfiſtendũ, u tyrũ, oleum ac pinguia quæq; exhibenda minus enim adhęreſcit venenũ aut afhg. tur corpori, nec venarũ cõceptacula ſuni vel penetrat, deniq; incitata vomitions cueſtigio excutitur. qua ratione etiã cims tati obſiſtunt. alioqui vbi diutius inbal- rit, partes internas exulcerat ac corrols Soxnus no xius a ve- nendaſſum ptoœ& in peſte. ne vitiat, ſibiq́; ad Cor vitæ fontem par facit aditũ. Quocirca ab aſſumpto ves no aut cibo aliquo exitiali ac noxio, eui tanda reprimen tia, acida, acerba, ſtiptici quæq́; meatus occludunt ac Conſtipant Piæ cæteris autem Somnus, Quemadmo dum enim qui peſte corripiuntur, quum ſomnolenti ſint, ſi ſe ſomno& quietide- ant, citius inficiuntur, ac natura ſegnis contagioni obſiſtit: ita quoq; in mofſi' virulétis, ac venenatis potionibus, ſi ſom no opprimũtur homin es, grauius affligum tur, ac tũ virus promptiꝰ vitalia corript Quocirca vellicãdi, quò vigiles perſiti ne malum intus graffetur, atq; ad pants Principes deferatur. Quemadmodu enim ho⸗ nec cõfeſtim vitalia cq 1 üwole jint a JWseu gulbät mnlokea geüont carc Dotenll ſomnno necſeac cngant, cedant ſi letudinis detrunen ALl4 numi- (k Jrdun dat jelur nezume Kerone epehuan Oceptaclu ata wom ationetti l diutüui Lerat ac c te fonten dallunpn iac nou Acetba tac con us,Qlen jpiuntur, no& ql- cnatung uoq im tionibus grauihdh vitalur cn wigls n F,atqpa. 7 madcoli9 — MIKRACVLIS 1I 8. I1. 154 hoſtesminimo negotio, nullaq́;propemo- a e e dũ moleſtia vrbes ac propugnacula diri- ³03ib we piunt ac diruunt, nullo obſiſtente, ac ciui ſauu ele- bus ſeu excubitoribus vino ſomnoq́; ſe-*ns. ultis: ita corpus humanum in morborũ inſultu, vel aſſumptis ebibitiſq́ venenatis potionib', ægrè ſubſiſtere poteſt atꝗ; elu- ctari, quin opprimatur. quũ facultates ac potentiæ naturales oppreſſo ſopitoque lomno corpore, ſegnes ſint atque otioſæ, nec ſe ad expugnãdũ morbũ alacriter ac- cingant. Quo efficitur, vt dent manus, ac cedant ſuccumbantq; valentiori, non va- letudinis modo, ſed vitæ etiam iactura ac detrimento. i 8 aLIA VIACRATIONE VI- num inebriat, aliterq homines afficit, aquam Sicera, vel Zythus, no- biſque vocata Cere- uiſia.. Caput. XINX. Erebrum tametſi natura molle ſit atq; 2 vdum, ex eo tamen nerui producun- Sehe. tur velut ex colo cui lanugo linumꝗq; an- ebre- nexum eſt, telæ, flamentaq́ ,quorũ coniu“n“: gationes in omnes corporis partes diſtri- V 2 buun ¼ 22 ——— A———-————— 4 DE OCCVILT., NATVRAE gimile dra moſa arbo na diffunduntur. Corpus autem vniuer re. ſum per eos ſenſum motumque percipit Ebrij ridi-· 3 Sertpeäsge ribus obnubiletur: Quum autem omms vino ebrietaré contraxerunt, antrorin Proruunt, ac proni decumbunt. Sic vti genas, frontem, faciem, nareſq́; mutilent Illi ſcapulas& occipitium, vbi in tenan deuoluuntur. Quod ipſum etiam ſpeckr re licet, vbi inter pocula ſomno corripiſ lét. Ex Ceruiſia enim vHidi, capite in c- uices deuoluto, hiantique ore dormiunt —— 3 EN M pulna An! lofes 0 . fateſ odlodo locgace 2K0 orpor lequi bis oblu muncu 6c Plui con titerod ſträt.0. zecpiii Kereck womor nines 1 meemic dan ani balct eundat Sautemm / umdiemn prlneipele aut ſuasg rüicit 5 tqleacm denlicqe mauteme idiculos t, tünoll eobuiße s geltulh ho,que nt.lliſg onuumts nbunt A rrelcß mr a, vbiihte merun omnoconl loquaces ac clamoſi. MIRACVLIS LIB. II. 155 xvino autem facie mentoque in pectus EXxinoa- mn facie men inclinato. Ratio eſt, quod fumi vaporeſq́; ex vinò ſinciput, parteſq́; corporis ante- riores occupant. Ex Cereuiſia occiput parteſquùe poſticas obſidẽt. Quo fit, vt iſti obliuioſi ſint, ac ſomnolenti, minimeqũe PROCEROGCRASSO WE corpore homines aliquando minus vita- les, quam graciles, minuſq́; animoſè mor- bis obluctari. Exiguæ autem ſtaturæ ho- munciones plerumque vini capacio- res, quàm obeſi, ac ſerius temu⸗- lentia tentari. 8 Caput XX. Laccidos eſſe plerũque vaſto obeſoq; *corpore homines, ac morbis minus for titer obſiſtere, quotidiana exẽpla commõ ſträt. Oneri enim eſt illis corporis moles, ac ſpiritus minus viuidi minuſq́; alacres, &R erecti. Quo fit, vt ingruente vel leniſsi- mo morbo, vel quouis incõmodo, pufilla nimes efficiantur, ac ſuſpirioſi, crebroq́ue ingemiſcant. Ad primum ſiquidem inful- tum animo deijciuntur, illiſque mens la- baſcit. Quòd ſi terra marique pericula ad eunda ſint, aut ſiniſtri aliquid inciderit, ili V 3 co —— 4 — Molescor- poris inge nio ofſici t. ⁷—h0D ⁰ DE OCDVLT. NArVRAE co trepidant, ac contremiſcunt, metuqje exalbeſcunt. Id euenit, quòd calorem m tiuum languidum habeãt, ſpirituſq́ue en, les, ac ſanguinem minus feruidum, dein. de quòd virtus naturalis lõgè, lateq́ qi fuſa ſit, quæ in exiguo corpore vnita cos ctaque, diſperſa eſt præſtantior. Quò ſe nl.z. pho Ctat illa Hippocratis ſententia. Qui mau Ia ſunt valdè craſſi, breuiore vita fruun- eplo.54. tur, quam qui graciles: tum altera: Stan- ra corporis longa, neque indecora, necl liberalis in iuuentute: In ſenecta inuti- moles eſt,& paruitate deterior. Incuna proeeice cit enim ſeneſcentibus corpus, ftquegr Tanizins. Ue ac geſtatu permoleſtũ. quanquam ins *que hi membris, moleque valent: pull- li tamen inſitã vim, naturæque facultate validas obtinent, multæque in ijs ſepro- ferunt quum animi, tum corporis dotes atque ornamenta, magnaque mentis ag- litas, atque acumen ingenij: nec ſolũmẽ- tis alacritate cæteris præſtant, vel æquit: fed viribus ac velocitate, tum edendibi bendique robore. Vidi aliquando nano- Ppropemodum ac pumiliones, coarctęqit reuitatis homunculos(ſed prolixa tami barba,toroqͦe corpore hirſuto, quod in- tenti caloris eſt argumentum) cũ robuſti fimis 91 lmyot metlgel rertenn lude finlvis: — atod qhe nnd roft ſlitinc nplinc MAtiuo,e noconite ldolec conehit. glodle Gwoäl duc ſobo nun om nue, dt ſicyt dered chrinn temin vit Eis doc ntab l cen bi vlque bi Antequn 14rn ulcunta ludde büin keruühm lögs ln rporerni — — antior.Ou tentin Ql lore witat im aterse indecon aſenechi terior.la otpus t quanclu je valenr rrqleul qüeiniß corpotse due men aij:necli kant, nel tum edknt lquandoa mes cor ed prolg ürſuto qud tun)cüch —— lidoque cerebro, quod non facile fumos quod liquore ſubinde irrigatur, vel den que ſolo arido ac ſiticuloſo. Confeſtim e- MTIRACVLITS LI 8.11. 156 ſimis potandi certamen inijſſe, quibus, ta metſi nemo in huiuſmodi factis promere tur memorabile nomen, nec habet victo- ia laudem, ne tantillum quidem obfuit vini vis: quum alij ita vino eſſent oppreſ- ſivt obſtupefacta mente neque pes, ne- que manus aut lingua ſatis ſuo fungere- tur officio · Horum cauſa non ſolum con- ſiltit in conceptaculorum, venarumque amplitudine ac capacitate, ſed in calore natiuo, eoque intenſo, qui omnia celerri- mè conficit, abſumitq́ue, tum in firmo va- concipit. Simile enim quiddã ijs euenit, Qz quodlateri ignito, aut candenti ferro, cantemi ſinh i· ferro de- ſumptum. nim omnem humorem imbibit, aut in te- nuem, minimeque dẽſum vaporẽ euaneſ- cit, ſic vt nihil neceſſe ſit illis lotium ſub- inde reddere, aut veſicam exonerare, quũ calor innatus omnia conſumat. Quod au tem in viris efficit interna inſitaque cali- ditas, hoc in mulieribus præſtat corporis raritas, laxitaſque ac mollities. Hæ ſiqui- Seeree. dem, vbi vino aſſuetæ ſunt, ad prodigium opiam vIque bibaces fiunt, diuque ſubſiſtunt, fErt antequam temulentia ſuccumbant. ſed V 4 pro 8* 1 ———.—————ʒ—-ÿ———y 88 ⸗ DI OCeVIr. NATVRA2 propter laxos patenteſque meatus iqen tidem micturire coguntur. Quo nomii non immerito infamia notantur a viis quibus ſuboleſcere ſoleat illarum ſorde atque ingluuies. Seniculi autem omi minimè vini copiam perferunt. quums nim arido ſunt corpore atque exuccqa loreque debili: largiore vini potu ofa duntur, moderato autem refocillantua Senesie que exhilareſcunt. Quamobrem qum ema. Omnibus, tum maximè ſenibus curaiſe ebet, calorem natiuum, quo& com henditur humidum primogenium, ol- ris vitalis,& ſpiritus ſubiectum ac ſub tia à ſemine orta, appoſitis alimentis, ctuque moderato ac ſalubri fouere. l tudinis præſidia, ac longioris vitæſtml- naria. OQYI MANE IENTAOI lum ſumunt, ſiid moderate fiat, in prar dio liberalius edunt, minufq́ue ii- no, etiamſi largius bibant, of- fenduntur Obiter an multus panis eſus ſit ſa- lubris. Capu ſiquidem ſunt ſecundæ, ad uerſæque val- Mbu= endh 1 Rnon in fetenleo Pſapech ret,Ppi qut vent qu'rel tentus el qisqueit lö pieit ccuntac conſuetuc dhecd bitus can duuenu areglo wento,, gent, ali dur Sene dndel tiuskiun dlauiditz vüdind dalcs. 1 Wuer ulls cag uamoblen ſenibusa, vquode mogenim dlectuma ſitis äma lubri fou aduerfan ngioris iu ENTM rateè fat, ih „minuſi bidand biteran nis uIRAcCVLTS. LI. 11. 157 Caput X XJ. MVli ſunt, qui indicta ſibi inedia, ad meridiẽ vſq; ieiuni perſiſtunt. Quod vt non improbo, ita non ſemper expedi- re cenſeo, aut conſultum arbitror vt quis d abſque cibo in prandium vſque perdu- ret, is præſertim, qui calido eſt æſtuanti- que ventriculo: vt Cholericus omnis,& qui vel laboris aliquid ſubire, operiq́; in- tentus eſſe cogitur, vel lucubrationi ſtu- dijsqque inſiſtere. Extenuantur ſiquidẽ il- Eewnahe 25 lis ſpiritus vitales, corporisque vires flac inediam. ceſcunt, ac collabuntur. In hac autem re conſuetudini inhærendum, ſpectandum- que quid ętas cuiuſque, tempus, regio, ha bitus corporis ac conſuetudo expoſcãt. luuentus enim anniqùe tempus frigidũ, ac regio Aquiloni expoſita copioſo ali- mento, eoquùe frequentius exhibito indi gent, alioqui corpus diffluit ac conſumi- tur. Senes vero, quiqũe in ætatem decre- pitam deuenerunt, perſiſtunt quidẽ diu- tius ieiuni, nihilqùe appetunt, nec ad ci- bi auiditatẽ incitantur, ſed tamen alimen tis ſubinde refici, fouerique poſtulant, at paucis. Vt enim flãma in lychnis copio- cal. iib. i. ſo affluentique oleo extinguitur: ita ſe- 4p5o. 14. nilis calor affatim confertimqũe ingeſtis b V 5 ci- F —— ——- öö—ö—ö—ö—ö3öo—bſſſ— pr oOccVIr. NATVNAT cibis. Quoniam auté hæc ætas dentiba ſe fulcit, ac tuetur, Prouerbio locumſ leues eie Cit, Senibus mandibula ſcipionis lon ſe fulciit. Qu uod enim deterit ſenium deceducu natiuo corporis ſucco, hoc cibi potus- adminiculo ſarciunt. Illis itaque,ſton nibus ſedentarijs, quique literis addi ſunt, ac munia publica obeunt, vuæa ſæ, palmulæ, ficus, paſſulæ- Corinthian nuclei pini, piſtacia, aranciorum citiju putamina, zaccam incruſtata, myrobi ni melligine conditi, antemeridtantsii ris aſſumi poſſunt, vel alia quæque fubt quida quæ ventriculum minus fatigan nec in perficienda concoctione negoli faceſſunt. Interim quiſq, metiri vires de bet, propriæque naturę conditioneme: cutere, atque explorare, quid appetat culo hau- quidue reſpuat, ac auerſetur. Hoc auten In primis obſeruandum, nequis dilucll vinum bibere conſueſcat. Eſt enim muu- ndis. ræ aduerſiſſfimum, Animi fiquidem uigy- ſum yer· Ein hebetat, mentemqũc obnubilat, i nicioſum. neruOs afficit. Quocirca ſibi quiſquem tutinis horis, vini vfum prorſus interdi cat, ſed ſumpto nonnihil ed ulij, parcim dilutiuſq́, bibat. Paucifſima enim natum mane exigit, tantumquc foueri pausill alr uII almerto celan lo grehg eatum 1 üsdler nullofoni intruunt Mciſt caurenl lmenton Wpaulöa chun apye oncoqulte jpeandium dereniaen veltantuw lpls ocdl ferrialine hereat ſ nde quoc Vchus no Wbpatibu puurcidg olsmerl nüdes con incanan terean Di culipuse a MTRA cVLIS. 118. 1 wel* u ciil alimento poſtular; ne calor naddt lis flac dan ceſcat. Illorum iraclue fee pP 45 nr einita teuichuun poſtaldroras u de. h eulentum ignem excitare meditantur ell wecin zandis aſfandisque carnibus, prius non- laga nullo fomite, aridiſque nutrimentis focũ ſle lren inltruunt, ne ignis penitus ſopiatur, quo odem quum ſit opportunum, iuſtum ignem in e Con cocturæ vſum excitent: Sic cum exiguo dciormma fomento, ac velut ſuccendiculo ventricu lteramn lus paulè ante incaluit, in prãdio auidius temeictt cibum appetit, ac dilatatis venis validius iquent concoquit digerirqe. Cum plerisq́; qui Nanciſul- münui in prandium vſque iciuni perſiſtunt, ap- am erſ cionen petentia euaneſcat, calore vel flaccido, fere. mettin vel tantum nõ extincto. Adde quod col- wcondten lapfis occluſiſque meatibus per quos de- e, qulif ferrialimentum debet, in medijs ſpatijs eror. on hæreat, ſeriuſqũe in venas rapiatur. De- nequte inde quod propter diutinam inediã ſto- t la machus noxijs humoribus, quos ex vici- lautn nis partibus allicit, oppletus, cibum reſ- je choit Puat, citoque fatietur. Quoò fit vt in ſyn- ſibiquin poſijs meridianis celerius temulentia ho I erandio orosbn mines corripi contingat, quàm ſi Cadelnl„uun 4u ledulſn in cœnam differantur. Nam vt alia præ- inebria- naenn teream, Dimidia, vt inquit Plinius, peri- durans culi pars eſt, noctu, hoc eſt, ſpe ſomni bi- benti- 4 1 ſ—. ———————— — PE OCCVILT. NATVRAINNAII bentibus, ſomnus ſiquidem ad deſpun gusralo dam diſcutiendamquũe vinolentiam au oufltes rau. mento eſt. Cæterum quum panisua rpuisn Aa. ma hominibus alimenti pars ſit, omna adgpil edulia abſque illo ſint inſipida, parmn iib exüm⸗ ſalubria, de illius quoque vſu paucadi ſiiqiern , rere inſtitui. Sunt enim qui huius rege quüeäut tionem ac ſatietatem noxiam eſſecunt aueny dant ventriculo, nec minus, quam ina inex im immoderarius hauſtum officere, laci atetoa- ducti,vt puto, argumento, quòd duma. lu iann triculo inhæreat, aluumq́; atringa. dkftaden vero diſcrimen delectumque ſtatuent unpame cenſeo. Siquidem triticeus fermento attctäl curatè ſubactus, beneque elaboratu umtölhr coctus, ſanis robustiſqe corporibusu lazaxgu datiſſimus eſt cibus, ac maximè faluba Won poſe Quapropter cuique perſuaſum eſſe bosluüftce Pio, edulia ac pulpamenta quæqüe ion raletu mediocriter panis admixtu condliant, doqlee ohia fas- Qui enim parcius pane vtuntur, cqyiſt Iteail nne, autem carnibus aut piſcibus, corpotec inal ne veſcun- ficluntur laxo, carneque fluidas deni le tqu n. halitu graucolenti ac vitioſo, Quoca unmcon eſus piſcium, quòd ij citiſſimè puttele qyitenco plus panis exigit. Videmus autem ommi lemaale eſculenta promptiſſimè putere ac put mexii dinem concipere, exactoq́ue riduos ethaltei d. —— Quum, inquit, Effecit muniſicus ren quum infirmis, tum ſanis alimentafi Vt vino cor hominis exhilareſcar, acd- cuſſo mœrore alacre, erectumque efſ tur. Et panis vitale robur fulciat acan firmet.“ NVXMVYRISTICA MI moſchata,& Corallius lapis àum geſtata melioreſcunt, dete- riora verò efficiun- turà fœmi- na. rir malie· ¶ Vod mulieri vir præſtet, huiuſqleci autrern Sditio multo, quaàm illius ſit exctler ior ac generoſior, præter animi&cor- poris eximias dotes, quibus abundepal lẽs potenſquũe& clarus eſt, inanima i & quæ vegetante iam vi deſtituta ſunt creſcere augeriqũe deſinunt, teſtãturi- que experimentis commonſtrant. Siqi- dem nux myriſtica ſeu moſchataſià m geſtetur, non ſolum vigorem ſuum ci 1 lh parens, vt iumentis pabulum, hominti tant. Sic vt oleo perfuſum corpus nti cat, vnguentoque delibutum recrecn- 9 netſe el nrüccul uſtgeet qhepin Hlacl darvonl- dotes vl guodmi- fctralpe ſumagist dultægit Tan ſuaui mtex hui- kceuapon tem mnd lcit, en odoratiot arre va da Quan maxime dorix Drd legis 1 eriun temogle nliclloris quum exc. Uestiles ulj decu —— 1— 8* 8 3 AAAc vII« 111. 1I. 160 Ad 1 uet ſed etiam turgeſcit, magiſque effici- „eah ur ſucculenta, Quum enim inter has il- ns u e ſr præſtãtior, quæ ponderoſior eſt, ſuc ſtulim 9 coqüc pingui madeſcit, atque vel cõpreſ- lidunma, ſu, velaciculæ punctura oleaginem reſu- erdllnd dat non ſine eximia odoris ſuauitate: has vaces muf erecumg dotes viri calor conſeruat ac tuetur,& caiæ vi er odur ilcn quod mirari ſubeat, illà magis ſpecioſam Hneeines cit, aſpectuqùe amabilé, ac ſucco oleo- ſomagis turgidam, præſertim ſi iuuenilis 5109, adultæque ætatis homines circumferãt. Alius in Tam ſuauis enim, gratuſque halitus ema- Sen 36 3 eſcumde nat ex huiuſinodi corporibus, effluxusqq; 1 ciein. ac euaporatio, ob caloris natiui tempe- em. riem, tam mitis ac blanda, vt nux illam al- ſlcciat, eaquùe imbuta vegetior fiat arque XXII odoratior. Alitur ſiquidem, afficiturque aéreo vapore, auraque tepenti ac fubcali reftetui da, quam iuuenile corpus expirat, vt re millusſt maxime ſibi familiari ac cognata. Sicme- ræterai moriæ proditum eſt, Alexandri Macedo. Aeraadi wibwan num regis veſtes gratiſſimo odore fuiſſe es,ne Weih jnes perfuſas, non quidem aſcititio aliquo ex- doraua. videtm ternoque ſuffitu, ſed à genuino ac natu- emunge ralicaloris nariui effluuio. Mulier verò umonſa quum excrementis abundet, atque inſua umoſiun ues triſtesque halitus ob menſtrui proflu Kgoreni uij decurſum diffundat, omnia deteriora effi⸗ 8 8 —⅓—’:j Q—-———yyyy———» Mulier Co- ralsr are- ue ſpiritus, partim quòd languidunn Luæ Coral . 1.1. w rabom Te tuerique nequeunt. Quum vircloi eende ſficit, ſi illo obruatur, caloris · ſcilicet ratione, quo kall⸗ quam ignita re in- caleſcit. 3 p Ftiu pll to apuc minari, Jrofuui qlea retet propen luptan etecto tenue, ad exc ſalik er dam an vuwor 4 icls faltat focune clemer wn ꝛerdöpen ſtranoulr e Cotal orbicllogt d ſarin 8, qumn. dretur. luetudinet deſtitumm fulignnoh qudd lum ide humen e aliqudt t. Quumi porolim) tus acfel Quu kari urobicqnd atut,cdl ne,qul t ütarel- ſcie MAGNA EX PARTE STE- MTIRACVIIS. LIB. I11. 161 riles eſſe,& infœcundos, quibus ſpontè ſemen profluit, ſeſe- que polluunt,& qua ratione id faa. Cap. XXIII. FItium eſt idque tam fœdum, vt à tem Leabige pli aditu, omnique hominum conſor tio apud Hebræos arcerentur illo conta- minati, Græcis„ονεοια Latinis Seminis profluuium appellatum, quo mulieres æquè ac viri infeſtantur, Siquidem illis præter voluntatem ſemen effluit nullo propemodum delectamẽto, nec vlla vo- luptatis illecebra, aut pudendo rigido erectoue, idque aqueum dilutumꝗue ac tenue. Quò fit vt infœcundum ſit atque ad excitandas proles inefficax. Vt enim falix frugiperda ſemen ob caloris penu- riam ante maturitatem excutit: Sic iſtis humor genitalis plus ſatis frigidus& hu midus defluit. Nequeũt enim naturales facultates ſemẽ Derleere ac vi prolifica foœcundaq; illud imbuere. Quò fit vt ex- crementitius prorſus ſit humor, inchoati imperfectiq; feminis rudimentum, gene- X randi 4 eeMee 4. ———————————— DI1OCCVLI I. NATVAAI randi munere deſtitutum. Cæterum qul hic affectus ex imbecillitate vaſorũ ſper⸗ maticorum oriatur, tum aliud quoddam vitium cõtrahitur ex amplexu Venereo ac concubitu cõtagioſo, ſiquãdo cũ inte. ctis ſcortis cõgreſſum ineunt. Siquidẽn rulẽta quædã fœdaq́; illuuies ab ingum diſtillat, colore modo liuido, modo erugi noſo ac porraceo nõ ſine teterrimo odi re. Quò fit vt vaſa nonnunquã erodi c tingat, partesque pudendas mutilari lh autem vligo humorisq́; ſordidi ſtillicidi in fœminiis virulentior eſt; alboque oli vbi cõputruit, aſſimilis, qua interaneaſii ritu intolerabili infeſtantur, quaſi alunt Merbo&a me aut ſalſugine eſſent imbuta. Qudft eoue vt omnes morbilloſi, quiq́; Venerealue nnm. infecti ſunt, impenſé ſint ſalaces obpu- tridi humoris acrimoniam, quam retur- di ac mitigari concubitu ſentiunt, m- gnad; mali parte ſe leuari. Quocirca qu omnibus ſuam ſcabié affricare geſtiunt tum maximè illas expetunt ac venantuf ganeones iſti puriginoſſ quas ſciunt ſ lubri eſſe, beneque conſtituto corpor- In has enim ſuas ſordes ac ſaniem profin dunt, ſuoque purulento ſemine contani nant, quum ipſi nihil ab his contagij com Een druy- der voca- sur Belgis hoc fedum fiilleidiñ. — — Acreme ceinn nedit teledl pudend lcvt in nlentac tur. detentig pubserig Vöete ltenä Ac mocd conkerti lotium ium cru olme ertl ont guinac deenau mordug Partesco morias —— 1 Lalindu uniesaDin dicomodn e tetenm unqui ecc das muuih ſordiditdl- eſt äboür zuaintern atur qualt mdut. C uiq Venen nt falacese an, quam eu ſentiun nl CLene ffricue gt tunt acſe i quss fim ſtituto c ſemine che his conug MIRACVI IS. ILIB. I I, Sr lo o Calace pt pr Lont, 16² trahere poſſent. Quum enim illi ſeminis profluuio obnoxij ſunt, quod ex lue Ve- Afmafne nerea cõtrahitur, ac cõtactu concubituq; minæ infe fœdo cõcipitur, nõ ſeminale ac prolificũ t́is recu- excrementũ ab ijs profluit, ſed virulenta quædam ac contagioſa eluuies ab ingui- ne diſtillat odoris tetri, colore nõ albicã- te, ſed Iurido ac vireſcente, quæ vlcera in pudenda ac primori virgæ parte excitat, licvt vrina ijs ægrè prodeat, atque ob pu rulentam concretionem ſubinde ſuppri- liaris. matur. Quòd ſiquando prurire occipiant nine zui- ac tentigine affici, ac penis ſeu pudenda 2usſphrs. pars erigi incipiat, acerrimè cruciantur. videtur enim hoc membrum, quaſi fune diſtendi propter neruos qui humore acri ac mordaci imbuti ſunt, quò fit vt vrinæ ttillicidio ſubinde infeſtentur, quum nõ confertim& profuſe, ſed lente ac ſenſim lotium prodeat intolerando inicturien- tium cruciatu. Contrahitur hoc vitiũ ex fiooſis morbidis que hominibus, atq; at- tritu contactuque ſcortorum, quibus in- guina ac pudéẽdæ partes bubonibus alijſ- Lnan que inquinamétis ſunt cõtaminatæ. Qui ac b — morbus quum circa obſcœnas abditasd; partes conſiſtat, atque ex putridorum hu p morũ affluentia fœdos tumores excitet, X 2 Pu- ——————————————— 6 12 82 er A denqa- vA 1 —“ 7 6 3 lorum dif- perecipiit. DI oOcCCVIL TI. NATVRAI vea ue Pudendagra nominatur, vulgo Clapoa numoree ren. Si Verò contagio ſe di ffundat,ytal veunfe ſolet vbi primum contracta labe corpu non expurgatur, aut vbi foris non maru- rantia cataplaſmata, ſed diſcuſſoria qpr que fluxionem reprimunt ac referun, poer 0 eliciant, adhibentur, tota corpon veruorum moles vnàâ cum ſanguine ac ſpiritibusir unde. ficitur, rôtaq; humorum collectio inne- uos, panniculos, mẽbranas, muſculosq- „“ fertur, atq; intenſiſſimos dolores exdiar Pocken met de lempten vocatur: qni omnia mébra dolorib' pertuſa fint aci- laniata, ipſaq; ſymptomata, hoc eſt qu ex morbi ſæuitia accedũt ac cõcomitm- tur, nõ minores ipſo morbo dolorũſics admoueãt. Neq: enim vnius genertsen ſe=n qui morbus vernaculo Belgis idiom VVWA Morbilloſi omnes do- 1 quã admotis vncinis ac ferramentis ſer- uoſas partes exquiſitiſſima mouendiſem tiendiq; vi pręditas lacerant, ac velutm leis fodicant, vrgent, ſtimulant. Et qun nullas nõ partes interreptẽt, atq; en ca vagaq; incurſione inuadant, 2 dolor inquietudine, nullaque interpoſita inn- miſſione, De mieren noſtrates hune . 3 ferentias ciatu excarnificantur, ſed multiplicesi- los diuexant dolorũ differentiæ, quim- tüpul ültate üe pelele anis ingreli nitatis headu Nomines feluta9 huet — dois eer dekorne ſenlum. ſcalptuj leuane nereo dunr, Rolyü⸗t Fomc. Accöno doscen Cotpora malül cokani 2 ſ —=——— NATI r, fülg ſe diffn tracklten di tons m 1 üüd munt am tür tona ine acſptne m coleci raamllt 1os dololss lo elgs ten vocuu- d' pertuütt omaten dae rvedüt accin morbo cel ln nissg r, ſed wulh diferenu acfetrant tiſärn no lacermrac 1 tmndene erreptit i jouaöet, que Gntepd dnolfus MTRACVIL Is. I 18. 11. 163 Kum vocant, à formica deducto nomine animalculo agili atq; inquieto, quod no- uas ſubinde ſedes ſequitur, à qua medici, 2 12 far. etiaã pulſum deſignãt formicantẽ, ob mO- Mlcans. bilitatẽé exilé, exhauſtis ſcilicet deiectisq́, viribus, adeo vt homini ꝗ́ minimũ vitę ſu pereſſe poſſit, eò ſe pulſi proferente: cui„⁵lν et. afinis vermiculãs à vermiculi motu atꝗ; mixulaac.— ingreſſu, qui nõ magnã etiã recuperandæ ſanitatis ſpẽ decumbenti pollicetur. Et ν quéadmodũ morbus eſt Verminatio, qua tio aui mor homines infeſtari torquerique ſolent, ac“““ velut à vermibꝰ dilaniari: ita quoq; mor- bus eſt Eormicatio, Græcis ³2μνμι Quæ Farmicatio foris corpus fœdis tuberculis ac puſtulis zus mar- deformat, intus vero mordentis formice ſenſum adfert, ac cruciatũ, ita vt ſubinde ſcalpturire cogantur atq; attritu aliquod leuamen cõquirere: vt aſſolet morbo Ve nereo infectis, qui nuſquam quietè conſi ſtunt, ſed cõtinenter frictionibus inſiſte- re cogũtur. Quocirca appoſitè noſtrates Formicatio Accedens Formicationem huic morbi-do cadaueri„o*o de! bus cenſeri debeat, ſed quòd pari modo corpora afficiat. Hinc Plautus, quoniam multi illo ſęculo fœdiſſimis morbis erant cõtaminati, nẽpe mentagra, impetigine, X 3 lepra, accõmodãt nõ quòd eo nomine hic inor lic. 4, —— ————.—— 4 8 pa oOccVvIr. NAT v RAI 1 lepra, tum plerisque alij 5, qui ſe in hont euſer ſtiſſima ferè parte corporis proferunt, l wead Formici- lis vitijs deſrme o Formicinos, m. thume 2us Gomo. Cidos, Victos, putridos, vlceroſos vocn, eang quos vt noſtrates dicti tãt, ii vel leuiftme üüim cöcutias, ab oſſibus diffiliunt ac diſſolui ua enias tur, populari ioco Vanden Srate ſchud guü ee, den piſcibus rancidis, ac putri lallamen Prtiu ue to deſumpta ſimilitudine, quòd velmin Tb Saaee nl. en cõquaſſatione à ſpinarũ cõtextu decj Mnod dant. Quocirca qui ficoſos tumores ca üfiſbn SHchler inguina parteſq́; abditas ac latẽtes com. penenme Xerũt, vel ex cõcubitu, vel ſi Vlli cötani- qurin nato ſodali cõuixerit, lectoq́; cömuniſt aſoif waupun vſus(na facilime hec labes olim, quę ni d s eio. ſenſim exoleſcit, alijs affricari ſolet yel eſculẽto, vel halitu, oriq; ac labris admo. In 7 to poculo)in primis cõſulo, vt acri velſi ain no vel aceto pudenda„Cötactasq́; pattes lülek rumorã in abluant, adinixto ſalis m omento, deinde lij Gal nguine es abſceſlum ſeu apoſtema, ſi res poſcat ad wi 1 ratio.—— 3 3 maturitaré perducant, er uptoq; pureac Waf ſanie abſterſorijs vlceris cauitaté eluant ctunxlod 3 Tanen priuſo quam cicatrice obducant, atq; riijle abici e rabidi canis morſu, qui aliquando, quam econ nis moxſu. ſcorti‚ mitior, diutius hiatum apertum wunng nant, ne virulento humore intus cohibi- mcan to, poſtmodũ morbus recrudeſcat, atque Uatura e.. »lce ralc tit lſelhe narü cäten dostumors S aclatetss velfylli leccogz cin des olmg affricandt . Pac labri hloa cötactagg — nomentoht i fespol 7 eruptocſt scauitatt ducantag alicuandh atum apernt ore iorlsch ecrudelcnss. micæ admoueri cõtingat, corpus purgan uIRACVILIS. LI3. 11. 164 exaſperetur: interim antequam manũ vo tibus medicamentis accuratè inaniri de- bet: in quẽ vſum commodè adhibentur, epithimus, fumaria, polypodiũ, ſena, eaq́; confectio quæ ad hamech refertur: quoniã ijs Iotiũ moliri debet, benedicta cs rlioſe merbi CGa aut lici cura- tig. Haxatiua ex decocto ligni Indici, quod in- ter Ebeni ſpecies refero: alioqui niſi hu- uſmodi ſubſidijs corpori proſpiciatur, diffuſis vndiq; humorib'corpus omni ex parte morbidũ fit, ac lue Venerea vndi=⁵ quaq; inficitur. Sũt emꝗ duo iſti morbi in- ter ſe afines& cognati, qucẽadmodũ Ca- cer& lepra. Quod emm Caãcer eſt in parte aliqua corporis, id lepra ſeu elephãtiaſis eſn toto corpore. Sic morbilloſa iſta af fectio vbi in toto cõſiſtit, atq; vndiq; dif- fuſa eſt, fędiſſimũ illũ morbũ excitat, quẽ alij Gallicũ, alij Neapolitanum vocãt, vel quò in tã inclytę nationis gratiã ac fauo- remaboleri poſſint atq; obſoleſcere con tumelioſa illa nomina, quibus aliquid cõ Cancer G⸗ lepra afh- nes morbi- uitij ſubeſt, lues aut contagio Venerea vnde contrahitur, denominetur. Quę ve ro in inguine conſiſtit, ac pudendas par- tes commulat, Dudendagra. Quum verò natura mortalium procax ſit in alienis X 4 mi- 4 Sle 1 4ᷣ& 3— 4.. ———O————y DRoccvTrrT. NA TVRAI milerijs arque inſolenter huiulmods lamitate oppreſſis inſultet, populares 1 ſim morbum hunc, quum totum conu Oecupat, Nlatrisalteri qui partipecl dis eſt, Eiliæ nômine deſignät:& quani alter ab altero pullulat, venuſtũ lun ritũ ſi dijs placet, aut potius ſordidũſi Pypuerbin in msorbi- 494⸗ iuri in bor monium aſciuiſſe, ioculari licentiadi- Laune labo tant, quũ præter inguinum tumoresan rau. pus vndique exulceratum ſit, ac tuhnt bus ſcateat. INN MORBIS EXCRESOCRH corpora, atque in longitudinem pro- duci, licet minus edant, in lartitudinem ve- ber ro dimi (Cap. XXIIII. b IMpuberes qui plurimo vtuntur almen to⸗min' ſpecioſè adoleſcere, nec ini- ſtam decentéq; lõgitudiné produciau enidos tidiana experiméta cõprobant. Suffoa muas e tur enim calor natiuus, atque immodi humiditate obruitur, quo minus coir ra in decorã proceritatẽ poſſent efm 11 — — 9! düen wruntur. uſeede e dlt cro: obede adolece naeus bopa um matrè ac geminas filias ſibi in mn oll 1O- fci in! —— ura pr- Liodig derinN vibifer dem quu nallamn tellcci guntur. aüiquid lhomol corpls 1 fdaglgu mwen Accter ac nodi doleg weinde lbng lt lar ——— ͤ Farru tter huün lter n Aum tone 1Cule delt t, venutä dotius orde flieschin cularilerni inum tuma numſta XCNEA moituciner ünus ecun, nem ve. ni.. -AG XIIII mo wtontu. oleſcele,n udinäpot öprodam s, Alqleln „Cuonl ate polln 41 g MIRAcCVvIIS. IIEB. 11. 165 Qui verò moderatè ſaginantur, ac cibo vtuntur parcius, ſibique diſcriminata cer taque edendi tẽpora conſtituunt, nõ ma- nopere efficiuntur obeſi, nec adeps illis, aut caro augeſcit: ſed oſſa, longitudinẽ at ue incrementa ſuſcipiunt. Sic videmus adoleſcentes ac pueros in longis diutiniſ- ue morbis gracileſcere ac macilentos ef i in longitudinem tamen eorum cor- pora proferri ac proceritatem capeſſere. 1 h 1 EIE: Quur alij Quod ipſum fieri ſiccitatis ratione credi- in ndahw, derim. Nam oſſa quum ſicca ſint, alimen- aléin l- to ſibi familiari acicognato aluntur. Siqui eer. a dem quum humores ægrotis atque alimẽ ta aſſumpta, ex calore& corporis aridita- te ſicceſcant: oſſa in longitudinem porri- guntur, atque alimenti ſubſicci ratione aliquid illis ſtaturę accedit, pręſertim quũ homo in ea ætate conſtitutus eſt, in qua siuile b: . 2 11. areilla du- corpus, vt argilla vda ac ſequax, produci anã fingique in longum poſsit. Cõſtituta ſunt autem vnicuiqũe certa creſcendi ſpatia, acdeterminatè legitimæ ſtaturæ rationes ac modi, quibus ſenſim tacitiſque auctib conſequimur vel liberalem proceritatẽ, velindecoram: eaque creſcendi vis, qua in longitudinem augeri corpora contin- Sit, raro vltra quintum& vigeſimum an- 5 num 1— —jj————————--—y———— νa... 8 mcur intra vndeuigeſimum conſiſtit. Qud ft carpera por dentes etiam excuſsi, ab eo annorum cn. Maus, riculo non renaſcantur ʒvt nec oſſa ffaaé ac cartilagines conſolideſcant„ quode progenitorum ſemine illa confiſtant. Ni gueſcere verò atque adipoſum obelun que fieri, non certis tem pPorum ſpatijsſe ri contingit, ſed nutrimenti ratione,lias affatim ingeruntur. Quod ipſum etummn conſiſtente ætate, vel cadem inclinaufe. ni poteſt. Tametſi enim quis vbertimta en, netur, non in longum ſurrigitur corpw Veaun. ſed in latum ac molem dilatatur. Aladi nem,aſis enim facultas, qua alitur corpus: alia qu unn aen augeſcit. Illa ſiquidem circa alimenti co- piam verſatur: Iſta circa partes corporsſ quyx ſi creſcunt atq; in lon gũ porriguntu- animal quoq; incrementũ aſſequitur, u. metſt illud macie conficiatur atq; extabel- cat. Natura itaq; in producen dis offibus vnde longitudo em ergit, vi caloris vtitm qua exiccat nonnihil humores atque d menta alendis ofsibus accommodat. Ne que enim auctio ſine nutrimento affluen te perfici poteſt. Vbi enim generatio ans malis conſtituta eſt, vſque ad ętatis vigolt b augel d 2 0 C cVLrT. NA TrVRA —, num producitur: magna autemer mh lidas, nempe oſſa, n eruos, cartilagines&c. rcelg ludgle Fatqure quilts induckaa agrelt- Ggueol duwitudli Iiralbs ese deapel8t Codlac canabulis. tonildat owoteſt auden hodſen b tlsatque Kuecar dädi ac dulbdmmu nrelein. liguam gaclunt, Anui aailn * ——— NArH- MIRA CVLIS. 1 1. rI. 166 wauas augeri poſtulat, atque in longum latumq́; vnli ac profundum ampliari. Deinde quo ſub- eoana fitat ac perduret in reliquum vitæ tem- tnxcc pus uiqüe huius decurſum nutritio ſub- ſGelen ieſuaſqüe partes obit, qua reſtaurari poſ- Ulconie ſent quæ effluunt, quæq́; ambientis acris dipolmm qualitas depopulatur, nulla corpori tamẽ nporuni inducta amplitudine, aut in longitudinem entiman progreſſi. Auctrix itaque vis ac facultas lodiplm, eſtquæ oſſa febricitantium, vt ceram, in ademin longitudinem effingit, calore ac virtute ſe quisſten minalis excrementi, quæ in ætatis vigore furriiu ad ea perfici enda valida eſt atquc efficax. dilann. Quodſt adoleſcentes ac pueri ab ipſis in- r copurt cunabulis lacti aſſueſcant, atque exercita- cicaan tioniſint dediti, productiori efficiuntur pateson corpore, ſtaturaq; decenti ac ſpecioſa. Si- catiegl quidem lactis ꝑotu atq́; vſii oſſa aluntur, neipans quodſemini affinc eſt, ac fanguis clabora- tus atque exactè concoctus: Prugũ nerui, ailas re- „. bus corpus incremen⸗ n aſſequs S at c00 igü, nerui utur 114 Aquæ carnes, quod obſeruare licet in bu- dacendl bus qui aquis copioſis pingueſcunt, ac pa- 1a /ueihis. dducendbo 1 t. 8. AA vicllnt bulohumido ſaginätur. Deinde in Belgis, noreen ptelertim Batauis, qui liquore illo genti- e ltio, quam C ereuiſiam vocant, adeo pin- nemm gueſcunt, vt mentũ pectori incumbat, ac ttmec dhxais aguiliculus propenſoſeſquipede exvtet. Tey. Sat. 2 une ue ad eus. 4 A. —Iſdddſſͤſͤhͤhͤhͤhͤhͤoͤhnhͤ— 4—— PDEOCCVIT. NATVRAT A AN IEIVNIS, AN PRAN lpſod ſis venam incidere expediat. It egedlbr an conſultum ſit ſtatim ab aalu inciſa vena ſom- rm nes no ſe de- naieipni edere. rohe Caput XXV. dtheun b 3Ile II 34 b ereel Qid commodi adferat corporihun. wprin no venæ ſectio, quidue in ſecundaad. arpoti- uerſaque valetudine præſidij ex ea honi- xperlo nes conſequantur, tum quibus, quoiet. Aleni pore illam adhibere conueniat, ſuperuas cotporis neum eſt hic referre, quum ea quiſquen actu ſyncero fidoque Medico diſcere poteit, Uaiit non ex vulgata ac triuiali conſuetudit tuhin „ W quam nugones quidam inuexerunt qul moden heone— 41 M mdc iſtra, ſd QPferuant. Quum autem innumeræqhe. Miius. Krowor ſtiones hac de re agitari ſolent: Illamyu Kodeqt Pei pſex cis expediam: Ieiuniſne an pranſis ſeni Anc . criri expediat. Equidem quum pletoſqieG uis mericuloſos trepidare videam, ac cont- aanu miſcere in adeunda venæ ſectione, neſſ ſonn I. o: copi atque animi deliquios vt aſſoletipai nxcoy clütentur, nonnihil cibi, ac meraciſsiniſi an ni pauxillum exhibendum cenſeo. Obt Wdoy uaui ſiquidem frequentius animi defer Weaad col * 1 —— 4.— AFn MIRACVILIS LI2, I11. 157 — tegrs odoramentis crebracluevellicatione onmſhe e wa refocillatos. adde quòd ſanguis non con- 2iäwen— Ahn fertim nec affluenter, ſed languidè ac ſen 9 16 m ieiunis profluat, nonnunquam pror- (;v us non erumpat. quòd natura auidè vitæ . nhelaurum amplectatur, nec ſinat illum te mere clabi, vt cui maximam vitalis ſpiri- eratcenn tus vim ineſſe ſentiat, qua exhauſta tota düeinken corporis moles langueſcit, operadue natu raſcij At ræ perficiuntur deterius. Vbi vero aliquid cibas oße 1qubusa alimenti exhiberi contigit, ac moderata Siiar duuenin corpotis agitatione ſanguis ad fluxionem ſtiouem. uumeiq excitatur, promptius emanaré ac ſcaturire coditee incipit. Alacres enim atque erecti efficiũ- ali one tur ſpiritus cibo, potuque atque exercitio m moderaté adhibito, corpuſquc ſanguine 1 n vndique perfuſum effloreſcit, ac fit colo- em nnun ratius. Cæterum, An inciſa vena ſommnO 2 4-, i dleml ſededere expediat, diſcutiendum eſt. Ego mieudam- neznpen ſane, niſi quis aſſucuerit, aut ex eſtu atque ⁵ενe em quum;t ntineris moleſtia laſſitudinem cõtraxerit, ideman nonſemper valetudini commodum cen- eneſech ſeo vernis æſtiuiſque menſibus meridiari, beej⸗ quioſtit nec conſultum arbitror, ſtarim ab inciſa vena tem. 1ac nend Vena ſomno indulgere, præſertim ſiquis hersun dum erh vel oppleto ventriculo, vel obeſo corpo- L ntüusumt ke exiftat. Sunt enim inter hos qui pertu- ͤ — — 4 1 — ſ————————————— ——— 4 ciantur atque oſcitantes, non ſile a „Sal noxa iacturaque valetudinis ſe quicti. I vaporibus cerebrum, ac venæ ita plenu que turgeſcunt, vt cæſura dehiſcat, acſu- eus 3ui 3 CO Profluat. Quod apud nos euenileme meoma mini viro cuidam primario, qui cunli- bus Maij, quibus feriæ ac ſupplicatiqts triduanæ indicuntur, inciſa co die ven in prandio allio virenti„Vt mos eſt, yinn que ſê affatim impleuit: à meridie opples fumis capite, primum ſomno, poſteamo. te ſopitus Oppreſſuſq́ue eſt. Quamobren qui optimè valetudini conſultum velit quo die inciſa eſt vena, frugaliter vichus rationem inſtituat,& quoad eius fierioo- teſt, Aà ſomno ſe cohibeat, qui ſi velinuls obrepat, oculique nictare incipiant, acſo- Por omnino excuti nequeat: tantiſperu- men differatur, dum ſanguinis impetusi- que agitatio reſederit: quod poſt ſeſquio ræ ſpatium fieri ſolet. tunc placidè obdor miſcere licet, explicitaque corporis pan cũt inciſio illata eſt„ ſæmiſupino decubi uI. knt, 1 tänt MrSl t, natur ni qlue motun I emd 87 — don üölees G s ingra aen ac corpus caliginoſo vndique fumo op- reine primatur. Qud fit vt nauſcabundi exi- cin ant, arque oſcitantiam ægre excu- lnice tiant. I“ ,„ a pPHSIOGNOMSNMIA, HOC upol eſt, naturæ, morumqueè inſpiciendorum Aed ratio, qua ex notis ſigniſque corporis, ani- me morum mętum ac propenſionem eli- eide cimus ad diiudicamus, non im- dh probanda. Cæterùm quid „C ex hac potiſsimè obſer- mum. are conueniat, ſcri- üoaltt b pturæ teſtimo- deii nijs compro- rilt 1“ patur. ris Caput. XXVI. t:mn. nims P Leræque artes illiberales cenſeri ſo- lyotie lent, minuſque ingenuæ, quod vani- Küikih tati atque impoſturæ affines ſint, quod- ena que obſeruationes anxias habeant ac na... curio- bDEI OCCVILT. NATVANA Vultus e d curioſas. At Phyſiognomia, quæ ex erali amimi cie, oculis, vultu, lincamentis, totoqquen ulll indices.. bitu, corporis animique propenfiona 1 perſpicit, nulla ſui parte inter has refen ſuns da, vt quam à laudatiſsimis viris ſtucit apui obſeruatam excultamque perſpicio. C liagt, autem nulla ſit corporis pars quamlt aa. minuta atque exilis, quantumuisabies ful atquæ ignobilis, quæ non aliquod um cuullr mentum inſitæ naturæ,& quò animun narg diner, exhibeat, tum omnium ſignam a notarumque ſunt præcipua, quæinin u vultuque elucent,& qui certiſsimuch huccis, mentis index, in oculorũ aſpectu acm nänn bilitate ſe profert. In ijs enim odiũ,in Inyna dignatio, pauor, metus, formido, pesſn dam tia, modeſtia, arrogantia, Z eloty Plärault tor,h tia‚ ęmulatio, omneſque affectus aninit na terni, in externo corporis habitu relucti ſera Gen. 4. Sjc Deus conſpicat us Mu ſubtriſten⸗ r nimoque deiecto ac demiſſo:(pabin winc quit, mœeſtus es,& concidit vultustuus man Ioſephus quoque quum videretcqpi ina tatis collegas triſtes, ſciſcitatus eſt: Cub tacka Gru e. lito triſtior eſt facies veſtra. Obſer uhd riuc enim aliquid ſiniſtri ominis reſidereinm Car tibus illorum, cuius ſe verta indicham rnb terna ſpecie proferebant. Quo Peia euäm 4 3 ſͤſ ——— nis fi eperh Säs antonu dnalqu Aquba mnüun pud, öu uij cenl ralpet enimot formicd fen s udn Maluba niſo:C cicht c n iiben — lelor citaröch trae O lnistel ertaind t. E nat homines ſcelera- Seie luus R11.11 2 li explicatus. vultu nutuque minaci. Vnde ſapiens: Vir Erouerh.6. tia, decus, ac probitas, cæteræque virtutes reluceant. Ceterùm licet non omnia exactè huius Se 24 cb artis pręſagijs reſpondent, multaq́; aliter, eieme. quã membrorũ notæ præ ſe ferunt, eue- I niant, ö——— rus animi conditionẽ jndicant. Notaæ corpo 4 pi occCVIr. NATVRA niant, idque vel educationis munere, i parentum induſtria, aut denique diuimo quodam afflatu: Magna tamẽ ex paneſe ro ſunt conſentanea, cuentumque cerun conſequuntur. Siquidem in his qui vilen da aliqua nota inſigniti ſunt, ars veritmi aſſequitur. Vbi enim error circa princhii aliquain partem conſiſtit, mens quoqut aliquid incom modi percipit, ſuaquemu- nia inculpatè obire nequit. Sic qui gibbe deformati ſunt, modò naturale ſit idii tium, non aſcititium, nec ex accidentecr ſuque illatum, improbi ferè ſunt, ac mil- tioſi: quod cordi totius vitæ fonti ac yiin cipio, deprauatio cõmunicetur. His proi mi ſunt Strabi, Cæci, luſcioſi, pæti, quiqie in obliquum detorquent oculorum act: quod circa cerebrum natura deliqueit Surdi veròô, muti, balbi, blæſique,& qui ob muſculorum, neruorumque imbecll- tatem, linguæ heſitantiæ obnoxij ſunt o penitus à vitijs immunes exiſtunt, ſedes non magnoperè culpari merentur. Qu enim quodque membrum, cui errorſii eſt, minus nobile ac generoſum, hoc pa- tes primariæ minus afficiuntur. Quodi aliquod corporis vitium, vel celt bro, vel cordi affine ſit, horumq́ue altei plo. pwüme ägul plölub ſeung nodlc tesall- ofenle ſemper tureh Ktuta, que ag mocan coryori Jheis näer ſetand aut m. diuin. enün, hrici düpra thrte centi vle demlei dah rdeg aen m nüög WClrcan —— — —— —— exaccll elunt te konit ceturh olapen oculom tora de leſdque mäpeint Lbnoxiſl xitton, metentul a, cliern woſumn, mntur. C m, 6 orupdles — . M 1 RACV 11 85 1 1 5. II. 170 bus ſuis numeris non ſatis conſtent, ac plerumque iudicij amuſsis deliret, atque ciuntar., in obliquum rapiatur. Quo fit vt faculta- tes animales ſuas functiones ac munia in- offenſè perficere nequeant. Atqui non ſemper eſt neceſſe, conſequitur, vt na- turæ hominis conditio, mores, ſtudia, in- ſituta, animorum propenſiones, mentiſ- que agitatio ad notas externas ſit accom- modanda, atque ad lineamenta ſignaque corporis metienda. Quum multa plerũ- que agant ac meditentur homines, mul- taque mente concipiãt, atque opere per- fHiciant, cuius ne vllum quidem veſtigium, aut minima indicij nota foris ſe offert, aut diuinandi argumentum exhibet. Poteſt enim eſſe aliquis enormi corpore, mem- briſque diſtortis, ſed tamen frugi, atque ad præclaras artes appoſitus. Rurſus fie- npoteſt, vt quis ſit habitu corporis de- centi ac liberali at improbis moribus, vi- taque vndique contaminata. Quapropter boſi, luſci, claudi, varis repandiſque cru- ribus homines, conuitijs onerandi. quum hæc naturæ vitia erroreſque immutatos 1 2 cu- ———————-———————— roxime aſsiſtat: menti quoque ac rationi ceehrus aliquid erroris infertur, ſic vt illa omni- .... 1 turæ 0 nemini ob vlla vitia inſultandum, nec gib vnſalkenas pI OcCCVIT. NATVNAI cupiant, ac corpus decentius conſtitu. ſaer tum exoptent. Sunt tamen inter hos qu ltür hominum dicacitatem in ſe concitenmt: bodl v́nai quod horum nonnullos impoſtores ſut 1,3 cophantæ. ſub Cllll Vl K experti, verſipelles, ſu dolos, dolo. R c ſos, ac non ſolum obſcænis facetijs, ſel de etiam dicterijs ſalibuſque dentatis abun. de inſtructos: vt omnes propemodum 3 ſunt, quibus vitiatæ ſunt muſculoſæ ne- 4 uoſæque partes: ſic vt cerebrum mouen. di ſentiendique principium, Cor deni. que vitalis animæ ac ſpiritus fons, ex conſenſu variè afficiantur, adeo vt exet. na vitia internas facultares immutent, a- que ad diuerſas actiones inſtruant inc- tentque. Ex his itaque qui nota aliquan M ſigniti ſunt, manauit prouerbium, os- I Ina Ler T O A 38 1 GNArT IS Qud del. 1 caue vxdum 4 num gnant rerum humanarum periti declinm. g, dam conſuetudinem, commerciumqle uns improborum. Quod quotidiano vſmi-. un que experientia compertum habeantfii- laces eſſe huiuſinodi homines, ac techii i doliſque eſſe imbutos. Quod autem Ch n di impenſe ſalaces ſint, abditaſque atqus obſcœnas partes inuficatæ magnitudin i habeant, Prouerbium inde natum ind u cat, Claudus optimè virum agit. On raün b liqur- In claudas Trouerbi. 4 F. 1u Itius 1 n nrn 1 ſe cone lnpolte dü ls facn 3 Gentaui 1 — bt ope muſcad rebrumn um,( ritus fon adeon Sümman jnttrw Inouadj uerbi un 15. 8 peritit 1 ommeral ticlano um haben ddauten djealähe di deſtinandum erat, circa partes genita- MIRACVIIS LIB. II. 171 ſiquidem alimentum, quod inualido pe- les conſiſtit, atque in ſemen elaboratur, cuius vis& copia tentiginem mouet, at- que obſcænis partibus, pruritum exci- tat. AN AP ERT O HIAN- tiqüe ore dormirc, an clauſo, cohibitiſd; labris ſalu- brius. Caput NXXVII. No¹ deſunt plerique qui falubre exi- ſtimant patulo apertoque ore ſom- num capere: ſic enim melius expirari fu- mos ac diſcuti fuligines, animamque ho- minis liberius commeare, ac minus gra- ueolentiæ concipere, ſubolido enim eſſe ote putidoque anhelitu-„qui compreſsis labtis noctem ſomno tranſigunt. Ego ve- ocufbwe ro aliud perſuaſum habeo. Vr enim decu- fhunlas bitus in dorſum pulmoni ſeproque tran- ſuerſo noxius, vt quæ affuſis humoribus turgeſcant: Sic hianti ore dormire vale- tudini incommodum. Pulmo ſiquidem, 13 quum —“““G“G“G6GʒG6äöäöä3ö3636»6»é»é»é»„— Vnde fitis nocturua. Fimile àre culina ria deſun ptũ. d= OcCeVII. NATVAAI quum fiſtuloſus ſit, per vocalem arteriam aërem obuium, qui ſub noctem ferè im- purus ac turbidus eſt, copioſsè allicit, qu ſpirandi meatus imbuti vel raucam eff. ciunt vocem, vel obtuſam. Occluſoan tem ore, ſpiritus externuſque acr nou confertim, ſed ſenſim per nares anfme ctuoſas, ſinuoſo volumine vltrò citroque commeat, atque in pulmonem delabitu cordiſque calorem temperat. Quofſtin minus ſiticuloſi efficiantur qui commiſis labijs dormiunt. Qui enim faucibusd- latatis ſomnum capiunt, ijs ob aerem halitumque hinc inde æſtuantem, li- gua ac palatum areſcunt, potuque nochu itrigari cupiunt. Cærerum quum mili’ ſolidiſque rationibus fulciri hæc perſis- ſio poſsit, tum nulla ſtabilius, quam quod longé melius concoctio in ventriclb perficiatur, ſiquis occluſo ore dormi fouetur ſiquidem calor naturalis, acnlr dius cibo incumbit. Vt enim ollæ acke- betes elixandis carnibus deſtinati, matl- rius concoctionem perficiunt, opercubb m«. 6. 2 5 4 obducti, quod nihil caloris, nulluſque halitus emanet: Sic etiam calor in cot 8-/ pon humano coactus cohibituſque cæ- lerius, cibum concoquit. Itaque 1 qui aln. trnles ek, tul itue epurg cunt. D ama l tume nat t * ———— MIARACVLIS 1T 2. 11. 172² oui faccido ſunt fluctuantique ſtoma- . E itus cho, ſubinde halitum cohibere con- nibis ſulo, tum ijs qui tuſſi ſingultuque iden- oncottäons iidem infeſtantur. Hac enim ratione calorem excitari contingit, ac noxam aiſcuti. Porro vbi occluſo ore noctem dermn tranſegerunt, cibsdue concoctio peracta eiltdt cſt tum demum conſulo, vt popiſinate, onench ſonituque bomboſo fumi ac fuligines eat, G expurgentur, quæ medijs ſpatijs inhęreſ- rqllen cunt(. e b unman e „ IMPRECATIONES PAREN- ttatm tum quibus ex ſe genitos execrantur, ac potuir maledictis inceſſunt, aliquando in euen- uum effectumque rapi. Bonas quoq; omi- nationes, quibus illis felicia ac ſalu- taria quæque exoptant, ad læ- tum exitum eſſe adiu- mento, atque& ex 8 progenitorum voto omnia conſequi. Caput XXVIII. N tantam delapſa eſt natura mortalium exuta humanitate, feritatem, vt non ſolum in extrancos, ſed in ſua etiam pig- 1.4 nora — ——ͤͤſſ n 4— 3 ———y——-9—yy——— pbI ocevIr. NATVRAE ä nora, quibus optime conſultum oportui zodharac ſint crudeles. Quis enim per compita pix vassſ ſim ac vicos execrandas voces non au degnar dit? quibus ſuos immaniter diris deno. dalmn uent, atque horrenda quæque ijs imt. auea cantur: quorum pleraque effectum ſottu alli memini, atque in calamitoſum funeſtun. tiea n.⸗el. que exitum deueniſſe. Quamobrem bl. ſeuen to nihil parentis imprecatione fllijs cen. t, ob ſet periculoſius. Pueri ſiquidem quumita uuicen Kao. incandeſcere progenitores vident, im. unm nfanerõ Cue atroces execrationes in ſe congei guun exaſeran- Obſtupeſcunt, trepidant, perturbantu, ninsd aε ac terrore metuque concuſsi, vel inſid- uuus mum aut epilepſiam incidunt, vel furor rerun ac rabie corripiuntur, menteq́ue atque wodx nimo alienantur. Tanta enim fit in huius fubläc modi corporibus ſpirituum, humomm que concurſus atque agitatio, ea inten. I peries, vt ſenſuum inſtrumenta conueli arep contingat, omneſque animæ facultuss am inuerti. Quo fit vt non ſolũ ætas tenenn ſed etiam adultior, quæ reuerentia ac yi- dore erga parẽtes ducitur, repentinot- rore, ſubitaq́; animi cõſternatione, tanqui fulmine concuſſa, magnã rationis mentt que iacturã patiatur, nec minorem incot- Ih pore cladem percipiat. Quo mihi Gpi al umd 3 4 — 4——— pem uliſ lunt,uh nteclen nim fta un, WMm atio, ei mentza (ol etat elerenta repeni rnatlone- ratichb- winorani Vomi- UrkACVvIIS. I18. 1 r. 17 inſtitutam habuiſſe adoleſcentiã viſi ſunt que præcari ſolent, beneque ominari, ac domi forisque non fortunæ, ſed Dei mu nere proſperũ ſucceſſum exoptare. Quin & fllij offlcioſe magnadq́; religione ac pie 9 tate parentes colere atque obſeruare cõ ſueuerunt, ſummisque votis, blandimen- tis, obſequijs, boni ominis voces ac be- nedicendi formulas extorquere. Hac e- nim ratione immunes ſe fore à malis in- gruentibus confidebant, ac ſupremi nu- minis beneficio, cui quum hi, tum proge nitores ſua vota nuncupabant, aduerſus rerum humanarum caſus atque incom- moda ſumma ſecuritate ac fiducia poſſe ſubſiſtere. e I FIAT, VT IVXTA VVL- gare prouerbium Nemo propemodum exmorbo, aut longa peregrinatio- ne melior euadat, vitam- que emendatiorem anſſumat. Cap. XXIX. Naleuit opinio quxcam ac perſuaſio in Belgica, quæ obijci ſolet ex morbo z con- ——— CGeueſis 3*n Cap. 4 94 veteres Hebręi, qui liberis ſalutaria quæ- Liberiap⸗ trihus inſti tuendi. —-A—————— D= occCVIT. NATVAAI conualeſcentibus: Neminem ab ancii „ Dnie. morbo diutinoque, aut periculoh pere dstior. grinatione meliorem effici: Quod ple rumque ita vſuuenire palam eſt. Ra ſiaal dem eſt natura mortalium, vt quamlide ſæuis morbis diuexata fuerit, quantum uis anxia terra marique peregrinatione atque erroribus fuerit agitata, vbi elucu ri contingit, profunda ſubeat obliuio- tiusque adeò vt poſteriora illis ſint ri- Manbe n. ribus deteriora, atque inſequens t&pus antecedente deploratius. Id eo mihi eue KA⸗ nire videtur, quod magnus ſit mètisne glectus, nullusque cultus interno honi- ni adhibeatur, qui inſitos errores afe- cctusque vitioſos eximat, nempe Deis- dein mor ac fiducia, eiusque doctrinæ coght initi tio, cui ſe ratio ac voluntas ſubijcit, om- pumm nescue actiones ad illius amuſſim euist. mores ef⸗ 5 3 hi⸗ fni. Haæc enim efficiunt ac præſtant, vt ſudau Periculis ſumus deteſtati: alioqui ſpecio ſæ illæ pollicitationes, atque eméẽdatd ris vitæ propoſitum, multacue alia,qli bus nos aſtringimus, irrita ſunt, nulliusc redditi, ad mores natura recurrit danms qdque inſiſtant homines viuere laxius lc camus nos ab ijs vitijs, quæ in morbi& momenti. Nam vbi priſtino vigori ſumuh u 109 1 niogelt Ao c celeli, gi üle ſedertt enend ſige la tanter nad d chrab ianul taror: moscf do ne anoli negli dettat eatan eltas Raul bs prol dio. ud ce d hect eede — 4— pereonne dter ben oh uere lai dalllöſ nlecuen 8,Id on nuslitm 1 Internoh os etron „ venge dochinen resslübii 174 uIRXCVIIS. LI8. Ir. tos fixa ac mutari neſcia. Proba ergo vitę ratio, rectumq́ue viuendi inſtirutũ, quod animo concipimus, nulla re niſi doctrinla p,g,na cæ leſlis m tis pabula⸗ cœleſti, ac diuino ſpiritu perfici poteſt, qui niſi diſcuſſo morbo menti noſtræ in- ſederit, non facile reſiliemus à concepto emendatioris vitæ propoſito, quod non line latenti afflatu dolor extorſit: ſed con ſtanter illi adhęrebimus, quamlibet mul- taad defectionem ſolicitent. Extat præ-, clara Plinij iunioris epiſtola, qua ex ami- cicuiuſdã ægrotatione admonitũ ſe te- ſtatur: Optimos eſſe nos, dum lecto ſu- mus afflxi: quem enim infirmum aut libi- do incitat, aut auaritia ſolicitat, non eſt amori deditus, nõ appetit honores, opes negligit, animosque demittit, ac ferocire deſinit, poſtremo vitam prorſus innoxiã, beatamque deſtinat, ſi contingat euade- te. Itaque arrepta hinc monendi occaſio ne quum ſibi, tum amico præcipit, Vt ta- tatio ſalubris eſt ac frugifera: At ignora- bat is, nec commonſtrare potuit quo du ce, cuiuſque afflatu, atque adminiculo hec eſſent perficienda. Niſi enim virtu- te Dei, eiusque doctrina fulciri nos con- tingat, 6 Ft auim! 4 Pl⸗ bropoſſituns leseſſe perſeuerẽt ſani, quales ſe futuros eh⸗ e. profttentur infirmi. Quæ quidem exhor- aneat. — 4 — ä—õ—õõõ.—“]—-—-—— pbi occvrr. NATVAA tingat, oblata leuiſſima quaque occaſi ne, in priſtinos errores labimur, atquez ſtus rerum humanarũ aliò nos deuehit quam ad integritatem, ac vitæ innocer tiam, moresque probos atque inculy tos. Siquidem affectus humanus vitæcu rectioris promiſſa extorſit, non fides, ni ſolida vlla doctrina verbo Dei fulta ac „Aan ſtabilita. Cæterum ſiquis rationem mu- quibus adeptam ſanitatem illis gratulan tur. quæ plerũq́ue obſcœnis canticis yer ſtrepunt, dictuque pudenda ſpectanuu- Hæc& pleraque alia facile ægrotunac teriorem partem applicant. His addech cinideia bos delicatos ac delectabiles, qui als famena. Ctis humoribus lumbos ſtimulant, obſes nasque partes ſcalpturiunt, ac tentighs ad profuſas libidines, ad fœdos coucihi tus, ad enormes atque effrenes cupidit 14 a nutantem animum, ſuiq; oblitum inde. afficiunt. Hinc ad luxum arque ingluul 2 ces fedit — munſt uc lora ſdlutb vellcer ceat,o dergan o i- vo nil clanit 1 1 VÜh dit ud gltat busm lorib dtau dettit 4 nüu A riddl et.) ler kin onn llon NAn däaga M ddüun N 9 zeſten vurnanuse Cit nond tdo Dan hi ſiten ladmobe t congen adioch dS rtiole rescle tenräue in ordenn temillg gnis cun dendaſha aclle am 7/ ic, oblmm — — — — 2 = Er — 1 V n qpeis dfœdeob g. 03 e— fiigatur. Ita cnim ad ſalutaria quæq́; mo- effrena nIRACVILIS LIS. 11. 175 ces reditus, Sic — Ad mores uatura recurrit Iuuenalis V b. Jat). 14⸗ Damnatos fixa, ac mutari neſcia. Tanta eſt enim naturæ humanæ ad dete- riora propẽſio ac procliuitas, vt niſi De? falutis noſtræ auidus, continenter aures vellicet, ac calamitate ſubinde nos exer- ceat, omnia in profundam obliuionẽ de- uergant. Sic iuxta Eſaiam, Tantũ ſola ve- xatio intellectũ dat auditui, hoc eſt, Ne- mo niſt ingruentibus periculis, obortad; calamitate expergiſcitur, atque aures ar- rigit: nec vnquam frugalis ac moderati victus ratio in mentem venit, aut vlla ſu- bit, aut concipitur emendatioris vitæ co gitatio, niſi illata clade, aut quum febri- bus morbisque oppreſſos, ſæuiſſimis do- loribus excruciari nos contingat. Nihil frouers. eſt autem quod hominem à Deo magis auertit, atque alienum efficit, quàm rerũ omnium affluentia ac proſperi ſucceſſus, AMictio vna eſt quę ad gemitus ac ſuſpi- Mluemie ria ad ſanioris vitæ propoſitum nos reuO aanusa cat. Nec cuiquam perſuaderi poteſt dif fais. plicere Deo vitam ſuã, mores, ſtudia in- ſtituta, niſi animus mœrore aliquo atque ægritudine, corpus morbis identidem af- Cap.29. nlta pDE oOoccVIr. NATVRAE nita ac vellicationes obſurdeſcitanim Cap.. G. 9⸗ Cæp. 3. Hierem.⸗. ſic mens peccandi aſſuetudine occalui vt mitiores caſtigationes vel reſpuatiſ non magnoperè ijs commoueatut, tx vlla reſipiſcendi ſpes ſe proferat, niſian biora remedia admoueantur. Hine ii Dei per Eſaiam comminatio: Quonim populus non eſt reuerſus ad percutia- tem ſe, ideo non eſt auerſus furor eius ſed manus illius adhuc extẽta, ac denun ad feriẽdum exporrecta. Similis eſtaqud Hieremiam querimonia: Fruſtra perauſ filios veſtros diſciplinam non recepeii Rurſus, Percuſſi eos,& non doluernn attriui eos,& renuerunt accipere diſ plinam, induruerunt facies ſuas ſupra 1 tram,& noluerunt reuerti, magnifſcat ſunt, ditati, incrafſati, impinguati,&ete- Alexlder ſauciatus fragiliiatẽ Juam agug ail. Pſal.18. phi: Humiliaſti tanquàm Vulneratum, terierunt ſermones meos peſſimè. Q⸗ circa Deus aliquando nos premit acr- bius, quò ad frugem, mentemque lanio⸗ rem reuocet. Sic Alcxäder Macedonmm rex, qui ſibi diuinos honores decerniſ ſus eſt, ſagitta percuſſus, conſpectoci ſe promanante ſanguine, hominemcd ſe meminir, ac confeſtim ferociam fatti- que remiſit. Quò ſpectat illud Pſalmog ſupet lerus qhele tes ad Lmitat women Jorin arione ligtio ſälurs ccnch vulta inqui acma Tülital verbei duna nr dalm nem, pünn tadl adin qes 8 —3— NArn ſuntein dudied, ſi. Quamobrem quũ res maximè ſecun- es ſü 1 mmohen protem Antürh ario: ſus atn derliste extita 4Similbt lnPnü m nonten & non dah int Lci 4 zcies uoh jeri, um npingun 0 pelhm dod hen nentemge dder Nac notes decs conhett le, horln m fetocmn tillodo uam fuben IIACVvIIS LI. I11. 176 ſuperbum: omne illius robur contriui- dæ exiſtunt, omniaque ex voto atq; ani- miſententia ſuccedunt: nequis proſperi- aate ſucceſſuq́; nimio elatus ſe iactet inſo létius, aut immoderatè exultet, ſed quiſ- que ſecum ipſe expendat, ac meditetur res aduerſas, damna, clades, pericula, ca- lamitates, morbos, infortunia fingulis momentis cuique impẽdere, eaque Deũ homini nonnunquam inferre ad emen- dationem ac medelam, ad erratorum ca- ſtigationem,& quò reſipiſcat, certamque ſalutis fſiduciam erecta in Deum mente concipiat. Quod cuique teſtatum eſſe vult, ac nullos nõ attenteè obſeruare, quũ inquit. Si dereliquerint filij ei legẽ meã, ac mandatis meis non fuerint obſequuti, viſitabo in virga iniquitates eorum,& in fe.5s. verberibus peccata illorum: miſericor- diam autem meam non auferam ab eis, neque nocebo in veritate mea: Quibus palam facit, caſtigari nos ad emendatio- nem non ad interitum. quò domitis cu- emendes. . Piditatibus, cohibitaque peccandi licen- tia, ad probitatem ac vitæ innocentiam, ad integros atq; incorruptos mores quiſ- que ſe conferat. Eſt ſiquidem Dei in nos b ani- n DIooéCGCéC————PõU“““ Prouer.3· Hebr. 12. Oſeæ. 4. Adulteria notantur, “ patitur vagari licentius, ac viuere laxin DE OCCVIT. NATVRAE animaduerſio, quoniã à paterno affe proficiſcitur. ſummi amoris argument ac beneuolentię teſtificatio. Quem eni diligit Dominus, caſtigat, flagellat auten hominẽ quem recipit. Quos verò Das omnibusque corruptelis inuolui nech cito afflatu ab errore reuocat, quonian pro deſertis habet ac deſtitutis, Nonmi ſitabo, inquit, nec animaduertã inflls ac filias veſtras, quum fornicati fuüeint nec in ſponſas, quum adulterio ſe conus 1E¹ qu minant: vt ſunt nonnullæ, quarum etim noſtra ætate edita ſunt exempla, quæte alijs ſubiecerunt, antequam cum ſponſo cui paulò ante ſolenniter ſe addixerant congrederentur, ita vt illarum pudiciti à riuali ac competitore expugnata ſitzaut alius quiſpiam illã delibarit, vulgo aunt ghéproeft, antequam peracta nuptialpi pa ac celebritate, in torum Genialenſe collocarent, ſponſum amplexuræ. li Deus iritatus ſcelerum cõtinuationei peccandi aſſuetudine, manũ à pefcutmm do ſuſpendit, ac ſuſtinet illos labi ac cox ruere in omne dedecus, probrum, igno miniam, ſuisqque deſiderijs obſequi, qmn viuẽndi errore preciũ conſecuumun Ulec⸗ 8* —·— uI! brlerru übmn la aäaüti- antqud ach SiTun melbic genti ſunpta lb omm llieaci cdiusm diger dhd tinpe rum, tur&, üc dit g dati Aw er — A 2 — vunn urRA GVIIS. I1. 1.1. 177 läfanag, bulentam atq; inquietã mentem, qua n- dorsna ihomini obtingere poteſt aut calami- toſius aut afflictius: deinde præter infeli- ario Oun di lagate ea Höc ütte li lnch elocg letiruns madueri fornicdi dultenah lle qurm ermd quam em ter ſeadte tilarm eegpugt ldarte uh peracamf orum Go anplen cötmui Innüdſe etlloslit w prohal erßot conſecuoi —— ce exitũ ac mortẽ acerbã in qua nihil ha- bent quo ſe fulciant, ſempiternã pœnam atq; intolerandos cruciatus: Siquando itaque homini affluant res do meſticæ, opes, facultates, diuitiæ, auri ar- gentiq immẽéſa põdera, ædes ſplendidæ, lumptuoſa ſupellex, veſtes exquiſitæ qui- oraritud eroæ Dei exigitur. bus omnibus cumulatè fruitur, nunquã i excidat illius memoria ac recordatio, cuius munificentia hæc tã affluenter ob- tigerunt atq; oblata ſunt. Nihil enim vi- ti habet ædium ac villarum magnificen- tu,pecuniarum, prædiorum, latifundio- tur& commoditas: denique quod præci- puũ eſt,& potiſſimũ exigitur, ſi erga Deũ adtit gratitudo, atq; in tenuiores benefi- centia. Commonuit tale quiddã, ac ſedu lo inculcauit Moſes Iudæorum ex Dei præcepto ac traditione legiſlator, nequis vnqud admittat, vt in obliuionem is de- ueniat cui nos noſtraq; debemus. Quum comederis, inquit,& ſatiatus fueris, ci- boque expletus, denique ædificia ſplen- dida extruxeris, atque accumularis tibi b auri —hIhöhhöoͤſͤſſſ—— 3—— Diuitiæ noõ malæ, ſed earuns abs⁵ um, iugerũ poſſeſſio: modò vſus ſpecte- ſus. Deut. 8. — DioccvIr. NATVRAR auri argentiq; vim, pecudes atq; arme ta, omnibusq́; rebus auctus fueris: obſ uato ne eleuetur aut extumeſcat coruui & excidat menti tuę Domin' Deus tuu omniũ iſtarum rerum largitor. Ne quo 1 id exprobetur atque obiſciatur ingras atq; obliuioſis, Butyrum de armentol de ouibus cum adipe agnorum& asieti medullam tritici,& ſanguinem vuæme raciſſimum affatim illis Dominus amt puit: verùm vbi incraſſatus eſt diledus Deus. 32. Cap.ꝛ⸗ recalcitrauit, impinguatus, ſatiatus, qie ſus factus, obliuioni dedit Deum cond- torem ſuũ,& ingratus fuit erga autoten ſalutis ſuæ. Quapropter huiufſmodidc toribus atroces minas ac terrores Moſ proponit, multasq́; clades atq; horrèch calamitates illis obuenturas denuncin quò ex his poſteri documẽta capianta perſpiciant, vt apud Hieremiam Dai pronũciat, qui in codem argumentoſer fatur, quàm malum ſit, quamque accti atq; amarum reliquiſſe Dominum Di ſuum, nec vllum eſſe timorem, aut reuerentiam erga ipſum, di- cit Dominus Deus cLxercittum. 142 ten poi Ck ii Nloobar len mec dann pWe cal NMarü mana hiri genn el M tenl (un dar 1h, tle nanl 4 “ A* ——* 1 ctubtten Rumela lrwoinrN dbiſcian datus ſäin ledit Dan sfuitems rrvuin Sacteran 1 ladesagh enturss th cumänch Hereuit eln— it quunn 1 4 le Douun le timomm 3 püud nus Deb MIRACVIIS. II2. II. 178 LAPID ES SEN GEMMAE terra mariq; erutæ, vel animantium cor- poribus exemptæ qua vi ac facul-æ- aate polleant, quaue ra- tione aliquid ef- ficiant., Cap. XXX. Cnmis ac lapidibus non deeſſfe ſuos Beffect', modò ne adulterini ſint, ac fa- diitij, quum ratio, tum experientia com- drobat. Itaque annuli geſtamen, aut mo- nile non minus decenti quã efficaci gem ma decoratum& oculos oblectat, aſpe- ctuque gratum eſt,& vim ſalubrẽ in cor- us exerit, idque non abdita ſolum oc- cultaque proprietate, quam ab aſtris, vt Marſilius cenſet, conſequitur, ſed ab e- manante virtute, effluxuque latenti, qua ſpiritus vitales afficit ac recreat. Vt enim ,„π gemmę ex ambiente aëre obnubilantur, gemmis. denſamq́; aurã cõcipiunt, atq; halitus co piolos unbibunt: Sic etiã ex ſe inuiſibilẽ tenuemqque vim eiaculantur ac vibrant. Quanquam enim res ſolida ſit, calor ta men natiuus, denique contactus attri- tus, confricatio vim qua imbutæ ſunt, elicit, cordique ac cerebro illam com- municat. Eranon ſiquidẽ gemmam, quæ 7 2 vul- pDI OccvI T. NATVYRAI vulgo Turcoſa dicitur, ſæpius mutatic osd 1eh ſpexi, atq; expalleſcere natiuoq́; colon ge deſtitui, vbi qui hãc geſtat, lãgueicitau 40 valetudinarius exiſtit, eandem rurſusci Fun corpore reuiuiſcere, ac colorem amabit cariac nempe qualis eſt ſerenifſimi cœlizcen. uen leum exhibere, ex natiui caloristemp.. dei ramento. Nec eſt vlla propemodũgem. qull ma, quæ non mutationem ſuſtincatſiho bb mo vel intemperans eſt, vel nõ ſatbpro lhu dignitate continentiam ſeruet ac uer. uunt impurige- tur. Deperit enim illi vis inſita, omnisue mas coma nitor ſordeſcit, atq; Obſcuratur. Qup it, eln niuam. vVt qui ſe adulterio contaminant, thofi- dr que legitimum ac Genialem commacd- lant, tum qui vago ſordidoque concubi i tuſé polluunt, nunquam ſpecioſas mi- dee dasque gemmas circumferant, ſedfulig. cem noſas& nubilas, tum quæ inquinament det contrahant ex fœdo halitu quę quuma au- illis tum ſcortis emanant. Contmuunt dl enim aliquid vitij ex putidis corpoibu i quæ virus exhalant, illasque venxęnatol- litu inficiunt, Vt mulieres menſtruvir 009 quinatæ ſpeculi nitorem offuſcant. G m terum ſi inefficaces eſſent gemmæ, it. M liusque effectus nõ tam ac curatè, ta i = —— — —½ Exod. 28.* que ſtudio Moſes indumentum Pom? i 8 A△ ——— ATIA Thlüna NArh- e nädunt — — ckerſig eandena coloren nüflüni n tiuicahn ropenit dem utir ſt, vlt zm ſere —— isinlten Sſcorann ntaminm enialemn uam ſei mferantſt queinql- ulirn qee nant. Co putidi 1 asdquee lletes Ged em ofllr ſentgenns imn accllat umnenu — ,, 4—“ gemmis decorari reorpiclet duaru Bne MIRACVIL IIs. I1. 1 B. I1I. 1 179 cis, quod Rationale vocant, duodecim chiel quoque ac loannes in pocalypſi meminerunt: in quibus non ſolum ſpe- ctari voluit ornatum ac colorum blandi- menta, ſed etiam vim mirificam, effectuſ- que varios atque admirandos, de quibus quum abundès multa alij, de lapillis no- bis inſtituetur ſermo qui animantium, alltumquùe ac piſcium corporibus exi- muntur, quorum plerique ventriculo, nonnulli capiti inherent. Eruitur autem ineunte autuinno creſcenteque Luna ex C'eluas, hirundinis ventre lapillus ab ea auicula timar. Chelidonius dictus, qui præſentanea vi uwiuss- pollet aduerſus morbum comitialem: val dè enim exiccatabſumit́ humoré tena cem ac glutinoſum, qui huic morbo præ- bet ſeminarium. Eſt ſiquidem hirundo, cuius excrementa Tobiæ ademerant O- Tobiæ.:. culos, calidæ ſiccæquùe naturæ, quò fit in formicibus ac concamerata teſtudine ex vdo molliqùe limo tam artificioſe ni- dos ſuſpendant& affigant. Contactu e- nim ſuo humorein abſumunt, cogunt- que lutum indureſcere. Hinc Medici ca- etaplaſmata ex ijs conficiunt, atquc hi- tundinum combuſtaruin puluerem in 2; dlſ- õʒõʒõqÿqÿõÿqõ=õÿöäää 8 8 5——— 3 4—— ——————————— pdi occvIr. NATVRA diſcutiendis gutturis anginæque tumo. zimatias ribus efficaciſſimum experiuntur. Lima lapu aus Ces quoque ac grandiores cochleæ lapi- Reerne Jos nobis exhibent candidos, fublon gos; ſcabros, ima ſui parte concauos quos è capite expreſſos in multos ulu reſeruare ſoleo. Vrinam ſiquidem ſtan- gurioſis moliuntur, meatusque vrinano- lubricos efficiunt ac leniunt comminu- ti, atque ex vino exhibiti. Concreſatid genus lapidis ex liquore muecoſo, atqhe humore lubrico, qui hunoribus facilem tranſitum perficit. Qua ratione& parni auxiliantur hi lapilli: dilarant enim k xantque locos, atque vteruin coguntde- Cormrra hifcere. Linguæ auté ſubditus vnus aut F. ham, alter, miram vim obtinet in ciendaſdl- a. Quapropter aridis ac ſiticuloſi im Oreée volutandum præcipio. Vdam enim efficit linguam, atq, humore fluitanten, ſitimque ac calorem comprimit. Quil X Chriſtallus pollet, ſi ſubinde aquage- lida maceratus ori immittatur. Exhebi eadem præſtant Portulaca, cucumis ſer peruiuum, quæ vulgo barba louis dicr &,„tur Proferunt& Rubetæ ſeu Bufones- - pidem, qui nonnunquam eius animanti imaginem repreſentat, verũ annoſæ ſunt „ daht rle 9g n n dardl- pg penn, mokee lißsl retue quue Wel annen me fedi cone pilo dit. duor rnt. wr, un 1i get dol li te laü drcgen riunten ltI. Cona benuca unoribui aratio dithtanta terun con fubdltwonn inet incin ac ftich unohetn omprind- lſübigden dittatul, laca clenn barba lu reſeübdr am eiböann Jetiuni diuque tesque AMTRACVILIS. LI.I I. 180 hpis in capite concreſcat, aut aliquãà ma- anitudinem aſſequatur. Hæret atq; aſſer- aatur in familia Lemniana Bufonius la- pis, qui magnitudine nucem auellanã ſu- perat, quem multoties expertus ſum tu- in arũdinetis vel inter rubos ſen Lapi g4. ac vepres delituerunt, ante quamm fonius. mores atque inflationes à venænatis be- ſtis illatas diſcutere crebro atttitu con- tactuque. Habet ſiquidem eam naturam, qua etiam beſtia imbuta eſt, vt omne vi- us eliciat conſumatq́ue. Si enim ſorex, aranea, veſpœ, ſcarabæi, glires vlli parti mſederint, dammnumque intulerint, con- feſtim à noſtraribus ad hoc remedium concurritur, admotoque parti affectæ la- pillo, dolor miteſcit, tumorque ſubſi- dit. Multa ſunt præterea piſcium genera, quorum capiti lapides duriſſimi inhæ- rent, vt lupo marino, Coracino, Vin- bræ lucio fluuiatili, mugili,& quorum magna hibernis menſibus copia, Calla- 3.heuuoſhe rijs quos Belgæ Scheluiſch nomine indi getunt, à ſcabra cute ac ſquamata. Nã qui Icolore cinericio,& corporis figura Aſel lidicũtur, vulgo, Cabbeliau, lapillis care- re cõpertũ eſt, pręſertim qui in fœmineũ lexũ referuntur, nã ex maſculorũ capite 41 12 . 3 —— zZeev volſ⸗ Juoeck- Cabbeliau XE —⅓———— — 4 8——„ 4 4 2 1 e ————y————yyy— ö²“ g. 2 dpdaoccvrr. Narviar exemi lapidé candidum ima parte cu cuui natum. Omnium genera contrita,vinon auhm exhibita, dolorem colicum compeſcund almi ac calculum qui renibus infixus eſtzteli dGr ac comminuunt non ſolum grauitatet b0 pondere, vt quidam exiſtimant, ſedin qxeas ſita quadam vi, qua humoruin collecio. acdbs carpioni? nem diſſipant, ac diſcutiunt. Carpions nom „ne mn. triangularis lapis tritus, ſfanguinis énat. miu r. bus profluuium ſiſtit ac cohibet, altin. eiigu gendi ratione, quod etiam guſtu peut. qley Pis. rnliri as Se DESOMNIORVM EVENTI as bus,& quatenus obſeruanda, a ijsque adhibenda ät fides. umnql Cap. XXXI. elen QYyYum olim incredibili ſuperſtitiore nen ac vanitate, ſomnia obſeruare, ißque unc fidere atque aſſenſum adhibere ſoleätho i mines: Deus opt. max. qui neminem to- un queri voluit anxijs dubijsq́; rebus acil t lacibus, quæ animæ tranquillitatem pe- u 1eun.g. tufbant, vetuit nequis in his obſeruandi i Deu.z. eſſet curioſus, ac temerarias interptett. uii tiones confingeret, cuentusq́; ambigus eec 1 4 b ——— c colüe ttumngat — ranqulline sintüch 29 ad impios cultus deuolui. Quod ſi Deus Ou one ob ſerᷣda MIRACVILIS. LIB. II. 181 comminiſceretur. Huiuſmodi enim im- voſturis nonnullos deſciſcere a Deo, atq; in ſomno mentes no ſtras in exquirenda il lius voluntate oſcitantes vellicat, animiſ- Coa que noſtris ſalutaria, q uæque illius verbis AnA ac doctrinæ conſentiunt, inſerit: magni ea momenti eſſe conuenit, ſummaque vene- somuia a ratione amplectenda, ijs enim indicat, quid Des ahgee exigat, quiduũe à nobis præſtari velit eorum quæ velillius ſplendorem illuſtrãt, vel quæ ad noſtrum commodum, proximiq́; emolu mentum ſpectant. Cæterùm illa etiam ex- n cutere atque obſeruare fas eſt, nullaq́; lex 4 vetat, quæ in naturaliũ rerũ ratione conſi- ſomniaob- ſtüt ſic tamen vt non fixè ac ſtabiliter illis feruanda. inſiſtamus: quũ plerũq; coniecturæ optatü euentü non conſequantur. Imaginationes ſiquidem,& quæ per quietem ſimulachra menti obijciuntur, ex ſpirituũ vaporumq; concurſu atque agitatione excitantur, qui ſi eratsi ſint denſique ac copioſi, aut nulla inſomnia animo obuerſantur, aut confuſè & obſcurè ea mens diſcernit ac dijudicat. Quod in temulétis fit, aut quos arctus ſom m' exlaſsitudine opprimit. Quo fit vt ſom- nia plerumq; turbuléta ſint, atque obſcura. Qu enim, vt Cicero ex Platonis ſentéria meuu- . 2 5. diſſe- wpr oOCCVILT. NATVIIAI diſſerit, ea pars animi quæ rationis eſt pa.„Necl ticeps, ſomno ſopita langueat, atq; alten uims pars immoderato potuac paſtu ſit obſtupe. man facta: viſa quædã obijciũtur tetra atq in. anui mn iceeatur, fe. Aötts mania, vt cum aliquo miſceri vid ras homineſq; trucidare, atq; impis cruêta. ianu ri, multaque facere impurè cum temerita. anen te atque impudentia. Atqui moderatoui. colu cu quieti ſe tradidere, ea parte animiin it ll qua ratio& conſilium conſiſtit, alacmiaq; cupu erecta, corpore verò nec inopia defedp, dut nec ſatietate affluenti oppreſſo, tunceue. d’in9 niet, vt mẽs eluceat,& ſe vegetam acrem- ſeiq ue ad ſomniandum præbeat, ac viſa trm. nant e quilla& veracia occurrant. Cuicunquee- nei nim operi interdiu homo intentus eſt,& rut Occupatur, reſoluto in ſomnũ corpore,te. uli tractat, ſecũque verſat arque agitat. Qod diup m3. eafa Cuique pro ſuo vitæ inſtituto cuenire,hoc Ntu ions. venuſto carmine cãmonſtrat Claudiann, ib Swnia quæ ſeuſu voluuntun vota diurno, n Wü empore nockurno reddit amica quies. Venator defeſsa thoro dum membra reponitkt/.— hal Aenus tamen ad(yluas,& ſua luſtra redim. ken Iaaicihus lites, aurigæ ſomnia currusßsßse ort Fanaque noct urnis meta cauetur equis.. GFaudet amans furiopermutat nauita menctec. lei Et vigil elapſas quærit auarus èeu. dalde Blandaque larei ur fruſtra ſitientibus ægris, 1 I riguus gelido pocula foute ſopor ö“ miu- AMe quoque Muſarum ſtudium ſub note ſilesntiu diu Arlibus innumeris ſolliciiare ſolet. 3 — ——öü ea patte a dnüllitn ecinopat prello,u eyegermn jear gl int Cruu ointennb omnücon ole oin Kruto elken 1 1 MIIACVILIS. I18. 1I. 182 Nec ſanè aliæ obuerſantur animo cogi- utiones, aut ſimulachra, vbi corpus opti- mè conſtitutum eſt, quàm diurnè actiones b ac quotidiana munia. Quòod ſiquãdo ſom- nus nec perpetuus fuerſt, nec placidus, ſed inæqualis& interruptus, quẽ& inſomnia àmemoratis diuerſa comitantur, ac minus conſuetæ viſiones occurrant: Vel craſsis, vde. ot Plutarchus ait, humoribus abundare corpus, vel ſpiritus intus turbatos eſſe de- clarat. Sic temulenti ac febricitãtes abſur- dis inſfomnijs inquietari ſolent adeò, vt plerique horrenda ſpectra ſe videre imagi- nentur, Lemures, ſtriges, harpyas,& quod Sownis melãcholicis peculiare, cadaueroſas facies'νu vultuſq́; tetricos, ac ſubtriſtes. Quibus ve- rô bilis faua redundat, faces, cædes, incen- dia pugnas, rixas, iurgia mẽte concipiunt. Vtſanguinei tripudia, cantilenas, iocos, ri- s ſus, ac laſciua quæq;. Pituitoſi largã aquæ i ero ha- copiã. Quapropter Medici non prorſus o- morunie- peram luferint, ſi ſubinde ab ægrotis acva** letudinarijs ſciſcitentur, qua ratione ijs nox tranſacta ſit, quibus inſomnijs mens fuerit exagitata. Illa ſiquidẽ morbos, affe- ctuſq́; corporis indicant, atque humorum redundantiam commonſtrant. Siquis e- nin ſordibus cœnoq́; volutari ſe ſomniãt, fœti- — 8 3 “ neeeeeee—y—————— —— ————— *— p=r occCvIr. NATVNA foœtidos putridoſq́ue humores in corpoa um coaceruatos, indiciũ eſt. Si verò inter odd aaul ratos fragranteſq́; floſculos verſari: ſync. Ihis ros, puroſq́; ſuccos dominari argumẽtocl. Ale eeee elcr DE ANNO MHMaAxr u hoc eſt ſa. Ml lari& gradario, ſeptimo& nono, qubu qu annis corpora hominum manifeſtam mu. No0ss tationem fuſtiuent. Senum potiſſſimèter- aub tio& ſexageſimo. Similiter de dierun qt. une ticorum ratione, hoc eſt, indicijs mor uulg borum, quibus Medici indubr. albc tanter ſalutem vel morten ſtei eagrotis denunciant. w Caput XXXII., 1nn 8 obſ A Vguſtus Cæſar teſte Gellio ſibi gratul- ant tus dicitur, ſuæq́ue incolumitatiabun- quu dè proſpectum exiſtimabat, quod xætatism: a num tertium& ſexageſimum euafiſſetbſ. hc lib. 15. ta. ⁷ quidein annus rarò abſque vitæ peiullbb ud tranſigi ſenibus ſolet, cuius in Belgicaimmi an mera exempla obſeruaui. Sunt auteminn an annorum numeri, ſeptimus& nonus, u a — plerũque rerum, vitæque immutationeie ſit iuiſenibus grauia pericula inuehunt. Quo fit vt ſeur ha AAhertas. geſimus tertius, qui vtriuſque numerimꝗ mi tiplicatam atque inuicem ſibi coue 1 „ 2 8———— un poult ſter ech el indc ledici 1 zel monn unciant. (XII Gellof lncolm bar quol: mum eud que lin ius im 1 l. Suntan unus&ron de inmuni n. Cnn Kuſcueun en 1h ac MLRACVIL I1.8 113. 11,. 183 ſummam continet, non ſine periculorum aceruo ingruat, nouies enim ſeptem,& ſepties nouem, ſexaginta tres conſtituũt, atque ob id Climactericus is annus ap- pellatur, quia à ſeptimo orſus, vitam homi nis, velut per gradus quoſdam peragat. Ita que omnes qui per ſeptem, aut nouem an nos conſurgunt, de cretorij dicuntur, in quibus magnam mutationem fubeunt ho mines, nam vel calumnijs impeti ſolent, vel grauiſsimis morbis diuexari, vel peri- culis obijci, vel denique aliquod perpeti detrimentum, ac iacturam vel facultatũ, vel valetudinis. Hos ergo annorum decur ſus acvolumina in omnibus, ctiã ętatibus obſeruare ſoléo, ſic vt impuberes atq; in- fantes periclitari expertus ſun circa annũ quartum, ſeprimum, nonum, ac quartũ de- 11.warn cimum. Omnis enim pueritia C. Celſo te ſte, circa quadrageſimum diem periclita- tur, deinde ſeptimo anno, poſtmodũ cir- capubertatem. Plurimos autem noui qui ætatis anno primo& vigeſimo ſint pericli tati deinde vigeſimo octauo, nec vnquam poſt reuolurũ annũ vel ſeptimũ vel nonũ ab ancipiti morbo fuiſſe immunes, qui an norũ decurſus tametſi nõ nimis anxiè ac ſuperſtioſè obſeruandus, metuenduſque b ſit ————— m ——— ipi occvIr. NATVMA42 Aron ſit viris Chriſtianis nihil tamẽ Vetat cir b del ſaperiuio- ea tempora moderaté, ac circumſpectont fulr ſèoljeruan„ 4 tam victuſq; rationẽè inſtituere, nequahu- 1 morum copia goaceruetur, quæ his ans qrl fomitẽ miniſtret morborumque ſemin. qu ria præbeat. Qua autem ratione perilos um eanwrri Annorum circuitus morbi plerumquein n chmadei crudeſcant, à nemine hactenus explicatt I ei terrua eſt. Ego eò id euenire conijcio, quòder. No tis annorum periodis corpus hummum ſn magnam humorum collectionẽ ac redum. uy dantiã congeſſerit, quorum motu anle adi agitatione morbi excitantur. Quum enn dbe natura ad immodicã repletionẽè deuene. it Shsrbe rit, ac conceptacula humorum plenitudt- dn eunanda né perferre nequeant, in mrbũ erumpere ior Feneee neceſſe eſt. Quamobrẽ omne ſtudiũ opæ qm asienie. ramque conferre expedit ad materiæ esu- Lu perantis euacuationé, quod ſemper ſer & autumno, vel inciſione venæ, vel puti lun tibus medicamentis moliendum eſt, ic Mid enim ratione effeceris vt poſt ſeptennde i curriculum, aut in quë alium annus Ciima ſ ctericus inciderit, morbum non metum il aut aliquam corporis immutationẽ pemtt b meſcas. Ex hac auté annorũ œbſeruatiobe i mos inolcuit apud pleraſq; gentes Vthe li rus fundique dominus nouos contraen ui —““ “ A 2 ——— d KrrIn dndn Accibann tiruer n dur, du onjec corpus hu leccionta orum un antur Cm epletionte motunſt amoͤrbi c 1 omne th itad mur uod ſenn de rae oliendune t potth — liumanmd bum aonn. nmutaxoi otä O — 3 55 Seer. Non diſsimili ratione dies criticos Oobe Se ſeruant medici, quos ſiquis ex Hippocra- tis pręſcripto exactè ad calculum reuocet, rard illũ fruſtrari cõringet, aut in prædicẽ- 5 dis euentibus à ſcopo aberrare. Eſt autem idicum Oriſis ſubita in morbo, ad ſalucẽ aut mor- 4e morbu. té mutatio, quæ vel quarto, vel ſeptimo, nono deniq; atque vndecimo, decimoq; quarto ſolet terminari. Nõ deſunt qui ad Lunæ effectũ dies decretorios referãt. Sic Aſtrologi morborũ indicia decernũt, quũ Luna cõſiſtit in gradib', qui vel quadrãte, veldiametro mũdi à ſiguiferi parte diſtãt, inqua hærebat in morbi initio. Cæterũ ad hosradios nũc ſegnius, nũic maturius per- uenit ob velociorè tardiorẽq́; curſũm. Ori Akæ ad fsauté non omnibus cadé ob diuerſas na mau enn 3 d udicia cos turas hominum, atq; ætatũ, corporũq́; di- ferum. ſerimẽ, ac radiorũ qui à planetis alijs ad Lu nã deferũtur. Si decretorio die luna ſit in 4 DI OcCcVIT. NATVRAI domo ſua, ſeu exaltatione cum loue aut 4 4 Venere, qui benigni ſunt planetæ acſalu. tares, bonã fore Criſim portẽdit. Si mor. bus in humorũ plenitud ine conĩiſtit: bo. nũ eſt ipſam in radijs tetragonis ſeu oppo ſitis decreſcere. Quod ſi temporibus iidẽ Luna Soli iügitur, vel Saturno: inomino- ſum eſt, morbiq; vel periculũ, vel lõgituci nẽ denũciat. Quod ſi Luna decreſcens ba turnũ comitetur incipiente iam motbo, aut illũ diuturnum indicat, aut lætalè. din decreſcente ſidere idipſum eueniat: ci- diſcuſſum iri ægritudinẽ indicat, minime- que periculoſam. Cæterùm quum faluta- ria noxiaque aſtrorum ſigna negligino- lim, tũ nõ nimis ſuperſtitioſdé ijs inheren- 2 P 6 ipp: de dũ cenſeo, ſed Hippoc. potius obſeruatio- 16, nibus inſiſtendũ, vt quæ mihi ſemperiiſ e ſint magis fidæ, minuſque dubioſæ acſtl- — h⸗ 5laces, modò quis exactè omnia expendi Itag; ego hãc dierũ criticorũ rationẽè no tam in aſtra, quã in naturã morborũ cor- porumq; atque humorum qualitatemac copiã refero. Natura ſiquidẽ cum mondo luctatur, eumq́; excuſsiſſe laborat. quæſ in retundenda mnorbi ſæuitia torpeſcat aut ſit inualida, primo quoque tempote nempe vel ſeptimo, vel nono, ad fimnſ b b 3 4 8 ——— 1 rernpore arurno:i riculügelh una decaa lente imn cät aut h ſum ebeni Eindlientn run qumm ſigna na diroſeijßc potiusode rmihl en ue dubich omniäen 1 icorü rato na norbn um qualte quidkcand ſſe laborat, ſeuit o auoce telh noncit kIRAcCVIL IS 113. 1 1, 185 decimo quarto die conflictus terminatur. Simile enim quiddã ijs corporib' euenit, sinileab vrhe obſeſ uod vrbi arctiſsima obſidione oppreſſæ, 2. uæ quum non ſatis inſtructa ſit commea tu alijſque ad propulſandos hoſtes præſi- dis, ne minimũ quidem inſultum perferre oteſt, ſed poſt vnam aut alterã oppugna- tionem labaſcit, atque in hoſtiũ poteſta- tem deuenit. Et quemadmodũ nonnun- quam inrermittitur aſſultus, impetrato ali 1n.: quo reſpirãdi ſpatio, ac rurſus redintegra- empeſtau tis viribus acrius pugna incrudeſcit atque us. intenditur: Ita in acutis morbis vſu- denit, in quibus obſeruamus morbi impe tum, vt tempeſtates ac ſeęuiores ventos conſileſcere, ſed denuo tanta violentia re- nouari, vt natura ęgrè ſubſiſtat, nec vita in ſeptimum diem producenda videatur. Ceterum quum ſeptenarij numeri vis & facultas in multis naturæ rebus ſit ani- maduerſa, ac viri etiam Eccleſiaſtici ma- gnam virtutem illi ſubeſſe perſuadeant: Medicorũ præcipuè intereſt accuratè illũ obſeruare. In ſecunda ſiquidem, aduerſa- ne que valetudine, in dierum, menſium, anno us ſacra- rumq; decurſu, ac morborum indicijs ma-“““ gnum obtinere momentum quotidiana experiméta commonſtrant, ſic vt etiã qui b Aa ine- DI OCcCVIT. NATVNA inedia mori ſoleant, ſeptimo demum q́. morté oppetant, aut ægrè, ſi aliquid lan bant ac deglutiant, in nonum vitã prom. gare poſsint, ſopitis extinctiſq; ſpiritibu ac calore humoreque vitali conſumpts OQyvARATIONE S'PECVLWN oObiecta referat, Et quid ſtudioſis, quiqyue continenti intuitu oculos fatigãt, nitidus ſpeculi læuor commodi præſtet, uum d qua ratione hebeſcentem . eetee wiſum reftauret. ((Oaput. XXXIII. Obpecula quibus in luxum noſtra abus- Dtur xras, formæque venuſtatem venan- tur mulierculæ, quum ex aduerſo ſeis co — munt ac poliuut, genaſq́ue atque oculos hude. ſtibio, fuciſque depingũt, in melioteme- ſum excogitauit ſolertis naturę indultin nempe vt contemplemur aſsiduè forme Sbie humanæ dignitaté, diuiniquũc opific)jpiè Tenhere ſtantiam. Quamobrem Plato ſalubrſ ci- da.** ſfilio temulentos adhortatus eſt, atquetts tos, vt ſeſe in ſpeculo identidem ſpecie rent, confeſtim à tanta fœditate recelli- ros. Quod ipſum Socrates adoleſcẽtibs conſulere ſolitus eſt, quo ſi eſſent egns b 4 c⸗ — —— A* — 8———= zandi . vital 1 ESpE id tudl ulos aigh nodlprase tebelcentn eſtauret. Alll uxum aok evenutamn rexadueb naſcqle an güt,m rtis mtul — — — — duiniqleo m DMatoddd ortarosehn o decticen urRACVvIIS IIT. DI. 190 corporis forma, ac facie liberali, ne vitijs illam contaminarent: ſi verò deformi eſ- ſenr ſpecie, ac ſtatura minus decorao illam ingenij cultu, morumque honeſtate penſa rent. Inuenta itaq; ſunt ſpecula, teſte Se. 1. 