——— b 4 8 D HvuAN 10ANNIS BAFTISTS PoRTR NIAPGLITANS LIBRI IVTV.. QViabextimis, quæ in hominum corporibus con- Ipiciuntur ſignis, ita corum naturas, mores& con- ſilia(egregijs ad viuum expreſſis IconinVs) de- monſtrant, vt intimos animi receſſus penetrare vi⸗: deantur. V Omnibus ömnium ordinum ſtudioſis leclu vtiles, ma- ximeque iucundi. Editio poſtrema priori correctior. dum duplici Rerum& Verborum INPICElonge locupletißimo. — y————— 4 4 —— — 8 87 —— 4 1 1 * k 2 4 5 4 1 6 8 1 8 “ rm 5 — — 2 * FRANCOTVRTI b Apüd Nicolaum Hoffmannum, impenſis hæteduumum Iacobi Fiſcheri. 1 A4 e MPc. XVIII —=— 1 4 1 4 —— 8— 5——— Lrcronis. 84 C ſcientia coniecturalis eft 4 8 nec lemper opratum aſſequitur 8 inem: cuius ſigna naturales tan- tum propenſiones indicare poſ- 2esſunt;non autemactiones noftræ liberæ voluntatis, vel quæ ex vitioſo, ‚vel ſtu- dioſo habitu dependent nam in bonis ‚malis- que actionibus, quæ in noſtra boteſtate9 lunr, virtus,& vitium conſiſtunt, non autem in propenſionibus 3 quæi in noſtra voluntate nõ ſunt.“ * bPOOEMIVM. NSrauVX eſt nonnullorum in Philoſaphiæ e rocerum vulgata ſententia: Nullum eſſe ho- mnine ſociaiius animal. lure quidem, ſi eorum mores, quibus ipſe familiarite yſurus fuerit, co- gnoſcere velit; aut dum ſenſim pertractando inti- es eorum mores perſcrutari contendit, eum vi- tam abſumere, aut pluries in vita falli oportere, nemo eſt, opinor, qui am- bigat: cum in tam numeroſo hominum catu quamplurimi ſint, quorum familiaritas pernicioſior, quam multorum, etiam potentum inimicitia . Mens enim humana, vt M. Tullius ſcribit, multis ſimulatio- num inuolucris tegitur;& quaſi velis quibuſdam obtenditur vniuſcuiuſque natura:frons, oculi, vultus perſæpe mentiun- tur oratio vero ſæpiſſime. Sub hominum effigie, inquit Seneca, Jatet ferinus animus, imo feris ſæuior,& immanior. Obid So- crates feneſtrarum hominum peitus concupiui; ne occultiores deliteſce- rent ſenſus; ſed eo penitus recluo& patentitomnibus perſpicuum fieri peßu, quid ſibi vellet, aut meditaretur; vera ne promeret, an ſecus. Huie mmalo opem tulit diuina prope ſcientia Phyſiog nomonia, à ſummis vn- diquaque viris ſummo ſtudio, ſummaque inquiſitione perttactata. Has namque ab extimis, qua in hominum corporibus conſpiciuntur, ſignis, ita eorum naturas, mores,& conſiliademonſtrat, vt intimos anni re- ceſſus, ac t ita dicam penitißima cordis loca penetrare videatur. Effecit itaque clementißimi Dei henignitas, vt reconditi mores, at arcana ho- minum aſſectiones ſignis expreſſe ſint, ac inpropatulo conſtitutæ, quo pro- pria ſaluti quilihet conſulendo: fidelibus, probiſque mori- nſignitis ad- herere: ſceleſtos, prauoſque declinaret. Itemque ſapientia præceptor no⸗ docuit, dicens: Cum iracundo homine non cohabites, neq; cum inuido comedas; neque abeas in conſilium impiorum atque vanitates, nec in cathedra peſtilentiæ ſedeas. Si vocauerint te. veni nobiſcum, cum ipſis ne proficiſcaris. Polemon inquit: Si quid eſt, quod homines iuuate poſſit, hoc præſtat Phyſiogno- monia. Necenim depoſitum quiſquam, aut theſaurum, aut vxorem cuiquam credere, neque amicitiam cum illo inire, aut vicinum exoptarę debet, quem petulantiæ, infidelitaris, aut 3 — —— 5 4 3 utnnna Wmar Duuanic Lituruscdi 2 urrtJunw d Igalen agune niaus in 3 an ſaltedt niſuunde mügnnſutuee nniuiuan k ne aischemtion en um Zneen emfäſe, unni uu aimiten ganguefn pran narnee rnincan 1 4 Gatesitem u lunyuau Ir raltierne,i lunnauinan funen auma len itanrenan 2 1 nſau Tn a Hnh 1 heynnuyng 2 1 diſtta 8 hn Nun, d naieim da— marma maiaſtſch kienmſft e miſens dh 31 a lalt 11 hſe 4 ſtunten e lſbe ddeho. ſenrum erit, co⸗ do inti- eum yj· uiam- uorum micitis ulatio- enditut entiun. Sanela, hil go. diteſce⸗ um fjeri . Huie nis y- ta. Hies ſign, ni n⸗ Tfuit ina ho- Ao pro- jtisad· bor Hos cum atque int te. t: Si n, 2ul jnite, litatis, aut PROOEMIVM. dia rapiehat, vt ex Platone habemus; Gex a corporis modulat: one Alcibiadem ad ſupremum Reip grada Meruenturum pra- dixit Plutarcho referente. Ipſe idem etiam refert, Spartanis morem fuiſ- ſe nutriendipartum genitori ius nou eſſe, ſed eum quendain in locum ue- portaſſe vbi ſedentes qui ex tribulibus maximi natu eſſent ſi qu dem in- fanem anlmaduerterent pulcre eßüctum,& robuſtum, edutari iube- bant ſin autem ignauum ac deſormen, ad locum exponendum demitte- bant ſecus Taygetum prætipitem ac proruptum; perinde quaſi eius vita, quiminus pulcra ſtatim as initio, G& ad bonam corporis compoſitionè, & ad robuſtitatein natura produttus noneſſet, neq, ſibi, ueq, Reip. vtilis foret, Natus, animantibus corpus animi moribus& actionibus accõ- modatuùm dediſſs,& ſcripſit Plat,& ab eo Ariſtoteles. Quoniam in- ſtrumentum omne alicuius cauſa fit, partes autem ſingula corporis ali- suius cauſa facta ſint, illudque cuius tauſa aliquid ſit, actio quadam ſit, perſpicuum eſt totum corpus maioris aliruius actionis gratia conſtitu- tum fuiſſe:neq, enim ſectio ſerra, ſed ſerra ſegtienis gratia inuenta eſt. Quare corpus animi cauſa conditum eſt,& partes operum& munerum cauſa, ad quæ ſingulæ natura condita ſunt. Galenus item libro Deaartiũ yſu,particulas omnes corporis animaæ vtiles eſſe demonſtrauit, quippe euius inſtrumentum ſit corpus: ob eamꝗ, cauſam multum à ſe diuerſo ri h( dsimal un 4 PAOOE MI VM. animalium partes differza, quia ipſius animi maxime diſſerunt. Quod Lactantius Firmianus TII Alogas& philoſophus, lihro De opificia Dei r ſurpauit. Neſtor vultus ſinulitadinem Telemachi conſpicatus apud Homerum, ita de animo conicit: — ſi vera viri, puer optime, tali⸗ Es ſobole ſtupor altus habet me clara tuentem, Lumina,& ora patrem reſerentia, quid, quod& illi Aßimilu fandi tibi copia quis queat alter Iſa loqui puer; ingenti niſi cretus y lyße Alexander, cui cognomentum Magni inditum eſt, id præclarum edixit, quod imaginem ſuam noluit A multis artificibus vulgi contaminari, ed, vt Horatius ait, Edicto cauit, ne quis ſe,præter Apellem, Pingeret, aut alius LUyſippo duceret ara Fortis Alexandri vultum ſimulantia,&s. yt ſtatuis, tabellis,& toreumati idem vigor animi bellatoris, idem inge- nium maximi honoris, eadem forma viridis iuuenta, eadem gratia reli- cine frontis videntur. Poterit etiam buinſmodi ſcientia non ſolum ex aliorum ſed etiam naſtri inſbectione maximi eſſe adiumenti, vt noſmet ipſi noſtri phyſiognomones euadamus. Nam recte antiquitus memora- tum legimus, Socratem philoſophum ſpeculo ad morum diſciplinam- ſum eſſe: quod Seneca item tradit adinuentum, vt homo ſeipſum noſce- ret:nam ex hoc conſequimur noſtri notitiam, mox conſilium quoddam. Nam ſi quis ſeuuet in ſpeculo contemplabitur, corporis optimam conſti⸗ tutionem conſpicatus, procuret, ne corporis dignitatem moruin dehone- ſtamento polluat; qui vero ex ignis forma animam minime commenda- bilem animaduerterit, nauiter conſurgat, vt virtutis e itio corporis mala ſigna repẽdat Sunt enim eiuſmodi animi propenſiones& affectus, yt miſericordia, iracundia,& inuidia, vt qui conſtituti ſunt, quaſi ma- la anizui valetudine, ſanabiles tamen: vt de Socrate refert Cicero in Tu- ſculanis, quum multa in conuentu vitia collegiſſet in eum Zopyrus, qui ſe naturas cuiuſc, ex forma perſpicere profitebaturd, eriſus eſt à cæteris, qui ilia in Socrate vitia non agnoſcerent; ab ipſo tamen Socrate ſubleuatus eſt, qui ſtbi vitia illa ineſſe. ſed ratione A ſe eiecta diceret. Similem hiſlo- riam A1 iſtoteles alexandro Magno recitat de Hiippocrate, cuius figuraue aum eiu diſcipuli depingere curarent, picta& optime expreſſa delata ſjule 8 gilbenmi 8 — 6 mmim mmuͦu eln frn 1 34 liſtalartm e b lactelilmon (neniach. laniemn ie Aſhitam egre uüſaaenf rzelgenltm ſterntu, ie ſunnunlla an'tenite mmanjlaine de Jlarr. „ PRO OEMIVM. 6 fuit Philemoni, qui cum eam adſpexiſſet.& membrum manbro compa- 1, 4 raſſet, pronuntiauit ipſum eſe virum luxurie Decoitns appetentem,& 1 deceptorem:ob quam cauſam diſcipulis eius indignatis,& culpantibus, b& flagellisfere Philemonem tundentibus, quod de viro eximid talia iu- ditaſſet, abeis tamen hoc iudicium ad Hippocratem delatum eſt, qui con- fellus eft philemonem verum omnino de ipſo protuliſſe; ſed amore philo- ſophiæ,& honeſtatis ſui cordis concupiſcentias omnes eieciſſe,& ſtudio & abſtinentia conquiſiſſe, quod prius eius naturæ negatum fuerat. Hanc mahrh ſcientiam in Pythagoricæ,& Socraticæ philoſophia arcanis ſanctißime ſinfe cuſtoditam legimus hanc Ariſtoteles Alexandro ytilem, ac neceſſariam Rinc, perdiſcendam proponit,& ex vultus inſpectione ad ſui regni miniſteria eruos eligendos monet; hanc Auicenna Medicis ytilißmam monſtrat, ſpt ex vultu,& oculis de eius ægritudinibus poßint indicare. Hanc ergo ientiam blande excipiamus, hilariterque ample hamur, vt vere no- . ſtram,& denobiſmetipſistractantem, quam qui non amat, quam quiĩ mug. non amplectitur, nec philoſophiam amat, neque ſua vitæ diſcrimina niaml. curat. olum ex tmſnet nemoa- lnamp. mnnſte. udlan. manſt. b b hdehone- e 4 I N unntenie⸗. 4 o oryuri afan, b b b duſm- b b ö mwuTh⸗ , muſuſß neni i Uuanw m hilh. jguram A lllals juß 8 “ 7 1N eee POR. 3 8 8 8 3 1 3 — 8 8 — 4 3 4 8 G .Tℳ NrAPOLITANIL DE HvMANA PuVv- hognomon. Lib. IV. INDEX Cap. CA. 1 P Emutua animi&c corporis conſequutione fol.j 72 Er corporeis notis eriam brurorum diſpoſiiones dignoſci poſſe; 3 Antiquorum opiniones de phyſiognomonica ſeien- tia 6 4 Qu bus modis maiotes noſttiphyſiognomonicam ſcien- tiam ſpeculati fuerint,& tradiderint 7 5 Quomodo per totius corporis temperaturam de mori- bus ſit coniectandum 10 6 De cordis temperaturæ ſignis 11 7 Cerebri temperatutæ deprehęnſiones 12 8 De noſtri corporis humorlbus e* quibus; mores coniici poterunt 15 9 Oontra Platonem, quomodo! per animalinm partes! ſit iudicandum 18 10 Contra Trogum, F gnomodosddinerſis cæli locis homi⸗ num mores ſint coniectandi 21 11 Contra Philonem,& quomodo ex apparen- rus e e facie moribus ſit iudicandum— 25 12 Quod etiam per ſi igna: 2 contrario ſumta mores diiudica- re poſſimus 26 13 Quodex diſtinctione habituum,& paſßonum: maſculini & ſœminini generis de mòribus multa coniectentur 27 14 Qupmodo per plures baſſiones etiam aliæ indaganda 37 15 Quod: Anutricibusetiam in morum cognitioneme deue- nire poſſumus 38 ““ —————— 4 —ſ— —— *+₰ ——+— B dehc Wp elt 5 Deo ö u hefec b u„ 1 deh p Nuc u Derl la beo Aͤ delbea * Dem Nec 6 er v Nc 23 Aka⸗ IDIN CATITVAM. 26 De iudicandi methodo,& quæ ſigna præfetenda veni- aan 279 17 Quid ſit Phyſiognomonia 47 18 Deſyllogiſmo phyſiognomonieo 43 1 II. De capiõte 47 De capillis 62 De coloribus capillorum 3 b 74 De fronte 5 33 De ſuperciliis 95 De ciliis 1. 101 Detemporibus b 102 De auribus b 104 b„ De naſo 1 1 410 10 1e De vultu 127 1 11 De facie 1352 12 12 Degenis 143 onicce z De Hen pulcris deformibusque 146 15 8 14 De faciei& corporis colore 151 nesſt 15 De labiis 179 6 16 Deore b 166 hom. 77 De dentibus I 171 1 18 Delingua b 173 hcie 19 De belitu 175 5S 20 De faspiriis b 177 udica- 21 Deriſu b 178 26 22 Devoce 182 ſcolin 23 De loquela 192 2) 4 De maxillis& mente 195 gand. 25 De collo Be 200 26 De gutture 209 deue 25 De clauiculis 210 z, 28 De ceruice 212 56 D b 25 De t B 5 5 00 X&A 1 IuDN Ga 29 De iparolu 30 De dorſo 31 De metaphreno 32 De Gibbis 33 De coſtis 34 Delumbis 35 De humeris 36 Depectore 37 De mamillis 38 Deventre 39 Devmbilico 40 De pudendis 41 Devlnis 42 De manibus. 43 De digitis 44 De coxendicibus 45 De natibus 46 De femoribus 47 De genu 483 De tibiis 49 Deſuris ze De talis pedum b 1 De pedibus 52 De digitis pedum 53 Devnguibus 54 De inceſſu 5 De demax rudlne& aruietee copomm LISII I1I 1 De eonſorumg quantitate 2 De angulis oculorum 3 De genis oculorum 4 De pupillis oculotum 4 De Leulornm ſitiu 88ſſſ INDII CAYITVM. 6,7 De coloribus oculorum De variis oculis,& primo de granitis 3 Deoculis cum verſicoloribus cit iis 9,10 De oculis obſcuris vel claris I1 De oeulis ſplendentibus 12 De motu oculorum;,& primo de ſtantibus 33 De oeulis ſe mouentibus 14.15 De vibrantibus oculis 16 De oculis ſe claudentibus 17 De oculis frequenter ſe aperientibus 18 De claudentibus ſeſe& aperientibus ocul. 19 De oculis nictantib1us 20 De non conniuentibus oculis zt De mobilitate oculorum 22 Deoculisridentibus Dè oculis triſtibus 23 De ſarſum deorſumque oculis directis 24 De limis oculis LIBRI IV. 1 De iuſti& iniuſti figura 2 De probi viri hg. 3 De improbi viri hg. 4 De fidelis& infidelis viri figura 5 Deyrudenris& imprudentis viri ſg. 6 De ingenioſi viri fi 7 De hebetis viri fig. 3 Dememoris& obliuioſi viti figura De audacis viri hgura 10 Detimidi viri figura 11 De cinædi viri fig. 12 De fortis viri fig. 13 De infiati viri fig. 14 De puſillanimi viri higura — INDEX CAPTTVM. I De magnanimi viri figura 16 De auari viri fig. 17 Deliberalis v. fig. 18 De iracundiv. ſe. 19 De ſtolidi viri fig. 374 20 De manſueti v. g. 375 21 De intemperantis viri figuta 376 22 De ſlupidi v. fig. 23 Detemperantis v. fig. 24 De impudentis v.ſig. 25 De verecundi v. fig. 26 Detriſtis viri fig. 27 De auari viri fig. 28 De iucundi viri ſig. 386 29 Döarroganriewu 937 30 De ſimulatoris v. iig. 4689 370 371 372 381 381 383 385 31 De mendacis v.ig. 1 ibid. 32 De veracis viri ſſ. b 88. 33 De adulatoris v.ig. ſibia. De moleſti v. fſiig. kbhic. 34 De inuidi viti fig. 39 De impii viri ffgG. 0t 56 De miſericordis vſfig. ibid. 37.38.39 De iniurioſi viri figura. 40 Detalorum amatoris virifigura 39; 21 De loquacis v.ig.- pi. 42 De inefficaeis& efficacis viri figura 394 3 De fatui improbi viri fig. 39* 44 De herciei viri ig. 398 45 Naui, vel ſigna in facie apparentia, in qua corporis parte epe riantur, præſagiri 39 ² 400 Finis Capitaun. 4 X 369 8383384 8 300 “ ö“ 5 e Le Bei. Was w Se e —— S= 10 3 8 ☛— ee .“ 5. e ds 2 PORTE NEAPOLITANI D E HVMANA Phyfiognomia. LIBER I. De mutua animi& coꝛporis conſequutione; CAPVI. I. ESTATVRexperientia, quod animià Gmcorporis motibus non fint impaſſibiles, 3& anime paſſionibus corpus corrumpa- eſ tur, inito quodam fœdere, inter ſe — confligant,& reſanentur,& tandem ſibi mutuo compatiantur. In corporis morbis animum cum corpore pati& vnà perturbari, facile videbit quiſpiam rationis compos, vt in ebrietatibus à rectis, conſtitutiſc; operationibus feriari,& in acutis ægritudinibus prorſus delirũ effici, nec ſuo officio fungi vt alienus homo videa- tur. Non ninus corpus animiaffectionibus fluctuat: hie enim maris igniculis accenſus,& maxime ſæuiens, cor pus commutat, vt facile contabeſcat Virgilius de Di- done: Sauit inops animi, totamq; incenſa per vrbem Bacchatur, qualis commotis excita ſacris, Thyas, vbi audito ſtimulaut Trieterica Baccho Orgia,&c. . 17144☛ 4 11n 1 ſcripitur. Pallor Aefsrmis, marceutes oculi, „ 6 122 17 ₰ 2 d 18, 3 16— A 7A„238 59 6 9 Ǵl2⁸. 4 tur- iſui amore æ , „„ 2 10.BAPTISTEÆ PORTES turbida,& ſpiritus eruciatus tartidate vehementior. Idem etiam in brutis videre Icet, amore tabeſcentibus. Virgi- lius: b Carpit enim vires paulatim, vritq, videndo Femina, nec nemorum patitur meminiſſe, nec herbæ, Sic etiam animus inuidiæ ſtimulis expunctus, corpus extrema nduit macie. Ouidius ex inuidorum figurain- uidiam deſcribens, ait: Pallor in ore ſedet, macies in corpore toto, Ne fruitur ſomno, vigilantibus excita curis. Nimia meæſtitia multi,& ſapientes belluis ſmiles facti ſunt. Hecuba amiſsis viro& fillis,& demum Polydori morte nunciata, inſtar canis latraſſe dicitur. Nec defue- runt, qui immodica lætitia ad mortem deuenerunt. Dia- goras Rhodius, vt ex Gellio habetur, cum tres filios omnes victores eodem die Olympiæ coronari videret, eumque adoleſcentes amplexati eſſent, in manibus filiorum animam efflauit præ lætitia. Et apud Cannas, cum Romanus exercitus cæſus eſſet, anus ma- ter„ nuncio de morte filii allato, ſfummo mœrore aſfecta fuit; ſed cum id nuncium falſum fuiſſet, atque adoleſcens non diu poſt ex pugna rediiſſet, anus repen- te viſo filio, copia in opinati gaudii exanimata eſt. Imo in Phyſiognomonicis probat Ariſtoteles, quod anima mu- tet habitum, corpus immuter formam, id eſt, complex- ionem,& mores;& corpus mutatum formam, anima commu- tat habitum. Cum anima triſtis eſt, corpus lugubrem fa- ciem; cum hilaris, hilarem oſtentat;& diſſe fa corpo- ris forma, ſoluitur& anima. Salomon, Spiritus triflis exſic- cat oſſa, anima hi aris, hilarem facit. Mania eſt animæ paſsio. Medici corpus curantes, animam à mania liberant: ſic corporis curatione, forma ſoluitur,& anima liberatur, ita quod corporeæ diſpoſitiones animæ potentijs& vir- tutibus correſpondent; imo anima,& corpus itaſibi mu- tuo correſpondent, vt plurimarum ad inuicem paſsio- num cauſſæ fiant; neque vnquam animal tale à natura b factum N rlsbabe⸗: 1 el miman: b afu nneceariu deccnueni 4 Eror . Dosen Uones: patugi hleles au. nolls or, 8 lemenn Vug. bHh. dus crpd gluain b im kesach Pohjcou Lecdele. eruntD. dtre dos cotonari ſene i .Rad Hanlsma- mclole te Tle u tepen- dInoin dimama⸗ mpex- Taomſuk. drem f⸗ Alolpo⸗ ſberſs- naſqi. rant: be beratut, Scvir⸗ bima⸗ ' pabio Anatula Hacdumn 1 DE HVM.PHVSIO G, LIB.. 3 factum eſt, vt formam alterius animalis, animam vero alterius habeat: nunquam viſus eſt apus, vel ouis, qui canis animam, vel leonis haberet, ſed ſem per lupus& ouis corpus, eorundem animalium animam habebunt, vt neceſſarium ſit, tale corpus talem animam ipſius ſpe- cieiconuenientem ſequi. Ex corporeis notis etiam brutorum diſpoſitiones dignoſcs POSSVNT& nobis quoque innoteſcere diſpoſi⸗ tiones, ſeu mauis, brurorum mores, ex corporeis ſignis:& venatores,& aucupes, quiq;eorum miniſterio Præſunt, quæ ad venandum, quæque ad progeniem ido- nea cognoſcuntur, eligunt canes, vt Xenophon refert, corpore magnos, probant leuia capita habentes, ſimos, muſculoſos, ſub fronte veneſos, oculos elatos, nigros, præfulgidos, magnas frontes, lataſq;, caua diſcrimina, breues aures& tenues, poſteriora gracialia, ceruices molles, longas,& teretes habentes. Pato, Oppianus,& Pollux equi ſtatum corporis rectum& articulatum pro- bant, caput oſſeum, maxillas paruas„‚Oculos extantes, quia vigilantiores putant, quam profundos, igneos, quaſi ſubferuentes, corpus nigrum, auriculas breues& minutas, verricem grandiorem, pares patulas multo, quam conniuentes, vt apertiores meatus habeant ani- mæ, roſtim aduncum: ſic de pectore non oriatur cer- uix, tanqann porci, prona, ſed eminens pertineat ad ver- ticem, vt gallinacei, circa ſummam vertebram gracilior ſit, vt capur in eo flectatur; ita collum fuerir ante equi- tem, oculi autem ſpectabunt ante pedes. Virgilius etiam equerum præſtantiã poſſe præſagiri, meminit his vez- ſibus:. Continuo pecoris goneroſ pullus in aruis Altius ingreditur,& mollia cruta reponit, Erimus& ire viam,& fluuios tentare minaces 4 10. BAPTISTE PORTS Audet,& ignoto ſi ſe committere Ponto. Nec ranos harret, pitus illi ardua ceruix, Argutumq, caput,l euis aluus, obeſaque terga- Erbubulcos quibus ſignis, quave formaboues elige- re debeant, docet: optima torua Forma bouis, cuiturpe caput, cui plurima ceruix, Et crurum tenus à ments palearla pendent. Tum longa nullus lateri modus: omnia magna, Pes etiam,& camuris hirtæ ſub cornibus aures Nec mihi diſpliceat maculis inſignis& albo, Aut inga detrectans interdumque aſpera cornu, Et faciem tauroproprior, quæque ardua tota, Er gradiens ima verrit veſtigia cauda. Varro, oues qua forma ad fœturam eligere oportet. docet: Eas eſſe oportet amplo corpore, quæ lana multa ſit,& molli, villis altis,& denſis toto corpore, maxime circum ceruicem,& collum; ventrem quoque vt habeat piloſum, eſſe oportet cruribus humilibus, caudis, vt ſunt Win Italia, prolixis, in Syria breuibus. Et arietes fronte ſint lana bene veſtiti,intortis cornibus, pronis ad roſtrum, rauis oculis, lana opertis, auribus amplis, pectore,& ſca- pulis,& clunibus latis, cauda lata,& longa. lIdemque etiam ex progenie eligere docet. Monſtrat etiam in ſuil- lopecore ſubulcos præſtantiores eligere, vt ſchrofæ fint amplis membris, præterquam pedibus,& capite vnius coloris potius, quam vari: hæc eadem habeant vetres, tum vtique ſint ceruicibus amplis,& boni ſerinis, ita etiamà progenie,& cæli regione cognoſcendos. Sic etiam Demetrius Conſtantinopolitanus auceps ſuos ac- cipitres ad aucupium idoneos eligit, vt caput inſtar ſer- pentis paruum,& planum habeãnt, rotundi,& quadrati oblongis præponantur; lingua nigra, pennas in cauda treſdecem gerant, ſinr paruis digitis, maculas in naſo ni- gras. in vnguibus velutiſquamas, circa radicem vnguis ſciſſuram,& lineam habeant. Aſtures ſint epite mo ico, 1 a iiceb naiintt waisde alh anne nuumque, 9 flto ongoor, abemob; b rimald S 6 enotdellt choltcam: — rirſe gr irrillew domhan rell cien anacesan nxalet dlcant,ſ t Vmi Deſtäun Allibas mnhas morzer 1 1 Kmutzeec e an, ls 6s dlg. oportes b 4 multa naxime lubeat vtſunt te ſint ſtrum, & ſca- emque in ſuil- ffæſint evnius vetfes, nis, ita 58s. Sic ſuos ac ſtarſer- duadrati in cauda naſo ni⸗ vnguis dite mo⸗ dico, — DE HVM. pHVSIOG, LIB. 1. dico, facie longa,& anguſta, vt in vulture,& ſimiſitudi- ne aquilam referant, faucibus& gull amplis, oculis mag- nis, cauis,& paruo orbe in eis nigre ollo longo, pectore . craſſo, carne dura, longis carnoſisque coxis, ſed crurum, enuumque oſſibus breuibus: vnguibus craſsis longig que Falcones ſint capite craſſo, nontamen enormi,& oblongiori, maxillarum partibus bene rotundis,& bre- nibus, mobilibus, ſpecie humidi cholerici(quorum pro- prium eſt cito moueriin prædam,& non diſcurrere; ſed plus audent, quam poſsint) collo breui, ſed non adeo, vr enorme ſit, quod phlegmaticam, fri gidam, aut melan- cholicam ſiccitate m ſignificat, noctuarum inſtar. caudæ longitudo tanta ſit, vt compoſitæ alæ ſuper caudamat- tingant; longa enim cauda ſpinæ dorſi medullam nimis humida indicat,& obeſæ timiditatem: pectus am- lum, neruoſum,& validis oſsibus munitum, quo freti ad feriendum promptiores ſint, femora cra fla, crura bre- uia: ſic grues& aues magnas capient. Fœ undas gallinas ita villicus parabit. Probi coloris, id eſt nigri, aut Haui, ro- buſti corporis, quadratas, pectoroſas, magtiis capitibus, recta rutilaque criſtula,& interdum gemina. albis auri- bus, imparibus vngulis, ſed non cruribus emineant tranſ uerſa calcariamam quæ hoc virile gerunt inſigne, con- tumaces ad concubitum dedignantur admittere mares. Agricolæ etiam apes operi habiles,& ineptas ſignis cog- noſcunt. Virgilius. V hic mel ion inſignis& ore, Et ruti clarus ſquamis, ille hotridus alter Deſidia: latamqᷓ trahens Binglorius aluum. Plinius ait: Lesnum animi index cauda, ſicut equorum aures: nam& has notas natura generosiſsimo cuique tribuit immota ergo plas idum, clementem, blandienti ſimilem arguit; crebrior enim iracundia eius. In piſcibus, herbis, plantisque etiam adſunt notæ, ex quibus earum mores, virtut es, vt pote medicæ facultates,& vitia, ſcilicet vene- na cognoſe poſſunt, quas propemodum in vereſtudio- A 3 ſorum 10. BAPTISTE PORTE ſorum gratiam publicabimus, vt vnuſquiſque varias,& pene infinitas ſiio marte plantarum facultates venari poſsit. Et ſic certis gnorum proprietat bus reliquorum animalium operationes cognoſcuntur Vnde ſi hæc vera ſunt, vt vera eſſe manifeſte videntut;erit& vera phyſi- ognomonica ſcientia. Antiquorum opiniones de Phyſiognuomonica ſci- entin. CAP. z. CED videamus nunc, phyfiognomonieam ſcientiam & qui penitus tollere conati ſint,& qui eam admiſe- rint,& admiſſam quibus modis ſpeculati fuerint, nobis- que tradiderint. Stoici, vt altius exordiamur, inter quos Chry ſppus, à veritate admodum aberrantes, cum ex- traneis corporibus mortuorum animas accedere autu- marent, eiſque nouos mores afferre, penitus huius ſcien- tiæ ſubiectum eliminarunt. Pythagorei non ſolum in hu- mana corpora, ſed in ferina quoque tranſire exiſtima- bant. Dicebatque Phythagoras, quod fuiſſer aliquando Mihalites&aliquãto poſt Euphorbus, atque d Menelao fuiſſe vulneratũ ac poſtremo Pyrrhus,& poſt Pyrrhum factum fuiſſe Pythagoram,& dum Mthalites fuerit Mer- curii fillius putat us, ab eo pro munere accepiſſe, vt illius anima perpetuo vagaretur in q uas vellet arbores„ Vel animalia Vade Ouidius:. Monte carent animæ, ſemperque priore relita Stde, nouis domibus yis unt, habitantque rclepti, Oumnia mutantur, nihil interit, errat,& illic Huc venit, hinc illuc,& quoslibet occu pat artus Spirit s, é que feris humana in corpora tran ſit, Indue feras noſter, nec tempore deyerit llo. Phrænititis autem,& Poſsidonius cæleſtium rerum ſtudioſi, animas è ſtellis mores ducere tradiderunt. Ho- rum poſtremo Plinius opinionibus adhipulali videtur ““ Ari- Arerzqur Enchelel 4 Runmcat ſupe nie wocline duschri, neslequi, iasargun Mhonem inge Kaprin, akciala nrerarenr. boit lde Vase ene 3 en da ämiclt, n Gon, 3 enrian ldmiſ- „nobis. erqlos mex- autu- ſcien⸗ inbu- nando enelao rhum itMer- tt illius 5, Vel tima- DE HVM, PHVYSIOG. LIB. JT. 7 Ariſtotelem enim,& Trogũ; alioqui ſeueriſsimos viros deridens, quæ ſcripſerunt, vana retur,& ſine cunctatio- neproferenda. Sed hi cum Averit admodum aber- rent, nec aliter, quam verbis& vanis opinionibus inni- tantur, ſuperuacaneum duxi eorum opiniones redar- guere. Quibus moais maiores noſtri phyſiognomoni cam ſcientiam ℳ eculati fuerint,& tyadliderint. C A P.+ 4 VNC autem ſpeculemur, maiores noſtri, qui hanc Nœentiam receperint, quibus modis eam ſpeculati fuerint, nobiſque tradiderint. Primienimex corporis temperatione mores innoteſcere poſſe ſcriplerunt. Conſtans enim fuit antiquorum Philologorum opinio, Animi mores corporis temperaturam ſequi, neque ſolum in iis id euenire, qui ſecum temperies ex matris aluo traxerunt, ſed ſitempore, alimento, alii- ſue rationibus mutantur, mutari putant& mores,&, vt Üdem referunt, educatione, ſtudio,& diligentia huiuſ- modi improbitates reiiciuntur. Empedocles Agrigenti- nus dixit, mores non ſolum elementarias conſtitutio- nes ſequi; ſed noſtros animos eſſe elementares harmo- niaszargumento eſſe, quod in omnem effectuum difini- tionem ingrediantur complexioues. Vt, ira eſt accenſio ſanguinis rca cor; manſuetudo eiuſdem tepeſcentia, audacia ſanguinis ad extima diffuſio; timor eiuſdem ad interna reuocatio. Plato in Timæo ex vniuerſo corporis habitu lædi animam putat, acres pituitas, felleoſque hu- mores per corpus oberrantes, quoquo ſinguli appule- rint vaporem ſuum, animæ penetralibus influere, vn- de animo languores inducant pro loci natura(ſic auda- cia, timiditas, obliuio,& hebetudo oboritur,& ex cor- poris contagione inſipientia& animi ruditas na- 4 ſcitur) „— 8 10, BAPTISTEÆ PORTKR citur)tantoque homines prudentiores eſſe, quanto cor- Pora minus humiditate participantia fuerint. Ariſtoteles ex corporis temp vanimi facultates affici. ſecundo De partibus animalium tradidit. Eſt roboris efficacior ſan- ſanguis, qui craſsior, calidiorque ſit; ſed qui tenuior, frigidiorque vim, lentiendi intelligendiq; obtinet ple- niorem;& in iis quoquevidetur, quæ ſan guini propor- tione correſpondent. Quamobrem apes,& huiuſmo- di animalia ingenioſiora ſunt multis ſanguine præditis, nec non inter ea, quæ ſanguinem frigidiorem tenacio- remque habent. Sed optime conſtat, quæ calidum, tenuem,& ſince- rum habent; imo ex ſanguinis natura, mores in anima- libus differre: Sic taurum,&c aprum fortes eſſe, quod Lorum ſanguis ſit feruentiſsimus. Galenus in libro De mutua animi, morum,& corporis conſtructionis con- ſequutione, cum videret tantam eſſeanimi cum corpore copulam; animam non ſolum ſui corporis temperiem ſequi, ſed animum ipſum nil aliud eſſe putauit, quam æquabilem humorum omnium in corporre tempera- tionem, ſcilicet humicditatis, aridiratis, caliditatis,& fri- giditatis, vt bonum temperamentum bonianimi mores ſequantur, malum vero mali: cuius ſententia ab omni- bus exploſa eſt,& vno ore ſtabilitum, mores non ſolum ex prauo corporaturæ habitu mutari, ſed alimentorum, & loci ratione, vtpote ex ſuperabundanti phlegmate in cerebro, in deſipientiam, ex nigra bile in melancho- liam,& ex phlegmate in lethargum trahi. Ali tero non ex qualitatum temperie, ſed ex proprietatum ſignis re- Ktius diiudicari poſſe opinati ſunt. Hermes enim, qui& inter Phyſiognomones voluit annumerari, non nulla eſ- ſeſigna morumdixit, quæ non ex elementorum qua- litaribus proueniunt, neque ad cauſam vllam referri Poſſunt, ſed ex occulta proprietate manant. Videmus enim cho ericos, qui mœroribus æſtuare deberent, ſæ- biſsime faceto animo,& ridibundoseſſe; ſanguineos, qui f 6 mu ne b. Wana DEH iis uhise el 0s,. maſden MUNs ou äbnt,quo, nigropriete: hüüglope umcoles P nlis Phyto rwot jlot dantenam ſec⸗ opcum om NodverRe tem. Nmt wam. arur ilnun ns errren mn Or monas exte ulanmalie dardamofn irels gun iterr ur trneliolur k. Ntelgle riman dagj ſätent;a. leeatm dttens el wnnndelt, Kilhom kautunge llgnerer uggäone, vnpobäte nto cmn ſtotele ndoD; orſan. enuior, het ple. dopor- lulmo. redlitis, enacio- lince. nima. uod oDe con- pore riem uam eta- fi lores mni- olum rum, mate cho- pnon d re⸗ ui K lael qua- ferti mlls ſe- 60, qal B DEHVM. PHYSIOG. LIB. 1. 9 qui ex caloris exuperantia liberales eſſe deberent; ta- men parcos,& auaros extiriſſe, idquenonex tempera- menti, ſed ex proprietatum ſi gnis el ire: Præterea am- bulantes, qui caput ad dextram inclinatum ferunt, ci- nedi ſunt, quod non ex caliditate. frigiditateq;, ſed ex ſigni proprietate cognoſci tradiderunt. Ali tres homi- num mores perſcrutãdi modos tradidere, vr riſtoteles in ſuis Phyſiognomonicis tradidit, quiomnes ad vnum tendunt fyllogiſmum. Primum modum bifariam diui- dunt: nam ſecundum vnumquodq; animalium genus propriam quandam figuram deſcribunt,& huic figuræ proprietatem vel paſsionem præfigurant conuenien- tem. Vni leonum generi, robuſtiſsimum eſſe& animo- fiſsimum, largiunturz aiuntque neceſſe eſſe aliquod ſig- num ineſſe ei, quo animoſitas,& fortitudo ea pernoſ- catur, idque eſſe latum pectus, amplos humeros,& mag- nas extremitates habere.& ex his ſyllogiſmum deſu- munt: Omne habens latum pectus humeroſque, ad magnas extremitates: forte eſt,& animoſum. Alii vero tali animali corpus& propriam animam adſcribebant, putabantq; tales mores in totum, vel ſecundum partes eiineſſe, qui huiuſmodi corpus, vel corporis partes poſ- ſideret, idque in cæteris animalibus faciuntzvt cani con- tumelioſum,& impudentem; oui vero manſuetam eſ- ſe. Vterque modus Platoni adſcribitur, cum dixerit, animam dari corporibus ſecundum merita materiei: ac ſi diceret; Leo talem habet animam, quia eius materiei tale eratm tum, ſiue miſtio. Non admodum àâ primo differens eſt ſecundus modus, quem Trogus traddere conatus eſt: namnon tantum omnibus animalibus, ſed &ipfi hominum generi, non vniuerſo, ſed diſtinguens ſecuadum gentes, mores aſsignabat ſecundum corpus; nam ſignatæ regionĩ proprium corpus ſtatuebat,& pro- prias paſsiones, vt cui tale corpus ineſſet,& talem ani- mampoſsidere neceſſe foret,& ſecundum regionum climatumque diuerſitates, hominum mores vaxiari. A 3 Alii, 1 10. BA PTISTX PORTAE Alii, vt Philon Lacedæ monius, per apparentes in corpo- re mores ſcientiam exercebant: nam quibus moribus quiſque ſeexerc do præfigurat, natura tales ei ineſſe iudicabant, ur ſi viderent quempiam oculos ſurſum na- tura adducere, eum ſalacem iudicabant, quia concum- bentes oculos atttollunt. Sic palleſcentes, meticuloſos dicebant, quia, qui metuunt, expallent;& ſi quis vul- tumnatura præfert, quemadmodum qui irati ſolent, eumiracundum pronunciabant,& ſic de cæteris mori- bus. b QLuomedo per totius corporis temperaturam demoribus ſit con- lectandum. CAP. 5. SED non inopportunum videtur, quomodo animi mores ex corporis temperaturis deprehendi poſſsint, referre, præcipue quæ ex Medicorum fontibus hauſi- mus. Cum calidum temperamentum ex imperio eſt, dignoſcendi ſigna hæc recenſet Galenus. Caro eſt tan- gentibus calida, hirſuta, minus pinguedinis habens, co- lor ruber, capilli nigri. alii addunt: Cito creſcentes, venæ apparentes, anhelitus manifeſtus, vox firma, fortis,& agreſtis; cito ſudant, comedunt,& digerunt bene; pili craſsi,& natura luxurioſi. Frigidæ autem temperaturæ hgna ſunt: Pilorum carentia, pin guedo,& frigiditas, quæ taugentibus obuiat, color vna cum capillis rutfior,& vbi multa frigiditas adfuerit, liuidus, què nõ nulli luridum appellant. Alii: tarde creſcentes, anhelitut do& im- manifeſto, voce ſubtili& acuta ſunt, in coitum debiles, parum comedunt,& minime digerunt. capillos exten- ſos, longos& ſubtiles habent; colore albi ‚raro ſudant, timidi ſunt,& imbecilles. Humidæ temperaturæ ſigna: Carnoſum corpus,&molle, leue, iunctaræ occultæ, vi- gilantes, conſuetæ partes pilis nudæ, oculi illachryman- tes, capilli colore flaui, imbecilles, boni ingenii, pauidi,& Iuxurioſi. Sicoæ temperaturæ, Corpore gracili,& duro. Ad. DeH Kdä. I. 0 püihdaß annkägerct riebonl lu llccrt rictr,&e ealos uiglo nolotett, c tor unge enopigred Amütta,coh. dbos pullo: nuda cato. camea Colpus 1 bos ſägi perl Ledt kroKalbo: vreiſpi en trae A0 40 weqleſtie nuexpha Nan b(N dad tadideci chhus en V Ceo. Cn anitudon. Jlenen zud. b dirl me ien lüna mthora entein, ncotni. moribu ei nelg ſum na. oncum. dculoſo- quis yul. dj ſolena eris nolj. uſt an. o aninmi oſlsint Shauſ. elioct, deltta. ,co- elent enepi erarote tassquie .,&mi uridum Kim. debiles exten- ſudant, elgna. tæyhi- yman- duro. 44. —+— DE HVM, PHLSIOG. LIB, L 11 Addunt alii; Caro tactu aſpera, iuncturæ manifeſtæ, ca- pilli& pili carſsi& aſperi, colore rubei, moderate come- dunt& digerunt, in laboribus dun tes. Diximus de ſimplicibus, nune de compoſitis temperaturis. Signa ca- lidæ,& ſiccæ temperaturæ: Caro calldior& ſiccior,& hirſutior,& durior, pinguedine carens. Gracilis eſt,& capillos nigros habet. Calidæ vero& humidæ: Caro mollior eſt, calidior,& carnoſior.§i calidior erit, hirſiu- tior,&tangentibus non parum calidior, capilli nigri,& caro pinguedine carens. Si multo humidior, mollis caro & muullta, color ex albo& rubro commiſtus,& tangen- tibus paulo calidior. Frigidæ vero,& humidæ: Capillis nuda caro, alba,& mollis,& craſſa& pinguis, color vnà cum capillis ruffus. Frigidæ vero,& ſiccæ temperaruræ: Corpus natura durum,& gracile,& glabrum, tangen- tibus frigidum, pinguedo, ſi graciles ſint, per carnes diſ- perfa. Sed moderatæ temperaturæ ſigna: Colorex ru- bro& albo commiſtus, capilli flaui, giluique, mediocri- ter criſpi, carnoſitaris mediocriras in qualitate& quan- titate. Ad ſummum, corpus tangentibus neque molle, neque frigidum, neque glabrum, neque craſſum, neque tenue apparebit. b De cordis temperaturæ ſignit, CAP. 6. Oy M hactenus de vniuerſali corporis temperatura tradiderimus, iam nos commonet ordo, vt de prin- cipibus ei dartibus,& primum de corde dicamus ex Galeno. Calidioris cordis deprehenſiones& ſigna ſunt, magnitudo reſpirationis,& pulſatilis venæ celeritas, fre- cipitatio,& furibuda temeritas adſunt: erithiſpidus 142 10. BAPTISTE PORTE In dando tenax, obſtinatus, probus,& luxurioſis. Frigi- dæ vero compler onis cordis ſigna: Pulſus minores, re- ſpiratio pulſibus toporrionata, pectus tenuibus pilis veſtitum. Hi namque natura meticuloſi ſunt, inertes minimeque audentes. Aridioris vero cordis ſigna: Pulſiis aſperi, animus iniram promptus, agreſtis,& impacatus. Humidioris vero ſigna cordis: Pulfus molles, mos mo- bilis, facile in iram proruens,& placabilis. Ad- dunt alli, animotimidi, hebetes& laboribus in ha- biles. Calidi vero,& aridi cordis ſigna: Pulſius aſpeti, magni, celeres,& frequentes, reſpirationes mag- næ, celeres,& frequentes. Hi autem omnium in pe- ctore piloſiſsimi, nec nõ in hypochondriis, in tractandis negotiis prompti, furioſi, celeres,& impudentes; Mori- bus tyrannici, in iram ſuccenſi,& implaæabiles Cali- di vero& humidi cordis deprehenſiones: minus hi, quam qui dicti ſunt, hiſpidi; nihilominus autem expe- diti actionibus, niſi quod nõ ita ipſis barbarꝰ eſt animus, ſed in iram dumtaxat proni. At pulſus molles, magni, ce- leres,& frequentes,& reſpiratio pulſibus reſpondens. Frigidi vero ſigna,& humidi cordis: Pulſus molles, mos vrique minime audens, timidi,& inertes, tenues in pe- ctore habèt pilos, neutiquam furioſi, neque in iram pro- nithi minus omnibus iracundi ſunt; impulſi irritatiq: iniram, eam cohibent& compeſcunt; nullos prorſus in pectore pilos habent. Cerebri temperaturæ deprehen ſiones, CaP. 7. NVN Cad aliam principem corporis partem venien- dum, ſcilicet cerebrum, ſignaque ex Galeno acci- piemus. Si calidius fuerit cerebrum, cuncta circa caput rubra,& calidiora erunt,& in oculis venæ percipiuntur. Capilli his genitis repente in capite exoriuntur, quiſi multo 5 fom kerumcl cccnügn ArboSca Frunumg clecuedn doddos d eolpois nüborapy oniculol Aridiolise luxbusin clesd iin, am Duüngen, renperaii nidtas algimll Krofändi rlügos li Henn Lapo ſAiter ac dkeiletcu dwohnon nutum wöiumin ünge lar ta M. dus n. ſlahen des mag. m in 4 racemd es,Moll iles l minsti emegpe- Ganinm, V nagnüce. ndens. lles mos uesinge nmpto. irritrit; rorluön 7. venien- noacci- aa caput juntur. qaiſi multo DE HVM. PHXSIOG. LIB..* ſ multo temperatis calidiores erunt; primo quidem ru- rili funt, inde nigreſcunt, procedent autem tempore calueſcunt, ſuperfluitates in palat naribus, ocu- lis,&auribus paucæ& concoctæ. Ceterum etiam hu- midi cerebri huiuſmodi temperamenta breui ſomno nec profundo, ſunt cõtẽta. Addũt alii: Capilli multi, criſ pi,& duri, oculi longe cernentes,&diſcernètes, puichra- rum rerum cupidi, corde tendentes ad nobilia. Frigidi cerebri ſigna: Redundantias plures hiin ſuis habent ef- fluxibus, capilli ipſis ſunt recti,& rufi,& ſtantes,& duri; poſtquam geniti, euadunttenues,& ſine nutrimento, facileque refrigerantibus cauſis offenduntur, à deſtilla- tionibus& obſtipationibus narium capiuntur; tactæ corporis partes non admodum calidæ, neque vſquam rubor apparet, in oculis venæ non videntur, magiſque ſomniculoſi ſunt. Aridioris cerebri ſigna ſunt, ſine ſuperfluitatibus, in ef- fluxibus, in ſenſib. maxima perſpicacitas, vigilantiſsimi, capillos habent validos,& cito geniti euadunt criſpi po- tius, quam recti, celeriterque calueſcunt, Addunt alii: Duti ingenij hominem,& vacui, cui caput ſæpe dolet, temperati inceſſus,& motus.Si capiti vero affuerit hu- miditas, capilli ſimplices, neq; prorſus calueſcunt, ſenſus caliginoſi ſunt, ſup erfluitatum multitudo, multi ſomni, & profundi. Addunt alii: Luxurioſos eſſe,& temperati ingenĩ, pios, miſericordes,& ſimplices, vanique propo- ſiri. Hæ gyidem ſunt ſmplices cerebri diſtemperantiæ. Compoſita wero calidi,& humidicerebri; Colorbonus adeſt, in oculis venæ magnæ, ſuperfluitates plures, me- diocriter flaccidæ, capilli recti,& ſubflaui, nec fa- cile calueſcunt, facile humectantibus& calefacien- tibus obnoxii, læduntur Auſtro, iuuantur Aquilo- ne, multum vigilare non queunt, ſomno ſeſe verſant, imaginum in ſomniis ſunt multarum, ſenſus non habèr ſatis integros. Si caliditati accedit ariditas, ſuper fluitates minime redundant, ſenſibus integri ſunt, minime ſom- nlell- 54 10. BAPTISTE PORTT niculoſi, citoque calueſcunt. Primus itaque capillorum ortus celerrimus pene coaleſcunt, capilli nigei& criſ- pi ſunt, caput tang tibus calidium ſentitur, capilli ruſi, eriam ad tempora vſque pubertatis. Frigidi& aridi ce- rebri ſigna. In oculis prominentes nõ habent venas, a fri⸗ gidis cauſis haudquaquàã difficulter læduntur;ac ſenſus quidem ipſis iniuuenrute in tregri ſunt& illæli prorſus, at ætate progeſsis, cito defloreſcunct; ideo etiam cito ca- neſcunt capilli, parumque procedunt ſine natrimento, & flaui ſunt. Frigidi vero& humidi temperamentum efficit ſomnolentos.& graui ſomno ſopitos,& hebetes ſenſibus,& ſuperfluentes frigore effectos, caput deſtil- lationibus& obſtipationibus narium obnoxium; hi neutiqnam calueſcunt. Qui cerebrum igitur tempera- dio modo ſe habet in vtroque calido& frigido, fit me- H ir Guum ci tum dn nfmeſtt 2 figiie Luc hun I ſeiam u Nderetan Klualuihl Pauundann C zenenn Dedtora,c NA(ahe Apent Nfaui- Uuma Athath, Namiu nülaſh Nägla- Merym Jyujli an. VAT Ni. mignaſin. Nä nilu kimn nia Fntütn beinen dt magagped audu. 4 Rärae lalun Helanan da vcaputsg nolin i uranpe nm bg ure ſän- orlimahe. bont nec nt keehris Drplento. Aikne⸗ magii. 1 1 melangb. nibus NW. Ido mex. „n orez rciae am oell⸗ uiturcom- olemme- n Mlelko. ceiditdo⸗ racurame⸗ do,ſtme⸗ moftigr feblibur h dKer. dt 44 b DE HVM. PHV SIO G. LIB. f. 1y kit delirium. Lucretius tertio libro de his ita ce- cinit. Eſtetiam calor ille animo, quem ſumit ii, ta cum ferueſcit,& ex oculis micat acrius ardor. ENesr frigida multa comes formidinis aura- Qua ciet horrorem membris,& concitat arlus- Etetiam quoque patati ſtatus aeris ille, Pectore tranquillo qui ſit, yultuque ſereno. Sed calidi plus eſt illis, quibus acria orda, Tacundaque meus facile eſferueſcit in ira: Quo genere in primis vis eſt violenta leonum, Pectora, qui fremitu rumpunt plerumque gementes. Nec capere iratum fluctus in pectorepoſſunt. At ventoſa magis ceruorum frigida mens eſt Et gelidascitius per viſcera concitatt auras; Quætremulum faciunt mem bris exiſterere motum. At natura boum placido magis aere viuit, Nec minus irati fax vmquam ſubdita percit, Fumida ſuffundens cæcæ caliginis vmbras. Nec gelidi torpet telis perfixa pauoris: luter vtroſque ſita eſt ceruss, ſæuoſque leones&r. De noſtri corpöris humoribus, ex quibus mores coniici pote- runt. C4 P. 7. 8 A F 3 9 R ſunt humani corporis humores; ſan- .ls, Pifekta,& vtraque flaua& atra bilis. Sanguinei viri ſigna ſunt: Craſſa corporis habitudo, color albus ru- bedine miſtus 3corpore viſuque floridi,& colore venu- ſtiſunt 3 hilares, leti 2& rubicundi. Ob id Hippocrates, quod alii triſtes, alii hilares ſint, cauſſam eſſe in elemen- tis ꝛit: nam qui defecati ſanguinis ſunt, læti ſunt. Home- rus quoque dixit, ob caloris copiam. Plinius ait: Sanguis quibus multus& pinguis, iracunda animalium, fortiora V b qui- —— 16 IO. BAPTISTE PORTEÆ quibus craſſus, ſapientiora quibus tenuior, timidiora quibus minimus; at quibus nullus, hebetia; pinguiſ- ſimus aſinis, hon ici tenuiſsimus. In homine vis eius ad fingula momenta mutatur, ad ſingulos animi habitus, pudore, ira, metu palloris pluribus modis, item ruboris; alius enim iræ, alius verecundiæ. Nam& in metu refu- ere& nuſquam eſſe, certum eſt. Pituita reſidet incere- h Signa ſunt, albedo in carne, color obſcurus croce- us:agiles hi, mente leues, ingenii celeris,& iracundi. Qui autem bile abundant, quæ in ſplene reſidet, his co- lor carnis obſcurus, fuſcuszinertes ſunt, puſillamini,& timidi. Plato in libro De ſcientia, ingenio eos pollere ſcripſit, quifurore corripi& excitati ſolent. Et in Phæ- dro ait, Poeticas fores fruitra abſque furore pulſari. Democri- tus quoque dixir, ingenioſiſſimos maxime furore quati. Loxius melancholicos triſtes vocat& mæſtos, propter ſpirituũ obſcuritatem& modicum calorem; cumque vapores in cerebrum aſcendunt, terribilia phantaſmata & apparentias demonſtrant. Sic ſanguineos hilares vo- cat, propter ſpirituũ claritatem; ſic phlegmaticos ſeg- nes,& ſuperuenientibus periculis nullatenus ad iram prouocari, cum humor ebullitioni aptus non ſit. Atra vel flaua bile affectos ad iram concitatiores& pro- penſiores. Sed atra bilis duplex eſt, quarum altera natu- ralis dicitur, altera vero aduſtione contingit: naturalis eſt denſior ſicciorque ſanguinis parsʒaduſta vero in qua- tuor ſpecies diuiditur: aut enim naturalis melancholiæ, aut ſanguinis purioris, aut bilis, aut pituitæ loris com- buſtione concipitur. Ex quatuor his iudicio nocumenta inferuntur, vt pore furor, cõcitatio, inſania, ſtupiditas,& ſtoliditas; ſola vero atra bilis naturalis iudicium confo- uet. Sed non ita ſimpliciter cenſendum eſt; nam ſi ſolo ſit, nigra& denſa, hebetudinem impertitur; ſi pituitæ commiſceatur, torporem; ſi pauca ſit vt ſanguis,& pi- lis& ſpiritus deficiant, in conſtantiam ingenii,& me- moriæ fluxum largitur; ſi exuberet, vix marcore excita- bitur E Mbvirn dedlect Nubüb;ne v conlu Guls, dun müata lerEtch: Nohematis däverond ütrmda, enmenolc: uleten n Ljſandtol aodekn Aaddum Aäaper Ahu⸗ Alam fiin uin ple nn tem, Fock a doefa. rm ond liferom kcionen feramento nädipoult tonitum R t ecij. bandeme laguü V dauüdusper lasche latilania euagbf dirau Kinand, ldesicn. ſllnn, e oecopolbre tetinphe. ri Democi. furole quni ſtosoore m) ane dhanalan s Milesno. natieulce V enusadtam n ſit. Au res& p. alteranan. t: nauuès veroinum elanchl, 4.10'S Coh nocumena tupiditas um conto- mnam ſob 3pituite guig pl⸗ nil, Lme⸗ oleexcite iut DE HVM. PHYSIOG. LIB. I. 1) bitur. Sed neceſſe eſt eſſe prætenuem, copioſam& in æqui- librio bilis; nec deterioris pituitæ deſit humor, vtex tribus vnum conſurgat corpus; vt oo ſanguinis partes, duæ bilis, duæ item bilis atræ portiones exiſtant. Accenda- tur bilis atra,& Aduabus illis non aduratur, ſed accenſa fulgeat. Et ob id Heraclitus: Lux ſicca;anima ſapientior. In Problematis Ariſtoteles ait, Omnes homines, qui ingenio claruerunt, velin philoſophiæ ſtudiis, velin republica admi- niſtranda, in carmine pangendo, vel in artibus exercendis, melancholicos omnes fuiſſe Se multis horum vitiis atræ bilis infeſtari, vt Hercules, qui etiam ſacro morbo obnoxius fuit. Lyſandro Lacedæmonio ante mortè genus vlceris emerſit, ... 5. quod ex atra bile conſtitit. Adde Aiacem,& Bellerophiontè, quorum alter ad inſaniam prorupit, alter loca ſolitaria& vaſta perſequebatur. Vnde illud Homeri: Aſt hic, quando etiam grauior Diis emnibus, errat. In campos ſolus latos inque auia rura. Ipſe ſuum caredens, hominum veiligia vitans. Quin pleroſque alios ex Heroum ordine morbo eodem laboraſſe compertum eſt. Annis poſterioribus Empedo- clem, Socratem, Plaronem,& alios complures viros inſig- nes hoc fuiſſe habitu nouimus,& quam plurimos poeta- rum. Fuit& Eurilochus acerrimo quidem iudicio, cuiuſmo- di fere omnes, qui atra bile affecti ſunt:& Phauorinus hanc affectionem heroicam vocat. Natura calido& frigido tem- peramento conſtat. Atra bilis&calidiſsima& frigidiſsima reddi poteſt, quę ſi modum excedit; hominem fatuum, at- tonitum it obtorpentẽ, aut anxium& formidoloſum red- dit. Sed ſi admodum incaleſcit, ſecuritatem animi, canti- lenas,& mentisalienationes,& vlcerum eruptionem patit. Nam quibus multa& frigida bilis atra, ſtolidi& ignaui ſunt, in quibus permulta& caſida,ij perciti, ingenioſi amaſii, pro- penſi ad excandeſcentiam cupiditatemq́;& loquelam, mnul- ti ad inſaniam, aut ad lymphaticam triſtitiam deuenunt, ex quo Sibyllæ,& Bacchæ,& omnes, qui diuino ſpiraculo in- ſtigari creduntur, quod non niſi narurali intemperie accidit. Mar- .— 2.——— 5*.–‧ 18 1O. BAPTISTE PORTER Marcus ciuissyracuſanus præſtantior poëta erat, dum mente alienaretur. At quibus ille calor remiſſus mediocriter, longè prudentiores, præſtau presque aliis in litterarum ſtudijs,& artibus,& in Republica. Affertque hęc temperies ad ſube- unda pericula magnum diſcrimena alii maiorem in modum ſibi confidunt, vt etiam Archelao Regi Macedonie euenit. Summaigitur eſt, quod melancholici varii& inequales ſunt; nam& calida,& frigida reddi bilis poteſt;& quoniam ma- xime vim morum inſtituendorum retinet(nam mores maxime omnium, quę in noſtro corpore habentur, calidi- tas& frigiditas gignunt) ideo varijs moribus informat:& cum porrio temperata ſit frigidior calidiorque, facit vt me- lancholici omnes non per morbum, ſed per naturam inge- nio ſint ſingulari. Gelenus item tertio De locis affectis, Macri, inquit, nigri,& hirſitti,& quibus latę ſuntvenę, aptiſ- ſimi cẽſentur, vt huiuſmodi atrę bilis humoncumulerur, fit- que interdum, vt rufo colore homines in melancholicam temperaturam recidant, poſthos flaui, idque ſi vigiliis mul- tisque fuerint laboribus nutriti, ſolicitudina& victu tenui additis. Contra Platonem;& quomodo per animalium partes ſit iudi- candum, CAP, 9. SENT IEBAT igitur Pplato, quod, ſi homo vniuerſum corpus alicui prorſus animali conſimile habuerit, iiſdem etiam moribus&affectibus, quibus illud, afficeretur: id quod nos neutiquam verum eſſe non reticebimus. amnullus vmquã homo, alterius animalis corpori ſi confexatur, in vni- uerſum aſſimilabitur, ſed ſi quadam tenus conſimilis fue- rit, in partibus id continget. Partes, vel ſigna, quæ ani- malium affectus decernunt, vel affectus ipſi, alij proprij ſunt, alij communes: proprij ſunt, qui vni tantum animalium generi competunt, vt canibus eſſe contumelioſum ‚aſinis, vero inſolens. Communes alij omnibus, alii pluribus inſunt: communes omnibus, vſque ad formicas, ſunt ““ DE. fartiumei da,gule boähetät, urpolis dua g ai cönun m erdem Pöror curp Duoptaerg geatemt ropta ſon cendunt Kcam Tſaoge Nam no tinirus- re propr compos Kialch ant guu iadcum pelt ade Rlerun Vbls rac ſacent elemplum lietur, g tarem. diyron⸗ bhat. Anegw Nſgnora. 4 “ mente r longe udijs,& dlube. nodum euenit. les ſunt; iam ma- V u mores I. calici. Imat:& tytme- m inge⸗ Mfecs, Haptiſ- ur, Er- olicam ismal- Atenui es iit iuu niuerſun t, üſdem rid quol amnullus un in vi⸗ nilis ful- quæ ani⸗ prij funt, aimalium n ‚40b gluribus foTmlcas, ſunt D E. HM. PHVSIOG. LIB. I. 19 funt cõtumeliæ affectꝰ ʒcõmunes pluxribus ſunt ipſius Vene- ris aſſect, qui etſi cũctis, nullis tamè certius, quã alinis& ſui- bus cõpetũt, vnde propriis animiaſctibꝰ propriæ reſpon- dét corporis diſpoutiones; ſic cõmunibus eõmunes. Se cõmunia ſigna perparũ, aut nil Phyſiognomoni cõducut, quia cõmunes affe ctiées offendunt, quæ leoni, ceruo,& apro eædem ſunt,& ſi quis in communibus ſignis aſsimi- labitur, cur potius leoni, quam ceruo, vel apro aſsimileturè P ropria ergo ſigna eligenda veniunt. Sed neque hæc quo- que ad rem faciunt, nam propriaſigna nulli propria, niſiſcui propria ſunt, nullique competunt, propriamque paſsionem oſtendunt,& ſi alteri competerent, propria ſigna non eſſèt, & cum affectus nullus proprius ſit animalium, ex quibus phyſiognomoniã exercemus, nullũ etiã ſignũ peculiare erit. Nam nõ ſolũ leo fortis eſt, ſed etiã taurus,& aper, nec ceruus timidus tantum, ſed lepus,& felis, vnde ſi quis cõmunibus vel propriis ſignis vti velit, fruſtra teret operam, nec voti compos fiet: ſed oportet eaanimaliaconſiderare, quæ com- muni aliqua affectione notãtur&, ex iis eaſigna notãda ve- niant, quæ ſolis illis,&non aliis communia fint, ſignumque illud cum affectu mutuo conuertatur, vt cui ſignum com- petit, eidem parter& affectio,& cui affectio, eidem pariter & ſignum competat;& animalia, quæ huiuſmodi affectio- mibus vacant, iiſdem eriam quibus præmonſtrantur, ſignis vacent. Sed ne clariorem monſtrandi viam intercipiamus, exemplum apponere rationi non valde inconſentaneum videtur. Si quis ex leone fortitudinis notas accipiet, ſcilicet extrema nagna, ea etiam reliquis fortibus contingere vide- bit vt pote auro, equo,& apro, quę etiam extrema magna habent,& robuſtaſunt. Vnde argumenti ſedes conſtituitur Phy 1 ognomoni, Qui extrema habuerit magna, fortis erit. Sedne in ſignorum electione nos falli contingat, cum vniuerſum genus duplices affectiones geminaque ſigna habuerit, cui af- fectioni quod ſignũ cõueniat, vel vtrique vel neutri cõſiderã- dũ eſt. Contigit enim leonum geneii duplex affectio, ſcili- get libertas,& fortitudo; duoque alia ſigna mira præſe- B 2 feret 28 10. BAPTISTE PORTKR feret, elatam frontem,& magnà extrema: ne igitur hæreat Nrbeund anceps animus, vtruns elata frons mun ficentiæ vel roboris ele notaſit, hac vtendum ait merhodo. Nos ſedulo taurum, de equum,& aprum, aliaque robuſta animaliaintuebimur.& ſi d hæc ingentes extremitates habere conſpiciemus,& libera- t t lia non ſint, neque elatæ frontis ſigna pr ęſeferant, id ſignum uvüscu liberalitatis porius, quam roboris pronunciabimus. Inſpi- bi nua cienda quoque veniunt alia animalia, quæ munificentiſsima nerl ſunt,& elata fronte incedere videbuntur: ob id, qui huieſtu- 1 1 nn dio nauant operam, omni prorſus dilgentie animalium. hiſtorijs inuigilent, vt eorum affectiones, mores, deſ. riptio- n n nes,& partes magno pere calleant& conſiderent: hinc emm di 3 3 totum negotium pendere videtur. Nec flocci fac endum re- Pue mur id notarã diicrimẽ, quod aliquæ cognatæ ſunt, aliæ aſci- 9 an titiæ: cognatæ quæ nobiſcum ingenitæ, ab ortu vſi zad mor- hanm tẽ manẽt, vitæ coœuæ, vt frõtis latitudo, naſi ſimitas,& ſimi- Äii lia: aſcititiæ vero, quę caſu contingũt, vt orbitas,& faciei co- lor. Cognatę note animę paſsiones notant internas,& natu- un⸗ rales ſunt, vt gaudiũ,& metus zaccidètales autẽ, anim æ paſ- 1 ſionesſunt, Arithmetica, Medieina, Theologia, quas ex iig- nis cognoſcere nõ poſſumus. Hac afferre lubitum eſt, vt nõ Are alienum, quod Ariſtoteles Alexandro ſcribit; Quod non creauit Deus creaturam homine nobiliorem, nec collegit in cont alio animali, quod in eo poſi uit, cum non ſit in aliquo anima- V urgubbu lium conſuetudo, vel mos, quem non reperias in homine. eſt Ktu. enim audax vt leo formidoloſus yt lepus, la gus yt gallus, amarus vt liüaumg canis, durus& auſterus yt coruus, pius yt turtur, malitioſus vt leæna, anparam domeſticus vt columba, verſipellis yt yulpes, mitis t apu o, vleox yt Vam. capreolus, humilis vt pardus piger vt vrſus, carus vt elephas, vilis& ſto- efocug lidus yt aſiaus; ohediens vt pauo, garrulus vr paſſer, vtilis yt apis vagus MWmacna yt caper, indomitus vt taurus, recalcitrans vt mulus, inutus yt piſeis, Ml uma rationalis vt angelus, ſalæx, vt porcus, malitioſus yt hubõ, vtilis vt n equus, noxius vt mus;& tandem nec vegetale, nec minerale zutetem eſt, nec aliqua ſubſtantia alia, quæ cum homine aliquod pro- haal pPrium non habeat. Adamanrius: Vniuſcuiuſq; animalis mo- daaa xes omnes manifeſti ſunt ex effigie, quę moribus illis conue- b Kaire nit. diten lerest oborß zwrum, ur.&ſl ibera. lgnum Anſpi. V atſsima huleſtu. malum Tptio. Ncemm um te- leAlci⸗ dmor- CHmi- ei co- natu- / dal⸗ exüg- „VnoO od non legitin anima- nine. ſ marus yt yt leana, „VlaoxyI li 82 hh⸗ u vAguS gyt hiſti yfilsy ninerale odpro- alismo- conde- nit⸗ DE HVM. PHYVSIOG. LIB. I. 21 nit, vi leonis mos iraſcibilis& fortis,& effigies talis. Pardi facies delicata; ſed iracu ndus, inſidioſius, doloſus„‚timidus ſi- mul&audaxeſt, quę figura etiats his moribus congruit. Vrſa crudelis, dolofa, ferox,& ſæua. Apro eſtiracundia in- conſiderata, boui ſeuieritas& ſimplicitas, equo iactantia& honoris cupiditas, vulpi doli& inſidiæ, ſimiæ ſ curxilitas& d ſsimulatio, oui ſtoliditas, hirco ignauia, ſui immundities atque guloſitas;ſimiliter cæteroruin volatilium& reptilium effigies moribus conuemunt. Si igitur homo partem aut membrum aliquod feræ velaui ſimiſehabet; ab his neceſſe eſtipſum phyſiognomonizati. Sinamque oculos charopos, & mediociiter concauos videas, leonis te admonebuntz ſi valde concauos, maligni moris ſunt,& ſimiam referunt, ſi plani fuerint, bouinos oculos tales dicito, ſieminentes, ſtupi- di,& iniurij, ſicut aſini. b Contra Trogum,& qusmodo à diuerſis Cæli locis hominum mores ſint coniectandi, CAP. 10. T Trogus, quiex varijs cæli habitibus diuerſas morum contemperationes coniectabat, ijſdem argumentis vti- tur quibus& ii, quiex digniorum animalium partibus& effect bus animi, facultates hominum obſeruabant: nosne faſtidium potius, quam nouam doctrinam diſcentium ani- mis pariamus, à præſenti orationis nexu diſsitam hanc prag- matiam urtemus. Sedde morum temperatura corporum- que formis ad varios cœli aſpectus, ecquid maiores noſtri in medicina philoſophiaque digniſsimi proceres ſeripſerint, futurum operæptetium arbitror, ſiin medium exlibuero. Hippocrates libro De aëre, aquis& locis, ad regionis habitũ qualttatemque hominum mores reſponſum habere demon- ſtrat. Aſianos pacatiores,& cultiores, idque ex anni tempe- ratura euenire ait, ſiquidem à medio ſolis exortu ad aurorã Afitaſitaeſt Sic qui Phaſin accolunt ab hiberno ſole ad Maotidem paludem, agreſtes ſunt& ad laborem ſegnes, B 3 Prop- 2 2 IO0 BAPTISTR& PORTR propter varias anni temperaturas: ſunt enim ibi montes al- tiſsimi, ardua regio, ² æqualis eſt Scytharum gens circa pa- ludem Mæotidem habitans, qui& Sauromatæ appellantur, craſſa forma, iuncturis humectis,& inefficaces; vnde neque arcus intendere, neque tela torquere poſſunt præ impotentia humerorum. Europæi inter ſe valde difformes ſunt, ob tem- porum variationes;vnde audaces,& integri natura naſcun- cur,& magnamini magis ſunt quam Alan:,& difficultates omnes aggrediunrur. Inter Platonis placita illud obſeruaui- mus ſciẽter dictũ Exx varijs cæli locis, varias ingenerari moriupdiæ Quo argumteno in Græciæ tractu in ad. piſcédis diſciplinis aptiores videri homines multo, quam alicubi,& qui in Phœ- nicem vergunt, in cumulanda pecunia mire ſagaces. Nunc Polemonis,& Adamantii opiniones afferemus. Arcto qui- cumq; ſubiacent, corpore ſunt procero, colore albo(ſed rectius, vt Adamantius, capillis colore flauo albicant bus& mollibus, oculis glaucis)ſimi, craſsis cruribus, prægrandi- bus, carne laxa,& ventricoſi;ſed ingenio ſimplices, ani- mofſi, leuiſsimi conſilij, animo præcipites, ac ſtolidi. Hic Po- lemoni fluidi temporis iniuria vulnus inffixit;nos medelam ex Adamantio afferemus. Contra qui Meridiei ſub acent, nigris, criſpiſque capillis, nigris oculis, gracilibus cruribus ſunt,& diſciplinis parum apt:. Subiungit P olemon: Multi- modæ ſententiæ, mente leues, mendaces, doloß, furaces, ac magis minusque ali aliis, quo magis minuſque contiguas regiones his incolunt, vellocorum intercapedine ſeiun gun- tur. Mediæ vero reg onis incolæ mediam habet quoque figuram, ſigna,& ingenia, Orientales,& Occiasntales, quo magis ad Meridiem vel Aquilionem accedunt, eò magis ipſi inter ſe differunt. Qui extremis Libyæ oris inſident, vt No- mades,& Hiberi,& Libes, AEthiopibus fimiles ſunt.& tan- dem, vt cuncta complectar, Auſtrinis quidem omnibus ſic- cum dominantur& calidum; Arctois conrra humidum& frigidum) aliæ vero regiones, quæ ad vtraſque harum acce- dunt, temperamento, effig e,& moribus ſimiles ipſis produ- cunt. Sed cur in pluribus locis hæc euarient, cauſa eſt, quod alii ! dü ransfe i Trueslan Feinäthi IM, dlt 3 nrente ſn 1 qud fäoces peful connle plalt enhorbs a rgpi gucentest dengen de des wot periufos kalinobi kAues, Af KIſpaniel ſgentes anorretl hocanhede corporun zunemul blsſdut co rolunt, he chillo orn opter d luguipise MGanæl kuquem ſherinfu Fen tupe dunnmai umn am merimem Walunt ontes. cir Ca b 3. ellantun de nequt apotenti 5ob tem. nanaſcun. cultates bſernani. 'lnarse dicplms in bhœ. aces Nunc tcoqui- Alboſled t bus& egrandi- es, ani- .Hic po- medelam ub acent Scruribu on:Mult. furacesas contigua ſeiungu At quoque tales, qui magäshh nt, vt No- int.&tam- mibusll⸗ midum rumacce⸗ ſis produ- elt quoc 4 DE HVM. PHVYSIO G. LIB. I. 23 ali aliè transferant ſedes,& confunduntur nationes, vt ſi Thraces nauigarent in ltaliam,& Irali in Thraciam, Perſæ in Afſyriam ,Aſsyrii in perſiat Stolomæus doctiſsi- mus, etſiè ſiderum configuratiomibus hominum mores prouenire ſcripſerit, eius tamen etiam ſententia noſtro pro- poſito quadrabit. Tradit itaque Septemtrionales populos feroces, peruicaces,& agreſtis eſſe truculentiæ; Italos Græ- cosque præſtantes, beni gnos, amicitieſtudentes, animis& corporibus temperatos, fortes, nobilium rerum percupi- dos, regni oſores, libertatis amatores, populorum imperio gaudentes, bellaces,& legislatores; Arabas furaces, ſubdoli- que ingenii, ſeruiles, inſtabileslucri cupidos; Armenios, mo- biles, improbos; Sauromatas feritate immanes;Phryges le- ues, morigerulos mulieribus; Afros in Venerem procliues, periuros, temerariosque. Aquo Maternus: Scythæ crudeles, Itali nobilitate præfulgidi, Galli ſtolidiin cõlſultique; Græci leues, Affi ſubdoli, Syri auari, Aſiani Venerei, Siculi acuti, Hiſpani elatæ iactantix animoſitate excellentes, AEgyptii ſapientes, Babylonii prudentes. NecVitruuii ſententia ab his abhorret. Inquit enim: Qui rigentia mundi ac gelu torpentia loca inhabitant, immanibus corporibus ſunt, candentibus corporum extimis, directo capillo& rufo, oculis cęſiis, ſan- guine multoex humoris plenitate, cælique refrigerationi- Bus ſunt conformati. At qui exuſtas à ſole mundi plagas in- colunt, breuioribus corporibus ſunt, colore fuſco, vibrato capillo, oculis ni gris, cruribus inualidis, ſanguine exiguo, propter ſplaris ardoris vehementiam, itaque etiam propter ſauguinis en Zuitatem timidiores ſunt ferro reſiſtere. Vnde meridianæ nationes ex acuto feruore mentis, expeditius ce- leriusque mouentur ad conſiliorum agitationes. Ad Arctum verſi, ex infuſi cæli craſsitudine, ac ob aeris obſtantiamtefri- gerati, ſtupidis fere naſcuntur mentibus;quodex ſerpenti- bus brumali frigore torpentibus perſpicuum fit, quæ per ca- lorem, cum exhauſtam habeant humoris refrigerationem, accerrime mouentur, per brumalia autem refrigeratæ ‚im- motæ ſunt ſtrupore. Cum autem meridiane nariones ani- B 4 mis . 2 10. BAPTISTE PORTNE mis ſint acutiſsimis, infinitaque ſolertia conſiliorum; ſimul ad fortitudinem magno impetu feruntur, etiam vbi ſuc- cumbunt, quia habe exuſtas à ſole virtutes animarum; qui vero in frigidis naſcuntur regionibus, ad arma paratiores ſunt, magnisque viribus ruunt ſine timore; ſod arimi tardi- tate,& ſine ſolertia irruentes, ſuis conſiliis refringuntur. Cę- terum mediæ regiones, hinc calore, hinc frigore contem- peratæ,& corporum membris animorumque vi goribus cõ- formes habent incolas, vt ſunt in Italia gentes: populuſque Romanus inuictas habet laudes, qui conſilijs Barbarorum refringit vires,& forti manu, Meridianorum cogitationes. Itadiuina mens intemperata regione vrbem Romam collo- cauit, vt omni terrarum imperio potitetur. Plinius eriam ad hæc: Contexenda ſunt his cœleſtibus nexa cauſsis. Na mque AEthiopas vicini ſideris vapore torreri, aduſtiſque ſimiles gigni, barba& capillo vibrato, non eſt dubium. Er aduerſa mund plaga atque glaciali, candida cute eſſe gentes, flauis crinibus, truces vero, ex cæli rigore has& illas mobilitates habentes zipſoque crurum argumento, illis in ſupera ſuc- cum reuocari, natura vaporis, his in inferas partes depelli, humore deciduo. Corporum autem proceritatem vtrobi- quenllis ignium niſu, his humoris alimento evbenire. Mediæ Vero terræ ſalubris vtriuſque mixtura, fertilis ad orania tractus, modicus corporum habirus. Magna ð in colore temperies. Ritus molles, ſenſus liquidus, ingenia fœcunda totiuſque naturæ capacia, Iiſdem imperia, quæ nunquam extimis gentibus fuerint. Vegetius eli gendos rirones Sep- temtrionalesiubet, nam qui vicini ſunt nin„oli, calore ſiccati amplius ſapiunt, ſed mirus habent ſa nguinis,& cum ſe exiguum ſanguinem habere nouerint, metuunt vulnera. Septentrionales vero largo ſanguine tedundantes ad bellum promptiſsimi ſunt,& quia remoti i ſolis ardoribus, incon- ſultiores. Ad id Lucanus: Quicquid ad Foss tractus, mundiq, teporem Labhrur, emollit gentes clemeutia celi, Oanis in Areteis populus quicumq, pruuinis M n Tasm lAwagels nu gi yinula MTeneren Kgptcun nisglod um,äpt Nain natas ſenn Nerebc Lotſon ——— 3 Säer hugui Troueli vem yg CrntreD! Aauam DlL- dabio cornxuit dan onni ddi latapean 1s Kn. numa5 zcpiene Imlen R datura Wadem, Juag pehn b hhu lu m vbi ſic naru man apatarior wmitard. guntur C. leconten. golibusc. dopuluſhe zarderormm ogiarones mamexlo. lnheiamad Nme V ſquefimites 1. Eradderſ entes ali mobiltates ſupen ſur⸗ rtes deel cm vuoohi. nre. Media s ad onuui incolor ia fœcund- nunqum rones8e. ol'calor as,&cun nt yulnets zad bellom us, incol⸗ Vjſe DE HVM. PHVYSIOG. LIB. I. 29 Naſcitur, indomitus belli eſt,& mortis ammator, Thraces in Venetem procliuiores Ouidius teſtatur, de Tereo agens: Digna quidem facies ſed hunc innata lihido Exſtimulat pronumq genus regionibus illis In yenerem,& flagrat vitio gentisq, ſuoq ged quęcunque ex his ſcriptoribus hucretulimus, ne pu- tetis quod velim vera ſemper contingere, ſed in pluribus- nam, vt Apuleius inquit, apud ſocord ſaumos S&ythas Anacharſis ſapiens natus eſt.& apud Athentenſes cates Melecides fatuus. Sed quę dehominibns diximus, etiamin cæceris animalibus videre licet:nam accipitres, falcones,& aquilæ maiores ſunt fortioresque in regionibus Aquilonem verſus.In fri- gidis enim terris magna torpora naſcuntur, quę copieſo ſauguine,& ſpiritu abundant, vnde audacia,& feritas prouenit. in alijs vero regionibus, ſecundum proportio- nem vigor& audaciain eis ſpectatur. Contra Philonem;& quomodoex apparentibusè facie moribus ſit iudicandum, CAP. 11. HILONEM Lacedæmonium, qui ſolumex facie in paſsione illa hominum morum ſigna venabatur, ita coarguit Ariſtoteles: Fortis,& impudens haud diſpari ſe habent vultu, hic enim omni àſe verecundia abiecta, ille ommi abdicato timore, obfixo vultu, loquntur;ſi vnus igi- turapparet in facie mos, vnde noris duas animæ affectio- nes,& it. rſe oppidò quam differentes? neutiquam enim parum abeſt fortitudo ab impudentia. Præterea ſi ea ſigna accipienda ſunt, ex quibus humana natura veſtigatur, quæ ſemper& omni tempore vera ſint, qui fieri poteſt, vt natura hilaris ridenti ſemper fronte permancat, vtei nunquam contingatſodioſum& mœſtum diem ducere? ſic quoque mœeſtus animo natura, nonne fieri poteſt, vt gaudio& tripu dijs vitam ducat? Perpauci igitut ſunt affecus, qui ex apparentibus in facie 3 5 mori- 26 10. BA PTISTE PORT T moribus coniicj poterunt, vt iuſti, miſericordes,& ingenio- ſi qui ex huiuſmodi in facie configurationibus in pafsione illa non dignoſcunt d. Sic Philonis regula, vti non ſemper exploratæ vtilitatis, vera habenda eſt. Nec ſane ſatis vulgarẽ operam præſtat, verum ſedula veſtigatione perquirendum, ſi alia comitentur ſigna ine ſimplici fallamur nota, vt ſupe- rius a nobis recenſitum eſt. Polemon ad hæc: Accidit non- nullis formæ mutatio, cum lętitia pręter morem exhilaratur, vel dolore, ira, vel formidine afficitur, velieiunijs, aut reple- tione, velſireialicuius cupidine tenetur, vel ſiquid animo conſiderant, aut oculis contemplantur, velauditus ſenſu tenentur,& quidem in eiuſmodi re haud tota forma immu- tatur, ſed immobilis manet, ſigna autẽ mutantur, quæcum- que autem ex ipſis permutantut, nonæque inomnibus per- mutationem ſentiunt, ſed quantum ad cuiuſque naturam proxime accedit. Hoc autem conſiderare oportet, quod quæcumquæ ſigna in quouis exortu prouenientia conſpi. ciuntur, illum ipſum indicant magis iiſdem affectionibus ſubiĩci, quas illa denotant. Exemplum erit: ſi quis ſigna con- ſiderãtis habuerit; prudentem, boniq́; conſilii dixeris; ſi vero figna fraudis ‚dolique, etſi illa in præſentia minime agat, cum arte quadam celet, doloſum& fraudulentum facile exiſtimabis, ſi quis idem iracundi notis ſignetur, erſi tunc minime iratus ſit, iræ tamen obnoxium cenſebis. Idem Sein alijs iudicabis. Qupd etiam per ſigna à contrario ſumpta mores di iiarꝰ poſti- mus, CAP. 12. ARISTOTEL ES in ſuis Phyſiognomonicis inter alios modos, quibus Phyſiognomonicam ſcientiam exerceri poſſe ſcripſit, electionem ſignorum etiam diſsimiliter fieri, Iocſt loco à contrario, auctor eſt, Exem plo omnia clariora reddemus. Vt ſi pilorum duritiem toruitudinem denun- ciare cognoſcimus; pilorum mollitiem imbecillitatem, per 13. Dk H plan wec kel cen demle qdellac agulete nndinem auleultr Luldr üſtu Enaisd 8 N V öävic ſe ce V I 4 d 2 Kinge, es n pale Anon ſem 6 idts Vülg rquüreäd dota, n 1 Accict k nextlean 1) Hauttiy. fiqquiia auditneni Ormanmnl. tur,quaam. amllhähr. que nrnuan 1 det— dud entiaanſf. affeciunbu nis ignaa ixerusſſe ninimean entum fach tur, erlitun 6, Idemdi ie, inter i um exeluü niliter feh nia clation em denun- ltatem G DE HVM. PHYSIOG, LIB., 1. 27 iudicare poterimus. Item eorudem in pectore denſitatem, jræ excandeſcenriam ſignificare, pro certo habemus, cum ſpirituum; Koidis caliditatem ar- uat, quæ iræ cauſſa exiſtit; ſic eorum carentiain eodem lo- co, manſuetudinem monſtrabit. Et, ſiextrema magna fortitudinem arguent; contra exilitas timorem,& animi quaſi exilitatem oſten det. Et ſic de multis erit dem iudiciũ faciendum. ſignum Acontrario, Quod ex diſtinctione habituum,& paßionum maſculini& feminini generis, demoribus multa coniectentur, CAP. 13. NIVNC ex Ariſtotele animalium genus in duas formas diui demus, maſculinam ſcilicet& femininam,& qua in re altera ab altera differat,& quid cuique conueniat, di- 4 cemus: addemus& corporis formæ mores, 4 ſcilicet quæ animoſa, vel timidia, auſta, vel ini uſta fue- rint. rauu- 28 10. BAPTISTE PORTK Tabalam hane obuiam hic pafi gendam duximus, quæ anteriorem& peſteriorem corparii virilis faciem exprimat. yt ſingulæ partes, qua- tum toio opere mem cri mus, liquido conſpiciantur. 1— h 9, S, ſ „ R S u, 9 2 ½ 4 N * 1 4 A 32 9 1 64 — — — — 2 9 — 14 8 2 4 d 82ℳ NE eeeee, 4 1 A— 3 K 8 X 8* DX— 8 ☛æꝶ S 4 2 8 177, 8. ☛ 4 28. 1, 4* 7/ 5 4 8 5 3 4 7 2 * B, 5 15 e,, 5 A/ 7 S X/ 3 — — — K 7 3 E. — — — 8 — WhA 3 3 5— r 8 7 X N 3 9 S— 8 8— .— 72 7 23 7.. ☚ G .— 8—⸗ 8*— v vühru I liorarlo,0 ſeniſeen vente vncaul Khalisdeln reuib lis nahn— Km. dnexlii fon talto carn unbisoles, dancpe, ge geelolus, da * Eantey, V 1 . —— — — „ 2 —— — —— — — — — —. ——— 2 — 2 — N Ne DEHVM. PHY SIOG, LIB.. 29 Vir igitur magno corpore præditut, eſt vultu lato, ſuper- cilio iacuruo, oculo magno, mento quadrato, collo craſſo neruoſoque, humeris robuſtis, pectore- nplo, coſtis validis, ventre concauo, coxendicibus oſſoſ s,apparentibus„coxis & bracluis neruoſis, articulatis& fortibus, genu duro, tibiis neruoſis, ſuris deorſum contractis, talis neruof s, articulatis pedibus,& manibus magnis, bene formatis,& neruoſis, omoplatis fortibus, magnis& diſtantibus, metaphreno ar- ticulato, carnoſo, dorſo magno, robuſto,& bene coſtato, lumbis oſſeis, validis, natibus gracilib,& carne duriori, ſic- ciorique, greſſu tardo, voce magna,& graui. M oribus vero generoſus, in trepidus, iuſtus, limplex,& victoriæ cupi- dus. 50 10. BAPTISTE PORTER PFropoſita hac figura Leonis imago ad viuum delineatur, vt ein partes cum virilibus compatanda commode ſpectentur. Nunc leonis formam deſcribemus; nam totius corpo- ris leonini forma,& ſingula eius membra viri ideam præ- cunctis animalibus maxime ſortita videntur. Leo capite eſt mediocri, facie magis quadrata, non valde oſſea, fronte quadrata, in medio magis cana, eminente ſupercilia& na- ſum verſus veluti nube; ſed frontis id quod ante caput eſt, eleuatum habet. Xερσασισσσ⁶εσσςο, evxoiνs,& ◻οα, xs- pidοενα, 2e dxr aοοννηηασ ulis Charopis, non valde volubi- lubus, neque valde prominentibus, vt vetus translatio habet. Geſ- nerus non prominentes, ſed oblongos vertit. Sed sleonem in- ſpiciendo, oculos non cauos vidimus, ſed inediocres inter cauos& exſtantes:& Ariſtolicum textum corruptum, iu- dico ex Adamantio reſtituendum: habet enim, charopi,& caui mediocriter oculi leonem ſe admouebunt, ob id oculis concauis, rotundis, non valde cauis, neq; valde proiectis. Sed redeamus vnde digreſſi ſumus. Supercilio prægrandi, naſo craſsiori potius, quam tenuiori, ſuperiori maxilla non pro- minente, ſed inferiori æquali, rictu ouis amplo, in quo labia tenuia, Dkk erunanth h lna elugoöbus nch pes zaameom qzeiniscltc⸗ enegacli unlem erttt. arecteci Krerooo,) V Iperm ilantdes velo dede Kdeda dan. n totiune VIrI ldeam 1 ur. Led chy de oſſee,iir perella lante cpns 5,-Scu len ralle u tio haber nsleonend ned'ocleönt orruprumi im churn nt, ob dm e proiecii rægrandid xillanoph- lo,inquo rl DE HVM. PHVY SIOG. LIB. I. 31 tenuia, ita vt partes ſuperiores inferiorib. ſuperiniectæ ſint, eadem laxa iuxta labiorum angulos. Ceruice exſingulis rectisq;oſsibus rigenti, collo magno or dem, ſed mediocri- ter crallo, pectore robuſto, partib. circa iu gulos ſolutis ma- gis, quam compactis, metaphreno lato, coſtis,& dorſo val- ge frmis, circa coxas,& femora parum carnis habet, medio ventre gracili,&uεννια, ſed Sueſſanus ſatis peruerſe, baſim iu- uenilem vertit. Cruribus validis,& neruoſis, pilis veſtito fla- uis, neq;rectis, neque valde criſpis, corpore toto articulato, & neruoſo, nec molliori, nec iuſto duriori. Sueſſanus etiam perperam, humidum vertit. Incedit terdè,& paſsibus multum diſtantibus; humeris ad ſingulos paſſus commotis. Animæ vero habitus, generoſus, magnanimus, victoriæ cupidus, manſuetus, iuſtus,&amans corum cum quibus verſa- tur. In hat eee G=SSEe3 S= S ö 3253=S=— 3— 82—“ 3 ,. 1———— 3———OZB‧Sę&UCpöpynn- 68— * 4 22 E 8* WBW“ F 1 8 d8 — 8 3 2 FEö 8 8 O A.„ 8 8 H B Kx ½X ATS — 8 K 6 1 N X E8 ANAA e— . S 8 3. 1 8 . 8 O 8K. 8 3 6 S 8H8 8 K. e X A! 9 MN 8A ,M,„h 3 8 7„, R S 6„„ee I 8 8 2 W Seic b X 84 ☛. rſ. b . 4 DE HVM. PHVYSIOCG. LIB. I. 3 Femina autem contrario modo ſe habet. Capite eſt paruo, capillo molli, vultu anguſto, fionte depreſſa, ſuper- cilio extenſo, oculis paruis,& ſplen entibus, naſo recto ad faciem male diſcreto, facie carnoſa, exilibus labiis in ore par- uo& ridenti, mento rotundo,& glabro, collo gracili, claui- bus male ſolutis, pectore ſtricto,& imbecilli, coxis pingui- bus, genibus carnoſis, intus innuentibus& collobantibus, tibiis mollibus,& inarticulatis, vlnis, brachiis,& cubitis exilibus, humeris inarticulatis, imbecillibus, dorſo angu- ſto,& debili, metaphreno inarticulato,& infirmo, lumbis carnoſis, natibus carnoſis,& pinguibus,& vniuerſa deni- que corporis forma minori, delicatiori potius quam gene- roſiori, minus neruoſa,& humidioribus carnibus, voce ex- ili, greſſu breui incedente. Ingenium vero muliebre puſil- lanimum, furax,& ad ſummum doloſum. Sed Adaman- tius molle, iracundum, inſidioſum, fraudulentum, timi- dum ſimul& audax dicit. 34 10. BAPTISTRÆPORTE Hic vt pardalis forma ad viunm demonſtretur maxime praſliti- mus; nam eius part muliebribus comparata eandem:etinent ſi- mnil tudine m. 4 Hic Pardalis formam referemus, nam Pardalis inter animalia formam maxime,& ingenium muliebre refert, cruribus tamen exceptis, quibus maxime ad inuadendum cætera animalia,& ad ſe defendendum vtitur,& forriter agit. Habet enim Pardalis faciem paruam, os magnum, (paruum) oculos paruos albicantes, ipſoſque circumua- gantes magis. Sed Geſnerus legit pro imπνηνιερνκα εει- Nearéose.& putans ſe textum corrigere, ip peruertit. Aεανπ łρνεσεσν αάνε ον dA dra ⁸i eeS 5-, IBm e es e- poy: id eſt frontem oblongam, verſus aures rotundam magu, quam planam. ſed vetus translatio aliter habet, frontem longam, au- res rotundas magis, quami planas, ſatis peruerſe. Collum valde longum,& tenue, pectus paruis coſtis præditum, dorſum longum, clunes carnoſas& femora. Partes vero circa ilia & ventrem magis planas, id eſt, non protuberantes, nec ca- uas, colorem varium, corpus totũ inarticulatum,& aſym- me- —³K— 3 ſſſſſſ“ſſſſ 2 8* 8 4 R rerun uml daſemine b umtrüun 1 b nutthute9 Kapium ünaut,a dannagu⸗ minnorelce Aamandius J t velo f mumemaſc V bund. „ 1 ume zuſ lem eiim Pardalbit lliebre ken inuadendu er,& fomtt os magnn ie citcunr 5 Se h. penect- 4 4 en ꝛnabiſu mm longand- Dollum ub um, dof ſero cicnt untes, nectt m,& ahſ lle⸗ DE HVM. PHYVSIOG. LIB. I. 35 metrum. Formaigitur corporis talis. Sed ingenium molle eſt, veleffeminatum, iracundum olidigam,&cftau 4 a1 en- tum, timidum ſimul& audax. His marae ds corporis etiam ma reſpondet,& Sapientes Egyptii hominem deſignatu- ri, qui freleſtum ſuum ac maliguum occultet animum, ne à ſuis noſcatur, Pardalim pingunt, hæc ſiquidlem clanculum alia perſequitur animalia, nec ſinit impetum ac pernicitatem ſuam innoteſcere, qua in illis perſequendis vritur. Sed addit Adamantius: Ex auibus aquilæ maſculinum adſpectu m, perdix vero femininum habet, reptilium draco qui dem maxime maſculinam, vipera vero femininam formam ha- b ent⸗ 6 2 Subie⸗ — —— — é 8 2 36 10. BAPTISTE PORTRE Subiecka tahella aquila& perdicis imagines præ ſe fert, quæ non tam praſenti tapiti, qu toti operi inſeruiunt. 8 N 9 f 3 A 8 S 8 1 12 1 ¼ 1 d 1 4 — Hæ ſunt maris,& fœminæ formæ& mores, nam ani- malia cicura nobis experientia nota ſunt, ſilueſtria paſtori- bus,& venatoribus,&illis, qui ea pertractarunt. Animeæ feminis ſemper molliores& mitiores ſunt; ob id minus, dubio procul, maribus iracundæ, imbecillioreſque. Ipſimet in nobiſmetipſis experimur, cum ira excansſa in: us,& for- tiores& imprudentiores ſumus nihilque timentes, ſed quo furor nos ducit, eo ferimur ad agendum. Sed feminæ ſunt magis improbæ, perulantes,& illiberales, imbecilles, timi- dæ& iniuſtæ. Polemon adhæc. Simili etiam ratione conſi- erandum eſt, cum aliqui feminea forma præditi conſpi- ciuntur, quod ex oculis allisq; partibus patere ſolet, in qui- bus quædam ad voluptatem atque ad Venerea accommo- dantur: hos mulieroſos, temerarios, impudentes, verſutos, per- H b rKce.de aiteulm adbuemp temuacbie unmi fTATKae b b Auü lognomc drohemer edaa, äs. Kcpe cognoſcim ſumusexti- daenon pol Nlcorpolei Pecicoadl namtia parachc eawdetayn dum, K pa ketum ſi porecundi ncenimt ürtem. e ranenand Lula ————᷑—᷑—⸗;OõB—OB˖—— N inh Mnoai ſeda 1 fardä —–]Eb ppfr—T7 1 3ols 1 A ueſtriayas ; ob im reſcreſm ſcirauli dentesſälg d femiuin beciltsi mtioreri ræditiol- E ſolet,dl ea accomsi- ueszſain d DE HVM. PHY SIO G. LIB. I. 37 perfidos, deceptores(quæ peculiaria ſunt feminarum heſſe contendunt. Iam maris& feminæ formas deſcripſimus, ex uibus exempla, quibus in hominuma ribus iudicandis vtemur, excipiemus. b Quomodo per plure, paßiones etiam alia indaganda, CAP. 14. ST R alter mores coniectandi modus, quem nullus „ante Ariſtotelem aggeſſus eſt, vt ipſemet in ſiiis Phy- ſiognomonicis teſtatur:& hic modus ſyllogiſticus eſt, per quem ex duabus vel pluribus paſsionibus alias poſsimus conicctari,& aliæ inferuntur, cuius apud Rhetores eſtv- ſus. Hic pauper eſt; ergo blandus. Si ex fignis hominem cognoſcimus rracundum, triſtem,& immorigeratum poſ- ſumus ex his continuo inferre, hun« etiam inuidiæ nota ca- rere non poſſe, ſed neceſſs inuidum eſſe, erſi in eius facie, velcorpore inuidiæ notæ nullæ extant,& hunc modum dialectico adſerribit, cũ ex vna concluſione illata, aliam infe- rat; nam tria illa accipiuntur, vt priora& antecedentia,& quarta affectio,vt concluſio, infertur. Cognoſcimus præter ea vel ex apparenti more, vel per ſigna aliquem inuerecun- dum,& paruiloquum eſſe; poſſumus& illico inferre eum eſſe etiam furem,& illiberalem: furem quidem propter inuerecundiam, illiberalem propter paruiloquentiam; ſe- quitur enim fur impudentiam, paruiloquentia vero illibe- ralitatem. ex hac conuenientia methodus, naſcitur mores coniectandi nouinutilis. 24 Quod à nutricibus etiam in morum cognitionem deue= nire poſſumus, Cap. 15. NN inopportunum videtur huc afferre( etſi Phyſio- gnomoninon admodum congruum) quomodoà nu- tricibus,& ab educatione in hominum morum notitiam deuenire poſsimus: nam vitia,& bonos mores pueri cum GC z lacte 3⁸ 1O. BAPTISTR PORTE lacte hauriunt. Legimus apud Gellium, Phauorinum phi- loſophum dicere: Sicut valet ad fingendos animi, corporis- que ſimilitudine vis,& natura ſeminis; non ſecus lactis ingenia& proprierates. Ert Auicenna de lactantis moribus ait: Secundum vero mores ſuos conſideratur, quoniami- pſam oportet bonorum morum,& laudabilium eſſe,& quæ tarde à malis animæ paſsionibus pariatur, ſicut ira, tri- ſtitia, timore,& reliquis. Omnes enim iſtæ corrumpunt complexionem,& fu rtaſſe permutantur, ſeu tran ſeunt in infantem lactantem,& propter hoc prohibuerunt quidam, ne ſtolida lactet. Neque in hominibus id ſolum, ſed in pecu- dibus quoque animaduerſum; nam ſi ouium lacte hœdi; caprarum, agnialerentur; conſtat in his lanam duriorem, & in illis capillum gigni tenuiorem; ſæpeque numero mi- ramur pudicarum quoſdam mulierum liberos parentum ſuorum neque corporibus, neque animis ſimiles exiftere⸗ quoniam in moribus inoleſcendis ma guam fere partemin- genium altricis,& natura lactis renent, quæ iam à principio imbuta paterni ſeminis concrerone, ex matris ctiam cor- pore& animo recentem indolem configurat: Homerus ad 5 5 Non eques iyſe pater fuerat tibi me hercule Peleus, Non Thetis eſt genitrix glaucum te protulit æquor, Aeric—; rupes; mens quod tibi dura ferox e&ſt. Ex quo Virgilius Rneidos quarto: Non tib: diua pdreus. generus Nto Dardanus auctor„ Perſide, ſed duris genuit te cautihus hortens (Caucaſus, Hircanaq, admorunt vbera tigres. b Chryſippus ob id optimas& ſapientes nutrices pueris optabar. Refert Scotus puerum fuiſſe, qui diu porcæ lacte altus, adultus etiam pannis indutus limum intrabat,& por- corum more vorabat; alterum, qui capræ lac cum ſuxiſſet, ſaltatim incedebat arborumque codices erodebat. Remum & Komulum Lupa nucriuit: ideo ipſos,& ab eo genitos Romanoslu porum inſtar rapaces exſtitiſſe. ſic etiam de M- caſto, Pharihafio dicunturà lupa educatis- ſic etiam Telu Tele- natgenüdu deucde 0 dis ta dede prinasf wunru- oprüne rerurum Fenes,9 diiume dahare mtu- voncon tur ortio lhus, ca couſcgue mila, unügn trex me lace, ſmüdus. riis oc sdeonte n Kne nbem ana ernumä. 1; cofpe ſecus de tls motpls „Gwonigni. Uum cl 4 leentin⸗. corrumahnt dranſeuutin unt quichn ſec I0 Dec⸗ MAake hœxiij durorev, mmero n. perenna s exdſtel: partemi- à prncpi etiam col lomelus; rices puei porcæbd- bat, Rpol m ſuxilet at. Remun eo geuito jam de ram Ceru — Tele DE HVM PHVSIOG. LIB. L.„3 Telephum Aganes,& Herculis ſilium nutriuit. In canibus etiam obſeruant agricolæ,&paſtores:Marn eos, ait orum vo. lunt geveroſam indolem conſeruare; Non part ntur aenæ nutricis vberibus ali; quoniam ſemper& la& ſir tus maternus longe magis in genil atque incremen auget,& ſieffeta lacte deficitur, caprinum Pest fiant menſium quatuor, De indicandi methodo,& quæ ſigna praferenda vehi- Cap. 16. C0 NSEQVI iam cenſeo, vt ex mulltis; quæ ximus, ſignis, quæ præferenda,& quæ omittende: for- tia, debilioraque fuerint, oſtendamus. in ſignorum delectu primas partes ſibi vendicanr ſigna, quæ ex proprierateace d piuntur. Sunt enim ſigna, vt ſuperius recenbtum eſt, vel propria vel communia. Propria lunt, quæ cum paſsionibus recurſum faciunt,& huiuſmodi poſitis, ponuptur& pab- ſiones, quarum ſunt; vt extremitates magnas habere, pro- prium eſt fortitudinis ſignum. Communia ſunt hgna, q& ab apparenti more, à contrario,& id genus ceteris d clu- muntur,& dicuntur commania, quia cum ſuis paſsiomß. *4 non conuertuntur. Quod ſigna, quæ à partibus accip un- tur, fortiora ſint iis, quæà moribus apparentibus,& umi- libus, cauſa eſt, quod immediate fubſtantialem formam conſequantur; illa vero vt color,& lenitas,& huniſmodi Hmilia, non tam immediate ſubſtantiam conſequantür⸗ nam ſigna xquibus Phyſio gnomones diudicant, ſumun- tur ex motibus, figuris, coloribus, moribussppatentibus 2,⸗ 4 in facie, voce, carne, partibus,& figura totius corporis,& ſimilibus. Sed& partium ſgna ca fortiora ſunt, quæexpri- mariis locis delumuntur. Primaria loca funt, qus circa ocir- los, frontem, faciem*& caplit; Secunda. ꝗX Circa Mime- ros,& pectus; Tectia, quæ circacrura,& pedes; poldema vero,& minima, quæ circa aluum ſunt: Cuiss caulam af- fert Ariſtoteles. Signa enim, quæ cirea caput, manifelta ſfunt, b C 4 cigca 4⁰ IO. BAPTISTR PORTR circa ſapere,& ſenſus; quia cerebrum continet principium motus,& ſenſuum 3 acoculi pars cerebri ſunt, ex Galeno. Sicanterior pars fortic eſt: quia plenior, poſterior vero va- cua. Ob id optime Apuleius dicebar, quod totus homo in fa- cie eſt, quia ibi ratio inhabitat. Secundo loco pectus, cordis domicilium, ſubiectum omnium ſenſaum. Tertio loco crura, pedes, quua ſunt inſtrumenta ſenſus,& motus. Vlti- mo loco aluus, aqua naturalia membra includun tur, quæ ad ſapientiam non faciunt, nec ab eo mos, aut virtus vlla pro- ficiſcitur. Adamantius ſuæ Phyſiognomoniæ initio hæc ha- bet: Circa partes,& membra quælibet, colorem, motus, ſpiritus, voces,& aliæ quæ ad hæc ſequuntur, phyſiogno- monizare oportet. Sciendum quod non ab vno ſigno ſe- cundum ſeipſum, aut à duobus certe putare veritatem Enunciandam, ſed à pluribus,& maioribus, atque ab iis omnibus, quæ adinuicem conuen unt ʒ alia autem ſi- gnaſecundum habitudinem, quam habent ad ca, quæ ſunt in oculis indagare oportet; hæc enim primas ſi bi vendicant partes: ſi namque ea, quæ ſunt extra hæc his aſſentiuntur, ſine mendacib erit indicium. Cæteris autem ſignis poten- tiora ſunt, quæ circa oculos manent, vt frons, nalus, os, ge- næ,& caput, Secunda vero quæ circa collum,& pectora ſunt; tertia quæ circa humeros,& manus„& crura,& pe- des; poſtrema autem, quæ circa ventrem. Sed maxime ad judicium confert totius homi nis conuenientia in omnibus his apparens, hancin omnibus ſignum omnium inſpicere oportet. Idautem rationem in ſe Ipſo non habet, ſed ſin- gula ſigna,& ea quæ ſunt in oculis„& alia vndgerfa homi- nis effigies ſimul componitzʒomnibus enim ſi gnis ſimul ad- junctis. quod verum eſt diiudicant. Sed alii ſunt, qui dicant ſigna ab anteriori parte accepta, priora eſſe iis, quæ cum ſen- ſibus fiunt, quiaibi ſenſus inhabitant, ſed quæ à poſteriori parte potiora eſſe ad motum,& fortitudinem, quiaibi mem- bra ſunt neruoſa motus. Nec deſunt, qui ſuggerant, po- tiora ſigna eſſe, quæ accipiuntur ex eis membris per quæ Paſdig illa exercetur, vt quia cor iræ ſubiectum eſt, ideo iræ ſigna ! zenacgr awequndhe Pacenlem Ilpeübus nwipler mdedele amume nubaadrnr aanptoi di bhydo golumch T dun üg ma. dos pote, cqlldta, arul vS A ſtyerſg ſrintimuc Rrcrundi NegqGadidn dpracon dlraqus ſrlarcen 8 Vmu, wcommun lug,&b KAplads 1 Knna apn 8 1 neipin Galeno, Verow moin. us, cordt ertio loch Otus.Vl. 1n quaal ylapro. ohecha- motus, ylogno dgne K. Vertaem „ atqle autem ſ quæ lum endican atiuntun is poten- 1, o8 ge X pecton Tra, Cpe⸗ nximead omdibls inſpicex t, ſegli⸗ erſahom. Lmulad- qui dicant cumſel- voſteriol ibimem. rant, po⸗ per que ldeo lIr fgus DE HVM PHVSIOG. LIB.. 4 ſigna, quæà cordis partibus accipiuntur, potiora veriora- que quam quæ a coſtis, pectore, reliquiſque locis ſumuntur. Eodemque modo fortitudinis notæd krachiis, humeris co- xis& pedibus. Præterea eorum meminiſſe non obluiſcar, quorum ipſemet Ariſtoteles mentionem facit: Vniſigno- rum credere fatuum eſſe, ſcilicet communium; ſed plura circa vnum conuenientia penſiculanda eſſe,& plura teſti- moniaad vnum accommodanda, vt ex iis mox ſecurius iui-, diciam proferatur. quod eſt etiam à Galeno confirmatum, qui Phyſiognomones multum errare credidit, quod vni ſi- gnorum credant, niſi proprium ſignum id fuerit. Quid ſit Phyſionomonia, Cap. 17. K T iam ad Phyognomoniæ definitionem deuenien- dum. Eſtigitur morum inſpiciendorum Natur ratio, ex iis, quæ corpori inſunt ixis ſignu,& accidentibus, qua ſigna mutant. Dicimus, Natura morum, ne quis de accidentali- bus putet, quæ etiam animæ ineſſe poſſunt, cum tempore acquiſita, vt medicum vel mathematicum eſſe: nam hæc ex naturæ corporis ſignis haud quaquam dignoſci valent. Di- Ximus, accidentia, qua ſigna tranſmutant; quia plerumque id fit per ſigna, quæ corpori non inſunt, ſed eo alterato, inſiint, vt in timiditate& verecundia videre eſt: cum enim anima verecundiam ferre nequit, ex ſanguinis ad exterius effuſio- ne quaſi dux rubor ipſe apparet;ſic in metu, quando ſanguis ad præcordia quaſi in ſuam arcem ſe recipit, pallor ſubori- tur: atquehòe modorubor,& pallor paſsiones ſunt, quæ facile arcentur. Et dum animi mores dicimus, eos intel- ligimus, quiinſenſitiua parte ſunt, quæ hominibus& bru- tis communis eſt,& à Græcis òιυιιαν dicitur. Vnde vana eſt Trogi,& Philonis opinio, qui in animæ nutritiuæ operibus ex plantis ſigna colligi poſſe cogitarunt, nam cum vegeta- tiua virtus communis ſit omnibus viuentibus, longæui ſi= gna ex plantis ſic colligebant: Quibus capilli longi& firmi, lungæui ſunt; quia ad longæuas plantas referuntur, quæ 68⸗ C 14 42 10. BAP TISTE PORTE ha firma æternaque habent, vr pinus, ilex, medica, quæ æ- terna pubent coma,& longæua ſunt. Phyſiognomonia no- men, ev Ouais natura,& yrciun repula, compolitum eſt, quaſi legem vel naturæ egulam dicas, ſcilicet quadam naturæ norma ordinationeque, ex tali corporis forma tales animæ affectio- nes conſequantur. De llog ſmo Phyſiognomonico, Cap. 18. IAM verum eſſe recenſuimus, animam& corpus adinui- Icem mutuis patsionibus tranſmutari, propriaque eſſe ſi- gnain corpore, per quæ coniectare poſſumus huiuſmodi animæ naturales paſsiones;& ob id phyſiognomonicam ſcientiam omnibus in confeſſo eſt eſſe veram. Nunc ſyllo- giſmus ſe ingerit, quo phyſiognomones ad propria hæc ſi- gnainutenienda vtuntur, Cuius Ariſtoteles ſuorum Analy- ticorum librorum priorum poſtremo meminit; ne quid vi- deatur prærermifſum, quod cognitu neceſſarium eſſe iudi- camus. Adid proprium fignum inueniendum, primo can- ſiderandum eſt animalium genus vnum, cui in vniuerſum inſit ea paſsio; ſecundo, alia genera inuenienda, quæ non vniuerſe, ſed particulariter eiuſdem paſsionis ſint capacia; demum quænotaomnibus inſit, quibus ineſtilla paſsio,& ſimiliter remoueaturab iis, quæ eiuſdem expertia ſunt,& tunc illud proprium erit ſignum. Exemplum erit: Ad diſ- quirendum proprium fortitudinis ſignum, conſiderabi- mus cuncta animalium genera,& leonum ge us vniuerſa- liter viribus præ cellere, puro omnibus notum. Secundo, fortitudo non ſolum in leonibus, ſed equorum, taurorum, & hominum genere reperitur particulariter: nam aliquis e- quus, taurus,& homo fortis erit. Poſtremo, ſignumeſtin iis obſeruandum, quod leonum generi ſemper inſit, etſi qui particulariter fortes ſunt, etiam idem ſignum ſibi ven- dicent;& qui flaccidi ſunt, tale non habeant:& id ſignum erit, Extrema corporis robuſtahabere, vel magna. nam v- nMer- —————¼ 3 D rireim e kader. r damn dulano! tgteen im Lſezima fgule K nocondel vonconue hele,, dica„ua nomonian rum aturænoh Umxale 18. orpuhatha Nlaqleeſe. us buumä gnomajeem Nunccjd. rdopra al. orum äu, tz ne qudh um ellein nprimocy- n vniuexii , quen ſint copu illa paliul rtia ſunti erit: Add vonſidens us vnicki- 4. Secqhch taurom in aliqli- gnumn er inft, um Bbiſel⸗ Lid ſgnun lla, nam- nle tauri, homineſque, qui fortes ſunt, auiuſmodi habent,& qui talianon habent, imbecilles prorſus exiſtimantur, erit ergo, extrema Magna habere, ſig um prop rium fortitudinis- syllogiſmum apponerèe nilobfuer,t. is autem erit in prima figura,& quod medium, id eſt, ſignum cum priori eeer mo conuertitur,& minorem extremitatem tranſcendit, 2 non conuertitur. Sit fortitudo A. magnas extremitates ha- bere, B, Leo, C. 6 A B C magna extrema b forte leo Omne 44 IO. BAPTISTE PORTE Omne magnas habens extremitates eſt forte: Omnis leo,& quædam animalia magnas habentextremitates: Er- go omnis leo,& quædam animalia ſunt fortia. Syllogiſmi medium, ſcilicet ſignum, quod eſt(B) magnas extremitates habere, conuertitur cum maiori extremo, quod eſt(A) forte, minus vero extremum, ſcilicet(C) Leonem tranſcendit. nam magnas extremitates habere non ſolum omni leonum ge- neri, ſed aliis quibuſdam vt homini, equo& tauro compe- tit. Eodemque modo Hectorem fortem eſſe ſyllogizare poterimus, Vt omne magnas habens extremitates eſt forte: Hector huiuſmodi habet: kErgo fortis. b 1 — hjanan Niiun dajenm dporue ſaun,, iole. nduem Pnen a unt nel uhuene tyrun, fünu. 1 tates: R. Slogila X tremij ate t(a) n, enditdan onum h. roconde. Hyllorar nitae 4 4 8 4 2* 8 8 8 8 1 , 3 8 3 3 4 GER 2. * 4 3 2 4 4 4 1. E 8* 4 . 3 2 8 —. G 1OXN. BAPTIS TEfÆ pORTR NEFEAPOLITANI DE HVMANA Phyſiognomonia, L13 E T. 8 A. SSAcCTENVS deſcripſimus quibus modis Phy- K„ 5 ſiognomones ex ſiguis in corpore apparentibus a- Dhaumi mores coniectarentur; nunc ad ea ſiona ex 8 vn iuerſi corporis partibus accedemus, quæ pro- C ori eſſe diximus. Non pigebit tamen his natu- ci, ſedetiam totum in corpore;& feliqua ſolum, vt capiti ſeruiant ddiun= 84 pRO OEMIVM adiuntta eſſe. Et in Platonicis; Deum capitis iguram ad munda- me rotundationis ſimilitudinem compegiſſe, in eoque duos il'os animæ circuitus interlocaſſe, ac eſſe membrum corpori diuinßimum, C A1l'c reliquorum facile pr inceps, cui totum corpus ſubeſſe connexum, ac p N. ſ rere iuſſerit. Mens vt Lactantius ait, in ſummo capite collocata, Nule tamgquam in arge, ſublimis ſpeculatur omnia,& contuetur. Pileo gubalen Eiippverata imagines utegehantur, pt ſignificaretur, quam maxi- mnei me cuſtodiendam partem illam. nam in ea, tamquamdo- wremun micilio, princeps animus reſidet,& intelligendi hene ſicium poſitum G. urchele uanum tazen 1 31 aeffit 14* AnA 4- Ar e 10. BAPTISTER PORTE 47 De capite, Cap. 1. ATOS cum Ariſtotele totum id caput vocamus, quod X collo ſuſtenratur. Primo integrum conſiderabimus; poſt, eius partes frontem, oculos, ſupercilia,& reli- qua. Galenus capitis conſiderat quantitatem,& formama quantitatis varietas in magnitudine,& paruitate confiſlit: loquemur primo de quanrtitate. Hac tabella maximum hubonis,& Vitellii Ceſaris vaſium caput exprimitur, vt ex marmorea ſtatua, quæ in muſeo Hadriani Spa- tafori patrui mei, viri doctiſeumi,& rerum antiquarum ſtudioſiſ= ſimi aſſeruatur, excipi curauimus. 8 5 4 3 3 6 N ONN 197 8 S& 6 SSS X 4) 9 G4 ) dar. D 4,— 4 XN I 8 3—₰ 3 4 8 He LU 8 „ 5 N„ 18 X 18„ 3 N Marimum 10, BAPTISTE PORTE . 1 Maximum caput. 3 Polemon& Adamantius in ſuis Phyſiognomonicis, ca- purt, quod iuſto maius it, obtuſi& indocilis hominis argu- mentum dicunt. Albertus Animalium libro, Enorme ca- put, quod præ ſui magaitudine ad humeros vergit, ſenſu & virture carere dixit,& paulo poſt: Immenſum autem, ſtultum, ſtolidum,& vehementerindocile. Ariſtoteles libro De ſomno& vigilia, ait: Qui minimo plus in caput ex- tumuerint, ſomniculoſi ſunt. nam quo amplius eſt rece- ptaculum, eo plus item capiat neceſſe eſt. In nanis ſiue pu- milionibus vaporum multitudinis vis ad caput ſurri- gitur, quoniam grandius membrum plus alimenti requi- rit; quod vero copioſe ſcandit, copioſe remeet con- ſequens eſt, ſed lentius; quia inſitus calor vim tantam ſubla- tæ euaporationis breui percoquendo nequit conficere,& in ſuis Phyſiognomonicis in figura ſomnolenti, tribuit ei ſuperiora maiora, id eſt, caput. Capitis magnitudo materi- ei potius abundantiam, quam virtutis excellentiam indicat. Ego ad aſinos referrem, quorum caput eſt grande, ipſi in- eptiſsimis ſunt moribus, ſtolidi, generes animo, timidique- Inter aues ad nocturnas, vt noctuas,& bubones, quę omnes capita enormi magnitudine habent, ex otio prode- untes, pedibus exeunt, nimio pondere capitis detentæ. O- uidius de Aſcalapho in bubonem murato. 8 parſumque caput Phlegethontide hympha In roſtrum,& plumas,& grandia lumina vertit. Ille ſibi ablatus fuluis amicitur ab alis, Inque caput creſcit,& c. Nulli auium caput maius. Nocturnum eſt animal; nam ſide die apparet, à ceteris auib. ꝓræ ſua ignauia deplumatur. Falcones, qui magnum caput habent, non laudantur, quod ad auium nocturnarum ſpeciemaccedant, quæ omnes ca- pPitatæ ſunt, timidæque. Inter piſces ad vranoſcopum, qui caput magnum habet,& verticem admodum latum, pi- Kium omnium ignauiſstmum Vnde Oppianus: Stul- Z—““ —- —— zulu Nnütſ Gqtula dunm dter naff Falto 1 rlclu and naggoc Val evin naritudi eütinco nuncian noder deri igauc dcam ulcapi eius rudi 3 omün 5, Erom. z vergt enindi riſtoadg S In cant jplius n nanülg lcapre i. limenxxi. 3 renane rtantamih. t contien enti, ue. nitudom entiamii, xrande, i no, timice bubones exotiopnt tis detenn, ſtanimatn a depluna udantulgh DE HVM. PHYSIOG. LIB. II. 44 Stultitia inſignem memorabimus hemeracatem, Segnitiæque omne ſupera ntem, quos creat æquor. Cephalus magni etiam capitis elt, vnde nomen traxit, vt Capionem etiam dicant; iners& ridiculus habetur; ri- detur namque eius natura. nam in metu capite ab- ſcondito, totum ſe oceultari credit, auctore Ariſtotele. Sic reliqua animalia mulræ humiditatis paucæque caliditatis, magno capite ſunt, quæ ſtupida hebetiaque eſſe videmus. Vaſta enim capita vitioſa intelliguntur, ob materiæ ſolam multitudinem, non contentorum,& præcipue ſi his acceſ- ſerit inconcinna figura: nam oblæſam vim cogitandi de- nunciant: eumque aut nihil, aut parum certe intelligere. Et quodcumque animal ſpeciem alterius animalis refert, in- genio quoque& moribus ad id accedit: ob id hosomnes ignauos, rudes,& meticuloſos pronunciamus, vt ſæpius dicamus, Oquale caput,& intellectum non habet. Vaſto fuit capite Imperator Vitellius, vt ex iconibus apparet, vnde eius ruditas.— S Hie ſo 10. BAPTISTK PORTEÆ Hic ſagatis canis capur aſtenditar„& Platonis capitis magnitu- do; quod ex muſeo Vicentii Portæ fratris; antiquarum imaginum exploratoris& adſeruatoris diligentißimi excerpſimus 2 7 4 85 5 S⸗ 94 4— T„ 54 K 5 74* S F 3) 6 MAA N 7 3 22 2 4 4 8 N (G ) h 3 A . D Caput paulo maius mediocri. Ariſtoteles in Phyfiognomonicis ait: Qui caput ma- gnum habent, canum inſtar, àππσανανανα ſunt, id eſt, ſenſati, vel ſa- gaces, qui acerrimo narium ſenſu vigent. Sed quia Ariſtoteles pluries canum meminit, nunc generoſos,& magnanimos vo- cans eos, nuncadulatores, nunc conuiciatores adclamatores, &innidos, nunc curſores, ſtultos, ſagaces,& ferarum ama- tores, ne quis ipſum nec ſibi conſtare, nec falſam,& ſubditi- tiam doctrinam diſcentibus proponere ſuſpicetur; ſcien- dum plura eſſe canum genera; quæ ideo non duxit neceſ- ſariũ diſtinguenda, quod nobis domeſtica& familiaria eſſent. Nam ſunt robuſti,& Moloſsi canes, qui etiam ma- gnanimi forteſque ſunt,& ſagaces, qui narium ſagacitate feras 1 ſeruett ferximnar Torzadca nate⸗ ondo, yic et, duls ault grerum veteamul fadd ma derdlem manno: ſerKacd Gaod dem, hertus el, qu manim Iingebe te gpo NFrnac umme Arme loläme Wnech tüds t Kaͤcof Krennt b M diſß ne coal 2——₰ — 3————— ————————— p³..— 14 O h Q Ü,, = NA* — — d Aui capu- ſenſati, uia Arifr nanim adclam ferarums m,& ſit cetur zu n duxitn- miliarias ai etiam! um ſagui 9 DE HVM. PHYSIOG. LIB. II. fr feras veſtigant, nobis vulgo dicti bracchi. Sunt& curſorès, ferarũ amatores,& cuſtodes,& vtiles canes, qui conuicia- rores, adclamatores,& adulatores ſunt, quorum omnium vt mores, ita& forma varia eſt. Veſtigatorum forma, vt à Blondo& allis deſcribitur, hæc eſt, Capite ſunt concin- no, id eſt, paulo maius mediocti; deiectis& propenden- tibus auribus,&c. Hæc volui admonuiſſe, ne variorum generum diſcriminis ignoratione deciperemini. Sed re- uertamur, vnde digreſsi ſumus. Polemon ait, Capur paulo maius commienſiurato, ſenſibus referrum,& illi- beralem monſtrat. Sed textus mendoſus ett,& ex Ada- mantio reſtituendus. Caput maius commenſurato, probe ſenſatum quidem, fortem& magnanimum oſtendit, quod autem extra mediocritatem, bene ſenſilem qui⸗= dem, ſed non vtilem,& valde illiberalem mounftrat. Al- bertus ex Loxi auctoritate, Caput, quod aliquanro maius eſt, quam conuenit, ſenſus augmentum, virtutem,& ma- gnanimitatem arguit. Egyptii Anubim canino capite pingebant, quem aliqui dicunt eſſe Mercurium, innuen- tes, quod nil eſſet ſagacius cane. Si ad aues referte licet, pſittaci grandiori capite ſunt, vnde non ſolum loqui, ſed et- iam meditari diſcunt. Galenus in eo libro, ciiius inſcriptio Ars medicinalis eſt, Magnum caput düudicare, pericu- loſum eſſe dicit, nam magnitudinem non neceſſe eſt eſſe bonæ conſtitutionis ſignum: nam ſi euenerit ob infitæ vir- tutis robur, multam& oprimam materiam produùcens, & ſi concinia fuerit ambiens figura,& quæ ipſi cognata fuerint, püma finr, ſcilicet cernix valida, oſsibus be- ne diſpoſita, atque omnino neruoſa,& ipſi omne be- ne coaluit, etiam oculos bene cernentes, egregium ſi- gnum eſt. Et in libro De morbis vulgaribus Quemaci- modum magnum pectus ampla interius cauitate duo ma- gna viſcera, pulmonem atque cor, nulla ex parte com- preſſa continès, melius erit: ſic caput& dorſi ſpina magni= tudine reſpondentia, cũ gradia fuerint, cerebrũ,& medul- lam ampliores latioreſq; ſpiritus in ipſis cauernas effieiunts 8 vyce „. 52 10. BAPTISTXPORTERÆ vnde cogitandi vis in eis optima. Quod ex eo idem retulit Auicenna. Ioannes Alexancrinus in ſua Commentartione in Hippocratem ait: Capniis laxior requiritur capacitas: quia multarum eſt virtutũ conceptaculum ſenſitiuarum,& mo- tum præſtantium. Si amplum fuerit cerebrum ad capitis proportionem, manifeſtum eſt calorem bene agere; ſi ma- gnis ſpondyliis, magnis item pectoris oſsibus, vitalium vir- tutum optimam conſtitutionem,& mox corporis totius peraccommodam nutricationem prouenire. Vt ex mar- moreis ſtatuis videre licet, Platonis caput ad totius corpo- ris proportionem paulò ſupra menſuram extare videtur; cuius ingenii perſpicacia& robol nota ſunt. Hominem minimi capitis ad ſuperiorum& ſui corporis proportio- nem,& ſtruthionem tibi ad viuum appingi curauimus, vt facilius capituli ad ingentis corporis magnitudinem ratio conſideretur. e 21 8 .44 ue 5 5. 21 757— —— 67 9 2 2 2* * — — “ ——— 8= 7 —— S — 2—— 8S ———— 3— — 8S 3 8 8 ☛ 8 — 7 B- 6 oä r, KiKi ‿ 8.—= 666 4 88 T⸗— SE— äu— 4 ☛ 5= XA— 8*— X ⁸ 8 S — — Caput minimum. Ariſtoteles in Phyſiognomonicis ait: Qui capite paruo ſunt, fere inſenſati ſunt; quos& ad aſinos refert. Sed vt dixi- mus, ͤõqͤ h nnuunl tent mgd Tutls 1 b dauum qud- awlelt: nſorme Naadaldo pnumnechn nmintele moldom not(ant m Nrx Poc doto,, ls 8 Hralbe maläen porssex ücorp lterven emem tbasde Khuthio lob Cnn kbrpe b 3 dnerpre 13, K tmnddor idem fen entarionn Dacitas rum, Kn im ad ch agerezn vitaliumg drporis un Nt an. dotiusen tale litn dori Dyhai Ius ftd nſidenan DE HVM. PHY SIOG. LIB. II. 5z ſed magno eſt capite præditus, vnde in cum præſertim Polemon;& Ada- mantius nil tale habeant. Inquiuntenim: Caput admodum paruum quiſquis habuerit, ab omni ſenſu, humanoque captu Alienioreſt: necad aſinum referunt. Idemque Ariſtoteles fe- minæ formam deſcribens; exiguum tribuit ei caput& paids- l, non aſino, cuius imaginem refert, comparat: niſi quis per paruum caput, Atiſtotelem intellectus paucitatem yel contento- rum intellexiſſe dicat: Nam aſinorum cap ta, etſi magna viden- tur. oſſium rantum,& ambientis carnis&cutis mole extube- rant, ſunt vero parua, paucitate cerebri, cuius aſinis pars mini- ma. KRhaſes eaddem quæ Adamantius refert. Auicenna: Exi- guum caput, cum inconcinna figura,& ei par debilitas colli& dorb, defectum ſigniſicat virtutis motalis, naturalis,& anima- lis;& ob id homo ille perfidus, velocis iræ,& in rebus hæ- ſitans erit. Egoad ſtruthiocamelum referrem: nam inter ani- malia exiguum haber caput, cerux veroprocera eſt,& cor- poris eximia magnirudo. Cuius mira ſtoliditas. Intanta reli- qui corporis magnitudine ſelatere exiſtimat(cum effugere a- liter venatores non poſſit) cum caput frutice occultauerit, vel cum vmbram ſuo capiti pro tutela parat, cæteris corporis par- tibus debiliori. Ariſtophanes in Auibus Rheæ matri Deorum ſtruthiocamelum comparat, propter eius magnitudinem. Et lob Struthionem Deus prilauit ſapientia non dedlit illi intelligentiam. Exſtat prouerbium in Suida A Buxby Sysoy, de prægraud bus, quod ex ea regione deportentur aues immani magnitudine. Inrerpres Arittophanisin Auibusid conuenire dicit in batba- ros,& meftisuloſos, Sunt enim homines prægrandes fere timidiores. Galenus ait, exiguum caput improbæ cerebri con- ſtitutionis pecuſiare ſignum eſſe,& exigua capitaſemper pra- uaindicare. Cuius cauſſam Hali Rhodan affert, ob conſtrictio- nem coarctationemque ventrium cerebri, ex quo ſpiritus ani- males libere non valeant exſpatiari zaddita quoque eorum im- betillirate, quæinde producuntur: etenim cum exigua eſt ra- dix, vix inde prodire aliquid magnum poteſt. Diuus Thomas ſuper ea, quæ De ſenſu& ſenſili ſcripſit Ariſtoteles, hac dixit: D 3 Caput mus, afinus non paruo, textu mendum ſiſpicor, 54 IO. BAPTISTR PORTE. Caput,& cor ſitu oppoſita ſibi inuicem ſunt, vt cerebri frigidi- tate huius calor contemperetur: inde fit, vt paruo capite ho- mines, ſecundum membrorum aliorum proportionem, im- peruoſi finr ac violenti Quippe cordis calore non ſaris per ce- rebrum reflexo, ac in diſpoſitione diueria affectio item proue- nit contraria. Meletius philoſophus non ingrata refert: Ca- put cerebri gratia factum eſt, ad iilud quod comprehenditur, illius quod comprehendit, naturam conditam eſſe conſtat. Caput quod intus exigue capax ſit, flagitioſi cerebri indicium oſtendit. Cum igitur vniuerſi carporis noſtri actiones cerebri officio perficiantur(quippe ſi extremum in pede di gitum mo- ueri acciderit, illum ſane à cerebro motum eſſe certum eſt) manifcſtum eſt quod paruum caput habentes, propter cius paruitatem priuentur facultate perficiendi ea, quæ magnum caput habentes perficiunt. Paruum enim inſtrumentum pluri- mi ſpiritus capax eſſe neutiquam poteſt. Itaque cum paruum caput anguſto ſpacio contineatur, in eius an guſtiam anima- lem ſpiritum demerg:,& extingui,& cum eo vniuerſas quæ ab eo fiunt actiones, contingit. Inſummaigitur, Exiguum caꝑut ꝑerpetuo paruum habetur. 3 Caput paulo maius paruo. Ariſtoteles Problematum libro cenſuit hominem ani- mantium omnium prudentiſsimum eſſe, quum capite ad re- liqui corporis proportionem minimo ſit; immo& interho- mines ipſos, qui hac parte diminuti ſunt, fere prudentiores eſ- ſe, quam qui ſunt grandiori. Sed intelligit Phioſophus pro grandiori capite vaſtum caput,& pro capitis paruitate maci- lentum,& paulo maius paruo: ſic videntur duo hæc maximi philoſophi dicta inter ſe non aduerſari; vt quod prius impro- hare, hic magnopere laudare videatur. Auicenna inquit: Par- uum caput, ni gum fortitudine virtutis formatiuæ fuerit, opti- mum erit. In diccke cäma honi co derata Ralis epeti aun, 8 granin erebn lig uo capiteg Altionem 4 ſdts dete o temgne dta telen— np tehench eſle can rebrinti tiones cent ecigtan cC cernac „ PrOpaix quæ mäxnn nentumuu „cum haxnn ſtiamann vniuerſast 1r, Exgu ominema ſcapiten K inta dentioh Sſophü- ruitatecli- hzæc’ uui priusim inquit:- fuetit In hac figura mediæ magnitudinis caput inter DE HVM. PHVYSIOG. LIB II. 55 reliqua cum leenind capi- te contemplare.. V. 6 f 9 8* S„ M 4—. X W ö, 8 , 8 1 8 7 2. M 8. 3 Cæaput mediocre. Ariſtoteles commendat Alexandro Magno eaput me- giocre,& intra immenſum conſtitutum; cum Polemon,& Adamantius mediæ magnitudinis caput laudent. Idvidetur leoni comparandum. Ipſe enim ad corporis rationem, mo- derata capitis magnitudine eſt:vt apud Ariſtotelem videre eſt, leonis formiam deſcribentem. Albertus ad hæc: Moderatum caput indicat ingenium,& ſenſum, aliquando tamen timi- dum,& liberalem; ſed ego non timidum, ſed audacem,& ma- gnanimum iudicarem; quippe ad leonem relatum. D 4 Prima 10. BAPTISTR PORTE. Prima hæc tabella in dextra ſui parte tun,& anterior gibba iit. Caput in ſineiput cauum. Diximus de magnitudine; nunc de forma capitis. Hip- pocrates& Galenus quinque afferunt capitis diſcri mina na- 2 turalis vnum innaturalis,& monſtruoſi quatuor. Prima inna- turalis capitis figura, in qua anterior eminentia frontisve ela- tior ſedes, perit à ſincipite; poſterior, quæ occi pitis, reſerua- tur. Secundahuic plane contraria viſitur, quæ oscipitii nimi- rum poſteriorem eminentiam, manente anteriore, perdit. Tertia, quæ naturali magis opponitur, in qua ambæ capitis e- minentiæ abolentur,& caput adamuſ ſim rotundum,& inſtar exactæ ſphæræ obſeruatur. Quarta, quæ ab Hippocrate enu- meratur, in qua caput in latera ad vtramque aurem inſignius, quam anteriori poſteriorique ſede, prominet. Quinta natu- ralis eſt, ad oblongæ ſphæræ formam potiſsimum extructa, Priorem poſterioremque partem obtinens magis proceram. non naturalem capitis formam 4—. 4. 8 2 83. refert, in qua anterior enmnentia perit, poſterior tumer; finiſtra vero Aacundum capitis innaturalem formam, in qua poſlua pars deperdi- D virunle atmn Kbert renrafet ſiäibeapdt igiguc uöbencom denmforn bde duerit, u as engul ſmali busalſs fcch nol hbeneib. ewguio ſodecllt lddodee puctine felhlba panüitare ram& un, hec ei gin den le inde telden. nurue itis. Hip. nina, na- majonz- tisve elg. reſerus- diti nimi- bperdit 1 Capltls ⸗ „Rinſtat rate enu- nſignius nta nati- extructa, V roceram, Pli DE HVM. PHYSIOG. LIB. II. 77 Primum ſi caput in ſinciput cauum erit, dolis& iracundiæ de- gitum Albertus dicit; ego autem male ſenſibus& imagina- rione affectum iudicarem. Sed vnaquæque regio peculiare quid in capitis forma ſibi vendicat, vt Hippocrates dixerat de ijs, qui pulchra capita exiſtimabant ob longa, deoque in par- uulis ea comprimebant, quæ ita tandem naturain hane ob- longam formam poſtea procreauit. . IH occiput cauum caput. Polemon,& Adamantius, Qui retro calia depreſſa ha- buerit, timidus erit. Sed error eſt in Adamantio, nam pro àνε contrarium habet es υωμια. Galenus ad hæc, Quodſi ca, quæ ſecundum occiput, eminentia aliquatenus minuatur, ſimul intueri oportet neruos, atque ceruicem vna cum oſsi- bus alijs. nam ſi ſecundum naturam conttiterint, materiæ de- fectu, non virtutis imbecillitate contingit; illis vero nõ recte ſe habentibus, principium eſt debile. Sed magna ex parte defe- ctus, qui occipiti euneniunt, conſequitur eorum quæ diximus, jmbecillitas, rariſsime aliter euenire conſueuit. Germani com- preſſo occipitio,& lat capite plerummque ſpectantur, quod puertin cunisdorſo ſemper incubent, ac manibus cunarum la- teribus alligentur. in ſinciputprominens caput. Eædem quoque diſtinctiones adhibendæ ſunt ad ante- riores capitis partes, ſcilicet ad frontem attinentes, quas etiam ad poſterioresidhibendas diximus. Nam itidem earundem paruitatem,& magnitudinem inſpicere oportet, itemque fi- guram,& ſenſus ibi collocatos, viſum, guſtum, atque odora- tum, hæc enim ad ſe inuicem indicant atque atteſtantur,& quæ à principijs oriuntur, principii virtutem& vitium obti- nent, quæ ab ipſis naſcuntur.