1* atur.. neca, vt homo ſe ipſe noſceret. Multi enim ueft i.. ex his conſequuti ſunt ſui notitiam, atque 2 optimam vitæ inſtituendæ rationem., for- e moſus, vt vitet infamiam: Deformis, vt co den gnoſcat vitia corporis redimenda virtuti-. bus:Iuuenis, vt admoneatur defluxuram ætate formam, eoque paranda viatica, quęe auget, non depopulatur ſenectus: Senex aorugoſa anus, vt neglectis carnis illece bris, mortem imminentem meminerit. Ex ſpeculo itaque natura facultaré nacta eſt, vtſeipſam videat ac contemplerur, inſpe- ctoque vultu, fronteque ac facie, quę mul- tarum rerum ſunt indices, in ſui conſide- ratione verſetur, naturæque propenſion, exploret. Ita enim futuri ſumus proprij n corporis phyftognomoni atque inſpecto- eondirione 8 LL.,: explora- resnoſtraque vitia, ſiquæ externus habi-„u⁵. tus commonſtrat, poterimus obſeruare, at que ijs mederi. Sic ſcitè Plautus in Epi- Non oris cauſa modò homines æquum fuit. Lihi habere ſpeculum vbi os contemplarent ſuums 41 Sed qui perſpitere poſint cor ſapientiæ, 7 44 2 lgitur Aee——,..—.————— —, pDI oOCcVvIT. KATVNAN Situr perſpicere vi poſiint cordis copiam, Vhi id inſpexiſſent cogitarent poſftea Vitam vi vixiſſent olim in adole ſcentia. eh Hoc itaque commodi præſſtat ſpecul Vſus, vt oculorum aciem ex continentiin- tuitu retuſam exacuat, oculoſque laſsosn ſtauret. colliguntur ſiquidem ſpiritus viſ geeulam Tij,nouiſque à cerebro reſiliẽtibus, recreã qnid ecuis tur. Qua autem ratione ſpeculum exad. agera. uerſo imaginem referat, à pleriſque dubi- tatum eſt. Alij enim in hoc ſimulachrel- ſe opinantur, hoc eſt, corporum noſtori figuras à noſtris corporibus emifſas ¹lj imagines non eſſe in ſpeculo, ſed ipſaaſi ci corpora retorta oculorum acie,&inſe rurſus deflexa. Itaque ſpecula resoſten- gpeculum dunt per reflexos radios. Reflectio enim? Laninen denſo eſt, ideoque ſpecula poſtica paute Linem re plumbo obducta ſunt, ne lumen per ſittũ . dirrectè tranſmittatur. Res verò oppoltea apparet, quod pars radij mouens oculum, dirigitur in oppoſitum, ideo totus radius velut in partem illam quaſi exporrectus accipitur, quo conſequitur vt res oculi exhibeatur. Aduerſa autẽ parte corpoli non auerſa imagines referunt, quod ſhe cies quæ à corpore ſolido per acremm nat ad ſpeculi ſuperficiem, ſimplex puus que eſt. Imagines itaque in ſpeculo coll- cent, g 4 - — — „ ——= tellledue ne peuln taäplerh hocfimuu cotporunn dridus ent peculoſci lorum a t ſpecuhi Os.Reddeci —— — 1 — ecula d ne lunenn Res fer9 lij mouers w ideotom qpaſ ed quirr ti autépette referunt,dl lido per- — —— S— riem, luns — ue in gech — AMIRACVIIS ILI3.II. 187 cent, quum ex eo radij luminoſi regeran- tur, repercuſsi enim ad oculum reſultant, in quo ſe conſpicit„& figuram graphi co. expreſſam quiſque intuetur. Non enim pet ſpeculum videmus, nec imago forma- tur in ſpeculo, ſed in oculo: ſpeculũ tamẽ adiuuat, quum viſum referiat. Atque hæc eſt cauſa, quur experrecti nocte lumen pri mo intuitu videamus, radijs retrocedenti bus, ſeſeque intuentibus, atque in ſe retor tis. Hinc collige, quur partes corporis de- xtrę efficiantur in ſpeculo leuę,& ediuer- ſo. Simile enim quiddam accidit, quod ta- eans 4 bulæ, maſſæque cereæ aut argillaceæ; in quam ſi ſigillum imprimas, illidaſquc in reflexu, cõtrario modo ſe partes exhibét. Quod ipſum etiam in Typographicis for mulis perſpicimus, tum laminis affabrè cę latis, quibus artificioſa monocromata, hoc i lgies nullo pigmento, aut colorum kuco delineatas exprimi videmus, quorũ Simile ex typis libra rijs. ſemper partes dextræ ſiniſtris correſpon- dent. Cæterùm qua ratione contingat So lem in ſpeculo aquis ſubdito geminarum conſpici, quod etiam in nubibus fieri ſo- let,portentoſo omine, vt imperiti quidam exiſtimant, à pleriſque non animaduer- ſum eſt. Sunt enim qui exiſtimant canicu- Aa 3 lam 4——————ÿ—— deoCSVLT. RNATVR AE Jam, aut ſidus aliud in confinio conſtitut gol gemi. ſpectari, quum Solis ſplendor omniaaſtn ainſpe- Itellaſd; ita obſcuret, vt interdiu conſpi culo aquæ— 24. ex e 3 F nbaa nequcant. Verùm duplex exhibetur So- tione. Aquam ſiquidem ſpeculi naturam exprimere, omniad; auctiora efficere, pra ter experientiam Virgilianusille Corydon reſtaruur, Nec ſum adeò inſormis, nuper me in littare vick, Luum placidum ventis flaret marre.ʒ Primoò itaque ſpeculi fulgor Solsior mam reflexu oſtentat, deindeè aqua, à ciin ſuperficie retorqueri Solis radios contir git. Par eſt rario de face, candela, aut Luna ſpeculo aquæ immerſo, oppoſita, qus duplicem rei obiectæ imaginem perrele- nemiaſſe Xionem exhibet./ Sunt& in alium uum ula.. excogitata ſpecula Concaua, quę Solioy- poſita per reflectionem ignem Hammaſc eliciũt, ac ſtipulas, feſtucas, alioſq́ue font tes ac nutrimenta arida ſuccendant. Sd Aachene. Archimedes hoſtium triremes vrentibu- abile fa- ſpeculis incendiſſe legitur. In illis ſiquid a. reflectuntur omnes radij Solares extrabo cum incidenté, atque ad vnum pundtum Coöncurrentes obuia quæque inflaimmant- M Eclog. 2 lis imago, primo aquæ, deinde ſpeculin ————— „ deinde ſt n hecll 1 Clondehr janusllele b ttare ith 4. l tulger eindeagu doles mdl ecandelhg ſo, opah naeiten tt& nn cann, oe ionem e uca alo laſuccendu trirewes I rar.nb 4 di Sobätöe — 4 6. uim mirificam in multis rebus ſum exper- lrRACVIIS LIB.II. 188 VA VI ET FACVLTATE pollear Aqua vitæ, ſeu Vinum ardens& tauſticum, vulgè Brande vvijn,& quibus id tutò exhiberi poſſit, Obiter admi- randi aliquor factitij huius li- uoris effectus. Caput XXXIIII. . Ncogitata eſt luperioris ætatis wemo- εᷣ Dria, in vſum ac commoditarem tuendę ian maletudinis ſecundæ, propulſandęqũe Ars p 1 b ſillatitia, qua ex herbis liquores ac medi- Ps catos ſuccos elicimus. quos atametſi non omnino pares cum his effectus obtinere certr ctam efficaces, vt herbarum certum eſt Alutum aut decoctum, vel deniq; expref luccus non tamen 1prorſus reijciendi, Nnonnulli factitant, nec cenſendi omni- nomnefficaces atque euanidi, quum illo- rum vis& qualiras non penitus intercidat atque aboleatur, quod ipſum quum pluri- matum Aqua vitæ, ſeu vt vocant, ardens acſublimata, quod ex generoſo nonnun- quam vino, plerumque ex fece cuiuſqque villi vapeſcentis per turbinem ſeu metam embici kurnariam prunis moderatè excalefactam"use exprimitur, explorari poteſt. Illius ſiquidẽ Aa 4 Lus. ————yy— 5. 4 93 ⸗— Dr OCB VLIT. NaATvRNas tus. Quamlibet enim aſperum intenſun un eh. que gelu exiftat, liquor is nunquà cong u laſcit, nec in glaciem concreſcit aut cog. tur, adeò vt atramentũ ſcriproriũ, tũ plen faul que alia, quibus guttas aliquot admiſcei une contingit, nunquam frigore conſtringm. Mli tur, idque ob extremam caliditatem acte. u sunn nuitatem qua eſt imbuta. Quod ſi experii Wi piaretar. Velis, ſyncerãne ſit, an adulterina hec quin aul- ta eſſentia: mantile aut linteum liquoeil. au lo madefacito, ac flammæ admoueto i ſy confeſtim inardeſcat illæſo intactoqueln ann teo, efficaciſſima eſt. Inflammeſcunt ſiqu. ſiul dem ſudariola aqua hac macerata, atnon am conſumuntur. Flamma enim leniter modd ſſi peplo incumbit, nec penetrat: ſed lanbe. ſou do abſorbet cognatum fibi, ac familiarem, pon igneæque naturæ liquoré. Quod fi Yole un manus nonnihil imponas, admota exade ſit ti papyro flamma:ardeſcit quidẽ palmaat ha puumbum manus nõ vritur. Si Verò fucco maluraut in ligucfat mercurialis manus oblinas, inoffenſèc- a „a. traquc læſionem plumbum liquefactüm ctare poteris, modò celeri motu id pef im cias. Non eſt autem in rerum natura piun äs bo liquido, aut oleo feruido quid vren. i tius adeò vt ſi cochlear ſtanncũ aut plumn- beũ oleo feruenti, aut plũbo liqucfactomn ii mel **——— ſ ta.Qodi aduberins tlatemke umæ adman lleſo nn nfammele ic macem renimleun enetrat ſibiacmn loré. Lu uu cit quidèn eroſuccom blinas, N bum lohei celerj norul rerumn nan Feruido qul rſtanneüan glübolhrn cfecta eſt. Proximũ huic Ieuitate eſt oleũ MIRACVIITS. LIB. I1. 189 mergas, confeſtim liqueſcat ac diſſolua ,zan dun rur, quod in feruentiſſima aqua nũquain hauefact. E oleum a effeceris. Oleum enim,& pinguia quæ am feruidiſſima fiunt, caloremꝗue maximmũ vreuiißi- coneipiunt, ſic vt plumbum citiſſime flu- u⸗. aile fiat, ac liqueſcat pinguedinis admix- en quum aqua prohibeat, quò minus ca- lor in plumbũ penetret, eodue ſit vt an- guillæ in craticula toſtæ, vehementer di- gitos adurant, ſi incircumſpecte verſare pergas: adhæret enum pingue digitis, ac cutei exhulcerat, ardoreqũe veſicas ac bullas excitat. Quũ autem quatuor fſint, quæ leuitatis ac grauitatis ratione inter Kecertent, Vinum, Aqua, Mel,& Oleum: xuun horum omnium leuifſſfimum, minimique Punen. ponderis eſt Vinum ardens, quod oleo admixtum fluitat, ſuminasque partes ſu- bit, oleo in imas ſubſidente. Eſt enim illi profſus excocta terrea omnis concretio, totaque illius ſubſtantia ignea, acreaque Oleum li- ptelertim ex lini& ſeſami ſemine expref- aeſie- ſum, quod nunquam præter cæterorum gelsau. oleorũ naturam, frigore indureſcit pro- ptermollitiem arque inſitam caliditatẽ. Hinc liquor ſuccedit ex virentibus her- bis ignis vi extractus,& vinum defecatũ, Aa5 quod — 8öoͤoͤſͤſͤſͤſͤſͤſſſſſͤſͤſͤſ———— DI oOCcVIT. NATVRAIE quod minimum dulcedinis admixtũ ha am bet. Nam vinum exoticum illud, quod 5 Beaſtardum,& quem nos Seropon aut e ni rapium vocamus, omnem liquoré grau. im tate ſuperat ita vt dolia illo liquore oy gu pleta demergantur. Aqua cœleſtis, modd itl ne ſit turbida, eiuſdem ferè cũ vino pon- 1 deris eſt, nempe ea quę menſe Maio ca. aMu litus delapſa in multos annos reſeruatur. mn Mel verò ijs tertia parte ponderoſuset. qte Nullus itaque liquor qui in aliquẽiſun uu corpori humano adhibetur, aqua iite, qm quæ ſic appellatur, quod vitam fulciat, adr ſeniumque remoretur, aut leuior autpe. ſu netrantior, aut quæ omnia à putredinee, as aut corruptione magis pręſeruet ac tueg g tur. Cuius vſus ſic inoleuit apud Belgas, aa vt liberalius, quàm valetudini commodi as eſt, aſſumant. Neque enim omnibusaut an quouis tempore eius potus ęquè ſalubis ſu eſt, macilentis ſiquidem, ſiccæque nauute- in hoominibus, denique æſtate vſus eiusaddd. modum pernicioſus eſt, adurit enimco- pora, at ue humorem natiuum depopl- 3 pim ar. atur. Obeſis autem corporibus atqui num ar-.,„Lne fe- uu zui. midis, quique pituitoſis humoribuun bis Ma. dundant, nihil incommodat, namè& bur mores excrementoſos concoquiteu 3 K—*——— u. 9 e FATIA lnbaten umi P — . A em lquui llolem u calth ferdcln menſe b b annOs ri eponden dui in älas detul, aod us aut leins —— mniaapn preleruern leuit apud etudini cn enim omol n, ſiccæadl eltate ri t aduntent 3 otusgquel MIRACVIIS. 113. 11. 194 oraà lethargo, atq; apoplexia, morbiſ- u rgidis vindicat ac tuetur, quapro- sLenga que frigidis vindicat a„quap pter hibernis menſibus moderatũ illius vſum concedo, nempe ſeſquidrachmam 5 cochlearis menſuram implet, exqui- 1 tè Zaccaro edulcatam, adiectoquùe exi- uo panis primarij bolo, quò minus vi adurenti cerebrum nareſque feriat, aut xpati noxæ aliquid, penetrabili, feruenti- qbe calore inferat. Foris verò admotum neruis ac muſculis, membriſquùe algore oppreſis auxiliatur, omneſqũe affectus dolorificos, qui in frigidis humoribus cõ ſitunt, compeſcit ac diſcurit vi calorifi- chac celer itate pene trandi Quin& ap 0 pletidis loquelã reſtituit ſi ſeminis erucę aceti ſcillitici momentum illi commiſ- ceatur. Quod ſi id genus factirij vini bis autter in alueum ſtillatitium immiſſum Iguis vi extrahatur, incredibilem vim pe- netrandi conſequitur. 1.. AAGENTI VIVIPRODI. natuuneh gioſa vis& natura, quod Belgis a. otpotboüt oſis Rumol modab ii- concouli mobilitate Quickſil- uer diciur. Cap. XXXVV. ————————————— DI oOcCcCVIT. NATVRAI [JVo conſtituta ſunt in natura rem — principia, ex quibus conflantura imis terræ viſceribus omnia metallorun genera, quorum Sulphur, vt pater omm efficit ac molitur, Argentum viuũ urm tris vice fungens, ea ex ſe elaborari pan Salpbur et tur ac produci: primum Aurum, moxi- argentum viuum me zallorum principia. gentum, deinde ignobile quodqueme talli genus, vt ſtannum, plumbum, s co- prum, ferrum, omniaque cũ ſuis pnmor- dijs affinitatem ac naturæ cognationem habent. Singula enim igni liqueſcunta. que ad opus quodque ductile accomno dari poſſunt. Hydrargyros autem, hoc eſt, aqueum iſtud argentum ac fuſile,qu vi& facultate polleat, cuiuſue qualitati eſt particeps, frigidæne, ac calidæ: variè inter ſe diſceptant Medici. Sunt quiſiigi dum& humidum eſſe contendunt ægl- mento quod tactu miram frigiditatémè- bris inferat, eaqũe in ſtuporé, ac paalj- ſim adducat. Alij calido ſiccoque efecu eſſe ſtatuunt, quod penetrabili vi conſ ciatur, adeò vt inciſa vena eorum quit- mel atque iterũ ex morbo Venereo inmn cti fuerunt, argentum viuũ emanaſſecim ſpectũ ſit. quod ego fieri crediderim,non ex inſita aut genuina caliditate, ſed quod rebus geble un Allü 3 güt zal Jad vye AWon ſderi duc dm lquo cii- det ſi „.—— exleelähn 3 um enen odile dui plumda „H aqlecilig atur J con n gnilign . üe ducilen drpyrosm geutunail at clüüllen ene, accllt MediciSun ſe conenir niram figch in ſiupots 1 ido ſicoqbi penetrhl ſaperseom motbolese m vivlerm Hericedit acdldtet — —— MIRAcCvLIIS LIB. II. 191 rebus quibuſdam vrẽtibus vel extingua- tur, vel admiſceatur, quibus retũdi ſolet, aque hebetari frigida humidaque quali- tas, atque ignea quædam induci. Eſt ſi- quidem puluis quidem in vſum Chirur- gis circumforaneis, Præcipitatus dictus, ralxit quod opus ſuum celeriter ac præcipitan Teeh he ter pergat, non ſine grauiſſimo corporis incommodo, ardentem enim vim ac de- leteriam huiuſmodi præparandi ratione aſciſcit ex Chalchaàti aluminis, ex ſalis ni tri mixtura. Cęterùm quũ argenteus hic liquor difſipatus ac diuulſus, ita rurſiis cocat, ſbique cohęreat, atque in ſe cõglo. betur, vt non ſit tractabilis, fingiqüe poſæ ſit, nec vllis medicamentis miſceri, niſi il- lius mobilitas cohibeatur, excogitauit induſtria humana aliquot rationes ac mo dos, quibus id effici poſſit, eiuſq́; agilitas domari, Inter quos ille ſecurior eſt ma- ees ma- giſqùe innoxius, qui ſaliua hominis perfi rina. citur, cui momentum cineris, aut puſillũ trituræ oſſis Sepiæ admixtum eſt. Eſt au- tem Sepia feles marina, cuius oſſe candi- do& friabili vtũtur aurifices, carne lubri ca ſanguine qui atramenti vſum prębeat. Cæterum hoc admiratione dignum eſt, quod quum omnia quæ ex terra eruun- tur — ſoä△ά—³%RIGſ r occVLIT. NATVRAI tur quamlibet ponderoſa ſint, huic mei lo innatent Chalibs, ferrum, plumbun atque ænea quæque, ſolum aurum ſiſ un dit, ab eoque abſorbetur, atque arget in colore imbuitur, qui niſi igne eluip. ſu teſt, ſic enim in fumum reſoluitur, ao e in auras euaneſcit, teterrima odoriste ditate, non ſine graui aſtantium nox il quibus membra obſtupeſcant, neruiqie ul emolliantur: quod ferè in his ſpecumus Mo qui deaurandis vaſis argenteis occufai uſ funt, neque enim argentum auro obir. qnd Kunita ci, incruſtarique poteſt, niſt argentiſiii x 5 dam. miniſterio, duo vno obſequioſum ftꝛc ar aauur. tractabile, nam quum omnia metallart ao puat, ſolo auro afficitur, eoque ſe cömi. ii cet, fingique patitur. Sic ſæpè experimen i tum feci in argenti viui ſeſquilibra, däs ker plumbi libras innatare, auri vero den- ag rium vel etiam ſcrupulũ, quę tertia duct Ju mę pars eſt, demergi. Ex omnibus auten i metallis ægerrimè adhereſcit argentom grè admodum plumbo, difficilime fenn 0 xri mediocriter. Huius argentei, viumm mique liquoris conditionem aliquses parte æmulatur plumbũ liquefactũ-Om nia ſiquidem illi innatant ferrum ſllics teſtæ, ac pleraque alia quæ igni no lne 1 r. Nänhan etoſalneu dkemm „ſolume 1 detlt ande luini n umteſolun teternmane vlaltanäunr tupelcm keteindön s agentö rgentunm telt, lültg d obſeqlin monnam itur, eoqlet Sicſeyes riuiſecqult aere, uli pulüoglem a.Exommb adherlän bo,düfeli jius egente nciboreni umbü lared — natartferu aqhe 1 MTIRACVIIS' LIB. II. 192 funt, naturaque ſunt fluxili ac fluida, nã quum plumbo liquido nihil ſit magis fer uidum, aurũ, argentum, ſtannum illi inna tant quidem, ſed confeſtim, vt cera, dif- Hluunt ac diſſoluuntur. In eo quoque ar- ento viuo affine eſt, quod in planam ta- bul effuſum, guttis hinc inde diſperſis, illam lubrica humiditate nõ imbuit, nec tabellis inhæret, ſed incredibili agilitate, motuque inſtabili rurſus coit, ac globuli inſeſe confluunt ac conglomerantur, eo quòd materia illis dẽſa ſit, coacta, ſolida, ac continuata, eaqüe denſitate, vt nihil aëris in ſe contineat. Quò ſit vt non ſolũ ponderis ratione, ſed quòd nihil aéreæ lubſtantiæ in ſe cõtineat, in imũ deuolui- tur. Sic Agallochum ſeu lignũ aloës licet m leue ſit, nec vllius ponderis, ſubſidit atq;, loë:uce⸗ aquæ immerſum in profundum labitur, ue de- quòd compactũ ſit, nec illi quidquã ina- mahe ne inſit. WA RATIONEIN SALIS inopia Carnes, aliaque edulia à pu- tredine conſeruari poſſint. Obiter Salis, aceti- (aue vis miri b Caput „ 2—————————— D E 0 C C V.LT. NATVRAR Caput XXXV. S Alis conditura quantoperè nobis uu Bſit,& neceſſaria, nemo eſt qui neſciu ui Nam præter id quod Sal eſculẽta quzt im ſapida efficiat, guſtuique ac palato grart mn ſima, cibique auiditatem incitat, ru om. la nia à putrilagine vindicat ac tuetur, pra. pan ſertim cui omnes limoſæ ſordes excoctæ an esod ſalis ademptęquũe ſunt. Sic enim micanticolo ce Lenus opii re ſplendeſcit, illoq́; tuto condiri qurq; act num. poſſunt, atque in multam æſtatem dtr. an uuari) abſorbet enim conſumitq; excrent nn titium omnem humorem, ac cogit den. and ſatq́; carnes ac ſalſamenta quæq́ nequi at ex ambiente aëre putredinis ſubire pol n fit. Cęterùm mirum cuiq; non immerit ha videri poteſt, fœcũditatis atq; expugnan din da ſterilitatis quandã vim ineſſe ſali de- uün nique agros quoſdam feraces illius con- ſn ſperſu effci, quòd à vero non eſſe alieni ſics SeJſuruw experimento compertũ habeo Qbebi 9 Iaem quidé mulieres, quæ magna ex paltect ä onfert. fœtæ ſunt, moderato illius in condimen un tis viu fœcundæ fiunt, ac conceptuiidh- qn nea, abſtergit enim omnem vliginé, wnk hi uanq; plus ſatis vdam ac madidam eul- ſt cat, efficitque vt genitale ſemen facilus ſiſ vtero minus lubrico adhæreſcat, alldls autem n * ſſ- ,„ ſͤͤ 8— aemoch dan A 1 queac b atemänn dicatac 3 noſeſctäs ic enimuie tuto cond ultam at conluwithe orem, udh menta qun utredinbi cuiqh nonl litatis atg lä rim in m feracesli veronoodh ertühabeo x Daeräa oilliusinecn MIRACVIIS. L13. 11. 193 autem mulierculis& quibus vteriis tor- ridus eſt, vt fündus& terra ſiticuloſa, hu- mectẽtia exhibenda, nã ſalſa ac acria rc- ſpunnt Viris quoque lumbos incitarc, mouereque tenttiginem Belgæ comniom ſrrant, qui quumn ſalitis affatim vtãturz im penle falaces exiſtunt. Siofrequens mar rinorum piſciumeſus, omniaque teſta- cea oſtrén, gammaris locuſtæ, canoii, cochleæ, conchædue marinæ libidinein concitant caliditatis, mordacisq́ue natu- ræratione. Qua de cauſa Aegyptij Plu- tarcho teſte ‚àfale, omnibusque ſalitis* Hmpeſ. abſtinuerunt, quòd falem Venerem itri- tare perſuaſum haberent. Iraque inſipida potius ſumenda exiſtimabant, quàm con dimentoomnium ſuauifſimo vti, qui mi- hi nimis ſuperſtirioſè id obſeruaſſe viſi ſunt, nec fatis valetudini cõſuluiſſe, quũ à cotporibus hominum putrefactionem Sal arceat, humôremque alienum atque alcititiũ conſumat, adde quod fœcundi- tatis progignendæque ſobolis genuinam quandã vim inſitã habeat, qua coniuga- lis fœderis ſocietas ſtabilitur. Experge- facit enim animi vigorẽ moderatus eius a vlus ac non ſolũ in amplexu, fingendisq́; an olculis, ſed in omnibus negotijs obeun- — B b dis lOcCceVLT. NATVMAI dis reddit alacriores& erectiores. Bœci ditari aùrem auxiliari vel illud argumen. to eſt, quòd immenſa vis muriũ ſoricũ in marinis nauibus enaſci ſoleat,& quod mulieres falinariæ conrinenter pruriät multarũd; proliũ ſint feraces ut quibm nmautæ ac pifcatores in portũ delati ſunt adiumẽto, qui ſtrenuè rerũ ſuarũ fatagit. salaws Hac inductiratione in nonnullis regio- 3 unen. nibus coloni,iumentorun pabulonöni- nr⸗ſat. hil falis inſpergunt, quo ſint ad cibũaui- dibres, atq; ad ſubeundos labores gighi dumq; magis alacres&erecti. Agris quo- que ſterilitatẽ eo expugnant,vbi plisſe tis paluſtres ſunt atq; Vliginoſi. Cæteruſ oppida, arcesq́g obſidione oppreſas hu- ius penuriadaborare contingara ſallugo 2ase. ex aqua marina võficié dasquã tũ demun efficacs experieris, quũ ouũ aur ſuccinũ quod vulgorambra dicitur, in illa guntet Huic in cõſdruandis edulijs viribus pro- ai vir. 2md' eſt Acvtũ; at vi nõ tã diuturha, re. limo obducuntur. Quauté Vi& t 2 1 cultate polleat, quũ exmultis, tũ mant. mèex eo experiri licet, quòd ouũinacei rimo acerotriduo macçeratum, zurgun 3 d8 Pal enim poſt aliquot mẽſes priori effuſo,i cens cõdititijs rebus infundatur, muco- *———— 8 IRACVIIS. 111. 11. 194 paulò, in eam teneritatem teſta molleſ- p g Ar cat,yt velut tenuis membrana, per annu- mit, ⸗e naſi üun languſtiam adigatur. Coticula quoque, tem diſ- enlſ aut ſilex aceto ſeptem dierum ſpatio do-““ vonnen aut ſilex aceto ſep erum ſpatio do mitus, digiti attritu in puluerem reſolui- ban tur. Hinc Hannibal quũ Alpes ſibi per- dreriſ 1 dias faceret, atque Italiæ inhiaret, feruen lüm di aceto ſaxa diſſoluere ac diſſilire coëgit in vomn alterius oculi iactura, tanta eſt enim ac tã tommpa penetrabilis aceti vis, vt ſãxa corrodat, dwolitai accomminuat, cuius aliquando experi- undoslie mentum feci in gemma atque vnione wa ſeu margarita, ſe ed non admodum ſump- pugmni tuoſa, vtcrat C leopatræ Aegyptij regi- uascri Blim nx, quam illa aceto immerſam ac lique- uue eaacf fidione; factam(nam eius vis aſpera in tabem mar*mn. e conima rin tilij néſespiot 7 3 1s infundutl, tur. Ciu müermib jcet,quiid V garitas reſoluit) abſorbuit. Simili ratio- ne venænis reſiſtit, ac peſtilentis morbi contugia repellit, ſic vt conſultè mihi fa- cere videantur, qui graſſante morbo p 9. i moderatum aceti vſum ſibi fami- aarem reddunt. Diſſipat enim ac diſ- cutit vitioſum aërem,& ſiquid in corpus hauſtum eſt, prohibet humores intici ac putreſcere. Sic qui venęna ore emun- gunt, ac ſordida vulnera exugunt, ace- to acri os colluunt. Verùm illud ſtu- mackun dioſe obſeruandum eſt, ne nimius eius Bb 2z: ſit 2 4 88II——öoſſſſͤſͤͤſͤhöhööhͤhͤhͤöͤöhͤͤͤhͤöhͤͤhͤhͤͤZͤhͤhͤ“ Di occ vIr. NAT VRAa ſit vſus, atq; immodicus. nã cerebro ſic 1 rxech, tatem infert, ac ſomnum excutit, quapn ii a fleen pter aquæ roſaceæ nonnihil admiſceni ii deo. ac pauxillum vini Renenſis, croci im momentum, ſic enim minus incommod al caput accipit. Eiuſdem ferè naturæſun ax pariq; effectu, que impenſè acida ſunra g que acerba, vt mala citrea, ſeu Medicati u quæ vulgo Aurengia,& id genus poni i Limenis quoc ouali forma Lunonis nomineoa a 1 Hteuen m innoteſcit, cui tain acidus ineſt ua r exedentis naturæ ſuccus, vt ſi huicmh a per horas aliquot aureum nomifmam a feras, imminuto, acciſoque põdereilul if eximi depræhendes. Vt autem iſta peſ- a ci contingit vi algiſica, ac frigore pene- ſ trabili, quod æque, ac calor, adurit: Sie m naa- Aqua ardens in præſeruandis rehus eſt deas. efficaciſſima. Siquidẽ carnes ac piſculen. ſa ta quæque illa imbuta, à putredinema u dhminam. funt, ac vermiculis intacta. Cyminummie i ròô modò ne deſit illius copia,& Curos a vVulgo Carii, poſt Salé præſentaneafun 1 in præſeruandis edulijs, ſi illis confticat a recondantur, exiccandi ratione, adeòſt illi qui crebro ijs vtuntur palleſcantzuh an exangues efficiantur, quòd humoré om i l. nemn nariuũ depopulentur. Mel euo d Caros. 4 —— 3———— onmülttn niRenenk nminus un em feweren npenldac citrea ſut 4,& lxn unoni ha aun Llühn lccl tit aoreum in cilocuepit 8. Vtautem ica, actin ac s b eſeruanb) dä carnesa dta,Jpund intacta.Cſ lius copi, dalẽ praſcm ulisills andira . runtujgl ur, qubt ulentaren 1 — MIRACVITS. LI. II. 195 quæ Syrupus dicitur ſapore melleo, licet„us nõnihil ad atrũ deuergat, vt Paſſum quxę Laſum. Aroba Hiſpanis dicitur, nonnullam etiã vim obtinent præſeruandi, præſertim Ce raſia, pruna, perſica, vuas, omnesq́ue fru- ctus arbuteos: quod ipſum etiã in Om- phacio quæ Agreſta vulgo dicitur, exper omphacit tus ſum. Omniũ autem efficaciſſimè, ſi cu“ iuſq; generis fruct' in olla ſeriatim collo catos, ead; accuratè operculo obducta, ac pice ita oblita, vt nihil vel aëris, vel aquæ ſubingredi poſſit, in putei profun- dum demergas: elapſo anno omnia recẽ- tiſima muenies, ſaporisque eximij. Quũ 12☚ pu enim ab ambiente aëre, omniqne vitio- teis im- ſo halitu ſint remotiſſima, nõ eſt qui cor- merſ, us rumpi poſſint. Humiditas ſiquidem om- eamditi diu nia putredini obnoxia efficit, qua ſubla- conſeruan- ...„„ Iur. ta, inductaque ſiccitate, non facile quid tabeſcit. Sic Merlucæ, quæ nobis Stolcus Veriue⸗ vocatur(nam Salpa alius eſt ab illo pi 8 Stockuiſch. cis) tum alij plerique vento indurati in aliquot annos aſſeruari poſſunt, quem- admodum& panis biſcoctus, qui nun- quam muceſcit, quod omnis humiditas excocta ſit. Intenſus itaque calor, atque ftigus, quoniã ex æquo qualitatè ſiccã in- ducant, corpora ſeruant imputria. Hinc 44 B b 3 elice, Arobu. Di OccvIr. NATVNAI 1 elice, qui fiat vt hibernis menſib', gelu oiguit rigido atq; aſpero, minimo offentacud funne cel eppor crus frangi ſoleat. Siquidẽ ex ambienti lyen 196 aëris ſiccitate os fragile efficitur ac rige dlecitn Aunene cit, quũ id ſtatu cœli humido, lenteſtaa udli ac flexile fiat. Quod ipſum etiã obſenu- enc, mus in cãdelis ex cera ſæuoq́; confecis Ohka ree PALLIDAE MVLIERES RV. ſFrtthm bicundis, macilentæ obeſſs magi guch, ſalaces, magiſque viri deſide- Keeckun rio pruriunt. ubtemen Caput XXXVII. ſeere.S dunocor M lieres ills magis feruidę ſunt, acte lenam *quüe in Veneré, magiſq; auidæ exple. turg dæ voluptatis, quibus plus caloris inſitü ſeiran eſt, quod ferè vſuuenire ſolet pallidis ac idem i macilẽtis, quæq́; ſubfuſco colore exiſih iperar habẽt enim illę partes genitales aclimk daciq; ſalſugine imbutas, quocircainie N4 ri humectarique poſtulant, atque hinc d ült⸗ quòd æſtate fœeminæ magis pruriãt, ac 6G 1 cubitum appetant, quũ eo tempotc js ei 1 lor augeſcat, flaccidus autẽ fat viris ac 141 kemine gueſcat. Qua ratione ruta, thimus⸗& ple aeeſels raque impenſe calida libidinẽ in viris ex b tinguunt, acuunt autem in foœminis.Im— *. 8 1 j ——— ͤ 2— ⸗Närfuſ mds Kdench nünino 9 echeine ihunidn a dipſim ei la ſruo n VLIENI ente odeht qüe viidah uriunt. b XXVI lnie da is feruchm magiſc ut dus plud d enirelolet bfuſco cohn es genitlen t dutas, dun ſtulant,uoh emagis pi. aüeo teghe us anté u e ruta, im da libidhi temin d uIRACVIITS. LIE. II. 196 lis ſiquidem humorem ſeminalem depo- ulantur ac deſiccant: in iſtis conſumpta ſuperuacua humiditate atque vligine, in- caleſcit vterus, atque ad libidinem incita- ¹. f al 7‿ tur. Quæ res efficit, vt vino quod calori cum eſt, affatim impleri is ſexus cupiat. Obeſe autem& rubicundæ mulieres, quia afuenti humore perfuſæ ſunt, ſemenque genitiuum dilutum habent, cupidine lan- guida, magiſq́ue ſedata exiſtunt. Itaque delectum viros habere conueuit, nec cui- uis temere ac præcipitanter dextram in- iſcere. Quiſquis enim gracili atque exte- nuato corpore, vergentiq́ue ætate ac de- uexa, eam nactus eſt quę aſſidua prurigine vritur, quæque laſſata non ſatietur, carni- ficinam ſibi paratam meminerit quę iden- tidem incrudeſcit, ac magis magiſquc ex- aſperatur. AN AFEFELVENTER ATOQVE auide, an ſenſim ac parcius, nonnul- liſque interuallis vrgente ſiti, vel in menſæ accubitu bibendͤum Caput XXXVIII. Bb 4 Præ- d LAane hhhöhö—ö—öö——e Dii OcOVI. NArVnAI PRæcipua tuendè conferuandać nal * tudinis ratio in cibi potusq́; tempeii tia ac moderatione conſſiſtit. Quũ auten alids de ſicco alimento ag panis eſu abi- dè à nobis tractatũ eſt, de potione,& qu quiſq; modo ac mẽſura eã adhibere cu niat, dicẽdum putaui. Principio ſanis ni poteſt certò aliquid ac determinarèpr. ſcribi. Quandoquidé plerid; diuerſepo- randi cõſuetudini aſſueti ſunt, quäcta valetudinis iacturã ac detrimétũ mune nemini procliue eſt. Optimus ac ſecuiſt mus bibendi modus pro ſua cuiq́; ætate pro temporũ ratione, pro inueterataino litaque conſuetudine, pro vini vehemen tia ac viribus decernitur. Sic potus velii ni, vel alterius liquoris ſitienti pręſcribæ tur ad deſiderium redimendum,&tci- bus in ſicco ne ſit, nec fluitet, ſed made- ratè potu madeſcat. Subinde itaq; molr cisq́; interuallis corp potione refoclui debet, ac cibus ſuperintuſo liquore deu- dẽ macerari, quo cõmodius peracta coci tione venas ſubeat, atq; in corp digens Ehieten tur. Omnis ebrietas pręſertim iugis acch aeetata. tinuiata Dioſco. teſte, pernicioſa, quon Li5a. nerui copioſo yino dieb' ſingulis obſcſ trucidãt manꝰ, totiuſq́; corporis cõpago b. ſ0l „ 91! ſhiu. ii Kone, hc Tnirri h conellöc geln, acletle unt conllält wac qu- dilein qaeconee renorln mrakrat bosche leeb tes dete afue üpotio deſlt dmino nelr Ia fut akemy Aae tua nun. nuac 1 ——— — 2 — ,d —: — — — —— — 4 li. Pridch — —— 2 —;, — —,d =⁸ E di leriz duetiſun ac detrimäi Optinusu Sproſcuch e, pro inlt ne, proxil nitur Aeſa dris tienig edimendm 1 ec kuite Subindeu p potionen rinfulolqum modiusyei cznch prelettmlg e, perielt died ſmi — — —— — 6 — — =— ——— — uſcß con MIRACVILIS. LI B. I1. I97 ſoluitur. Quapropter moderatà eſſe decet Shu. omnis liquoris qui temulẽtiã infert, pota- kawßs. tionẽ, in eaq; ſalſamẽtarios ac lanios nos imitari par eſt, qui vbi recondunt in fruſta conciſas carnium piſciumque partes ac ſe- menta, ſalſuginem per ſingulos ordines acſeries infundunt, digeſtaque ſale con- diunt. Sic nos quoque, modò valetudini conſultum cupimus, cibum decenti ordi- ne ac quantitate ingeſtum, potu vbi res poſcat, irigabimus. Inchoata auté cępta- eee⸗ que concoctione ventriculum potu fatiga— re noxium eſt, interpellat enim ac remo- nendam ratur naturæ facultates ac functiones, qui- bus operi inſiſtit, cibumque concoqui at- simie? que elixari prohibet. Vt enim ollę ac lebe-.“ tes deferueſcunt, atque ebullire deſinunt offuſa aqua gelida: Sic ventriculus affluen ti potione turbatus ab incepta concoctio ne deſiſtit, ſeriuſque munia ſua exequitur, ac minus exactè cibum concoquit, vt qui ante legitimum tempus inconcoctus vel in venarum anguſtias, vel inteſtinorũ laxi- tatem propellatur, quò fit vt cibi vſus fru- ctuſque homini pereat, atque ex viſcerum obſtructione quæ humorum putredinem inducit, morborumqũe ac febrium ſemi- naria acciri cõtingat. Quod ipſum ijs quo Bb 5 que ——————————— pr occvLr. NArvN;ar que euenit qui inter initia, primoq́; mei ſæ accubitu auidè ſe potu ingurgitàt. Pn lui enim confeſtim alimenta cötingit, nes zewfm us diu ſtomacho inhærere. Quamobremc riue ſultum arbitror inter edendum non con- fertim nec auidè, ſed ſenſim ac paulatm bibendum, quo commodè vtraq; miſcei queant, pariquùe concoctione perfici, ill Ppræſertim qui meatus amplos habent, ſe- narumq; conceptacula laxaæ. Qui venez vtuntur edendi conſuetudine, vt ad pra- dij mediũ à potu ſibi temperent, affuin bibere debent, quo potus penetret, a per cibum vndiq; diffundatur: His quoq; asbunf qui ex febri æſtuant, potuque refocilla beudun. geſtiunt affluenter bibendum, verumno impigrè, nec raptim: ſed ſenſim longoque ac productiore hauſtu. Sic enim ventiici- lum vbertim humectat, nec potus confr- ſtim in veſicam delabitur. Modicus ſiqu. dem potus nec ſitim reſtringit, nec cibtẽ fe⸗ reprimit, ſed magis adauget. Vt enim u- zeh bones foſſiles in fabrorũ vaporario humè tibus ſcopis ſubinde irrigatæ inflammef cũt ardentius: Sic parciori potu accendr .4⸗ 4. 4 tur, nõ ſopitur febrilis calor, maiorc; ex. citatur bibendi auiditas. Qui vero ex lal- ſitudine æſtuq́ue ſiticuloſi ſunt, ijs ſenlim b ac un rrſt ngzai Juworeä vonect bübebbe mardd ldumm MMuml (ge gral gie guls toceb Bunen qöibuuü thül, aheleg Aucd dlatar il bib tioned zimile vypler tolesſ hoaln tus erd wügi BHaltare gwelt Kuniij 4 ———— 5 dd ſendin rg moöcenage Soctionepen Samplosbebd laha.C uetadineyn. tempeter, potus pene fundaturW potügſe 1 idendun u ſed ſenimw u. Sic eninn at, necpotu itur. Modimt reltringin dauget.ſ 3 voti apornl irnire it rxcion potla 1s calor, tas. Cuih culoſt lorii MIRACVIIS. II8. 11. 198 ac placidè ſedanda ſitis. Sic enim liquor magis adhæreſcit, omneſcque partes aridas„20Q000 humore imbuit. Cæterum huic argumen: auando es to annectere viſum eſt, lllos qui vel ex fe- 2nee. bri heſtica, vel phthiſi tabeſcunt, atque ex tum de- morbis extremè macilenti ſunt, cibum ſo- 2uiims lidum magis commodè deglurire, quum vllum liquorem. Pondus ſiquidem, cibi- que grauitas vias iugulares dilarat, meatuſ zue gulæ peruios facit, ſic vt minori nego tio delabatur, quod potus efficere nequit. Quum enim partes, ductuſque gutturis, ui huiuſmodi officijs ſunt deſtinati, col- lapſiſint, ac ſubſederint, ſic vt latera vtrin- que ſe premant, Potus propter tenuitatẽ, & quod nihil adferat ponderis, illos ægre dilatare poteſt, atque inoffenſè permeare, niſi bibant affluentius, hac ſiquidem ra- tione dehiſcunt fauces, ac potus defluit. hirus e Simile quiddam euenit paralyticis,& qui 2ueac ei apoplexia feriuntur. Spiritus enim quum aurcee tenues ſint ac ſubtiles, non facile à cere- 9 bro ad neruos penetrant. Quo fit vt mo- tus ſenſuſque illis eripiantur, humores verò qui membra nutriunt, pondere ac grauitate viam ſibi ſternunt, aditum-,„ie. que ſibi ad partes corporis patefaciunt. ſolo gi dic radij Solares caliginoſam denſamque“““ nu- ———ͤͤͤͤͤͤͤͤͤͤͤͤͤͤſͤͤ--——-— arDIoccvIr. NATVRAE 1 nubem diſſecare nequeunt, quum grans intal facilimè id efficiat. Quocirca nõ eſt quo- b auchir quiſquam miretur, qui fiat vt paralyua ſdel memdbra nutriantur, quum ſentiendim. nauna uendiquũe facultate ſint deſtituta, perlua dle ſiquidem vias membra alimenta ſuſcipi ctenim Ne-ui-[uAàqe craſsitie ſibi viam faciunt, quoi dbbi a e ſen· ipſum ſpiritus, tenuitatis ratione facere aend ſaprædiu. non poſſunt, nerui itaque orbati ſpintua. tleine nimali, membris motum ſenſumqe adt. anta mũt, ſed ij per alias vias, quàm per nenos uunò nutriuntur, nempe per venarũ riuosacim nauon guinis conceptacula. euammul AI mmom QVAECVNQVE PROPFERB üH ac feſtinanter matureſcunt, vel iuſtam lon. cul gitudinein aſſequuntur, celerius interd. disſ dunt, nec diutinam ætatem perf- fnnio runt, quod infantes ac ſti- ſcan pium aliquot gene tbqu ra common. uauuu ſtrant. HM Caput XXXIX. un “ re 1„rzei V T in arboribus, omniſque generis ſif- düten bus ſimile. V ib. E 1 18 A tnrh pibus quę ſpectatiſſimè adoleſcunt at. tsan que ante legitimum tempus, conſuetum- muün que morem maturitatem aſſequuntur, c ſtlil 2— minrae --—-4ͤͤͤͤ lünäim litatis niion taque oden otun enim das, quam der venzrüthn 4. VE PMlK; eſcuntjelit tur, celeiwt ann täxn nfintöu uot gene mmol. . omniſgle et dtet iſmeaddt templ 1 tatem ſtaur —— MIRACVIISA L112. 11. 199 nntercidunt ac confeſtim elangueſcunt: ita quoq; in humanis ingenijs& corporibus ſquæ naturæ dotes ac munera ſpecioſius maturiuſque ſe proferunt, minus diuturna eiſc ſolent, ac feſtinantius dilabi. Nõ ſub- 91Sl— rs fertrlus adi Devtatos eſt enim ſolida vis, nec penitus firmis radi eaei, Ins⸗ cibus nituntur, eoque non temere ad tru- mingaam. duire incipiunt, vt ſunt qui ex vteri latebris dentati prodeu nt celerrimè dentes excu- tiunt. Prima enim illa dentium ſeries ob netuorum quibus deuinciuntur, molliciẽ minus ſtabilis eſt, minuſque firmiter infi⸗ xa. Similiter qui citius ingrediuntur ac pe dibus inſiſtant inualidis minuſq́ue firmis cruribus eſſe ſolent. Contrà verò qui tar⸗ dius feriuſque ineedunt, ingreſſu vtuntur ,αμά firmiori, ininuſqub laplanti. Quod ipſum seza gem deueniunt. S icinfantes qui citius dẽ- cuut. etiam obſeruatum eſt in his qui præmatu- rèloquivocemcũe formare incipiũr, poſt- modum hæſitantius loqui, minuſqꝗue arrti- cularè ac ſignificanter proferre verba. Ita- q uemelius eſtomnia cunctantius proce- dere, tardaquêc incrementa ſuſcipere. Si- quidein quum narura ſuas vires acfaculra tes cumulatius. quàm par eſt, in membra profundat, efficitur vt ætatis acceſſu defit quod illis impertiat. Quo fit vt illæ partes de- —yj“———„-—— pz occvrr. NATVRAI Keterius ſua munia ac functiones exequ Seutii tur: vt quas nullis viribus aut alimentic fuas Cin fluuio fulciri contingat. In omni quoqu ſtirpiũ genere ac fruct ib' obſeruamus t roôtina quæq ue diutius aſſeruari: quæ wen fcſtinantius matureſcunt, flaccida vietai ieri ac putredini obnoxia. Celerius ſiqur mha ſuu dem occidit feſtinata maturitas. Quoclu 24. minus nobis probariſolet in adoleſcenti- bus præcox ac præmaturũ ingeniũ, um pleraque naturæ munia, aut corporismi miqũe dotes quæ præter vulgatã conlie tudinem, aut quàm ea fetr ætas, præſtan tius ſe proferunt. Tales enim minus vita- les conſpici ſolent, morteque propenati confici. Qua de re exorta eſt Prouerbiali rruroũ ſententia apud Belgas Omnia feſtinanti naienn procedũt;, Het ghaternal voor zijn iaeral- maue leene. Quo deſignant præter folitum, co- vis. traq́; communem tem poris curſum, rai- que ordinem ac rationem pleraquecue- nirè aut perfici, deſumpta tranſlationei infantibus qui necdum exacto anni cunnt culo pedibus inſiſtunt, nulliuſq́; fultiadd miniculo hino inde diſcurſitãt, quod por modum languide perficiunt, atq; ab ince- pta incedendi conſuetudine defiſtunt. A₰ Nor exe nuſcuat däerea ohaine ſerutn ceo daen lles, lemel aaxiit amate mnale keden Afün imn. Dytei rülan lt, “ —— 4 2 NArII b funciin c umän deNondlg tid' d 8 dlernuig unt) kacci dann Celen waturidas olet inado aturüingen la aut copa eter rülgrin afettats es enum nnu wntegle n ortactben 65Omnatth r Du prærerloln potis cuu nem pleng npcattanlan n exacto and 6 t, nulluſt ſc urſtitqun Kciuntamd tucinedelte mures, ſoricès qui nobis glires dicuntur, M. IKRACVLIIS I12. 11, 200 ALIMENTAALIQOVYAN DO vitiari ac vene nati aliquid contrahere ex beſtiolarum inſeſſu in dubieuchut Deniq; humanis corporibus ex diffuſis in illa ſordibus ſimile quiddam innaſci nzẽpe mures, ſorices, glires, anas, rubetas, eiuſque tei exemplum. i Caput XL. Non ſolũ vitioſi virulentique humores Yexcorruptis alimentis corporibus in- naſcuntur: ſed præter aliquot lumbricorũ differentias varij quoque generis animal- cula in viſcerum laribulis pullulant. Ob- ſeruatum eſt enim noſtra memoria diſſe- uuales cto mulieris cuiuſdam corpore beſtiolas cuperibas exemptas ſoricibus muribuſq́ue non abſi- ere. miles, quas natura ex ſordido aliquo ex- eremento quo alimẽèta erant imbuta, pro- duxiſſe videtur. Calor ſiquidem natiuus in materiam illam elaborandam occupat“, non aliam ſpeciem, quam pro ſubiecte ma teriæ ratione effingere poteſt, itaque inſi- ta vis naturæ ſui generis animalculum ef- format, ac molitur: humida illa ſubſtantia opifici obſequẽte ac ſequaci. Cõpertũ eſt enim animalcula domeſtica catellos, feles, atquẽ 2 ———————————-õ-ʒ— DI ocCcVLT. NATVAAI atque id ranarum genus quod bufones, cant& rubetas quũ paſsim oberrant, . laſque promptuarias depopulãtur, aliqui do excremento ſeminali commaculaſſe Rhne r culenta, quæ quũ homines à ſordibusmm geueraue. abluant, vel fructibus arbuteis putamin meinbranaſqüũe ambientes non adiman ex illa vligine quæ cibarijs incumbit, da- peſque polluit, ac fœdauit, tale quiddm progeneratur. Quòd ſi ex putredine lin ces, cochleæ, mures: ex fimo bubulofan- bei, fuci, veſpæ: ex aëreo madore, humas que roſſido erucę, papiliones, formicæs- cuſtæ, cicadæ progerminant: cui abſucdi videri poterit, in corporibus hominũe ſimili cauſa tale quiddam generariepraſet tim quũ efficacior hic ratio ſubſit, quphuie rei cauſam præbet ac ſeminariũ. Illaſſqui- dem iam memorata ex putrilagine, non ſemine licet illi facultate& viribus reſpon deat, cognataque ſit atque affinis, pulllu- cunt. Iſta verò quę in humani corpois tebris animantur, ex vitali humore, viuocd animante profluxerunt. Non itaque ale- nuin à rarione, aut anile videri deber hoc ſeee Juod tractamus paradoxum, quum an hue ſemi multa conſpiciamus ailéòuar, hoc eſtsſpol- *e aus. té, nulloque animanris congreſſu a,d cublt 1 chditu mlü dür. C Gstegrs dgee fundod teml fecun aſpiu oc Tullius rCpag almo des-he pok Nerise ſmiüpi copi aiate i düin d. Anht qleſ ntoc kane dn c lthg “ ——— .A run sglodhen Aöm dema lepopuide dällconnan unes äſoräh arbutets entes non n daris nemn dault. til ſiex nn XRmo bu 1 eo madone pilionesfm ninant: cut rporiburt lam genenn ratiofibitg ſeminaril ex putiibgi rate& vitbb rque aftid humanicod vitali humote nt. Non tu ile vidench Idoxum, Wu Juamduit tis congel 2 MIRAcCvIIS IIS. 11. 101 cubitu enata, idque ex humore quem cir- cumfuſus acris calor ſpiritu vitaqùe im- buit. Quàm numeroſa enim præter immẽ ſos terrarum tractus ſpatioſiſsimi altiſsimi que Oceani gurgites piſcium genera pro- fundunt, atque in hominum commodita- tem vſumque proferunt: Nihil enim mari fœcundius, quòd craſsioris ſit ſubſtantiæ, Quare ma⸗ re piſcibus ac ſpiritu calorifico vndique ſuffuſum. In fæcundum quo quum multa ex ſemine, tum pleraque nullius paris complexu atque adminiculo propagantur. Sic teſtacea omnia primum ex limoſa vdad; vligine naſcuntur, tũ om- nes lubrici piſces, præſertim anguillæ, quc poſtmodũ mutuo complexu multa ſui ge- neris examina procreant. Aphiæ minutiſ- fimi piſces ex ſpuma maris apud Batauos copioſe generantur, vbi poſt diuturnas ſic citates copioſi imbres ingruunt. Siquidẽ quum oſtia Moſæ ac Kheni aſſiduo Ocea- ni influxu labeſcant æſtiuis præſertim mẽ- libus, flumina illa affluenti pluuia diluta atque irrigata piſciculis huiuſmodi vndi- que ſcatent, qui vbi grandeſcere incipiũt, inito complexu poſteritati inſiſtũt. Quum itaque multa atque admiranda natura re- rum, cuius vis Dei munere vndiqué diffu- ſa eſt, moliatur: nemo anile deliramentum Cc exi- vulgo Spie ri ck. Mee————— DIG CCEVILT. NATVRAI exiſtimet, prodigioſa quædam in corpon bus effigiari, quum ligno vermiculantiac carioſo, multiſquùe rebus inanimis teredi nes agileſque vermiculi innaſcãtur, quof æſtate in caſeis, multiſque edulijs perſpicr mus quæ vermibus vndiq; ſcaturiũt. A0- de quocdhex ſordidis hulceribus ac vom cis, vnguium, pilorum, teſtarũ, officuloti, poſema. Iapidum fragmenta eximantur, ex humo 8 Lue rum putridorum concretu coalita, quin& erifanait. Vermniculos caudatos, atque inſolita forma beſtiolas vomitu eiectas nouimus, praſer- tim in his qui morbis contagioſis oppteſi 6 erant, in quorum lotijs multoties innatare ort vvor. 2alstee ee eatsneg men zue Conſpexi minuta anlimalcula formicis aff. enan nia, aut ijs præſertim, qui æſtiuis menſibus ur.. quorum nemo non morbo Neapolitano, Iuéqie Venerea fœdé erat contaminatus- Huc itaque ſpectat narrarionis noſtraſ ries, nequis incircumſpectè, nulloquecde LEctucibosingerat ſordidos, Iecah iisqas Lris accidunt xPurgatos al Quod quum plebeij negligant& Prurigindſis pu ſtulis infici ſolent multif que vitijs ac cutis affectibus deformati- Nequc enim eo conſpiciuntur corpons habitu& conſtitutione, ea formæ dignita- in aqua cœleſti volutari conſpiciuntur, b rißt ee uh u d den Nrudh exclu kempe unh Moce alter tus run ei ar nti prin Rer el rr n Peken 1 d keg ka dheod beh à bulcetdlos in, teſtari ex Wmantar a ncretu coalta s Ttquel rai ects nouina 5 conraic tiönülhin lücnalculäfhe douiallüin dutari coxhi motho en dè erat coprm narrationbn nhecis Fuh oc lhum SL Dealn b afettdls 1 Ol pieun uo orraima —— — ——— MIRACGCVIIS II3. 11. 102 te, ijs naturæ dotibus, ea ingenij dexterita te, nec denique valetudine tam incuſpata, ua Patricij ac generoſi plerid;, qui nihil mehle inferri Patiuntur. ue panem Auidé Emarlum. UnltcXtima cruſta accurate de- Durata, ac deraſa reliquoque eduliorũ 2p- paratii exquiſité decentiq; mundicie in- ſtructo. Quod ipſum non improbo, modo excluſo luxu omnia frugalitatem, victuſq́; Ttrruaa eus aelde temperantiam referantur. Ita enim inſtitu- tam habere decet vitæ victuſque rationẽ Proceres aulicos, vt omnia ad ſalubritaté, d decus, ad ee eeehn neſ quüe incul- 8 ac dhne.- d meieraron ac tempe- primit Inuictiſs. Hiſpaniaru arque An glig Rextotiuſqzue Belgicæ illuſtriſſimus ps 1n ceps Philippus, qui propter ainpliffimas matix dotes diulhum quoddaml virtutis ſi mulachtũ motralib⸗ exhibet. Cuius ma- jeſtati ac magnificentiæ adiumento ſunt tot præſtanritsimi herocs, quorum autori- tate& conſilio florentiſsiina regna, vitroô- que oblatæ à parente optimo Carolo Cg- kare latillinæ ditiones ſtabiliuntur. C C 3 8 9- 6An Philippi re rantiæ lubſetuiat. Quale exemplari ijs&x- g“laus. hö———— Solis& feriora. DI OCCVILT. NATVY RAE §OLIS LVNAEQVE VIS EI natura in conſtituendis excitandiſq́ tem. peſtatibus. Quid denique auræ, acriſque mutatio in corporibus, animiſque homi- num ac ſpiritibus efficiat. Obiter vnde Occani fluxus refluxuſque ac recipro ccatio, quæ diei naturalis ſpatio bis conficituur. Caput XILI. AErta minimeque ambigua ſerenitati- — vel pluuiæ, ventorumque ſigna exh- luns efe- Dent Solis Lunæque radij, qui varios ſib- kiur in in- inde colores ſibi adſciſcunt, vel ex ſitulo- ci, cœlique ambitu, quem permeare ſolét, vel ex obiecti natura, vel re quapiam illis offuſa, quos ſi accuratè obſeruarent qui imperitæ rudique plebi atq; aniculis pro- gnoſtica obtrudunt, non ita hallucinaniil Ios ac cæcutire contingeret, nec credulm turbam vana ſpe ludificari. Ex his enimiu- dubitanter prænunciari poſſunt imminen tes tempeſtates ac turbines,& quis futu- rus ſit cœli ſtatus, ex quo vel vberem teri copiam& prouentum, vel penuriam con- ſequimur, multaque alia quæ eleganti ca- mine complexus eſt Virgilius: qui quum fuerit in rerum cognitione verſatiſſimus, e hamula rebal ondi a ap occdl tue win lttu liac zeſl tocc omni won test pir ferit ſt m Nutaus Det at, tunta dabclid laäin Blae bul dlra) keete rb ndc —— DEſ excitandin, at. Odie ſcque rch rralis pan Pl. ꝛbigua ſera umque len dij,qui umn „ ſcunt nelen em permen rel te quui d obleruun jatq; anial witahallu geret neca curExhscj txpolimmn dines, Ko uo gelrhern ſamn vel penuiin la quæcdegel rgllius:q tone feltt b 1 SutiXCVIITS TIS. 11. 10 3 omniaque naturæ opera exactè ſit perſe- quutus: animos quoque hominnm aliqua 103 Virgilij laus ob re- ex parte illorum viribus effectibuſq́; ſub-— ijcit. Siquidem pro occaſu fiderum, pro aëris ambientis quali- tate ac quadripartita anni viciſsitudine ho temporis ratione, pro rozenz. mines aliter afficiuntur, alioque modo cõ-&tatas cekx „... 1 3 2 ſlituti ſunt. Sic coœlo nubilo, auraque den faac caliginoſa tetrici homines exiſtunt ac fubtriſtes, ſomnoque dediti. Sereno ve animos im mutat. ro cœli ſtatu, verniſq;ue menſibus quum omnia frondeſcũt, alacres ſunt atq; erecti, rebuſque iocoſis intenti. Diſcutit enim hus morũ fuliginem, craſſoſq́; ſpiritus qui mẽ- tes noſtras obnubilant, aëris amœnitas, ſpirituſq́; exhilarat, atq; animo læritiã in- ſerit. Quod Venuſto hoc carmine expreſ- ſit Virgilius. Verum vhbi tempeſlas,& cœli mobilis humon Mutauire vias,& luppiter humidus Auflru Denſat, erant quæ rara modo& quæ tarda relaxat. Vertuntur ſpecies animorum,& pectore motus Nunc alios, alios dum nubila vuli us agebat, Coneipiunt, binc ille auium concentus in agris, Etlete pecudes,& ouantes gutture corui. Exiliũt enim paulò ante cohibiti ſpiritus aura placida ac ſuaui, ſpiranteq; Fauonio recreantur. Vt enim fumi ac vapores reſe- 5i mile ab ratis ædibus, oſtijſq; patefactis, immiſſo V ndiq; aëre„atq; Ext ernis flatibus diſſipari Cc 3 b ſolent li.. Ceorg. ædibus Fĩtuoſis. —=8hhhöööoöſſſſſſſſſͤſſͤſͤſſſͤäͤͤͤͤͤͤͤͤͤͤͤͤſſ Dn ocevIr. NA TVAAI 3 4 4 4„ 8. 1 5 ſolent, omneſqũe porticus ac veſtibulaſi pedoreq; obducta perſpirari: Itain corpo. qua corpori mephitis inhæret, aut matar animi, diſcuti contingit atque euentilan. Itad; non internæ modo cauſaæ, inſitiq iu mores ad ſanitatem vel morbũ ſunt adu- mento, ſed externi quoque ſiderũ concu ſus, atque aëris auræq; conſtitutio, ac ves- torum qualitas, varias ſubitaſq́; mutan- nes hominum corporibus inſcrunr, quol 8 lingulis momentis in ſe quiſque experii tioni ebno P Oteſt. Quis eſt enim 4 Vt animorum a m. Cns Præteream, qui imminente temelh- Coerbe k aliqua, acriſ; intempericstriduo cllu eee antequam ingruat, puncduras in membus 2s 5 uon pPercipiat, ac dolores pulſatiles, ner- erlſat uorum contractiones, palpitationes, afr D0o ctuſquũe alios dolorificos nõ perſentiſcat- b Claui ſiquidẽ, calli, verrucæ, cicatricesel dulæ, nodi, denique ſiquid luxatũ, rufti fractũ, conuulſum, ſolutumque fuertm aliqua corporis parte, omnia futuram tem peſtatem præfagiunt, quod non ſine acer- biſſimo cruciatu ijs potiſſime vſuuenire ſo let, qui aliquid latentis occultioriſq́; mor- bi X ſcortorũ contagio contraxerunt: hi enum vbi venti rigidi ſpirare incipiũt, do: lo⸗ — öͤ ——--/ 2—————————————e— ribus humanis omnes graues halitus Kſ abds vreri Hllle fadſar Ils y pelan carait reel ccorpo hbili ſeptiun aclime tamo. Kald düne Kqqul pelle, blt, 2 ann ldera umc dhr nw lan datun konnn mlte duug IInu delöu Jplraran glales ui Ulema lt Kolle er 1 do cule n —— — d 4 — el morbä lar vogque lein bconltun Slüditätn udus iemn inſe quicge Mdeliegrih unGAuLML dotes pulla S palpirsind ficos löc Ferrucz ciam ſiquidlued 1 ſolutumälen de omniäfätm t, qwod wxit otlnerdn tis ccdtui dgio coptasel löpiruelwo urkACVI.IS LIB. II. 104 loribus promptiu sinfeſtantur. Intendun- tur enim nerui, ac rigeſcunt muſculi‚ agita- tilqquie vitioſis humoribus qui membris in Pherhc ſixi ſunt, acerrime cruciãtur. Subeff cnim narij auræ illis partibus intemperies quædam rern natranan, b eſtati externæ cognata ac familiaris, quæ carnificinã quandã in intimo membrorũ recelſu exercet. Qui verò inculpato ſunt corporis habitu, firmaque valetudine ac ſtabili,nihil incommodi, nulloſque affect 1 nauibs ſentiunt. Vt enim ſutiles quaſſæque naues uaſatis ac rimoſæ, citius tempeſtati ſuccumbunt,“““ ita morboſa corpora, quiq́; vacillanti ſunt ac dubia valetudine, omnib' expoſiti ſunt iniurijs, omnibuſque obnoxij incõmodis. Siquidem oborta vel leuiſsima aëris inté- perie, dolores illis intenſos inferri contin git, aut vbi Sol ac Luna inferioribus ali- quam mutationem inducunt. Hæc enim ſidera præ cęteris vires ſuas non in huma- na modo corpora, ſed in terrena quæque exerunt, quorum vis tanta eſt, adeoque ſe Sek Se2e in inmenſum porrigit, vt quæcunque cœ- res uferio- li ambitu continentur, ſuum ordinem, or-'e⸗ natumque ac decus ex ijs capeſſant ac cõ- ſequantur, omniſque rerum ſeries, at que anni tempora horũ arbitrio decurrant. Et quanquã ſuperiorũ aſtrorũ potentia non Ec 4 ſit Mre—n———õy—————————.— Dr OcCceVILT. NArTVRNAT ſit inefficax, Solis tamẽ beneficio masin quæque perficiuntur.Is enim hunc ot præcipuè exornat, omniaque concin diſponirt ac moderatur. Huius opera pro pagantur ſata, ac fruges matureſcũt cuch. due incrementa ac progreſſus ſuſcipiun, Georg. 2. Atdue in ſe ſua per veſtigia voluitur annus. o Magna ſane& Lunæ opera in rerum m L, tura apparent verùm Solis effectibus po ſteriora. Solis enim beneficio illa ffutu, lucemq́; ab illo ſortitur, ſic vt tantallius pars illuſtretur quantam Sol ſuo ſplendo re irradiat, deficit autem luciſq́ue expem redditur, vbi terræ interuentu lux illin- oppofti ta efficitur, vel vbi primum illi conlungi Neniwni tur. his enim dierum ſparijs augeſcuntſe cõiunclio nouilaui SEtes, Conchilia turgeſcunt, venæ famgu- J Ere ficiat„Et quoniam omnia humore im N 6..... 3 e. buit, fit vt carnes radijs illius expoſitæua- cebenn 3/.„„ SenAe e due ſopiti, pallorem capitiſque graue- *ν⅞œQ⅞ dinem contrahant, ac morbo comitiql 2 arxa afficiantur»relaxat enim neruos, ac cefe- g rw Srum —— ———ͤͤ—ÿyy ꝑ 9 3 3— 2 ——— ———õ—BM⏑—⏑——— . 3 ͤͤͤöͤöͤöͤöͤöͤö—ͥ†ͤͤGͤͤöGͤͤͤ—„—„ N Al, beſcant, atque homines ſomno vino- — bom I vilg qll 4 Mcdl andig ſlend Goo de al modu ſlan: cngh Cun 5 4„ ucihi conſh c an le uuma mre⸗ lona daol da cllm llc derun C 1b 1 anl cll ü NINA Ederiin 9 eiln u enlaghea r. Huiu Smaronſch ogrelli l annag. eoperainm Sols effch eeneüicioill ur, ſic ſttn an Sollüoh tem luclihe nterwentah em potiſig at, quumu letur acqur rimum lliau Hpatipß augi eſcunt vern impleut nootibo 1 omnia hun- b ljsilluseint mines ſous m egpiiſſe ac morbocch nim nerlosu MTIRAaCVILTS. IIIB. 11. 105 brum plus ſatis humectant, mentique vi algifica ſtuporem infert. Qceani quo: 43u:0- que æſtus excitare, cauſamque reci- ceani cas- procandi illi præbere, non eſt quod quis 6 ambigat. Siquidem quum perſpicimus ſ lenti atque obſcura Luna, eaq́; vel me- dio orbe diſſecta, vel in cornua falcata, ſi- ue augeſcat aut minuatur, nullos prope- modum fieri aquarum concurſus, nec in μ̈☚ ʒ2 vllam altitudinem attolli Oceanum, quę- re cöcitas. cunque etiam littora alluit: Rurſum vbi cum Sole congreditur, atque innouari incipit, aut in orbem circumducta plena conſpicitur, maximos excitari æſtus, flu- ctusque attolli in immenſum: quis aliò, quàm in Lunę motum fluxum refluxum- que Oceani referat⸗Vt enim magnes fer rum allicit: Sic ſidus hoc terræ proximũ, w. mare attrahit, concitatque. Nam quum Luna oritur, Oceanus circa illas plagas deuoluitur, nempe Orientales, parteſque Occeidentales deſerit: quãdo vero ad oc- caſum vergit, in illis partibus crebreſcũt fluctus, in ijs vero quæ ad ortum ſpectãt detumeſcunt, idque affluentius vel par- cius pro incremento defectuq́ue lucis quam lunares radij exhibent. Quòd ſi cui libeat in Oceano Gallico, noſtroque Ge marl —— qéééééééééééé Simile à Solis vi at ¹/ ctanis. lis vi ac calore qui humorem allicit, cir cumaguntur, eiusque iter ab ortuinoc- r ecwIr. NAT S mari quod ſe ad Septẽétrionem poriig locorum tractus ac ſpatia orasq́ue regn nũ metiri,& quos æſtus littora perferan obſeruare, luce clarius perſpiciet omus Lunę motu aſpectuque perfici. Vbi enu hoc ſidus exoriens diuerſas plagas acd mata colluſtrat, curſumꝗ́ue ſuum peres li meatus proſequitur, eò æſtum fuxum que edirecto deferri contingit, quòm. dios dirigit,& quas terræ partes acltwo- ra ex aduerſo ſibi oppoſitas reſpecatit enim Sol ex humenti gramine humoren elicit multamꝗque aquæ vim ex mari, ie gnis, paludibusque abforbet, vnde pl- uiarum origo exiſtit: Vt denique mulis herbæ quæ hinc Helitropia dicunturò- caſum expãſis patulisq; floſculis comis- tur: Ita Lunæ vi Oceanus modo in!o- modo in illud littus impellitur, eogueſe inclinat, atq; in illã orà decũbit qudi feratur. Cuius rei aliquod dabo ſpecinè ac quorundam locoruũ, vrbiumque ac lit⸗ torum, quæ mare alluit, exempla profe ram. Prinçipio quò omnia exacte perc pi queant, hoc axioma ſeu pronunciati ſubijciendum putaui: Lunã ſemper auei „ ſisa — Esabol ean ſeund elit, 1 delbls⸗ 1 ſegi be du O50 ruzila Mreni- rmſech uconlo racedli loonne perpan cogle cornun dobola de eeino „NArH tStriona L b ercham ſis àSole cornibus, ſi creſcat, ortum ſpe- 1 QQ. ctare: ſi decreſcat, occaſum, quæ tri datia duan tus lerg de uIRACVIIs. 113. 11. 106 lerumque in coitu morata demum lu- — uspechina eſcit, ac falcata emicat. Singulis verò de perteiſt dUerläsph undue n 1. e Adan, contingt derre parte p Ofttase 1 graminel diebus ab incremento à Sole remotior ad ſeptimum vſque augeſcens medio or- be diuiſa ſpectatur, eaque pars illuſtratur quę Soli in Occidentem delato opponi- turilla opaca quę Orienti obuerſa eſt. Sẽ per enim Luna creſcens Solem occiden- tem ſequitur, ſupraque noſtrum horizon ta conſpicitur. Vbi verò decreſcit, Solem aue rinem præcedit, illique præuia eſt, ac ſupra ho- abſotbet,m : Vicddeniqa ltropiadum wumotemali ue iterabon 1sc; folclle ceanus mo impelli 8 orä decidi lizonta antelucano conſpicitur, ea fem- per parte illuminata quæ Solem reſpicit: eoque efficitur vt pars incurua atque in cornua falcata ſemper à Sole auerſa ſit, globoſa verò atque in gibbũ ſinuata, ad- uerſa, ſoliqùe expoſita. Quarto autem& decimo die quũ ex diametro Soli oppo- ſita eſt, plena perficitur, ipſaq́; oritur, vbi Solin Occidentem declinat. Quò fit vt quni dba vndiqüe illuſtretur, ſoliſqùe ſplendorem . 1 6 ru,rbums Aaquauerluim. b Uut eeurl die quũ Sol oritur Luna in occidentem ͤ omnia enat maſeuni 1i: Luni ſons 5 quaquauerſum recipiat. Decimoſeptimo depreſſa conſpicitur. Altero& vigeſimo die Sole emerſo Luna medias ferè cœli teglones peruagatur, eaquùe pars quæ ad 1 Solem Be duo curſus. 4 D ———————-õ-ʒ——— .——ö——ö—ö—ö—ö—ö—ͤ—ö—ö—ö—ö—ö———eeʒ..... D=I oOccVILT. NATVRRI Solem fertur lucida eſt obſcuratist quis. Deinceps quũ ſingulis diebusa ſum ſuũ proſequitur octauo& vigeln demũ die& tertia eius parte, ſeu hars octo, totũ ſigniferi circulũ abſoluita vt annum Sol, ita Luna menſem contii immntatione per ſeptimanas illi accet te. nam vtrumqũe tempus& poſtprin apparitionem in dimidiũ orbem acerc- cit,& quo inde plenũ efficit, atq; inrotu- dum circinatur ſeptem diebus abſolui tur, qui geminati quatuordecim conli- tuunt. Simili modo ſi inde quum æqyali portione diuiſa eſt, ad ſecundam diuli- nem eiuſinodi rationem ſubduxers, i hos dies reliquoſque quũ plandè ob a Menſsa los Luna declinata eſt, ſeptem inuenies Lana set- Quare menſem à Luna immutariperſpr gis nomen— 4, accii. Cuũ eſt, quam vim illa à Solis aſpectucoò- ſequitur, ex ſe nullis facultatibus acſi- bus imbuta. Vbi vero cum Sole Congye- ſum init, aut vndiqùe ex oppoſitahace T luſtratur, vehementes mutationesten marique inferũtur, argumento, qudòd je. tos impetuoſos excitet, crebriſqe buci Tuna qui, Pus littora pulſet. Obſeruatum eſtautem ee noſtra memoria minimo annorum inter es cõcitat. ventat⸗ allo iam quartum excreuiſſe Pninn — G lmänt buml len dnene kandes agun Inrol ei ile gmno⸗ tlnt urmo wl unni ni r ye dacig hi dddrl ds Lr. vum cida et dh Guültoubd Kür ocan delus nre — MIRACVYIIS LI1 ½. I 1. 107 mam altitudinem Oceanum, totamq; Bel- gicam diſſipatis diunlſiſque aggerum mo 4 Kbernis menfibus, quibus vis Lunæ in ſbus miſeranda clade oppreſſam, idque flchrclläahi concitandis fluctibus, ciendisque tempe Lunaenk rſeptinmal e remnpus 4' dünidiü oha lenũ elicg Katibus, quam eſtiuis acrior, ſic vt ſemper aquarum concurſus ac redundantia vel in nouilunium, vel plenilunium incide- primo denuo oppreſſa ſunt, in quæ aſpe- ſepten dän ctus inſluxusque ſideris proximè fereba- ti qurruonta tur: mox quum alijs littoribus ſe obuerte ddoſtinem fet, illis quoque aquarum violentia atꝗ; it adlecunte ationem ſiber ſque au gu. inundatio illata eſt. Hinc Flandri Ocea- ni ſeulentis incommoda primũ ſentiũt, ac periclitari incipiunt, proximò Mat- aaelt enm tiaci qui Zelandię inſulas occupant, mox — à Lunainnnu n illaaLol ullis faculrn vero cunè- liqle exohß — 1 — — Brabanti, ac modo hi, modo illi portus, — adęque alioqui ac turę nauium ſtationes mmdarum vi premi ſolent, ſideris motu in certos regionum tractus conuerſo. Exaſ- petant quoque maris ſæuitiam Cori ac nentesmlfalt Lircij qui ex ſolſtitiali occaſu impetuo- Nrrulem ſilimeè in tertas decumbunt, marinasque Aolln 1Alade el eS. citetcru aquas longe lateque in continentẽ pro- uchunt. ſict: t.Obewam irhunt, ſictamen vt modo in hanc, mo- minimo 7 do in illam terræ partem volui fluctus cõ 7 4 3 In excteilli tingat, acſubeunte quaque regione ſuas VICOS 3 Inundatio- nes ineüũte 2 7—. hbieme in- rit, ilæque regiones ac climata omnium audeſcit. Circius. Noordt- yyeſt. 4 öööö—— DEI GcCcCVtr. NATVRAB vices pro locorum diſtantia atque in ſtitio, celerius tardiusque æſtum conau ſumque maris perpeti. Qux vt eun exacte innoteſcant, rem paulo altimse- oriti ori: petam. Quo die Luna noua conſpiei Occidenti obuertisur. quæ ſemper Occidenti incũbit, qudai Sol inclinet, cuius fulgore ſplendeſte incipit:& quo plena eff citur, eodẽ ſi excitari diffumdiq; Obſeruamus, portut primum vicinos ad certam altitudinen impleri, ac deinceps verſus Oriemtemad obuta quæque loca deferri, ſic vtſit- quentibus diebus hora vna tardimſt gniusq́; Oceanus moueri incipiat, qit ſidus indies ab illo fiat remotius, acit ſus meridiem ortumq́; elatum à Sclelin gius recedat. Verbi gratia, Portum lai ſiue Caletum, tum Sluſas qux ubecil eſt in Flandriæ confinibus ſita, Brusco termina, noua plenad; Luna ſummoatt impler hora plus minus vndecimaedhar re illuſtrata quæ in Auſtrum reſlers ch Africus 2u) It P yeßl. Arnemudæ ac Merelliburgi tractus bort ſecunda ſeu noctis ſeu diei, Zirizeæ ho- ra tertia, Luna in occaſum brumalemſeul hibernum conuerſa, à quo Afficus ſu & Sol Capricornum fubit, Bergis ſeſcqul hora aut duab' ſe rius, Antuerhic ac na 222 an znal oilt rnn Gdaaua ftoher bo.he ſprid ret um ulers temd nelle oktr lel böcor cent ſei lach rocl duxun dlis ) dar r. A4tn cüknän iosquerke Peli. Ca t, rem ruuh vna nolac denrüincitg sf ulooft ſt nae änn. 6 zodſeruan add ceramat ps verlis On a defetn, N hora ſmat moueriindht ofattemnit uncheleun ri gratarhe in Sluſcs cur nßnibusle naiß Lurulr ninus mndeci Auftrum 1 rrellibuwin ſeu diei 1i ccalum buns ſ., 1 ouen an ſubireg d us Artbe draci Luna inclinata in Aequinoctialem MIRAcCVIIS II. I11. 108 occidentẽ, à quo Fauonij ſeu Zephyri ſpi rant hora propemodũ ſexta, Mechliniæ octaua, ſic tamen vt modo tardius, modo properãtius mare influat, aëre vel trãquil lo,vel vẽtis incitato. Et quũ ſex horarum ſpatio verſus occaſum fertur, totidẽ ho- nis refluit ac ſubſidit, vſque dum ſidus no ſtrum conſpectũ egreſſum ijs oriatur qui aduerſum nos vrgent veſtigia, Tunc ſiqui dem denuo exæſtuat. Quum vero Luna mediæ noctis lineam attigerit, indeq́; ad noſtrum hemiſphæriũ deuenerit, rurſus in ſe fluctus reſidunt. Itaque obſeruandi locorum ſitus,& ad quam cœli plagãà ſpe ctent, metiendique regionum tractus, at- que ijs aſurgentis labentiſq́ ſideris cur- ſus accommodandus;, hac enim ratione procliue admodum erit, cuiqũe regioni ſuxum refluxumqũe aſſignare. Cæterùm nequis cornua ſpectanda ſibi perſuadeat, hean quumabilla parte nullos affectus obti- Wae por- neat ſed gibbam deuexamque, quam Sol u" uu illuſtrat, ea ſiquidem pars quæ ſoli terræ-2“ que obuerſa eſt, aquam allicit, illosq́; por tus acſtationes maris affluxu implere ſa- tagit, quos edirecto ſplendore ſuo irra- diat. Ro ſiquidem Oceanus confluit, quo Luna- 8 4 e .——y—„4 2 1 3 2———p, 4—ſſſͤ paoccvIr. NATVAAI Lunares radij impellũt. Interim hæch. DI minerint qui nauigio iter aliquò it 1 tuunt, quum Luna oritur, acſe prinnu in noſtro hemiſphærio conſpiciendiugu. hibet, ſi pars quæ à Sole illuſtraturin. 4 tum radios reflectat, in his terrarum ſ tibus quæ in Ortum vergunt, fluctusi qua ſummum excreuiſſe: rurſus ſi Auſtuo,i god Occidenti ſe obuertat, illæ partes attm En perferunt, exhauſtis exiccarisque Onem- ſiit tis. Itaque ſiquis ab ortu vel æquinodir. ftli li vel brumali à quo Euronotus&oèb. unn ſolanus ſpirant, in occidentales regints uec properat, alto mari, ſummoqe æſin uo tractus inferiores deuehi tẽpeſtiuũ eit, dus Verbi cauſa, A Mechlinia, Antuelpii Dordraco, Bergis, Breda, Buſcoducis Delphis, Gouda& ſi que loca vlteriusſt lece ta ſint, pleno iam iamquũe refluxum mun ſtm tante mari, nauem conſcendere expedt, Aum Econtra ſiquis ab Occidente verlis Au- rnue ſtrinos ſinus tractusq́; Oriétales carun Wu inſtituit, portu vacuo, ęſtuq; aduentante o ac remeantibus fluctibus in altum defer. dau ri debet, ſic vt pro locorũ ratione obſet. cig uet Lunæ decurſum,& in quas cœli l. nui gas ſe reflectat, quasq́; oras ac portuu„ Klic 8 D tiones reſpectet. 1 T. SAn ellitnnn 1gdo ter aornr e werio confa 1 ASoleillue tat in löstem am fergant; ſſe: rlösſia lertat llefa ſtis exiccnba abonuſüla quo uroran ari, ummor S deueliti Mechlimi is, Bredd,N R ſique laeh aiunqlett m conlcende b Occidentt ctusq ii acu ofuhe Kuctibls bdh rolocorüt 1 4 nec primis mẽſis inferebant, ſed poſtre- MIRACVIIS, II13. 11. 209 DE LACTVCAE NATVRA ac viribus,& quibus illa pro-—, ſit vel officiat. Cap. XLIII. 5 LActu ca in acetarijs frequẽtius aſſum Qæibasre- pta, niſi erucam, ac naſturtium, tum See. quæ Ptarmicæ prorſus affinis, Dragõ vul aiaia⸗. go dicitur, admiſccas, oculis officit, ac ca liginem infert, incraſſat enim denſatq́ue ſpiritus viſorios, atque humorem Cri- ſtallinũ turbidũ efficit, niſi vino eius vis retundatuùr. Veteres hãc nõ initio cœnæ, mo quod Martialis indicat. Claudere quæ ceuas Lattuca ſolebat auorum, Dir mihi quur noſt ras inchoat illa dapesi Quod ipſos non citra rationem factitaſ- ſe cenſeo, quum enim frigidæ humẽtisq́; ſit naturæ, à cęna aſſumpta efficacius ſom num conciliat, vinique feruorẽ reprimit, atque ebrietati obſiſtit inducta cerebro humiditate. Noſtra verò ætas ſalubrius zackac⸗ exiſtinat ab eius eſu cœnam auſpicari. anse au⸗ Siquidem quum ex prolixiori prandio Merhs. exigua ferè eſſe ſoleat ad cibũ auiditas,. mos inoleuit vt in ipſo ſtatim accubitu faltidienti ſtomacho lactucis oleo aceto- que conditis appetentia excitetur, quin 4—————————— „ abrccVITr. NAT YHAI & illũ vſum lactuca præbet, vr ante on nẽé cibũ in venas delata ſanguinis fenu rem reprimet, atq; hæpatis cordisq́; eul dam intemperièẽ mitiget adeo vt imma diccus eius vſus Venerẽ coerceat, ac col cumbenqdi deſideriũ extinguat vt cuci meres, pepones, portulaca, Caphun Latuea quibus v i 0 Oxalis. Zurckel. Quãobré affluentius ijs pręſcribẽday qui celebarui addicti ſunt, ac pudieitiãſllæ. ſam tueri cupiũt, quò prurire vriq;ddeli nant: ijs verò qui matrimonij capitris ſunt alligati, nõ prorſus reſpuéduseſte ius vſus: quũ cerebtũ illorũ aliquidoa immoderata Venere cõtingat ſicceſces Verũ calorificis herbis retũdi debet eiu frigiditas, ne ſeiné genitale plus ſatisdi luatur, atq; ad progignendos liberos fut inefficax, parumqũe idoneum. DEHIPDPOELAPATHO kierba, vulgo Patientia. Oap. N LIII. Vum multa fint Rumicis ſeu Lapatli ( urnlut potiſſunè in eſum expett ſolent, Oxalis, vulgo Acedula vel Acewo ſa dicta, quæ in acetatijs a petẽtiã aculi ac nauſeam diſcutit, tum a magnitucie 3. P 1 lurh t kils rot — beta rcc enül ülin cam ſeter A tn her lab Ahtabe, na dlnfupu deyrart nitiget a, enetechenen riũ erdingen pordlhu 6 tiusij ſspr in ſunt acpult „qud prurten ui marrimonj prorius reſpui ebrüllbridh ere cötinont lerbis rei 1 de gentraeyt ogignendos 5 le ioren 0L4*ℳ ulgo Dateen .XLIII. at Runicbſd otiänendh 0 Acoluun cetu p 1 dh ttit, tumam lurh kolhs amplis ac prælongis, caule vbi i aeſsr- enim lubricæ ſit humentisq́; naturæ, du- veteres frequens eius vſus erat quòd ci- cia dicitur, Lãpſanæ Dioſcoridis affinis, Vere lachacis& molli bus vtere maluis, Denique Horatium. lecka de pin aiſbimis 3 Ooliua ramis arborum, 3 1— radüch Aut herba lapathi prata amantis,& graui-1 263⸗ Jälmn: ieiuni præſer tim bominis nulla (ra lear quibusquc viribus imbuta Aonn Ver /ſu 2 Vr Ae 5 22 Wis E Ard h 21056 Hippolapathon. Eſt autein olus culmo- Hipolapæ maturuit, rubicundo, radice flaueſcenti. iio. Eius eſſe facultatis hanc herbam expe- rior,vt carnes, atq;, edulia quæq quamli- bet annoſa ac perueruſta hac elixata tene rektant, atꝗ; eſui reddanturapta. Quum riimam etiam vel bubulam, vel gallina- ceam mollit ac macerat. Quocirca apud bos concoctu faciles præſtet, aluumꝗque molliat. Eiuſdem cum hac facultatis eſt Atriplex,& quæ à ſpinoſo ſemine Spina- ꝗ q deſignaſſe puto Martialẽ qun zuchuur AMUaluæ ſalubres corpori. D SALIVAE HOWT. nis effectu. Cap XLIITT cibi potusque qualitate diluta dan Vi 1t, Va- Dd a ria 4 ſſſ—————————õÿõ————— DE OCCVIL T. NATVRAI ria experimenta cõmonſtrant. Na lich Sn nas, mentagrã, impetiginé, variolos ſen b ginem, omnisq; generis puſtulas abſte. get. Et ſi cui parti corporis virulentæb- ena ſtiolæ inſederint, crabrones, ſcarabæiiht L Th, fones, araneæ, tũ alię pleræd;, quæ ſuou eehe ractu tumores dolorificos, atq; inſäm d. ctiones inferunt, illius confricatione om nes affectus ſubſidũt ac diſcutiuntur. In ſuper& ſcorpios interimit, aliasq; ſen.- dunc nii. natas beſtias conficit, aut ſaltem iſni- 247 7 ila Lter lædit. Inſita eſt enim illi latens quoc- se dam virus acwenenoſa qualitas, quiſer tim à dentium ſordibus atq; vliginenn- tim ex humoribus vitioſis conſequun- Ad os ſiquidẽ ac fauces fumi exhis ems nant, ac ſpurũ aliena qualitate imbumn, quò fit vt nonunquã ſaporẽ amasumit acidum, velſubdulcem ſaliuæ ineſtepe- n Sdipiamus, quéadmodum& ſudau- 4ip Kaizaer hinc eſt quod ieiunis os impenſeolidum vim ſor- 2 12..; nunur. quoſque feriant inficiant que. Reftaglit nune viin Aichl qulb lcale tag motit natu fill pote dus o erci Ucu daa ca fal de( ll 1 b doii ———— rr. Narme omocltan henbndmn Zendüöutt corpots i- crabronegſn ieen lorfcos n llius confien dũt acdicnn intermmit aln ficit aut ün ſt enim ilil enoſaquulns rdibus aioi us vitioſts e faucesfumi liena qualenn dui fpgin Tulcem Kim modumä unis osinpel itus rruxeolf inficiantqulé que ecolpn am linoli e fontesn riint,t motis ori cyathis, quibus infectorum ſa- uIRACVIIS. L II. MITI. 211 humectat, ac cibum irrigat, nihil aliud, quam pituitoſum quoddam excremen- 2uid. tum„quod in ventriculo ex alimẽtorum ſucco conceptum, ad cerebrum defer- tur, atque hinc ad linguam faucesq; cor- riuatur. Quò fit vt quibùs ſtomachus pi- tuita redundat, os quoque ſaliuoſum ſit, atque humore immodico perfundatur: quibus verò præcordia æſtuant, ac febri- Ucalore torreſcunt, lingua omni prorſus humore deſtituta eſt, atque vt terra ni- Anuhn 8 mijs ſolis ardoribus aduſta, finditur. Quũ vdum. itaque ſaliuæ qualitas effectusque ex hu- moribus emergat(ex illis fiquidem illà ,νπ naturæ facultas elicit, vt ignis ex herbis berbis di- ſtillatitium liquorem) facilè iniri ratio filενi. poteſt, quare tam prodigioſa efficiat, re busque nonnullis perniciem adferat. Quod ſi ſani hominis ſaliua ad multa percipitur, efficax, adeò vt non modò ani malcula quædam, ſed argentum viuum eninguat, atq; mobilitatem illi eripiat: quid de ijs ſtatui debet, qui elephantiaſi Suu ſeu lepra, ac morbo Neapolitano, alijſi u. que contagioſis morbis ſunt contamina- Kie Equidem noui complures, qui puſtu- las atque exanthemata contraxeru nt, ad- liua Dad3 2 4 ö—ÿqꝑqe—q—·— Ddioccvir, NATVANAI iua adheſcrat propter lentorem& ven natu limũ qui dentibus adhereſcit, ſici ea ratione omnis animaliũ morſus pemi cioſus ſit, licet nerui aut muſculi illal ſint, ob ſaliuæ contagionem. DE VSVLACITIS,DE GO0l loſtro ac cremore, illud Belgę bieſt hune room indigetant: Tum quæ hac coagulari in ſtomacho prohibent. Cap. XLV. V Sus Lactis nõ omnibus æque ſaluiis * ſiquidem qui frigidiore ſunt venn culo, ijs aceſcit, ac præcordia flatibusd ſtendit: qui verò calidiore corpotis te ramento exiſtũt, ijs aduritur, atque inii- doroſos halit, effumat, capitid́; graued- nem adfert. Et quũ lac eius ſit natuieſt calore dẽſeſcat ac ſpiſſetur, frigore ique Lac calore cat: fit vt in æſfuanti ſtomacho. inſti ſatur, Lae quibus vtile. unſr coaguletur, quod ipſum nulla re inhide. tur efficacius quaàm melle vel zaccaloſs lisq. momento. Cæterũ quum pletosc nouerim ex coagulato lacte, eoqhzin gtu- mos cõcreto, ſtrangulatos, ſpirandimen t u, obor t0 onita rerclulhBnxant frigere. 44 plüf len lad lige farir lerod lelce cl Chus duer lergt dge ſaſcn erün canr Col delic doce duo: dolu d gun dear nen duna läle “ — eA 1r, N rn pter lennm nidesaüde animali m derui an ndd 9 Raglohen. eilllcdheg n M: Tum o artin ſtonache rohident. 6. XLV bomniisen u frigidiored c precordit caliciote cnt isadurtua fumat cuyih quülacelöt ac pileunfi uapti tomtch od iplum rülhe uam weleſt 9 . Crrelichin rgularobäecls rangdläoöſ iruznReli b Wark u-— efer 8 IKRACVLTS. LIL13.11. 21² mihi facere videntur laſciuæ aliquot adoò leſcentulæ, prociq́; petulci, qui in prome nidianis ſympoſijs coloſtris ac cremore, Aijsq́; lactarijs ſe infarciunt, nec ea vino affatim perfundere verentur maximo va-, letudinis detrimento. Vinũ ſiquidẽ coa- ενν leſcere facit lac, atq; in caſei conſiſtentiã uia viuia- conglobari, quo quum offendatur ſtoma ſe. chus, ac repugnanria elaborare ac cõco- quere nequeat, omnia ad putrediné de- uergunt, magnarumq́; ęgritudinum ſemi naria miniſtrant. Sic piſces ac lac, omnia- L*c piſees que acida lacti admixta, vinoque perfu-“nfn⸗ ſa, ſcabiem ac lepram conciliant. Omnia enim impromiſcuè ſic ingeſta, cõputreſ- cunt, ac corruptioni efficiũtur obnoxia. Coloſtris quæ fœtante enixaq; boue in delicijs habent ganeones, nihil homini nocentius, adeo vt infantibus etiam tri- duo àpartu lac maternũ deguſtafſe perni cioſum ſit, ac tantũ nõ lætale. Coit enim ac craſſeſcit in corpore, venasq́ue ac ſan- guinis riuos obſtruit, quò minus cõmo- dè atque inoffenſè poſſent alimenta per- meare. Lac autem tum ſanguinem cõcre tum diſſoluit Cyminum, oximel& acetũ ſeilliicum, angelica, oſtrucium. coloſtrum Bieſt⸗ Da e, bpo. 4 A ͤͤͤͤͤ pI occvrr. NATVNAI PpO DAGRICI CVR SALA ces, atque in Venerem proni,& quot. quot in dorſum decumbunt, duroq; cubili inni- tuntur. 2s Cap. X I. VI. (VWi articulari morbo obnoxij ſunt ma gna ex parte ſalaces eſſe ſolent atqus impenſius prurire, partim quod exduti na aſſuertudine illi rei aſſueuerint, cuins Plus ni-.. muum jals immoderato vſu is morbus contnacim tes da- eſt: partiin quod identidem ijs neniſi xiet, geſcant atque intendantur, crebroquen dorſum decubitu humores ad partes;x- nitales confluant. Pari ratione quift quentius equitant, tum qui nauium a pulartis incumbunt, atque in dorſumpto- iecti durius cubant, in rem Veneream proni ſunt ac procliues, incaleſcũtenm nerui, Suia partes generando bomui deſtinatas porriguntur, ſic vt ex agtati ne, influxuque humorum lumbos ic9 tari contingat, ac tentiginem ſuboii Eadem ratione euenit; vt ſiquis offe- dat collidatque pedis pollicem, cõfefim ex huiuſmodi affectu inguem intumel⸗ cat, ac ſcorteum, hoc eſt, rugoſum äu 6 teltlum epartm qu li rei alielenn mis morbus didemidenhy tendanture uhumorszah t. Pari mim nt, tum qun int atqueipän dant, in ten t cliues, urlh artes geper guntur, leng humorum ac teniauen 1 MIRACVILIS. 113. TI. 213 teſtium inuolucrum condoleſcat conſen- ſus ratione, atque ob neruorum venarũq; implexam ſeriem. Vt enim ſiquis forcipẽ 7 1 aut ferramentum aliud calenti, ignitoque- foco immittat, non ſolùm pars igni inſer taigneſcit, ſed etiam ab igne remotior ita plerumque incaleſcit, vt contrectari ne- queat: ita membris edirecto conſtitutis dolor infertur, affectuſque morbidus vici nis partibus communicatur. Sic à ventri- culo, inteſtinis, vtero, ſplene, hepate caput afficitur, atque ediuerſo cerebro læſo, aut intemperie aliqua affecto, in ſubiectas ſub ditaſque partes malum deriuatur. Atque hinc eſt quod obſtetrices, licet huius cau- ſam ignorent, explorare ſoleant in puero- eantesge- rum morbis genitale, illique affixos te- nitale: vel ſtes ex quorum obſeruarione etiam adul- 2rieuer ti concipere poſſunt, indubitata vel ſa-ſæ valeta- lutis, vel interitus, denique aduerſæ ſe- Tinsrſant cundęque valetudinis indicia. Si enim te- ſium loculi flaccidi ſint ac langueſcant, 2ehrbi eorumque appendix deprimitur, faculta- Sech, zu⸗ tes naturales concidiſſe, omneſque vitales valetudi- ſpiritus qui vitam fulciunt, collapſos eſſe neeae. algumento eſt: Sin corrugatæ erectæqute beuant. ſint abditæ illæ partes, ac mentula rigeſ- eat, omnia fore ſalua denunciant. Cæterũ Dd 5 quo 4——————————y-—-—:——* Cerebri e bepatis af Tuwoſ grum ex Seſtabus 0 pI occvIr. NAYVRAE quo euentus exactè præſagio reſponden obſeruandum in qua corporis parte mar bus conſiſtat. Si enim in morbis cerebii & qui ſupra diaphragma ſeprumqũe tral uerſum conſtiruti ſunt, propendẽt, ac ſac ceſcant genitalia, falutare eſt, vt econtn cötractaeſſe ominoſum, intermoriturenin facultas vitalis, ac nerui ad ſuã originèco. uelluntur. Obſeruaui autem in multisco- ſtante etiam mente; vigenteque ratione ita contractos teſtes, ac penem virilemqle peſſulum reſilijſſe, vt lotium reddituiil. lius adminiculo eſſent deſtituti. In omi- bus autem affectibus qui infernas pats occupant, auſpicatum eſt teſtes eſſe com gatos, pudendumque ſubrigidum, reulcl ceere enim hæc indi cant illas partes qus naturalibus facultatibus ſubſeruiunt, atq; Senitalie ex morbo primum re aiuiſcuut. ad obeundas functiones ac inunia denuo accingi, nullæ ſiquidem corporis partes d tius reuiuiſcunt, diſcuſfoque motdo vegetas fe præbent, atque ere- ctas, quam quæ natura parens in occul ſto conſti zuit. mil aan 1 MIRACVILIS. IIB. II. 214 pueriles varioli, quæ vulgo Maſelen di- cuntur, vino rubro exigi expugnariquùe lunt prpenn poſſint, denique lacte bubulo, quæe kalutueccn à mulierculis exhiberi ſolent, Gum intennan quum huiuſmodi puſtu- nerui ad ſuäch læ effloreſ- aüanennun cant. te,wigenten, Caput. XLVII. eszcpenemün 4 „Atlotimm n N morbis qui in ſanguinis ebullirione ſent dettruil Iatque inflammatione conſiſtunt, dia- dusqui im phoretica ſeu diſcuſſoria exhibenda, qus- dumetttelat que humores attenuent, quo commo- güe ſubigtn dius per corporis meatus ac ſpiracula dicant s queant expurgari, non eſt quod quiſquam atibuslühim ambigat. Itaque mirari ſubeſt qua ra- tiones unm tione matrouæ noſtræ, quum hæ puſtulæ vV. idem corpnix eruptionem moliuntur, vinum rubicun- 8 edſcuſören dum exhibeant, quod plerumque aſtrin- ve i: rebenrne gentis eſt naturæ, atque humorem cogit mdur un ac denſat. Quocirca ego decoctum con- nced. fcci ubeo ex Calthæ floribus crocatis, audhloe- * l. auæ vulgo Calendula dicitur, meliſſo- men. dcen phillo, anetho, hyſopo, fatureia, ficibus, te aniſo,& feniculo, quod cutem relaxat hu- morumque collectionẽ diſſipat. Iniri tamẽ ratio- 4½———A—C——————————— PDEISOC.E VI T. NATVRNAE rationem poſſe video, qua inoffenſè cin eer. Ale incommodum præſcribi pPoffit, mod heus an tempeſtiuè id fiat, quum ſcilicet omnishu Keare⸗„morum impetus ad cutem delatus elhri alaa, enim eadé ratione propellit, qua illcqu comprimendo aluum laxant, vt myndo. lani,& radix Pontica, vulgo Rhabarbai dicta, quibus manifeſtè aſtringens vial- aqua ineſſe percipitur. Itaque aſtringend ratione rubellum fuliginem propellt a- que humores fumidos qui medijs ſpaiis Sic experior in nonnullis vinum nigum Hiſpanicum, quod à tingẽdo Tinctoerm ſtri vocant, aluũ ducere, quod tamen qjt ſentericis exhiberi ſolet, quo aluum ſſtt Q Id efficit partim quod ob craſſitiem vens ſubire nequeat, partim aſtringendi premt- hærent, proluit. Pari ratione rubrũ vinum quod calorificum ſit, diſcutiendi vipoltt ac ſudorẽé elicit. Lac autem nulla ralone exhibendum cenſeo, quũ febricitantibus ſiit noxiũ prompteque corrumpatur acco- Tac enru- tagia concipiat. Experimento enim com- hele ohns probatũ habeo, moriente aliquo lac liue- um cere ac corrumpi, omneſq́ue halitus peſi- feros in illud deferri. 41 6 inhæreſcunt, ad extimam cutem deueiſt. dique facultate, qua ea quæ inteſtiniin 10 vlial 385 ——— . N Ary A dralcit dk num ſcilie 3 cutem delgne ropelt qu m laxant„Rth 4,wdlgoxb ette atingm r. ltaquean liginem pum 1os qui meh imam cuten nullis vimam. tingédo TIt ere, quodtm olet, quo uln d ob caaſtta m altingrnt ua ea quænnt ratione nhi t diſcutieni ac autem dull 5 quü feblüs ue corrumpans erimento ens riente Aiuoh mneſuedin b 1. MIRACVILIS LI. 11, 215 1ONITRV ACEVL MIN E vitiari vinum, eumque liquorem, quæ Bel gis Ceruiſia dicitur:& quibus id prohibeatur corumque vi- res reſtauren- rur (Caput XIL. VIII. Tonittu& fulmen noxam inferre rei 1 pennariæ, celliſque vinarijs, nemo nõ patrumfamilias luculento ſuo damno ex- peritur. Siquidem fulmine vapeſcit vinũ, coloremque ruffum aſciſcit, ac genuinus ☛.ρ☛χαπρ☚ illi ſapor aboletur calore igneo ac vi pe- netrabili vrentique. Ceruiſia horrendo Wine illo ſonitu, motuque violento ac concuſ änuarer yi ſione acore vitiatur, potuiquc efficitur naas. inidonea. Et quanquam æſtiuus calor prę- cipua cauſa ſit, vt liquores aceſcant, fulmẽ tamen ac tonitru ſubitam mutationem huiuſimodi rebus inferunt etiam hibernis menſibus, quum æſtus pedetentimn id effi- ciat. Quod ſi penora ſubterranea ſint ac concamerata, formicibuſque ac teſtudine conſtructa, minus detrimenti poculenta accipiunt, quàm ſi tabulatis cõſtrata ſint. Celerius enim in hæc penetrat aëris au- ræque intemperies, ac Wiolentius in dolia e cadoſ- Ferra gua pI OCcvL T. NA TVAA cadoſque vinarios decumbit. Quocii nenou ego iſtos præmunire ſoleo antequã tem men ali- quosribus eedt. ſtas ingruat, ſuperpoſita vaſis ferri lami cũ ſale, aut ſilicibus, fulmen enim cũ duu ſimis conflictatur, in eaq́; potiſsimè ii ſuam exerit. Nam rara& tenera intactan linquit, quòd per ea tranſitus pateat, us illis inhereſcat, eoq́; fieri videmus, yt quc cus atq; ilex durifsimæ celſiſsimæq́; abo- res fulminis iniuriæ maxime fint expolit, phoca Zeehondi quum Laurus quæ illi cedit, nec renititu, intacta conſpiciatur. Sic experimento po- tius, quàm ratione comprobatũ eſt Phaa ſeu vituli marini tegmẽ ob id opinor qyul conrextu raro ſit, minuſque ſolido, fulmi ne inuictũ eſſe, ſimiliter& Aquilam, eiuf qüe exuuias. Cæterum hoc omniumſiite Robigo Brandt vulgo 6 intereſt,ac meminiſſe expedit, vt valetuu- ni conſulant, Alimẽéta fulmine vitiata, no- xia eſſe, ac pernicioſa adeo vt, ne canes quidem contacta deg uſtent. Ineſt enim i- Ii vis peſtifera, ex qua ſpiritus venermtus in contacta diffunditur, eoque fityt afll mine aduſtis teterrimus odor emanch quod in ariſtis cõfricatis percipimus, qui tactu fulminis robigine vitiata ſ ul phuni odorem naribus offundunt. Atqui quum indicauimus quid efficiant tempeſtatesh naturr ℳ gatar⸗ etit b gäti quod kemin umer cod uula elkr alib mali behm po inger en qle- aut w uer ocili Vrau nach laum unh pedl brar mn 5 — 1 4 8 ſ 1r. XAn Gdecunti ure ſoleoan erpoſtavis us fulnen ar „mn eag un taragt tenenn ea vanltm dqp Heriwicenn Sime celllömm iæ maume ne eilli cedir n ur. Sic apenn e comprobait — — — — — egmé obidon minuſqüerbin diliter KAolus terum hocom nile expedlene nẽta fulminelt: rioſa adeo It derukenie cqui huind ſditur, eoqle A errimus ocd tricatispercpn igine ſünl da prædita ſit, qua efficit ne vinum in mellis MIRACVILISILII. I1. 