& hæc quidem anterior pars ſenſitiuos plurimos, paucos vero actiuos neruos continet: vn- de ſiben eaffe cta fuerit hæc pars, maxime ſenfitiuum indicare conuenit. + f In — 58 10. BAPTISTE PORTER In occiput prominens caput. Galenus in Arte medicinali,& ab eo Auicenna ait: Ca- put, quod ſecundum occiput eminens eſt, non ſemper ma- lum, ſed adhiberi oportet diſtinguendi rationes, quibus an- tea de capite grandiori vtebantur: ibi namqʒ;& nobiliſsimus cerebelli ſinus,& dorſus,& medullæ exortus locati ſunt. Po- ſtea ceruicem cõſidera, imbecilla ſit, an robuſta, né ſi val dam collum ſuſtinet, huiuſmodi capitis acumen probato;hos enim homines& aliorum membrorum, ſed oſsnum præcipue viri- bus pollere comperies; ea enim pars neruorum omnium, qui in toto animali ſunt actiui, origo eſt, ſenſitiuos vero paucos obtinet. b In ſecunda hac tabella, à dextra parte, tertia non naturalis capitis figura delineatur, in qua vtrunque tuber, anterius ſcilicet& poſterius, in- tercidit; à ſiniſtra naturalis figura ſpheæram vtrimque leniter depreſ- ſam„ anterius& poſterius extuberantem, exprimens, 8 n 4 25 X= vjöh D, 3 7 i AN NG Sh ͤ 4RR KSLDdr. 8— .— X 8 1 r, G 1 66, X 22 7 8*„ 8 4 A* „⸗ 82 1 8. ,1 2 A„ ),) 8 8 ,. K 1 Wri 9“ N 6 4— 1711,,, 146 1„ernn. N A 7*11Q☚ 7 7, 2 N 47, .8 SNAs 1. 3— AI; X 1 1,, ₰o A8 AN ITE ſe SaeeiG, ₰ E kaill 4 8 In ſincipur,& occiput cauum caput. Si vero caput ambas eminentias amiſerit, ſcilicet occi- pitis, b b qlih maili aän wopetac- npaton E gelelil kerrorlum paainfir Peylogn neim oun rar quifena dehene olendt. meſt. laamdu d ah kiese kae äi ſcga kennaait ſempetm 8 quiblua nobiliſäim cati ſunt,y naſi valda dato)hosenn drxcipueſ omniuma àVero päua laupitisſn poſteriu, leniterdpn DE HVM. PHVSIOG. LIB. II. 39 pitis,& ſincipitis,& æquale,& vndiquaque quaſi perfecta ſphæra ambiens fuerit, peſsimum erit. Abertus, ſine memo- ria, ſenſu& ſapientia eſſe dixit globoſumcaput- Medicorum dogma eſt, vbi deficit caput, ibi ſgnificatur imbecillitas,& de- fectus operatcionum. Si anterior pars, defectum ſenſus,& i- maginationis; ſi poſtica, virium,& memoriæ zin medio, ra- tionis& cogitationis. Cerebri forma cranei formam ſequi- tur,& ſi eius figura corrupta fuerit, etiam cerebri forma cor- rumpetur: eruntq; eiuſmodi pauidi,& male ſenſati- Græco- rum& Turcarum capita globi fere imaginem exprimunt, quod tegumentis, quibus varie vtuntur, id caput peraccom- modum cenſent. b Caput in temporibus tumens. Frat ab Hippocrate numeratum inter naturalia capitis genera illud, in quo ad tẽpora eminentiæ non antrorſum, vel retrorſum inſunt. Ariſtoteles ad Alexandrum ait: Qui tem- pora inflata habent,& genas plenas, ſunt valde iracundi. In phyſiognomonicis vero: Quibus circa collum& tempora ve- næ amplæ ſunt, ii malæ ſuntiræ,& referuntur ad paſsionem; quia iratis hæc accidunt. Polemon,& Adamantiusab eo: 81 qui venas illas quæ ſunt circa collum& tempora, turgidas habent& manifeſtas,& ſanguinei coloris, intus feruere iram oſtendit. Rhaſes ab eo: Caput vtrimque conuexum, iracun- dum eſt. Albertus: Venæ temporum& ceruicis rubræ, adeo iracundum ouendunt, vt prope ſit inſanus. In ſinciput& occiput protenſum caput. Sed capitis vtrimq; protenſi optimum erit ſignũ. Hæc ſolaã Medicis exiſtimatur naturalis& perfecta capitis cõſtiturio. Ga- lenus in Artis medicinalis libro perfectã ſtatuẽs capitis formã, ait; Velutiſi ſphęrã exquiſite orbiculatã excogitares, ex cera cõ ö ſtructam F̃o 10. BAPTISTE PORTER ſtructam, leniter vtrimque preſſam, in hanc enim neceſſe eſt & priores,& poſterjores partes gibbæ fiant,& conueniant. Et alibi, Circuminuergens ante& pone, æque ac o blonga, quaſi procedentẽ ante& pone dicas. Auicenna ab eo; Orbicu- lari figura eſſe tornatum caput viderivult, ſed tamen quadam- tenus oblongum, quoniam neruorum ex cerebro propagines per longitudinem conſtituantur, extumeſcente item verri- — gibus geminis, vt illis, veluti ſupercilijs prominentibus præſen- tius ſuppetat neruis tutamen. Polemon,& Adamantius, Ca- put quod moderatæ magnitudinis& rectitudinis,& modice compreſſum eſt, omni alia capitis forma,& ad ſenſibilitatem, & magnitudinemanimi præſtantius. Rhafis, Caput, quod magnitudine moderatum exiſtit, decentem habens rotundi- tatem, quæ& retro emineat,& ſub vtraque aure paruam ha- beat compreſsionem, optimum erit. Albertus, Caput aliquan- to oblongum anmte& retro, vt malleo ſimile, prouidum& cir- cumſpectum virum manifeſtat, Periclem virum Athenien- ſem rali capite fuiſſe tradunt,& perfectiſsimum extitiſſe; vn- de& Comici eius capitis magnitudinem dicterijs laceſſunt. Cum magnitudine etiam oblogo capite fuiſſe ſcribit Plutar- chus, nec cæteris partibus correſpondentizex quo omnes eius ſtatuæ velantur caſside, quod videlicet nollent ſcuiptores ea re hominem deformiorem videri:& Attici Poëtæ eum uvo- A*ακ⸗αμν ν, id eſt, caninum caput, contumeliæ gratia appellare ſo- liti ſunt. Caput tuum, digniſsime Princeps, paulo maius eſt mediocri capite, nec decenti caret ſincipitis& occipitis gib- boſitate. Reſpondent occipitio par ceruix, nerui,& oſſa,& conformiras reliquarum partium: vnde maxima vis corporis, ſenſuum ſenſibilitas, incomparabilis magnanimitas, ſingula- ris animæ prudentia protenditur, vt quicquid loquaris, facias; merum ſal, meram ſapientiam redolear Viſitur auum Aui Aendſe melges dentealän quilge beat llemon d,& huaauni Abdeali tum en 8 tuüäß ciiemd den Ahe rüdeeda ta m neceſdg LConutui in. e ac od. b co;Or. men qwal ro propann, V ne item. ktibuspras. amantius 1is,&ma ſenſidiltam Cega dens romma- te parmama put aliquu idum&d Atheniel titilte; vn. Slace Cuh, Udit Pluty vomneseih ſcuiptoras Iæ eum u, appellate- ulo maiui occipiti dui& olh vis corpol ſtas, ſingl- quaris fach DE HVM. PHXSIOCG. L. IB. II. 91 3 drur hic corui caput adamuſsim expreſſum,& humanum caput ad eius ſimilitudinem dtlineatumͤ-. 30. 14—— 5 X N 4 . ℳ ᷓ G X——— 7,= X 8 X X* 666O. 3 2. ᷑ N X 8 gN MMW N 8 MX N N e 8 6 99 3 ☛‿ 8 8 8 8 5 X 4 N S— NS N K S X ) X S 20 8 S I d aV 3 W 9 t X 3. B 8 8* 8 8 N 33 8 8 8 Acuminatum caput. Ariſtoteles in Phyſiognomonicis ait: Qui capita acuta habent, inuerecundi ſunt,&ad vngues habentes referuntur. intelligés per eiuſmodi aues, coruos& coturnices, quæ impu- dentesſunt,& acuta capita habèt. Hos Ariſtoteles ooνvέs vocat, quaſi proacuminata capitahabentes, velex faſtigatione, quam vocant ũ'sũνα, vel ex flammæ forma, quæ Onòε appellatur. Polemon& Adamantius Aoεuνσ impudentiam notare di- cunt,& in ſchemate farui improbi ⁴ẽor caput dicunt, quod obliquum interpretantur ſatis inepte Valla, Pomponius Gauuri- cus,& alii, ceteroqui magna doctrina præditi viri, quum obli- quum caput longe àpropoſito abeat. Sed mendum in vtroq; textu ſuſpicor;& non Aoëor ſed Adar ſcribendum. X⁴ασν o- ſtri apicem dicunt; nam Ariſtoteles Animalium hiſtoriis ſcri- bit, auium quaſdam habere X⁵οανο id eſt, quod caput ſuperemi- neat. Albertus etiam ſatis barbare: Caput enormiter proli- xum)eſt impudentiæ ſignum.& ſi emineat in prima parte, in- ſolentiam ſignificare dicit. Eiuſmodi in Therſfite aput niotat ome 62 10. BAPTITE PORTE Homerus, eumque valde impudentem deſcribit. Lucianus et- iam Therſitem faſtigiaro capite fuiſſe ſcribit. Ariſtophianes in Auibus Theagems meminit, vbi in Scholiis protenſo capi- te fuiſſe ſcribitur. Sunt& in Ponto populi Macrones dicti, quod apud eos plures comperiantur macrocephali, id eſt, capi- te iuſto lõgiores,& apud Perſas gripbi. Nec ab Athenæo in Ci- licibus prætermiſſim, ſed in Atticis Argiuiſq́; mulieribus no- tatum. Valde altum caput. Polemon,& Adamantius: Quiſatis protenſo eapite ſunt, contumaces habentur. Caput planum. Caput humile ſuperius,& quaſt planum, Albertus inſo- lentis& effrenis hominis indicium dicit. De Capillis, Cap. 2. Sequitur caluaria capitis pars, veluti ædificiii culmen, quæ capillis intecta eſt. Capillorum rario non in decore præcipue conſiſtit, ſed in eis fuit naturæ momentum maximum. Ari- ſtoteles natum capillum dicit ad neceſsitatem,& præſidii ra- tionem. Ad neceſsitatem; quia cerebrum hurnidum eſt,& vbi plurimum humoris calorisve eſt, ibidem pilorum ortum eſſe copioſum neceſſe eſt. Adadiumentum; quia pili frequen- tia caput operiens extimum repellit frigus;& calorem: nam cum cerebrum humidum ſit, maximam tutelam expoſcit;& in eo emolumentum maximum, egeſtis hoc modo noxiis èẽ corpore vaporibus, vnde capillaris generatio augmentum habet. Adiiciunt quoque, Ad ornatum, auctores grauiſsi mi- Ambroſius ſexto Hexameri: Cæſaries reuerenda eſt in ſeni- bus, veneranda in ſacerdotibus, terribilis in bellatoribus, de- coran adoleſcentulis, compta in mulieribus; dulcis in pueris. Tolle arboris comam, tota arbor ingrara eſt: humani eorpo- ris caplllosʒ tota pulchritudo flacceſsit. Sed venemur cauſſas generarionis, quo facilius mores coniectare poſsimus. Horum materiam putat Galenus ſecundo Complexionum libro, fu- midum vaporem, humectum;,& glutinoſum.: Auerroes pili mate- rtteinpu ſgaſiai er li maricie V aarmacl dencogt. nwobsre8 gol 3 nzkijie wex pioi mantiuse glenas ſnnn Wearo lcariai quannie geraai Kicet eteder menödas Prodſem Ihn dahrbhe elholes — teant; tenn letligte 1) l Athenzoui. mulieridun. ſo eapitel Albertusu culmen, 9 re præcipi dmum. N Kpræſdi adumelſt, ilorumem apilfreq- caloremm mexpoſc modo nor- do augmem res grauiit nda eſtinſ llatoribs lulcisinpui zumanicon nemur eui simus.Bud num libroy Auerfos DE HVM. PHVSIOG. LIB. II. 63 materiam pure terreſtrem dicit. Quod ſieſſ et, non tam ſequax forert pilorum natura flexilibisve, quoy lis modo. Ratio ef- ficiens frigiditas eſt, tum inrimain cute ac oſsibus capitis, tum extima aëris nos ambientis, quæ vaporem ab imo ſcan- dentem, aci poris meatibuſque cutis retentum, diutius ſene ſcere cogit. Ex aliorum opinione capillorum cauſa cutis eſt. concors vero inditus humor. Cutis tenuis, rara, denſa exiſtẽs & groſſa; eiuſmodi etiam pilos producit. Sed neq; medici. neq; Phyliognomones corporis temperiem, neq; animi mo- res ex pilorum qualitatibus venari poſſunt. Polemon,& A da- mantius neuriquam optime ex pilorum ſignis mores coniici oſſe tradiderunt: quia ex generibus ea demonſtrari non faci- 4 queunt, cum pluribus in locis permiſta hominum genera videãrur. Auerroes non niſi in temperatis climatibus id veri- ficari ait, vt videbimo. In capillatura cõſiderandavenit qualitas, quantitas,& color; quas differentias collegit Ariſtoteles De generatione animalium libro. Porreiti capilli. Ariſtoteles in Phyſiognomonicis. Qui capillos rectos in ca- pite habent. timidi ſunt,& referuntur ad paſsionem. nam ti- mentibus eriguntur. Hos& ſtaurus, vocant, quaſi horrentes. In Problematibus rigentes capillos ex refrigeratione euenire di- xit, nam calor in partem interiorẽ ſe colligit; vbi autem carni caloris beneficium defit, magis colligitur; quod cum fit, pili erectiores fiunt. Alexander Aphrodiſienſis ait, quod per me- tum& horrorem pili erigi ſolent, quoniam affectus omnes re- frigerant; reftigeratio autem foramina cutis obducit& con- denſat, pilus udem cum vndique aſtringatur, inuertitur, at- que erigitur. Ob id Virgilus: Obſtupui ſteterunt que comæ,& yox faueil us hæſita. Polemon& Adamantius- Capilli cecti agreſtiores& ſtoli- diores bomines notant. Sed Polemon a ³οr,9, Adaman- tius&́ειιαικεννκα habet. Et paulo poſt: Recti capilli exiſtentes ti- miditatem& malignamaſtutiam notant. lidem in figura fatuĩ improbi tribuunt ei capillos rigentes, quaſtagreſtioribus mo- ribus prædito. Hippocrates inlibro De hominis ſtructura ait. 54. IO0. BAPTISTEÆ PORTEÆ ait: Recti crines ex ſuperuacuo qui in capite eſt, humore fiunt. Auerroes quarto Colliget: Capulli extenſi& plani ſignificant ſuperfluitatem hundditatis. Priores ſigura etiam praſenti inſeruiunt capiti, dum capillorum quali- tates explicantur. Dextra criſpi capillitii prafert iconem, ſiniſtra cri- Huseaios vel in extremitatibus tantummodo criſpatos capillos o⸗ Ntendit. — — 5 93— 8 F 99 2 d .46 54 L d 1 3 AN 277,,, X 5, 7 85 4 8 5 ee, K 8 Warteir S 4 A X. Ge N /A X△ se qä 8 X 4 2737722 ₰ 8 NNASA 72u72, . kit 2 ℳ,992 5.. Capilli cripi. Ariſtoreles in Phyſiognomonicis: Qui capillos nimis cri- ſpos habent, timidi ſunt,& ad Rthiopas referantur Polemon: Cri- ſpi capillitii vir, timidus valde& odioſus. Adamantitis, Timidus& fraudulentus eſt. Conciliator: Qui capillos criſpos habent, vt piperis corrugationi ſimiles exiſtant( egregiam piperis,& vibratorum capillorum ſimilitudinem) proteſtantur(ſupple, timorem, quia ipſe apponere oblitus eſt.) Albertus criſpum capillum timi- dum, ſubdolum, lucricupidum& aſperum demonſtrare di- cit. Sed ſatis inopportune ex ſe, aſperum, illud addit. Ariſtote- les duoleonum genera tradit Animalium libro: quorum alte- rum eriſpiori pilo, quod ignauius; alterum longiori ſimplicio- rique nrh lIoyocats lanunal kontng Weda ſerae, flo eil caylta euxaxc Nanc tem dl d K baüpene 1fco ö umoreft aniligrü zhillyuma. num ſiu. ip Ato⸗ daonhe apillos nini Polemoso. Ius, Timust abent„N I & vibratou- d timunm rapillumi monlttalel ldit. Allhe 1 orum otiſimpla lad A — 8 — 3,32 —— — — DE HVM. PHVSIOG. LIB. Ii. 65 nque villo, quod generohus eſt. Età Plinio idem recenſetur. Hippocrates libro De hominis ſtruetise Lap ilos criſpos eſſe ſignum caliditatis capitis dixit. Auicenna in primo Canone ait: Vibrati capilli rationèm eſſe eo modo, quo& vſtulataco- ria. nam arefactus capillus reffectitur,& incuruatur vi caloris: & ob id meticuloſos eſſe ex numeroſa ſpirituum reſolutione. Verum Ariſtoteli libro Animalium generationis quinto,& Ca- leno Complexionum ſecundo; Capilli criſpi euenire duplici ratione videntur; alteta, quam expoſuimus, vi caloris& ſicci- tatis; altera, meatuum tortuoſitate; perquos egrediuntur: nam ot hi diſp̃oſiti ſunt, ita& capilli emergentes efficiuntur. Contingit hoc quoque ex vaporis debilitate,& cutis duritie: nam erumpens capillus adeo tenuis eſt, ieſe minus valens to- lerare, corrugetur contrahaturq;, Ob id ſerius caneſcit: quod filo etiam contingit, ſi vi per arctum ttan ſeat. Aphrodiſeus ex capitis ſiccitate criſpulos capilios fieri ſcripſit. Auerroes idem, ſicut accidit illis, qui corrugantur ab igne. b Criſpi in extremitatibus tapilli. Nunc mediam phyliologi capillorum tradentes qualita⸗ tem, dicit Ariſtoteles in Phyſiognomonicis. Quoniai gitur re- cti,& valdè criſpi timiditatem innunt; qui in ſumma tantum ſui parte criſpi ſiint, animoſitatis ſignum erint,& referuntur ad Leones. Polemon& Adamantnis mediam inter has capillo- rum qualitatem, optimam teſtari dicunt hominis naturam. li⸗ dem in figura ingenioſum depingunt, néqne valde criſpis, ne= que rectis capibis, Dares Phrygius Achillem bene criſpattim exſtit iſſe ſcribiti ſic etiam Aiacem Telamonium, eosq́; in ho⸗ ſtes audaciſsimòs fuiſſe. GCimonem refert Plutharchus, criſpa coma ſuffultum caput habuiſſe, ac virtute refertum fuiſſe. Au- guſtus, Suetonio referente, capillo fuit leuiter inflexo, Ob id optimè moratus, ingenioſus, magnammus,& liberalis. Fotratis 66 10. BAPTISTK PORTK. Socratis imaginem, quam ex Muſeo Vincentii Portæ fratris depingi curauimus ex marnorea ſtatua huc adduximus, vt caput caluitio deæforme gerneretur. — an —7 — —— 4 5— 37 —— B— — — — 2 — ,=S. = — 1 9* 3 8. 4* 80 M N Nr, S N 4 N S, „ S, 8 5 S 7 8 1— E N d 8 2 8 5 8 N 3 8 XN N NN Rari capilli. Polemon,& Adamantius: Raritas capillorum doloſum & malignum arguit. vbi animaduertendum Polemonistex- tum corruptum& mendacem eſſe. Ariſtoteles in Problema- ris, capite caluos, ſalaces eſſe ait. Quicunque enim ex pilis con- nitis ætate iam prouecta non calueſcunt, libidis vſu immo- derato iã decidunt: partes enim ſuperiores ſanguinis Parum obtinentes libido refrigerat: ita enim efficitur, vt locus hica- limentum concoquere non poſsit,& cumpili alimento ca- ruerint, defluant neceſſe eſt. Et alibi: Spadones effici calui ne- queunt, quia cerebri multum obtinent, quod ſane contin- git, quia rem Veneream non agunt, ſemen enim labi per ſpi- nam à cerebro videtur; quade cauſſa ceruis caſtratis cornua non decidunt,& boues caſtrati cornua gerere maiora putan- tur. Eademquc ratione pueri& mulicres non calueſcunt. Eſt, inquit Plinius, in capillis terrarum aliqua differentia, quippe Myco- D. Mfvii hr Jams lbbet rezeindi aleckate naguica ige dpuloq us cot Tonllb9 ferarna ſer zera, m Poit R teeonn ſekeben Meronie krnn, 6 du mada ineram onlben celo dantral dedg inlm ast da Nerai libinar um docin demonutas in Probler Lexpilben- üs vGulinnd- guinisanm yt loclstier alimen ffci calin ſane conl näubipaif tratis corblä aioraputal- ueſcunt, ntiasqulpe Mßeo- DdE HVM. PHYSIOG. L IB. II. 67 Myconu ſine pilis gignuntur,& caluos omnes Myconios dicimus. Hippocrates Caput, quod patteis conſtar capillis, ca- lidius, eſt. Medici dicunt. Pilus non multus ac prætenuis cali- ditatẽ indicat temperatam, connexam ſiccitati, immo dica,& ex ſiccitate quę per malã temperiè fit, naſcitur caluitium. Præ- terea qui capillo ſunt rariore, ii non facile nudantur nutriente humore, qui phlegma vocitatur. Scribit item Alexander, cal- uitium aliquando ex cognatione prouenire, ſicuti poda- gram. Fuit& Socrates recalua fronte, vt Ammonius& Hi- eronymus ad louinianum ſcribit; ob id eum Zopyrus luxu- rioſum pronuntiauit. Erat& Iulius Cæſar caluus,& caluirit deformitatem iniquiſsime tulit; obtrectatorum iocis ſæpe obnoxiam. Ideoque deficientem capillum reuocate à ver- tice aſſueuerat. Et ex omnibus decretis fibi à fenatu po- puloque honoribus, non aliud vſurpauit libentius quam ius coronæ laurex geſtandæ perpetuo. Eius luxuriam Sue- tonius bene notauit, cumà militibus iactaretur: Vrbani ſerua- te yxores: nam mœhum caluum adducimus, eius pudieitiam apud Nicomedem poſtratam, præter multas regiaas, quas dile- xerat, multasque vxores, quas habuit, hiſtoriis notum eſt. Fuit& Caligula capillo raro, ac circa verticem nullo, qua- re eo tranſeunte, capram nominare, criminoſum& exita- lehabebatur. Vnde eius ſtupra cum ſororibus notantur à Suetonio; homines etiam, quos commercio mutui ſtupri di- lexerat, cum neque ſuæ, neque alienæ pudicitiæ peperciſſet. Otho fuit caluus, galericulo capiti propter raritatem capillo- rum adaptato,& annexo, vt nemo dignoſceret. Summum is inter amicos Neronis locum tenuit, congraentia morum,& conſuetudine mutui ſtupri. Flauius Domitianus quoq; calui- tio deformis fuit, quo ita offendebatur, vt in contumeliam ſuam traheret, ſi cui alij ioco veliurgio obiectaretur; quamuis libello quem de cura capillorum ad amicum edidir, etiam il- lum ſimul, ſo eque conſolans inſeruit; 5 αινάρρανρσρα ναeλο τε, s- use Fuir lbidinis mimiæ, aſsiduitarum concubitus, velut exercitarionis genus, clinopalen vocabat: natabat inter vulga- tiſsimas meretrices, fratris filamin matrimonium recu ſatam, E 2 60F⸗ 8 1 O. BAPTISTE PORTE. corrupit: Aurelius Sextus libidine furentem eum fuiſſe ſcribit. Sergius Galba præcaldo capitefuit. Libidinis in mares pro- nior,& eos non niſi præduros exoletosque. Icelum de Ne- ronis exitu nunciantem, non modo aretiſsimis oſculis palam exceptumab eo, ſed vt ſine mora velleretur oratum, atque ſeductum. b Denſi capilli. Polemon, Ferinum hominem manifeſtant capilli aſperi, i- pfi enim ferarum ſunt. Adamantius denſos capillos dicit. Alber- tus autem, Multa,& vltra modum capillorum denſitas groſsi- ties in iuuentute, temporis proceſſu maniam pronuntiat. Me- dici dicũt, multus ac craſſus capillus exuberantis eſt indicium caliditatis, qua multa prouenit euaporatio. Proinde vberius enaſci capillos iuuenta floreſcente, auctor Haliabbas eſt, atque in viris item, quam feminis. Mihi quotquot homines videre contingit, caput habentes denſis pilis refertum, rudes agre- ſtioresque agnoui. Plutarchus notat Lyſandrum denſa cæſarie fuiſſe. Capibi medu inter raros,& denſos. Polemon,& Adamantius, Mediæ autem qualitatis capillos inter hoſce, laudabilis naturæ argumenta dixeris. Indicet RA ane nieis mento. Rtceru b Kage Jlteto xcidt * PE HVYM. PHYSIOG. LIB. II. 69 viſſe ſei Indicet zitur dextra huius tabellulæ caput mollibus G. implexis capillis V mares ſu fultum z ſiniſtra duris&ꝓ rigentibus alioqus ſatis inconcinne molli- lumde 1 tiom& duritiem pictura delineari poſſe ſtaugentibus. dum, a dilli alpe, d dicit aber nſitas dn nuntarll. eſt inciam inde vbein ds eſt, atqu T nines videl udes agre. KSANNA enſacælärie NA Capilli molea. Ariſtoteles adAlexandrum: Capilli plani,& ſuaues manſile- tatis epilo tudinem,& cerebri frigiditatem docent. Etin Phyſiognomo- nicis; Qui pilos, vel capillos molles habent, timidi ſunt; argu- mento quod omnia animalia timidiſsima ſint, quæ molli pilo; lulu vt ceruus, lepus,& ouis. In auib eadem videre eſt. nam quæ- cumque mollem pennam habent, timidæ ſunt,& proprie id videtur in coturnicibus. Et in gentibus hominum hoc idem accidit. Quicumque enim apud Meridiem habitant, timidi ſunt,& mollem pilum habent. Sed Geſnerus, dumhæctran- ſcribit ex Ariſtotele, labit ur, qui coturnici duram pennam tri- buit, contra Ariſtotelis opinionem, qui gallinaceo duram, co- turnici mollem aſsignat. Polemon& Adamantius. Qui capil- los valde molles ſortiuntur, femineæ naturæ adſcribendi ſunt. Vterque in ſchemate formidoloſi; quibus molles capillos ad- ſcribit. Et ſi ad naturalem cauſſam referre licet, moſſtiesea 3 pillo- 5 9 70 10. BAPTISTE PORTE. pillorum fit ab excellente frigido,& humido, cuius ſignum. quod aqua,& aer mo lliſsima ſunt. Cuniculi timidiſsimi ſunt, & pilum molliſsmuih habent. Et Catullus in Tullum cinæ- dum: Tulle, mollior cuniculi capillo. Duri ca, illi. Ariſtoteles in Phyſiognomonicis: Pili duri fortem ſi- gnificant. Hoc ſignum ſumitur ex quadrupedibus, anibus,& 2 entibus. Fortifsimus leo Xaper;& pilum duriſsimum ha- Pent. Idem in auibus videre licet. Nam quæcumque du- ram pennam habent, fortes ſunt, vr gallinacei. Similiter a- Pud Septemtrionem gentes,& duris pilis,& fortes ſunt. Folemon,& Adamantius: Nec capilli valde duri bonum ſi- num præbent: nam agreſtem quidem hominem demon- Krant Vrerquein figura fortem duri pili facit. Rhaſes, Qui duros capillos habent, fortes ſunt. Canes venatici duri pili ſunt,& robuſtiſsimi. Et ſi ad naruralem cauſſam referre licet, pilorum durities fit ab excellenti calido,& ſicco, necab omni ſicco, ſed Aterreo; cuius ſignum. quia terra duriſsima eſt,& fortes natura ſunt calidi& ſicciʒ vt ſuſtineant, ſicci 3vt patian- tur, calidi. Iuuenalis ad id: Hiſpida membra quidem,& dura per hrachia ſetæ Fromittunt atrocem animum.. Polemon& Adamantius ex his duobus extremis me- diam qualitatem innuentes, dicunt: Mediam autem inter has capillorum qualitatem optimam udicabis. Ariſtoteles in ſuls Phyſiognomonicis in ſchemate ingenioſi, capillos eius inter molles& duros medios conſtituit. b. Iteruns fortes iar ri bonunl em deman der ici guripl ferrelicet 5 ab omp ma eſt,& Mpaklan. xtremisn. em intelu Reeles in li los eiusine * Un Iterum leonui caput& aumanum ante ocul DE HVM. PHVSIOG. LIB. II. 71 os adhibuimus, vbi in vtroq, dapilloſum quidcam in fronte, regione naſi deſcendens conſpici- tur, nequid incuria, quod ad exactam verbocum declarationem ſpe- ſtat, amiſſum videretur. 2 4 3 1 S N. 3 4 A,, 3. z N 4— N7 3,.„0 .), 5 4 4iiLL 4: d 2 ee al * 4 AC Deſcendentes à fronte cap Ili èregione naſſ. Ariſtotelis Gręcus textus in Phyſiognom onicis ita ſe habet: O* ueAs 1⁵ rpde d 2ε X* ναμκσαιmκσον Weylss, 5/εν9ε11 6i 1₰ Arανρνιςσονσυα rad 89 Noyzuc, Vetusinterpfes Ita transfert: Qui frontis id, quod ante captbit eſt, eleuatum habent, liberales funt,& referuntur ad leones. Quafi non AAov, ſed dresoy legerft. Sed quid intelligatur per ich, quod 2ſ1 ante caput eleuatum, igno- ratur, cum de capillis, non de frontis cute, vel parte loquatur: vnde ſatis pueriliter translatuum, Sueſſanus philoſophus, quid Aαo ſignificaret, ignorans, muic æſtrum, numc templum interpretatur; multaque incpte& monſtruoſa blaterats dum ſenſui verba accommodare nititur. Geſnerus de lit- teris Latinis Græcisque bene merittis; quid dicat, igno- rat. Quid vero ſentiam: in medium proferam. lεεν, capil⸗ E 4 lis 72 10. BAPTISTE PORTE m Varronis ex Satyra, ait: Filedes bomines ſunt prominulis ac hirſutis ſu- percillis.& ob id Silenus dictus, quod magnis& hirſu- c capillis den- ſum notat. Hane meam opinionem comprobat Ariſtotelesin Leonis figura, vbi de eius crinihus loquitur: Supra frontem autem èê naſi regione pilos habet hirſutos, inclinatos. ibi enim verbi æarde‿ meminit, vnde fic interpretare: Qui frontis id, quod ante caput erl pilis hirſutum habent, libergles ſunt, Ead leonem ve- tiam; quoniam ſeruile eſt quod apparet. Sed quid hæc verba ſibi ve- 3 poſtmo- dum ſeruile eſſe dicit, quod apparet, Polemon& Adaman- ntiſsimi fuère, vt hoc ſignum clarius elucidarent, apponunt; Si coma per medium frontis deſcendat ad naſum,& in neutram partem declinet, magna- nimitatis& maximæ virtutis argumenta dixeris. Idem Ari- ſtoles in figura iracundi dixit: Floridus capillorum circuitus deorſum deſcend ens. Idemque Polemon ab eo: Capilli circum caput infra aſpicientes. Albertus etiam: Si recta linca ad quam generatio capillorum terminatur, deſcendens fronti immi- net, hominem ſignificat animoſum& miſericordem. Capillorum curſus ſur ſum vergens. ARISTOTELES in ph manſueti, tribuit capillorum coronam ſurſum contractam. Polemon,& Adamantius in eodem ſchemate, Capillorum curſum ſurſum ver gentem, Quod mihi à contrario ſigno di- Gum videtur. Albertus ab his. C apilli reſupinati ſi uper mediam fontem cerebrum reſpicientes, callidum quidem in nequi- liis, ſed minus ſapientem pronunciant. Et paulo poſt, Si recta liinea, yſiognomonicis in figura ri 1 ql fuu a 8 puont Kber dum gen an cl Wboto da Ran h dom. F haumdh 5 wn noscan hr con dͤdtte (turla eromn aleasi 1 Aarn (alm. edere meadan Neli Mamdi etiam La. m Vann biſeun ais& hir capllsdh ritotelei b ra fronten 108. ibi enin Ln ftontun 9. al ltaneyj 4 onfuſum d. iorigkrlre. ini roh- Gecentiam, cl b ſbi Vo⸗ 3 poſtmo. Achman. velignum m fonuis t, magna. ldem Ai. n ircuitu pillicircum caad qum onti imm. in. in fgui ontractaſ Capillonm i ſignodi er medan in nequi oſt, di rech linen DE HVM, pPHVXSIOG. LIB. II.„ linea, ad quam capillorum generatio terminatur, exaltatur à fioure, caldæ complexionis hominem, facile calueſcentem, & pauci intellectus arguit. Capillorum curſus ad ceruicem. Albertus, Si vltima linea poſt ſinciput, ad quam capil⸗ lorum generatio terminaturz deſcendat verſus ceruicem, in- dicat callidum in nequitia, inſipientem in bonis,& libidino- ſum. Puto poſt octiput dicere voluiſſe. Capillorum curſus à ceruice ſuſum vergens. Idem, Si eadem linea multum exaltatur à ceruice, ſigni- ficat hominem effeminatum, timidum, tardum,& iracun- dum. Capilli depreßi, imminentes fronti. Idem, Capilli nimium depreſsi,& fronti imminentes, ferum declarant animum;& his concordat vrſini capitis capil: latura, Comati. Non inepte, etſiextra rem, hic ſuhnectenda duximus ſi- gna, quæ mentis indicia manifeſtare poſſunt. Fuit Antiquis mos comam nutrire,& Lycurgum legimus ciues aſſuefeciſ- ſe, vt comam alerent, quoniam quidem pulchros decentiores redderet, deformes vero terribiliores ac magis formidabiles. Charilaus intefrogatus, cur comam nutriret? Reſpondit; quia ex omni ornatu hic pulcrior foret, ac minimi ſumptus, Silius Italicus in laudib. Scipionis ita cecinit; Martia frons facllesq, coma, nec pone, tetroq. Cæſaries breuior. Ariſtoteles in Rhetoricis adiicit, comam eſſe libertatis argu- mentum, Sed vt in aliis, ita& parte iſta peſſum euntibus vitæ pretiis, abiit res in turpem& effeminatam mollitiem, cum cœ- ptum ſit troſſulis& molliculis ſuccidere comam variis locis,& E z in 74 10. BAPTIST E PORTA in gradus formare, vt comatuli ſint. Incre patur a Martiali qui- dam, cum comam in annulas efformaret. Vnus de toto peccauerat orbe comarum Annulus, incerta vix bene fixus acu. Hinc fracta cenſorie apud Senecam caſtigatur coma. Quo- modo excandeſcunt, inqutt, ſi quidè iuba ſua deciſum eſt, ſi quid ex- tra ordinem iacuit, niſi omnia in annulos ſuos reciderunt. hos tu o- cioſos poca, inter ſpeculum, pectinemque occupatos. Sedcerte hoc genus nugæ,& accerſitæ commendariones non corpus or- nant, quod illi opinantur, ſed mentem detegunt. Hine ſcitum, vt à Sineſio accepimus, natum adagium eſt: Nul- lus comatus, qui idem non ſit cinadus. Marcus Tullius in Catili- nam libro ſecundo, Capillo pexo nitidos cenſorie ſubnota- uit. Succurrit ex hiſtoria non aſpernabile. Cum Philippus Macedo ex Antipatri amicis quendam adlegiſſet iudicem, moxque aduertiſſer ab illo barbam,& capillos infici, èveſti- gio amouit hominem, dixitque: Qus inpilis infidus eſt, qualem in negotiis remur futurumè Dae colorihus capillorum, SCR IBVNT Phyſiologorum nonnulli, cauſam coloris pilorum in omnibus animantibus eſſe cutim: nam alborum alba cutis eſt, nigrorum nigra, variorum vero permixtorumꝗq; partim nigra partim alba conſpicitur, at in homine cauſſa cu- tis nulla eſt: nam ſunt albi, qui nigerrimos habent capillos;& Cap. 3. ratio eſt, quod homo omnium am mantium pro magnitudine maxime tenuem habet cutem. Polemon,& Adamantius monent, in præiudicando ex pilorum colore pierumque erro- rem comtingere— Nigri Capilli. Polemon,& Adamantius: Nigra coma timiditatem& vafritiem arguit. Nigros capillos habenr, qui loca feruida in- qut D Ilberdcc umagecd. (ar „auumg hjeate MalGt, rümen alemag jments ſur bu ntumi 8 ris, d mumn doli brohy runo c ut gl ket, tee nc ume ihone rine mnne Mur dal A Coma. 1 1 hiqaila erunt. hnrn, Sed corte not 3n corpusdo- gunt. Hn um elt N. lius in oul. drie ſädinn um Dhulppu ſet ludicem ufici evell- , dulini a(am color am alborun mixtorumg ne cauſſa cu- t capillosst nagnitude Adamanu umqueell- niditatem! feruidair t auttempr ſt igitllh R qui loca incolant calida, refrigerentur: cum enim ſolutum, ra- rumque corpus eorum ſit, caſor foras profluere poteſt, vt Ari- ſtoteles problematum libro teſtatur, Sunt enim ſapientio- res, quam quilocis frigidis habitant, eadem cauſſa, ꝗuia ſe- nes ſapientiores ſunt, quam luuenes: nam cum loca habi- tent calida, ſoluti ſunt, cum frigidores ſunt. Fit quaque inre, vt qui metuant, magis quam qui confidunt, velint inquirere; itaque magis valent inuenire. Galenus libro ſecundo Detem- peramentis mentis; inueſtigans cauſſam nigredinis pllorum, inquit: Eiuſmodi gigni, cum aduſto in caloris vapore; excre- mentum in exactam fuliginem mutari, ſic& ſanguinem, cæteraque aduſtione fieri nigriora. Et Auicenna primo ca- nonis, capilli ni corem caliditati acceptum refert; ex aduſtis enim humoribus nigricans conſurgit vapor, eandem in piſis exprimens qualitatem. Contra hos inuehitur Ariſtotel. li- pro De coloribus, dicens: Canes& capræ ab ortu nigræ ſunt, tunc, cum almentum non habeant aduſtum,& procedente ætate, quo ſicciora ſunt, minus nigra fiunt: quod fieri non o- portet, cum deberêt eſſe nigriora, calido magis adurente- Præterea canities in principio ætatis eſſe geberet, in qua mo- dicus calor. Et idem tertio De hiſtoria animalium: Sanguis ſenum eſt atrior,& mulierum;& nihil horum fit propter ad- uſtionem, ſed oritur nigredo in pilis, quoties ipſorum in gene- ratione humidum, quaſi antiquatum& tempore confectum, propter copiam nigru erit. Non valde nigri capilli. Auerroes: Obſcurus brunus color oſtendit dominium choleræ nigræ. Obid huiuſmodi capillis præditos, cholericos & melancholicos nouimus. Alb. Capilli nigri velaquei colo- ris, ſolidi,& craſsi, animum indicant violentum, fimilem ſui vel apro, qui tales habentes capillos, violenti ſunt. Nigris ca- pillis fuiſſe Aiacem Telamonium natrat Dares Phrygius, qui ſeipſumtrucidauit,& maxime melancholicus fuit, vt diximus f 8 ex Ariſtotele. Nigri, 76 IO. BAPTISTR PORT R Nigri,& recti crines. Ariſtoteles in ſuis Phyſiognomonicis, in figura amari in. nuit eum eſſe recti crinis,& nigri. Polemon in eodem ſche- mate, Ariſtotelis verbarecitat: Recti crines nigriq; indicant cerebri aduſtionem& ita efſiciuntur melancholici. 2 Nigri, recti,& craßi crines. Kriſtoteles in Phyſiognomonicis, in idea luxurioſi tribuit ei crines rectos, nigros,& craſſos. Polemon rectos& craſſos dixit: temporis iniuria, nigrouètextu excidit. Referri poteſt id ſignum ad naturam ſanguineam, humori melancholico ven- toſoque per miſtam, quæ omnia ad libidinem faciunt. Non valde nigri, neq́, duri capilli. Ariſtoteles in Phyſiqgnomonicis, inidea ingenioſi, ei capillos neque valde duros, neque nigros tribuit. Sed ad Alex- andrum ſcribens, Niger, ait, capillus innuit rectitudinem,& amo- rem iuſtitia. Rhaſes, duritiem ex ſiccitate, nigredinem ex ad- uſtione naſei, vnde intemperantia, quæ ingenio aduerſatur. Leniter ſubflaui capilli, Polemon& Adamantius: Capilli autem placide ſubfla- ueſcentes in diſciplinis capeſſendis promtitudinem, egregiam animorum ſubtilitatem& artificium tradunt. Interim textus Polemonis corrigatur: nam pro, ⸗ũrxviæ, habet euτxiæ. Græ- ci hunc colorẽ æraςαᷣ mπιέναηοονdicunt, ne nominum varia trãs- lacione Græcorum error nobis introducatur. Ariſtoteles ad Alexandrum: Mediocritas inter hos duos colores, ſcilicet ruf- fum& nigrum,(vt barbara fert interpretatio) eſt faciens ho- minem pacem diligentem. Albertus ex Polemone Capilli ſubnigtii, vel ſubflaui, tenues, bonos indicant mores,& bo- nam corporis compoſitioners. Menelaus flauus ab Homero deſeri- luunaii delag b nulds Kom ———᷑QO:O‧O;ñ:Bęp⸗ö————————— — dosſurci umeſec Lelmitli wiapili uKs gui n Nes endcod negyeiſg duſc I unl dnct nullasco hab ſübay Rat Ada- äCt tbd waugi hglng ltellgen fitaana mn codem ſc ip intican 1 uxuriol rh rectos aala cfenzarſ anckuinſen faciut ca eeniol, nit.Kdad Alen dinem,& m. redinem e&a aduerlann dlacideſti zem egkega Interim exn ewruui um varuti- Ariſtotcka s, ſcilict ſt faciersi one Co ores, Ahl b Hom- ell nimo fuit ſimplici, larga& DE HVM. PHYSIOG. LIB. II. 77 deſcribitur, quem tamen haud acrocholum intelligit, ſed mi- tem ſuauemque, ac proinde mollem bellatorem. Sed Dares Phrygius flauum fuiſſe ſcrib:t; intelligens per ruffum, leniter ſubflauum. Flauo capillo fuerunt Caſtor& Pollux& Helena, Kinrer ſe ſimiles. L.ongo,& flauo capillo fuit Polyxena,& a- dapſilis. Briſeis etiam flauo& mol- licapillo fuit; animo Verecunda, ſimplex& pia, Paris capillo molli,& flauo: vnde non bellator ab Homero introducitur- perbelle autem apud Ouidium Helena exprobat Paridi: Apta magis Veneri, quam ſunt tua corpora Marti: Bella gerant alii, tu Pari ſemper ama. pillo jeniter inflexo,& ſubflalio 3 fuitq; mi- tis,& omniũ virtutũ genere vberrimus. Domitius Nero capil- los ſuæ cõiugis Popeæ ſuccinos appellabat, à ſuccini colore, qui in melle cognoſcitur. Subflauo fui capillo& barbaSolimanus, Selimi filius, iuſtitia celebris, prudéès,& philoſophus. Subflauo etiã capillitio& barba eſt FHILIPPVS Auſtriacus Rex noſter, qui prudentia:iuſtitia, animi förtitudine& bonitate ſu- perat Reges, quotquot fuere Capillorum tuorum capitis& menti color, Illuſtriſsime Princeps, eſt placide ſubflaueſcens, neqʒ criſpi neqʒ extenſi capilli, neq́; tari neq denſi, molles, vel duri ſed medium quoddam inter hæe recipiunt temperamen- rum; vnde vrbani mores, magnanimitas,& flagitiorum im⸗ munitas coniici poteſt. palde faui, ſubalbicantes crines. 1 Auguſtus fuit ca polemon: Color capillorum flauus albicans, qualis in Scythis apparet, ruditatem, ſiue malignitatem& ru ſticitatem notat Adamantius vero. Valde flauus albicans, qualis Scytha- rum& Celtum imperitiam, ruditatem& ruſticitatem. Ariſto- teles in Problematis: Sunt enim efferi& moribus,& adſpe- ctibus, qui in nimio vel æſtu, vel frigore degunt. Cuius cauſſa eſt, quia optima temp ries non corpori ſolum, verum etiam intellgentiæ hominis prodeſt. Exceſſus autem omnes di⸗ mouent;, 72 10. BAPTISTE PORT mouent,& vt corporis, ita etiam mentis temperantiam per- uertunt. Auicennain ſuis Canticis ait, Capillos aureos fla- uos, qui ſcilicet ad albedinem accedunt, argumentum eſſe di- minutæ frigiditatis, id eſt, quod frigi ditas t minor caliditate, Albertus: Capilli craſsi, flaui albidi, indociles& feros dicunt, vt eorum capillatura, qui ſub Aquilone habitant. Nero capil- lo fuit ſubflauo, id eſt, flauo albicanti; vnde rudes illi& ferini mores oriebantur. Flauus capillus, Ariſtoteles in ſuis Phyſiognomonicis de colore carnis, & eapillorum loquens, ait: Inter colores medius flauus eſt,& ob id ad fortitudinem confert. vnde qui flaui, animoſi ſunt,& referuntur adleones. Ex Medicis habetur: Nigredo ex ca- lore gignitur, albedo ex frigditate; medii colores inter hos ſunt citrinitas,& rubedo, nam æqualitatem præ ſe ferre viden- tur, id eſt, temperatam conſtitutionem inter adurentem ca- lorem,& frigus. Galenus in Microtechna air, capillos flauos & rubentes ügnificare bonam corporis conſtitutionem. ea- demque Auicenna recitat. Ariſtoteles libro Colorum, flauos fieri capillos cum humorcitiſsime exſiccat ur, retinendo in eis aliquid humidi. Bos Troglodyticus Sνενες ſiue fului eſt co- loris, vt ex Oppiano habetur;& Troglodytæ, apud quos eiuſmodi belua naſcitur, eam præſtantiſsimam iudicant, veluti eui inſit leonis vis, tauri robur,& equi velocitas. Briſtones ex Oppiano saε ſunt capillo,& promptiores ſunt ad pu- gnam. 1 4 Aureus capillorum color. Medius autem inter flauos albicantes, qui tmtes fa- ciunt,& flauos rubentes, qui fortes,& iracundos, eſt au- reus, ab veroque declinans. Hunc ita deſeribit Apuleius. Ca- pillus ceu autrum corulcans, in mellis leuiter deprimitur vm- bram, id eſt, quibus mellis color placet; vmbrolo quaſi fulgore Huab d folflalh- es duna Mjümät däßneo. ruſt pen ( ibcaluli t ſenri mellann Cleantor b tus: R PMrici 1 rantiam ds aureo; 1 tum elt norealdiag rterosdicun t. Jero chl es li g en coloreeti Sflansax moli tna gredo exa tes inter ka ferre viden erentem ca pillos flauo- tionem. e orum, Raui inendo int fuluieſte , apud qu dicapt, ſen Briſtones ſunt ad qui tütesi ados, ets puleius, 0 rimitutt 1brolo qu- fohge DE 4, M. PHVSIOG. LIB. I. 79 re permiſtus. Flauam fingunt Poêtæ Mineruam ob fulgore permittus Loetx MAl arum ingenium,& vim bellatricem. OQuidius: præcl yiderat Aglaurus flauæ ſecreta Mineruæ. Hie color eſt tuorum capillorum illuſtriſsime adoleſcens„Al- fonſe Læua. Vnde animoſus,& intrepidus, mitis,& vrbanus es ad arma,& ad diſciplinas capeſſendas idoneus, vt difficile judicium ſit in vtram partem declines. Per ocium enim ſtu- düs vacas, omnium iucundiſsimus; cum verores aut bella ge- renda, ſtudio, diligentia,& animi magnitudine cunctos ſu- peras. Plaui rubei capilli. Capilli faui rubei demonſtrant complexionem mino- tis caliditatis, quam ſit complexio habentis capillum nigrum; cum rubedo ſit affinis nigredini. Huiuſmodi comam habuiſſe Achillem natrat Homerus. caloris,& iracundiæ eſt argumen- tum: quoniam eiuſmodi fere ſint 2αν⁶ανοααι, id eſt, quib. do- minatur flana bilis. b 5 Valde rufi capilli, Ariſtoteles ad Alexandrum: Ruffus capillorum color, inſipientiam, iracundiam,& inſidias notat. Fortaſſe hic color Typhonis fuerit: vnde aſinum Coptitæ apud&gy- ptios præcipitem agunt;& homines rufos iniuriis afficiunt in cõntumeliam Txphonis, quem rufi& aſinini coloris fuĩſſe fe- runt. Buſititæ& Lycopõòlitæ tubas non admittunt, vt quæ ſonum rudentis inttar aſini edant. In ſumma, aſinum im- purum& dæmoniacum animal eſſe eredunt, propter ſimi- litudinem cum Typhone, tum colore, rum animi ſtultitia& improbitate. Plutarchus in libro de Iſide. In Phyſiogno- monicis vero, Homines colore admodum ruffo, maligni iu- dicantur, argumento vulpium. Polemon,& Adaman- tius: Ruffus plus nimio capillorum color, ſie vt ad mali punici colorem vergat, nihil omnino boni in homine indicare 9 8 6 85. —— 2 4— 4— 8-.— ⁴ 80 10. BAPTISTE PORTR indicare poteſt. maiori enim ex parte tales ad ferinos môres declinant. Addit Adamantius;& impidentes,& lucri cupidos. Ariſtoteli huiuſmodi coloris capilli æνναν dicuntur. Vulpis inge nium doloſum& inſidioſum dicunt. Aiunt Medici: Ruff pili celerius caneſcunt, quam nigri. Ruffitas, hoc eſt, aνε s quaſi imbecillitas pili eſt: imbecillum enim eſt, qod celerius ſe- neſcit. Sed ruffos fieri capillos, Ariſtoteles libro De coloribus ait, cum humidum ſicceſſit:& puerorum capita initio ruffa eſſe propter alimonii paucitatem, atque id manifeſtum eſſe, quod tunc capilli imbecilles,& rari ſunt. Simili modo circa pubem& barbam, cum primum cœæperint pubeſcere& lanu- ginem emittere, pili fiunt initio ruffi, propter humiditatis paucitatem, quæ in ipſis deſiccatur; vbi vero pluſculum ali- menti ad locum defertur, rurſus nigreſcunt. Sic& quæcunq; prolixos habent pilos, vt plurimum qua parte proximi ſunt corpori, ſunt nigriores, circa ſumma vero flauiores; vt ouium, lre equorum,& hommum: propterea quod is pauciſsimum ali- vech mentum ad hæc loca deferatur,& exareſcat celeriter. Sic& Glll Ppennæ animaliũ, quæ prope corpus ſunt, nigriores omnibus, a quæ vero ſummis partibus ſunt, flauiores ſunt; omneſque pi- ſand lià perfectione mutantur, fiuntque ruffl, eo quod rurſus all- imd mentum deficiens exareſcat. Plautus in Aſinaria ſuum Leq ful nidam ruffulum facit, quaſi malignum, inſidioſum lucti cup. it dum. ſa tbi Kubrufſi capilli. h Ariſtoteles in Phyſiog. in figura iracundi, tribuit eico- mng lorem ſubruffum, quod idem ab eo Polemiſon refert in eo- ſpiit dem ſchemate. dicitur que&rιeηινοσσ. hu Subrubri capilli. R Polemon& Adamantius in figura auari tribuunt eico-⸗ n lorem ſubrubrum, id eſt, 2 ττ αόιιιιιε ον. 4 4 nllt . 1 SAlhs capilli. Auicenna,& cum eo Auerroes in Canticis: Albus ca- le 1 pillus — See——— 3„dod ccqſetaae u mc 8 3 v Domn capita intiong *1* Tid manifeſtum 1. Jmii mothan =tpubelcere Khau. 1e propter humttei ivero pluſcuumal- 1= unt. ic& quxcane d a parte proximi unt n= fauiores, vtouium aris pauciſsimumal. amrt celetiter. Sic& 5— munigtiores ompidus ui zruntz omneſque pi e te, eo quod rutfusal t Aünatia ſuum Leg n nſidioſum ucricup. — 1 cuudi, thbütt eicd⸗ „a'olemon refectin eo⸗ 4 1 b a iauari ttibuuntelco 18s. 4 1 Canticis: Albuse⸗ * pll DE HVM. PHYSIOG. LIB. II. 31 pillus frigidæ complexionis hominè innuit, ob id timidos in- dicat. Ariſtoteles libro De coloribus albos pilos naſci dixit, quum humor, quem nanciſcuntur à primardiis generationis, retinens calorem naturalem, paucus cum ſit, exaruit,& vndi- quaque à concoctione deſiccatus fuerit,& dixit caloreim natu= nalem: quoniam ſieo priuaretureum humido ſimul, liu dus,& nigricans euaderet, vt ex libro Problematum octauo habetur: dixit eriã naturalem, ad differentiam illius qui naſcitur ex affe- ctu, vt doꝛuit quinto De generatione animalium, vt in vitiligi- ne,& ſenectute. Præterea albi pili fiunt in locis, quæ vlceribus, tuberculis, S attritu ligni ſellæ obnoxia fuere; cauſſamq; eſ- ſe, quod humidum, quod ad pili generationem conferebat, eo loco excoquitur, hoc eſt, à nimio calore exhauritur,& diuti- no attractu locus fit ſiccior,& excoquitur humidum. Quod exacta concoctio ſit cauſa albedinis indicio eſt cinis, qui à ca- lore conſumptus ſit albus,& tempora prius caneſcunt in ho- ne ob paucam humiditatem, quæ celeriter putrefit,& conco- quitur; ſic infirma& laborantia loca, obimbecillitatem calo- ris& humiditatis. Ex huiuſmodi imbecillitate pueri, vt primo naſcuntur, ſtatim capita alba habent,& ſuperciliavt ſenes. Er animalia vt plurimum alba, infirmiora ſunt nigris: ante enim, quam perficiatur ipſorũ augmentum, propter alimenti pau- citate excocta fiũt alba. Sed nonnulli ſunt, qui in iuuentute ca- neſcunt, velab ortu, quos quidem nonniſi moribus ſimiles ſe- nibus udicarem. Socrates candente fuit coma, vr in Sidonio Appollinari ad Fauſtum legitur. Et Strabo Tarquinium re- fert apueritia caneſcentem fuiſſe, in quo tam egregie flotuit ſapientia, vt abineunte pueritia canum fuiſſe referant. Vitgi⸗ lus Kneidos ſexto: Quuprocul ille autem ramis inſignis oliuæ Sacra ferens? noſso crines, incanaque menta Regis Romani, primus qui legibus vrbem undabit. Hocloco de principe Numa intelligendum eſt, quem Ser- uius àprima ætate canum fuiſſe dixit. “ 82 I0. BAPTIST&Æ PORTX De Fronté. Cap. 4. A CIES ea eſtin homine, quæ caluariæ ſubiecta eſt. Faci- elpars frons, quæ ſub ipſo ſincipite poſita eſt,& inter id- plum,& oculos,& vtrimque temporibus terminatur, vt A- riſtoteles Animalium libro ſoœribit. Dicta eſt frons Varronis Pudori ſacra erat, quod prouerbioteſtatum eſt, quo Faciem aur frontem perfricuiſſe dicuntur, qui pudorem omnem dedidi- cerunt, velur abſterſo manu à vultu pudore. Sunt qui ex par- tis huius ſignis quibuſdam vaticinia aucupantur, quos Meto- poꝙs dicimus, nulla tamen iniuncta noſtris mentibus neceſ- ſitate, ſed lubentia potius quadam,& procliuitate& ſanguine & ſpiritibus phyſſeis. In lac tabella obuia eſt magna hominis frons, inſigniuimus etiam ho- ainæ frontis forma, in qua relata magnitudo conſpicua eſt: ſic& cæte- ræ peculiares frontium ſimilitudines ſeriatim tabellulis præponentur. — — — — — —— 2 1— 44 * 8 8 8 * 88 — 5 — — 11 8 8* 8 2 & 2 8 8 s A 34 8 5. △ 8 8 —— — 8 2 E X I ₰ — ò . ‿˖— 4 W A——— — —— 2— —— — — — TuteiRe mt.vi 3 Mel Kod h dted rtion tonom hlcet b tlells cden 8 SrT p. * ieſibiega et V 18—ohtaett,& lna Qus rerminatur i n cſt fon NVaru elſagiendis aim b de ftonte. Tuili 1E 1X. Frons anräut bi=numeſt quo han urem omnem ddig — kore. Sunrqui ehna = cupantur, quos h ſtris mentibuulnn ocliuitate& ſangui b = inſigniuimu num con picuashſGeat, im tahellulu yaanaun Me S nn — 70 6 DE HVM. PHYSIOCG. LIB. II. Magna frons. Ariſtoteles animalium libro ait: Frons magna ſegnitiei plena. Galenus in eo libro, Quod animi mores corporis tem- 83 peraturam ſequantur, idem ex eo transfert: eadem quoque Plimus ex Trogi ſenrentia, ſtulte eum deridens, refert. in luis vero Phyſiogn- illos, quibus frons valde magua, ignauos ſeu timidos eſſe coniicit; quod in bobus ſimiliter ſe habeat. Po- lemon: Magna frons maiori ex parte ſocordiam ſignat. Ada- mantius non magna habet, ſed plana. Mendax textus, qui Ali- ſtoreli& ceteris contradicit. Rhaſes in Almanſ re idem con- firmat: vt& Albertus, Conciliator,& eiuſdem farinæ homi- nes. Meletius Philoſophus, immodica fronte præditos, hebe- tis& obtuſi ingenii eſſe ait. Cuius naturalis cauſſa eſſe poteſt materiei vbertas, operationi inobediens,& quod anter orpars cerebri phlegmatica ſit, vnde ſpiritus debilirantua, ne ſuis ope- rationibus frui poſsint. Virtus enim mmus reſtricta, debilior. Magna, carnoſa,& lenus frons. Ariſtoteles in idea Iracundi, adſcribit ei frontem ma- gnam,& carnoſam,& lenem. Sed Polemon& Adamantius eodem loco, paruam, carnoſam,& lenem. Parua frons. Etiam Ariſtoteles in libro De Animalibus: Quibus parua frons, mobiles ſunt. Quodà Galeno& plinio transſcribitur- Sed de fronte valde parna intelligas velim. Rhaſes ſtolidos eſſe dixit. Naturalis caufſa eſſe poteſt, quia parua frons paruos ven- trculos cerebŕcontinet, vnde ſpiritus reſtricti reflectuntur, acdenuo ſurgunt,& obid mobilitas cogitationis exoritur. 5 4 —4 Agnoſcs 84½ IO. BAPTIOTX PORTKE Agno ſce in hac tabella C. Caligulæ Caſaris efigiei, in qua frontis lati- rudo con ſpicua, yt en marmoreis/ſtatuis cnels nlin iſmatihu³ Vin- centii fratris collegimus. Lata fro Hs. Animalium lihro etiam Ariſtot. ait: Quibus fons lata, mente moueri idonei, ab eodem Galeno,& Plinio tranſcri- ptum. Intelligens frontis latitudinem à capillorum radacibus vſque ad ſupercilia protenſam. Meletius:Prons in laritudinem diſtenta, ſtupide mentis indicia præfert. Eadem Albert.& Conciliator. Auicenna ex his frontè valde latam& magnam, ſtultitiam notare dixit. Frontem latam& totuam C. Caligu- lã habuiſſe, meminit Suetonius: vnde nec animi valetudo ei cõ- ſtitit, adeo vt de purgando cerebro cogitarit, ſæpe in furorem conuerſiis eſt, nec, niſi mentis valetudini attribuerint diuer- ſiſsima in eodem vitia, ſummamque conſidentiam contrani- mium metum. Præſenti nines ftonner dchte. nun nadünr neniu dacler Uhalel LA RT 8 3— em 1 14,—. ddua frantaln (r= ait: Qu bus kou no, RX Plnio trma capillorum moamn sProns inlatitudn = It. Fadem Albal de latam& mayum =i& totuam C.Cag — canimivaletuchio itarit, lepe infünen ni attribuerint iil nfidentiam connhi- n — inen manif nuimſmathunl. DE HVM. PHYSIOG. LIB. II. 35 enti figura ſuill frontis cum humana ſimilitudo exprimitur, inter Fra] ytraque tempora anguſtiſime coarcta. X 8 170 A . 8 3 8 4. 3— Anguſta frons. is phyſiogno monicis, Paruæ frontis ho- ſimili ſuum fronte. Sed per paruam elligendam iudicarern; anguſta enim antur, præditi ſunt, nonparua. m Polemon& Adamantius, qui inimum eſt imperitiæ argu- Ariſtoteles in ſu mines imperiti ſunt, à frontem anguſtam int fronte ſies, quibus compar Conßrmant opinionem mea inquiunt; Anguſta fronsnon mi mentum. Concilator: Frons parua anguſtaque ſtolidum, in- docilem, inquietum,&inquinatum hominem monſtrat;, ad ſuesrelatum. Albertus eadem. F 3 Plate- IO. BAPTIST PORTERÆ Platoni⸗ frontis ſimulacrum bic deſignatur à dextrs. 2 Dh, Sh— 4 1 M 4— X * ⅞⅜ I Longa frons. Polemon& Adamantius reſtantur frontem in longum protractam,& optimos ſenſus,& docilitatem præſtare; Al- bertus ſenſus vigorem,& docilitatem: intell gendo longitu- dinem ex aure adaurem., confunditur enim ſæpenumero à ſeriptoribus cum latitudine. Plutarchus talem Platoni fuiſſe ſeribit: immo Neanrhes auctor non ignobilis, aſſerir ob latio- rem frontem ac faciem, quæ illi inerat, vul go vocatum Pla- tonem, Diogenis auctoritate. Hanc frontem paulo ante noſtra tempora Dantes Alaghierius habuit. V Kominis r r ftonteminlongmn allitarem præſtare;- eintel gendo longne amm enim(apenumn: — us talem Plaooni liſ iobilis, aſſcuit ob ti- 2, vulgo vocatum be anrem paulo i 1n Hominis frons in quadratam Jigun DE HVM. PHVSIOG. L.IB. IIL. 87 um redacta cum leoninæ collatione . 3..„ 3 74 3 exacta præponitur, quo minus in llius dignorione fallertris. — E. 2 17N. 7 — A 4 . 3— 3 6 V cena Sh un 4 7 3 N— 99—* 48 1 b D RN* ] 9M Wr, 3 Quadrata frons, Interhas frontium figuras quadrata frons„quaſi meditim quoddam ſe habet, ob id Ariſtot. in ſuis Phylogn. id ſenn frons,& pro faciei ratione mediocris. magnanut nos 0 en ir ob ſimilitudinem leonis. In idea leonis dat eir. Snt In quadra- tam ex medio ſubconcauam magis. volemon 8 5 Jam mn. ab eo: Quadrata frons, quæ ſcilicer ſux mapnitedinis& Fenfo⸗ nem habuerit,& reliquæ effigici propor cionem, euiden gi⸗ mus fortitudinis prudentiæ,& magnanimitatis 1!dex. Me le- tius philoſ. partaac modica fronte prædi 8,& 1 Benaeh mine pollentes,& ad dicendum propenlos leit nfe ze a8 perpaucam& modicam frontem, quæ non max me rege⸗ at àmagna, id eſt, mediocrem; aliter contra horum recte plilo- ſophantium opiniones eſſet. Albert. Quadratam oderatæ ma- nitudinis frons, capiticongruens& vultui ‚magax. i dutt's, ſapientiæ& magnanimitatis indicium. Talis eſt frons 8 12— dinalis ampliſsime. O nimiamintelligentiam, manginesa⸗ tiam,& virilitatem. 4— Cuel 58 1O. BAPTISTR PORTER Circularis frons Ariſtoteles in Animalium hiſtoria dicit: Quibus frons rotunda, iracundi. Quodiſdem verbis à Galeno transfertur. F linius omnia ab aliis ſine conſideratione rranſcribens, ait: Quibus frons rotunda, iracundi, velut hocveſtigio tumoris apparente. Ex his ſuis adiectis verbis demonſtrat Ariſtotelis ſenſum, quem irridet, non percepiſſe. Putabat enim per rotun- dam intellexiſſe gibhoſam& altam, non circularem, vt in ſe- quenti videbimus. Melerius, non ignobilis Philoſophus, Ari- ſtotelis textum pluribus verbis dilucidauit. Dicit enim: Qui- bus orbiculata circulariſque frons, iracundum arguit,& pu⸗ ſilanimum. Quod ſi quis ſequentia leget, plane Plinium hal. lucinatum eſſe comperiet. Albertus: Rotunda frons iracun- diam notat. Ainine frontis imaginem oculis ſubiicere conati ſumiu, vt circinati gib- bi conuexitatis exactam figuram exbiberemus. Rotunda conuexa frons. Qui fronte rotanda: ſtupidi, ſimiles ad aſinos ingenio, Ariſtoteles ait in Phyſiognomonicis. Quod ſi quis aſininam fron- D rontemim Sorlbicc ſcgaond- 4 1 1' 0l KGamnac elacine 1 hit A. tia uss) mMarguit,& pie Dlane bünium ha Anda frons racun⸗ 64— d r nu. yt irtinati 93 ☛ ad aſinos ingenio od li quis alininam fton⸗ hicallucinetur, dilucidioribus verbis vſi ſunt. 8 5 frontem inſpiciet, conuexam altam inuenier idemqne 83 orſbi contrarius eſſet, ſii dem Animalaum hiſtoriæ& Phy- ſiognomoniæ ſir auctor. Et in figura rudis; tribuit 3 don ro- tundam ſolum, ſed magnam,& carnoſam frontem. Polemon & Adamantius optimi vndiquaque phyſiognomones nequis DE HVM. PHX 810G. LIB. II. Frons gibboſa, alta, rotunda, ſtupidos& imprudentes homines demonſtrat. Etin idea rudis, tribuit eirotundam frontem. Abertus: Cur- na,& alta frons, adrotunditatem tendens, ſtoliditatis indi- cium, Eadem Conciliator. Deprelſafrons. Polemon: Depreſſa frons non laudabilis viri ſignum. Adamantius dilucidius loquitur: Valde depreſſam frontem ne velim laudesʒnam effeminati viri ſgnum. Sagaciscanis iconem etiam huic demonſtrationi ad hibehimus, yt minus planæ frontis imago clarius exprimeretur,& oculis ſubijceretur, —₰ — 8 —— . ☚ 8 —x — —. —N — 3 K — , — = e 65 D — X—̃ V. d S== 9 K S, X 1 Se h 2 9 N 25 8 3— 3 N=„ — S= ———e=—. K 3 S L 7) W 7 17 N N A 4 6 WNNART 9) K, S) 5„ͤ— G ,= 7. „1 3— 5 3 5 3 3 4 4 D — 2 1 ) de ſks 3 Minus plana frons. Ariſtote les in Phyſiognomonicis: Qui aliquanto m T nus 90 IO. BAPTISTEÆ PORTE. nus planam frontem habent, ſagaces ſunt, ad canes relati. Textus Gręcus ita ſchabet: Oi lααυιναννονεινσνονυεέᷣουσέιε, Avaig. S,s. Araοεταιεπνεα ενυνωαμ. Geſnerus in ſuo De animalibus libro ita vertit: Qui paruam,& latam habent frontem, ſtolidi udi- tantur, eo quod caninam referant frontem. Sed multipliciter errat; tum quialatæ non memimit Ariſtoreles.& ipſe appoſiit; tum quod ad canes refert, qui ſtolidi nõ ſunt. Vetus translatio me- lius ſe habet, Græcus textus(ανμνι) contrarium habet. 4 Aſpera frons cum foſsiculis& monticulis. Polemon: Aſpera frons non boni viri ſignum habetur. Sed frons velut foſſas& monticulos habens, veteratoris& perfidihominis argumenta teſtatur;& ſi cætera indicia acce- dant, furentem,& mente captum nonnumquam iudices. A- damantius, Aſpera fronte ne gaudeas, neque quæ foſſas,& monticulos habeat, omnia namque hæc ſigna verſutiam& in- fidelitatem nunciant,& interdum ſtultitiam,& inſaniam, ſi cætera adfuerint ſᷣgna. Polemon in figura fatui improbi, du- ram& aſp eram frontem eiadſcribit. Albertus: Aſperæ cutis frons vt collis,& depreſſa vt vallis, verſuti& aſperihominis argumentum; in fine fortaſſe ſtulti& inſam. Caperate T. ad cane 1 1 mt, Caperataf dde anünas tem, ſui llipliin eappollin 1tranglatag arlum hah ulis. ꝛgnum labe , Veterun era indicha nam iudics, e quæfolls, verſutima- „Kinlanm tui imptohi 1s: Aſpetet Caperata frons. 1 Diximus de frontis oſſe; nunc decute:& primumſi caperata fuerit. Di citur enim capeata Acriſpis caprarum cor- nibus, quibus aſsimilatur. Qui ralem habuerint, cogitabun- dos iudica, Polemonis,& Adamantii docrina, eorundemque in ſchemate triſtis viri, tribuitur eis frons rugoſa. Sed Ari- ſtoteles in eodem, nonfrontem, ſed faciem adſcribit eis ru- goſam, videturque mihiex apparenti more tractum: qui e- nim cogitant, frontem in rugas contrahunt,& quibus eſt ſtriata rugoſiorque frons, magna animo volutare, eſſeque melancholicos, opinio eſt. Albertus: Qui ſemper frontis ru- b gas contractas habent; melancholici,& magna cogitare con- ſueti. Eſt& apud ſcriptores ſeueritudinis ſgnum. Plautus in DE HVM PBVSIOG. LIB. II.„ ontis ad ſui medium dtolinantis, vel erecte, accipe icones. 3.. 4 92 — AASS ci — Epidico: Quid iſtuc eſt, quodilli caperat frons ſeueritudine? Caperata fronsad ſuimedium declinans Rhaſes: Rugoſaftons ad ſui medium declinans, iracundiæ ſgunm 92 10. BAPTISTRE PORTE ſignum.ſdque ex apparenti more mihi tractum videtur, qui e- nim alteri minarur,& iraſcitur, contrahit front min ru gas ad medium ſui declinantes. Albertus: Quibus fons contrahitur in medio, tamquam obſtricta, iracundi. Caperata frons in altum erecta. Caperata in altum frons, admirationis ſignum mihi eſſe videtur, ſoliti enim ſumus, cum admiramuraliquid, frontem corrugare,& è ſui medio in altum erigere cum ſuperciliis. Erugata frons. Polemon& Adamantius, Frons valde explanata, à curis ſemotum hominem oſtendit. Vbi non reroνικ̈, ſed rela- uevs legendum eſt, ſi exporrectæ frontißuαςν id eſt, rugoſam opponere velis. Sed Conciliator: Erugata& porrectior frons fallaces oſtendit, cuiuſmodi Bononienſes eſſe dicit. Epicurus diſtenta fuit fronte, vt Sidonius Appollinaris ad Fauſtum tra- dit, cuius inſtituti rario erat, rerum negligentia,& liberum'eſ- ſe omnibus perturbationibus,& vacuitate, ſed in amtenitate &compotationibus vitam ducere. Lenis frons. Rhaſes. Frons ſine rugis litigioſum indicat. Videtur mihi ad canes relatum, qui lenem habent frontem. Cauſſa naturalis eſſe poteſt, quod lenitas in fronte accidat ex ſiccitate, qua la- borant litigioſi, vt exlibris medicorum apparet. Recta, macra, mediocris neque aſpera, neque! nns frons. Inidea virili Ariſtoteles ait. Frons recta, non magna, ma- era, neque lenis, neque rugoſa. Vbi aduertendum, textum multipliciter mendoſum, haber enim verus translatio. Acuta frons, recta, non magna, nares neque rectæ, neque rugoſæ, quod àre alieniſsimum eſt. Illud enim έuο, non de fronte, ſed de anterioribus ſignis, ſcilicet corporis colore, ſquallidiori acu- to intelligendum eſt. Quodà Polemone,& Adamantio conſi- deratur, qui colorem ei tribuunt τανυντεεν. Fronsenim acuta non 50* emig z ont 15. Lune 8 —9— 9) Itunn mn; lignum nilih n rrr aliqud fina men; um ſupetcii fron Jrons. ktond explaunzcn Nd 1 aueie, dr fod ſſ ideſt, rugon Erd porkechor n oniet Reſe dicit,Fpicuu ad Fauſtum tn Sia, Kliberume racut Hredin asenita e. † 8 Ms. gioſiſs icat. Videturm ent fit An Cauſfanatun eaccit=e ſcccitate, qu¹ corun alet. ahers iie busfim Froll 2, a, fon magham Vbiſr Ittendum, tänc enim am itkanslatio. u nequ, nedieni in non deftoneſe poris f ce,qualldiorig nn Adunantiochn- Fronsenim l b — „ * R 5 — DE HVMPHVSIOG. LB. 11. 55 non reperitur, necab aliquo nominatur. Pręterea illud μάνονν non nares fignificat, quarum ſuperius meminerat, cum dixerit nares contractas, nec ſenitas aut rugoſitas narium ad viclita- tem facitʒ ſed illiusv in, facilis fuit lapſus, cum 1 xν dicat, id eſt, macra frons. Er illud neque lenis neque aſpwa, ad frontem re- fertur, Adamantius optimus Arilotelis tranſcriptor, Fet Trons neque lenis, neque aſpera, Polemonis textus corruptus eſt, illumque eriamex Adamanrio reſtituimus habet eni. ri⁴³⁴oνε 2& XiY0„ Adamantius, 1οeαωι ν ε ‿ο. Domeſtici canis tranquila& exporrecta frons inſinuatur hac tabellulæ, cuiusrtgione, humana ad eius modum expreſſa conſpicua ſt. 5 A 771 SB i 4 N Tranqilla frons. Quiſerenam,& ex porrectam habent frontem; aſſenta- tores cenſentur, ab effectu, quod plerumquc ii tales euadant. Hog lignum in canib. manitfeſtum eſt, quod aſtentantes fron- 3 tem 94 IO. BAPTISTR& PORTR tem exporrigant. Aſtipulatur Ariſtoteles in Phyſiognomoni- cis; intelligendo de domeſticis canibus. Albertus ab eo, Qui laxam,& tanquùam ridentem habent frontis cutem, blan. ſfuli di quidem, ſed non innoxi. ſunt enim palam blandientes, clam detrectatores. Tauri& leonis nubilam frontem hac Eigura pincimus cum humana tu- auſmodi irati eſformare ſolent, ne quis indiligentiæ nobis notam im. pingere poſit. 2 —— 8. —— 8 — 5 — — Nebuloſa frons. b Qui nebuloſam habent frontem, audaces ſunt,& refe- runturad taurum;& leonem. Ariſtoteles in Ehyſiognomoni- cis, Idemque in leonis forma, ſupercilia,& naium verſus, in ima fronte, inſtar nubis prouenire ſcribit. ⸗riεανυκαννον vocari coniicio, Pellis eſt in ſuperciliis, quæ obtenditur leonum ocu- lis. Vndeleoni, cui leonis facies perpetuo eſt, perpetuo etiam ira affectus eſt,& aliquid nubis inſtar, cira ſupercilia promi- net. Tauro ſemper toruafron«. Venatici * 3 8 pr HVM. EHVSIOG. LI. I 31 Venatici canis um epiſcynio ſupra oculos contemplare imaginem, dum Aetiolino Parauinorum tjranno. s ſunt En hyogron atum Tellbii ri evuno fddl Ir leonumoc- erpetuoei perelln Txur- vhha 96 10. BAPTISTR PORTK. Oppianus venaticos caues deſcribens, qui leones& ferocia animalia in- Hadant, horribili at ſupra oculos& ſupercilia, pelle conſpicaos eſſe Tigridi etiam ſiuilis in ima fronte laxa pellis, epiſcymon dictum. Ex codem. Obducta& feralis frons. Obducta ferali fronte fuit Actiolinus Patauinorumty- rannus: obducta, id eſt, ſupra oculos curuasnubiloſa, curuaque, quaſi ſuæ indomitæ naturæ toruitatem ſpirans,(vt Venetis in marmore effictum ſpectauimus) terror,& hominum car- mfex. Omnes ſui& prioris temporis crudcles ſuperauir. Sed lata& torua fuit fronte Selymus decimus Turcarum impera- tor, audax,& bellator fortiſsimus fuir, ſpiritib. ingens. Sed ſeuera& minaci fronte fuit Carolus Burgundiæ Dux, quia- nimi magnitudine, vi bellica omnia auſus, nemine inferior fuit. Peracri& retorrida fronte magnus Caythbeius fuit Memphiticus Sultanus, è ſordido loco natus, qui bellica Tirrn te a 6 addam geniun 4 Ai 1 mbit Mtusvt lgnisdc n Nexd etat, Kanti Kger ſs Poſen moni 1Am ugens Gamnus de Met Gedeen, 1 d uinorumf dla curuag (Nt Venxn nominumau aperauié8 rum ſnpel ingens 9 Dux qule nineinfeil thbeius li ellica in telt DE HVM. bHVSGIOG. LIB. I.„⸗ re ad ſummum rerum faſtigium peruenit, vt Rex Sultanus gentium more conſecraretur. 1 AMadia inter tranquillam& nebuloſam frons. — Ariſtoteles in Phyſi ognomonicis ait. Quoniam nebu- loſus habitus audaciam ſiguificat. collectusvero adulationem. habitus vtique inter hos medius decentius ſehabet. Quem- admodum enim oppomitur frons nubila,& tranquilla; ſic aſ- ſentator,& audax, Ariſtotelicus Græcus textus mancus& de- fectuoſus eſt, vt potuimus, reſtituimus, partim ex ipſo ſenſii & ſequela verborum, partim ex latina translatione. Vocibus, ad ⁴æαs, alνε, pponi ab Ariſtotele& oppoſitis in fronts ſignis cognoſci, quæ ſunt aννννν,& cueεε Hac illuſtri fron- te& regio ſplendore decorus fuit Franciſcus primus Galliæ Rex, qui duriſsima quæque Martis munia ſubite ipſe ſolitus erat; quem nemo Galliæ procerum, impauidi& ſemper con- ſtantis animi vigore; nemo regum candore animi, clementia &pietate adæquauit; nemo deniq; mortalium viuido ingenlo tenacique memoria ſuperauit. Alta frons. Qui frontem altam habent, pertinaces velaudaces ſunt: Polemon& Adamantius. Sed mendum eſt clarum in Pole- monis textu, qui pro uar⁷ verbo, quod Varinus expomt S—ανid eſt rectam allam, vt habet Adamantius, habet ipſe uæε raεν, id eſt, prona inclinata, quod contrarium innuit, nam vi- demus homines cæteraque animalia audientia, vel pettina- ciam retinentia, frontem erigere,& à paſsione ſignum accipi. Sed ego ſuſpicosin vtroq; textu mendum,& pro aεεεμρι⁷, longendum νκ ν, vt habet Ariſtoteles& ſuperius vidimus, à quo vterq deſumpſit, quod verbum vt vidimus, pertinaciam ſignificabat. Setrica rou. Quiauſteram habent frontem, moleſti ſunt,& referun- tur adpaſsionem. nam lugentes tetricam habent frontem, Ariſtoteles in Phyſiognomonicis. Effera fronte& portentoſa fuit Chriſtiernus Daciæ Rex, qui omnium ferarum, quas gla- G elalis „5 10. BAPTISTE PORTE cialis Oceanus fert(vhi natus eſt homo immani ſsimus, vt inter balænas& orcas educatus exiſtimari merito potsit)immo An- rropophagorum& Cannibalum feritatem& ſæuitiam ſupe- rauit,& non tantum à Romano Pontifice, ſeda Deo ipſo de- ſciuit, vt innocentiſsimorum ſanguine cruentaretur, ſacrorum aras euerteret, ac denique humani generis odiũ exiſtimarerur. Maſta frons. De ſuperciliis Cap. 5. In figura virili, Polemon& Adamantius ei ſupercilia non explanata, ſed veluti curua tribuunt. Polemon clarius in figu- rairacundi ait: Superciliorum pellis tortuoſa; vt ſupra de epy- ſcinio diximus, vt contraria ſit iam dicæ figuræ. Mahumetes Secund"s Byzantijexpugnator inſtar arcus effigiatis ſuperci- liis fuit, lisque minacibus Audaciſsimus ambitioſus, æxernita- tis cupidus; bellator egregius, inuictus,& crudelis fuit. Ad uaſum flexa ſupercilia. Supercilia iuxta naſum iuflexa, auſterum& acerbum homi- nem notare, Ariſtoteles Animalinm libro rradidit. Idem iiſd em verbis à Galeno,& Plinio recitatum. Meletius: Supercilia, quæ naſo diffuſim acclinant, ſic, vt appellari recurua poſsint, homi- nem dicunt moribus ſtolidum ac ſtupidum. Hæc mihi viden- tur ſupercilia, quæ torua dicuntur. nam cum torua facere vo- lumus, iuxta naſum incuruamus. Epitheton eſt leænæ: nam toruan leenam dicimus, vt oculorum ſæuitia ſummain hac fera eſt. Plautus ſuum lenonem ſuperciliis toruis depingit,& mori- bus ſatis auſterum.— Iuxta tempora inflexa ſupercilia. Idem Animalium libro, ſupercilia iuxtatemporainflexa deriſorem& ſimularorem demonſtrarc dixit, quod iiſdem verbis à Galeno,& Plimo recitatur. Aquo Melstius-Quibus ſupercilia ſunt ad tempora magis depreſſa, limulatores eſſe at- que ſubſannandi vitio laborare creduntur. Suil⸗ dimus ntind Süt)immo g Luütiam lin 1D eo ipſod tut ſacroru xiſtimaretuu apercilia non ſatusin fu. ſagtadeepy. &.Madameten gjatis uyeter joſus, xtetrin lelisfuit. ncerbum hon lit. Idem üſta Supercilmag poſsint, hon Iæc mihi viia orua faceten eſt leænæ:n mmain hack epingtt,&m „ 2 temporaich it, quoc i eletius- C ulatotesc DE HVM. PHYSIOG. LIB. IL. 90 Suillum caput cum diuulſis ad naſui ſuperciliis, idemque humanum zhius ſimulachtum exprimens, oculis ſubiicimus. d 8. AAMR Suu 4 8 ** A 8 E— 4. 8 4 Iuxta naſum diuul ſa, ad tempora extenſa ſupercilia. b b Quibus ſupercilia naſum verſus, deorſum nutant, ad tem- pora vero retrahuntur, fatui ſunt, argumento ſuum: Ariſtote⸗ les in Phyſiog. ad Alexandrum vero ſcribens, breuius loqui- tur. Quando extenduntur ſupercilia ad tempora, immundos prodit, ſcilicet, vt porci ſunt. Polemon& Adamantius: Quibuſcunq; ſuperciliorum pars, quæ iuxta naſum, infra ad- ſpicit,& quæ vrgimque adtempora ſunt, procedunt, hos ſi- miles ſuibus puta; eiſq; ingenio& animo comparandos. Al- bertus: Si arcus declinant ad tempora,&ad genas, negligen- tem, maleque diſponentem regimen vitæ oſtendunt. Expanſa ſupertilia. Polemon in figura triſtis tribuit ei ſupercilia expanſa. Ada⸗ mantius autem detorta dicit. Qua in loco ſuo manent ſupercilia. Polemon& Adamantius in figura androgynl tribuit ei ſi⸗ percilia, quæ ſuo loco manent. G 2 in 106 IO. BAPTISTEÆ PORTE. 5 In totum demiſſa ſupercilia. Supercilia in totunt demiſſa, notam inuidiæ habent. quod à Galeno,& Plinio eſt transſcriptum. Polemon in figura inui- di ab Ariſtoteleita deſcripſit: Supercilia, quæ ad palpebras de- mittuntur,&c. Auſtero& adducto ſupercilio fuit Iouianus Pontanus, virad omne eloquentiæ genus natus, ſed ſupra æquum mordax, vt non ſolum notos homines, ſed gentium &vrbinmm moresacerbe nimis perſtringeret. Coniuncta ſupercilia. Qui ſupercilia coniuncta habent, triſtes ſunt,& referuntur ad ſimilitudinem paſsionis. Ariſtoteles in Phyſiognomonicis. Sed Polemon: Qui valde coniuncta habent ſupercilia, triſtes ſunt; quippe cum deceat ipſos triſtitia. Adamantius non val- de coniuncta, ſed valde denſa, habet. Epheſius: Supercilia coniuncta ſemper mœroris& triſtiriæ ſignum. Supercilia ad aaſum coëuntia, Albertus mœrorem& ſapientiæ paucitatem innuere dixit. Briſeis ſuperciliis fuit coniunctis, ſi Dareti Phry- gio credimus;& animo ſimplici,& pia& verecunda fuit. E- go autem exiſtimarem, ſi pili rari& coniuncti fuerint; quod accuratos& ſtudioſos indicareni, plurimos enim& eorum a- nimi penetralia cognoſcere contingit,& ita morigeratos eſ- ſe. Albertus id etiam videtur ſenſiſſe: Si arcus videatur ad na- ſum contingere, lenem,& ſubtilem,& ſtudioſum eſſe in o- peribus ſuis. Supercilia coniuncta Octauius Auguſtus habuit, Suetonio referente. Fuit enim& maxime ſtudioſus,& in elo- quentia& arte oratoria plurimum valuit,& multa ſcripſit ſo- luta otatione,& verſu, necnon peritialiterarum Græcarum excelluit. 4 b Coniuncta& denſa ſupercillia. Supercilia mulrum piloſa ineptitudinem loquendi notant, Ariftot ad Alexandrum. Conciliator vero confundens ſupe- rius ſignum cum hoc, ait: Supercilia pilorum longorum,& multorum, ineptæ loquelæ, mulrarum cogitationum,& mul- tæ triſtitiæ hominem deſignant. Epheſius: Si multum piloſa& coninta fuierint ſiupercilia, impios, fures, deceptores, ho- micidas,& ſemper mala molientes notant. Arcua- habent, in figun palpebra fuit Ioui- tuls, ſed ſi ſed gent & referuh ognomomi drcllia, tii amdosnon! lus: Supen n. Superci nrig paucia ſi Daretih cecundafu jifuerint;. dim X eor morigeran videatura lioſum elſei uguſtus h dioſus, Kin multa ſcipli vum Cræ-nl oquendi nob- onfundefdlh n longorum, tionum,&r nultumplot deceptolesi 4” DE HVM. PHYSIOG. L.IB. II. 101 Arcuata ſupercilia,& quæ frequenten eleuantur. piliſuperciliorum refracti verſus frontem, animoſum, ſtultum,& iracundum monſtrant. Albertus, à quo Scotus, Cilia arcuata(id eſt, ſupercilia)& quæ frequenti motu eleuan- tut in altum, ſuperbum hominem notant, animoſum, glorio- ſum, audacem,& ninacem. Conciliator eadem, quæ Alber- tus Neaptolemus ſ upercilioſas fuit Phrygio Darete cõfirma- te, ineptæ loquelæ, blæ d16. lomachoſus, mpius,& cæde gau- dens, vt Virgilius cæteriq; meminere. lIuch nata deorſum ſupercilia. Scotus, Cilia deorſum inclinata, cum alteri loquitur, Ein⸗- tuetur, quaſ lateres ſub eis, ſgnificat hominem valde mali- tioſum, mendacem, proditorem, tenacem, pi grum,& paruilo- quum, Oblonga ſupercilia. Supercilia oblonga arrogantiam& inuerecundiam ar- uunt. Rhaſes. Hos enim ſupercilioſos vocare ſolemus. Al- bertus, Longorum& multorum pilorum ſupercilia magna meditantem,& ferum hominem notant. Rara ſupercilia, Si pili in ſupercilijs nulli, veltenues fuerint, naturg imbecil- litatem& remiſsionem denotare indicat Albertus,à quoidem Conciliator. Rara magna,& commenſurata ſupercilia. Perfectam tradens ſuperciliorum deſctiptionem Ariſto- teles ad Alexandrum ait, Cuius ſupercnia rara ſunt,& com- menſurata, ſecundum longitudinem& breuitatem,& ma- gna; hic facillims impreſsionis eſt ad intelligendum. Aara di- xit, quia denſa inepritudinem loquelæ demonſtrare dixerat. Magna, quiain virili figura talia tribuit Leoni. De Ciliis, Cap. 6. C ILIA ſunt, quę palpebrarum ambitui adhærent. Alber- tus: Duo cili in vtroque oculo, quorum alterum eminet, alterum ſubiacet,& c. E 3 De- 102 IQ BAPTISTE PORTR Defluentia cilia. b Salaces dicit Ariſtoteles in Problematis, quibus pili palpo- brarum defluunt, ea ratione quam ſuperius de caluitie dixi- mus. Sunt enim hæ partes rei eiuſdem. Quicunque autem ex pilis congenitis ętate iam prouecta non creſcunt, hi omnes de- cidunt libidinis vſu immoderaro. Capillus enim,& ſuperci- lium,& cilium genere congenit pili continentur,& in partib. ſuperioribus ſanguinis parum obtinentibus ſunt, quas libido refrigerat: ita enim efficitur, vtlocus hic alimentum conco- quere non poſsit; cum autem pili alimento carueriut, defluant neceſſe eſt. Inferius arcuata vel intorta cilig. Palpebrarum pili ſi curuantur infra, nec ad vnam partem contorquentur, natura mendacem, callidum,& ſtultum deſi- 4 gnant. Conciliator. Solida,& nigra ſupercilia. Palbebrarum pili nigri& ſolidi, perfectum animum& con- ſtantem indicant. Conciliator, De temporibus, Cap. 7. T EMPORA ſunt. quæ frontem vtrimque terminant, eiſ- queadhærent aures. 3 b — 8 nidus pin. de caluit unqne an, indhiom nim, Lln tur, Ri 4 ſum— quua mentumen trueriut de lia. ad Vnam 1 ⸗R ſtultum animum le terminn In praſenti tabellad dex tempora commonſ'rantur qu miſma'ibus, quæ Hin Vincenti cerpſimus. fuiſſe tradir Suetonius,& vultu DE HVM. PHVSIOG. LIB. II. 102 ris proponitur C. Caligulæ cabut, in quo caua dex marmoreis iconibus æreisque nu- porta fratrii Auſeruantus muſeo; ex- 2* Caua tempora. Quibuſcunque tempora vtrimque cauainſpexeris, do- loſos, truceſque iudicabis. Concauis temporibus Caligulam mnaturatumidum& tetrum ex induſtria adferebat, componens ad ſpeculum adomnem terrorem,& formidinem, Bitis ſxuitiam in iuuentute oſten- dit, cum ad darorum ſupplicio pœnis intereſſe voluiſſet. Vn- cem P. R.& Pha- de Tiberius, ᷣο& omniumexitio ſenatri enim propinquos ethontem orbi terrarum educare dixit. Ipſe omnes,& amicos etiam, qui imperio fauerent, veneno neca- uit fratrem ſuum interemit,& Sillanum ſocerum ad ſecandas nouaculà fauces compulit. Sic amicos omnues,& Senatores de- leuit& in ſpectaculis, Iudis,& cænis etiam ſæuitiam exerci t, tandem exclamauit, Vtinam P. R vnam geruicem haberet: vt ſci- liget vno ictu eum penitus exſeindere& delere poſſet. Adeo inſatiabili crudelitate immanis ipſius animus flagrabat. G 4 Piloſa 104 10. BAPTISTE PORTA Piloſa temporapilorum rectorum. In figura luxooſi, Ariſtoteles cum piloſa tempora& pilorum rectorum habere dixit. Poteſt id ad hircos referri, po- teſt& ad cauſſam naturalem, nam pilorum multitudo circa tempora prouenit ex venis& arteriis multis ſanguine plenis, quæ ad eum locum terminantur;& piloſitas ibi magis quam alibi exiſtens, ſeminis multitudinem argulit. Eo loco defluu- Xum ſeminis eſſe dixit Hippocrates, cum inciſæihi venæ ſteri- les homines efficiant. Polemon eodem loco non tempora pilo- ſa, ſed labia piloſa dixit. Albertus⸗ Pili denſi,& vaſt: circa, tem- Pora& aures, libidino ſum& calidum demonſtrant; ſed te- nues& rari iuxta tempora, fri gidum& ſine viribus hominem. De Auribus, Cap, 8. E KRAT legitimus hic locus oculis aſsignatus: ſed quia per ſe ſatis accurratam tractandi expoſcunt rationem 3 conſul- tius in 3. librum reiecimus: nam in eo de iis ſolum tractabi- mus. Nunc ad aurium hiſtoriam accedamus; ſunt enim in ea- dem linea qua oculi. Ariſtoteles Ani malium libro ita cam de- pingit: Auris exterior, pars auricula parte ſuperiore con- ſtat pinna, inferiore fibra; pars interior forma anfractui co- chleæ ſimilis deſinit in os-Plinius ait, in equis& omnibus iu- mentorum generihus indicia animi præferre. Feſsis marcidæ, pauidis micantes. ſubrectæ furentibus„ reſolutæ gris ſunt. Sed eorum deſcrimina, quia multa ſunt, aggrediamur. Flacci gognominati ſunt, Cicerone auctore, quorum aures demiſſæ erant, pendulæ,& flacceſcentes. Plinius ab his Flaccorum co- gnomen natum eſſe teſtarur. Tabella —jjj—— —— b 4 tempor, 05 † efern, 1 ultitudo ct. Gumne plem magis quan laco deci 1 Venæ tei kenponapil elica, tem. ant; fed te- asnominem. „ſed quips dem; conſul lum tractah nt enimine, toita camd uperiore chn anfracuia omnibusil eſsis marcit t agrisin diamur. Pun aures dem Haccorume- Tä DE HVM. pHV S10G. LIB. II. 105 2auris de lincatione inſtonita proponitur, vt aſininæ col- T bella humana auris de linatione inſignitaproponitur, t aſi lationt, eius ſtolida magnitudo exquiſitius dignſcatur. 9 6 8 B K4 1219) d Se 141lN 38 1 4 X ₰ ☛ S K K 88— . N 8 3 8 M 4 I 4 S W NK 8* A N 4 A ‿ X; 8 d H 8 Kaa, ) d 1 L 5) 7 Magnæ aures⸗ Magnas aures teſtari, ait Ariſtoteles ad Alexandrum, ma- gne fatuitatis, ſed bonæ retentionis& memoriæ hominem zin fuis vero Phyſiognomonicis, aſininum. Polemon X Adaman- tius, ſtolidæ naturæ indicia eſſe. Albertus exX Loxo magnas& prominentes aures ſtoliditarem& imprudentiam ſignare di- xit; ſed perperam garrulitatem addit ex ſe. Vnde vulgo con- tra eos, qui in ſtadiis vel moribus. vel dictis deliquerin t, pro- tenſis indice& auriculari digitis, auriculas aſini magnas imi- tantur,& ſibilum addunt. Ad hoc Perſius. O lane, à tergo cui nulla ciconia pinſit, Nec manus auriculas imitata eſt mobilis albas. b Rhaſes ſtolidos ait, ſed longæuos, nam optimam calidi,& hu- midi proporrionem demonſtrant; vnde longæui homines fiunt. Plinius ex Ariſtotele ſcribit longæ eſſe vitæ homines au- tibus amplis. 6 5 Magn, los 1O. BAPTISTE PORTER Maonæ,& ſubflaccida aures. In idea fatui, Polsmon& Adamantius tribuunt ei aures ma- gnitudine nimias& ſubflaccidas. Vbi aduertendum Vallam Pueriliter lapſum, nam vertit inl aebx“æs, anfractibus refer- ras, cum ſubflaccidas dicere debuiſſet: nam anfractibns refertæ, & exſculptæ aures, vt videb imus inferius, docilem,& non fa- tuum ſignificant. Columella hircos prægrandibus aurib. flac- cidisque depingit. Hlinius longis auriculis, infractiſque& Ariſtoteles capras ſtupidas vocat,& ex voce acuta& clamo- ſa, vt videbimus, à ſimili caprarum voce etiã ſtupidos iudicat, ego, ob id, ad hircos referrem. V Magnæ,& arrectæ au res. Sedſi magnæ arrectæque fuerint vltra modum; ſtultitiæ& loquacitaris indices eſſe opinio eſt; idque apud Ariſtotelem in Animalium libro adnotatum reperimus;& ab eo apud Gale- num& Plinmim. Sed Plinius ſolito more magnarum, ſed non atrectarum meminit. Ex his Meletius: Paruas aures magnas- que, ac plus nimio eminentes, fatuitatis& loquacitatis indicia eſſe plerique ſtatuerunt. Eadem ab his Conciliator. Simiæ aures,&humana illis ſimilitudine reſbondentes èé regione, oculis ſubiicituns hac ſigura. 3 X 7 2 5. 3„: 5 5 4 4 Rt, 1 Cont i Nebnd rcan Sn 1 rula endum 1 anf rackihun d . 22 S S — 42 — ibus aurd inflactiege acuta R& d tupidos joct dum; Ktultur ¹d Ariſtotecn ab eoapud anarum, eij s aures mag quacitatbin liator. ntese regim A AA N N N — 8 8 latro,& luxurioſuis: idque in Ariſtotel Alexandrum. Phy micis reſpondere ait; quaſi malorum morum dicas. noſum. Ga mimor peraturam ſequantur, ab Ariſtotele accipiens, aun ait malorum morum ind paruas aures maglignos& Interim corrige apud Conciliarorem latruunn cit lætum, pro latrone. Ex Alberto. peculiariigura caninas aures in quibus cum uenir ent, prapoſuimus. b KNA DE HVMPHV SIOG. LB. II. 107 palde paruæ aures. Contra vero, qui valdé paruas habueritaures, ſtolidus et. oſt e ſcr tum vidimus ad „... 4 732 r.. 9 In ſuis vero Phyſiognomonicis umns ingeno . Are,& Iu di- jenus in eo libro, Quod animi mores corporis tem- res paruas dices eſſe. Polemon& Adamantius veteratores demonltrare dixerunt. ,(barbase) vbi di- bumanis patißimum co- KNW N , I 4 Payrla protenſa aures. Aures paruæ exiltentes,& protenſæ, ſcurin canibus, ſtuſ- tum hominem arguunt.q Sed Adamantius aliter à Polemone: Exiſtentes valde paruæ, tamquambcircumciſæ, ſtulros demon- ſtrant. Ego vel Polemonis textum corruptum iudico, cum ca- nib. ſtultitiam tribuat, quam tamen cæteri Phyſiologi eis non adſeri- 708 10. BAPTISTE PORTE non adſcripſere; vel de canibus loquitur ædium cuſtodibus, & vilibus. Albertusex Loxo, depreſſas& breues aures ſtulti- tiam notare ait. TLonge& anguſiæ aures. Longæ aures& anguſtæ inuidum& prauum hominem demonſtrant: Polemon. Sed id Adamantius non habet, vel temporum iniuria exeſum, vel ex induſtria omiſſum. Alber- Conciliator. Rotundæ aures. 6 eii RKanpl anſebd fübka 18 here on bice tus: Anguſtæ& oblongæ aures teſtantur inuidiam. Ex cuo maah arunä Nimium rotundæ autes, indocilem hominem arguunt: Al. bertus, Exſculpta aures. Exculptæ aures docilem hominem oſtendunt. Polemon& Adamantius. Non exſculptæ aures. Aures non exſculptæ& rotundæ valde exiſtentes, rudita- tem oſtendunt: Polemon. Sed Adamantius. Non exſculptæ ruditatem oſtendunt. Corrigendum eſt verbum in Polemo- nis textu, A*ιαᷣ. Tabella ad commonſtrandum moloſti canis taput parata,& præcipue in co moderatas aures. N 9 8 W 8 1 8 5 3 * 1 5. 4* rastt in red gind einel uinf9 felt. vnde ſa Riinet Kwd 5 DE HVM. PHYSIOG. LIB. II. 109 Decenter magna,& quadrata aures. Mediocres aures& arrectas, optimorùm morum notam eſſe ſcripſr Arikoteles Animalium libro. id quod à Galeno ii uum homn gem verbis eſt transſcriprum, In Phyſiognomonicis veroait: non unber Videbitautem vtique quis& canum optimos moderatas au- miſſum 44 res habere, Polemon& Adamantius. Quadrangulares aures diam. Eka non excedentes magnirudinem virilem hominem& bonum 4 3 manifeſtant. Adamantius, virilem,& egregiis ſenſibus præ- dirum dicit. Conciliator eadem. Sed ſatis inepte transfert. Lo- ita deſcribit. Semicircularis conuexalinea marguunt: Tus optimas aultes in medio aliquantum ex parte conuexa verſus centrum, ma- gniradine mediocres, capiti decenter adhærentes,& medio- tDoenoh Criter piloſæ; ſic enim ſeminalem vistutem quæ cas efforma- n it,fuiſſe pollentem& optimã, iudicaturz vt Albertus exeore- fert. Mediocres aures Auguſtum habuiſſe refert Suetonius, itentes, ui vnde præclaris moribus ornatus,& animi dotibus præpollens nt a ſcriptoribus deſignatur. Mediocres aures tuas digniſsime Non edbi Princeps, ſæpius animaduerti capiti decenter hærentes eſſe, um inpoei& alde cxiculptas; ob id Auguſto moribus& animi dotibus quam ſimillimus es. b fata, C'yfaihe Rubida aures. pudefactis rubeſcunt aures, ait Ariſtoteles in Problematis. pPudefactis enim oculi refrigerantur; quia pudor in oculis eſt, nec reſpicere valent, quos pudor tenet, calor igiturin aduer- ſam partem tranſit, quæ poſterior eſt: nam aures ſatis ex ad- uerſo poſitæ(unts itaque pudore maxime erubeſcunt: vel quia aures maximè partium faciei exſangues ſunt,& peregri- nushumorinanem partem adire aptus natus eſt. itaque cum calore per pudorem orto, reſoluitur, ſtatim ſe in autes colli- git; obid, qui ſemper rubicundas habent aures, maxime ve- recundos exiſtimarem. Et in figura verecundi, Polemon& Adamantius quaſi rubore plenũ dicunt, quaſj aures& omnia rubore plenahabeat. Sed Albertus non aures ſolum, ſed to- tam faciem rubram hobere,& rubicundiorem frontem cum oculorum demiſsione, verecundiam ſignificare dixit, De 110 10. BAPTISTR PORTK De Naſo, Cap. 9. ASVSin facie non minima pars eſt: hæc ſiquidem homi- nem prę cœæteris formoſum deformemque reddit. Eſtque in eo varietas maxima, vt non ſit alia facierum diſtinctio, quam per naſum. Ariſtoteles Animalium libro hæc habet de naſo: Pars faciei naſus:cartilagineam partem, quæ nares diſcriminat, interfeptum vocamus, vtrumque meatum inane. Eius ini- tiumelt à glabra, interſtitium inter ſupercilia conſtitu- rum. Pars ima eſt, vbi naſus delatior in aures ſe fundir- Adnotandum præterea quandam eſſe proportionem naſi par- tium ad totius corporis partes,& ſibi inuicem correſponde- re; auut menſura, aut quantitate, aut ſignis. Naſus correſpondet præputio: nam qui bus longus,& craſſus; eadem mutonis forma: ſic ſi acutus vel craſſus, vel breuis. Sic narium quali- tas reſpondet teſticulis. Naſati apud Lampridium viriliores, ac bellè mutoniati cenſentur. Vnde parœmia de naſatorum peculio vulgo trita: Naſi magnitudine mutonis concipi qua- liratem. Is enim in vita Antonini Heliogabali, quem ſcribit fuiſſe extremiluxus, ac neferiæ libidinis, hæc habet: Subacta- rios velemiflarios innumeros collegit, ac naſutos vocabat, qui- bus ad libidinem exercendam ſceleſtiſsime vtebatur. Magnus naſuu. b Naſus prægrandis probi viri indicium affert; Polemon- Prægrandisnaſus melior; Adamantjus. Magnus naſus ſemper minori melior; ex his Albertus. Valde magnus naſus. Valde magnus naſus, virum mimis acriter aliena iudi- cantem notat, cui non niſi ſua placent, aliena diſplicent, irri- detque omnia. Plinius: Bt altior bomini tanti„quem noui mores ſubdolæ irt: ſioni dicauere, naſas. Naribus, inquit Quintilianus, de- riſus, contemptus,& faſtidum ſignificari ſolet: vnde& qui alios Irrident, naſutos vocant,& prouerbio abiit, naſus pro iu- dicio. Nalum maximum rlunoceros habet, cornu repandoinſi- gnem aecn 0 daert dälcdu älem lig 64 Ey X b Deo aigu chol dee 1 d ſeäul 3 dresdiſerimm, nane. Eius in ercilia conſtin aures ſe fundi tionemnaßpat m corteponde- vscorteſgonde eadem mutohi c marium qus djum viriſiore de naſatorun s concipi qu quem ſcribi bet: Subach Svocabat, qii batut. fert; Polem us talus ſemt ſter alienꝛiud diſplicent, in quem nuui m uintilianus, Ge ſet: vnde& qu vüt, uaſu prou- u repandoint ghem guem zquare ab eo p; dialem hunc ſenſum affi 18 c call dum, alacre,& agile. Martialis. Naſut us ſi Quantu DE HVM PHVSIOG. LIB. HI. u- orius, quam vllo alio animali ad prouer- ſlumptus eſt: eſt enim animal ingenio Et pueri naſum/ hinocerotis habeut. Eiuſdem extat lepidum epigramma de naſuto irriſore: yſq licet, ſis denidue naſus, in noluerit ferre rogatus Atlas; Et poßis iyſum tu deridere Latinum: Non potes in nugas dicere plura meas. Perſius ad id: ride, ai,,& nimis yncis Naribus indulges. Horatius. Naſo ſulpendis adunto. Angelus Politianus enormifuit naſo, ob id ingenio aculea- to, inuidoque; alienorumitriſor, ſuorum admirator;& cum ipſe aligrum fuerit cenſor acerrimus, ſua tamen à quoquam iudicari ægte tulit, Valde paruus naſus. Qui naſo valde paruo fuerit præditus, mutabilis conſiliis vir arguitur; Poleman. Sed Adamantjus minari rapacitatem& conſilii inconſtantiam ait, Interpres Polemonis non ſatis re- ce vertit, nam accuſatorem,& delatorem interpretatur, in quo tot errores, quot verba reperies. Albertus. Minor naſus ſeruilibus ingeniis, furibus,& tergiuerſantibus aſsignatur, E- go ad mulieres referrem. 112 O. BAPTISTEÆ PORTF. Rectus naſus. Rectus naſus linguæ ſign ticat intemperantiam; Polemon, X Adamantius, ſed in fine libri, Polemon, etſi mendoſus ſit codex, ait: Qui recto ſunt naſo præditi, blaterones;& referun- tur ad mulieres. Albertus non ſatis ſibi conſtat, vtriuſque ſigna & proprierates confundens, ait enim: Naſus circa frontem depreſſus, ſtultitiam& animi imbecillitatem,& fœmineam leuitatem deſignat: ſi alte à fronte, recta ad imum naſi proten- datur, vt linea rectadeſcendens à fronte, naſironnum pertin- gat in extrema cartilagine, loquacitatem notat. Obliquus naſus. Intortus naſus magna ex parte mentis& animorum obli- quitatem portendit. Polemon& Adamantius. Ad faciem naſus diſcretus. Naſus ad faciem bene articulatus, vel diſcretus probum, fortem, ac prudentia virum præditum indicat. Polemon& Adamantius. Sed Polemon ad froutem, Adamant lus ad faciem habet. Albertus male vertit: Narium pars iuxta frontem, ſi à fronte depoſita ſit, hoc eſt ſeiuncta bona compoſitione, nec alta, nec humili, ſed æquali linea deſcendet, conſtantiam& prudentiam demonſtrat.—. Ad faciem naſus male diſcretus. Contraria vero huius forma effœminatum rudioremq, ſi- gnificat: Polemon& Adamantius à contrario ſigno contra- rium diiudicant. Longus naſus ad os protenſus, Qui habet naſum longum, protenſum acl os, eſt probus& audax, vt Ariſtoteles ad Alexandrum ſcribens ait. Scribit Sue- ronius C. Auguſtũ naſum habuiſſe à ſummo eminentiorem, ab imo deductiorem, id eſt, depreſſum; quem prudentem vi- rum,& optimum imperatorem fuiſſe conſtat, nec alius intel- ligi poteſt, niſi quem modo diſcripſimus. Cublaienus Scytha- imperator, longo rectoque ad frontem naſo erat, ac ore an- guſto: adarma præſtantiſsimus, primus pontificiæ maieſtatis cultor, liberalis,& probus fuit. Naſus wotum ohl. etus probon „Polemon ntius al fu fn fto atem! oſitione, onſtantum! 4 rucioremo ngao conm eſt probusd : Jelibit dl⸗ minentitem rudentemi- ec h lenusScjttt at, ac oledt iiæ maiekes NYp PE HVM. PHVYSIOG. LIB. II. Naſits craſſus. SuT impuden tis Pe ei aaſn. rall im. Naſus mediocriter longus latus,& apertus. 14„ olemon,& Adamantiustribuunt Oprimam deſcribens nal renamn Ariſtoteles ad Alex- andeunt ait. Naſits ille eit magis æqualis, qui mediocriter lon- gus;eius latirudo eſt medioctiszadextremitatem eius forami- Ila non multum Derta. T⸗ bel b.: in qua corui 6 homini⸗ caput tenſjicitur, naſum in vtroq, 44 viuum delineari curauimus. N V 10 e AN RA 8 T dee 3— 88 8 N 8 N N Incuruusdà fronte naſus. Quibus aduncus ſtarima fronte ducitur naſiis, impuu= dentes ſunt, inſtar coruorum. Incipit enim ipſius naſi curui- tas à fronte prope glabellam. Et eſt propria coruorumimpu- dentia;& ſua impudentia apud Romanos enunclauerunt, Ariſtoteles in Phyfio gniomonicis. Ego hos omnes fures& rapaces dicexem. ete enim propria coruorum,& aduncorum 8 toſtto. 114 10. BA PTISTE PORTE rol rorum auium rapacitas,& coruus natura procliuis eſt ad lottn furtum& quos cicùtes habemus domi, clauos, nummos, culſ- fuledi tros,& eiuſmodi ſimilia in foraminibus& ſub lapidibus ab- miſem dunt. nw 1 G Praſens common ſirat figura aquilæ caput, cuius naſum incuruum cum iex Sergli Galbæ naſo comparandum, concinne ſpectandum propoſuimus. dhter 1 lülegt futzu Nea n Aihen tteun a oi ei Hero iuM aäͤnd reine erio füte dd Aduncus naſus. ni 1 Qui naſum aduneum habent, a fronte bene articulatum, un magnanimi inde conijciuntu r, exemploaauilarum: ex Ariſto- iißim tele in Phyſiognomonicis. Aquo Polemon& Adamantius, asi Aduncus naſus magnanimitatem docet. Albertus ex Loxo, diean aquilæ naſum magnanimis tribuit. Huiuſmodi naſum vulgus aquilinum vocat,& regium quid ptæ ſe ferre exiſtimaturquo- niam aquila rex auium habetur,& ob id regalem animum& magnificentiam polliceri. Apud Perſas tali naſo præditum eſ- ſe magno erat decori, ſicut de Cyro memorant hiſtoriæ Xe- nophontis& Plutarchi:& ad ſhanc vſque diem neminem adid faſtigii ſubrogabant, niſi apprime fuerit naſutus. Eum regem ſupra 52. 8 94 Se.— 3 A S Mn⸗. 8 7 △ Sp— rocliuisel dummoxe lapididus 1 miinanana ynyaſtinn eveuticul Hrunrext & Adarun Sertusexlol di naſum u iſtimatunſe lem animas, ſo prediun nt hiſloiel nemineme . Eum k 1 PE HfVM. PHVYSTO C. LIB. f. fupra omnes dilexerunt, illumque magnanimum& audacem fuiſſe dieunt. Magnus Artaxerxes naſo futt in aduncum pio- minente, vt ex argenteo numiſmate videre eſt in muſeo fra- tris mei doctiſsimi. Fuit Perſarum rex, tamquam ex ſtirpe ma- joris Cyri. in eo tanta in donando gratiſsimi animi magni⸗ tudo extitit, vt in referenda gratia pro agreſti ſæpe munu- ſculo tenuiſsimoque officii genere, non ingentia modo auri pondera, ſed vrbes& prouincias rependeret. Demetrius fi- lius regis Syriæ, cuius luſtinus meminit, Grypus cognominaaus fuit; quia Græci„qui aduncum habet nalüm, Neurby vocant. Neaptolemus adunco fuit naſo, ex deſcriptione Dasetis Phry- gij. Sergius Galba adunco fuit naſo, vt à Suetonio narratur,& liberalis ab eo deſcribitur. Plato in Euthyphrone Melitum Pit⸗ theum, quem inaccuſatione non ingeneroſe ſe geſsiſſe d cuu⸗ aquilino& gibboſo naſo fuiſſe prodit. Promiſfenti& decen- ter incuruo naſo fuit Georgius Scanderbegus, cuius os magni Herois effigiem præ ſe tulit. Nemini etiam virtute bellicâ for- titudine& liberalitate ſecundus fuit. Magnus Sfortia elarum àmedio naſum habuit; fuitque magnanimus& fortis, louio referente. Mahometes ſecundus Turcarũ rex, adunco fuit& eminenti naſo vt ſuperius labrũ attingere videretur;& elar fuit animo. Ioannes Aſſymbeius cognlomento Vſſum aſſanus, gryypho fuit naſo, oculis ingentibus, læto& hilari vultu; libe- ralis, clemens, bellicoſiſsimus,& gloriæ appetens. Iſ. nael So- phus, Perſarum rex, ſimiliter naſo fuit adunco, vegetis& mi- cantibus oculis; moribus vere liberalis, ambitioſus, bello for= tiſsimus, inter perio gaudens& magnanimus. Selimus Ba- iazetis filius, arcuato fuit naſo; liberaliſsimus, Magni Alexan⸗ dri æmulus. Solimanus etiam Selimi filius, adunco fuit naſo; bellator,& liberalis. 3 H 2 Ios 148 ☚10. BAPTISTE PORTE 4„J....„„ 1 Hoc ſchemate calli naſus incavus, cum conuexa circulari frontis ſuperfi- cie expt imitur, umano ad eiuſmodi formam efigiato, infta de- 1 M „ .) Incauus naſus ante frontem, rotundus,& ſupereminen⸗ rotundum. A4 * 8 — 82. N 3. 8 3 N 8 1,7 5. N 3 B 4 8 5 5— “ Vrſe habet antiqua translatio Ariſtotelis in Phy ſiogno- monicis; Quinaſum concauum habent, ante frontem rotun- dum,& ſupereminentem rorundum, luxuxioſi ſunt,& ad gallosreferuntur. Nos, cum eiutmodi naſum ignoraremus, tum Ariſtorelici textus corruptione, tuz interpretis transla- rione, gallos conſuluimus, atque diligenti corum inſpectione, ita textum& ſenſum verbis accommodauimus, habet enim gallinaceus gallus ante frontem in confinio valleculam quan- dam, velincauum quoddam,& pars ea naſſ ante frontem ro- tunda,& inde frons à naſo ad capillorum radicem, velut cir- culi circumferentia eſt. Vt verba textus translata dicant: Qui ante naſum habet incauum,& partes, quæ ante frontem ro- tundas, circumferentiam vero ſupra aſſurgentem,&c. hos egoetiẽ puerarios iudicarẽ: aburuntur enim Venere galli gal⸗ linacei, tflaaau ereminens sin bhyl efrontemm urioſi ſum umignorm atenpretütm oruwinheit Ins, DtE vallecubmo antte frottat dicem, tii nslatadicant ante frone gentem, Vcverg DE HVMPHY SIOG. LB. II. 149 linacei, perdices,& coturnices; quæ fere limilem naſum ha- bent. Cum enim feminæ ouis ncubant, inmes dimicant pu- namque inter ſe conferunt, quos cœlibes vocant; qui victus in pugna fuerit, victoris Venerem patitur;, nec nii à ſuo vi- ctorè fubigitur, ex Ariſtotele:& multos amicos cognoui eiuſ⸗ modinaſo præditos, huic enormi luxuriæ generi obnoxios. Fingunt Poëtæ louem aquilæ forma Ganymedem rapuiſſe, ſub tali ſgmento id fortaſſe innuentes. Tlianus etiam ichneu- monem huic turpitudini obnoxium dixit. Tali naſo Satyri& Sileniab antiquis effigiati ſunt,& tali naſo etiam Socrates ipſe præditus fuit: nam Xenophon Socratem Silenis ſimilem fuiſ- ſe,& preſsis naribus, ſcribit.— Latus in medio naſus. Naſus in medio latus, declinans ad ſummitatem, demon- ſtrat mendacem& verboſum. Ariſtoteles ad Alexandrum. Si houis naſum inſpexerimus,& hominem ſimilem effigiauerimus, non ab had quæ hic cernitur figura, longe aberit, ita affabre in imo craß ius dedudicitur. v nn 10. BàPTISTE PORTA Fxtremum naſi craſſum. Qui naſi extremum craſſum habent, ſegnitiei obnoxii ſunt, K&ad boues referontur, vt Ariſtoreles in Phyſiogn. reſtatu r.eſt b enim boum ſegnities propria Polemòn& Adamantius: Na- ſis in ſummo valde craſſus,& depreſſus, iniquos homines oſtendit. Interim Polemonis textus corrigatur, αενν non Luxεον, ex Adamantio. lidemque in figura inuerecundi, tri- haln ei nalum craſſum. Juis craſſus à ſumma inſpicitur hic naſus,&cuivs regione bominis ſimilitu⸗- Line ad eum proxime accedens, depingitur. 8 4 Aſummeo craſſus naſus. Quui naſum à ſummo craſſum habent, inſenſati iudican- tur, à ſimili ſuum naſo. Ariſtoteles in Phyſiognomon. Eſte- nir ſus animal brutum, animamꝗ; ei pro ſale datam vulgo di- cunt: vnde prouerb io fertur. Sus Mineruam. Male ab eo deſcri- bens Albertus ait: Extra modum craſſæ nares immundum hominem. b b Cani 9 V V i obnonit ghrekkauu . ma ntic. V lquos dom tur) ash- werecund- de bominüſ „inſenſäiu“ Jognomolt le datame Male ꝛdan nares imis Canus hac imago in multis cer „„ N DE HVM. PHXSIOG. LIB. II. nitur figuris, ſed hic domſtiui canis acuti nafi uon exhi betur, yt bominis ſimilem oſtendamus. . . X A...— 8 *— A 8 N „ 4. 8. Extremum naſi acutum. nus eſt valde iracun- exandrum: in pPhyſiognomonicis vero dilucidius loquitur. Naſi ſummum ß fuerit, ſæuæ iræ homines Naſus ſi fuerit ſubtilis, eius domi dus, Ariſtoteles ad A oſtendit, iique ad canes referuntur. Eſt enim canum propria jra. Sed Ariſtotelis texrus mancus videtur, deficit enim, acu- tum, ait enĩm oi rluu ſiva&xpay. ſupple Aeæ riv, quod ex Polemo- ne&A¼damantio reſtituiĩ poteſt: Naſi extremum tenueè in quo- libet homine æſtuAtis iræ ſignum. Albertus: Naſus in extre- mo acutus, facilis ad rracundiam. Idemq; Rhaſes. Ringi, os ror- ciunt latraturi, velcum ex nainrugas quere eſt, quod canes fa osdeducunt: hincrictus, oris diſtenſio. Rictum caninum Iuuenalis dixit.— I 4 Au- —E ——— 152 NO. BAPTISTR PORTE. Auicularis hic roſtri imago proponitur ad oſtendendame lus cum naſo ho- minus tenui& gracik ſimulitudinem. 1 d M Näüt Taßi extremnr Naſi extremunm gracile. Qui naſi extremum gracile habent, aues hac parte refe- runt. Intelligit enim per auiculares„ dui leues, mobiles & inſtabiles ſunt. eſt enim auium naſits longus, ſubtilis, rotun- dus,& in imo tenuis. Polemon& Ada: aantius ex eo: Naſus Ne) cum auicularis longus, ſubtilis(ſed Adamantius addit, vdl uè generis mores deſtribit. Rha- generis habeatur, eſus quoq ſes: Naſiis longus& in imo gracilis, leuis& feſtini viri eſt. Al- bertus: Nares longæ& tenues, quæ auium propriæ ſunt, hu- iuſmodi moribus, ſcilicet mobilitatis& leuitatis, homines de- Eorant. Leonis hac pattens leues, moy „(ubdilis ro iusex eo.N ſumauich- deſctibit,N- ſtini viriel! opriæ ſamk tis,homind — DE HVM. PBY SfOG. LIB. II. 655 Teonis naſus hic depingitur; è directo intuenti, pamanus occurret, vi inuicem comparari poſint. 1 5 X 4—½ 2 4 DW N T Rotundus naſus,& extremum obtuſum. Naſum rotundum habentcs, eiuſque ſummum obtu- ſum mnagnanimi ſunt, adleones relati. Ariſtoteles in Phyue- gnom. Leonum enim ptepriä eſt magnanimitas. Folemon&& Adamantius; Nalletremum plenum, obtuſum, rotundum, & ſolidum H aſpexeris, ex leonibus& molotsis fortem& ma- gnanimum iudicato. Adamantius non magnammum, ſed ia- ctarorem dicit. Ariſtoteles in figura maris leonem depin geus, ait habere naſum magis craſſum, quam gracilem. b K 7 Etians 122 10. BAPTISTE PORTE Etiam venatici vel moloßi canis imainem apponere libuit, vt expreſins uſſ naſus ceruatur. u X Oppianus venaticos canes(ſiue robuſtos, ſiue moloſſos dixeris) ſimo roſtro deſcribit. Generoſis enim canibus imæ nares rotundæ,& ſolidæ,& fere obtuſæ ſunt. Albertus eadem habet ex Platone, ſed ex Polemone potius. * 5 1 b V 88, ſiue molui dim canibust Albertus eu DE HVM. PHYSIOGLIB. 1I. 123 Nac figura hominis ſimum naſum ſinximus, quem ſimia ſimili mum in yiuus obſeruauimus.„ 4 Naſus Amus. Naſus ſimus eſt impetuoſus, ait Ariſtoteles ad Alexan- drum: ſed cius vetus translatio ſatis corrupta eſt,& corrigen- da, luxurioſus, vel impetuoſus in enerem: aliter enim ſibi cæ- teriſque claris auctoribus contradiceret. In ſuis enim Phyſio- gnomonicis ait: Qui naſum ſimum habent, libidinoſi; refe- runtur ad ceruos. Cerui ſimi ſunt,& adeo luxurioſi, vt coitus tempore inſani æzidantur. Polemon,& Adamantius: Naſi ſimitas ſcortationis indicium. Et polemon alibi: Breui,& fimo naſo præditi, fures& laſciui ſunt. ad ceruos& apros hoc genus hominum eſt referendum, ipſe enim ayeiss retulit⸗ ſed puto mendum in textu: quippe non ſilueſtres ſues, ſed ſi⸗ mias referunt,& reponendum, x½εννοs. Albertus ex Loxo ſi= miæ tribuit ſimum naſum,& libidinoſis. Rha ſes. Quib. latæ na, res, luxurioſi. Simitatis rationẽ,& luxuriæ videtur Ariſtoteles tradidiſſe in Problematis; ait enim, Criſpitudo capillorum, et= Smitas incraſsitudine fta eſt, craſsitudo non ſine duri⸗ b 2 iye 10. BAPTISTE PORTE tia conſtat,& durities in calidiori ſan iguine ſita eſt,& calor materiem excreſcert re inutilem minus pa atitur,& os ex va- cante materia conſiſtir,&x cartil- lago non niſios e eſt, vt hinc non ſine cauſa diminutio naſi conſequatur. Indicium ætas ex- hibet puerilis, ſunt enim pueri o omnesreſimaro uaſo. Nos, ſ ad animalia referre licet; ad ſ mias referemus. Natura enim i- milis nares à ftonte remiſſas Contundit,&c. vt Oppianus ſoribit,& ob id multi putant ab b hmufmodi ſimi⸗ tate ſimias dictas eſſe. Conſtat eas libidinolas eſſe, vt quaſdam feminas appetant. Et apud Indos ſimiarum quoddam genus eſtrufum, quodin vrbes non adducitur, quippe quod Vene- cis libidine adeo inflammatur, vt in iuſ ebrem ſexum inſa- niat. Eſt& delphinus reſimo roſtro,& ob id ſimonem vocant, nomenque ſimonis miro modo agnoſcunt; piſcatorumꝗq; re- latu, luxurioſi ſunt. Etiamſi mum cerui naſum ithinvimu cum Soscrate comparandum, cu- ius Uheiem ex muſeo fratris& maærmorea 4 atua deceryſimus. 7 pe M 4 Een 9 8 8 NN 6 e 9 8 S 4 3 3 SS 8 4 oin Amm⸗ iasle 16 läaun um. romu dabe- jndi an, pene ell N 12 4 os eri. ddeit, xtin clum atase daio.Nosſt ſatura enin uſmodiſm ſeyt qualdr aͤdam gen de quod Vens n ſexum ind nonem vocmn atorumq; i par mäum, ten imu. DE HVM. PHNSIOG. LIB. II. 17⁴ Simo naſo Socratẽ fuiſſo narrat Plato in Theæteto,& ab eo Ammonius. Polemon 8 ocratem luxutiotum fuiſſe dicit, quod illins loci ſuperficiem concauam haberet, quæ naſo ac mento interiacet. Plautus in Rudente ſuum Lambracem depingens luxurioſum ac defarium, ait, recaluum, ſilonem,& ventrico- ſum. Ruellius Gallus reſimato naſo fuit,&luxurioſus. Fuerunt nonnulli opinantes Horatio Cocliti, non quod oculum vnum in bello amiſiſſet, ſedex naſi ſimitate cognomentum, Cocles, inditum fuiſſe: naſus enim ſub fronte ita depreſſus demiſſusq; erar, vt nullum fere inter oculos diſcrimen extaret, ipſaque lu- percilia commixta inuicem confuſaque fuerint: iccirco cum vellent illum appellare Cyclopem, factum eſtvt cortupta lo- quendi conſuetudine, Co les diceretur. 85 3 rauri& hominis hiantes narts ad viuum depictas preſenti figura yide- re est.“ e. g Patulæ nares. Qui habet foramina naſi grauis compactionis vel duræ, eſtiraſcibilis ait Ariſtot. ad Alexandrum. Sed antiqua tranlatio ex Arabico textu falſa& mendax eſt, nec quid ſibi velit ſatis conſta 1217 10. BAPTISTK& PORTKR conſtat. Clarius ergo in ſuis Phyſion. Qui hiulcas habent ns- res, æſtuantis iræ 4ut,& ad paſsionem referuntur quæ fit in ira: quippe videre licet ira excandeſcentes tales nares obtine- re. per eas. n. fit ſpiritus reciprocatio: ſiquidem è promptuariis intimis cordis reſpirationẽ pulmonis officio capientes, extra excernunt, vnde non iniuria, qui apertas habent nares, ad iram funt incitatiores. Polemon: Patulis naribus prædiri agteſtes, pertinaces& potentes ſunt, ſicut tauri& leones- Generoſi equi hiulcas nares,& hominis appinximut. 3 8 3 + “ „ 1 4 8. 3 S 6 S— ⁸3 T:1 NAA N ☛ᷣ 8 XNNN NN N 8 8 N ʒRNN N NRNNE NN VNE BWGANN N X V 2 N— 5 X S Reſime nares. Alibi vero: Patulæ nares& reſimæ iracundos demon- ſtrant,& referuntur ad paſsionem quæ firin ira,& ad genero- ſos equos. Et in figura iracundti, cõcauas nares ei tribuit. Ada- mantius: Expanſæ nares iracundiæ& ferociæ teſtes ſunt. Sue- tonius C. Cæſarem ſpumante rictu,& humentibus naribus ſuiſſe ſcribit,& fuit præcipitis iræ. b Obſtru- ( nagtius de n ſtettes ollace zudent, tur quei nates obih promptun dentes, en Nares, ad 1 editi agtc 8s nximun. undos deft Kaad geneb ej tribuit. As eſtes ſuntl ntibus nalbe ohhr DE HVM. PHVSIOG. LIB. N. 1 7 Ohſtructæ nares. ₰— 1 Obſtrucdæ nares veſanos demonſtrant, Polemon. Ada- mantius veroaliter,& melius: Anguſt?, rotundæ,& obſtru- æ nares veſanitatem monſtrant Eadem Albertus, quia ob- ſtructas, ſiue obeſas, vel oceluſas dicit, quo innuit eos parum olfacere. K Surſum diſtantes nares. Inidea miſericordis, Ariſtoteles an Phyſiogn. tribuit eĩ nares ſurſum diſtantes. De vultu,(ap. 10. DlCEM VS de vultu primum, poſt de partibus eius-. nam vultus totam ſimul faciem, motum, habitus, paſsio- nes repræſentat. Ad rotum hunc vultum figurandum o- mnes faciei partes concurtunt,& oculi,& frons,& naſus,& membra. Eſt vero vultus index& detector conſcientiæ no- noſtræ, qui incertus, inconſtans& varius eſt, qui totus ex ani- morum conſigurationibus confingitur, qui etiam earum ſi- mulator eſt,& diſsimularor. Quare haud temere omnib. ho- ris ex vultn duudicandum, niſi cum ab huiuſmodi animi mo- tionibus deferbuiſſe videbitur. Polemon,& Adamantius de vultu hæc habent: Ex ipſo namque vultu potiſsimum appa- ret magnificentia& illiberalitas, probitas& improbitas, anvietas, ſtudium, eruditio, iucunditas& triſtitia, vigilan- tia& ſomnolentia,&s ſingula, vt ſe naturà habent;& ſecun- dum ea neceſse eſt phyſiognomonicam diſciplinam exer- cere Meletius non obſcurus philoſophus: Facies, inquit, ipſa eſt, quæ affectus facile repræſentat, cum autem ipſa lætitia af- ficitur, ſerena hilariſque apparet: ſi verò triſtitiam, mœrorem, & perrurbationem præſefert; cum ira excandeſcit, liuida,& ſanguine per fuſa, furioſaque redditur. Quamobrem(vt in ſa- cris literis exſtat) in cordis gaudio faciesi pſa exhilaraturʒ cum vero cor merore afficitur, demiſſa efficitur,& homo ira Occupatus, turpis eſt. lacob ex facie Laban in ſe odium b depre . 8 7 ——————=— 18o 10. BAPTISTEÆ PORTEÆ deprehendit,& ad vxores ſuas conuerſius, dixit: Coonoui ex fa. cie patris veſtri, non e— 1 amplius in me qualis heri fuerat. Solent erum qui nos odio proſequuntur auertereà nobis faciem; quu a- more nobis deuincti& beneuolenria ſunt, lætum, hilaremæ= oris aſpectum,& blandientem exhibere ſolent. Cicero ad bi. ſonem ait: Non deceperunt me oculi tui,& puitus, qni tacitus eſt ſermo mentis. Vultus ipſè ſpeculum eſt mentis, quando& taciti oculi mentis farentur carcana. Subtriſtis,& varius pultus. Inidea timidi Ariſtoteles in ſuis Phyſiognomonicis tri. buit ei faciem mutabilem,& ſubmœſtam. Idque ad appa- rentem morem teferri poſſer; namtimens vulrum continue variat, veluti timore& ſuſpirione plenus. b ſlupidus yultus. Figuram tribuit inſenſitiuo in ſua idea Ariſtoteles in ſuis Phyſiognomonicis,& morem, quiapparet in facie ſecun- dnmſimilitudinem, ſcilicet inſenſiciui& ſtupidi. Interim cor- rigendus eſt Ariſtotelicus Græcus Græcus textus: nam pro rHv ꝓλμαιιτυκ id eſt, ſimilitudinem, habet A&uαοπꝙQłeα τας,quod val- deà propoſito abeſt, vt ſatis infeliciter Suciſanus transfert,& dum verbaà ſenſu aliena accommodare nititur, ineptias mul- ras ſano vito indignas profertrt. 4 Somniculoſus vultus, Infigura iucundi& ſimulatoris Ariſtoteles in Phyſio- gnomomcis tribuit eis faciem ſomniculolam. Polemon& A- damantius in eadem figura, eadem referunt. Tribunt enim Ari- ſtoteles ſomniculoſam faciem, eandemque Polemon. Sed Ari- ſtotelis textum, prout Polemon habet, ipſe retinet. Ob id Sueſ- ſanus ſatis miſere curuipedem tranſtulitz& vrſo, quem curuipe- dem dixit, aſsimilauit. Bonus,& non praceps yultux. Iucundo tribuit Ariſtoteles in Phyſiognomonicis vuſrum non 8 it: Chaj 3„Iui 1 1, Solente aciem„ m. G. um bilare 5 t. Ciceto,n i tacut 0 K& u hh racla, Snomonicst ld què ad 9 ulrum cont Noteles in in fäcie ſecuu i.aterim cor Ktus: nam dl 1* 1 due,quodſ3 Stransfert,i w ineptiasml⸗ deles in Phyü ,Polemon& fribut enim Ae dlemon.edäl- net Obidöu quem curiie nonicis ubmm 1 4 1 DE HVM PHYSIOG. LIB. II. 129 non feſtinum,& celerem, ſed bonum. Sueſſanus-r πeεν⁸, fa- eiem non feſtinam, celerem, ſed ſubdolan nterpretatur, ſatis incurioſe,& ex naturalibus cauſsis deducit. Humilis vultus. ſdem eodem loco, in ſchemate triſtis viri, humilem ei tribuit figuram. Remiſſus pultus. Et in figura amari viti, tribuit ei faciem temiſſam. Pole= mon,& Adamantius in eadem figura etiam remiſſam faciem adſcribunt, Grauis yultus. Idem manſueto fortem, robuſtam,& grauem faciem tribuit, eandemque Polemon& Adamantius. Seuero& graui vultu fuit Alphonſis Eſtenſis, Ferrariæ princeps, auus tuus, ampliſsime Cardinalis, Iouio referente; vnde ingenium præ- cellens,& vis eius bellica coniectatur, qui trium maximoram hoſtium atma infracto animo ſuſtinuit& ſuperauit; abdicatis àſe adulationis& moroſæ grauitatis lenociniis, ſingulas co- gitationes& corporis exercitamenta ad virtutes& bellicas ra- tiones intendit; magnanimus in bello dux, optimus in pace princeps ſemper extitit. Probo ore& venerabili Beſſarion Cardinalis fuit; nemo probitate ſpectatior, nemo admirabilior doctrina, nemo denique generoſis moribus ſplendidior. Temerarius vultus. 3 b Iin figura iniurioſi, Ariſtoteles in Phyſiognomonicis tri- buit ei proreruum& temerarium vultum. Sed Polemonis textus ex Ariſtotele corrigendus; qui aτν πραxπæιτεε dicit, vr Ariſtotelicus. Lucundus vultus. In figura iucundi hiilarisve, Polemon& Adamantius tri- 1 buunt 130 10. BAPTIST& PORTK buunt eihilarem figuram, vel mores, lidem in ſigura ingenio- B,tribuunt mores Keuncdios ie tranquillus vultuss animutta quilliratem monſirat. Tradit Suetonius Auguſtum fnifles u. tu,& ſermone, vel tacito adeotranquillo, vt animo erat ſere- no& pacato. 8 lari etiam vultu fuiſſe Vlyſſem narrat Dares Phrygius. Periucundo& graui vulrm fuit Pompeius Co- lumna Cardinalis, qui miro ingenio, ſacra Brpure mitratus, & mil ftariſagog leatuis, veriufe us munens pattes apti Kaucne adimpſeuit. Ioannes Aſſymbeius Viſum caffanus leto,& hil ri vultufuit, magnam grauitatem digaitat dmnceie paricom⸗ tate condirampræſcfereba i, in dandis beneficis miram fere- nitatem, eandemquec i in nelhreae oſtendebatz uanisin ier- none, facilet ue erantadeum aditus. Ii ael Sophus læto& leren 0f it vultis ber eig: 1 18, cquitauidi ſag erandique E 6 ritls, lepidulque in locando kit. Elegans vwltus.. Polemonloquacitribuit figuram elegantem. Sed tex- tus Arillotelicus lomnolento loquacis notas tribuit, quod ex Polemohe,cr„cniintegrior eſttextus, coniici poreſt: nam ſom- nolento elegans forma uon conuenit. Sed bolemon& Ada- mantius AeFaunen formam ſimulatori tribuunt. Emanueli Chryſaloræ præclara fuit facies, præclarum ingenium,& præ- clariſsima doctrina, Græcas literas in Italiam reportauit. Illiberalis vultus. Illiberales vultu pufillanimes& illiberales animo cen- ſendi, ex Bolemone. Politianus facie neque liberali neque in- genua fuit; ob id diſtortis moribus,& male compoſitis, vt ni- mis in aliena inucheretur. Maximilianus Sfortia vt illiberali vultu,& nequaquam Sfortianæ ſtirpis excellentia digno f fun, ſic ingenii indole& moribus ingenuo principe indignis; ſor- didi animi,& vecordis,& rudis extitit. Subagteſti vultu lo- nianus Pontamus erar, vir maxima ingenii dexteritate, fed mordacitate inſiguis. Venera- 3 buehta Allmin llum fui, animo eru Im narrat D. Dompeins erpura mitra daſtes aptih aus lrto, K Aqdde patica icis miram 8 1 7 Hatz ſl 6 „Ilatllsin 1Jephuslan 3 L ] alldlque de 1 1 antem. Sedts — tribuit qooc oteſt: namlol olemon& Suunt. Eman agenium, Ay reportautt rales animot liberaltneches om polttoſti fortia wilbe lentia diguut jpe indignit aglelt rum dexteritat DE HVM. PHY S10G. LIB. Ii. 131 Venerabilis vultus. rum rerum magnitudine Magnus vocitatus, y ultu fuit maie- ac fulguranti, ſacrorum cultor eximius, multarum geutium domitor, ac bello infractus. Probo ore,& vultu hoſtibus et- iam venerabili fuit Franclieus Sfortia, fuit corporis& inui= cti animi robore, naturali facundia doctrinaque præditus. Auſteru pultus. Diomedes auſtero fuit vultu, vt Dares ſcribit& in bel⸗ lo audax, acerrimus, clamoſus, calidus,& impatiens. Tas merlanes truculento vultu,& minaci fiut, qtil ſuæ ſæui- tie maximum ſpecimen dedir, vt orbis terror diceretur. Nemo efferatiorl in cruorem animo. Truculenta voce profi- tebatur ſe Dei maximam iram eſſe. Auſtero ore fuit Bajazetes primus Turcarum Kex, quiaà ſi ugulari celerirare, repentinog; bellicarum actionum impetu, terrificum terrarum fulmen ett appellarus. Multis victoriis clarus extitit. Franciſcus Bufſo- nius, Carmagnola dictus, tetrici& agreſtis oris fuit, contuma- cis ingenii,& prompti,& audacis, vt maximas bellicæ virtutis laudes promerderit- cant buccæ. mantius. n⸗ 10. BAPTISTE PORTE — NFERAoculosmalæ. Plinius: Hæc ſedes pudoris. ibi ma- 3 Xime oſtenditur rubor: infra enim hilaritatem riſumue indi- Quibus facies magna, ignaui ſunt cenſendi;& referun- tur ad aſinos& boues. Ariſtoteles in Phyſiognomonicis: Valde magna facies ſtolidos& indociles arguit. Polemon& Ada- De facie. hui Bouis imago cum magna facieſpettautiſ exhibet. Valde magna facies. Ainins dr HvM. PHYSIOCLIB. II. 133 Aonis g Aſiuine& magna facies ſubſéquitur imago, quun prior tabula bouinam ducoris g oſtenderit. 