216 naturales,& quid damni rebus inferant: xeſtatvt quibus ea reſtaurari poſfint, ac priſtino vigori reſtitui»commonſtremus. quod ipſum non facile effeceris, niſi liquo- rem in aliud dolium transfundas, quod ramen prius defricari debet, deinde de- cocto foliorum ſatureiæ, thimbræ, Lauri;, uglandis, myrti quum hortenſi 85 tum ſyb ueſtris, quæ Gagel Brabantis dicitur, feni- culi, baccarum Juniperi, Orminij quæ tri- niali voce Gallitricum dicitur, vulgo Scer ley, macerari, exiccatoqũe dolio recondi, poſtmodum vbi in vſum depromi con- tinget, colorem odoremquũe ac ſaporem exhibebit gratiſsimum. Ceruifiam quo- Wndar que vbi à genuino ſapore degenerauit, intaarex- aut vbi langueſcit, medicatis odoratiſ-““ que rebusreſtituimus, ac ſaporis gratiam cõciliamus, nempe Iridis radice, zinzibe- re, nuce myriſtica ſeu moſcata, gariophyl- lis,lauri baccis, eiuſq́ aridis folijs, Cala- mo odotato, origano, beta. Quũ enim Braſ ſica uulgo Caulis, vini naturam corrũpat, tuin Beta reſtaurat, quòd nitroſa facultate Braſricæ vinum cot rumpit, be 74 1 7 4 4½ Fat. lentorem denſeſcat ac cogatur, quod ip- 1 ſum& Erucæ ſemen præſtat, ſed non ſi- + fundunt. ar veharn„heng e Mnug ne graul valetudinis diſpendio, neruos C an Sbsec ſiqui- 4——————.————— b pa occVIT. NA TVNA1 ſiquidem vi cauſtica at; adurenti ſicit, ſen b morboſque articulares inducit, vt reſina udl ta quædain vina, at que exoticis quibuſii duue rebus condita. Noſtri enim caupones ſil.] inac phure cados ſuffiunt, atque aquam marini mnnl melle coctam infundunt, non deſunt qu dn Lefenede lac bubulum illi immiſceant, alij calcem vu. ſaleau. arenam, tritoſque lapides candidos a inu b Bentimargo in has Oras aduectos doljs ts. inſternunt, adiectis aliquot ſalis manpu- tonc lis, aut ſex ſeptemue ouis, quibus omi umi vitia vini emendari ſolent, ac ſapor&o. uir lor in priſtinum vigorem reſtitui quonm crb nonnulla tametſi minus noxia ſunt, ſem. duu per tamen factitia natiuis ac genuinisde nu teriora, minuſque ſalubria exiſtunt. 1o⸗ MWHporl TEMPESTATIS, EX MM. ſem rinæ aquæ contactu præſagia, ſecſ tum quid portendant uurb b hiberna toni- didh aitrumzg. Caput XLINX am (H'Bſeruaui ſæpius ſcapha in vlterionit ali tora deuectus, manu ſalo immerſiit am quas marinas prorſus egelidas ac tepote nun imbutas, quod ipſum tẽpeſtates anteth I. — —O ei . 1„ 8 duum imminere portendit, vétoſquem pu P 2 1 petu⸗ “ 5“— 4 4 häorss aduh TIA4TIO I contacu ſ duid ponentu Wernaton- ttui. put LIL- puusſagunn us, nanulibis rorlusegdlist ipſum ehe — MIIACVIIS I12. 11. 217 petuoſos, ac fluctus validos. Quum enim in alto remotoque mari, vndead nos ęſtus deuchitur, tempeſtas incubuit, aqua ma- rina concuſſa atque agitata ferueſcit, vtq́; manus comploſę, calore perfunditur, mox ad nos turbines ac tempeſtates deuoluũ- tur, fluctuaſque in ſummam altitudinem intumeſcunt. Sic ineunte vere tempeſta- tes auſtrinæ herbas& gramina eliciunt Primere temporis contrarietas non po- Bee Ec tuit. 1AA ——Ainn———ö———y———————— pr occvIr. NAY vKA tuit. Quo ſpectat illud Hipocratis:Minus Lib.2 periculoſè ægrotant ij, quorum vel natu. ræ, vel ætati, vel conſuetudini, vel tem. ng pori familiaris morbus eſt, quam quibus horum nulli affinis cognatuſque exiſit., nb- — — ρ PVEROS REBVS DVW I.uHx chris affici, ac rugoſas deformeſque anu hiu exhorreſcere, quocirca cum annoſis tæ. qul minis in eodem lecto non collocm. am dos, multò minus ſi pedibus nt ex aduerſo illis ſinr mt conſtitutri. ſ Caput L. urt ne e b lIiiiHElE.OIn a IEmo non mortalium rebus pulchris eii dblandiſque ducitur, ſedpræ cæteiste ikh naella ætas atque impuberes, qui quumt. ine veno non Aidi fint ac geſticuloſi: ignem, faculasfir Ui aſiciar re nalia, ſeintillas, ac flammantia quęqutall unane- dè ſpectant, omniaque verborum leod- T nia,& quæ animum demulcent, ſpittulg 1 erectiores faciunt, captãt. Quò fit ut pus i ri nulla re melius conticeſcant quamibe: implacabiles quàm cantilenis, aut quum lucentia quæq; oculis ad moueas, quos 3 ficit igneus vigor, atque aërca lucidacquc 3 ſubſtantia, quò' fit vt tenebras e on 1 RE K5 1 Wolas de kernch nocircacunm n lecto nonul minusüigeck nerſo illslmr onſtituti. aput l. rtalium rehun lcitur. ſedyyc nplbers gi uloſti Pgrew N ftammantuag dague retdon un demulcent t,captit. i conticelcantg am cantilens,3, 4 culis admoless unreim 1 it vt tenett ex nuiuſinodi corporibus emanat, ad ſe MRACVIIS TIB. 11. 218 cant, aſpectuque tetra ac torua auerſen- tur. Sic vbi matrona aliqua verrucoſa, vel„ueri de= mgoſa anus infantes vlnis geſtãt„gremio- formes zue fouent, ad primum ſtatim intuitũ plo- euaff 6 rabundi reſiliunt. at ſiqua forte elegantio- riforma, beneque culta aſtiterit, eò ſe in- clinant, illamque exporrectis brachijs am- biunt. Quamobrem inconſultè faciunt, qui terricas aut moroſas nutrices condu- cunt, aut aniculis alendos committunt in- fantes, quæ manſum in os tenerum inſe- rant. Guum enim halitu graui ferè ſint ac viroſo hircumque oleant, fit vt quidquid alliciant, coque efficiatur, vt colore giluo exiſtant, ac muſtelino mulraqjue vitia ex Amirulz- illarum accubitu contrahant, præſertim ſi visbalitas in decliuiori ſpondæ parte reclinentur il- Eher ae. liquer exaduerſo ſint conſtituti ti. 3 VIFIAT, vr TENELLA atas prægnantes, facrifici, quique ſolita- iam vitant agunt, ac ſedentari ſunt, umo omnium morbis popu- 27 laribus ac peſte corri- ott in. piantur. b en znrzel Caput LI. . a Be ⸗ Ilos 4—8hhöodöoſͤſ———— DI OCCVILT. NATVRA ILlos comperio morbis contagioſis, qua- les autumno, æſtiuiſque menſibus gral ſari ſolent, citius corripi ac ſuccumbere, qui tenerioris ſunt ætatis, atque inualide, humidoque corporis habitu exiſtunt. Qu- Qui morbis 1us generis ſunt impuberes ac ſexus mulie primi uc. Dris tum qui otio ſomnoque dediti exct umbum. mentorum copiam coaceruant. Hii ſiqui- dem promptius periculis ſunt expolti, morborumque contagia celerius conci- zimiles Piunt. Vt enim perpolitum terſumq ſe. Fecaloſum culum, aut nitida quæque citiſſimè depb Eum. halitu ac fuligine offuſcantur: vt denique ignis leuiſſimas ſtipulas, atque arida nutii menta confeſtim corripit, quum ſolidaſe- rius inardeſcant: Sic tenera corpuſcula imiee ingruente primum populari morbosytmi militibus..,....7 non mum. Nls armati munitique milites in belloco- nis armis. ficiuntur, proximè inulieres geſtantesſte rum non facile obſiſtere atque obluchn onus ferre ſuſtinent, ac iam iam defectu ræ videantur: quò fit vt inuadente velle- uiſſimo aliquo morbo, nedum peſtis ſæui- tia, labaſcant. Sacrifici verò& moniales, quoniam otio ſomnoque dediti ſunt, nec VIla exercitia, laboreſque ſubeant, ægte aduerſus hos morbos ſubſiſtunt. Bauul . all⸗ 8 poſſunt, quando quidem ægreé intemum „ J. 1 4 vI ordis COntaoh ſ ullcque nenn orriplac d Etargne —— — — — — — — is hadit äm puberezacn 1 mnochle dede 1COaceruunr. ericuls lun ntagia calein politum term quæque ctiſm dfuſcantur:t pulas aquent orripit,qum’ Sic teneroh 1 dpopulanmas quemiltssit mulieresgeh dliſtere nqle! quidem m nt, acumim d fit vtinuaden rbo, nedunge crifici rero nnocduecslul oreſcuc ſlhra rbos libſtud f. MIIACVILIS ILIB. I11I. 219 autem& vectores, cæterique plebeij, ac vulgus promiſcuũ, quod in omni vitæ vi- ctuſque ratione delinquant ac ſordidè vi- uant, ab huiuſmodi quoque morbis non ſunt immunes, tametſi eorum nõnulli ob indurata laboribus corpora ſerius ijs malis tententur. Cæterum quum pueri in acutis morbis inſultum non perferant, tum in mitioribus, aut vbi lenta ægritudine con- tabeſcunt, non minus diu quàam adulti cũ morbis luctantur, infantes ſiquidem ea ha bent poteſtate, quæ prouectiores actu. In- ſita eſt enim huic ætati vis quædam, vitaq; ac vigot, quę in multos annos ſunt propa- ganda. Hinc Auguſtinus, Pueri, inquit, ha- bent perfectionis modum ita vt cum illa & concipiantur ac naſcantur, verùm in ra- tione ac poteſtate, non in mole. Omnia enim membra inſunt ſemini, quæ ſenſum emergunt, ac decus iuſtamqe longitudi- nem conſequũtur. Ita ætatis decurſu exe- it ſe,atque elucet vis rationis, cæteraque naturæ munia perfici incipiunt. Hinc no- ſtrates dictitare ſolent, vbi impube- res laudant ac ſpe lactant; Sub- eſt huic ꝑuero virile robur, Dacl ſtecckeen man in. Ec 3 VARIA De Ciuita. Dei ca.14. 8 8* 1 4——— 4 AA ͤ&&—————eee (h deen Iu Corrol. Dioſcor. . 6 2i9 bus elicimus, nunquã putreſcit, quod pPprI OC2VLT. NAT VNAE vARIA NATVR AE DOCYy. menta, rerumqũe diuerſarum non incon. cinna congeries, quæ quum grata breuitate tractare inſtitui, vno velut faſce complecti Caput LII. LIquorſtillaticius quẽ ex herbis virenti. excocta ſit omnis terrena concretio l; inſit acrea quędã ſubſtãtia, quo fit vt ui decoctionẽ perferat Si enim igni admon Jſt ghcal pl pu Nisr que dore 9! d5 1Y latls ferueſcat, omni ſua vi& facultate deſtu- ſher tur. Siquidé quũ pura ſit& defecata, non habet quod adimi illi poſſit, eoq́; fitytc tius putreſcat, ac mucore obducatur qui putealis decocta. Sic Cereuiſia coch es puteali, ſtagnanted; aqua, licet turbidaſt & inquinata, ſapidior eſt, minuſq́; acelti quam ex cœleſti& clara cõfecta. Tutu- lenta ſiquidẽ ſiquid habet vitij; excant- tur ac melioreſcit. Memorabile eſt ddod Hermola'“ Barbarus ait, Aquã ſeptiespi- trefactã, purgatãd; nõ putreſcere amplius Quoniam, vt opinor, exinanita eſtatque exempta terreſtris omnis ſubſtantia, prot- ſuſq́ue defecata ab omnibus ſordibus, qu illi putredinis cauſa extitit. Sic obſnn . yt b reme lrud lele mel uuſc met tes p ul, W achl r. Ium 1VAK däpetama S) Cbx a lctare ditün ce congl ſum el. dut LII. us qucexheche auncipaneu tereena conan lublätiagot at Sienimigi avi& faculan puraſtt Äctin lilli pollt eu mucore obcas „Sic Cereulhe h acurxlccn lior tt wiaut E characöfech id habet rlis .Memoröbifeſ us ait, Aguilt nöõ puteſcer ſta 101, exicaultad b omnül Quin& cutis oleo imbuta venena reſi puit adeo ſiquis cutem admotis cauterijs ero- MIRACVLIS LIB. II. 220 Lythi hoc genus quod plebes lopenbier vocant, certo anni rempore aceſcere, ac poſtliminio pritino vigori reſtitui, quod pſum in vino exotico euenit Baſtardo& Nigro Hiſpanico, quod mantilia, manuſ- quse inficit, ac lintea quæque ſaturato ru- bore imbuit, vt Ceraſa Actiana, quæ vul- go Morellen appellantur. Duo ſunt liquores humanis corpori-"i⸗um bus non minus grati, quàm ſalubres, in- tus Vini, foris Olei, quorum vſus ſi mode- ratus ſit, inculpata valetudine homines ef Hicit, tum eruda viridique ſenecta. Vt au- Similoab inaneto co- ) rio. tem ocreę duriores ac coria quę rigeſcũt ſituque ſunt obducta, oleo macerata mol- leſcunt: ita corpora hominum, ac potiſsi- me ſenum vino perfuſa, mitiora fiunt, mi- nuſque rigida ac tetrica. Olea vero atque vnctiones quanquam apud pleraſque ge- tes propemodum in diſfuietudinem Yenc- dnt, eorumque vſus exoleuit, quum ſe- num, tum iuuenum corporibus ſalubriter adhibentur, his enim ea denſa præſtamus, ne externo ventorum impulſu feriantur ac ſuccumbant; vel laxa efficimus, ne in- terna humorum fuligine ſtrangulentur. Ee 4 dente 4“ a———y————— pI OcevITrT. NATVAAI Oleum ve-. vena retus lam Jue oleo perungat, fruſtrabitur ope- *. ramque luſerit, non enim adhæreſcit qu; applicantur, nec penetrant. Intus quoqu aſſumptum virus acrimoniam retundita que hebetat, venaſque ſubire prohibet, ac confeſtim vomitu id exturbat. Oleum yi- no vel alterius generis liquore ſupenn. Olenm eui fuſum præſeruat, ne vel vapeſcat, velcor- B5 Bizuin rumpatur. Siquidem aërem arcet, omnel- ſam puire. que halitus excludit quæ putredinenu- dinearcer ferre poſſint. aube« Succinum feſtucas atque arida queqlt allicit: at oleo oblita intacta relinqut, qua ratione Ocimum quoque vulgo ba- licon repellit. Sic magnes allio peruncus ferrum reſpuit, quòd pingue quidda dlo inſit, quo vis eius retunditur, ac minusad. hereſcit. catumeres Cucumeres& cucurbitæ quum humo. Mumalr e turgeſcant, coq; alantur, oleũ itancr reſpuunt. ſfuntur ac diffugiũt, vt illi admotæ relllüt, ac ſeſe contrahant. Qmnes enim ſtirpeso leo affuſo putreſcunt. vin ſe Vitès fi ſterileſcat, ac præter pampinos ennrdſß ſtoloneſq́; ac ſarmẽta nihil proferat, loti acri ac vetuſto perfuſa, fœcunda efficitu’ quum enim redundantiori humore ſtrar guletu- dente medicamento exulcerare pergat,il ungat, tu onenin lben deneren m actinorinm ſqus ſubie 1 rid exturba,, eneris lqunn ne velrapela lem aiten an dit que funi Acasarqueait, ꝛblita iwean aum quoques rmagnesälhp uôd pinguegi retunditurxt cucurbite quu qlaenr 1 t, tilladmoh t. Omnes eni-. cunt. cat ac pfetetſs néta nibl- gai fuſa, fermas ndantionbui 1 1 guletur, excitato calore, aſſumptaqũe ex- MIRACVLIS. I18. 11. 221 cremẽéticia humiditate in ſpecioſos vbe- reſq fruct protuberat, quod ipſum eti ſttfece vini radici affuſa. Malè autem no- EFuligo ſa- ſtrates vitis fœcunditati conſulunt, qui**⁶*s- ſcrobe facta fuliginem ex fumario dera- ſam circa radicem obruunt, tametſi enim Aiquid pinguedinis illi ineſſe videatur, feruida tamen vrentique virtute perni- ciem vineæ affert, eamꝗue areſcere facit, vi corrodenti. Orminum Centrum galli officinis di- calurics citur, cuius ſemen feſtucas, ac puluiſcu- ,οκς. los, aliaque oculis infeſta quæ foris inci- dũt, eximit vi attractoria. Siquidem illud oculo admotum per ambitum illius qua- quauerſum voluitur, aſſumptoque humo re ac diſcuſſa caligine, turgidum egredi- tur, ac velut tenui méẽbrana obductum. Ipſa verèò herba contrita aculeos ſpinaſ- que extrahit, ac morantes difficilesque Far 58 partes accelerat, Vino iniecta mentẽ ex- hilarat, animique nebulas diſcutit, ac Ve nerem ſtimulat: liberalius tamen aſſum- ptaodoris grauitate caput tentat„Sca- Aas rugoſasque manus molliculas præ- ſtant ac leniunt Altheę maluæque deco- ctumillis autem efficacius feni Græci, li- b Ee*s nique — 4 Aeeee—n ääG&⁊&⁊&—————e——,-—— Vt manu æuore per- pelis niur. .“ 1 D. I TO0C CVE T. NAVWR A nique ſemen, quod miti eſt oleagine in- butũ. Conficiuntun autèm apud noscon 1 4 tuſo lini ſemine, expreſſoq; oleo fraces formaque quadrangulari liba quæda ſ ginando pecori accommoda„quorumſ y'i frons et pbera ru- xis defor- mata ni- geſcel. 8. Euy qui- dam febri⸗ citantes uõ fisians. fragmentũ aqua cœleſti mageres, manul- que illa abluas, pruriginoſæ cutis vitn emendari percipies, membraque nitida ac perpolita effici. Brontem quoqueucq; vbera flaccida, rugiſq; deformata expolt lini fex aut amurca, addito gummi Arii ci ac tragacanthæ, maſticheſque momen to, ac Caphuræ perpuſillo, quod oculs quoque rubicundis, ac palpebris liyi- tudine arida vitiatis, atque hiantibus de- corem, aſpectusque Venuſtatem cou- Viſum eſt nonnullis prodigij quiddã ſimile ægrotos membris eſſe caliduims totoque corpore vri, nec tamen Wuſti premi: quum id eueniat eo, quòd cabet diffundat, nec cordi vllique parti pticr pi inhereſcat. Quo fit vt erumpenteſt- cant. dpt — dore, cordeque perſpirato, ac diſcuſſoca lore fumido qui interna viſcera occuhr bat ſiticuloſi eſſe deſinant, econtra qur- bus calor in extimam cutem non erũpla ſed intus deliteſcit, intoleranda ſiti cil ciantun ahül A pjle⸗ natac ſohui ntẽg lquo Taxit me el — 1 —— A 1. an b mutlec üa 1 preloc a asulai ldo g commodn a rleltimor ruriginoſe cn 4, memdaut Frontem qu l dctorwan addito Lun maſtichelglel rpulillo, quas ss ac palpehn s, arquehund — due Venutn — ullis prcdg embris elle cdl- rri, nectanai ſeniat eo,quüt di yllique pu b o fit ſterumhee rſpirato Kd rterna vlcen” deſipant, echi nam cutemm mn b — 41 lntoleranci t, 1 1 MIRAGCVILIS. IIB. I1. 222 ciantur, etiamſi foris nulla ſe caloris indi cia proferant, quæ febres omnium perni- Albumen oui conquaſſatum, calcique renumi- viuæ admixtum vitri fragmenta ferrumi- Bn nat, ac teſtacea quæq́; ita glutinat, vt diſ ſolui nequeant propter lentorẽ actenaci tatẽ glutinoſam. Quum enim calx cuiuis liquori admixta in lapidẽ indureſcat, tũ maximòè albo oui confuſa, quod muco- ſum eſt viſcoq́; aſſimile. Qui hortorum cultui— que vberem ex ſingulis ſtirpibus prouen iueiee. tum conſequi volet, obſeruare eũ decet, us. quæ inter ſe conſentiant, quæque diſcor- dent. Siquidem herba altera alterius in- cremento officit. Sic vitis ſi in braſſicæ confinio conſita ſit, vel langueſcit vel emoritur. Quum enim vitis ſucculen- taſit, ac braſſica humoris præauida, om- nem ſuccum allicit, ac deprædatur. Lau- 2,₁ꝙé³ u rus quoque& hedera viti noxia eſt, eam- u mimica. qe exareſcere facit vi calorifica atq; ex- iccante, quod Pſeudonardus quæ Lauan ula dicitur, pluribus herbis infert intẽſi caloris ratione, vt Raphanus ob acrimo- Rphanus niam qua vicina quæque deurit ſitt vt temulentiæ aduerſetur, quò deditus eſt, at- Herze 2 QuO obſiſtit. d vini b vin ** temulentig G——-————— DI occVIr. NATVRAI vim retundaaaca. u, we Allia prope roſas confita illas odo doratio- ratiores præſtant, quia alliorum acrino. ner euaan nia ac caliditas inſitas illis vires exctu atque elicit, quæ enim ex frigiditate la- ueſcunt, calore acuuntur. Olea natnW, Olea medicina eſt Ciceri, arcet enin 8 abigitq erucas, que illud eroduntaæcq́- populantur, idqie odoris grauitate qu fit vt beſtiolæ illi non innaſcantur. ũ autem olea amaritudine imbuta ſttballi cam herbasq; alias præhumidas macd- cere facit, quod ipſum& Origanumeft- cit, Ruta& Ciclaminus facultate calda „é atque exiccante. Scio equidem multahu Ratio mul-. ,F arã erum 101s generis perfici occulta inſitaque ſias nries- totius ſubſtantiæ proprietate, ſicytmon b ſemper ratio iniri, aut effectus cauſier- plicari poſſit, iuuat tamen, ac voluputt eſt Philiatro ac rerum naturaliumnqdh- ſtrio, ſagacique inueſtigatori probabils rationes comminiſci, quas ſi prorſis non aſſequitur, non tamê rebus manifeſti dem derogat, nec effectus calumniarli ſed naturam eiusque opificem admin- ione proſequitur. Iinmerſa autemſin quorũ probabilis ratio reddi poteſt. Vet bi cauſa, Portulaca dentium ſtuponime- ſ detul, detol ehgu 6 ti, Gübo ulot (alch lone ſäpau conte ſüos bd. 4 H dohls re quoc n, ſidra neat dores n,, Phr dta tam- rſer wii dohr ddii aüne Frr. Surn olas cni 9 „Aulaallonu litas lls n. enim erti acuuntu. Lelt Cicei,n dve illud eran, le odoris gm noninnaleane itudine indin. las prahunitt ipſum&Orgr laminus facdir Scio equicemn ci occultainta eproptietne,l 1, adt efecue uat tamen, ur erum atlri nueſtigrtorigt rici qus ipd amé rebus nM ec effectus cll sque oplbcen R Ir. Immeftiu 1 Sratio fedliyt —— MnRACVILIS LIB. II. 223 detur, qui ex acerbis acidisq; contractus 97 2. eſt quoniam glutinoſa eſt ac lentore Prę oentiam dita, quo ab auſteris affectos dentes,& Au quibus deuinciuntur, neruos lenit, ſuaq́; viſcoſa humiditate incommodum iarcit. Caliditatis autem atque aſtringendi ra- tione idipſum facit Salis confricatio, aut ſtpaululum caſei ouilli viridis dentibus conteratur. Exiccat enim, denteſquũe ſtu- pidos ſtabiles facit, atq; ex frigido humi- doq; aut acido humore labantes fulcit. His qui obeſæ naris ſunt,& quibus ol oſasu factus vel vitiatus, vel abolitus eſt, effica: arrefihus ciffimè hunc reſtaurat Melanthij ſemen quod Githrapud Eſaiam vertit Hierony- mus, Abrotanũ, ruta,& quotquot acris vibrantiſque ſint odoris. Dilatant enim meatum, humoreſque atque alienosva pores reſoluunt ac diſcutiunt. Nihilau- dem, etiam in ſenibus expertus ſum ma. eis præſentaneum, quàm Mentham iden.nre dem naribus admouere, cuius fragran- factam re- tiam manifeſte percipiunt, quibus ctiam furi: is ſenſus adteterrima quæqueo ccalluit, omniſque odorädi facultas adẽpta eſt. aphanus quæ Antonomatice Radicu-*⁴*1³. a dicitur, primis mẽſis inferri debet. Sic — ca dentuunti enim edendi auiditatem incitat, ac ſto- 3 macho 8 4 Ae ae—————“““ pr occvIr. NATVAA macho minus officit. Quocirca culpan ua ſfmunr noſtrates, qui peracta propemodu ue- corna aut prandio illam eſitant. Sic eni melius perfici cõcoctionẽ fibi perſuadtt iit uũ ventriculo infeſta ſit, niſt aqua tit. Wial que conſperſa cibo præmittatur aloqu unſ graues halitus, ructusque nid'oroſose mà ſubolidos excitat. Quod ſi ex eadiſte ſab ctam particulam vino immergas, cunfe. tin ſtim fœtorem contrahit ac grauecleu-ire tiam istie A10slnit ſa, erro rubiginem eueſtigio adimit, uosc Tartarus. 7. Far vuut. liqte ſplendorem conciliat oleum Ta. ijude tari, quod ipſum etiam lentigineseme uad culat in facie, omneſque puſtulas fedis 4 quæ frõrem, mentumq́; deformant, do. ci- leu wi abſterſoriia. 5 cæphar⸗ Caphura aquæ coœleſti commixtgilli ſanu 2u uuedi a utredine tuetur ac præſeruat dors ſalt un 2 b. fragrantia, Similiter& myrrhaatqhed ſul ouᷣrius 8 2 4 M ater. galochum vulgo lignumaloës. der webyh en Succus quo q; Cyrenaicus, quinug ber inBenzoiwocatur Styrax alamitesinin cunda à rebus putrilagine, efficaciſim ba i1iumt Oʒmm es ſiquidem vitiatos halius ban auramque peſtiferam abigunt; aoP. bientenm aërem ui ferè putre dinis Gau lu ſa ſexiftit, puriorcm rrdüuntzeffuxuge dnt 4 lo lllam dn cocdioni ldi nfelt ſt, uün ldo yreninn ructoscuen t. Codla vinoinmem ontrabit acg ꝛem euellio am conciladi mettam lendg nneſqüe pabt atumqh deiom e colletticom tur ac preftu lrer Amrt d lignumalooh Cywrios „Styrcum Lo autem ſonitu nec tam valielesrbglt; rribg, Aautem ſonitu; nec tamm Valide cxplodi haune. widem wund ghandem continget, ſi is eximatur. Sen ceæ, velſucco Calendulæ commiſta, cla- MTRACVLIVVILIB. BI. 22 to ac ſuaui, qui excalida ſiccaquti quali- Thirimalli, cuius ſeptem numerantur Tirmal differentie, ſuccus lactéus verrucas delet vires. Kiadurenti& cauſtica. Siquidem ob in- tenſam caliditatem ac vim penttrantem, radicem areſcere facit, quo facto mox vt ſcabra quædam cruſta decidunt. Pari ra-"ernucæ ye tione Hermodactylus ac Sauina in pul- Aueerdge— uerem redacta, arquè oximeliti ſcyſliti- uos calloſque abolent etiam in partibus pudendis, quum a fœdo concubitu con- tracti ſunt. IIIIIIGIIIOS II I. 11 Keſtiuis menſibus ne vinum in cõgijs nr au3 cito vapeſcat„ aut calor ecpéerfundatur, minus va- ſecdlinter propinãdum frigeſcat, in labro f*ſae aquagelida oppleto collocentur vrcei, aut capaciora pocula, deinde Sal nitrum vulgo Salpeeter inſternatuns tänta fri gi⸗ ditate vinum imbui cõringet, vteam vix dentes tolerent. H uins autem qualitas il νμ. lum in bombardis ſtre ꝑpitum efficit qnuli νe er Gherenn. Siquis dilutius bibere inſtituit, ac con Qgeanods b lultum exiſtimat vinum plus ſatis mera⸗ vuam di- cum infuſa aqua mitigand um, n omid in⸗ laenduns. ter ☛— 8ZI—ö—ſſhhhhͤhͤöͤöͤöͤhöͤͤöͤſͤͤͤhͤhͤͤͤſͤſhhͤhZö—öͤZͤͤdͤd itatumalimenta quum aliud Proan- ib. que vrinarios peruios efficit, ac dlatar ac miſcenda, nec rubrum candido, Negotii dat DEOCCVLT. NATVRNAE ter edendum moliri debet, ſed ſeſquiho- un ra antequã ſit accubiturus. Sic enim c0a] be leſcunt inter ſe liquores, nec repugnanti usi qualitate concoctioni reſiſtunt. Vulgan en ſiquidem more diluta, tentant caput, a ac rugitus flatuſqie excitant. Acerba quo un que vina ac ſubauſtera dulcib us non co- War enimf.* Lo tius-aliud tardius in habitum orpunst ani Piatur, Quapropꝑter hunc delectũ habex dum fuadeo, vt in prandio album alina cogi rin Cœna vero rubrum. Album ſiqu- dem prõptè delabitur, ac venas meuul- b rubrum verò modò generoſum ſſt, pii goo alit, ſed aſtrictionis eſt particeps. 2odi( in cadem menſa vtrumqne propinenm, ſam ſemper album rubro præmittatur. Cui ſiax autem diluendi vini rationem nonpenl- Uec tus negligendam cenſcam, tum illdtu i lutanhe tarchi mihi ſemper arriſit: Vinummim al ſentenus æe vino di pore modicè bibẽdum potius, qui ahn äio iuendoe. diluendum: deperit enim infuſa aqui. ca cattane«æ Caſtaneas ſiquis volet conſeruafem l nui fames tactas, nuces baſilicas ex iuglande cols: iihi sur 4 ctas inſpergat. Omnem ſiqquidem Mhn 4 Eka b atqle b ccubiramgg liquotes i 8. .. l con reltm diluna wnm, le excitm At, ubram cnäh, ta Quumalad j uSin habitume Pter huncdel in prandio alhl 3rubru. h eabitur, acſem eruios eftct, odo generoim dis eſt paric la vtrumqre y rubropremitu vini rationen im cenſeam verarriſt: V’ bédum poliu- b 1 leperi enin it 4* quis rolet un alicas jul alilicas 1 Omnemdcuü 2—— 3 HMTRACVIIS. L 1E. I rI. 225 atq; humorẽ excrementicium qui cario- ſas eas efficit, atq; euanidas abſorbẽt, ſi- tuq; obduci prohibẽt. Eſt enim eius natu ræ nux regia vt exiccet, hùmoremq; de- paſcat, vnde ſalubriter tõſillis, vuulæ om- nibusq́; gutturis vitijs adhibetur, in quẽ vſum Diacaryõ hoc eſt, ex nucibus anti- dotũ cõficitur, quod omnes à capite flu- vones ſiſtit ac reprimit. Et quoniã vene- nis reſiſtũt, ac venenati aëris cõtagia diſ- cutiũt. Compoſitio diateſſeron, quòd ex quatuor rebus cõflata ſit, à veteribus ex- Dianack. cogitata eſt, quæ recipit, Nuces binas ac totidẽ ficus, folia rutæ viginti, aliquot ſa- ntiders lis grana, quæ cõtrita ſiquis ieiunus ſum-reele- pſerit, eo die à venenis morbisq́; conta- gioſis futurus eſt immunis. Cæpe præter omnium ſtirpium natu- cepe nata ram decreſcente Luna augeſcit, atque 7u usalis incrementa ſumit: creſcente minuitur. dilerfe Id eo fit, quòd Luna immodico illam hu more ſtrangulet, quum enim natura ſuc- culentum ſit, vt omnia bulbacea, ac na- tiuo ſucco abunde perfuſum, Luna creſ- cens humorem quidem illi adauget, ſed calorem imminuit, qui potiſſima cauſa eſt, vtincrementa ſtirpes capeſſant. Ea- seer dem ratione enormiter pingues& obeſi Ff ſteri- pDE OCOVILT. NATVRA ſteriles ſunt, nec progenerant, quòdca- lore deſtituti ſunt, qui excrementum ſe- minale fœcundum efficit ac prolificun. aui Atque hinc eſt quod Cæpe aloem aceta. aua bulum, croci radicem, ſcillã, porrũ com ſ pluraque alia natiuo ſucco turgida incaſ a nario laquearib' affixa progerminare per qnm ſpicimus, quũ enim ſucco affatim imbu. en ta ſint, calore tantũ opus habent, ityo. ye filiant, ac ſe proferant.. unod kemeni Febres quæ homines edaces efftlt, ee far. diuturnæ eſſe ſolent, itaque mihi ſemya iem viſum eſt melius ſiticulolos eſſe febadr a tantes, quàm fameſcere. Illis enim quum ex flaua bili febris accendatur affuſahu- aun moris copia, ſudoreq́; exciccato faclèmigan teſcunt: Iſtis qui ad cibum auidi ſunt ex ſquæ humore melancholico, atque acidaſällr. ſtdul que pituita febris excitatur, quibusbe- ſclud moribus quum ventriculus perfuſisch præter rationẽ edendi cupiditate dici- u tur: quò fit, vt ita affecti morbũ alat, i- m mitemque miniſtrent, ac diutius cum fe bri conflictentur. Quum autem ties lot y pituitæ ſpecies, vt Galenus teſtatur, Dul im de Nenit. Cis, Acida,& Salſa. Prima fomnolentas ſcia efficit, alrera famelicos, tertia ſitibule bij dos. Morum omnium maximoè diutur- Ose rlun 1203 —————:——— VLr.„ ung C progenenn. — MTRACVILIS. IIE. I I. 226 it, quieam n0s- morbos parit quæ edages homines. um echeitzen eſicit. Quocirca ſr illos celerius termi Luod Can- 1 6. nari velis, in morbi inſultu cibum ſub- 6 to. licem ſaljn ducito. iuolu Vinum ex ambientis aëris qualitate Vini qe- h aceſcere„æſtiui menſes nobis common-"oda ab Af Aa pkogen m dicetur. acore vin ſtrant. Quocirca in ſpecus ſubterraneos, nim lcch. dken. ntü opustaden terant homines cdärs ien vtaduend ſiticulobos c deſten lh dris accendatui doreq;excicemi ui ad cibunand cholico,awque ris excitarur, ventii cilg edendichpich ta affect narhit niſrent acdüur- ur. Quun aqden, , It tGdleuh Drimaboore ala,) famelicos, r omnium Tdö 4 penitilſimaqüe loca recondi debet, at- que accuratè obturari. Quòdſ 1 ea com- moditas deſit, Iardi carnisque ſuillæ ſali- te ſeſquilibram, aut pro dolij amplitudi- ne malorem lino obuolutã dolio immit- tas, ſicvt dum vinum depromis, ſem- per id deſilire patiaris ad fundum vq ue, dum vas exhauftum ſit: vinum nec de- generabit, nec vapeſcet. Omnia enim quæ illi vitij aliquid eſſent allatura, in ſuillam incumbunt.Interim arctiſſima« oc cludi dolij orificium debet, nequid as- iis ſubeat, ac ſacculo vel ſale oppleto, vel humenti ſabulo muniri. Sic enim nec vapeſcet vinum, nec acorem con- 1 trahet. Vtautem vinum ſubacidum, aut ace- tum vini naturam adſciſcat, porriſemine effeceris, aut iniectis pampinis ac capreo lis vitis. Vinũ corruptum ac glutinoſum lacte FEf2 bu- 4————————-— DI OcCcCVI Y. NATVRAI bubulo modicè ſalito reſtauratur. Sunt ſa 4. 2.** unns qui calce, ſulphure,& alumine id moli. rinoſum inſas- tur, quę ne homini infeſta ſint, ac noxan mu. inferant, Iridis radicem& grana lunipe- ri commiſcenda ſuadeo. Quò vinum palato arrideat, accepti- que ſit, atque odore, coloreque gratum- malum Medicum, ſeu pomum citium gariophyllis vndique ſtipatum cado in- ſeras ita vt vinum attingat eoqueima- tet nam ex madore computreſceretnul- lum nec vapidum, nec mucidum ſap rem contrahet, ſed palato erit gratii- mum. Kuts vene 2 11 1 nis u. modari poſſit, multęq́; illã dotes comen- dent: tũ illud admirandam eius vim dd- Atafteli 12 kafcte in veneni ſerpentem rutæ demofſiyta ete. munita conficiat. Ex quo conijci pott quanta vi polleat contra venena nemot- borum cofſtagia. nenIu, roſos qui morti addicti ſunt, cefto anm omii per. tempore à præfectis impetrant in dt Kium. ctionis vſun,& quò rei medicæ ſtuchol in re Anatomica exerceri poſſint. ltaqus Ruta herba quũ multis morbis accon clarat, quòd muſtela baſiliſcũ præſentiſ- Medici apud Italos homines facin ne vllos humores diſſipari contingibau b “ cra- l re d duni 3 niinfelkalma, adicem Kaau ſuadeo. alato nnileng lore, colregue n, ſeu pomm licue ſiparm um attinggteni ore computret m, nec mucih „ſed palte e 11 r. NI .r.. RAr 1 uũ multismot ultechz llä cor Imirandam eil ſtela ballllcim ntem ture der t. Ex quo cim t contraſencs 1 Italos honin ſeapertè proferant Qpij hoc eſt ſucci nigri papauerig bi exVno meraciſſimo mortem commeri- tsexibét, qua potione hauſta primum exhilareſcere incipiunt, velut riſu Sardo- nio perfuſi, mox in ſomnum ſoporem- que reſoluti, morte ſopiuntur, tanta ſi- quidem pernicitate venas ac vitalia cor- nipit, vt diſſecto eorum qui opio potio- nati ſunt, corpore, cordi adheſiſſe com- pertum ſit. b craſſiores ſpiritus euaneſcere, omniacue„. ernafue drachmas Vinum aut Cereuiſia Soli ventocue„„μμ expoſita ſi cum pipere ac fermento ſubacido com- mixtum celerrimè id præſtant. Quòd ſi properantius id perfici velis, Chalibis partem, aut laterem ſemel atque iterum ignitum in vas conijcito, aut Raphani radices immergas, confeſtim acorem cõ- trahent. Meſpila quoque, corna imma- tuta, mora vel ex rubo, vel ex arbore le- i Prunella ſylueſtria hinc inde inciſa, ceraſia Actiana quæ foris nigro colore perfuſa ſunt, intus ſanguinolento, ſapo- re acido liquores imbuunt, atque exu- berantiſſimi ruboris colorem conciliant. Quòd ipſum etiam præſtant anemone FI flos —jj ſſſſſſ——————ÿʒõÿ——————- ſerius aceſcant, Sal contuſum aut alius liquor cito aceſcat. Morellen. D 0 c C VLT. N-A Y VIN AE flos pratenſis, ſambuci ebuliqque acini & Violæ altilis quæ gariophytleanobis papauer dicitur, flos ſpectatiſſimus. Nanlpapa. erraticunꝛ noxi um. uer illud erraticum agris frumentaris t miliare, vermiculanti quidem&cocci- neo rubore liquores inficit: at vius eim noxius eſt& pernicioſus ſic vt explo- dendus fit illorum error qui in angima 1 por em in 2 Ueat. 0 4 Tearoß e ac doloré laterali huius veb decocdum, vel dilutum, vel denique ſtillaticiumſi- quorem exhibent, quum aſtringats ſit naturæ, ac narcoticum, hoc eſt, tu- ferens, nec ſput uunr prono. 1 explorétur. ſim déſi gnant 4 abomin andus fœdusque morbiis eſt, oq́; extra vrbis pomeriab- legantur, qui illo contaminati ſunt Et quoniam aliquãdo cognitu difficils eſt cõſtituti ſunt apud Relgas Criricia C ſores qui hos explorant. Ego ex lotio tr pèrimentum capio, cui plumbivſäcine- res inſpergo: qui ſi ſubſidunr, atquein imum vrceoli deuoluuntur nullumin- eſt Corpori huius morbi contagium Ön fluitent, atque in vrinæ ſuperficiem he reant, infectum eſſe ſtatuo. Indicat enim humorum craſſiciem, atque aduſtam cot- 1 uptann- Flephantiaſis quã lepræ nominepat ünpt gele d cnd coll adm nele mul Tul- um luæ Gariot tatiſlmmus. ſ magrs funn 1 — — E — S . — —, — — dres ialeit:i nicioſis, ſo un enor guiin li huins Iel, ldeniquelllle at, quum alt coticum, hott „ ncc lpuun quã lepræ man bominandst extra Ithüpen o contaminaii 10 cogrituci d Belgg Cin lorant,Ego 3 lo, cuiplumbi- 1iſfublidung uoluunrur, morbicortegt vrine dipetä ge ſtatuo, lun lem Atques 5 — ——— WIRACVLIS. LTE. I I. 228 ruptamq́; per corpus vndique diffuſam melancholiam. 1 Siquando aurifices incruſtandis obduu Atii ui cendisq́; auro poculis intenti ſunt, argẽ-“¹ eheckus. to viuo id perficiunt, quod calenti foco admotũ in fumum, grauesq́; halitus eua- neſcit. Quòd ſi protenſo velamento fu- mum excipias, is rurſus in argentum vi- num coit ac conglobatur, quemadmodũ fumus ex carbonibus in denſamn craſſam- que fuliginem. Quantopere auté res iſta aeeum metallica auro afficiatur, ſuperius à nobis viai aura demonſtratum eſt. Id autem admiratio- qhuiur. ne dignũ, quòd ex morbo Gallico inun- Aus Sa reum annulũ ore geſtet, ac den- tibus linguaque hinc inde volutet, argẽ- hui tum viuũ quod corpori ex vnctione in- Me natat, in annulum deuolui, ſic vt totus ar genteus eximatur, ac non niſtigni admo tus priſtino nitori reſtituatur. Quocirca conſulo huiuſmodi ceromate delibutis, Nid crebro factitẽt, inhæret enim ijs ma gnametalli huius copia, adeò vt obſerua- De uigei tũ ſit, inciſa vena aliquot drachmas pro-gi quidus fluxiſſe, atque hinc eſt, quòd tales tantiſ-mie. per palleſcant,& tremuli exiſtant, dũ ali- qua huius metalli portio corpori inhæ- reſcit. Quò mirari ſubit nõnullos ſcrupu- FI 4 li pon- pioöoccvir. NATVIAa li pondere exhibere puerperis, qud cle. mentius pariant, ancipiti, dubioq́; expe. rimento, tũü pueris etiam ad vermes ene. candos, quanquam non diffitear purũiG. uumd; argẽtum cæteris eſſe innocéẽtius deinde ſaliua alioq́; liquore extinctum. Siquidẽ argẽtum ſublimatum ignis ſies Chalchãto, alumine, arſenico, ſale nitro, & ammoniaco extractũ pernicioſiſini- cui ſuccedit puluis præcipitatus mibenti croceoq́; colore, quòd nonnulli emit. ci dimidij ſcrupuli pondere deuoradum ficoſis exhibent nõ ſine faucium acair giuarum exhulceratione: foris auté iul- neribus contumacibus adhibetur. Aqu autem fortis qua aurum ab argentoſepa rant aurifices, æquè noxia. Quanquin verentur ſponſæ noſtrates flauam cæſariem moliri, maximo detrimento ac pilo- b rum iactu- ra. r rntl eco⸗ acu 1” t. Rt nhu„. 229 re puerpen, I1TTITEAAN b ncßa L EV IN J L. E M N I 1 Setim aim M E DICI ZIRIZAEI DF M non dffteg N 4 T VRA EI DIG N 1⸗ xrertsell m. ate& præſtantia dch liquore en ſüblinaumni IIBBKRTIRTIT S. lanre ine, aſenicot 9 tractũ 0 A RAII 9 NE FI 1 11 1 is precpimm rentum dohr eWle inomidiam Petfer Godvomuh e cogantur i iſc; progenitorum ſcelera llponderecn atque iniquitates imputentur adeo,vt ho- nôſine fuci lum cauſa vel famæ. vel rerum for- 4 errione tuitarum jacturam patiantur, acbusilde Pr aliqis ineprvatea, aaurum aDa mun; dan a ſer 1nnee abe trimenta conci- — piant. niæ noſtratesa 3 moliri, main Caput I. nentoac pib. MIEeL4ehe um jactu⸗ Axrar præclara apud Ezechie- cæn.t. r. b Alem concio, vel potius ſeuera AWMatq; obiurgatoria Dei expo- 1 ulatio cũ ijs qui cauſam pro- enitorum in ſe deriuari quæ- runtur, atq; iniuſtè poſteros plecti parentũ 1 ¼ parabolam vertitis in prouerbium paſſim Ff z decan- 1A, nomine. Quid eſt inquit, Dominus, qucdc öddddd—ſſſſͤ⅛ääääͤä⅜⅛ääöö1¼²a²aa²“ Pueri uon ob ſcelera barentum. eceDI OCCVIT. NATVRAE decantantes: Patrescomèderünt yuäacei bam,& dentes polterorum Obſtupeleunt Viuò ego, inquit Dominus, nt non ertw bis amplius vſus iſtius prouerbij. Quumq́ omnes meæ ſint animæ, tam patris quam filij:anima quæ peccauerit, ipſa morietu, Itaque Deus ſublato hoc proerbio, pro nuneiat quenque in ſua iniquitate exiin ctum iri nec progenitorum ſcelera aut ili ignominiam in poſteritatem deriuandm niſi ijſdem veſtigijs inſiſtant, cadem al ſentur via, parentumque emulentur u Quiſquis enim, vt prolixè toto hoc capi- te diſſerit, contempto deſertoque Deoye ternos auitoſquè mores imitando couf ctatur, atque illorum improbitatemacde- decus exprimit, obiter ſe rapinis, vſuriv e lumnijs, adulterijs, fraudihus, fallaciss, ci- ptionibus, idolorum cultu, foœda libidi alijſque ſceleribus contaminat ac polli nec Dei pręceptis necmonitis acqulitſet fed falutarem eius doctrinam reſpuit; 7 dem, qua progenitores, culpa plectituboſſ dem malis redditur expoſitus. Itaque no *. pleckuntur Patitur Deus parentum peccata imputal fllijsam vllam poſteriratem puniri obma iorum ſcelera niſi paria cum illis fuclant fed vnumquenque delictuſui reum— IE9 2 11 rum, „ — —————V—————— ·— 1 ran gal fulul cet.C rrein cäu nis, dll omni ſitlat npte 4 lloles AW relt tzcl lere mus 1,G caac ta um b tiun Rgn lllnt uira hhlo ter dl aen wrdamano ene boſtedomkam le⸗ rotum üte fumvt, 1 1211 3 en be aee Aees Clüdu wan ta ais duriciem, Euangeli] coruſcatione diui- wunuöntta aa iuſtitianon genus, ſed perſonas iudi- prouefthe cet. Quod fiquis nobis obij ciat peccatum me rampad originis quod Adamus nobis inuexit, quò ercauum Aletid ſum, caiuſque mens iacturam fecit diuini lumi- An labr dhochtöeh nis, voluntate etiam à Deo auerſa: facile imuli. W niqaien id dilui poteſt. Quum enim parens fuerit dtorum ſcden mnium moftalium atque ex hoctraduce. teitatem it vitiata ſirhumana natura, hæc labes ac cor Luadin lnlitnt,eita ruptela naruræque deprauatio propaga- mäͤue enien tione in omné poſteritatem eſt diffuſai vt Eronhe proliwètctodh aſſolet inl ijs qui ex morbidis parentibus, corpore. do delenodal ac uitioſis humoribus, corrupfoqie femi⸗ notes imma ne ſunt prognati, per omnem ſiquidem vi= m unprohma te décurſum, hæreditarium malum ijs ad⸗ iter ſeapui hæreſcit taque illi Peccato potiſſimè ſu Peccata ae Fraudihus th mus obnoxij, non autem alterius gene⸗ nalte. Im cultu, fœelh lis, quorum alia alijs humoribus peculia- 1 contaminat un tiac propria, quæ actualia dicuntur, aſci- necmontéan titia ac confuctudine taut improborum doctrinamte commercio accerſitanon congenita, inſi= tores,ollpaplett tlUa, ge nuina,naturalia, quanquam magna —— num ſans lulent⸗Itanon ſemperea xitia: Yelectiam zaatun ſteriratempänndt wirres, Cux pal entibus inſunt, filijs cõ-:entum. nb municantur, aut ediuerſo. Poteſt enim pa- Sae flrae 7,2* 1l palla eun ter eſſe idololatra dccoctor libidi conditio. dc delcui MO idololatra, decoctor, lbidinofts, en- b * 8 —— r 9 — — — — — —p,— 3 ͤͤͤͤͤͤͤͤſͤſſͤ—,——— pdroccvIr. NATVRAE leno, aleator: quum filius frugi ſit atq; ab huiuſcemodi vitijs alienus. Vt autem ab ecealem naſcendi principia nacti ſumus ma. ximo enitentium parturientiumq́ue dolo. ctione finem, vitæqũe interitum. Itaq; eo Omnt ho- mini fimi⸗ lis introi- tus et exi- sus. eandemqũc aſperſit maculam. Nemoaute ex tot milibus non eadem perpetralſt, i talis fuiſſet oblata occaſio, ſi Adamiloco conſtitutus, ijs blandimentis ac pollicia tionibus, ijs illecebris ineſcari contigiſts, ita vt in eundem laqueum nemo noſtum non incidiſſet, non eodem hæſiſſet luto ratione ſi eadem ac modo eiſdem attibus ac technis mens noſtra cœpta fuiſſet op pugnari, Quemadmodum, autem prætei Reges& Princeps, magiſtratus ac ciuium præfecti, quod apud Belgas iã vulguech Remp. iuuandi ſtudio ærxe alieno ohetit, ac ſe ſuoſque ciues, ac populares ardiſime obligant, acceptique ratione in annum debiti ſolutionem obſtringunt etiam eo- Fimile ab ere alieno oppreſsis. dem nos luto inuoluit illius procreatio, M, anſt Adamo hanc labem conſequuti ſumus ita rülo ſwl re ac cruciatu, eundem non ſine trepidt calhe Gcui llbt lush kent lct. polit ſa dc tog. ouo poli qui prino quoq; tempore naſcituri ſim, tauit exut L kiic ccn 000 adeo vt ſi ſerius aut maligneè perficiatur lutio, apud exteras nationes detinenl pœs uan 4 ſint ac ſiſti, ita vr non ſit liberum egredh duun aut b A. ————— h) conſccuuite, Aclpia laciln rarieniun conſig MIRACVILIIS 1. 1 B. 111, 231 zut, abſque mulcta ſe ſubducere, niſi aut nata pecunia aut data fide ac pro- miſſo vadimonio factaqſc ſponſione: ita ſimili propemodum ratione Diabolo ſu- mus obſtricti, ac tanquam obærati Adami den nanind, cal a grauiſsimo damno impliciti, in eum de intentn ſuidem errorem ac ſcelus inexpiabile il- ait ilun zn pus tranſgreſsione ſumus deuoluti, vt nul- tmacuhm Na lushominum ex eo eluctari potuiſſet, aut eadem derger occalio, ſiiu . ſe extricare, niſi clementiſſimus Pater de- uict per PESVM GH RII5 T V M dia- andinenisan poli tyrannide in libertatem nos aſſeruiſ- . Chi casuf. brisinelcnien ſet, deleto atque obliterato expunctoque G aqueum nemol quod aduerſus nos erat, vt Paulus ait, on eodemball rographo, ſiquidem illud ſuſtulit& medio, ac modoeiäm quo nos vrgebat hoſtis, affxum cruci, exx doftra cœpu poliatoſq́H Principatus ac poteſtates Oſté- 2m dmodum aun tauit palam triumphans de illis, tanquam erisinis 8s, Wagltratuös pud helgas än 2.* 8 de. exutis, deiectis, ac debellatis, condonans Juacraag. ſimul omnia nobis delicta, ſic vt nihil ſit dudio ete dlela periculi, ne in poſterum vlli imputentur es acpopulue pfioris vitæ commiſſa: modo fide ſtabiles ttique ratiohen m odſtrivout tempote Gdlin 5. aut malignehf8 as nationes din lierdi tnonſit —— — — —— 3 conceptaq; illius fiducia toti tam munifi- co Domino innitantur. Cæterum vt ince- Izdicium fe perſequar, contingit aliquo modo fie aufa in ios parentum nomine diuexari, ac detri- ,5. menta concipere, ſuiſq́; facultatibus exui, quum in hæreditatem malè partam atque e11 opes “ ———————————— ——— DI OoCCVL Te.NATVAA opes fraudibus ac verſutijs conflatas inci Qaando proles dam que lla. Temeuh ⸗ gio, vel populatione depereunt. Sic yt n renm Patiatur Dominus iniquis parentum rayl reaus nis diteſcere, aut diutius huiuſimodi boni frui, quæ aliorum iniuria coaceruata acci geſta ſunt. Simili ratione nonnullos ants diem, ac properata morte confici ſuſtiner quum progenitores illorum nomineplus ſatis ſibi blandiãtur, nec aliud, quã opesſa- rifüdia, honores, dignitates, ambitioſosſi coſoſque titulos meditentur, ad quæillo per fas, per nefas aditum patefaciunt, nul Premaia- ad; erecta in Deũ cogitatione aut fiduci u, wuac nihil non moliũtur, quò ampliſsimo loco pofſint collocari, quũ plerumꝗq; Deuspté- maturé illos ex hac vitę ſtatione ſubducat nec patiatur diu ſubſiſtere, atq; inanes hi- rentũ hac ſententia teſtificari poſſum: Quũ Deo placeret dilectus, viuens inter nefariositi ſlatus eſt, raptus eſti, ne malitia immutate- intellectũ eius, aut fallacia deciperet ant mũ illius: propterea properauit illu ecu- cere de medio iniquitatũ. Quod quũ ho- Sapien. Orbhas li- berorum à 1 u Deo. mines videant, nõ intelligunt, inquit, Nul facti cauſam, nec rationẽ inire poſſuntmol derunt quæ occulto Dei iudicio plerum. dilabũtur, ac vel incendio, vel naufa V blip lano therr kelpe dalate wolt kteru rurr- kllo ſocet derl qlos nind ral prec ctemn tü ær ſpes foueri, Quod ipſum Sapienls 1 uido dulab ici wiſe thei rüa ore rohbi tten din eie nann MIRACVILIS 1 1-. 1114 232 rſuti.„ erirus. —— d tis ta preperaté, arue zeenlerati ntEie Del ao tanonnundua euenit, Dei prouidentia, lincrnäaſ atherili filio ſublato tota poſteritatis ſpes deperemng K expectatio, totiuſq́; familiæ columé lar miquisputm baſcat ac corruat. Oſeas quoque nonnul- utius buuim Jos orbari liberis in ſcelerum vindictã pro- nuria coacen ftetur. Sic enim apud illü Dominus mini- atione nonub 85„ ₰ X 12.„ morte coniot, zia illorũ à partu, a Ventré,& A conceptu: esillorun von hoc eſt, infœc ũdi erũt ac ſteriles, nec vllos r,necdiudoqun fœtus cõcipient, aut liberos propagabunt, 3,ναν ratur ſceleratis: Auolabit, Vt volucris, glo- 3 gnitates andu quos ſi genuerint, éos interimã, atq; ex ho s orbitas ditent, Ur minibus fubducã. Pr oferunt ſe innumera, ditum pexcm nulla nõ ætate, huius rei documenta: qui 1 1 cogirsioneu præcipuos heroës, atq; Aulę proceres ſpe- er, qudanglln ctemus non ſolum orbari liberis, ſed mul- uñ— tũ æris alieni contrahere, Quod autẽ Da- ite ſtariodelt 2 rn thfabea Vrię vxore, magna ſ ubeſt dinini iu .Quodipünde dicijratio. Sequitur enim cõfeſtim hãc pa- ſicaniclim V t ſceleris tragœdiã grauis vltio ac vin- wiuensinterne 1 dictira diuina nᷣ tã in Dauidẽ, q in pue- rüaccéſa. Siquidè Deus puerũ morbo de- (r. ne malitaumnt a 3 1 Aluei dei plorato affixit, quo ſeptimo die, vt acutis ut nn morbis afſolet, extinct“ eſt. Nõ enim paſſa erea plop let extare aut ſupereſſe illũ prouida Dei iu „„*“ i— d ſtitia qui ſic prognat eſſet:tametſi Dauid, 5 in he hen ateferẽte ſcriptura, humi ſtratus atq; e ffuſis rauione ,e. 1 Aeeeee—————‚——— 3ͦ-⸗⸗— Des. uid orbat fuerit filio, quẽé ſuſtulit ex Ber- 2 ex.1. lachry- 11 281.* D. OccvILr. NATVRNAI 3. Feg. 12. duce Vria, maledicendi occaionẽij de ellt lachrymis, vt Deus pueri miſereſcerety deit caretur aſsidueè. Cuius rei hiſtoria ſalubn nat documentum cuiq; exhibet, vt quo adu De que humana fragilitas patitur, ab omniin uu Adakeris pudicitia ſe contineat, tum maxime abes. uute casess. rum complexu, quæ legitimè atq; exi ldel inſtitutione matrimonio coniunctæſun im- Non rini? Deinde ſiquem orbari contingat liberi uu- Wienas er ne ſe vexet, excruciet, dilaceret, necmc- un bitate libe. e. 1 nrum. rore, luctu, ac lamentis cõficiat. Qupenin lan inſania, ſe affligere ob hæc queæ reſtituine. alde queunrt, aut in vitam poſtliminio reuou. ſedn ui rie Quocirca laudem meretur Dauidisn. ſdlen auuene bur, atque affectuum in tam acerbo luin eR triſtatar. moderatio. Sublato enim è viuis puen 8 quum paulo ante ſquallore eſſet obſtus E¹ puluere ac cineribus, gentis illius more 38 obductus, nec ad ſummũ mœrorem quid ſitès eſſet reliqui: confeſtim omnem exclſit 84 meſſtitiain ac regali ſplendore accibit: te Quod vero ad reliquam tragœedia paté am adtinet, quæ non minus, quàm prict ii- 4 neſtum ac luctuoſum habuit exitum: De An minus Dauidis offenſus facinore, atroce n nauen minas ac terrores per Nathan prophem as „on impa⸗ illi denunciat, quod expugnato legitino 5 us«. toro pudicæ matronę, extinctoque ta fdh ln fatxum mana, legiind 3 donlo coniud, arl contige et, dilceetn, niis cöfcing bhecquen obhæc quen. im poſtlimidn mmereturdu um in tamae to enim eyich quallote clat us, gentäln ſummüũ menn feſtim omnent li ſplendolen 1 quan mga 5 ninus quin in habuit exl enſus facinols der Nattanmn d epugrani- dg ne, exisco — —— cendi occin hominum deprauatis affectibus ma MIRACGVILIS LTB. 1 11. 2323 derit, qui alieni erant à Dei religione; ac non ſoldm illius cultoribus inſultant, fed in Deum etiam ſunt contumelioſt arque iniurij. Cæterum vt reliquam argumenti partem exequar: contingit nonnunquam 8 Übberis parentum culpa aliquam notam in- famiæ vel ignominiæ inferri, aliquod pro- brumn aut dedecus impingi, verbi cauſas ſi mater adulterio contaminata eſt, ſi bibacu latque ebrioſa, vllaque infamia inſignita, ziberi in liberos pars mali deuoluitur. Ita ſiquis uuwuaß In. ex inceſtu atque illicito cõcubitu ſit Pro- tar peren creatus, aut naturali quidem cõgreſſu, ſcd ¹ã erobra- extra connubij focietatem proſeminatus., (vnde conſuetudo inoleuit, vt tales pro- ass fis les naturales vocentur) huiuſmodi condi-*turales. tionis hominibus paſſim inſultant popu- lares, ac conuitijs onerant, vt eſt natura, mortalium in laceſſendo prompta, procax homiuum- & temeraria, quanquam iſta criminatio in gna ex parte cõſiſtat, quũ nulla ꝑenes liberos cul- Patefideat. Nec enim puduit Euangelij ſ(criptores in enumeranda Chriſti genera- tione pleroſque recenſers qui extra cõiu- gijſtatũ ſunt prognati: quod ipſum ſtudio ac data opera factũ interpretatur Chryſo- Weh ANomil. 3. ſtomus, ac pleriq; alij: nequis intumeſcat in uan- Gg proge- e ee——ͤͤͤͤZ—ͤͤſ1“ Nemo inſa leſcat pro- venitorun uobilitate. Aieluamor. lib. i3. Iuuexalis Satyr. 8. Nobiltas quæ ſolida Haud ea noſtraæ voco. Quoò ſpectat illud Satyrici, etiã in Deũ iudicia, vellicat ac reprehede pI ocovIr. NArVRNA2 progenitorum dignitate ac praæſtantia,ncc animum deijciat, ſi humiles atqueabiectos ſortitus eſt, aut qui nullis virtutibus ena tuerunt, modò ipſi ad res præclaras aſpiraè atque enitantur. Siquidẽ propria ac genu na Virtus quemꝗq; nobilitat, non aliena an aſcititia, quæ ex progenitorũ primordi mutuatur. Vt enim ignauũ nec paremtum nec patriæ ſplẽdor ilſuſtrat: ita nec virtuts præditũ maiorũ illaudata vita cõmacult. Nam genus,& proauos,& quæ non fecimus ipſi, Malo pater iihi fii Therſites:dummodo tu ſis Aeacidæ ſimilis, Vulcaniaq́ue arma capeßaas: Læam te Therſitæ ſimilem producat Achilles. 1 Quæ commonſtrant verä nobilitatéa decus non tam proauorũ ſtemmate&im ginibus, quàm virtute, quaàm integtitate vitæ, quàm morũ probitate meriendiide- niquc non deſpiciendos vllos quamlbet humili abiectoque loco natos, quantuui vilibus modiciſque parentibus ortosm- dò frugi ſint, atque ad præclariſſimaqhs- que ſibi aditum patefaciant. Quod ipiun tota illa apud Ezechielẽé concionis ſeties atque enarratæ rei amplificatio commom- ſtrat: qua prolixè ſiniſtra, inconſulta, t meraria, improuida, incõſiderata homind —y—* . N L 8 ndehe n dullis vürrie MIRACVLIS II3. I111. 234 yàAk E CONVALESCEN- 1 tibus ac morbo defunctis primùm omniũ genitalia turgeſcant, quæque illis natura res prxchas uieanaſe inſita ſunt, nempe concumbendi 440: hütraad aeſ derium perficere tentent: ac hac de re ſalubre conſilium atque admonitio. Caput 11. genitou ſ 1 gnauüntem du luſtrarm udatawi 5 1 uuſezau b Qun ex morbis conualeſcunt ægroti, atyrici non confeſtim vires ſuas recuperant, meerſ aut ſubitò reſtituuntur: ſed exhibitis ali- ca Ada mentis, præſcriptaquc ſalubri diæta ſen- rant veri ut ſim refocillantur ac reuiuiſcunt, tametſi auorü ſtenm enim morbus excuſſiis eſt, ac ſopitus fe- ute, Wuiß brilis calor, nonnulla tamen adhuuc inhæ- mrent corpori debilitatis, deiectæque vale- tudinis veſtigia, ita vt nulla propemodum pars probè munus ſuum obeat, ſuoque of- licio perfungatur, vbi ad vſus aliquos ac- a commodatur: Sola membra procreandis 1 endos 6 dS e ad præcl nli Ubens deſtinata„Parteſque genitales pri- teficlant. It Jielé concu mum vires ac robur concipiunt, atque ob- amplifccinaf ſaikra, dand das ſe oſtentant atque erectas, tametſt ita 4, ncölden conſtitutis operam dare Veneri nimis, 3 ellea 1cc Gg 2 indu- 1en eundis perficiendiſque munijs ſuis, vali- connaleſe ibus Venus quäm Pernicloſunn. Sunrautem certa atq,"ovia. ——————————— V LKohe. 6 Cur ce leſcent es 3 in venere nor, quoniam obſtructione venarum di- proni. DIioOccvIT. NArTVRAI indubitata recuperatæ valetudinis ätgu. menta, nullaſque in corpore morborum reliquias inhærere, ſiquando partes gent tales prurire ac tentigine affici incipiunt tametſi reliquis membris flaccidis ad per b ... 8 ½. ficiendos humores, torumque nuptialen adornandum viris deſint, nec tanto labon me fuiciant. Quod ipſum hinc euenire omi cuſſa ac patefactis meatibus, hepar axre- nes aliaque membra diſtribuendis almen. tis deſtinata primum oblato cibo perfni- tur, ac præ cæteris inſtaurantur, quo ſnm vires concipiant, ac ſpiritu quum naturai tum vitali affatim impleantur, cuius mom atque agitatione abditæ obſcœnæque par tes turgeſcunt ac deſpumant in libidino quum remotiſsima membra pedes, bn chia, armi, ſuræ, fœmora, ceruices, genæſe rius alimento ac vitali ſucco perfuncdinm. Quum itaque pudenda membra heyats munere, exquiſiro ac ſalubri ſucco ſignt- tur ac pingueſcant: primo omnium con- ualeſcunt ac virile robur concipiunt, ſi vt oborta etiam leui tacitaque cogitatio ne inguina indecorè intumeſcant,& qus vi imbuta ſint, patefaciant. Cuius rei indi cia etiam impuberes proferunt, Juu S2 læ pal- ley 49 lent dor alel cent vol Mcl kecer ment tadin Cetel ritar dus aag nen oon cu exn ſtalit Lad e. b doh u tr ctem lant ArTNII „NValetuo.... enüi læ partes, tametſi imbelles ſint,& denega- rpore n 1 1 ne ahet Ddm. dtiskacä Numüleme unt No n m dinc er ctione ſen ddids, len dand oblato chen taurantg pirttu qlüna. pleantur ann. lite oblceu eſpumanul membra hie ora,ceslid- ali fuccopett- enda menbh e 1 robur condh . 1 i tactaileuf dn nzen Situr, quò fit vt vires quibus nonnihil in- — intonetc faciunt.Cb mu generandi facultas, ſpiritu tamen dir indieis i in deterins. Siquidem ſincerior purior- cſdlubriſuon cino onnh bus membra arida atque extenuata, mor- — sproferul ¹ rantur De mulieribus verò alia eſt ratio, MIRACVLIS LILIB. III1. 235 Sanitatis ſtentæ eriguntur atque ex decubitu in kueris- dorſum rigeſcunt, ſalubri ſanitatis, boni- que habitus argumento- Ita licet conualeſ restioee —, nitalium centibus ſint infirmæ fractæque vires, ac ſanttaiis morbo attritæ, membra languida, corpus indicium. macilentum ac ſtrigoſum: pars tamen illa ſecretiore loco collocata quæ Ciceroni mentula dicitur, primum recuperatæ vale- tudinis indicia profert. Eò ſiquidem præ cæteris alimenta deferuntur propter vici- nitatem,& quòd præcipuis membris ea pars connexa eſt, atque ex vna venarum atque arteriarum neruorumque propagi- ne producta aQuod ſi morbo defuncti ac conualeſcentes, maturius quam par eſt,& μQ0u quam vires patiantur, ſe Veneri dedant, mada i exhauſto puriore ſucco ac vitali ſpiritu, le- vaeud 8T taliter affiguntur, omniaque illis vergunt 5 que alimenti pars ac roſſidus humor, qui- boque exhauſta madeſcunt atque irrigan- tur abſorbetur, ac velut lactis cremor, emũ crementi acceſſerat, concidant ac conte- Gg 3 quæ A ee—⸗—ͤͤͤͤͤͤhͤͤͤ11n Malerer ſaauer pD=r OccvLIr. NATVIA 3«. 2 X.„ quæ concubitu minus, quàm viri, delalt Wulierum tur, ilno vires ex eo concipiunt, ita ytno. ſalacua. nullæ impendio ſalaces, huius rei cauſi l quando morbum ſimulent„ quo maritoh b adamplexus inuitent atque alliciant ade, rrouerir vt hinc cnatum ſit apud Belgas Droucs aunmaee“ bium: Matrona ægrota ſemper aliquider poſcit: Mulieri valetudinariæ ſemperal- quid offerendum. Men moet die ſecke Vroukens altijt vvat bien. Quo deſigunt non ſemper mulſum, aut alimentum ddl- catum exhibendum nauſeabundis mulia- culis, ſed aliud quiddam, quo illis viim ximè gratificari,& qua re potiſsimè aht ſolent ac deleniri, etiamſi exquiſitiſiins donarijs illas ſtudeas demereri, eoquefr- ctum eſt, vt Solomon os vuluæ antlter oſti ci fallces, InteL CaA-referat quæ cupiditate exiſtuntt inſatiabili. Quo circa ſi optimẽè ſibi conſultum cupiuntqi matrimonio ſunt addicti, vbi à morbolint eluctati, ac reuiuiſcere incipiũt, ne ſemo- ribus feſtinanter obijciant, atque emul:- dos præbeant, ſed voluptati moderentu potius ac frenum intempeſtiuæ libidin Eremplum inijciant, nihil enim ita conſtitutis adim ⁊teneli Ppoteſt, vt nec arboribus tenellis, quę trun- udodus. cari putarique recuſant. Namſi reclintegn fi Prouerꝰ 30 * 1 ibit rb uo ſbire ler bn rell bejc c 1' cnſ no ds. clbe dioo falig 4C Eſt dacu- üns wwn erle ſeld rl har deie aun Lcyiun 3 iac recrudeſcere morbum contingat: aut Suu Bhbiamorreconf innnneet eeeinden ſenr gic valeſcunt. Quòd ſi validi robuſtique viri aigi jnito primum ooniugio ægre ſubfiſtunt, da vbires Venerea frequentius peragitur, at- ſeß 1 quevxorum embollazde Ciceroniano ver- draia e bo Marſæpius requenrant:quantòô magis à a wacillantis ac dubiæ valetudinis homines duMoet G deijci contingit, ac debilitarie argumento udd vxorij, hoc eſt, qui coniugi plus ſatis edhtiſunt,atque ill obſequuntur, colore auſedan conſpiciantur muſtelino, giluo, buxeo, ex- angui plumbeo,membris arriculiſque fra- diisatque cneruatis: quui alij quibus cõ- cubitus perficitur moderatè atqʒintrame- diocritatẽ confiſtit diſcuſſo arq; diſſipato fuliginoſo vapore, colore florido exiſtant, venurim- 1ac facie roſeo rubẽtiq́; pigmẽto perfuſa. Thhene ul Eſt quidem cuiq membro ſua vis inſita ac depaꝶule- nlültunen facultas attributa, nempe oculis viſus, au-"un. cinbiamo ditus auribus, naribus olfactus& odora- e incpite tioslinguæ ac palato ſapor& guſtatus qui ſcianratqlech exſenſibus omnibus maximè voluptarius: caig, par- demereri,a. en os pulu — luptau nat vefica eiuſque muſculi reddendo lotio, in- L9s 2 tempectur 1 teſtina deijciendis excrementis inſeruiũt: ta conſtuit Partes genitales progignendis liberis, per- Aita Commum. 9 r b+ us tegel fciendoq; concubitui ſunt deſtinatæ: ita atNanicb' aliamemdbra alijs officijs inſtructa ſunt ac Gg 4 dedi- Ae rleeleeeeenee————y——— pD E OC VLT. ANATVNA Omue n- 5 8 Sl mi emi deratioque adhibenda. Siquidem dchli eicm. obtutu continuo fatigantur ac caliginea funduntur: Aures intenſiore ſonitu obſu Euie, deſcunt,vt ommibus fabris ferraris San immodico vel cibo vel potu aboletur, om niaque efficiuntur inſuauia atque inſiyici ſic vt ctiam ſtomachus alimenta reſua atque auerſetur. Nares odorandi fachlass præditæ, affuſa pituita, ne fragrantiiina ommia me quidem percipiunt. Partes quoqüee- bra ſuis of⸗ Talenaf tales, quibus ſingula membra inſeruiun cta. & ſi forte ille defecerint, aut exhauſtæſm- ſuccenturiata adminiculantun(nam exu tôcorpore humores ac ſpiritus eò denu- tur,& confluunt)ſi immoderata ac ptofi- ſalibidine defatigentur mon tam ipfsqui tôota moles corporis flacceſcit ac calabe- tur. Quocircafin conſeruandis naturt lii- bus, in roborando firmãdoquc totiusuot- ſ poris habitu omnia moderatè acituupe. ranter inſtituantur, quò quiique maue ac tempeſtiuè, nullaque moleſtia ſeneſtat ne libidinoſa adoleſcentia animum molo ſum ac quærulum: corpus effœn ier tum ac flaccidum ſenectu- Iti tradatt.. 56 dedicata: quorum ſingulis temperatia mo. pE ar 1 4 Arh ſlüteneä .Kaut aoraracde, dlcgſars g hristenaa.⸗ lparu⸗dan allla atouel ic un alimenu u Sodorandli i 1, ne fagr. nt aut ertnt culantua rur,noatuni facceſctta ſervandb mäddocuen u noaé n potulentis, quæ aſſumpta flatus pariunt acventrem diſtendunt: vt ſunt fabę, ꝑiſa, Aſint moderati 9 ud qulch zuemoletta centu Wind m: Cotpbbcih 1 4 dum fedtike adat. 1 dllis mo ſunt ac manifeſtam mutationẽ ſuſtinent. Cöcipiunturautem intra corpus noſtrũ MIRACVvLIS. I18. 111. 237 DEAVRAEATQVE AERIS effectu, tum flatuum ventorumque nomi nübus, natura, ac viribus in excitãdis mor bis, ac permouendis humoribus, qui agitati menti damna nonunquam in- ferunt. mnentis corpora nôſtra expoſita datus& ventoſi ſpiritus, partim ab exter eris impulſu, partim ab eſculentis& 4 uuda Olera, rapæ, radicula fructus arbo- exquibus orti flatus ventriculo negoriũ us in esr- faceſſunt, atque quum inteſtinis, tum hy! ore. pocondrijs ſeu præcord ijs moleſta ſunt. Ggs lli vt 7 1 —“ . höhö—ö—öoöoſſ—————ööö DoccvIr. NATVRNAI Hi vt etiam qui inter edendum ſpitttus Auide be ſubingredi ſolent, vbi auidè& confenim re fatibus cibum potumque ingerunt, ructibus au ed emiſſis poſtico flatibi diſcuriũtur. Quad 4 ſi diutius corpori immorantur atquen hæreſcunt, aut vlli parti infixi doloresi da, intus verò quæ diſcutiendis fatihu ca, aniſi, feniculi, cari ſemen, vinunne- racum nempe Creticum quod malms- cum vocant. iPe ei et 2„rne⸗ HNir fiquidem venti luffantes agmine ſado Q deta portau uunt,ac terras turbine perfant. parte nobis fint infeſti, effectuque pene trabili valetudini officiant, de ijs pouiſ- mè habebitur ſermo. Siquidem illiſemo dò tacitè ac latenter in corpus inſſuã- modò palam ac violenter ingruunt an hominibus, armétis, pecoribus, ſatinc ſiq́; triticeæ, herbis, arborib' infeſtiſunt, ac damna inferunt. Promanat autè atq; De Nen„Crterùm quum externi flatus magme lis aiso citata ac commota, quò fit vt modoò plich quilli, vel agitati. Sic vt Ventus nõ ferant, foris calorifica fomenta adhiben Quæ ſlatus. 1 1uuz Iſtaiam. ſunt idonea: vt ſunt Cuminum, lauiibac h om iyu l llen caan puhh, flee toue 1 Titui hiti ſqüt hüi Rin ainc fulus vemerum effunditur ventus ex aëre auraque con- dus ſit, blandus ac ſuauis, modo validus atque impetuũoſus pro ratione acris ttam- Aliut ſtatul lurre toſu eft ahat da 1 glel t A MIRACVLIS. IIB. III. 238 Katui pofſtt, quam effuxus arque eſfuſio ernd a commoti aëris, qui vires&alimenta con auaad. Kanmä cipiat ex terrę exhalatione& vaporibus. diſentünn Vel vt Victruuius ait, Ventus eſt aëris norannra guens vnda incerta atque inſtabili vi in- tinnnüan citara. Quod ipſum quũ deſignaret Ser afonenaae uator,Spiritus, inquit, vbi vult, ſpirat,& 1ocns- dlcriett vocẽ eius audis, ſed neſcis vnde prodeat, Luniaumae K quò ſe proripiat. Sumpta ſiquidem ſi- riſenenen militudine ab externo flatu Nicodemũ kaur Las icun quott inſtruit, qua vi,& quã arcano effectu Dei Shum. ſpiritus homninũ mentes afficiat. Vt enim V meſt, ſpiritus acreus non cohibetur, nec con- ienſn quieſcit vllius arbitrio, ſed inſtabilis eſt teminn Rinquietus, ſuoque impetu fertur, atq; ſi, ckeint hinc inde impellitur: ita vt per omnia dif ficiant,ien fuſus ſonitu effectuq́ue ſe prodat, nõ vi- Siquüm ſu:rebus terrenis nunc ſalutaris nũc exi rin coruu tioſus ita ſpiritus Diuinus tacito atque ,12 lentetungu ineffabili afflatu humanas métes pulſat, Piainus pecoibt aitat, impellit, rapit, inflammat, incitat, ad' eoſhin 2 ,9: rransfe 3 h li. iui compa- „ardolb u transformat, atque homines ex carnali- rauur. „Promanat — — bus ſpirituales efficit. Vt autem mens at- Kadtr annß que humanus animus diuino ſpiritu fub- qudim ſiſit ac fouetur: ita corpus hoc ſpirabile auimds arquc animale externo aére ac ſalubri au dmemmn anonminus, quàm cibo ac potu recrea- licir ſemn tur. Eſt enim aëris ac ſpiritus, quem hau- U 8₰ a hööhö—ö—ö———ͤe PEI OOCVIL T. NATVNAE ſtu intra corporis noſtri receſſus coeiyi ſiih mus, non minus, quam alimentorü vin neceſſarius, abſque iſtis enim aliquouſ ſubſiſtere poteſt humana natura, nanſ ado yer- ꝓtenis nouenisque diebus, vt aſſoletin nicioſa, G I1. 12 2 zuuwfzue. dia tabeſcentibus, abſque verò aurac ccumfuſoque aëre ac flatibus, ne tantil quidẽ momento perdurare poterit qun lfuffocetur. Quò auté is purior ſit, acmin habet contagij, eò corpoti ſalubritac magis ſalutaris. Si enim aér contagol ſit ac peſtilens cibo vitioſo ac venens vpirins vi eſt nocentior. Siquidẽ citaus vomitues io ai cuti poteſt, ac caloris naturalis benelan ceniioar. conęgoqui, at ſpiritus auraq; peſtifemini facile domari poteſt aut confici,ybi ii mos corporis receſſus occupauit, ni col feſtim cor ac ſpiritus vitales inficit oypt: mitque. Quocirca comunis hic abt ſqu- b reſpirationi ſubſeruit,& cuius adminla- lo ſpiritũ hino inde reciprocantem pio- ducimus atque attrahimus) accumsèc ſeruandus eſt. Neo minor habendamno in ſtabilienda ſanitate, ventorum qula- a?re promanant ac diffundũtur non ſdl in libero apertoque aëre cui ſübindens exponimus, ſod etiam in cõſtruendis ti gendisque ædibus, in conftituendi ticibun, Iuedia quãdo per- — be facut lbei Iitil atqu — e llma dion ſickr eti tam ome arror nyr 4 M Net 1 dade 4 6 1 d vtn MIRACVILIS ILIB. III. 239 ſti nal I ibus, veſtibulis, feneſtris, oſtijs, omni- ohfenar eiser due proſpectu, per què in triclinia ac ccœ in ciſtitue- Beima gacula externi flatus ſe ingerunt, quò ſa- dis ianuiss manana jubri aura nos reficiant, non offendant diedun graues atque inſalubres halitus. Quod aülgeeſe 6 quum Hippocrates in peſte quæ totam ni'poers. Afiam depopulabatur, ac Græciã exhau- 89 bra rduraeane ſi ſtudioſé obſeruaret: multa hominum teispunate mülia ab illa vindicauit. Marcus quoque corpoia Varro quum-Corcyræ eſſet, in omnibuſf eninaan, que pafſim ædibus ægroti decumberent, 0 nuclan inducto feneſtris nouis Aquilone, atque νον in peſte cõ⸗ uidé chwn obſtructis quæ Auſtrum admitterent, ia- filiam. cis natur nuaque permutata, comites ac familiam tus aua incolumes reduxit. Sic apud Belgas ma- Ktautcon ritimos, quoniam multę ciuitates Auſtro lus ocunas atque Africo ſunt oppoſitę, homines plu u5 21 rima anni parte ægrotant, ac pituitæ flu- 1 cömunbn Kionibus ſunt obnoxij. Quò ſpectat illud Li..-... ritKcuins Victruuij: Iff inſula Lesbo oppidum eſt e Wceirucs Mytilene magnificenter ędificatum atq; rrlunn d dleganter, ſed poſitum non prudenter, in wincr un qua ciuitate Auſter quum flat, homines arotant, nam is ventus putredinis cau- mam præbet, quum Corus Circio affinis ncaürrcut ab occaſu ſolſtitiali ſpirãs, vulgo Noord- deen an vreſt homines tuſſiunt, quum Septétrio lam. 1 cähret—.: b atque Aquilo, reſtituuntur in ſalubrita- . terll. oin cocttuc p occwvIr. NATVAA tem. Ex quibus liquidò apparet inſubi lis ventorum impetus humanis core ribus morbos inferre, ac valetudiné qe teriorem efficere, quos ſi euitare atqa cludere liceat, minus morbis quemq́ tari contingat: aut ſi forte ex cauſa alas contracti fuerint, vbi flaribus noxias tum præcluſeris, expeditius ſaneſcenta nuu ar Conſopiẽtur. Veteres, quoniam quanm aales ſunt cœli regiones ac limites, totidécom Mauua., ſtituerunt ventorũ diſcrimina, quqsel- Weiam. ganti carmine complexus eſt Ouidus lib.x. Eurus ad auroram Nabat bæaque regna recepit, Perſidaque,& radijs iuga ſubdita matutinis. veſper& occiduo quæ littora Svle tepeſcunt, Proxima ſunt zephyro. Scythiam ſepiemque trioues Horrifer inuaſit Soreas. Contraria Ielus Nubibus aſsiduis, pluuiojue made ſcit ab Auftro⸗ De V Alij quibus viſum eſt exactius omnich feovn riſque mediterranei longiſſimos tratds, duos& triginta ſtatuunt, eoſque inſer ſoria ac pixedula nautica, vulgo Côhss exhibitos, continenter intuentur, atque peſta nocte etiam, cœloque nubil ac caliginoſo, illius vſu& commociinn curſum dirigũt, portuſque deſtinatosa- Pixis aau- tica duos & trigin- 4 ta ventos 1IItemn Katuit. Inuen- Inler dan enuu⸗ 7 Cete c rng eünl ohä ume 6(C erven Jle, Nabe dam — 608 tutio dim metiri, duodecim dinumerant. Noſtaſt rò ætas nautarũ nauigatione edoch di 9 vaſtum ac ſpatioſum Oceani ambitim ſequuntur. Nec eſt recens aut nouitium drornens N 4 1! tatbuonn veditiusm §, Cuohin ſn clwitan tum N b 11 llcimm nes(quatuor tempora noſtri vocant) ob- lerus e ſeruet: denique ventos calidos frigidoſ- mumg,qüe, quibus omnes paſſim ſunt expoſiti. neen Habent enim momenti plurimũ ad tuen entenn dam valetudinem, ac morbos propulſan- uda dos ventorum concurſus& aëris conſti- utio. Siquidem non tam corpora, quan ned, animi hominu mutationem ſubeunt, pro munacor. 1 vigation 1 ſim. de mOcca to‚ aliter ſereno ac placido, aliter ſpirante e1 lonoiſdm 7...... Wan Lephyro aut Fauonio, aliter ſeuiente Au autic, vuhg ntor intuent. carernneres, expulſaque omni moroſitate, magis tian,CEb U.. W maura, acvento placido perfunditur. Cæte rruſqlte trecegöl Ceterum viris po —— — cH 1 1 MIRAGCVLILITIS LIB. III. 240 inuentum hæc pixidecula, quum Plautus etiam huius meminerit: in iu queod perij t, perijſſè ducis: S,k ,8. cape veiſoriam, recipe ie ad herum. ,a. di li ac ventorum ratione, ita vt etiã ſani„ντν immu aliter affecti ſint cœlo nubilo ac turbulẽ-“““. . Animns ſtro vel Africo, adeò vt non modò corpo«5eri⸗ ’. 182intemperie naſint agiliora, ſed mentes etiam erectio- visalar. tractabiles, vbi cœelum ſuaui vernantique 1 um quo ſingula ad amuſſim exigantur, Ven- 1A 3 4 ͤ———y————-rů———r I oOcCcCVLIT. NATVRA ab ertu lorem cõcipit, noſtrates Lau oft? infeſtantur, ſed flaccido calore te Lib. 1.... lidum, quum inquit, Ei gelidum Borean, egelidumque Notum. b. d tata conditiones, vires, effectuſque obi ad 81 ter ꝑercenſebo: quò quiſq; Keclne ll fit, quæ nocitura videbuntur, atqueſ dne ſe tutò obijcere, quæ ſalutaria fore ſye ung Susſatzni rat atque innoxia. Ab æquinoctialiſu ſmau vrusgu vernali exortu, qui perficitur vbi A an progrediur Arietein ſubit, Subſolanus progrecditu qhc edai. Ooſt Germanis, Lauante Italis,vétumaapa gna ex parte ſalubris,& qui aniinimärle.iwa qüe nebulas diſcutit, antelucanoautem ſib ſubfrigidus eſt, meridie vergenteqlein eaan Auſtrum ſole, tepeſcit ac languidumer ſami cant, quum corpora non æſtu immodico hun langueſcũt ac nauſeãt, Belgæ vvanlufici iher vocant, Cor. Celſus atque Ouidius kge. fig Aeſtate autem media vbi ferueſci 900 æſtum Subſolanus excitat, ac flauan bli accen dit, ex cuius inflammationefebie lin ardentes pullulãt: Hieme verò paulom cle tior eſt, ac minus quam Aquilo, alperux ſn Furi lotus rigidus. EFurus orientali vento affinis,e e am us elecus. Ctücüe proximus, ad læuam verſus diem nonnihil declinat, ſic dictus, den rle 3 — oelo- sc- pefach 11, ſolet du Tcal 3 d — ald — — 5 mel 1b2 ¹⁰5 i Settül duülg in 1 1 Ab erunns ui perfeite ſolanusu vante lul, Kquim ſos ac tumores cötagioſos in inguine& ub alis parturit, rubenteſd; puſtulas atg; eridie vena it, aneluen edcitacbog rates Laudh anonæht humiditatis portione, aliquã putredinis ccido ciins atq; inflämationis cauſam fanguin cit,Behangi fiigus adfert, quod plerũq; nix ſubſequi huic véto ſe exponũt, ęgré nares, faciem, s rquedl Ut, mzue Namm ediabi excitatad sinfannan— 3 eodem ordine nonnulli collocãt, tametſi 3 B jemt ſet duam qbi paulò ab Euro digrediatur. Proximum 10 vam Acd raltecwo- cum verſus meridiem ſortitur Eurono- cne tus Zuydtooſt qui æſtate magna ex par- Aauit. ) aute ſerenus eſt, tamerſi no abauris procreandis mouendisque dilu ulgo Ooſt zuydt ooſt, nã in illo cœli car dine Apcliotæ ſeu Subſolano aſſiſtit, nõ longo interuallo proximus. Aeſtiuis autẽ menſibus feruidus eſt, vrentesq́; febres excitat:& quod in Belgica à me ſæpius in oculos, genas, à penetrabili vrẽtiq́; frigo- retueri poſſint: quę vis& Vulturno aſſcri 2aumi 1 MIRACVIIS. ILI3. III. 241 culo, orto primùm Sole moueri incipiat, Burus ali= d. quando pe obſeruatum eſt, graſſante morbo aliquo ſxαιυ⁴ opulari, vt illo ſpirãte aſſoler, carbũcu-A. exanthemata quæ in extima cute effloreſ cunt atq; ebulliũt, quũ enim tepidi calo- ris ſit particeps, admixta ſcilicet nõnulla Dre⸗ bet. Hibernis verò mẽſibus intentiſſim karus hie- me frigidiſ .. 1.. 8 7277445. ſolet, ac rigidiſſimæ pruinæ, adeò vt qui —.—„ turs biturvento violento ac pręferoci, quẽ in urototus eſjectas& nnunquam non Hh mo- I A . Ae.ͤͤͤ pB OCCVILT. NATVIAI modoò aëra, ſed etiam mentem nebulis u ac caligine offundat, quũ enim aliquãdo turbulentus cxiſtat, animo melancholi adfert, ſed quæ facilè diſcutitur. Siquit nno acer eſt aut acerbus in cõcitandis. qqc Hne z moribus, vt pleriq; alij, Vt auté marii ſuod- Ribu, ven fluctus ventorũ violentia intumeſcita ſann oiaui. que attollũtur: ita quoq; in humansen ſ poribus, eadem vi agitantur humotta- um que exæſtuant, quorum vapores acſimi„ furſum delati, mentẽ inquietam retllit. ſtent nennens, animumque moroſum, difficilem, qumn. ſabi emperiem lum, præfractũ, durum, intractabilèadti 4 3 ²fnun, vt ſubſiſtente illa affectuum intempens, unt nõ facilè ab huiuſimodi hominibus que? quam impetraueris, aut poſſis obtinets ſnid præſertim mulierculis aut auaris ſenicr- mor lis: qui quum ſint ſuſpitioſi, odorãturie itu rosd; inſidioſa quadã ciuilitate alqut ecc venari ac captare, quos indigmatmne ſpias Mhurhense quadã repulſos maledictis onerant ni 4. fortè tempeſtiuè atq; in tempore, quot iaii omnium primum eſt, ac præcipuũcctiſ ſerint. Sunt enim qui dextré ſua negoti eri perficiunt, ac captata occaſione, arfepts ſins Eu vozilio que opportunitate. ke deſumptũ 1 i Aeneid. Pertentant aditus& quæ molliſsima fandi 11b. A. Tempora, quis rebus dexter modus. Qu on anun uIRACVIIS. II1. III. 242 dn Quo circà quũ multa ſint quæ naturę hu „AMleta ,41 re ſunt id zöüidna mane cõditionẽ permutare ſunt i onea, 1 ülan tü maximè ventorum con curſus auræq; Pmß inſtabiles motus, quorũ impulſu non mo dälj,ſu dò corpora, ſed ſpiritus animalis incom- dena moda percipit, ipſaq; mẽs intẽperie qua- nan m afficiatur, adeò vt pro aëris flatuum Pohil varietate, modo nubila exiſtat ac turbi- dmh da modô ſerena, placida, ſedata: quãquã lorumſpm ictus vitæque intemperantia multũ mo ntemqlem menti adferat in conſtituendo corporis olumm üit habitu, fouendisq́; affectibus. Inter ven- rumami tos auté qui hominibus maximéè infeſti aftectuunin ſunt, ac valetudini officiunt, Auſtrũ refe-— modibontt ro Zuydt, natura effectuq́; calidũ ac hu- Feun A —; 3 is, auroh midum. Eo ſiquidẽ flante terra madeſcit rculisatu imbribus, atque humorc affatim perfun ſuſpitichg ditur, quò fit vt corpora prõptiſſimè pu- uadi culnm treſcant, atque humores corruptelas con, e, quosn cipiat, Catarrhos quoq; excitat ac deflu- ,a: mor- naledeto Kus in fauces, vocalé arteriã ac pulmo-9²s excites. atqh intem nes hinc coryſæ, raucedines, tuſſes, mor- neſt, à reg bi comitiales, vertigines, lethargus, apo- rui kane plexia,lippitudines, jurditates, auriũ tin- ataocdn hitus, multaq́; alia quæ cumulatè ſpirãte uſtro emergũt ac ſcaturiũt. Obſeruaui tate. V 2. 1.. auté ſæpius diuturno eius flatu grauidas 16— uet abortire, ac partum excutere, obortoque mOdh—. Hh 2 immo- —y——ö——-—õ——— B pPSI OccvVIr. NAT VRAI immodico profluuio periclitari. Quum Au 2 1„. „r enim partes corporis, ligamenta, nerui rommoda d1e in excutie. muſculi, mẽbranæ, anſæ, omenta quæ ge de parm.= ſtando oneri inſeruiunt, flacceſceteinci ut piãt, ipſumq́; vterũ cõcepto humore it ſul mio, lubricũ fieri ac ſenſim dilatari cotu ſqyi gat: fieri nequit, vt natura onus perfera yo ac legitimũ geſtationis tẽpus afſequauur Ru præſertim vbi poſt ſiccitatẽ ac ſqualores iq nßer- humida tẽpeſtas inciderit, quę quumſc. io,òn cis ac bilioſis corporibus nõ incömdh ſu⸗ . tu pituitoſis atq; humidis, nempe pueis an ac mulieribus, quiq́; paluſtria atq; ul: tu noſa loca incolunt, cũ primis noxia eco pr Aufter pi, fit vt infantes atq; impuberes implacabe in Luaofrn. li tuſſi infeſtentur, kindt hoeſt Belgæuwſ ſi Tapnau- cant, quod ſingultu quodã prodeabnul na 2uia bu- lis admiſſis inducijs, aut reſpirãdi ſpuin, nt unus. Quuũ enim continenter ac laborioſe, ul du ladue interpoſita mora tuſſiunt: irnnstu fq men eſt conatus, nec quicquam poſd ſti rugue- unt, adeò vt intercepto occluſoque uhe tas ſran. litu, ſuffocatio immineat, atq; obturati Su. ſpirandi fiſtulis anima ac ſpiritus qul ſi o trò citroque cõmeat ac reciprocatut, ſm ſtico prodeat erumpatque non lne m nl ximo vitæ diſcrimine, niſi natibus vtfooh ſ genu arctè cõpreſſis illũ cohibeas ac Ne ſad prima? ———— 1 r. A, 1 Si uINACVIIS. LIB. III. 243 ulo periclua olis ſon primas: quo ſpiritus qui immerſo ac præ- z3mah poſtero tramite ſibi viã molitur, atq;aliũ- eanle oman Ne erũpere geſtit, reſiliat, aſſuetaſq́; ĩpirã- rulunt kaan Jji fiſtulas repetat. Contrahitur autẽ hoc eru cdergate tuſſis genus ex humore tenui ac fluido, ac ſenimäle qui nõ conglobatur aut cõcreſcit, ſed in Vt narutaem pulmonis cõceptacula effunditur ac dif- tionis täuit Huit, adeò vt naturæ vis ac facultas tam olt ſiccita 1 liquidum excrementum nec coarctũ aut côcretũ expellere nequeat. Vt enim gut äincidentgu rpotibusnitt taaquæ aut alterius liquoris in tabulam G humidinem aut planicié effuſa nõ coit, ſed diffundi- quich piuus tur ac diſſipatur, ita vt primorib' digitis ant, cl pimun præhédi nõ queat: ita humor is e capite q‚ impuhent in fauces ac vocalé arteriã, pulmonũque ar, kindthorll fibras delapſus ſubduci nequit, quãquam zultuquoum natura cõtinẽti tuſſi hunc excuſſiſſe labo dciſs autit rat,ſed fruſtra, quoniã ob tenuiratẽ cõta- inenteralhe ctum ſubterfugiat atque elabatur: craſſa tmorauim duoq; Pituita, quæ tanqua viſcus pulmo- S, nec qucgn ni inhæret, nõ minus, quàm tenuis homi- erceptvoc nesfatigat, ſed nullo ſtrangulandi pericu Inet,1h 1 2. ln e mmn cömoda Auſtrini flatus corporibus infe- anlmaadc ru ten— iſd 1.. ſ. b ſe get tactcg runtzmultiſq; alijs cauſam præbent ac ſe-“er mez uwen minarium. Siquidem liquefactis diffuſiſ- . 4„—... 5 rumpetg. que vndique humoribus tumores articu 3 9 n* 2*— 2 imine,n lares, ac dolores podagrici excitantur eſſis ili d J H h 3 qui- Ae eeee—K.—— ⁰——————— lo. Hos itaque motbos ac valetudinis in-Aufterar dolores mo Dpdr occvIr. NATVNAI quibus afflicte ſingulę corporis partesac omnes functiones ac munia redduntur bn inidoneæ. Quòd verò ad internas vites is atque animi munera attinet: mens, ſit ſoy ußer Auſtro, languida eſt, demiſſa, ſtupida de, du auo&s jecta, ſomniculoſa,& quæ oſcitanterom ſus nia aggrediatur. Hæc quoq; vis in rebu ka inanimatis ſe profert ac vires exerit. 6é ſe quidẽ obſeruamus, ſpirante Notoinedi bus omnia flacceſcere ac madida eſelin qu tea, lodices, tegeticulas, ſtragula, payyi’ 1er mẽbranas, chartas geographicas, relqui fe que ſuppellectilem: paludes quoq; achi es Auſier om gna, amnes, fliumina, Oceanum, tutbii nc 83 ſpectari atꝗ; vmbroſa: Spirãte autẽ Aquſ W to ſerenas. Ione, omnia pellucida, clara, ſplédidade tu b fecata, ita vt fundus ſit conſpicuus om 6 niaque in imo ſe ſpectanda proferantèt mile quiddam accidit in ſanguine&éir. nu moribus, quorum ſordes& feces ener- ſtum gunt Auſtrinis flatibus, ac menti algy uu nem inferunt: recondunt verò ſe aciirv u ſident, flãte vel Subſolano vel Zephyro uo aAlijſque ventis placidis perſpirantibus u hinc maxima in animis hominum alacr- A ſere tas, mentiſque ercctio, vbi cœlum Sols i uuan, ſplendore niteſcit: maxima contracti animiq́; mœror& deiectio, ſiquãdo au b . 4 4 — — ngul corhe 2 den uuu rinera attinen Dſa& que i S. Hæcquoqit rofent ac it rnus ſpitante ceſcere ac nad- Zeticulasſtnau rtas geograptis illem:plludag umina, Oceana nbroſa: épline Ulucida cars fundus ſttconſi ſe ſpeckandant gacciditin ſmg rum ſordes dn Sflatibus, c rrecondupt e el Subſokno s placidi geh in animis homht e ereckio, Wat eſcit: madihis er& deictäuls MIRACVIIS. LTS. rII. 244 caliginoſa eſt ac nubila, ventiquũe turbu⸗ lenti ſæuiunt. Simili ratione imminenti-„„ 3a bus pluuijs, ſpiräteq́; vel Noto, vel Afri- te palades co, cloacæ, ſtagna, paludes, foricę, latrinę,"ude. d aliad; loca proluendis ſordibus deſtina- ta graues halitus effundunt, atque eſcu- lenta quæq́; vitiant, ita vt minus diu aſ- ſeruari poſſint. Venti collaterales atque intermedij, qui à meridie nonnihil declinant, ac verſus Occaſum hibernum paululum de- flectunt, pares cum Auſtro& Africo vi- res obtinent, inter quos refertur Lybo- notus atque Auſtroafricus Zuydt Zuydt lunas 1...„ e Auſtro⸗ vveſt, ab illa enim cœli plaga proruit vé pcin⸗. tus turbidus ac nimboſus, nõ minus cor- ¹urs. ori gohn animo mentique infeſtus: ha ent enim eam vim flatus impetuoſi, vt humores in imis viſceribus, velut ſen- tinam in nauibus, commoueant: quo- rum fumis& vaporibus agitata mens, in- temperies concipit, affectibus comino- uetur, incandeſcit, tumultuatur, inquie- ta eſt, ac non ſecus, quàm Oceanus, æ gevi mali t.... ad inferen uat ac ferueſcit, ita vt ſpiritus quoque 2 Pne mastei ac mali Genij aliquando ſe tempe-„eeſ ſtatibus ingerant, ac faces miniſtrent, mentique humanæ ſe tacitè ac latenter Hh 4 inſi- 4 ooſſſſſſſſſͤͤͤͤͤ — 5 3—— ————————,—. dunt ur. C A ped belha⸗ 4 Africi na- turx. Mens qui-.. 4 bas vac aliqua qualitate imbutus, triduo etiãan lat, ab aere titò offen- dDI OcCCVIT. NATVNA inſinuet, eamq́ue vexent, lacerent, exaꝶi tent. Vulgare eſt autem apud Belgas k roſq́; emotæ mentis,& quibus ſenſus q minuti ſunt, aut ſpiritus animalis viti tequam tempeſtates ac venti ingrum tumultuari, omnesque vicos, compis plateas, angiportus circumire ac concu- ſare modoò ſilentes ac taciturnos, modi clamoſos atque obſtrepentes, ita iul- Veh⸗„A„ gus dictitare ſoleat, Suborituram auib intemperiem, atque vt ferè aſſolet im minere tempeſtates, imbres, procelbs turbines: E contra vbi ſudum eſt or lum, ac tranquillum, ventisq́ue plas- dum exiſtit: omnibus ſe comes præbem blandos, ſuaues, affabiles, feſtiuos leyi dos, ſic tamen vt ridiculos ſubindemo- res ac facetos exprimere non defnan, ex quibus facilè coniecturã feceris, qio ſint corporis habitu, qua mentis cunſi- tutione. Cateruùm inter ventos qui in Ault cônfinio conſtituti, ab Occaſu hibemo perflant, nullus Africo, vulgo Zuydt vveſt, impetuoſior, aut procellis fœcum dior, nam tonitrua ac fulmina æftiub ci menſibus profert, ſæuasque tempeſtateé d parit, Dus circumiben tesac tacitund odſtrepenrsi »eat, Suborimu tque it ferciſt Ates, imdte, entra vbi ſucm dillum, wenrün raibus ſe cona. , affabiles eh vt tidiculosſti xprimere umi coniecturättn lbitu, quamen ter ventos qli tuti, ab Occli- 5 Africo, W ſior aälltp. acle itrua ac flnmn t, ſæussqett t. HIRAcCVILIS. 118. 1I1. 245 parit, adeò vt culmina conuellat, ſata pro- ſternat, naues in vada ac ſcopulos illiſas, ad naufragia impellat, æſtate tamẽ, quàm hie- me, minus diuturnus, vt enim ſubitò exo- ritur, ac furibundus eſt: ita confeſtim deſi- nit ac conſopitur, acuit autem huius iras ventus ille quem Horatius Japiga vocat, Weſt Zuydt vveſt, omniaque exaſperat, & ſxuiora efficit: qui eriam magna anni parte ſtationẽ ſuam conſtanter tuetur, ex- pulſiſque alijs ineunte hieme continen- ter ſpirat, maximo nauigantium incom- modo: æſtate autem media magis placi- dus eſt, ac minus turbulentus:. Qui verò lapix ven 1445o)— ab æquinoctiali Qccaſu ſe proferunt, nemm- kauonij pe Zephyri ac Fauonij, VVeſt, Italis ponẽ- te, ineunte vere atque hirundine prima, Nalu⁴. placidi ſunt, amœni, blandi, ſuaues, quique omnia fouent ac recreant, ſiquidem mo- derato Solis calore tepefacti, ſtirpes ac floſ culos eliciunt, omniâque rediuiua præſtãt acrenouant, adeò vt etiam ſanguinem ac ſynceros humores, qui hieme delituerunt, proferunt, diſcuſſaque mœeſtitia atq; animi nebulis, mentem hilaritate ac lætitia refi- ciunt. Deſinente tamen autumno, anniq; circuitu in hiemem inclinato, Venti Occi- dentales inclementer ſæuiunt, terraſcue b Hh 5 ac ma- —ooöoöoſöſſͤſͤͤͤͤͤͤͤ ſ——ö—ö—ö—ö—ö——““——“—8—8—8—8ͤdſſ“ſdſſͤſſſG DE OCCVLT. NATVRAE ac maria, turbulenta tempeſtate concu- a tiunt: in excitandis verò morbis frigidis ac pituitoſis non minus, quaàm Auſtriniſi- tus, noxij ſunt ac pernicioſt. Venti autem Occidenti ac Septentrioni confines ach. car weo nitimi tres enumerantur, Corus fiue Ar rã qui il- li afhnes funt, nauu 6. geſtes, VVeſt noordt vveſt, Circius ab oc⸗ caſu ſolſtitiali Noordt vveſt, Thracilu Noordt noordt vveſt, venti omnes Valici qui marinos fluctus furenter quatium, dê- ruptiſque ac conuulſis aggeribus Ocani in continentem longè lateque deuehun, duabus autem anni partibus potiſſumun, vigent, declinante autumno, atque adver- tante vere: præſertim menſe martis quib temporibus grandines, nimbos, procells fulmina è ſublimi deijciunt, ita vt vnotem poris momento, aut perexiguo ſaltẽinter uallo tres illi inter ſe conglomerati, pron-. ant, magnaque detrimenta hominibusſt tiſque inferant. Emergunt autem exiac pleriſque alijs repentini, ſubitique qui incõcitatiſſima aëris intemperie, ign: fHlatus, ros globos, ardenteſque faces eiaculantu, 465.27. Vt Præſter, Ecnephias., ventuſq́ue Typho⸗ nicus Paulo apoſtolo infeſtus. Obſeruat ſunt hæc ſuperioribus ſæculis, quumaliß tum maximé Virgilio, qui ea hiſce ve rſibu com- 8 unus, qum 9 — ernuclo.fan 4 tyveſt Cla, Jordt mek, J Dfelt pentiomn skurenter qu Aulſis aggerbe 53gerddu onge lateglet 2ui partibos a rautumnoana tim menſem Aines,nimboyg a deijciunt iam Dut perexiguut ſe conglonen etrimentzhon Inergunt anten ventini, ſbing a aëris intempe- teſque fictseus hias ventulie zolo infelus-t ibus ſecul allio, quies le MIRACVIIS. I118. 