3 A Cuius facies magna, piger eſt Rhaſes,& Conciliator, ſed Mbertus ignauum&volupratibus deditum dicit. Et alibi: Ma- gnum caput, cum magna fronte& fatie, tardum, pigrum,& aliquando indocilem monſtrat. B ſendi& teih gnomoulbi 7 3z Hac polemonii 10. BAPTISTE PORTE Hac ta hul a felis,& paruæ faciei detegitur imago. Faldeparua facies. Facies valde parua(vt Ariſtoteles in Phyſiognomonici teſtatur) qualis eſt felis,& ſimiæ, hominem pufillanimemar- guit. Interimadmonitos lectores velim, Græcum Ariſtotelis textum corrigendum: nam loco faciei habet vππν, id eſt, ter- b gus: nec congruum erat, vbi de facie loquebatur, tergoris meminiße, quum de tergore ſuo loco affatim ſatis feciſſet. Prę. terea in ſequsntihabet: Mediocrem habens faciei qualitatem, eptimus erit, quumneque magnam neque paruam oporteat eſſe. Suique non immemor in figura puſillammi, paruam ei fa- ciem accommodart, on tergus. Teſtimonia demum Polemo- nis& Adamant i accedunt, qui diligentiſsime Ariſtotelem de- ſeripferunt,& faciei, non tergoris meminere. Sueſſanus, tergu, vertit,& circa hanc ſiam malam interpretationem male ſe tor- quet, dum fallam doctrinam veritatt accommodare nititur. Geſperus etiam ſuo Quadrupedum libro ex textus corruptio- ne fallitur. Seqleus ohyſognomn n pufillanimen Iræcum Aridor etv⁵ idet Wuebatur, tem m ſatis feeiſe sfacieigualta Parunm chm animi parlemt a demum bobs meAuſtoteent e. Sueſſanubin jonem maeke mmodare W textus coffugh gequcns figura eiusſlen DE VM PBVSIOG. L.IB. II. 135 aciesura itatens 0 imiam exwprimit perinde 5 3 1 37 b 64*, 5 fahellan: 30 ſ3 halrnm ab ſe gule: 8 I 8 8 NX A d NN Ada- CuSIIe F 3. arguit mores. mantius: Cuius facies parua; calli dus& adularor. Rhafes,& Conciliator ab eo: Facies vehementer parua timidos, callidos, adulatores,& iiberales arguit. Polemon& Adamantius ex Ariſtotele in figura amari; qui faciem paruam ei tribuit. Al- bertus ſatis inepte infert: Seducin.„& dependens vultus. Parua facies, paruos c Parua,& crocea facies. Qui habet faciem paruam⸗ declinantem ad croceum, eſt eimus, vitioſus, deceptor,& ebrioſus. Eadem Concllia- torab Ariſtotele ad Alexandrum, quietiam coloris notama ad- didit. Mediocris facies. Optimam tradens faciei quali jtatem Ariſteteles in P hy= ſiognomonicis,ait Quoniam, neque magnam, nedu ie par- nam oortet,medius habitus vtique erit eenlieni ens. 4. Meclio⸗ IO. BAPTISTE PORTE. Mediocris facies,& pinguiuſculq. Qui habeęt faciem mediocrem in genis& temporibus, vergens ad pinguedinem eſt, verax, amans, intelligens, ſa- piens, bene diſpoſitus,& ingenioſiis. Ariſtoteles ad Alevan- drum. Facies in circumſtantiis, medigcris,& ſufficiens carno- ſitatis,&c. Conciliator ab eo. Hic denuo bouinam faciem adduximus, cuius heneficio exquiſitius carno- ſitatem contemplari licet. 6 8 ... 8 8 XX 8.äS 8 N 8 2 8 dn 4 1 e FK Carnoſa facies, Ilos, quibus facies carnoſa eſt, demiſsi& negligentis animi eſſe coniicit(quod in bobus ſimiliter lehaber) Ariſtote- les in Phyſiognomonicis. Ad Alexandrum vero ſcribens ait: Carnoſus in facie eſt ſapiens, importunus,& mendaxzad femi- nas fortaſſe referens, quæ ignauæ, importunæ,& mendaces ſunt. Polemon ab eo in fine: Qui carnulentam habent faciem, inertiæ obnoxi ſunt, quæ paſsio feminarum generi& boum eſt peculiaris Rhaſes: Cuius facies carnoſa, piger. Conclliatot eadem. 3 ) inteligen 1 oreles ad gle, d äln ſufcem ean dao erlujſtinen 4 7 M —— miſsi& peyih erlehabet)li m veto ſcibo K mende unæ, K tam nabentii- 4.. 9, pM m genel& ' piger Ca 1 ———— DE HVM PHYSIOG. LIB. I. 137 Valde carnoſa facies. ¼ Valde carnoſa facies iucundum& viuidum hominem o- ſtendit, Polemon& Adamantius. Iidemque in figuraiucun- gi, faciem ei tribuunt carnoſiorem. Ariſtoteles in figura ſimu- latoris, pinguem faciem eitribuit. 3 Carnoſa,& valde longa falies. In figura male ſenſati Ariſtoteles in P hyſiog. carnulentæ& ſatis longæ faciei meminit. Macilenta facies. Qui habet faciem gracilem, eſt circumſpectus in operi- bus ſuis,& ſubtilis intellectus: Ariſtoteles ad Alexandrum. Sed iu phyſiognomonicis:Qui macilentam habent faciem ſollici- niſunr, quod ſignum ad contrarium retulit; quia carnoſa pi- gros, macra ſollicitos demonſtrat. Polemon&Adamantius: 5 rua facies ſtudioſi eſt,& inſidiatoris. In figura vero triſtis, jidem tribuunt ei faciem macram. Sed corrigatur Polemonis textus ex Adamantio, quia ανον habet, pro επeOαχνεαν Plautus in ſua Aſinaria ſuum Leonidam macilentis malis inducit, qnaſi eum ſollicitum& callidum dixiſſet. Selimus Turcarumimpe- rator decimus macilento ore fuit, ad arma impiger. nullo nam- que labore corpus aut animus eius defatigabatur. Neque tarnoſa, neque macilenta facięs. in idea ingenioſi Ariſtoteles in Phyſiognom. Quæ circa faciem graciliora, id eſt, non carnoſa, quia habetis ſunt, ſed gracilia, ideſt, mediocriter diſpoſita. Adamantius clarius lo- quitur in eodem typo. Facies, nequs valde carnoſa, neq; qui- dem gracilis. Vbitextus Polemonis defectuoſius,& ex Ada- mantio corrigendus; carnoſitas eniminertiam, macilentia cu- rioſitatem,& triſtitiam, medius vtique habitus ad intelligen- tiam facit. — vtpore nil carnis habens, vt inutile, flacci faciunt. 138 IO. BAPTISTE PORTF. Occurreus hæc oculis ygura oßoſam gflentat Aſini faciem, in/ſ uent ihu, cerui,& ſimiæ. 8 L 4 ‿ L ές ſa 2 g« 449 1 3 54 8 ( „6 △☛ N 1 AS „(6 6 I 65 N S— N K K 1 X* 8 — I N K 68— 4 W 2 A 4 3 8 4 3 3 3 8— N N N L S I N X N N XX T 8 8 8 Oſoſa facies. Qui faciem carnoſam habent, timidi: referuntur ada- ſinos,& ceruos. Ariſtoteles in Phyſiognomon. Geſnerus li- bro De animalibus eadem ab eo recitat: ſed neque ceruus, ne- que aſinus faciem carnulentam habent;& coqui cetui aput, DE HVM. PHVSIOG. LIB. 19 9* d.. emin ſan Oſſoſa cerui facies oſtentatur. M 271 S22— 4— S X P 8, f 8 E. — K 3 N NMN 8 M 4 S 99 K 2 9 4 Leees ₰ AN 8 N * G 2XX 8 S 1. 8 8 2 NN— X 3 N& . 8 Sed textus mendoſitas his rationibus coarguitur, quod quum prius carnoſæ faciei in boue meminiſſet, non erat opus hic denuo rememorare, cum&Xaliis in locis iiſdem oſſoſas fa- i: referuntur cies tribu at, mon. Geſtem neque cenug coqui cetulen Zeern. aciunt. 140 10,ApriSTx PORNTE gademin ſimia oſſoſa ſacies. Valde oſſoſa facies, laborioſos, timidos& inſulſos oſtendit. re- feras ad aſinos, ſimias,& ceruos. Ob id corrigendus textus, prosααιέ ponendum, 3⁴ννο. Præterea Polemon in fine, ab Ariſtotele excipiens, ait: 5 1 ““ 3 5 DE HVM. PHVYSIOG. LIB. II.* Ohlonga canis facies cum bumana,? regient oſtenditur. — tele excipiek ſſulſos eſtend orrigendaske Oblonga facies iniurioſi eſt. Ariſtoteles ad Alexandrum: Cuius facies longa, inuerecundus. Rhaſes,& ab eodem Con- ciliator. Ego ad canes viles refetrem, qui iniurioſi inuerecun- di, idemque oblonga facie ſunt. Flana facies. Ab eo, qui planam habet faciem, caueas in moroſitate, nam ſignificat litigioſum, èuαεακοMχν inuidioſum, immundum, Ariſtoteles ad Alexandrum,& ab eo eadem Conciliator. Ratunda facies. Inidea inuerecundi Ariſtoteles in Phyſiogn. rotundam faciem eitribuit, Polemon in figura iracundi retondam fa⸗ ciem ei tribuit Rhaſes rotundafacie fatuos dicit. Rugoſ⸗ F IO. BAPTIST PORTN Rugoſa facies. In idea triſtis rugoſam faciem ei tribuit Ariſtoteles in Phyſiognomonicis, idque ad apparentem morem referri vi- detur. nam qui triſtantur, faciem corrugant. Naturalis cauſ- ſaeſſe poteſt ſiccitas;& ruge ſignum melancholiæ, ex A- uerroe. b Rugoſa, glabra,& macra facies. In figura amari, Ariſtoteles in Phyſiognom. faciem ei tri- buit rugoſam, glabram,& macilentam. Ratione enim ſicci- tatis& frigiditatis quæ ſolet eſſe piloſa, fit glabra,& ii narura ſunt melancholici. Polemon 7ugoſam dicit. Adamantius frontem non faciem. Rubra facies. Quibus facies ſupererubeſcens, verecundi ſunt: Ariſto- teles in Phyſßognomonicis,& referunturad paſsionem, quia verecundis ſemper erubeſcit facies. Aphrodiſeus verecundos & hilares eſſe dicit: verecundi quidem, quia ſanguis tegen- di cauſſa ſuper faciem ſemper profugus eſt, veluti ſæpe ob pudorem manu faciem tegimus; hilares vero, quia ſanguis voluptatibus extrinſeeus occurrit, Dici poteſt hic color ro- ſeus, is eſt candidus, ſanguinis rubore penitus diffuſo, cum venuſtate,& puerorum& virginum nitor, qui vulgo ab hu- mana carne incarnatus dicitur. Facies pudibundi,& verecun- di hominis erubeſcere conſueuit, quoniam, vt inquit Ariſto- teles in Problematibus, ſanguis de corpore in omnes partes diffunditur pudentibus. Laudatut verecundia in adoleſcenti- bus. Diogenes Cynicus, Rubor virtutis eſt color, dicebat. Næuius pudoris colorè appellauit. Pudoris eſt verecundiæ ſi gnũ. apud Te- rentium eſt: Erubuit: ſalua res eſt. Ruellius Gallus, medicus inſi= gnis, ore rubore perfuſo fuit, natura modeſtus& lenis. Pole- mon; Facies ipſa, ſecundũ ſeipſam rubra aſperos hominis mo- res nunciat. Domitianus vultu fuit modeſto, ruboriſq́; plenoz vnde mend predi Crze ſken thr. t Arittorelen Nem refetn, Naturalis cu ucholi, ec, dm. faciem n toneenim a abra& ii nan amantius finn ndi ſunt Art paſsionem a ſeus vetecuna aſanguis tegs t, Velutiſepei ero, quiaſangi tetthic colotl tus diffuſo, er qaivulgouht zundi,& reteau vrinquit albs in ompesa jain adoſeſceu „ dicelut. Nal le ſignüapuil lus, medicuölt us&cleniséhi eros homillön ruboliſq 5 3 3 DE HVM.PHVSIO G. LIB. II. 143 vnde cum oris verecundia apud ſenatũ comm endaretur, iacta- uit: Pſquea dbuc animum meunm probuſtis,& ruleum Plinius de eo: Superbiain fronte, ira in oculis, femmea in ore ac in cor- pore impudentia, multo rubore perfuſa. Cornelius Tacitus de co: Cum denotandis tot hominum pallorib. ſuſiceret ſæuus alle yultus, &rubor, quo ſe coutra pudorem munitbat. De Genis, Cap. 12. IXL MVèS de tota facie; nunc de faciei partibus, id eſt, ge- 2 nis. Infra oculos male ſunt, fiue genæ; Græcis Tagei dict. 1 Carnoſe genæ. Carnoſę genæ inertiam& vinolentiam arguunt. Pole- mon& Adamantius. idemque in ſigura imbecillibus ſenſibus præditi eidem carnoſas genas adſcribunt. Catti,& ſimiæ imago in multu occurrit figuris, formam& artus omnes ofienſurus; nunc ad exiles tantum genas commonſtrandas exhibe- 3ℳ 8. 8 4 8 4 8 1 86 64 8K N 4 3 7 Ke A 87 1 5 22 8 I 41 694 23 Be” 88— S N 8 — Crati- 10, BAPTISTR PORTE Graciles genæ. Genæ valde graciles malignitatem& vVafritiem ak⸗ guut, Polemon. ſed, Adamantius addit, Kinuidiam. X K 3 d —— , 5— 7 ³ e 2 25 f* . 5 R 8 Ego eluris& ſimijs adſeriberem: parus as enim& exiles genas habent,& ſunt furaces, vafræ,&i inſidioſæ,& per hæc a- nimalia eiuſdem ingenii homines deprehenduntur; qui ſci- licet elam inſidioſi, vafri,& maligni ſunt. Caſſe genæ ab oculis diſtantes, Craſſæ genæ,& ab oculis diſtantes inuidos notant. po- lemon& Adamantius. Rotundæ gena. Rotundæ genę doloſos hominum mores demonſtrant. Polemon& Adamantius. Oblongaæ gena. Oblongæ genæ nugaces,& Vaniloquss oſtendunt. Po- lemon& Adamantius. Rubræ — V zägäbo esnlh I cond aud k) colo dirgyid ddhon lnkedes rils condta doun rolus unsjit hum ftedo Garna dador dider lag acae quui ee * dander 1 än Mi nann e dets fd dad lo bE HVM. PHVSIOG. LIB. I. 4 Ruübre genæ. & vaftited 4 uidiam, 1ͤ1ͤ1ͤ„ 1 ad paſsionem, quiain ebriatis ſipererubeſcunt geug. Ariſtote- es in Phyſioguomonicis. Polemon autem. Si genæ tantum- modo rubro colore inficiantur, ebrioſos homines indicant. Loxus ſe obſeruaſſe hominem ait, cuius naſus& maxillæ epa- tico colore inficerentur,& omni vitio refertum fuiſſe, libidi- dine; vinolentia,& crudelitate. Quamplurimi ſunt apud ios, quinon ſolum rubras genas præſeferunt, ſed epatico colore infectas, eoſq́ue luxurioſos vinolentosque noumus. Sueto- nius Vitellium facie rubicunda fuiſſe, idque vitii exvinolentia contraxiſſe. Alexander Macedo rubrum habebar vultum, can- dori mixtum; qui bibax,& vinolentus fuit, ex Plutarcho. Ca- rolus Neapoliranorum Rex enormi& rubente naſo fuit; Iæ- uus, inexorabilis, inimicorum cæde gaudens, inexercenda in- humanitate peruicax, ſupplicibus numquam parcens: Man- fredo Regiad Beneuentum interfecto ſepulerum denegauit, Gorradinum& Auſtriæ Regulum in foro ſecuri percuſsit. Cæ- Tnadeimta dar Borgi Dur Nalentinus taclernatro udote gektiilarn, e cſe r i Perenlis⸗qui ſanlenitetripuchcut kedeildantann hähuke ddol, Ein ſanguinario fuit ingenio immanique ſæuitia veteres tyrannos æquaſſe cenſeri poteſt. Libenter noctu vagabatur per vrbes, quum numquam interdia videretur, ne deformis& trucu- 9, lenta facies ſpectabatur. Rubenti& prope temulenta facie truculentus fuit Georgius Fronſpergius Sueuus, ſtrenuæ, et- iam crudelitatis& feritatis. nenduntur, oi sinuidos tlorn Piloſa genæ piloſas genas habentes ego ſtupidos& ferales iudicarem, cum in facie genæ tantummodo ſemper glabræ ſint:& teri- num eſt, faciem& genas piloſas habere:& ſus præ cæteris ge- nas craſsis denſisque pilis hiſpidas habet;& huiuſmodi mo- ribus præditos quam plurimos amicos habui, piloſas genas habentes. Cicero exprobrat Piſoni morum fœditatem, quod ploſas genas haberet. Inquit enim; Non pilofæ gena deceperunt K mt, mores demohll quss olertm — 10. BàAPTISTR PORTR me, nec vultus totus. vnde ſtupiditatem tardiratemque lingua coniectabat,& lutujentos mores. Genarum& faciei contractiones in triſti facie. Faciei& genarum contractiones in triſti vultu apparen- tes, ſtultum hominem demonſtrant. Polemon& Adaman- tius. Genarum& faciei contractiones in hilari facie. Genarum& faciei contractiones, ſi hilari vultu apparent, certiſsimus erunt adulterii index. Iidemque in idea cynædi, ill genarum contractiones tribuerunt. De facie pulcris, deformibusque, Cap. 13. P ERPERA Magere merito videremur, ſi priuſquam ſer- moni faciei finem imponeremus, non diſcuteremus, an fa- cie pulcri, pulero ammo;& deformes, animo ſint deformes, vel quid boni vel mali portendant. Etſi vero ex Particulari- bus partium fignis id am ante oſtendimus; nunc tamen ex partibus ſimul conpoſitum integrum oſtendamus, quæ pul- chritudmem faciunt. Vetus eſt omnibus Phyſiognomonicæ rei ſcriproribus comprobatum axioma, quod conueniens di- ſpoſitio membrorum corporis, bonorum morum conuenien- tiam demonſtret:& vulgo etiam iactari ſolet, quog monſtrũ in corpore, monſtrum tit in anima. Sed videamus primo, quid pulchritudo ſit; à multis multæ allatæ ſunt deſcriptio- nes, quæ ad noſtrum propoſitum faciunt, quas colligemus. Pulcritudo eſt mombrorum corporis optime commenſurata diſpoſitio:& corporis forma animæ typus eſt. Pulchritudinẽ Deidonum dicunt, vt qm maxime illam poſsideant, maximè illius fanorem poſsidere dicantur. Apuleius pulchritudini tan- tum tribuit, vt pueros ad diuinationem eligendos, corpore decoros& integros iubeat, vt in eis diuina maieſtas quaſi bo- nis ædibus dinerſetur. Facis —-———— 8 ſoresde prla felt, puulite, nenlapt kaeokun äheil cihadis degicen Lardem tiusco ciput leſcen & ali cuni- natdlal Kpil 1o tendie cchti mxi- cogit egrag ümier teron dert nc mag ldh darde wn 1 liin ſi fau. on X Acum i facie i vultu aphas ne in ideachi 49. 3. w ſiptinſcum, d:uteremus,n no ſint delim Tro expartiai- 7; nunc tanan fidamus, qlen -hyſiognoman dyd conuenier- orum conuen et, quog mat videamus pi- leæ funtdeſc ) quas collgm me commellin aſt. Polchuiud „Gideant, mall Hulchrituduin gendos, coht naleſtas quul b 8 racie pulchernimm ged ſi nos animum ad hiſtorias conuertimus, viros mu- lieresque multas reperiemus, eximia& excellenti forma Praæditas, quæ, etſi claro animo,& variis virtutibus decoraræ fuerint, plerumque tamen maxima cum his vitia commiſta habuiſſe, vt videatur natura in eorum formatione, in tam im- menſa pulchritudine menſuras& proportiones confregiſſe, ita eorum animos etiam ad vitia procliues conformaſſe, vt o- ptime illud Socratis quadret: In aurea vagina plumbeus enſis. Al= cibiadis pulcritudo quantafuerit à probariſsimis ſcuiptoribus depicta, nemo eſt qui iguoret. illud dicere audet Plutarchus, ſua tempeſtate omnibus Athenienſibus oris dignitate& to- tius corporis forma vnum Alcibiadem præſtitiſſe: idque præ- cipue largita eſt ei natura, quod non modo in pueritia, aut ado- leſcentia, ſed omni etatis gradu maximum ſemper decorem & oris venuſtatem prætuſit. Erat natura gloriæ maxime cupidus, vt in vita nil expetendum eſſe diceret, niſi domi- natu ſummo cæteris mortalibus antecellere. In eloquentia & philoſophia,& belli peritia nemini ſecundus,& magni- ſicus; fuit eriamaudax,& ferox, quieti& otio infeſtus, con- tentionisq; ſupra modũ amator,&, vt Thucydides dixit, ad in- continentiam,& luxuriã,& in ea, quæ voluptatem pariuntz maxime procliuis, vt tandè de oceupanda ſuæ patriæ libertate cogitarit. Fuit Demetrius forma& pulchritudine oris adeo egregia, adeo præſtanti, vt pictorum aut ſculptorum nemo imilem vmquam potuiſſet effingere, Vt gratiam ſimul& tertorem, tum grauitarem& manſuetudinem pręſeferre vi- deretur. Concurrebat ſimul admirabilis ſplendor, regia quia- dam dignitate coniunctus, vt natus vidererur ad ſtuporem ſi⸗ mul,& gratiam hominum concitandam. Eratin agendo bel- lo dux egregius& præclarus, erat per ocium omnium regum lucundifsimus; cum vero res gerendæ erant, ſtudio, diligen- tia, ingeniiq; magnirudine cunctos alios ſuperabat; erat ſim- meclemens, iuſtus, pius,& liberalis, ſed voluptatibus,& de- lirüs ita deditus, vt omnium regum incontinentiſsimus b b K 2 ellet 4, 148 10. BAPTISTE PORTE eſlet habitus. Nuuc: circa potus& conuiuia, nunc circaamores, & omnis generis voluptates maxima cum impudentia ver- ſabatur, multaque aliain honeſta, quæ ſine ignominia narrari non poſſunt, perpetrabat. Alexander Priami filius candidus fuit, longus,& pulcherrimis oculis, capillo flauo& molli, ore venuſto,& voce ſuaui, ſi Dareti credimus; fuit& claro animo, imperii cupidus, ſed neque bellator, neque fidelis. Lucianus pſeudomantem ita depingit; Corpore& aſpectu decoro pla- neque ſpecie diuina quadam, ac maieſtatis plena, colore can- dido, barbanon admodum hirſurta; oculi ei erant vehementer acres, ac verſatiles, tum diumum quiddam relucentes; vox dulciſsima, pariterque clariſsima: in ſumma, quo ad has res, nulla ex parte poterat improbari figura. Cæterum eiuſmodi mens atque animus(6auerfor triſtium Iupitei!) hoſtibus po- tius contingat, quam cum eiuſmodi quopiam habere com- merelam, ſiqnidem ingenio, ſolertia, acumine longe præſta- bat cæteris mortalibus; tum curioſitas, docilitas, memoria,& ad diſciplinas ingeni felic tas, ſupra quam credi poſsit, ſup- petebat; quibus tamen peſsimam in partemn vtebatur. lſmsel Sophus Perfarum Kex pulcherrima fuit corporis forma, vul- tu roſeo, vegetis& micantibus oculis, barbæ capillo flauo, Iæ- to ſerenoque vultu, mediocribus auribus; benignus erat na- turâ cunctis, liberalis, Fortiſsimus bello, magnanimus: ſed am- bitioſus, in Venerem pronus, ardens in crudelitate, ſed ad breuiſsimum temporis momentum. In mulieribus fuit etiam eximia pulchritudo, ſed raro ſine ingenti ſupérbia& inhone- ſtate. Helena capillo fuit flauo, oculis magnis, ore puſillo, fa- ciè pura, cturibus opimis, bene figurara,& tota formoſiſsima, fuit& animo ſimplici& blando, ae male ſiio viro fidelis. Lais & Fauſtma pulcherrimæ fuere, ſed vtraque impudiciſsima. Multa ſunt horum apud clariſsimos auctores exempla, quæ vt prolixa& ſuperuacanea, minus duximus hicrecenſenda, Pulcri facie. Eſt& alia formę elegantia, quæ non pulcritudo, ſed formæ concinultas,& optima congruarum partium adaptatio dici- tur; toezült bed qie 130 gert R Ghine- cqhätd hernhto Im. neſte n ngao polften boysd rül animo eti P. narrat neT, puiyce raumi Kaghae n cllls Com nagt onxe malin wagne cume len 4 tou⸗ ſann de dür nti ————ʒ—·—— ————P————-’Jö— L 4 dunc Girrann Nimpudentee ignomündns ami fllius ſcagbe flauo Kmi fuit& can h Am lefidelis i Lpeca deene splena,colen el erantſetane im relucena e ima, uoall Cæterum ên pit 6el) hoth 9 opiam hade mine longzm. dllltas,mem am credi dah en vtehacun corpolls fomm rbe capilotas 3; benignlhen 10 onanimusdt nagnammlht crudelitast nulieribusttee ſupétdia Li agnis ole r I totafomdin ſuo vitofcuil aque im puuin ores exemhud , us hicrecelles” lentudoſſeim ium adaptaios; 1 DE HVM. PHYSIOG. LIB. II. 149 tar; quæ morum& bonaru m animæ qualum ſigna BI bet;& ſinon vere explet, allicit tamen ad ſe oculos, molatn 1 que eos ſpectando. Hæc pulchritudo ſecum virtutes omnes affert,& vitia fugat. Achilles ore fuit venuſto, largus„dapfilis, & clemens,& in armis acerrimus. Patroclus pulchro fuit corpore& erecto, fortis,&prudens. Priamus Troianorum Rex vultu pulchro fuit,& virtute refertus. Troilus pucher- rimus,& fortiſsimus& virtutum cupidus. Hecuba pulchra, mente virili, iuſta,& pia. Andramacha oculis claris, candida, longa, formoſa;& fuit modeſta, ſapiens, blanda& pudica. Polyxena candida fuit, facie formoſa, oculis venuſtis, capillis longis& flauis, dignis cõpoſita membris, digitis prolixis, cru- ribus rectis, pedibus optimis, quæ forma ſua omnes ſiperabat: animo ſimplici, larga,& dapſil s,& vitæ contem ptiix, Da- reti Phrygio credimus. Venuſtæ formæ Pythagoram fuiſle narrat Diogenes; adeo vt illum diſcipuli opmarenrur Apolli- nem, qui ex Hyperboreis veniſlet. Hic Italicæ philoſophiæ princeps extitit,& ſeientiarum non ſolum profeſſor, ſed mul- tarum inuentor. Cyrus fuit corporis forma pulcherrimus, di- ſciplinæ& honoris maxime ſtudioſus: propter laborem o- mnem,& omne perieulum laudis gratia perferebat: de cuius virtutibus& bellicis laudibus Xenophontis extant Commentaria. Darium cuactos ſpecie ſuperaſſe, memo- riæ proditum eſtà Plutarcho, vt eum ex forma Alexander longe cognouerit in prœlio: fuit animi& corporis dotibuis maximis præditus. Euagoras honeſta fuit facie, animo fortis, magnanimus, temperatus, ſapiens,& iuſtus;& hæc omnia cum excellentiahabuit, vt dicerent homines illum non mor- talem ſed dæmona quendam extitiſſe. Fuit& Democles a- deo egregia forma& præſtanti, vt à pulciitudine ſua pulcer Democles ab omnibus diceretur. Summaæ fuit pudicitiæ ela- tique animi; quivt ſeà Demetrii iniuriis& violentia liberaret, cumnudus in balneo comprehenſus eſſet, ſublato tegmine lebetis‚in feruentem aquam ſe coniecit. Regi Prolemæo gra- tilsimum fuiſſe adoleſcentem Galetem, nomine, ſcribunt: e- rat is forma ſpecioſus decenſque cum primis, ſedanimi pro- K 3 poflto 150 I1O. BAPTIST PORTRP poſito ac ſenſu iεεαioſior. Ptolemæus illius admiratus probi. tatem dicebat ſubinde: damicum caput: ex te quidem nullum ma- lum, ſed bona muli& multa conciliaſti. Scipio Africanus eximiam formam præſeferebat,& omni amplo dignam imperios ſeda- nimi bonis omnibus anteibar, facundia ſeilicer, benignitate, magnificentia,& continentia; liberalibus fuit artibus maxi- me eruditus, ſummus& præſtans belli dux, vt non ſolumæ- tatis ſuæ, quę bellaciſsimorum virorum ferax fuit, ſed ſuperi- orumtemporum imperatorihus par extiterit; in pugna ſtre- nuus, poſt victoriam clemens. Auguſtus eximia fuit forma,& per omnes ætatis gradus venuſtiſsima; eloquentia, liberalibus ſtudiis, bellandi peritia excelluit; ſeuerus, liberalis,& pacis cultor fuit, vt inter Cæſares ſolus ſit habitus feliciſsimus. Pub- lius Sirus, Macrobio auctore, tum decore formæ, tum ſalibus & ingenio in ſeribendis Mimis in magno pretio habitus eſt. Et Lucretia Romana pulceriima fuir,& caſta. Caleacius Vice- komes ſecundus, vt decore formæ mortales cunctos ſuæ æta- tis anteceſsit; ita etiam virtute, magnificentia,& inſignibus operibus. Gymnaſium& bibliothecam erexit, accitis multis diſciplinarum profeſſoribus,& nobiliſsimis codicibus referſit. Celebinus Turcarum imperator formoſiſsimus ac fortiſsimus fuit, decora quidem fronte& oculis, pacatum etiam animum demonſtrauit. Ioannes Picus Mirandulus adeo decora fuit fa- cie,& pulcra, vt nil gratiarum formæ deeſſe videretur, mira fuit altitudine, ſubtilis ingenii, lectiſsimis moribus, incompa- rabili facundia doctrinaque, vt omnes eius ſeculi ſapientes in ſui admirationem conuerterer„ vtmerito cognomine phœnix appellaretur. Præſefert tua forma, Illuſtriſsi me Princeps, non ſolum concinnam partium analogiam, ſed maieſtatem quan- dam& regium fulgorem, qul non ſine imperio oculos allicit, &ad ſe rapit; hinc mores tui ſuauiſsimi, naturæ facilitas, inge- nii perſpicacia, animi integritas,& ſumma magnificentia per- ſplciuntur. 4 3 Peformes facie. Introducit Homerus Therſitem protenſo capite, deformi 1 vultu, p o, b udkcc nxdlu radii rüne ale aniiſ toüdef noctate Cutid ſed⸗ A tiall aimiratun in zula mana 8* derloſe cet, ben hi cut attidlum HVtnon ſola AMkult, ſeüſh ditz in pugn Aimiafülttom Juentia ben liderlls,a 1 feliciſsimuh ormx, tum l detio habituses 1. Caleacusi tes cuncdosla ntia,& unlgi Xit, accitum a codicibtun musacfonllin dum etiamavim aideo decon eſſe videretu 6 monibus inen 3 ſeculi apicha cognomünft ime Princeyol maieſtatem u perio oclooll uræ faclltsi- magniſicehän iſo capite, kei menſura loquutume A. mantius vero eN⁴aεꝓοοQQ 8 “ 4 “ 3 8 DE HVM. PHYSIOG. LIB. II. 151 ac nimium breui ſtatura; quemnen minus moribus geſcribit. Scribir enim, ſine iudicio& ſſe. L. Metellus ſtatura fuit breuu,& vul- tu deformi,vt ridiculus haberetur. Cicero Piſoni vultus defor- mitatem,& animi ſordes obiicit. Sic Salluſtius in Catilinæ cadaueroſo& deformi vultu impium& atrocem animum,& omniſcelere maculatum notat. Sic Apuleius ſui aduerſarii vul- tus deformitatem,& morum dehoneſtamenta inculcat. Xe- nocrates aſpectu fuit tetro& inuenuſto, ita vt ſacrificatum vultu, indecoris præditum Gratiis ſæpius adduceretur: fuit& ingenio habeti ac tardo, vt ſe calcaribus egere dixerit. 1 De faciei& corporis colore, Cap. 14- EI 81 tractatio de carnis colore ad totum corpus referri de- bet, ſed quia non niſi faciei& manuum color aſpectui ex- oſitus eſt; ideo poſt faciem de rotius corporis colore refere- mus:& quod ſuperius de pilorum& capillorum coloribus di- ximus, hic denuo obſeruandu mpræcipimus, quod prognoſti- cario de complexione ex coloribus carnis non niſi in tempera- to hoc noſtro climate locum habet, non autem in Erhiopia, vel Mllyria. Valde niger color. Valde nigri, timidi ſunt,& referuntur ad Egyptios,& Ethiopas. Ariſtoteles in Phyſiognomonicis. Nigor color me- ticuloſæ doloſæque mentis indicium. Polemon& Adaman- tius,& in figura timidi, vterque nigrieolorem facit, ſed Polemon„‿κεναινν ιꝙεν, id eſt, colore nigro, vel pallido; Ada- 1 id eſt, nigri coloris. Ariſtoteles in figura amari, nigrum ei colorem tribuit. Albertus:Niger color verſutum, timidum& furem oſtendit, vt ſunt qui habitant in primo climate. Rthiopum vero nigritie exuſtioni& ſuperfi- ciali calori; qui non in corde reſidet, ſed in extre mis ſuperna- tat, Alexander putat adſcribendam: cui rei argumento illud K 4 eh. 552 IO. BAPTISTR PORTRE eſt, quod populi ii cum æſtuoſiſsima loca incolant timidi ta⸗ men ſunt ac effem nati; Scythæ vero, qui in gelidiſsima ſunt regione, albi,& animoſi, quibus in corde ac jecore naturalis calor nidulatur, nec ad extima ſe magnopere diffundit admodum indicio eſt cutis candor. Si Auicennam audimus, ait: Fuſcus obſcurus calor, choleræ nigræ dominium in eor- pote arguit;& melancholicorum comes timiditas eſt. Zeno „quem- Citieus nigra fuit cute, Diogene referente. Ludouicum Sfor- tiam à fuſcedine oris, Morum„id eſt, Maurum vocitatum fe- runt. ſubtili aſtu& multo ſimulationis artificio propria vota contegere,& diſsimulanter mentiri, fallere ex commodo, ar- que ſiipplantare ſimpliciores homines ex officio non ignari principis eſſe putabat. Valde albus color. Qui valde albi, timidi ſunt,& admulicros referuntur, Ariſtoreles in Phyfiognomonicis. Purus color in cedens, demonſtrat feminatum. Polemon& Adamantius. Præterea Ariſtor. in fgura luxurioſi albi coloris fit oportet, inquit,& ſibro De hiſtoria animalium ait, viros albos multi ſe- minis eſſe, quia multum humidi ſunt,& albas mulieres libidi- noſas eſſe. eſt enim albedo nota humiditatis, à qua fit lemen. Polemon in eadem figura ex Ariſtotele huinſcedi colorem li- bidinis eſſe notam aſſeuerat. Ariſtoteles in igura miſericor- dis, albicolorem facit. Auicenna ad naturales cauſſas reducit: Candor ebori lmilis phlegmaticos oſtendit, quorum pecu- liaris affectio timiditas eſt&mollities. Hippocrates in libro De ſtructura ait. Pituitofi inertes& frigidi ſunt. Sed Scorus albos ignaros dicit; ignauos puto dicere voluiſſe. Suetenius Cæſarem album fuiſſe dixit,& maxime luxurioſum; ſic etiam Tiberium Cæſarem. Hic enim Spinthrias excogitauit,& puellulos fellatores, qui etiam dum ſacrificaret, miniſtrum a- gerram proferentem, eiuſque fratrem tibicinem conſtupra- uit,& multa alia flagitioſe perpetrauit, quæ à Suetonio aliſq; Teferuntur Polyxena candida fuit,& animo ſimplici. homineex- Squal- 7 rum p diccchr Nüchol naiin afarut mahme imqij 1 Jiset ſit. H 4 9 bute Gama colofe nirol candr ſorgr n geor 88 Rune if unditgan nnam Audim miniumi 1 ditasel 2. V douicund im vociarun, tlcio propriam excommodaa .. 6 Rrclo non au eres refemmn ST inhomihet & Adamanth Mloris Gropon 8 0s Abos malt s multeres be⸗ S quaftt lema ſcedi coloremt gura mictar es cauſſas redie ut, quotumpan ppocrates ſI ſtr jſupt, Sedècott luilſe. Suetnni rrioſum; ſcetm s excogitult rret, miniſtrun: inem conlune ez Suetorioahl fmplci Jhu DE HVM. PHYSIOG. LIB. II. 85; Squallidus color. Color autem, qui ad fortitudinem confert, medium ho- rum opus eſt. Ariſtoteles in Phyſiognomonicis. Sed qualis hic color fuerit, non explicauit. Verum enimuero ſi audacia & timor extrema ſunt(vrt in Ethicis haberur) albus vero& niger timorem indicant, quomodo medius inter hos color ad ad fortitudinem facité Sed mihi videtur, quod medius color maxime ab extrem's, albo& nigro, recedat, quiconueniunt timori, qui extremũ elt fortitudinis; recedat vero à fortitudi- nis extremo,& accedat ad medium, in quo fortitudo conſi- ſtir. Hunc medium colorem ego dixerim fuſcum ſiuie ſqualli- dum, quod ab Ariſtotele accepimus, qui in figura fortis viri tri- buit ei colorem ſquallidiorem, æuxᷣengsreooν. Polemon& A- damantius hunc colorem acutiorem dicunt. Albertus hunc colorem male explicans, ait: Color albus rubens fortes& a- nimoſos oſtendit, vt ſunt qui habitant in ſexto climate. Sed candiruber color alius eſt, vt dicemus. Auicenna: Brunus co- lorſignificat caliditatem. Auguſtus colore fuit inter aquili- num& candidum medio. Sed quis ſit aquilinus color, cum de oculorum colorib, tractabimus, affatim declaribimus, fuit enim is Cæſar& fortis,& magnanimus. Celebinus Turcarum imperator candido ore fuit, in quo modice diffuſus pallor e- rat; animi magnitudine,& bellica virtute valde excel- luit. b Pallidus color. Qui vero pallidi,& colore turbati, vt ait Ariſtot. in Phy- ſiogn. timidi ſunt,& ad paſsionem referuntur quæ ſit in timo- re. Si ad aliquod animal referendum eſſet, ego ad chamæ le- onta referrem. pallidi enim eſt coloris,& turbati,& omnium animalium timidiſsimus. Plinius: Nullum animal pauidius exiſtimatur,& ideo verſicoloris eſt mutationis. Cauſſam ex Ariſtotele petemus: Chamæleon omnium maxime inopia ſanguimis riget: cauſſa ad mores animæ eius referenda eſt, præ nimio namque metu multiformis efficitur. Metus enim re- b K fregi⸗ 154 10. BAPTISTE PORTR frigeratio per inopiam ſanguinis caloriſque eſt. Alexander A- phrodiſeus cauſſam reddit, cur qui metuunt, pallidi effician. tur. ait enim. Sanguis in timore continuo fugit,& ſe ad loc⸗ penitiora confert cuſtodiæ gratia, cuius orbitare palleſcit fa- cies, ipſe enim eſt, qui florem corpori largiri poteſt. In figura amari, Polemon pallidum, Adaman tius ſubpallidum colorem tribuunt. Medici pallidum colorem phlegma arguere dicunt, X melancholiam, ex quibus fit timor. Solet& pallor amo- rem arguere. Ouidius. Palleat omnis amansʒ color hic eſi aptus amanti. Eraſiſtratus Medicus ex immodico pallore amorem de- prehendit incluſum Antiochi medullis, cui ægritudine amato- ria in lecto decumbenti, poſt ruborem ingens pallor in cor- pore diffundebatur. Pandeus ex nimio pallore Plyches ar- denti amore flagrare cognouit,& lenientibus verbis permul- cebat, apud Apuleium. Color Græcis, aꝓαᷣοιες,& ας – eſt. Subliuidus color. Ad Alexandrum ſcribens Ariſtoteles, ait: Caue ab ho- mine liuldo flauo; quoniam deditus eſt ad vitia,& juxuriam. Polemon,& Adamantius hunc colorem dπ⁊᷑έι⁴ανον/ Videntur nominare, quaſi ſubflauum. Inquiunt enim: Subflauus colorniſ ex aliqua ægritudine is fuerit, pauidæ admodum& peruerſæ naturæ indicia oſtendit. lidemque in figura fatui improbi, ſi- gnificantes peruerſam eius naturam, huiuſmodi coloris me- minere. Sed oriri poſſet difficultas ex nominis Xoↄps ſignifica- tione, cum apud Græcos&ℳωeποινη viride ſignificet,& nulla facies hominibus viridis ſit, ſed flaua, vel pallida aut liuida, vt nos ver- timus. Sed ονν non ſemper viride ſignificat, ſed ex flauo vi- reſcens,& ex viridi flaueſcens. eſt enim is color, vt Ariſtoreles libro De coloribus dicit, qui in maturis ſegetibus, vel ſterili loco natis viſitur, cum poſt viriditatem flaueſcant. Poteſt& & chloron ſignificare pallidum, vt Galenus apud Hippocra- tem embht atu rohn lcunl 105 ſi 6, 3d ider duemd dirdem Raüitac 1,9 NAhhe mon leren lucin nam 8 Tl Uotae te pallchc lut,& ſeat, ditare palllt [potect. te dallidumca Aa arguereche let& palcta ds amanti, Alore moten ergritudineam ggens pallore zallore Pfyehe us verbispetm dcue0 4 1 it: Caueabh ntia,& uxuna 1TNopas vicen. Jubflauuscolul Ddum& peni afaruimpob ſmodi coolin is Nas ggte icet,Crullie Itliuida,ntfliſt cat, ſedexfali olor,vt Alitha getibus; el 1 Ueſcant. Potel- Sapud lihn “ ö“““—“ p HVM. PHVSIOG. LIB.. 13 tem libro De ratione victus accepit, dicens cum colorem fieri ex flauabili, cum aquoſo excremento permiſta; quæ miſtio non vHidem colorem, ſed ex flauo& nigro miſtum deſignat, Xapud eundem Prognoſticorum 1„chloron declarat, non vi- ride, ſed fauum ſignificare. Idem com probat Cornelius Cel- ſus, eadem verba Hippocratis interpretatus, qui flauum, non viridem interpretatur. Et Dioſcorides o timum myrrhę co- lorem deſcribens, vπααάαμοον vocat, id eſt, ſubflauum, non ſub- uiridem, cum laudatiſsimæ myrrhæ color non ſit ſubuiridis. — Facit ad rem noſtram Fauorinus, qui docet, eoſdem eſſe M△a- os, qui a XO0l, id eſt, pallidi;& dictionem ³l2̈οο, exdictione 1 Mopdo deduci, tranſpoſita litera.& ſublata X. Libuit id ad- monuiſſe, neiſtius dictionis ignoratione prognoſticando fal- leremur, cum multos& doctiſtimos interpretes in eiſdem al- lucinatos videamus. Ad rem ergo vtredeamus, Loxus ait, numquam ſe vidiſſe pallidum, qui non eſſet doloſus& mali- gnus, Pallidus, ſiue liui dus color, omnium conſenſu inuidiæ nota eſt. Extat ad id Martialis epigramma. Omnihus inuideas liuide, nemo tibi. Inuidi enim pallentes, ſiue ſubcrocei, à paſsionis nota in animo inuidiæ notam demonſtrant. Quidius de Inuidiæ ſimu- lacro: Pallor in ore ſedet. Auicenna: Plumbeus color frigiditatem,& humidita- tem ſignificat, cum pauca melancholia. Quando eſt albedo cum viriditate, albedo phlegma, viriditas ſanguinem arguit, ui niger eſt, commiſtus phlegmati fit viridis,& eburneus, vn- de ſignificat phlegma, cum cholera rubra. Liuiditas& flaue- do, ſignum eſt diminutę concoctionis; ob id homo liuidus& Hauus eſt deditus vitiis,& immoderatus circa res gratas. Al- bertus: Vehementer albus cũ pallore, defectum virtutis& vi- ctoriã phlegmatis notat. Plinius ex Ariſtotele, plumbeum co- lorem breuis vitæ ſignum dicit. Plutarchus in Cæſaris vita ait: Cũ Cæſar habuiſſet Brutũ ſuſpectum, ad amicos dixiſſe: Quid vobis videtur? Catsius mihi quidem non admodum proba- tur: nimis enim pallet. Iterumque delatis apud eum An- b tonio& 156 JO. BAPTISTR PORTk. tonio& Dolabella, quaſi res nouas maclunarentur, dixiſſe fer- tur, ſe ſibi haud magnopere à craſsis iſtis crintiſq; metuere, ſed Apallidis iſtis atque macilentis, Caſsium& Brutum notans. C. Caligula colore fuit pallido;& fiut maximé timidus,& per- uerſæ naturæ. vnde nefaria eius conſiſia, malignitates& inni- diam notarunt hiſtorici(cum nobilts mo cuique veterum fa- miliarum inſignia ademerit) ceteraſque inuidiæ notans, quas demonſtrauit. Hunc colorem Pifon Cicero obiicit, ferullem vocans,& peruerſæ naturę notam. Salluſtius Catilmam exſan- ui colore fuuſſe dicit; quiingamo tam peruerſo fuit, vt inteſti. nabella excitarit, cædibus, rapinis omuia miſcuerit. Nam& pa- triæ excidium afferre cogitauit,& reliquis vitiis omn bus ſe inquinauit, libidine, auaritia; alienorum appetens, ſuorum vero prodigus. Attila innumano luridoque pallore fuit, fu- neſti ſui ſeculi dira clades vrbium terrarumque portentuoſus euaſtator, qui ſuperbo& terrifico nomine, Dei flagellum ap- pellari voluit, ſcilicet vt totius humani generis odium ab ſein iratum Dei nomen auerteret, quaſi non alio lictore opus foret quam ipſo Attila, qui virgas, ſecures,& ignes validius exercete potuiſſet. Atroci pallore vipereisque oculis Actiolinus Pata- uinorum tycannus fuit, humani generis portentum, horrihi- lis ſui ſeculi peſtis anim ſæuitia Phalari, Dinylio arque Neto- nianteferendusz ingenio impenſe impio,& numquamcædib. ſaturato: non tortorum, non carnificum manus, inferendis cruciatibus, expediendisque laqueis& ſccuri bus ſufficiebant; viui homines in fruſta lanionum cultris ſecabantur, alit ad pa- los deligati v oraci flamma torrebantur, alii per articulos mo- mentaq; temporis ad longos cruciatus ſeruabantur. Si nuſ- uam remiſſa atrocis animi ſæuitia; ſed rediuinaferitate debac- chatus, ſupra triginta millia omnis generis, ſexus, ætatisq́; ho- minum teterrimo ſupplicio ſuſtulit. Squallido, ſiue pallido li- uidoque fuit colore Mahometes ſecundus ab expugnato By- zantio Turcarum Imperator, ſimulator maximus, atrox, im- manis& crudelis. Selimus nonus Turcarum imperator Scy- thilo pallidoque vultu fuiſſe traditur, ſpirabatque lethum, ne- fas,& iram: patrem& fratres ſuſtulit veneno. Franciſcus Pa- ctus, Jhtog nahlb abzelr woc cclolo zemon dober 8 valät Ad'm dolhm Naem den mli rd linax d b ſunt ben ſtote ſentur äſe dtls metur Brutum dn Netimidus, igritre n ulgueretenu lcla notahg to obüict en. SCatluana letſo futa lcuert Nanan dsvitüs omon 1appetens, unn rie pallorefu, que ponenn Dei fagol. eris odium äh „lictore opun ES Validiusenn Actiolinw Pttentum, hon n)y Doatquese numquaman 8 4 manu's,Intalo. 6 Ar bus ſufſem 3 banrur, aiah perartellön Uabantuf, Lcf „Ainafecitseh ſexus æuatsyl do, fuepd aab expughal ximus, Atlobi mim perucl atque letſum do Keaue 1 5 54 DE HVM. PbHVSIOG. LIB. II. 1/) ius, qui in Inliani Medici necem conſpirauit, eumque lethali vulnere ſauciauit, pallienti fuit ore,& ingenio liuido- Mellinus color. Qui mellei ſunt coloris, frigidos cenſet Ariſtoteles in Phyfiognomonicis. Frigida autem difficulter mobilia ſunt: mobiidus autem difflculter exiſtentibus iisquæ iuxta corpus ſunt, erunt vtique tardi. Hunc colorẽ Atiſtoteles ueα‿μάμQ⁸νεον vocat. Polemon& Adamantius: Mellinus color vocatus, me- ticuloſum, epulonem, iracundum,& nugigerulum hominem demonſtrat. Interim corrigatur Polemon, qui pro eAXNOy habet Hε‿να,⁹ένοσ, eX Afiftotele& daamantio. Ruffus color. Qui corpus ruffo colore aſperum habent, pernicioſi& varis moribus præditi viri argumenta teſtantur: Polemon. Sed Adamantius totum corpus dicit;& fraudulentum non perni- cioſum dicit, à vulpium fortaſſe ingenio, qus ruffi coloris ſunt. lidem in figura impudentis, eiuſdem coloris meminere. Al- bertus: Rubicundus, non claræ rubedinis color, ſed ſpiſſæ. o- mnitempore dolis ſtudentem indicat. Eneas ruffo colore e- rat,& ſiæ patriæ proditor. Metion ruffus fuit,& vitioſus, per- ijnax,& crudelis in parentem; vt à Darete Phiygio proditum eſt. Flammeus color. Quibus colorflammeus eſt, maniaci ſunt; quia ea quæ ſunt in corpore vehementer calefacta, fammeum colorem ha- bent; qui autem extreme calefacti, maniaci vtique ſunt, Ari- ſtoteles. Hic color Græcis Mοeνοει eſt. Polemon& Adaman- tiu: Color flammeus furioſos indicat. Albertus: Ignitus color cum lucentibus oculis, ad inſaniam vergentem hominem no- tat Caſſandra ruffa fuit, id eſt, Hfammea,& oculis migantibus;& maniaca fuit quia futurorum præſcia. Rubeus 10. BAPTISTE PORTK Rubeus color. 158 Quibus color rubet, acuti. Ariſtoteles. Quoniam quæ ſe- cundum corpus ſunt calefacta, erubeſcunt; quod ſignum eſ caliditatis,& ſubtilitatis ſpirituum. Galenus libro De arte me- dicinali, Signum calidæ temperaturæ rubeum colorem dicit. Auicenna: Rubens color multum ſanguinem denotat,& ca- liditatem. Candiruber color. Color candiruber bonam indolem notat, quando inlæ- uĩ corpore hic color ineſt, Ariſtoteles. Diximus rubrum colo- rem calidam& ſanguineam complexionem demonſtrare; album vero frigidam& phlegmaticam; miſtum ex vtroque colorem, optimam temperaturam. Galenus in Arte medici- nali affirmat, Signum optimæ temperaturæ, id eſt, calidæ& humidæ, eſſe colorem commiſtum ex albo& rubro,& ab eo Auicenna. Idemque Ariſtoteles in idea ingenioſi monſtrat candirubrum colorem optimum ingenium denotare. Pole- mon,& Adamantius: Color modice ad ruborem vergens, egregiam ingenii nobilitatem, in diſciplinis capeſſendis prom- titudinem, acremque virum diiudicant. Iidemque in figura ingenioſi, colorem candidum ſubrubrum, Aeuiον νυeτννοεον commendarunt. Albertus: Color medius inter album& ru- brum, declinans ad brunum, ſi eſt clarus, boni ingeni& bo- norum index. Alexander Magnus colore erat candido, ſed candori rubor miſtus vultum& pectus occupabat; cumque Apelles fulmen eum geſtantem depinxiſſer, facie ſordidum & fuſcum pinxiſſe narrant: ſiquidem eius colorem non eſt i- mitatus. Vnde eius modeſtia, ad corporis voluptarè conti- nentia, grauitas animiq; magnitudo, optimæ temperaturæ ſi- gnũ erat.Erat enim tanta ſudoris fragantia(vt in Ariſtoxenis Cõmentariis legit Plutarchus)vt interiores tunicę mirabili fra- grantia cõplerentur. Cuius rei cauſſa erat corporis tẽperies in- nato calore feruentis. Roſeo illuſtriq; vultu fuit Torilas, maxi- mus què re 2 k eu 1 ngi- cecolrks 1 dgni pnnch unbt Regäl run e lils,d nati ptele 1 bro periot carrt, oſtiiyi 1 man dunt. eſt. dicſ T8 s. oniam 9 tiquod dgun, aslibrobe an deum colotenen dem denora g, nnotat qundi ximus rubm onem demmn Bmiſtum exm enus in Arteni uræ, id eſh a d0& robto bi ingenioum am denotare druborem m is capeſlencin * 1 Iidemqueit um, Nsuih us inter abunte 3, boniin e dre erat culhſt occupabar c ſſet, facjeſiudt s colorenund- Tis volupui meæ tempelileè a(vt in aütan 8 tunice niadit rorpoistiyas: fuit-Torlds ni Tü DE HVMLPHY SIO C. LIB. II. 155 musq; in eo vigoranimi, robur, pudor& pietas. Galeacius Vi- cecomes primus roſeo& coruſco ore ſpectabilis fuit,& ſtatu- ræ dignitate, facundia, liberalitate, vitæq; ſplendore ſuæ ætatis principum famam obſcurauit; dux bello ſtrenuus& fortuna- tus habitus. Roſeo etiam colore Carolus Aurelianus Franciſci Regisfilius fuit, quiitem liberalitatis, ſplendoris& bellicæ vir- tutis ſpecimen retulit. Tui corporis color, ampliſsime Cardi- nalis, candidus eſt,& candori miſtus rubor;vnde etiam Alex- andri Magni non imitandam animi magnitudinem, morum præſtantiam,& grauitatem, ad voluprates continentiam, faci- le quiuis coniiciet. De lahiis, Cap. 1. ABIA moxà naſo incipiunt, vr Ariſtoteles Animalium li- bro habet,& ſunt caro permobilis, in extremitatibus ſu- perioris& inferioris mandibulæ. Conſtant tenui& molli carne, oris,& dentium ceu æditui habentur. Auicenna: Labia oſtii vice adiuncta ori. Ob id prius de labiis agemus. Craſſa labia. Labia groſſa ſtultum demonſtrant, Ariſtoteles ad Alex- andrum, Polemon in fine libri: Magna labia inſipientes oſten- dunt. Conciliator: Qui magnalabia habet, ſtultus& hebes eſt. Ex huiuſmodilabiis Labeones,& Labrones,& Chilones dicti fuerunt, 2hns . 10. BAPTIST PORTE. Aſini craſſum labrum inf⸗ riori ſuperimpendens hic ſpectandam appoſui. mus, yt neminem hiominis labrum ad eius ſimilitudinem delineatum lateat iſimia yero cum humano require fol. 3 8. 4 A„ 1 K, N — R ‿⁹½ 5— 8 N N . I X₰ M N 6 A N RRARN. NNN NX N 8 3 X — I 8 XXN 4 Craſſa labia, hi ſuperius yltra inferiui eminet. Quibus labia ſuperius craſſa ſunt,& ſuperius vltra infe⸗ rius eminet, ſtulti ludicantur, à ſimili aſinorum& ſimiarum ſpecie. Aſinis enim& ſimis labra ſuperiora magis emy entia ſunt. Et in hoc à leonibus differunt; quia his gracilia ſuſſt. Po- iemon in ſigura iniurioſi. Cui vero inferius labrum ſuperioli rominet, faruus ſuſpenſi iudicii, imbecallis, flagitioſus liabe- tur,& ad aſinorum naturam refertur. Et in fine libri: Quibus inferius labrum ſuperiore maius fuerit, timidos cenſebis. Vn- de textus hiomnes corrigendi. 1 4 4 4 8 N A N NN N 1 ſeruu Lluperius tuit ſinorum Rrum ora magi his gracllat 5 ius labrum i llis, Hagtobih tin fnelbe Ei imidos cenlebs 2 N N 3 I N DE HVM. PHVSIOG LIB. II. 161 yt humani oris cum leoninò ſim litudiinem; praſertim quoad labroruni exilitatem, evxactius ontempleris, vtriusque iconem hic denud prοpo- ſuimus: Mol Pi vero canus labra adl eum quoque modum to, formatà quarè fol. 2 ſ—. tdane 7 W 4 WNW 8 9 3 48 32 8 2 S⸗ 76 5 aattaduuwn 8 un X AN§X X 8 5 A X d AN„,) Fxilia labia in ore magno, vt ſuperiora inferiori bus ſuperponantun eadem que iuxta angulos laxa. Labia tenuia m ore magno ita vt partes ſuperiores infe⸗ fioribus ſuperiniectr ſint, eademque laxa iuxta labiorum au- gulos, animi magnitudinem ſigninicant; cum in leonibus eiuſ- modi habeantur; Ariſtoteles. Idem etiam vrique quis in ma- gnis& robuſtis canibus ſpectabig. Polemon, Labia mollia, vt inferiora ſiiperioribus ſubdantur, magnanimiratem& virili- tatem notant: nam huiuſmodi labia in leombus videre eſt. A- damantius aliter,& melius: Labain ore maiori tenuia, nixra angulos relaxata,vt inferioribus ad iciancur ſuperiora, magna- L mmlatem 162 IO. BAPTISTEÆ PORTKÆ nimitatem& fortitudinem ſignificabunt: leonina enim hac ſunt. Cuius textus ex Ariſtotele corrigendus, nãà cuννκνααννν Ax‿⁴o‿legendumz ſunt enim labiorum anguli eeνακανρ, non X⁴νναα Conciliator cadem ex Alberto. Scd adexempla forti- tudinis etiam canis adducitur, non vulgaris, ſed venaticus, vel maſtinus. Canes à Caribus Marti immolari, Appollodorus& alii ſcripſere, Arnobio referente, propter eius audaciam. Lace- dæmonii eos Marti Euyalo mactabant, vt Pauſanias in Laconi- cis meminit. Lacones enim ephœbos, ſcribit, cum pugnam eſ⸗ ſent inituri, Marti canem immolaſſe, Deo ſcilicet validiſsimo victimam validiſsimam inter cicures dicare ſe arbitrantes. Hic denuo æluri,& hominu figura exhibetur, yt exilia labia in paruo on contempleru. Exilia labia in ore parso. Si autem in paruo ore gracilia labia extiterint, timidita- tem, impotentiam,& dolos demonſtrabunt. Adamantius di- eit, Impotentẽ& valde doloſum:mili corrigẽdus Rt Polemo- nis — Emnn ———yy———— 14½ 1 leoninaenn, us na ep a guli Tean Ladexemqii iſed venatia di. Apolotn Aius audaciam. kauſanigsiul 1 dit cumpugn Aſcilcet wäl Pe ſe arbittanns xilialabianna extietint,im 1int. Adernanti . 1 rigtdustthi „ Ig DE HVM PHVSIOG. LIE fL. 18⸗ nis textus:nam vbi qe⁵ε, ex Adamantio dewte reponendum. Egoad æluros referrem, quibus exilia labia in paruo ore fünt, &timidæ ſunt,& impotentes,& doloſæ, vel ad mulieres. guilus& humanus yultus ad amuſdm delinearus conſpicitur, yt gracilia labia ad cauinos dentes tumentia commonſtret. de hwed*. N N 47 1 NN M X eNAA NNN N RNMp— AW N N 5. 8 I 8 8 CGracilia labia, dura, iaxta caninos dentes tumentia. Quibus labia gracilia, dura,& iuxta caninos dentes tu- mentia, ignobiles ſunt,& ad ſues referuntur. N bi Ariſtoteli- cus Gręcus textus corrigendus eſt, nam pro αέννω, habet auoe, contrarium Sueſſanus, vt Ariſtorelis textum accom- modaret, magis eum corrumpit. nam non ignobiles, ſed multige- uos vertit, vt ſues. Conciliator eadem- 1. 1 Tumen⸗ 184 10. BAPTISTE PORTE Tument gingiua in ſuperiori labio, in canino rittu, eademqus in huma- nd praſenti icone propenitur. — ½ — — — Labia ſuprema,& gingiua prominentes. Qui ſuperius labrum, gingiuasque prominentes ha- bent, ad conuicia& male dicendum proni ſunt,& referuntur ad Canes. Ariſtoteles. Idemque in figura iniurioſi, ſuperius labrum fublime tribuit. Ab eo Polemon& Adamanrius: Qui- bus canini dentes labia attollunt, peſsimorum morum ſunt, zniurii, adclamatores,& mordaces,& canes vt ore, ſic inge- nio referunt. Aquo etiam Polemon in eadem figura tribuit et ſuperius labrum ſublimc. Vndemale putat Geſnerus Po- lemonis& Adamantii dicta Ariſtotelico ſigno referri. Corri- gendus eſt Polemonistextus: nam vbi Ariſtoteles in figura in- aurioſi labiorum meminit, infert, aαοεεu τ ‿σ σνονντε reis. id eſt, eſt, aſpectu temerario: ſed Polemon, xaεei ι, meore réig id Mt riclo dani tonk dbh Hoeat ionu kahe 6 dadd rast hui wtlüt ria gi ſer eſc TE, 4, eeſemguunn ninentes. due prominens mni ſunt, R feiui ra inigrioli,i & Adacanrng norum mormnde canes vt ofe letg⸗ eadem figunhi putat Ceſgemn Fgno tefer H ſguolefet“ riotelesiafgun a' zi&h bn A 6 7 IeS Audm, 99 1 DE HVMP HVSIOG LIB. II. 165 eſt inferius propeudentia, ſatis, vt mihi viderur, peru erſe ham in- jurioſo potius præcep vultus conugnit⸗ quam ſuperius la- brum inferior propendens, quippe qui moribus eilis mul- to aptus eſt;& canes, quibus Ariſtoteles confert, huuſcemo- dilabia non habent. Gracilia labia ſuperius aliquantum eleua- ta, verboſum, accuſarorem,& inuidum teſtantur. Phocylides poéta mulieres, alias ex liis animalibus natas fingit, pro inge- niorum diuerßtate,& inter ceteras ex cane natam, dimcilis & aſperi ingenii mulierem dixit. Prominens ſuperius labrum. Quibus inferiori labio ſuperius labrum ſuperaddueitur, rudentiores ſunt. Adamantiusz in PDolemone deeſt. Si ad fe- ras refetrel cet, egꝰ adalcem refetregs Solinus ex Plinio de huiuſmod fera: Alces adeo propenſo labro ſuperiore ſunt, vt niſi recedens in poſteriora veftig a, paſcinon queât. Pauſa- nias ſagaciſsim um animal eſſe dicit,& hominis odore per lon- ginquum interuallum perceptoꝛin foueas& profundiſsimos ſpecus ſeſe abdere. Æſopus tumenti& prominulo labro fuiſ- ſe ſcribitur, qui prudentia multos mortales antecelluit. Prominens inferius labrum. Quibus inferius labrum magis prominebit, non ferè ma- lum; quamquam plerumque vanitates& craſſas cogitationes ſignificabit. Polemon,& Adamantius. Inferius labrum foris excedens non animi malitiam, ſedimpudentiam(ego impru- dentiam)& Bmplicitatem denotat, Albertus, ſed ex Loxo in- fett, tale labrümin paruo ore, laudis& honoris ſtudium ſigni- ficare. 1 2 Tumentia labia ad inciſorios dentes. In fine libri, Polemon, etſi mendoſus ſit textus, dicit. Labia ad inciſorios dentes tumentia, cinædos oſtendunt. Tument ia labia inſeriora ad caninos dentes. Tumens labium infexius ad caninos dentes, veneno L 3z pplenos 166 10. BAPTISTE PORTER plenos oſtendit: Polemon eodem loco, fortaſſe qued in vipe⸗ ris aliisve ſerpentibus hoc ita ſe habeat. b Labia vultum deformantia. Non omittendum duximus, quod Albertus ex Loxoad. ducit: Cuius labia truces vultus exagitant, inſaniam& ſtulti- tiam indigabunt, quod ego in plerisque animaduerti. Tabia inferiora pendentia. Labia cum ſoluta ab ore dependent, ex humore ſu per⸗ abundanti inordinato euenire, Rinertiam ſignificare, Alber- tus aſſeuerat. hæc enim in bobus aſinis,& ſeneſcentib. equis videre licet. Labia pilsſa. Labia piloſa luxurioſo tribuit Polemon: ſed Ariſtoteles in eadem figura non labia, ſed pilofus dicit. De ore, Cap. 16. § ab Ariſtotele Animalium libro intra maxillas& labia deſcribitur, cuius partes ſunt palatum,& fauces. Apuleius ait os eſſe animi veſtibulum, orationis ianuam, Xcogitationis comitium. b IE alle guoüii dertusexLan), iinſaniam aſe maduent t., ex humange. m üigniſtenn e R ſenelceuts u mon: ſed ue tra maxills i 1,& fauces h nuam,&comi Au virile os magnum demonſt/ DE HVM. PMVYSIOG. LIB. II. 167 andum, leonis figuram& humanam bit denuo duximus repetendam, ne quid exerupla eguiſſe viderttut. A ☛ᷣ 6 9 8 8 114aL0 b“ 14 Ad A . Magnum 0s. Quilatum os habet, eſt bellicoſus& audax. Ariſtote- les ad Alexandrum. Sed Polemon& Adamantius: Magnum os viros decet, quaſi viriles oſtendat. Albertus- Magnum os viris& virilibus feminis conuenit. Paruum os. puſillum os effeminatum oſtendit: Polemon& Ada- mantius, quod tale feminas deceat. Albertus tam feminis quam effeminatis viris tribuit. Helenam puſillo ore fuiſſe, me- morat Dares Phrygius. Paruum os exterius protenſum. Os paruum prominens, inſidiarum& reprobitatis no- taz Polemon& Adamantius. ego ad vulpes& ſerpentes refer- rem. 1 Exſertum os.— Exſertumos ſiue prominens, dementiam, ſtultiloquium, 4 ra, rotunda,& extrinſecus inuerſa, mo ſuilli Polemon& Adamantius. Ab his os, rotundum, retortum in craſsis labiis 365 10. BAPTISTR PORTR & aduentiam notat, Adamantius. Sed textus Polemonis hiul. cus eſt,& non admittendus. Albertus: Nimia prominentia ſtultitiam, loquacitarem,& audaciam oſtendit. Vrſo erſer- I tum eſt& oblongum os, ex Oppiano, inſtar ferme ſuilli, labia ma craſſa; ob id dentibus retia non lacerat, ex Plutarcho. ferocis, muu dementis& voracis naturæ eſt, Ouidius: ſ Quid niß pondus iners, ſtolidæque ferocta mentis b 1 Craſſum& protenſum ſuilum os eſhinximus vt humanum /imiliter ef namn formatum oculis ſubiiceretn. nims Rm Valde exſertum as,& labia craſſa& rotunda. Quibus os protenditur, labiaque ſunt præpinguidio- 4 ribus& operibus funt sAlbertus; Protenſum ac ſi repandum ſit, im- mundum, voracem, ſtultum,& forte epilepticum futurum demonſtrat. Humile IE 1s bolemeni hrj. A mla promhen rferme ſal Plutarchac mentin hunaumſat & rntuule eſunt eanstie bus& operbiten bertus; Dmaſän cſtrependunbim pileptemmun n Pun DE HVM PHVSIOG. LIB. I. 143 Aumile os. b3 Humile os tiwiditatis& mutabiſſtatis eſt ſignum, ⁴ da- mantius. S ed hic Polemonis textus lacunoſiis eſt,& ex Ada- mantio reſtituendus. Medium inter exſertum& humile os. 5 Obid neque exſertum, neque depreſſum lauda, Ada- mantius innuens laudabile eſſe, quod neque exſerrum, de- preſſumque fuerit. Albertus: Optima ofis forma, quæ non nimis humilis: Oris emm&labiorum humilitas, imid rum eſt & malignorum, ni⸗ Aietu os dductum,& humanum adduximus, quum qus magis hus quadraret, flatuers certo nequiſſemw. S 7. 