111. 246 complexus eſt, quæ ſingulis anni tempori- bus non ſine inſigni clade, atq; annonæ ia- ctura nobis obueniunt, Luid tempeſtates autumni,& ſidera dicamꝰ Geor g.la Atque vbt iam breuior q; dies,& mollior æſias, Lbe vidilanda viris, vel quum ruit imbriferum ver. S4e&go, quum fla uis meſſorem indute ret aruis Agricola,& fragtli iam ſiringeret omnia culmo, Omuia ventorum concurrere prælia vidi, Qbe grauidam lats ſegetem ab radicibus imis, Sablime expulſam eruerent, ita turbine nigro, Et pluuia ingenti ſata læta, hominumque labores Diluunt, Corporibus quoque, quæ non minus, quã culmina conuellũt, multos morbos intfe- runt. Siquidẽ vere& autũno, tũ præſertim mẽſe Martio, articulis, neruis, muſculis, mé branis, tendinibus puncturas, rigores, cõ- tractiones, palpitationes, laſſitudines vlce- roſas accumulant, ita vt ſic affecti, futuræ tempeſtatis prognoſtica edãt,& qualis ſit exoritura aëris intemperies, indubitanter denuncient ac præſagiant, noſtri VVeer- vvijs vocant, hoc eſt, euenturę tempeſtatis„ed- præſcios, quales ferè ſunt valetudinarij, narij aur 7.. 4.. quique morbida ac ficoſa cadauera circũ- ven ferunt. Et quemadmodum huiuſmodi ven timorbos ac febres, multaque valetudi- nis detrimenta adferunt, ac ſanitatem vi- 2 tiant: ita ſolo fœcundo ac fertili, excultiſc; a⸗ſarii no agris ad ſementẽ atq; vberẽ meſſẽ officiũt. i. Terra —y——————————————*. — pI oOccCVvII. NATVRAE Terra ſiquidem non minus vento niido perflata, quam pluuia triſti atque intuani madefacta, non ſalutares herbas, ſed loliũ pres profert, quæ ſata ſtrangulant, niſiſe dulò extirpentur. His proxime adiſtit 8 ptentrionalis Noordt, Iralis Tramontano Noordt, noordt ooſt, Aquilo ſeu Boteas ab æſtiuo ac ſolſtitiali ortu mediũ locũtne tur, Noordt ooſt. Cecias verò Ooſt, noond gestenuio frigidus& ſiccus exiſtit, magna ex put valis ven- 1 autem Cori ac Circij ferociam, vbi emim plus ſatis ſeuitum eſt, ac iam propemodun ſunt defeſſi, in ventũ Septentrionalemfe- peſtas ſopiatur, quocirca vnicè eò trassti ri cupiunt hos ventos indiginę, nam ſiſer ſus Auſtrum ferantur, recrudeſcit intte ries ferocius, ac rurfus nouas vires cõcipt quoò fit vt quotãnis multæ roſtratæ naues ac vaſtæ/ Holcades periclitentur, atquein ipſo ferè portus aditu in breuia& ſyttes vadadue cæca ac latentia illiſæ diſſoluar dlo, zizania, ſentes, carduos, lappas, tribulosie b nonnullo ad ortum progreſſin, Aparetis ooſt. ab Aquilone Subſolano ſeu Apelon ſtipatur. Septentrionarius natura eſſedu; aaue ſerenus, licet aliquando pluuius, miten rè deſinunt, ſic vt mox aura miteſcat acte- tur, incredibili merc ium iactura ac diſpe MIRACVLIS 1 1 B.I111. 247 Aio. Quocirca ventus Septentrionalis nõ ſolum Coro& Circio ſalubrior, ſed etiam h ſedatior, atque in concitandis ciendiſque 2fter o ni„ſtati Itioretar bernis ali-4ui 43 tempeſtatibus mitior tametſi hibernis ali Se ne catbar- lis proxime t, lralt lm progreli 4 ſt„ Kqulb d Ui ortumedit = ecias yeroOdl 3zubſolanoſaut mnarius natunt =xiſtit, maot nnqdo pluuis Scij ferocimii riſt, ac am put ntũ Leptenm rnox aurami 1 Socirca mniceti „ttos indigiceg rtur, recrudelt rrfus nouss'li Ss multe totta S periclterun ditu in breun quando menſibus rigidus ſit, ac violenter ſpiret, quo das, atque angiuas, ſed alia, quam Auſter, ratione. Siquidem ſpirante Noto humo- res liquefacti, ſpontè diſſoluuntur, atque ecapite in ſubiectas partes defluunt. Sep- tentrionali verò arque Aquilonio flatu, quoniam conſtringi contingat muſculos ac membranas, pituita exprimitur, quem- admodum complicatis compreſsiſque in pugnum digitus, ex ſpongia aquam extũ- ti ſpirant, frigore corpora afficiunt, meatus conſtipant, aëris contagia diſſipant, coa- doque intus-calore natiuo, concoctioni auxiliantur. Quum autem Auſtrini flatus, diſſoluta corporis compage, membriſque languore ac veterno affectis, homines ſom niculoſos efficiant, oſcitantes, flaccidos, ve ternoſos, nauſeantes, deſides, atque ad ob- eundas vllas functiones aut exercitatio- nes imparatos. Tum Aquilonij Hippocra- te teſte, agiles præſtant viuidos, erectos, aptos, fit catarrhos excitet, pleuriti-es monis- Simile à Tl= ſpongiæ cs dimus. Quacunque autem anni parte hi vẽ eriſiiese. l1.z. pbe. alacres, geſticuloſos, atque ad quiduis — ödd—ä£⁶△£⁶..—⁹³⁴⁸⁸⁸ͤͤͤͤͤͤ⅓⅛. PDE OCCVIT, NATVRAB aptos, præſertim quibus habitus eſthum- dior, ijs enim naturę munera ac functione melius perficiuntur, omniaque ſalubrin procedunt, quemadmodum ficcis corporibus, humidus cœli ſtatus ufter& Colore. Quũ itaque duo iſti venti Auſte Aquilo præcibui in mouendo ctre. ſalutaris eo enim minus frigore rigent, aut vruntu & Aquilo, illiſqque vtrinque affines in tas ferè Europa viciſſitudines anniuerſarigsy ſtituant, præ cæteris hos obſeruãdos cägo nullus enim ventorũ per totũ anni cicix tũ ſpirat cõſtantius, ſiquidẽ ceſſante ſopr toq́; altero, alter exoritur, ſuamq́; ſtatioli tuetur:tamerſi cæteri paulò ante memnan ti ſuas vices etiã ſortiantnr, ſed qui celei conquieſcant ac deſinant. Quocirca hofi vtriuſq, habenda ratio, nõ ſolum in tues- da valetudine, profligandiſq; incõmods ſed quum iter ingredimur, aut quum ter- ra marique nos aéri committimus„B enim longa obſeruatione compertum ha- beo, Aquilonem noctu exortum noneſt diururnum, aut ſtabilem, nec triduo in ea ſtatione atque ijs excubijs conſiſtete quod Ariſtotele teſte, etiam Homens dum Vlyſſis errore proſequitur, indica uit, Tertia lux nunquam nollurno Aguilone laberat. A. MIIACVIIS II13. IIr. 248 Quod eo fit, quoniam exhalationes ac materiain minus copioſam ſit nactus, qui- bus fubſiſtere poſſit, ac diuturniores fla- modunn ſan tus perficere. Siquidem motus atque agi- —ccliltawil rario acris qui ventum efficit, ab eoque vi- = retigent un res& incrementa concipit, debilis eſt, im- „duo ſtiſenl inque a — dines annünak — hosobſenit — per totümi ſiquidé ceſt Aritur, ſamat = ii paulô anren. — iantar ſedmt E inant. Qun = tio, nõſolma- igandiſch hi umur, autour =i committimn ttione compen Doctu exortunl bilem, nec u s excudis oi eſte, etian l proſequtu tauilaue lilgra. . 4 becillis, tenuis, exiguus, ita vt vires deſint quarum adminiculo progredi poſſet, ac ſe diutius proferre, efficique diuturnus. Vt enim in morbis ac febribus humorum co- pia ac redundantia omnia grauiora, magiſ- que diuturna facit, atque infultum produ- cit:ita vehemens aëris concitatio, atque exhalationum vaporumque qui è terra e- manant, creber denſuſq́ue concurſus ven- tos exaſperant, atque illos quum violen- tos, tum diuturnos efficiunt. Et quemad- modum ignis confeſtim extinguitur, vbi arida nutrimenta deſiderantur, ac fomites deſinunt: ita Aquilo, intempeſta nocte, vel ipſo noctis crepuſculo exortus, mox eua- neſcit, ac ſtatio nem deſerit: eoq́; fit vr ex- ercitati naute uon temerè Aquiloni fi- ant ad primum intuitum, nec quiddam aggrediantur, niſi triduanus ſit: quum Au- ſter primi diei exortu ſpem fulciat nau- tis, diuturnum fore ac ſpiraturum conſtan tius: Quòd ipſum apud Italos naucleri ac na- 4 ee— Aquilo quãdo mi- nus diusar unS. Simule a⁵ inſulin fe brili. S imile ab iguis ſomi ie ac uuiri wents. 6—————je M .—-———— DE OcCCVIT. NA TVvRAI nauarchi, qui vulgari idiomate pilot e hoi= e II, 8 e Pilotæ x gaucleri Admiraldi dicuntur, Prouerbio deſigrät veniorum Norog zuros, Bogbas rpirs: obſeruan- siſsimi. Andreas aꝰ Aured Cui ſententiæ quum eſſet addictus an. dreas ab Aurea architalaſſus, hoc eſt, Ca ſarianæ claſſis apud Genuenſes præfectu exerci:Batus Carolo imperatori eius nominis Qui „aᷣdrchus. id obſeruandum conſuluit. Siquidem qui in Africam expeditionem meditaretur a- Cæſar ad primum Aquilonis conſpecun, Mauros adoriri tentaret, admonuit ias non incitandas triremes, nec claſſemmi Andreas abᷣ urer uid Caro Cæſari Wnſuluii. committendã, niſi Boreas ſeu vétus Aqu- lonius triduum ſubſtitiſſet: Auſtro ven ingruente, eueſtigio, primaq́; luce inai ducendas naues, ac confeſtim, nullaq; mo ra, ſi omnia adornata ſint, ſuiſque armant- tis abundè inſtructa claſsis, nauigationem inſtituendam, velaque exponéda flatibm non enim metuẽdunn, ne inox deſinatms Cæxeias eu- ins naturæ 8 minus futurus ſit diuturnus: quum fetems bulis denſiſque nubibus fultus, ac calgj ne ſtipatus, diuturnitatis, ac conſtantis he præbeat. b Cacias Orientali vento, minimo inte: uallo à dextra proximus, minus Aquilom violentus eſt, aut ſonorus, nec frigore tam penetrabili, ſlatuque rigido, quod Soli H W viic del nen 34 zun Kq I Pnen . uun eſſetzati —hitalallus, urs 2 Genuenlan =i eius nomndt onfuluit. Aau tionem medin = Kquilonis cn naret admon Sremes, nec ci — Boreasſeulin bſtitifſet: Ac —. 1 io, primaczne fetnn ua ſint ſuilqrn ta claſsis, ungh aque exponc = luin, ne moxdt R diuturnus:quli iibibusfultus,n nitatis,ac coll eali vento,mn ximus, mül lue igido MIRACVITIS vicinior: conuoluit autem ac conglome- rat nubes, illaſque cõglobatas ad ſe allicit, quoniam retortæ aliarum nubium, vel mõ caæcias qua tium obiectu reſiliant: quod in fluminib atque amnibus. ipſoque Oceani fluxu ſæ- pius obſeruaui, in qui curſu, obſeruatoq́; alueo fertur ac volui- tur fuctus, ſed vtrinque circa littoris oras, ac ripe extremitates reflectitur ac retor- quetur, auerſo ſcilicet ac defſexo, contor- toq; dextrorſum ac ſiniſtrorſum curſu, nec aliam huius rei excogitari poſſe rationem muerzin video. Ex huius autem venti natura Pro- in impra- uerbium manauit in i nix,pruina, glacies, turbinés, ac ſpiritus 20 2* 7* P 3 4 oöoöoöoöoſſſͤſͤſͤſſͤſͤſͤſ— hensEi Qxciad nubes, vt nunc pal- im factitant nocturni oppreſſores, qui cõ- globati intempeſta nocte ædes ſubruunt, atque excruciato hoſpite, adactiſque do- meſticis ad commonſtrandũ theſaurũ, om- nia conuaſant, ac diripiunt, kneuelaers nũc paſſim appellantur à violentia quã inferũr ac contorquendis hominũ mem bris. Cæ- terum vt ex rebus naturæ ſalubre aliquod documentũ eruatur, hoc cuiq́; perſuaſum ceupio omnes iſtos aëris ac naturæ effectus nutu atq; arbitrio fumini opificis pende- ecin re,eiulq́; vi perfici. Siquidẽ ignis, grando, 1 onorus,.; Jloe 112. 111. 249 1. 9 raâatione nu 2 bes trabat. bus non continuato mprobos, Mala ad ſe . Bſal. 148. 11 pro- — ——————————— —-——————— p. ocevrr. NArvu procellarũ obſequuntur verbo illius. lpleſe enim mittit niuẽé ſicut lanã, nebulã ſicuto. 2 nerem ſpargit: qui iacit grandinem fruſtu. f latim, atq; efficit, vt omnia glacie conſtran or ſint, tanquam planicies, adeò vt nemoaſip gore eorum pofſit ſubſiſtere: Ipſe eade irſe citato flatu liquefacit, ac conféſtim in iluſ es uiam reſoluit. Ipſe aufert Eurũ, atq; inſi- efa. tute ſua inducit Africum. Ipſe domimu l. s. Poteſtati maris, motum autẽè fluctuumcis tyiit ane m AWens ſunu compeſcit ac mitigat. Ipſe producit ani ſo iuer vrentem,& areſcere facit germina ten ag Patitur quidé Deus mundum hunc acit ſ vniuerſi naturã ferri, voluique ſuo ordms ac modo, vt initio conſtituit, elementa ie ſine dera, Oceanũ, ventorũ impetus, veris lhr ſalun tisautumni, hieinis diſoriminata tempers i ſfic tamen vt penes eum horum ſit potelts beuele- Simperium. Siquidem vbi illi viſunch mentis ni& expedire videtur, quædaim in ſceleum ſne, aria“ Vindictam exaſperat, ac ſæuiora effcitml bds damna. tafqlie clades ac damna horum minifteli lerc hominibus infert, quò mentes ſoporec; preſſas ſopitaſque ac delicijs indormieusim, excitet, ſic enim religionis deſertonid mp Leuiic:6 minitatur: Quòd ſi præceptis meis no fube der ritis obſequ uti, perſequar vos tabe„mor. bis, ac febribus, aniinique tædio, ac man 1 r. vArA Raturxerbe u lanäned acit Dranäta Domnnlägaran — — — = * — 4 6 1 4 4 — — — 5 — — 1 ¹ —— 6 — 3 =— — e bülkerele rit, ac conki ufen Puri ae )J ſ Scicum. Hlt Stum autéct 3at. lpſepuet dere facit gemt. „Smundumk, eau g 6 7 dri, voluiuehe 8 3 Sorumpenestralium quidem cauſarum progreſſu exori- woſed quæ recrudeſcant, arque homines di uexent atrocius, vbi Deus illos caſtigatos d frugem reuocat, qui vbi reſipiſcente ho nine,factus eſt placatior, ac furor mitiga- 1s diſcriminnse reum normi duidem wilte r, quædani MIRACVIIS IIL. I11. re: dabo vobis cœlum ferreum,& terram æneam, ita vt nequicquam ac fruſtra vires conſumentibus neque terra fruges, neque arbores fructus proferant. Sic apud alios — les aded te expoſtulat cum populo ſuo: Excitaui vo- bis ventum vrentem, quo rubigine atque — mredine vos afflixi, veſtroſq́; hortos, oliue- ta vineas, ſiceta conſumpſit bruchus& eru counec tamen ad me eſtis reuerſi, dicit Do g.i.:. minus; Qud euenit, teſte vate alio, Vr ter- nrorẽ, pluuias atq; imbres deneget, om- niaque ſata ardore, rubigine, grandine in- teſtentur. Que documento ſunt, ac quem- o mcique erudiunt, tempeſtates, nimbos, gran- iconſtituit ta, g. irrua fulmi ntälbedines, tonitrua, fulmina, turbines, ex natu- at ac ſeuions mamnahorm, 1 1 „qud mentes e 1 6 religlonis di- 5. 1 l1 præceplon erſequirics .1 9ℳ ainiqüe ni = — ſol —— — tus deferbuit, calamitates tranſfert, immu- tat, cchibet, imminuit, omniaq; feliciora pollicetur,nempe vberem annonæ prouẽ- ac delciuuiſtum, agros fœcundos ac fertiles, tem peſti- ia uam pluuiam, meſſem copioſam, trituram, vindemiam, greges, armenta, pecora quæ otoreſpondeant, corpus ſalubre, ac vege- ium, vires firmas, facultates ac res familia- 8 250 Amos 4. 8 Deut. 25. Ii 2 res —öoooöſöſſſſͤͤſͤſſͤſͤͤ————— ſſſſſſſſ TPſalm. 90 Verſoria Sepi eutrio niz index ex vi ma- gneiis. Di occvLr. NArVNAB res ſtabiles, animum verò impauidum, trã- quillum, ſecurum, quietum, infractum,& „ 1 qui fiducia Diuinitatis, vnde mentem hau ſtã ac libatam obtinemus, non facilè expal ians leſcat metu, aut timore concutiatur. u cle m fera DE PIXIDE NAVTICA,VV L hnräio- go Compas, quam Plautus Verſoriam vo- ſin fe cat, cuius obtutu atq; obſeruatione aue til naucleris velificatio perficitur ielc lt & qua vi ac ratione conti- ſanq nenter ſeptẽtrione. tolnptae cbuertatur. er conk Caput IIII. dunlobue (Num ventorum paulò ante habitaftma anueunq tio, eamque fuſius explicaſſe viſus ſim ltur. reſtat vt de Verſoria nonnihil proferam, tab acs quandoquidem nautæ huius vſu& com. ſanadu moditate nauigationem inſtituunt, aclô- famnli ca ga maris ſpatia, tractuſque Oceani immene ſusſpati ſos, denique locorum ſitum ac diſtantian taxnun dimetiuntur,& quantum viæ peractuſit ſtnuney & quid reſtet peragrandũ, exactiſſumè er tibqpvant plorant, omniaque ad hanc pixidulam, ti uttend quam amuſſim, exigunt: quam vim conſe iynqpetas quitur ex magnetis aut lapidis Lydij attitt tu, qui fingulari vi pollet in attrahendofet ſa ro,niſi oleo aut pingui aliqua re oblitusſit e tunc — A kr. XAII uTrACvLIS IIS.IITI. 251 In Veroinun cunc enim id reſpuit, hic noſtratibus Zeyl- quletun m ſteen vocatur, quòd eo curſum nautę inſti- r tatiönmdcnana tuant, ac ſecurè velificentur. Subeſt huic —memusnaida pixideculę rotula quędam verſatilis, papy- more cmnanu racea: plana, circinate rotunditatis, tenui ac bipartito ferramento ſuffulta, in cuius NAVTIOI centro ſeu medio turricula ęnea acumina- Dlautusſoi anã ferrũ rei effectũ eo loco impediret) Tutu atq; ciita afxa eſt, quæ ſtilo aut cuſpidi acutiſſimæ =elificatoo d lnfiſtit, eo; hinc inde in æquilibrio volui- ac ratiobecmn tur, atq; vbi conquieſcit, pars illa quæ lilij der ſeptetim imagine inſcripta eſt,& in quam ferramen- buertatu. tum magnete confricatũ deſinit, ſtabiliter aput IIII Septentrioni obuertitur, polũq́; Arcticum Sam pauloatat reſpectat, quocunq́ue etiã contorto clauo fuſius eridtist nauis impellitur. DProducuntur autẽ in h ui cſoria nonltin rotulæ eirculo à centro ad circumferentiã nautæ ut a æquali diſtantia duæ& triginta lineæ, quæ rationem is a& vétos ac coœeli cardines deſignant, terræ- tractuſtwlen que acmaris ſpatia portubus diſtincta eõ- 1 do 1 1 8 Ar r. 5 5 korum Gmu monſtrant, ac numeratis reuolutis cle Pfy- ntuumum. 3 dnan tamt elepkmmis quantũ itineris emenſum ſit, 2r 2 Ah un d quidemitiendũ, quantoq; interuallo à que exigunt:¹ XIS netis aut lpi i vi polletui t pingul W' magnes in Verſoria hęc perficſat, qui ex ad nerlo Septentriöni ſe opponit, camqũe 11 z ceeli Ole; utag neti vim attrahendi er 1¼ it 0 Verſaria ex quibus con ſtet eiuſq; deſcriptis. Nautæ cle . Phydris vt nan dtisaut, vt nunc Vus eſt, defluente arena,“r. aßloco quò properant, abſint, exactiſſimè di- unumerant ae metiuntur. Qua autem vi b cr pDE OceVvLrT. NATVYNAI H¹ Ldie⸗ cœli partem obtuetur, non facile ration ach nus mii. EXpediri poteſt: quanquam multorum iehs efemam genia anxie torſerit huius rei inueſtigatiq tftana ud. Sunt qui in mutuum conſenſum ac cõcot ttlio diam referant, qua alter alteri ſimilitudint pixc 3 ratione qua perficitur attractio, mirificèat putade- Si ficiatur„fic vt magnes odoretur ferrum n lian velunſe montibus Septentrionalibus, ex quiba tndulo gaciate. erutus eſt: non ſecus quàm vultures, natu ulia d b ræ ſagacitate, cadauera maxima loconum woflu diſtantia, biduo Eam wr pen tur, antequam cædes facta ſit: Multaautem ſiutem: perfici occulta, abditaque facultate, quo, inn Ac rum non facile ratio iniri poteſt, palam eſt impemo ita vt effectum rei conſpiciamus;, cauſans tinpo no verò ignoremus. Sic Rhabarbarum& Scsagſlad E monium flauam bilem expurgant ‚epithi- bail ct, mum, polypodion, ſena humorem mekane aiteaue h Be cholicum, Agaricus pituitam, Suecinum gelatiu Bir padech Gagates lapis, adamas feſtucas ac paless alunacla MRas. licit, Argentum viuum auroafficitut ciqbe mior cu maritari gaudet: Quam vim etiam hetbissa ineſſe ſpectamus, ita vt nonnullæ mutus complexu ac vicinitate delectentur: alln solariam inter ſe diſſideant, ac contactum alteriitia 4 reſpuant. Simili qu oque affe ctu& inclint. arara „—.. 8. 6 1 tione magnes iſta periicit in hac pusidess qiasan ..—* 2* 8.*. 3— 13 6 Solarijs minutis, quibus iter ingre 3 4 . b ſolem — M IRACVILIS LTB. II1. 252 acuam uhnm tr.* Epibata eẽ bootſman. es odoteruuk 8 ofuræ ulg iuſnodi propemodum verbis: Meas cogi- aa rationes dirigo non ad illam paruulã Cy- ſlaain noſuram, ſed ad Elicen& clariſſimos Sep- m expum tentriones, id eſt, rationes has latiore ſpa- ſena hunoan tio, non ad tenue elimatas, coque fit vt er- pituitam in rem& vager latius. Quo indicat fuſiſſima as feltucsaas ſe conſectari ac laxatis velis diuagari lati“: mn auroafee tametſi certior curſiis ſit, ac minus deuius, dam vim edst qui inſpecta Cynoſura perficitur: quod ip- Iyt vomnd fum Aratus admonuit. ate delectesu i louis altricer Elice, Cynoſurasue fulgent. dtet Dat Graijs Elice curſus maioribus aſtris, hanicas Cynoſura regit: ſed candida toia do M cenior ect Oynoſura tamen ſulcantibus æquor, in Hacl Lubbe bpeuis, ttam fido ſe cardine verlit. In Phæno- I1 4 —öööö—ͤöͤöööͤöhͤZöͤöͤ Fimile Ci. cer on a po DdE OCCVILIT NATVRAT nuan Deſumitur autem Ciceroni hic loquẽ. Hlr ſeli di tropus à nautarum conſuerudine, quo. ufis lo deſum- TUin alij qui exactiſſime omnia ſtudent di.Jtoonor, Piun⸗ Ciceronis locus in Aeademi- cis ex plica 14§, Perſoria A recen inttcni. uant, nec in vllis anguſtij s ſunt conſtitu- ſam fibi, ranquam ſcopum defigit, itaenim R diuagari licet, ac longius progredi, vt qui i meriri, oculis in minorem vrſam ſunt dessmuemag fl xi, alij qui minus rigidè omnia obſer bunf nem P ürr i W. ti„vrſam maiorem intuentur. Ita Ciceroi qui non vult arcta atque aſtricta conſe- 1u medi ctari, fed latos ac ſpatioſosRhetorum cam. iannturet pos obambulare, Elicen ſeu maiorem ir. 7 inſt eanbit nullis certis limitibus concluduntut ſe- curior verò eſt velificatio& certior, mi- nuſque digreditur extra ſtationem naut Gürio ac gium, vbi vrſa minor,( quæ propriè no. ia Lole ſtratibus Polus dicitur, populari vocele rn ve, hoc eſt, ductor in dirigendo curſu) in fan ſpicitur. Noſtri verò naucleri præter Po lum quem non oſcitanter obſeruant, Pi. dem hanc verſarilem continenter intuen. ta tau tur, cuius vſu& commoditate etiã intem iu ortion peſta nocte ac denſiſſimis tenebris, atraque müiunr caligine: clauo affixi nauem dirigunt, yrsind autem hoc inſtrumentum nauticum 1. polata fui- perioribus ſæculis extitit, an noſtro d reeri æuꝑ excogitatum, non auſim certo d Kern däleldus unciare: Hoc tamẽ mihi perſuadeo Plau- dE tinmm lei memord AwPzechi ceronitue neu onluetuche omnia tien, tem vrlam lar 6 dide omnin ltijs ſunt 9 nentur. laſ aue attica ſosRtetonn en ſeumall, un debgit dus progred, concludun tio& ra ſaati (quæpaapi auclenipan. eer obſerun tit, a1 lin aufim cerd- feüiah NATMA busignorata fuiſſe hæc velificãdi admi- fœcundo. Fieri autem poteſt, vt ob Bar- MIRACVIIS. I18. III. 253 tinam illam Verſoriam aut eandem eſſe cum hac noſtra, aut illi affinem: quan- quam, vt opinor, hæc Pixideculà noſtro um tempore magis exculta ſit, elimata, expolita, om niaque exactius demõſtret. b Quum autem Poni ac Carthaginenſes carthagi- nauigãdi periti vltra bis mille annos nõ zaue ſolum maris mediterranei portus ac lit-„u*m. tora frequentarent, ſed in Oceanum lon gius progreſſi, inſtructiſſima claſſe totum Mauritaniæ ambitum perluſtrarent: veri- ſimile non eſt, huius rei vſum illis defuiſ ſeinecommemorẽ Tyrios ac Sidonios, apud quos Ezechiele teſte, maxima olim cai. a7.] erat negotiatio ac nauigandi peritia: ac Prater hos, Solomonis naucleros qui duſſe per mare rubrum ac ſinum Perſicũ deducta, quà aditus in Indiã patet(O phir eee. 4.* CA 9 Iudæis appellatam) immenſam auri vim,* ac ſimias, pauones; elephantos, gemmas adferebant, vt nunc Luſitani factita t, qul hune nauigationis curſum vix anni cur- eulo perficiunt. Quocirca non facile cuiquam perſuaderi debet illis tempori- Multa in rerum na- tura exo- leſcunt. nicula, præſertim ſæculo tamn felici, tätiſ que artificibus induſtrijs, ac ſolertibus 11 5 ba- pioccCvVLr. NAT VRAIL anse“ barorum incurſiones, vaſtitates, cædes, uneicos incendia, populationes tam ſalutare in. Mifuldan ſtruméentum interciderit, extinctis eu bus, ac ſopito tumultu bellico, cura atgs gltte induſtria hominum(quorum ingenia in- arutes * uentioni rerum accõmoda) poſtliminio maun dc in vſum ſit reuocatum. Ita nõ deſunt qul i bihes ac aſſerant multa fuperioribus annis in uu nen ot fuiſſe, quæ nobis nunc noua videntun ac anillorun recens excogitata: quod ipſum Solomõò aniipeeſi conſtanter aſſeuerat. Quicquid inqut, iput, ſu Eerlen. Olim fuit, nũc eſt,& ſimile illi quod pau- anmullicr . O poſt futurum, quicquid factũ eſt olim, uadunt: nunc exiſtit,& illo intercidente poſtmo solomoni dum renouabitur. OQbiter nihil fub ſole nihil noui. nouum,& fiquid velutmouum ac recens 2 en 0ſtẽédatur, id priſcis ſæculis aliquãdo ex. ei titit, nec futura eſt apud poſteros memo s ria eorum, quæ nuns vigent, quoniã inte iauo ritura ſunt, ac vetuſtate exoleſcent. Öi Rbis tar Ars im⸗.. lel. nreſſerisn nonnulla videtur olim fuifle imprimen. uliand reiuſu. di ars, vt quibuſdam placet, ex vetuſtisßi aetrarie cturis, ſigillis, annulis, nomiſmatis, in in quibus literarũ characteres graphicè NWe lut typis expreſſi conſpiciuntur, neque enim illi ætati cælatores atque artiſices defuerunt: quanquam, ſi a veteribus 4 enn quid- ———’—’—ℳ RAATIA raltiansn b Stum a Ita nd dttas Mibus wua wnouaſſidhae odipfun Qicquili mile lll qu duid fcid tercidenne biter nüll tnouun dn cults alqline ud poſteto'm uenn te exolelc nfuülle inen 1 1 4 lace t, X weth S, pomüſnhit teres euche piciunrul 1 res atqled b ſiawetend — 1 äsh peat omnia minus fuiſſe exculta, nitida, fubtilia, elimata, nec tain ſpectabili lite- narum varietate exornata arque expoli- gin ta. Bombardas q uoque tormentaq́; ęnea zombarde Cynoſura, oppoſitis obiectisque nubi- gäntium ſe ſubducat, nec ſemper ſit con MIRACVIIS. IIr. ITI. 274 quiddam excogitatum ſit, vt nemo debi ta laude fraudandus, fateri quiſque de- ac ferrea, tum Sclopetas manuales cæte- un iis habiliores, ac magis tractabiles, vul- 0. go Piſtoletten oft Sincroeren, quod ma- nu capulo illorum, tãquam clauo, admo- taexcuſſiſque è ſilice ſcintillis, in obuios detorqueant, ſuperioribus ſæculis exti- tile nonnulli ex Virgilianis hiſce verſi- bus contendunt: ee viue crudeles dantem Falmonea pænat, 11 Aeueid. Dum ſlemmas louis,& ſonitus mutatur Ohmpi. Lib. 6. Qattuan hic inuectus equis, at lampada quaſſaus, Pen grauͦm ponulos, mediæ que per Slidis vrbem Ihat auan, Diumque ſtbi poſcebat honores Demeus qui nymbos,& non imitabile falmen geceanuipe qum auxſus ſimulabas&quonauun. Qunquä omnia iſta dubia ſint, nec cer- iquid de ijs ſtatui poſſit, vt quæ forte duud quiddam deſignent: De Verſoria 8 5. 4.*. Werd alia eſt ratio, quum enim Polus ac bus, atque offuſa caligine, oculis naui- picua, ita vt periculum vndique immi- neat: certò ſtatui poteſt in tanta olim na- uiga- 1 4—³te———— M———— DE OCCVLT. NArVRA cI uigationis frequentia, illi ætati non de- ee— 1ug fuiſe hæc velificationis adiumenta.Neciss wm iſ 444. me fugit Philandrum æditis in Nitruuiũ Suod cominentarijs cumprimis eruditis, in ea inälſehui eſſe ſententia, vt credat hanc Pixidiculi awraten quæ Chalybis ac magnetis vi polum ve lurt indice demonſtrat, non ita multone- W CA! rhia tro ſfæculis, in Campaniæ oppido Amal. im Kqu ns this fabricatam. Verùm ego exiſtimoid pare, na. inſtrumentum non inibi, nec eo tempo- jsmc re repertum, aut noſtra memoria excogt. tatum, ſed imerpolatum, hoc eſt, renoi-. Cap tione quadam inſtauratum; illosqueat. tifices effeciſſe, vt exactè arque adamul- güühon ſfim, nullaque ſui parte claudicante nuta-, a dome tecque perpendiculo ſeu virgula, venies tritur ve cœli, hoc eſt, polum qui duplici cardine anas v ſe prodit, iudicaret, quò curſu magisſe- ino a cundo atque optato fucceffir quaquautt aata ſum nauis dirigatur, omniacue ex vo giruse atque animi ſentéria perficiantur. Quo. te exi circa veteribus huius vſum non defuilſe uiem de atqueillius obſeruatione mauis ſpatia c uca Lueuiſſe AimetniTanr arpreemn fibus indicaſſe viſus eſt zariePta etiam m cang uigandi occaſione, ſiquando res poſea aalder 9), a. Celerem profectionemn,, Scen. 5- 1 dgue ace Kuonian 4 4— 3 7 4 item properes, vi iſtuc properas fatias rectius. Au 8 dld it w omniäledt perfeiug b vum on one matséfi at ahrte ſt ancfun wit dum coagulatur ac congelaſcit, compu- 9 2 4 MIRACVILIS I18. I111. Kue ſecundus ventus nunc eſt, cape modò verſoriam. Hic Fauanius ſerenus eſt, illic Auſter imbricus. Hic facit tranquillitatem, iſte omnes fluttus conciit.ʒ Ita nõ eſt quod quis ambigat veteribus eundem fuiſſe huiuſce inſtrumenti vſum 255 a commoditateem. VID CANES AGAT IN rabiem,& quo potiſſimum anni tempore,& qua ratione ijs mederi poſ- ſis. b Caput V. OAnes fidi hominum cuſtodes, ac fa- miliares domeſticiq́; excubitores in rabiem agũtur vel Sole feruido, accani- culæ ardoribus, vel hibernis mẽſibus ge- lu intenſiſſimo, quoniam eo anni tempo 5e2³ zα re acui atque acerbari atram bilem con gel“ canes * 4.* ra. 36 t. tingat, ac virus effundi, quod aſperſione“ contactuque exitiale eſt ac deleterium- attate quidem peruſto ab æſtu ſolis ſfan- guine, qui concepto contagioſo ſpiritu inſicitur: hieme verò quod ſanguis con- cretus ac conglobatus, quiqque propemo treſcat, quoniam corpori incluſus nõ vẽ- tlletur, quò fit, vt ab eo grauis halirus& conta- 4———nͤ———ô——— Ing eV. glt 1 ſemds canet busf leturos aqux ev- animanti ijs anni téporibus femper aqua f arth dlllls ean. Offerenda, quam ſubinde lambant, præ. it nnd ſertim quum per loca æſtuoſa, vel nimisii trdu gelida, exerta lingua hiante; ore, ſe vi. ermelli tori itineris comites prębẽt, quo ſanguis na . dilui poſſit atque irrigari„minusue ar- 5 li pe 14 dore torreri. GColumella quod& Plinius tenincl n eius nomine nõ ſubticuit, cenſet catulo- pleitu rum caudas poſt diem quadrageſ 1mun, Pru eXC quàm ſunt editi, caſtrandas, ſic enimti- reäniq tos ſieri à rab bie,h oc modo: Neruuseſt pueſfeſe Cauda ca- nn ues. Qui per articulos ſpinæ perrepit vſq; 1 ahne a,wnra- VItimam caudæ partem, is mordicus vnd iuuia,a biuus. 8 cũ poſtremo articulo præhenſus,(quod etiam noſtrates factitare video)aliquate nus eductus ac protenſus abrüpitur, quo facho nec in longitudinem indecorã por rigitur, nec fœdum& enorme incremen tum capeſſit, denique vt plurimi paſtores tnenc aſſerunt, rabies arcetur, ab eaq́. tuti ſunt. i räani: Alia etiam eſt cautio ac prouilio, ua ob- aut tineri poteſt, ne Canis vnquam Sciatus 2 llla rabioſus. Qubeſtlinguæ catellorum ner⸗ Dle) uns vermiculi figura„rotunda teretiqueas al Taus id forma,vt etiam capiti humano⸗ cuius ce eer rebelluin deſir nitin ſpeciem quanda, te atem b redini— DI OCCVIT.NATVRAR contagio emanet, qui ſpiritus vitales vi. 3 tiant ac contaminant. Quocirca huic 4 n — —— — —½ Le. 3 eedergud nupinoſa intus ac crinita congerie, qua- ari, minun la, quodäna quibus ſemen includitur, molli ten uiq wit, ceglug Nanugine implicitum„exemi autem tale quadnste quiddä fepius ex decoctis eius pecudis andas ſcan pedibusteredini qui vermiculanti ac Ca oaug; nodo: Nasa tioſo ligno ineſſe ſolet, aut nucibus auel- Thcnhe æ perreyt m, is motd Rlanis prorſus affine atq; aſsimile. Quod Lel ceee lin ſiquis aut incuria, aut huius rei ignoran- e. Mae⸗ preheris d ti⸗ pedes ouillos ederit, quibus illa con- are videoſata cretlo non ſi texempta, cõfeſtim nauſea, aſus antt ac Komachi dolore afficitu r, omniq; mo- dem umif menro ad ructus ac vomitionem incita- renorensa tr Perſuaſum autem habet promiſcua vt plurinid lindo,venenoſum quiddamſubeſſe Ir,4b eatgi ncrerioni: quod vt non auſim cer ac proul* Werar c, aut is aſſentiri 1ra facile vnquamc erim Capillatam illam congeriem, uæ cacelerse 1 ullginem quæ bifulcis i Llis inhæret. oncoctioni offi- ricLlo negocium facefferc. 14 Cle Vr rotunditieWeLlle 1 ac piliones autem, paſtoresque ouium ca b ſunt — — b ——mmmume———————— aueh! albſccäon DE OCcCVILT. NATVRAIE ſunt opinione imbuti: nullũ hoc animan did te in curſu fore velocius, omniaq́ue qua naddc drupedia pernicitate ſuperaturũ, nil a ar le quiddam articulis, quibus ſe fulciunt numa ſfmbeſſet, qua de re quid ſtatui debeat, näi i auſim exertè pronunciare: hoc tantum n ceeſtatus, obſeruaſſe me has pecudes fug rinibt Ouium na.„„. 1. un in tantes, vbi canes ac lupi prædæ inhiites antagl curſu, illas inſectantur, celerrimo quidem cur. 5 3 Arlbditu wafalig Kextl Exe 98 retur pedibus ſubditum,& quòd ahe. 4 F, loſæ ſint, ac pulmonis vitijs obnor e, uod indicat arida tuſsicula; qua fubin.i 3 de infeſtantur: quò fit vt longius produs eu — cere curſum nequeant. Vt itaque huic ſe cori rale quiddam ſubeſt, quoc illi in an ſu moram inijcit: ita ſub ca3ina lingua ppilatare ſubdeliteſcit neruoſa, atq; vt ita dicam ſuutbitu vermicularis quædam congeries, qus a tigere, vermis ſpecie atque effectu quò rabiem an cepe yſa ver- 66. 1 1. 1 erme 4 miculus infert, Wera dicitur. quæ VOX& ve me dynthio ſub lingua rabiem ſignificat, Vnde. DLare herba dhſdun. „un 6 cta, uod rabiem expugnet, ac canũ merdlbcoa re furioſos ac lym phatos cohibeat,etian ſeumacu ſi ab ijs demorſos eſſe contingat. 4 dälllo, b 11 4 NAT nn nalũ ma us omaitee u luperanui i quidosſe n ld Karuidaen dag ciate: horm de has ſeclaf rrimo quilnes on longitge teslüdil a dpretety 3 n, tum„Kon nis rühu vürh 1 — 1 — — —— — — —— m ſe cnugt MIRACVI 1S. IL I3. III. 257 ſicatellis ſectione id eximatur„nüquam eficiuntur rabidi, nec quenquam lætali morſu impetunt, minimoq; latratu ſunt infeſti, inſammatur autẽ huic animanti, atque incendit ir ſanguis melächolicus, dhuc cireunſi humores, Caniculæ po- euer us. ulimum ardoribus, ac concepta eX Pl.- nu tredine contagio rabiẽ fur oremꝗqug con Saliuæ ca- dtat adeo vt Extumeſcéte lingua ac ner-— uo qui illi ſubditus eſt, Os Qe exitiali ac contagioſa faliua dunder uæctiam liciat. Siquidem quilhocani= mal. Lot0s. ignotoſque indilcriminatim adotiatur, ſi fo tortè vlli Parti ſꝑuma aut ſali ua adha lrſelle etiam. Gira Mrirn ndann ii confeſtim ſalſu= alru. Quum autem venenati hu- nmuus morſus multa ſint excogitata reme- da, tum nullum magis pralentancü, quan ſn uelteo dilatare vulnus, ac ſcar rrificata cute, cucurbitulas copioſa flamma affe- tee parti afigere, mox cataplaſma adhibe) Teex porro, cepe, allio, eruca, centaurio,, minori abſynthio, ac butyro ſalito melle Remiedis ad rabicus que cõfectum. Vrina quoque impuberis E tomenti loco applicata, virus elicit, nec- non Opopanacum, ruta, ſal, ficus, braſſi- 1 carubenti folio„Vvna cum melle& buty. KK 95 4—oſſſſſ 4. 95 3 —,õ,————jB——— Morſus ca- 4 tl. tia& Qſtruciũ licirur, illiquc affinis An- i . 2 4. S 3** 4. hyho radix zedoariæ, ruta, caltha, melyſſophil expr Dccauixi Venas demanare. Noſtrares qui manf. zneha nitimi ſunt, atque Oecani accolæ demot ſos a cane rabioſo certatim ad mate h DI ocCVIL T. NATVRAE eneyi ro piſtillo ſubacta, leſo membro admota. 7ädquich Nulla autem rarione incidéda vena, ra-abdletati ene pitur enim intẽpeſtiuo illo remedio it erhtguo musenin. rus in habitum corporis ac continudò ii äpuuneſlh talia corripit, humoreſque ac ſpiritus im aaugyetant ficit. Quocirca quæ venenatos halitus ipamübi dien diſſipãt ac diſcutiunt, intra corpus exh benda, nempe Theriaca, mitridational. liũ, ſcordiũ, Eaſel quæ vulgo magilttan. Rabiẽ quæ expugneni. gelica quę laſerpitio poteſtate affiniseit, a fensimci 108, Iridis radix exiccata, innula, ficusſt mnasqa gni Indici decoctum, ocymum vulgoba öuc ac iilicum, cunula, hyſopus, tymbra, oſigt nr num, quorum quodque vi diſcuſſorupol enn 8 let, ſeu diaphoretica quæ laxatis corpo. ris ſpiramentis, atque excitato ſudofe p rus diſpellit ac demolitur, nec patiturin 1 925 Lnrha piunt, etiain brutas pecudes, ac ſeptens vicibus immergũt, nõ ſuperſtitione ob uu ſeruato illo numerò, ſed vt efficaci viri 1 uc; pauen eluatur. quo& illud cõſequuntut, vt on a 4 2es nis aueetl S2eceievQcät, qua ma an m vrgeri ſolent, prorſus eximatur, nſt 2 ſeil affe deuos „* Ara MTRACVILIS. II. II1. 258 nauie affecti& aquã appetũt,& expaueſcũt ob edan um mentis alienationé,& quod ratione de- — l kemaioſt ſituri ſint, quo fit vt nullo rerum delectu Wac con acdiſcrimine falutaria reſpuãt, arq; auer- Ale zchlüne ſentur, appetant autem ac ferãtur ad no- kenenatos zia,ſiquidem ſi bibant affatim, ſaneſcun t. ntracorn quci Omniaglle E- quida ex! Teſcant, ad potum tamen co- eLllge gendi ſunt quò virus minls ad Internas/ 1. 7.. Miiu tes 1 Mirandum(4 1 dreltne autem non ſolum venena intus exhibita te ande Min letale vulnus imfligere, ſed morſus ictuſ.- dra, innuliie quùe venenatos quæ foris inferuntur ſen- cymunt, fm tacitoque ac latenti progreſſu vita- dus ymae Jia coripere, atque ad cor vitæ fontem, de vidilante parteſque principes aditum ſibi pateface quæ laa re. Sicſaliua Lorum qui elephantiaſi, hoc Skius excitatobt elt, vulgari lepra infecti ſunt, canis deniq. ☚☚ litur,necſt rabidi ſpuma cuti inſperſa penetrabili vi oſtrates qi pernicié adfert, niſi côfeſtim abſtergatur, caniaccon awcloeus ſale defricetur, adco vt ſi partes ttatin ae netuoſas, aut per quas arteriæ deriuãtur, ccudes uin Kniatu morſuq; vuln erari contingat, vel bupertitt frda ſpumantid; vligit einquinari, cor- d wtekcui di ac cerebro virus cõmunicetur, ita vt anus u öſequun corvitiato ſpiritu vitali, deliquio defectu 27 Wehus eKci a due animi periclitetur, Cerebrũ propter ſus ünan ſaf ctos neruos qui ab ipſo producũtur, XK 2 tu⸗ 7.* 4— 6 5—— 4 e a—fnn——————— DE OCCVILT. NATVRAE umer furore atque amentia, mentiſq́ue aliena- gurnce rione ac rabie corripiatur./ Si Verò par. eblba tes carnoſas quæ ſanguine ex venis alun. ipimrqoc tur affici contingat, aut morſi infeſtart mortiferum virus per venarui riuosad eaEn a-ue hepar ac C or, reliquaquùe membra dima iiskquo e masazie nat, ac quadrageſimo dic aut pauloſe iniünie f rius rabie, metuque aquæ, ac pauore ten. imcor tantur. Hoc autem meminiſfſe expedit, acdh vt dextrè ac felici ſucceſſu, affectus huus(ap curatio inſtituatur, ne temere patialis vulnus coaleſcere, ac cicatrice obduci taque ho 4 2A Je b- 95. quod etiã in carbunculis ac bubonibus, ierice &ᷣ 1AA. I.. Peſafen alijsq́; in peſte tumoribus accurate odler enetth uandũ, ſiquidẽ ſi vel ſcintilla cõtagijinht Muhus vulnus no ſæuiora. QuOcilca ſapiſino aut Pulbee dquan . 2*— 2 1 8— 2. cits obcu- PræciPitat9 Vrus eluendü, id enim cendum in——— 5 us enuen u s MantemdA; plagi Occludi Prohhe eanul asg; efficaciter venenũ emungit.Intenm ſeem Au Thobis fi. Wäura. Kere p mentlcgtn MIRACVIIS. LTV. I11. 259 Keüm maria, quæ in cæterorum etiam animan- rur. Alhn tium mortibus adhiberi poſſunt, quorũ une eK es u alij alijs ſunt nocentiores. ut motſahfia vedaruuin DE AVRI NAIVRAAC Tue menbae menaie viribus,& quo effectu polleat, ſiquan- o die auth do in ſanitatis vſum ac tute- — lam corpori humano neminiſee adhibetur. celluafet n Cap. VI. ne temereta — —— nc ciemia JNterea quæ hominum cura atq; indu- adn. 1. iſe ib. ihil Homo cz- inn ſtriaé terræ viſceribus eruuntur, nihil uom af. .1...»„ ridus acntit auidius expetit humanus anim uis, qui nO citar. ſldlatcb- inhiat, ſed fragiles, Huxas, in- h.o, e mngtin ceitas,fugaces eaducas perſequit 4 C 8* 3 5 as per l Af Ac ſati ꝓe. E canſectarur, quam Aurum: quo tamẽ e aull pleri, aut prorſus ſariari nequit, etiamſi id /mea. * 6 Pecuniæ qud fun moditate, vti corpus neruis, continetur, 2 octo ein dinæ, pacta, conuenta, mercatura, nego- a tlatio perficitur) vt neceſſitati inſeruiat, ſas atque illa nobis comparemus, quibus lii fübſiltit natura mortalium„nec vlla in 1 patte carere poſſit, vt ſunt veſtes ac do- 1 KK 3 mi- umaril tio qux odecy 3 3 1 — 4 o8oöooſ ec———8bo——b *4 — 2 85 ——;—— .——————. b 8 4 3——— 2 1 8 ——————— —.— 4 4————— —*.. —— 4 t⸗— 8—————— 8 —— 1 8——— 4 —— 4— ——— 5 Li.i. ſerm. Satyra. ⸗ Frugalitas n rebas Kectanda. p. occ vIr. NATVNAR micilia quibus à vento nos auræque in- iuria defendimus, res familiaris ac dome ſtica, victus frugalis ac moderatus, mul. taque alia quibus non minus commodep quam ſalubriter vitã tranſigimus. Reuo- cat ad hanc animi tranquillitatem, ac ſiu gales rerum vſus homines Horatius, op. timus vitiorum caſtigator, ac commone. facit, quid potiſſimum ſpectare debeant quibus ferè auaritiæ vitiũ neceſſitatis in- uolucris tegitur: Quid inuat immenſum te argenti pondus& auri Furtim defoſſa timidum ſeponere terra Neſcis quid valeat numustquem præbeat vſumĩ Panis ematur, olus, vini ſextarius: adde Queis humana ſibi doleat natura negatis. Quo indicat omnia referẽda ad vſus ne- ceſſarios, ad vitæ commoditatem, quibus ſint, nec in luxũ ac delicias deuergat,ſed frugalitatis ac temperantię limitibus cô- 1 cludantur, omniaq; honeſtati ac decoro au- inſeruian t. Ita enim magna EX parte affe Kt 4 naus vſu! hl.erd atslaba plgine allcera a bexicc eldeat. daarljs ex Natura cti ſunt homines vt rebus magniſicis ac enee modicis ſumptuoſis delectentur: quum natura fa Lents. 1 wach cilimis, quæq́; minimo conſtant,— nrenen Po Sarmama uInAcvI1s. II. IIr. 260 dos anen poſlit. Cæterũ his omiſſis, de metalli hu- milärban Ius natura differendũ, quod multis ma-„„ rmoderuu nd gnisq; viribus imbutũ eſt. Siquidem Au- fl ri Vir, vinasconnt rum cumprimis efficax pręſentiſſimã vim ranligimue obtinet in expugnandis ſæuiſſimis mor- duilltat 1 tiü necct ci ſunt, eius vſu manifeſtò ſubleuantur. lenbantiaſim quoque quæ vulgaris le- 2uri lepre Asga fuacenlerur, expurgat, aut ſaltem miti- b“ ga 17„ ſat: dentes labantes ac minus ſtabiles, r putrique vligine vitiatos firmat, omnia- ni. que olis vlcera ac puſtulas compeſcit: eferécaadſin itaquibus Os olidum eſt, ac graueolentiã nodus exhalat, cõſulere ſolitus ſum, vt annulos e torecß can expuroac ſyncero auro cũfectos, ſubin- orir. es quent deimmore geſtét, præſertim qui ex morbo enn Gallico inuncti labiorũ ac gingiuarũ vL ne nimüd ceribus infeſtatur. Virus enim eluit, atq; .. 1.. 4 licias ien lonescxiccar- Quod ſi laminas, au-. aotie umi Thlegmenta ac bracteas carnibus elixis 5, vus. lonckatiat admiſcere libeat, atque huius liquamen ugna anf valetudinarijs exhibere: dici vix queat, bus wen qudtopere vires ac vitales ſpiritus erigat. Qlocirca macie tabeq́; cõfectos, aut im- Ir:quumean o cooſant moderata venere exhauſtos ac delaſſatos A 1 KK 4 hu- — 5 31 1A. ³ ſſſͤſ—“ ö——————.———yy—— Serrola 0. b D E Gecvrr. NATVAA2 huiuſinodi decoctis reficio, viresq́ue in- Bſac ur d Muus ſtauro: nec vlla ſui parte hac rarione auruä mi Aicriiur. fit deterius, aut attenuatũ imminutumq́ aanmo eximitur, nonnunquã in turbinatuma arn ueum, quẽ alembicũ vocant, calenti foco utltern admodum, conijci iubeo minutatim can hriht ciſum capum, aut vitulinas carnes, atque funbrum aliquot lutea ſeu vitellos, tribus qua- umbi tuorüe lactis bubuli ſextarijs perfuſas ad. tünnta Ertariu mixtis vnà cum auri puriſſimi, obrium Bae vocant, ſegmentis, aut torque aureo ef.„ Eeche faciſſimis Nerbis nẽpe radice Iringij, ſo. LEl limi, ſi fari ſcinaræ, carlini, Cardui hoften ſis, cad; her ba quæ cũ muſcoſo concten eme fruti cetur, à flauo ac rutilanti colore au- dlllun Sasſois. reisd; guttis quæ illi inſidẽt, Ros loli d dquc citur, deniq; ‚palmulis quos dactilos wo-— cant vuiſq; paſlis, exéptis vinaceis, acyo- auacu mis dulcib'. Ex quarũ rerũ Cgeric lenro Unte ꝑlacidodue igni ſtillicidio quodã liquet dwaſün extractus. ac triduũ ſoli ex oſitusi in mul tOS MS Afcrlami pore. Kniden deli- qulo defectuque animi ſopitos erigitas ſpiritus reuocat: exangues, macilentosst tabidos ‚extenuatos reficit: in Sede — Lara iaui NAAA de nactäitra uerülmnnu Vocant calär ———P— eo minunan Ulinas cnea tellos uhn lextarjsperi purim, aut torquen eradice li lini, Czrauie ü muſcobe . SMou. mi ſopitoig ngues, Täle rehcit.nbi ere Wriae 1 atque annulorum qui nonnunquam ſpe- collapſo atque in ali. a ſpiitupropemodum exanimatus ohmu- aan vinoimmerfum pręcipuis membris roburſ** conciliat ac facultates natiuas firm u ca de fiquid mali internis partibus adhæſerit, uIRACVIIS. I118. III. 261 ſalutaris, ſi cochleari mẽſura, aut plus pau- do ita conſtitutis ſubinde exhibeatur nec minori commodo atque vtilitate aurũ fo- is adhibetur, vbi cor ingruente Eererha Aiqua, vel interna egritudine periclitatur.— nam pręter aſpectũ aureorum nomiſmatũ doſa atq; amabili gemma decorãtur, ocu- loſcque paſcunt ac recreant, ſi ſin iſtræ ma- nus digitus qui infimo proximus eſt in corqis alle ctihus auro& croci momento deficetur hominem ſihi reſtituit, etiamſt 2—. ⸗/ *.„ teſcat nec vllum vitæ indicium p roferat: Aurum quoque candens atquc ignitum, Auri igniti abſtergit, conſumit, abolet, depaſcitur, par temque affectam ac morbidam vigore ac ſitali ſpiritu imbuit. Foris quoque huiuf. modi liquor adhibitus, impetigenes ſeu lichenas lepram, mentagram, po rriginem, ozenam, polypõ, fœdiſſima narium vitia, morpheam, omneſque vitiliginis ſpecies, quæ curem deformant, compeſcit ac cohi ber: præſertim ſi huic liquido pigmento KK aut 1A 4³ eͤ—ſͤͤſͤ 646—— D—DIZIZöoͤſͤſͤſſſͤſͤſͤͤſͤſͤſſ we=ſ er ocev kr. wAxxAA h aut plaſimati nonnihittaftari commiſceas, — — — Sanun quæ eſt ex vino in dolijs lapidoſa concre- phſetat tio. Qmnes ſiquidem quãliber fœdas ma. llel culas abſtergitanareſd rubicundas ac ver. Wal b rucoſas, mentum. genas⸗ facicm, frontem, iui 11 Imqibũspartibus impudéter, atque in. amryetgs *—. I decoré, parũque ciuiliter huiuſmodi emm. äbtotod ——O Ptiones ſe proferunt) cOhoneſtat. titcar entiolaht atüt p 5 rum. alijſq́ue huius animãtis morbis ac vi. anterdi Dhen. tijs, quæ vulgari lepræ ſeu lazariſmo affd Lero, nia ſunt, vulgo ab inſalubri ac morbido im circ corporis habitu Onghans appellan. uaces tur: Et qua ratione hæc con- nnkergh tagio expugnari poſſit Gauténo etiam in homi- nibus. Caput VII. P. DE GRANDINEPORGG 2 dülint. Voniam Suillę carnes paſſim etiã apud ax. Sgeneroſos quoſq; eduntur, nec eſt vlla e C propemodum familia, cuius menſis ſucck eae eaa- dia non inferatur, etiam a longinquo pei a Isαν ui titæ pernæ ac petaſones, quæq; ex his co- 836 Lan E Pernæ ac p 88, 7 q cX I 1 rianigo conſchäur ficiuntur tomacula, tuceta, farcimina: alt dlare S chrcken quid de huius animantis cõditione hulc taud operi inſerendũ putaui. Quũ aut pofu dpunt .. uto— Wlcon. 1 lann — cſex oLlubre alimentum conſequi velis, ALleg 5 nnam ſi ſiliquis pabuloq́; ſordido hoc ani-„ Püceter a e ſaginare pergas, ſtrumas contrahit ac ie te doiulnwih ſerophulas, totoq́; corpore grandinoſum QWeltt. eficitur, ſic vt caro illi' prorſus inſalubris. exiſtat ac vitioſa, totumq; corpus inficiat:, 8 NEPO Quæ cauſa fuit præcipua vt ludæis eius keuitm. ws ,2 mätis mone eſus fuerit interdictus, ac porcinam degu- 2 ſeu lai ſtaſſe nefas. Scrophulas autem& ſtrumas I.ι. dubri acn pr plurimum circa collum contrahunt, Shansane quoniam voraces ſunt& guloſi, ac citra one hecm delectum in ſterquilinijs qugque deuorãt. b ar poft Grandinis auté nomine inſignitur is mor crids e⸗ hom. dus qui totum vndique corpus foœdiſſima„ese . uhe contaminat: quod caro parteſque in- VII ternæ paſſim ramentis candidis velut grã- ine perfuſa ſint. Occupant enim ſingula es ralin mébra eminétiæ quædà ſubalbidæ, hinc duntunn inde cõöſperſæ, Cuius certiſs ima ſe indicia.— cuius wete inlaua proferür, quãdo porcarij immiſſo Wr un àlongen infauces ferramẽto illos explorãt, an tutd: 4 § quet;e cedi ac laniari poſſint. Tale quiddã elephã repnff ha eta, fonetici ſiue vulgares leproſi in facie totoq́ue 3⁰uν⁵ i8. corpore exhibét, nã puſtulę quę in extima Vu — 1 1 4 4 [eute erumpunt, albeſcunt ex melancholia 1 in 81 —=ſſſſſ——————— ꝗͦ-ö neg DI OCCVLILT. NATVRAI urel in cinerem deuſta. Eſt quiden caro iſtius 1“ animantis quod hoc morbo infectum ci” c ue ——.. ſuauis, ſapida: at prorſus inſalubris ac le.- 4 15 Tli ꝑræ affinis, propter ſucci melancholici adt 48 nen mixtionem. Sic caro oſſibus proxima nom ei parices prorſus inſipida aut palato inſuauis, quoi ſæpias. ipſa melancholici ſucci ſit particeps, nan el- oſſa ex tali ſucco concreta ſunt& coaluez iit runt. Quod autem homini lepra acmor. i bus Gallicus præſtar id huic animäti Oia do ac ſtrumoſa collectio unt enim molbi e afHnescognati ac familiares, nomine tm. tum diſcreti, re effectuque pares, vt etun 2ll*. adnotauit Aetius medicus capite detſe. indes, nnehe phantiaſi. Quocirca nequid incommodi alluss di ſtatui:&x huius animantis eſu conſequantur ho- Gginan mines, ſalubri Senatus conſulto cautueſt aaxcub Lexdes apud noſtrates, nequa ſcropha aut potols di, mactetur, niſi exerta inſpectaque lingua if exploratũ ſit an ab eo vitio liber ſit& int. iniuunt, munis, nam ſi verrucoſeę ſe in lingua ac eut iunci cibus proferunt puſtulæ, ac venxæ lidete ilbes cunt, nigroque colore perfuſæ ſunt, indt wcont cium eſt viſcera etiam praua conſtitutio aquol ne teneri, iraque aut non mactandos iudt lant cant, aut ſi imprudenter mactatos eſſe co anuni tingat, defodiendos. Quod ſi nihil tate ac u appareat, pronunciant qui huic C enſ Naseti eli- 8 4 AATVIN Hulidlenien g. Hüia MIRACVILIS L11B. II1, 263 deſtinati ſunt, ſalubrem eſſe porcum, atꝗ; aocctet uiidoneum. Quoniam autem huic ani- sinaul dmanti plerumque aliquid vitij ſubeſſe ſo- 2areonun — 1 — ſetoſa cutis dmelznckä let quantumuis etiam ſanũ exiſtat, Ob id„darenaa- nldus hroä popularés Noiti pe mum enecatos accen- is ſtramentadurunt potius quàm feruẽ 1 dan ellxent. Siquid eniin ſubter cutem ka inhæreſcat labis aut contagionis, id ignis amüni legra elicit ablumitq́; quod non æqusè facile a- Tca qua feruida perficere poteſt, omneſq́; ſor-& tonnteri des eluere. Qurantur vero hoc moda in- ra. üliares nona quinatæ ſues, ſi ſtabulum in quod decum- aqle paeie bunt fingulis diebus conuerras, atque ac- dicus cnt curate emundes, illaſci diuagari patiaris. nequid inm Qux enim ſiluas ac nemora oberrant, ac ferciinſt uconſerua glandibus ſaginantur, magna ex parte in. luabarer s conſuloai erexcitatis ac cubili incluſis ſunt falubrio-.— jſcropham tes minuld; morboſa aliqua affectione ex nen poſit. Deinde affatim ijs aqua offerẽda, vitio lbertn quò ſe proluant, cui nonnihil ſalis admix- ſeſe inlig — eſt, interim cibo polentario, aut ſiquid le, xc ſolldi cibi illis exhibetur, admiſceri debẽrt 3 jaue„„ 1*ν perüifeſn lauii baccæ contritæ„Concharũ quOue emalgle prau cann hocgenus, quo littora oreque maritimæ Wesſehs on matms pud nos ſcatent, mitulos vocant, vulgo 2 er maem noſſelem mirificè illas reficit, ſi affſtuentio Quodin hre liquamine huius decoctum ijs obijcia- Eloces vins —— 19 t 4—.*7.. 4„. borcis ag- tqu he ur. Floces etiã viniq́; purgamentaac fee umoch 1 culenta Mituli vul “ͤ ———— ä Dyea z. lubritati conſulunt. Nam Zythi ſiue Cer SaAn uiſiæ acidam corruptamque fecem, atqus r — ———ͤ —y——y ————* — ——— ——— 2 —- „ — — ₰ — ——— DO occvIT. NATVRAE 1 culenta proluuies, quæ expreſſo vuæ ſuc cro ac vinaceis eſt reſidua, in expugnandi rd, po hoc morbo eſt præſentanea, præſertimt'’cen 1 44 furfur maſſaque fermentata, vulgo Monti dorun . appellata, illi commiſceatur. Noſtrates au i ar&é tem nec huius animantis, nec haminunbl quibus porci aliquando edendi ſunt, ſe EElrll 4 ⸗ 1 0 A olidam proluuiem quæ in imo dolij feſta ixkanck tüoc ach der, illi offerunt, tum rancida quæque neat pe poma ac pyra quæ computruerunt as fanu ſitu obducta ſunt, quibus nõ liqueſcit aut i, quæe diſſoluirur grandinoſa illa concretio uq; ſtuntur interna lues, ſed augeſcit potius ac vites iati wo- aruaua Concipit. Siquidem Qinnia impenſe acidg e, yen „oxism. Vt melancholicis affectibus qui hic uigét, ii, qua aduerſiſſima ob refrigerandi ſpiſſandique a Vim.& quòd humores cogant, ac craſſo- eila hi- tes efficlant: ita bilioſis ſen Cholericisch 92,11„, Primis grata ac ſalutaria. Sic acerum quat ſtnodh y tanam auget, tertianam Ver Inirigat ae 3 compeſcit, quoniam bilis feruorems ul primit, ac tanquam aqua vinum,, dilu natazip Sunt apud Batauos quorum regio pil⸗ g — cibus por- coſa eſt. atque aquatilibus f. œcunda 1 nCa ealczenn piſcibus illos alunt: quibus vt mire pin. kigu Suelcunt ꝛ ita lardo carnecue Buicka ſau min 2. F v. eenn MIRACVIIS ILIB.III. 264 3 eäprahn minus ſolida exiſtunt. Quanquam enim Vrajn an na hoc alimento, porcorum corpora auge- enaanen, na ſcant, ac proceritatem conſequantur: wnan eſus tamen horum inſalubris, atque f- ſeau Nu in pot alienus ac exoticus. Scio equidem antis nech in haminihns Qu. ele hanriaſi. eu. lanra ndo eet e inquigati ſunt, vulgo Melackffequen-Kaenm Nan Jjtile r paluſtrim un In Sffanit anqüe fecn Somali,mitigat e uinls feruo- Lue in imo umm., ac melancholiæ aduſtionem ani- rancicacmg malculum hoc aquaticum, nam quæ hu- jwcompurme mi repunt, atquc inter futices ac rubos ldus n ig nidulantur, quæq́ue non ſaliunt ſed len- Ailla comni te progrediuntur„venenatæ ſunt, hos gsüsn eeſcit honnt Padden noſtri vocant: Ranas vero virie ade mniama danti tergo, ventre albeſcente, puyen dibus an oft vorſchen⸗„quæ vernis menſibus coa- erandie Lant: quum ruberæ ac bufones reptiles, 3 Scogant,i perexiguum ſonum edant. IIlæ itaque-20)- Ser Chit que agiles ſunt atque identidem ſubſi- Cacn lunt huiuſinodi morbis accommodæ, 7 Mexum rus ex iure capi hecficis , Cruſtacea bilis tu 9h idie acilenris,, tenlaris cunprinnis Snen. ur vinuw, A. quemadmodum etiam teſtudinum luabria. nunn ma 4 peltæ ac ſcuri figura Schilrpad-— übu feuu den vocantur, Cancri« quoq; vulgo Grab⸗ uiuns hen; Ala Jquille; Locuſtæ marinæ, erneſe nn Ae 4 ſ— 165———————— DEI 6cCcCVLILT. NA T,VRAR Creuitſen, Gaernaert, mituli moſſelẽ, O. ſtrea oeſters, Cochleæ Cruyken, aliad; co chilia ac cruſtacea, feruidos aduſtoſcq́ue naſt ac auacalidit telan uijſä exemptæ ſalubrioresiInter ea anté pede quæ teſtacea funt vel cruſta integuntur 1 apüllo gupat præcipuam laudem merentur Gancnflu. ſtoce elmiri Uiatiles, qui non ſpecie, ſed effectu àmani. epilc (. Rurec timis differunt, dorſo elatiorè ac ſubroti- viloch Qᷣ£ 60 do, quatuor ab vtroque latere, geniculati d rin pedib', qui ſex diſtincti ſunt articulisſeu husp internodijs, ima ſui parte aculeatis qus lsa venantium manibus pedibuſque veluted qtull ſpidẽ infigũt flexibili agilitate, nã ſe hoſt it adminiculo dextrorſũ ac finiſtrorſum ptor ätèidi ripiũt vbi inſidias ſubodorãtur incredit Cani 4 ſagacitate, quod vt opinor, vel mire ges lder lati lint, vel auriti, quãlibet enim ſilentit auinpu citoque ingreſſu illos inſecteris ac venam peochle do perſequaris, ſubito præſentiunt, ac uri feſtim ſe luto obruunr, oculiſque homuntt iutter ſubducunt. Præter quatuor autẽ Mlosh drnr äurIACVIIS II. III. 265 des aut exporrecta vtrinque brachia, pri- Led more parte qua oculi prominent ac col- eruidos ain jucent, duo ſe proferunt denticulati for- tsac diluunt, Danelli eRe ilallugims da p 11 NANIL Amünliuie b rohberde, rel cruſa inne umerentur Ca 5 exijs eſcam venatur, ſiquidem calcui Qeaerum A Cancritabidis ac macie cõfectis præſen- ui pafté achled— 1 IaelE STSEe. 15 pedibuſduet tanea Vi auxiliatur, vbi accuraté abluti in aqua ordei decoquũtur, nec minus ſingu dli agilitate,3 1ec. du. 34. 5r 5 rſu acſnillut unl occultaq; virtute pollét in expugnã- ubodorätuéiei — exhibito cochleari menſura, cũ gentianæ 98 inſeCrne b 3 xſecti A=. 5. 2— 6 h eult 1 frequetius iterari deber, ac per ſeſquimẽ- nt, oerlem continenter aſſumi, quo rabies atq; quatuots- 1 aquę A daexitiali Ganis rabidi morſil, Cancris sneis⸗ . cau wnenne iuain patella deuſtis ac cõcrematis, Ct cũ⸗ morſums eoin minui atq; in pulueré redigi poſſint, eoq; rans. nadice, ac thuris momẽto, quod antidotõ ———y————— 4 p occVIT. NaATVRAI ner aquę pauor propulſetur. Hæc de teſtaceis nm & quæ cruſta integuntur, verboſius àme eaud ſunt enarrata, quò quiſque intelligat, nõô modo porcorum morbos his expugnam, ſed hæc aptiſſimè melancholiæ, aduſtiſa ie humoribus, atq; alijs pleriſq; affectibus a 3 commodari. Verum inter Qancros, alio Exteſta- 9* e a N fadl ef cen ue ᷣ que cruſtaceos diſcrimen ſtatui debet, ſit. miu quidem fluuiatiles ex tenuatis ac macllé apass, tis mirificeé adminiculantur, quòd hume. ctent, atque humorem natiuum, quo cor. pus nutritur ac ſubſiſtit,& quem calotin. ſitus habet obſequentem adaugeant adl. hibito vino dulci ac calorifico, cuiusad- k1 „1umento concoctio perficitur, omniaquc irtu Swefene exactè elaborãtur. Marini verò qui Ocea eniſen Na. ni vel maris mediterranei Iittora perrep. ſutent tant ac crepidines perſequuntur, quiũſ. ſiite nis, tũ ijs qui inſalubri ſunt corporis h. bitu ac vitioſis humoribus oppleti, aptio res, nam quum ſalſugine quadam imbui(a ſint, vt edendi auiditatem excitãt, itae crementa ſuperuacua exiccant, ac pute. üües lc dini humorum obfſiſtũt, quod in carnibus tegitas piſcibuſque ſale confricatis obſeruari po teſt, quæ diutius aſſeruantur, ac ſerius C putreſcunt. Quocirca non inconfulto ſr ſi ctitant Bataui ac plerique Belgæ, tum un ſtid deui — —— —2 — — b k dul gueldtl nordoshüen —.——— Jimile àſa Alent. opimi atque monſtroſè obeſi, li⸗ 4 ueſcit enim lalitis adeps. vt limax inſpe Tel. II2. Natluum, ſiit,& quende 1 d — p granum paradili vocant, vulgo Greijn, cauſtica vi& adurenti, aliud à Cardamo- nio affatim vtantur. Hac enim ratione miĩ uIRACVIIS IIz. III. 266 uima Germanorum pars quæ ad Aquilo- g„ans⸗ EM matis dele Tenlar. b Green nios tractus deuergunt, quod ſale& aro- matibusnépe zinzibere, pipere,& quod nus pituitoſi efficiuntur, aut excremen- Latent,minuſquc,Vr ferè conſpici ſo — le quo li- r max lique ait. — ſoſale. tentem adaupen wc calorifco, aun perficitur annl Nlarini verasi verſequuntu,u bri ſunt cnsi notibus oyfd agine Quad h 1 itatem exciäiaa ua exiccant iin ſtüt, quodit nfricatis oüſtan uruidue à noſtra religione alieni ac Mahu anmeto addicti ſunt, celebris eſt& ſacroſan a Kus, tametſi nonnulli huius nocté ſuper- 7⁴bdis. CVR BEL GAE, VBINOX moleſté ac tumultuoſè, parumque exanimi ſententia tranſacta ſit, quiritentur Ioannis Ba- ptiſtæ noctem ſibi obtigiſ- b ſe. Caput VIII. Atalis dies Ioannis Baptiſtæ, cuius vi-*e*. teintegritas inſigne clogiũ à Chri- ſopromerita eſt, non ſolum Iudæis ac h riſtianis, ſed Mauris etiã ac Barbaris, Ioannit Bapiiſte dies memsg LI 2 ſti⸗ “ 7— 4 ſſſ——————————— m⸗ luuuaſi ſtitioſo quodam cultu, congeſtis lignoru ſcntie p E Oocc VITr. NATVRAI Auey . — aceruis, accenſiſq́ue ignibus, vt Coryban paut oan tes ac Cybeles cultores, ſtrepitu ac funa Whletit 5 bapn„ſis clamoribus tranſigãt, quin& impube. aairas . b 13 res congeſtis colliſiſq́; ignitis carbonibu ldun rf bombos ac crepitacula excutiunt. Not. iqalsc nulli gentili ſuperſtitione ſtatuæ prouo 4 luti, ab epileptia ſe tutos fore confidunt, len quibus acceſſit ea perſuaſio, vt ſi placidè avlic huius Diui ſtatuam adire poſſint, necin- conditè vociferentur, aut rabioſis cano. ribus illi inſultent: toto anno ab hoemet bo futuros liberos: Sin Diui caput quod oſculandum offerunt, dentibus lacetae tentent, ac maledictis inceſſere, ſingullsi menſibus, quod ferè ex lunari decuntu 4 euenit, hoc morbo miſerè diuexandos, Ken quanquam maximæ impoſturæ huic ii ſubeſſe ſolent. Et quum hæc gentiltiu ſacra nocturno tempore perfici ſolemtes vetuſta conſuetudine, ne dicã inuetett to errore, enatum eſt Prouerbiũ, vbinos etun „, ,n tumultuoſé trãſacta eſt, nec vlla pars qule ex umuhra ti data, Ioannis noctem tranſegimus nocturno hebben fint Ian s nacht ghæehadtt. Hoc 3 dehvapis Tota nox nòn ſolũ inſomnis fuit, acper 1 uigilata, ſed grauis ac moleſta ſtrepituott- Nosiwit multu, clamorib' inquieta. OQlaus Mass ddppl 1 qhi häcita lib. 15 cap. 10 MIRACVIL 1.6S L IE. 111. 267 quires Gothicas ampliſſime, licet minus cult proſcquitur, refert natalem noctem loannis Baptiſtę qui fuit prodromus, hoc ett Præcurſor arq; emiſſarius, aut quonia vox clamantis ſit in deſerto, præconis Ie- ſtitone kmma fu Chrilti,mirè celebrẽ eſſe illi genti atq, tutos orecoi luſtrem, magnad, pompa tranſigi, Om- derlalo ih als enim generis ſexuſque homines tur- adite olm matim in publicũ cõcurrunt, extructiſq́ue — — dotes, krexitu ligär quinke licßigaits at cula exonihn ——. — * — —— lilaudes heroum ad lyrã decantant, vitia nt, dertier maritorum traducunt, fœminarum dede- Cis ncaſe Cotapropalant. nullos non ſc ommate, cõ zm uitijs, dicterijs, dentatis ſalibus im petüt, ferd exlmiſ magnaqquc licentia obuios quoſq; lacef- micers dinn funtacliberius perſtringunt, vt ſolent o- lx impokueſit lmn in Acris Elcuſinis nä ex Helleniſino quum hera fue Græcorũ ac gentiũ vanirate multi er Pochnis e kllici lit. elmRreligiohr Che ine, ne 3 eſt Prouerbüt 1 1 quotquotvenationi dediti ſunt, Hubertã. chrgleden hercitos credas, dũ canum latratus ac ra- 4 lnlommöi Mos ſonos imitätur, obambulante inte- c moletklt iin patera oppleta vino, aut perpolito 0 cornucapacitate ſextarij ex vetuſta& gẽ A 1.1.3 tili uuculentis ignibus atque accenſis facib-, choreis tripudijſque ſe exercent, nonnul ſianã irrepſerunt. Sic proceres Aulici& Træpeſte- 5 rus Oiu f Ali./ olm venandi ſtudioſum inſanis clamori ◻ μᷣeᷣeφηη Puscolunt ac venerãtur, adeo vt furore Vr ons S5 h. ſrors, 8⁵ Matth.3. — e eee—-———D NlAʒͤgſſſſſſſſſſſͤͤ Da occovLIr. NAT VANA NKer Maunc habet cultores Martinus, cuius in paupe. aa ſil 1a fe pugali M Ses atq; egenos liberalitas, nõ ad frugilt Vna aric — . que inuitat.Quod vero Ioãnis Baptlte aniter& effuſè exultat animus, ac geſit. lidam ſtabilemque lætitiam queę concii tur ex tã ſalutari Euangelij promiſſo, qi An gelus denunciat iamdudum expectatl 8⁸ Mefæ ac Seruatoris à quo cuiuſque aimi lus dependert, aduentum, atq; huius ptas halls * 7- A 5 Naukz. conem futurum Ioänem, qui primus bi. ſtetno ptizädi munus inchoauit, quod poſime Senan eralitas nöa — — ——— — 3 —— — — —.— rpluritnis: imi motus ltat animuble 3 5 eſt, ſedinten lætitiam qlhit ungeli rn — 1s àquo du 1 * 1 dum hriltum aditus, pietate ac religione, iu- e 1 leteh MIRACVIIS II2.IIr. 268 dum perfecit atque impleuit Chriſtus, n qui baptizat Spiritu ſancto& igni, cuius itransformari homines contingit, atq; ad cœleſtia perduci: conceptãque ſalutis ant ſducia per mortis illius ac reſurrectionis Mernlagan vſterium illi inſeri atque vniri „qui cultug Da my 4- .Nouiqust artinus cliusl . 1 imperita multitudo ac vulgus ignobile uæ res ob lucem exhibitam, ſalutemque reſti rutam non vulgari gaudio omnes afficit, magnamque ſubſiliendi occaſioné præ- bet, non ea ratione ac modo quo paſſim tam ineptos ſtolidoſq́ue ludos exhibent: Quanquam hæc ſuperſtitio quæ multorũ animos menteſque hactenus occupauir, um exoleſcere incipiat atque antiquari. Aquidem iam ſentire incipiunt homines naulò cordatiores ac melius edocti, colé- placandumque Deum, ad quem per 8 ſtiſue precibus, non contaminata ſuper- ſicone non gentili vanitate, aut cęſis ho ſis alijſtque rebus quę non exigit, aut ab eo præſcripta ſunt. Nam ſuperſtitio veræ religionis imitatrix, atque ex vitioſaęmu- ktione, anilis affectio„‚ex imbecillitate/ 3 — ntum alch dnemn, qllh Loault qloch, 8 1 1 mentiſque inopia, atque ignorantia Di 8* „Vacillans, incon- Ll 4 ſtans, uinitatis emerſit, quo fit vt quum animu luctuet ac ſit inſtabilis 2 Lætit ia ſa lida. ic 124 Experſtitig 4 aid.— —ͤ———————yy—— Matthb. v3t. Eſaiæ 42. G 43. DI oOccvLIT. NArVRAE u124 ſtans, varius, lubricus, nec vlla cognitione 18 aut Dei fiducia imbutus: quem potiſſime arebuba imploret, quò ſe conferat, cui ſe addicat ſuamque ſalutem committat,& à quo ſuuc ceſſum, ſanitatem, mentemque pacatam conſequatur, prorſus ignoret. Quodea 4 fit, quoniã à ſcopo ſit aberratum, nec illi homines conſectantur, qui hęc omnia cu mulatè præſtare& poteſt& vult, nempe Pater cœleſtis& Ieſus Chriſtus, cui om- nis poteſtas commiſſa eſt,& in quẽ refemi vult Deus omnes noſtras cogitationes, ſpem, fiduciam, Charitatem,& quę nobis ad conſequendã ſalutem ſunt neceſſatia Nec ſuſtinet Deus vt Eſaias ait, gloriam ſuam ac laudem ſibi debitam in aliũ tas ferri, aut cuiquam attribui, nec vllum eul- tum aut religionem conſtitui niſi in ijs te⸗ bus quas Chriſtus ex ore Patris nobise. narrauit: qua de re innumera extantin Biblijs teſtimonia, nec minora apud 0Or. thodoxos quum Latinos, tũ Gręcos, qut dilucidè commonſtrãt, qua ratione Deus ſunt, ac ſuſtinuerun. DE cide Lulole coli atque adorari debeat, qua Diui ach Chriſtianæ profeſſionis aſſertores, ac pro pugnatores inuicti venerari, qui nilulnd euxur 8 1 contumeliarum Chriſti nomine perpel delelane aud ehe l, 1 rrhert 3 ſll wlnt, alcit 6 — 1 9 C. nunde täno,p aalm o dcelalub weduli am.) ui, bl emum de ſuCuu duincur ſepræſic Ktuere, — — Run alle dgid da teru 1 MIRAcCVLTS. II3. IIr. 269 DESALIS CONFICIENDI atione ſingulari atque inaudita, eiuſq́ue Kainnatura, effectu, viribus, vſu,& differen- Rana ijs:Obiter herbarum aliquot maritima- ntemqueda rum quæ ſalſuginoſo ſucco imbu- us gnoret. tæ ſunt,& ex quibus ſal ſit adenarumi elicitur, conſide- tur qui heco ratio. poteſt& rult, C .„ d1 5 I X. 3 ſus Chrillus, ſaett in q noſttas coglti e bit, rü js qui Ciuitates, caſtra, arces, pro- apugnacula incurſionibus expoſita, tueri enpurgatum aſſeruandis carnibus piſci- ledus. buldue minus idoneum. Decoquitur au- an tem atque apparatur apud Zirizæos, cõ- e plureſque Zelandiæ Ciuitates, ęſtiuis ma ſſ(bus quum ferueſcit Sol, cuius vi maxi- 1 LIl mae rir quaruin codum atquc à ſordibus non ita pridein zeruesJe atqucà ſordibus nol 4 4 LeAe e ee——3ſſſſſͤͤͤͤͤ h I ha. — ee———. proccvr. NATVRNAI 1 0e„s mé falſeſcit Oceanus, cãdoris eximij ſdl dde eſiate ma. in frixorijs patiniſque capacioribus aquz Sldle za faeſ- marina oppletis ſubditis accenfiſque oie ifua 635....— V 8 Lee higbituminoſis, noſtri Turf vocant, qu rim 7 bus ſenſim ac paulò melius omnia pert. aantat uitur, fic vt limoſam quandam vliginen tulus sd*eren rebus ſalitis Obducat. Ita Sal qui prinum dcogli as d5n. ex calenti feruidaque patina aut hbto siqh ſmius. ferreo eximitur, nec vetuſtate induut equn eſt, in falſilaginem liqueſcat, fecus quam tlübus meuee thrillatu mgeneris ſuccidiam, ꝑerenum 2ii. raio. 2.. ,4 9— Rolim ſalem confecerunt vberrimo ſaie ideag ☛ qux- 9 8. 8 ℳo 8 6 8. 4 1 2 MTIACVLIS. LIB. ITr. 270 quæſtu, non ex aqua marina Solis ardore in ſalem concreta atque indurata, quale elt ex Hiſpanijs ac Gallijs ad nos perfertur, ſed exmaritimis glebis exuſtis atque in cinerem redactis, quem infuſa aqua mi- congett nutatim in falem reducebant ſplendidũ ti, Od an acnitentein, Zel oft Ziltzout populares 2 de deticuloſd en arque indigene denominant à glebis ſal- 4, dete foco aut ſugine imbutis, vnde id elicitur: Nec Loldasen Promaturci aliò Salis genere tota Belgica ad noſtrã ene- linoſan ſalin vſque memoriam vſa eſt. Qui conficien- am quandam di Salis modus quũ inducto externo exo at. ta Salau leſceretexcogitatus eſtalius non minus 5 ann dqüe parim a queſtuoſus. Siquidem aduecto ex Hiſpa- Jat. ſec petuſtatene nisatque Aquitanico ſinu, rudi ac nigri- dum ci cante ſordidoque ſale, exẽpto limo, exco aa me- liqueleas tt ctilque ſordibus, candidiſſimũ id noſtra- Ieaun ptum iucmie tes efficiunt, rebus aſſeruandis aptiſſimũ. liß.Qucäit Vtuntur quoque Salinatores noſtrialic daperisa concoquendi ſalis modo à ſuperiore nõ ca, une multum diuerſo. Nam tertio aut quarto cdan a. uoque anno, confracto foco atque area Den heert vocant, ferrea cui capaciſſima rago ac patina incumbit, ſubditoqùc Hse sni incaleſcit, glebas ac fragmenta quæ„au, e⸗ experſtillante ſalſugine ac muria ſalſo li- glebis con- quamine affatim imbuta ſunt, in patinã feae. M conijciunt, eaque comminuta ſalomace- rant Salẽ Zelan pzoccvIr. NATVvRAa rant atque elixãt, poſt horas aliquot ſub. ſidente limoſa fece ac ſordibus paxilla i 2sidze. Candidiſſimũ ſal eliciunt. Id genus Cii lauwe ollt nominant, vel ClinczQut, quòd 9e chnnes. bæ inter ſe colliſæ propter duriciem, i tlnli ſilices, ſonitum clangoremqũte edät. Has eäelnin genus Salis vt menſis eleganter infenun iulea caſque exornat, atque ad multos vius eſt iſfun 1 efficax: ita conſeruandis condiendiſqie c rebus minus aptum. Ob id boum teo- ſtppa ra, ac tegmina coriacea illo ſale, vt etum ee marino rudi defricant atque obruunt. ſfllle e gematat E Qllocirca Scnatuconſulto cautũ cſtne. ttgr aum ue quis cius conditionis ſalem diuendatnt ſtnnmr. Le dslie ſi interpoſito iureiurando arteſtetur ſe rle ef non pro ſincero ac natiuo qui ex marine iianat, eiuſque muria confectus eſt, ſed profot iuyro. ſili ac factitio venum exponere, nequs tmil fraus aut impoſtura ſubeſſe poſſit. Nan tsguir quum niuei ſit candoris, atq; omnes op taqua mi ſalis dotes exhibceat, non facile ab igt iaypreꝗ naris internoſci poteſt, nec diſcrimè ohr itnue ſeruari, niſi ex rebus, quæ illo condiriſct iaqtei lent, experimentum ſumpſerint, Citins ſapuu enim ſalſamenta atque alia quæque hos huteruu Sale obruta ac confricata ſubrancida eft indte ciuntur ac ſubolida, vbi in multam æſta ite aate tem aſſeruare viſum eſt. Eandem nann ligxrone ne cfe. 9 4 MIRACVIIS LIB. IIT. 271 effectũque obtinet, quod noſtrates, quo- Wal’ niam exigua infuſa aqua marina diutius torretur atque aduritur, Braedtzaut vo--, ber. ncant, ſal ſplendidum, lucidũ, ſpecioſum, Qes Belei- friabile, cruſtoſum, latis ſquamoſiſque ra- K. Erafe mentis ac laminis ſtellanti fulgore radia- W us quod mirè à Flandris ac Brabätis ex- petirur quum aſſiduè, tũ maximè in vſu domeſtico, ſiquando ſumptuoſis epulis, n. Obid bau magnoque apparatu menſas inſtruunt. acea lloſt Quũ enim ſplendeſcat ac ſpectabile exi- cant atque de ſtat, oculiſqque etiam à lõgè gratum ſit ac wonſulto cute blandiatur: regales magnificaſqũe méſas Propter èundg — SMemdlech lls eleganneri Que admulto uandis condi —— — nis alem dune mirifice exornat. Morfibus id rabioſi ca-— urando ante nis cum melle efficaciter adhibetur, Ica-dali elic⸗ cia in mor natiuo quiae biem impugnat, tumores cum fermento, ſæ cu ectus eisaan. melle,& buryro, atque adipe ſuillo per- poner rumpit etiam illos qui graſſante peſte in lubellepette alis atque inguine ſe proferunt. Ex Hale loris uchm autem cum aqua marina confecta muria) deat,non 18 aut ſalſilago, preſentanea vi ambuſtis vim/ elt necdin isneam, atque vrentem feruorem extra-f b e locn hitdoloreſque intéſiſſimos placat ac mi ſnnn ele huluere böbardicoynel olcoria, zue dlagh bice, aqua feruida. pruniſque accenſis, p cata ſubruus reſertim ſi tenui peplo ſalſilagine imbu vbiin mula do præuſtæ partes foueantur. Huiuſmodi- enl jeri... b 3 ct. Emdmtuln irrigatione ignea vis eluitur, atque 4 s acer- ne lwoat Gw ie P Hanc DEI OcCcOVIT. NATVRAI acerrimi cruciatus conſopiuntur. Male Eneren autem conſulunt ſic affectis, quit frigida Seuaezi ac reprimentia membris applicant, Ne 4 E enim referiunt, non extrahũt nec elicit Prch ignitum ardorem, eumque magis infg 8 5 partibus contingit. Quocircai interjinits ih nihil ſalſugine efficacius, vulgo Peke LdEtlon recens confecta, vel quæ butyro incibit 4 4 ſi fomenti loco applicata, Cui viribus fer ui Smegma, vulgo Sapo, Belgice Zecpe, quo veſtibus ac linteis ſordes eluuntur, I confecto ex eo linimento cum melle& ſunuti Lekam butyroAqua quoque in qua rapæ decc. anrit zaus res Ctæ ſunt tut adhibetur, quæ vim magis 5 lo des efficacem concipit, ſi nonnihil calcis ſt uijſet Eaese in illam diſſoluas, ita enim lixiuij modo, lera adhibita ardorẽ compeſcit,& aſc mot⸗ atech ſu deſiccat. Cæterùm quum aliquotſalt delgg genera paulò ante recenſuerim: deit dämen 2 u tio illo diſſerendum, quod in legitiml tübus I inopia, huius Wum nObié Preſtale p- 4. düirgu Pue 4 E S hocschuea Arabes Salcali 1 dältitu 75 Leuls 1 d. Su — — —— 2— 5 2 2 ——— — 2* —— imbutæ, ex quibus Sal, ſi aliäs denegat ſit, facile elici poteſt, atque in domefici vſum depromi: qualis eſt Portulaca ma- ncüli rin — — —ͤͤͤ — — — — elquebory nis quod minutum eſt, ac racematim de- pendet, maturitatem, portulacam illam detur, qund prægrandem hortenſem ac ſatiuã refert: Periulaeæ ſinonniblal, quam batricij etiam ſale rudi ac ſcabroſo Haehu a lta enim un obruunt ad excitandam cibi auiditatem.“ wpeſci,4 An autem hæc Portulaca marina Halimi um quun n nomine ſit deſignanda„nondum ſtatui, recenſuerm Auum illa famem excitet, iſte arceat. Ve- Clle in quam .. itimi de- f emelglt aC virgultum duorum aut trium ihua 4 nturautemaiei 8 de eleam repræſentãs, ſed bæ fällueindt ianf. Ore ac ſiu rotundo ſupernè vi- Sal,ſaeete Merne imaque ſui parte qua terram ä,na du mlpectat, albeſcente ac cæſio, fructu folli . uaus 1 ellartnon diſſimili verticello ann Kelh ⁰nn, b menti — — —y¹.d IJZ2 Pperticulus z ui4. Tlalimus p⸗. occvIr. NATVRA ſIIC menti muliebris ſimilitudine, nam ſpomi dyli ſeu verticuli, vulgo VVoruel, ima bl cdülon arte fuſis commodius torquendis rot tilol beke Rnnar disque adhibentur: Qui frutex prorfis ad Plinij ac Dioſcoridis Halimum acqt fenem ar- dit, in reprimenda arcendaque fameptss 1 gsle „. orbu CiffKe Aniplex marisd. adhibetur, ab effectu nomen ſortitusſo- ed au cipui effectus, abolet enim appetentian amkom vitioſam atque enormem, qua ferè mulie cepilti res circa tertium à conceptu menſem im iſ dl feſtari ſolent,& nonnulli conualeſcètes antali quoniam ventriculus noxijs humotibus ithnngi atque acida pituita inbutus ſit, quoftytumi canina appetentia diuexentur, ac bull- fniat miæ, hoc eſt, edendi auiditati, quaſiboue ayot eſſent deuoraturi, obnoxij, vt fœminasi er rio quod Picatio dicitur, qua alitis huins iem morc carboncs, teſtacca, mali Punicipi tamina, aliaque eſui inepta degluriunteäſt Quibus vitijs Halimus frutex commode aie. lijs oleris more, cum pingui iure, nuloga ſale admixto, decoctis, ita enim obtud t ſubacerbos illos humores, qui minus nar turalem appetentiam excitant, quodett a admorſus ac dentibus tritus preęſtarecta ditur, vt nonnulla naribus tantum admo 1 G ta animi deliquium diſcutiunt, ac corfr uent& recreant. Atriplex verè mMa ahio, 8 MIRACVIIS. LIT. III. 273 mütudtree colore ſquallido atque inamabili, in ag- diso ſane geribus Zelandicis nuſquam non obuia odlus teheeeſt: verũ non afſurgit in vllam altitudinẽ, r: Qui kiurna ſed ſeſſilis eſt, atq; humi decumbit, Braſſi- ſcoridis Hanma caautem marina, q uæ Germ anica Solda- Braſics Aarcendatmete, clla Ktatul debct, quam noſtrates indi-Eeſn olet enmag genæ malè portulacæ marinæ aſſcribunt 2 aotmemyquak woce gentilitia Zoulte nelle, à ſalſugino- âconceyumi ſo fapore, Alpibus Zelandicis copioſe nonnulltcanut prouenit, halimo, crithmo, empetro, an- rulus noxiplina thillide, iringio confinis ac contermina, ta unbumſien gaudet autem ipſa aura maris, ſed tamen ia diuexenm af illo non irrigatur, nec perfunditur, vt al- adiauiciuigaſt ga,de qua poſtea. Herba hæc humi ſer raſtie i, obnoxjagtgn pitlongis flagellis létis ac viminoſis cau- marinæ ahl lculis lacte madidis, folijs rubore per- 4erihiio. Ih fuis, ſubrotundis, ſemine in calcibus fübrubétibus, nigro loculis incluſo, vtun Preſg itæ — limus ffuuas ctu nomatas gliclixata, quo ob acrimoniamatq, ama. cum pinan i rul- lalſumdue ſuccum ſtomacho minus oCtis iaenſi ſumfeſta. Cæterum herba Kali Arabi- a xc. aumotesgutn bus vocata, nulla apud Zelandos vulga-— iam excani llot: ex ca ſiquidem olim maiores nO- Wile ibus titste nynd cum ceſpitibus ac glebis ſalſugi- naniboos noſisacbitumine quodam imbutis, can- m diſcutuntc didiſiultum Salem confecerunt, ea ratio- olane ne acmodo, quem paulò ante indicaui. 1 b Mm Kit 7( 1... Ne; r*‿ 9 Aropi 2 hee 7 in tur ea ad deijciendam aluum, iure pin-e pDR oOcCcCVIT. NATVRAI Eſt autẽ herba in infima maris noſtri cte. uIA4 Kel ranlt xau ſe pidine, quàm Oceanus alluit, totoque ie teplcca Sediman- Zelandiæ tractu copioſiſſima, quàm eg aturae Vermicularem vel Craſſulã,vel Arizood anioui ni deſeri- †: io. vel Sedum marinum vocitare ſoleo, Ca lIe palmari, erecto, firmo, tereti, genicul to, atq; internodijs diſtincto, vtrinq́; mul i tis agnatis cauliculis rotũdis, læuore per politis, atque in ſe compactis, quæ exem. ahth, It q equinæ, folijs, qui ex Caulæ ſingulatſe mergunt, eoq; ſtipati ſunt, carnoſis, ca- ptiles videntur, vt equiſeto ſeu cauda ſis, ſucco turgidis, craſſitudine arundins nobis Rict dicta, quæ in ambulantiũpe- dibus moram inijciunt, ac greſſum remo- Xali her? caneras re- tiua humiditate affatim imbuta. Noſtr. tes, quod Cancris infeſta eſt atq; impedi mento, Crabbequel vocãt, Nä quũ deir ſius fruticetur, curſum illis remoratur, a Woratur. rantur, ſonitumque ac fragroremn in pro- mouẽdis pedibus excitãt, radice exigua, gracili, renuiter capillata. Tota herbaab ima ſui parte ad cacumen vſq́; elegitia pellucido virore perpolita eſt, quæ net aa hibernis quidẽ mẽſib' exoleſcit aut eno ritur, ſic vt laquearibus ædiũ affixa abſq aſcititio vllo liquore diutiſſimé vireatſt Aloë: eſt enim mirèe ſucculenta, atque na- dült abulum Ninente amadel axipecic Kütb. L aleruar wocam a uuraaut — MIARACVIIS. IIB. III. 274 difſicilé tranſitũ præbet, ita vt ægrè extra a ltneg L afli lam — d( frmoact dria di lnyin lis rotüis au compadise t equiſeto dl a 1ex Caulalu — maherba, vt quam aduentante Ocean ttu, continenter aqua marina irrigari cõ auium. hauc ſe explicare queant, vbi homines il- los venãtur, atq; ad eſcã expetunt. Herba hæc pecori ouillo gratiſſimũ ac ſaluberri- mum pabulum eſt. Nam quum hæ Pecu- Kali herbæ des cœli ſtatu humido hydropiſi ac tu- ouibus gre d tiſsima. moribus ſtrumofſls obnoxiæ fint„ noſtri — tvocãt hulus 3 dens U Tecte tur ac maluum diſcutiunt. Eſt enim falſiſſi- Salſæ ber- bæ meden- 1 tur maybis ati ſunt, cam craſſitudinemn quæ in anh lunt ac ggi e acfragm excitat mdn pillata. Ia lcumen gch⸗ erpolitach ſ eſib' exoleiut ribus ædusi re diutiſmi Sſucculenngfen atim imbmut infeſtaetastſt l vocãt 6 um illis ranu — — — 1 „ — — — — — — — = — — — —— — — — 3 d tingat ac madeſcere. Quò fit vt ſubinde conſperſa ſpecioſius adoleſcat ac frutice- tur denſtus. Qui autem hãc in cõdimen- tivſum aſſeruare volunt, conſulo vt mo- dis decoctam aceto minus acri potius, quam muria aut ſalſugine condiant„aut rudi ſale obruant vt portulacam: Cuius vlus pituitoſis ſalubrior atque obeſis, quam bilioſis aut macilentis. Subeſt hu- us lierbæ ſolo,omnibuſque propemodũ astis maritimis. primum terra argillacea, enta, tenax, glutinoſa, quæ contrectata manibus adhæreſcit, nec fatiſcit, aut fa- cilee excutitur. ſec iiit in morem ad digitos lenteſcit habendo. Adeo vt vbi veſtes cõmaculaui t, egrè exi Tlam, Gedeg.2. mi eluiq́; poffit, Oley noſtri vocant, I len- Edralee reA. Mm 2 tore, Cley à ver Po Cleuen 3 4 —ÿ————ü————— “ pDER OcCccVIT. NATVRAE tore, Brabanti Leem, hanc ſequitur bitu. minoſa quædã concretio ac ſubterranca 2numen Congeries, DarriVt alias retuli, vocataa Darri, ſalis — ſaloque perfuſæ materiam ac fomentum uem venit, ob maximam copiam quaes Gallijs atque Hiſpanijs ad nos conncht tur: qui tamẽ facilè in vſum reuocaripol ſet, ſi externus Sal hoſtili odio deneae. tur, aut ex quauis alia cauſa, eius copiam „— Dodeneus. paf Habocb aul 2elenauã qua, tãquam fodinis, glebas exuunt ind- uginos maueia. Senæ niptas ac pinanedine imbuie 3 zccenſæ, Vt aridi ceſpites.vrentilimosn joreés excitant, atque in cineres redacte olim noſtratibus præbuerunt conficien- 8*.*. 83... di Salis. Sed is modus iam in diſſuctull nobis deeſſe contingat. Quocirca nòon nino operam me luſiſſe puto, qui exole tum ac iampridem antiquarum hunccai. i ficiendi Salis modum in memoriã pelt un liminio reuocârim: quo aliquando, ſins poſcat, inſtauretur. Cæterùm quuma n 4 4 maritimarum ſtirpium ac fruticum merr 95 Ha ſterbarionem inciderim: de Alga nonihil iir ud J2fl. ſerendum. Siquidem hanc impenſè àmee I nenzenui ſibi demonſtrari optauit Rembertus Do doneus Medicus Mechlienſis vir in ie luſtranda re herbaria, arteque medica ercenda ſagax& induſtrius. Eriguntit nac Mäidu — — — — — — — — 4 1 ataute — Mädle nar Clnog J. NATIIA wwbanc eun MIRacvLI Ts. LIB. III. 275 cretio zca pafſim locis maritimis moles ac propug-. alias tenllgane nacula fluctibus oppoſita in ipſo ſtatim 1 hrano S glebas euun aditu, primoq́; portus acceſſu, ex trabibꝰ, torij doſeri Guedineinba ſudibuſq; rectis ac trãſuerſis, quæ præter“e- Dditesren faca immenſi ponderis, ſtabiliendo operi Ue in cneresni iliecta, faſcibus ac lõgurijs, cratibuſqũe inter ſe cõtextis atq; implicatis fulciun- unt, refert autem hæc machina eminétis warsoe. promontorij imaginem, ac nauibus fidã nia cepus iman copim tötamque ſtationem præbet. Caput hãc»amar. anijs ad nosan ſtructuram non ſolum noſtrates, ſed Ita- in vſum rem li quoque& Hiſpani vocant, ſiue arte Jconſtet, ſiue natura: coque etiam nomi- ne in Coſinographicis doſekiprionibi ateriam ac tal hoſtili odit: lia cauſa eibo, deu delignatur Huic Alga copio 6 vndique uliſſe puto i adhereſcit, quę tametſi vilis ſit& abiecta, 7 quod præter Prouerbium Virgilius etiã Alga vi- annotauit. 22 Venidir ruſco, proiecta vilior alga: Eglog. N0 i Alquem tamé in Medicina vſum habet, 4 lge .Crtenmge ſquldem dolores podagricos atq; articu- 7. 3 jum acfruticu 8 2 12.LAur A! OIl— at. e△ X— 85 dde intammationes diſcutit, infrigidat atque m hancinpel accar multo efficacius, quam Iens Ie. .. 18 ll ₰ tauit Rembe Ier zue anricula paluſtris, quæ eſt velut muſco-πη☚α Lenlis Il— lechlanbn gnarquc ſtagnantis excrementum, co- a artecle lore iridi, anſeribus anatibuſque gra- nduſtrius, EE tiſtimum pabulum. Alga autem quum Mm 3 plures — — — diſtentis, lucidis, ac læuore perpolits cies. —— DI OcCCVvIr. NATVRAI 24 plures habeat differentias, tum illa qur uia- nobis vulgaris eſt, ramoſa ſpectatur,. brica, carnoſa, geniculata, bullis atqus a appendicibus prætumidis ac racemoli a quæ primoribus digiris compreſſæ cts- 1 pitant, ac ſonitum edunt, vt ſenæ follicu. li. Quum autem Alga hæc membraneo folio exiſtat, folliculis turgidis, fatuque ..) magna parte fluitat„atque aquis ſuper natat, quibus deſtituta ſeſſilis eſt, ac thc- ceſcit, ſarmentiſque ac ſudibus, ſeu peda- mentis tanquam iners& ignaua incum. a auut eo- Dit. Color verò huic herbæ rufus eſt, in Mas. obtuſus, fulcus, xanus qui conſtat exm. i Itura fufili& nigri inter cæſium& r. uum, ſaturatæ vmbroſæquc viriditati af. i finis: ſarmentis verò ac palis qui munien dis aggeribus in littore adacti ſunt, tem. citer adhæreſcit tanquam viſco aut glu- ne(nullo radicis adminiculo illita atque Secund« implicata) ita vt ægrè auelli queat, Alte i L 1a Alg 2 ſpecies queę marinæ aquæ Pbel vt ſtagnis ac paludibus vlua, eaque ſtipa- 3 ta ſe fulcit, folio feniculaceo eſt in capil lamenti tenuitatẽ extenuato, colore ina u mabili, muſcoſo quodam ac villoſo con- cretu, noſtrates VVoer, nonnulli VVeeit vo- une! 4 b giator 1 bact ante mar MIRACVIIS. I183. 111. 276 vocant, quæ retibus ac ſagenis vnà cum t gummaris ac minutis piſciculis, alijſque 5 purgamẽtis ſubducitur. Phycos verèaut K d fucus marinus Algæ affinis eſt, illiq́; for- ei ma atq; eſfectu par, vt Ariſtoteles ſentit, 85 e9 an n oedaui lade tdnarenn Heun uiisu dl40 Ae N tn ſpecies non ſolum littoribus, ſed etiam dehn roſtratis nauibus adnaſcitur, vbi ex lon- auast gaperegrinatione in portum ſunt dela- tata elll e te, quibus non tam muſcus& alga, quàm teſtacea quæque, tum Echinceis piſcicu= lers& ignamel lus adhæreſcit, quæ nauigia remorantur, uic hetbe ui ac curſum retardant: ob id noſtrates ſco- u pisafperioribus defricant,& ferramentis uncisatque incuruis deradunt, quo cari. oſeque iit navncta ac læuore perpolita feratur con ac palsquses citatius, totad́; velificatio perficiatur ce- ore adactine lerius. Eſt autem vulgare hoc muſci ge- uaftasm⸗ quam fiſcome nus in Oceano Belgico copioſiſſimũ, co- nnus fra- miniculoilnse lore vireſcente atque herbaceo, quod ta-ο⁸α men in flauum aut ſubluteum elangueſ- maricæaoue e catyt æſtate deſinente vitis pampini aut us vlus et arborum folia, nulla radice fultum aut culaceoctnt ſubnixum, tenacitate tamen quadam ſo- tenuato caln Lo,cui incumbit, affigitur, vel extremis lit dam acubh torum oris ac marginibus, expanſum, e- er nonnuli mergente mari attollitur, ac ſubſidente Mm 4 de- DdI OcCcCvir. NATVRAE demittitur. Cæterum muſc Js An. à Dioſcoride deſcribit fus diuerſus, fiquidem ea herba cenfan debet, aut fruticoſa concretio, ac villoh cõgeries, tenuibus feſtucis, caniculis ei. libus, ima parte lignoſis, folliculis capili i ceis, criſpis ac cirratis, colore incano ac ai cinericeo, vetuſtate rubicundo, odoteyt Abrotano, aut Abſynthio marino, ciga uitate iucundo, verminoſis,& qui lunbi a cis infeſtantur, efficax& præſentaneaie. dacta in puluerem herba, eaq; denariſaut drachmæ pondere ex vino exhibita, eſt enim pari effectu cũ abſynthio Seriphio ſeu marino, illique affinis& cognataybi primũ emergit atq; emicat ſi numexoſa folia, ac fruticãtes cauliculos, ſi cincna- Corallina 1. 37 caalij tas cirratasq́; fimbrias ſpectes, Qoraln mplen, Circũforanei vocãt, quoniã Corallioqul in mari Liguſtico, alijsq; litroribus fett. aut bus ſubducitur, adhæreſcat atq; implie. qihi herba. Elaul ta ſit. Sunt autem apud Zelandos Belgs- atiac: di rum extremos, quos Matiacos Tacitus ia X Qeucadi Vocat à ſociali concordia, vt paulò poſt explicabo fuſius, longè lateque expot- rectæ planicies, atꝗ; ab aggerum deſcẽſu vberrima pecori ſaginãdo paſcua, in qut. iinan bus ſe proferũt varlæ herbarum ſpeciesa Empe- aAeT. gcr— Cr ugrple fämnls koac. culöa Dälorus äpls act Fkedan gmaſui, s, be anxituc nſen unpacti dtleper etauleſc — — —— — 7 —= — — — MIRACVILIS. IIB. III.* d Empetrum, Crithum, Kali ſeu Sedum, u marinü, Atriplex, Portulaca, Braſſica ma- 3 D ina, Halimus, Ononis ſeu reſta bouis, ſio c atre purpureo ac ramuſculis aculeatis atte mlarendis calculis accommoda, Alga, Coral Waflma fruticulus: Rhamnus Vero arenoſis da dumoſiſque collibus familiaris eſt tricu- A bitali altitudine, quibuſdã locis arboreſ- 15 cens, vt Paliurus, quæ minus fœcunda, Vminoſs dh, amis rigidis ac frangi contumacibus, o- caprali leæ folijs, ſed anguſtioribus, ſupernè vi- 11 4. 5 erba each ridibus, ima ſui parte qua terraã ſpectat, Themat eIunoenit albicantibus, baccis ſeu acinis rotundi- Eleriptue. te ac magnitudine myrti aut piſæ Ro- manenſis, in ſe numeroſa congerie race- matim compactis, ac ramis arcte implica cauliculooſh, tis affixiſque perexiguo petioli appendi- ias ſpectsl cœæ colore flaueſcente ac luteo, maturita- quonii Cas te crocato, ſapore acido ac ꝑeracerho 67 IIAam liscelins Auiqle affafim llnamm clicit, ac fchrici- febenten reſcata, untibus ſitim Cpeſcit Vnico intus nu-— cko aut vinaceo, non lapidoſo, vt cor- noaut oxycanthe, hoc eſt, ſpinæ illi acu- equx menſe Maio, vbi omnia floreſ- at cunt, ſpectabilis eſt& odorata, aut Cre- ſbino, quæ vulgo Berberis dicitur: quod ero dumetis atque arenoſis locis pecu- laris, zelandis duijn beſken vocantur ir Mm 5 ſed 4 1 4 ¼½.—₰½— 4 1. 1 ler Sx er Ser, er Wooſea DdroCGVIT, NAT VRAE dioſo palato gratificãtur. Meminit huius lt fruticis Dauid qui multis locis appoſtuti ſimis ſimilitudines ad perſuaſionè pro. usi fert in religionis negotio, ex naturæ teb' asi concinnè petitas: Anteq́ᷓ ſpinæ veſtee, eriiiß inquit, adoleuerint, atq; Qbdureſcant in aihqulc Rhamnũ, cõteret ac cõuellet vos Dani. amnuati nus,& liqueſcere faciet, vt limacẽ ac pat ipu ciu ſ Pauilis tũ abortiuũ. Quo deſignat improboruni s erplia Ctiones, ryrannidẽ, minas, potentiã, cona aaplue bu *„. tus, molimina irrita fore, atque inualida, a ulig nec inferenda incõmoda, vllis virib'in. a ſtructa, à Rhãno deſumpta ſimilitudine i frutice vbi adoleuit, aculeis infeſto, nam i ineũte vere tener eſt, mollis, tractabilis, iaxnutu re. c ac minus noxi“. Kumt auté in locis hiſce aseuuce maritimis complures herbæ ac frutices, anant quorũ nõnullæ à littorib' remotiores au alln era rã quidẽ marinã cõcipiunt, at ſalo nõ p. i feuid fundũtur: aliæ ſixbinde irrigãtur maris at iiddterl Pergine⸗ſarad exundat Qcean- Wll n ernis menſibus allolet Luna Vel plems Bani Vel 5. 1 4 W. er he Fſalas. 57. Arann n IAACVIIS, IIV. ITII. 278 doc 8 dieezelprimü in choata: què fit vt oës ſtirpes e autüd daamaritimæ ſquallido ſint olorc, atq; In- u aine dci n ndieano.tü minus, quã hortéſes, Horide, nec Beir b u 4 4 grat 1.31 Ili: Letssdee dculo ſnUrLc- A graco ard; am. bili: quatũ tamẽ Hner,, pore adl nönullæ träſlatæ ac cultu edomitæ ſpe- 24,e,„9. Pote nau dngetariores cuadũt, ac frédeſcunt virentd; Hear,, lernin ſecioſius. Aimilc quiddã perſpicimus in simile à Lslan w beig cerdonibus, piſtoribus, qui furno adſtãt, hurtasn A. oue ad perluia carbonarijs, fabris ferrarijs, aurificibus Hotio enm quiargentüinauran t, quod argento viuo kanteg une perficitur, in ijs qui ſtannũ es, cuprũ, plũ- opiſti⸗ talg, Odcu bum cudũt: qui omnes ſuo ſe colore pro auædm ccöuelletudunt, ac non natiuum, ſed ex emanantib' 6 acletyt lmat vaporibus ac circumfuſo aëre alienum wmaum. leligntinni atque aſcititium exhibent, ita vt pleriq; 92 Hre münas porn eorum colore buxeo, muſtellino, Iuride, ſννννο aforeatquent giluo, fuſco, fuliginoſo conſpiciãtuf: quie. 99 1 moda, ulb ſialiud vitæ genus Kiſe e⸗ Ac deſerto Qοπσσσm eſumpua ſuntplebeio, patritio more viuere inceptent, Tae. 5 aculeis ntitonfeſtim alius oris decor ac ſpecies, alia Fe 7 tmolls, mia facie acvultu totoque corporis habi- ☛. nt anté imb tudignitas elucere incipit, rametſi ferè Corrothe. e herbæach quidam referant veteris opificij veſtigia, torib' tenon quibus olim erant aſſueti: quod ipſum ipiunta M ſetiam in ſeruis, ancillis, ruſticis obſerua- de iriziun mus,qui ad herilem digritatẽ emergüt, mccat Oesn quibus fere aliquã elucet ac ſe protert —„,— et Lurssd lebeia conditio. V 4.) 5. 45 2 75 9. i* 5 —. —* 2. n e e e ee ee Sct eſfa/ ₰ 14◻ ſſ ſſ“—— 7—=́°/°, Serxeſ.i. 6— 4— Onr et. 7 An u, e ehh, Sehe, rwe V 3 ₰„ t=I L.EVINI L.EMNIM *. MEDICI ZIRIZAEI DE PM NATVRAE DIGMNITATEI DPlug & præſtantia. mn mulda 113ER CVARYVS. radunn Oeenl ac DE VI EFEECTVQVE LV. ggla næ, cuius motu impellitur Oceanus,& quid moribundis ac morbo deplontis i obuenire ſoleat, vbi cum morte luctan. i tur, atque è vita emigrare incipiunt ex ait acceſſu receſſuque Oceani ac Lu. iunt, næ dccurſu, cuius vires effl iünade cacius, quàm cæteri, per uiu⸗ cipiunt atq; expe- ncurnu riuntur mari- auüten: timi. b i Alſehelt, Caput I. 3 Va wi polleat ſydus hocno. aſa Ncti illuſtrandæ attributumſt aarf miliare nobis ac proximum erauch cuius vis animalium coro fn lls s=Z ribus incumbit, atque humo — — . A 4 3 — — 8 —— — 2.—. res agitat, ſuperius demonſtratũ eſt. Ve ain duo rum quum mirè ſit efſicax non ſolumin tum L 3 contt. AIRACVIIS LI. IIII. 279 concitandis ciendiſqůe tempeſtatibus Laue us ac fluctibus marinis, ſed eriam in inferẽ erma llſdis exaſperandiſc 83 c mor bis nempe ao n plexia, lethargo⸗ſtupore, epilepti 2. 7 hydropiſi, catarrhis, ac pituitæ fluxi- onibus, paulò accuratius de huius natu- radiſſerendum, eoqe magis quòd Bel- er Oceani accolæ eius vim efficacius M percipiant, quàm qui ab illo ſunt remo- uores, quum enim proximè conſiſtant, uloque ſidere in Occidentem inclinato, Epropius illuſtrentur, nec vlla obſtent vel ugrare ici nemora, vel montes: manifeſtè vim Lu- due Ocemia næ concipiunt, ac humidis illius radijs cuius riresd afluentius madeſcunt atque irrigantur. s. m ceteis Nam yt Plinius ait, Luna fœmineum ac 23.249, Lorl atq; exp. molle, nocturnumqſe ſidus, humorem w. aurmar. mouet quidem: at vt Sol, non attrahit, ni. cunctaquùe humifico ſpiritu implet, ac turgida efficit, quo fit vt qui regiones hu midas frigidaſque occupant, excremen- thac pituita ſcateant, ac ſubinde tuſſi, cden*= n1:, len th rancedini, coryſæ, mulriſque alijs fluxio- kran nibus ac catarrhis obnoxij ſint ac infe- tentur, præſerrim otioſi, ignaui, ſedenta- wse qui rarius exercitationi aut labori Oiuſtar. nüſtunt, in quos propter humorum re- EEEMul.* dundantiam Luna porentius vim ſuam-— efica or d cxc- “ El IRIZA 3 2 72 = — — — —₰ — eut J. 4“ 4— 5— —-——————.— .——— DI GCCVLT., NATVRA ecxcerit, ita vt iſti præ cęteris eius motibus' Sren lau effectibuſque ſint expoſiti. Nam baiulh hur eer nautæ, vectores, agricolæ, complureſquee 4 alij laboribus aſſueti, qui excitato auco. Su que calore natiuo excremẽta ſiqua aca-. 4 nde uata ſunt, cõficiunt, minus huius ſidens 1ütl incõmodo afficiuntur, nec magnoperol id lius vim percipiũt. Cæterũ vt quelögo nn— à me vſu atque experiẽtia obſeruaaſät ihnq proferã quam vim naturæ parés qui yftsui bus noſtris omnia accõmodat, Lunxattri i buit, præter nocturnam illã facem ac clz. ul riſſimã lucem, qua mutuato a Sole lunt. iiſta ne, mortales illuſtrat, præter ea quæ co. iptulto chylijs, oſtreis, piſcibns, ſatis, heerbis, arbo. äplbin ribus incrementa cõfert, obiter indicz. uul Lu Lisnoz. Do. Plinius ex Ariſtorelis ſententia, Nuli 3z., lum animal in Oceano Gallico, nifiætu a le 4 recedente expirare aut extingui aftetit 3 J pli cuius ſententiam vt non auſim contéso- iitaumné: h. ſe improbare aut refellere: ita hoceuqs n ve ] teſtatum eſſe volo, non exact ommie iabar Evror Di lins opinioni reſpondere: quum nonuul tanon — —. — — —— — 2d a co — j 1os deprehenderim, ex decurſu aſpectus tatabe Lunæ, Oceani acccfſu, atq aducräre oli ipu cxPirare: pleroſq́; in receſſu ac ſubſidets ttniusa fuxu Opprimi. Siquidé in maririma KI. tutzlüd Biexlegionis tractu,pro humorürcan lleg al⸗ 2NArIWuTRACVIIS II. IIII. 280 n dantia ac defectu, diuerſam obſeruo eini Oheft is Naiaerandi conditionem ac modũ Alij enim-umerig 6 3 accedete cole ceage Lunæ decurſu, cuius limpulſu fertur criclitan *.„.. Actemänle lente, velintereunt, velconualeſcunt, hu 1e münus un oribus ſcilicet ſpiritibuſo; motu atque 27„ v la ſac 91 e plrind.ne ccomodaobſeruo, qui in humorum plenitudinc Le,e, — „ A 0 1mutuaroaspleuritide, angina, apoplexia, lethargo, 2x ννρακικ 7 ρ jndecreuu decuril X 4...—— iméti defectu obnoxios, deniq; ſilicer- 9reanide-.e in decrepitos ac capulares ſenes, ſilenti nantur. t una, fluctuq; ſubſidẽte, interituros denũ 1 1o Et quò plenitudinis aut defect cauſa b ma. l * 4 4 1 2 . DE OCCVLT. NATVRAE 1113 fmaior aut minor in orpore conſiſtit e dend —e Fimvor eti frit Oceanus, vitæ finem imponunt. f heh Verius Vcl citius morte ſopiuntur.Ita Fäls qul aquis diſtenti ſunt, qui corpore oi.o mo exiſtunt, atq; obeſo, ſi ancipiti dubo que morbo,& qui ex humorum redun. lhria dantia contrahitur, corripiuntur, ſtatin avenon accedente æſtu ac vergente in Plenilu. 5* nium aut nouilunium ſidere opprimun iaascoi — — krur. Nonnulli vbi fluctus iam medium tzati obtinent: alij quum in ſummo conſtite uerſo qui ſicco ſunt aridoquùe corpore, aonaui Aauicdas ſolum ægrotorum corpora ab extetnis ac æ groti lunæ vim percipiunt. macilenti, ſtrigoſi, ſquallidi, exangues, cpl extenuati ſubſfidente labenteque aftu, annus atque in Occidentẽ cõuerſo ſidere ſen. ſim placideqe obdormiſcũt. Eorum 15 anl qu nulli pro viriũ defectu, defluxu medio: deidu nonnulli extremo, portuque vacuo Nec aubon 1 nan deres. do mwan er magis ab optima temperic deflexeflt, o a ul promptius doloribus infeſtatur, atq; ale gie ſt ræ Lunæque mutationibus fit obnoxi mi præſertim vbi huiuſmodi corporibusmes nale tioſi putridique humores ſubſunr,rl i d ma velinchoara primum vclplenasate hiſce cauſis afficiuntur, ſed etiam quiine culpata ſanitate fruuntur Lunaæ vitesets fectuſque percipiunt, verum quò quilc —— — — 1 in orbem circinata, flanteqlie vemi MIRACVIIS III. IIIf. 281 igi- — do muſculi membranæ nerui, pänieuli, a readines rigeſcunt, ac contracti contor⸗ 4 3 — — — 9 corniun b ⁵ Vergente inl — — — — — de Lunæ vi atque eſficacia, motuque O- ceani nemo vt vana aut anilia figmenta reſpuat, quum nihil illo certius, nec veri tati magis conſentaneũ, ſiquidem huic tique doloribus acrius concitantur. Hęc rei fidem facit experientia, illique ratio ſqualldi,a „ ente labeun b ræque in arboribus victum venãtur, nam 1 corpon u ntur,ſedetu uuntur Luns unt, verumq rempeneedei b bus infeſtarli tat milis ferè mobili egmini detracto i milis ferè mobilitas tegmini detracto in ☛ 2us berniſqüe ſiccitatibus ac gelu rigido a- peuaee uulſum eſt. Nam ſi vlli ais 9. mno ſuffragatur etiam in ijs que inantma ſu inem impn 8 Is quę inanima ſunt 6 5 & ſenſus expertia Nam pelles Cetoſæ helum. ex vitulo marino ſeu ꝑhoca detractæ, Ii- 2uanunds geſcunt, ac pili eriguntur accedente ma- erieen Ais. ris æſtu: rurſus demittũtur ac flacceſcũt, bilis. eo ſubſidente, quod& Plinius non ſub- ticuit. Tale quiddam etiam in terreſtrib quadrupedibus obſeruamus, quarũ ple- 9 ℳ 1 NFp 4 2 Sebellinæ atq; Armelinæ pelles ſi in imo atcæ reponantur, illaſqque veſtibus im- poſitis oneres, poſt triduum plus minus un ſummum emerſifſe videbis, præſertim Sebellinas, vulgoSabel. Quum enim ani mal id agile ſit& inquietum: non dilſi- —,.— heret, præſertim vbi Aquilonio flatu, hi T mhus detya animantiũ pelles. 3 Nn ſti yeme. —— een n.—— 5 —.—,——n PD1 O0OCCVLT. NATVARAIE fixè inhæreſcunt, hiante ſcilicet laxaque cute, quo fit vt huiuſmodi pellibus ſuf- fultæ veſtes, à blattis ac tineis citius in- feſtentur, quod intempeſtiuè, nec oppor tuna anni parte à corporibus exempta detractæq́; ſint. Quocirca incõſultè fr Oaedo ciunt qui æſtiuis menſibus, flanteq́; Au- Voſiar ſtro Vvel Africo⸗culcitras Iodices, tegeti Ap/ culas, aulęa ac tapetas, vesteſq́; cultiotes endæ: in feriarũ feſtorumq; dierũ Mum repoſi. fiquidẽ& ſicca aſſeruandis rebus acco- æſtiuis menſibus detraxeris, cuniculis, 5 pantheris, leopardis, lyncibus, hyenis, felib', vulpeculis, ſciuris, muſtelis,& quas uum Martes, vinerras vocant& foinas, tũ ple. abucbe riſq; alijs, ex quibus in hibernos vſus te- i gumenta conficimus, magna ex parte pi. ilſ li defluunt, quoniam illorũ radices non ii tas, ac decorẽ aſſeruatas, quas nuptiales Eohubeas. exareſcere contingit& aboleri. Frigidt ai moda, iicorp ii mam . CAlch e Sn ca. Matthæus VOcat, Auſtrali potius aurg, ixdes quàm Aquilonari ventilandas exponut, iqiixuar aëriq; humido obijciunt, quum frigote iucculi ac ſiccitate cœli obdureſcant tegmina inuv cr R indumenta quæq; melioreſcant, tali inaray 2uu ſiquidem ratione vermiculos, teredines, bch ſc has a tincas, blattas quæ veſtimẽta depopulã- aäinus c maat. tur, ac vel corroſione vel attritu vitiant, iinucsi- es ehh / ſcllceth 7 2uæ quali 1 5 tulor progi gnat. 1tas Quesrn Altrali porue atilandasc unt, qumm Jureſcant i „ meliorels b miculosten ſtimẽta 4 vel atteiu I aboleig Ladis k contractior ſit cutis, ac cõdenſa aſtrict .—„nÖeo† 7 2fl 3 4. 2clankia Cills amplectatur, nec cito defluãt, aut im fecunsa. dos in ipſo propemodũ Oceani adituim dα tæ, Carne non minus ſalubri quaàm ſuaui d, s.& quæ(vt ridiculi quidam nugantur)no ſalſeſcat. Oberrant autem in monticults Septentrioni, aut Occidenti ſolſtiali, no arte ſed natura oppoſitis, ita vt ex aëiis frigiditate, atq; arenæ ſiccitate ſalubem. mi exiſtant, ac mirè auiles, inultò masb 7 Amano munt, huiuſmodi beſtiolis obijciũt: quo quidé mirè ſaginantur& pingueſcun ſed alimento inſalubhri, atq; hominibus noI les ac tegmina cõficiuntur, in frigidis po in tius, quã calidis regionibus degũt, eoc; minus patiuntur piloruũ defluuiũ quod nicuis auras diffuſi euaneſcät. Sic apud Zelan. i menſa conſpicitur vis cuniculorũ, qua as tota Brabãtia poſt ſolſtitiũ autumnalenſt a Lefeeeen que ad veris initium alitur: nec leponm 1 ſſelas, exiguus numerus magnitudinis inuftta. an C ac eollibus arenoſis nonnulla ſui parte quã in caueis paſti ac ſaginati, pręſetim cuuicui ſi ſanguine humano alantur, vt Chirut. aan gos quoſdã factiraſſe audio apud plera 2 lue nationes, qui ſanguinè quẽ homum. Iu4 1— 2 1. Sere bus nönunquà morbidis inctſa vena adt que frigore pellis: quo fit vt pilos tena, asſdiſtu demarur ſdan der älubte =muinht tIRACVLISTTF. TTII. 283 ces noxio. Sylueſtres itaque, inquieti, exer- deci citati, inſtabiles, palãtes, eſui ſalubriores, da quorũ etiã pelles ac tegmen denſius eſt, tät multiſqque crinibus fixius inhærentibus 8 ubus, origine:& quantũ commoditatis d atq; emolumenti huius regionis fundus tul:necſh ac ſoli vbertas exteris adferat, compen- onitudinan! 4..: 2 nitudinit Tioſa ac d llucida deſcriptio, in qua Obi. terrefticatur Lerum geſtarum me. molia, multæque natura- 1 les cauſæ expli- mnonnulk d cantur. Ocidentiſok 5 Caput II. etis, it ia llcciute QYum tã multa proferat Zelandię re Siles, mun kasinat, accommoditaté conducunt ac ſunt ne- ceſlaria: miror à pleriſque hanc tam ab- ectam deſpicatam centeri. Nam præter gio, quæ exteris etiam ad vitæ vſum- Deuinéqlet inſignes atque inmenſum faſtigiatas lau idis incim ros(vt à telluris beneficio exordiar) per- politis maturitate baceis onuſtas, quæ ur& pingu Brabantis denegatæ ſunt: Prʒæter llee ri, acptus ces& ſalubres herbas, quum medendis Nn z mor- Zelandici ſoli yber- Ia. pr occCVvIr.NATVNAE 8* morbis, tum eſui accommodas: præter gt 3 quum 920 Sal candidiſſimum, quòd ciuium indu. 7f Rubeæ ra- 12 3 ati 1. ¹ . Trcral ter triticum quo nuſquã gentium candi. Sfum — dius aut magis ponderoſum: prætertot ünral Eulicclee ſalſamenta ac vento induratas ſaperdas: itiſllad AAOS „m. præter immenſam piſcium copiam quæ afunto p Her. quotidie recens aduecta, in ommnes Buroi ln 1 æ partes diſtribuitur: vrbes exhibertele V, dox Kd. aſplendida, re domeſtica ac ſupellectie 4 9⁵ V Regi Hiſp. Philippo aptiſſimæ, nec illi negotio deſunt exetct menii tati naucleri, ac viri nautici, quibus om. ſiſticin nes Oceani receſſus ſunt explorati. Qui ſätcond C glu⸗ rpotia Nurna uIRACVIISII2. IIII. 284 audari tinoſæ glebæ, quàm feraces ac fœcundi =er Ru ü gau que greges, non facile vlli fidé feceris, a niſi propius illi ſint conſpe cta, vti etiam vberrima ſaginando pecori paſcua nõ ſo nasnecela lum intra exporrectos aggeres ac ambi- qua gentum tus, ſed etiam extra littora, in ipſa Ocea- † eeroſum: ni crepidine, in quibus oberrant pecudũ * induraat aliquot myriades maximo negotiatorũ iſcium ca emolumento, quæſtuque vberrimo, non * ectain om ſolum ſupra vulgarẽ magnitudinẽ, ſed ſa iir:vrbes ei = tque in je Ar ſtica ac i Sita vt om culta exx R tus eſt lu hilippusk le Tun 1 bus melius gratificentur, quã ſi villoſas ais omabe huuuſmodi oues ac Zelandicos verueces r tutæ Nauirf ilorũ culinę inferant, tum demum enim txpoſte, res illis cordi eſſe incipit, ac cauſæ inſi- dfmss egs ſtunt: quibus ſi accedat caſeus ouillus vi um inſtue kore perfuſus inuſitatæ magnitudinis, at- gotio deun que immenſi ponderis, nihil adferri po- ac graminum beneficio, quod ſaluberri- mũ ijs pabulũ ſuppeditat, adeo vt exteri S. ullis donarijs modo — — nautich qul ſunt eqm Ie— ſi uen tu ac repotia etiã ſaturi, ac vino affluen- auapm b Nn 4 tiore ———— unin agri, quàm numeroſi armétorũ pecudũ- poris etiam delicati atque exquiſiti, ſoli quoque ſummoperè ijs delectentur, ita See 4 6ℳ*. 2 8. 86. 0 4 3 8 8 li Wlciumur 8 aurum demas(aduocatis ac procuratori-.. He rrn — E„ , 111 PO Caſeus vi teſt ad rei cémendationem gratius. Tali nudis appe ...—. tent iam ſiquidẽ condimento iritari ſolent ad po- eenren 1 DE OccCVLT. NArVRAE 2 9. dicus qud E. liceri, vt qui in nõnullis partibus ſit pau- ſi lo aſperior,& quã vicinarũ gentiũ minus ans ſalubris, præſertim ęſtate ob paludumn ſtagnorũ graues halito,& quòd Lgioat 4 1 — zeladie BOriPuS inS CQIfita. Hoc tam habet uü au: ſe—..— ⸗*. 8.. a zuns Commodis duod cOtagioni ac peſtifens rius inficia E 2 . morbis minus ſit ahnoxius, ac ſeriusi- ficiatur: at infectus immaniter in Homl. unn nũ corpora graſſatu, nec facile cũquet gimilea qit. Vt enim lignum durũ ægre quidéig. i e, 2013. fiore paulò ante perfuſi. De aëris autem ii E e 4—* 2 2— 2* Au πά᷑ Zelandici clemêtia nõ auſim multa pol. ir 11140 ledhe pste neſcit ac flammã concipit, at incenſum i difficilè, reſtinguitur: ita corpora Aquilo amptia m nijs flatibus ac marina aura induratamt iuiper ueir nus prompté virus concipiunt, peſteſe- iifiwat danν rο correpta ægrè hanc excutiunt. Aqua ntipopu 2uas. quoque putealis in inſulis non ita ptidé iſmradi- ex mari vindicatis, parum ſapida eſtaut a ſalubris, ac vel ſalſæ qualitatis, vel Wig noſi fundi, ſaporiq́; ingrati particeps. Ie wee merſt in Giuitate Zirizea putei, exiſtant Terlale qui ne aquę quidẽ fluuiatili cetãt, autli- quori pluuio ſint inferiores. Regionem elandie ac maritinäã Neteribholim n Ö fuiſſe in⸗ auean Coghitäex Cornelio Tacito colligi po- nunen teſt, n hot equidẽ, ͥuo nüc inb oteſcit nomine, ſed ex vfuac vulgata alloquedi 210* fI com⸗ g 4. näueſe gterle e taom aKquo Ale anig hs luas k f.) MIRAGVILIS. LIB. I111. 285 /α☚☚σχQ☚νQ — öalheiüe cõſuetudine ac cõpellatione, qua popu- 4 3aeadum ma zares atq; indigenæ inter ſe ſunt vſi, itaq; ¹ulls nri elnarügeht — — 1llt godn luę ſolo acri' animãtur. Quo indicat, ta- nranddnmt metſi Batauis file Hollädis à cauitate ter adolle ſic denominatis vicini ſint ac finitimi, Mllah iua vt inter illos referri debeãt, vulgari tã- maun Kn tü nominis appellatione diſcretos atq; e Ear. 3 ecficle Oceano propriores magis feroces eſſe, Macce 1 durũ 2gien vt reuera ſunt, ac viribus, ingenio, ſoler-A⁴eνν oncipit, au tia,verfutijs, calliditate, fallacijs, captio- rita corpan nibus, negotiandi peritia, ac conquirẽdi ina auana induſtria fuperiores. Quod autem Mat= vade zcla. „concipim tiaci nominentur, nõ à loco aut duce ali- de bhnutia. anc excuun quo, ſed à populari appellatione, atq; vſi- ialulis wattato loquendi more enatum eſt, neinpe à parum aytMaet, quę vox in quotidiano ſermone ac equalitats,congreſſu familiari, omnium apud nos ingratipan cionum, contractuum, periculorum, ac irizea putchit tottus voluntatis, conſilij laboris ſocium Huuiatiicct comitemque ſonat, omniumque rerum ferioresN quas inter ſe exercẽt participem ac con- Jb' olm nili fortem, Ita omnes gr egales, venalicij, cõ- 0 Tacito al ſdales,& quotquot inita ſocietate; fido mauo nücin Armoque animorum conſenſu facultates 4 ulaandhde copias ſuas in commune conferunt as Nn 5 emo- Gale A. 02 pDi eoccCVIT. NATVRAI Kuc. emolumenti ac quæſtus ſpe, ex nautarum thbn. conſuetudine, quorum maxima in ijs e. eumi gionibus copia, Maet voca gentilitiaae Vernacula nominantur, her eſt, coniun cti ac ſociati. In magiſtratu vero, aut di. ſenb gnitate aliqua illuſtri, vel Conſularivel i Senatoria, omniq; munere publico quæ. liubiu ſtura, ædilitate, pupillorum tutela, teſta. iſ ar mentotum procuratione, alijſq; funcho⸗ 1 quo nomi- nibus Veynout ſeſe 2 a Os conſulatu funguntur, collegam ſonat. Ex vetuſta itaque cõſie. tudine ac vulgato loquendi more, quem pelia inter has gentes obſt ruabant Roman, 4 1uq uum in ijs regionibus verſarentur, illaſ. inantu que terras fibi vectigales ac tributariasſa ini del cerent, aut in ſocietatem ac tutelam Ro- xalt mnanæ potẽtiæ aſſumerent, Mattiacos w. i cabant: vt qui apud Germanos Hermn 13.3. lelu nominatur, Arminium, atque apud(e. ai cali. ſarem in Commentarijs, Ambachshes- ren, Ambactos. Eò enim nomine deſi- rremc 3 9 9 gnãt Belgæ illuſtres aliquot viros penes Riiue 2is. Tnes eſt ſumma rerum, arque in Colonit anundi alicuius ſeu municipij ambitu vlloq́; ter. ritorio, dominatus. Nam Zelandiæ no. ee men recens eſt, ac veteribus incognitid aau terra ac marxi confiatum„quaſi dicaster. ed ram —-—— Zelaudis inſulisſa⸗ cuuda. — ttione 0(3 vuiſhi p conijcio, à Gallis qui hanc oram frequen uabant, qui Belgica voce etiã nũc N Valẽ alachris vocantur, impuberes eorum VVaelkens, vnde ar autab ea Britanniæ parte, in qua verſus““ Occidentem conſiſtunt Vualliapud An- eS— glos præcipuæ nobilitatis viri, à Gallis rum atqes etiam oriundi, quod idioma illorũ adhuc ipij ambin indicat. Inſula hæc ab ortu Brabãtiæ ob- vrala- 5. Nami uerſa eſt, à meridie Flandriæ, ab Aquilo-¹rieftus⸗ veteribun ne Batauiæ ſiue Hollandiæ, ob occaſu atum, qus æquinoctiali Britäniæ in quàm breuiſſi- b mus en—ſſſſſͤſͤͤn 8 ₰ ccdII———— 1 I oc,CVLr. NATVRAL 10 mus eſt traiectus,& à qua parfe primus aebl 2. in Oceanum ingreſſus quocunque ter. zolben rarum viſiun ſit, nauigationis curſum di. a riuius ruude rigerc. Præbet enim Arnemuda Metell- pulbe EAlus. burgi municipium, tutiſſimum omnibu i epuji portum, fidamꝗque nauium ſtationem, m u riyrtt hie præcipuè claſſis quamlibet numerot müft inſtruitur, in quemcunque Oceani traau inrtun velificatio perficitur. Quum autem hac aarallu brh ſ* inſula præter fundi aliquot appendices eirll ſee ſerius illi annexas(Polders noſtri vocit) i L=d. octo miliarium ambitũ conficiat, vt etä: Ssaldia, cui intra cẽtum annos iugerun tria milia auulſa ſunt, cultiſſimis: Ta pagis ac villis diſtincta ſit, tum vnum ha. bet emporium negotiatorum Krcqu Aeielilar tlone celebre cum primis ac illuſtre-le- 5 2en d telliburguma à Metello præcipuæ nobit iſa en. tatis ac Gonſularis dignitatis apud Ro- manos viro id nomen. vr pleriq Opinan- l tur Conſequutum, quũ ego à Burgoshoc iſ munito atque eminéte caſtro, autar. sise ger. Ce rupeque inacceſſa quale apud Roma. ind —= nos Sasum Tarpeium, denominatum pl ſe . 1em„quôd in inſula huius meditullioac velut centro conſiſtat. Quæ loca occuprr i re ſolent, ac ꝓræſidie munire duges pte. i ſeci que regionum, quò ex editiore loco tan- Ir. zarm 1 quocun doge Wauma Cuud 1 haa unn ham —— — à d b 1 1 MIRACVIIES LII. TIIT. 287 unqui ſublimi ſpecula, ac velut in ex- tn cubijs collocati omnia ſpectarent, atque incurſionibus hoſtium obſi ſterent. Hlnc Sur ſenim apud Belgas emerſi it Burgimagiſtri, 2! & Burgrauij dignitas, quod penes hos ſit e B uſumma poteſtas,& loci illius præfectura. L 1 Aiqnot; — 3 V nen, 3t denn quuc 690 1w minéte cit ſ— 2 49d er cüül verſus Africum ſe ainteruallo ſexdecil mcapaciore ventriculo. in eilele Nec tamẽ diffiteor, quin ad huius Con- weil ditorem referri p. offit zà quo tali loco hoc b propugnact ul dn tit erectum. Diſtat autem à Merelliburgo Ciuitas. um contra hoſtiles inperus u Occaſum hibernum, n ſtadiorum quæ bis/ Nt. he, a mille aſſuis confi qua parte enuis piſcatori- ucleris quos Pi- non Vlyflea ab VI yff vt quidam nugan- tur producta rigine ſed ab vrceo aut la- gena potius, quod) poculi genus fictile, ſu 7. peiné anguſtioris eſt née imprudenter li- quor effundi pofſit, in medio, diſtento ac LJan qui circa imum gęra ⸗uale po- 3 5 8 culi genar. elcit ac ſenſim extenuatur, Belgis een Flelſche nominata: Cuius imagine„Ciui leda tatis huius vexilla ac manipuli quos etiã nauium malis in ver tice erectos co nſpi- cim Us„ 10 IcilInt, aut bina miliaria Jee ct. Mas Vrbecula exiguo quidem murorum am. bitu ſed arte ac natura munito 3 mari Tobuerſa eſt, quæ ſi ſtr ln bus atque exercitatis na Ia lorss vocât, referta„Eilſlinga nominatur, 5 4ᷣ ν ſc eere Heugſer 5 F p. 5 ccVI T. NATVRAAI 11 ſ Beep- ocimus, inſigniti ſunt. Quum autem loci nüran Oer, huius incolæ ſuauiter ſe poculis reficiät, 12 ,Een. nec abijs etiam abhorreant fœminæ ale. ndt DSuando in hoc certamine viris robuſtio. ſciut venn re ro?, ahamplexu lagenæ qua fingulariter; ſen. kuſtingz. affixiuntur, camqus identidem exhaurie Gulc4 eſtiunt, nomẽ hoc conſequuti funt, aut bc ĩdipfum ſibi à potandi conſuetudine aſci uerunt: quæ quidem inter hos inolenuit, u 10 44, non Vt inebrientur, ſed inter ſe exhilareſ cant, atque animi nebulas diſcutiant. Süt aſb qle arlan enim complures in hac regione tetrich— „us.. moeſti, ſupercilioſi‚ melãcholici, qui aff- anlleni ctus à Brabantis ac Flandris ſunt alieni, imr ho vt quos non triſte Saturni ac Martis, ſed um,. letum& falutare Iouis& Mercurij ſidus aqhlecx informat, eoque fit vt Zelandi qui petci- ai jũt excutiẽdas illas animi moleſtias Ge niales eſſe ſtudeat, atque affuentiore po V tu has animi carnificinas opprimere. Ver iinei ſus ortum æquinoctialem Scaldiæ oppo- 11 ſita, Abeſt à Metelliburgo pari propemo dum diſtantia ac totidem paſſibus(aw en Poueria, Ciuitas, peranguſto moœniũ am uuct. bitu, paucis abhinc annis Scotorumffe- teeng vmia cis quentatione celebris, nomen id à freto xoos as yndie Obtinet, quod ab ea littoris ora in Vlee⸗ rkni dicia..— 9 „ riorem Campe ripaã ac ſinum qui don dinotii eue- 4,„e 3 5 6 4 4. G 8 A. Qur HMIRACYIIS I111. I111. 288 4 duma beuelandiæ annexus eſt tran sferri homi- er lehaclii nes ſoleat. Primus enim portus, ac nauiũ woncenent eymbarumque ſtatio, à qua conſcéſa na-„ lamine riina ui aut ſcapha traijcimus, Veer Belgis dici Nursſr e Lenx qualiat .. X. 2„. Rsemaaletur,alijs Vaert: Latinè traiectus& tranſ- en 25. fiderl uectio. Huic Achuilonc verſus aut ab or- d d 1. conſeguui a 1.. A Scaldis iu. ‿y. itu ſolſtiali oppoſita eſt Scaldia à præter- Lhhehe⸗ endi cmnlient khéte Scalde flumine ſic nominata, quæ: mine fic em interhon guum multis populofis pagis ac Colo-*9“. ſedinterlec nijs diſtincta ſit, plurimas exhibeat ruſti- debulss lſeanas villas, pleraque vrbana atque anti- n hac regin quæ nobilitatis prædia ac palatia, vt Haẽ- melächoles ſtedium,& Reniſſæ affinem M oermondã PMandts nſ tum præter Brouerſauiam non ignobilc Satumiacih municipium, Qiuitas Zirizxa hanc inſu- Ouis& Men lam præcipus Xornat, quæ anno redem- t it Lelanäipti orbis. 849. imperante Lothario pri- asanimimähe— Ciuitatis ædificari cœ- atque irapd, ac mœni um ambitu muniri, ex Par waeafe ſcinas opyin tis initijs in eũ ſplendorem adaucta eſt, Lruein Gialem Laalspt nulla clariſſimarum Ciuitatum ſit infe 3 lidurgopeiior De qua hoc citra omnem ambitio- b dtidem faftsnemaut immodicum erga patriã affectũ, eranguſoms aulim teſtari plurimis illã viris eruditis, cann's Kcolc eclariſqque ingenijs fœcundam eſſe ac re nomenieracem, negotiatoribus prouidis ac ſa- girsxei lls tons gacibus refertã, quibus ex re frumentaria Lreni alse ea 42. ... Auntar.— dac ſmum lectufimo tritico, ex niuei cãdoris ſa⸗ ad le, ——=8 8 eeecdcdcd—d—dIZIö—Iö—öo—o———— pPI OccVvIT. NATVRAIE le, ex rubio ſeu garanſa, ſalſamẽtorum ac piſcium copia, armentorum pecudumq; immenſa vi quæſtus accedit vberrimu. In re familiari ac domeſtica, omnia eless tia, nitida, expolita: m éſa frugalis ac mo. derata, nec vnquã prodigaliter ſumptuo. ſa: in mercatura exercẽda nemo non cki tiß din kunnu,i 1109 Ploli nture dlocet t Kch äeeillt lutriü .. t, Dinoſce-i re cauti. A. Perſ. at.⸗. Quid ſolidum crepet,& †illæ tectoria linguæ, Nequa ſubærato mendeſam tinniat auro: r. NArHA nIRACVIIS. L T3.1111. 2899 1 lllnian Vt afſolet ijs quibus aliud clauſum in pe- entorunaadn ctore, aliud in lingua promptum. Ab hac zaccect tan dijucicandi peritia cmerſerunt in Belgas b meltienomuafaliquot(exhibita aliquãdo populari Co- ekaram 3 moatngibmcœxdia) hæc vulgata dicteria, dictãte mo- eneniun =rodigalterin Mone, nequis offenderetur: Brabätus hi- tznfthe ercéda neua kris, feſtiuus, ridiculus, in ſcenicis Comi ²e. — — dutius aes asqz moribus immodicus: Fläder mulie tenuiorestan toſus, ſalax, intẽperans, libidinoſus, petul 1relos lera cus, laſciuus. Hollãdus ſimplex, improui- verd hohi b dus, incautus, infacctus, iners, ſegnis, ſom ¹, cicicusang niculoſus, ſtolid us, ac minimé aſtutus. Le icfucau ha landus callid us, vafer, verſip ellis, aſtutus, citusii pen ſuddolu Scaptioſus, verſutus. Qui affect b rim ſoperti etiã ingraueſcẽte ærtate ac ſenecture vires dpopulueat cöcipiunt, ſeſeq; efficacius proferũt, niſi get, nulquun domita naturę propẽſio, atq; inſtitutione— 1 lgriini aliter cõdocefacta ad meliorẽ frugẽ per- Wieeeen- inpolbriu b ducatur Siquidẽ infime plebis iſta ſunt Eerdliamu- ois in 1 itizac gẽtilitij mnores⸗ nõ patriciorũ aut ſan⸗ dole Virorũ illuſtriũ qui liberaliter educãtur. aesftil Quum auté omni nationi ſui adſint affO- gruf. 2e „anesn aus ac vitia, nores, propenſiones, ſtudia, tio ſuis vi nnftcll buit oc eſt, inſtituta quibus ſe quiſq; applica-¹m- ſutißckcha meloler, tum huic quoq́; géti, à qua nihil rehendant, humani alienũ, nõ deſunt genuini inſiti- que affectus, ad quos naturæ inclinario- Enienge né feruntur, partim ex circũfuſo aëre qui euia aunr 0 0 ma- —mn—yy——* DEI OCCVILT. NATVRAER u1n manifeſtò corpora afficit, partim, vt alimẽ ia, ta prętereã, ex parẽtũ natura, auitisq́; mo ubac ribus, ac vulgari vitę cõſuetudine, quę ali all quando, ita inoleuit ac mẽti infixa eſt,ſt ehq vawieinũ vix eximi queat: quò fit(ſi patricios de. iqaijt vähenp mas, qui nuſquã nõ cultu ac doctrina ex nlebeia. politi ſunt) vt gregaria ac promiſcua mul titudo paſſim inhumana ſit, rudis, agre- ſtis, ferox, crudelis, indomita, atꝗ; à ciuili an vitæ conſuetudine aliena, quaſcunq; etii nationes excutias. Verũ quò inueteratus error, ac deprauati mores qui ab incuna. bulis ac prima infantia inoleſcere animis noſtris incipiunt, ita vt eos velut cũ late nutricis ſuxiſſe videamur, eximãtur: pro. Inſantia à genitorũ munus ac officiũ eſt(quod no. maioribus—— ingiueza. ſtrates nũc ſedulo præſtare enitunturyt ex ſe prognati liberaliter inſtituãtur, eũq animo cultũ ac fomẽta adhibere curent vt exuta natiua inſitaq feritate, adomimn gimile à ſe humanitatis officia inclinentur. Vt enim ns& arbs ſilueſtres arbores cura atq; induſtria ho. ribus filue-... 610 guu. minum miteſcũt: immanes belluę officio ac molli tractatione manſueſcunt accieu rãtur: ita quoq; human' animus nõ prot ſus ferreus aut adamantinus flecti potet — — — — — — — — —— — — atq; ad artes humaniores, ad probitatem, u decus, virtutẽ, pietatẽ, religionẽ inform ehie — — — . Itu dipern, MIRACVILISs. IL I/3.IIII. 290 1—* 2.«* U danna ri. Quę res effecit apud nOs.Vt p iſcatores cöluene gens rudis ac clago aſſueta, quoru apud tac män lin Lirizæos ſupra quingentos efle„lecunde 1d ft(äxria præter hos qui nondũ ſatis adulti, in hu- cultua t ius negotij tirocinio verſantur, paulò poſt . in nautas ac veteranos aſſumendi, ea ſint 1morũ ac vitę integritate, vt nunquã inter aliena qualc Verũ qudinn mores qui di untia inolelcen ta vt eos velui leamur exinih coffciũet præſtare eni raliterinſtitun meta aclbenn e primarius, quẽ Decanũ vo cãt, ſingulis cura atq; nin ümmanes bell e manlueſcunt, „„ ni vietum in mari venerur, ſiquãdo parcè& „ N.. 3„ u maligne piſcari contingat, nullus vnquã 00 2 ho- 4 qui. ſ.. quibus res domi anguſta eſt& cõtractio r, Pifraioe 8 IZIlͤl— DEOCCVIL T. NATVRAIE horũ ſe vexat aut excruciat, nec cuiquam Piſcaiorã*. d. 2. „ul Set. male precatur, ſed omnia p acide ac ſeda- ven aſe. tè perfert meliorũ ſpe atq; fiducia. Iſtaau deraio. tem animi moderatio in hominibus tam incultis, nõ præſcriptis legibus, aut ſapit- paftus na tũ doctrina, mentibus illorũ impreſſa eſt a turæ quid„. effciat. ſed inſtinctu ductuque natureę, ac rationis iudicio cõcepta, quo diſcernũt, quæ ho. — — — — — ᷣ — — — — gento! — — — — ——— — 4 —— ——— neſtati ac decoro deſeruiũt, quæque illi edn ſunt aduerſa. Cæterũ vt ad Scaldé recur. kber Bealdisher Iat Qratio, Eluuius hieé in Veromãäduts ſe pi 4l2is be Bn Whaen tuſto adhuc nomine cognitus, geminis 18 elu fontibus progreſſus, per Neruios, nünc t Eanda Tornacos, per Gandauũ vrbẽ celeberi.i Piunn mã, quæ mihi prima tirocinij rudimenta ttutb cötulit, reliquoſq́; Flädriæ tractus diffun arqr mueis ditur,ac mox Antuerpiã delat', Vrbismé axrdelt zeohai. nia alluit, portũq́; inibi inſignẽ, ac clarif- int ſimä nauiũ ſtationé exteris exhibet, de- inde paulò longius progreſſus, bipanitoi curſu Brabantià ac Flandriam à Zelandia ted- diſcriminat, ſiquidẽ ſiniſtra in Auſtrũco- tortus ac deflexus, Flãdrię oras ac littofa ap pperſequitur, alioq́; nomine inſignitus,de ibe gral ee, Honté à latratu ac fremitu vocatur, quot qecu per Suytbeuelandiam ac Vualachriã in aſ danne⸗ 6 OQceanũ occidentalẽ patet aditus, ac tut. aqun ſus in has oras acceſſus, D extta verd f älne 1 0 18 — —.— Dde AdC ldlule do mnhominhe côtingat, etiã hac tẽpeſtate indigenæ ex- ne cognitus actiffimè exploratũ habent, ſuoq; illũ no- s per Neru mine deſignant, cõmonſtrato loco à qou Tlaoeh ante multos annos Occani oſtia ſubire ⁊uννα ..„.„ exercitati ſolet, ac fluctibus marinis immergi, ita Vt naatæ. lüädrie trah neintépeſta quidẽ nocte, noſtrates nau- verpiä delar, te ab hoc deflectant zaut in diuerſum ra- inidl igligi piätur,vt aliquãdo vſuuenire ſolet velifi- — candi imperitis, inſigni mercium ac ve- 8 progtells ctorum d ctrimento. Exaudiuntur autem Lcalle he. candtunil hiſce locis fragores ac ſtrepitus horrendi 8 banee jeſnittank vel ſubſidẽte in imum fluctu vel vbi rur- Natem de- Hklädtie oisd nomlne 1 9 cfremitu roem amiliaris interuallo Oceani ac Scaldæ fre- ę. allo 22 5 N Ae A. ſſſſſ“ v&⁵(⁰⁹—ͤͤͤͤͤͤͤſ““ 2 DI oOcCcCVIr. NATVRAI mle! mitu, tempeſtatem imminere ante tri. ahen duum pronuncient. Quum autem angu- sdl ſtiora olim eſſent Oceani oſtia, minuſque tutie vaſti ac patentes in continentem aditus an conſpectius in mare Scaldis ferebatur, i. quidẽ incrudeſcente quotannis æſtum. rino, oſtia fauceſque dilatari contingat ac ſinus laxiores eflci„Vt gulofis aſſolet qui immodico potu ſe proluunt, quò ſit aiunni vt flumen hoc affluentiori ſalo obruatur, zzmilen nec facile decurſus eiuùs quo in Oceanum äpac go., cffunditur, conſpici, queat. Non de. i muufen ſunt qui nominis affinitate decepti, ein u. ſpeciẽ Aſelli piſcis, qui mihi aliquãdobli a nij viſus eſt Callarias, ex hoc fluuio nomè geruis i Obtinere credãt, atque à Scelt Sceluiſch aus— eir vnde denominari, quod in Oceani oſtijs inque denomine- flumẽ hoc ſe exonerat, vel hamo vel iett. i dHbus ſubducatur: quum à ſquamis potius, i vulgo Scellẽ(nã Scelpẽ teſtaceis attribui i tur, nõ piſcibus) appellatũ cenſeã, quibus dẽſius cõtectus obductuſque eſt, ac velut lorica munitus: eoq́; fit vt, quũ elixandus eſt,(nã torreri recuſat) cultro deradide- beat ac deſquamari, ſecus q́ Aſellus, vul. Aſabasi go Cabbeliau, læuore perpolitus, cuteq; au,du molli nec ſquamoſa nec etiã in ipſis Ocea tnci ni faucibus, quas influit, capitur, ſed ina- Säarre to lon- 2 ——— 4' nerg RAcCVITS. L IB. IIIT. 292 mminen. A 1...29 nman. ei to lõged; remoto mari. Tametſi nõ igno- eani olh un rẽé pelagios aliquot piſces aliquãdo flumi .. a äqlilh ——— — 1 A tannico Scoticoq́; finu, aduerſo amne in Pς e Rhenũ ac Moſam penetrãt, vt etiã Triſſę, 8 4 An 3 aloſæ, lucciæ vulgo Elſr, mugiles Hlarder 5ℳ acipẽſer vel ſturio. Anguillæ verò contra Anril⸗ ſe proluunt...——— ematt quam marini piſces, ſalſam aquã appetũt enrionld Tnam marint palccsa lallam aquaapp 2 ſa aqua 2 delettätur. qua Suſtata mire agiles efficiuntur„ mi- nuſq́ lubrici, atq; eſui ſalubriores, quò fit dl, queat. N vrcirca Catarhactas(noftri Sluſen vocãt inittedder Aclaudédo) quæ apertis valuis aquã, qua aumii dig hibernis mẽſib' agri opprimũtur, violéto 48,6; hocktu impetu in mare profundũt, inuſitatæ ma- tqued Scetg gnitudinis anguillæ naſſis ac ſagenis exi- d Oceanichi mätur, verum de his aliquando vberius, rat jel damoi— luma ſquan erudito paria fecerim, atque hoſtimen-aadauaus- elpẽtetkcebu ui loco Compendium de piſcium triuia- ellatü— libus nomenclaturis illi dedicatum ab- ductuſquechi ſoluero. Cæterùm flumen hoc qua parte fit itquich Scaldiæ oras attingit, atque hinc in Ocea alat) cuttodef num illabitur, Orientales regionis huius lſccus dAll inſulas ab Occidétalib' diſcriminat qua- ore perpcli tü que ad Ortũ ſpectant, Beoeſterſcelt in- nec etüng digenis vocätur: que verèò Auſtro ac Plan fluit,capiuus driæ obuerſæ ſunt, Bevveſterſchelt, quaſi 1 00 4 fu- — — vibi Conrafdo Geſnero viro cumprimis fwrearars —— “ 4 TAeeeee ————————— PDI OcCVIIT. NATVRA une ſuperiorẽ ac inferiorẽ, aut citerioré at üo VIteriorẽ dicas quorũ alij cis Scaldã„alh släsn W.zelandis trans Scaldã cõſiſtunt. Deſignantur auté w iqle Bueharas his nominibus duæ inſignes Quæſtula une qucſlaras 8 a BW Sulz. quibus prætoria etiã dignitas, ac Dica Binibo turę poteſtas attributa eſt, ſic vt harũ p kaob fectis ius fas ſit tota paſſim regione(prasitbi ad ter ciuitatũ municipia quæ cõſulũ tutclau ac pręſidio ſubſunt) Regio dominatu aaln noroſos coërcere, vagos ac palãtes coni — rios oppreſſores in vincula conijcere as aagt tormẽtis exploratos in iudicio capitis a qauadic ceſſere, quo omnia paſſim quieta ſint&* pacata,& nequis iter ingreſſus, aliquid anmpro hoſtile metuat. Obiuit hoc mun' multis u annis inculpatè, eoq; præclarè ac magna i de. laude funct eſt nullius offenſione IIlu mus à Se- Vir Hieron. à Seroſkerka, Equeſtris ord raskerka. nis Heros, multiſq; alijs nominib' ſufpt mxitu. ciẽdus. Adauget verò ſoceri decus& ant alm in plitudinẽ pari generis ſplédore ac nobilli Iudocnsa tate magnificus vir Iudoc“ à Vueruia, tetl vueruia, agrariæ in inſulę noſtrę ainbitu pręfectust dos qui in eodẽ ſunt cũ Batauis comite ucn u, 4 idgin Amiris nomine adiectis aliquot ſpecioſis 1 Sahtitulis: qui Dominat' hinc emerſit, quòd ier Macbſe wtta præcipuę nobilitatis viri Imperatores ac ehelim eginn Cæſares in adeundis periculis comita- n Areclh rétur, ſuamque operã ſedulo illis præſta- Regodoninf rent, vulgo Grauen. Sic qui apud Brabã- agosac päln tos ac pleroſque alios poteſtate Regia exiſtunt, Duces Vocantur à deducendo ſoniti. vincula coniaf Paqux cöluli mädicos wali Ssin iudicioch a paſiin quitſ tter ingrellus diuit hocmuni ch præcharta lius offenſion. kerda, Equcke P alijs nomini erò ſoceri decu eris ſplédores ludoc' à Vuel — oſtre anbitupt(far N Kolicitat, quum in id non admodum Para uatur- tos promptoſꝗuc ſentit ciuium animos, — m pliſſmari 1 auit elapſödl decurlus int nt cu Barauuc — 1 1 RAT n 1. A 14..—. hrdmen tu,& Flãdros, acerrimas contentiones ac Aat D d cruétas pugnas. Appellat autẽ atq; vene- 1 dlgnan ratur vtraque natio ſuos Principes Co- Dmn nes- MIRACVLIS. IIB. IIII. 293 vnde ditki Duces vn- de nomen inhoſtilem agrum exercitu., vulgo Her- toghen, quaſi dicas exercitus ductores. Quum autem Flandriæ Comes Guido caidebz- Dampetra proferendę ditionis eſſet aui- Hens efar „ riæ(omes dus, ad occupandas aliquot Zelandię in- fulas animum induxit, itaque prinò Vua lachriam ſibi ſubijcere ac vectigalem facc re meditatur, inductoque in hanc ditio- nem exercitu.(nam facillimus erat tra- ectus(illam incurſionibus, incendio,(ig niferro depopulatur ac vaſtat, tandem Metelliburgum obſidet, ac per fecialem (Harault noſtri vocant) ad deditionem eteliiar um exbu- admotis arietibus, factoque vno aut alte= reinſultu Ciuitatem expugnat. Culiel- 60 5 mus A 4 aeeee——““y—————IIſIſſͤſͤͤſͤſͤſͤſͤſſſſ——. D.= oOcCcVLT. NAY VRAE un)c p. ih. 23 IIls. Batauorũ ac Zelãdię Comes ei'no- agtt iges zuar minis terti' quũ Ciuitati ſubſidiũ adfert übect vue Zirizæis ſtipatus quibus maximeè fidebat, uürere duobus vno die prælijs victus, ſanguine madidis vexillis(vnde emerſerũt Zirizge Ciuitatis inſignia ſanguinolento colote pfuſa) Zirizgã qua nulla tũc munitior, aut Principi magis deuota, propere cõtendit i Guido victoria elat', relicto intra Metellis burgũ pręſidio, in Zirizęos omne belliro bur cõuertit, quos dũ ſeſquimẽſem obſie dione premit, maximis dãnis afficitur. 8i. quidẽ oppida vi cõtinua eruptione, mag. i nã ſtragẽ Flãdris intulerũt, multoſq́; cap. i tiuos in ciuitatẽ adduxerũt, tãdẽ impetta tis vtri cõſenſu inducijs, cõceſſaq́; ſexhe. in bdomadis belli mora, Guido in Batauos expeditionẽ molitur. Elapſis inducijs zin i zęi collecto milite, inſtructaq; claſſe in V. iui 2iriaei ue ualachriã cõfeſtim traijciũt, cæſiſq́; ac pmo eunad fligatis Plädris, Ciuiraté in poteſtaté redi id cozni e- gũt, ac perexiguo accepto incõmodo, in ſüaun. ſedes fuas fe recipiũt. Princeps Batauomi ac Zelandorũ Guilielm' ei“ nom inis ter. inia ziizei ti“ percepta tã inſigni victoria, Ciuitate nmahe Lirizcã maximis honoribus afficit, multi in Gr 2. que priuilegij s, cõgiarijs, donatiuis mu. Aicalle neribus exornat. Guido verò Flädrię Co puubi b mes ditatiſüdet büs maxin alijs vichu u de emertil 1 — — rullatücnua, Jda properae „relictonm tulerüt mlh. duxerüt,5nn icijs, cöcclh ra, Guidont ir.Plapfssun V nſtructac;ci b raijciũt cali itatẽ in patè ccepto incin it. Prince3i lelm' ei' vond —ni victon 1— noribuschi uris,dumt uido veriſii — — V ——— — paululũ recreatus ad oppugnandos Ziri- 29os, à quibus ereptũ Mertelliburgũ indi- gnatur, animũ intédit. Itaq, coacto nume roſo exercitu tametſi vltra ſeſquimẽſem bis ab hac eſſet repulſus, atq; infecta re decedere ſit coactus, rurſus illos laceſſit, atq; arctiſſima obſidione preſſos cõtinen u ter oppugnare nõ deſinit, quũ autẽ oppi- dani in extremis eſsẽt cõſtituti, atq; in ſũ- ma diffcultate, in maxima rerũ inopia dun verſarétur, nullis tamé vel blandimentis, vel minis ad deditionẽ impelli potuerũt tametſi ¹ã ſeptimũ mẽſem præter incẽdia atq; immiſſas in Ciuitatẽ faces, omni tor νπ wen mentorũ genere, arietibus, catapultis, te-a bellica ſtudinibus, fundis, balliſtis, alijſct; machi- Woνα nis quarũ illo ſæculo frequẽs vſus„terra mariq, oppugnarẽtur. Quũ itaq; in angu ſores eſſent cõſtitutæ, omniq; præſidio deſtituta Ciuitas, opportunè Rexgalliarũ Philipp'cognométo Pulcher nulla inter- poſita cüctatione aut mora Ioanné Pay- deroſum ducẽ præfectũq; maris, ac Re- ginerium Grimaldum Genuenſem in- Erancorus rex 2 irixæ- os ſubleua: ſructa claſſe, atque adornatis aliquot .. I. longis nauibus, quę quòd reis frequen- 4 tius Ae e ee dddd8Z8Z8Z8Z—Z—8—8—8ö—ö—ö—ſßö8—8—8—ſſſſͤſͤſͤſͤͤſͤſͤſͤſͤͤͤ“ 3 pI OCCVIT. NAT VRAE II . tius quam velis incitantur, triremes yo. adpeye e cantur, Zirizeam amandat, vtque obſelſis aklacel La. ſubſidio adſint ac maturè ſubueniant cy. iadiisul hortatur, illi nihil cunctati Regis manda eralabit to obſequuntur, omniaq́ue eueſtigioper a jnpl ficiunt, quos vbi in excubijs conſtituti itamus ſublimi atque eminente ſpecula, à quamn iite, acl mare latiſſimus proſpectus, aduentae isedet nec procul abeſſe denunciant, confeſm ultent Guilielmus Batuaiæ ac Zelandia Drin. aatn ſat ceps, Regis ſororius conſpecta primum axteme naue prætoria, deinde numeroſa longe uictou agmine claſſe, quas ipſe in eum vſumm. aäamnio ſtruxerat naues, illis adiunxit, collatiſq́ue ures copijs atquo vnita claſſe Flandros ado amncxem riri atque opprimere ſtatuunt, oppidanis anhmpe etiam re inſperata in ſpem victoriæ ett. ammtipe ctis, qui redintegratis viribus longa obſr elanc dione attritis, rurſum in hoſtem animam isalcque tur. Quum autem ſtat in procinctu acit iglotes. ac claſſis omnibus armamentis accurat is ne inſtructa in hoſtem incitanda, è ſtatione aaxcitu moueri incipit: Flandri(vt nulli deſunt sCerta Otrase aſtus militares ac ſtratagemata) nauent elane, ma. quandain ſarmentis, faſcibus, ſcandalis glem; ſtramentis, ſtipulis, alioque fomite ucg kanin aridis nutrimentis quæ cito fliammam 60 dttprel cipiunt, conſtratam, oleo, pice, lulpha hrocor 1 — J. NA m tantur andat)t Kcorelhun ncbar Rene Waue edeg 1 Lexcudijs cn Lente ſeales 4 1 Ix ac Lekandn 's conſpecan ade numexdi ipſe ineumi sadiunxidal- clalle Flnd te ſtatuuntm nin ſpem ſiin tis viribuslm im in hoſtens tat in prociit armannentb incitanda,th kenunciant t ) deu d 8 — 4 MIRACVIISTLIE. IIII. 295 ſeuo, adipe perfundunt, eamque accen- am æſtu ac vento ſecundo in aduerſam claſſem dirigunt. Quum autem nauis flã mis coruſca hinc inde hæreret, ac ſubin- de vadis implicita lentè progrederetur, ita vt Oceanus propemodum in ſummo conſiſteret, ac iamiam refluxum medita- retur: ecce de repente(quod ſingulari Dei prouidentia factum credi par eſt) vẽ tus mutata ſtatione in Aquilonem im- pellitur ac remeante maris fluxu flammi- fera nauis retorta, Blandrorum claſſem inuadit, omnique ex parte incendia miſ- cet: complures, ne flammis abſumeren- tut ac concremarent, in mare deſiliunt, ac periculum periculo commutant, vitã- zue natandi peritia redimunt. Turbatis Rac clade Flandrorum rebus, noſtrates remis veliſque im illos irruunt. Illi nihilo ‿☚ Qℳ0œH, facti ſegniores, reſtincto, qua licet, incen- viruas. dio,reliquas naues flammis intactas, om- necſue exercitus robur acriter hoſti op- Nalale prælium. andri(vtaul- ſtratagemann 1s, faſcibus quæ cito bann „oleo, plco equo loco conſtituti, ventoque abi ponunt. Certatum elt initio ancipiti du- bioque Marte à meridie ad emergentem vique Solem, ita vt ne nox quidem, quæ alliocue id esparte anni, nempe Idibus Auguſti ſub luſtris eſt, prælium dirimeret. Noſtrates a Uer- A IeAe e eereneran dddddddd—d—d—dö—bd—b—bö—b—b—bö—dſdſdſſ Nolte o- mnia late exaudiri. In masf nitus töõgijſ- Vel nemora, vel montes, aut in cœxlun 4 Amaè exau ditur. DE OCCVL T. NATVRAIn uerſo ac ſubſidente Oceano, igni, ferro, faculis accenſiſq ſ armẽtis ac ledibus e urgxegu ſtibus terrorẽ incutiunt, multoſq́; acdè- ſms erusi tes globos ac faces in hoſtium naues iß mine comburendis prouoluunt. Interim oppi. n dani reſeratis portis factaque eruptione 5 maximam illis cladem infer unt, ac Plan. el reprimunt, mulierculis etiam in n holhas b ita efferatis, vt non minus fôortiter& am. 3 moſé, quàm viri, ſe illis opponerent. I4. ai tus in go Conſlictu fragor, ſtrepitus, Ir n1 d mor, Vociferatio, Llulatus fuiſſe perlube. oü —— tur, vt ꝑleriq teſtati ſint„pluſquâ tuum 1 miliarium interuallo, horrendos illos ca tneht mores fuiſſc exauditos. Quod neminil u. fdhtio ꝑra fidẽ videri debet, quũ in mari editus alelmo ſonus⸗ aut excitatus f kremit- tus Incredibil Hlicinas anti tia perciꝑiatur., præſertim tacitaſ. incaul ſenteq; nocte. Quum enim nihil obſtet i 1 5 waullate ) erectiſcopuli: clangor per ęquoris plani. tete, G ciem, vélut patentem atquev ndique ex ſ porrectum campum longè lateque ſe di 8 ü fundit, ac per aëra voluitur. Quum auts in tota nocte miſeranda ſtrages, ac cædes u horribilis ſit edita: diluculo rebus deſpe. mmociac ratis, victi fuſique Flandri in hoſtiũ pol mdccur G. 4- NAr MHIRACVILIS IIIB.I IIII. 296 1 Ceanoyig ſtatem rediguntur. Deſiderati in ca ꝑu- emtöarſ, gna Flandrorũ octo plas minus milia, ca- uunt, müa pti præter gregarios milites quorum nõ ſuſt piẽ⸗ 11: 7 minusfane autem claſſis quę illis numeroſa erat, ſuiſ- 4m ous. illis opponen q 0 1 V Hac itaque memorabili clade afflicti Plã- Fhonnege .. 1. Ihütae lo honccuns duidocumento Principibus eſſe debent, das auurs utos. QModnn qui alienæ ditionis ſunt auidi, ac finiti- ¹itiones. et quu um morum poſſeſſioni inhiant, non tentan- 65 1s Rrem das bello vicinas regiones, vbi nulla ſub- ur praleriat cltlegitima cauſa aut iuſta belli origo: dum enim nb duæ ctiannll exiſte t. Pręſtat omnia potius nontes, uunt eperiri, n ullaſq ue non co nditiones pa gor per fqun ceadmittere, quàâm arma in manus afri- pete. Cæterum ſolura iam Ciuitaris? iri- cI atquem A41.. 7 1 11 hran 2Tx Obl JE. fectodue bello. .longe lrs 2n obiidione, confectoque bello, quod 33 woluitit. Wftenir Auh Domiani303 Ldibus Augu- Mda ſtrages, â Paul les e rat Laurentio ſacer, ne parta lucu uaeitam atroci ac cruento bello victoria, d driin tunotum decurſu obliuionc obrueretur, lan ant b— 4 AA 4— Be———8ö8ö—ö—ſß8ſſͤͤͤhͤſͤͤͤͤͤͤſſſſſſſ e E —.„ C... 2— os. aut ciuium animis excideret, decretę ſür hui DIi OccVvLIT. NATVRNA 3lc luc 2.— e. 1ri alpre ven rſolennes atque anniuerſarię ſupplicatio- aud Srr nes Deo immortali, eaſque Senatusquo- mCeter Gꝗ/ ſ. 4 3 tannis codem quo hæc peracta ſunt, die, piafte ternam rei memoriam continuari volutt, ltus L quod à poſteris nunquam intermiſun annqpoli ac periculo exempta Ciuitas, in ſempt atebell eſt: Quin& impuberes qui ſcholaspu. tyande Adwerſa quæ acci⸗ derunt, ali quando auimo re- petenda. blicas frequentant, arque in palęſtralite. iuntiæo raria verſantur, hunc diem feſtum habèt, tucis at ac feriantur permiſſa ijs ludédi licenti: nuſi, ita reigeſtę recordatio poſteritati tanqut per manus traditur: quò cuique ciuum innoteſcat, mentiq́ue fixius inhæreat, in ſaornate quanta anguſtia, vitæque diſcrimine tete qllirit ſati ſint olim progenitores, dum pro auts tkt. In & focis, pro coniuge ac charis liberis ae melt 8 cerrimè decertant, ſuoque Principiſtute aaprum nuam fidamꝗue operam præſtare conane tarruct tur. Interim hanc præcipuè doctrinantaitis E. exhibet poſteris, eoſcue commoneftitantia rei huius annua continuatio, vt rebus Te dicr flictis ac deſperatis, ad Deum opt. mancigli mentem erigan t, atque ab e0 ſalutem par oppi triam obſidione liberam, proſperos retle dn ſucceſſus victoriam incruentam ſummt— 27 ₰ e tit ſſe le⸗ wunlc votis exoptent: quod vnicè factitaſſe len : n, d doci gimus Abrahamum, Moſen, Dauidem bs b Pze. Mümaal MIRACVILIS III. I111. 297 . 41. 4„— Ktai Ezechiam, Iudithcomplureſq; alios, qui Nlan huiuſmodi præſidijs victoriam ſunt con- aa ſequuti. Cæteruùm quum Scaldia, in eaq́; aui ſta Zirizea frequentius ab exteris lacel- Dananoſa fta fit; ac bellis quaſſata, tum inſularum 64 oitnuif nulla minus Suytheuclandia, quæ à ſolo mqluaan nm Auſtro oppofito ſic denominata eſt, ſpa- seteue- mJeres qul lo„ Raemiſ0 3 JIrie ausdia iu- wue ie xioſiſimo amoœrniſſimoque verſus Plädrię ule vnde 3 paenha ac Brabantiæ oras tractu exporrecta, ta- disa. ſ llem ſetm merſi paucis abhinc annis maximam ia- A lla ijs ludädule cturam paſſa, dimidio iam ſit auguſtior. Der in Ab hac auulſa eſt Ciuitas non ignobilis 1 Giaktas. dlüc Romerſua lla, quã nullis excultam agris, aa nullis exornatam pomærijs, Oceanus vn dique alluit, ita vt vnica ſalis negotiatio- ne lubſiſtat. In Occidentali verò inſulæ a ge ac dn parte ſita éſt Qœſa ciuitas, perexiguo qui. Goſs cis r. fuoque Pi dem murorum ambitu, at ſplendidè atg;. rperam pfattt affabrè extructa, ciuibus morum ciuilitaã- ac præcipueih te perpolitis. Eſt præter hanc inſula quæ- eoſque com dam Brabantiæ contermina, exiguo tan- ontinuatiot tum freto diſcreta, in qua conſiſtit Tolc Tabun 28, ad Deum unAvectigali& portorijs ita appellatũ, cisuas. ttque abeolt vetuſtum oppidulum: à quo non procul beram„pc abeſt Martinianus agger, Principis Au- Maninia- m incruentaraſienſis municipium, locus amœnus at-"s Ciuuta uod vnicè ſ cue arboribus vndique conſitus, in qui- bus maxima alitüm, præſertim ardearum Pp copia 8³ Ae————————— denominata, Gœreda à fida nauium ſta. ul DI OcCcC vIL r. NArTVRAE copia nidulatur. Sunt præterea minutæ Ii aliquot inſulæ, minuſque celebres t Du i ly uelandia à Columbarum frequentu ſic Ko ſt tione, Plateſſa, tum pleræque alię nonita l 1 pridem ex mari vindicatæ, quarum deſeri iv ql ./ ptionibus inhærere ſuperuacaneum puto män-ac quum edita nuper Zelandiæ Topogra. mlta Sic phia ſingula exactè exhibeat, quæ ſpecta. m flo, LZelandor rige, Zelandiæ apud Oa. 205. Hafniæ Coopmans baueu. atque anguſtis tugurijs, ſemẽéti ac paſcuis 2Zelandia Balauiæ appendix. tor curioſus per otium oculis poterit de- at hibe metiri. Quod vero ad gentis huius ouigi. iht rült nem ſpectat conſtans fama eſt atque in. Vliero digenis per manl tradiita, à Cothis ac te cre Danis hanc profluxiſſe, ꝑræſertim abilla uls iuge inſula Cimbrica quæ in Dania Zelandis, ex nomine inſcripta eſt, in qua ſpectatur ce. iHtib': leberrimum Emporium Hafnia, vulgari nomine Coopmanshauen, à portu nego. tiatoribus frequentata, qui hanc tertam cultoribus vacuam, oppoſitis erectiſq́ue aggerum molibus in inſulas re degerunt atque extructis primum caſis, minutiſq́ue reddidère idoneam. Erat enim Cæſaris ætate, magna terræ huius pars, quæ non iiſ aliud quam Batauiæ appendix eſt, incul- anta ta nec vnquam ad ſerendi vſum vome- re proſciſſa, aut foſſione ſubacta, ſed æſtua 118 HIAAcCvIIS I113. I111. 298 un rijs ac paludibus impedita, ĩta vt etià nũc Hollandia plurimos vndique lacus exhi- Trum. V.. a düahmnt beat, adeo vt pedeſtria paſſim itinera il- lere Arau lis conciſa, cymbis omnia tranſigenda be lennn ſint: quod ipſum etiam Zelandis vſuuenit&εεi⸗ Tern loca extra intràque littora marinis fucti- . lhn 1o bus expoſita. Siquidem effuſo in ipſa me- Thibeaqur diterranea falo, aquam atfluenter conci- 2im ocalispon piunt, ita vt hibernis menſibus omnia in- 1d gentisduin uia ſint, nec niſi ſcaphis ea loca adiri que- Sfnacl u ant. Quod verò folum extra aggeres ad 1 maris vique crepidines atque extremas otas multis iugeribus longè lateque ex- ponigitur, ex alluuione coaceruatum, crebris fluctib' æſtuque tunditur, ac nõ- nunquam extumeſcente Oceano, vt aſſo- ler Luna vel plena, vel primum inchoata, Huctibus obruitur: ſubſidente vero, rur- ſus emergit, ita vt loca paulò editiora,& quæ eminent, ſuauiſſimo pabulo pecu- des reficiant In huiuſmodi receptacula cium Hafnia, ghauen àpom rata, qui hant oppoſitisent eninfulas redag um caſis rün trijs,ſemetiau . Erat enin C — 5 Pars, qli; 1 unehandh leſtarent, crat enim tutiſſimum ibi per- ſerendi Wun fugium, quòd aditus acceſſuſque eſſet dif one ſubackaſcle lcilis, Sunt enim ea loca quę noſtri Stel- Pp 2 len in æſtuarijs, quæ nihil aliud ſunt, quàm 2 Kolim conferre ſolent impuberes acmu ae 8 8 7. z 9 2 4 Se leres omniquc ætas ad bellum inidO aamie nea, vbi Romani Belgicam incurſionibus laus. 8— 6— 8Zö8ö—ö—ö—ö—öodödöddöſdſdſſ pI occvrr. mer len, vel potius Stal lled,er Ppecorum ſtahula vocant, noſtro etiã tem unqulini NATVRAI Ruuleiio . Fadetu Mruuisa uun dit ken. ter atque incautè in illas inciderit, abſor- eintaggr mkconl — floridaque prata nullis cincta aggcrihus. Jen Horidaque prata nulli Aaggerihus, geodem tgentem .— 3 b*. 18 futurus eſt: quũ quę à parte vna abradia. diſ R uelliq; conringit alteri alluuione adiſci aiue n turz ita xenunquam catruendarum inſt. iater huic regioni deeſſe poſit. leip Horum quædam à virenti gramine acle. ta pabulatione Garzen indigenæ vocit, quæ verò parcius gramine vireſcunt, nee vberem adhuc pabuli copiam ſuppedt. as tant, à paſcendo vellendoque Scorren vocant. Ex his vbi aliquot iugerum mi. f lia conglobari contingit, inſulas efficere 1r noſtrates tentant, ac quum vetuſtæ tum iuttal recentiores ope humana ex ijs rudimen. s tis coagmentatę ſunt ac coaluerunt. Mul ti olim ſoli huius vbertate, atque agrori b ſpecie llas ineldetn AS mcidert, 10. dgere ſunt aggreſſi, ſed duæ iſtæ natio- tingarqudt 2 Aparte vnan- eeri alluuio zuli copian! ellendoque aliquot iugen cingit, inlulst nac quum ſenn uſque ingentibus inſulis effectis in Ocea manaexism num influit, quarum pars magna à feris at ac coaluerui bertate, atqll eiuſque poſſeſſionem armis ſibi vendicà- runt. Non defuerunt atauorum memo- 1” pilcibus& ouis auium viuere exiſtiman- M IRACV IL. IS LIB. II TI. 299 nn ſpecie illecti, expulſis veteribus colonis atque inquilinis, xerram hanc inuaſerũt, ria, qui Batauis ac Zelandis infeſti has in- fulas in ſuam ditionem ac poteſtatem re- nes inter ſe conſociatæ, ſemper hoſtibus ſcoxtiter reſtiterunt, quo fit vt ad hanc vſ- 2auaui aque ætatem vtraque genscodem vtatu r Zelandis cu dominatu eiſdem legibus, eadem iuris aquitate, codem ſit in hoſtes animo. Fuiſ Ke hanc gentem quæ Zelandiæ nomine ſociati. intignira eſt, Batauis confinem ac proxi- mam, eiuſchue regionis partem atque ap- pendicem, ex C. Cæſare prærter alia, ijs zey verbis colligi poteſt: Moſa ex monte VO&alii 4. ſeno profluit ac parte quadam Rheno re cepta, inſulam efficit Batauorum, neque longius ab eo milibus paffuum in Ocea- num influit Khenus autem ex Lepontijs aut Alpes incolunt oritur, ac longo LPa Kherde ——— 9 kroecc een. Deitatus fertur atque vbi Qceano ap- propinquar, in plures diffluit partes, mul Moſc origo 4 barbariſque nationibus incolitur, que Pp z tur, Ae 4 heshregA 4 u—————————— Com. li.6. Zelandia mutationi obnoxia. tur, 4 quibus Rhenus multis capitibus in Oceanum influit. Quibus verbis mihi graphicè deſcribere videtur BatauosO. . his verbis deſignat.Pars in ſyluas. pars 4 in continentes paludes profugit: qui poo imi Oceano atant, hii iminſulis ſe occul. tauerunt, quas æſtus efficere conſueus- b runt: quæ reuera nullæ aliæ ſunt quam iis loli Zelandicæ. Quotquot enim ſunt in hel. Maclol gio Oceano circumfuſæ inſulæ, talimo. ll.a do conflatæ congeſtæque ſunt; ita vt pr niantur, ac paulatim cultura atque indu- ſtria hominum in fructiferos fundos ac ſpecioſos agros, cultaque noualia reqigt tamndic tur. Ra eſt autem apud nos rerũ viciſſt. innéſun do, vt-minimo annorũ decurſu ac tem. tno no poris interuallo magna incrementa hac ullo op regio ſuſcipiat, rurſus maximam iactuti tdisno ac detrimenta patiatur, nec vlla res vices mwiadti IL OcCcVLT.NATVRAIE manr iresanne Gmitit ceano viciniores, tum illis conterminos Mattiacos ſeu Zelandos, quorum inſulas & quiin Occidentali Belgica eadem ſunt cum ijs conditione ac natura, paulò poſt ude enat cb'ſuis teroptät mum natura conliſtant, deinde arte mu- 46 aorüme ulaini rerũ humanarũ, aut varios inſtabileſc; mo miſep tus melius cõmmonſtrat, quã Zelandit iulitüt, inſulæ, quarũ proſperi ſucceſſus ac resſe paiom cundæ æſtuario fluxu& refluxu nũc huc ſult dit nunc IS multig 1 Qübu - ac natura pan de basihlu kudes profigt, ethiiniis tus eftcere cn nulleæ alix-in Juot enin iim omfuſe inlila 4 iugera Zelandica pl'emoluméti, cultori uaccolono adferant, quã quatuor Braban eſtæcque ſunt ſtant, deindtn um cultura an fructifetos ſu ultachue nou pud nos mii b anorũ decutli aagna inctema rfds masimn iatur,nec llan tvariosinfablt onſtrat, qui!e — Ae HMIRACVILIS II3. 1111. 300/ J, tica, min tamẽ tuta eſt fidaque apud nos huius rei poſſeſſio: quũ ſingulis momẽétis præſertim hibernis menſibus, Hãte Coro & Circio ex maris ſęuitia periculũ immi neat. Vnde enatũ Prouerbiũ ab ijs, qui optimè reb ſuis conſultũ cuplũt, atq; ijs tuto frui exoptãt, Laudari Brabãtici aëris rouerbin clementiã ac ſoli ſtabilitaté, Lelãdici ve- peſhier ae ndi redit atq, annonæ prouentum: claue quod it- ũt vulgari ſermone, Brabãt Gelucht, Zecuſche renté. Noſtra ſiqui- dem& auorũ memoria centũ plus minus iugerü milia in inſulæ formã redacta, atq; aggeribus vndiq; cincta, diſſipatis cõuul- liq́; in immẽſum cõgeſtis molibus inun- dite Oceano nõ ſine maximo incolarum interitu, falo oppreſſa ſunt. Rurſus indi- genæ erectis nouis inſulis, quod noſtra- tes crebro factitãt, vbi herbidi ac grami- noſi campi ſe proferũt, ſemẽti ac culturæ ſedulo inſiſtũt, ita vt paucorũ annorũ ſpa peri ſuccedſbu tio, affluẽ ti omniũ rerũ copia, ſupra quã Ixu& refuwu et edi poſſit, ditẽtur. Sic apud Zelddos in- P p 4 fulti-= ſal. 8—JZ—ſhſ“———— 4 Waens« abud z ela dos Terx vi 5. 1* DEI OccvIT.NArVRNAE TII. 3..(iui ſultib tinenter exp oſito nmn Ciu fultibus marinis continenter expoſitos, 2u wihil ſtabile, firmi, diuturnſi& cultuto uan poſes fidere por- iis M quæ nauibus fidã tutamq; ſtationé tute’,ql Qim ꝑræbuerũt, vadoſa efficiũtur, acyel Kclttet ZLena vellimo oppleta, ne minima quide tnulem nauigia admittunt. Rurſus littora nullis i atero, portubus diſtincta, nulliſqque nauibus ſte ahuio,m Ealcage-...— Luluacsee Belgis vfitata, nominantur, præter Hifpa ddſtal lum onerarijs nauibus, ſed roſtratis&&qus quentata, facta eluuione commodiſt. uquande mos portus conſequuntur, facileſq́; adt, uimtel tus atq; acceſſus nauibus exhibẽt, quò5i 4 cor vt negotiatio hominumq; concurſus& huum ſec frequẽtia non vni loco perpetuo ſit ad. malienit dicta, ſed aliquando ob portus commo- 4 inco ditatem, ac loci ſitum aliò deinigret as uatigtio tranſferatur. Sic Zirizęa, noſtra etiam me. auc moria, numeroſa claſſe inſtructa, nonſo. pactiam ex Homeri appellatione, Holcades voce uuliga, Era niarum ac Mauritaniæ oras, longinquas iuss& d Pulgn Hulck- NHolmia ſueciæ re gis. verſus Aquilonem regiones frequenta, auimoſ bat, nempe, Noruegiam Daniam, Riua. tt aras, liam, Rigam, Gedanum vulgo Danlig Kans del Socholmiam illuſtriſſimi Suceiæ Trehs cſl. 1RIOI auſpicijs nunc celebré: quæ na dranten uigatio, vt ſunt vices rerum humanarum, Hamſterodamum modo tranſlata eſt. ſiellätug drum m Quan- MIRACVLIS. LIB.IIIT. 301 Quanquam Ciuitas Zirizæa rebus om- nibus ad commoditatem atque vſum vi- a tutam 1 —Mekkcütu dame müinag —lurfus luon 1h- p ¹olliſcue muid ——— — nantur pren niæ otas, lom kene egiam Dani 1 um vulgo!- R aliam viciſſitudine quę di tæ neceſſarijs, cumulateè fruitur, non mi- nus affluenter, quàm quum exteris nego Atiatoribus eſſet celebris, ac cõmeantium ultro citroque multitudine frequentata, fquidem exterorum hominum concur- ſus, nundinatio, mercatus, locorum cele- britas, aliquando improuiſò dilabuntur ac concidunt, vel exortu hoſtili externo- que bello, vel concitato populari tumul- tugut ciuium ſeditione, confeſtim enim qtotquot alieni ſunt ab eo loco, ſe ſub⸗ geunt atq; incolumitati ſuæ conſulunt. negotiatio, Auæ excluſo omni fœ neiater ciues& domeſticos Perlici- cco etiam ab exteris vel inquilinis mpendio, quæſtuque liberali, flma ſolida minuſque inuidiæ cxpo- ta. Quod ſi aliundè calamitas ingruat, elna- quum ciues& domeſtici, intrepidè infra-eslru⸗- doqque animo ſubſiſtunt, nec facile pa-tilouiar= nias ſedes, aras, focos, coniugem, charoſ Iue liberos deſertos patiuntur, aut ſuis nibus egreſſi, ſe ſuaque alienis cedunt. identur autem Zirizæi in tanta rerum humanarum mutatione, atque ex alia in uina prouiden- Pp5 tia —— 3 3 8— SeeaA s heie Kar 3ne 3——— 8 A e ee öͤ————=————— 5 4 — E r he menſi ſumus polum Arctieum fiue Borea n Ittcun. d b n t er pr occVII. NATVRAI Pp n⸗ tia perficitu r‚commodis ſi uis ſoletrercõ. diuiua om ſuluiſſe, atque incerta certis commutaſ. 1”¹ 4 zu an ſe. Quum enim populares velificãdiſint no peritiſſimi, vbi nom ſatis fuccederet nego nrerdte tiatio illa nautica quæ tranſmmarinis mer. Smls cibus perficitur, mutata nauigandi ratio. ne, piſcatu ſe exercere ceperũt, vberrimo anteek al quæſtu, ac nemini damnoſo, adde nullo ſuudam prorſus naufragij metu, nulla rei famila. Itreſiau ris iactura, nullaque fœnoris aut vſuręin⸗ famia. Reliqui verò ciues cõpendia quæ. ei ſtuſqúe honeſtos ac minimè inuidioſos uationib ſectãtur, ex ijs quæ terra in vſum homintt iæetulcin cumulatè atque affluenter effundit, qul: efle Ci bus illi neutiquàm defraudato Genio, ir. iij ex beraliter fruuntur, ac pręter laudabilèin. uncõ ſtitutionein, ampliſſimam liberis hæredt. an tatem, paternique nominis acmemofie patrimonium relinquunt. Oæterùm it inl T. erxteris innoteſcat qua terræ cœlic; pat iins ætæ te conſtituta ſit Ciuitas Ziriz æa,& quan iäppg. t , tum ab clcuatione poli digrediatur, Di- Agpge. / 4 3]5 E daue in: l, Sfri lem ſupra Zirizeæ horizonta extolli ne 58 eæ.& quinçquaginta gradihus&quadragin- a ta ſeptem minutis, in eamque altitudina; verticem illum produci, Longitudinem c. 1d. verò perfici viginti quinq; gradibus, qu b 6 b efflic- . m uIrRAcvIITS. 113.111 1. 302 le i effcitur vt cum ſol non adeo auerſus ſit, na nec longius ab inſula digrediatur, ſed dain guobus æquinoctijs ac totidem folſtitijs anllam moderatéè illuſtrat, Indigenæ ſolis peneficio minus ſtupidi, obtuſaqe inge nia ſortiãtur, verum facerta, vrbana, feſti- 3 R un, pleraque ex auræ marinæ afflatu ſalla 7* 4* 6 . uand ad& vitioſa quadam dicacitate contamina- ¹ etu nullari tu, qua de re ſuauiter nuper philoſopha- eru tns fum cum Hiobo Nicolaide viroſa-. Dclues cöpend gaci atque induſtrio qui quum ſtrenue e maüméin Reip. functionibus incumbit, illamque werrain ſlum ſumma ope fulciré nititur, integros in- auenterefm corruptoſque Ciuium mores exoptat, Et riefruinn Aquid vitij ex Oceani halitu'& ſalſugi- ac preter lut moſa vicinia cõtraxerint; inſtitutionis in- =liman lbenn duſtria corrigere. rn an 12B. —nominis acm Bienane l. quunt. Can NI EIT VITISENES AC qua tenæcs prouectioris ætatis homines, quum mi- utasTitlt aus robuſtos, tum tetricos plerumq; li- 1 polidigeis beros progenerent, vultucue triſti 3 Arctieum atque inamœno,& qui ra- horzonuenn ss rius exkilareſ- d in eamqtri O. e e i1, Bet e'duci, Lofgiuſ mn Caput II I... iquing gau Q 1AMr⸗ — 2 —— Iukentus ſucculenta. C Jenes ari- di. Eſdræ. 4. DEIeOCCVIIT. NALTLVNAI rmreli, OWi inclinata Vergentequc xtatc, b 3 Dinucnilis ardor deferbuir, mattimp-”n nio Kaddicunt, magna ex patteliberos ie Procreant moœſtos, mor 1 ricos,tli- tii 3 ſtes:inamabiles, taciturnos, Vultuquetor. Wüll 1 uꝗ ac façie minus blanda: quod non es Güsec dem ratione in Venerem in caleſcant ei. iuck⸗ qüc operam impendant procreandts Ii. uls Co beris, quam iuuenes ſucculenti ac vege⸗ ſaütor ti. Siquidem ætas feruida ad peragenda ude huiuſinodi Comœdiam inſtructior. Qui düsl enim fläccidæ fint ſenibus vires, ſpistus tuim d exiles, corpus humoribus ſanguineis es eccläc hauſtum, facultates natürales languide Eerl eaq́; Vis quæ ab illis promanat, ac diffun alldem ditur in excitandæ prolis vſum, ineffcas labet atque inualida, modiciſque vimbus imbu auoR ta: fit vt minus viriliter connubiali offeio erætati perfungätur, acmulta in ijs progenterit, iuipart deſideventur: quod indicatun in ea diſte-* Ai ptationc, quam cũ Eſdræ Genius habuf ittat, q ſe deſcribitur. Interrogas inquit, genittie ſalim cem, vt tibi expediar, cur quos nunc partgit, ex rit, nõ ſint eis parès qui ante te nati ſunt, itntblar ſed ſtatura minores.& dicet illa tibi, alios agenerc vigente ætate conceptos editoſque eſſe in. Que alios deficiente viero: ꝗuò fit vt qui ſe- 8 nectutis tempore producuntur, graciles pgſenn exi- auexiſtant, tenelli, imbecilles, inualidi, im- dboris obtineant, quòd naturæ vires ſenio mlhmi- lan collapſæ ſint, ac naturales vitaleſque ſpi- 2us. vAl- 7. MIRACVLIS LIE. I111. 303 ri,& qui minus viri ninuſd- ro- proceri,&— um, minuſq; ro epy ore dean 5 dkeruida at 1 rdiamintnuh ſenibus ſita — iis promanag eprolisvuma dic iſquei 1 liter connubl aültain isphe dindicanin üEſdræ Cecll erroga incu liat, cur quost es quianteten 5.& dicetili nceptos edltolt. Eror qud ktite producunu, dua ritus imminuti, quo etiam cuenit vt ani- eae aus agilis, viuida, alacris, erecta, quoniam Vil ſunt enim ſeniculi aliquando inter(urniuul mus demiſſus exiſtat,& deiectus, mẽs mi omnia parcius contractiuſque ſunt con- Kequuti, niſi forte genitorgs blandi atq; hilaresz ac moderateé vino concalefacti plogenerandis liberis oꝑerã impendanut. —„„af — —————— deitect a ſe iuuenari ac Ialciuire luad; habere blan menc. dimmenta, ac Vernis méſihus in amplexus ,, ee, Prpueris rner 6.81 quidem niequis eriam Seuu esgœtis(vt habet Prouerbium)hi m effrtis. vires exerüt, aliqua errectioris animi in-*˙“ Aſfedlus 8 arents 1 „†. A 4⁴„ — ͤͤͤͤͤͤ“ͤͤͤͤͤͤ 1 DE OCCVIr. NArVRAE mnne! creandis liheris operam impendant, am⸗223 nia in deterius deuergunt, omneſq́ue af- Kac fectus,& qui inter coniugatos exoriri do- 3— lent tumultus,& intemperies in fœtum 9 a euoluuntur, ita vt conceptus, geſtatio, ieläe partus, nutritio non decenter nec nauur Sllolu ordine perficiantur, ac pueri multa coras naciu poris vitia, mentiſque errores ex pertur. Hnili batis animi motibus cõtrahant, quorum illö N erme omnis culpa in parentes träſferenda, qui lunt, ern nt. chuic naturæ prauitati cauſam præbent ac ſitarat ueude ſeminarium. Quocirca qui liberorũſno- na larg h,/ en rum incolumitati optimè conſultum cu. Bac vil . me 3 piunt, arq; illos tractabiles eſſe exoptant tiutiuo br drt demoribuſclüc placidis ac ſedatis: hocim iut ieiu 1 2 primis efficere curent, vt in coniugij ſo- anune cietate& amplexu maritali omnia mode iae an rate tranſigantur, nequid incidat autſub-— oriatur quod vllas intemperies, turbas, tumultus, nebulas excitet. Omnia enin iapropa in pullulantem fœtum recidunr, atq; ine fantem ad ſimiles mores informant, par aulia rentumque notas ac veſtigia imprimunt antioc haus In ſimiles cauſas refero, quod proles(it aum na 2 ur vocant) naturales, hoc eſt, qui extra legi. irmulta vauuraier timuin ac connubialem torum ſünt Pro- as ſt i wbr Lua creati, diuerſa exiſtant ab alijs natura, Co- ſuitere . ditione, moribus: quorum quità genelo. eaieiae lis — — — Ure narna eram npenae 1 terdunt onneg. conlugtosemn intempetesn tconceguu n deecenternet i acpueima itutionem adiumento, ſic vt aliquando que enoresen columen familiæ in his confiſtat, atq; om us cötradan aibus qui illis vel ſanguine vel affinitate rentes täſtele tati caufim m ſs par 2 coniuncti ſunt, decori atque ornamen- auſe⸗ to. Cui rei ca ratio mihi ſubeſſe videtur, 2u³⁵ air ciuca qpüldan quod omnia large atque effuſè ex pater- erclliores. optime conit nis lumbis ac viſceribus ſunt conſequu- actabiles elten ti nec in furtiuo illo ac clandeſtino con- dis ac ſedani cubitu parcè, ierunè, tenuiter, ſed affluen s intempetis is excitet. Ou refero,quod 1 nit, vt quum nati parentum indolem ex- 3 hoc eſt, qule..„ dialem torun ſcredibilis ſit vtrobiq́; amor ac propéſio, ftu,ε ac ſingulariter erga ſe mutuo afficiantur. aiserſp va . f 1 iſtant ab alisu diter im 88 1 1gkx qua vi etiã emergit in hac ſobole a- See. la- — 8. 4 4 3 3 8——— Ae ½——ö—ö—ö—öoö—oöodododoöſſſſ—yÿ—y y—r gublimis avimus ad tra contemptum vindicare nitantur, at. ſumma enitiur. gatio, probitate vitæ ac morum integit tate aboleant. Qui veroh lSc Iuuenalis Sat). 3⸗ Faupertas ſapient iã ſortita. dam impingunt, quibus aliquando fœ „ meYA dE OCCvVLIr. NArTVRAE lacritas, ine ntiſqũc erectio, tum genero. 14 ſus quidam affectus animi, quo tales In- Gmüll dignantur extra decus limiteſque matri- 70l q monij ſe eſſe prognatos, ac deeſſe ſibiali- itt,& quid præ cæteris quod ad honoresac di- mgelua gnitates publicaſque functiones attinet, nunlam Quæ res effecit, vt ſe modis omnibusex u que illam notam, quam imprudétes qut.(a dior atque adulterio contaminata propaſi Dlen haarte2. uio Sc. conditionis homines, plebciis modiciſ. unnner quc parentihns orti- educationis ſubſ.in c8t dio deſtituti ſunt, rei familiaris inopiafites tr non facile ad præclara eluctari poffunt — atque humo ſe attollere, Siquidem, vtis uud no. d. cper Non facilc emerguns, auaxunm eirtu:ilus oLſtat Anmax- Ker anguſta domi. aldacc Tamerſi enim paupertas ſapientiam ſorbre nig tita ſit, vt habet Prouerbium, multarumt æcſal que artium inuentrix, clariſſimis ta- düllpan men ingenijs obeſt, quò mi- um qu nus ad ſumma pro- tur. de. uchantur. — — — — liniuri gero inte lue tundi un ſe modien eindiena ntrix, clarii 8 zabehae⸗ umma pto antur. MIRACV I. I 5. L IB. IIII. 305 m VI E EIAT VI EKAVRVS e hen nonnulli Zelandiæ denegatam a6- al fer unt, nulli quam huic regioni ſpecio- aſgorexin at,& qua ratione effeceris VI contra g gelu atque hiberni fri igoris iniuriam, intacta ſubſi- ſtat nec emo- riatur. GCap. I1II. lAlantur plerique in maritimis oris ea- qùe parte Zelandiæ, quæ à præterla- d buu benre fluuio Scaldia denominatur, tam M pecioſas immenſaſque Lauros frondeſ- u cele:* regio frigida ſit, atque ipſa ar- Sen. n. An bos al gentes tigidoſque tractus reſpuat. ialibus de- u Cui naturæ miraculo co- magis obſtupeſ- ucrnt, quòd non ſoluùm omnium horti i ijs ſncant, ac perenni virore, perpetuage donde in maximam proceritatem aſſur- Saiuh sant, ſed baccas etiam proferant vbion- e cr pertas dyu as, colore nigro perpolitas, non minus duerbiumn eRcaces ac falubres in diſcutiendis flati- ) duir⁵ lecletur. hus, ac diſſipandis humorum collectioni- bus„quàm quæ à calidis regionibus huc αe ſ5 adkeruntur. Sentit quidem hurus aliquã 2u⁵iumi- do cœli iniuriam, atq; hibernis mẽſibus oenner ſub aſpero intenſod ue gelu, frigore peri- Q◻ clita- 4⁴ öö— exig oit. ch Herel n perhas 4 [7, gelu tuen- ——BBI— Taurus d⸗ ſtat, adeo vt ob Telluris ſoliditaté, f frisus ſum ſolum Pel gelicidia ad radicem penetrare nc. Niv lique- 014 Kirb: bus neua 2es Henc. rI Ili bit, quo radix imbuta marceſcit atq; emo DI occ vIr. NATVRA nievl clitatur, ſic vt folia, caudex, rami aliquan- SMdi do ar eſcant atqꝗ; emoriantur: at radixni- nnes —— bil ſentit incãmodi. Quocirca laurusi lu. 1 miche perne emortua, radicitus extirpari, eru erui. Kuuidh quenon debet, Led detruncari, nam met.„huci te vere, ac paulo etiã maturius rurfuste. nunir uireſcit. Quod autem in eam altitudine 1 ac kaſtigium in hac regione aſſurgat, efi.- cit terræ vbertas„atque incredibili ſoli 3 fœcunditas, der uiiquẽ ac compacti fundi natura, quæ ex pingui tenaciq́; g Sleba con. docera, e k 2ir i2 queat. Nihil autem ſtitpibus nOccntLs, riten alr m S délẽtérium, quanm nix aut 8 cies Iiquefacta, ſiquando ſoluto gelu,co. TLicidlio- radices Perfundätut, Pe. ſertim Tlad asldesperſance f duld Taſperari. fluidum. diduorem ci⁴ acir- ri ac congelaſcer còtingat: Sic enim tar-— ra relaxata algidiſſimũ humorem combi- Kr ae, ill ritur. Ne autem huiuſmodi incommodo Wüäle , ſtirpes ficItuE, ncfIigoris iniurijs fint ddtur⸗ bnoxiæ ſuperficies ſollin quo conſite W — ₰ llcat ſunt ſtramentis inſperſilq cineribus mu. nienda, fouent enim. inſita caliditate ter- ram cineres, ac gelu rigidum pendetrate pro⸗ b t 4¹ Wmaturius n nin eama zione alun 5 2.. 7. 8 et ſabuloſum, lene, inanc, ita vt facilime lue increch :ac conpas tenacit,ge lisaliln cem dene dtirpibusnm 1 enpedarum altitudinem füperet, denſa Perfocg ſtpataa frigore ſe tuetur ac munit. Quo- ihumorer marceſci ſinoding Sn 1el.ial fGe üa el b s ceerdn lll 4 rigidlumm 8 31 IR A CVLI s. T 1 B. I I I1. 306 prohibet. Siquidem, ut acetum& fex vi- nypita carboncs ac cineres igneæ qualita-, ts ſunt participes. Cæterùm quod Bra-Cceu; ſe bantis reliquiſq́, Belgis Mrus vel denle.„Sas ae. gita ſit, vel parcius apud hos fruͦrreetur, faratis. nõ acri cuius IIllra clementia ac ſalub Laurus cur 3 II= grabantis aSſed ſolo aſſcribendum, quodaridumm negaua. Hgus adinittat, nec arhori ſolidu alimen un quo pingueſcit, conferat, oque effi⸗ eitur, vt in ijs regionibus laurus humilis it& improcera, tũ baccis deſtituta: quũ in ciuitate Zirizæa Telluris beneſicio in eun proccritatem aſſurgat, vt duarũ de- atca radicem fronde, multiſque emergé- ibos Kolonibus ſcu fruticibus quibus — gtol fca illa fruticatio& quę ab radice fron-„vau on debet, illo ſiquidem munimcnto non facile frigus concipit, nam fo- telcit ramoſa propago adimi aut Teſecari ſchoten. lorum iactura ineunte vers inſtau- atur, mOd radix illrſa Per ſtat ac frigore ge- luque inta- cta. — (C 2 DE —————— 2 — “* CII! DEIOCCVL IX. NATNKAE 1: DE CORPORENEVTRO, mublep hoc eſt, quod nec ſanum, nec ægrotum irgius ſtatui poſſit, ſed vacillanti dubiaque rceltel valetudine exiſtat, atque ingie 1 . 9 inter vtrumque Kacll fluctuet. VIr Caput V. oc Edendi artem olim à veteribus m itil dendi artem olim à veteribus in— e Kinſt ſuperuacane tete cos contentiones, Vnam valetudinisſe tidep cundæ, quum corpus inculpatè degit ate tonnia que inoffenſa valetudine fruitur, illiquemmulla nihil virij ſubeſt, aut vllum morbi veſſte tirrent gium: Alteram valerudinis aduerſæ atq tin, pe inclinatæ, quum diſcutiendis morbis ferſtleal media ſunt adhibenda: Tertiam quæ an ſitetior — ceps NATVIA —NyHjx umn, necag, UUlanti dübin Sſtat dtoue 2mque b à det. V. in IEn Tum ne er preſelta omniaqie t da ſeduh aque. nuniri uf de in moha im quærs 11 ergem p Joqh bit tutlones, rebus- E 1 Jinculpat 8 3 5 utiendss a. Tertunl diis medicamentis, ſomno, atque appoſi- tus, ſenſim reuiuiſcere incipit, ac patio- tem pedetẽtim menti excutere: ita ægro- ccidentia, penitus exempta, ſopit danr. Altera huic affinis conſtitutio pau- II. MIKRACVLIS. LIB. TrIII. 307 P Too R. 3 lani hominis ſe profert, vt im probis fuca- ereſt habitus duas ahſerllo conditiones inter narhalh— ſe diuerſas: Vnam eius qui iam morbum Elο]. —— E bulantes. debilis exiſtat, innalidus, exhauſtus, graci isextenuatus, eneruatus, fractiſqque mé- bris: quæ valetudinis in commoda, negle- ts alimentis inſtaurari poſtulant. Simile simiea enim quiddam huic euenit, quod viatori nnnerep zui è latronum manibus elapſus adhuc hreh. halpitat ac contremiſcit, nec prorſus ex tanto metu ac vitæ diſerimine, in quo paulò ante verſatus eſt, reſtitutus fit, aut adſe redijt, ſed amicorum ſolatio recrea- is tametſi depulſo morbo, expatiari in- ceptet, omniaqũe mitiora exiſtant, ta- men nonnulla morbi veſtigia adhuc cor- pori inhærent, nec quæ comitari ſolent 8 aqge—— beſt deterior, qua quidem im ſpeciem, Q 3 pri- 4 5 5“ 4— 4.„ 8—ſſſſſſſ——jj——————— 4 DI OCCVI T. NATVRAr primaqe fronte homo ſanus apparet 1IA4 „ nursrerd nec omnino valetudinarius, ſed quicor- ltaud Thera. 7. Aa inter cam qua ſanorum eſt propria, & Egrotantium. Siquidem ijs diætaſeu frugalis, moderata, ita vt temperantiæ mum quidem errorem perferant, ſecus quam validi ac robuſti, qui ne maximbs Natura cu iuſque ad- notanda. 1 pus circumferat vitioſis ſordidiſque hu- 9 ægroti, ac qui reualeſcere incipiunt. Ei. ——ÿ————. victus ratio præſcribitur tenuis, parca, limites non excedat, quum ne leuiflt il 4 1 quidem offenduntur. Sic infantibus ac it impuberibus alimenta quidem admimt. drnria 4„ ſtramus, ſed non ea ratione ac modo, t enim conualeſcentium victus ratio me-„fn naramic moribus oppletum. Quocirca Galenus e Victum ſtatuit corum qui ſunt ſani, qui d9 9 2 ͤrunc M Valet tioua me, N tpoſtt quo adultis ac prouectioribus, qui ſuect diam ac bubulam, ſolidoſque cibosnon reſpuunt, vt ætas tenera, cui vt amicus corpori, calcei pedibus, ita pro corpo. ris modulo, victus& medicamenta acl cõmodanda. Et quanquam recentiores hadn quidam in re Medica non minus, quam auu co-urnes 1OTulli in Religione ſuperſtitioſi, C.. m m admn. Pus neutrum ſuſtulerunt, nec id ſtatuipa* Il muche tiuntur: aliquid tamen de hoc commeit m di cari viſum eſt. Siquidem tale quiddam üh 1 G natu- duor 4 6 10 31 p 4 b mo ſag Jlis(ordio Quocir aitur tenus „itat tm 1, quum em perten Dti, quim ”. Sic ina »ta quica rationen Jaioridug lidoſqies Sera, culn „ us, lag =emedicm nquammin Mnon min . fupertis wund gecll cide boc 1 le mulb b 4 — atquc amicorum colloquia deſignant. uocongerronum voces, ſiquando ſciſcitan- Ptur, qua quis ſit valetudine, qua frui- fnoruc „. uidemige d uum ſoliciti, qua ſint valetudine aut ſuc- MTIRACVI. IS, IIB. IITr. 308 natura rerum, quotidianus vitæ vſus& conſuetudo, congreſſuſq́ue familiaris, Hinc enim emerſerunt ſodalium iſtæ ac tur fanitate, vt corpus conſtitutum l uo loco, ſtatu, conditione res noltræ Tercomtan- de va- conſiſtant, quem habent ſucceſſum, ſa= K de ve etudine: tin omnia ſalua, proſpera, felicia- Qui- 4 bus, totidem verbis reſponſa dari ſ0- NVWõ b⸗ 1 lent: vreunque, Sic ſatis, Minus com- † u modè, Valetudo vacillans eſt, inclina-, b'obier 3 u, ambigua, fluctuans, inſtabilis, padent e zuin firma, Non ſatis pro voto, aut ani-A. miſententia, Aliàs rectius, Spero me- lota, Vt poſſumus, quando vt volumus, non licet. Quibus loquendi formulis ſingulæ nationes vltro citroque ſe com- pellare ſolent, ſiquando de rebus amico- cillu, percontantur. Tametſi autein ho- tum plerique morbo ſunt defuncti, alij, quibus hic imminet, nõdum culcitre pul- uiniſq; affxi, non tamen vel inter ſanos ſelægrotos referri cenſeriq; debent, ſed quũ vtriuſq́; ſint participes, in neutrum, hoc eſt, duorum extremorum medium: 3 ee, 7 g 2.