8 1 D⸗ 4 X 55 2 4— 8 67— A 4 1 4 N 8 4 S S 2 8 S 1= 8 — —— 2 — Os valde dißedlum. Vaſta ofis diſſectio, ſtolidiſsimi, crudi,& impii homi- L z nis 1 vo IO. BAPTISTE PORTK nis notaspræbet. Talia namque ſuntarietum ora. Polemon. Manducones Adamantius,& inſipientes dicit,& ad canes re- fert. Albertus: Cũ os vltra modũ dilatatur, vt diductum& re- ſciſſum videatur, immitem, impium, bellicoſum,& voracem notat. Sedà Polemone marinis beluis,& monſtris eiuſmodi aſsignatur. Polemon& Adamantius in figura fatui impro- bi, tribuunt ei os garrulum,& apertum, vt bifida facies videa- tur. Ego potius ad lupos quam ad canes referrem. nam os val. de diſſectum habent,& ingluuies eſt luporum propria. Sed carniuora animalia amplo ſunt rictu oris omnia. Lupus piſcis uaſtum habet os,& gulæ eſtſdeditus, vt natura ei taleſad optime vorandum dediſſe videatur. Lamia piſcis largo eſt oris hiatuzi demq; eſt voraciſsimus,& anthropophagus, vt integra mor- ruorum cadauera voret. ab hac inſigni ingluuie ab Oppiano Juaρo‿αάαα dicuntur. Piſcatrici ranæ os amplum eſt& latum, ad ingenium eius moresque peracommodatum; emi⸗ nentia ſub oculis cornicula turbato limo exſerit, vt aſſultantes piſciculos ad ſe pertrahat, donec tam prope eos allicit vt aſsili- re in ipſos poſsit. Troglodyricis bouibus(vt qui luporumiu- ſtar carniuori ſunt) omnibus rictus vſque ad aures dehiſcir,& Plinio;& Klianus omne genus animaliumab eis inuadi dixit. Tali ore villicus meus præditus eſt,& ſimul ſtoliditate& cani- na ingluuie. b 8 Apertum 05. Apertum os ſultitiæ ſignum dicerem;& adapparentem decentiam referrem. Plerique apud nos ſunt hianti ore, ſtantes & incedentes;& inſipientes,& ſtupidi ſunr. Ariſtophants veuud:es, id eſt, ore hiantes, pro ſtultis accepir. Cauum os. Cauum os, veluti infoſſum, inuidentiæ, ſceleroſi tatis,& intemperantiæ nota eſt; Polemon& Adamantius, ſed prioris textus, vt ſæpiſsime acciciit, corruptus eſt. Albertus ex Ariſto- tele IN 1 1 nntee Krec t6e Huo l ac monſtis ein Tgara fatlim Erbiſida facici 2 errem.nan 2 rum propta a mniia. Lapu Dura eitalegäg d ugoeſtolbi =us, wintegn ngluuie hh Axosampüune ommocddtun, sſerit, vt altt n e eos allicine *(vt quülupan ud aures deh nab eisinual a ul ſtoliditztelt =i R MWappats int hiantiore ſunt. Aribpl — pit. tia ccletofti nantius ſed Abertus ex3 PE HVM. PHYSIOG. LIB. II. 171 tele(vt ipſe refert) Cauum os libidinoſorum eſt ſed intelligen- dum eſt, os cauum eſſe, ſi pars illa, quæ inter naſum& mentum interiacet, caua ſit, cuiuſmodi Socrati adſcribunt. De Dentibus, Cap. 17. — 1 r Pr I. D ENTES, ſtatim cum Os aperitur, videntur. Plinius, Ho mini continuati dentes lati,& acuti,& qui eos diſerimi⸗ nnt, canini. Sunt denres rari, denſi,nonnullis breues, parui, & recto ordine diſpoſiti. Dentes, quivtrimꝗque quaterni ante- riores exiſtunt, nci ſorios, ſiue ſecantes vocamus; ꝗqun erimu quo ab his poſiti viſuntur, canin, dicuntur; malares vero ab V- traque parte quini in ordinem digerumur. Siniſtra tabella pars in ſuperiorem axilla dentes raros& inſirmos oſten⸗ dit, in inferiori vero magnos, firmos,& ſpiſſos. — 2 44 8 Rari dentes. Facile ex iis vite diuturnitatem& breuitatem diiudicare peſſumus, cum ex cerebro ortum habeanr. Ariſtoteles in Problematibus, dentibus vitæ ineſſe præſagia credidit: nam quibus tariores fucrint, haud ita diu viuere opinatur. 22 17* 1O. BAPTIST& PORTE Indicium hoc eſſeos capitis, cerebrum ab id inualidum, quis minus ſit reſpirationibus opportunum, iraq; celeriter puteet, vt quod ſua natrura humidum ſit. nam& cætera quum noy mouentur neque exhalant, facile corrumpuntur; quo etiam fit, vt homo capite piloſo ſit maxime,& mas, quam femim diutius viuat, ſuturarum ſui capitis beficio, ex quo rariores, ex igui,& minus fortes dentes proueniunt;& eo minus virtuti ſpermaricæ vis,& cerebri robur minuitur, ex quo rotius corporis debilitas ſequitur,& ob id breuior vita. Plinius ex à. riſtotele, breuis vitæ raros dentes indices eſſe dicit. Rhaſes Cuius dentes rari, debiles;minuti, eius totum corpus eſt de- bile. Eadem Conciliaror: Cæſar etſi raros habuit dentes, vt Suetonius ſcribit, erant tamen validi& firmi: fuit enim inter- emptus anno ętatis ſuæ L VII. Auguſtus etiam erſi raros, ſca- bros& exiguos; fortes tamen dentes habuit;& periit anno ætatis ſug LXXVI. Magni firmi,& ſpißi dentes. Contra vero exprædictis, qui dentium ordine prad- tus fuerit numeroſiore, diuturnioris erit vitæ, virorum exem plo, quibus plures ſunt quam feminis; quod ipſum& in cæ. teris conſpicitur. Scotus: Dentes fortes& ſpiſsi hominem longæ vitæ notant, comedon em, audacem& fortem, vt eſte- quus. Herculem fuiſſe triplici dentium ſerie lonis Chii prodi tum monumentis eſt. Continuati dentes. Qui continuatos habent dentes, non aliter morati ſunt, quam pecudes, dorcades,& capræ. Plinius. Hyænæ nullis gin- grüßi 690 Re fana mol giuis, dente continuo. Refert Plutarchus, Pyrrho Epirote vnicum os fuiſſe dentium vice, lineis modo in ſupei fice de- pictum diſtinctumque. 4A dextra vero pracedentis tabelle, in ſuperiore dentium claſſe caninotden- tes longos,&xſertoſque in inferiore acutos,& rectos habes. Caninj AreE didinualcun, aq cclentet ceteta doim punturzgoſ mas,quumen G,eXcqud ranire 8 Reominuim uitut, e aum vior vitapi e ſces eſſe di ustotum conu taros habuttta, rmir füitenn tus etiam eling habuit; Kfa lentes. ſentium oldh rit vitæ, virolut z quodipum ttes R ſpiälne cem& fotta ſetie lonuiſe non altemn ii lus.Hyerrui g chus, Pfe hilor modo in lfie jantum ußu naduhon 0ℳ — — DE HVM. PHYSIOG. LIB. II. 173 Canini dentes, longi, exſerti,& fumi. Cuius dentes caninilon gi, exſerti,& firmi; guloſus, in- ſatiabilis,& malus eſt; Rhaſes. Conciliator ab eo: Dentes longi, firmi, ad exterius ſe porrigentes, guloſos& inſatiabiles notant, relatos ad ſues& canes. Ariſtoteles hippotamo, apro, &equo exſertos dentes eſſe dicit, id eſt, extra os ſe porrigen- tes.. 3 Tongi, acuti,& forte dentes Cuius dentes acuti, longi, rari,& fortes, in opere ſi- gnificant hominem inuidum, impium, guloſum audacem, falſum, infidelem,& ſuſpicioſum; Scotus. Ad ſerpentes egoreferrem. Portentoſis dentibus fuit Chriſtiernus Daciæ Rex, hofridaque barbaz ſed mortalium immaniſsimus,& ne- faria crudelitate infamis. Acuti,& recli dentes. Omne animal habens acutos& rectos dentes, eſt magnæ iræ.& carniuorum, vt leo, canis,& vrſus: contra homo;& e- quus. Scotus. Mixti dentes. Mixti dentes,(id eſt, vbi dentium ordo non ſeruatur) qui quidem alii ſtricti,alii lati, quidam rari, ali ſpiſsi ſunt, de- monſtrant ſagacem hominem, ingenioſum, audacem, inui- qum, facile ad vtrumque conuertibilem. De lingua, Cap. 18. VE in ipſo ore ſuntpoſt dentes, lingua eſt, ea ad loquelæ vſum vtimur. vinculum eſt illi frenum, quod ſi moderato ordine conſtitutum fuerit, vniuerſę eius actiones optimæ ſunt, cum ipſi facultas intercipitur, eæ facile læduntur. Ipſa lasa, an- guſta,& mediæ magnitudinis eſt, ſilatior eſt, dum oris mea- tum rum paſsionum expers, optima habetur. 174 10. BAPTISTE PORTEK tum plus nimio repletum reddit, tardum ac inarticulatum ſet. monem cauſabitur; ſi anguſta, cum non ſatis dentibus inmtt queat, vitiatum proferet eloquium; media eius forma, dic. Blaæſi, balbi,& lingua haſitantes. Blæſitas eſt, cum literam quandam exprimere non pol- ſumus, eamque non quamlibet, ſed certam; Balbuties vero, literam prætermittere, velſyllabam; Hæſitatio, alteram alteſ fyllabam iungere propere non poſſe: quæ quidem omnia im. becillitate eueniunt. lingua enim ſubminiſtrare intelli gentiirr non poreſt. Pueri, vr manibus pedibuſue minus valentes, ſic D linguæ parum compotes,& more brutorum animalium voci. ferantur; ſic ſenes& vinolenti. Accidit etiam balbuties, cum impetus dicendi præruit anteceditque facultatem eorum, vt- lig pote cum animus viſa ſequatur, cum membra voci accommo. dnd datatardiora habeant: ſic enim lingua hæſitant, qui melan. ler cholico habitu conſtant;& propere imaginationem ſequi, non all niſi melancholicum eſt. Poteſt enim eſſe, vt calor efficiat t 8 procaciores ſint, vrique offendendo adhærent quaſt in ſale- bris, quomodo affici iratos homines nouimus, incendunture. nim, incitantur, anhelitum capiunt qui ſpiritu redundant: igitur præ nimio caloris feruote hæc accidunt. Hæc Ariſtote- cu les in Problematis. Neoptolemus fuit blæſus,& magnus bel- qin lator, ſi Dareti credimus. Alcibiades etiam blæſus lingua,& eni maximis fuit viribus, corporis& animi. Scotus ait: Cuiuslin- mi guabalbutit, horribilis, iracundus, ab ira conuertibilis. Ob id ial Conciliator- Lingua ante dictionis prolationem, repetensſær- o. ꝑpius principium, denotat melancholicum. pe . fu Subtilis lingua. 1 Subtilis lingua ſagacem hominem, ingenioſum, falla- 1 cem,&inſigioſum notat. Scotus. Ego ad ſerpentes refer- 1 T em W yelox T1K einarielle ſatis öani d 1 li einsiun 6 es. eptiman tamz äbti ſitatio, Albe equidemas- niſtraleinne de minuma rum animä etiam bahan ſcultatemenn mbravocin eſitant, n inationen e, vt cdlal Ihærent qui imus, inean ui ſpiritutein dunt. Htt eſus,&sM iam blaſii Scotuituin conuen. rionem u n. V „ 1 1, ingenolh „ng gs ad lene fal 1 DE HVM. PHYSIOG. LIB. II vy? Velox lingua. Velocis motus üngua, cum repentina verborum corru- ptione, ſtultum, impetuoſum,& iracundum notat. Coneilia tor. b Tarda lingua. Lingua immobilis, velut lapis, pigrum notat: Conci- liator. De auhelitu, Cæp. 19. D IXIMVS de ore& eius partibus; nunc de iis quęexeo exeunt, ſcilicet anhelitu, riſu, voce,& loquela:& prius de anhelitu, quia is prior, quam vox. Dicit Auerroes in ſuis Col- liget: Aliqui medici anhelitum facile cordis complexionem indicare poſſe inquiunt, ſc. calidam, frigidam, humidam,& ſiccam;& ex cordis complexione fierialterationem virtutum animæ: nam ſiexcedit in calido, fortitudinem& animoſita- tem promittit; ſi in frigido, puſillanimitatem& imbecillita- tem; ſivero temperata fuerit, temperatas vittutes. b Fortis, pelox,& ſpiſſus anhelitus. Anhelitus fortis, velox,& ſpiſſus, caloris exceſſum in cordis complexione oſtendit, dummodo vie per quas egre- diuntur, minime anguſtæ ſint, ſcilicet pectus& pulmo. Hæc enim membra, etſi cor caliditate non excedat, pro cordis nĩ- miarefrigeratione, viarum anguſtia, velociori ſpiſsioriq; an- hetitus reciprocatione vtentur. Sed in calida cõplexione id ra- ro acciditvnde latasvias habere oportet, ſcilicet pulmonẽ,& pectus. Polemon& Adamantius. Quando aurem quis expro- fundo& vehementer reſpirat, ruſticiratem& ebrietate mar- guit;ideo multus anhelitus fortem oſtendit, Michael Scotus⸗ Animal multi flarus, multę fortitudinis& potus erit. Albertus: Anhelitus frequens,& velox,& calidus, cordis caloremarguit. Fort is velox, ſpiſſus anhelitus,& corus& pe- ctus mMatru. 81 6 10. BAPTISTR PORTE Si cum prædicto anbelitu pectoris& corporis concur- rat macies, erit cordis complexio calida& ſicca. Iccirco huiuſ. modi viri iracundi& tarde ſedabiles erunt. Iraſcuntur enim cito, quia calid cordis complexio; ſedantur tarde, quia ſicca pole mon& Adamantius in figura amari, tribuunt ei loque. zam& anhelitum vehementem. Paruus, rarus,& tardus,& anhelitus. gidæ cordis complexionis,& timiditatem arguunt. Polemon in figura timidi, tribuit ei debilem reſpirat onem. Adamantius vero indiſcreram, ſiue tumultuotam, vel raram. Albertus. 4 Paxruus, rarus,& tardus anhelitus,& peclus parnum& 4 labr 16l. Sicum prædicto anhelitu pectoris paruitas& glab rites ſimul erit, hi erunt in vltima timiditate,& ipſorum luuentu aſsimilatur ſen ectuti,& ſenectus morti. Temperatus auhelitus. Valde temperatus anhelitus temperatam cordis compſe⸗ Kionem innuit,& pectus mediocre inter magnitudmem& Paruitatem,& carnem ues macilentam, nec pinguem: iſque anhelitus reperitur in his qui in temperatis climaribiuss naſenn- tur. Polemon& Adamantius: Spiritus facilis, ſegniter,& fne ſtrepitu progrediens, bonam hominis mentem oſtendit. Vbi notandum in Polemonis textu temporum iniuria literas ali- quas excidiſſe, ait enim 1⁰*, Adamantius vero Xciov. Anhelitus conſtans. Iin figura fortis, Polemon& Adamantius tribuunt ei anhelitum conſtantem. Faci- Len un aui ſden b oli Hæc ſigna ſunt᷑ prædictis oppoſita; vnde ſigna ſunt fi. ..3* am⸗ Contraria prædictis contrariam innuunt ſignificationem, ſci- lccer frigiditatem. dd 1 1 * 8 worpofn ca. lecienſe ſaſedatne ſltu. gaur na onem.Alan lraran. guüfteuun, dus pamun atUitàs 4 4 lplotuma am coth maguinn nec dumi climastäl iſs ſerual item chet n initfull rohen nantiss tl 1 DE HVM PHVSIOG. LIB II. 15 racilus& ſine ſirpituſpitu. Spiritus ita facilis Vvthomini qui halitu careat, ſimilis vi-. deatur, cogitationum plenum arguit. Quales autem cogita- tiones fuerint, ex oculis diſces. Semper enim de iis nos cogi- tamus:ad quæ corpõris complexiòne, trahimut; ea vero ocu- lidemonſtrant. Vt luxurioſi adamores; auari ad lucra. ſtu⸗ dioſi ad ſcientias. Polemon& Adamantius. Anhelitus tamquam curſu defatigati. Quicumque itaanhelant, quemad modumii qui cut⸗ ſum aliquem eonfecerunt; conſilio carent,& omnia, quæ fa- ciunt, propalant. Polemmon& Adamantius. Altus, denſus,& facilis ſpiritus. b Qui alte reſpirant,& denſum anhelitum&agilem ſi-⸗ mulè naribus efflant, pauori& mœrori dediti ſunt;& ſi alia cum his ſignis concurrant; effeminati ſunt,& cinædi lidem. De ſuppiriis, Cap. 16. 8 ſuſpiratio anhelationis ſpecies. Suſpiratio ſignum ſem-⸗ per habetur amoris, vel angoris, ſcilicet anguſtiæ cordis: qui enim anguntur, animum totum ad rem quæ dolori eſt, conuertunt. Itaque animus ad id conuerſis quo ſollicitatura ſui officii obliuiſcitur. Cor igitur cum per᷑ intentionem pẽcto- tis acrem non capiat, quo venrtilari refrigerarique poſsit, né ſtranguletur, animam ad deſertum officium reuocat;& vt᷑ co⸗ piam frigidi aeris capiat, quod vices minutæ crebræque ſpirati- di eſſent facturæ, vna ampliori reſpiratione ſubmmiſtrar. Suſpiratiõ. Eſt ſuſpiratio vulgare amoris ſignum, vt diximus. Nò⸗ lerea apud Apuleium ſui priuigni amore fagran legittif itl⸗ b ter 78 1O. BAPTISTE PORTE er amoris ſigna ſuſpirio cruciari. Pan apud eundem Pſychem amore captam ex alsiduo ſuſpiratu coniicit. Horatius. Amantes languor,& ſilentium arguit, à latere petitus im fi. ritus. Inuit us ſuſpirans& illachrimans frequentans in te viſum,& qu un eum reſpicis, terretur& erubeſcit. b Cum videris hominem qui frequenter oculos in te deßgt & reſpicis eum, terretur,& ex hoc erubeſcit,& maxime hin. uitus ſuſpirat,& lachrimæ apparent in oculis eius, hic diligt & rimet te;ſi vero contrarium fecerit, inuidus erit& contem nit te. Ariſtoteles ad Alexandrum. 4 Suſpirantes cum capitis agitatione Siquis ſuſpirat ſimul cum capitis agi tationeʒp Irratarum vel dictarum rerum memor, pœnitentia premitur. Polenon& Adamantnis. Sed prior non dictarum, ied viſarum dieit. Suſpirantes cum capitis agitatione fixis oculis. Si autem id fiat oculis reſpicientibus, latagit, vtpatran vel dicta mala potius conſilio vitet, quam pœnireat. Poleman & Adamantius. Oſceda Legitur apud Gellium. Cum quidam in iure ſtaret,& V clare nimis,& ſonore oſcitaſſet: ramquam illud indicium vag animi forer& hallucinantis,&fluxæ&apertæ ſecuritatis; cum deieraſſer inuititsimum ſeſe& repugnantem vinctum teneti eo vitio, quod oſsedo appellatur, notæ iam deſtinatæ exem- tum eſle. De riſu, Cæp. 12, Os hic dereliquĩt Græcorum doctrinaiat ne vacuuslocus elinqueretur, quęè Latinis,&noſtris experièẽtiis emendi- cauimus, hlle adferenda duximus. Poſſumus etiam nen quο- V quam 2 eunänae. 7 DE HVM. PHYSIOG. LIB. II. 17 Hota duam alio melius quamè riſu, animi ſapientiã& ineptiam di- atert 8 iudicare. Nippoctates libro D chomitis ſtructura ait; eſſe vi os, qui ſemper rideant,& qui triſterntut;& huius rei cauſſam ex clementis eſſe. Qui autem puri ſanguis ſunt, vſquequaque ri- intenſſagn gent,& aſpectu& corpore floridi, nec non perſpicui coloris funt. Homerus id ex caloris copia profluere, iudicare videtur, octſosna vbi M³νdεεsν id eſt, imextinguibilem riſum dicit;& Gram- ſci, K n matici △⁴νσ deduci tradunt, ab S, fiue ahn, id eſt, calore. ocuisau Phylici dicunt( quod credit etiam Lactantius) l tiriæ affe- luidus Kn ctum eſſe in ſplene, intemperantiamque ridend ex enis ma- gnitudine conſtare: vnde homini ex nimio liberalorique ca- hinno doleant inteſtina, adeo vt cogatur impoſitis ad ſfini- none ſtrum latus manibus coercère exultantem dolorem. Alexau- der Aprodiſeus: Lien non proprie ac perſe, ſed ex accidenti ri- Iiesronei ſus cauſſfa cenſendus eſt. Quamdiu enim eſt ſanus, omnino remnuß feęculentum& melancholicum ſuccum ex iecinore trabit; at- viſarundi que ira dum ſanguis purus& defæcatus totum eorpus cere- brumque peruadit, naturam ſimul&animam, nonaliter quam vinum oblectat& exhilarat, vnde riſus excitatur Me(inquit us, katap Cæſat apud Tullium) nonpudet neſcire, quo pacto riſus concitetur, n pœxditenn phi ſit, quomodo exiſtat, atque ita repente erumpat, vt eum cupientes te- nere, nequeamus; quæ neipſi quidem illi ſciunt, qui ſe ſcire pollicentur: Ad hoc facit illud Perſianum- 1 1 de fixis uul dam iniult! Petalanti ſplene cachinno. m illuduame Sed hæc videat Democritus. pertæſamia, 1„, ntem vinäum nd Multus riſus. jam qehate Prouerbio iactari ſplet: Riſus abundat in ore fultoruin., Ef Catullus ad Egnatium ait: Riſu inepto res ineptior nulla eſt. nazatvenut Idem apud Plutatchum admonitum eſt,&ſocratem riſum sexpetäi incomtinentem eſſe dementis indicium, vt qui rider cũ eachin- nus etume no, infpientiam& intellectus carentiam oſtendat. Ob id l M 2 gene- eſt& tyrannus. Rhaſes, eadem Conciliatot. Qui ridens tußsin 4 180 lIO. BAPTISTR PORTKE b Seneca. Sit riſus citra cachinnum; eſt enim cachinnabilis riſus färnc ſolutus& ſpatioſus, qualis interdum latiſsime effunditur De. 60- mocritus ſemper in vita riſit; viſebatur in Gymnaſiis olim A. thenis effigies Democritilabris apertis. Michaèl Scotus a homines rilibiles eſſe ſimplices, vanos, inſtabiles, cito creden. tes, non ſecretos:& craſſæ Mineruæ. Inſipiens ritus demen. L- is eſt, ab inſipientis KAiacis dicta parcæmia, Aiav οο Qν, id ell riſus Aiacis;& de hominibus inſipienter ridentibus dicitun Aiax enim furore vexatus ob Vlyxem in armorum iudiciun ſibi antepoſitum, inſectabatur armenta, credens eſſe Cræco & duos maXximosarietes flagellando cædebat, clamans ſeoce V cidere Agamemnonem& Menelaum. Democtitus àriſus pe ü tulantia, cognomento gelaſinus eſt inſignis wäd om Riſus altus. eo. 10 Qui ridet alta voce, inu erecundus eſt, Rhaſes. Ab eo Com ag ciliatox. C. Cæſar, vt Suetonius refert, indecenti riſu fuit. Ie „ nn Riſus cum tuſsi. Nc ...„„ z.. 5. 4“ Qui cum tuſsi& reſpirandi difficult᷑ate ridet, inuerécunds f 3 .— 3.. excitat, aut capiit contorquet, hominem ſignificat varlum b inuidum, cito eredentem, ad vtramque conuertibilem. 4 b A Sp aado meiſa ucta Ai oduera Alhun eee Kous ſeu Quando inriſu buccaà diſiorquetur cum irrißione. f J Cuius bucca ridendo diſtorquetur, cum alterius deriſione, in hominem notat arrogantem, falſum, tenacem, iracundum, hu mendacemi& proditorem. Scotus. n Ii Riſibilis bucca. u Labia blanda, parumper ridentia, ſilætis vultibus contin- ¹ gant, libidinoſum arguunt, Albertus. Apud me autem til- k bilis bucca ſæpe malum animum oſtendit, mendacem, peruer- ſa cogitantem, ſimulatorem,& malitioſum, vt ei mimme ſit fiden- ——————— 4 PE HVM. PHXSIOG. LIB. II. 181 achma fidendum. Riſumin oculis& ore, ſumme malum deprehen- 6 me chinde di, Claudianus ad Ig: Symnahi lan. Michaalge=er blando fraudem prætexerer u. abiles en Hic riſus feminarum eſt. Apuleius Venerem dulciter ſubri- Hiens in dentem depinxit. Hinc præceptumillud erotison: Aiaroe n trdentba Sint modici riſus, paruæque ytrimqus lacunc. marmoruni S ll 1; debat, dm Qui parce aut durę rident, his contrarii ſunt. Ariſtoteles democim, ad Alexanarum de baiuli electione, ait: Neſit verboſus, nec multi riſus. Rhaſeés: Quinon multum rider, hic benignus eſt, s.& in rebus ſollicitus. Concillator ab co: Qui ſufficienter ridet, benignus eſt, amicabilis naturæ,& ſollicitus: dque apparenti decentiæx refert. Scotus: Stabiles, dRhufask ſagaces; rariinrellectus, faciles,& laborioſfi, pauci ſunt riſus. decenii Temperantia omuib. placet homiaibus, profunda enim per- ſcrurario,& cogitutio riſum non admitit. Iſocrates riſum in- continentem dementis indicium dixit; ſcribiturq; ab eo Pla- genden ronech tantain moribus verecun dia,&in vũltu modeltia fuiſ rof. d ſe, vtne ſemel quidem effuſe rliſſe conſpectus ſit. Anaxago- em ſ ras Clazomenius numquam riſiſſe ferrur, immo ne riſus qui- Bonun dem veſtigium omnino protuliſſ e. Heraclitus, quæ ſunt in ho- 7 minum vita, fletu proſequebatur omnia. Philippus lunior tam ſeueri animi fuit; vt nullo vtique commento, nulliſque ratio- ammt nibus ad riſum ſollicitari potuerit; quod eſt maximum ſeueri- tatis exempium; qui etiam cum patrem aſpiceret ludis ſecu- laribus petulantius cachinnantem: auerſo eum vultu notauirt, vt Eutropius in Romana hiſtoria ſcripſit. M. Craſſus ob ſeue- riorem frontem& mores auſteriores ſemel inx ita riſiſſe dici- tur; ob id dictus æytasos, ex Lucilio. Pauci riſus eſt Horatius de Mariis, Tigrinus, Romanus, vir ſagacitate, claritate intel- 1 lectus, doctrina& morum præſtantia tosa vrbe inſignis. Pau- Apud umcuseſt& fere nullus ſeriis in rebus, Illuſtriſsime Cardinalis, ri- ſus tuus, ludibundis veroin rebus, quatenus morum tuorum .„ en. V; lucun- omnibus conuenien cum Atedt renacen ih 1² I0O0. BAPTISTE PORTERÆ iucunditas ſeuerioris frontis rugas delet, lætus, paucus,& breuis, 5 De ypoce. Cap. 22. JIXIMVS de anbelitu; nunc de voce. Hippocrates li-⸗ bro De ſtructura hominis, vocemà! piritu procedere ait,& articulatæ vocis tres eſſe ſpecies, grauem, acutam,& mediam, EX ſono mores facile conijcere poſſumus, ſiquidem(vt pole- mon& Adarnantius inquiunt)quicunque alicui animalium ſi. milem vocẽ ed derint, ad illius naturam eorum moresrefe- rẽdi ſunt: nam cernere eſt quoſdam ſuillæ voci, ſimiarum, aſi- norum, equorum, pecudum, aliorumque animalium generi hmile quiddam ſonarę. Quod ab eo etiam Albertus refert. Ad ſummum, in voce mediocritas conſideranda eſt; nam ſemper bona: exceſſus vero ſemper malus. Diogenes ſemper ſe mira- ri dicebat, cur, cum ollam quidem& operculam non êneta- ctu& tinnitu emamus, ſolo in homine emendo aſpectu con- tenti ſimus, Grauiis vox. Cum plures ſint vocum differentiæ, nos à primis elemen- tis earum inc piemus, videlicet graui& acuto: nam intenden- do voces macutum abeunt, relaxando in grauitatem. Ariſto- teles in Phyſiognomonicis. Grauis vox fortes demonſtrat: ani. malia quidem fortia grauem vocem habent, vt leo, taurus, ca- nis moloſſus,& gallus, qui grauiter vociferant: nam& for- tia& grauis vocis ſunt. Lucanus de graui leonis voce: E vaſto graue murmur hiatu Infremuit. Ariſtoteles libro Moralium Nicomachicorum ait, ma- gnanimo vocem eſſe grauem, locutionem ſtabilem,& grauis motus. Sed Animalium libro tauri vocem acutiorem eſſe guam vaccæ dixit; ſed illam Lomparatione aliorum animalium grauem 7 V guld Krln 8 Atus dn hug grauemnos tu proca ¹ 1 atam— — ſiguitene ſet Alicuianaan eotum du voci, ünia le animalge Aberuuna ndaelt ua enes ſem, erculammn. mendoaia dos àprim cuto: mmir grauitatat rtes demetu ent, vtleoms- iferant uli leonisſte V nchiconmile 1 ſt abilec' cem achti aliorum. ül 19 . DE HVM. PHVSIOG. LIB. II. 183 dicere, non vaccé. cui opinioni fortaſſe occurrens, ſtatim poſt iam dicta ſubdit: Verum præſtiterit fortaſsisnam exacumine& grauirate vocis timidum animal aut forte ludi- care; ſed validam vocem fortitudinis, remiſſam vero,& infir- mam timiditatis ſignum eſſe. Sed quodin mucronem faſti- atum eſt, momento penetrat; quod vero retuſius, cum mo- ra& ſegniter: ſic acuta Vox auditum fodicat, grauis obtun- dit; euenit vtrumque celeris,& grauis motus ratione. Apuleius in Floridis, tatirorum grauem mugitum dixit, le³⸗ nis indignati fremores. Viri robuſti:qui ſpiritu valent, mul- tum abris incitare queunt; quod cum multum ſit tade mio- uetur, vocemaue efficit grauiorem. Grauis vox Viri eſt,& vi- ri Græcis Soe εενο dicuntur;vt acutam mulierum voceurdi- cimus. Galenus grauem vocem faucium latituditem ſecuui dixit; latirudinem vero caliditatem: calidi enim eſt relaxate. cannæ pulmonis relaxatio grauitatem vocis producit;& qni calidi complexione ſunt, fortes ſunt. Aphrodiſeus in Pro- plematis ait, grauem vocem ex caliditate prouenie: nam ca- nalis reſpirationis, quæ aſpera arteria nominata eſt, pro ſua la- xitate vocem extringit grauiorem: nam meatus diducere& amplificare vnius caloris intereſt. Sed Ariſtoteles in proble- matis ait, grauem vocem oriri, cum aër tarde meitatur. Vitru- uius ait, ad extremos Septemtriones ſub cæli cardine grauio- res voces involas obtinere, ſpiritibus vocum humore op- pletis, Grauis& intenſa vox. Vox grauis& intenſa fortem notat; ex Ariſtotele in Phyſiognomonicis. Polemon& Adamantius in figura fortis viri, tribuunt ei vocem ſæuam, intenſam,& maguam. Ari- ſtateles in Problematis ait, natura calidos magnam vocem e- mittere ſolere, quod multum in his atrem, feruidumque eſ= ſe nececeſſe ſit; vis enim caloris facile ad ſe,& ſpiritum trahit, & aërem, eoque amplius id agit, quoamplior eſt, Vox enim magnatunc oritur, cũ atris multũ agitatur. Galenus: Magni- tudo& paruitas vocis non ex caliditate ſemper fit, neq; pręci- pue, ſed per accidens. Nã libro De technis, magnę vocis cauſam M 4 ampli- 8 10., BAPTISTN PORTE amplitudinem aſperæ arteriæ eſſe ait, Diomedes Græcus(vt ex hiſtoria Dareris Phrygü habetur) fuit clamoſus, id eſt, ma- gnæ vocis, fuit in bello accerrimus pugnaror, impatiens, au- dax,& crebro calidus. Grauls,& magna vox. Qui vocem habent grauem& magnam, conuiciatores ſunt,& referuntur ad aſinos. Ego non conuiciatorem, ſed potius aptiores ad ferendum iniurias, quam altęri inferre. Grę- ciĩs εραια α digunt, vel ſine diſcretione, quod non magis vni quam alteri iniurias afferant,& imperant,& obuiis in via cedere ne- ſciant. Grauiſsima& abſona voce rudit aſinus. De eius voce ita fabuflantur Græci: Iupiter gigantibus bello indicto, ad eos 9ppugnandos omnes deos conuocauit, veniſſe Liberum, Sile. nos, Satyrosque aſinis vectos, qni cum non longe ab hoſtibus abeſſent, dicunrur pertimuiſſe aſellos,& ita per ſe quemque magnum clamorem edid ſſe, vt gigantes in fu gamn ſe coniece rint:& hanc ob cauſſam decretum, vt inter ſidera collocaren- tur. Herodotus: Rudentes aſini perturbant Scytharum e- quos, cum enim Scythæ perſas adofiren tur, eorum equi, audi- ta aſini voce, conſternaba ntur. Onocrotalus auis eſt, dicta à ſo- ni abſitrditate, aſini vocem referens, turpis. rudens,& impe- rita. Abſonus in cantu& voce fuir Selimus Solimani filius, di- ſciplinarum ignarus, mulie roſus, qui inter vina, catamitos,& ſcortorum cohortes expirauit. Grauis, magna,& perplexa var Quicumque grauem valde, magnam,& perplexam vo- Lem edunt, referuntur ad fortes canes,& ad decentiam. Sed fextus murilus eſt,& deficit ſignificatum. Addit Sueſſanus: Sunt& iracundi, quod in Græço textu vacat. Geſnerus putat gorruptum textum, quem ex Polemone& Adamantio corri- gere conatur,& putat conuenire cum ecUO, quod Polemon & Adamantius dicunt de voce graui, caua& minime ſlexuo- ſi His generoſi mores ſunt,& m⸗ gna ſapientia& iuſtitiaipſos ernat. n lü nebo lic ſoe d am— conün onglciaan, Aeriinfg, w on ſagaſan löin nucn linus Dei. dello indähe niſſe Liden, nlonge h. ta per ſegn afuganſen er Bderaco dant Scj f Corumem 1s aliehdä . rudens hh s Solimaih vina cau vox. m K pedden, ad decenin . Addtehr crt. eſeniſt wAdamac 9 quod Jhesl & minime k- ntia Kiuſänn iittt pE HVM. PHVSIOG. LIB. II.* ornat, Sed male putat; quum hæc potius ad leonem feferan- tur, quam ad canes, vt facit Ariſtoteles; quum canes neqe ge- neroſis moribus ornatos, neque magnanimos ac iuſtos dicar aliquis, vt videbimus inferius, nam qui eanibus ſimilemedunt yocem, canini ingenii homines exiſtimabuntur. Grauis,& mollis vox. Quorum vox remiſſa,& mollis eſt, mites ſunt, ſicut o- nes. Ariſtoteles in Phyſiogn.& ab eo Polemon& Adaman- titis. Quicnmque autem grauiter& molliter loquuntur, hos probis moribus decoratos dicito. Sed Adamantius mites di- cit. In Higura manſueti, Polemon ait, Vox grauis& mollis. A- gamantius, Inæqualis& mollis. Conciliaror: Vox mollis,& ſine tenſione. Hi manſueti ſunt,& ad oues referuntur, VFox graui,& ſonora. Ariſtoteles ad Alexandrum: Vox groſſa(id eſt, grauis) & ſonora, eſt bellicoſa,& eloquens etiam: nam groſſa, forti- tudinem; ſonora eloquentiam facit. Conciliator ab eo: Vox ctaſſa, alta, ſonora& audax, bellicoſa eſt& eloquens. Grauis in principio vox, in fine acuta. Quibus vero vox primum grauis,& in fine acuta; que- ruli ſunt& indignabundi, quodidem in bobus fimilirer ſe ha- beat. Ariſtoteles in Phyſiognomon. Ab eo Polemon& Ada- mantius: Quicumque à graui incipiun t loquela,& in acutum deſinunt, iracundi ſunt,& triſtes. Albertus multi affectus,& lugubris animi dicit. Ptolemæus in ſuis Harmonicis: Mugitus in grauitatem tendunt, vlularus in acutum. Grauis vox concaus,& flexibilis. Quibus vox concaua,& flexu facilis,& grauis eſt; ge⸗ neroſis moribus, magnanimitate&iuſtitia decorantur. Sed in Polemonis textu deficit voxilla, grauis, vt videatur temporis M imiuria 186 10. BAPTISTX PORTE iniuria excidiſſe, cum illa maxime ex grauitate vocis proueni. re videantur; quod in Adamantio remanſit. Ego ad leonis vocem referrem. Nos xolαοον ncaua, traduximus, quum Græ- cl xaαοεσ oudav, id vitium pronuntiationis nominent, quum vox veluti ex cauo ſpecu& receſſu oris reſonat. Conciliator: Voxtamquamè concauo pectoris grauis& flexibilis, viriles, dociles& magnanimos notat. Albertus ſatis inepte acutam& mollem, cum graui& concaua confundit. De leonis iuſtitia plura leguntur apud auctores in vleiſcendo iniurias,& quam dili genter percuſſorem obſeruet. Auicenna ait: 81 quis lapi- dem aut telum in leonem coniecerit,& aberrauerit, vel nillædat, leonemirruere in illum ſolere, non tamen interfi. cere,& minari tantumdem incommodi relaturum, quantum ipſe zcceperit. Refertque, quum miles quidam ſagittam in leonem oonieciſſet, aberrauit, ſagitta prope caput illiustraie- cta; quod animaduertens leo, ſubſtitit,& accurrens, militis ea- put galea compreſsit.læſitque, ſed non vulnerauit, neque oc- cidit eum. Mos enim eſt leonis vt tantumdem fere ledat, quan- tum læſus ęſt ipſe⸗ b Acuta vox. b Acuta vox timiditatis indicium: timida namque anima. lia acutæ vocis ſunt, vt ceruus,& lepus, ex Ariſtotele in Phy- ſiognomonicis. Aphrodiſeus loco iam dicto: Acutæ vocis ſo- nus cauſſa eſtarteria, quæ propter humoris copiam ſe dilatare nequit, vt enim anguſta tibia ſonum edit acutum; ita aſpera arteria præ ſui anguſtia exſtringit vocem acutiorem. Ariſtote- les in Problematis acutam vocem ex ſpirituum imbecillitate euenire dixit; obid pueri expertes ſeminis, mulieres, decre- piti,& ſpadones vocem edunt acutam. Vox enim acuta ten- Uis eſt, tenuis ex paruo aëris motu efficitur; robuſti vero viri quoniam ſpiritu valent, multum aëris incitare queunt; quod gum multum ſit, lente mouetur, vocemque efficit grauiorem: motuenim veloci, ex tenui vox gracilis efficitur. Alibi etiam rationemaffert propter membri imbecillitarem, quo mouer attem — ☛ △—— 8ſſ ſerien exeen de leoni d dmünrias a Daant: 8i Ja & dderran, non tameni, larurum, duidam dau de caputillu currens, nl. nerauit,i emferelhte udanamqus X Ariſtotteis AoAcCltan s copumbi acutum'ii cutiotendi tuum ichii 5, mulieauti- ox enim aul’ r; robulin tare queluſh e efficirgeutn ficitur. M960 dorſe tatem, DE HVMIPHVY SIOG. LI. II. 187 atrem, mouet enim exiguum atrem, quod imbecille eſt, vel topter meatum, quo vox permeare poteſt, qui pufillus eſt in iam dictis: itaque exiguum profieiſci ab eo poteſt, quodaë- em moueat; exiguum vero cum ſit, velociter per amplas ſu- periores fauces fertur, cum viris ætate vigentibus hic amplior habeatur. Prætereaanimalia cuncta validiora acutam emit- tunt vocem, homo autem cum inualidior eſt;tunc vocem acutam reddit. Ratio eſt, quod homo inualidus exiguum atrem mouet; exiguus aer velociter permeat, velocitas ſonum reddit acutiorem. Galenus an guſtiam faucium acutam vocem ſequi dixit, quæ anguſtia ex iunata efficitur frigiditate. Hæc eadem antiquitatis& literarum parens Homerus his verſibus demonſtrauit: Huic autem grauiter gementi aſtitit mater ven erabilis Aute vero lamentabunda caput ſui apprehendii filii. Et alibi ſenes cicadis comparauit, quæ ſunt plane 6νρννα. plutarchus ex ſpiritus tenuitate prouenire dixit Platonici ex ſuperflui humoris abundantia effiei: qui ipſe etiam arteriam, per quam ſonus vocis aſcendit, efficiens craſsiorem, anguſtat vocis meatum: ideo feminis& eunuchis acutavox eſt, viris autem grauis, in quibus tranſitum habet liberum,& ex inte- gro patentem meatum. Naſci autem ex pari frigore in eunu- chis& feminis parem pene importuni humoris abundantiam, etiam hinc liquet, quoc vtrumque corpus ſæpe pingueſcn. Vittuuius in Meridianis finibus tradit audiri prætenuiores& acutiſsimas voces, vt paranetarum acutiſsimarum ſonitu vo- ces perficiunttenuitatem. Id enimexperimento animaduer- tere licet. Calices duo in fornace æque cocti æquoque ponde- re, ad crepitumque vno ſonitu ſumantur, ex his vnus ina. quam demitrtatur, poſtea ex aqua eximatur, tunc vtrique tangantur;cum enim ita factum fuerit, intereos ſonĩtus diſcre- pabit, æquoq; pondere non poterunt eſſe. Ita& hominũ cor- poraalia propter regionum ardorem, acutum ſpiritum aëris exprimunt, alia propter humoris abundantiam grauiſsimas effundunt ſonorum qualitates. Septen- 18⁸ 10. BAPTISTR pPORTE Septentrionalium inquit Albertus,& feminarum vox euadit acutior, quam Meridionalium, ob pulmonis mollitiem& ar- reriæ, quæ arctior item intelligitur. Molliorem vocem facitor- ganorum humectatio, debiliorem pulmonis imbecillitas acre- ſolutio. Ægrotantium acuitur vox, quod ſiccitas arctet mea- tus, vel etiam ex intemperanti frigiditate, aut forſan ex op. primente humectatione. Immo ex fortitudine aliqiandoa- cuitur& intercipitur voy. Proinde Menelaum laudare vo- lens Homerus, vt minime inbello formidoloſiim, Seu'deν. Or appellat, vt qui vacem nullo minueret terrore. Polemon & Adamantius inuerecundo tribuunt vocem acutam in eius ſchemate. Fuit etiam Phauorino inſigni philoſopho vox a- cuta& tenuis,& nuda barbitio facies, vel magno natu, etiam ſenio vltimo appetente;& effeminatæ& degenerantis naturæ fuit,& libidinis præferuidæ, vt cum foret eunuchus, adulte: raſſe conſularis viri vxorem creditus ſit. Acuta& rtmiſſa vox. Acuta& remiſla vox rimidi eſt animiz at diſtenta, fort vt ſcriptum reliquit Ariſtoteles in Phyſiognomonicis. Pole mon& Adamantius in idea timidi, tribuunt ei acutam& mol- lem vocem, id eſt, remiſſam. Acontrario ſigno. Acuta,& intenſa vox. Acuta& intenſa vox, indignantis& iracuncdi eſt. indi- nans enim& iratus intendere conſueuerunt vocem,& acu- te loqui. Ex Ariſtotele in Phyſiognomonicis, Quod videtur eo quod pritis diximus, contratiari: acuta enim vox imbecil- litatis ſignum diximus, ſed iracundi& indignabundi valida videntur complexione conſtitui. Sed hanc dubitationem re- mouet Ariſtoteles in Problematis, loquens de acuta voce. In- quit enim: Mittere acutam vocem non eſt idem, quod acute cantare; ſed acqutam vocem mittunt omnia, quæ natura ſunt imbecilla, eo ſcilicet, quodaeris non multum ciere poſſunt, vnde hectici,& qui conſimpto corporis habitu emarcuerint, acutam proferunt vocem, atqui vero acutum, niſi viribus va- leant, 4 Val Ad 1 lel arum maa molliteng mvocenias imbeilltas lcceitasznänn aut forg dine äiciat eaaum laote loloſum, gh terrote. a cemarutm Phoſofhe) magno man egeneranan cunuchoe Zat diſtentz gnomofict tei acutam gno. itzeundui unt vocenla ſcis. Cu enim uuni- dignebadii c dubitaiorn s de aclia na. idem, duunt a, que lanl tum ciele 1 nbita ma m, nil ſl 4 1 DE HVM. PHYSIOG. LIB. II. 185 jeant, cantare non poſſunt. Cuius indicium, quod velociter Reri ſolet, quod vehementer fertur ita bonarum virium eſt, quod acutum eſt. rij tr Auuta vox cum clangore. Cum clangore ſonus acutus, vt auitii generis, ſtultos, vanos,& ſublimia cogitantes oſtendir, inquiunt Polemon& Adamantius. Sed Apuleius in Floridis auium vocat clangores inſtigatos. Conciliator: Qui in vocem prorumpunt auigula- rem, Venerei ſunt& inanes: Ab eodem Albertus. Acuta, mollis,& rupta vox. Quicumque vocibus acutis, mollibus& ruptis loquun- tur, cinædi ſuñt; ad mulieres,& apparentem decentiam refe- rendi. Ariſtoteles: Acute; molliter& flexibiliter loqui, ſignum eſt cinædi cenſendum: Polemion. Sed Adamantius euxoæασς habet, quod corrigendnm eſt ex Polemone, qui sùõaαmεes. nã flexibilis& rupta vox feminarum eſt. Præterea iĩidem in figu- ra cinædi, vocem tribuunt ei acutain, gracilem,& valde fra- Gam. Conciliator: Mollis, cita,& diſruptavox, timidum& effeminatum oſtendit. Aauta,& clamoſa vox. Vox acuta,& clamoſa, ſtupidi eſt propter ſimilem ca⸗ prarum vocem. Ariſtoteles in Phyſiognomon. Sed ego eos tentari motbo comitiali coniicerem. Plutarchus capram mor- bo comitialitentari præter cætera animialia réfert; propterea- que vetetes ſacerdotes ea vehementer; vt morbida, abſtinuiſ- Cuius cauſſam affert, meatuum anguſtiam, quibus obſeptis, ſepißime includuntur ſpiritus; quod arguit vocis tenuitass namqui ed affectionis genere tentantur, ſimilem capellæ vo- cemedunt. b dAd balatum vergens, vox deprauuta. Deprauata vox ad balatum vergens, ſtolidi hominis hatu⸗ ram 390 10. BAPTISTR PORTE ram manifeſtat: Polemon. Hæc ad oues refertur. Albertuss Sonusindelectabilis, ſiue ouium, ſiue caprarum voci ſimiiis; ſtolidum notat. Eadem Conciliator. Antiquitus, pecuatus pro ſtulto accipiebatur. Geſnerus ad Adamantium refert, qus in eo abſunt. Ariſtoteles oues ſtultiſsimis moribus eſſe dixit, omniumque quadrupedum ineptiſsimas. Klianus, ineptiſsi- mis moribus& degeribus animis oues dixit. Plinius: Quam ſtultiſima animalium lanata: qua timuere ingredi, vnum cornu taptum ſequuntur. Ob id Polemon& Adamantius colligentes ſignao- mnia mala, quæ peſsimam hominis naturam innuere poſſunt ex voce, inquiunt in idea fatui improbi, eum habere vocem balantem, exiguam& aſperam. Polemon addit, e& turpem. Al⸗ bertus,& Conciliator: Vox quaſſata, quaſi de quaſſato vaſcu- lo, ſtultos& voraces notat. Media inter grauem,& acutam vox. DHDeſcribens Ariſtoteles ad Alexandrum mediam inter liæc vocum diſcrimina differentiam, ait; Vox mediocis in acutie & grauitate, oſtendit ſapientem, prouidum, veracem,& iu- ſtum. Media inter intenſam& remiſſam vox. Cum vox inter intenſam& remiſſam media eſt, tempe⸗ ratam indicat complexionem inter frigiditatem& calidita- tem: Auerroes in ſuis Colliget. Ob id ea quæ extemperata complexione proficiſeuntur, conuciemus; bonos mores; in⸗ genium,& ſimlia. b Aſpera vox. b Aſperæ vocis viros luxurioſos iudicarem,& ad hircos referré, qui luxurioſi& aſperæ võcis ſunt. Vox ceruis maribus cum tempus coëundi eſt, tauceſcers tunc ficticia voce dicitur, ex Arſtotele; cum libidinantur mares, feminas ad coitum vo- cant, ſius elato capite gutture pleno, ſiue ad terram demiſſo: Raucentes tunc ololygones vocantur. O6XA&,„κ apud Ariſto- telem Kuun 4 dit. Plhide di pnumg m colligenns. 68 am nun 4 — 1 yox. amedimit mediocmi m, veracen Im Vvox. mmecititm ditatem tau a quæ euma 8; bonohnla ren in Voxcenindi ccticia voi 1 ninsadchtle ad unn 5 c*u apts 9 1 gh — = 1 DE HVM. PHVSIOG LIB. II. 19: telem proprie dicitur de voce ranarum marium, libidinis tenm- pörè. Et fere animalia omnia raui- eſeunr coitus tempore. A- phrodiſeus reddit rationem aſ peritatis vocis, atque adoleſcen- tulos circa ætatis annum quartumdecimum vocem reddere ſperioremincipere,quod Teayeu Græci dicunt, à vocis hir- eimæ aſperitate, quum tunc temporis in vniuerſo corpore fiat mutatio, etiam ſpiritual is membri. nam cum aſpera arteria di- Uratur, acc idit, vt partim plus, partim minus incrementi pro- ueniat, eiusq; pars interior inæquabili ſtructura ad gutrur viq́; aſcendat: igitur ſpiritus, cum per eas partes emanat, quaſi per urineris inæqualitatem, impingat, vocem etiam inæqualem, raucam,& aſperam facit; quod etiam iis aceidit quorum arte- ria deſtillatione infeſtante affecta per ductionem eſt. delapſo namque humore, lenis interior membrana facta inæ palis, exitum etiam ſpiritui præſtat inæqualem. talis hircorum aſpe- ra arteria eſt, ſc gruum, cæterarumque auium, quæ rauce vo- ciferantur. Galenus: Aſperitas fit ex inæqualitate in duro cor- pore; arteria dura fit ſiccitate partiumn; inæ qualitas ſ fit ex di- ſperſæ humiditatis defectu. Clara vox. Claramvocem ex ſiccitate pulmonis vel complexionis prouenire, dixit Auerroes in ſuis Colli Hersoaliga& ſicca com- plexio agreſtesfacit hominum mores. Aiax Telamonius clara fuit voce,& in hoſtes atrox, vt ex Darete habetur- Blanda vox. Im figura iucundi blandam vocem ei concedunt Pole- mon& Adamantius. Priamus ſuaui fuit voce,& ob idi ugun- dus, prudens,& moribus ornatus. Dulcis vox. Qui habet duleem vocem, eſt inuidus& ſan pichofus vt inquit Ariſtoteles ad Alexandrum. Lucianus pſeudo mantisz omniumpeſsimi vocem deſeriben sudicit: Vn duleiſsima bas lites,ae glariſsima. raimiſe 10. BAPTISTER PORTK 19² Submiſſa vox. In figura ſimulatoris tribuunt ei ſubmiſſam vocem pole⸗ mon& Adamantius. b Debilis,& flebilis vox. Debilis,& flebilis vox lucri cupidu m, triſtem, nulliſque non in rebus ſuſpicionibus obnoxium manifeſtat. Ex Polemone & Adamantio. Conciliator ab eis. Debilis& lugubris Vox, al. perum& ſuſpicioſum oſtendit. Eadem Albertus. Gracilis vox. Gracili fuit voce Ariſtoteles, vt Laertius refert ex aucqotita te Timothei Athenienſis in libro de vitijs. Sic etiam Phato, Plurarchus non ſolum ad gracilitatem paululum acceſsiſſe, ſed ſuauis& dulcis ſoni vocem habuiſſe icribit, pacati,& mode- ſti animi ſignum,& optimorum motutn. Erat& Nino Semi- ramidis filio vox gracilis; vt etiam matri,& lineamentotum æqualitas, ſtatura,& ſigna formæ ob id à ſcriptoribus virago q cta: ob præclara eius in imperio facinora etiam inuidiam ſu- peraſſe ſeriptum eſt.“ Tremula vox. Voxtremula trepidantes& metuentes oſtendit. Ariſtote- les in Problematis affert rarionem, cum vox hominum tam trepidantium, quam metuentium obrremiſcere ſoleat: qui trepidantibus,& metiientibus calorè corde diſcedit, ſic mi- grante calore, cor conquatitur: cum autem cor conquatitur ictus nequaquam effici vnus pot eſt, ſed plures Proficiſcantui neceſſe eſt, vt è fidibus laxius intentis. De loquela, CAP. 13. Facile etiam ex loquelã animi mores deteguntur. Immo Socrates potentiſsima ſigna ex loquela capiebat; ob id cum decorum adoleſcentem& diutile tacentem conſpicatus fo- ret, Vt te videam, inquit; aliquid eloquere, etenim arbirrabatur homines non oculòrum, ſed mètis acie& animi obtutu con- ſiderandos, Fta- —— N timo üte rum lſc Cncon 1 garuaße oonten tem probt Alexu teslu daset Rek qae ber⸗ rum. tem, terell retur. taban genti Ao inteh terl Vo RTA miſſam d triſtem 4 lfeltat. ka lis&lng 1 Albenu zus refent, itijs. de aululuma tibi 0, pacn, r. Erat& ri,& lnen Aſenptom ora etiami ntes oſtenct um vox huu remiſcetat corde diai utem cord ed pluresſi 13. es detegu a capieban ntem co e, etenims — — — e& anim 4 duc DE HVM PHVYSIOG. LIB. II. 7SHS3 Stabilis loqujelg.“ b Nicomachiorum moralium quarto Ariſtoteles magna- nimo viro ſtabilem loquelam, grauem vocem,& tardum mo- tum adſcribit, quippe cum magnanimus circa magna verſetur, & raro magna exiſtimet, talis cum vox deceat. b Coutenta& vehemens loquut io. Sic contra, idem in eodem loco pufillanimo, cum circa parua verſetur, omniamagnaexiſtimet,& feſtinabundus ſit,& contentam& vehementem locurionem adſcribit, acuta au⸗ tem vox& celeris ex his afficitur. Velox loquela. Veloxin verbis,& præcipue ſi fuerit gracilis vocis, im⸗ probus, ſtelidus, importunus,& mendax erit; Ariſtoteles ad Alexandrum. Velocis loquelæ, conſilii expertes,& demen- tes ſunt; Polemon& Adamantius, ſed Polemonis corcigen- dus eſttextus: nam pro avosτzs, id eſt, dementes, habet&oσ⁸s, id eſt, impios, quod experientiæ refragatur. KRhaſes: Cuius lo- quela velox, feſtinus eſt,& parui intellectus, Conciliator ha- bet, quæ Ariſtoteles; addit inſuper ex ſe; Iraſcibilis,& prauo- rum morum. Aratus, vt Suidas citat, ranæ tribuit loquacita⸗ tem, quæ ſtoliditatis ſolet eſſe comes, minimum mentis opor- tet eſſe gyrinis, quod vix deprehendas animal eſſe, niſi moue- retur. Plato ia Theæteto: Nosillum tamquam deum admi- rabamur ob ſapientiam; at ille nihilo magis antecellebar pru- dentia, quam rana gyrina. Remiſſa loquela. Remiſſa laquela pacatum& mitem animum oſtendit, Ariſtoteles in Phyfiogn. ad paſsionem referens. nam vt iratus intendit vocem, ſic animo remiſſus remittit vocem,& graui- terloquitur. Ex naturalibus cauſsis etiam euenit. Remiſſa Vox ex ſpirituum remiſsione& paucitate prouenit, quiin fri⸗ N gida 194 10. BAPTISTR PORTE gida complexione confiſtunt, que animo mites generat. Tarda loquela. In figura verecundi, Ariſtoteles in Phyſiogn. Polemon& duben Adamantius, tribuunt ei tardam loquelam. b yehemens loquela. .... Oa In figura amari duo poſteriores tribuunt ei loquelam aud vehementem. Breuis loquela. Breuis loquela deſides& pauidos manifeſtat, Polemon. u1 Grauis,& debilis loquela. V Qui grauiter,& debiliter loquuntur, ſtolidi, iniurioſi& guloſi cenſendi. Ex Polemone& Adamantio. V dn MMaxl 3 1 Acuta,& ſqualida loquela, luul Qui ſqualide,& acute loquuntur, varii hominis maumunmn ram habent. Ex liſdem. Acuta,& debilis loquela. än Acute,& debiliter loqui, timoris& inuidentiæ ſignum, um, lidem. Sed Adamantius non timoris, ſed ſegnitiei dicitk. apeep 1 eme E naribns!. b b S oquela ſrpen Loquela, quæ è naribus effertur, mendaces, improbos dci, malignos, inuidos,& aliorum malis gaudentes indicat. Ex eiſde m eadem Scorus, Albertus,& Conciliaror habent. Sub flaccida loquela. Qui ſubflaccide loquuntur, violenti, ſceleſti,& homi- d num oſores cenſendi ſunt. Adamantius addit, vehemens,& ſub- Allla flacida. Conciliator ab eis: Vox vehementius ſtrepens, velut dm ſonus indecenter permiſtus; violentum, iniuſtum,& in corde odium gerentem denotat. b I D.fxi⸗ el. 18 mirs DE HVM. PHYSIOG. LIB. I. 195 Difhicius loquela. b ſogn.loa Difficulter loquentes, improbi, inſipientes maiori ex par- 1 de habendiſunt. Ex eiſdem. b Placida,& collecta laguela. rbuunt a. Qui placido& collecto ſermone loquuntur, quaſi fſe xu& inundatione moleſtia aliqua detinentut. Ex eiſdem. V Modeſta loquela. b manifeſtt,n Modeſtam loquelam Scotus ſu pplantaneum(id eſt, de⸗ 1 Septorem) hominem indicare dixir. .„ 5* 1⸗ †. 8 ap. 2 2. eur, tolchn De neeehi G Bnn⸗, C 4 b aantio. Poſterier pars maxillæ mandibula eſt, Græcis ꝓνννs. u Maxilla pars prior, mentum dieitur, Ariſtotele auctore Anima- ⸗ liumlibro. Græcis)wesoy, t, wrülmn Paruum mentum. 1 Parunm mentum virum in omnibus peſsimum& inſi⸗ 4. diatorem oſtendit; Polemon. Sed Adamantius addit,& di- & inuidait Fum, ex ſerpentibus, qui tales habent. Georgius Valla ſatis in- ſed ſeguitu epte pro mento, geynas vertit. Albertus ab his: Paruum,& bre- ue mentum vitandum, quod immites,& inuidos arguat, ad ſerpentes relatos, Conciliator iracundos, immites,& inuidos mendacs dicit, 3 audenttsit. ciliarorhin Longum menium. 4. M ib—. z 4— entum quibuſcumqus protenſum, omnino reprobi, n dea loquaciores pluſquam deccar,& dicaces; Polemon, Sed A- addi, vun a damantius non omnino reprobos, ſed præter modum loqua- entius tne ciores,& moiliuſculos dicit; vbi videtur illud, non, temporis ijniuſtum, iniuria ex Polemonis textu prolapſum, ac emendatis codici- 6 bus reſtitnendum; videnturque ad mul,ge referendi, quæ N 2 no 1 196 10. BAPTISTE PORTEx non omnino malæ, ſed dicaces& molles ſunt, quum quadta- tum mentum vros deceat. Polemon in figura dicacis, rectum mentum ei tribuit& ipſe& Adamantius in figura fatui im pro. bi, longum mentum el tribuit. Albertus multas addit ine. ptias; nam iracundos, turbatos animo,& pios, prolixius men. tum denotare contendit:& paulo inferius, dolis aſſuetam mentem notare. Eadem Conciliator. Rotundum& depile mentum. Si quis mentum raris pilis confertum,& rotunda ſ gur habet non virilem, ſed muliebrem dicito; Polemon, Mentum deorſum rotundiori figura circumſeptum, effeminatũ& non virile dicito, Adamantius. Sed omittit depile, ex quo mendum in textum irrepſiſſe opinor. nam mentum vere effeminatigla. brum eſt. Albertus eadem Pythagoræ acceptarefert,& Con. ciliator. Quadratum mentum. Subquadratum mentum virile eſt; Adamantius. opti- meque additum, àA contrario ſigno; nam ſirotundum feminæe, quadratum viri eſt. Conciliator eadem ex Alberto. b Bißdum b ftam) 2. ji. neri dum. lignu wilor taum ſcoro * 4ℳ lunt,qu DE HVM. bHVSIOG. L.IB. Il. 197 Sura dicas biga B 6 ſuuam mentumn pulchre obuia figura depictum eſuniu ln dewunai ima- Us mal ua ginc. bios 8 1 d um. . e Nwejhfſ 9 dm em Galhl 44 Se S f, ,,e oz bo dlemah 3 8. um, ecfemin, depile exqu im vereekm acceputeia ſt; Adamm Bijid um mentum. n ſtrotundim ex Albero Mentumin ſummo loco,tamquamin duos. vertices diſsi- lue it(modo ſciſſum ſit) pparens, dploſis morihus alcriben- dum. Ex Polemone,& Adamanrtio. Sed Abertuspræſens Rgunmcnminfer iori confundit,& peruertit. Ait enim: 51 di- gr uhone: gedia nimis profundedepreſum ſir mentumu, Vene- raum& gratioſum virum oſtendere- qul tamen aliquando di- ſcordias excitet. V keniter ſciſſum mentum. At ſi ſeiſsio mediocris fuerit, venerei potius gratioſique iu- dicabuntur; Adamantius, Sed Polémonis interpres omnia ſuo more peruerrit. Conciliator eadem ſatis Pe uerſè trans- fert. b X 4 190 8 10. BAPTIST&E PORTE In vera Socratis imagi E 4 ratts imaoine os int 8 ,. 8 1 05 ¹ 21 4* 2 obtulimus. Velh De,4 mentum& naſum prof Aundum latztang K 4 N NAN K 1 X MN 2 3 A. r. 9“ N A 2K 4 S ARNNNN N A 2& N ⁸ N d 8 NN ☛☛ * 8. 3 . W—* Ad uares concauum nentum cauam habuerint 3 144 t, qualem bonum luxurioſ ſunt. 9 onum!Socratem habuifſe ferunt Acutum mentun. Quiacutumhabentm aum habent mentn; referuntur. Arif tum animoſi ſun .ATI ir noſi ſuin ſtoteles in Phyſiognomonicis Eg„& ad canes .EgO Axαεο* Q εανo acuti menti, int 21 „interpretor. Sueſſanus, prolixo mentoi Prol to interpretatur 2 ſed non de opilis ait i E PI lis, cuius i Viis dt nrelnis debere. In Arabicot di fecit, legitur ntiqchenus Patriarcha Rom Xtu ariltote, fort. 1 14 i Qui habent acutum maueuen kamn viden. Soite Ladleonerbeferuuru. Ego mendun lunt animoſ dlamnffſhteor ſed pro ettghebe:&e aritarelem vonc⸗ ato,ſed de pilis menti intellexiſſe, Primo Aonndn nos de .e 4 ad canes vel leonces ſeoneti liitote gortut Gäem. rnd rvii utut negat 1s an dt.Pr. rimen eſtden e coſu xim trac ſtin &fe RTK daſumm Pnjaban 1 8 K e N M AA3 Sh 8 7 1 8 64 1 A. tentum. nobis teſtton! to& naſoicteis docratem tubiis N. animoſ ſum i pmonicis. Exuuf olixo mennein in Arabicotemb ha Romecays, mentum, ſins omendumints 9:& Kritoreent P rimo, quia 9 ſt. Præterea idem in figura Iracundi; eum⸗ DE HVMPHYSIOG. LIB. II. 199 leones refert, qui acutum mentum non habent. Præterea id Ariſtoteles appoſuit, vbi de pilis non de partium figuris agit. At ſinaturali ratione,& experientia id nobis eſſet diſcutiendum, videmus pilos virilitatis& roboris ſignum eſſeʒ vnde qui yro⸗ lixam& acutam habent barbam, id eſt denſis pilis, ſtatim enm coniicimus animoſum& fortem fore. Et Ariſtoteles Proble- matum libro dicit, homini datam eſſe barbam, quia ei iuba negata eſt;& alimentorum excremehtum, quod cæte- ris animalib. in ceruicem ſe confert, nomini in maxillas tran- Urad yovc, id eſt, bo- ni menti, dicit. Sed Polemon& Adamantius Jaνυνν⁴ᷣ ν, id eſt denſe piloſum, dicunt. Legimus præterea in hiſtoriis Daretis Phrygit, Hectora fuiſſe decenter barbatum,& maxime belli- coſum, animoſum& fortem extitiſſe. Diogenes quoque ma- xima barba comatus fuit, vt Sidoniu? Apollinaris ad Fauſtum tradit. Lyſander etiam prolixa fuit barha,& generoſum qua- ſi in modum eam ferebat. Qui omnes maimi fuere viri, ſed C fortaſſe non axpoεdeos, ſed uaxoνεένio legendum. Imberbis homa. Imberbesviri mulieribus& ſpadonibus ſ miles exiſtunt. Ait Polemon, ſpadones naturali nequitia peſsimis eſſe mori- bus, ingenio immites, doloſos, facinoroſos, aliisque ſceleri- bus ſeimmiſcentes. Plato in Euthyphrone Meljtum Pittheum ſiumaccuiſatorem rara barba fuiſſe dicit. Et àpud nos vulgo jactari ſolet; Poco barbaè men colore, Sotto Nciet nen è pegiore. Mulier barbata. Barbata mulier peſsimorum etiam ſemper mo rum. Sim- plex vulgus adagiumnon inſulſe nec maligniter effinxit, fe- minam barbatam lapidibus eminus ſalutandam eſſe. Michael Sco- tus: Mulier circa os barbata, eſt luxurioſa, fortis naturæ,& vi- rilis conditionis, propter calidam ſui complexionem. Natu- ralis enim eſt ratio, calorem eſſe, qui pilos crest:&b id in cor- N 4 pore 296 1O. BAPTISTE PORTE pore humano illæ potiſsimum partes obſepiuntur pilis, qui= bus maior ſuppetit caloris facultas. Caloris inopia muliebre corpus pilis non obſidetur, vt eunuchis etiam, quorum natura frigidior eſt: Iæue eſt mulierum corpus, vt innato conſtipa- tum frigore, quoniam algorem comitatur denſiras, læuitas denſitatem, ob id mulier veluti barbata„Vvt monſtrifica, mali alicuius ingruentis habetur præſagium. Seminis abu ndantiam hirſities ſignificat& excrementi. & ſolum animalium pronam ſu pinamque pedum partem hir- ſutam habet, vnde daſjpodis nomen habet& luxuriof ſsimum eſt,& intra genas etiam piloshabet, Obid piloſa mulier mul- tæ laſciuiæ. Præterea medicæ doctrinæ dogma eſt, ab Ariſtotele comprobatum, mulieri menſtruorum abundantia& ſeminis, AQuandoque barbam contingere. Quod Auicennæ interpres ſe vidiſſe meminit in viduis caſtitate præſignibus 3 Mulier im berbis. Ob id mulier bene pilis nuda;& præcipue cirea os, eſ bonæ naturæ, pauida, verecunda, mitis& obediens. Scotus, De colle, CAP. 2. JIVNC adalteram corporis partem accedamus, quæ ca- * pur fulcit, ſcilicer collum. Ariſtoteles Animalium libro collum vocat, quod inter Pectus& faciem eſt, cuius prior gut- tur, inferior gula, pars poſterior extima ceruix appellara eſt, Græcis νρνηᷣ̈ eſt. Georgius Valla apud Adamantium cerui- cem interpretatur. b Craſum collum. Quicumque craſſum collum habent, animabus fortes ſunt,& referuntur ad marem. Sed in telligit Ariſtoteles in ſuis Phyſiognomonicis per craſſum non pingue, ſed magnum, ma- Sgnitudine oſsium& neruorum. b Quale ua ntyu- Lepus animal piloſum eſt, 3RT b † 4 DE HVM. PHYSIOG. LIB. II. 201 ehluntun, n inopa Quale craſſum hominis collum eſſe deceat oſtenſuri, taurinum, vt quam 8 commodißime ehingi potuit, ſpectandum exhibemus. — 5 — — — — — = G,W monſtiſt neminis dbunts Aanimal piu tuepedumpan eti loxriod e id piloſa müle cogmaelt b 3i bundantak PAuicenna ün . Pnibus. b * præcipue cia Xobecdienss Craſſum& carnaſum collum. 1.. en accedamug Quibus collum craſſum& plenum; iracundi ſunt,& re- deles Animal ferunturad iracundos tauros. Scd Polemon& Adamantius dem eſt, cuum non cr aſſum& plenum, vt Ariſtoteles, ſed craſsius& proli- aa ceruix t Xius collum iracundos,& contumaces ſignificare dixerunt. aud Adamant Albertus præſens ſignum cum ſuperiori confundit, inquiens: Vaſta& cum quadam procerirate ceruix, animoſum indicat. Textus bνμοιν habet, vel, animoſa. Taurus animo incitatus, eo impetu cornibus appetit, ea impotentis animi effrenatione hent, animsis fertur, nihil vt eum, neque bubulcus, neque metus vl- jei 5 Ilorezii lus reprimere queat. Mlianus: Biſtones boues( ex Oppiano lligit Ari„Devenatione) horribili ſunt ceruice& pingui, ad faciendas ngue, ſedmen ees promti,& cum impegerunt in hominem vel feram, in ſublime tollunt. f Tabula 202 10. BAPTISTE PORTEÆ Tabula hec pinguis ſuilli colli& humani ſigura inſignita eſt, yt mutue collatione mores nueſtgentur. 