„„ . w n 1 4 4 aimie? Vt fuſcus color qui ex albi nigrique mi- coleribus Xtura conſtat, vt pubertas inter puerilem & puber- Iate. . DEOCCVILT. NArTVRAI ac virilem ætatem, media. Quum eum ſani hominis more, naturæ munera ac functiones minus cumulatè obeant, nec ex ægrotorum cõſuctudine lecto incum- bant, membrorum vſu ac miniſterio de. ſituti, non poſſunt vel ſani hominis, ſel ægroti nomen promereri, ſed ex popu- lari ac vulgara conſuetudine Neutri ap- Pellatione deſignari, proferunt in ißsie nonnullæ naturæ facultates ac munia, ſed languidè, oſcitanter, reiniſſè, ince. i dunt enim atque inambulant, ſed tarde, gréſfuqüe ſubinde labante atque incl- nato, ita vt ob virium imbecillitatem vel ſcipioni ſit innitendum, vel vllius hu- gimiled meris incumbendum, vt ijs, qui quum natandi yſus. ſint natandi imperiti, corticis aut fube- ris ſubſidio vtuntur. Pari modo de ſom- no ciboque ratiocinandum, ſiquidem accumbunt, ac ſe appoſitis ferculis te- ficiunt, at non ea appetentia atque eden di auiditate qua validi, quibus optimum condimentum fames: dormiunt ac ſom- no refocillantur, verum minus placido, profundo, diuturno, vt ſani qui exerci tatione defatigati, totam noctem quie te unc Iſgont. 9 wi fetlior urecult de ſen⸗ nneie, umoribi ugima olte ralis porbidliſt — — krac difm Hpac ſo apoculis neteant kacebib tyermot dlos eſſ artos,ne dhmiliar ines mo drau p ſberſiu — lieſabte V aa lahet a Rnuuikay ni ai N Ar vI n abe rign tas dnterye n. Quu laturg mun julats cbes dine lec — — 2 — S. — — Treri, ſede ltates a 1 Ler, reuil ebulant, Lante am ambecilln 2u, wcli 1 vt ijs, Scortichu Dari moch ndum, I Doſttistin jentaag 1, quibd dormiu am mindb VW fanl il. an Socrs MIRACVIIS. LIB. I1I11. 093 te tranſigunt. Eſt autem eorum condi- verio tio qui à morbis reuiuiſcunt, atque hu- aebiun aiſ⸗ moribus noxijs ſunt liberi, r a que optabilior, illorum quibus aliquid latentis occultique vitij ſubeſt, ac cor- potior at- par condi- t10. pus vel ex Veneris contagio, vel alia vi-/ονe ac pro ijs ſe oſtentant, quum humoribus indique prauis ſcateant, atque omni ex arte morbidi ſint. Quin iſti in ſeipſos cru geles,at que in alios iniurij, morbum diſ Imulant ac diffitentur, ita vt omnibus ſe Impoſij s a ſodalitijs ingerant, atque a- lorum poculis labra rancida admoue- ir intemperie, intus& foris fœdis fico EAles . 7. 10. ſcque tumoribus contaminatum, qui in 3 peciem, primaque fronte ſani apparent, Dudine Nau ac proi profenntat 7 rpn. Morbilloſi ſanos infi- te non vereantur, ſuaque nulli non Ob. cere geftun rudere, ac ebiben daofferre, hac,opinor, tatione permoti, vt ſi omnes eodem ſuo- co perfuſos eſſe contingat, eadem ſcabie quienatos, nemo ab illorum conſuetu- üne ac familiaritate abhorreat. H uiuſmo dhomines morboſos, qui ſimulata ficta. 7*.. 8.. 8 iue ſanitaris ſpecie obuijs imponunt his ſerſibus Perſius perſtringit, e iaſabter lecum vulnus habes, quol lato haltheut auro Tntegit, vt mau is, da verba,& decipe ueruos. Kurſus alia Satyra, aſſumpta medici 5 Qg 5 . at. 4 4 1. 1 2 2 4 ☛ 8 4 BAe um———— o,f‧* DE oOCCVLT. NArTVvRAI W perſona, hunc notat qui morbum diſi. mulat, nec ſuſtinet inter valetudinanios referri, ſed cum medico rixatur atque il 55 -el hano lius conſilium non ſine contumeliats- llam .. feltlonls ſpuit, illiquc tanquam deteriori morbo fn implicito infultar, Jaz. 3. Heus bone tu palles, nihil eſt, videas tamen iftud 3 h- 1 3 — Quidquid id eft, ſurgit eacitè tibi lutea pellis. 8 trl conſe At tu deterius palles, ne ſis mihi tutor, b Iampridem hunc ſepeli, tu reſtas: perge tacebe 1 Wwor umm 3 Turgidus hic epulis, atque albo ventre lauatur, e in! Eutture ſulphureas lente exbalante mephites. Sed tremor inter vina ſubit, calidumque trientem Kaola 5 Excutit è manibus dentes crepuere retecti, dautro dit Vncta cadunt laxis binc pulmentaria labris.. oli Quius conditionis homines hac no. 1id ſtra ætate nuſquam non obuij ſunt, qui- Eeuün bus quum in facie, vultu, oculis, t otog; präüoc habitu ſe morbi proferant, illos meden- ahilum di peritis non detegunt;, ſed magno a- lanq letudinis diſpendio, fouent ac nutriüt: ſum qui quũ altè radices egerunt, ac penitus ſtulpo infixi ſunt, ægrè extirpantur. Quociuci 18 4 ſalubriter vnumquemq; eommonefact nlare Sapiens, vt matùrè remedia morbis ad. Rieme hibeat, Satius enim principijs medei, htèir 941.3. quam fini. Quò ſpectat illud Perſij, lnne elore Principio Helleborum fruſtra, quum iam cuti⸗ ægra tumebi, obhſteudi. Poſcentes videas. Venienli eccurrite morbe.. Quod ijs ſedulo inculcari debet, ql quum nutanti atq; inclinatæ valetudini — tar- 11 —————Q᷑—QBOñO—⸗OCQCO—:ä:n B Ner wälena corirnr me conran In deteiin 2 b lanen ju V e helli Ver, 2 ge tatelt Nelauam narrn qul mordwn ¹ mephiiet. ajuetrienen retechi, alabri. Ghomioa erant ilh ennt, ſäin tolerabile atꝗq; inter vtrumq; conſtitutũ „ P fouentan — eerunn 1 2 pantir. c con. S'meduamt 1 pnincipje t illodha- — egrt umein g norh, J culcai ine tarditate quadã ſupina, ac damnoſa pro- MIRACVILIS. IIB. IIII. 310 DE 1— M.—.„ 3— 13—“ 4—————„—— 1—— 1— 6 .—j——— TA es noccvLr. NAT VAAE DEVIDENDIRATIONB atque oculorum acie,& quur nonnulli remotiſſima quæque acutè cernant, quiũ ad proxima cæcutiant atque hallucinen. tur: alij propius admota exactè videant etiam minutiſſima, longius verò ſitaemi eminentes moles ęgrè perſpiciãt. Et quur n oculus dexter magna ex parte finiftro ie obtuſior, minuſq́ lucidus, obiter de coloribus oculorum, ac pleriſq; alijs, quæ animi argumen- ta proferunt: obiter he- beſcenti viſui re- media. Caput VI. Nter multa magnaque naturæ munera ac dotes ampliſſimas, quibus homox iu preſtautis Deo opt. max. cumulatè exornatus eſtt hill mente præſtantius ac magis diuinum, cui quum omnes ſenſus inſeruiant acha- au mulentur, tum pręcipuè loquendi viden. dique miniſterio vritur, vbi vires ſuas eigo ace- Explicare viſum ſit. Hoc enim potiſſimè a Mentis Videndi 11140G ede mel ſebeme Her ttrue i 1 chaci ebn. feris præſtamus, quòd ſenſa mentis dict. ie do expromere ac conſilia verbis explica. re liceat, ita in oculis non prorſus ſitacer a nendi vis, ſed duæ ſunt velut feneſtræ ani in mi, r MIRAOCVIIS LI. IIII. 311 BLg migäſede mentis ad oculos Pelforate nunsenn ausrum Intentione ac remiſſione, mobi- aroue kl. Plitate ac conſtantia, animi motus enti dota ernt que co conceptus ac Cogi tata indicantur. eiun m Confiſtit quidem videndi facultas in ocu pe üjii lo ſeu pellucido humore illo criſtallino, umiea 4à e dact cidusee: unn, ac ha iargumn nobiterke lu te. Ii. 1VI. —— — ui vt ab aqueo liquore irrigatur, quem SAashra- übugineum ab oui albo vosat. ita vitreo ua. innatat atque inſertus eſt, ipſamq; pupil- lam, hoc eſt, aciem qua cernimus, radian- ti fulgore Muſtrat non ſecus, quam inſig- nis ac lucida gemma annulum itaque 5. culis viſio attribuitur, non vt loco prima- iio, ſed vt inſtrumento atque organo, nà hrun erebrum per neruos viſorios fllis ſpiri a ſue ntmn 18, qlb 1 te exom li* don prote 1 weltten modo)hebeſicit viſus, acque acumen cu. 1 Am Offuſcatur-qul HHicitantibus ꝑeculiare eſt. Hac itaque ntione oculis qui ex tribus humoribus, din quatuor membranis conſtant ac confla- m tſunt, videndi functio aſſcribitur. Siqui-.ꝓνε ½. Mdéilli cerebro ac menti penes quas ſum. Sia pote- ſeu viſorios, ſpiritus lucidi, puri, defecati, 3₰ it, quihus videndi facultas Per Lr Læſo. enim affectoque cerebroO cæpa: Ie- Lllo criam conſiſtente i 1 M oculis incõ- Hanhi deliris fe- ma poteſtas, obſequuntur, ab ijs enim di 1*˙. manant ac profluunt per neruos opticos te- ———————DDIIIͤ——“— PDEROCCVLT, NArTVRAR ciat acr caliginoſus, ac deprauata ocu- lorum conſtitutio, exactiſſima viſio per- ficitur. Quòd ſi illi imminuti ſint, obſeu- ri, turbidi, exiles. obtuſa efficitur, minuſ. que acuta oculorum acies, emnergũt auté ex horum temperie varij vidédi modiac ſt,& adamuſſim purus, terſus, nitid'a- que vt ſpeculũ, perpolitus, is ea quę emi nus conſiſtunt, perſpicuè videt ac dilcer Vdur cu qucunt. Siquidé quũ multꝰ ſit& copio- exacii*Ʒi- tutu continuo, aut fixa intentione defr Sansus- tigatur, qua vi pollet calidus& humid va, cſt ſpiritus, ſed tamẽ purus nec nebulis obduct?, is res quidẽ propius ſitas, clarẽ videt& dijudicat, certũd; delectũ habet at diſtãtes, pauloq́; remotius conſtitutas minus dilucidè perſpicit. Paucus enim modicuſq́; ſpiritus facile diſſoluitur atq; . ceua- tenues, ſplendidi: quibus, modò ne off- uindut rationes Tiquidé cui ſpiritus copioſis nit. Vbi enim is humor exactè elaborat eſt, tenuis ſynceruſq́, ex hoc halitus, ſeul lucidus ſpiritus emanat, quo potiſſime Viſio perficitur, ac diſtantifſima perſpici „a. ſus animalis ſpiritus, ſubtilis, tenuis, æ. ſthereus: longiſſimè producit oculorum i (adë,omniaq; acutè cernit, nec facile ob. 4 nets foris VUlgO ſanguineus. Cui verò paucus ſub- 114c nigecl triepor Hunnül inbes l di apllos od; 1 G asſpir etbial —. bcpuc r aawer in tendi ir ete pro uddere Relanel fldendi Unaij q „NArvNp MIRACVLIS IBIB. IIII. 312 jides nud euaneſcit, nec in longinquũ proſpectum dc derrun producere poteſt. Quo fit vt quibus vi- acſaadendi organũ lucido quidẽ, ſed modico minnriſen ppiriti imbutũ eſt, minutiſſimos etiã li- 7 lackheim terarũ apices inoffenſè obſeruét, at pau- elesene lô remotius difſitas moles, aut eminétes Saririctänemari ſcopulos minus exactè perſpiciãt, 2uu auod calido& ſicco corpori ſeu bilioſo aStet atuenit. Quod vero nõnulli Propius ad.- 2hoft ae Jitus anmota ten uiter vidẽt„remota verò nihil ³4* iſus. uerüde prorſus, ex ſpirituum inopia& craſſicie 2 r exadd eneir. Nbi autẽ ſpiritus copioſus exi- Sex hocktt& craſſus, pauloque déſior, diu qui- =t, qungt dem homo intendit oculorum aciem, sprins abſe 2V farioari 2 AAr craßus. ne e ntim tque abſque vlla fatigatione fixéè& in-*aſu⸗ 1.—, viſum ef- Bmulran atinenter in res obnias oculos defi- fau. uüdtilis a t eaſcque primo obtutu cernit quidẽ, Loductdnon ad vnguem ac diſtinctè d iſcer- mnit mtt namn crallicies acutæ viſioni officit, Suintenu auod in frigido& humido habituh ſeu + pituitoſo obſeruari poteſt. Cui verò hu- Spiritas za mdus eſt& modicus ſpiritus animalis midas e Vero pale.. 1... modicus hani videndi inſtrumento inſeruit, is qualem vi 3 49 e nec exacté propiora, nec prorſus re-um ehßcit. rohunmotiora videre poteſt, nam pauci ſpiri- Süizcenä gs cito euaneſcunt,& diſſipantur: craſ- 2 Oklüsch S vero videndi functionem impediunt, Di. hunſguum radij qui ab oculorum lumine 5 8 5 7. 8 2 2 8 A— ½———— — — DE OCCVLT. NATVRNAE 11140 bromanant, in obiecta non deferantur, ir'do iruurs nec ſpecies rerum quæ foris in oculũ in- Vs, nuss vſwi fluuunt, ab eo concipiantur. Rarus auté utfelde Mu. ſpiritus, tenuis, exilis, tenebroſus, qualis nilmnnc eſt ſeniculis exhiauſtis, ac morbo exte. Hutuam nuatis, debilem viſum efficit, aut prope Wulle Eericlis nullum. Quocirca conſultè faciũt, quod Sils-te 2. conſpicilijs hebeſcenti viſui opitulantur anpcian An. ijs enim omnia maiora apparent, ac ſpiii etvrſu tus viſorij inſtaurantur, atque in vnuũ col uupduct lecti, minus euaneſcunt aut diſſiliuntie. uiiſtte „ 8—.— 4. rum non conſilo vt viri plus ſatis matute idea illis aſſueſcant fiquidem illis deſtitutt, pyero *.—) prorſus cęcutiunt, Quod enim hi calligit ſälteſcu ac cæcutiunt, ex ſpirituum inopia ac de- amofer Secula vi.. ſei pitul fectu euenit. Quocirca& ſpecula viſun ipueniu u. reficiũt, quoniã reflecti ac retorquertm. im — 4— 1 merata complura alia, quæ caliginemo. auerum Eum ul vel impediunt, nam ſi pupillam à ſuaſe ofuu. de dimoueri contingat, aur plus ſaris di qero ac latari, contorqueri, cõtrahi, imminui: ſelibe a ex illata plaga, inflictoque vulnere, caſiſ enuus. vel contuſione, tumor atque inflammm tio oboriatur, videndi facultas inſignn— afficl- NArTNI » c mo a ecfict a — lulte nri = rilcn ¹lapparn 71 atqlen etaut ui Giplu Aem ld — od enm * um an —a&ha i acren R ritus n cerebne 4 8 4 Aa n prata L GQu 4 b fogem- dl pupilaf 1t) An) 3 rah u — — uerulr r Tatle — A MIRACVLIS LIB. afficitur: oculi quoque emiſſitij ac pro- 1111. 313 minentes, quiqùe immoderatè protu- berant, vel denique vbi profundius cõ- ſtituti ſunt, nonnullam viſioni iacturam inferunt, nam prominentiores ab exter- -..,&recondi no lumine afficiuntur, ita vt in lucido aẽ 88 Oculi, pro re& ſolis ſplendore minus exactè obie- us. cta conſpici ant, immodica enim luce of fenduntur: ſubluſtri vero coœlo ‚aut nu- bibus obducto, melius ijs viſus perfici- tur ita fit vt quæ cominus poſita ſunt) perfectè videant: eminus autem ſita, ob- ſcure, ijs vero quibus profundi funt ocu liac deliteſcunt, minuſqe extta palpe- bras ſe proferunt oculorum orbes, con- traria obueniunt, illi enim propiius ad- ota, minus perſpicué: diſtantia vero, Reconditi inoffenſè cernunt, quo fit, vt vbi remo-& ⁹uud berantes tiora oculis dimetiri viſum ſit conniuẽ- eaiinaue tibus ac ſemioccluſis oculis id perficia-“e iuerſa mus. ita enim coacti ac conglobati ſpiri- 87 dezz: 8 tus longiſſime radios ſuos diffundunt. Hinc vſuuenit, vt clauſo cõpreſſoq́; ocu lorũ altero, ac protenſo velaméto quod ſplendoré arcet, atq; aerem opacũ effi cit, intentius ac fixius ac nigamus: quod in tract ——— betis, arcubus obſeruare! 1 in obiecta di- Ex ſagitta dis balliſtis, ſclo-= ri videdi — —, 2 ratio erata icet. Siquidem Rr Oco minenies, ——ſſſſſſſ—ͤ—xͤͤͤ---— 4 4 Loeali DI OCCVIT. NArTVKAR occluſo ſiniſtro oculo, ſpiritus affluen. 7 tius in dextrum confluunt, viſumq́ueef. ficiunt intentiorẽ, ita vt hac ratione ſa. gittarij colliment,& quem intuẽturſco. pum, aſſequãtur ac configant. ctat illa Perſij ironia, Scit tendere verſum Non ſecus, ac ſi oculo rubricam dirigat vno. Quòd autem nonnulli gemina cõſpe. ctare videantur, efficit oculorum in ma- Lremi rias partes diſtractio. Quum enim oca- nar lorum radij non ad idem rei obiecte p⸗ 64f. 1. ctum ſe dirigant, ſed in diuerſa rapiãtu, ac ſpiritus qui temerè rerum ſpecies co. cipit, inordinato vagoque motuhinc in. ear diuul de fluctuet, dupla exhiberi videntur:fe. aeien neſtrata autem diuulſa, diſſecta, rimon conſpici videntur, vbi papillæ pars ſuf. fuſo concreto humore offuſcatur, denſt Qudſe. gali il awänilt abtlle ve quoque vapores ac fuligines è ventricu dr lo in cerebrũ delatæ, varias imaginesas ſpecies rerum viſui inferũt, ita vt aliqus. a do omnia in girũ flecti, voluique ac ro tari videantur, nõnulli feſtucas, culices, uasx gur abſux⸗ ſantur- den- muſcas, ſcarabæos, araneas, lemures, ſtui- 1 ges, ſpectra, obuerſari oculis imaginen. i acr tur, quos affect' parit crapula, ingluuies 4 temulentia, humor melancholicus, qux, 10 ſpui Juune w behe Cetcrũ quòd dexter oculus finiſtro ſit Be tasta- aueminng obtuſior,in ſe quiſq; experiri poteſt. Id eleuſior. 1nügnr eflicit in adulta ætate craſsior denſiorq; 1 8 ſpiritus,& quod ferè ex dextri lateris in- 1 cubitu vapores nocturni eò deriuentur am. ac confluât: in ſenectute vero magis ſic- culi gena ceſcit oculus dexter, ac calor hepatis hu toruun mores qui viſioni adminiculãtur depo- 3 Quuma ulatur: ſiniſter autem humidior eſt, nec lem nice in co facile vel ſi piritus extenuãtur, aut iin duein nores areſcunt.dn ũ autem Cor vitę cæ nrima rerm ons primum animari incipiat, aut vita-— Heeffici, tum poſtremo moritur, ac diu 1* 9 ¹ duema eriam corpori exemptum animantibus ¹iideniſits palpitat: Oculi verò qui poſtremo perfi- Oculi ri- 14 Gllci ei creduntur, primo adempta mobilita- man mo⸗ wApapiba te,mortis argumenta proferũt, atꝗ; præ Eanan. je of uln cæteris emoriũtur, quòd ſpiritus ingruẽ ülüginese te morte extinguantur, atq; euaneſcãt, ² ärIaS naf velab oculis ad Cerebrum mouendi vi- ferüan dendiquue principium reſiliãt ac retrahâ-„— „li, wolu tur. Cæterum de cauſis colorum qui in zifetuca oculis ſe proferunt, nonnihil huic argu- e. 1nesſena mento inſerendum. Emergunt ij ex cir- colonis a tioculbin cumfufis humoribus, quorum qualitas, wene npals copia, defectus, tenuitas, craſſicies, mi- vnde emar t Lanchole Ktura, varias diuerſaſq́ in oculis colorum 8 Rr 2 ſpe- — 3 — — e MIRACVIIS LI. IIII. 314 denſiſsimis fumis cerebrum obnubilaãt. * 3 4 1 — —— —— — — — — — ᷣ— 4“ — ꝗᷣuů————ö—* P1 OCC VII. T., NATVR AA ſpecies ac diſcrimina pariũt, nempe ni. atl Sricantes, cæruleos, cæſios, Slaucos ſeu o caprinos, rufos, fauos, fuluos, pallidos, mai puniceos, luteos, virides, rubicundosig neos, fammantes, ſanguineos, purpuree centes, croceos, aureos, lacteos, albeſcè. Eude nisni tes. Proueniũt autem nigro colore per. uer fuſi oculi,(quorũ aſpectus gratioſamue nuſtatein, modo ſupercilia pari pigmèto i tincta ſunt, homini conciliant)ſiquido ſpiritus viſibilis debilis eſt, humor vero copioſus, dẽſus, ſubobſcurus, vmbroſus, ita vt aſtantis aciem ob humoris abun dantiam ac profunditatem nontrãſmit. ſt tat, aut penetrare patiatur, nihil enimlu minis, quod ex oculis noſtris emanatin illius viſum qui nobis ex aduerſo conſ ſtit, infertur, ſed radij velut repercuſsiac Ldus auur retorti reſiliũt. Sic in fontibus ac ciſter- 3 ecul — lgra Iu8 . —* feuabar. Iis altiſq; ac profundis puteis, aquam granti colore apparet, ac ſpeculi vſun præſtat, retorta ob aquæ denſitaté, ocu. lorũ acie,& in ſe rurſus deflexa, repellit enim viſum noſtrũ, eumque nobis remit iit tit. Sunt autem nigricantes oculi ei- o. an ocali uigi ditionis& narurę, vt interdiu acurè cet.i qus viden nant, quoniam meridiana lux ſubobſcu ſ di faculta- 5 ris atq; vmbroſis oculis ſe ingerit, ac ſpiit ritus 1 date aff pariä N, uI ACv LIS I13. II Tr. 315 1 los gtt rit agitat, illoſq́ lumine perfundit. No- ctu vero obtuſè minuſq́; acutè videndi munere fungũtur, quia externo lumine deſtituti ſunt, quo humores ac ſpiritus u moueri debent, vt viſus acuatur. Quib ocalicefi vero humor qui oculis ſubeſt, tranſparẽs— .. 71 2. gua ſun- 1ec ga quidem eſt,& pellucidus, ſed vna cũ ſpi- Hen d rrcilig 1 Iitu, paucus, exilis, debilis, js cæſij oculi dexdi. Sonelmm ſeu glauci conſpiciũtur, hoc eſt, ex coru- S Sererh« =set uu leo& albo contemperati: quali colore 2.„ Jhſcurd ſunt laminæ corneæ tranſlucidę, ex qui- E win⸗ b hum bus laternarũ conſpicilia cõficiuntur, tũcorae glaa- E Ob huma—. Si. co colore. Ararem u noctuæ& quorundã animalium oculi. Qui autem huiuſmodi colore oculos ha 4 — bent inſignitos, interdiu debiliter& cõ- 5* no us kufé cernüt, quia diurna lux ac Solis ſplẽ wlu u9 dor, ſpiritus viſorios minus firmos diſ kre uincg ſoluit ac diſſipat: noctu vero, quoniã vi- 4 kontäen dendi organa, genuina inſitaq, luce illu- ats pur ſcrantur, coacto ac conglobato ſpiritu, , 1c ſa obuia quæq; dilucidè vident. Scintillãt aærocub ¹urda im in tencbris huiufmodi oculi, ac„uase fäi collucent, tũ velut aſtra micantia, radijs untoruſcant, ita vt præter homines, multa mimalia, non tã venandi ſagacitate, quã idendi facultate inſtructa, ex nocturnis r analui tenebris nihil ſentiant incõmodi, aut vI Sſeing kſui parte afficiantur, quũ diurna lux il- b Rr 3 ls V b 2. 4 2 4— ½— 3 6 3— 2 3. 2“ 4 1 4 —————y—= pr occvIr. NATVRAI lis officiat, ac viſionẽ offuſcet, quodin noctuis, nycticorace, veſpertilione, feli. bus, ſoricibus, murib', gliribus obſeruari poteſt, quibus lux meridiana vidéẽdifun Awimal ctionem labefactat, nocturnæ tenebræ na s be- exacuunt argumento, quòd ſi faces, ć delas, ac funalia illis noctu obijcias, ob- 1114( aüllſsp rergun ilorel ellpe, iuräc! Bceljſu ars:er — 1 3 — — — ⸗ 3 ' 64 —— —— ECeruleus ecstlorum color quẽ ſum faci — OoLulis color ex albo& viridi cõflat', cr. Oeulor um color& æcies qua ratione va riatur. cæcantur. Quocirca nautę nocturnis na nut ſe uigationibus non adeo intenſum Lune untlas ſpfendorẽ exoptant, ſed ſubluſtre cali, aamentl modiciſq, ac raris nubibus obducti die unillc enim longius ſe porrigit oculorũ acies, uuldld ac radij à luminoſo obiecto minus diſſ- i aätur aut euaneſcunt. Cæruleus veròim eolec 10 vidẽdi munus perficitur. Variatur auté iäcdtia pro ætatis ratione oculorũ colores:pro tq aric humorũ ac ſpirituũ craſſicie, tenuitate, i copia, defectu: quod ipſum etiã in ſtit. iin pium to, qvodin 15 noGuch ſed udlnd 1 S'erie quuli „ or intetd 1 170—p mü emergunt, flaueſcunt: deinde matu- ritate virorem concipiunt: rurſus ſeneſ- Gcente ſtirpe, in cruleum ac luteum de- mutätur. Sic infantibus in lucem primũ similea Medicamentis etiam diuerſos colores+ cæſiorũ oculorũ pupillas infantibus de- nigrät, ex oleo ſincipiti infuſa atq; inun- dtamenta Ka.Vétus quoqaaséris auręq: cõſtitutio regio, morbi, affectus ac perturb- 1 animi, immoderataVen', inedia, ſomnus &vigilia immodica, crapula, oculorum quum colores, tum ſpirituũ atq; humo- Ll tum qualitates immutãt. Quocitça mo- derata victus vitæque ratio inſtituenda, inßaaran- ne vidẽdi organũ(quo nihil nobis ab o- bilice attriburũ præſtãrius) aliquo incõ- Enodo afficiatur. Quòd ſi ex humorũ de elevitade ectu atq; ariditate caligare oculos ac cę HIAACVIIS II2. IIIr. 316 pium folijs perſpicuum eſt, quæ vbi pri- aditis cæſij ſunt oculi, glauci, cærulei, vi-ſi-ebus in oculoril reſcentes: ætatis acceſſit ad nigredinem«aloribus. Anaten Adeo ind deuergunt: ſenectute verò, vt crines, al- beſcunt vel ad ſubglaucum degenerant. .......—„. E4e oculis induci, Dioſcorides ex aliorũ ſen 1 e... 5 ⸗. „ 8..„. F. r d putamina atq; in cineris ſpeciẽ redacta, orchene colores me immutant — ouflium u oculi⸗ dis. dut inani- T tio abſer- „eutire cõtingat, vel ſpirit“ viſorij inedia,"endain morore animi, fletu, vigilia, laſſitudine oculis fo. I uendis. Rr 4 ſenio, — ——— IZſſſſſ DI OcCVLT. NATVRAI ſenio, iminodico concubitu, intempeſu-. V ua lucubratione exhauſti ſint& attenua ti: quæ vires inſtaurant, atque oculis fo. us menta miniſtrant, adhibenda: vt ſunto. 1 8 111à6 Ichals lul ua recentia, vina dulcia, vuæ paſſæ, ani. Sllo- 1Ogles— gdalæ dulces, piſtacea, caſtaneæ vel ell. 3¹ Pauftos„ Lemetſatæ vel molliter toſtæ, rapæ quarũ us atm ob flatus copiam in cerebrum aſſurgit, ac mirificè ſpiritus viſorios euanidose i ficit: quod ipſum etiam præſtant alitum al cerebella quæ ſe volatu exercẽt; vt ſunt a paſſerculi, miliarię, frigilli, Incõſultot. i ciunt qui citra delectum, nulloque adit. c.——— Euts acke DirO diſerIIISRükAI, Chelidomam. Cis altaus.——22— Senuai. Wlturum miluorü, accipitrum fel, quc 1Or daci ſunt& aduren tl facultate, ocu- 1 un lis adhibent, depopulantur ſiquidemac aſdier depaſcunt ſpiritus& humores, quibus viſio perficitur: quum iſta non incom. i modé admoueri poſſint, quibus ex hr a morum redundantia oculi caligine ſunt ad ofuſi, tum quibus ſuffuſiones&glauco. i Rus mata viſum eripiunt atq; oculos defor. mant. Diſſoluunt enim concretos craf-a euus ſais[Oſd; humores, qui ſpiritus à Cerebro deferri prohibent: ita omnia quæ ab ſtergunt, atque extenuant, huic rei per. a ficiendæ accommoda: vt ſunt mpham diudh ſeu C Seli tovia 81. C& 0⸗ zaria. Intzatole 0 b hibencan V lcaurgc ca cälanan cetebtune diſoriosemn am pralun atu exetci — 1 9 rillibit — Itun nulae S modat. Eoris aut los recreãt, upectuquùe grata ſunt, obijciãtur, vt ſumi idikocs dünt, qu’ aa oculicli effufiobeste ſpiritus— t:ita oi aritluota iridia quæque, quorum innumeras ſpe- cies& diſcrimina campi, ſiluæ, horti, ne- MIRACVIIS. II2. I111 1. 317 ſeu vulgaris radicula quæ appetentiam acuit, feniculi ſemẽ, folia, radix, eufragia, y 79. ſtechas,& quæcunque cerebrum aà craſſis is gra. vaporibus expurgant. Quocirca ſtudio-“ ſi qui oculorum adminiculo ſuas lucu- hrationes perficiunt, allium, cæpe, porrũ, alm o- Kurcunque graui odore imbuta ſunt,„us ud⸗ atque halitu viroſo obuios feriun t atque lumies. 1 ineſta ſunt, ſedulo eiitent, Officiũt enim hæc oculis, ac memoriæ, omnibu s—; ſen- ſibus detrimenta adferunt. Qui verè la boribus indureſcunt, arque exercitatio- ni ſedulo inſiſtunt, nihil horum illi incõ- 1os fouent. mora ſuppeditãt: Ex lapidibus Verò Sma Smaga, tagdi viror inſatiabilis,& quo oculi exa-⁴ viror, vul- turari nequcant, tum Praſius, Topaſius, ànαali laſpis, Cianus ſeu cæruleus, EranòOs VuIL eratas. Lurcoſa,& Lazurium, quibus colligũ- tur, non euaneſcunt ſpiritus viſorij, atque acumen oculorum exacuunt. Cæterum auod ex oculorum obtutu, nonnulli ani mipropenlionem, mentiſq́ue inducia eli- lnunn un(iunt: non equidem improbo. Sunt enim horum indices, internoſque affectus, co- RrS5 gita- Raphanus —Iſſſſſſſͤͤn——ͤͤͤͤͤͤͤͤͤ 2 dDI oOCcCVIT. NATVRNAE 9, e; gitata, conceptus ‚etiam ſi linguæ ceſſet Teus aeet iniſterium, foris proferunt: ita nonuul- lis comitas, modeſtia, manſuetudo, placa- bilitas, clementia, prohitas in oculis ul. tuqũe elucet, multaquc alia placidę acſe- datæ mentis argumenta ſe offerunt. Alis faſtus, arrogantia, ſuperbia, ferocia, calſi. ditas, verſutia, iracũdia, inuidentia, odil, i ira, indignatio, formido, timor, elatio, læ. titia, gaudium, mœror, deſperatio, ex ocu in larum obtutu perfpicitur. Medici quoq in morbis ſtudioſe Oculorum coſtitutio. eemäus es Contemplantur. Si enim rubore pet. mimi ex([uſi ſunt, aut ſanguineis Iilamentis ſtriati, & cerebm inflämatione furorem ac phre Alineſca lü.„i — A.2,— 0 3 3 44. e Ees bco nigroque colore perfuſi ſint, caiois oculis. Oculorã va qeſim indicat — 3 81 9* . mol⸗ natiui extinctionem Vitequc interitu de. aüne Inun ciant. Inſtabiles autem, pernictätes, an Smobiles, inquieti, inconſtantes, ments alienationem& delirium deſignãt. Lan. guidi, humentes, flaccidi, lachrymis pet. fuſi, tenebroſi, tremuli, rigidi, vibrantes, ia Itumidi, caui, conditi, obtuſi, cõniuentes præter diuerſos animi affectus„in ſanis, zrum in ægrotis non ſine vitæ pernicie, ce frebri intemperiem ex humorum copit, in lvel defectu, caliditate aut frigiditate com 1114 akkur9 1 dhlquc eracont lopulc nquuti gaerxb ggexün 71. NAT b okeruntein manderuih c 0 ltas jn ocl b 3uealia dadl amntaſeofen perdiafene 6 . 6 ¹lia inuüden «yr delpersa citur. Re —— —— 741 autem yn — nconſand ¹ um delgh Fcidi keh e li ngich e odtul, di iaffectb Mne vitæped IX humon aut ftigih oculos deformat:ita animum quoq; qui- buſdam vitioſis affectibus imbuit. Sunt enim horum plerique quibus deeſt edu- cario, verſipelles, vafri, ſubdoli, captioſi, lubrici, ad circumueniẽdum aſtuti, ac mi- us ſtrophis inſtructi. Sic helee cuandoſe ouehie 3 V 4 A MIRACVvIIS. I118B.11I I. 318 2*. 1 monſtrant Luſci verò⸗pæti, ſtrabones,& qui obliquo, Iimiſquùe oculis obtuentur. uulſos muſculos, huius naturæ errore conſequuti ſunt. Quod vitium quoniam circa Cerebrum mentis domicilium vel- potius regiam conſiſtit, vt foris nonnihil 4 1 2. ex oculorũ llum deſignant qui ijs notis inſignitus bruta is ct, Een ſſim gaſt, Een loos ende liſtich"tenias. à ſchalck. Een boos vvichr, vocant, hoc eſt, obliquum, diſtortum, veteratorem hoſpi tem, cui nõ tutò poſſis fidere, vt qui tech- nis, dolis, fallacijs, captionibus, pręſtigijs, impoſturis, fucis omnia ſua negotia per- fcciat, alterius diſpendio ac detrimento, ſuo verò luculento commodo. Cuius cõ- ditionis ac naturæ ſunt participes quot- quot ex præcipua ac primaria corporis parte aliquo vitio ſunt implicati, nempe capite, corde, hepate: de quibus in Phy- ſognomia vberius tractatum eſt libri ſe- cundi cap. 36. RA ILuſci qua animi con⸗ ræter contortos atque in diuerſum con ditiene- lhe ee eeer en neer n n—dI——b——— pioccvir. NATVRAI RATIO QGVVR NONNVI. li mutilis trunciſque ac decurtatis men- bris naſcantur, alij geminis, quæque redundant ac ſuperuacanea ſunt nec vlli vſui in- ſeruiunt. Cap. VI I. ners Nfci quoſdam geminis agnatiſq́ mè- Euenate bris, nempe digitorum. pedum, bra- niuas chiorum, capitum appendicibus articu. SProfert. 1. 3.... 124 latim nonnunquam diſtinctis, quotidi. na exempla demonſtrant. Vt autem de. formes ac monſtroſæ ſpecies ex vitioſ aeνde orruptoque ſemine, atq; vteri praua cõò. Nauai ſtitutione promanant, aſtris etiam in hu. it iuſmodi partus vires ſuas conferentibus: ude. ita ex humorum redundantia ac ſemina. lis cxcrementi copia duplicatæ corpo. it ris partes producuntur, gignentis imagt. iſn 1114 mrſipe b herei ardüörd wchleru⸗ lente d arlnc üitl V 1 90 anxpeci ntſemnin ntbdecl aſtha an rii dupl bus lritib natione in tale quiddam elaborando de. llund cupata. Siquando enim is ſexus qui leuiſ t ſimis affectibus concutitur, eoſque inſan ti imprimit, aliquid animo menteque co cipit, aut dupla oculis obuerſari imagi b natur, ex humorum concurſu ac confu. iſe uio, qui in eas partes circa quas, verfatut iſ imaginum conceptus, decumbunt, gemi- natas l. IATII R NOx; I. 2c decu Igemsp. b SerundSghe Flüpemacn — l vſui ln. Imt. VII 2 ninis a = orum Ret hpendihh, Aüſtinech, S — 6 —— TIACWIIS LI2. III11. 319 natas ac ſuperfluentes particulas, aut alte rius(ſpeciei emolitur) ac conficit. Iſtæ etiam abſurdæ imaginationes in animan- tibus obſeruantur, ſic nuper ouicula pro- Poπαι dijt, capite Phocæ ſeu vituli marini, con- S 2.. 2 on o becta marina bellua. Sic anno ſuperiore quis,& vitulus gemino capite conſpecti hi ſunt,& ego gallinam vidi& contrectaui quatuor pedibus& totidem alis. Quum autem fœminis in conceptu, totoque ge- ſtationiis decurſu variæ ſpecies ac rerum ſmulachra, animo concipi ſoleat, ac non- nunquã dupla ſe offerre ex ſuffuſis craſ- — Lant. Ntaut. ſpeciest ratq; ſteim 1 , aſtriseim — uas conta = ndantuns — cuplin a I, gignelt — am clden m niisſexubg rritur,enlt Imo menn huc. 1.. umlL Oupla qus is vaporibus, aut quum diſtractis diuul- 4, hh4 lique ſpiriribus qui in pupillæ punctum ſ*ur. dirigi debent, diffundi ac diſſecari cernẽ- diaciem contingat, omnis affectio in pul a ina⸗ acſüperuacuas afficir. Tam efficax cnime⁵& — liere auid dtimginandi vis, vt ſiquãdo mulicr Ouliar. — is obletl oncaulla — ircacus 7 ſedulo eſt intenta, quò euenit vt nonnun Ecumdu quam diuerſas inſolitaſque formas, mem- a decundun bra 4——————ÿjy—— vnde me⸗ ororum defeclus. Manus ar weies vnde Corporis formam, decenteſque articulos us trunca o mutila. vt vterum conſequatur anguſtum, ſplenè a DE oOCCVIT. NArVRAN IIAA bra duplicata, particulas atque appencti KKelli ces ſuperuacaneos emoliatur, inſuetaque i tier membra corpori affigat. Ex defectu verd racot humorum, atque alimenti fomentiq́ pe. ndoh nuria, aut vbi naturales facultates in eua. ſan borandis articulis ſunt inualidæ, ſuiſq́ue i viribus minus inſtructæ, imminutis mu. ii tiliſque membris produci homines con. tingit, aut quarundam partium vſuacmt. ui niſterio deſtitutos. Et quanquam natuna in vberem nonnunquã propagandsę ſobolis i materiam ſit nacta, ſuiſq́ue viribus acſa. i cultatibus affatim exiſtat inſtructa, illan a tamen ſubinde impediri contingit: quò iu minus omnia exactéè perficiat, ac venuſta exprimat atque effingat, ita vt infansalt in quando in lucẽ prodeat parte aliqua uui i ca atque inelaborara, fit enim plerunqut in induratum ac collapſum, coxẽdices emi. nentes atque introrſus retortas, aliaſque Nelus obices& obſtacula, quę infantem adolet llolet, cere prohibét, atque omnibus ſuis nume immpen ris abſolui, teneræ ſiquidem corporis pat tuatur tes ob tantas difficultares atque impedt iaaui menta dilatare ſe ac diffundere nequcut, iunifa oblatoque alimento frui: ſed ſiſti cõtin. uconſi glt ulas Kraueg, MIRACVIIS IIL. IIIrI. 320 — =noliatoran Hat. krdcid =nenti fone lesficllan arboribus quæ in ſaxoſo ſolo cõſitę ſunt — Rtinualice mnin queät, ſed obſtaculo impeditæ retorquẽ- Taui donn tur, arque incurueſcunrt, repulſæque refi- pPrtümia liunt. Sic in corpore humano quũ infans — tquaqa efingitur vel loci anguſtia vel alimenti propasmiinopia, aut calli cuiuſdam obiectum ob- üiſcue ite ſtat, quòô minus mébra articulatim diſtin- m ittat itan Kteque efformari qucant. Sic puellam vi- X diri cona e perfeini au, quam quum contrectandam mihi ex- — centelcwa nibuiſſent parentes, depræhendi digito- n zat, tant rum contactu articulos qui naturæ mune teerepturi erant, intus conuolutos, atq. inſe retortos, ita vt nullam digitorum ef- teiem exhiberent, ſiquidem omnes mé- hn huius partes, tum oſſiculorum ſeries n xetam connexus quibus manus cõplicari vel 1 einfun epandi ſolet, in trô delituiſſe comperti * ommibob lunt, Stom pen noſtri vocant. Ita errorem + huncac naturæ vitium inde contractum pronunciaui, quòd ea vis ac facultas quæ luidem ch ates Atol. 3. 11„H,. funden otmationi fœtus inſiſtit, omnibuſq; ſuis — iüſpartibus conſummare hominem nititur, 1: fedt. ll aliquo ..’.. git& cohiberi, quò minus in ſpecioſam atque vtilem articulorũ formam excreſ- cant ac proferantur. Simile enim quiddã 33 huic rei obuenire mente concipio, quod aboribas in ſaxoſis .. locis cou- lnavt radices ſe vndique diffundere ne- ſtiu. ö1=A geigefs dinon ignobilem trunca ac tuberoſa m Puabfs — 4 pDE OCCVvILr. NATVRAI 111 MAleo,) aliquo impedimento prohibita ſit, quò minus articulos potuerit perficere,aniue 1ei in ſpecioſam decentemque manus fommi iere, producere, quum enim mater ſpleniscu. iffits riciei eſſet obnoxia, ac fœmellæ in idl. Wullls, tus, neipe ſiniſtrum declinẽt, ex affecu dahan eius viſceris cui partes illæ tanquam ſco. niſi hi pulo ac cautibus illiſe incubuerunt, in. ieS 9f M AN INDVSIA, VVLGO G4 leſcentibus barbam radere, aut capil- los adimere expediat: Tum in quibus morbis pedes 1 Haulo abluere conſul M rintum fir. inte ſdecum Cap. VIII. erm he Clquando in morbis contagioſis ac peri 99 ſtilentibus carbüculi ac bubones aliee 4,7 ue, vt aſſolet, puſtularum eruptionesin thrdl s ein Extima corporis parte ſe proferunt nunt ſtbis rfons eminentes ac verrucoſæ, nunc planzitt 83 5; ſeſſiles, pro humorum craſſitudine actetälfeuti Ada: nuitate: colore modo plũbco, luridonnt icodd- go —-—— L 8 81 MIRACVILIS. L I3. I1I1II. 321 1) drohüdint gro luteo, viridante, verſicolore, quæ de- eert pecten teriores: modò rubicundo„florido, al- imuemm beſcente, quæ ſecuriores, quarum om- 2m mater nes ſpecies ac differentias, in morbillis ¹ acfoemels acvariolis„Belgis Pocken& Maezelen puſtale decinä,a denominatis, perſpicimus: in ijs, inquam vrir varij 1esilem omnibus papularum generibus lintea, e ineudun culcitras, puluinaria, tegeticulas, indu- 1 ¹coran ſe — „VVICH Antea febhet R tim àmoh ſu,, tegumenta ſubinde mutanda conſu- lo, acrecentia ſubſtituenda, ſordidaſque corpori exemptas veſtes vento atque au- mæ flatibus identidem exponendas, quò contagio& grauis halitus, quibus ex in- fecto corpore tegumenta imbui contin- a raderea git& contaminari, diſcutiantur. Siqui- ediat u dem quum multi tetri ac pernicioſi va- bispetzpPores ſeu fuligines ex huiuſinodi corpo- conlu. iibus emanant, quæ veſtimenta quibus ſt. agrotus integitur ac fouetur, concipiũt, FIII ft vt decumbentes circumfuſum vndi- que aërem hauriant, imbibantque, ac ſin- ulis momentis noua recentique conta- one ac labe inficiantur, volùtantur e- mnim in ſordibus tanquam ſcropha aut lu- tulentus ſus in volutabro cœni. Quod ipſum eatenus obſeruari velim, quatenus 1a morht morbi ſæuitia miteſcat ac ſopiatur, ipſa-eeee ni Pil iuno- „.. üc cõcoctio ac criſis peracta ſit, hoc eſt, ansame cer-—=⁶ ——— ½——. 5 2 8 7 4 2A eAe ee ee—————ͤe Aetus ee„Llk latuin er Sido ſi identidem exponant, vt ſunt qula doris ægro- jniri 2-.1„ Luae in ancipiti ac periculoſo morbo exon DI OcCCVIL T. NATVRAE IN! certa atque indubitata ſe falutis indicia naccf proferant, quæ commonſtrant vires cor. quci poris morbo ſuperiores, ac perexiguas dütel — intus reſidere morbi reliquias, tũc enin Mlc lintea atque induſia ſoli aut luculenso lanen igni expoſita, valetudinarijs ſubijci ii. a tllg beo, aut ea vni ex domeſticis ſalubricor. ulmtur pore biduo induenda præcipio, aut cubt. anittot li eius inſternenda, quò cõcaleſcant, nec iunm ab humani corporis calore ſint aliena, itul ipſaque innouatio aliquid incommodi iu ægroto adferat, aut vlla ſui parte mor. ià bum exaſperet, hac enim ratione autet uſalt a rore potius efficitur, vt illa quæ conſt: anſlert nuiſſe videbantur, recrudeſcant. Quocit. inne co ca quum iſtis, tum alijs qui mitioribus ainans etiam obnoxij ſunt inſtanter præcipio, antagi quò confeſtim affectus ad ſtatum prope. a mrxq ret, ac primo quoque tempore inſultus 1 ſopiatur, ne inquieti ſint, iactabundi ie a in( ſtabiles, tumultuoſi, nec aëri locoqueſit at e — — ſis brachjs, diuaricatis exporrectiſq́; cuu ſceſſus, tumores, reliquaſqiue humorum daguen collectiones quæ erupturæ ſunt, repel daläor lunt 1. NArI 1u ataſe lluni nonttranter Jres, ac det reliqliss,n ¹ ſoli aut l adinaris ſu „ meſticis A precipio ud cöellen x calore ſut liquid im A⁴ vla ſuim e edim rarur 2 Vt illa a — MIRACVIIS. I13. 111I1. 322 lunt acreferiunt. Siquidem frigidus— corpori circumfuſus Huxiones ſiſlir ac re- primit calque matureſc cere prohibet: Ca- lor verò ac foinenta calorifica, meatus ac ſpiramenta recludunt acrelaxant, vt- que ſe fuligines ac vapores proferant ac diſcutiantur, efficiunt. Quò mihi nOn gnis ſada- inconſulro facere videntur, qui contra- da primùm morbi contagione, ſifero halitu, corpus luculento 1gni ex- ponunt, vt vndique ſudore madeſcant ac diffluant, citra tamen virium defe- ctum, aut animi reſolutionem ac deli- quium, ſic vt eodem momento expurga- rudetcus to infernè corpore, deiectaque aluo, ea Rrllißs quin S inſtanterm = S ad tan =e tempan lnnt, üctti ec acnlc — onant,I — loſo won e DIi — voluunt, 1 8₰ nut wom — intro ſumant quæ conceptam intra viſ- cera contagionem diſpellant ac diſcu- tiant, antequam radices agat, penituſ- que virus infixum eſſe contingat, at- que ipſum Cor tum partes præcipuas becupet, eò enim malum confeſtim pro- perat, Vt illi qui vrbem obſidione pre- siatess munt, arces ac propugnacula, ac du- ele vue kem exercitus primum inuadunt, re- liqua enim eueſtigio cedunt ac dant ma- nus. Quum itaque corpus periculoſo ancipitique morbo tentari occipit, Si res venæ inciſionem, ſi purgationẽ expoſcar, 8 2 ma- —————————ͤeͤ, 3 8 re& cdta. gia elicit. AC Pbe-— —— — —— —y—— 2— 2 ———— — pF OccVrr. NAT VRAR 111 fer mature illa adhibéda ſunt, ſic vt primum verdnm. atclue inter initia alui purgatio prace- konem dat, mox ſubſequatur venę ſectio, desie Peteler. a adhibenda quę cor propugnét ac mn- 2 A peſer niant, vt ſunt Theriaca,& mitridationer ahus vino aut ſyropo de fumaria, epithima, cl / 7 violaceo aut alio quodam diluto, vtm. gent turæ conditio expoſcet, aut exercitato Medico expedire viſum ſit, in quo mi. rè illum oculatum eſſe par eſt, nec à ſco. i po aberrare. Ex decocto vero, præſente- nea ſunt Scordium quod allij odorem fert, Zelandis copioſum, Caltha quæſu. i cor dorem elicit, meliſſophillos, ſeu mel- ſa, ficus, Cœpe rubicundum, Spondi 1 lij radix, quæ Angelicæ ac laſerpitio ſi ue oſteritio, viribus ac facultate pariim h 2Le 27, ter quæ principatũ obrinet Zedoariema- i he preſer. dix, non carioſa, caſſa, euanida, ino- aut, eam. dora, modò cum vuis paſſis,& quas Co- n he denn rinthiacas vocamus, tum momento gy- M cyrrhiſæ dentibus attrita diglutiatur hach enim ratione etiam ſe munire poffuntz atque illæſos præſtare, qui morbo petſs lenti infectos adire coguntur, illoſque in ai 2&i morbo ſpem meliorem erigere, ac metum anr. opyreßis mis eximere, tum fiduciam mentibusle i t adeſe co-.„„„ Swu. lOrum inſerere, quales ſunt miniſtti. mnun XXTNNA lunn ſen 1 Puugria ² Vne lccie propugnä- b 3 4 2)&mra * umaria 1 — dan din Sdet, aut e —mit, 1 e par 1 1 to vero nm e uod Äljau um, Cähu bphilbs 3 icundun — rlice aclh c facutn — btinetl .n, eun ſe umn *e que tuas 1 ucm ls lunu MIRACVLIS. LIB. IIII. 323 dleſię, medici, chirurgi, obſtetrices In hu,, 0 102 inſmodi autem tumorum eruptionibus, ue Sexpedit maturius proferri, non con. iücke Adus. ftum arbitror inter initia pauimenta frondibus ac vitium paâpinis aut capreo- 1 Dcalicibus, TOll. myrto. Llicc, popu- ſo, vire virentiq de gramine conſternere, aut aceto aquaque perfundere, niſi ex im- modico fudore virium ſit defectio, ta- li enim humores reſilire cogunt, a0 cu. Quanda 3 Tœnaculd tem meatuſque corporis denſant atque Eiacals obſtipant, qui reſerandi potius ſunt, quò denee. falru contagioſi expirent ac diſſipen- r, quod ipfum calida potius fomenta, bun frigida præſtant, nonnunquam na- ribus admouenda quæ ſpiritus recreant, animamqüe calore immodico ſangui- dam inſtaurant, vt ſunt roſæ, violæ, riophili, Caphura, vinum, buglofläs, Qienee Kr. 2 ritus in- borago, nymphea, ſuccinum, mala ci- Rauene tria, Coronia„quorum pleraque etiam rmch 1 intrè ex hiberi poſſunt vino incocta, vel zaccaro perfuſa, aut in aliam condimen. ti formam redacta, adiecto croci ac cina- momi momento, quò illa odore ſapore- qüe cordi ac palato magis gratificentur, Eſpiritus collapſos efficacius erigant. uanquam enim inedici non temere S15 quid- eee Gd—dbö—ö—ö—ö—ö—öbd²ſdſ — DI OcCcvIT. NAT VRAT quidquam circa ægrotos innouare ſo- leant, acne latum quidem vnguem àm. tione diſcedere, in nonnullis tamen is veasak. obſequuntur, vbi Criſis ꝑeracta eſt, ho 1 1. xroti;ra Eſte Certa ſe ſalutis argumenta proferum ifcantur. magnaque humorum pars Vel ſudore ex. culſfa 1 vel ſanguinis aut alui Profu. 5 b h uio commodé exhauſta, tunc enim alt quando illis vel vina, vel aquæ fnigi. dæ potionem haud granaté admittimus, tunc ſtragula, lectulos, tegumenta, con- claue, triclimum mutar linimus, qus ante ſtatum ac vigorem morbi, ante cn. b ſim ac concoctionem conceſſa, præſen- Sad au:. tancain Vitæ perniciem crant allatura.di⸗ do maiu- Quidem lecti tepor,& quæ corpori adht mns enen. bentur fomenta, febrilem calorem ma tuͤrius euocant atque cliciunt, tum dæ- nique ad ſudoris ac puſtularum eruptio- nem ſunt adiumento, ita vt Viſcera quæ intus fumis ac denſis vaporibus erant oppreſſa, relaxata per calorem cute ac ſpiraculis, ſubleuentur ac reſpirent, hac enim rarione expeditè putredinem dif- cuti, opilationem amoliri, febrem con. quieſcere ac ſopiri, omnniaque mitioua leflici contingit. Vt enim in cœnaculo j aut triclinio fumo oppleto, conuiuæ ſuf- foca 1 9 ſpi n Et 6 bd bus arn(B t onr guin⸗ b 1 1IRACVYTS. LIE. IITI. 324 focari videntur, atque oculorum iactu ram perpeti, niſi reſeratis oſtijs, ac pa tefactis feneſtris, fumus ac ful Jpores diſſipentur, atque in auras diffuſſ euaneſcant: ita quoque in humano cor- pore Cor ſtrangulari videtur ex denſis, iginoſi vadibes. all au nebulis& humorum caligine, niſi laxa- — Watea 1 . teguwen — tarl lnim n motbi, a concelag cinlle iſem ale n clicuunn lulanne * Vapolbi ₰ cdloremdh is meatibus ac ſpiramentis, fuligo& uporoſi ſpiritus erumpant& foras pro- manent. Et quemadmodum in elixan- dis carnibus ſordes& guæ ebulliunt ſtrila—εm⸗ gmenta(Broem noſtri vocant) adimi uu⁵ debent, omniaque accuratè deſpuma- i, ne edulia contaminari contingat at- que inquinamétis quibuſdam ſeu eluuie pollui: ita inter initia per ſudorem, vo- mitum Venæ inciſionem, alui proflu- uium congeſti in corpore humores ex- purgari debent, antequam ſe diffundant, arterijſque ꝑenitus inhæreſ- cant ac ſfint infixi. Tunc enim vt ma- cule quæ diu veſtibus inhæſerunt, æ- ate elui poſſunt, nec ita facile extra ſua ꝑer vænas ractepit 11 purredin conceptacula, in quibus inſederunt, ex- 4 1 M unlacle turbari. De barbæ vero apparatu, nam in eo viri decor& ornamentum conſiſtit,& qul- r& aliquan um ias qut in capite Capilli frutiſicantur, bus quoque robur quoddam virile ineſſese nosis. DI OCCVITr., NATVRAE 111. dier.16. teſtatus eſt Sampſon, nec non omnibus Muuic ſqculis plerique alij, qui affatim criniti iieunt hirtique ſunt, hoc commonitos quoſq itl volo, ne etiam ſani ſæꝑius barbam ac Cd. Menl pillos ad viuam cutem deradi ſibi patan ind turz aut caput lotione defatigari. Depo. i pulatur enim nimius cius rei VIS Vixe nſtlu arque homines effœminatos molleſque aute Præſtat: quin& ſpiritus ac calorem m. aashaur tiuum reſoluit atq; extenuat, maximam. ieſtuni macitel argt jp dhllin quùe audaciæ ac confidentiæ partemmn adeundis periculis Cordi detrahit, qun- ninn er. quam ſubinde Caput defricare alpeh ditit auuis rudique velaminc, Parbam demulcele ene ac liquamine aliquo abſterſorio malce. i rar, Oculis caritatem conciliat, men. u temque reddit erectiorem, valetudina- nc rijs quoque, aut qui paululum modò co. 1 ualuerunt, non confultum arbitror ii. tim à recuperata ſanirate, nouaculmn im cultrumqüe tonſorium admittere, i. uni quidem humorum fluxiones irritar,& iut ſiquæ fortè in corpore morborum felt i quiæ reſideant, illas mouet atque agi. ii tat, recentemquũe febrein, vt incendium ſopitum exuſcitat, ex huius enim reiin nouatione, non minus morbi recrude- uuba ſcunt, aut febres reſiduæ poſtliminio ex ſeiuu b ci⸗ — 1 2 tenuat nn ddentie m — ridena defficm Sbſterfoni a concl * rem, ſa * ululuma A lL m riones im = morbomm = nouet and Am, ſtis r=uius enm 6 3 — 8 —— 6 — motbi W. S pollim 2 4 a citantur, quã ex cibi potuſquùe nonnulla an intéperantia, aut ſubucularum induſio- rum; mutatione. 4 MIRACVLIS. LIE. IIII. 325 Eadem ratione in morborũ initijs P= Pedflot, des non abluendos cenſeo, præſertum in— decocto herbarum qui vi attractoria pol ⁰ns: lent, vt ſunt arthemiſia, pullegium, Cal- tha, parthenium, vulgo matricaria, tana- cetum, lauri folia. Nec balnea quoq; ad⸗ Daunes hibenda, niſi expurgato corpore, morbi luhibend⸗ furor miteſcat, ac concoctionis ſigna ap- pareant, ipſique humores fluitantes ex- cretioni ſint idonei, alioqui in partes ali- quas principes irrumpunt, atque inſtabi- limotu hino inde fluctuant. Quocirca quando pedes abluere expediat, obſer- uandum, aur ab hoc negotio deſiſtendũ: in quo imperita multitudo magno ſuo periculo peccat, quum nullo delectu aut diſerimine id factitet, arq; in ipſo ſtatim morbi inſultu lotioni pedũ infiſtat. Na ſi morbi ſupra ſeptum tranſcurſum con.- ſitant, aut fluxiones& capite in pectus Bedum lo· tio quando ncais. diſtillant, pedum lotio malum exaſperat. lta ſiquem pleuritis infeſtat, pulmonis inflammatio, angina, tuſſis, dolor late- ralis, Coriſa, branchos, raucedo, catarrh', à pedum lotione prorſus deſiſtendum, 14) 1eC 8 15 —— — ÿ—“ Frictiones E& ligatu- ræ quando viiles. Georg.z. Mauus quando PDIOCCVLT. NATVRAE nec vlla ratione hoc remedium tentare expedit, aut conſultum eſt, defluit enin in ſubiectas partes huinor, omniaque ex aſperat, ac ſæuiora efficit. In morbis verd qui ab infernis partibus prodeunt, qus diaphragma diſterminat, nempe ſtoma- cho, ventriculo, ſplene, hepate, vtero, e- ſica, renibus, inteſtinis, tuto magnoq́; co modo id tentari poteſt, præſertim ſi ex ijs partibus vel animi defectus& dell. quium, vel alius quiuis affectus ſubori- tur, in quibus etiam fricationes ac liga turæ adhiberi poſſunt, tum coxẽdicibus cucurbitulæ affigi, aut ſi res venæ ſectio- nem expoſcat in pedis pollice, aut circa malleolũ, aut poplitẽ ſanguis adimi. Hac enim ratione, vt in ouillo pecore, Profuit intenſos æſtus aueriere,& inter Ima ferire pedis falientem ſanguine venam. In tremore autẽ Cordis ac palpitatio ne, in Cardiaca ſyncopi, in anhelitus co- ſtructione, ac pectoris anguſtia, in guttu- ris ac faucium tumoribus, manus velli veliwanae cari debent, ac digiti confricari, præſet. ai tim is qui inſimo proximus eſt, atque u ro vinciri ſolet, vena media in brachioi incidẽda ea parte, qua dolor ſe porrigit cucurbitæ ſcapulis ac brachijs affigende 5 8 cute 11 te tta p H nodo wnedun mclenti r oin rekchyt 1 Kuraſ RAryN 4 temecüunne 1. et vceehut 4 nohoman cit.In mon Düs prodemn Amt, decpe = heparm ecidi. * zruto mam *, preſetn —n detedu 1 a S afectu h x ricationea 6 rtum colia 4 1 Iſt res veri pollcean * aouisatn ilopeor — e Fenad. — dis a Sbin nhel t meuter ☛oll’s„Ma — rachiñ MIRACVILIS. IIB. III1. 326 cute etiã profundius ſcarrificata atq; in- ciſa, modo corpus ſanguine& humori- bus redundat atque oppletum eſt, nam macilenti, exhauſti, extenuati, fomen tis, Macilentis vino, ſomno, odoribus recreari debent mbil adi- ac refici, vt quibus nihil adimi poſſit aut"⁴⁵⁵r. DOD MIRA NATVRAE vi, atque incredibili efficacia ſingulæ her bæ ſingulis proprijſq́; membris ac corpo ris partibus auxilientur, atq; aliæ in alias, vires ſuas peculiari effe- ctu proferant. Caput. I X. quiſq; magis erga Opificem qui fingulari quadã ratione in vſum atq; tilitatem hominũ omnia produxit, 2 v J ciatur, naturæq; ſolertiam quam ab illo peu„ conſequuta eſt, admiretur ac ſuſpiciat,, operibus 2. ſuts. ommonſtrandũ duxi, quàm cõmode&“ poſitè quamq; ſalutari effectu herbæ, quarũ alię medicamẽti, alię aliméti, quę- tandä vtriuſq; vſum obtinẽt, ſingulis mẽbris nialſeriptæ ſint& aſſignatæ, ita vt illarũ vi- res,ad eas corporis partes deferãtur, qui- ſb'natura ſunt accõmodatæ. Itaq; ſtirpes hoc 8³————O- —— DE OCCVIT. NATVNAE hoc inſitum habent, eaque vi ſunt imbu- tæ, vt natiua facultate nonnullis méẽbtis ſubueniant, atque adminiculentur, ſicnt Wida præteritis alijs, ad illa ſe cõferant, quibus bris conſe- ſunt deſtinatę, ipſaque membra auidè no aatæ. ſolum nutrimentum, ſed medicamentu etiam ſibi ſalutare& proprium alliciant, eoque fruantur. Sic aliæ, lateri, ſepto uaf uerſo pectori, vocali arteriæ, ſiquãdo all Wenune Kliæ ſpleni, jecori, renibus, inteſtinis na aliieine tero, veſicæ, capiti, cerebro, oculis, nali- bus, auribus applicantur, ac medelã con- ferunt. Nonnullarum herbarü effectus ac vires in neruos, oſſa, medullas, muſcu- los, lacertos, Chordas, membranas pene- trant ac deferuntur, eximia quadam iih eaqe cuique membro peculiari ac pro- pria, qua iuuandis firmãdiſq; aut exput- gandis ab excremento ijs partibus ſuns imbutæ, ita nonnullæ herbæ certa mem. bra reſpectant, illiſque ſubleuandis de- dicaræ ſunt& attributæ. Siquidem Affe Stoiecori EMpatorium agrimonia lul go vocata, Cichorium atque ſeridis ſpe cies inter quas vulgaris Scariola reter tur, Sonchos, cicerbita, oxalis, hiecariunh vbi calida intemperies noxam infett quo illa affectu oppreſſa ſint, adhibéum: ml⸗ 111 dobulc inn on nbab Gurgl mllgte „ nt.S Aant.Op loram. laj9 licolo e elllelp 5 Naalmi raleme arkqvic doehtolin ane. ectomu beuicu epälnon Sd — VAYy un 5 qüe ſilun ht — unlcul üm ecöt erant 1 * menbean b rſed medi = ropriund ateri 9 — E tterie in ud L ſit a äl * ibus in r — eebro oelh 1 ur ac M 2 herbait tc. medubi mem u rimiaru Io pecah N nädiſcq M Sy i'spati Aherbach — e ſubleu x. Soue n BEI 2 2 ane⸗ lis Soni t 1 vrii e Ae wke ehe eh K wum Meadt Blras ecr ze————— MA eh se Sr „——*———— A 4 2 4 uIAACVILIS LIB. IIII. 327 mirificè auxiliantur: vbi verò rr llgiclaa„h nee fectio huic viſceri ſubeſt, aniſum, abſyn: Lhauo. thium Ponti cum& vulgare, Caſſurha: Felli Rhabarbarum, Chelidonia ſcamo. nium, que flauam bilem de orſum ac par tem ad inteſtina partein ad veſicam pro- pellunt: Gpleni qui Velitibus ac curfori- Seni⸗M bus moram inijcit, vbi intumeſcit hæ- Seeime miomitis, aſplenium, philitis, hoc eſt, vul- garis Scolopendria, polypodium ſeu flli- cula, Capparus, tam AricEaim Sclala ama- re nuclei perſicorum, in expurgãdis ex- crementis, ac conciliando huic viſceri ro bore adminiculantur, Stomacho ac ven- triculo, mentha, macer, maſtiche, Zinzi- ber,& quidquid ex his! poffit cõf lci. Qe⸗ Cerelre- tebro roſmarini flos, acorus, germana, Ercuue vergiliana amaracus, Sampſi chus v ulgo maiorana,& bethionica,? Stichadis vtraq; ſpecies, nux muſcata, Peonie baccę& ra- dix, fruticulus qui viſcus dicitur. DCtori 2 ac pulmoni Hflopus, ſatureia, tymbrea, marrhubium, tuſſilago, ſcabioſa vel pfo- glycyrrhifa, ordei dec octum, vuæ pat. — Scinamomum, margari- Tectori a. A4- mica. teſeu vniones, roſæ rubentes, citria ma- la, Corallium, hiacinthus, aurum, gario- cordi aus- ruili ceruini cordis os, panis recentis e- Mddsa tiam DEI OCcCvILT. NaAaTVRAE tiã odor, vinũ generoſum& meracũ, quo ... 199 e Cor exhilareſcit ac recreatum Renib ſ Tue ue Xifragiasempetrü, crithm, lythoſperma ue vulgo miliũ Solis, veſicaria, ſolani ſpecigs acino in ceraſij ſpeciẽ rubenti atque or- iere aus biculato, daucus, apium hortenſe. Vteto e vero parthenium vulgo matricaria quda vuluam extergataà ſordibus, Sabina, Ca- lamentum, pullegiuin, Cimula, tymbra gallitricum vulgo Scerley. Sic quædam ern in remotiſſimas. intimaſque partes pene- trant, atq; ad neruos deferuntur, Vt her. modactilus, verbaſcus odoratus vulgo herba paralitica, erythrodanum ſeum- bea, quæ oſſa pecudum ſandicino rubè- tique colore imbuit, ſiquando herbam virentem depaſtæ ſunt, intacta etiam ia. dice quæ rutila exiſtit: quod etiam in;. lixis decoctiſque eius pecoris carnil perſpici poteſt,& in ouis quæ rubicũdo colore radicis huius decocto fucãtur,ſt Vaiuum. Slaͤſto vulgo VVeet, ceruleo: Carthamo, croco,&X ochra luteo. gic auod ſuccinũ marinum vocant, aut ſperma ccti, vulgo Cha, X Yalſcot, oſſa fracta, riioſa, ſiſſa, liantia elr, ferruminat ſeu cõſolidat, cui medicamt- to eã vim ineſſe experior, vt ſolidas eti ſido pixides quibꝰ aſſeruatur, penetret acro- uII üngel. wyyesm Sllch cnni 9 bbttact igrom ügero — — — — m luuc dllun. — —— — — — — — — — — — — 7 * — ley. ₰2 Uuepen b ¹ü4 ekerunu =3 J odona 2 rrodanma n ſandicua intachcun 1—: quodtul pecoticu i quen ecocton „ uleo(il * Bol, jtäolb Eth hereni V 3 quanch s tum alia quædã Galeno miris encomijs 4IIACVI IS II11. III1. 328 ſido quodã madore aut ſudoriferis gut- tis irriget. Sic ꝑpiſſaſphaltũ factitiũ, quod au ha Arabes muniã vocãt, ad caſus, ꝑlagas li ui e nas adloca rupta, cõtuſa, cõfracta, diuul- Kpræclarè adhibetur, ſiquidé reſinatail- la cũ carnibus oſſibuſq́, humanis cõcre- tio, obſtactes, myrrhæ, aloës, croci, alio- rũq́; aromatũ mixturã, qua obrui ac cõ- diri Heroũ cadauera ſolẽt: quod in Chri ſti corpore factitatũ legimus: ſolidandi aſtringẽdiq́; vim cõſequitur. Sic ediucr- gue wint 0 à diaphoretica, hoc eſt, diſcuſlo- Ealzwiar, ria vi humorẽ reſoluũt ac ſudorẽ prouo- cant. Nonnulla genuina inſitaque facul- tate vrinam moliuntur, ac calculos atte- tunt, vt petroſelinum ſeu apium dome- ſticum vel hortenſe, daucus, ſeſeli, ammi, hpis Iudaicus, ſanguis hirci, liguſticum, compluraque alia. Quædam oculis vt ſum acuũt vt euphragia, feniculus. E ue vene — ldonium ruraAlia Præicntanca uVE 14 deela nenis obſiſtũt, Vt Zedoarium, laſepitiũ, Scordium, allium, Theriaca, mitndaticũ, Ad Piſo- nemn. decantata. Quædam vi ſpecifica ſeu oc- allta proprictate, non eſanentari quali-- tate ſluccum ſibi familiarem expurgant, lc radix pontica, Vulgo Khabarbarli „- 2— 4 —˙‧ſſ—“ ————“ 4 5— L V L5. DI OCSCVLT. NATVR AIn Din& Scamonium flauam lureamque bilem erdulνεᷣο- le imow. Lducit. Scha, polypodium, epithimts, mada. hielleborum atram,& ſuccum melancho licum, Cnicos vu ulgo Canthamus, agart. Quæ pitui um exiur CllS mercurialis, cfüla,& ſeptem Tirinad 2ue 11 ſpecies pituitam& aquoſos humotes. 2enim FPumaria, Caſſia, Cylindracia,v ulgo biſt. an eui n? desecanis. lares violæ x, priina Damaſcena, buglo llus ſanguinem à feculenta eluuie expurgit. 1 Omnia autem medicamenta Aus purpi. di vi pollent, ſimilitudine totius ſubſtan simplici tiæ, Vt Galenus teſtatur, atque Occulta mulhne tbro.z. proprieta te formadue ſpecifica, hæci- Fus gwa. litas in tarls quæ conſiſtit in calidi, frigidi, ſicci herbi e efſe& ausaνςᷣ& humidi temperamento, efficit zuu 1 ſulſiani medicamentũ vomitũ excitar ac vel hüc an vel illũ humorein educit„ſed ſimilitudo n btius ſubſtantiæ, quæ caloris impulſi accœleſti vi incirata humorem ſibi fami- liarem& affinem ad excretionem impel lii. Sie Galenus attractionem, ſubſtantis Ii mile ſimi PLaude[imilitidine fleri aſſerit, qua in indicat! 1mi. Iitudinem quandam: ac cos narionemmin. eſle Vtriſqac Tubſtantijs& eius qubd [pürgat,& quod purgatur, porro quum quod purgatur vꝑituita ſit, id quodexpu Ear Phtlüsolumm lit, neceſſum ſit, nęg necelle ſa perficiunt. Non enim virtus clemen ge eh quo oran 2 lünts ä- tni 2 uneclea rhube 1 ct ügsno nril elantur inr aon inralo lidtam MIRACVILIS 113. 1111. 29 = lureang 329 eſt, quo indicat inter humorem ac medi- 1 b uen camentum ſimilitudinem eſſe ac conue- „ antuum nientiam, naturæq; conſenſum, qui qua- aKlexran litatibus primis nõ aſſcribatur, ſed ſubſtã- =uolan tiæ. Alia itaq; ratione herbarum vires ex plorandæ ſunt, quæ qualitatis vi, hoc eſt, — caliditatis, frigiditatis, aut humiditatis ac nadcerang ſiccitatis ratione aliquid efficiunt,& quę eeluui i totius fubſtantię proprietate, effectuqũe mentaq celeſti, ſeu influxu ſiderum fuam vim in 1. ine totuu corpus exerunt. Illæ enim quæ corporis 5 ur Kqn qualitaté immutant, ratione ac iudicio 1 J pecia explorandæ: illę vero quæ quantitatẽ at- m ittit que exuberantiã humorum expurgant, Raliduiſt experientia atq; vſu quotidiano eruẽdę. r nto, cin Ita in prioribus iudicium& delectus: in Raui o&- excima poſterioribus experimétũ exigitur: quo- herirrie cit, ſeln um alterũ, vt Hippocrates ait, difficile, i Senh. e calont alterum fallax& periculoſum. Sic purgàaàa tia medicamenta& quæ humores è cor- poribus exturbant, aut denique venena- ua quæ corpori pernicioſa ſunt& infeſta quibus nonnullæ gentes, vt aliæ ferro, in corpora illorũ quos extinctos cupiunt, graſſantur, vſu& experientia exploranda ſunt, non enim caliditatis ratione id effi- ciunt, alioqui piper, Cardamomumtale quiddam præſtarent, ſed inſita vi ac ge- Tr nuina draciazu- — ⁸ — — ——— — Weteeh M. w e Wähier N,-⸗A DI2dIIõ.../ dHI OcC C VI. r., NATVYVRAT Lib de næ- macum quum in corpus ingreſſum eſt nuina proprietate: Cui ſententiæ Hippo W tur. huma crates aſſentiri videtur, quũ inquit, phar. 1 primũ id quod omniũ ſibi maximeè ſeci. I1 Tl dum naturã familiare, cognatum, ſimile, li affine eſt, attrahit atquè educit, deindete mi liquos etiam humores agitat, eoſque ad ii gimle? excretionẽ impellit. Vt enim ſtirpes quxæ iii terra& ſe mine. ſibi maximè naturali propinquitate con. ite iuncta ſunt, alliciunt, eoque ſucco fruun- uuumt tur, atq; in alimentũ tranſmutãt: ita quo. que medicamenta quæ expurgandis hu. i moribus ſunt deſtinata, ad ſimilia deferi tur, eaq́ vel per infernas, vel ſupernas pa tes exturbant. Quocirca nemo vt anile ac ridiculum reſpuat, quod aſſerimus, ſuo ſt cuique membro peculiares herbas eſſe ind canhani. conſecratas arq; addictas: quũ Canthant. uibh nne des exhul- an. des quibus eſt natura exhulceratrixiiſo ris cuti admoueãtur, nullas partes inter.- A en. nas, Galeno teſte, pręter veſicã exhulce em. rent, adeo vt per ſtomachũ& ventriculi inoffenſè ac citra læſionẽ deferantur, per hepatis meatus ad veſicam penetrẽt, nec Vlli parti, præterquã veſicæ exhulceranti t. Vi infeſte ſint. Sic ſuccus papaueris nigii u fa& citita Cordi ac Cerebro: Lup' marin’ pulmoni perniciem adfert: quanquam omnla Nun thri 1 ro b dinluxü de conl — XYVIN — iſentenii — d enim kin b ropinqlia oque ln Aanſmuritd PEr expunxm. = vad fimla Tats pellimm Orrca ne uodafem =qlliares h P tas:quien Nexhulcern = Allss punt S—er elcie A chũ&ſen E hédetem Ian peler Ir ſccæ eibi wan bro:Lur- =: uInACVIIS II. I11r. 330 omnia venena, niſi vomitu excuriantur,„.e ee,. —— esend e⸗ aut antidotis, retũdi atq, hebeſcere con tiam faris ingat ſenſim ad Cor penetrant etiã fo‿‿εεmu ris admota, quod rabidi canis morſus& deteame⸗ ſfaliua quę vulneri inheſit, commonſtrãt: nam penetrabili vi, eroſa primum cute, ad præcipuas partes virus deuehitur, ac rabiem concitat. In ſimiles cauſas referri debet, quod magnes ferrum, gagates& ſuccinum feſtucas& quiſquilias, aliaqùe ventiludibria allicit. Siderum quoque influxus in res ſublunares infernaſquũe vim ſuam efficaciter exerit. Sic Mars fla- seiteram uam bilem concitat, Saturnus melãcho- vis ume⸗ liam exaſperat, Luna pituitæ incremẽto à¹s. eſt, Sol& Iuppiter ſanguini dominatur. Pplanetarũ quoq; vis metallis: lapidibus, gemmis, herbis ac ſtirpibus, omnibuſq́; ſubterraneis incumbit, auro, argento, gri, gidemm ferro, plumbo, ſtanno,& quidquid è ter- vis metah re latebris vel in vſum& commoditaté, meucfe vel in luxũ& delicias erui ſolet, quorum quodque vires& incrementa à peculiari aſtro conſequitur. SEXVM INESSE STIIR pibus, zeu alias alijs affici. Tt 2 Cap. 8.—— 3 4— ₰ — AAt Rt Mtiihiiee e0 46——— ä 2 Amiciti« Ginimiti tie rerum. Argentum viuum au ro afficitur Magnetis natura. Ssecceini natura. Delphiniin bominem amor. Di OCCVI T. NATrVKAI Eap. X. VT homines non eodem ſunt ergao. mnes affectu atq; animi propenſo. ne, tametſi id naturæ ordo ac communis vitæ conditio exigat, ſympathia quadi hoc eſt, mutuo conſenſu erga pleroſquc .— 7 afficiuntur, illoſq; habent deuinctiores: ab alijs verò latenti tacitaq́; atque atca. na diſcordia diſſident ac diuellutur, nec n ſuſtinent in vllam vel amicitiæ vel fam.- liaritis partẽ aſciſci: Sic ſtirpes& inani. ma quædã, inſita occultaq; naturæ inclt. natione, nonnulla fouent& amplexätur, alia hoſtili odio auerſantur ac refugiunt YVIt enim ex innumeris pauca referà: Ar. gentum viuum auro ita afficitur, ſeſeqe illi ſic circumuoluit, vt nullus ei“ metal color appareat, adeo vt niſi igne atque aqua forti eximi exteriq;; poſſit, ac pritti no nitori reſtitui. Magnes ferrum rapideè ad ſé allicit, niſi oleo oblitus ſit, nam tiec ob læuorẽ reſpuit, nec eius vis in ferrum penetrat. Succinum, gagates, adamas at. trahendis paleis ac feſtucis delectantur, omniaque pręter Ocymum vulgo baſil. cum, ad ſe rapiunt. In animantibus Del- phinus piſeis incredibili erga homines, atque præcipuè impuberes eſt affectu. llliſ 95 di do tüuer = Hympartu t elg 1dent deu 2citad; un ac düuelln anicitiz = ie ſtirpesl lltacz num Dent Ranat 1=nturact 1= paLcanta aflictui =t nullusen = it nilt is ich polta 1 Anesferur S blitwiitr mentis gratificari. Lacerta vulgo Aectiſ- reius In — Gatedit Aucäs deci nun nug 1r mant TKI ewa he 4 I betes 44 MIRACV L. I18S I I B. I1I1II. 331 illiſque colludere geſtit, ac miris blandi- . Lavertæ er ga homiuẽ ſe, viridanti ac porraceo tergo, conſpe- Nadium. cto homine, mirè geſticuloſa eſt, cauda- que agilitate, ac crebro motu vt canis a nimal domeſticum„pueriliter blanditur atque à latitante in herba ſerpente tue- tur. Elephantus hominis conſuetudine vnicè frui exoptat, illique in omnib1us (modo blandius compelletur, nec acer- 2 bau bius inſtes) obſequitur, atque ad quiduis bſeauiam paratus eſt, aliâs calcitroſus& retrogra- dus. Ediuerſo lupus quum homini, tũ o- mnibus animãtibus inhiat, Crocodilus, de quo Prouerbium, Crocodili lachry- crocodili mæ,homini inſidias ſtruit, ac deuoratum atε²e. decerptumque deplorat. Hyæna quę in lidioſa calliditate atque aſtutia vocé ho- minis imitatur, eumꝗque dilacerat. Cera- Seutſ.cat. ſtes corniculis armata belua tribui Dan 4*. diſſeripta, Draco, Hydra, Hyena cuimor lus, ſiti atque inexplebili bibendi auidi- tare hominem excruciat. Qoluber, aſpis, Vipera, Scorpius, multæq; aliæ nocentes„ . 1 5 4— 2 8„. s 6- beſtie homini potiſſime inſidiantur, atq; rijs betij venenatos anorſus açlletiferos aculeos'omines 8 8 4.. 5. pexat. infigunt. Vtitur autem plerumque Deus horum miniſterio ad caſtiganda homi- b 183 num ————— 5 DI OccCvLIT.NATVRAI num ſcelera, quum illius verbo ac volũ. vamenn rari minus obſequuntur. Cuius rei mul. Oeuter. 3 Rechi3. ta extant docuinẽta in Bibliorum hiſto. mierzis o- rijs. Cæterũ herbis quoq; cõſenſum inel Enatio& 3„.... 1.. aprziat, ſe ac nat uræ cognationẽ, deniq; diſſiciuũ cuumer ac diſcordiã plurimæ demonſtrãt. Siqul. dé cucumeres aquã appetunt, eaqueaf. fluentius irrigari poſtulãt, adeo vt ſi pau. lo remotius ab hac abſiſtant, eò repant aatura, atque ęnitantur: Econtra oleũ reſpunnt atque auerſantur, eoque perfufi gracilet- ri ows cunt, atque emoriuntur. Vitis verò in o- ⸗mita. leæ confinio conſtitui gaudet, atque eius inſitionem admittit, illique maritari ex gserur Optat. Quercus vero& Olca inter ſead Olee ad- aerfarir Uerſiſſimæ tanto& tã pertinaci odio di- ſuaque caliditate illius incremento neasiezvi ficiat: pari eſt affectu erga Braſſicam quæ ui mmia. Caulis nomine vulgo innoteſcit, quod in ſuccum terræ depopulatur, quo deſtitu- i ta vitis areſcit, vtraque enim ſtirps hu- ſident, vt ſi altera alterius ramos attin. i gat, incurueſcant, ac retorti reſiliãt, alio- i Taurus vi que ſe inclinant. Sic vitis à lauri vicinita ii inmmitz. te abhorret, quoniam hæc vmbroſa ſit ê moris eſt præauida:. Ita ſtirpes aliæ alia. Titalls rum affinitate& cognatione delectan- ne p tur, mutuoque ramorum aut coliculo- 3 A⸗. 4—. ero A* Olea Jerie Iſesuen rum r 1 1A— NATVMA 1 verbo a. anr. Cuüun Bidliorun D'qhcälen m, denge detontza Alit adeun lſtant,a — na leitg e pertuüg emonſta ier. Vitämn Snudetan t liue 1 *Oleain 3Beniina E ius un Ar ont 8 iSAlaunt Ir Shæcmmh 4 ſubducunt, nec vlla ratione vniri ſuſti- t increm 19a Nar 1„ morei J au 1r lenmth 4 lltipesli b quum fructu, tum frondium pompa ſpe- MINACVIIS I12.1111. 33 2 rum amplexu recreantur: aliæ auerſæ ſe nent. Sic reſinata quædam,& quæ pin- gui ſubſtantia conſtant, inter ſe conſen- tiunt, hinc pix oleo eluitur, etiamſi ve- ſtes Sericæ, holoſericæ ſeu villoſæ, quæ vixaeo fiueta vulgo vocantur, denique cocci-““““s neæ,oſtrinæ, vermiculatæ, quæque pur- pura ac murice tinctæ ſunt, ex ea næuos ac maculas contraxerint.OQmnia enim utir um huiuſmodi inquinamenta ac ſordes bu- Frrra⸗ tyrum ac oleum tam nitidè eximunt at- maut. que emaculant, vt ne veſtigium qui- dem vllius lituræ appareat. Sic Smeg- 3„ vnde ma& qui Sapo vulgo vocatur, quo lin confcciiur. tea confricata lotione niteſcunt, ex o- leo, pingui fuligine, butyro rancido, ci- neribus piceæ arboris conficiuntur. At- qui vt inter tot ſtirpium genera tantus eſt conſenſus& conſpiratio, vt inuicem ſe amplexari ac tetigiſſe geſtiant: ita in- ter eiuſdem ſpeciei herbas, ſexus diſcri- men depræhenditur. Eſt enim interhas coniunctio,& quaſi quædam coniugij ſocietas& communicatio, ſic vt plantæ in alterius, cui afficiuntur, confinio con- ſtitutæ ſpecioſius adoleſcant, ac ſint, It 4 cta- — —ſſſſͤſͤͤͤͤ—————— 5* DE OCCVILTée.NATVRAE 111 ctatiores: langueſcant verò& contra. Muiin Quæ herba E— ræ. Wraus h quædam, aliæ hantur, ac nonnunquam intercidant. i n ab ijs diuulſæ ſi diſſoci- Snll = quum ab ijs diuulſæ ſunt, ac diſſoci- uu Leemerſit, quòd herbæ ub. C — maris, aliæ fœminæ no- flul-- mine deſignentur: fœminæ quidem, que EEl minus habent virium ac roboris, frigt. Tiiim daque atque infœcunda humiditate m- uller butæ ſunt, quò fit, vt ſuo tmpore florett ascoll cant quidem, ſed propter caloris ino- nit,a piam aut debilitatem, fructu, baccis, aci. unl nis, ſemine deſtitutæ ſunt, ita quæ poſt uih floſculorum defluuium nihil tale exhi. ipidte- bent, ſed exile quoddam atque inane uuftna fructus rudimentum, quod ob calors s Frueper- Penuriam, ac naturæ impotentiam non a dæ ſwpes. perficitur, in foemineum ſexum referun- i tur MMaris veròo noming inſcribuntur, —.——* 3 pectabiles ſunt ac ſpecio. in ſæ, pompaque atque apparatu foliorum u ac frondium luxuriant, tum ſpecttatiſ, a ſimé adoleſcunt, ipfaque maturitate, iieni quæ magis fructum ac ſemen proferunt, quo pro- tecgscr pagari poffint, ac reuiuiſcere, quod ip- allleme ſum alteri ſexui denegatum eſt, niſi for. ancei wiebun te maris vicinitate blandoque ample- titanin aßettus e Xli fœcunditatem aſciſcat, illique ma. uicedi uereus. iitata in ſemen& fructum protu beret, Sode lu atque da hunnich — do tmyan P vpter am — fructu a ſunt iam mn n nüll Sdam 3 culo., concipit, ac fertilis œcundaque MIRACVL IS. LIB. II1II. 333 atque intumeſcat, quod in palma per- — eꝗ 2 5 P Lib. 3. e. 4. fici Plinius teſtatur. Siquidem fœmi na-afflatul halituque promanante à 44 fflci 8— tiua vi icitur: nutante ac prona blandiort-“ bus comis, in marem fœmina, quæ ſte- ulleſcit, maſcula arbore exciſa, itaque nonſine marihus gignere fœminas. rabes confirmant, concepto flore ac la- uugine, aut aliquando puluere inſperſo fœminis Simile enim quiddam huiuſ Simia modi ſtirpibus euenit, quod gallinis qux galimis& — oua duidem abſque galli opera edũt, ſed uu —. quibus quæ animari formarique in pullos ne-"a decft. e quodun qucänt quantumuis gallinæ incubitu fo- Simporan 1e im ſeun I ine ncu — 1As funt an —= ppara Ir it, tumſ nue mn ceptaculis ex ſanguine ac ſeminalis excre ueantũr atque incaleſcär. Nec diſpar eſt natio in mulieribus, in quarum vteri con- femine menti confluuio maſſas quaſdam conglo nnnne bari ac concipi contingit citra viri mini- edun:. ſterium aut adminiculum, ſed quoniam virile adiumentum deſideratur, ac cauſa Serunt, u tiilcete, u (S tumchr 1 mcoche⸗ eficiens quę formam ac vitam miniſttat, pirabilemque vim confert, abeſt, tota il- la concretio ac cõgeries informis eſt, at- que inanimata. Quocirca herbæ vegetã- te vi præditæ non minus, quam animan- quæ lubrico vdoque ſemine ſe propa b I gant, 3 6— 4— 4 —DIIſ—— DEI occCVIr. NATVRAE 914. gant, generandi vim ac vitalem ſpiritun aliul aliæ in alias transfundunt, mutuoquecô- an i plexu ac concubitu fruuntur, atque id Fiure ipſum tacito quodam naturæ conſenſu, aconc ac latenti occultate inſpiratione quaàab nul aẽris ſoliſque calore conſequuntur, ac ge iinlecl las nitali mundi ſpiritu quo ſtirpes vireſcit, uns, Eundi 92..) Ve) 2iafecas fouentur, germinant, animantur, florent aulit alst ac ſemina fructuſque concipiunt& pro. anc ferunt: quæ vis toti mundo, omnibuſqũe e eius partibus infuſa eſt, qua cuncta con- ocket 113... tinuata perennique ſerie ſubſiſtunt. Schè annn, itaque Theophraſtus, tum alij rei herba. am, riæ indagatores in marem ac fœminam n. ſtirpes diſcriminant, ratione qua ſemine aaalur fructuque fœcũdæ ſunt, aut effœtæ& ſte. reouie ſe- riles. Sic Pæonia maris nomine inſignita unu Sehn dehiſcentibus ſenſi iculatis folliau in ugimam, dehiſcentibus ſenſim corniculatis follicu Ilis ac filiquis, hic baccis atro colore pet- a politis, illic rubentibus ac coccineis ſpe- i ctabilis eſt, atque oculos reficit non ſine præſentanca expurgandæ epileptiæ eff- cacia: quo blandimento fœmina deſtitu- aluan ta eſt. Mandragora quoque fœmina vel asꝭ canuis.7. ſterilis eſt, vel fructu exili. Maſcula verd— amnabile blandumqũe atque odoratũ po- mum profert, gallinacei oui vitelloaff- i mile, cuius auiditate atque illecebra. 1 che * haturx ch iſpirarione unſecuunn o ſtirpesn nimantus oncipim, Amdo,omn —, quacud t ieſublüm ² tumaljn ra rem zim 1e utonequi 1 aut ef 1L=n nomins Iomicqn MIRACVTIS. I18. 11II. 334 chael paſſa eſt Liã Iacobi patriarchę con- cubitu potiri, quò, vt eccleſiaſtici quidam ſcriptores opinantur, fœcunda eflei poſ- ſet& conceptu impleri: Cui rei nulla mi- Gexeſ.ʒ0⸗ Aug ufli nus in Ge- neſinus. hi naturalis ratio ſubeſſe videtur, nec ve- Mãdragora an cõceptũ perſiciat. riſimile eſt Mandragoram ſterilitaté ex- pugnare, quum inſigniter refrigeret, niſi fortè calido atque æſtuanti, torridoq́; vte ro, quem conceptui inidoneum vt etiam impenſè humidum teſtatur Hippocrates, prodeſſe ſtatuas, illumqùe ad temperiem reducere, vel etiam quòd ſomnifica vi ac ſoporata, retinendi ſeminis vim vuluæ conferat. Huiuſinodi etiam ſexus diſcri- men in lauro, palma, corno, olea, viola lu- tea, quercu, multiſque alijs obſeruari po- teſt, quarum quæ maris nomi tur. Hloribus, fructu, ſemine fœcũdæ ſunt: His attoch X Saccaci los reccc quæ verò fœminæ, ſterileſcunt, atque ef- fx onſpici Inter ſilueſtres quo- 8 ide eii —— 42 W E Kil..NMi 1 1* Atque Ochh 1 Sei oui un 1 loquel qpueil ſtibus adornetur, ac victui delicat que& vrbanas ſeu hortenſis cura atq; in- eplon duſtria hominum excultas nuſquam nõ t.— ofcemiua tale diſorimen ſpectatur, ſic tamen vt ſil- neſtres& quæ ſponte emergũt, cultu edo mitæ in vrbanas ac domeſticas tranſeant. Fimile à ruſticis. Vt enim ruſticus quamlibet impolitus& rudis, ſi in aulam transferatur, cultiſ́; ve- 0 aſ⸗ ſueſ- e 2eeee— br eee — 4 DE GCCVLT. NATVRAR ſueſcat, diutino vſu& cõſuetudine in au- licum, virumqũe generoſum träſit, licet aliquando nonnulla ruſticani incultiqie hominis veſtigia ſe proferant: ita quoaui herbæ agreſtem conditionem naturaul- Aue ſſſueſtrem exuũt, culturaæ bencficio, Phe dan atque homimuim induſtria. Econtra vrba- iu ruſtici næ atque hortenſes ſtirꝑes IiIncſcum ac egenerat. degenerant niſi diligens ura ijs adhi- beatur non ſecus quàm generoſi aliquot † proceres, qui inter ruſticanos homines N ob:& verſantnr, frequenti inurbanorum cõmer 4— sdl. cio, ab auita nobilitate, à moribus inge- nuis, à liberali educatione, ab heroica ma ieſtate, à vitæ comitate deſciſcunt, atque ab humano ciuiliqũe cultu ad feram as- que agreſtem viuendi conditionem de- uoluũtur. Et quemadmodum hortenſes 4 ueſtres prio uid quum in rebus omnibus, tum ino 23 berbis minS Priſſimum momenti adferat cll ſalus herbæ ac frutices ſpectatiores ſunt indu- ner« ſi- ſtria cultuqùue hommmum, atque magisut re, horten- Ceſcunt, quàm ſilueſtres, ab iſtis, tamen ſba. einerſerunt ac propagatæ ſunt, ita vt in eaſdem rurſus deficiant, niſi excolantur. i Ex his coniecturâ-faeito ſtudioſé lectot, ad homiue:—.———..*. reducenda ausatque Edũcatid, quid Corporls ac tue caltara. dæ valctuũdims Cüra, vt vtriuſque partis 1I1 we KM erut, Gu repole M. Negen- tedi tee adiü en er dsplet lagrſc 1 81 4 4 4 4 NATV MIRACVLIS LIB. IIII. 335 eletubne ſalus& incolumitas ſubſiſtat ac conſer- wolümdih uetur, qua proſectò nihil homini obtin- A ticanüina gere poteſt optabilius. S kerantitgg b — Onem MVRENAE QVAS BELGAE lture da Pricken vocant, in fumario exiccatæ, M kra Nand tædæ atque ardentis facis vi- cem, vſumque præ- LeK bent, ſi accen. generalu dantur.. At e/Mne, ttticancsne Cap. X I. peniss 1i ubanome lne 4 1 le Am MVrenæ. Lampetris quæ à ſugendis làâ- e bendiſque petris hoc nomine appel- Lampeiræ . vnde no- E deſciöns lantur, forma figuraque corporis ſunt af ² ſati. acultuat knes, licet magnitudine impares, piſcicu- .. urenæ 1= condun l lubrici, longo teretique corpore, mninu- eſeripho. nodume tis illis anguillis quæ Belgis Ael vocãtur Me* ou mam Palinck procerior eſt) aſſimiles ſe- AAe b b 4. 2 A 2 rrguen ptem foraminibus læua parte diſtinctæ. 9 U 7 ddis Dorrigitur autẽ ijs piſciculis à capite ad -9).... Je w fun., eaudam non ſpina vt reliquis, ſed neruus niſen carthilagine mollior, quo flexuoſa ac vi- 25 uiuaci agilitate ſe conuoluunt, agitant, in- — b 19 torquent, in gyrum flectunt, contrahunt, 1 a dilarant, fubfiliunt, géſticulantur, prore- επ&☚mQ⚖ẽ ELI ipunt, ac ſerpendo progrediuntur. Nam eaude ßiri 4 4con piritus vitalis in extrema caudæ patte sv abir 1= tWn m con- —=88ooöoſſſſſſſſſſͤͤͤͤ DI—— A DdD1 OcCCVLT. NATVRAIE confiſtit, qua perimuntur potius, quãcé. mi tuſo capite. Belgis autem Pricken vocan tur, quoniam acuminato roſtro nauiun tabulatis, naſſis, ſagenis, hominumq́ cor. poribus mordicus adhæreſcant vt hiru.- dines, atque omnia, documento ſæuitig, morſu appetant, pungant, ſtimulent, de. cerpant, dilanient, ſic quod ſtimulosad. moueant, atque aculeatos dentes inſigit, Pricken vocantur. Piſciculus hic expett. mentum nobis exhibuit, non cuiuis, ſt opinor, obſeruatum, cui etiam naturali ratio ſubeſt, ac fidem factura eſt, ſi expe- riri libeat. Præbet enim piſciculi hocge- nus, quod inuerſæ cãdelæ formamn ac ſpe- ciein exhibet, faculæ aut funalis accenſ ene Vum ac commôditatem, vbi in hypocau enccate ſto aut vaporario exiccatur, Vt mos eſt marade. Belgis haleca ſcu triſſas atque haringis ſalmonem, ſuccidiam, pernas, armos oul los, coxendices, petaſones, tomacula, far cimina fumo indurata, aut Aquiloniv igt doque alicui vento expoſita, in multam æſtatem aſſeruare, itaq; admotus igni pif ciculus, aut fomite aliquo accenſus, it ſunt ſtipulæ aut ſtramenta quędã ſulphu- re oblita, quorum commoditate cande- las ſebaceas, cereos, tædas, funalia accen- dimus, era Wcro, b 863 nadtaenr centtwm h — anrain tat eohe iaault orag l netl mumem 4 bl d cuim W d can Alcdlunr ur dotlug ¹Aem biige 2 to roltro 8 honiu creſcat S cumento ent ſtimula Auod tm — dos dental Iit, nonau 1. dietim Jr racturadh onpilcialk AMIIACVIIS II. IIII. 336 dimus, fammam confeſtim concipit, ar- ..„ que inardeſcit, eoque tanquam face ac- 11: 0/ſ. rumq; miniſterium. Quum enim refina-ꝗ. 4., ta quadam pinguedine imbutus ſit„atq;. τĩQ%ꝙ Ve ambiente adipe vndique perfuſus ac cõ- alle„ ſKipatus, ita vt etiam in craticula toſtus,—E. it anguillæ more, citiſſimè flammam conci- culus dur piat, ac tractantis digitos deurat, in fumã- ti camino exiccatus, congeſtis bitumino- ſis glebis& ceſpitibus, non minorem cõ- moditatem, quàm candelę aut funalis ac- Ple fomnas GE ut funün⸗ 4 biuhf 1atur, un AS atqueih i'ernasnl GA'es rorau cenſi famma exhibet. Quum enim ner- 1e2 51 uus qui ſpinæ loco illi per tergum produi uaneraas eitur elychnij, hoc eſt, contorti funiculi, vona. dcem præbeat, cui tanquam baſi erectæ ſamma incumbit, illique fomitem mini- ſtrat concreta pinguedo ac ſeui ambien- tis incruſtatio, fit vt igni aut flammæ ad- motus, luminoſa face cœnacula illuſtret: ud aut Aquit 1 r— oſita, h0 j a admoto 1 1E quo d tametſi propere liqueſcat, nec tam diu- turnum eius rei vſum prębeat, quàm can- 1 f delæ ex bubulo, ouilloque adipe confe- ctæ, qui minus diffluunt, ac ſerius abſu- mũtur. Quocirca vbi funalia, tedæ, cerei, faces, candelæ, lucernæ, aliaque lumina- tia deſunt, in horum inopia, piſciculi hu- 1us „ —— rſſſſſͤͤ cenſa, diſcuſſis nocturnis tenebris, rdes— paſſim collucent in heri, ac familiæ, verna— h-pr. 9 —II——“ DI OccvLIr. NATVRAR uIn ius vſu& commoditate vti licebit, praſer tren tim ſi eo tempore fint decgu. wel Poſi effciuntur& pingueſcunt, queai- dodbone vene cumté Vér, IPIOduc Martio ac Aprilifte. Mum 2u᷑ ri conſucuit, denique appetente autuno, Pinguelcdl⸗ ſ—. 410, — hoc eſt, duobus æquinoctijs, quibus mul. lus caloris aut frigoris exceſſus eſt. äimns DE OVOA GALLO EDITO, MHbf & qua ætate, atque annorum decurſuid zackle proferat: denique quid ex eo pro. mnddu generetur, tum de lapide nugſlo Gallinaceo& Atti- acu te gemma. 4 Cap. XII. b 1 euhm Allus inter cicures& manſuetasal itqtum tes præ cæteris animoſus atque die- nl cda rubentiquc criſta in vertice infignt. imätul tus, crocitante ſonitu, plauſuque alarum, ſte ſad gallas leo- eoni ferarum gen eroſtdimo atquc impe dui m femi- uido formidinem rerroremque incuttt, 15 dabilis.... hic tanto virium robore credituravt non facile Iubigendis Sallinis defatigeturant laſſeſcat, quamlibet id ſæpius factitet. Et Venus em-—— 8 3„ um cOitu, peractadue i neſ Venerèe contriſtari ſoleat, atq; animo con ai ræter Saame traiOluS ic exhilareſcit, accantuahr ckla- ne mmmt Quum Omne animal- =monmäa BGqnuideaaj n delkyit 1 Act. . 11 421& mann ſt imolibm Fin veri te NMaufuque 1* fimoan 1 eni 1Sie credu A Fplüö Tore BBt [3ru tiplici frontis apice, tanquam re tum ſit: Auod dcritatem ſpiritus teſtatur, vbi verò decre- unpitus eſſe incipit, ac ſenectute conſici, quod nonnullis ſeptimo, nono, aut ad ſummum decimoquarto euenit, pro viriũ vel robore vel imbecillitate, aut etiã con qui cumbendi aſſuetudine, qua nulli non an mätium naturæ vis deijcitur atque ener- 1 uatur, ouum profert æſtiuis menſibus, ac Caniculæ ſideris exortu, ex putrefacto, opinor, ſeminis excremento, aut humo- tum colluuie conflatum, forma non ob- longa, vel ouali, vt gallinis aſſolet, ſed ro- tunda atque orbiculata, colore modo lu- teo,buxeo, flaueſcenti, verſicolore, luri- do, ex quo produci Baſiliſcum, Latinè Kegulum nonnulli opinantur, venena- tam beſtiam, ſeſquipedali magnitudine, 5 g10 dia- demate inſignitam, erecto infeſtoque cor pore, atque oculis vibrantibus, quibus obuios halitus contagione conficit. Vul- ◻ Ealus dug- Eporc Lul. Ldit — Baſiliſci deſcriptis. ——— bus in tota Europa ea opinione eſtimbu tun vt ex hoc ouo Baſiliſcum prodire Ktüat liquando à rubeta ſeu bufone fo- an fabuloſum& commen- —— titium non auſim certo pronunciare, hoc tamen experiétia comprobatum habeo, gallum incubatu id iplum perficere 3 VV no — — IA Au à Gal- i cuo Ba- jiliſcus prodeat. ——I8IZ8Z—IdIdödödͤöͤͤͤͤ1 DB oOcCCVIL T. NATVRAI! rer,i. noſtra memoria in Ciuitare Zirizæa, at- tehe namaie Que inſulæ huius ambitu duo annoſigal. aa blb6 de calli li ægrée etiam fuſtibus abacti, ab oui m- r end on. cubatione abigi depellique potuerunt: Wadbes ita, quoniam ciues eam perſuaſionem co. s cld cepiſſent, dx huiuſmodi ouo Bafiliſcun wttit emergere, ouum conterere, ac gallum unvü ſtrangulare viſum eſt. Quòd autem gal. Mras, lus ouum concipiat, ſuoque tempore, aapt hoc eſt, vndeuigeſimo die aupta teſta ex a, Callo vn- Cludat, inquiſitione dignum, Ego ex con- augäſtet ae cauere- Andari Unnus concretione d ac c. hin 310 ouil.——y—::—; ᷣℳ z M ſore aliris circumfula teſta tale quiddam gagner prouenirc imaginor, præſertim quumà uaam concumbendi vſu& conſuetudine de- aqdes ſueſcit, tunc enim excrementum intus nncht cohibitum coagulatur atque indureſcit drtgun in ouum, quod vbi vel ab iꝑſo gallo, lel Gii alio animante foueri contingit, Venen 3 tus ex co vermis, aut alia quæ dam vin. w iil lenta beſtia producitur, quam Baſili rbir nomine detignant, quod-ſerpentis ger i nus Kphricæ alijſqque præuſtis ac liti. tati cuſoſis regionibus peculiare- Vt au- ahg tem lumbrici& vermes humanis cot- ——— — —— —— —— Fimile à vermicu- 4 beyg lrum 2a- porlbus innaſcuntur, atque ex humo? auginn . rum putredine, caloris beneficio animan- beſi Z0. ini— d tur ac viuacem agilitatem concipiunt: uoi ere b 3 N 8 red.e g E NA 1f 9 utate Lin At Guoan daci, 5 1 Alaue en — Iperfuali A) Gi ouo ka Aerere, a Qudda 1 ſuoclen E die npr 1 3num Eae 1iione pun E teſta tla — praſenua — [Sconſuers 1n cremen Rm atquei 1 LLDp —„ Aes humm 1atque 3 Un enefcche ustem can ee. MIRACVII. I18. 1111. 338 vt veſpæ, ſcarabæi, erucæ, muſcæ ex fi- mo bubulo, alijſqjue putridis humori- bus enaſcuntur: curculiones in tritico: teredines in ligno glandæ, nucibus auel- nis, caſeo, caloris atque ambientis aé- ris miniſterio ſcaturiunt: ſic ex hoc ouo venenoſus vermis, aut alterius generis nocens, monſtroſaque beſtia Baſiliſco non abſimilis erumpit, quæ contactu, afflatu, halitu, expiratione, ſibilo ob- progenerari memoriæ proditum eſt. Na- turam autem ac conditionem Baſiliſ- 6 ci, qui ex venenato alimẽto nocendi vim concipit; clariſſimi quique ſcriptores depingunt, eoque accuratius, quòd viſu, halitu, ſibilo eminus infeſtus ſit, ac mortem inferat: quum alij ſerpen- tes niſi cominus contactu ac morſu, ſparſoque veneno corpus inficiant. Sic Lucanus quum multa ſerpentum gene- ra deſcribat, tum Baſiliſci naturam his verbis proſequitur. Ante venena nocens, latè ſibi ſubmouet omne Vulgus,& in vacua Baſiliſeus regnal arena, Libilaque eſſundit cunctas terrentia peſtes. Quo indicat Regulũ viſu obuios quoſq; V 2 per⸗ 8. ſ ——— Libr 0. 9. næuis e* f uijs infeſta ſit atquc exitioſa.:Sic ex ſpi-2 e Wiuis. næ humanæ putrefacta medulla anguem“ v ⁹0- A DR Oc CVIT. NATVRAI percutere, ac venenoſo halitu inferre mortem, antequam venenum corponl propius admoueat. Quod autem vulgus eriſtimet, ac ſerio ſibi perſuadeat in no. 4 ſtris regionibus tam pernicioſum nocen- — temq; ſerpentem aliquando produci bu- 45 en fonis incubitu, ac nonnunquam in ſub. — terraneis antris ac ſpecubus Baſiliſcos in- 4⸗ Aſiv ferre mortem hominibus, ſiquando in e lſe loca ſe conferant, anile cenſeo: quum ha. — 2aftici re non eſt quod quis ambigat. Teſtantut hueſeres. ſcriptores quidam eruditi in Saxonia Per ſiliſci quoddã genus ſilueſtre paſſim con- 2afuſe in ſpici, capite acuminato, colore flauo lom Snne gitudine dodrantali hoc eſt trium pa- . marum, inuſitata craſſitudine, ventre ma- culoſo, multiſq́ue candidis punctis inſi. gnito, tergo cœruleo, cauda turbinata 8 atque incurua, hiatu rictuque oris, pro corporis proportione, immenſo: qui ſerpentes an inter Baſiliſcos referri de- beant, non auſim certò pronunciari, ne- qle R Eloe ul ninee een thmebüin Autheſae en 1 lai len nanßuu ut Ane mue lcguahä wneint kamert liii nfſan ſeuna hn mͦigatſ lhe derano⸗ tandal wontan derali tialt b lat. — nunquama dus halli n S ſcuna 1 1 Nenſco:qun 1e ʒxaueolem — jiſ 1 lllduc lha ant, atole — I A ulen 1r ss beltug Iteſcun In diga. (rrti in Sul 1 Nieſtrep 1 rcolotelt [L. Celn JE dine,em I Aldis puni 1 caucam 1 tuquec [= immenl E co n 1e Nonun T e eM. urRACVvLIS. ILIB. IITI. 339 que enim impunè ſe illis opponerent a- gricolæ, qui intrepidè fuſtibus ac tri- denti vel furca illos adoriuntur, nullo- que percepto incommodo, aut halitus contagione conficiunt. Sunt autem ali- quot ſerpentum genera quæ caulas& ſtabula funeſtant, atque armentis veneno infeſta ſunt, nempe Hydra, Aſpis, Colu- ber. Vipera Baſiliſco nocendi feritate ac malitia affines, Quod Venuſto hoc car- mine expreſſit Virgilius: b gape ſub emotis præſepibus, aut mala tattu Vipera delituit, cælumꝗue eaterria fugit. Aut tectv aſſurtus(oluber ſuccedere,& vmbræ, Peſtis acerba boum pecori que aſpergere virus: Eſt etiam ille malus(alabris in ſaltibus Anguis quammea ſublato conuoluens pectore terga, Aque notis lengam maculoſus grandibus aluum, Stagna colit, ria jue habitans, hic piſcibus atram Imprabus glrutmn henehme loquacibus explet. Poſtquam exhauſta palus, terræcjjue ardere de hiſcunt, Exllit in ficcum, ac flammantia lumina torquens gæuit ægris, aſperque fiti, atque exterritus æſtu holuitur ad ſolem,& linguis micat ore triſulcis. Georg.3⸗ Hæc& pleraque alia Serpentum ge- nera non deeſſe Germaniæ exiſtimo, vt etiam aliquam Baſiliſci ſpeciem, ſed quæ non tam exitiali ac peſtifero veneno im- buta ſint, quàm quæ in Aphrica, torri- diſqùe regionibus nidulantur ac ſtabu- lant. Ab horum ſæuitia atque immani- 9. VV z tate, — ſſſſſͤͤͤͤ I p occvIr. NATVRAAI tate, ſacratiſſimi olim vates multis locis appoſitiſſimas ſimilitudines deſumpſe- ca.zo. runt. Siquidem Eſaias ad Baſiliſci partum alluſiſſe videtur, quum inquit, Concepto facinore nequitiam pepererunt, oua api- dum ruperunt,& telas araneæ texuerut qui comederit de ouis eorum, morietur, & quod confotum eſt, erumpet in Regi- lum. Quo indicat illos in re nihili, nul- TEſaiz lo- liuſque momenti anxiè laborare,& quid. quid moliuntur, noxium eſſe ac damno- ſum: doctrinam quoque eorum plenã eſe virulentijs, ac venenato halitu perniciem adferre auditoribus: obiter quidquid ab ijs prodit ac promanat, vt à Baſiliſco ac b venenoſis beſtijs exitiale eſt& pernicio- prau. 3. ſum. Solomon quoque vini intemperan- tiam, quæ mentem in furorem ſubinden pit, ac letalitet afficit, noxijs infeſtiſq́, Ser pẽtibus comparat: Nõ intuearis, inquit vinum, quando flaueſcit,& quum ſplen- duerit in vitro color eius: ingreditur bli- de at in poſtremo mordebit vt Coluber, oimile àla& tanquã Regulus venena diffundet. Z ai vo-... †r Aum autem luꝑus Obuijs vocé adimit, aut rau- cedinem afflat, halitus qui ab eo proma nat, contagione: ita quoque Baſililcuaf. flatu, ac ſibilo, ncqui cuillo iaculo,par 9111 etaan! rlbl. Tu⸗ ufe oytactu mnapin. pentenn reel VV äqpe a Lar W dlte nubtde dhälca. dachoc rereſed dcorlul m vic nü gec lolſcaan ärüpl de ſtup dcoei emaüc Lextin kriaich tumer 1 Adimwuüli t mn aborar 1E n eſſeaca GBeorunit à1 Ahalitupen SS iter qun u yt à Snreltäm Ainiinrax 1Aorem ſid 1 M is inktn ntuearb, 1,⁵ J,& gun ingrtn n„ dbit itGi randifm e Adigies 1= l ba MIRACVIIS. 0 L I B, 1111. ua homini, reliquiſq; animãtibus inſidiatur Ang atque infeſtus eſt, ſed etiam fruges ac ſata contactu ſuo fœdat ac polluit. Nec eſt vl Mallelals H lum animantis genus quod aduerſus hüc A³ ſerpentem ſubſiſtat, niſi muſtela, quã Bel- ilco ho- cezes- gæ een vveſel vocant, quæ rutę eſu muni- ta atque armata, intrepidè illum aggredi- mes. tur, atq. extra cauernas ac latebras in qui- bus deliteſcit, protractum cõterit:& niſi muſtela demortuo ſerpente confeſtim ſe ſubducat, paſtuque rutæ rurſus reficiatur, ipſa quoque ex aëris ambientis cõtagioo ne ac fœditate ſuffocatur. Quocirca non*⁴ vie inconſultè faciunt, qui in cultura horto- rum huic herbę præcipuũ locũ attribuũt, quũ præſentanea vi venenis obſiſtat, nec Nlũ ſerpentis genus ſub huius vmbra ſe recõdat. Ita ſiquis mandragorã, cicutam, hioſciamũ, ceruſam, papaueris nigri ſuc- cũ, tũ pleraq́; alia quæ immodica frigidi- tate ſtuporẽ inducunt, aſſumpſerit, Rutæ&³eετ. ſucco, eiuſq́, ex vino decocto, reuiuiſcit, aauan. ac malũ diſcutit. Cicuta quoq; qua Socra b tes extinctus legitur, aut ſiquę ſint algen- tis frigidæque naturæ, quale papauer, la- ctuca, portulaca, vim rutæ ſiquando af- fluentius aſſumpta fuerit, retundit ac VV 4 repri- —IZI———ö——b—bb DEOCCVILT. NATVRAIE reprimit: ſig uidem Ruta effectu feruido atque vrenti, corpori noxam infert co. pioſius aſſumpta. Sic obſeruaui graſſante 1 morbo populariac ſuiente Peſte⸗qun- quot rutam aceto imbutam identidem naribus admouerent, quò aëéris conta- fimaque labri parte contraxiſſe, exhulce- rat enim foris admota, atque vlli pari affricata, veſiculas excitat, quamobrem ne Carbunculis& bubonibus, alijſque m- adau. inoribus qui in peſte ſe proferunt, com- modè adhibetur, elicit enim virus, necpa titur intro reſilire venenatos halitus, Oic ex fermento acri ac ſalito, cõtuſa ruta, ſ cubus, cantaride, cæpe& ſcilla toſtis, ca- v Emylau ce viua, ſapone Gallico, ammoniaco,& “ Pehaunne 4 theriacæ momento em plaſtrũ conficii-. beo, quod affectæ parti maturè admoti- cõfeſtim deliteſcẽtes ac recõditos tumo- res perrũpit: intro vero exhibitis antido- Mene tis quæ cõtagioſam fuliginé à cordeẽ diſſ- diberan. pant ac diſcutiũt, inter quæ præſentanea Theriaca,& mitridaticũ, drachmę aut ſeſ quidrachmæ pondere, pro ætatis ratione aut viriũ robore, ex vino propinatũ, aut decocto florũ Qalthæa quæ Belgis abau- rato luteoq́; colore Goudt hlaemè nomi 44 1. nantur. gia diſpellerent, puſtulas in ſupremain. gberdia aütal dunr ſen lonleid Keanad cole nteuche winali gobari eninge non de dam a Acod (t.Sit fionid oncre — Kruau 3 RRA utam l * qud zn inſan =trraxiſle a — aqpue ſ 1tat, omm Sidts, 1 = profenn, enin im [autos la —— to, ciiin b dex ſeilhn „ t= plaſtrüns a maturen t erecõödin — — 1 exhüi Dinè aon 1= fuæ pras 1 i, drach d vo etaul 1 Do profin — — — — 1=lux Beg 1 C 4 8= — 4 9 MIRACVIIS. IIB. IIII. 341 partus, ex cuius ouo Baſiliſcũ emergere vulgus opinatur, nullos nõ terret, ac for- midine concutit, tum lapis alectorius, hoc eſt, gallinaceus omnes afficit, atque à nullo non expetitur, ſiquidem hoc ge- ſtamen virile robur adauget, ac quũ for- titudinem, tũ in rebus aggrediendis cõ- fidentiam adfert, eximitur autem ex ca- ſtrati galli, hoc eſt, capi cui teſtes execti ſunt, ventriculo, tenui membrana aut pel licula incluſus, quarto à quo in ſpadionẽ & eunuchum deſciuit, anno, gemma hæc colore eſt pellucido criſtilli ſpecie, mag- nitudine fabæ. Credo autem hanc ex fſe- minali excremento concreſcere ac con- globari caloris naruralis adiumẽto. Quũ enim natura ſemẽ elaborare in hoc alite non deſinat, licet inefficax atque inuali- dum, ac vires deſint ad profundendum nantur. Cæterũ quũ mõſtroſus hic galli Aleckorie gemma quid præ- ſlei. C apo vn= dle gemma innaſcitur excoctum liquorem, in lapidem is dureſ- cit. Sic lac in mamillis lapideſcit, vbi nõ emungitur, atq. in apoſtematum colle- ctionibus, lapidoſa quędam congeries ac concretio aliquando eximitur. Vt auté gemma alectoria viris fauorem cöõciliat, atque apud mulieres gratioſos efficit: de nique in proferendo virili robore, quod VV 5 in ſſ Lac la bi⸗ de/cit iu poertous. Aleckoric gemmæ vis in vi- P. DIIIIIſI—b— 19,r⸗ 16. . 3 ⁴ Atite sla pis qua vi polleat. — v. eccCVIT. NAT VRAE in congreſſu maritali, ac Geniali thoro exigitur, ſiquando procreãdis liberis o. peram impendunt, validos robuſtoſq́ue præſtant: ſic Aétites lapis in aquilæ nido repertus, reſonantibus intus minutis h- pillis, fœeminis lubricis concipiendi vim cõfert, alligatus pectori aut ſiniſtro bra. chio, per quod à Corde verſus digitum (annularem minimo proximum arteria decurrit: quibus partibus ſi toto geſta- F.“ Experimẽ tum in ma trona gem uæ Aẽt ica tionis tempore gemma incumbat, fœtti fulcit, nec vllus eſt abortus, aut excutiè- di fœtus formido aut trepidatio. Edi- uerſo parturientis femori admotus, ex peditum facilemque partum procurat, nulla propemodum enitendi difficulta- W te aut anguſtia. Quæ res mihi experimè- to comprobata eſt, quum enim heroina quædam toto geſtandi vteri decurſu, hoc à collo geſtamine, commoda valetudine vſa eſſet, partuque inſtante gemmam ad- imere, atque à pectore amouere negle- xiſſet, ſenſit ilico pariendi difficultatem, 8 linfantemque tardius deſilire, ita detra- 1 X.⸗ cta à collo Aëtite gemma, eaque admota femori, interna parte non procul à pube, leuem placidumque partum conſequuta eſt, itaq; matronis ſalutarẽ eius gemmæ ſum v dfurchm niſttaſe jericiel alis mn moucat bus M eenm doitällr detur.8 iguegr nuegſe temorn urbiin Waſe 1 uten lup In s 1 aerdil 2 NATY An Ia Cerili creädis ler — idos rabuht 8 lnaqlie =Anntus mina concipien —tiaut lnl 1 e perli 3 X roximum n- =ü idus ſimn lincumd rtus, autan a. trepidand, a=ori admm artum nm » itendit Smihicm = um eninan rtericeni 1mocdala K ntegemn amoLer n di dicftar ecllire n rum eaqles 1 nproc b tum co Aa eib — 1 — feſtucas ac paleas allicit, quod nemini 1 abſurdum videri debet, quum vterus ex- quiſita ſentiẽdi vi polleat, atg; reb do- vier ia- amoueätur nec infernis pudendiſa: par- errahltur, ac refilire ineꝑit, Quocirca MIRAcCVINS. I118. IIII. 342 vſum indicaui,& quando vel pectori, vel fœminibus applicare cõuenit. Qua autẽ vi iſta perficiat, ſiquis forte requirit, di- ſcendiq; eſt auidus: ego attrahendi facul tate tale quiddã præſtare cenſeo, eadem qua Magnes ferrum, Gagates& ſuccinũ iferis it Clatur,vt ſi eas narib admo-“ ueri cõtingat: afſiliat ac ſurſum enitatur, adeo vt ſuffocatio muſſerculis ac virgũ- culis maturis immineat, niſi confeſtim tibus applicẽtur, proꝑere enim deorium piegnantes& quæ geſtãt vterũ, ſu Dern 29 54: f. iagaätiſſima q uęq; exigũt, quò ſpiritus re ⁴α,αμ dectur,& fœtus ſurſum enitatur: alijs aul e osora⸗ te quæ pruriũt, ac viri deſiderio tenẽtur, a. graueolẽtia fœtidad; naribus: pubi vero 372 Kfemorib' ſuaueolétia applicada, pręſer S2f r tim vhi in vteri ſuffocatione ſtrãgulãtur. Aee 1 Quòd fi deorſum feratur vulua ac cõci- 2,„: IA dat, infernè quę tetri odoris ſunt, alligã- 1 S a ſupernè quę grato ſuauiq; afflatu col- pſos ſpirit erigãt. Quòd ſi ſecus ac præ poſterè iſta tententur, exaſperari malum b con- ————————— 1 pDr occVIT.NAT VRAI contingit, ac grauiſſimè hunc ſexum aꝑ a fici, niſi viris ſubijciantur, ſic vt prætera. 5non cerrimos dolores animi deliquio peu- comnlct clitetur. b l b min. DE MVLIERVM NATVRA M; conditione, moribus:& quur is ſexus Cuji vbi incãduit, acriores, quaàm vir, iras co- elbiün cipiat, ac rixetur enormius, multiſque tuute- alijs affectibus impotentius ſuccumban xopcnl Obiter quem ſenſum habceat illud amum. . Eab. 4ο Sapientis Hebræi, Melior eſt diplit iniquitas viri, quàm cer mulier benefa- uüirmt ciens. ac per Cap. XIII. dls occ b b b einſgte Aal) Vod non ſolum Comici poëtæ, Om tiait Aeme Dtores. Philoſophi à ſincera religiont duuni ius e- alieni, ſed etiam Sapientes ac vates He Wualpll Tdauar-bræi Dei cognitione affatim imbuti,ml lechas lieres paſſim inſectantur atque exagitàt èſciſe quarundam improbitas promeretur d encce nequitia, quanquam non omnes eodem iub anc ſucco perfuſæ, nec pari exiſtunt acerbits: iaiſt te atque amarulentia, ſunt enim matto. ine adi næ quædam, quæ educationis benefcio it cui multis magniſqque naruræ dotibus cxor- ſidhuſ nate — — rmius, M entius(in m Nadberl Sdei, Melinc i, qum nece- —. LElII. ———— 1 dmicinase lifinceui Lenntesac 4 natæ atque inſignitæ præſtantiſſimis vi- ¹ promiſcua 11 ultitudo, ac gregaria mulie- quiritentur„multaque indignè perferre t ac perpeti apud alios deplorent, nõ- ullis occaſionem præbent, vt ab hoc vi- ir inſtituto abhorreant, atque à fœminæ MIRACV I IS 1. I. IIII. 343 „e g. iis non cedanrt, nec ſint inferiores a licet 9 25 1——. Eſdræ z. Ar. rum colluuies, procax ſit, ſtOficta, ferox,,«p. 4. ettam in reges imperioſa, Iubrica, varia, —— mutabilis,& quod ad carnis illecebras, ac Cupidinis incitabula attinet, indomi- telibidinis,& quæ laſſata non ſatietur, ſctamen vt aliæ alijs in hos affectus ſint propenſiores, ac magis pronę. Quum au- tem tam multa paſſim huius ſexus vitia conſpici ſoleãt, ac multi matrimonio ad- dicti de mulierum natura& conditione lcietate, intimâque conſuetudine ſe ſu- Mducant potius, quàm moroſam, quæru- 2— Matrimo⸗ um, amar 4, atrocem, acerbam per- aij incom- (* nffatimm 2 omn. E exitturtg. 1 E ifunt emns pellat, vt poſteritari conſulat, vt ſociam que adiutorium aſciſcat, conſultò fa- dre cogantur, illinſq; imperio ac minis wode. iuslituit. — aeiunt qui matrimonium adeunt, quò in- adiuidua ſocietate ac mutuo animorum C0 ————— *“———» Gell. libri i capii.5. Sum de Jxore du- — Mekid-gere pergat, Si enim(inquir) ſine vxo bieſi genda- Eccleſi.36 nuè officio ſuo fungitur, illique rerum DE OCOCVIT. NATVRAE uln corporumq́; conſenſu, vitæ curſum pla- nelic cidè ac ſuauiter tranſigãt. Id enim exiait rrido humanę vitę conditio, niſi prorſus natu. Itant ra repugnet, nec aliud ſuadeat corpons ummoc habit“& cõſtitutio. Quò ſpectat illa Me. lmo⸗ telli Numidici apud Romanos laudata aaken cõcio, qua ciues(ne Reſpublica cõcidas eil t exhortatur, vt vxorem ſibi quiſque deli- ummoc 3 vita tranſigi poſſet, non inuiti omnes es 1 moleſtia atque incommoditate liberan euube exoptarent: ſed quoniam ita natura com uim paratum eſt, vt nec cum illis ſatis com. ſimocc mode, nec ſine illis vllo modo viuere pol ora ſimus, ſaluti perpetuæ potius, qua Rei. an publice incolumitas ſubſiſtit, quam bre- 88 ui voluptati conſulendum. Quòd ſi fœ. minæ miniſterium in negotio domeſti- co, ac rei familiaris adminiſtratione ¹ magnum vſum ac commoditatem ſanis Mlgalla ac validis præſtat: profecto valetudinæ. 1¹ rijs illius opera cum primis vtilis eſt& i neceſſaria. Siquidem, Sapiente teſte, vbi in non eſt ſæpes, diripitur poſſeſſio:& vbi deeſt mulier, ingemiſcit ægrotus, quia- liena ope indiget, atque alterius fulciti is deber miniſterio. Fida enim vxor ſtre- pulll läheit! dome- — — — 1 NArv 1, Væ cu git.lc n 4) niſt peond V Ad ſuadeg 3 *Luopedeal ³⁴ Romano = elpublic tamſſbi 1 * Ninquir) i = on inuitig — umociita * liam ita m um illis h o modos r potiug, Sludliſtit Endum. W negotit — 1s aAlmin nmodim x deecto iu prinis Iu an Haplentet Aur pollc ta ſcit egun d que alrenl Ru enim w g cut, dl, MIRACVI I1SLI. II11. domeſticarum ac familiæ cura ſedulò in- cumbit, tota mente& cogitatione in ma2hemnae— ritum aſſiduè defixa, adeo vt ſiquid in-— commodi conceperit, ſiqua clades illata eſt, ſi morbi vrgent, ſi animus moœret ac deiectus eſt, maximam calamitatis par tem in ſe transferre cupiat;, illius enim incommodis non ſecus, quàm proprijs, condoleſcit, atque afficitur. Quod ip- ſum efficit mutuus animorum corporũ- que conſenſus& conſpiratio, qua ex ge- minato in vnum ac velut ſingulare cor- Seueſs. p' homo coaleſcit, ac cõglutinatur. Hinc ſcité Horatius. 2i Cep Felices ter& amplius.. ade z Qxos irrupta tenet coula nec malis 83 Hiuulſus qxerimonijs Suprema citius ſoluet amor die. tidiana exempla teſtantur, ita vt non mni- nor ſit mulieris furor& intemperies, quã cœli atque aëris, vbi tempeſtatibus, ful- Muul ieri⸗ mine, tonitruis exaſperatur: quod pręter Ap, alios ſapiẽtiæ aſſectatores Hebræos, etiã ftauiſmi- quotidiano vſu ac vitæ cõſuetudine ha-“ buiſſe exploratũ, illorũ ſcripta abunde b te- ————— ſſ e A e h 3e—jjy— DI oOccCVILT. NaTVRA teſtantur, opinor enim domeſticaillos ac familiari intimãâque neceſſitudinè ex pertos eſſe& condocefactos, quid im. proba ac malitioſa mulier, ſiquando irri- tata ſit& laceſſita, moliri ſoleat, quas Iia gœdias excitare, quàm effuſè efferueſce- re, atque æſtuare. Sic enim quidam illo- rum inter cætera concionem ſuam pro- ſequitur, deſumpta ſimilitudine à vene- Tccleß. 5. natis, infeſtiſqque belluis: Summum vul-. nus eſt animi triſtitia, ſummaq; malitia, nequitia mulieris: quoduis eſto vulnus, dum ne ſit vulnus animi, quęuis malitia, dum ne ſit mulieris rabies& nequitia. Nullum, colubri capite nocentius, nulla ira muliebrem iram ſuperat. Commora- ri leoni ac draconi magis expedit, quam mulieri nequain atque improbæ. Quum autem mulier à viro emerſerit ac produ- cta ſit, animal placidum, mite, blandum, manſuetum, molle, imberbe, cutæq́; gla- bra ac læuore perpolita,& quod tractant à viro geſtiat, illique ſubijci, mirari ſübit, vnde illi tanta ferocia, ac rixandi libido, arffectuſque tam enormes atque effrena ti. Ego verò hæc omnia ex animi impo- „de. tentia, mentiſque aciudicij imbecillia te in hoc ſexu euenire conijcio: quoft Vt mü⸗ bacc — uglemmi müdd rnocbuf vöpudde ülnayr un 2 ore, aüttin, he add 1 dama * werehnd aCtOs wai Ier ſiapu llolestn efuſe eie uim Sid — ur d dn M mau uis ciion E ii quruün len'ies&m 145 nocenn 15 † lerat. Cn 1 1 expech 1 üE imprche „= erlerta In 1, mite,k ruerbe, en 93,& qlod- mAü cl, min Jenen ar* nclet M r ex AnII- 1* licij inde 1 onijcio 3 Calligit, ac bonit temere,& mutatur in horas. MIRACVIIS I18. 1111. 345 vt mulier ira accẽſa ſibi excidat atq; ex- tra poteſtatẽ cõſtituta, cupiditatib- ſuis moderari nequeat, aut perturbatos ani- mi motus minus coërcere, aut ijs ratio- ne, me nriſd; iudicio obſiſtere zmore pue- ri aut infirmioris xtatis, quæ Aurpn ſit ra tionis ac conſilij inops, Geſtit paribus colludere,& iram Horat. iu Arle poẽt. — Siquidem mens mulieri minus, quàm viro robuſta, aut fortitudine fulta, ani- mus prudentia tenuiter ſtipatus, oblata leuiſſima, nulliuſque momenti occaſione frenum rationis excutit, ſic vt rabidi ca- nis more, decori, ſuique oblita, indiſcri- minatim, nulloqúe delectu notos ignOa Mulier toſque adoriatur ac laceret. Quod ſiqu is Sfne naturalem rationem exigat, hanc cgo hu. ius rei cauſam refero, quòd mulfern mol. li ſit carne, laxaquùe ac fluida, ſic vt bi- Wincenſa confeſtim ſe ꝑer corpus dif- fundat, ac ſanguinis circa ſilbitam ebul- ltlonem excitet. Vt enim ignis leuig- zhuaet res Tipulas citius corripit, ac lublimem Eu flammam excitat, ſed quæ cito conquieſ- cat ac ſopiatur: ita quoque mulier cele-&ααη riter ira inflammatur atque igneſcit, mni- riſque modis rumultualur:: verum frealilis. XX mi- — ͤ————yy ͤ“ D. occ VI T. NaTVRAI mitus ac vociferatio in corpore minus forti atque animoſo, tum etiam humido confeſtim mitigatur ac reprimitur, om- ulier ar Niſque ardor& ira effuſis lachrymis di- Faea, luitur, ac velut infuſa aqua deferueſcit quod in quibuſdam etiam viris effœmi- Aiguic natis perſpicimus, quorum magnanimi. 10 in lachri..11. mas eui tas ac ferocia puerili more, in lachry mas feréè deſinit, vbi aduerſarius acriter ſe il- lis opponit. Quod ſiquis propius rei raormu uius cauſam explicari velit, ac ratio. ee nem magis exactam exigat Ego nul Rr lam propiorem excogitari poſſe video, quàm humorum virus ac colluuiem, qui ſingulis menſibus ex lunæ decurſu con- gerit atque expurgat. Vbi enim illam iritari contingit, vt leniſſime aſſolet, to- ta illa humorum ſentina agitata effumat, ac per corpus diffunditur, ſic vt Cor& Cerebrum huius fuligine ac fauillis af- fici contingat, ac ſpiritus tum vitales tũ animales, qui ijs partibus deſeruiunt, in- flammari, eoque fit vt muliercs iritatæ, Anus mi-—,—.— nus imiä iuniOres Præſertim(nam aniculæ effœtg, ur. Pacatiores ob menſes Lefidesrabioſe la- trent ac vociferentur, comploſiſque ma- nibus indecoros geſtus ac fremitus pro- ferant,& quum ratio in ijs minus ißes⸗ iudi- 1 jolclu ricea netll rateſe io pußke cocun rali ijonmi döhcd fetaui nusfer delſtan Wefuejun eliunheu il uluj ArVan Corporen 1 ein n Aepririnu Ris lachym M ua deteru 1 Im yitis um maxn hee in ahe tius ie Luis pron 42 velt, an ignt E 1 — aui polt K Sc collulan deeen 1. Vbi euul = klime alas ( lagitancn Ir, ſdcnt 1 c ac u n Stumi 'dein 1 lie [E icue — [deue 1 mplolih M c fremin ſS min 6 1 1 MInACVIIS II. IIII. 346 iudicium debile ſit& exile, mens inua- lida, acrius efferantur, nec prorſus im- petus animi cohibere poſſunt. Et quò quęque in eo ſexu vilior eſt, eò magis tu- multuatur atque efferueſcit ira implaca- bili. Hinc plebeijs& proſtitutis(nam pa- triciæ aliquando decoro inſeruiunt, ta- metſi plerumque corrugatis naribus ob- muteſcant, nec viros reſponſo dignan- tur, Proncken Belgæ vocant) quoniã cor pus ferè obtinent vitioſis humoribus contaminatum, ſumma impudentia pa- ri malitia coniuncta eſt, ita vt velut fu- rijs agitatæ, nec conſilio, ratione, pudo- re, monitis, blandimentis, quibus etiam feræ miteſcunt, coërceri poſſint, quò mi- nus fremant, atque ab inſanis clamoribꝰ deſiſtant, adeo, v 3 z. Terenut. eque ius, neque benum, aut æquum ſeiunt, Meauf Melius, peius, proſit, obſit, ni bil vident, ha. 5 Niſi quoa libido ſusgerit. 4. 2. 1, esss Sic ſui oblitæ fidem, decus, pudorem, famã, probitatẽ, pudicitiã, exiſtimationẽ vilem habent, ac periclitari patiuntur. Quò ſpectat illa de humana conditione Lccleß.7. Solomonis inueſtigätio: Reuocaui ani- mum meum ad ea eruenda quæ ratione & iudicio atq; experimento aſſequi poſ- ſunt, quo exploratũ haberem improbita- XX 2 tem 4 2 — — — ſ“ DI occC VI r. NATVNAIA ecee durt dem hominum, illorumque infanià, furo. mulier Le. rem, amentiam. Et inuenio amariorem eſ aa, ſe ipſa morte mulierem quæ vna eſt in- ſtar venenatorum multorum,& cor eius ſimile retibus multis,& manus vinculis. Laboraui ad hanc vſque horam, vt mu- lierem aliquam bonam& cordatam in- uenirem, nec ſucceſſit, ex mille enim vi tis vnum tolerabilem inueni: ex mille au mouer. 31. Iemn fœmninis nullam: Nec prorſus aliena eſt ab hac, illa in Prouerbijs, perconta- tio, Mulierem ſtrenuam, induſtriam, for- tem, ſedulam, cordatam, quis inueniet? quaſi dicat, non facilè in vlla regionis parte, in remotiſſimis terrarum angulis Lolawoni eperiri probam ac moratam fœminam, locus ex· quæ ſi fortè ſe offerat, aut commonſtrari msauus. poſſit, æquari eam precioſiſſimis gemms nec vllas merces quãlibet raras ac ſum- ]z prtuoſas huic conferri poſſe aut compa- Alaer q rari. Cæterum quoniam in hoc argumẽ- c tum incidi, ac fœeminæ conditionem ex- Locgo cutiendam ſuſcepi, obiter diſcutien- 3* 2xſda dum, quid illud Sapientis deſignet: Me- lior eſt iniquitas viri, quàm mulier bene- faciens. Cui ſententiæ hunc ſubeſſe ſen- ſum interpretor, vt vir etiam ignauus, iners, ſomniculoſus, negotiandi omniſ- que E Lleru 1e protſua 1 dis n 2 indutim m, quss imn 1e lin vlu b 1 erarumd S uam fenn utcommt 1elidimsn Lhet rasi pſe auta S inhocn =onqditior dbiter dis t=is delbn am molet iunc ſitt eetiam gotianès goti MIRACV L IS I 13. 11II,. 347 que mercaturæ ac rerum gerendarum rudis atque imperitus, paulò dexterius rsese negotia fula perficiat, quàm mulier, præ- iennia e- ceps& temeraria, quæ inani ſapientiæ A. perſuaſione, atque inconſiderata confi- dentia nihil non aggreditur, omnia quã vir, deterius perficit. Vir enim ſui diffi- dens, cunctanter ac circumſpectè, alio- rum fultus adminiculo, quos in conſi- lium aſciſcit, ſingula conficit atque exe- quitur, ita vt ſucceſſum optatiorem con- ſequantur, quàm ſi eadem à fœmina ar- roganti, ac ſapientiæ opinione turgida, vt ferè conſpici ſolent, tententur. Siqui- dem huiuſmodi mulieris conatus& in- duſtria, magna ex parte in deterius de- uergit, quod ita efferri ſolet vulgato idio mate Het quaetſte van een man iS De Prouerbi- ter dan het beſte van een vrouvve. hoc Fekickis ——— fem inas. eſt, Siquid operis muſſebri induſtria ab-“ ſolutum, perfectumque ſit, minus laudis promeretur, quam viri rude& inchoa- cur femi- a anss ingeuioſa. tum, ob menris ſcilicet& conſilij inopiã tarditatem, atque hebetudinem, ob ca- loris naturalts defectum,& quòd ani- mus languidus humidæ materiæ incum- bit atque immerſus eſt; ſic vt ſegmius ſe proferant facultates animæ, atque ad res 97 XXIZ ◻2* NRomanord Aex deſæ minis Pro Mu- Fend. Pauli de mal ere præceptũ. 2. Cor. 14. Platonis ſententia de fœmina 3. Cor. 11. DdDI ocCCVLrT.NATVRAER 4 ſitæ. Quogçirca Romani quihus fuit ornandæ ſtabiliendæque Reipubli- cæ, cura, Matronas Cicerone teſte, pro- pter naturę infirmitatem in tutorum po. teſtate eſſe voluerunt, nec vlla ciuili ad- miniſtratione fungi · Paulus quoque qui mentes hominum indefeſſo labore ad ſo lidam fidem inſtruit, ac ſedulò pietati in- formar, mulieri ob animi impotentiam, hoc eſt, affectum à temperantia ac mo- deratione auerſum, in cœtu conſeſſuque ſolenni ſilentium imperat, nec patitur vel concionandi munus obire, vel in Co mitijs quæſtionem mouere, aut ſuffragijs inteteſſe, vllamq́ue proferre ſententiam. Quum autem tanta ſit muliebris naturæ fragilitas, imbecillitaſque,& imperfectio vt Plato non citra ſexus huius contume- liam, ei ferè mentem adimat, ac vix ho- minis nomen promereri cenſeat, aut no: minis huius honore dignetur, tamẽ Pau- lus, qui rerum domeſticarum tranquilli- tati paterno affectu cõſulit, illi ſuum ho- norem exhiberi vult, nec prorſus deſpi- ci, aut abiectam vilemꝗque cenſeri, quum pari propemoduimn ſit conditione ac dir gnitate, eiuſdemque muneris, cum vi- 10 gerendas ſint inidoneę, parumq́ue appo- (ätesſh ſcmor Geanur leßmar Jr. inporad rAetaataut 1= cont d t, ner u K dbire yüll Nu ce auith 1Wrre ſenm at alliebriu X in dm Wüitsem nbe nat, un —— eruna „atum um R tili in cprorie S:ctuas b = aditiot 1 metiic — * uIRACVIISIIV. IIII. 348 ro particeps, nempe ex eo ab opifice de- ſumpta. Ita vir imago& gloria Dei eſt,*,⸗. teſte Apoſtolo, mulier viri gloria, non enim eſt vir ex muliere, ſed ex viro mu- lier, quum non propter mulierem crea- tus ſit vir, ſed propter virum mulier. Cę- terùm neque vir ſine fœmina, neque fœ- mina ſine viro in Domino, qui ſic tem- perat ordinem vniuerſi, vt mulierẽé ſub- ditam viro eſſe voluerit. Quemadmo- dum enim ex viro fœmina, ſic vir per fœ minam in generandi ratione, ac produ- cendis liberis: ita vtrobique oſtenditur ſocietas ſubſidiaria, ac mutua vtriuſq; o- Epheſ. 5* Colaſſ.3. „—. rar 1 Petri. 5 pera, amor, conſenſus, conſpiratio. Quo-enn⸗ circa æquum eſſe Petrus cenſet, vt mu- ſecommodos præbeant ac faciles vxori bus. vt vaſl intirmniori Ieuiores errores condonent, offenſiünculas remittant, ad multa eonniueant ac muſſènt, non enim par eſt, vt vir plus ſatis in ſexum fragilẽ, ferox ſit, imperioſus, amarulentus, mo- doò in officio perſiftat, nec vllam pudici- 2ualterir tiæ iacturam ſibi inferri patiarur quę ma- cula tametſi viro⸗vbi reſciſcit, pluls indi- gnationis quaàm däni adferat, vt mœœchi dictität, nunquã tamen ea labes in mu- XX 4 lic- lieres maritis lint oblequentes: illi vero muliebye delebilis macula. — ͤͤ———IZJ— ö—— Dr oOcCeVYLT. NArTrVRNAE Ne-hi 4. liere elui poteſt, aut illatum vulnus ob- alteri is. duci, quanquam Chriſtiana Charitas, ac eauhnt maritalis amor nõ nimis rigidus eſſe de- bet, aut inexorabilis: quum penes Deũ ſit recõciliatio, ac Diuinũ numẽ ſcelere, impietate, idololatria exaſperatũ precib ac pœnitẽtia placari ſoleat, atꝗ; anteact vitæ errores ignoſcere, vbi ea animus re- ſſpiſcens deſpicit ac deteſtatur cõcepto uieen ſeruatod; melioris vitæ propoſito. Cęte- nſc. rü magna moleſtiæ pars in hoc ſexu ex geſtationis tædio, ex lactãdi nutriendic; moleſtia oboritur: non minima ex ſup- preſſa cohibitaq; menſiũ ſcaturigine: qui ſi ſtato fixoque tempore profluant, iracũ- diæ atque acerbitatis æſtus excutitur, auerſa à Corde& Cerebro fuligine, tri- ſtique halitu diſcuſſo, qui ſurſum effuma- re ſolet. Quàm vero placidam ac blan- dam experiatur vxorem inaritus, vbi Ge valier nialis torus identidem cxornatur, ac cô- excolitur‚ ijs qui matrimonio addicti ſüt, nCtius eſt, quam ut multtis verbis ampli- ficari debeat. Quãquam autè verboſius, pauloque fuſius Sapientis Hebræi para- adAdoxum, hoc eſt, inopinatam, atq; aliena ⸗ à communi ſenſu, vulgataque conſuetu- b aume a lebete lan rane ſ vile gactektn anuler d 4, 6 cghoce narbe d) kara dani ¹ dlhe,ſ S ralperuin Jeat, 1 rdi eaum ¹ teltatur ih A propoind = in hocſi cctädi nora minimaa e Iſcatun W profun Arſtus au — bro fülir uüſurinir LLidau A eXOI oniole AES reds 2An6 Co 5 tacqle cal dine ſententiam explicaſſe videri poſſim, MIRACVIIS. II9. IIIr. 349 aliam tamen interpretationem commi- neuzian niſci poſſe video, ita vt is ſenſus eruatur. a². Potior eſt nequitia viri, quàm proba qui- dem mulier, ſed quæ poſtmodũ cauſa ſit infamiæ,& cuius cõmercio naſcatur de- decus, hoc eſt, præſtat cum viro improbo contrahere, aut negotiari, quàm cũ mu- liere fucata rem habere, tametſi enim in ſpeciem, primaque fronte probitatem ac decus præ ſe ferre videtur, nec aliquid fu ci aut fraudulentiæ foris oſtentare: poſt- modum tamen inconſtantem experieris, verſipellem, captioſam, lubricam, fallacẽ, fraudulentam, atque impoſturæ intentã, ita vt ſi vir quiſpiam alicui imponat;, aur in negotio quenquam defraudet, fraus& impoſtura viriiuſtitia ſit, prę mulieris ne- quitia ac fallacia. Similes loquendi for- mulæ paſſim in Biblijs'obuiæ fſunt. Sic Deus apud Ezechielem exaggerat Hiero b 1, 1.. 7 Eʒxech. 16. ſolimæ ſcelera in immenſum,& iuſtifica- tam Sodomam ac Samatriam pronunciat ab ea: quo indicat ipſam- ſceleratiorẽ eſ- ſe, illatqque gentes ſuperare improbitate, nequitia, nefandiſq́; ſceleribus, ita vt Sa-„eechieli maritani& Sodomitæ inſontes videri locas ex- 77 3.. plicatu:. poſſint, ſi illi comparentur. Sic in optnio- XXS5 num — —— D—DI—ö—ö—ö—b—ſb— 4 DEI OCcCVLT. NATVRAI num prauitate, ac ſtabiliendo pernicioſo doginate aut ſecta, alius alio nocétior ac magis pernicioſus, ita vt nonnulli hære- tici, orthodoxi videri poſſint, ac ſalutatè ſanaique doctrinam præferre, ſi cũ alijs conferas, qui magis abſurdas, impias, bla- ſphemas, execrandas opiniònes ſtabiliat: mater boui quod etiam populariter efferri folet, De- es alus ſen is es Goddelijc ende heylich manby aui ne. dé anderen, hoc eſt, tametſi vterq́; nequi aur: eſt& improbus, tamiè ſi ad æquitatis not mam, ad iuſtitiæ amuſſim omnia exigete ſet& abfoluendus, ſi cum alterius ſcele- ratiſſimis facinoribus conferatur. Ita eti alius alio ſuperſtitioſior, atque à ſyncera religione, ac pierate, cultuq́ue diuinitatis remotior, ac magis alienus, Frar. lib. 2. dic plerinque agitat flultos inſeitia veri,s-²s 121 5 ſerm um. Palantes error certo de tramite pellit, 6 apautia Ule ſiniſtror um, hic dextroyſum abit, vnus virigue. Ignorautia veri ero- Error ſed varijt iludii partibus emnet. 3 res paii. Ita virum æque ac fœminam inuolult error, nequitia, dedecus, improbitas, ſed iſtam magis deteſtabilis& execranda. Sie melior eſt iniquitas viri, quàm mulier be- nefaciens, hoc eſt, vt Belgæ dictitant, De Proarb: duechv. nr lA ergl 19,d- s .Quo Prouerbio exag- velis ac metiri, alter innocens ſtatui poſ. i ³ effemüib eheylehm = letſi nnett aAd acutn m omnu A iocens k * m alkxesl anferauh 71 atquein — taquetun s, 2 2 1 =—.. vnim 1 imptlis Rdron * HPumnn 11 e Rgæ diis — L u unga exaggerant malitiam cius ſexus, vt ſi vi- u tia vitijs componantur, ac fraudes, impo- ſturas, fallacias, technas excutias, lõgè gra uiora ſint, ac præponderent quæ à mulie- re, quàm quæ àa viro prodeunt. CVR OVVM DVOBVS ExX- treinis verticibus, quibus oblonga arque anguſtiore ſui parte(vt polus Arcticus& Antarcticus) ſubnixum fulcitur, digitis aut complicatis palmis comminui frangi- uIRACVIIS. I118. IIII. 350 que nequeat, quamlibet premas. Et quur aceto acri maceratum, in tractabilem te- neramque membranam molleſcat: deni- que idipſum aqua vitæ, hoc eſt, vino ardenti immerſum, non ſe- cus, quam ferrum ab aqua forti, con- ſumatur. b Cap. XIIII. 81 ouũ in acerrimo aceto maceres qua- tuor aur potiſſimé ſeptem dierum ſpa- tio, pro liquoris illius acrimonia, putamẽ eius ſeu teſtam in ceam membranæ tene. ritatem attenuari experieris, vt per annu- lum qui humanis digitis geſtari ſolet, adi gatur. Pari ratione atque effectu ouum aquæ Oun, 7 ℳ aceto li- queſcere. — eecahr————— O—“ 5 anse DE OCCVILT. NATVNAI 11 aquæ vitę immerſum abſumi atque inni. hilum redigi, experimento comprobatũ, rvcmn ſic vt etiã aceto perfuſa ſilex, ac Tophus a nyhus ie- lapis, cuius opera Cemétarij parietesin- ipWnli Sn cruſtant,& ciſternas cõficiunt: quale Bel. Ktac gis Teras vocatur, liqueſcat atque in pul. uerem reſoluatur. Siquidem vtrique l. quori conſumens, igneaque vis ſubeſt, ac Penetrabilis, quę folida quæque depaſcit in 2bha wmi ac Conterit, quo fit vt qui horum vſu afiu els ves marile Entius Ytuntur, vt etiam ſalis immodico ipiles aus ua,& umino macilenti effigiantur atq; aret- as cant, ꝑrorſuſquc extenuétur, adco Ytim. ꝑuberum incremẽto officiant,& qua mi. ife nus in decoram longitudinem adoleſcat, ins Prohibeant. Depopulantur enim humo- 3* rem natiuũ, cuius adminiculo in ſpectabi aſiste ——————— —————— — — — —ꝙ — —— — — — — 2 lem decẽtemque proceritaté corpus ar dhr Humoer furgat. Sic humores ſalſi, mordaces, vren- ſerna — tes, nitroſi membranas in corpore, carnè, Ktnnt muſculos, neruos, oſſa ſolida,& quæ lapi- utmti doſa ſunt duricie, vt dẽétes& capitis oſſi uqxitan petroſa, erodunt, atque, vt erucæ caules acyttu atque holera, vt vermiculi ac teredines ui lignum, ærúgo ferrum, exedunt, ac cario- Nlſen Simied ſa efficiunt. Cæterum ouo crudo tam ſo- ii eenies- lidam infractamque ineſſe firmitudinem, ai qua parte in longum ac geminos verti- u ces NAr k Rluminae A nto compy — ſilex) ac 1 —— — 1 — —(tarij det eiunm llcat Krh = uiden 1 aadueſit A quxcuet uü horuni m ſälsiwm — kcäuuura Etlral — Laü utur enk ra nichloift Beritatéun 7i mocttag in copot 1. 3 = olidagh „ tes dc „Vt erumnt t culi atn E Neduntal uo cula- A Kfrnn c 8 emun V —y 9 ces ſe porrigit, vt ne à robuſtiſſim o quidẽ viro comminui poſſit, ſicui explorare li- beat, non vanum aut commentitium ex- perietur, niſi enim in obliquum nonnihil inflectas, atque in latus inclines, non ce- det prementis articulis, nec colliſum du- riſſimo obiecto frägetur, ſi quidem ita re- nititur teſtacea illa firmitas, vt rumpi, aut ſoluta compage diſſilire nequeat, etiamſi quis cõpreſſis manibus omne robur, om- neſque vires adhibeat, lateribus enim ſti- patum, vndiq; ſe fulcit, nec intorquetur, aut inflexum lenteſcit. Sic ſudes, ligna, trabes, ferramenta erecta, ac ſublimè con- ſtituta, immenſa pondera ſuſtinent, nec incurueſcunt aut inflectuntur. Quum au- tem huius rei nõ ſint ignaræ villaricæ mu lieres, quæ nundinarum diebus vrbes fre quentant, ac merces alimẽétarias oppida- nis adferunt, oua in caniſtris non ſemper prona, aut in aluum depreſſa, in quã ferè pontè decumbunt, ſed erecta ac reſupi- na conſtituunt, ita vt anguſtior pars quæ vtrimque turbinata eſt, ſublimis exiſtat atque eminentior, quod ea ratione ab ijs perficiti r, quò minus collidantur, ac Pon 0n el⸗ dus impoſitum perferant, quibus etiain Ifesise imne partibus ouum ſalſugine aut aqua alumi. nelter zunatat. noſa MIRACVILISEILIB. 11rI. 351 — lle 4——— pDE OcCCVLr. NATVRAI noſa immerſum fluitat, quemadmodum etiam ſuccinum vulgo Ambra. LVNA MIRANATVRAE VI m ſingulis menſibus, ſecus quaàm alia aſtn, i ſingulas corporis partes ſanas latenter& tacitè, valetudinarias manifeſte nec cita doloris ſenſum ꝑerreptat, illiſdue modh u — duobus, modò tribus diebus inhæret. Obiter an in ea parte cui ſidus incumbit, tutò Vena. incidi poſſit. Cap. X V. Idera vim ſuam in res terrenas effunde veeee re, ortus& incrementa rerum, totiuſq́; regum. mundi vniuerſitas demonſtrant, nequè enim otioſa eſt, iners, ignaua natura rerũ, geno⸗ ſed viuida, alacris, erecta, efficax, magnili Pdw.—. Viribus ab opifice cuius verbo omnia ii- gent ac ſubſiſtunt, inſtructa. Nec ſolum ad oblectandos paſcendoſq́ue oculosſ(tã- quam inanis pictura) exhibita nobis tam ſpectabilis cœli ſpecies, aſtrorũ decurſus, ordo, cõtinuatio, ſeries: ſed vt aliquẽ es remene his effectum atque vtilitatem conſequs eis ohfe mur. Siquidem Deus qui præter oblecta- 1 mentum ac contemplationem tantl ope- quuniur. Il5 paunag Ale gbn ur, Rem torräiſ nb aau nnerchn nun m nuſghat Ubliho dr ap erlg ecqmn dolhu de cläine mvünd — tO Lelc ft. terterudh „ita remmas * honftra. N — aua mn — beffennm R verboonl A uca. N — — — — 1 —‿ — — = — — — (Aidinanns rorüde 1 — „ — — — =— —— 1 Jonemta- didit: ipſaque ſtirpes, maria, amnes, flumi mortali ſolutas ac liberas ſolus Dei ſpiri- tus, à quo decerptæ ſunt, impellit atque““ incitat, nec vllum ijs cum aſtris commer- “ MIRaCVILIS ILIB. IIIrT. 352 nris quam ex his concipimus, ac cumulatè fruimur, ad vſum ſingularem omnia con- 6 Natuya re- na, metalla, gemmas, lapides,& quęcunq; uum aſtis vel è terra eruuntur, vel eius ſuperficiem'ies. exornant, ac varietate rerum diſtinguũt: ipfaque hominum corpora atque inſitos humores cœlo ſubiecit, ſic vt ex aſtris ali quam agitationem ac motum impulſum- arte cuiênm mcül que percipiant, atque effectum experian- tur. Nam mentes humanas à cõcretione Heneu aſeris libe- cium aut ſocietas, niſi forte conſenſus& conſpiratio corporis, cuius miniſterio ac ſubſidio cuiuſque mens atque anima vti- tur, aliquando obluctante ratione, tranſ- Uerſa rapiatur, ac corporis voluptatibus 22μ⁵t†ß obſequatur. Cæterùm quum Luna ſidus Kom. ca.7. ltt homini familiare ac proximum, terræ-. e 5 1. que citimum, prę cæteris in corpus huma num vim ſuam exerit, ac per ſingulas par- tes peculiari vi effectuque voluitur, non ine acerrimo nõnunquam cruciatus ſen- lu. Siquid enim latentis occultidue vitij 1atem ci e-— 1 3 vlli membro fub eſt, dol oribus acetheè cõ- eutitur ac dilaceratur, vellicante illas par- tes 8————————jjj——— DE OCCVL T. NATVRAI 9 tes Lunæ vi aut agitatis humoribus qui ima illi infixi ſunt, ac tenaciter inhæreſcunt. mal yulnera ex Ita omnes morbi 2 affectus ,i ntemperies däe heia c. Lunę vi exaſperantur,atque incrudeſcit, auſe *e etalic. vBI articulis inſider, adeo, vt vulnera egte aat ſaneſcãt, aut cicatrice obducãtur, ac non. nunquam letalia cfficiantur, ſiquandoili aal membro illata ſunt, cui incumbit. Parim. acu tione caput, fauces, pulmo, pectus, hepar, twi lien, renes, veſica, inteſfina, tum neruoſ Nemu partes incommodũ percipiunt aut inis intemperies ingraueſcit, ſlubſiſtente iniſs uamm zizal viſceribus ſidere. Sic pectus aſtrictumelt ſa d wnnu& anheloſum, nerui membranæ„muf- deus ſereiyium. culi contrahuntur ac rigeſcunt, vbi hac aan Luna decurrit, Humores enim quibus a ta omnia membra imbuta ſunt,& aluntur, dance quum fſalubres, tum inſalubres& vitioſ, h ſ Lunæ motibus effectibusq́; expoſiti ſunt & ſubditi. Cæterũ quum Lunæ decurſis 7 magna ex parte damna ac detriméta cot. an 3 poribus infirmis ac valetudinarijs infe ranhr rat, in controuerſiain ac diſputationẽ vo- lautc O.. cari poſſit: Anin ea parte qua conſi Uitac ‿ eupen in moratur Luna, væna incidenda, nã in hac Las, re plerid; meticuloſi ſunt, nec tale quid.. d ferra. re plerid; meticuloſi funt, quic: a euanda. dam tentarc audent, etiamſi morbus it. a 1 geat, atque huiuſmodi præſidium cvse 8 4 — Enterinhen usaing .rtrüb = ducätna = Rargun — E incuntan —.* no pecin 7 Wna tunka — = clplunt — 4 INATVIAI = humond, Unt a A lüdfin usan Selcmi — ra) tes eunu e ſaniit dum etiam in ea membri parte quam Lu na occupat. Vt enim ingruente tempe- ſtate, ac ſæuientibus ventis nauclerus e- usc cnii Alubrim Am LuD NAac detin b letudina 1 dipurnt qu adendag , rxcl — iamſt nn pralcin eel sa MIRACVILIS. I18. 1I11. 353 ſtim expoſcat. Ego verò intrepide mag- naque ſubſidij morbique propulſandi ft- ducia, maturè id aggrediendum iudico, acuti enim celereſque morbi nullas ad- mittunt inducias, nullas moras, aut deli- berandi ſpatia: ſed vt hoſtes in bello, vt incendium in ædibus, peſtis in Vrbè, in Simileak agro ac ſegete rubigo& depopulatio . lamitatib. graſſantur atq; in perniciem properant. Nec quis etiam deterreri debet, aut ab incepto deſiſtere, etiamſi aduerſo aut maligno ſidere id tentari videatur. Sic Meddsr in pleuritide, angina, pulmonis atque morbis ne- hepatis inſammatione, neglecta aſtro-Aigeni⸗ rum anxia obſeruatione, ac ſiderum aſpe- ctu, maturè ad venæ ſectionem properan 4 Limile à Ndut aruns induſtria. tiam æſtu aduerſo, ventoque minus ſe- cundo celerrimè ſaluti proſpicit, ac fidã tutamque ſtationem ac portum remis ve- liſchue conſequi tentat: vt denique Agri- 46 orie cola vel ſementis vel meſſis tépore pro- aum in- duſtria peré ac feſtinanter, pluuiæ metu, omnia jmue. perficit, matura enim ſatio ſæpe decipit, ſera ſemper: ita quoque Medicus ratio- ne atque experientia fultus, prima qua- Xy & que A.——— 2 exi ernis e pRoccvIr. NATVRAR que occaſione atque opportunitate, quã poteſt expeditè, ſalutare remedium adhi- bere ſatagit, achumorum redundantiam, morbiq; ferociam potius, quam ad aft intentus. Sunt quidem obſeruandi calle- ener. ſtium corporum decurſus, quos Deusiin b G. Snn ſigna& tempora, in annos, dies& menſes . conſtituit, ſed excluſa temeraria pronun- ciandi vanitate atque impudentia, quam Eſaias ac pleriq: alij inſectantur atq; im. ugnãt, prorſuſq́ue indignantur illos de cuiuſq; fato, hoc eſt, re quæ cuiq́; ex Dei ordinatione cõſtituta eſt& deſignata, il- lique impendet, de hominum ſucceſſu,& quid illis obuenturum ſit, indubitantet atque exertè pronunciare, ſuamque ſen. tẽtiam proferre. Non deſunt, primarij ac præcipui nominis viri, cum quibus mili aliquãdo fuit diſceptatio, qui rerum pu- blicarum progreſſus& incrementa, vd etiam defectus atque interitus, religio- nis innouatæ vel inſtauratæ myſterium, & qui eius cauſa exoriuntur tumultus,& perſequutio, quorum magna ad inſontes hoc eſt, qui piè viuere volunt in Chriſto 2.Timo. z. Ieſu, deuoluitur, ad ſiderum aſpectus ac Cap. 47⸗ Hierem. i0 tio Euangelij, quo per ſpiritum Poni , reuolutiones referunt, quum propaga- i „ ſdes tibubn adti nünt, ans 1 hräty eüll wedll töchor pnrier niger necth tunce ditg, d haen nti nes dœlce ddetim nünſu Ar 1an 3dontirn b E remediun An redunde 1§5, quama u)dleruand- AB, quosl 10s dlesä * merxum pudennh Aectantur ügnantul t que clia Eaſt& dehn unum un raſtt, inät N Dre, ſunt S eſuntmn — cum qun = o, qum increns = nerir Aratæ I ntur tunn agna 1 1 Foluntul eerum if quuch N —* piriuun — MIKRACVILIS. LIB. I111. 354 fides,& qua illi innitimur, fiducia in men tibus noſtris accenditur, ex Diuinitatis arbitrio, ac voluntate patris æterni pen- deat ac profecta ſit, quæ ab omni æterni- tate, vt Paulus ait, apud Deũ, qui vniuer- epsez. ſa per leſum Chriſtum condidit, abſcõdi- ta fuit, ac ſuo tempore reuelata ijs quos hæredes conſorteſque promiſſionis con- ſtutuit per Chriſtum. Sic patefacta verita- te, viſum eſt illi coruſcante Euangelij ac xelizie ar verbi ſui luce, nullo non tẽpore extirpa-2 5 tis erroribus, ſuperſtitione, idololatria, aiecka. impietate conculcata, ſincerum cultum inducere, ſuique agnitionem hominum mentibus inſerere: quod ab illo concep- tum decretumque& ante mundum con- ditum, ac cœlum ſideribus illuſtratum. Quocirca deſinant qui aſtris plus nimio e& 2l⸗ .„2. 0gis22 inhærent, nec altius aſſurgunt, aut cogi-See tationes ſuas ad Opificem referunt, res ede cœleſtes, hoc eſt, mentem atque animum fiderũ inclinationibus ſubijcere, tametſi Seoper enim ſanguis cęterique humores, ſpiritus fideribus quoq; quũ naturales, tũ vitales aſtrorũ vi-***“. res influxuſq́; manifeſtò percipiãt, mens tamen atq; anima ab archetypo Diuinita tis deprompta, nec ſiderum vi impellitur, nec vlla ab ijs vel incommoda vel com- YIy2 mo⸗ . 4— pi occCvIT. NATVRAR moda percipit: niſi fortè conſenſu quo- Kendt. dam, cuin corpore affici ſtatuas. Mensſ- ude quidem in homine, ratio, intelligentin u. voluntas, fidei cognitio,& qua Deo in- nitimur fiducia, religionis amor,& ve- neratio qua ſummus Dei cultus ſubii ſtit ac continetur, ab æterna illa men- 2.Meus bu⸗= te atque immutabili emergit ac proma un, owi, nat, nec humanus animus vi alia, quam nisa bei, affatunuminis ac diuini ſpiritus in- Hinnne ſtinctu ad optima quæque ac falutar impelliur. incitatur. Sic quum cæteræ animan- tes naturæ impetu ferantur, ſolus ho- mo ratione ducitur& conſilio, mo- dò intra conditionis ſuæ limites con- fiſtat, nec prorſus à dignitate& præ- ſtantia, qua à Deo excultus eſt, dege- neret. CONSILIVM QVO IVVE nibus gratificari ſoleo, vt maturè pubeſ. cant, Venuſtaque lanugine mentum de- coretur: Obiter graminum fruti- cumꝗue cum crinibus ac capillis non inſci- ta compara- tio. Caput itl MRe 2u 22 br doden llel rubw tykel ec dertg ojan ls gder nis amor, =)ei cuttu terna lal nergit 1 nnus viaag Aini ſpüin que ach Arxteræ h = untur, R ignitariy — ultus i 18 lib 1 N p ſuas filias ijs elocari ſuſtineant: tametſi 2Wo 3 * matun rine na w =uæ lun ATVAN — conſena TſtatusS.Y 3 o, ntel V „& quah b 3 ſideriò fruſtrenrur. Cæterum qui barba- ö“ 355 Caput X V J. Nellæ nubiles que primo quoque tem pore maritis deſtinari cupiunt, hoc po'euelæ ve- riſimum habent in votis, vt in decen-""siiune tem Lenuftanndue proceritatemm aAdolceſ- vilen eo- Lant, ac iam maturæ aptæque marrimo-E“**¹. nio cenſeri poffint, atque à proeis ambi- ri. Iuuenes verò hoc exoptant, vt aliquid virilis roboris conſequantur, ac matu- rè pubeſcant, mentumque ſpecioſa bar- ba decoretur. Hoc ſcnim perſuaſum ha-„„ze,zes bent præter Belgas, cæteræ nationes, gla- minus vi- bros atque imberbes minus virilis— 5 ris obtinere in præſtanda Venere ac pro- creandis:liberis, ita vt plerique grauatè aliquando fecus res habcat, atque imber- duiduc nulla lanugine criniti exiſtürt, in congreſſu maritali viros præſtent, li- EEr frequentius caloris naruralis inopia illis viras langueant;, ac facultates natu- rales flacceſcant, ſperatæque prolis de- e gaiba n tuli videri affectant, alendæque barbaά ſtudioſi ſunt, ſæpius illam ſfegetem ſibiar e adimi patiantur, quò laxatis ſpiramen- e. ris, — I8ZIſ DdAOCCVLr. NATVRAI 9 tis, atq; agitatione crebra excitato calo. um re qui calorẽ elicit, affluentius pili erum. ſſi pant: quod Vernis poriflimum menfibus lein tentari dchet, quo anni tempore calot am ii & humor in corpore augeſcit, arque inil. 6n0 las partes diffunditur. Vbi enim ſæpius Mldh mr barbam reſecari contingit, vt gramina, ilb n denſius frutificantur pili ac cæſaries, ha. nudes ac grami- 1G 2₰ num com- enl Elliin Crincs-rarionem çum grami. dam, Panad. n. a ViTgultis, quæ crebrius detonſa ac ums demeſſa, celerius ſuccreſcunt, ac ſe profe- runt vberius. Quocirca iuuenculis qui nullo ſunt barbæ apparatu, nec virili ſpe- cie, nouaculam cultrunique tonſorium identidem admouendum ſuadeo. di- quidem ſi mentum ac ſupremum labrum ſubinde aqua ægelida madeſcate, arque quxp elixetur, excitato calore& humore qut l in eas partes confluit, crinita efficiuns tur ac piloſa. Cæterum quò glahri ac de- piles, hirſuti efficiantur, atque elegan. e ti comptaque barba niteſcant, reme- on dium aliäs àme deſcriptnm in libro de Mic Li.1.ca.7. Corporis habitu, quo iuucntus matu- rius venuſta lanugine cohoneſtari que- at, ac ſupremum infimumque labrum ſilueſcere, quò ſoceromon diſpliceat ge- ner, cui filia deſtinanda, quæ nonnun- quam Aryah —4 excitat müuspilte — 2 i tempok —2 elcitnone — ſbi enin 3 Ait, t gn em e — ac cxſan nius deati tunr acln . t ziuuenas r Ku, necin 1 1 anque t bon le V d remun Aadeſam :X hung — crinitatt juò gl 1, atqle6 8 —— r teſcmt, Anm in 1n „ Aiuuentot- „Aonelht unce 12n düſple —. qux o- 1 1 4 8 uTnACvITS. I18. IITI. 356 quam non minus appetens eſt, auida- que ſponſi, quam ſponſus illius, plerum- que in rem voluptariam, quàm in do- tem intenſior. Inter ca quæ barbam emoliuntur, ac pallim obula ſunt, mi- nimedue operoſa, vel ſtatuo Putyruin ſalis expers, ſuccum cœpe rubicundi radicein arundinis internodijs diſtin-au. ctam, colore candido, ſapore mellito, axungiam melis vulgo taxi, vel Das, vrſi, leonis, radicem, brioniæ, betæ; raphani, lepidij, liliorum alborum, iridis: exſſinimentum confcci poteſt, gida potius cui momentum vini admi- nari illam contingat, nam calida aut xæ-ierjama goſam faciem efficit,& præproperè ca-eEeit. rum eunuchis vel natura, vel quibus Herumee .. bes. teſtes execti ſunt, omnia fruſtra ten— tantur in emolienda barba, òb caloris Vy 4 ino- EAeeeee— cccdI8—8o—8—ö—b—b—b—b—ſdbſ—ſbſſ— 5 bRoOccvIr. NATVRA inopiam, qui humores excitare nequeat. Quò fit vt voce exili exiſtant& fami. nea, tum corpore glabro, licer antea ct niti eſſent. QVATENVS, AVT QYA ratione Medicina conſeruatrix in peſte atque aëris con tagione adhiberi debeat, tum quæ hac vi affe- ctuque pol- leant. 3 Caput XVII. 0) Bſeruaui in Gallia Belgica, graſſan, te peſte, ac ſæuientibus morbis alijs popularibus, complures diu inuictos ſub- ſtitiſſe, atque illæſos aduerſus ingruen. tis mali contagia, quorundam antido- torum vſu ac conſuetudine: cuius genc- ris ſunt Theriaca andromachi, Galeno Lselu. miris encomijs celebrata, Mitridaticum, unl ſcordium, Zeduaria, an gelica, laſerpt⸗ tium, cui affine oſtrucium herba impe- raroria, vulgo Meyſter vvortel aut ma- giſtrantia. Verum vbi illos peſte corti. pi contingeret, nulla remedia tam eff- cacia excogitari potuerunt quæ mor- bum wocom lulip — —. — — — — — — — — — —— 35 — nſetuati = dontaxion u, tn effe. — ol. * ₰II = Zelgic h =ibus mt — diu inun. lduerliuem — rundaa rine: cil 4 b — 1 Nitidh gellch mm herun — vronrclul los geh medu u Aunt A 1 MIRAGVLIS. IIB. IIII. 357 bum diſcuterent, quamlibet enim præ- ſentanea antidota adhiberentur omnia fruſtra tentata ſunt, nec ſucceſſit cura- tio. Siquidem quum valida eſſet ag fu- rioſa veneni vis, quæ munitum valla- tumꝗque antidotis corpus inuaſit, illiſcue præſidijs in tuenda valetudine nihil effe ctum ſit, nulla erat aut perexigua inseli- quis medicamentis ſpes ſic vt re prope- modum conclamata,. Vna ſalus victis nullam ſperare ſalutem. 8. Quocirca vbi me ad illos acciri con- tingat exquiſitiſſima remedia cad ne du- plicato pondere exhiberi curo, vtiuxta Lrouerbium. NMalo odo m —— bearur cungus, ac ꝑrimum roborat de, omne virus ad extimas corporis par- tKllo⸗nulla tentata in ciuſinodi affe- Kibus(niſi alirer expedire vilum fit,& tes exigat) venæ ſectione, ne contagio, Win fumanti igne agitato afſolet, latius ſe diffundat, maiorq́; in corpore ad præ- cipuas partes, ad quas omnes venarum atque arteriarum riui producuntur, ve- neni fumus atque exhalario ſe proferar. Quamobrem quum imperita vulgi mul- titudo, etiam plerique patricij nullo de- ectu ac diſcrimine omnium cꝗnſilia ad- Ny 5 Zmit. K.— 3. 5. 4*. Be 2 4 5 A——y ISꝰ3IhIſ 3 9 . Præſerua- tiua cautꝰ ad hibèẽda. Virg. li. 2. Aeneid. AI Zdhi Ali qu. 4 2. is 2 en5. — 3——— 7 — Dr oOcCcCVILTr. NATVRAIA Hrene mĩttant etiam cerdonis ac proletarijma 2m M. Gno valetudinis detrimento, hoc cuique perſuaſum eſſe cupio: vbi regionem in. edica ad ſi en ⸗ Uafl tmorbus peſtiferus, Vel ex aëris con. „hie Auum nobiles tum plebeios corripit, eeomm Vel alimenti vitio, aut commeatus ino- hus eom- pia, qui populares vexat, ne quinis te- manur mele Liis antidotis aſſueſcat Qulbus vti Qlent atque in corpus admittere peſte contaminati, ne Tünt poſtmodũ Teine- nas— gnari ac cõfici: poſ prauo cibo hiebi eca· ſint Td VIctus tẽperätia,& fruigalitate ſe Haa Tarſne⸗ affectibus ſe muniat ac tueatur- Sorras Hac enim Tatiohe lubititillc leimus So. ekeen Cratem in ſæuiſſima peſtilentia, ac valti- tate, quæ totam Græciam arque Aſiam exhaulit ac depopulata eſt, ea vſus mo. deratione vitæ, vt à tanta elade liber „perſtiterit& immünis. Interim non im. 34917 v ea ea probo(quod ipſuim crebrò fastitare ſo- Ph hn leo) lenior- 10 Cbliſtere, ac ne Wllan contagionem coneiplat, ccrpus obdurare ac præmunl- rgita vt nemo extra limen prodeat, atq; aëri fe committat impaſtus aut iciunus modò intemperantia atque ingluuies b exeludatur, rebus auütem odoratis ac re- dolen- — tagione, qui omnes indiſcriminatim, 1 plegä Jbus catis,95 cem N dbelauc rmnon lie r rntas rer d rruvin pelehl tr T re.l trei a 1is pom dbusſ doygel un. licuter de lr * Abtitdi u=ndiletmim ut E deios em ommeamg. dolentibus, aqua roſacea, vino, aceto flio Mcontagia diſpellunt, quæ vltro citroque m reciprocante anhelitu Cor ac vitalis ſpi- ddradmm tus inficiunt.] dE lmcdr Aniac Con iſſe lenn =tm aor pi ea ſt, eit 1 rt uinta eust zut, entermn J.LKH O* nMee achm nar im prota ess uns n ue 1 1 didan Tn rem, illis præſidijs, ac potiſſimè Mali ci- Be miataag trei, aut eius quod cirranguli aut limo- nis nomine paſſim innoteſcit, attrito dẽ- int tice, ſucco, ſemine magis efficax, ac præ- in btöttibh MIRACVIIS. I18. IIII. 358 ribus ſambuci ac rubentibus roſis medi- catis, os, nares, oculos, aures, manus, fa- ciem perfundere, atque irrigare ſalubre eſt: fauces fouere attrito Coriandro, ci- b namomo, Zeduaria, gariophilis, mali Me- Seaaas- 8— 3. tiua in dici cortice: Hæc enim ambientis aëris xse 9 riuus inficiunt. Ego verò quum graſſante A. 23, 359 peſte, nuſquam non intrepidè, ſuccurrẽ- G — 5 5 8 Fh, e dæ plebis ac ciuium ſtudio, me confer- ℳ 3 ſu — tibus ſucculento putamine recens diſſe- cto, me munire ſoleo, ae coniecta in De- um Opt. Max. fiducia, peſtifetos halitus diſcutere, nihil enim huius pomi cor- 1. Georg: fuhticuir, el Meſdia fert triſtes Juceos, tardumꝗue ſan orem, Felicis mali, qui non præſtantius yllum, Pocula ſiquandsſcuæ infecere nouertæ, Auxilium dabit,& membris agit atra veuenæ, Flos aprima tenax: animas& olentia Medi Oora fouen illo, ae ſenibus medicantur anpelis. FPortiflina autem illa antidota exp * —. de Peſti cfciendiſ lentaneum quod Virgilius etiam non ali Medi ci aut(i- trei virer. — ugnã- icata „ —ßͤ Dr ocCcVIT. NATVRAE parciſſimè deglutire ſoleo. Corporis ſ. quidem habitum, eiuſq́ue qualitatẽ quæ in calidi, frigidi, humidi, ſicci miſtura c ſiſtit, immutant, ac deſtruunt,& ſiqua ſubeſt corpori humorum rédundantia (niſi prius exhibita purgatione) illam vn dique diffuſam inflàmant, atque accenſ bili febres vrentes excitant. CVIREIASSIGNAN DA tanta in numeroſiſſima hominũ multitu- 2. Diſttmint. tudo homi aum cui a cribẽda. dine, forme diſſimilitudo, ac tã multifor- mis diuerſaque in facie, vultu, oculis ſpecies, ita vt nonnunquã ne vte- rini quidem partus confor- begmes ſint, ac ſibi aſſi- eer mulentui. 4 I latl 2c Caput XVIII. 7. A0 3 b X ZTin natura rerum mira ac ſpectabi- lis varietas: ita quoque in ſpecie for- ad ſiderum influxum IefLALBaptius, magildue appofit ad ſeminis naruran matris imaginationem Teferendam — cen- ler maque huma na, colore, vultu, oculis, li neamentis, oris habitu& conſtitutione ii innumerabilis miradaque diſſimilitudo ac diſpar conditio. Hanc quum nonnull risn rrriolll c „ NATNAN 8 keo. Cat 1 44 qualtas 21 ſaäna .— ſtruunt ,4 ümm redu d 1 gatione)l b — ut, at touen 85— dan. 1(NI m hominin 1 Alo 0.ac tint ie Die„vulan b 1 ☛ anquänt us conk ibiad. 88 III. 1 er mnan. 2* ue Pnlge e Fültoc n 14 8 conn 9* lue d düni . 1 — ———. uung ciem 6 ſi ea tetrica ſit& torua) blandam SSEL MIRACVIL 1S I18. IIII. 359 cenſeo: Siqu idem duum müllier in ipſo conceptu totoque geſtationis tempore, znouem menſium decurſu multa ani- Imægiud⸗ mo concipiat, ac ſingulo momento in di omene 8 uerſas cogitationes rapiatur, oculis quo- que in obuia quæque continenter defi- xis, fir vt quæ in oculos influunt ac cogi- tationi infxius inhærent, in fœtum de- uoluantur. Quum enim natura mulie- 3 bris ſolicite formationi foœet inſiſtat, nec aliud quàm decentem formam atq; effi- giem meditetur, omneſque vires eò con- ferat, ſiqua ſpecies aut ſimulachrum ocu lis inſſuat aut mente concipiatur, in pul. lulantem embrionem deriuatur ac con- fluit. Interim matres iam recens in lucẽ edito ifanti Operam ſedulò impendüt, quò corpus concinnum, elegans, venu- ſtum lepidum, 6 pecioſum, membris arri- culiſque diſtinctum con ſequatur. Nam puerile corpus vt cera& algilla ſe Squax eſt ac Taerab ſe, omnemque in ein parté He-. cti ti poteſt: It TEidut 1Idiſtortum eſt, at indecorè conſtitutum: fingunt, conkor⸗ ne vone, mant, reſtituunt, vultum componunt, fa- Iuur. perficiunt, ſpecioſam, amabilem: Oculis decoram venuſtatem conciliant, atque ex ““ li e Ne———— ae mie pitia⸗ natu — 2 DI OCCVII T. NATVRAA ex glaucis ſeu cæſijs: quos ferè impube- res obtinent humiditatis ratione, ni. gros efficiunt copioſo lactis vſu, ac po. tiſſimè ſi nutrix calidæ naturæ exiltat, 86 ipſeque infans in loco opaco ac ſubob. ſam. ſcuro contineatur, nam luminoſum con. claue, ac ſole vel luculento igni illuſtra. tum, tenellis oculis officit: Iuſcoſos ve. ròô, pætos, ſtrabos, atque in obliquũ ob- reuocant inclinata in oppoſitam aduer- ſamꝗq; partem oculorum acic, ita vt mul culi obtutu contrario in naturalem ſitũ reducantur, retortique reſiliant? nares reſimas ac collapſas contręctatione pla- cida ac molli erigunt atque inſtauram: Aquilinas verò ac roſtratas premendo ad decentem figuram reducũt, ita vt na- ſi perpendiculum à fronte ac ſupereiliſ ad ſupremi labri lacunam, tanquam gnomon& recta linea vt ſolarijs aut ho- vas νꝙ Tologijs aſſolet, nec extrorſum nec im. na quæ de Trorſum defixa, porrigatur. Similiter ſ ers. labra tumida ſint& obeſa, quod Aethio- ac depreſſus, arte ea tractant, atque idẽè- tidem premunrt, quò attenuentur ac ſub- ſidant: pari ratione mentum vel propen- b ſum tortos oculorum orbes in ſuam ſedem M im Wl demcc tedege daude dutäähe 1 1 roncl dge ac defohm rencn qhe o. curag tur A Clayt lsm jigle u ig deſen taub- ſelöhur ute ci pum generi familiare, vt naſus ſimus coggi NATVNA r — us mm [E hdis 1 1 e naure. 3Mopaco x. U rrluminoſe V A nto jgulh SG it: lulcn — ———— os ferd 4 8 Aue in oülgi 4 Ar cesin lum tr a)ppoſtma Uta nacie, iunn 1 tnr Ain naruaa :99 3ie reliln (12 nttgcan 9 tuque lin IAtratas em ut a educitun n f Ante acl r Anam, u lit='t ſolarp 1 „S xrroffum 69 itur. Smk quod, * ill Vt malbt 6 1 eOr ant, unt 1 Senuentuld c u e n 1 —— MIRACVILIS IIB. IIIr. 360 ſum vel contractum, frontem, caput, ge- nas, ſupercilia deformata, in decorã ſpe- ciem confingunt, atque artifici habilita- ☚☛☚Q te decenter conformant, ita ſiqua parte /ris acfa claudicat natura, atque ab optima abſo-““““⸗ lutaque formatione alienata eſt, vt ſunt nonnulli obtorto collo, varis repandiſ- que atque incuruis cruribus, aut gibbo deformati, huiuſmodi errores in ætate tenera facilè corriguntur, ac mẽbra obli- que torta, luxata, ſuiſque ſedibus mota, cura atq; induſtria hominum inſtauran- tur. Sic efficit nutricum ſedula ſollicitaq; cura, vt infantes ſpecioſè adoleſcant, nec vllis membrorum vitijs reddãtur obno- xij, pleriq; verò matrum incuria ac ſupi- na negligentia non ſolũ in deformem ac deſpicatã ſpeciẽ degeanerãt, ſed gibboſi, claudi, luſci, torui, aſpectuq́; inamabili ef ficiüũtur, atq; ab humani corporis digni- tate ac præſtãtia deſciſcũt. Nõnullæ nu- trices plus ſatis ſedulæ atꝗ; officioſæ im- puberũ ijs partib' quæ micturientib' ac reddẽdo lotio inſeruiũt, quæq́; aliquãdo propagãdis liberis futuræ ſunt vſui, ali- quã etiam operã impendũt, quò maturè pubeſcãt, nec à ſpe prolis excidãt,& ma- trimonio addicti pudore ſuffundantur, ſi b minus —IZ3“ſ“ſrhr“rſrrhrrſſr—rſrſrſrſͤſͤöſͤſͤſͤſͤſͤſͤſͤſͤſͤſͤſͤſͤſͤſͤſͤſͤſͤſͤſͤſͤſͤſſ DEROCOCCVITIAVRAE minus ſtrenuè officio maritali perfungi contingat quum obſeruent acerbas co. tentiones atque inteinperies hac de can ſa inter affines exoriri, ita vt ſubinde ge- nero diuortium minitentur, niſi ſe virä præbeat, ac melius nuptæ gratificetur Vetrsees quanqua am hoc molle& effœminatum voamar. nutricum officium improbare ſoleo, qui impuberes hac vellicandaæ mentulæ ra- tione intempeſtiuè ac præter ætatis ra- tionem, quum nondum virili robore pol leant, in Venerem incitentur, eaque pr.! ſidia conſiumant. eos humores ac vitales Prematu- ſpiritus profundant„‚quibus poſtea vali- b ræ Veneris acõmodæ. dos Vegetoſque liberos poſſent procten- re: quum intempeſtiua Venere vel nul. los vel flaccidos proferant. minuſq; vita. les. Quocirca cõſultum arbitror ne præ. mature ex ſe natos coniugio alligari pa- tiantur, nifi vires robuftæ ſint& confi- matæ„vllumq: in matrimonij ſocietate inſultum perferre poffint, quod ipſum ætati teneræ denegatum eſt, ſiquidem prima quaque im preſſione labaſcunt, at. que eutrantur, præſtat enim vt ſponte ſua, ipſoq́ue naturæ impuliu: abditæ pal- — tès Aui gelcant qudm Mua IllcccEralr citatæ. MVI 14 V -* v 3I in 1miirl de 4 α ſent pein Ut leries hac 6 . —umſüübn ih uſe te gn m IX effen u e obareſob del=idee nemn u xter an S virilmn ni entunen edl imoresan un übus yiha d e poſlenn cſt& 1Wenecuul „ pn nt, min A Sd arbimug 0S& ugio i n kæ ſimät n ts moni ſa e Et, quct nd Am eſt, N vp Ene ladon. ori d enim tth — u ulſuao —=. 1I= Kull MV MIKRACVLIS II8. NMII. 363 MVLTA ANIMANTI VM piſcium, alitum, inſectorum geneta abf- que ſenine progeuerari, vt etiã herbas: multaque animalia atq; auiculas in- ſolita ratione ac modo abſque mutua maſculi opera concipere. Cpur XIX. M Vlta emergere ac propagari in natu- ra rerum ſponte, nulloq; alterius cõ- plexu aut fœtura, ex ſordibus ac putre- dine, vt glires, ſorices, cocleas, limaces, erucas, bruchos, veſpas, crabones, cimi- ces, ranas, blattas, bufones, anguillas, in corporibus humanis vermes, licet intus ſemine ſcateant, quo poſtmodum nume: roſa ſobolè ſe propagant, quotidiana ex- empla commonſtrant. Inter herbas quo- que multæ ex limoſa terræ pinguetudi- ne atque vligine progerminant, nullo ſparſo ſemine, aut commiſſis ſolo, ſuba- ctaque plantarijs: vt ſunt Zizania, loliũ, vrtica, oleaſter, alga& quæ iniuſſa ſpon- teque vireſcunt gramina. Ita ſunt apud Belgas Corniculæ quas monedulas vo- cant petreas, quòd in præruptis ſaxis ar- que excauatis petris, non 16 arboribus 2 ni- —————y— Multa ex ſoraibus enata. Qud corni= culæ ore cõ cipiant. — äõõͤäͤäͤäͤäͤää Dr occVI r. NATVNAR nidulentur, vulgo Steen cauvvé, quæſe non ineunt cæterarum alitũ more, quod paſſim in gallis multiſque alijs auibus obſeruamus, quæ in dorſum inſilientes, compreſſoque fœmellæ corpore Vene- rem perficiunt: ſed inconniuentibus fæx- iſque oculis ſeſe obtuentuũr, Ita vt Tœm. na ex malis Oculis, öbrutu continuoa Luttas eliciat, quas abſorbet atquc ex ijs.Vr exiſtimant nom- nulli, concipiunt. An vero ore concipiit ac pariãt, vt apud no Tepla, Wqul lig Lôcuſta, Polypus& Galeus piſcis Plebeius, vulgo Haye; cute ſcabra, qui ore fœtũ etiam in foro piſcario euomit, non auſim certo ſtatuere. De Galeo ve- rò piſce nihil exploratius nec magis cô- pertum ore illum fœtũ effundere. Quũ enim nuper ruſticus quidam aliquot Ga leos vili precio emptos, humeris geſta- ret, ſpectantibus ciuibus ac popularibus, erepſerũt ex hiãte ore aliquot piſciculi, ita vt rufticus à plebe irriſus ac faſtidio affectus erga piſces, illos in ſterquiliniiũ abijceret. Eſt autem Galeus alterius dif ferentia, læuore perpolitus, cutequs molli Hecſcabroſa, qui circa vntbilicum dehiſcente ruptoq́; aluo fœtum excu chrymas ac roſſdas aut adhere gdedl pton ſ iblb cicllo fünim rentg qlein col n uumi xpiin keſtbe ſgoht, Vabxi- tracl — S— —— — — — . 1 — 7— — 1 —½ — — — 4= dorem W Pla. D d& Galen 1 la edte ſchn . ife Slſcanm b dat*=. De Ga lot A necmn sa Afundert cus um iam all mg E dumem riut mcpopuh edt iquotpin lcb ta dös ac ) Dn li 3,0 kcantl 654 detume MIRACVIITS LI I. I111. 364 ita vt longo amento maternis viſcerib1us adhæreſcat. Audiui enarrätes piſcatores) fide dignos vidiſſe ſe recens& mari exẽ- ptos ſubductoſque Galeos dilatatis fau- cibus, oriſq́; hiatu ſenos ſeptenoſq́uè pif b ciculos eieciſſe mirè agiles, ita vt confe- ſtim in mare coniecti ſe natatu exerce- rent: quemadmodum videmus pullos te ſta exemptos ſcalpturire ac roſtro qug;ʒ- que impètẽre. De Qorniculari Lerà con. cęꝑtu., Qui ore, vt fertur perficitur, nõ au fimindubitanter quiddam pronunciare, quum illæ columbarum naturam mihi exprimere videantur, quæ roſtro ſubin- de ſe baſiant, ac quodammodo oſcula figunt, vt proci amaſijs aut nouis nuptis. Vnde in illos qui ſatis inter ſe iuuenan- tur ac laſciuiunt, atqueè identidem in oſ- eula atque amplexus proruunt, Colum- bare prouerbium iactari ſolet, ac Colſ- columba- ——. Pare columba batim ſe inire atque amplecti, Quod Bel tim pro- gicè Duuebecken à Columbarum geſtu werbium dici ſolet, ita vt incunte vere illa ſint Ve- neris præludia ac velut procemia. Non deſunt Plutarcho téſte, qui mures citra virilem operam concipere, ac grauidos effici aſſerant, ſi crebro ſalem linguant. Virgilius quoque huic rei quiddam nõ L22 32 abſi- * 8ſſſſſſſſſſͤſſſſſſͤſͤſͤſͤſͤſͤſͤſͤſͤſͤſͤſͤſſſ D.I OcCcCVL T. NATVKAI 6, abſimile memorat de equarum concc. 1 Seorg. 3⸗ 4 12 Pru, inſ(On Scilicet ante omnes furor eſt inſignis equarum.( Continuojue auidis vbi ſubdita ſamma medullis, 1 Jſ Vere magis(quia vere caler redit oſsibui)illæ b Ore omnes verſæ in Zephyrum ſtant rupibus aliis, menl Exceptantque leues auras,& ſæpe ſine vllis doOono Coniugijs vento grauidæ, mirabile dictu,. 1 Diſfugiuut. Clündd Non diſſimile quiddam equino gene. Iul Simikn ri euenit, quod nonnullis famelicis qui mih femelici. nidore culinæ ſaturantut, atque alimen- njeſ torum penuria odoribus reficiuntur aut naßn Ppuellæ nubili, cui quum amaſio frui me. nüct 5 Satum elIn tacite uer gremioiilli ann . Wuimo menteque etiam ablentem com uhe 24„ipit, ita vt cx crebra imaginatione mtoül eerine maſfam quandam informem concipiat, Muht Ter ia lelarll el dPlat; Lr nSlobaris cöllcctilqs In Iis Partibus hu dul Lutd in En mribus qui conccptui inlcruiunt, qux Wlll — inftormis concretio imaginaria Venere Wuo perficitur, nullo conceptu, viriq́; opera, Llla r. SAGhi ker all b MANVS VEIL ALIAE COR. H*dR poris partes frigore gelud; aut pruinis o ilt obſtupeſcentes ac rigidæ, vt re lhe: ſoluantur, ac calore rurfus dalote imbutæ reuiuiſf aaun cant.“ dltan Cap. ſe hue Utatha —— AA reficiun i qr=damalio 1amaſod 30 uet geul Adkenda SL man 1 em cuu = — tio a ginariſ 1 L. IA2 0 or uq; aut 6S1 gidæ, n 20 le ruuli tr à ll- on h, Liih MIRACVIIS II2. I1ITI 365 11 Cap. XX. (Ontingit aliquando cœlo aſpero at-. que incleinenti, flanteque hibernis Sierent menſibus Aquilone, aut vento alio rigi- eſcuns do quo omnia paſsim concreta conſpi- ciuntur ac conglaciata, hominibus etiã manus, parteſque alias corporis intole- rando cruciatu obrigeſcere ac ſtupore affici, ita vt emortuę decidant, vel ſectio- ne adimi debeant, atque vt areſcentes ra mi, detrũcari, ne pars ſana inficiatur. Vbi aurem tale quiddã inciderit, vt ijs aſſolet qui per loca gelida ac pruinoſa iter faci- unt, aut illiſa naue, tabulatis inſident, ac fluctibus hinc indè iactantur, non confe- remotius ab hoc collocandi, ne dolor re Eentino at n modico calore alpe- retur atque incrudeſcat. Interim aflectæ. Pattcs PEGida mitid frictione demulcé- dæ defricantis manu olco Chamemelli- no, aut anethimo vel amigdalino perfu- ſa, mox aqua egelida fouẽdę, aut lacte bu balo tepenti ac recens mulcto, cui inco- cta ſunt lauri folia viridia quę oleoſa ſũt, roſmarinus, ſaluia, ſtæchas, ſpica Celtica vel lauendula, quo reuocari ſanguis poſ- ſit, ac partes emortuę reuiuiſceré. Omnia 2 7. 2 au- ie hLaeenee— 4 28 mi cum Ahlibus. Membri⸗ Figore op- .— prests quæ Frigus ini- D occVIrT.NATVRAI autem hæc ſenſim perfici debent, ne do- lorẽ ititari cõringat Nemo auté opinor aenu&ꝙ né aliquãdo in ſe expertus eſt, quã acer- bo dolore articuli neruorũ ratione, qui exquiſitiſſimo ſenſu pollent, afficiantur, vbi intẽſiore ac penetrabili frigore riget cunt, vel extincto vel refugiente ad inti- mas partes ſanguine, ita vt primo frigo- ris occurſu rubeſcant manus, mox frige- ſcente ſanguine liueſcant atque emoriã- tur, vitali ſpiritu ac ſanguine deſttutæ. Quocirca molli agitatione vellicãdi arti- culi, atque admouendũ liquamẽ in quo decocta quadrupedũ inteſtina, pedes, far cimina, omaſa: quod in omnibus vrbibꝰ auxilietur Nix G& aqua geli- da calorẽ excitant. ꝓaſſim obuium eſt ac parabile: in quo li- quamine, vt etiã lacte bubulo elixari poſ ſunt herbæ paulò ante memoratæ, quò S(.... 25.. verererepoſtliminio calore viuifico mébra imbui queant, atq; inſtaurari, fouent enim mè- bra huiuſmodi fomẽta ac roborant, do- loreſq́; mitigant, vt etiã thermæ, hypo- cauſta, aquæ dulcis balnea: partes quoq́; ſic affectæ, modò ne prorſus fiigore rige- ſcant, ac nonnullus ſanguis ſubſit, aqua gelida immerſæ, caq́; ſubinde irrigatę, in priſtinũ vigorem reſtituuntur, ac ſenſim incaleſcere incipiunt: per antipariſtaſim enim 1 enim! reindh port ttime ſaf unt o gett 9.4 melh nucta d nel tericl 1- voge nadüu- lu Dent an en Prilli fiene Aingiente i und t Nt priwon cat us mn 1 lus= tatquem ac rne detu uo iomnüan KAs dbbile:nm. ld dulocug dan Jemomg re to mänt aure huenten om A robora „Vt„—thenne, b csha u palté ne S Ps kllgol us 1 1i ſudſte eac ndenn relſ ts ſtur, ait iun M fanth- 3 4 ròô menſibus intenſiſſima frigiditate. Qæ MIRACVILIS IIB.IIII. 366 enim ſeu contrariũ expulſo frigore calo- re inducitur: quod ipſum experiri quiſq; poteſt, cõtractata niue aut glacie, confe- ſtim enim manus ferueſcunt ac rubore ſuffunduntur„Sic poma çongelata, in aquã frigidã demerſa ad naturà ſuã rede- unt totaq; illa congęlaçiata conçretio 71 queſcit ac reſoluitur. Ita glacies in puteũ demiſſa, eueſtigio liqueſcit ac diflundi- tur. Sunt enim aquæ puteales hibernis uei⸗f⸗ menſibus calore quodam imbutæ, vt pe-*e fmisidi . ense 6a- nuaria ac ſubterranea ſpecus: æſtiuis ve-2as. terũ quã ab internis etiã ꝑartibus ad ex- ternas calor ac vitalis ſanguis propella- tur intus exhibendæ ſorbitione8 ex vi- no ac calorificis rebus confectæ, quibus natiuus calor, vt ignis ſopitus, exuſcitari poſſet: propinandũ quoq; ex vino lectiſ ſimæ theriacæ momentum: foris corporl] applicandæ lagenæ ſtannex aut fictiles kwben- aqua calida opplétæ, in qua herbæ incO wppuran⸗ ctæ ſint quæ ſudorẽ eliciunt, ac corporis“εεem — ſpiramenta relaxant, Vt funt fenlculus, aplu ꝑaluſtre, liguſticũ, oluſatrũ,& ſmir-!. nium, lauri folia, meliſſa, angelica, ruta, origanum, ſatureia,&. quod ipſum etiã in peſte factitare ſoleo: quo Corde om 12 42 4 ne — 2r öööſſſſ“— — 4 8 — ——— “— 4—j———— 4 ————— —— —— 4 448 ——— 2— 5 * —— b pr occvLIT.NArTVRAI ne virus& contagio diſcutiatur. Quod Mesacc ſiquis à naufragio in littus eiectus, pręter l membra artuſq; frigore rigentes, aquam EMe etiam marinam affatim hauſerit, quę vri. nam affluenter prouocant illi exhibéda, Tne ſalſugo internas partes exhulceret, potiunculam confici inheo ex ordeo, f- . anbus, vuis paſſis, ſemine aniſi, fœniculi, ceiuſq́; radice, ac rubenti cicere, addito ruis ſau- radicis glycyrrhizę momento, hæc enim ari, zui marinæ aquæ ardorem atque acrimonii marinam.„—. hauſerint. retiindit, parteſque exhulcerataàs lenit ac mitigat. Quòd vero ad cibi rationem at- tinetzomnia ſalſa, acida, acerba, agria eui- tentur: Aqua mellis, lactis bubuli potus cum modico Zaccari ne coaguletur, prę- clarè ijs auxiliatur. Ptiſana& quicquid ex ordeo conficiturvel in ſorbitionis, vel pulmentarij aut cremoris modũ, mirificè veerat« confert. Quod ſi cutis foris(vt aſſolet) cuti ex aaua ſall Ex Vrenti ſalſugine erodatur, linimenta liuumenũ,&x recenti butyro„adipe ſuillo non ſali- to, axungia, anatis, anſeris, gallinæ, vnguento roſaceo, atque è populo nigra, vulgo po- pelier, admo- uenda. — VNDIE 1 uſe Ohul und de ach rnbct Decin9 rolliu Airagech tö tümhu ntæ ylte Nui tus ratlonen dauſem Apttrat d fündie ol ttillt ed 1 Dtes erbun 3 AOL ler ₰ anil fen rul m icicen 1 zetento wan or mque um neAlcexatän ero Kibirma acl e cerbaag lis is budint dan? T-Oagllag ur.ſi=na ämm tur L ſorbün p cret e= Smodil ſici= orss(it ne(atur, ln 0, eſullon atit Seris ein rof=, atalei mig Bopo. ier, o. uen . v KIRACVIIS. II12. IITr. 367 VNDE EXORIANTVRAT-. que emergant in homine Conſcientiæ ſtimuli:& an, vt affectus& animi pertur- bationes, humoribus aſſcribendi: an in animo menteque ac voluntate con- 1 ſiſtant. Caput XXII. Onſcientia, hoc eſt, bonorum malo- rumque in cuiuſque mente teſtifica-Aeuſätlis tio, quæ recordatione quadam actorũ, re- cté facta approbat, vitioſa ac nequiter tranſacta arguit ac deteſtatur, omnibus à Deo inſita eſt. Ita pura atque integra mẽs nullius ſibi criminis conſcia ex bene actę vitæ recordatione emergit: perturbata au tẽ, tumultuoſa, pauida, inquieta ex ſcele- ratæ vitæ conſuetudine oritur, ſeſeq; vel inuitus profert, ſic vt nonnullos in deſpe rationem ac diffidẽtiã impellat, vt Cain, eienia Saulem KRegem, Iudam: alios in ſpem ac fiduciam conſequendæ ſalutis erigat, vt Dauidem, Petrum, Magdalenam. Homo itaque angore quodam mentis atque ani mi cruciatu afficitur, ſiquando Conſcien tia patrati ſceleris memoriam animo obij cit, vindictæque metu terret ac concutit, L2 5 qui- .——— —y—————————“ pe occVvIr. NArVRA. 9„ quibus ſtimulis mens nonnunquam in poi maus ſu Deum erecta, vt in filio prodigo cötigt, meal uir ac:eſ- reſipiſcit, ac diſcuſſa trepidatione, rräqul quat S litatem cõſequitur, ſic vt mens rurſus ex uan hilareſcat atque erigatur, ac diffuſo per nee corpus ſanguine, erectiſq́; ſpiritibus qui exn paulò ante ſopiti erant, color effloreſcat, lruii qui caleſcente corpore, contractoq́ mœ. er rore animo, extinctus erat atq; exanguis. rui Quum enim ſe proferant vitia affectuſq; anp- animi in vultu ac corporis habitu, ſiquan dity do aliquid latentis occultique facinons escht in mente reſidet, huiuſmodi ferè homt fecqxi nes oblata vel leuiſſima occaſione expal- ſié-x leſcunt, tumultuantur, æſtuant, contre. uülim miſcunt, ſuſpirioſi ſunt, gemebundi, taci. ignie turni, ſuſpitioſi, exanimes, varijſq́ue cogi. belt tationibus diſtrahuntur, quod, vt Dauiq tintr ait, peccatum iugiter animo obuerſetur, hhac ita vt non pro voto aut animi ſententia 8 excuti poſſit aut obliterari admiſſi crimi- Üilucom nis recordatio, ſed ſubinde recrudeſcat, dinchts rſam 50, ac redintegretur: quò ſpectat illa Daui- unai dis precatio quum in tali affectu eſſet cõ- 8 1 ſtitutus, atque huiuſmodi fluctibus æſtu. binaim que iactaretur: Redde mihi lætitiam falu- auma taris tui, ac ſpiritu principali cõfirma me: dennt,S Tum illa cuni animo ſuo expoſtulatio vel mmieht P0. ——— cor Mdinn us( kricetn e odlfam ui ccaliran ant eſtumam iſ e amedal 1a Nariſen hunt iquocekh gits mo cim Ro Amimita 3Srn ſed.dde recu mi E fecuc uiuſ iifuctun cde u hilerim 1D e Al cöfmmt imc a Apolul — ͤͤ 2* 3— ——jy—— MIRACVLIS. II11. 1111. 368 .„. 4. 2 potius deploratio, Quare triſtis es anima mea,& quare cõturbas meæſpera in Deo, quoniam adhuc cõfitebor illi, Rurſus par ta animi tranquillitate, diſcuſſoque mœ- rore, Introito anima mea in requiem tuã, etenim Dominus benefecit tibi. Dediſti lætitiam in corde. Ita ſi omnia nobis ali- ter peracta ſint, quàm æquitas exigit, ac praua voluntas, ipſaque in malum incli- natio aliò, quam intellectus cõcipit, mẽs dictat, ſuadet ratio, impellitur, poſtmodũ excruciat animum hominis malè actorũ Pſal. 41* hſali⸗ recordatio. Quũ alij ſepti ac muniti con- ſheueis 4,2;.. 2. 1 3 ucia ſciẽtię fiducia, ac mẽtis ſecure teſtimonio zaireff- fulti, nihil metuant aut exhorreſcant, nec uias. ingruentibus eriam calamitatibus, peſte, bello, fame, rerumque penuria, perſequu- tione, tyrannorum ſęuitia deijciantur aur labaſcant, tametſi enim ea ſit humanę na- turæ fragilitas, vt nemo nõ inopinato in- ſultu concutiatur, cuius rei Chriſtus ſpe- u- cimen edidit, iamiam immolandus: vir tamen integer& qui propugnatore Deo nititur, impauidè atque intrepidè aduer- ſus imminentes tempeſtates ſubſiſtit, il- loque munimento ac præſidio ſe fulcit ac tuetur. Sic Dauid anguſtijs vndique cir- cumſeptus, inuictum infractumque animi robur th. 26. Fſal. 26. Cap. 13⸗ 1 4 3 1 . 1 4 4 4 ⸗ 8 12 4 4 3 / Prou. 12. Lex vatu. Dr OccvIT. NATVANAI robur periculis opponit. Spiritu ſiquidẽ potenti fultus ac vallatus, confidentius loquitur, Etiamſi conſiſtant aduerſus me caſtra, non timebit cor meum etiamſi ex- urgat aduerſus me prælium, in hoc ego ſperabo. Similiter Iob, Etiamſi occiderit me, in ipſo ſperabo. Impij verò, ſcelerati, ſontes, nefarij, facinoroſi tametſi ſepti ſint ac ſtipati magna cligfgla, muniti opibus, aucti latifundijs atque ampliſſima agroriũ poſſeſſione, rerumq́ue omnium affluêtia fruantur, carnificinam tamen animi perci piunt, omnia metuunt atꝗq; exhorreſcuũt, ipſaque mens conſcientia ſcelerum tan- quam gladio, vt Sapiens ait, pungitur. Quum enim ſubit animũ maleficij recor- datio, confeſtim tanquam furijs agitati, contremiſcunt, palleſcũt, circumſpectaàt, omniaque vel tuta timent. Eſt enim cuiq́; ni. natura inſitus delectus rerum, iudicium, Rep.. 2. . 1.4...„ 7 1 boni malique diſcrimen, impreſſaq, Dei ani notitia, quam Paulus appellat legem, ſeu inſtinctum ductumque naturæ, qua feri- murad honeſta, auerſamur turpia, atteſtäà.- te, vt is ait, cuiuſque conſcientia,& cogi- tationibus inter ſe accuſantibus aut eti excuſantibus. Magna itaque in omni vit& actione vis& effectus conſcientiæ, ſic vt Tee homo vero l bewuü conhe dar ſal coo ſoylin dusſwa diulche mdh s a norſts tegrics lap MIRACVTIS LWIN. III I. 369 homo quamlibet atrocia illi impingan- 8) conta tur„Conſtantiam tucatur, ſemperque in 8 Ct antadug propoſito ſuſceptoque conſilio perſiſtat/ t ſeumeia nihil metuat, non contremiſcat, aut vllis eRm, iak minis cõcutiatur, ſi nihil commiſerit, qui 1 tianlia vero aliquo crimine contaminatur, aut la . 6 *. rijverä et n S rametitn ud=npliliag m Vmniumat ind imen an etu a cq exini uſdtia ſcelen 284 18 ait, mn ita Bima 1 1 im n im fuim pal It cirau tat nnt. Eſteu elet 1erum,uh ſcsi= impte nuld E dellat en um siaturæ,ſ auc Mur turpl- d Siſcientus ſe mtibusu aon que m M ½ 1 d anlciegt A ſtlan bem ali quam in mente conceperit, pœnã continenter ante oculos verſari imagina tur, paratumque interitum. Timor enim, conſcizii⸗ quo& ſanguis ſe recondit, ac ſpiritus cö-Heaen ſopiuntur ex peccatorũ conſcientia cxor immuigs. tus, homini mentem eripit, ac vulrum to. tiuſque corporis ſpeciẽ immutat: ita etiã in medijs delicijs, in tripudijs, in ſympo- iijs, in amplexu coniugis carnifieinam ac morſus animi experiuntur: quum vitę in-c tegritas omnia pacata efficiat, tranquil- C la, placida, quicta, minimeq́ue turbulenta aut tumultuoſa. Quod vnum argumento Argumen- eſſe poteſt, mentem hominis à Deo pro- valids fluxiſſe, illius vi incitari, illius ſpiritu& af- nnos. Hatu impelli, denique ſupereſſe à morte““ animam, quæ reuoluris annis, vbi ſupre- mo Iudici cum hominibus diſceptare vi- ſum erit, corpus poſtliminio eſt amplexu- a. Manc autem atque antelucano magis cicua — duget ac leprofert Conſcienrie vis ac lli 8us ies- mullus, diſipatis fumis ac ilcuſſo fuligi- en , n016 GY. ITro por Ar ſa woe AASre 4 4 8 8 1 i—— ö 8.———— dE occvIr. NAr VRA noſo vapore, quo mẽs ex heſternis ac pri- eu, wmene dianis VeI actionibus vel epulis, ſympo. ſevnofen ſijs, cruditate, crapula, ingluuie, alea fuit 2enfasua. Oppreſſa, ita vt eo potiſſimũ tempore ſu- beant animo anteactæ cogitationes, ead; in mentem recurrant quæ deteſtari ſolet vel improbare. Sic Prophieta, Mane exau rſam.5. dies vocemin meam. Mane adſtabo tibi& videbo, quoniam non Deus volens ini- aſaiezo. quitatem tu es. Mane mane eriget mihi Saie. 16. aurem Dominus. De mane vigilabo ad te. Iuſtus tradet animam ſuam, vt vigilet Eecle. 9. ad Deum qui fecit illũ. Deus Deus meus „ſauss. ad te de luce vigilo. Ita euigilatis, ieiunis impranſis, abſtemijs magis ſe ingerunt co ſciæ mentis affectus⸗ac Deus diluculo au rem homini vellicat. Quis enimn vino ob. rutis crapulaz ingluuie, cbrietate oppref- ſis cultus adterri poſſit, aut ſalutaris vel 2 admonitio vel afflatus adhiberi? Ita noll pleroſdue, quibus quum idẽtideim ſubo. riri ſoleat ac reꝑullulaſcere xci maleadie recordatio vino affatiin ſe obruifſe Ie 8 — obreperet animo, actacite ſK infinharct facinorum memoria: quãquam poſtridie malum recrudeſceret, ac menrein Ob clu- ditatem ſæuius infeſtaret, Simile enim epan. quiddam is cuenit, quod morbo infectis 1 qul 1 gune tumo hiubsen quode qait, ſawei tun Catie ſett e VTColhi renthic aci bugri Fülim dopone uupdne dchl:Ne dM Te tpul A plouiezi 0ſt lmütenmn 3Sypitaion 1 5 e detel c9 hetale nDhe adltehi n E Demsiom ll= nane eigt .