8 * P 4 8 8 r. ollum pingue. ſtor magnus: ſicut habet barbara translatio Ariſtotelici libr nabiles,& porcinos ſignifieat. Polemon hoc non habet, tem. buũt ei breue& pingue collum. Albertus: Qui vaſtam nimĩiũ ſiue largam ceruicem habent, iracundi& indociles: ſues enim talem habent. Nos vulgo ſuem vocare ſolemus hominem ſor- didum, immodeſtum,& qui imprudentia intemperantiaque modum excedit. b 4 ſuleremus, ob id lectorem adprimum librum remittimus. Qui vero habet cauuum groſſum, eſt ſtolidus,& come- porum vetuſtate exeſum. Vterque vero in figura rudis, tmi. ad Alexandrum; ſed pro groſſo, reponendum eſt pingue. Sues enim edaces& rudes ſunt,& tale collum poſsident. Ex quo Adamantius: Præpingue collumiracundos, rudes, indiſcipi- Femineam imaginem non interiecimus: nam adeo frequent eſt illius fu- re mentio. vt ſi quoties opus fuiſſet, appoſuiſſemus, male breuitati con- Eratil⸗ uradfe mamol tut.d le. Tueni ten OT sinſiitas M — In, eſt ſtolicts anslatio Aritä dzendum elm Num poſädai- Jundos, rudäi- non hocnouas veroin fgu gertus: Cujun. di& indocisis te ſolemus bolin dentiaintempo nauufenuate üſenu nalim znum nenitind DE HVM. PHV 810G. LIB. II. 203 Gracile collum. Quihabent collum gracile, imbecilles ſunt,& referun- turad feminas, Signum hoc appoſuit Ariſtotelesin Phyſio- nomonicis à contrario nam magnitudo fortitudinem deno- tabat. Polyxena tenui collo fuit,& animo ſimplici. Ex Da- rete. preſens figura ad oſtendendam in ſtruthione& homine colli exiguita- tem, ſubſeruit. — = — — ☛ — — 1 — 1 uD Gracile,& longum collum. Qui habet collum gracile,& longum, eſt ſonorus& ſtoli- dus, vt habetur ex Ariſtotele ad Alexandrum: hune ad aues comparat, quæ garrulæ, vanæ& mobi les ſunt. In Phyfiogno- monicis vero collo oblongo& gracili prędiitos, timidos di- cit,& ad coruos refert. Polemon& Adamantius: Collum ob- Iongius graciliuſque timidiores,& malorum morum demon- ſtrat. lidemq; in iigura timidi, prælongum ei collum adſcri- bunt. Rhaſes vtrumque coniunxit: Gracile& longum col- lum, timidum, gerrulum,& ſtolidum oſtendit: quod ex Al- bertoexcepit; ſic& C onciliator. Suetonius ſcribit C. Caligu- lam gracilitate maxima fuiſſe ceruicis& crurum: erat enim mumlun 10a. 10. BAPTISTE PORTE nimium pauidus,& vitioſus,& aduerſus Barbaros cum trans ¹ Rhenumiter faceret, dicente quodam non mediocrem fore conſternationem, equum conſcendit,& morę impatiens au- fugit. Medium inter longum& craſſum collum. Quibus magnum, ſed non valde carnoſum collum, ma. Enanimi cenſentur, quod leones præſentent,& in principio, vbi leonis formam deſeribit, ait leonem collum habere obion- gum, craſſum,& moderatum, id eſt interlongitudinem,& craſsitiem medium. Vbi legitur, rνρνν υιαασενοιν reponen- dum xaxν Ʒπννμάᷣeν, ne ſibi contrarius videatur; idem Ariſtoteles in Phyſiognomonieis. In figura fortis, memunit colli firmi,& non valde carnoſi. Polemon& Adamantius, Collum craſsitie,& longitudine moderatum, compactius,& robuſtum, fortes, dociles,& ad diſciplinas idoneos oſtendit. Galenus in Arte medicinali. Collum immediate A cerebro ex capite oritur, vnde graciſe,& male compoſitum, peſsimum; ſicut craſſum,& bene compoſitum, ſignum eſt optimum d omnia, cum bonitas ſuum pricipium ſequatur. Conciliator. Vaſtaceruix cum quadam prolixitate non valde carnoſa for- tem denotat,& animoſum, Hæc ceruix eſt, quam toroſam,& vompactam dicimus. Virgilius: cui plurima ceruix. Breue collum. Qui habet collum valde breue, eſt callidus, detractor,-- ſtutus,& doloſiis; Ariſtoreles ad Alexandrum ſcribens. In Phyſiognomonicis vero: Quibus valde breue collum, doloſ R& inſidiatores, vt lupi. Rhaſes; Collum breue habentes, cal- lidi& ingenioſi. Conciliator eadem. Albertus omnia confun dens, ſibimet contradicit. Collum valde breue deprehendit aſtutos& doloſos,& paulo poſt: Collum groſſum, ſtolidum & edacem notat, ex Platone, ſedex Polemone potius. Solida Cetuix, longa, ſiue vaſta,& quæ difficulter flectatur, rapaces oſten- — dleyte Ioret bralich 1 A paces igetc lrcum gener IkTE 3 Barbar an 88 mecornn, e morzingan Tnm collum. lennoſum colh, ntent, lngn Acollumbaben ünterlongituine er euuuerhn m. earius videmt figura fottin Jemon& Adm eratum comi d linas idonecst nmecdiateich Sapoſitum, guumeſt o ſequatur. Coh Snon valde em axeſt, quam tni „Kcallidustth- exandrumſits: dJe breue calm“ m breue kabels- Albertus onnü aldebreue cenee llum grolimii lemonepolln rulter Rebamjt DE HVM. PHVYSIOG. LIB. II. oſtendit,& ad lupos referuntur. Tradit Clianus lupi collum in cas breuitatis anguſtias compulſum,& vehemẽter cõpreſſum eſſe,vt contorqueri retroque verſari nequeat,& ſi retro velit aſpicere, totum corpus contorqueat neceſſe eſſe. Craſſo& breui collo eſt vitulus marinus, carniuorus,& admodum vo- rax. Accipitrum generi collũ breuiſsimum, qui maxime ſunt rapaces, vt etiam ex Ariſtotele habetur. Hyænæ cum ſpina riget collum, continua vnitate flecti nequit, niſi toto corpore circumacto; Plinius,& Solinus. Eſt enim vorax, inſidioſa, ex genere luporum. 205 Neruis intenſum collum Quibus collum neruis intenditur, praui ſunt; at ſi adſint & cætera, fatui, ſenſuque deficientis ſigna ſunt. Polemon& Adamantius: Ceruix neruis patentibus compoſita, ineptum & indocilem hominem teſtatur;& ſi concurrunt alia ſigna, inſanum: Albertus ex his,& ex eo Conciliator eadem. Vacuum,& imbecille collum. Inane collum& imbecille, verſipellem virum& mali- gnæ aſturiæ ſignificabi; Adamantius. Sed in Polemone lo- cutio manca eſt,& deficit ſignum. Albertus ab his- Solura, quaſi decidens,& inualida ceruix, nocentes homines& inſi- dioſos notat. Mutilum collum. Quibus collum mutilum, audaces verbis, re timidos o- ſtendit, Adamantius. Alberrus: Breue collum, cum temerita- te audacem notat.. Collum durum. Durum collum rudes oſtendit. Mbertus ex Polemo- ne& Adamantio. Dura ceruix indociles indicat;& vulgo ignaros& rudes dura ceruicis homines dicimus. Collume 206 10. BAPTISTR PORTE Collum molle. Molle collum ignaros oſtendit. Polemon. Aperum,& pingue collumä. Colli aſpera caro& bonæ habitudinis, pauidos oftena dit. Idem. Collum implexum circa magna raſcula. Qui magna vaſa circa collum complexa habent,& mani. feſta, rudes ſunt; Adamantius. Vbi adnotandum, quod Po- — lemonis textus habet& ραινναι,& interpres, ſine voce, tranſtuli b Adamantius ⸗u ui, id eſt, bene apparentia; ſed rudes verbumde- ficit; ob id interpres lapſus eſt. idque ex Ariſtotele deſumpſe- runt, quiin figura inſenſitiui ait: Quæ circa collum,& brachia carnoſa, complexa,& colli gata ſunt. Et' in figura ingenioſi à contrario ſigno appoſuit: Quæ circa collum& humeros gra- ciliora, id eſt, non complexa. 1 Firmum& immobile collum. Collum firmum& immobile, ſecundum Polemonem malos; ſecundum Adamantium, ignaros, pertinaces& rudes viros oſtendit. Alibi, propter amentiamimmobilia colla fa- cta ſunt, ait Adamantius. Sed Polemon, imbecillia, ſi& alia ſigna accedant. Rigida, tamquam defixa ceruix, indoctum& inſolentem denotat,& aliquando id ſignumſtultis conuenit. Si autem vis ſcire, quod magis ſit, aduerte an mobilis, an de- fixa,& rigida ſit magis: ſi mobilis, ſtultitiam, ſi defixa, indo- cilttatem& contumaciam oſtendit. Videbis autem quoſ- dam, qui ex ſtudio intendunt& roborant ceruicem,& paulo poſt ceruicem huc& illuc iactando, detegunt ſtultitiam. Fa- bius: Caput rigens, prædurum, feritatem quandam mentiso- ſtendit. Fera, inſidioſa,& voracia ſunt animalia firmi colli& immobilis. Hyænæ collũ flecti nequit, niſi circumactu totius corporis, Lupus contorqueri retroque verſari non quit,& ſi retro velit aſpicere, totum corporis truneum contorqueat ne- ceſſe eſt. Leonibus& lupis collum oſſe perpetuo riget. A⸗ riſtoteles: Tigribus natura breuiora creauit colla. Ambro- b ſius Ant, eo lu Al Kuſe⸗ rarii enend iam& winatt älga 1oso tepan nædi labio lem, inſec talem hami qaad gur cerui cem IRTE 4 lemon, m. eänis, dauid 1 Avaſcula. Mexa habent,. notandum, a. a es, ſne na mn duiſed maerweh =cAriſtoteleden, nirca collumuh din figumzin „ lum R huma allum. undum bDobe a. os, pertinacet mamimmoblhn In, imdecilall „ Xa ceruixjotti 3gnumſtulitas Errtean mobidt Jitiam, Hdchth SVidebis aumnt int ceruicem i ¹ teguntffulti m quamdima aitanimali fi 2 niſi circumaas de verſarinonqEi neumcuutma nſſe petpecuſ creauit colu — ——— —— DE HVM PHVSITOG. LIB. II. 2⁰ fus: Sues etiam firmo collo ſunt, nec ſe torquere valent. Collum valde fractum Vtriuſque textus mancus eſt, Polemonis& Adamantii, & obſc rus; conabimur tamen pro virili reſtituere. Qui ve- roartificio quodam valde effractum collum habere ſe ſimu- lant, eo ipſo ſe cinædos oſtendunt; dum enim hoc modo ſe emendare cupiunt, nihil aliud quærunt, quam vt impudici- tiam& impudenriam ſuam abſcondant. Iidem in figuraeffe- minatr eĩ collum fractum abſcribunt,& eſt contrarium prædi- ctiſgni. nam ſi durum collum,& firmum, pertinaces& du- ros oſtendit; fractum molliuſculos& effeminatos demonſtra- re par eſt. Albertus hic ſaris importune cum ceruice multa ci- nædi ſigna adducit, inquiẽs: Cum videris ceruicis fluxum,& labiorum quandam contractionem riſui qpuodammodo ſimi- lem,& inordinatam oculorum conuerſionem, inconſtantiam in ſedendo& ſtando,& vocemtremulam, conſtanter affirma talem eſſe effeminatum. Fabius: Capurt, vel cervix humilis, humilitatem demonſtrat. Plurarchus narrat, quod Alcibiades quodammodo ceruicem frangebat. Erectum collum. Surſum erectum collum iniurioſi, inſipientis& ſtulti ſi- gnumeſt, niſi id ob mollitiem faciat. Albertus: Nimis erecta ceruix, non indocilem ſolum, ſed inſolentem,& contuma- cem,& qui monita nan audiar, demonſtrat;, ex Polemone& Adamantio, Fabius: Supinum caput arrogantiam denotat. Ante collum inclinatum. Collum incuruum ſtultum demonſtrat: poteſt quidem etiam curioſum, parcum, peruerſum, mollem,& non impli- cem, neque rectam animam habentem denotare. Polemon& Adamantius. Inclinata ceruix docilem monſtsar, inquit Al- bertus: ſed inclinatam Philoſophu vocant, quæ mollis,& non omninoiaflexibilis ſt. Idem dicit: Defixa ceruix ad pectoris Paftes, 20oz 10. BAPTISTE PORTE partes, ſolet oſtendere animum cogitationibus occupatum aliquando parcos oſtendit; aliquando malignos: ob id atten- dendum ſialia ſigna conueniant. Certum eſt ſimplex nihil ſ gnificare. A quo eadem Conciliator. Aratus panda ceruics fuit. Zeuſippus curuaceruice, vt Arhenis in gymnaſiis Pryta- neiſque olim viſebaturʒſicut Sidonius Apollinaris ad Fauſtum tradit. Ad dextram inclinatum colluu. Collum ad dextram declinans, pudentis& ſtudioſſ eſ ex Polemone& Adamantio. Plutarchus in vita Alexandri Ma- cedonis ait: Referebat ceruicem paulum ad dextram inclina. tam. Ad Fniſtram inclinatum collum. Collum ad læuam inflexum, adulteros& nullius pudici- tiæ viros patefacit. Polemon& Adamantius. A quoſAlbertus: Ceruix ad ſiniſtram declinans, ſtultos& cinædos oſtenqdit j- demque tefert ex Ariſtorele ad Alexandrum, Collum ad des- tram inclinatum cinædum oſtendere,& caninum: quod:- pud Ariſtotelem nonreperitur in eo libro, ſed in Phytiogno- monicis. Qui ambulant ad dextram inclinati, cinædi ſunt. quo Conciliator deceptus, errauit. Collum in neutram partem inclinatum. Collum in neutram partem inclinatum, aut in quamii- bet aliam, non boni ſed læu animi ſignum oſtendit. Polemon, Adamantius.„ Sanguineis venis refertum collum. Quibus autem venæ quæ circa collum& tempora ſunt; amplæ ſunt, ii malæ iræ ſunt,& referuntur ad paſsionem, auia iratis hæc accidunt. Ariſtoteles in Phyſiogn. Vbi verode colore loquuntur Polemon& Adamantius, aluntz Venæ cer- Uicis —vyG—N—G—GGGG—G—G——G—G—G—⁄—⁄G⁄G—.⅓⅛⅛ licis 8 fngul Podud 1 D. Uek y——ʒyᷓÿqᷓᷓᷓᷓ—Q—Q—Q—Q———/Q—-——— ͤhöͤ OT tionibus dern ulgaas ddit 1 A 86 nektümplen iisin Symaa 2ollinar an 3 ſtancur. Aratus padg 24ℳ DE HVM PHVSIOG. LIB. IL. 209 uicis,& quæ circa tempora ſimt, cum tumentes apparent, vr ſanguineum colorem eptæſentent, internæ iræ feruorem te- De Gu'ture, Cap. 26. D' XIMVS de toto collo; nunc de eius partibus. Outtur, Myt ſuperuis narratum eſt, prior eſt ꝑars colli, Græcis Oago?, id eſt, vt ali interpretantur. frumen. a colluu. =udentis K a =sinritaleun n imad dexuan Acolum. 3 teros R nulk antius. àqun KX cinædoso drum, Collu n. R caninum, n dro, ſedin clinati, cinadi clinatum. linatum, iriqu 5 dum oſtencee. 1 Dlum. ollam&rma feruntuf ¹ 3 1 P hylogn. ſhn 1 antius, un) di Guttur aſperum. Aſperum guttur mentis lenitatem, prolificationem, linguæ proteruitatem,& loquacitatem ſignificat. Adamant us vero non haber prolsſicum. Albertus: Aſperum guttur animi leuita- tem,& oris loquacitatem notat: hoc eſt auium, Eadem Con- eiliator. Prominens viri guttus& uis præſenti figura indicamus. 10. B3APTISTE PORTR Nodus gutturis prominens. Sivero nodus gutturis extra prominebit, ſapientem ho minem notat, ſed tamen lingua non proteruum. Si vero ma. dus intus extiterit ſolidus ſub gutture, difficilem, moleſtum E bibacem hominem ſignificat. Hæc Polemon. Sed Ada mantius aliter habet: Si vero prominebit gulæ nodus, van mentis quidem, ſed non audacis linguæ, ſublimia medita. temn, bibacem, querulum, moleſtum, cæniperam,& malel ſpicantem indicabit. Albertus: Sin gularis nodus, veluti uem hominem vertex extra apparens, denotat, non tamena- dacem, neque maleficum, ſed triſtem in ſe,& ergaalios ſuſhi cioſum. Eadem Conciliator. In Iulii Cæſaris ſtatuis& numi matibus gutturis vertebra nimium prominet. De Clauiculin, Cap. 27. —————— bONT5 ine.. 1 vominebit ſa proteruum, Kn ue affclenat bolemon. 4 imedit gu uul. 2gux, ludima a Cenipetam, d Igulalis noüt a. Ens d deno näohe am in ſe, K elnn IiCeſaris taua n promuuet, c. 127. cullis iugul tt umerospech wne ab ordiman Aſommo pein 12 thorace diun 3 ceas easpartes& obturatas dicebat: DE HVM. PHYSIOG. LIB. II. 24 Sorratis imaginem attulimus, vt in marmoribus habetur, in qua claui- tule non apparent Fad, 2n 3 obſtrueta 1 —1 N M b s 4A ſt 8 1 K N. S S 4„ 1.. Ne, 7 unt N. 4 4‿ T 1eraap) Rhſhe J al Ke S 7 M 8 8 — MI„0 8 3 ANN d K 8 3 68 f N 14 NA M*. N 77 N N A 3 4. B N A W , dd,. — 33 ⸗ 2 L, ℳ ee . u — Clauicula male ſoluta. Quibus vero, quæ circa claues ſunt, concluſa ſunt, in⸗ ſenſibiles ſunt: difficulter enim ſolubilibus his quæ circa cla⸗ uem, impotentes ſunt recipere motum ſenſuum. Ex Ariſto- tele in Phyſiognomonicis. Obſtructæ claues, aut ſenſus aur actionis vim nullam oſtendunt; Polemon,& Adamantir us.& in figura ſtupidi, veliſenſitiui, ei claues dant complexas. Al- bertus ex his: Cum inferior pars circa gulam, quam iugulum appellant, ad humeros& pectus concluſa complexaque eſt, tarditatem ſenſuum& ſtoliditatem ſignificat, taleſque ad ar- tes mechanicas minime apti. Ilccireo Zopyrus phyſogno mon⸗ qui ſehominum mores naturaſque ex corporis ociilis, vultu, fronte pernoſcere profitebatur, ſtupidum eſſe Soctarem èæ bardum dixit, quod iugula concaua non haberet,& obſtru- addidit etiam Veslitfehtuts Vt Cicero libro De fato ſcribit. 2 Aperid 10. BAPTISTE PORTE 3˙² Apertæ claues. Aperta claues effeminatun hominem oſtendunt. Da lemon& Adamantius. Cum iugulum longe ab humeris ſem ratum, fuerit latum,& extenſum, animi denotat imbecilli venilict e enal midohe ſocolor obehlll tem. Albertus& Conciliator. Clauss hene ſoluta. Quibus autem quæ ſu pilia ſunt, ſenſibiles habentut; nam ſolubilibus bene exiſten bus his quæ circa clauem, facile motum ſenſuum recipiun Sed Kriſtoteles inPhyfiogn omonicis per motũ ſenſuum int ligir ſpitituũ ſenſitiuorum, qui menti ſeruiutit, ex quibush mines fiunt intelligentes: Et leonem deſcribens, folutasma quam compactas claues ei tribuit. Polemonð& Adama tiuh furatw autemclauium aperturæ, hominem& prudenti Mei & virilitate inſignem oſtendunt. Polemonis texcus intenm er y. Alberts, K 2 18 corrigendus, qui pro νε οεον, habet Arẽν Conciliator ab his eadem. Dae ternice, Cap. 28. nt circa clauem colli, bene ſo VNC deſpina lermo habendus, quæ caput excipit, cu- * ius pars poſtica, cerux Latinis, Aνκνν‿εcis dicitur,&en tenditux vſque ad omoplatas. Ariftorcles Animalium libn Ceruix eſt locus, vbi capus flectitur;cius vtilitas eſt, vt ad dex- tram læuamque, antrorſum vel retrorſium vettatur. Conflas ſeptem oſsiculis vertebratis, orbicularibus, vt ad circumſpe- ctiones faciliores eſſemus. Craſſa ceruix. Craſſa ceruix ſupra collum, ignarum facit cum iniua pera ceruix vt collum,&e et raxν rientiam conuel= polemon. Sed Adamantiusait: A Mihi Polemonis textus integrior videtur, qui hab quamAdamantii, apud quem eſt axν. Si ad expe b ſel Ame llcs uald ſont. ede tenn Kn DE HVM. PHVYSIOG. LIB. 11. 213 nertilicet, Claud. Cæſar opimis fuit ceruicibus, idemque maxi- oſten 8 meignarus. Antonia cius mater dicebat, eum porrentum ho- d minum eſſe, inchoatum à natura, non abſolutum, ac ſi quem numetsh ocordiæ argueret: ſtultiorem dicebat filio ſuo. Nero eriam Oestimban obeſa fuit ceruice, ex Suetonio. Inſice Adextris obeſam Neronis ceruicem. colli bent Sbeneenit luum ohi ℳ it. exquhh Zens, lolate 18 texct — A 97. A aput excii cis dictu“ nimaliun- Aſpera ceruix,& ſpatularum vertebra ſupereminens. tas eſh ytal 4 Siligr e. ertatut 6 Quibus ceruicis vertebræ aſperæ ſunt, præ cæteris eos 3 vtad ciu aſperis moribus eſſe notabis. Vbi bolemonis textus truncus Kmendoſus eſt, ex Adamantio ſie corrigendus: Quibus cer- uicis vertebræ aſpere ſunt,& illa ſpatularum ſupereminet multum, vbi per coniunctionem oritur collum contumelioſi ſunt. Sed vbi Polemon xσνεε, Adamantilis vrau erioy id eſt, ceruicem, habet. Sed Adamantius corrigendus. Polemoni- terum in figura iniurioſi, ait: Qunb. vertebrum iuxta colli con- finiũ foras eminct, gontumelioſi ſunt,& referuntur ad apros. 3 Alber- 214 IO. BAPTISTÆ PORTER Albertus: Inter coniunctionem ſpatularum,& ceruicis ori-. ginem vertebra quædam eminet, neu cætera ſibimet conue- 1 niunt; ſ interualla ſuunt ibi,& ſie nodorum ſuperficies aſpera u tales ſuperbi& inſolentes eſſe ſolent. 3 mm Ceruix e collum rotundum. oma- In figura fatui improbi Polemon& Adamantius po- üůtal nunt collum& ceruicẽ rotundam, ſed ſatis peruerſe. Albertu rotundum collum animi& corporis virtutem notare dixit. Teoviseeput ſepius opoſtum non adiucimus ſtfollum ſuueinbinmße def tums& humanam ceruicem ad illud comparatam vis conſider axeail V I.* 4 5 uud aleas. ndot fert! GOeruix piloſa. plop Quiceruicem parte poſteriori hirſutam habent, liber. mag les ſunt, argumento leonum. Ariſtoteles in Phyſiognomont. tuge ris. Sed cius textus corrigendus: nam pro&XO&»⁹εεισ⁷, legſtuat Longe XEuHeοα, quum& alibi de leonis figura ſeribens, dixeritidemn Uher Adamantius ab eo: Collum circa caput denſis pilis ohſitum, — úù 4 fortem& magnanimum notat. IA M ſuperiores partes omnes thorace tenus, quid de mor 1bus præſagirent, declarauimus; nunc ad tertiam homini partem deueniemus, ſcilicet thoracem. Philoſophus Anima lium libro, thoracem partem illamn appellat, quæ à collo ad pudenda vſque procedit. Thorax ipſe parte priore poſteriore. D que conſtat. Nos àpoſteriore inciphemus: à ceruice vero omo· aat platæ ſe ſtatim offerunt. Hæc duo lata oſſa ſunt,& Aceruicen- ca trimque ad humeros tendunt. Celſo ſcoptula operta dicitur, Ci aul cis dοπαα, hæc ad nonam à ceruice coſtam finiuntur, hu- an meros latos triangulari forma efficiunt,& à ceruice velutimo- libus iugis demiſſæ ſunt. Ab aliquibus ſpatula humeri,& in ai- j malibus ami dicuntur, —2 5 Lata ———————— 3 1 DE HVM. PHVSIOG. LIB. II. 215 Iata, magnæ,& diſlantes ſpatuls. latas ſpatulas ei tribuit Ariſtoteles,& luperlices, In figura animoſi 8 magnas. Polemon& Adamantius in figura virilis, omoplatas inlatitudine diſtentas, adſcribunt: quod Polemonin animoſo ctiam ab Ariſtotele mutuatus eſt. Virgilio videntur robur ſi⸗ Adamanim gnificarre:— deruerſe. ahn“ em notateciài Talis prima Dares caput altum in pralia tollit, Oſtendirq, humeros latos. Et alibi: 3 ſollum ſuuu Has fatus; latos humeros ſubiectaqᷓ, colla,&c. tam pisanann b... 31 Abhumeris latis Plato fuit appellatus. Primo fuit athle- ta fortiſsimus, poſteaappulit animum ad philoſophiam. Re- fert Plutarchus in illius vita; cognomentum id ei impoſitum pproprerea, quod cum apud Ariſtionem Argiuum pugilum tam haben magiftrum exercendo corporiopera daret,& robuſtiorivale- b latitudine cæteris ſuis condiſcipulis in Phyſiogn tudine humerorumque ro Reubeaat longe præſtaret, eiuſmodi inde appellatione m ſit conſecutus. bens, dxch Tiberius Cæſar latis fui humeris,& pectore cæterisq; mem- enſs piis d bris vſq; ad imos pedes æqu als& congruens. & cerditgn gpatulæ ſurſum elata: In figu ra inuerecundi Ariſtoteles tribuit eiſpatulas mul- tum eleuatas. enus, quidce ad tertiam ke De dorſo, Cap. 30. Philoſophush llat, quæ Ad ORSVM ceu carina quædam compactum eſt, totam- ce priote pols que corporis molem firmiter fulcit,& in vtramuis partem 1 et. Conſtat oſsib. quatuor,& viginti ſeptemà ſuna, K den cerui ce vſq; ad omoplatas, vt diximus; ab his vſq; ad extremas laoyenaden coſtas numero Jquodecim. Hæc pars pone pectus eſt,& meta- ſtam fwims phrenum diciturzab extrema hac coſfa quinq;ſunt aliæverte- ceruiceliſ bræ lumbos conſtituentes; omnium maximæ ac craſsiſsimæ. Alebamenhds Philoſophus Animalium libro ait: Natura homini dorſum O 2 caring Aceruiceren agit,& contorqu 416 no. BAPTISTR PORTE carinæ inſtar, ac fulcri machinata eſt, illius enim ope recti con- ſiſtimus. Græcis, vlo eſt.“ Magnum& robuſtum dorſum. Quibus dorſum ingens ac robuſtum, anima fortes ſunt, & referuntur ad maſculos. Ariſtoteles in Phyſiognomonicis. Dorſum laturn& robuſtum, animoſitatisſ& generoſitatis eſt ſignum. Polemon,& Adamantius. Sed prior in figura an- moſ,, dorſum ei latum donat, Cemebundus Hexcules apud Sophoclem, ait: 9 0h 4d0o,.. as Quibuſcumque dorſum anguſtum& imbecilfe, molles ſunt,& referunturad feminas, ExX Ariſtotele in Phyfiogno- monicis. Sed Polemon& Adamantius, forma ab haccontrana (id eſt antedicta) contrarium ludicabunt, ſcilcet dorlum an- guſtum& imbeeille, timiditatis& imbecillitatis eſſe ſi gnu. Ad Alexandrum vero ſcribens philoſophus ait: Subti itas terg di- ſcordantis naturæ(puto malignæ) dque fortaſſe dixerit, re- ferens ad dorſum ſimiæ,& felis, nam anguſtum& imbeeille dorſum habem. Macilentum dorſum. In figura ingenioſi„Ariſtoteles tribuit ei dorſum non car- noſum. Dorſum piloſum. Qui dorſum piloſum habent, aſperi ſiint,& referuntur ad beſtias. Alii textus inuerecundos habent auasSeic. Sed me- lius aſperi: nam beluæ potius aſperæ& im mites, quam inuere- cundæ ſunt. Ariſtoteles in Phyſiognomonicis. Da metaphreno, Cap. 31. 6*⁴ LENVS so lübro qui De interioribus inſcribitur, ait: Pectoris D rwrbimu Fadhbli 4 V himihan duggur” renoogpo aqhe ſih — n conl Gdähnus kel aglacam nG un buae vlim lles,Se Peit,na , 8 domum 1 duſta V ct 1 naet. tnuas. Lödo en ca V b V E h. hylogiema & generolta priorin igun dus Harls, 1. Limbecilt teſe in bhytc ma ab haccon ſcilicet doni litatis ellel Subti itath fortaſſe dixet- uſtum&imak ei dorſum md- unt,& efentu raAuadat, elhe ites,quamlhe is. V inſcribitar“ Delo- Pectoris imum, veteribus a pellatur. 4 iri G 1 3 2 ſpiritualiaà narurahbus, à phreno ad poſtremas coſtas intus inngitur: animafong P PDE HVM. PHVSIOG. LIB. II. 217) quod eſt conterminum ſtomacho, phrenonà Diaphragma eſt membrana diuidens vnde metaph enon ea eſt poſteriorum pars, quæꝝæ hreno oppon tur. Græcis uε ra Oeevov, hoc eſt, poſt phrenum. A quilibus ſubſcapilium dicitur: quia ſiib icapulis conſtituitur. cis fine vſque ad lumbos, duodecim vt Ea pars conſtat à ceruicis s, dui ans. Pomponius Gaurticus inerudite dixcimus, vertebris con apud Adamantium pro metaphrenum fcap ulas tiansfert. IMc viri& mulitris figura primo liibro deſcripta conſulenda eſt. Illae- nim buic mnneri deſeruit. Bene garnoſum, magnum,& artitulalum netaphrenum. b Quicumque metaphrenum habent magnum, bene car- noſum,& arriculatum, animabus fortes ſunt,& referuntue ad mares. Sed textus Ariſtotelis m phyſiognomonicis corrigen- dus eſt, nam habet doapusv, cum dicere deberct, Cαοναονν am bene carnoſum apud ipſum auctorem intelligendum eſt me- diocriter,& quantum deber eſſe carnoſum, vt bonum ſit. Po- jlemon,& Adamantius: Metaphrenum quibus eſtiobuſtum, optimum eſt ſignum. lidemq; in figura fortis metaphrenum ei robuſtumadicribunt. Albertus: Dorſum latum,& ſolidum virile eft. Macilentum, inarticulatum,& im becille metaphrenum. OQOuihabent metaphrenum imbecilſe, non carnoſum, & ma ricularum, animabus ſunt molles,& referuntur ad fe- Mlat minas. Ariftoteles in Phyhognomonicis. Sed bolemon habet: Quibus imbecile;& paruum, Adamantius,& gracile meta- pirenum, timid& puſillanimi ſunt. Albertus: Dorſum iam dicto contratium, mulebri aſsigunatur generi. 0 † Latumn 218 10. BAPTISTR PORTK Latum metaphrenum. Latum metaphrenum magnanimitatem oſtendit. Po- lemon,& Adamantius. Ego ad leones referrem, quia Ariſtote- les in figura virilis, leoni, cui magnanimitas adſcribitur, meta- phrenum latum tribuit, vt eo loco videre eſt. Carnoſum metaphrenum. Caro multa ſuperaucta metaphreno, ſenſuum indicat e- geſtatem. Polemon& Adamantius, Macilentum metaphrenum. Si vero pauca metaphreno excreuerit caro, fatuitatem indicat. Polemon& Adamantius, b Preſens equi& viri ſguris oltendendis, facit propoſita tabella, yt ſupi- num metaphrenum oculis ſubiiciatꝗ. b 7 23 M,. — e — d 7 4 L A 3 5 iſe 3,.* 1 i 4G. 2 AA S ‿ an, l 1 0MAAn N7 3 d K. K* 1 1N K 4 NM 4 3 AC. 8 X 8 A N. 4 N K 8 N S8 NN. 9 NN X X+ N 1 — XNT—. S Erectum metaphrenum. Quicumque metaphrenum erectum habent, glorioſi ſunt. & in- tepelaſ D Lin fgi 7 gomom mnaauunod cdi maun Hindigha ionenl licenele excelt vme ſd iit cll Gacdoo bellolei dinehar dacd 5 futiit, peruet qyeco Arilto mMente manti diolan . 3 V mollenät, m, quin dih. dlcrbitu, d enſuuminte caro, fatde ſita tabelin DE HVM. PHY SIOG. LIB II. 219 & inſipientes,& referuntur ad equos. Ariſtoteles in Phyſio- gnomonicis. Sueſſanus interpretatur, metapirenum ſupinum& boncauum;& eiuſmodi molles eſſe& dementes dicit, vt equos, qui metaphrenum cauum habent,& coitus tempore inſaniũt. O indignam tanto philoſopho interpretationem,& declara- tioneml Erectum habet metaphrenum pauo: nam elatam cer- uicem etiam habet,& inter alites tum intellectu, tum gloria excellit. Gemmantes laudatus expandit colores, aduerſo ma- xime ſole; quia ſic fulgentius radiant. Simulv mbræ quoſdam repercuſsus cæteris, qui in opaco clarius micant, conchata quę- rit cauda, omnesque in acernum contrahit pennarũ, quos ſpe- Ktando oculi exhilarantur. Plinius: Pauo erecto pennarum fla- bello ſeipſum miratur, ac ſiquis eum laudauerit de pulchritu- dine, ambitioſus ſege ret, ſi vero reprehenderit, cauda recon- dita calumniatorem odio ſibieſſe teſtabitur. Oppianus- palde curuum metaphrenum; humeri adpectus contracti, Er corpus effractum. b b Si autemad hæc, quæ ſupradicta ſunt, corpus effractum fuerit,& lucricupidus erit, Adamanrius. Sed Polemon addit peruerſum& inuidum. b. Metaphrenum medium inter contlexum& curuum. Quoniam neque curuum vehementer oportet eſſe, ne- que concauum metaphrenum, medium erit bene formatum Ariſtoteles in Phyſognom. Hanc medietatem inter vehe menter curuum& conuexum explicant Polemon& Ada- mantius- Placide autemteres metaphrenum prudentem, gra- cioſum,& iucundum oſtendit, b v 7 ¹ 216 10. BAPTISTK& PORTE Viri dorſum auium pilis obſitum, vt intueri qucat qui que, ob oculospo- nere lbuit. 4 1 A Nc. 4 2 GC 1 7, NA, A 3 2Ne V 6* D 4 Wſſ ſ, ſſatenaſe XX. M 1 4 1 M 1 Meftaphrenum piloſum, Quibuſcumquc humeros& metaphrenum pilis denlari nſpexeris, tales auibus ſimiles putabis: nam alta conſilia& co- gitationes habent. Polemon& Adamantius capite, depilis. De Gibbws, Cap. 32. 4 1 BIdeficiunt omoplatæ in dorſo, aut metaphreno⸗ fit gib- bus,& armi tument; idque aut defectu naturæ, aut nutri- cum indiligentia, dum infantes adhuc molles ambulare co- gant,& inepte ſuſtinent, tunc enim os omoplata in inferna parte ſatis debile, facile cedit immoderato motui,& ſurſum e- rigitur, prominetq;,& muſculis ſe attollentibus locum prębet. Dorſum ——— 93 he (int co P ſin Gutant im que anpol dir rrſeu ba muule anan anin! um; rca ℳ aue h mg enumpilste Alta conſiud us capite,deſt etaphrenofi naturæ, dutull lles ambulat noplatæ in inkn Jotui,& furn bus locum E, D9 DE HVM. dHXSIOG. LIB. II. 221 b Dorſum gibbum. Gibboſushomo, nequaquam bonus, niſi id ex mollitis eueniat, cæteraque adfuerint ſigna; Polemon& Adamantius; Sed Michael Scotus: Gibboſitas ſignificat hominem ſagacem. ingenioſumz fallacem„malitioſum,& multæ memoriæ. Apud me omnes mutili improbi ſunt,& peſsimi omnium gibboſi, quum Natur8 error ſit citca cor; totius corporis principium, Pectus gibbum. Gibboſitas in anteriori tantum parte, duplicis animi hè- minem,& plus ſimplicem quam ſapientem notat.Scotus. De coſtis, Cap. 33. OSTE communes partibus inferioribusuperioribus- que octonę ſunt, ex Ariftotele, in Animaliun libro. Dictæ ſunt coſtæ, quod interna cuſtodiant, vel quia ſml conſtanr. Hæ ſunt ſpiritualium partium munimentum. Cemprehen- dunt anterius quodcumque eſtà clauibus vſquæ al cartilagi- nem, quæ ſcuti formam habet; poſterius veto totan coſtarum compoſitionem, quęà ceruicis vertebris protendiur. ene coſtati. Qui robuſtis coſtis ſunt, fo rtis animi ſunt,&eferuntur ad maſculos. In figurairacundi eum bene coſtatunfacit,& in figura fortis, oſſa,& coſtæ,& extrema corporis fetia& ma- gnaadicribit Ariſtot. in Phyſiog. In figura fortis blemon& Adamantius: Articuli,& latera fortia& robuſta. Sed Pole- monin figura iracundi bene coſtatum poſiit. Rotchanis Ma- neſii(qui eadem die lucta pancratioque victor Olmpiis eua- iit) ſub Hadriano rurſus detecto cadauere, os vum perpe- tuum à iugulo adilia, coſtarum loco, inuentum eſt)uidius de Hercule loquens: Aut laceros atus, aut grandia detegit oſſa. Malæ 10. BAPTISTE PORTE NMale coſt ati. Qui vero non bene coſtati, molles ſunt ſecundum ani⸗ mam,& referunturad feminas. Ariſtoteles in Phyſiog. La- teragracilia imbecilliaque formidinem& imbecillitatem at. grere, inquiunt Polemon& Adamantius. Coſtarum gracili. ra carundemque imbecillitas, cordis& animi imbecillitatem innuunt. Rhaſes, Albertus,& Conciliator. Exiles coſtæ,& vacua Latera valde gracilia,& vacua, puſillanimitatem, ma- lignitatem,& voracitaté arguunt; ſed in Polemone tranſpoſi- tum eſt, vb de ventre loquitur; quod ab Adamantio optime animaduerum eſt,& ſuo loco inſertum. Tumidæ& inſtatæ coſtæ. „ Quorim latera turgidiora& veluti inflata ſunt, loqua- b ces& ſtutibqui habentur, boũ& ranarum argumento. Po- lemon& Adamantius: Circumlata latera,& in tumoris ſpe- ciem plen, nugacitatem& nequitiam arguunt. Conciliatan bibaces eam eſſe dicit. Carnoſæ coſtæ,& duræ. Latra carnoſa,& dura diſciplinis inhabilem arguunt. A- bi: Caruſæ coſtæ ruditatis ſignum. Ex Polemone,& Ada- mantio. haſes: Coſtarum latitudo,& in ipſis carnium mul- titudo, ſtiditatem declarant. Albertus latera carnibus refer- ON! N zorll continen di Pdes Naein lomidisl aut ſpine medeft do haxi 3 4G imbee cunt. nim ta, iis dur indocilem hominem oſtendunt. Qui tamen hoo cum ſupeori ſignificatione confundens, ranis tribuit. Non carnaſæ coſtæ. In figaingenioſi, Ariſtoteles tribuit ei coſtas non earno- ſas, à conario iam ſupranarrato ſigno. D⸗ T* unt ſecmn n 1 .Coſtatun aimüimdecl d. ſillanimitzmn bolemonet Adamantac 1. inflata ſunt amargumen a, K intuma rguunt. Ca habilem anu Polemone,i nipſis carpiur atera carnibo unt. Quitam „ranis tribut eicoſtas nöna les in ujig 8 imdecilta con ctura eſt ſedes luxuriæ. In ſacris literis legitur: Sint lumbi veſtrĩ 1 præcincti. Et Ægyptii, vt Orus in Hieroglyphicis teſtatur, hominis ſtatum conditionemq; innuere volentes, lumbam, aur ſpinæ dorſi oſſa pingunt. Sunt enim qui dicant hinc ſe- DE HVM PHVSIOG. LIB. II. De lumbis, Cap. 34. 5 18 MNIVM maximæ& craſsiſsimæ ſunt quinque lum- borum vertebræ,& an guſto foramine magnam medullam continent. Lumbi dicuntur à cinctura vſque ad renes. Hæc 5 men effluere. Eregione ventris conſiſtunt,& in concumben- do maxime laborant. Perſius: — cum carmine lumbum Turrant,& tenero ſcalpuntur vbi intima verſu. b Validii& oſſei lumbi. Lumbi oſſei validique virilitatem ſignificant. Polemon & Adamantius. — 8 Parui,& imbecilles lumbi. b In figura timidi, Ariſtoteles tribuit ei lumbos paruos&æ 3 jmbecilles. Sed Polemon& Adamantius lumbos longos di- cunt. vbi notandum Polemonis textum corruptum; habet e- nim dνs pro dscdus. b b Carnoſi lumbi. In figurarudis, Ariſtoteles tribuĩt ei carnoſos lumbos. b Carnoſi& molles lumbi. Carnoſilumbi& molles effeminationem indicant. Po- lemon, Adamantius. Albertus ſpinam vocat. Spinæ pars infe- rior ſi latis iacet natibus,& molli carne circumdata, effemina- tum oſtendit. b b Kcuti lumbi. Lumbi in acutum tendentes, mulieroſosi intemperantes, C timidos oſtendunt. Ex Polemone& Adamanmio Albertus: ſ hæc pars prolixa deſinit inacutum, intemperantiam oſten- dit, timidiratem,& libidinem. Tremuls 2414 8 ½ 1O. BAPTISTE PORTE Tiemuli lum bi. Duplices ambulationes lumbos tenentes cinædo adſcri⸗ bit Ariſtoteies in Phyſiognomonicis in ſua figura.Ego ſuſpicor labem in codice: nà non*ατεντos ſed«pοrslos,ideſt ſtrepitum facuntes, egendum eſt, vt de gembus dixic. Polemon& Xa man I118 10 ead 6m figu ra tremulos dixerunt. Polemon vbrde collo lo quitur, dicit; lumbus clamans: Adamant nus: lunubus mo- uetur. Qui eit in lumborum motu vehementer vruntur, Vt etiam qui equitant, fluentiore corpore præpalaroque ad con- cumbendum euadunt,& caloris agirationise. cauiſſa eodem afficiuntur modo, quo per coitum,&libidinoſiores funt, v Ariſtoteles in Problematis ait. Sic enimt xtrices quia fre- quenter lumbos mouent, etiam laſci: iores euadum. Teretes e graciles lum bi. Quimedio ventre mediocriter graciles ſunt, venationis ſtudioſi ſunt, argumento leonum& canum, videbit enim yii. que quis,& canes ferarum amatores lumbis ſuccinctoseſf. Sed antiqua translatio huic contraria eſt. ait enim: Qui lum. boſi ſunt, ferarum amatores,& potius et ανιπ quam a*⁶εννννν legendum, vt habet Ariſtoteles in Phyhognomonicis,& po- tius ſuccinctos,& graciles, quam lumboſos interpretandum; & philoteri canes Iumbos habent öblongos, duros, graciles, neruoſos, tetetes,& mediocriter magnos. Albertus dor& lumborum ſignaconfundens, ait; Qut incuruum habenrt dor- ſum, præſertim in molli carne,& quæ iuxta ilia anguſta ſit, tamquam ſuceincti, in omm opere præcellunt,& præcipus ve- nationis ſtudio. 4 De Humeris, CAP. 35. H VMERI ſunt, quibus brachia pendent, ij& armi di- cuntur pro re dicti. nam eis arma dependent, ait Feſtus: nunc vſus obualuit, vt brutorum etiam armi dicantur. Ro⸗ nerofüch metoh dmae guid ite Ol. ErVy ——— — —, ſunt, d Sel de natotu nodha bar,ge ſcat be aig noluht dd v V eer entes diein, f Kera go 8 vhaiizet P olennal ut. bolema mantis:ha memer Wh tepalatoclts onlse, caſth didinoſiolki teXtrices q. es euadum, ciles ſunt m um, videbitt mbis ſuccin ait enm. La„r quam b Sgnomocich ſos interpteu gos, Guros 08. Albertu curuum ha- zuxta lia ang lunt,& pracj 3 5 endent, 1 pendent, alh armi dicantlh 1 DE HVM. PHVSIOCG. LIB. II. 225 Robuſti humeri Robuſti humeri robuſtos mores ſignificant; Ada an- tius. idem;& Polemon fott tribuerunt robuſtos humeros, & iracundo la os. Sed cofrigatur interim Adamantii textus. ait enim: Venter latus,& humeri vacui, robuſtæ ſpatulæ. le- gendumenim Venter latus,& vacuus, humeri robuſti,& ſpatulæ. Conciliator addit, carnoſos; quod quidè in Græcis codicib. non reperitur. Cicero de bobusloquens, ait; terga eis eſſe dara, hu- merorum v tes,& latitu iines, ad aratra extrahenda. Leo hu- meros, vt Ariſtoteles ſcribit, validos& robuſtos habet. Leo- damas ex forma humerorum VIyxis, eius fortitudinem ar- guit, aitque apud Homerum: quantum ſuris humerisq; torisq Colligere eſt, non ſegnis, inersq. Er V yxes merepans Laodamantem ait. ſi membra tibi dant grandia Parce; Inarticulati,& im becilles humeri. Quibus humeri imbecilles& inarticulati, animabus fortes funt,& referuntur ad feminas, ex Ariſtotele in Phyſiogn⸗ Sed Polemon& Adamantius inquiunt: Vacui humeri effemi- natorũ& timid rum ſunt. Conciliator: Articuli indiſcréti,& nodi, ad ſtultitiam ſunt. Sed huiuſmodi humeros ipſe habe- bat, qui adeo flultuseſt, vt neque ab aliis recte transſcribere ſciat. Male ſoluti humeri. Qunib uſcum que humeri difficulter ſoluti; conuulſi ſunt Illiberalci:& referuntur ad apparentem conuenientiam,& vt dit Muricenus, ad apparentem morem. nam auari, qui dare nolunt, Rumeros contrahunt conſtringuntque. Conciliatot ad verbum. Humieri laxi. KA contrario ſigno, Albertus laxos humeros infirmita⸗ tem& timiditatem ſignificare ſcripſit PBS goluti —————.——— 226 10. BAPTISTE PORTR ——— ——— Soluti humeri. Quibuſcumque humeri bene ſoluti ſunt, hi ſecundum animam liberales ſunt,& referuntur ad apparentiam, quia conuenit, apparenti formæ liberalitas. Ariſtoteles in Phyſio- nomonicis,& per communem regulam id probauit. Be- ne conſtitutæ formæ virtus; male vero ordinatæ vitium: ſ apparenti formæ&hene conſtitutæ, liberalitas conuenit; malt autem conſtitutę, illiberalitas. Poteſt etiamid ſignum adle onem referri, qui humeros,& vniuerſum corpus bene ſolu. tum habet. Muricenus philoſophus ad apparentem morem refert. nam liberales in dando humeros ſoluunt. Sæpe me vi. di ſſe memini in triremibus, dum nudi remiges agebant re- mos, quod qui bene ſolutos& articulatos humeros habebant, præ cæteris fortiores habebantur. Clare id etiam in piſtorib. obſeruaui, dum tririceam maſſam pugnis ſubigunt, qui quan. tocæteris ſolutiores humeros haberent, eo fortiores erant. pius-illuſtriſime Princeps, tuos ſolutos humeros admitarum me eſſe recordor, qui ambulando leniter quatiebantur. Ampli, diſtantes, nec ſoluti, net colligati humeri. —— In figura fortis viri Ariſtoteles in Phyſiognomonicis per fectam deſcribens humerorum formam, ait: Humeri amplid diſtantes, non valde colligati, nec omnino ſoluti, fartium ſunt. Pingue⸗ humeri. Pingues humerinullo modo laudantur, ex Polemone, louir & Adamantio. Albertus ſatis craſſe ait: Craſsi humeri& ſolid virtutem oſtendunt. Ixtenuati,& acuminati vertigis humeri. Graciles& acuti humeri peſsimorum morum ſunt; po- lemon,& Adamantius. Conciliator inſidioſos dicit. Albertus: Tenues& in agutum erecti humeriinfidioſos oſtendunt. Grasi= d. b Ima * ſunt ſül appatenten riſtotelesin m idproha ordinatemn dlitas conuen tiamid denn m corpusban apparentem Aluunt. Sed temiges 5 shumerosſ eid etiamin sſubiguna o fottioress humerosat quatiebant gati human. yſiognomai ait: Humel- nino ſolus antur, exkoe raſsi humeul DE HVM. PHY SIOG. LIB. I. 277 b Gratiles& colligati humeri. In figura ingenioſi Ariſtoteles in phyſiognomonicis tri- buit ei, quæ eirca collum& humeros gtaciliora& colligata⸗ Eleuati humeri. Eleuatio humerorum eſt ſignum aſperitatis naturæ,& infidelitatis,& in idea rudis ei humeros largitur ſurſum ex- panſos, Ariſtoteles in Phyſiognomonicis. Humeri piloſi. 1 Ad Alexandrum ſcribens Ariſtoteles ait: Multitudopt- lorum ſuper vtroque humero, ſignificat ſtultitiam&fatuita- tem. In Phyſiognomonicis vero: uihumerospilolos habent, numquam in eodem perſeuerant. Et ad aues refert. Pole- mon& Adamantius, capite de pilis: Quibuſcumque humeros & metaphrenum pllis denſari inſpexeris, tales auibus ſimiles putabis. nam alta conſilia& cogitationes habent. Socrates pi- loſis humeris fuit,& ipſemet vxoribus ſuis de ipſo iurgantib. dicebat, ſe eſſe fœdum& deformem, ſimis naribus, recalua fronte, piloſis humeris, repandis cruribus, vt Hieronymus ad Iouinianum refert. Iuuenalis ad id: Hiſpida membra quidem,& dura per brachia ſet Promittunt atrocem animum. Auiculares humeros pilis obſitos, require folio r 7. De Pectore, Cap. 36⸗ P ECTVS A collo priorem obtinet ſitum; in mammas v traque ſui parte extuberat. Pectus quatuor partibus ter= minatur incipiens à iu gulo, deſinit in aluum,& duobus lateri- bus concluditur. Dictum pectus, quod peſsum ſit inter mam- mas⸗— * 2 Magnum IO0. BAPTISTT PORTX Magnum pectus. Qoicumque vero pectora magna R& articulata habent, animo tores ſunt,& ſeferunturad marem. Et in tigura for- tis, tribuit ei pectus amplum& carnoſum, nonvere carnoſum, ſed oſsibus compactum,& leonem deſcribens ad quem re- fert, ait, pectore valido,& robuſto, veavrizo᷑r, quod Suellanus male, iuuenile inteipretatur. Polemon,& Adamantius ab eo: Pectora ingentia& fortia laudato, quia robuſtitatem ſignifi- caut,& in nigura fortis, tribuunt ei pectus& metaphrenum robuſtum. Galenus, eſſe amplum pectus oportert, att. non la. tumaut longum, ſed amplumintelligit; perlatam, profun- dumque diuſione, pectus, collum,& vnum quodque mem- brum. Albertus,& Conciliator hanc Galeni pectoris diuiſio- 2— Air Auicenna, quod calidam complexionem ſequatur pecto- ris amplitudo,& extremitatum,& ipſarum complementum in quantitate earum. Vegetius tirones lato pectore eligit. Martem robufto pectore fuiſſe figuarant Poëtæ, ob eximam eius fortitudinem& ferociam in bello, ideo obſceni carminis auctor: Nemo est forti pectoroſior Marte. Et gemens Hercules apud Sophoclem ait: O pectora, õô terga! Et Achillem Gręcorum fortiſsimum pectoroſium fuiſſe me- morant hiſtoriæ Daretis Phrygii. Lato fuit pectore magniſq; lacertis Mahometes Secundus imperator Turcarum,& exi- mio fuit corporis robore præditus, ad omnia promptus, au- dax,& bellatot egregius& inuictus. Gracile& im becille pectus. Imbocille pectus, vt ait Polemon(ſed Adamantius ad- dut,& di Lg ldemih dlaot t dale 8 gotal 4 4 artictiaa . Et. donver ten, quodaun, Adamaxtin, buſtitatem & metzgin oportet tn perlatam, n im quodquen en Pecdoldt vominisekm diſpolitæen em ſequarm mcomplem lato pecton Poëtæ, oben eoobſcenicn te. oroſum fule pectoſe mag Turcarum, t nia prompeuh dAdamantius 0 DE HVMP HVYSIOG. LI. II. 229 dit,& gracile) animi pu ſillanimitatem& timiditatem indicat. lidem in figura imbeclllis, imbecillepectus er adſcribunt. Con- ciliaror Auicennæ auctoritate; tale pectus frigiditatem indi- care ſcribit. Alberrus tenue pectus, imbeculem& inualidum notare dixit. Latum pectus,& humeri magni. Latitudo pectoris,& humerorum groſsities,&r tergi, ſignificat probitatem, audaciam,& rectitudinemintellectus, &ſapientiæ. Ariſtoteles ad Alexandrum. Anguſtum pectus„& medliocris venter. Mediocritas ventris.& pectoris ſtrictura, ſignificat alti- tudinem intellectus,& boni confilii. Ariſtoteles ad Alexan- drum. Carnoſum peclus. Valde carnoſum pectus polemon& Adamantius rudem & timidumoſtendere ſcribunt. Conciliatot ait ſigmficare in- gratos; quod neſcio vnde excerpht, niſi ex ſuis optimis conci- ſis. Albertus: Pectus multis carnibus congeftum, indociles & ignauos dem onſtrat. Mediocritas pectoris,& tergi æqualitas. Mediocritas pectoris,& rergi xæqualitas ſignum eſto- ptimum& probatum. Ariſtoteles ad Alexandruum. Erubeſcens pectus. Quibus eſt flammeus color circa pectus, ſunt difficilis iræ:& ad paſsionem refertut; iratis nam; ſuperaccenduntur ea quæ ſunt circa pectus. Adamantius vhide colore loquitar, zit: Pectora rubra exiſteptia ferueteint is ram oſtendunt, quod ab Ariſtotele, vt prius dixi us, excepit. Albertus: Pe- Kus rubore obductum, iracundia inflammatum virum often- dit. P 3 330 10. BAPTISTE PORTK Piloſum pectus. Pectus ĩpſum ſecundum ſeipſum denſis pilis conſitum, cal. lidi cõſilii hominẽ,& magnanimum notat; Polemon, ſed Ada. mantius non magni, ſed duplicis animi dicit: iis enim, quitem- peramento calido ſunt& humido, circa pectus, lacertos, ſpi- nam, ac denique per torum corpus mulei pili generantur: nam pilorum copia, roboris& virilitatis eſt indicium. Pudenda- rum partes ſunt calidæ& humidæ, multis pilis circumdantur, Item quibus exempti ſunt teſtes, ii glabri fiunt,& ſi prius c- rant hirti. ob id ſpadones appellauit antiquitas. 3* Piloſum pectus,& venter. 4 M Multos habere pilos in ventre& pectore, declarat horri. Gis bilitatem,& ſingularitatem naturæ,& diminutionem appre- henfionis,& amorem iniutiarum. Ariftoteles ad Alexandrum. In Piehüogne monicis vero: Qui circa pectus& aluum nimium piloſitatis habent, in eiſdem operationibus numquam perſe- f uerant,& ad aues referuntur; quæ pectus,& aluum piloſiſi: Sarh mam habent. Polemon: Pectus,& aluus, quæ multapilatu- Sedt ra redundat, mente leues, inſtabiles,& imbecilles notat. Sed Q Adamantius non imbecilles, ſed luxurioſos dicit, ob id labem tess ſuſpicor in Polemone. Albertus: Venter,& pectus nimio pi- man F virb men lo obſeptum, leuem&& inſtabilem dicunt, id monſtrauèrea- uUes, quæ ſunt ſine religione& pietate. Slabrum pectus. Qui pectora valde lenia habent, inuerecundi ſunt,& ad mulieres referuntur. Ariſtoteles in Phy ſiognomonicis. Sueſ- ſani interpretatio non inuerecundos, ſed aſperos habet, ſatis inſul- ſe, nam mulieres inuerecundæ, non aſperæ ſunt. Galenus gla- prum pectus frigidam naturam arguere dixit; nam calor eſt qui pilos creat, ob quam cauſſam etiam eunuchis deſunt. Leue autem gorpus veluti multo conſtipatum fri gore eſt, Ieolom coml⸗ funt, Kln r. Dre, decſata ninutionemg les ad Klexa 1s Kaluumn s numquan „Raluum „quæ mul nbecillesnan s dicit, obGh „& pcctusuih nt, id monltui rrecundiſin ognomonie „s habet,fits DE HVM. PHYXSIOCG. LIB. II. 231 genſitatem vero ſæuitas. Auerroes depi⸗ dis notare complexionem, ac timidos ſiognomoniairacundi,& Polemon, ca pectus& ingnina. Albertus: Nu- tas pilorum cordis notat frigidita- comiratur denſitas; le corpus frigidam cor dicit. Ariſtoteles in phy tribuunt eile uitatem cir ditas pectoris,& Paucl tem. I Mediocriter piloſum pectus. Quoniam pectus neque valde plloſum neque læue eſſe oportet, medius vtique habitus eſt optimus. Rriſtot. in Phy- De Mamillis, Cap. 37 AMILLIS laxior contextus corporis eſt, vberum apex VIpapilla eſt, per quam feminis lac emittitur; ſupra pectus exiſtunt, vt Ariſtoteles Animalium libro ſcribit. 1— Mamille dependentes, pectore amplo& macilento. Quibus mamillæ dependent, pectore amplo& carne vacuo, ſcoftatotes& ebrioſi ſunt. Poſemon& Adamantius. uuntur. Conciliator autem de feminis. Sed Hi de maribus loq Quibus abſciſſæà pectore ſunt mamillæ& magnæ, ſunt iner- Albertum ſequutus, inquit. Wibus tes& vinolentæ, ſed ſuum mamillæ dependẽt molli carne circumdatæ, effeminarionem, vinolentiam& intemperantiam deſignant. Polemonis textus mendoſus eſt. De his Martialis loquitur: b Aut tibi pannoſa dependent pectore mammæ. Mamillæ paruæ,& extenuatæ. Mamillæ paruæ& extenuat æ, imbecilles notant. Con- ciliator.. Mamillæ mediocres. Mediocriter magnas mamillas,& plenas,& molles, per- fectam complexionem oſtendere ſcribit Conciliator, Galeni auctoritate, b 29 P 4 De 232 10, BAPTISTE PORTRER De ventre. Cap. 38. ENTER, vt Ariſtoteles Animal um libro ait, infrape. ctus eſt, in niay vocant, Quibus ea que ſunt circa ventrem, pinguia: bene for- Amplus& concauus venter. parte priore z eius radix vmbilicus eſt. Gieci tes ſunt,& referuntur ad maſculos, Ariſtoreles in Phyſ ogno. monicis. Sed per ea, quæ ſunt circa ventrem, lateta, pectus & lumbos intelligit;& per pingua, magna: quæ noræ funt for- titudinis. Idem infigura fortis, tribuit el ventrèẽ magnum& in ſe econtractum: Polemon& Adarnantius in eadem figura ven- trem latum,& concauum. Conciliator carnoſa, quæ cucaven- trem, conferre ad fortitudinem ait. Magnus, carnoſus, mollis,& depen- dens venter. Qui habet ventrem magnum, iudicandus eſt ſtolidus, ſuperbus,& luxurioſus, Ariſtoteles ad Alexandrum. Venter concauus& carnoſus, ſi quidem mollis fuerit,& pendens: ſenſuum hebetudinem, ebrioſitatem;& intemperantiamar. guit; Pole mon. ſed Adamantius, venter magnus, non conca- uus dicit. lidem in figura rudis, cum ventricoſum depingunt, & fatuum improbum, vr ſit vitiorum vHquequaque plenus, fimiliter ventricoſum. Oalenus ad Thraß ybulum: Craſsiuen- ter non erit ſubtilis intellectus. Albertus: Qui magnum ven- trem habet, indiſcretus, ſtolidus, ſuperbus,& luxurioſus eſt. Rhaſes: Ventris nimietas, libidinis declarat nimietatem, ca- demab eo Conciliator. Plinius: Minus ſolertes, qiiibus obe- ſiſsimus venter. Albertus: Ventris ſpatinm multa carne& ſo- lida veſtium, ſi quidem nimia ſit comparatione quantitatis ſta- turæ, malitioſum quidem, non autem voracem& luxurioſum notat. Æſopus ventricoſus fuit, vt à Maximo Planude deſcri- bi. ur. Nero prominulo fuit ventre, cuius fuerat effera ta libi= do: fic 1 ſcetů enonen! a KKch oum. 1 ein mäl I t m 1 ſt cqül NV tntem à 1 ttuoi ſsad & ne dent riuch duas T8 b DE HVM. PHXSIOG. LIB. II. 233 — do: ſic etiam Pertinax, Vt ASuetonio narratur. Plautus ſuum ſib-oat, lenonem facinoroſum, inter alias notas etiam ventricoſum fa- nbilicus 46 cir. Sic etiam in ſua Aſinaria Leonidem aliquantulum ventri- coſum. . Macilentus venter. pinguin he Quibus autem ea quæ ſunt circa ventrem, non ſunt pin- rcles in bh 6 guia, molles,& referuntur ad indecentiam. Nam decenria eſt, emn, lna vt lt magnus; ad hoc, vt calor circumſtans ma gnus& kortis 5 1 riefn— qux noain ſit, qut elt roboris fundamentum. tre magnun) Pu rus venter. eadem fu emssoah vVenter ſi dura carne compactus ſit, guloſitatem& rudi- Ola, qux cacn 88. iceg tem demonſtrar; Polemon, ſed Adamantius non ruditatem, ſed verſutiam dicit. eu- b Mollis venter. Ventrem molliorem,& depreſsiorem, animi magnitu- dinem& virtutem Albertus notare dicit, ex Loxo. andus eſttt xandrum Mediocris venter. gentt, Kpet Mediocritas ventris, cum ſtrictura pector is decenti, al- tempefrad itudinem intellectus& benum conſilium teſtatur; Ariſtote- gnus, nohch jes ad Alexandrum. Ventres vacui animi bonam valetudinem, coſum o& mentis altitudinem ſignificant; Polemon& Adamantius. Lequaque Cortigendus textus Polemonis, qui pro animi valetudine, æ- ulum: Cu gritudmem conuertit. Sfortia fuit ventre adeo reſtricto,& D magun caſtigato, auctore louio, vt anguſtiſsime cihgeretur, fuitque & luxuna dux fortis& animoſus. Sed quid piloſus venter ſignificet, ſu- t nimjetat pra iam proximo capite declarauimus. Albertus cadem, quæ ftes, qlübu Ariſtoteles. nulta carſèl ne quanttui De Vmbilico, Cap. 39. em R luxuni- P ECTORI ſubditam ventris planit-em mediam fere vm- 0P lanudete 4 piuicus nen indecentinota ſiguat, eerat ehn B 9 4 A ₰ P Hatiunz 234 10. BAPTISTE PORTE Spatium ab vm hilico yſqqus ad pubem, maius, quam ab vmbilico ad pedtoris ium. In Problematis Axriſtoteles ait: Qui partem vmbllico ſubiectam habent maiorem, quam ſuperiorem pertinentem ad pectus, vita breui imbecilliſq; viribus ſunt. Ratio eſt, quod venter ob ſuam breuitatem frigidus eſt: nam cum paruamob- tineat concoquiendi vim; ad excrementorum redundantiam aptiſsimus eſt, morbis etiam nimium patent, qui tali ventre conſtirerint. Conciliatorab eo: Cum ea, quæ ſunt ab vmbili- co deorſum vſque ad fundamentum, maiora fuerint his qua ſunt ad pectus, hos imbecilles& breuis vitæ exiſtimaro. Ab ymbilico vſque ad pecisris imum, maius quam ab mo pectore ad iugulum. Quicumque autem maius habent quod ab vmbilico vũ- que ad extremum pectoris, eo quod eſt abextremitate pecto- ris vſque ad collum, voraces ſunt& inſenſibiles; voraces qui. dem, quia ventrem magnum habent, quo appetant cibum im ſenſibiles autem, quia anguſtum locum habent ſenſus, atque in arctum redactum ab eo, qui recipit cibum; ita vt fenſus gra- uati ſint, propter complexionem ciborum, aut indigentias.Et iterum in figura comedonis, ait eos eſſe, quibus id quodeſtab vmbilico ad pectus, maius eſt quam quod inde eſt, vſqʒad col. lum. Polemon,& Adamantius ab eo hæchabent: Quibuſ- cumqule ab vmbilico vſq; adimum pectoris maior commen- ſus, quam hinc vſque ad coniunctionem colli z guloſi,& elu- riones. Polemonis textus accommodandus eſt: nam n corrigédus, Axps, id eſt, à ſummo, vt habet Adamantius. Alber- tus, ſi ſpatium ventris vincit ſpatium ſuperius, erit fornicator, & voluptuoſus. Sed has diuiſiones ipſe non intellexir; quippe totius eorporis duas facit: ſed ſpatium ventris intelligendum ah vmbilico vſque ad imum pectoris, 1 4ℳ 01 A natunt blemd 0 noris; hecn ſarianc ggauu dit; tam, dend cn velter ütiem Mam g ſan lons ehn T8 lius auan . ui panem m lorem fann Ant. Rado am cumpan orum recdunas tent qui rih V dux ſum un nora fuerim tæ exiſtim naius quand guod abum bextremita nſibileszyet 0 appetanta habentſent umz itaytſct mm, autt ndge quibus dct dinde eſt iiy hæchabentid oris maiot on colli; guliiſ ndus eft: mn t Adamantsl verius, eitt non intelernt entris nnel teriacet,& pars, quæ vmbilicum& imum pettoris, DE HVM. PHV StOG. LIB. II 231 Ab vm hilico at pubem,& ab vmbilico ad imuum pectoris, & hinc ad iugulum aquale. His maxime conſonum videtur, vt in quibus, facta di- menſione, æqualis fuerit pars, quę vmbilicum& pudendain- & ca, quę imum pectoris& gulam, vt tripartita dimenfio ſit, id perfe- dam ammi virtutem& corporis optimam habitudinem de- nunciet: quod etiam aConciliatore comprobatur. Albertus ex Philemone(ſed puto ex Polemone, quod abeſt.) Metien- dum eſt ſpacium, quod eſtab vmbilicoinferius aſque adimum pectinis,& ſpacium, quod eſt ab vmbilico vſque ad colli ini- tium in furculis; hoc enim in bene extenſo homine ſecundum naturam eſt æquale,& ſi quidem equale eſt, ſignificat lauda- bilem& animi virtutem,& corporis diſpoſitionem. Scdigno- rauit, vt diximus, veram dimenſfionem. 