= mne igh anſuamg t Deus Dan 6 2—enierläden lijt zis ſeit du 4 eusdl ici—us ee Ja) dedri rran 1 edlie an po aut wi fla t jdhibeitl 134 R lll 11 ull E= EEEIL 5 dteſel 2— do llame — enrend 4— Set. Lill Ps J 1 Jccdol 2 a Jdmc- SäKunn —. AIRACVIIS LIZ. IIII. 370 qui non detegunt, ſed celant hulcera ac tumores quibus ſcatent, quo fit vt acer- bius intus dilaniari illos contingat, ad quod exemplum alluſit Dauid, quum in-2ſelz. quit: Quoniam tacui, inueterauerunt oſ- ſa mea dum clamarem rota die: ita pecca tum, terror animæ, mentis inquictudo⸗, Conſcientiæ anguſtia confeſſionem ſce- Locas Da- leris extorſit,& tamen non induci POtUi, andnr eigi vt commiſſum ſcelus confiterer‚ ac poeni tentia id expiarem. Cærerum multũ mo- mentiactferuntin permodenda mentesin excitandis ſopiendiſque conſcicntie mo- tibus vitæ inſtitu tio, corporis habitus, in- ſiti humores. Sic nautæ, militcs„baillli, geihus des caupones, trapezitę, vſurarij lenones, ple EEEeäſeie rique negotiatores ſeu minuti mercato- res non magnopere mouentur conſcien- tiæ impulfil, ita vt eam largam ſint conſe- quuti,& qui, vt laxiora ac patentiora re- tia, omnia tranſinittant, colãtes culicem, camelũ, vt Chriſtus ait, deglutiẽtes. Nõ- nulli ſolitarij atq; vmbratili vitæ addicti, ba. plus ſatis anxij ſunt, ac trepidant timore Mau. 23. vbi null rimor. Sic ſuperſtitioſos pluſquã pPar eſt aur res exigit, Cõl ciẽtię motus agi uar, nec inané perſuaſioné ſibi eximi pa- tiuntur. Ita melancholici Præ æteris an- 1 Jimile 4 — 4 E k 5 1————– pD= oOccCVvIT. NATVRAI xij ſunt, Cholerici ob humorum tenuita- tem& feruorem, vilem habent conſcien- tiam, camque vel excutiunt velextenuit vel obliuione obruere tentant: Sangui neis non magnopere cordi eſt ille animi motus, nec aſſurgit vlla in mentem tranſ- actæ vitę cogitatio: quò ſpectat illud, ſem dbis contra me amaritudines,& conſume. ltlen re me vis peccatis adoleſcentię meę. Qu nueaeu. enim nobis in ætate iuuenili inſolenter tranſacta ſunt, nec magnopere commoue bant, ea in ſenectute, in morbis, in calami tatibus, ingruente clade aliqua recrudes imdeee Cunt, ac menti, tanquam rationes expum 2aus 6 Ctæ atque obliteratæ, obijciuntur: vt iß 6 quibus quũ olim multum æris alieni com flatum ſit, ac iampridem rerum creditarũ ſolutio animo excuſſa, rurſus appellai incipiunt, atque vt debita refundant, ii- 105. 13. re adiguntur Ehlegmatici auté deſides ignaui, veternoſt, focordes ne cogitamt quidem, quid ſit conſcientia, nec eorum mens aut incaleſcit, aut vllis ſtimulis ex citari poteſt ad ea concipienda quæ ſalu- taria ſunt, vtpote immodica humiditate immerſi. Impij qui in profundũ ſunt de. merſi, quique vel à verbo vel Dei cognr- tione alient exiſtunt, omnia contemnit; b irri- rletſla holtet caullla extenu lorente b ſ teress rargfer da! bl 11 1 1„ in 9= Monundn 1 AWenc ptlclan l e erant, 8 de— ddt ckile id Tamenrm o Kſpectuil ——— at Kines Kcn 54 ſcentienn eta Venil i. cc loperechm auſt„mordäaa ne= ealiqumm an tau ratiora rat e bijcimmn bünl am lm æmtn n renant ea A, rurü eGurita retuu Phlb= ci an OI ordesſtdh ito ientiayIäi c tulls li e T eipienän 1 2 rot o ell tu mnia cs 4 b 4 4 to E rodick ul b ud MIRACVIIS. II. I1I1. 371 irrident, ſubſannant. Nonnulli interme- dij palliant, excuſant, tergiuerſantur, aliò hal,t transferunt: quod ipſum deprecatur Da- uid, nec in eum errorẽ deuolui exoptat, b Nec declines cor meum in verba malitiæ Aal. 14e. ad excuſandas excuſationes in peccatis. Multa itaque Conſcienrtiæ lumini offi- ciunt, idd; Obumbrant, adoleſcentia, cra- ELla.ingluuics‚intempcrätia, amor, nox, deliciæa Voluptates, quæ ommia pudoris ac modeſtiæ frenum excuriunt, Tic Plau- tus, iaum, mulier, ui bil peruicioſius bomint adolgſcetula: Cui Ouidius conſonat, Imer. 159. Nox,& amor, vinumque nibil moderabile ſuadent, Eleg 6. Illa pudore vacat. Bacchus Amorque metu. Siquidem conſultores illi parũ ſaluta- res ad deteriora animũ rapiunt, mentem- que à ſanioribus conſilijs auertunt,& ſi quis horũ Conſcientiam pungat ac ſtimu, uuenus) * .. Tõn ſciea,* let, ſi ad optima quæq́; impellat atq; de) hortetur: contemnunt, negligunt, irridét, cauillantur, omniaq́; obnubilant, eleuãt, extenuant, ac cauſantur iuuentutem, ac florentes annos Genialiter, nulloq; nubi- lo tranſigendos, poſtremo cogitationes tetricas ablegandas, atque in ſenectutem transferendas: ita quũ rationis documen ta reſpuant, ac Conſcientiæ dictamen ca- Aaa uil- s———ͤͤͤ 5 PIOCCVILr. NATVRAI uillatione illudãt, ad Voluptatis amuffim potius, quã ad Aequitatis ac moderatio- nis normam omnes ſuas cogitationes exi xaalen. gunt. Vndè appoſitè Solomõ, Adoleſcẽè- tia vana, præceps, temeraria, lubrica, inco „auleere Sitans, improuida, inconſiderata,& quæ cenſil) illam comitari ſolet voluptas& deliciæ E. fugaces atque euanidæ, nonnunquã dam noſæ& quæ luctuoſum funeſtumq́; exitũ conſequantur. Quoniam autem huic æta ti ferè comes ſit imperitia, incogitantia, conſilij inopia, ob id minus perſpicit, quæ ipſi ſalutaria ſunt, frugifera, fructuoſa. Eſt etiam nonnullis qui in conſiſtenti ac fir- mata ætate conſtituti ſunt,& penes quos ſumma rerum publicarum, ac religionis columen conſiſtit, aliquando errore& ca ligine inuolura Conſcientia, ita vt plerũ- que non omnia exactè atque adamuſſim demetiantur aut excutiant, aut adhibita in conſilium ratione, iudicio, delectu re- kanwe runn Dei verbo ac ſpiritus Diuini afflatu nemaa, negotia ſua perficiant, ſed nonnunquam ſed afecti. illos impellat vel affectus humanus, vel 8 ucan principũ fauor& gratificatio: quod Pau- lum factitaſſe legimus: vel etiã ſtabiliẽdæ 1 ſuperſtitionis inueteratæ error,& inolita vitioſa conſuetudo, quæ irrepſit non bo- norun — aotul tte anqu llline turer tcgen (wcera racc rt ne Ileis aeDe wuom doinci tt, il nqui del ndum lücdo rhcu mndber ſhn poobau etoyr runet 1 ul 0)— dmn en 1 mn de wllOndgt 3* d Adobi ms e Jubian inc trleram lg ſum ſ ektunda b oni Atem ul upet incogne dmr perpeig trug t=, frodtul ui iafitteruan uti R pemnm 1 dicd ta, achh aliq tglo emnk fonſd Aiitaſti xach Ue ati excu t2, autal ne, lo, deles c ſpt= Diuinia iant ⁵ nonnu Mfed e numans, gr S io: qulit imus Setü ſeu leten* frord 0, tepſt ao 1” MIRNACVIIS. II. IIII. 372 norum conſenſu& autoritate, ſed impe- ritæ plebis crrore, quam tamen nemo, gnnrine tanquam legem ac regulam vitæ aboleri geierats ſuſtinet& obſoleſcere: quò fit vt in dele-2 ctu rerum, in boni malique diſcrimine, in 2⁸4er⸗ erigenda inſtaurandaque ac propaganda ſincera religione ac Dei cultu hallucinẽ- tur ac cæcutiant, prorſuſq́ à ſcopo aber- rent, magno Conſciẽtiæ detrimento. Sic ³*¹6. Iudæis perſuaſum erat ſe obſequiũ præ- ſtare Deo, quũ in illos ſæuirent qui Chri ſto nomen dederant. Pari impulſu ac ſtu- dio incitatus Paulus Chriſtianis infeſtus*⁴ο*. erat, illoſque minaciter perſequebatur, zelo quidem pietatis, ſed qui errore inuo ³οπα☚ο. lutus eſſet,& qui, vt Apoſtolus ait, nõ ſe- cundum ſcientiã perficeretur, hoc eſt, nõ iudicio, non ratione, non excuſſa cogni- taq; cauſa, vt Gamaliel factitauit, nõ ani- maduerſa cognirad; Dei voluntate, non ſpiritus Diuini impulſu arq; affaatu, qué 22n. 4. probari vult expreſſo Dei verbo, atq; an ex eo proficiſcatur, explorari, itaque erra tum eſt in delectu religionis non affectu & propenſione pietatis, quod ſpiritu Di- uino, qui certa atq, indubitata mentibus hominum ingerit, eſſent deſtituri. Sic vi- 90 .. 7... 14. detur via homini iuſta(vt ſapiens ait)& Aaa z no. Afto.5. 3 5. 8— 4 1 8 4 4 e-—“ ———————õõ——— 3 1. Iimoti. DI OCCVLT. NAIV RAI nouiſſima eius ducunt ad mortem. Cuius rei ſpecimẽ nobis exhiber Paulus ex per- ſequutore factus præco ac propugnator, aſſertorque Euangelij Chriſti, qui ſe mi- ſericordiam conſequutũ profitetur, quod ignorans fecerit per incredulitatẽ,& quò in eo oſtenderet omnem clementiã Chri ſtus Ieſus, ad exprimendum exemplar ijs qui credituri eſſent in ipſo, ad vitam ęter- nam. Hæc autem de Conſcientię motu vi debuntur fortaſſe quibuſdam verboſius à me amplificata, præſertim quũ hoc argu- mentum ad ſacrarum literarum profeſſo- res arque Eccleſiæ miniſtros ſpectet, quo- rum intereſt,& munus expoſcit, cuiuſque mentem ſalubri exhortatione tranquillã ac pacatam efficere, animoq́; pauores exi mere. Verùm quum hi affectus qui ex cõ- ſciæ mentis angore emergunt, valetudini officiant, ipſique ſpiritus atque humores vitiati huic rei fomenta miniſtrent: Me- — 1 tiel mule molet dtham fihls mim! eäar Jlls e dole rooh Unnar 1 a rn u— wnen aI aulug Tr 1 3 4 = propumm rllj i vdute; duh Loftetug rl ra ulitatä nn Memenit ins S exemmt tin e ad itmg e Or dientienn quila an vebt redota qyuüborg run zarum p emil f DVs peing anu Eoſcitie aho one raui re,u E q; palrsa m E Ktus quui re eit unt,dn dicd Atque hum men te ditrent: 1 ſenſum animi vitia rediqat in corp' cor- “ eA AM Aha Meiinie ee—— MIRAGCVIIz, T IB. II I. 373 ta eſt, vbi ſenſuum organa ac ſpiritus ani- males ac vitales ſunt vitiati. Nec minus moleſtũ eſt viro Eccleſiaſtico animo me- delam adferre, vbi corpus vitioſis humo- ribus oppletum eſt. Siquidem ob arctiſſi- 21umi o mam vtriuſque partis cognationẽ& con fenn 55. poris verò morbi in animũ mentẽq; trãl 1 feruntur. Exemplo ſunt lympathi, melan- cholici, phrenetici, amentes, deliri, ebrij, apoplecti, veternoſi, paralytici, maniaci, Lunatici, tum pleriq́; alij, quorũ morboſi affectus ex cerebri intemperie oriuntur, quocirca Capiti quod mentis ſedes eſt, tum vtriuſq; partis ſani- tati accuratè proſpi- ciendum. — 2.——————— ————— QVAE PRIMO LIBRO continentur. Cap. Fol!. 1. De natura Diuinitatis inſtrumento. 2. Hominis dignitas& præſtantia* 3. Naturaliſſimum procreare ſibi ſimile, eoque reueren- tur vti debent homines tanquam diuino munere, Dei que inſtituto 10 4. De ſimilitudine natorum cum progenitoribus. Et qua ratione, quæ foris incidunt, infanti communicentur, multarumque rerum formas ex matris imaginatione concipiat 12 De abſurdo prægnantium appetitu, atque inſatiabili rerum deſiderio, quibus ſi contingat fruſtrari, pericli- tantur 20 6. Semen conferre mulicrem, totiuſque operis eſſe con- ſortem 22 7. Vnde ſpecies, ſexuſque animalis, hoc eſt, vtri acceptam ferre conueniat, viròne an mulieri maſculi vel femel- læ procreationem 25 8. De prodigioſis monſtroſiſque partubus, Obiter quid deſignet Prouerbium VARTA LVNANATI, alia ratione, quàm in libello nuper à me edito tracta- tum 28 9. Qua ratione maſculum, qua fœminam procreare poſ- ſit, qui eius rei ſit auidus: obiter ex qua cauſa Herma- phroditi, hoc eſt, vtriuſq́; ſexus homines geuerétur z3 10. An excremento menſtruo fœtus alatur,& an adoleſ- centulæ concipere poſſint, prius quàm menſes profuu- xerint 1 38. 11. Animam non à parentibus proſeminari, ſed infundi di- uinitus, omniſque interitus ac corruptele eſſe experté tum uoto geſtationis die inducatur 4² 12. Anima tametſi ſit incorporea, nec ex concretione ma- teriæ, aut elementis conſtet affectibus tamen expoſita eſt, ſuaſque ſentit perturbationcs& pathemata quæ in corpus redundant 4 ³ Anumas ☛ 2 g.Arim nec pe orem 1rhea ohpol olc 9 rerem acont Iecplo azanlr ihani äümor ſek Gngoh leluc gleat M!das aſärui B qun ddit „lwer 10. Kekcc 1. M dus a u Jond nualc 4 dle er L ane—. inſt„ 85 1e 52 Nard Au a e ii 1„ duno mia b .„ 1 T geritorhune dunr mnn commlin torm== utris lnaäun tnm J u, anwe n uücgm zrulruiz 1 18**†. V lerem em Gdue opencn 9 mnim x eltmina em tal maſcultm. 2 roüid e ubus, Uia U deld Ame cha⸗ in, C ☚ nam hrorxu 88:O Stqua calts ſei nines guein ſtuo a tlatur, Aua ** nr, 1 Adm mentif b dos dasi ſeduni lirus d. gptelg eleene de it dr iu- 1 Hpors 1 concleton hr— us tamenen urdac= Phattmnf 4 leeojenn LVNIH 3. Animas hominum non omni ex parte eſſe æquales, nec pari conditione ac dignitate, ſed aliam alia præſtã- tiorem · 14. De Animæ immortalitate, atque indubitata certaque corporis humani reſurrectione: tum qua ratione ac mo do id perfici contingat. Denique quanta ex tanto mu- nere mentis erectio in Deum, quantaq; morituro fidu- cia conſequendè ſaluris 63 15. An prodigioſis, monſtroſiſque partubus atque aborti- uis anima rationalis indita, ſintque reſurrectionis futu- ri participes: obitet qua ex cauſa excitentur 77 16. Humores atque alimenta corporis habitum, menriſ- que ſtatum manifeſtò immutare: atque hinc affectuũ origo, ac conſcientiæ ſtimuli emergont, obiter quid 4„* Q. 4* Melancholia efficiat,& qua quiſque ratione illi mede- ri queat 80 . 0.. 0. ·..„ 17. Herbas mutationibus obnoxias, tum viribus formaque deſtitui, niſi nouos ſubinde cultus adhibeas 90 X*..„ 18. Quam varia ſit ac multiplex ſoli, terræque natura& conditio 104 19. Lunæ radijs augeſcit, non matureſcit botrus 105 20. Stercoratio quare He ſiodo improbata 106 21. Qua ratione Curculio, aliæque beſtiolæ infeſtæ frugi- bus abigi, necariq́ue poſsint 107 22. Lumbricorum vermiumque qui humanis corporibus innaſcuntur, ſagacitas,& quid portendat per os narel- que erepere 109 QVAE SECVNDO LIBRO continentur. 1. Humores, non malos Genioes morbos inducere: Spiri- tus tamen atreos ſe ijs, vt tempeſtatibus immiſcere, ac faces ſubdere 111 2. Melancholicos, maniacos, phrencticos, quique ex alia cauſa furore perciti ſunt, nonnunquam linguam alienã perſonare, quam non didicerunt, nec tamen eſſe Dæ- moniacos 1 117 A aa 4 z. De ——— ————————888ZöZ—ſßö—ſöoſͤ8ſIö3ſͤ3oſͤ3ö3ſͤſͤſͤſͤſͤſͤſſſſſ“ 10. 1I. De Epilepſiæ, quam tum veteres, tum recentes ple. beij in certos Diuos referunt, violentia ac ſæuuiia: qua denique ratione expugnari poſſit. Obiter comn. tiali morbo, lethargo, apoplexia oppreſſos non ſa. tim ſepulchro inferendos n Qui fiat, vt morbi longi ſint ac diuturni, nec facile medicamentis cedant. Vnde febres recidiuæ, vnde. que induciæ, atque intermiſsio. Quæ ſcire omnium intereſt, nequis facile morbo tentetur, aut vt illum cito excutiat.„ u De ijs qui ſubducti lecto, ſomnoq́ue oppreſsi ambu- ant ac perreptant culmina, ædiumque tabulata, mul taque perficiunt dormitantes, quæ vigilantibus ac- ceſſu adituque ſunt difficilima, quæq́ue ſumma cura perficere præſtareque nequeant ⸗ Ex his qui ſubmerſi ſunt, virorum cadauera ſupina: feminarum verò prona fluitare, exemptoq́ue pulmo ne non emergere. 132 Submerſorum corpora, vbi em ergunt, atque in con- ſpectum producuntur, tum eorum qui interempti, cõ foſsique ſunt, præſentibus amicis, aut eo qui interi- tus cauſa illis extitit, è naribus, aliaꝗque corporis par- te ſanguinem profundere 134 De infantium recens natorum galeis, ſeu tenui mol- liq; membrana, qua facies tanquam larua, aut perſo- nato tegmine obducta, ad primum lucis intuitum ſe ſpectandam exhibet. Helm vulgo vocant 136 Quur apud Belgas In fabis verſari dicantur, vacil- lantis parumq́; firmi cerebri, vulgo, In die boonen. fol.. 138 Non quiuis grauis ac teter odor homini noxius. Sunt enim inter hes qui contagia diſcutiant, mor- biſq́; putridis obſiſtant. Obiter vnde manauit pro- uerbium, Cornua inibi, ecque loco aduri, vulgo Men brandt daer hoornen 140 Digiti ſiniſtræ manus, qui minimo proximus eſt, prę- .. 8.. ſtantia, qui poſtremò omnium morbo articularu aut chiragra infeſtatur,& fiquando affici contingat, non mul: poſt mors imminet. Obiter quare præ cæteris auro deuinciri mereatur 141 12. Qux- n. V cll u. Caol cllon crpo rum le al bante 1Lu m Jlele 3 1T l rcrauc tn) 1. lorte ckcl Spran famit Kean v. Rrer 1 10 Ppcere lsiit ohluc gieii tentan A.Gwm nandi gi bi irſal 1 4 tes mm e ee* Molenäaat , a polli he 9 4 Tla en 3 pbreluan ong 41..] m. durer n . ☛ ant. P' tbres ntin, 6nf E 0. Dr(äm dle denterur, au —-— —— A lech 1due oi dnl er mcla u E„Cue Aüglunn dih quxcue nn guc 1 Lat un ium cadunn onn t deeremprui 6 Tora ä jergunt anin urc d um guüinea eneld d. cis, altenmn ,em 1 aliaqque cnnn tundch 1 n M galeisſauin uafad t.= am lanan doda☛ um lucöm ber H Arlgo vom lufl ☛ tHati dicmu, mi cei tm ulgo luddede is ac= dor bewiinmf os qd E ia diſclim: ſtant ☛ tynde nun ainibi Kore loco adui,e rboocucu uus, k vo prorimu n C3 um worbomnaa r.& d M aßci contnga .. ra mmis xtqbabegan Tcatut un 12. Quædam ignem non concipiunr, flammiſque inui- cta ſunt,& qua ratione id efficiant 142 13. Calor natiuus hominis fou etur, augeſcitꝗue animal- culorum, præcipuè autem infantium calore, ſi parti corporis inualidę applicentur. Non enim hoc fomen- tum concoctionem ſolum adiuuat, ſed dolores quoſ- ue articulares ſedat. Inter catellos autem, qui id præ- Aen⸗ efficacius 144 14. Cur morbus Gallicus nunc, quam olim mitior, minuſ- que ſæuiat,& in quos morbos degenerer 146 15. Qua ratione moribundi eriam conſtante adhuc mẽ- te raucum murmur edant, ac ſonitum reciprocantem, quem Belgæ populari voce Den Rotel vocant 147 16. Mortem hominis, rerumque exiſtentium interitum eſſe contra naturam, parumque appoſitè naturalẽ dici. Sic tamen obfirmandus eſt animus, vt mors non ſit formidanda, licet non ſine ratione omnes illam exhor reſcant 14 17. Ebrietatis ac temulentiæ incommoda& quæ illi obſi- ſtant ac medeantur 150 18. Intemperantia p otus, quàm cibi nocentior 152 19 Alia vi ac ratione vinum inebriat, aliterque homines afficit, quàm Sicera, Zythus, nobiſque vocata Cereui- ſia 154 10 Procero craſſoque corpore homines aliquando mi- nus vitales, quam graciles: minuſque animoſè morbis obluctari. Exiguæ autem ſtaturæ homunciones plerũ- que vini capac iores, quàm obeſi, ac ſerius temulentia tentari. 155 21. Qui mane ientaculum ſumunt, ſi id moderatè fiat, in praudio liberalius edunt, minuſque vino, etiamſi lar- gius bibant, offenduntur. Obiter an multus panis eſus ſit ſalubris„ 157 22. Nux myriſtica ſeu moſcata,& Corallius lapis à viro geſtata melioreſcunt, deteriora verò efficiuntur à fœ- mina 159 23. Magna ex parte ſteriles eſſe,& infœcundos, quibus ſe men ſponte profluit, ſeſeque polluunt,& qua ratione ic fiat— 161 24. In morbis excreſcere corpora, atque in longitudinem Aaas pro- produci, licet minus edant: in latitudinem verò qimi. nui aa 25. An ieiunis, an Pranli venam incidere expediat,& an conſultum ſit ſtatim ab inciſa vena ſomno ſe dedere fol.. 166 26. Phyſiognomonia, hoc eſt, naturæ morum que inſpicit. dorum ratio, qua ex notis ſigniſque corporis, animotiũ motum ac propenſionem elicimus ac dijudicamas, nõ improbanda. Cæterum quid ex hac potiſsimè obſerua- re conueniat, ſcripturæ teſtimonijs comprobatur fol. 16 27. An aperto hiantiq́ue ore dormire, an clauſo, colubitiſ- que labris ſalubrius 171 28. Imprecationes parentum, quibus ex ſe genitos exe- crantur, ac maledictis inceſſunt, aliquando in euentum effectumque rapi. Bonas quoque ominationes, quibus illis felicia ac ſalutaria quæque exoptant, ad lætum ex- itum eſſe adiumento, atque ex progenitorum voto om- nia conſequi 172 29. Qui fiat, vt iuxta vulgare prouerbium, Nemo prope- modum ex morbo, aut longa peregrinatione mellor euadat, vitamque emendatiorem aſſumat fol. 17; 30. Lapides ſeu gemmæ terra marique erutæ, vel animan- tium corporibus exempte, qua vi ac facultate polleant, quaue ratione aliquid efficiant 173 31. De Somniorum euentibus,& quatenus obſeruanda, ijſque adhibenda fides 180 32. De anno Mαᷣααννμα hoc eſt, Scalari& gradario, ſep timo& nono, quibus annis corpora hominum mani- feſtam mutationem ſuſtinent, ſenum potiſsimè tertio & ſexageſimo. Similiter de dierum Criticorum ratio- ne, hoc eſt, iudici js morborum, quibus Medici indubi. tanter ſalutem vel mortem ægrotis denunciant: fol. 132 3. Qua ratione Speculum obiecta referat,& quid ſtudio- ſis, quique continenti intuitu oculos fatigant, nitidus ſpeculi læuor commodi præſtet: tum qua ratione he- beſcentem viſum reſtauret 18; 34. Qua vi& facultate polleat Aqua vitæ, ſeu Vnum ar⸗ b ens ardens ttoel puusl Harza moyli „Oum unrij iis niil yhüllt Aates 4 40 tu Kretelli A Sumn juam!b necliui lunan fol alivemr hert er numanls duidäam tubetasee 61So s Lu nndlcue uemora Hirtius dueae te ſtidr .Deladr ſt off De lppc dl. duorgpotit maat zad dſtüten du c boubim ie r 1 compuahar re; 4 ore ne an duulhein n user egane zinc t ülcquantadnen Mas ominanansas a qut amn koptamtalrm, edu Peniwmmg gue 2 rdium Nagn 1urld E zeregrnannd endad u allumx eterta Lan de erurzam mpe E= acfaculagia d efid ntibd r vatenas han 86ö 18 K= calari Kgunn Sand ten'ora horinnn ſuſtia:= num pnciins ter d* m(mitodel porde Mn libus kini onem E. TS denucm 1n0h ſeru Kait nl e los laigin i 8 R um qum kure 1 ſer ollci— rie, ſ ardens& cauſticum, vulgo Brande vvijn,& quibus id tuto exhiberi poſsit. Obiter admirandi aliquot factitiʒ huius liquoris effectus 188 35Argenti viui prodigioſa vis& natura, quod Belgæ à mobilirate Quicziluer vocant 190 9 36. Qua ratione in Salis inopia Carnes, aliaque edulia à putredine conſeruari poſsint, Obiter Salis, Acetique vis mirifica 92 37. Pallidæ mulieres rubicundis, macilentæ obeſis magis ſalaces, magiſque viri deſiderio pruriunt 195 38. An affluẽter atq, auidè, an ſfenſim ac parcius: nõnulliſq; interuallis vrgente ſiti, vel in menſæ accubitu bibendũ ſit 3 196 39. Quæcunque properòè ac feſtinanter matureſcunt, vel iuſtam longitudinem aſſequuntur, celerius intercidũt, nec diutinam ætatem perferunt: quod infautes ac ſtir- pium aliquot genera commonſtrant W fol. 198 40 Alimenta aliquando vitiari, ac veneni aliquid contra- here ex beſtiolarum inſeſſu incubituꝗque. Denique humanis corporibus ex diffuſis in illa ſordibus ſimile quiddam innaſci, nempe mures, ſorices„glires, ranas, rubetas: eiuſque rei exemplum 200 41.Solis Lunæque vis& natura in conſtituendis exci- taudiſque tempeſtatibus. Quid denique auræ aëriſ- que mutatie in corporibus, animiſque hominum ac ſpiritibus efficiat. Obiter vnde Oceani fluxus refluxuſ- que ac reciprocario, quæ diei naturalis ſpatio bis con- 2 ſicitur 202 42.De Lactucæ natura ac viribus,& quibus illa vel pro- ſit, vel officiat 8 209 . De Hippolapatho herba, vulgo Pat ientia fol. 209 44. De Saliuæ hominis effectu 210 45. De vſu Lactis, de colloſtro ac cremore, illud Belgæ Bieſt, hunc Room indigetant, tum quæ hæc coagulari in ſtomacho prohibeant 211 46. Podagrici cur ſalaces, atque in Venerem proni,& quotquot in dorſum decumbunt, duroq; cubili innitun- tur ₰ 4—y———“ ——— — tur 47-An exanthemata ac pueriles varioli, quæ vulgo* ſelen dicuntur, vino rubro exigi expugnarique pol. ſint, Denique lacte bubulo: quæ à mulierculis exliibe. ri ſolent, quum huiuſmodi puſtulæ effloreſcant 214 48. Tonitru ac fulmine vitiari vinum, eumq́ue liquotem, quæ Belgis Cereuiſia dicitur:& quibus id prohibea- tur, eorumꝗque vires inſtaurentur. 21 49. Te mpeſtatis, ex marinæ aquæ contactu præſagia, tum quid portendant hiberna tonitrua 6 §0. Pueros rebus pulchris affici, ac rugoſas deformeſqne anus oexhorreſcere, quocirca cum annoſis fœminis in eodem lecto nõ collocandos, multò minus, ſi pedibus cx aduerſo illis ſint conſtituti 217 31.Qui fiat, vt tenella ætas, prægnantes, ſacrifici, quiq́ue ſolirariam vitam agunt, ac ſedentarij ſunt, primo om. nium morbis popularibus ac peſte corripiantur. als 32. Varia naturæ documenta, rerumque diuerſarum non inconcinna congeries. Quæ quum grata breuitate tractare inſtitui, vno velut faſce complecti viſum eſt fol. 219 OQyvAE TERTIO LIBRO continentur. 4 Cap. 8 fol. 1. Qua ratione filij parentum probra atque ignominiam perkerre cogantur, illiſque progenitorum ſcelera atque iniquitates imputentur adeo, vt horum cauſa vel famę, vel rerum fortuitarum iacturam patiantur, aut aliqua in corpore animoque damna ac detrimenta concipiãt fol. 229 2. Quare conualeſcentibus ac morbo defunctis primum omnium genitalia turgeſcant, quæque illis natura in- ſita ſunt, nempe concumbendi Sdeflderium perſicete tentent, ac hac de re ſalubre conſilium atque admoni- tieoe 1n 1. 234. 3. De Aur atque Acris effectu, tum flatuum ventorum- . que dut no bis ac) man „De bau müäsa hnuſnr diung tlycgm z Curßel er aüünl ptilhen „De zali weille Odiier. do fuͤcco deratio b ap.. De wielf 10s,Kg t ola weinqhpit lecuſſo iumr 3 Deau 4 wqren que nominibus, natura, ac viribus in excitandis mor- 4 erpugan bis, ac promouendis humoribus, qui agitati menti da- uin 4 Eamälbend mna nonnunquam inferunt 237 e ule chrte 4. De pixide nautica, vulgo Compas, quam Plautus Ver i1. e um eunir ſoriam vocat, cuius obtutu atque obſeruatione naucle- V 92 Ea d üans is velificatio perfic itur 250 sial Kmr. 5. Quid canes agat in rabiem,& quo potiſsimum an ai. una ni tempore,& qua ratione ijs mederi poſsis 25§ udet zm inra 8 6. De Auri natura ac viribus,& quo effe ctu polleat„ fi- lchrs c uggfäin quando in ſanitatis vſum ac tutelam corpori humano QA un un adhibetur 159 7. De Grandine porcorum, alijſque huius animantis dloc m nünnß nco morbis ac vitijs, quæ vulgari lepræ ſeu Lazariſino af- er⸗ mantes un finia ſunt, vulgo ab inſalubri ac morbido corporis ha- bbitu Ongans zppellantur Et qua ratione hæc contagio a üeuuiſan dulan delt conrjen b cumcnh— unihe geres S: guim zun rno a ulcce* erpugnati poſsit. 261 8. Cur Belgæ, vbi nox moleſtè ac tumultuoſè, parumꝗ ue ex anim! ſententia tranſacta ſit, quiritentur Ioannis Ba ptiſtæ noctem ſibi obtigiſſe 266 „. De Salis conficiendi ratione ſingulari atque inaudi- ta, eiuſque narura effectu,viribus, vſu,& differentijs: Obiter herbarum aliquot maritimarum quæ ſalſugino- 1I 1 LIMA ſo ſucco imbutæ ſunt,& ex quibus Sal elicitur, conſi- deratio 269 vonti n. QVAE LIBRO QVAR- 1 1 umen tur. tentur hotum cuii arum tA patiantul a ooue d— Cap. rol. 1 1. De vi effectuque Lun æ, cuius motu impellitur, Ocea- enabd übo defuch nus,& quid moribundis ac morbo deploratis obueni- a u Tejhen u re ſoleat, vbi cum morte luctantur, atque è vita migra- elddenm ſ re incipiunt„Ex ac ceſſu receſſuque Oceaui, ac Lunx e econcd reſil t a llium anhet decurſu, cuius vires efficacius, quàm cæteri, perci- piunt atque experi untur maritimi 278 48 1 un a. De Zelandiæ infulis, ac gentis huius natura, conditio- 8 ne, ne, moribus, origine:& quantum commoditatis ae- que emolumenti huius regionis fundus, ac ſoli aber- tas cxteris adferat, compendioſa ac dilucida deſcri. ptio, in qua obiter refricatur rerum geſtarum memo. ria, multæ que naturales cauſæ explicantur fol. 28% 3. Qui fit vt ſenes ac prouectioris ætatis homines quum minus robuſtos tum tetricos plerumq́; liberos proge. nerent, vultuq́ue triſti atq inamœno,& qui rarius er. hilareſcant 301 Qui fiat vt Laurus quam nonnulli Zelandiæ denega. tam adſerunt, nulli quàm huic regioni, ſpecioſior exi. ſtat,& qua ratione effeceris vt contra gelu atque hi- berni frigoris iniuriam intacta ſubſiſtat nec emoria. tur 305 5. De Corpore neutro, hoc eſt, quod nec ſanum, necx- grotum ſtatui poſsit, ſed vacillanti dubiaque valetu. dine exiſtat atque inter vtrumque fluctuet fol. 306 De videndi ratione atque oculorum acie,& quur non- nulli remotiſsima quæque acutè cernant, quum ad proxima cæcutiant atque hallucinentur: alij propius admota exactè vide ant etiam minutiſsima, longius verò ſita, eriam eminentes moles ægreè perſpiciant. Et quur oculus dexter magna ex parte ſiniſtro obtu- ſior, minusque lucidus, Obiter de coloribus Oculo- rum ac plerisque alijs, quæ animi argumenta profe. runt: obiter hebeſcenti viſui remedia fol. 316 7. Ratio quur uonnulli mutilis truncisque ac decurtatis membris naſcantur, alij geminis quæque redundant ac ſuperuacanea ſunt, nec vlli vſui inſeruiunt fol. 318 8. An induſia, vulgo Camiſiæ, tegumenta lintea febri- citantibus mutanda. Et an ſtarim à morbo conualef- centibus barbam radere, aut capillos adimere expe- diat: Tum in quibus morbis pedes abluere conſultum ſit 320 Quod 2 4 10. Lexum. nu. Muren⸗ ceata mebe 5H n Nclo aud umd f0l z D mul trs jan mmpo deit ig 4. Chr el onge 33 llcas lbet aabi nqhue nerſi u* Khorie all erumn, heng u mcwo aan oua hulli Tenänd dunn 12 regoni ſtin ecfle an ounaxhan dan n ſüdlita na 1 0, ho R. Jnod net an ut,( Uanutiuxa 3 1 ntel tque hite 7 tacu e rorum cein qurq te cena m tacg e cinemn dſf deant ²e= minutlm emid* noles affchs ußd 6 ener 1 ☛ ex partesüh M 1 1 1.9 cdos— erde cauiwh lß,=nz aimiapunnt cuu iacda 6 4 444 1 4 dur,ns ſuinnſcrumn . (anl e Pn 2. N m motdud .. 9n les abluete ci gumertä liki t, a Süs qurgl nu — zs. Conſiliũ quo iuuenibus gratificati ſoleo vt maturè pu- G Quod mira naturæ vi, atque incred ibili efficacia ſin- gulæ herbæ ſingulis proprijsꝗ́; membris ac corporis Partibus auxilientur, atque aliæ in alias, vires ſuas peculiari cffectu proferant fol. 326 10. Serxum ineſſe ſtirpibus, atque alias alijs affici fol. 330— 11. Murenæ quas Belgæ Pricken vocant, in fumario ex- G iccatæ, tædæ atque ardentis facis vicem vſumque præbent, ſi accendantur 1 fol. 335 D 12. De ouo à Gallo edito,& qua ætate atque annorũ de- curſu id proferat: denique quid ex eo progeneretur, tum de lapide Gallinaceo& Acttite gemma fol. 336 13. De mulierum natura, conditione, moribus:& quur is ſexus vbi incanduit, acriores quàm vir, iras conci- T piat, ac rixetur enormius, multisque alijs affectibus importentibus ſuccumbat: Obiter quem ſenſum ha- beat illud Sapientis Hebræi, Melior eſt iniquitas W viri, quàm mulier benefaciens fol. 34² 14. Cur ouum duobus extremis verticibus quibus ob- longa atque anguſtiore ſui parte(vt Polus Arcticus & antarcticus) ſnbnixum fulcitur, digitis aut com- plicatis palmis comminui frangique nequeat, quã- libet præmas: Et quur aceto acri maceratum, in tra- ctabilem teneramꝗue membranam molleſcat, de- nique idipſum aqua vitæ, hoc eſt, vino ardenti im- merſum, nõ ſecus, quàm ferrum ab aqua forti, con- ſumatur 350 15. Luna mira naturæ vi ſingulis menſibus, ſecus quàm alia aſtra, ſingulas corporis pattes, ſanas latenter& tacitè, valetudinarias manifeſtè nec citra doloris ſenſum perreptat, illiſque modò duobus, modò tri- bus diebus inhæret: Obiter an in ca parte cui ſi- dus incumbit, tutò ve incidi poſsit fol. 351 beſcant, 8——ͤ““ beſcant, Ven uſtaque lanugine mentũ decorctur. Obi. ter gram inum fruticumque cum crinibus ac capillis non inſcita compar atio 354 17. Quatenus aut qua ratione Medicina conſeruattix in peſte atque aëris contagione adhiberi debeat, tum qus hac vi effectuque polleant. 36 18. Cui rei aſsignanda tant a in numerofiſsima hominum multitudine, formæ diſsi militudo, ac tam multiformis diuerſaque in facie, vultu oculis ſpecies, ita vt nonniũ- 4 4 quam ne vterini quidem partus conformes fint acſ- bi aſsimilentur 388 4 19. Multa animantium, piſcium, alitum, inſectorum gene. Kitc ra abſque ſemine pr ogenerari, vt etiam herbas, multa. Ki que animalia, atque auiculas inſolita ratione ac modo lbn 7— 1 cc abſque mutua maſculi opera concipere. 36z na 20. Manus vel aliæ corporis partes frigore geluque aut aid pruinis ob ſtupeſcentes ac rigidæ vt reſoluantur, ac ca. Acetii lore rurſus imbutæ reuiuiſcant.,364 Acma 21. Vnde exoriantur atque emergant in homine Cöſcien Acal tiæ ſtim uli:& an vt affectus& animi perturbationes, Acria humoribus a ſſcribendi, an in animo menteque ac vo. dolſs luntate conſiſtant. 367 aduet Adulte Adulte Adulle Adulter Aduote Ad vſu Aêr&a Aer&v Aerſere Aer 2 Aegroti Aegroijs Aeſtatea Aeſtuati. eſtua leſtus o Kätitesſe Afectidu Aftecaus. Afectusi Afecuge ———— m. amerollüinaln 4 doacunnt nu Sis ſpeciezunn ktiarum huius operis Index. A. RERVM ETSENTFN. lde B agricolarum induſtria ſimile 5 1 ¶☛ uus corkomme Mb Bebonſtn ſimile 195 pit humin Ab herbis ad homines reducenda cultura 334 4 elämm Ab inciſa vena remperantia exigitur. 167 dSeſe actanag Ab officina fabrili ſimile 197 aul eer aloltamata Aborrus& effluxus diſcrimen 79 ul g oncipett. Aecoeumoda ſimilitudo d bombarqdis 35 orpo dae pe ceti vis 193 8 1 ihut Aceti& fecis cum cineribus comparatio 371 . Acetum melancholicis noxium 263 n Acetum ouum conſumit ac cotem diſſoluit 144 ue= zunrin orni Acida bilioſis ſalubria 263 teſ e ac aumifemga Acrimonia vrinæ morbo gallico infectis, peculiaris 162 ndi,. unimo naaa Adoleſcentia conſilij inops. 371 Aduerſa quæ aliquando acciderunt animo repetenda 296 V Adulteria notantur 176 V Adulteria non imp unita 232 Adulreria Cauenda 232 Adulrerium muliebre indelebilis macula 348 Aduocati muneribus afficiuntur 254 Ad vſum omnia referencia 100 Aer& alimenta valetudini vel proſunt vel officiunt 107 Aer& ventus valetudini vel officiunt vel proſunt 237 Afr ſerenus mentem exhilarat 243 Aèr Zelandicus qualis 284 Aegroti cur panis eſum reſpuunt 159 Aegrotis quando in eduliſs gratificandum 21 Aeſtate ædes& corpora beſtiolis ſcatent 282 Aeſtuaria quid ſit 298⁸ Aeſtuaria in bello, Belgarum perfugia 298 Aeſtus oceani cauſa 205 Acttites lapis qua vi polleat 341 Affectibus omnes obnoxi 84 Affectus Venereus in herbis 332 Affectus in fœtum tranſeunt 30⁰½ Affectus quando mitiores 34 . B b b Affeẽtuum 8. 8 8 4 4 * 4————ö Affectuum in animo tyrannis Affectuum origo 7 Affluentia ſocordes& acedioſos facit Africi natura Africus ventus vulgo zuydtvveſt Alcis vires, vulgo Eelant dicitur Alectoriagemma quid præſtet Alectoriæ gemmævis in Viros Alem bicum quid ſit Alexandri Magni veſtes cur odoratæ Alexander ſauciarus fragilitatem Algæ maris deſcriptio Alia aliquandò parentum alia filiorum conditio Alia hominis, alia animantium con ditio Aliquando in peſte non incidendam vænam Alia vis longirudinem alia latitudinem parit Alius qualitatis in herbis effectus alius ſubſtantiæ Allio roſæ odoratiores euadunt Allium& quæ viroſa ſunt oculis inimica Alumen igni obfiſtit Amantes palleſcunt Amara ebrierati obſiſtunt Ambacti qui Zelandis Amdbulare ac vociferari in ſomno vnde eueniat Ambulones nocturni non appellandi proprio nomine Ambuſta refrigerantia non exigit Amicitiæ& inimicitiæ rerum A morbo vires inſtaurandæ A morbo nemo emendatior Amor parentum in filios& è diuerſo vnde emergat An à galli ouo baſiliſcus prodeat An dormiendum inciſa vena Andreas ab Aurea exercitatus nauarchus Andreas ab Aurea quid Carolo Cæſari conſuluit Angelica, illich affines herbæ Angelorum diſcrimen Anguiliæ ſalſa aqua delectantur Anguis ex ſpina hominis Anhelitus cohibitus concoctionem adiuuat Anicularis halitus pueris noxius Animas licet ſncorporea, doloribus agitatur Anima quid Amima hominis diuinitatis particeps Anima migratuta cur vaticinetur Anima afectibus obnoxia 1I NDEX. 32 Anima Anima Anima Anuna Andna Aninal Anichal Anirul Antruag Aniclan Anican Anunart Animatt Knimec AnigEd Knine Aairic Animſs Ammp⸗ Ann tor Annuazſe An pasi Antidhto Antonije Antoninn Antuetpt Anus mit Aphia pi Apolegtit Apoſtem⸗ Apuleijc Aqua cali Aquain? Aqua qu Aqua vita Aquæ iite Aquilo 1 Archimech Ardelio yr aͤrgentum argentiſit legumen ltgumegt Ariddus er Krnemuze desinpreg R — 5—— — — —— droch 8. itag a* lagnoün nalat* Acondite mum en o noden ☚ Tnam ulint t R pant effect Ln ſudſtante adun nt ocu nic dt ..1 in ſom E le euenit n appt Mr ropflonna none terum randr 4 unor 6&d Vnde emat sprode vena ctatu K.& chs Caro uriconfült gerde edant 15. ncoci üul 83 no 1. dolot& i ſttatuf 5 54— aoeh 8 2 4 1 NDEX. Anima quando corporis miniſterio indiget Anima multa agit abſque corporis adminiculo Anima ſingulis diuerſa Anima imperfecta in pueris inſtrumenti ratione Animalculorum in corporibus origo Animalia ſponte nulloq́; ſemine nata Animalia noctu oculata Animam rationalem quando homo concĩipit Animantes mente deſtitutæ Animantes naturæ inſtinctu ducuntur Animarum inepta tranſmutario Animarum cuſcrimen Animæ carnificina mentem vellicat Animæ domicilium Animæ dotes& ornamenta Animi cruciatus quàm corporis ſæuior Animi& corporis conſenſus Animus ab atris intemperie vitiatur Anni non ſuperſtitioſe obſeruandi Annus ſexageſimus tertius ſenibus ſuſ pectus An pars in qua Lunz eſt ferro tentanda Antidoton contra peſtem Antonij eremitæ de natura ſententia Antoninus cæſar diademate inſignitus Antuerpiam ſcaldis exornat Anus minus iritantur Aphia piſcis qualis ſit Apolepti ſerius humandi 6 Apoſtemata rudera ac pilos profundunt Apuleij de mundo ſententia Aqua calida canam barbam& faciem rugoſam efficit Aqua in Zelandia qualis Aqua quur nigra in fontibus Aqua vitæ vt exploretur Aquæ vitæ vis Aquilo quando minus diuturnus Archimedis memorabile factum Ardelio, vulgo tantefaire Argentum viuum auro afficitur Argenti viui effectus Argumentum validum immortalitatis Argumenta animi ex oculis Aridus vterus quæ exigat Arnemudæ portus Ars impreſſoria an vetuſta B bb 2 . 4— 2 ——ͤͤͤ88ͤ8ͤ8ßG— —————‧——— 8. 3 * 1. 3 8 4 8 5 3 8 2 4 8 3 ö ä aſ“ 8 8 —— — — 2 ——— ——— 3 INDEX. Arte mutatur ſpecies& color animantium Artificialis promontori] deſcriptio. ſale ſilt& zold, vnde ſoldaten Germanics Aſellus piſcis vulgo cabbeliau A ſignatis cauendum A ſimilitudine exordium ex itineris difficultate Aſpectus Lunæ portus æſtu implet 5 b 3 Aſtra ad morborum indicia conferuntur Aſtrorum in terrena efficacia Atriplex marina Auicennæ concilium in conceptione molienda Auidè bibere flatibus corpus diſtendit Auiditas omnia ſuauia efficit Aura& venti corpora immutant Aura rigida ſatis noxia Auri in cibo vſus Auri ſacra fames Auri igniti effectus Aurum cor recreat Aurum ficoſis ſalubre Aurum lepram expurgat Aurum decoctione non atteritur Aurum fumo ſplendeſcit Aurum liquorem combibit Auſter epilepſiam excitat Auſter articulares dolores mouet Auſter pituitoſis noxius Auſter omnia obnubilat Aquilo ſerenat Auſter inſtabilis Auſter& Aquilo diuerſa ratione catharros mouent Auſter bilioſis non incommodat Auſter quos morbos excitet Auſter animo grauis Auſtri incommoda in excutiendo partu B. Balnea quando adhibenda Barbæ raſura aliquando noxia. Barba vt adoleſcat ſa pius radenda Barbam quæ præſtant Baſiliſci ſilueſtris deſcriptio Bataui piſcibus porcos ſaginant Bataui Zelandis conſociati Belgarum inferiorum aliquot propenſiones 26] 299 1³9 Beſtiolæ Beſtio Biliol Biliol Bitun Bonb⸗ Iraſiic Braldic Braſdic Braſde Brutin Bubone Bufohe Burytur Coheli Cecke Czcase Cepene Cerllei Calqe Calcha- Calvcuf Camelot Caneer? Cangiin Cangir⸗ Cancor Cancror Cands qu Cand aq Cansvt Caphure Caploru Capoynd Caputleſi Catbanes Canbancul Cardicim Caro nelal axpidnie Cannagin Caleus vir Cakanea 4D— lor ☛ᷣI telen 4 ldune„ 1. 4 dau anice ſtuim—, ad r aca dexin fft albar onceg En oliend Dus di fat amutza t atterit dit 1 1 rs m: 1 7 eAqul t 1 Ararot rros mo do⸗ cune Dtu dctet INDExX. Beſtiolæ ex ſordibus generatæ Bilioſi hominis natura Bilioſis acutus viſus BitumenZelandicum Darri, vulgo, ſalis materia Bombardæ an olim fuerint Braſsica ebrietati obſiſtit Braſsica viti inimica Braſsica vinum corrumpit, beta inſtaurat Braſsicæ marinæ ſeu ſoldanellæ deſcriptio Bruta non ratione ſed naturæ ductu feruntur Bubones inguinis, vulgo clapooren Bufones noxij Butyrum& oleum ſordes eximunt C. Cabbeliau Cæcias cuius naturæ Cæcias qua ratione nubes trahat Cæpe natura ab alijs ſtirpibus diuerſa Cæruleus oculorum color quem viſum faciĩt Calore, humore,& ſpiriru corpus ſubſiſtit Calthæ vulgo goudtbloemen Qalx cum aqua raparum ignotos dolores placat Camelor Cancer& lepra affines morbi Cancri marini effectus Cancri, rabidi canis morſum curant Cancrorum deſcriprio& vires Cancrorum aſtutia Canes quando rabie concitantur Canes aquam expoſcunt Canis vt d rabie præſeruetur Caphuræ vis putredinem à liquoribus arcet Capillorum ac graminum comparatio Capo vnde gemma innaſcirur Caput læſum viſui ofhicit Carbones foſsiles oleo extinguuntur, aqua ardeſcunt Carbunculi extra corpus, febres excitant continuas Cardiaci morbi remedium Caro melancholici ſucci particeps ſapida eſt Carpioniè capite lapis eximitur Carthaginenſes nauigandi periti Caſeus viridis appetentiam acuit Caſtaneæ qui ſeruentur 1 INDEX. Catamidiari quid ſit 12 Contt Catelli melitei.. 18 Con Catelli vniformis coloris quid membris admoti Preſtent. s Cordl Cauda canum truncata non rabiunrſ 89 Coral Cauſidicorum ſuperſtitio in cõſeruandis infantiũ galeis. 13 Coual Cerebri& hæparis affecti præ ſagium ex teſtibus 18 Corall Cerebro regia poteſtas n zu Corcic Cerebrum& cor à remotibus partibus afficiuntur no Coni& Chelidonius vebhirundinarius 179 Carpii Chriſti fiducia mortis metum homini adimit 149 Coppon Chriſti pauor hominis argumentum 55 Corpor Chriſius in corpore& animo cruciatus ſenſit 5 Corporj Chriſtus quur ſerius Lazarum ſuſcitauit 127 Corponi Cley à verbo cleuen deducitur 274 Cotpts Cibi delicari libidinis fomenta.. 174 Corpd Cibum aliquando commodius qudm potum deglutii. 198 Corru Cibus immoclicus potoribus obnoxius 151 Corpu⸗ Cibus offerendus ante venæ ſectionem 167 Cotpu Cibus& potus ſpiritus alimenta 167 Cotgbst Ciconeæ parentibus afficiuntur 25 Corgus Cineres herbas à gelu tuentur 305 Crartun Cynoſura quicd 254 Crich ſe Circius ventus, vulgo, noordtvveſt 207 Orococi Collega quo nomine Zelandis dicitur 255 Crucditas Coloris oculorum diuerſiras vnde emergit 314 Oruſtac Coloſtrum vulgo bieſt 1 4 217 Cucame Columbare, columbatim prouerbium 364 Cuczme Comites vnde dicti 293 Qucpa Comparatio elegans à preconibus ſumpra 99 Cuhuta Gomparatio elegans d fole& luna deſumpta 66 Cunicql Compencioſa morbi gallici curatio 164 Curaulic Conceptus non naturalis encitur 30 Curaäobe Concubitus enormis deteſtandus 38 Carqlur Conditoris maleſtas& amplitudo 67 Curfon Coniu gij in ſtirutio à Deo 10 Curflij Conrardi Geſneri laus 292 Carnon Conſcientia quid 367 Carcon Conſcientia ſpeciem corporis immutat 369 uranni Conſcien: ia quid in mente efficiat 56 Conſcientiæ vis 1 367 Sonicientia quo diei tempore ſe profer: 36b9 dan Conſcientiæ ſiducia quid efficiat 385 Dauddnas Conſenſus corporis& animæ 65 nuge Gonſilium in oculis inſtaurandis 316 daudke Conſpicilia quando vſuiĩ 311 s Con⸗ nus me ——— e.. Ser ere— kteſtbus idan Ka; affcmnu mam dem m aämd Teum s: nund e uusſenſt r un uatut menta F 1 4 8 ¹ 7 Iidus„ r n lumen wune mu 44480 cordh N= 3 landu.d muV sergtt 49 8 1S dd m pomn tezi 15 mFl F 1 recod vpopa de A umpte Kc d. 5 en adan mput 0 dois rnht nce INDEX. Continuæ febres vnde Conualeſcentibus venus noxia Corallina à Corallij amplexu herba Corallium ex mari liguſtico ſubducitur Corallus rubicundior fit viri contactu Corallus frutex Cordi quæ accommoda 1 Cori& eorum qui illi affines ſunt natura Cor primum viuens vltimum moriens Corporis deformitas vnde Corporis proceri inccommoda Corporis habitum multa immutant Corporis moles ingenio officit Corpus animi vi ad actionem impellitur Corpus animi inſtr umentum Corpus quomodo animæ inſtrumentum Corpus animæ cauſa periclitatur Corpus& anima mutuis morbis afficiuntur Corpus neutrum admittunt nonnulli Corpus aëris conſtitutioni obnoxium Cramum caluaq; humana ad quid proſint Criſis, ſeu udicium de morbis Crocodili lachrimæ prouerbium Cruditas melancholicis noxia Cruſtacea rabidis ſalubria Cucumeres aquam appetunt oleum reſpuunt Cucumerum natura Cuiq; parti ſua vis inſita Cultura omnia melioreſcunt Cuniculi humano ſanguine paſti inſalubres Curculiones quid ſint 1 Curculiones quibus abigantur Cur diuulſa ſpectantur Cur fœmina minus ingenioſa Cur filij naturales quos vocant alijs erectiores Cur nonnulli deiecta mente Cur conualeſcentes in Venerem proni Cur anni climacterici periculoſi D. Damaſt Dauid naturæ admiraror vnicus Dauidis& Periclis moderatio Dauid Rex amplexu luuenculæ incaluit Dauid morte pueri non contriſtatur B bb 4 — 1I1NDE xX. Decrerorij dies 4 Decubitus in dorſum noxius Deformitas non priuat quenquam hominis nomine Delphini in hominem amor. Dei amor& propenſio etga hominem Deiratis arcana quatenus eruenda Delectus vini Dentaros naſci inominoſum Deo qua ratione membra attribuuntur Deo nihil impoſsibile Deo ſe quiſque ſubmittat Deus præ cipua fœcunditatis cauſa Deus prima conceptus cauſa Deus qua re homini innoteſcat Deus elementis vtitur ad inferenda damna Peus homini vnicè afficitur Deus cur coniugium inſtituit Deus omnipotens in eo quod vult Deus omnium cauſam in ſeipſo complectitur Deus cur coniugium inſtituit Deus caſtigat vt emender Deus noxis beſtijs homines vexat Deus collapſæ naturæ inſtaurator Dies quadrageſimus rabiei expofſitus demorſis Differentiæ febrium Diffidentia excurienda animis Piffidentia& fiducia quid efficiant Digiti annularis præ ſtantia Pigiti medici dignitas Dilemma autoris de menſtruo profluuio Diogenis ſententja de luuene pallido Diſsimilitudo hominum cui aſſcribenda Diuis non aſsignandi morborum cruciatus Diuitiæ non malæ ſed eorum abuſus Doctrina diuinitus inſpirata optim os mores effingit Doctrina cœleſtis mentis pabulum Dolores neruorum vnde Dolor capitis ex heſterno mero Duces vnde nomen ſortiti Ductus naturæ quid efficiat Dulcia aliquando vermes perimunt Dupla quando obuerſantur E. Ebrietas dioſcoridi deteſtata 196 Ebrie⸗ lbtietꝛ Ebru n Ebris? Fleeplan Emboll Embtio fol. Epꝛii du Epibaac Epilep lc Fracte ge Eyrotes ij Errori aal Wliiæ locu Whnicjin Wmuchic Aurilocus Juronchi Furus Jic Futus iet Manimnar ktemphat kxemplun Remplon kemplun Remplun Exemplum Remplag Femplan Exhortat, Ex muſer Experient Experimel Ex ſagpta Ex ſpecule Ex teſtacei Tabarumf Fab ri eur Famelici auonij n Jedrickan kebriumi d1) das uenaul„. 5 8 2 nisnenie Gahon ruene um und r a 22 dieſcat b unferen Anna ur tuit 4 nod vu ſepſo tuur nut nes ven 1 jauran expol imoris defc 92 4 iruo r ko enepal ☚ cui afſé ☛☛ 1 borut n nus umad au opt& dotes effnt abulu mero INDEX. Ebrieras vitanda 1358 Ebrij ridiculo vultu 154 Ebrijs& iratis ſpecula obycienda. 185 Elephanti erga hominem obſequium 334 Embolia ingreſſus ſecretior ab immittendo 17 Embrio primis menſibus hominis nomen non Ppromeretur fol. 46 Epati quæ conferunt 327 Epibata quid ſit 232 Epilepticorum habitus formidabilis 121 Erectio genitalium ſanitaris indicium 235 Errores inueterati ægrè eximuntur 372 Errori naturæ non inſultandum 170 Eſaiæ locus explicatus de baſiliſco 335 Ethnici immortalitatem admittunt 68 Eunuchi cur imberbes 356 Euri locus& effectns 240 Euronoti effectus& ſtatio 244 Eurus aliquando peſtis cauſa eſt 241 Eurus hieme frigidiſsimus 241 Ex animantibus naturæ vis perſpicitur 12² Exempla reſurrectionis ex Cipriano 7² Exemplum ex hominis ſtructura 7² Exemplum à tenellis arboribus 235 Exemplum ab exhauſto corpore 73 Exemplum d rabidi canis morſu 163 Exemplum à vitioſo corpore 230 Exemplum eius qui à ſomno morte ſopitus eſt. 167 Exemplum à fumoſis ædibus 139 Exhortatio ad humanitatem ex animantium affectu 12² Ex muliere maior mali pars in natos deuoluitur. 16 Experientia de pediculorum ſagacitate 110 Experimentum in matrona gemmæ Attiaæ 341 Ex fagittarijs videndi ratio eruta 313 Ex ſpeculo noſtram conditionem exploramus 186 Ex teſtaceis quæ ſanis, quàm infirmis aptiores 265 F. Fabarum flores cur cerebro officiunt 139 Fabri cur ſurdaſtri 236 Famelici ingruente febre 225 Fauonij natura 245 Febricitantes& ebrij cur delirent 87 Febrium inducię vnde INDEX. Feles marina 3 nr Ferrum qua ratione fulmen à liquoribus argeat 16 Ferruminare quid ſit zu Feruidus ſpiritus cauſa motus in ſomno 130 Ficoſi omnes podagrici, non econtra 147 Fides charitate ſtipata 75 Fiducia, in Chriſtum mentes erigit 7 Flandrorum virtus. 295 Fliſsinga Ciuitas 27 Floces vini porcis accommodi 26 Fluuiatiles cancri quibus vſui 264 Fluxus menſium oſtendit conceptionis argumenta 39 Fœmella rardius ma ſculo perficitur 45 Fœmina, virum, vt materia formam appetit 24 Fœminæ informes maſſas edunt 333 Fœminæ eſtate ſalaciores 197 Fœminis non deeſſe ſemen ratione conuincitur 22 Fœminis multum tribuendum in procreatione liberorũ un Formæ elegantia aut turpitudo vnde 138 Formicatio quis morbus 16 Formicatio accedens morbo gallico 163 Formicinus homo 163 Formulæ percontandi de valetudine 30 Francorum rex Zirizæos ſubleuat 294 Frictio capitis oculis confert 324 Frictiones& ligaturæ quando vtiles 325 Frigore obrigeſcunt corpora 365 Frigus inimicum neruis& oſsibus 365 Fructus puteis immerſi atque in olla reconditi diu conſeruã tur 195 Frugalitas in rebus ſpectanda 259 Fruges vnde corruptioni obnoxię 106 FTrugiperdæ ſtirpes quæ 33² Frumenta vnde corru mpantur 197 Fuligo ſatis noxia 221 Funes ex herbis conficiuntur 143 Furor muliebris vnde emergat 345 C. Galeus piſcis ore parit,& qui alin 363 Callinæ incubatio 25 Gallina oua edit abſque galli opera 25 Gallitricium quid ſit 221 Gallo vnde concretio ouĩ 337 Gallus quo tempore ouum edit 2. 337 Calu Gard Garro Celu o Genjn Cen or Cental Cerrun Clirscl Coin Cord-vy Crandop Oraritudh Guido hha Cuido De Mbirus c Mafnit ru Mäinileg Halimust Hanribalt Hrdaæ Heluchs ca Nerbalali Nerbäkali lerb kali Nerbalia Rarb ſi Habe&) Herbæ flu Hetbr ſuig Nerbe ſal Herbarum Herbas mu Hertis ior Nerlis oge Ner taphro lydſern Nieronymi lippatati llipoglapan olc 5 genu Rolan Lu ounnes 9u omne, 1 moch 4 wai dconcg e= argunen dperht tu fort peit sedunt 9 entarid ae uinctukt ndumi eationelbeni pitucoſ 1 rbo 8 al Valetuu r p ſubleu 1 tert umdo e„ pota 1 & obib arque in ☚ςfſonciti dldiei and 1 iodnox hennu mtur mergu Nauiilſ guliopi 3 m ecli C 1 Gallus leoni formidabilis Gandauum ſtudiorum alumna Garæophilea flos Belgis ſpectatiſsimus Gelu opportunum ad crurum fractionem Senij mali ad inferenda damna præſto Geniorum malorum diſcrimen Genitalia ex morbo primum reuiuiſcunt Germani ſale& aromatis d electantur Glires quare ædes ruinoſas deſerunt Gosrſa Ciuitas Gordtvvormen, aquæ cœxleſti æſtate innaſcuntur Grando porcorum quis morbus Graritudo erga deum exigitur Guido flandrorum Comes captus Guido Dampetra flandriæ comes f. Habirus corporis Conſcientiam foue Hafnia vulgo coopmans hauen Halimi legitimi deſcriptio Halimus famem arcet Hannibalis ſcomma inPhormiĩonem Hæderæ vis in diſcutienda ebrietate Helucus capitis grauedo ex crapula Herba kali oui bus gratiſsima Herba kali cancros remoratur Herbe kali deſcriptio Herbæ aliæ alijs aduerſantur Herbæ ſingulis membris conſecratæ Herbæ& vires& ſpecies immutant Herbæ ſilueſtres priores hortenſibus Herbæ ſuis quæq; locis delectanrur Herbæ ſalſæ medentur mor bis ouium Herbarum cdiuerſitas Herbas mutationi obnoxias ac degeneres eſſe Herbis flores in diuerſum colorem murantur Herbis cognatio& affinitas Hermaphroditos quid gignat Hydrocephalon quale capitis vitium Hieronymi à ſeroſkerka laus Hippocratis in peſte conſilium Hippolapathi deſcriptio Holcas genus nauigij vaſtum Holmia Sueciæ regia Homines quomodo reſuſcitandi Homine; interdiu inquieri noctu clamoſi ſunt INDEX. Homines non Conſcientiæ motu ſed affectibus ducuntur. fol. Hominis primordia quæ Hominis cauſa omnia con dita Hominis mens dei ſimulachrum Hominis ſecuritas in quo conſiſtat Homo in quem vſum& finem creatus Homo dei imago Homo munqdi praæfectus Homo præcipuum dei opificium Hortario ad amplectendam doctrinam cœleſtem Homo dei imaginem refert Homini rerum principatus attributus Homo caducis afficitur Humani corporis decor Humida& liquida citius alunt Humidèę mulieres exotica appetunt Humores praui oſſa corrodunt Humores ſua tempora ſortiuntur Humores menti infeſti. Humores corporis quos mores pariant Humores quique certis horis vigent Humores ſyderibus expoſiti Humorum prauitas& copia morborum origo Humorum mira vis in concitanda meme Humo rum motus& reuolutio in mortuis 1. Iapix ventus qualis Idololatria& ſuperſtirio infœcunditatis cauſa Ignis atris contagia diſsipat Ignis ſudorem& contagia elicit Ignorantia veri errores parit Imaginaria venus quid in vtero moliatur Imaginatio mulieris multa molitur Imaginatio in muliere quid efficiat Imberbes minus viriles cenſentur Impuri gemmas contaminant In acutis morbis negligenda aſtra Incepta concoctione potu abſtinendum In claudos prouerbium In contagioſis morbis ſudor eliciendus Incubus, De Maere In deum, per Chriſtum defigendi oculi 371 423 lnedia lnech⸗ Ineda Infats lin Infantl Ingeriu Inguin In marl Inmott Inpranc Ate me lo re me lnſtioni utempel Ntemdet lter hot Invicun muncati loantis! locuspo ltali cuo ludicum ludodi luſtificat luuentus luuentus La piſce Lac alor Lac conn Lac Jubb Laceftee Ladinti La Gtemac Lactäcaa Lactucad Lacticæ t Lætitaſ inciun m dod rcaleſtem 3 as attn.½ alunt appenf 1 odunt rnunt mores m orts W n ſiet. 3 pu mo œn ongo mctan mle 1 dluno un tuis inſoc ☚ iscauſs pat 2 elch pat nn vtert. tul kamoh uid etunſu enſenn * enda: uabſit.1 dor ii r ö“ igend E T INDEXxX. Inedia macilentis noxia Inedia quando pernicioſa& quouſqʒ Inedia bilem accendit Infans quando galeam proferre videtur Infantes non exaſperandi ſauis verbis Infantia d maioribus inſtituenda Ingenium vbi intenderis ibi valet Inguinum tumores non reprimendi In mari ſonitus longiſsime exauditur In morbi augmenro nihil innouandum In prandio citius quam in cœna inebriamur In re medica omnia ſeriò agenda In re medica turpe dicere non putãram Inſitionis tres ſpecies Intemperantia Veneris infanti noxia Intemperantia vini memoriæ officit Inter homines alius alio nequior In victu mundicies ſalubritati deuincta Inundationes ineunte hieme incrudeſcunt Ioannis bapri ſtæ dies memorabilis Iocus popularis in hos qui ex inguine laborant Itali quomodo anaromiam perficiunt Iudicium Domini in illatis cladibus Iudoci à VVeruia laus Iuſtificatio impij ex dei fiducia Iuuentus Conſcientiam negligit luuentus ſucculenta L. Lac piſces corrumpit Lac calore inſpiſſatur, liqueſcit frigore Lac corruprelæ obnoxium Lac quibus vtile Lacertæ erga hominem ſtudium Lactantij ſententia de ſimiltudinis ratione Lacte madeſcunt vbera, vbi menſes ſubũſtunt Lactuca ante aut poſt cœnam ſumenda Lactuca quibus vſui Lactucæ frigiditas quibus retunditur Letitia ſolida Lagena quale poeuli genus Lagenæ corpori applicatæ ſudorem eliciunt Laminæ corneæ ęlauco colore Lampetræ vnde nomen ſortitæ 90 238 89 337 17½ 289 104 162 2 95 321 155 102 102 94 eod. 150 349 202 207 266 164 226 231 292 76 371 3⁰ 2124 211 214 211 331 13 4⁰ 209 eod. 209 268 217 3es 3¹5 335 INDEX. Lapis bufonius Laricis ligni vis Lauro frigus inimicum præſertim radici Laurus viti inimica Laurus quibus natalibus delectetur Laurus cur Brabantis negata Laurus viti inimica Laurus denſum ſolum exigit Lens aquæ quid Leproſi vt explorentur Leproſi habitus qualis Leproſorum ſaliua noxia Lex de porcis mactandis Liberi à patribus inſtituendi Liberi quando ferre cogantur parentum probra Libonoti& Auſtroafrici natura Lignum aloẽs licet leue demergitur Limacius lapis quo effectu polleat Limonis ſuccus corroſiuus Liquores vitiati vt inſtaurentur Lyſſa vermiculus ſub lingua canis Loci ſitus mutationem herbis inducit Luna mare concitat. Luna quando tempeſtates concitat Luna morbos humidos exaſperat Lunæ decurſus Lunæ effectus in producendis febribus Lunæ vis quos morbos acuat Lupulus vulgo Hoppe Luſci qua animi conditione M. Macilentis nihil adimendum Magna apud Zelandos rerum viciſsitudo fol. Magnes qua ratione ferrum alliciat Magnetis natura Mala mens inquieta Mali corui malum ouum Mali genij ventos exaſperant M 3 genij corpus& mentem oppugnant 4ν Ma Mali Mal Man Man fol. Manl Matia Muxg- fol. Maxiti Martur Mariit Malcu Mater Mathui Marin jatrin Medici- Mecicu Medioc Medita Melanc Velanc Velanc Melanc Melane Melane Meland fol. MVelant fol. Membi Membr Membr fol. Memor- Mens at Mens 9 fol. Mens hu Mens an ensho fol. Mensah ndi mmurp nnprobn natura lemergi u polle⸗ 383ͤ nentur guacan erbis in,: zconcit perz endis ſh ☛ Kuat one MN. daum terumwi ⁵⁴ elo rum a¹ n erant nem ch= INDEX. Mali Genij M elancholiæ incumbunt 35 Mali geni Hominibus infeſti 57 Mali Medici aut Citrei vires 358 Mandragora an conceptum perficiat 34 Manus ac pedes vnde trunca& mutila fol. 3¹9 Manus quando vellicandæ 3²5 Maria doloribus concuſſa 55 Margaritæ aceto maceratæ liqueſcunt fol. 194 Maritimæ herbæ ſquallidæ 278 Martinalia feſta 267 Martiniana Ciuitas 29 7 Maſculus quando concipitur 36 Materia accumulandi ſeminis 35 Mathioli induſtria 272 Matrimonij incommoda 343 Matrimoni)j commoda 344 Medicinæ tres ſunt partes 30 Medicus naturæ adminiſter 1²6 Mediocritas fœlicitatis laudanda 301 Meciitatio alterius vitæ quid efficiat 63 Melancholia vnde contrahitur 85 Melancholia vt expugnetur 86 Melancholiæ incommoda 3²⁸ Melancholici natura Melancholici commiſeratione dignĩ 87 Melancholici non facile inebriantur Melancholici vnde abſurda imaginantur fol.. 85 Melancholicorum natura vbi vino incaluerint fol. 114 Membra ſibi ſalutaria alliciunt 224 MVembra animæ inſtrumenta 4³ Membris frigore oppreſsis quæ auxilientur fol. 365 Memorabile de Mauro 134 Nens aſtrologis in Deum erigenda 54 Mens quibus vacillat ab aëre ciro offenduntur fol. 244. Mens humana ab aſtris aliena 354 Mens artibus imbuta ante doctrinam 118 Mens hominis à Dei ſpiritu non ab aſtris impellitur fol. 354 Mens ab aſtris libera 35² Mens ——, “ INDEX. Mens verbo dei fulcienda Mens rabulæ raſæ comparat ur Mentis ſedes Mens humana diuinitatis exemplar Mens hominis diluculo erectior ex ſanguinis habitu Mens arque anima incorporea Mens in deum nos erigit Menſbus deſinentibus deſinit fœcunditas Menſis à luna Belgis nomen accipit Menſtrua quæ venænata Menſtruatis abſtinendum Menſtrui profluuium in quem vſum Menſtrui liquoris facultas Menſtruo inquinata intacta eſto Menſtruum materiam ſuppeditat alendi fœtus Mentha olfactum reſtituit Mentis cum gemmis comparatio Mentis præſtantia Meniis inrentio corpus attenuat Mercurialis, quo effectu in excitanda prole Merluca piſcis qualis Metelliburgum expugnatur Metelliburgum Emporium Metelli dictum de vxore ducenda Mineralia vnde Mirabilis deus in operibus ſuis Miuli vulgo, Moſſelen porcis ſalubres Moderate omnia inſtituenda Machi adulteria ioco eludunt prouerbiali Woer quid Belgis Mola matricis belgarum maritimarum qualis Moles& promontoria caput vocantur Monſtroſa corpora vnde Monſtroſa ſpecies vnde Montes arenoſi belgis Duynen Morbilloſi omnes dolorum differentias percip iunt Morbilloſi tanos inficere geſtiunt Morbis contagioſis qui primum ſuccumbunt Morbi aſſuetudine miteſcunt Morbofi& debilis diſpar conditio Morbo gallico infecn, iemper pruriunt Morborum incredibilis conragio Morborum inſultus, vt hoſtium propulſandus Morbos expugnari ciborum nonnullorum deſiderio Morbum aliquando morbo expugnari 59 4 6* 112 44 42² 39 106 4² 4⁰ 39 26 31 27 223 5 b 310 54 36 193 293 286 34 94 326 2⁴3 11 344 93 29 275 2⁸ 77 94 161 3⁰9 21¹5 145 3⁰9 161 163 1²9 24 22 Morbus Nold Morè More Nori Mori Moſæ Motus Nuliel Muliet Nulier Muliere Nulier, Muliere Nulter uier Nulier y Nulier g Nulier e Nulier o Nulierp fol. Nulieres Nulieres Nulieres Mulieres Mulietis Nullietis Nulieru Nultae Mulkai Multian fol. Nuniaf Murana Murana Murana Murena Mureni Muſat. Mutel Nulxha Npbs, Rd . aratur sexem— erecuor.. ben ninüain ——— 6 init ſ am tas men ad m quem 1 33 aca eſte uppeci aü fœn un mparati attenuag in excit le atur um 1 ducend dus ſuis V pords uenda.. tucunt- biali mmaritj n aiquals caput N Imn de b uynen rum d” kerchimn re geii 5 ul mbünt eicunt ar Coh empel g m s contas hofnut um iſanus prum ,* A fuIn langets lbo es E 2l 1 —— I ND E x. Morbus Comitialis in quos referendus 120 Mores ex humoribus emergunt:— 83 Mores gentilitij plebi pecullares 289 Morib undi cur murmuloſum ſonum edant 147 Morſus canis venæ inciſionem non exigir 257 Moſæ origo 299 Motus& iactatio corporis æeꝑroto noxia 321 Mulier cur erga natos viro propenſior 24 Mulier quur irara lachrimetur 345 Mulier quando pacatior 1 348 Mulier quale animal ier 9. 344 NMulier cirò irata citò placabilis 345 Mulier concubitus auida 23 Mulier cur vini copiam perferat 2 156 Mulier quæ magis imperioſa 12 Mulier viro patentiores habet meatus 133 Mulier geitans vterum affectibus expoſit ta 15 Mulier corallum deterius efficit— Mulier quur ſubitò incandeſcat 45 Mulier prægnans incommodum ſentit ex denegatis eddulis fol. 21 Mulieres non ſegnes in elaborando fœtu 25 Mulieres ab omnibus ſcriptoribus proſcindunrur 34³ Mulieres comendi ſtudioſe 185 Mulieres immodicè canibus afficiuntur 18 Mulieris intemperies tempeſtati. milis 344 Mulieris fragilitas vnde es. eod. Mulierum ſalacitas 235 Mulra ex ſordibusenata 36 3 Multa in rerum natura olelcunt 235 MNulri animæ imoralltatem ſtatununt pauci reſurrectionè fol.. 9 65 Munia fracturis apta 228 Murænæ exiccatę inardeſunn ii dei ee 335 Murænæ ſpina, neruus eſt, nonos 336 Murænæ ſiue lampetræ deſcriprio te kt. 335 Murænæ quo rempore pingueſcant 336 Murænis in cauda ſpiritus vitalis 335 M uſcus marinus fruricoſa concretio 84 276 Muſtela baſiliſco hoſtis capitalis 319 Mutela batali co hoſtis 3 226 — N. Napus, vulgo naueel 2 Setle S 10 Ceec Naſi INDENX. Naſi forma quæ decora 356 N Natiuitas Chriſti quid effecit-. 6844 13 94 Natura quid 11971 ⁸ 8 1 N Narura rerum ad deum nos erigit 1 3. N Narura dei miniſtra 122 Tee eis 71 N Natura, nec iners, nec otioſa 9 No Narura præcipuas partes à morbo tuetur in N Natura cuiuſque adnotanda. 307 Nu Natura modicis contenta 259 Na Narura rerum aſtris ſubiecta 104 352 Natura rerum reſurrectionem aſtruit 67 Naturalia ſomnia obſeruanda 881 Naturales proles quas vulgus vocat 203 Naturæ vis ad deum referentca 4 Naturæ propria definitio tx Obe⸗ Naturæ contemplatio ad geum eriei animos 83,4 Obſe Naturæ artificiumm 721 Oeclu Naturæ ordo ac ſeries n Oceal Naturæ lex cuique impreſſa 1 82 Ocean Naturæ inſtinctus 2. 56 Oeuli Nauale prælium 295 Oculi Naufragi qua ratione inſtaurandi 3 344 Oculi Nautæ depty dris vruntur O 251 Oculi Nautarum apud Zirizæos vitæ conditio 290 Ocult Negotiatio Euangelica quid— 60 Oculi Negotiatores frumentarij, vulgo Corenbyter, odjoß 107 Ocun Nemo culpam in deum transferat 59 OculW Nemo non afficitur rerum varietate— 18320) Ocale Nemo inſoleſcat progenitorum nobilitatse 233 Ocul Nemo non mortis metu contremiſecit 145 Ocul Nemo non affectibus vrgetur 80 Ocul Nemo non immortalitarem vel affectat vel meditatut Ocuh fol. I 865 Odor Nerui motu& ſenſu prediti 31u95 Odor Nerui quòmodo à cerebro broducuntur 338 54 Odor Neruis quæ auxiljantur HSI 9E Aen5 627 Oles! Nigrum teginen infantis quid f ſigniſicet 237 Oleun Nihil abſque argenro viuo inauratur 29t fol. Nihil ex omni parte beatum 1 107 Oledn Nierum liquori frigidiratem inducr 224 Oleug Nix& aqua gelida calorem excitann 365 Oleun Nix liquefacta ſtirpibus noxija 305 Olfac Nobiliras quæ ſolida 1. 133 Olicis HNocte omnia late exaudiri 293 Omne Nomen re indnum fliſsingt 27 2 7 Omui Non .·„·„ß‧ TINDEX. 3 R Non conſultum diu leiunum perſiſtere 1788 1 1 Non inuadendas aliorum ditiones 296 jeig Non nimium dolendum orbitate Liberorum 232 1 Non omnium conſilia in re medica admittenda 357 4 1 4 Non temere ſuſcipiendum Bellum 295 mordo ⸗ Notæ corporis animi conditionem indicant 16 9 4. 1 Noro ſpirante paludes olidæ 244. Nuces muſcatæ vt explorentur 160 au 1 Nutrices notantur 368 dem aſtr A dd 1 155 4 dus voch 1 4 OC. eum en amog Obeſi æſtu maris accedente perĩclitantur 28 6 Obſeruatio in conſtituendis ianuis 239 1 1 Occluſo ore ſomnus ſalubrior 1 1. 171 r 1 Oceani vis in morſu canis 257 4 Oceanus æſtate magis ſalſeſcit 269 — Oculi animi indices 317 9 Oculi cæſij vnde& qua functione videndi 3¹5 uuranch A O culi& viſus moderate conſtitutus 31§ 11 1 Oculi nigri qua videndi facultate 314 vix d. 4 Oculi primum moriuntur 314 dl Oculi prominentes& reconditi caligantur 313 Nulgo chterz, ddi Oculis cur abſurda obuerſantur eeod. anstera A Oculorum color& acies qua ratione variatur 315 nvaren 4e Oculorum colores medicamenta immutant 316 nom te Oculorum varia diſpoſitio 81iK 31 ontrem mn Oculos exhauſtos quæ fouent 316 aur 1 Oculus Chriſti fos 91 tem vel ft yel meiktu Oculus dexter ſiniſtro obtuſior 314 re eeehn Odores fœdi aliquando vtiles 140 11 49 Sadfes Prane⸗ zliquandd peſti obſiſtere eod. Ores, ipiritus inſtaurant 323 optch Oles natura. 222 1121 Oleum cuiuis liquori ſuper infuſum putredinem arcet auid6 2 1 fol. 220 oma Oleum linĩ& ſeſami non congelaſcit 189 „ Oleum magneti vim attrahendi eripit 251 emind Oleum venæna retundut. 220 merdca Olfactus vt reſtituatur 223 7 Olidis faucibus qui parcius pane veſcuntur 15 ½ Omne nimium pernicioſum 236 1 b Omnia membra ſuis officijs diſtineta 236 Ccc 3 Om⸗ * ö ——— ——— —— INDEX. Omnia naturæ opera in deum referenda Omnis homini ſimilis introitus& exitus Omnis natio ſuis vitijs imbuta Omphacij veriuijs vis Operum habendus delectus: Opiſicia quædam colorem homini ĩ immutant Opij vis 9 Opinio anilis de infantium galeis Oppoſitio plenilunium, coniunctio nouilunium aajs 24 Orbitas liberorum à deo Oriens oriens occidenti obuertitur Oſſa humana comitiali morbo idonea Otioſi catharris obnoxij Otioſi lunæ effectibus expoſiti Quillis pedibus lanuginoſa concretio ſubeſt OQuium natura in curſu Ouum& ambra ſalſugini immiſſa fluitant Ouum in aceto liqueſcere Ouum ſalſugine immerſum innatat Oxalis, Zurckel Palmæ natiua vis Papauer erraticum noxium Parentum morbi& vitia in proles redan dante Partes genitales vel lecundæ vel aduerſæ valenudinis indices Partus de prauati vnde Paſsi vis Patriciorum conditio diuerfas d plebeis Pauent aquam rabidi D. Pauli folidæ rationes in aferende mmortalikae Pauli de muliere praæ ceptun: Paupertas ſapientiam ſortita 4 Peccatum morbes& mortem inuexit Peccatum originale quam labemintulit Feccatum originis quomodo obüiteratum Pectori quæ herbæ amica Pecuniæ vſus& neceſsitas Pedum lotio uando adhibenda BHed am lotio aliquando noxia Peilles quando ammantibus detr ahendæ— Pellium quarundam natura in erigendis pilis Peona a aus vi pollea b 333 227 16 ſunt 233 319 Pitui Pixis Pix c Plato Dleni plinij Plum Plum fol. Plusi Pluta Porio Porq Poric Porte Portu Præc Pran Præn Pr Pr Præſe Princ Proc: Prac Prœle Proe Prole Pr Opt Prous aat w Dles dunedig n cmium ach zenitu 1 bod ⸗ ſti a Concn zeſt 1 mmiſſ QAnt nua n n 11 nprols bedant dx vel ☛ valetuäu t- 1 8— erſai nalletd moftiltt 14 See 1 5 rem in ☛᷑ 4 ubem— odo obl r um 1 5 1 0Xxla rain et t= 5 Pix oleo eluitur s deifſ!. 1 INDEx. Pæoniæ ſemen ſpectatiſsimum 335 Peſte extincti ocius humandi 121 Pe ſtis ex prauo cibo plebi peculiaris 357 Peſtis ex acre omnibus communis 357 Phænix reſurrectionis typus 71 Philandri opinio de verſoria 234 Philippi Regis laus— 102 Phoca, vulgo Zeehont 215 Pica morbus 20 Picatio morbus ſeu Citta quis 273 Pilotæ ſeu naucleri ventorum obſeruantiſsimi 248 Pingues plerumque ſteriles 225 Pinguia venenis obſiſtunt 133 Piſcatorum apud Belgas affectuum moderatio 290 Pituiroſi conditio 82 Pixis nautica duos& triginta ventos ſtatuit 239 Platonis ſententia de fœmina 3 Plenitudo aut inanitio obſeruanda in oculis fomendis 3¹6 Plinij ſententia de ſimilitudinis ratione 14 Plumbum liquefactum, vt non vrat 18 Plumbum liquefactum& oleum feruidum vrentiſsima fol. 189 Plus nimium ſalaces podagrici 212 Plutarchi ſententia de vino eluendo 224 Porio ſaluraris qui marinam hauſerint 36⁶ Porci in ſiluis vagantes ſalubriores 2 Porcorum fœrtoſa cutis adurenda 1 3 Portulaca, dentium ſtupori medetur 223 Portulacæ marinæ conditura 272 Præcocia citò euaneſcunt 199 Præmaturus ineritus vnde 231 Præmaturæ veneris incommoda 360 Præpoſterus diuorum cultus 267 Præſeruatiua cautè adhibenda 357 Præſeruatiua in peſte 3 355 Principijs obſtandum 126 Procaciras hominum 233 Prodigium de argento viuo 22⁸ Proles quur ferè matri aſsimiles 24 Proles cur matri addictior eod. Proles quando damna concipiunt ob parentum reatus 231 Properata minus ſolida 2 155 Prouerbium vulgare apud Belgas, in eos qui quarta luna nati dicuntur z 0.I Ccc 3 Pro⸗ 1NDEX. Prouerbĩum vulgare ex imaginatione deſumptum fol.. 19 Prouerbium in morbidos 164 Prouerbium muliebre in eunuchos s 2e e 35 Prouerbium de cornubus aduſtis 440 Prouerbium in ignauos e 187 Prouerbium vulgare ex cibo male cocto 89 Prouerbinm in fabis oberrare 18 Prouerbium ex tumultu nocturno deſumptum 266 Prouerbium populare in fœminas. 235 Prouerbium triuiale in pueros pra mature agiles 199 Prouerbium belgicum de Brabantia& Zelandia 300 Prouerbium ex oculorum obtutu in nefarios 333 Prouerbium ab equis effœtis 3⁰3 Prouerbium in improbos 249 Prouidentia diuina omnia adminiſtrari 301 Puellæ venuſtæ iuuenes viriles videri exoptant 3565 Puellæ maritarę reuiuiſcunt 23 Pueri deformes anus fugiunt 2 8 Pueri non plectuntur ob ſcelera parenrum 229 Puerorum malitia parentibus imputanda 303 Pulmo prælargus quid commodi afferat 214 Pulſus vermiculans 163 Pulſus formicans eod. Puluis nitroſus, vulgo Buſpoer 35 Puluis præcipitatus 191 Purgatio, venæ inciſionem præcedat 322 Puſillanimes ac meticuloſi qupj 82 Puſtulæ vnde varij coloris 321 Putei æſtate frigidi hieme calidi 36s Q Quam diu in longum corpora porrigantur 165 Quam multa viſui offictunt 312 Quando cœnacula fronde adornanda 3²3 Chando mulier ex facie in fœmora aut nates notas transfe⸗ A. 20 Qua ratione foris admota morbos mitigant 125 Quare mare piſcibus fœcundum 201 Qua re vxoribus gratificandum 35 Qua re quiſque ſiat emendatior 174 Quatenus obſeruanda aſtra 353 r Rx bnan langem mudd icuſtus o male— uwe Murno u⁵ lotum mnaszs dos pfr 4 29 Srabant a duuu= 0z admint m nles vid yptant 9 t mt 1 elera pa n 1 bus impi mn 1 nmocha 2 1 waf 1 e adornaf 4 b aſcemos ules meistu ¹ —2* an 1 ndum ndum 1 atior 6 INDEX. Quatuor calamitates d deo homini immittuntur 108 Quatuor leuiſs. inter liquores 189 Quatuor humorum decurſus in corpore 112 Quæ capiti dolorem inferant 139 Quæ d peſte præſeruant eamque demoliuntur 323 Quæ bilem expurganrt 22* Quæ corniculæ ore concipiant 363 Quxæ corallo ruborem concilient 160 Quæ effoctus exaſperant 33 Quæ edulia ex carne ſuilla conſcjantur 261 Quæ flatus diſcutiunt 237 Quæ gener andi facultatem perſiciant 34 Qusę herbe fœmina quæ mas 332 Quæ herbæ maritimo tractu delectantur 94 Quæ humiditatem vteri expugnent 36 Quæ peſti obſiſtunt 356 Quæ pituitam exturbant 32⁸ Quæ qualitas vermiculos progignat 25²2 Quxæ res ſpiritus fulciant» Qus ſemen virile accumulent, ac venerem excitent rol. 34 Que venena depellant 32 Quse vrinam moliuntur eod. Quercus Oleæ aduerſatrix 331 Quibus locis herbæ præſtantiores 104 Quibus fœtida quibus odorata admouenda 342 uibus rebus corpus incrementa ſuſcipit 166 Quibus deeſt Conſcient ia 370 Quibus os ſiccum vel vdum 211 Quibus affatim bibendum 197 Quid germanis burg 286 Quid talenti& minæ diſtributio deſ ignet 60 Q uid Zelandis cleyn ſout 270 Quid officiat proceritati 164 uid homines macilenros efficiat 350 Quid veſtibus tineas innaſci prohibeat 231 Cuid Actius de porcis morbidis ſtatuit 26² Qur filn naturales 233 Qui morbo oppreſsis adeſſe coguntur 32² Qui oculi nocte ſcintillant 3¹5 ui placide, qui tumultuoſè extinguantur 14 Quod genus hominum inhumanum 83 Q uod ſalis genus optimum 192 uomodo euitanda pericula anni climacterich 133 Cuo ſale ſalſamenta conſeruantur 269 Ccc 4 1INDEX. Quoto dierum numero fœtus abſoluatir Quur quidam febricitantes non ſitiant Quur nonnulli minus validd Quur alij in longum ali) in latum excreſcunt R. Rabidis potus non denegandus Rabiem quæ expugnent Radijs Ranarum eſus quibus vtilis Raphanus temulentiæ obſiſtit Raphanus& rapa oculis grata Rara auis mulier bona Ratio& experientia exiguntur in artibus Ratio multarum rerum inexplicabilis Ranus calor qui 2 Reconditi& protuberantes oculi ratione diuerſa vident 383 Reges olim rei herbariæ ſtudioſi. 5 Regiones, corporis& animi conditiones immutant Regi Hiſp. Philippo grata Zelandorum munqdiicies Rei geſtæ narratio de alcis viribus Rei geſtæ narrario de prægnantis appetitu Rei geſtæ narratio de puero magno capite Rei geſtæ narratio, de admirabili mulieris partu Rei apud ferrarienſes geſtæ narratio Rei geſtæ narratio de galli ouo. Religio non aſtris ſed Dei ſpiritu ſubiecta Remedia ad rabiem canis Remedia incubi Renibus quæ conueniunt Rerum viciſsitudo quid indicer Re Lelt apud Tornacenſes dũ peſtis ibĩdẽ graſſaretur Ol. Reſurrectio quid homini contulit Reſurrectio labantes fulcit Reſurrectio ſemper in animum reuocanda Reſurrectio corpora indecora reſtituet Rhamni deſcriptio Rheni origo& decurſus Kidiculum de ruſtico quodam Robigo brandt vulgo Romanorum lex de fœmina Romerſvvalla Ciuitas Ros ſolis quid 238 257 223 264 222 3 317 34 s 229 222 75 99 7⁵ 283 125 2‧ S- 8 Rul Rul Rua Rut. Ruta Rut⸗ NRut⸗ Rutak Rutæ Kalagt dal inſp Lal rece Lalfoc Laltofr Lalaces Lalem? Lalis co Lalis cf Lalis x Lalis ha Laliuac Laliusc Laliue Lalſugo Lalſugo Sanguis Sangals Sangais Langlin Langib Languis Sangiin Sanghin Sang Sani yte Sanitatis apiegte daxo ync Scaldefr Kcalchai caldis d Scaldis — 41 . utum Am 3 K b ns ' 3 4 T rta 1 9 nurm 1 exphca+△ 1 9 Soculit cGiuerſafiig— duchoſi 1 ni condi um immutn Zelandi um aaundice 1 viribu 1 gnantit Gœitu lomagn.e HribütlSpam mal M louo T a ſpititi du 4 1 1 adicet e dipe t alegtaluan 1 „ contul 4 4 1 cora re n dm 1 ina INDEX. Rubea radix& alumen durabili colore pannos imbuit. 285 Rubicundum infantis velamen quid portendar Rudimenta humanæ formationis 65 Ruta corpori admota adurit Ruta& chelidonia quando oculis ſalubria Ruta oculis aliquando noxia Ruta venænis obſiſtit Ruta frigida venena obtundit Rutæ vis §. Sal agros& iumenta fœcunda præſtar Sal inſperſum carbonibus ignitis odorem ſopit Sal recens cito lĩqueſcit vetus ſerius Sal fœcunditatem confert Sal torridus vulgo braetzout Salaces homines notantur Salem Zelandi quo modo candidum efficiant 111 Salis conficiendi inaudita rario Salis effcacia in morſu canis rabidi Salis ex glebis confectio h Salis habendus delectus Saliua quid Saliua canis rabidi noxia Saliuæ vis& effectus Salſugo Salſugo ambuſtis vtilis I r Ais Sanguis cur homini ex conſternatione ſubitd erumpat Sanguis cur ex vulnere interempti profluat 18 Sanguis cur febres continuas excitet Sanguinem defecantia 2 Sanguis putredini obnoxius Sanguis mortuis referueſcit Sanguineis fortis viſus Sangninei hominis natura Sangurſugæ in corpore muliebri Sani vt contra peſtem ſubſiſtant Sanitatis indicia in pueris n— Sapientes cur aliquando ſtultos procreant Saxo vnde conficitur Scaldæ fremitus quando tempeſtatem denunciat Scaldia inſula à flumine ſie dicta Scaldis per flandriam decurſus cur de honte dicitur. Scaldis fluuij origo& decurſus Cccg 137 15 3³² 291 288 290 290 Schel⸗ —— —— — ———— —— INDEX. Scheluiſch piſcis vnde denominetur Schoerbuyck à vitioſo ſtomacho gingiuas& pedes inſicit . Soylla qua vi polleat in epilepſia Seorta quur non concipiant Secunda algæ ſpecies Semen virile opifex fœtus Seminis cohibiti noxa Seminis effcacia in ſimilitudinis ratione Seminis vis, quantum ad ſimilitudinem Senatus conſultum ne ſal adulteretur Senes cito ebrietate tentantur Senes aridi. Senes cibo ſe fulciunt Senſim non auide bibendum Septenarius numerus ſacratus Septentrionalis venti natura Serotini fructus diuturni Sextarius libram& vncias octo complectitur Sexus in ſtirpibus 6 Sieci& aridi in Oceani defluxu moriuntur Sidera& humores vim non neceſsiratem inferunt Sidera res infernas regunt Siderum vis humoribus incumbit Siderum vis metallis incremento eſt Similitudo nemini prolem aſſerit Simile ab infœcundis arboribus b Siimile ab arboribus in ſaxoſis locis conſitis Simile ab hominum natura& educatione Simile ab æquo calcitroſo Fimile d gallinis& fœminis quibus mas deeſt Simile non inconcinnum ab her barum fragrantia Simile ab ignis fomite ac nurrimento Sinapi corallum rubicundum efficit Sinapiſmi& pulueris præcipitati vis in morſu inaxis ſiueeuchariſtia W ignati ſycophantæ ingula membra Lunæ motus percipiunt inthereſis quid irupi vis Pnoecle, Socrates cur affectibus minus obnoxius Socratis temperantia 2. Solarium quid ſit 16 101 291 Lolgem 8oſbd Lols Sclonoh Somna. Lomnie Lomniav Lomnts. peculum gpeculum pecllay ppeculipt gpritusch piritus 1 Hpirttust gpiritush gpirituß piritusi gpiritus gpiritusc goleni qu Ftatura pt tatus tal zteencdler gtercorati Keerilitas: Iterilitas Irmulve Stirpez te Itolones Studioſig Itudioſin Sub etu 5 Sublimis 8 ubmexſic Submerſ Lubſolami) uccini na uccinam Luccils ſin Sudor dua Sudor Ki Luydtbeue- Lulphur g duperſäti dmin— r ux risbii dia 1 3— ¹ 3 1 5 udinis, umiliti gan 1 42 n 1 R p m tus ura 3 ¹ V 50do* ditur 3 ckum emtur i n nech a'minifenn b 1 f us qat 28deeſt ab bet au fragrandi nuru r lum el*i cpid un morſi — 2— ᷣ 2 ———=——— —=n ——— otusſ= —;—— nus d —— INDEX. Sol gemĩnus in ſpeculo aquæ ſubdito Solis& lunæ vis in res inferiores Solis& Lunæ effectus in inferior Solomoni nihil nouum Somnia à Deo aliquando immitrti Somnia ægrorum& ebriorum Somnia varia pro humorum redundantia Somnus noxius à venæ no aſſumpto& in peſte Speculum quid oculis conferat Speculum quur ex aduerſo imaginem referat Specula viſui opitulacitur Speculi præcipuus vſus Spiritus diuinus aëreo ſpiritui comparatur Spiritus vitioſus alimento nocentior Spiritus rarus& tenuis viſui officit Spiritus humidus& modicus qualem viſum efſicit Spiritus non æquè ac cibus ad neruos penetrat Spiritus mundi omnia fœcunda præſtat Spiritus corporei mentem concitant Spiritus craſſus quem viſum efficit Spleni quæ conferunt Statura puſilli cur iracundi Status cœli animos immutat Steencolen Stercoratio inſalubris Sterilitas d Deo Sterilitas& orbiras d Deo Stimuli veneris varij Stirpes renaſcentes reſurrectionem commonſtrant Stolones vulgo vvaterſchoten Studioſi quiq;, vt melancholiam excutiant Studioſi non perferunt inediam Sub æſtu& gelu canes rabiunt Sublimis animus ad ſumma enititur Submerſi cur ſtatim non emergant Submerſi quoto die emergant Subſolani venti qui ab ortu progreditur effectus Succini natura Succinum vulgo Ammer Succiſæ ſtirpes ad tempus germinant Sudor quando maturius erumpit Sudor& ſaliua ex humoribus vim ſortiuntur Suy dtbeuelandia inſula vnde dicta— — Sulphur& argentum viuum metallorum principia Superſtitio quid. elun Tarta⸗ INDEN. „* Tarrarus quid ſit 26p Tartarus, vvijnſteen 8 28) Tepor lecti pelles deteriores efficit nn 281 Terrauana quare ſic dicta 34 Terræ arque vteri comparatio 2 11 Terra poſt Deum rerum parens 72 Terrena aſtris obſequuntur 251 Tertulliani ſalſum dictum in pytagoræo Druidas 44 Teſtes flaccidi uel erecti quæ valetudinis argumenta præ⸗ beant 1 2 Thomæ mori epigramma lepidum 133. 14 Timor quando ſalutis ac reſipiſcentiæ cauſa 347 Tithimalli vires. 224 Toletum Zelandiæ Ciuitas 297 Touitrua hiberna tempeſtates præſagiunt 2 ⁷ Tonitrua& fulmen liquores vitiant 215 Tophus teras gipſo affinis 350 Tres in homine ſpiritus 9 Tres membranæ infantem muntunt 13s Tres ſunt conditioues corporis humani Triremes vulgo galeyen 294 Triſſa quod genus piſcĩs 249 Tropi ſcripturæ de Dei membris 3 Tumorum in inguine curatio 163 Turcoſæ vis 5 Turff& darry ignis fomenta apud Zelandos 95 Tuſsis à liquido humore moleſtus 124² Tuſsis pueros ſtrangulans 244 N. VValachria vnde dicta 12 VValachriæ ſitus 286 Valerudinarij auræ mutationem percĩipiunt 234 Valerudinarij alij lecto affixi aliſ inambulantes 3⁰7 Valetudinar ij auræ iniurijs obnoxij 24 Validum argumentum reſurrectionis 4 Vapores tetri cerebro infeſti 36 Varronis in peſte conſilium 139 Vates calamitatibus expoſiti 5 Vbertas materiæ geminata profert 315 Venæ emulgentes quæ 15 Nenena etiam foris admota cor etunnm 3h Venæ apopleticæ 4 Venena liquida nocentiſsima E e zz Ventie Ventic Ventor Ventus yenus i Venus 0. ſenus in velbi De pera Cu ſerla Ciu kemesc ſermis li ſerminat ſerucæ: ſerſoria⸗ ſerloria: ſerſoria! ſer ſpirit Ferticulu ſetuſtas, ſexilla ² ſidendi- Vina viti ſina quim ſini& Vinuma Vinum à Viaum d Vinumg Vinum, Vinumn kinum Vinum Vinum a Virago v VIgines Vinddia Virgiijh Viridi c Irl quic Vin mulie Virus vt. vileum 1 tnoni Vilus cul kes iñe ararijo Patenz nur npft e. Dnit dux A ms un nalepich reüpiſq u auſa tas ſtates p t ofes v r us em mun ☛ drporis] i V nemdritz ano nentrig= mdo⸗ te moleih 2 V. ationen* lunt Txi ali ulantes mns obf Fi teſurrd uc geitt um i ae ota cor.* um4 ¹ n INDExk. Venti etiam animo intemperiem adferunt Venti cardinales quatuor Ventorum origo Ventus quid ſit.. Venus immodica venuſtatem dpopulatur Venus omne animal mœæſtum efſicit præter gallum Venus incommodam valetudinarijs Verbi Dei fructus& vtilitas Veria Ciuitas vnde dicta Veria Ciuitas Vermes cur è naribus prolabuntur Vermis linguæ canis eximitur Verminatio qui morbus Verrucæ& claui vt aboleantur Verſoria an recens inuenta Verſoria ex quibus conſtet eiuſ- qʒ deſcriptĩio Verſoria ſeptentrionis index ex vi magneris Ver ſpiritus eriam effœtos erigit Verticulus quid ſit Vetuſtas omnia deteriora efficit Vexilla Zirizæa cur rubra Videndi origo d cerebro Vina vitioſa mentem perturbant Vina quibus condiri ſoleant Vini& olei vires Vinum ardens quibus vſui Vinum aut alius liquor vt cito aceſcat Vinum diluculo hauſtum pernicioſum Vinum glutinoſum vr inſtauretur Vinum, quo minus vapeſcat Vinum rubrum an ſudorem& vrinam moliatur Vinum quomodo ab acore vindicetur Vinum quomodo diluendum Vinum& lac commixta, vitioſa Virago vnde nomen ſortita Virgines tempeſtiue elocandæ Viridia oculos fouent— Virgilij laus ob rerum cognitionem Viridi colore oblita ſerius igneſcumt Viri qui citò in lachrimas proni Vir muliere præſtantior irus vtad interna rapiatur Viſeum, planta quo effectu contra epilepſiam Vis non inferenda vitæ Viſus cui exactiſsimus — 8 –‧“ſſſ⁄⁄ —— — 1 1 N p E X,. Viti⸗ naturæ corrigi poſſunt Vitis oleæ amica Vitis vt fœcunda efficiatur Vnde corporis deformitas Vnde flatus in corpore Vnde herbis purgandi efficaclia Vnde pueris notæ imprimantur& deformes ſpecies Vnde vis in concitandis ſpiritibus Vnde membrorum detectus Vnde nigri oculi emergant Vnde in corpore& animo monſtroſæ ſpecies Vnde ſitis nocturna Vnde Zelandi Matriaci dicti Vnicornis venenis obſiſtit Vomitus commoda Voragmes Zelandicæ creken Vox cur viris robuſtior quàm fœminis Vrentia ſpecula Vrina quibus ſupprimitur Vſus rerum ſpectan dus Vt animi propoſitum fœlicem fucceſſum oelneat. Vreri natura Vtero quæ apta Vt frons& vbera rugis deformata niteſcant Vt manus leuore per poliantur Vt nonnulla abſque nucleis proueniant Vt oculorum orbi nigreſcant Vt vini, ita humorum vis mentem concita: Vulnera ex effectu Luna leralia vulnus non cito obducendumi in morſu Vulturm natura Vultus anima index Vultus& oculi animi indices . Z Zeevvolff Zelandia inſulis fœcunda Zelandia Barauiæ appendix Zelandia apud Danos Zelandia cuniculis fœcunda Zelandia an veteribus cognita Zelandia in duas quæſturas diuiſa Zelandia mutarioni obnoxia Zelandiæ atr quur ſerius inficiatur Lelandi callidi& induſtrij 89 331¹ 220 3⁶⁰ 237 251 19 118 3¹9 314 31 171 25 125 72 298 133 187 162 259 74 341 327 221 22²ʃ 92 359 7 3 25⁸ 241 3 50 1³⁴⁸ 180 2⁵⁶ 297 297 2¹ 2³⁸⁴ 292 299 2⁵ 2 5 Zelan⸗ Lelun Zelam Telan Zalan Zalan Zinis Zirixa Eirizs Eiriza Zirizr Zinzz fol. Ziriar 1NDF NX. ZTalandi Matlaci dicti a ſociali concorcia V⸗ „ V Zelandi cur poculis addicti 287 33 Zelandi aſtuti 263 Lelancdici ſoli vbertas 25; cfcacia Zelandorum origo 297 mantur tmes Zirizæa quando primum erecta 253 zſpun bd tmes ſpece Zirizæa piſcatoribus fœcunda 290 tdus Zirizæa pureos ſalubres habert 254 amntt 1 Zirizæi literis afficiuntur 1 283 — Aii Zirizæi exercitati nautæ 291 4 Zirizæi Metelliburgum expugnatum Comiti reſtituunt dci 1 fol. 19, 14 d 1 Zirizæis virtute parta priuilegia 193 Teken 1— 1N z. tur deſotm irn ſcant bantur udles pi t geſcant. vug went tat M letala endum i ru 2* . ypis Ioannis VVit- q 88 x H 8 R 2 8 ). hag 4 4 15 4. 8— “ e ——