4 De Pudendis, Cap. 40. OXM ITTENDAhæc fore iudicaueram, quum apud caſtas aures vix vlla eorum mentio fieri honeſte poſsit, ſine ho- noris præfatione; tamen quia ordo rerum conſcribendarum hæc nobis obtrudebat, ne manca mutilaque hæc forent, neceſ- ſarianobis viſa ſunt, quæ breuiter declaremus. Galenus ex quatuor corporis partibus, quator proficiſci affectus animi dixit; ex corde iram, ex cerebro ingenium, ex iecore læti- tiam ex verendis luxuriam. Inferior pars viri mulieriſue pe- ſten dicitur, in quapili naſcuntur, Eſt enim mutua partium corporis correſponſio, vt oris ſciſsio,& labiorum craſsities vel tenuitas, mulierum naturæ& ſciſsuram,& labiorum craſ⸗ ſitiem vel tenuitatem indicet; vt etiam naſus mutonem. Ma- gnum pecten fortes demonſtrat,& ad mares referre licet; vr pingue&molle imbecilles; ad feminas. Idem pilis valde den- ſum iisq; vibratis; luxurioſum& fœcundum. Sic raris, graci- libus,& extenſis pilis obſeptum, neque luxurioſum, neg; fœ- cun dum oſtendit. Magnum penem, durum& ſtolidum inge- mum 236 IO. BAPTIST PORTE nium oſtendere dicunt, adaſinos comparando: nam intera. nimalia aſinus magno præſtat mutone. Commodus Cæſar. vj Lampridius refert, habuit hominem, cuius penis mirumin modum prominebat, quem aſinum appellabat; vnde viriliores onohelos vocant, quaſi aſini telum proferentes. Sic ad ſiniſtram ſui parrem vergens maſculorum, eſſe prolificum, quod ſemen in dextram mulieris vteri partem proiiciat; ad dextram vero feminarum, medicorum conſenſus declarart: quod falſum eſſe deprehendi. Paruos teſtes malorum dicit Conciliator, vt ma- gni ſtolidum& inertem accuſant, ſed ego robur demonſtrare contenderem, cum in teſtibus virilem vim ineſſe opinentur Philoſophi; argumento, quod in eorum exſectione maresef- feminari contingat, ac ceu in feminarum naturam conueri quum tales& barba careant,& naturæ vi ſobolis procreandæ lhe 7 Vte, ſomine Prwhüülo 1sb ämde Gulte er Kad dem 1 yche löeltge corpch A facultate priuentur, nec virilis vocis vſum habeant, nec pror- ſus quamplurimis negotiis peragendis à femineo ſexu diſcre- pent;& vulgo iactatur: Qui fortes ſunt, magnos teſti culos habem. Præcipuum generationis organum ſequitur vmbilici propos- tionem: vnde poſtquam ex materno vtero progreſſus eſtin- fans, diligenter præcidendus eſtillius vmbdicus, iuſta longe tudine eminentiæ. In feminis vero nimium religatus, ſtantis progreſſu pariendi conatus reſtrin gere poteſt. Sic vulua, quæ intus laxa eſt, inſatiabiles in coitu demonſtrat, vt in adoleſcen- tulis videre eſt: inæqualiter iacens, libidinoſam& lo quacem. Etinterſtitium inter anũm& vuluam exterius expoſitum, in coeundo inſanas demonſtrare innuit Conciliator, De Vlnis, Cap. 41. A Mad quartam& vltimam corporis partem deuentum eſt, ſcilicet ad duplex brachium,& crus. Ariſtoteles in ſuis Phy- ſiognomonicis de iis non loquitur: nam de coxis,& tibis lo- quense devlnis mtelligi iubet,& animalium libro ait: Crura cum brachiis communem incunt rationem: nam quib. breues cubiti, iis etiam femora breuia;& iam paruæ manus. Vlna, quibus pedes exigui, iis et- ba reſ exerce man gos lar fui drmil bus, drand mbi cerui trunc diene gach dum. nushe l dan exe IT ando. mm ommodas d6 ulus penana Abat; wudhnt tes. Sca ſicum qun latz ad dexna rat: quodfi tConciiaan orobur demu rim ineſſech exſectionem I naturam a ei ſobolispt nhabeant, i femineo ſen nagnos tiſtual tur vmbilci ero progted nbilicus, inh um reſigat 8 voteſt, Sicth ſtrat, vtinun noſam& bu rteruus expaht nciliator, artem denends riſtotelesiats de coxs&i liam lbrvuit em: namqub spedes iht ſ3 DE HVM. PHYSIOG. LIB. II. 28p yinæ, brachia,& cuhiti robuſti& bene articulati VIn r,& brachia robuſta,& cubiti bene atriculati, optimum hominem ſignificant, Polemon. Sed Adamantius, vlnas,& brachia robuſta& cubitos ipſos bene articulatos eſſe oporte- re, ſi probari velint, inquit. Ariſtoteles de tibiis loquens(quod eriam ad vinas& brachiareferendum admonet) ait: Tibiæ ro- buſtæ, articulatæ& neruoſæ, anima fortes viros oſtendunt, &ad maſculinum genus referuntur. Hercules apud Sopho- clem lugens ait: O pectora, à terga, à lacertorum toril b Id eſt, neruis,& eleuatis muſculis plena. Laodamas ex Vlyxis corporatura vires præſagiebar, inquens apud Homerum: .2non ſegnis merſque Hoſpes adeſt, quantum ſuris, bumeriſqᷓ toriſque.&c. Cicero libro De ſenectute Milonis Crotoniatæ ver- ba refert, quicum iam ſenex eſſet,& athletas ſe curriculo exercentes videret, aſpexiſſe lacertos ſuos dicitur, illachri- manſque dixiſſe: At hi quidem iam mortui ſunt. Dares Phry- ius depingit Achillem magna vi brachiorum præditum. Cæ- ar fuit teretibus membris,& fortis. Veſpaſianus compactis firmiſque membris: ad expeditionem Iudææ ob ſuam ſtrenui- tatem fuit electus, vt à Sueronio deſcribitur. Robuſtisartu- bus, ac toroſo corpore fuit Georgius Scanderbegus, vt præ- grandi ponderoſoque acinace, quo vtebatur, medios hoſtes ad vmbilicum proſcinderet, tranſuerſos diuideret,& ſæpe per ceruices integros cum humeris brachiorum artus facile de- truncaret: quorum immanium vulnerum trunculentiam au- diens Mahometes Turcarum imperator, inuſitatæ violentiæ gladtum videre concupiuit, impetrauitque ab co vt Byzan- tium mitteretur. Cæſar Borgia Dux Valentinus habile cor- pus habebat, validaque neruorum compagine firmiſsimum, cuius artus reliqui ad decorem egregie correſpondebant⸗ Ad cunctas equeſtris& pedeſtris armaruræ, ludorumq; omnium exercitationes præſtantiſsimus erat, in palæſtra robuſtiſsimumn quem- 238 10. BAPTISTER PORTE quemque proſtemnebat,& curtentem in arena taurumvno machæræ ictu decollabat. Vlna, brachia,& cubiti exiles. Contraria prædictis erunt,(ſecundum Polemonem& Adamantium) vInæ, brachia,& cubiti exiles; quæ imbecillis naturg argumenta dixeris. Albertus: Tenues cubiti, imbecil. les notant, confunditque præſens caput cum inferiori ſatis perplexe. 4 Vlnæ valde carnoſa. Carnoſiores vero inæ, diſciplina& ſenſibus carentem arguunt; Polemon& Adamantius. In figura rudis Ariſtoreles adſeribit ei, quæ ſunt circa collum& brachia, carnoſiora. Al. bertus: Cubiti pleni, rudes& indociles oſtendunt. Vlna oblongæ yſque ad genua. Quando vero protenduntur brachia intantum, vtma- nus perueniant ad genua, ſignificant audaciam cum probnate & liberalitate; Ariſtoteles ad Alexandrum. VInæ ſi ita fuerint prolixiores, vt protenſæ manus vſque ad genua perueniant; fortitudinis& caliditatis eſt ſignum; Polemon, ſed Adaman- tius; fortitudinis& felicitatis. Rhaſes: Cum brachia adeo fue- rint oblonga, vt manus ad genua perueniant, ſublimitatem anini,& arrogantiam,& regnandi cupiditatem arguunt: id- que à cordis calidirate& humiditate prouenire dixit. Al- bertus(etſi extremitas medii digiti manus genua non tan- gant,& deficiat menſura quator digitorum) humilitatem& fortitudinem denotare ſcripſit. Ariſtotelem legimus exſerto brachio fuiſſe. Alexander Magnus tales manus habuiſſe dici- turʒ& ob id audaciam cum probitate& liberalitate oſtendiſ- ſe. Artaxerxem Longimanum, quod dextram manum fini⸗ ſtra longiorem haberet, cognominatuùm eſſe ferunt;vnde Per- ſarum regibus tum facilitate humanitateque, tum animi ma- gnitudine ſpræſtitit. b Vlns ITE n atem did ales. dum holeng Xiles, quen Squan uiores vInę, vt ad genua non perueniant;, ſed iis in comeden- do cogatur caput occurrere, maleuolos atq; alienis malis gau- nuescubii at cum inkan & ſenfibme gura rudi u chia, cardohn Jſtendunt. nud. nia intantun aciam cum m. VInæfu ad gennapet lemon, ſetli dum bractuas eniant, ſübls ditatemagul prouenit ti mus genuntd um) humüt lem legimui? manus boddh- liberalitateè dextram manè eſſe ferunai que, tumal 6 DEF HVM. PHVSIOG. LIB. II. 233 yrna breuiores, adeo yt comedeutes cogantur capite og⸗ currere manibus. Quando vero decurtantur brachia, ſignum eſtamantis diſcordiam& ignorantiam; Ariſtoteles ad Alexandrum. Bre- dentes,& inuidos oſtendunt; Adamantius, ſed Polemon ad- dir, Peſaimos,& malorum miniſtros. In Petræa interpretatione omnia peruerſa reperies. Rhates: Curta brachia timidum ho- minem ac malitiæ amatorem innuunt. Idque ex ſuperiori ad- b qucta rarione, ſcilicet ex frigiditate& ſiccitate prouenire dixe- b runt. Albertus: Cum autem prolixitas hæc ad femur deſinit, vel parum ante, maleuolos declarat homines, alienis malis gaudentes, qui inuidi vocantur;& quicumque cibos cum de- liderio ſumentes extendunr os, vt occurrat manibus, iiſdem vitiis obnoxii ſunt. Sed confundit omnia. Brachia venoſa. in figura luxurioſi, Polemon tribuit ei venas in brachio perſpicuas. De manibus, Cap. 42. AN MALIVM libro ſummus Peripateticorum prin- 4 ½³ceps, Manus, ait, partes ſunt palma, digiti,& nodus: cum quo brachiale coniungitur. Pars interior manus, vola; exts- rior, neruoſa,& carnoſa dicitur.— Manus magna, articulata,& neruoſæ. Vbide pedibus agit Ariſtoteles in Phyſiognomonicis, etiam de manibus intelligi voluit, cum communem ſimulineant ra⸗- tionem; ob id magnæ manus, articulatæ,& neruoſæ, robu- ſtos oſtendunt, ſecundum ea, quæ ſunt in anima,& refert eos ad maſculinum genus. Et in figura fortis& animoſi: tribuir vtrique extrema corpoxis fortia& magnaz per magna extrema 240 10O. BAPTISTE PORTKR extrema non niſi manus, pedes,& ſimilia intelligit. Polemon & Adamantius in figura fortis, etiam pedes& manus benear. riculatas tribuunt. Sforria habuit manum amplam,& prælon- gam,& digitorum compage adeo firma, vt ferream ſoleam rumperet,& prælongam equeſtrem lanceam à calce ſublatam att Ileret. Selimus Baiazetis filius lata manu,& teretib. mem- pris fuit; fuit& bellator fortiſs imus, nullo vnquam labote aut corpus eius fatigari, aut animus debilitari poterat. Manus paruæ, graciles,& inarticulate. Idem eodem in loco de manibus etiam intelligens, ait: Paruæ manus& graciles,& male articulatæ, potius viſi dele. ctabiles qnam robuſtæ, molles notant ſecundum ea que ſunt in anima:& refert ad femininum genus. Idemque in tigua imbecillis, imbecillia tribuit corpotis extrema,& tinidi mma- nus deſcribit graciles& longas; eaſdem quoq́; ab eo tribuunt ei Polemon& Adamantius. Manus delicatæ,& molles. Nos, quæ carni Ariſtoteles& alii tribuunt, manibustti⸗ buemus: quia reliquas cor poris partes contectas portare ſole- mus,& quiſquis phyſiognomonicam ſcientiam exercens, ho- neſtius manus contrectare porerit. Ariſtoteles in libro De ani-⸗ malibus ait: Duri carne, inepti mente: qui vero molles, inge- nioſi. in Phyſiognomonicis vero hæc haber, ſecundum Sueſ- ſani translationem; Caro dura& habituatæ naturæ, inſènſibi⸗ lem ſignificat; lenis autem& bene nata,& inſtabilem, niſiin forti corpore& habente extremitates duras hoc accidat. Sed hæc ex varia textus corruptione, tum Sueſſani interpretatio- ne, quid ſignificent, vix coniici poteſt;& Sueſſanus dum ſen- ſum verſioni accommodat, proh Dii immortales, in quantas labitur ineptias! Verum textus ita accommodandus eſt: Ca- ro lenis ingenioſum ſignificat; dura quidem& boni habitus, (id eſt, ſuperflua) inſenſibilem, niſi in forti corpore& haben- te magnas extremitates hoc accidat. Et in fi Bunaingeniaſ⸗ arO buob⸗ gcuis ſgaum nustege mental daml ibictar nonſg operin etud aeimn dooren om dentl em a m elen temt tarun ſtan tem, eode busr excc phle⸗ Fabi ate tiam tem. aher i hite n 3 1 RT 8 4 intelige R kampame na, vtfenteme cam acalceſt 1 6 anu Ktentt dllo vnoun tari poteta, ticulatt. tiam intelg latæ, poticzit cundumam . Idemquei trema, R im Juoqh abeoui es. ibuunt, mi dntectas ponf entiam exetca teles in lbroh i verd molle, Det, ſecundun tæ naturæ ilt & inſtabiem ras hoc acaii eſſani intetple Sueſſanuscu mortalesind 1modandusd em& bonil ti colpoted c, in figulai 3 V DE HVM. PHVYSIOG. LIB. II. 341 Earo humidor& mollior, non ſuperflua, neque pinguis valde: & cutis ſubtilis,&c. Calenus& Rhafes temperati corporis ſignum dant cutis ſubtilitatem. Polemon& Adamantius: Ma. nus teneræ& molliores, optimi dicuntur eſſe ingenii argu- mentum. Et in figura ingenioſi dant eicarnem mollem& me- diam. Cuius rationem afferte tentabimus. Legitur in natura- lihiſtoria quamplures fuiſſe, qui ſubtilitatem animi conſtare non ſanguinis ſubtilirate opinati funt, ſed cutis aur corporum operimentis;& ob id magis, minusve bruta eſſe, vt oſtreas- teſtudines, boum& ſuum terga. Sed Ariſtoteles ſecundo De anma ſcribit, hominem guſtum præ cæteris animalibus cer- riorem habere: eſt enim guſtus tactus quidam;& ob id, quia homo tactupræſtantior lit, etiàm ceterorum animalium pru- dentiſsimũ eſſe. Vnde inter homines αeνκνομσά&αηναρι id eſt, du- ri carne) hebetes aardaνsi.(id eſt, carne molles) ingenio- ſi, nam qui huiuſmodi carne conſtant, meliorem tactum& ob id meliorem ſenſoriam facultatem obtinere,& inde melioris eſſe intellectus; quia ſenſuum honitas diſſ poſitio eſt ad bonita- tem intellectus: quia bonitas tactus ex bona ſequitur tempe- ratura,& bonam complexionem ſequitur nobilitas animæ, vt ſæpius diximus. Vnde quibus præſtantior fuerit tactus, præ- ſtantiorem quoq; eis ineſſe animam& ſperſpicaciorem men- tem, infertur. Sed pueri& mulieres molles ſunt carne,& ab eodem Ariſtotele conſilio,& ingenio inualidi dicti ſunt? Qui- bus reſpondendum, mollitiem duplici de cauſa euenire, ſiue ex complexionis bonitate, quæ rara ſit& bene diſpoſita, fiue phlegmatis redundantia, qua conſtãt pueri& mulieres. Ob id Fabius in malaco ſanum dixit, quaſi in carnis mollitie& rari- tate ſummam intelligat eſſe mentis ſanitatem, id eſt pruden- tiam& perſpicaciam. Non probat Plinius illos, qui ſubtilita- tem animi conſtare non tenuitate ſanguinis putant: ſed ciite operimentisque corporum magis aut minus briita animaha eſfe. Sic boum tergora, ſetas ſuum obſtare tenuitati immeantis ſpiritus, necpurum liquidumque tranſmitti. Elephantorum quoque tergora impenetrabiles ſetas habent, cum tamen o- mnium quadrupedum ſubtilitas animi præcipua penettabilis 24² 10. BA PTISTR PORTM Il, ſic& erocodilis tergoris duritia,& ſolertiatribuitut. Manus duraæ,& plus iuſto carnoſa. æ ſupraex à riſtotelis dictis in Phyfiognomo- nicis adnotauimus, duras manns& maxime carnolas rudita- dem notare docuimus. Hinc Plaurini ſales adnotandi: Meus he- rus elephanti corio circum tectus, non ſuo ſt; ne que plus habet ſapientis, quam lapis. Fatuos&rudes Græci εαρννεένμμνκέα quaſi craßipel- jes dicunt. Ex his, qu Manas ma gnd,& duræ. Durę magnæque manus fortem illum quidem Egnif- 4 cabunt, haud ſatis tamen diſciplinis jdoneum. Adamantius. Manus valde breues. perbreues manus ſtultiriam exprimunt, Polemon, A. damantius,& ab eis Conciliator, Craſſeæ manus. Manus craſſæ nequitiam oſtendunt, Adamantius. Poſe⸗ monis textus corrigendus eſt. nam pro Aaẽ, habet †⁴ a- pias. Manus pleuisres, cum digitis longis. Pieniores manus, quæ oblongos habent digitos, fura- ces norant. Polemon& Adamantius. Oraſſæ manus cum bre- uibus vltra menſuram di gitis,tergiuerſorem, furem,& inſ- dioſum dicunt; Conciliator. Alertus non longos, ſed breues dicit. b b Manus anguſtæ& oraciles b Anguſte manus gracilesque, Polemon infidiſsimi, Ada- mantius rapaciſsimihominis eſſe dicunt. Conciliator ſatis in⸗ epte, iracundi& ſtolidi. W Valde paruæ manus. Manus valde paruæ, verſutæ& furto gaudentes. pole- mon, Adamantius. Gra G nndiciae excidt pquac 0p lexin ſuum chuni Cons ———— L dlertatidin . 7 sin Pbdog de catnolasn adnotandia ie pluhaha uss, qualia um quiden um. Adamant nunt, Pobem aigias) bune ongi. habentdigin aſſæe manusen prem, fu rem, on longodlel iles mon inſidiſim . Conciliatot rto gauitns 1 — PE HVMPHVXSIOG. LI. II 445 Graciles,& obtortæ mauus. Draciles& obtortæ manus„nugacitatis, voracitatisqus jndicium; Adamahtius. Quod ex Polemonis textu fortaſſe cxcidit. Conciliator: Manus intortæ& graciles, voracem& loquacem indicant; ex Alberto. Manu: long⸗ cum digitis longi. Optimam deſcribens manus qualitatem Ariſtoteles ad As jexandrum ait: Manus longæ cum digitis longis, dominum ſuum ſignificant habilem ad multas artes,& præcipue ad me- chanicas, ſapientem in operibus;& boni regimints ſignum. Conciliator, quæ sb en excepit, habet. Articuli manuum generoſi. In figura in genioſi, tribuunt ei Polemon& Adamantius manuum& pedum articulos generoſos. Articuli manuum longi, craſßſi,& aſperi. Stultò fatuo peſsimam manus formam tribuens Polea mon ait: Articulos aſperos,& craſſos& oblongos. Adamans 2. r... 7. 43 dius, extrema craſſa& aſpera Ego Polemoniaſſentior. 3 Manuum motus languidi,& diſſoluti. jn ſchemate cinædi, Ariſtoteles in Phyſiognomoñicis adſcribit ei moötus manuum lan guidos& imbecilles. Poiemon vbi de colloagitur, foluras manus ei tribuit. Adamantius verd codemloco, non Xeiνν ενρσνs, ſed νe dicit- Coliſio,& fricatio manuum. in figura auari,tribuunt ei Polemon& Adamantius ſpiſx ſas manuum colliſiones& fricationes. Qui cotpus& manus mouent, loquentes. Qui vero frequenter mouetur,& loꝗ uitur motu manuum eſtimmundus, eloquens;& deceptor; Ariſtoteles ad Alexan- & 3 drur 244 10. BAPTISTE FORTR drum. eadem habet Albertus ab co, ego potius loquacem, quam eloquentem dicerem. Loquentes immotis manihus. Qui vero eſtabſtinens à motu manuum, bic vero perfe- Ai intellectus, bonæ diſpoſitionis,& ſani confilii, Ariſtoteles ad Ale xandrum. Eadem Albertus. Piloſc manus. Qui manus denſis pilis hiſpidas habet, luxurię dat ſignum. Michael Scotus, quod nos quoque diutina experientia com- probatum hic appoſuimus. Dextra, vel ſiniſtra manu qui vtantur. Verumid prætereundum non duximus, quidnam mo- rumportendat ambi dexter vir, non qui conſuetudine, ſed quià natura ita naſcatur; cum ſæpius multos videamus vtra- que manuvtentes, vel ſiniſtra pro dextra, Vocant Græci au- C.ειον qui vtraque manu pro dextra vtitur, Homerus A*eε xalov, vtraq; manupariter vtentem, Ariſtophanes ambilauum, ſiue ambifariam leuum, Hipponax ambidextrum. Sed prius ſciſcr temur cauſſam è medicorum ſcholis, ob quid ĩd fieri contin- gat, vt certius quid præſagiat, nanciſcamur. Ambidextrum fie- ri hominemilla ratione produnt Phyſici, quod calor cordis af- fatim ſe promat in ſi niſtrum latus,& hepatis ad dextrũ. Quod vero ſiniſtra vtatur aliquis pro dextra: cauſſam aſsignarunt cor, item& hepar, vbi horum viſcerum affluentior ſeſe vis jn ſiniſtrum latus corriuat; id vero contingere, vbi in ſini- ſtris tam cor quam epar ſitum nanciſcantur. Mulierem vero ambidextram non effici, auſtor eſt Hippocratas. Retulit & ſeptimo libro Plinius. Ratio eſt ex naturæ debilitate: ſienim unbabus manibus ob neruorum robur viri vtuntur, optima ratione nulla mulier vtetur; ſed ſatis habeat ſi vna dextra vel modice vtitur. Amazonidas dextram amburere mammam ſolitas dicunt, vt in proximam manum plus commeans ali- menti, robur adderet ei, quæ per naturam inualida habebatur- tum — —2ö———ö——* Hos ego viros numquam rectos vel optimos exiſtimarem, ———ᷣ—ÿ—ꝛ—x:—„———— tum dum! acun rerzn ewim num ſrauſt tate rem 3 3 im, hie venn tuxurie di a experieni Antur. mus, quidan conſuetudn- ltos videamb Vocant Ca ur, Homem ophanesan um. Sed pruð quidid fietia r. Ambidexn Juod caloten atis ad demi cauſſam asit naffluentiofſ ingete, wbin cantur. Mus lippocrats N cæ debilitate ſe viri vtuntut,⁰ eat ſi vna dem mburere muf lus commed inualida lahe imos exiim 1 245 tum quia quod præter naturæ ordinem naſcitur, defe- ctum naturæ arguit,& præcipuie circa duo præſignia vi- ſcera, cor& hepar; tuim ex ſuperabundanti calore, ob id jracundos, callidos, iniurioſos,& deceptores argumenta- rer; nec meamopinionem fefellit vmquam experientia, cum eiuſmodi viros ſemper tales conſpexerim,& peſsimi homi- DE HVM. PHVSIOG. LIB. II. num ſint, qui ſiniſtra ſola vtantur. Iſmael Sophi Perſarum KRex, ſiniſtre manu agiliore,& validiore erat; ob id ardens in crude- litate, Velad breuiſsimum temporis momentum,&in Vene- rem pronus. Pe Digitis, Cap. 43. ANIMALIVM libro Ariſtoteles ait: Digiti quinque nu- mero; digiti pars, quę ſe flectit, nodus ſiue articulus; quæ rigida conſtat, internodium. 4 Digiti groſsi& breues. Groſsities digitorum& breuitas ſignificat inſipientiam,& ſtoliditatem; Ariſtoteles ad Alexandrum: Polemon in fine o- peris hæc habet: Breues& pingues digiti tum manuum, tum pedum, ſtolidos oſtendunt, à quo quidem vitio exemtos eos dicimus, qui corpus neque pingue neque breue habuerint. Al- bertus: Parui& craſsi digitiinuidum, ferum,& audacem in- dicant. Digiti breues& tenues. Breues& tenues digitos ſt ultum demonſtrate dixit Al- bertus.— Tongi manus digiti- Vr vidimus ſuperiori capite, Ariſtoteles ad Alevandrum ſcribens, longos digitos cum manibus longis, mechanteum ſapientem& boni regiminis ſ gnificaredixit;&vbi optimum vitum deſeribit, ttibuit etlongas palmas longoſq́; digitos, de- 3 cli- 2 10. BAPTISTE PORTR elinantes ad ſubtilitatem. Plinius ex Ariſtotele prælongos di- gitos breuis vitæ ſignum eſſe dixit. Digiti longi, molles,& inuicem diſtantes. Inſiguraingenioſi, Polemon& Adamantius tribuuntei lmplices, Adamantius molles, longos,& diſtantes inuicè. Pli- nius de picarum genere ſcribens, facilius diſcere ſermonem illas dixit, quibus quini ſunt digiti in pedibus. Internobiles,& plebeios diſcretionem digitorum facit numerus; qui præſtant, qutnos in pede habent digitos; cæteri ternos; Solinus,& à- puleius. Polyxena, vt à Darete Phrygio deſcribitur; digitis e tat polixis, ſed animo ſimplici, larga.& dapfilis. Bigiti retro conuerſi. Digiti quĩ curuantur ſurſum, id eſtʒ qui retro curuiſunt (eſt enim inepta& barbara Michaelis Scoti loquutio) libera- lem hominem, optimæ capacitatis, officioſum,& boni intel- lectus oſtendunt,& ſi minus eius doctrinam approbamus;id ratione& experientia à veritate non abeſſe ſæpiſsime cogno- uimus. Argumentum à contrario ſigno rapacium auium ſumi poteſt. carniuoræ enim aues, vt aſtur, aquila, falco, accipiter,& ſimiles, quæ curuos digitos habentes, maxime rapaces ſunt. idque etiam ex apparenti more probatur: Qui enim largi, a- pertis manibus;& digitis rerro conuerſis ſunt; auari& rapa- ces ſtrictas& incuruas habent. Ita efformati ſunt, munificen- tiſsime princeps, digiti tui, aperti,& retro conuerſi, vt vere lis beralitatis ſmulacrum oſtendant. b Pigiti in manibus ſuperſtui. Qui ſex digitos in manibus habent, vel quatuor, quem- admodum ſolet euenire, vt eriam claudi,& gibbi, aliquantu- lum in prauitate ſuſpecti ſunt, quia minus in neceſſariis aber- taut natura: eſt enim, vt ſæpius diximus, præter naturæ nor- mam, Volcatius Sedigitus in Poëtica illuſtris habitus fuir, di- b cunt ———ʒ——— N tiom ve gi rur antte curg ded dine Col- 31 TK tele pae Fante.. mantiustuid giſtantesinun- Sdiſcere ſem dus. Intendh merus;quin rnos; Solinu eſcribitunzit pſilis. qui retrocn oti loquuto Sſum,& boi am approbe le ſepiſsime: pacium aim la, falco, acii axime rapia : Qui eninli sſunt; auaith nati ſunt, non oconuetlin bei⸗ „& gidbi,g as in neceltni 2 rætet matulê ſtris habitun DE HVM. PHYSIOG. LIB. II. 247 cunt appellatum fuiſſe gadigitum, quod in üngulis manibus ſex aigitos haberet. Sic Horatii filiæ Sedigitæ app ellatæ ſunt. 8 Iættare digitos. 1 Digitos jactare inter loquendum, vehementis natutæ eſt. Socrates ſemperinter loquendũ, agente id orationis vehe- mentia, iactare digitos ſolebat,& crines vellere, vt recte etiam Zopyrus Phyſiognomon indicauerat. Erat& molliciei nota apud Cigeronem, vno digito caput ſcalpere· De coxsndicibus, Cæpy. 44- M AGCNA duo offa, ad os quod ſacrum dicitur, appoſita, ingentibus proceſsibus, pro diuerſa conſtructione,& par- tium ad quas pertinent, vicinia, variam denominationem ha- bent. nam ea parte, qua crurain ſuo ſinurecipiunt, coxendices gicuntur, Græcis αα, ſurſu m, vbĩ lata ſunt, verſus llia, dicun- tur ilium oſſa, vulgus anchus vocat, de quibus præſens eſt ſermos antrorſum ad pudenda, oſſapubis dieuntur, rectiora in virces, re- curua magis verſus exteriora vin feminis, ne partum probi- beant. Oſſa coxendicum exteriu apparentia- Ancharumoſſa, quum exterius protenduntur, fortitu- dinem demonſtrant& virilitatem. Rhaſes,& eademab eo Conciliator. coxendi cum oſſa græciliæ. Ancharum gracilitas, mulierum amatorem ſignificat, corporiſqʒ debiliratem& timorem. Conciſiator ex Rhaſe. natibus, Cap. 45 Npoſtrema thoracis parte nates ſunt. homini tantum ſunt heæ decenter conglobatæ, ſedendi muneri peraccommodæ. 4 Ariſto- 248 10. BAPTIST PORTE Ariſtoteles Animalium libro ait; Subditum, quaſi ſtragulum, excretoriæ parti nates ſiue clunes ſunt. Etin Phyſiognomo- nicis ⸗uναεν vocat; Polemon& Adamanrius, iqav; Juleadem eiſdem quaſi verbis referunt, ideo ſub diuerſis nominibus de ęadem re loquutos exiſtimamus,/. iuguesnates. Quicumque carnoſas.& pingues nates habent, molles ſunt Ariſtoteles in Phyſiognomonicis. Nares præpin guidio- res mulierum ſunt. Polemen& Adamantius. Has Conciliator ilia vocat. Hæc molli carne circumdata muliebrem animum denunciant. Albertus eddem. Inſpicito primi libri virilem fguram& muliebrem ſic enim qua hia ſcri⸗ himus, facile ibi contemplando intelliges. Oſſeæ nates acuta, Quicunque nates acutas habent& oſſeas, fortes, ſunt. Ariſtoteles in Phyſiognomonicis, Polemon& Adaman- tius: oſſeæ nates virorum ſunt. Ariſtoteles in ſchemate fortis, ei dat nates contractas, Iidem duras dant. Cenciliator: ila dura, ſõlida,& oſsibus diſcrera, ferum& bellatorem indicant, leonibus comparatum. Albertus eadem. Graciles nates, ſiue veluti deſiccatæ. Nates modice carnoſæ, veluri deſiccatæ, malignos at- guunrt, à ſimili ſimiarum ingenio. Polemon habet graciles,& modice carnoſæ; Adamantius addit ru goſæ, veluti eliquatæ, verſipelles arguunt: tales enim habent& ſimiæ. Conciliator: Ilia hirſura, rugoſa,& exili carne ci rcumdata, mali gnitatemte- ſtantur, ſimiis comparati. Albertus eadem. Nates neque rugoſæ, neque læues. In figura fortis, Ariſtoteles tribuit ei iſchia neque læuia, néequs pegue 0 woitase tur hale ehtinte dcium. à motlsf homir jabeal TE 4, quaſt trg tin Pjlaga 3sichegds crls nomd, ates habent, Aatespraqug tr. Has Con nuliebrem a em ſic enimqui oſſeas, fofts emon RX K esin ſcheman nt. Conclluu bellatoremut 1. ſiccatæ, malyſt non habetgu oſæ, velut 1 7 Hmiæ. Cund- ata, maliguln m. elles. ei iſchia mn 6 ſerit inter humiditatem& ſiccitatem, DE HVM. PHYSIOG. LIB. II. 249 neque omnino ru goſa. Id fi ad naturalem cauſam referrelicet, lœuitas ex humiditare, ruigo ſitas ex ſiccitate prouenit, qui igi- tur nates inrer ru goſas& læues medias habuerit, temperatus quod fortitudinis Ain- dicium. 3 De femoribus. Cap. 46. NIMAI.IVM ſibro Ariſtoteles ait: Mem bri inferioris ₰ bipartita compactio; crus,& femur, quod biceps eſt;fe- moris pars ima tibiis annectitur, ſuperior coxendicibus. Hæc homini carnulenta ſunt, cum animantes cætertæ vacua carne habeant, neruoſaſunt, oſſulenta,& rigida: cauſa; quod homo ſolus animalium erectus eſt, vt facile ſuſtinere ſuperiora pol- ſet, parti ſuperiori natura corpulentiam dem pſit, inferiori, ad- didit. Ariſtoteli neot dicuntur. Polemon& Adamantius de jis verba non faciunt, cum quæ de tibiis loquantur, de eiſdem intelligi iubeant. Femora oſſea,& neruoſa. & neruoſas habent, fortes ſunt,& Qui coxas oſſeas Ariſtoteles in Phyſiogno- referuntur ad genus maſculinum, monicis.. Femora mollia& jnarticulata. Qui vero oſſeas& carnoſas habent coxas, molles ſunt,& referuntur ad femininum, led Ariſtorelis textus in Phyſio- gnomonicis corrruptus eſt, cum non oſſeas, ſed pingues, vel marticulatas dicere deberet: nam hæc ad femineam naturam ſunt ſimilia, cui refert. Polemon,& Adamantius de tibiis lo- quentes,& de his intellig præcipientes: Coxæ, aiunt, inarti- culatæ& molles, imbecilliores arguunt. lidem in figura fatui improbi, tribuunt ei crura craſſa. Inferna mulierum magnaex parte craſsiora ſunt, virérum autem ſuperna, cuius ratio eſt in frigiditate,& calore; nam frigidiori muliebri naturæ, alimen⸗ b O i.Vnde 2 3o 10 BAPTISTE PORTE ti, vnde augeſcit corpus, portio minima ſuggeritur, qued efficere calor poteſt; reſidens vero in imo, id corpulentius ef- ſicit& auctius: in maribus vero contrarium euenit, ſiquidem caloris copiam, ſurſum defertur alimenti pars magna, vbi effe- ctum oſtendit ampliorem. de . nls Mediocriter carnoſa coxæ. m eligit in figura ingenieſi, Polemon& Adaman tius tribuuntat crura& femora non admodum carnoſa, id eſt, bene nutrita. zu b gat⸗ Femora,& lumbi piloſi. Adam Quorum femora& lumbi, abſque aliis corporis pasti- bus, multis pilis intecta ſunt, eos luxuriæ obnoxios iudicaso Polemon& Adamantius. 1 1¹ dit Ad Ireuia crura. ueig G b an 1 Breuia crura maleuolos, alieniſque malis gaudentes,& 1 inuidos oſtendunt, vt ex doctrina brachiorum habemus::& V ax Polemone, peſsimos& malorum miniſtros. Selimus, Ba- jazetis filius, Turcarum Tyrannus decimus, procera ſtatura T fuit, verum breuioribus cruribus, iniuriarum memor, inge- nio perfidus, Præceps in atterſam Venerem, raroque cumpel- tim leibus coibat. bip tus& De Genu, Cap. 47. cunt FE MO RI genua annectuntur. ibique vertebra eſt, quæ ſedendo velambulando ita ſe flectit, vt litteræ Græeæ figu- ram habcat; retro poples eſt, anterius mola ſiue patella foris mal adiectaeſt, cuius munus eſt iuncturam tueri, curuaturæ& fe. Plf. zui partium præeſſe, facilioremꝗ; motum efficere. ſon eche Carnꝰ ſa genua. dd Multitudo carnis in genubus ſignificat debilitatem vir- rutis è⸗ molliciem;& referri poſſunt ad mulieres, quæ genu traſſę ſunt. Ariſtoteles ad Alexandcum. d em RTE 4 Gggeige, DE HVM. PHVYS1OG. LIBA II. 2ſt , id corpu“ du enuæ ſtridorem facientia. eeenf Dasmagna Qui y*daαν fucrint, cinedi ſunt;& ad apparentem eonuenientiam refert Ariſtoteles in phyſiognomonmicis. Sueſ- ſanus per yovuxpsrss, genucraſſos ſatis inepte mterpretatur, cum xyorde ſtrepitus ſit, non craſsities: atque per ẽos Ariſtoteles in- damanuti telligit, quibus deambulando genua ſtridunt,& rumorem fa- id elt denen ciunt, vt articuli manuum cõpręſsi facere ſolent. Polemon in uß figura cinædi: Povdeν 2porov, id eſt, genaum ſtridorem factens;& . Adamantius yovuν⁵εεs vocat, idem exprimens. ee haen b Genua intus innuentia,& ſoſe collidentia. xa. Genua quæ intus vergunt, ſecundum Polemonem(ad- dit Adamantius, veluti ſe collidentia) mulieroſos effeminatos- que innuunt. Conciliator: Genuainter ſe complexa, vt col- lidantur, femineam naturam oſtendunt, Eadem Albertus, ue malis gui 1 iniſtros. 8e 6— 2 3 2 8. cimus, pta I IBIA ſubiacet genu, à quo initium cabit,& ad talos de- 1 ginit. Tibia dicchatur ab Hetruſcis, quia ex oſsibus tibia- riarum men.. 115. ru muſica inſtrumentaconficiebãt, que tibias vocauerunt.Ti⸗ oqle. T. A rem, rarodhe biaper omnia brachio reſpondet, vt femurvlnæ, adeovt habi- tus& decor alterius ex altero dignoſcatur. Græcis wiu di- . cuntur. 8 Articulatæ, nerueſæ,& robuſtæ tibia. 1que renrn Quitibias habent artieulatas, neruoſas,& robuſtas, ani- vt littere in ma fortes ſunt,& referuntur ad maſculinum genus; Ariſt. in 8 mola ſge Phyſiogn.& ad Alexand. ſcribens ait, Tibiarum groſsitiès de- tueri curuanm ſignat audaciam& fortitudinem, intelligens per groſsitiem, tum efftcele cxbarbarainterpretatione, articulatas, robuſtas& neruoſas. Polemon& Adamantius: Quiarticulatas, ſolidas,& magnas nißcatdebie tibias habuerint, egregiam naturæ generoſitatem(Adaman- ad mulieten tius addit.& aptitudinem)demonſtrabunt. lidemq; forti tri- 9. buunt erura carnoſa. Homerus Vyxem deſcribens, ait: b cruri- 252 10. BAPTISTER PORTK „. 2 Kerurut Cruribus,& tibiis,& ambabus manihus, 8 .. 1 gelelt Ceruiceq, forti, magnoq, robore. uux tag 4 ; r. go qua louius Sfortiam deſcribens, ait eum fuiſſe toroſis,& parun a teretibus cruribus,& maxime ad ſuram,& erat eximiæ fort. 4 tudinis& generoſitatis. 1 ſWrlc. Inarticulata,& molles tibia. Quibus contra inarticulatæ& molles tibiæ, timiditata 1 & imbecillitatem arguunt, Polemon& Adamantius. Abht te Conciliator: Crura mollia effeminari ſignum. Zeno Cit. 19 1 .—.. 4 gc tieus, vt ex Diogene habetur, crura turgida, imbecilla, int maque habuitkt. ZW m i. qeae Se Hutib Valde exiles tibiz* ſd los, di Prægraciles tibiæ timiditatem& improbitatem notunt, cui Polemon& Adamantius. Ariſtoteles in Phyſiognomonicisin qume figura timidi, crura breuia tribuit, exque ipſo exceperunt 0. afün Caligula huiuſmodi tibiis fuit,& apprime timidus, vt dixm. Ncqui Sed ad Alexandrum ſcribens, tibiarum gracilitatem notaredi- ſecunc xit: ſed textus ex Arabica translatione male verſus eſt. nam, ¹ craſsitiem fortitudinem denotare diximus, à luo contrarioex- ilitas debilitatem& timiditatem indicat. Graciles,& neruoſe tibia. rhen lucikca Quicumque tibias graciles& neruoſas habent, luxurioſſ Tunt,& referuntur ad aues, Ariſtoteles in Phyſiognomonicis. Tibiæ ſi præter gracilitatem etiam neruoſæ fuerint, immode- ſtiſsimam intemperantiam arguunt. Polemon,& Adaman. nodu tius. Sed Polemon in figura luxurioſi depingit eum imbecil. ſopte libus cruribus& neruoſis,& totus eſt auitit generis. Concilia- üki tor. Crura ſubtilia& neruoſa abundantiam Veneris indicant, dite cum eorum humiditas nutrimentalis conuertatur in ſperma, lr Ariſtoteles Peripateticus gracillimis fuit cruribus,& luxurio- mii ſus, vtà Diogene deſcribitur. Caligula maxima fuit celuen we 2 T DE HVM. PHYSIOG. IL.IB. II. 263 xX crurum gracilitate; vnde nec ſuæ, nec alienæ pudicitiæ pe- percit. Domitianus eriam fuit deformis crurum gracilitate, ua tamen ei longa valetudine remarſerunt: ex Suetonio. Etoroft Ego quamplurimos amicos habeo tibiis prægracilibus, vt auiũ etatenn vel locuſtarum potius, quam humani generis videantur,& ſunt immoderatæ&inexplebilis luxuriæ. 2... ribia,& calcanea crala. es tibie tii Adamantik In figura rudis, Ariſtoteles in ſuis Phyſiognomonicis ggnum. 29 tradit ei crura circa malleolum craſſa, carnoſa,& rotunda. A gich imdecn duo illuſtres ſequaces de tibiis loquentes, inquiunt: Tibiæ,& calcanea craſſa, ſeruilia ſunt, Xxhominem indocilem arguunt. Has tibias iuxta talos Polemonin fine etiam tribuit effemina- to: ſed in figura rudis, idem crura craſſa, ſed non vſque ad ta- norobkn los, tribuunt, ab Ariſtotele accipientes„& ſtulto fatuo lidem notobitaten craſſa cruratribuunt. Sed ne decipianturlectores, veladden- ehyſognom dum eſt, iuxta calcanea, vel intelligendum per crura tibiam eipſo exccha craſſam à genu vſque ad calcanea. Gonciliator ab his: Crura, — timicus nt& cauillæ groſſæ incompoſitæq; exiſtentes, hebetem,& inue- racllitem recundum oſtendunt. b b 1 ale verltbek us, àluoconnu Crura circa talos carnoſa- — mil In figura fortis, polemon& Adamantius tribunt ei cru⸗ 44 racirca talos carnoſa non craffa. roſas hbent Piloſæ tibiæ nph 1 nonc 14 2 9 ⸗. ⸗ 4 8 3 4 un Qui hirſutas tibias habent: libidinoſi ſunt, quemad- (e fuerint, in] 5 4 lrree 113 dlemon,& Ao- modum hirci: Ariſtoteles in Phyſiognomonicis, Hirci enim epingit amiu Propter libidinem efferantur, qui enim ſuperiori tempore ſo- tiigen a Cn ci& iugi concordia paſcebantur, coitus tempore diſsident, b am Venetbh Kalter alterum libidinis rabie inuadit: ſeptimo ctiam die, à auns ALlo natus eſt coire incipit,&quamuis ſemen fterile emittat, o- nuelt mniumtamen maturiſsime quadrupedum coit; dum adhuc — vberius aliturʒ immodica libidine matrem ſtupro ſuperuenit. maximan Saty. 3 4 10. BAPTISTR PORTE Satyros finxir antiquitas villoſôs,& hireinis cruribus, acin l- bidinem petulcos, immo ömnem Veneream? irtutem oſten. dere murone intento. Ariftoteles etiam in Problematibus hirtos homines& aues Veneris eſſe auidiores tradit: cauſſam eſfe, quod natürã humida& calida ſint; qua quidem vtraqyt qualitate opus eſt in coitu: calor enim excernit, humor excet. nitur. Sed Polemon& Adamantius non tibias, ſed lumbos& femora piloſa dicit eſſe luxurię ſigna. In figura vero luxurio, polemon hirſuta dicit; capite vero de pihs, iidem crura ſati ſpenti cltes iunab tur, te dogite rararu Wwinq eup amül admodum denſis oblongisque pilis obſita, rudi& agreſti n turæ adſcribenda dicunt, non luxurioſæ. Sic Albertus hir. ſutum, ex Loxi ſententia, indocilem& ferum dicit virum. Cruribus claudi⸗ Cindos, ſalaces dicit Ariſtoteles Problematum libro,& affert cauſſam: His enim vt parum alimenti deorſum propter crurum vitiationem labitur, ſic multum loca petit ſuperiot,, arque in ſemen conuertitur. Antiauira Amazonum Regins, vt ex Theocriti interprete elieitur, in claudos, qui ad vene⸗ reos vſus implendos præpotentes eſſent, dixit, Optime clau- dus init: Indeque natum dicterium putant in ſalaces claudos quod domi totadie deſidentes, perpetuo fere venereis inten- ti, agant, vt Hieronymus ad Iouinianum refert. Socrates repandis fuit cruribus. Hos improbos eſſe hemo eſt qui am- bigat; quia magnò membro vitiati ſunt:& præſigne eſt a- pud Medicos dogma: Non eſt tam bona complexio, quæ ſi membr aliquo decurtetur, ſuum ſtatum in peius non mutet. Aiunt alii ‚hos fu⸗ perioris naturæ opere infortunatos eſſe, ob id maxime præca- uendum ab infortunatis& diminutis, quia occultum nocu- mentum ferunt ſecum agentibus;,& tutius ſehomoab hoſte, quam ab infelici amico tueri poteſt. Obid Ariſtoteles Alexan- drum ſuum, Macedonum Regem, inter præcepta memoriæ commendanda, iubet ſibi præcauere ab liomine infortunato: S&e diminuto in aliquo membro, tamquam ab inimico. Sed qui claudifatem nonin laſciuiam, ſed in vittutem, ſtudio& di lge⸗ me appal die, luxn tamq dudi dleit. — feot da. leri Ms 1 w e nis ckunbtg cam findurene uin Probſene Otes thadt:a lua quüdem M vernit, buman ldibiss ſeälim figuravetolln s, idem era a, radi& gt fatum dict roblematunlt nti deorſum. loca pett ſin Amazonunl laudos, quius dixit, Ogtei int inſalacaäui fere venetebit um refen. din ſſe hemocttqi: :& prefget plexin, uf 1 et. Aiuntalüht b id taumet is occultum ¹ s ſekomod- 3 Ariſtotelesite præcepti men omine infoutu⸗ am ab ininico hutmjhi, 4 DE HVM. PHVSIOSG. LIB. II. 255 lgentia commutarunt; hoc ex hiſtoris colligimus. Andro- cltes Lacon crure debilis, cum bellatoribus ſe immiſcebat,& cum ab aliquibusprohiberetur, qu od parun robuſtus videre- tur, reſpondit: In aciem egredi eos oporrere, qui de preelio cogitent, non de fuga. Romanus Cocles, principis liberator terrarum populi, cum ei vitium cruris obiectaretur, Per fingu- los, inquit gradus, admoneor triumphi mei; quippe pertinax occupatio pontis, aduerſus Hetruſcam vim grauius aſſultanti, eam illi contraxerat calamitatem. De ſuris, Cap. 49-⸗ PAR§ tibiæ ſura eſt, caenim ex anteriore parte tenuis& carnis expers eſt retro carnoſa, vt in ventrem tur eſcegs- Græcis e ονννid eſt, cruris venter, dicitur; Latinis ſura. Valde craſſe furæ. Quicumque tibias valde ſuperfluas habent, veluti pa- rum diſruptas, odibiles& inuerecundi ſunt,& referuntur ad apparentem decentiam. Aquo duo ſequaces: Prægnantes ti- pig, in medio craſſeſcentes, abominabiles, inuerecundos& luxuriolos notant. Conciliator: Crura ſatis prominentia, tamquam prægrauida. aſſentatorem, intemperantem& im- pudicum oſtendunt. Albertus ſordidum& ſeruilium morum dicit. gura deorſum tontralt. Contradtæ deorſum ſuræ fortem virum innuunt. Ari- ſtoteles enim in ſgura fortis, tribuit ei ſuras deorſum contra- Gas. Surarum prægnantia ex humiditate prouenit, vt in mu- lieribus videre eſt, quæ humidæ cum ſint, prægnantes habent ſuras. Contractæ vero,& deorſum ductæ; ex caliditate; ob id viriles. Ex hniuſmodi ſignis Laodamas collegit apud Home- rum Vlyxis fortitudinem: quantum ſuris, humerisq, torisqus Colligere aſt,&c.— b Surs 10. BAPTISTEÆ PORTE Suræ ſurſum ductæ. A contrario ſigno, ſuras ſurſum ductas, timiditatis ſ⸗ gnum notare Ariſtoteles in ſuis Phyſiognomonicis inſchema- te timidi dixit, qui tales ei adſcribit. Molles ſuræ. Molles autem ſuræ effeminatis ad ſcribuntur, à ſexu mu- Hebfi, Albertus. b AModerate magnitudinis ſuræ. Moderatæ magnitudinis,&plenitudinis, ſolidæque& diſcretę adinuicem optimum ingenium indicabunt, De talis pedum, Cap. 50. P mus, quod ab ima tibia ad extremos vſque digitos comi- netur; Ariſtoteles Animalium hiſtoria. Et multiplici oſſecon- ſtat, cuuus poſterior pars calx eſt; de quo præſens erit ſetmo, in ſequenti de priori. Græci ᷣανασ⁵σ dicuntur. Neruoſi,& articulati tali. Quibus ea, quæ cirea talos ſunt,& neruoſa,& articula. ta fuerint, fortes ſunt ſecundum animà,& ad maſculinumge- nus referuntur; Ariſtoteles in Phyſiognomonicis, Idemque ad Alexandrum ſcribens, Latitudo, ait, talorum& tibiarum, fortitudinem innuit corporis. Duo interpretes: Tali bene diſcreti(Polemon addir,& ſolidi) generoſi ſigna viri præ- bent,& in figura fottis, dant ei quæ circa talos, robuſta;& in- genioſo robuſtos talos. Tali inarticulati,& carnoſt. Quibuſcumque ſunt tali carnoſi& inarticulati, molles e- runt ſecundum animam,& ad femininum genus referuntur; Ariltoreles in Phyſiognomonicis. Adam. paraphraſtes; Tal b molles EDES communi quadam appellarione id omne voca- V T K tas 3 dinii . lſan norüchinch bundur) en rc. adinis ſolideg ndicabunt, . ione id omnen vique digiton multiplicich præſens eliti II. li. neruoſa,&ani cad maſculum Smonicis, ldei Aorum& thbi rpretes: Til roſi ſigna uni 1los, 1oboltel f. , rticulati moi genus kefelu 5 b paraphlat DE HVM. PHVSIOG. LIB. I. 297 molles lenesque, effeminatum oſtendunt. Sic Polemonis textus Mov, non Xeia habet, ex Adamantio corrigendus. Rha- ſes. Calcaneum gracile timorem ſigniſicat, eadem eius ſimia. Tali valde graciles. Graciliores tali timidum, intemperantemque demon- ſtrant, vr Adamantius ſcribit; ſed Polemon inſidioſum& in- temperantem habet, lapſus fuit ex Soo,& SerXlν. Talus enim ex extremis eſt partium; quæ ſi alicui graciliafuerint, timidum &Ximbecillem ſigniſicabuntnon inſidiatorem. Tali eraßi, calcanea aſpera, carnoſi pedes, curti digiti,& pragnantes ſuræ. b Præpingues tali, aſpera calcanea,(Adamantius, craſſa) corpulentiores pedes, curti digiti, prægnantes tibiæ; frequen- riſsime deſipientes, furioſos,&, vt Polemon addit, dæmo- niacos ſignificabunt. Albertus: Pars ima pedum,& calcanea ſi longa& carnoſa ſint, ſtultum& inſanum indicabunt, refert- que ſæpius expertum Polemonem efficacius ſignum eſſe, ſi contingat vaſtos digitos& numiles eſſe. Sed Polemonnil niſi quod ſcripſimus, habet. De pedihus, Cap. 5I. PEDE 5, Græcis xıdes dicuntur quid ii ſint, diximus. Pedes bene formati, magni, articulati,& neruoſi. Quibuſcumque pedes bene formati, magni Karticulis qiſcreti,& neruoſiʒ fortes ſunt ſecundum ea quæ ſunt in ani- ma,& reducuntur ad genus maſculinum. Ariſtoteles in Phy- ſiognomonicis. Sed bolemon& Adamantius: Neruoſſ pedes & articulati, generis& morum nobllitati inſignem præmon- ſtrant vitum. addit Polemon, qualis Hercules fuerat,& in fi- gurafortis, tribuunt ei pedes articulatos. Conciliator: Pe- dum „s 10. BAPTISTE PORTE dum ima diſcreta& articulata, clarum, generoſum,& virile notant ingenium. Albertus eadem. Dares Phrygius Polyxe. nam optimis pedibus fuiſſe dicit,& animo ſimplici& dapül Pedes parui, graciles,& inarticulati. Quicumque autem pedes paruos, graeiles Rinatticua. zum. teshabent, delectabiliores viſu, quam robuſtiores, molles ſunt ſealb ſecundum ea quæ ſunt in anima;& referuntur ad femininun genus; Ar' ſtot. in Phyſiognom. Teneri& carnoſiores pedes molliores hominum mores ſignificant; Adamantius. ſedaddt Polemon, ſi& alia ſigna concurrant. Rhaſes& Conciliatorah m eis: Pedes parui pulchrique fornicatorem& iucundum ho b minem arguunt. Huiuſmodi pedes Homerus dat Telema nal Tho. 4 ab 1 Carnoſt& großi pedes. kod . großi pedes. Pedes carnoſi& pingues ſignificant fatuitatem,& amo. rem iniuriæ; Ariſtoreles ad Alexandrum. Polemon& Ada- cdam mantius in figura fatui improbi, tribuunt ei manuum& pe- dec dum extrema pinguia& dura. Rhaſes& Conciliator ab eis; tos P edes carnoſi& duri, praui intellectus, fatuum,& incuiio- pil ſum notant. Camelo& vrſæ pedes carnoſi ſunt; qua de caui- ſa longo itinere ſine calcearu fatiſcunt: qui ſtolidi ſunt, fatui pernicioſi, ex Ariſtotele. “ bus Dedes parui& graciles a Pedes vero parui& lenes, ſignificant audaciam& foni. le tudinem, Ariſtoteles ad Alexandrum. Sed textus ex Arabicain Latinà translatione corruptus eſt, Quæ interpretes habent fe- be ctiora videntur. Parui pedes(addit Polemon,& graciles)vete- d ratorem arguunt. Albertus: Prætenues& breues pedes ma- lignum produnt hominem. M N Articuli pedum generoſi. In figura ingenioſi, tribuunt ei Polemon& Adamantius t manuum metustefae er R el mumg X Conciar fatuum)! ant autn Kt d texsseed nterpterden non Kgusſesſ Kdbrellses . emon& Wimn ſe Albertum. DE HVM. PHVY SIOG. LIB. II. 259 manuum& pedum generoſos articulos, id eſt, bene nutritos; nec nimium eleuatos, nec depreſſos, ſed decenter formatos. Curti& pingues pedes. præmutili acpingues pedes ſunt immanis naturæ. Pole- mon& Adamantius. Craſsi& breues pedes valde notant fir- mum hominem, ſed puto ferinum, non firmum ſeribere voluiſ- Oblongi pedes. Oblongi pedes multa molientem ac malorum artificem zunuunt. Polemon& Adamantius. Pedes plurimum prolixi doloſitatis& perniciei indicia præbent, Conciliator& Alber- tus. Suum Pſeudolum Plautus, qui multa contta lenonem moliebarur, vafrumquehominem deſcribens, ait magnis pe- dibus eſſe. Cuireſpondens leno, Perü, inquit, quoniam dixti pedes. Curui,&infra concaui pedes. Gibboſi pedes, inferne caui, prauitatis dant ſignum, A- damantius& Polemon. ſed hie in figura effeminati, tribuit ei pedes æει‿νοει⁷ s, id eſt, concauos, in ſcaphæ modum efforma- tos. Conciliator,& Albertus: Curui pedes& concaui, repro- bi ſunt; quia verſutam& malignam mentèm denunciant. Planta pedis plana, vt talis incedat. b Extat Ariſtotelis locus Animalium libro, vbidicit: Qui= bus pars interior plantæ non concaua, ſed ita planiuſcula eſt, vt ſolumtoto attingat veſtigio,ii verſuti ſunt& fraudulenti. Po- lemon& Adamantius: Similiter autem:& qui adæquatas plan- tas habuerint, vt quaſ talis incedant, fraudulenti ſunt, corri- gendus eſt Polemonis textus: nam vbi Adamantius, ka τe εꝓμα habet, vt ipſemer Polemon in fine lui libri i⸗ dem recenſendo habet. Qui pedis cauitate carent, vt plaua planta incedant, ii fraudulenti ſunt, quodhoc modo incedat vulpis. Ab his eadem Albertu 3. Plautus ſimiles pedes habebat, Scà ſimili pedum affectione nomen aſciuit, namà pedũ plani- tie Plautus dictus fuit, cum prius M. Plotusdiceretur, vt in Sexto b BR 2 Pompeio Aaipſe α‿ιαeά 266 10. BAPTISTE PORTE Pompelo habetur,& in eius comœædiis mira eius calliditas ap. parét- Pedes mediocris canitatis. Satis mendoſe Albertus ad hæc. Sed quantutm egoiud. care poſſum, hac eius eſt ſ ententia; Pedum ambitus cauitatis mediocris, honeſti et cixcumſpecti hominis ſignum eſſe. De digitis pedum, Cap. 72. NIMALIV M libro Ar ſtoteles aft: Pars pedis digitiſunt, 4*diſcriminata in quinque, ſpeciem magis quam vſum pra- bentes. 6 Curui pedum digiti. b Quibus pedum digiti curui, inuerecundi ſunt,&erefe- runtur adaues curuorum vnguium. Noscoruos, ſturnos& ſimiles exiſtimamus, quæ& curuos digitos habent,& impu- dentes funt. Conſepti pedum digiti. ¹ ¹ Quibus pedum digiti conſeptiʒ ſunt timidi: referuntut ad conturnices,& aues ſtrictorum pedum in lacubus degen- tes. Sed Græcus textus mendoſus eſt; nam non dproyas legen- dumeeſt, nam ortyx auis paluſtris non eſt, ſed&νας reponen- dum; ſunt enim aues paluſtres multę digitis pedum anguſtius lunctis quaſi membranoſæ, quæ& timidæſunt. Aquo Po- emon; ſed vix ex textus corruptione ſenſus elicitur; Qui, ve paluſtres, anguſtis pedibus ſunt, fatuos,& paui- jdos cenſebis. Et parum ſuperius iuxta finem: Quibus pedum digiti parum fiſsi, vt auibus anguſtorum pedum, impudicos exiſtimabis Sed Albertus ſuæ ingentis doctrinæ magnitudine fretus, concludit- ita exhis digiti cohærentes& coniunctiin- uidum oſtendunt, in multis amicis obſeruaui digitos, in quib interſepiens membrana fere vſque ad primos articulos exten debatur,& timidiſsimos deprehendi. . com⸗ mol lls cit; on eet mambitweu ſe dar peciach 4818 quam 1 recundi ſunen os coruos iha tos laden os habels 1 ** ʃ unt timillanm um in acdnickg am nonamt eg t, ſed 1 una gpor gitis pecmäglt nidæſun Atuo! ſone ſesls lei unt, fuo, Cy inem: Gpet pedum iinu loctrinæ mqine entes Keadnä ruauidiginin, imos nials 1 DE HVM. PHYSIOG. LIB. II. 26¼ Compacli dioiti. Digitos quicumque copulatos habuerint, luxuriæ ob- noxios iudicabis, inſtar ſuis; Polemon; ſuillos& fœdos mores Adamantius dicit. Conciliator: Digiti cohærentes coniuncti immundumnotant. Sus enim, vt ex Arlſtotele habetur Ani⸗ maliumlibro, inter ſolipedes& biſulcos ambiguus eſt, à quo plinius: Sues ex vtroq; genere(ſcilicet ſolipedorum,& biſul- corum) exiſtimantur; ob id fœdi eorum tali Contracti digiti. 4 Qui contractos digitos habuerint, vafti,& perditiſsi- morum morum ſunt; Polemon. addit Adamantius,& auari. Conciliator& Albertus: Digiti collecti& conglobati, auarum & malignum oſtendunt. Mediocriter diſtantes digiti. Qui moderato ſpatio àſe diſtant, leues& loquaces de- monſtrant. Albertus. Breues ey valde exiles digiti. Digiti plus nimio breuesexilesque, pauciſsimi intelle- aus hominem monſtrant;Ada mantius, ſed Polemon longos di- cit; ſed male: facilisque fuit lapſus ex uanpol,& uaxpol, cum longitudo digitorum, vt videbimus paulo poſt, aliud ſignifi- cet. Conciliator: Parui,& tenues digiti ſtutrum monſtrant. Breues craßique digiti. præmutili craſsique digiti, temerarium, improuidum,& ferinum indicant; Polemon& Adamantius. inſipienté ex ſto- lidum ſgnificare dixit Ariſtoteles ad Alexandrum. Longi& graciles digiti. Digitioblongi gracilesque, rudioris mentis virum igu 3 rant 262 10. BAPTISTE PORTER gurant; Adamantius. addit Polemon, nugatorem& oſtenta- torem. Conciliator: Nimium prolixi& tenues, valde à ſapien. tia alienum indicant. Badem Albertus. Sed vicinos male addit. Digiti moderate magni,& commenſurati. Si vero moderatæ magnitudinis,& commenſu con- ſtiterint ſuo, omnium optimi erunt cigiti, Adamantius addit Polemon,& coneinnæ formæ. Conciliator: Digiti, qui conde. centis fuerint ſpeciei,& magnitudinis temperatæ, optimos mores teſtantur. Albertus eadem. De vnguibus, Cap. 35. V NGVIVMforma teres, concauis tegminib. digitorum * faſtigia comprehendens, partim ad ornatum, partimad digitorum munimentum confert: quorum ſubſtantia carne eſt durior, oſſe mollior. Polemon& Adamantius dicuntipſos per ſe infirmam habere rationem, id eſt, minimam ex humani corporis partibus: ſed Polemonis textus corrigendus eſt, nam Vbi ol ibi επ accommodandum alioqui enim contrariumin- nueret. — Curui vngues. Quibus pedum digiti& vngues curui, impudentes ſunt,& referuntur ad aues curuorum vnguium, vt diximus ex Afiftotele in Phyſiognomonicis. Corui natura procliues ſunt ad furtum: cicures enim, nummos& quæcum que poſſunt er domibus in hortulis vel latebroſis locis abdunt: Polemon& Adamantius: Valde torti vngues notant rapaces, ſed Adaman- tius impudentes addit ex Ariſtotele;& quã optime. Albertus: Vngues inflexi& curui, rapaces& impudentes oſtendunt;& ſi ſum macilenti, futuram phthiſin præmonſtrant. Auguſti, longi,& curui vngues. Anguſti, prolixiores curuique vngues, male ſenſarum& ferinum oſtendunt; Polemon& Adamantius, Cuius ratio- nem 1E 1 DE HVM. FHXSIOG. LIB. II. 265 rem Kohe nemin ſuis problematis affert Georgilis Valla. Naturam vn- X len ausiss guium nouere omnesè? ſuperfluitatib. eſſe Naturæ enim pro- anaa greſſi meſſe de calore procreatum; anguſtam vero vnguium wa hebetudo& ruditas ſequiĩ conſueuit, quod in ĩpſis caliditas in⸗ t6 firma eſt, nec latumefficit progreſſum, quo ſuperfluitates ex- Leonde plcentur dilatenturque: propterca qui parũ caloris habent, he- 8 mena betes& ſtolidi ſunt: omnis ſiquidem ftigiditas ſtuporem effi- 1 Dnnndha cit,& hebetudinem„obid anguſtos habentes minime ings- Digttl qul. nioſos eſſe contingit. emnpelatz gi b Notundi vngues. sindicium. Pol. Adam⸗ VIalde rotundi vn gueslibid noſitati Albertus. . Korundi vngues in venerem pronos declarant. Carnoſi vngues. egminib,dſonn ge fexi am n üme Vngues qui carni inhæſerint, ſenſibus hebetem, ubltnen numoſtendunt. Adamantitis. b mantius diai„ vnp ninimam enle Breues, pallidi, nigri,& aſperi vngues. danitene Breues admodum,& nigri vngues, veteratorem oſten- enim commi unt; Polemon, ſed Adamantius valde breues vngues vetera- torem monſtrare ait,& ſimiliter, ſipallidi, nigri, velimbricati bertus inuolute ſatis: Breues nimium vngſles, palli- fuerint. A di, nigrt,& aſperi, malignum oſtendunt. Egoad ſimias xefer- cunii, irnen 98„ ftenaume S guiumtähär rem. Jatis enim ſimiis vngues imbricati, ex Plinio. tüche ue b atura prodi u Lati, albi, fubflaus vnguès. ecumque-ulin bdunt Ddlnos Optimam vnguium formam exprimentes Polemon& paces ſctdtana Adamantius; aiunt; Vngues lati, albo ſubflauoque colore, doptine ſbein bene compoſiti viri ſunt ſigna. Cuius ratio naturalis eſſẽ pote dentes oleccun Quia vngues lucidi,& diaphani ſunt,& optime cutis colorem nſttant repræſentant: ſenim album, ſubflauumque colorem repræ- ſentabu nt, optimam hominis temperiem demonſtrabũt: vt di- gus. 1 imus cumde eiuſmodicolore differuimus, Albertus: Vngues e mäleſen me abi,plani, molles tenues,ſubrubétes,& bene perlucidi optimi antllls C 9 R 4. 4 h 0 minis N 264 10. BAPTISTE PORTEÆ hominis ingenium indicant;& hoc eſt vnum ex ſignis, quoq Valde raro fallit: tales enim vngues ab optima complexione fiunt. Huiuſmodi forma& colore ſunt vn gues tui, diligen. tiſsime Princeps; vnde optimam tui ingenii præſtantiam pa tefaciunt. P O8T pedes ambulatio conſequitur. In ambulatiom —₰ conſiderantur, motus& tempus; vt longi greſſus effica- ciam inagendo,& tarditas conſilium; breuitas inefficaciam,& feſtinatio inconſiderationem ſi gnificant. Ambas has qualita. tes iungendo, quatuor conſurgunt coniugationes. Tarditas& De inceſſu, Cap. 5. feſtinatio inceſſus, qualitatem indicant mentis: ob id commo. net M. Tullius primo Deoffic. neinceſſu molliores ſimus, ne ſimiles pomparum ferculis videamur, Id tamen, quod de crurum motu dicimus, de cubiti etiam& brachi motu znesll genchum» vt in Phyſiognomonicis iubet Philoſo- Phus. 1 Longo grelſuambulantes. ELongo greſſu progredi, efficaciam oſtendit. Adaman- tius ab Ariſtotele in Ehyliognom. Longo greſſu ambulantes negotiorum ſunt perfectiui,& magnanimi. Eadem Albertus. Ambulantes tarde. Tarde ambulantes cogitabundi ſunt. Ariſtoteles in Phye ſiognomonicis, idemque in Moralibusad Nicomachum ma- Sgnanimo viro tardum greſſum conuenire ait. Et in ſigurisiu- cundo& modeſto tardum tribuit motum; quod à Polemo- ne,& Adamantio eiſdem confirmatur. Tardus enim& cun- ctabundus inceſſus matronã decet: ob id Apuleius Venerem incedentem deſcribens, ait: Cunctantilenta veſtigio,& leni- ter incedebat. Sed valde tardo motui, mollem ſubeſſe animam dicunt, vt Ariſtoteles in Phyſiognomonicis, quod ex frigida com- ſan t. Ambas ab- ugationesla mentis:obi 1 due etiam R hramn dnicis iubar 65. m oſtendt üm go greſſumans nmi. Eddenlens 6. unt. Aüitettheh sad Nicomatnm . 4 1 nireait, Rüigtäi- tum; quaiiſem r. Tardusesſtcn did Apuläs tar llenta retshe nollemſibeenlm onicis, quola ſentiant. pE HVM. PHVSIOG. LIB. I. 233 complexione euenite credimus. Iulius Firmicus ait: Molliter ambulantes,& ſuſpendentes veſtigia, eo dolere oſtendunt, uod viri nati ſunt. Tardi gradus,& ſuſpenſo veſtigio inceſſus feminarum eſtz vnde Seneca morum caſtigator ſeueriſsimus, vltimo Quæſtionum naturalium ait: Molli& tenero greſſuin⸗ cedimus; non ambulamus. Albertus: Tardus naturaliter in- ceſſus animumindicat pigrum, niſi potentiora alia ſigna diſ- Tongo& tardo greſſu ambulantes. CAuius paſſus ſuntlati,& tardi, proſi perabuntur in omni- bus factis ſuis, Ariſtoteles ad Alexandrum, in Phyſiognomoni- cis vero: Qui longi& tardi greſſus( ſit vtique tarditate mole- ſtus) perfectiuus eſt. nam, vt diximus, longe progredi, effica- cem; tarde, cogitabundum demonſtrat. Has copulando qua- litates ea quæ ſuperius diximus, eueniunt. Celeri greßu ambulantes. Acuti motus, calidam animam oſtendunt:Ariſtoteles in Phyſiognomonicis. Velocitas enim motus ex caliditate ſpiri- tuum animalium prouenit,& capite de inceſſu: Celeritas ex- peditiuum facit.In figura inucrecundi, celerem eum in motib- facit. Breui greſu am bulantes. Breuis greſſus ſegnes oſtendit: nam ſilongus greſſus ef⸗ ficaciampræſtabat, breuis inefficaciam oſtendet. Ariiſtoteles in Phyſiognomonicis. Abeo Adamantius: Qui breui paſſuin- cedunt, inefficaces& triſtes. Alii, rapaces,& auari, Koccul- ra conſilia facientes. Diximus enim primo largum greſſum conſultationem efficere. Sed Ariſtoteles ad Alexandrum ſcri- ſuſpicioſus, impo- bens: Cui paſſus ſunt breues, impetuoſus, tens in operibus,& malæ voluntatis. artſices, obſcuræ mentis. 4 1 Abertus addit,& ſilint Breui& celeri greſu ambulantes. Qui breuis& celeris greſſus eſt, moleſtus& non perfę. iuus; Ariſtoteles in Phyſiogn. Diximus enim tarditatem greſ ſuum conſultationem præitare in operibus; longitudinem verò efficaciam, has duas qualitates nunc combinan do, cele- xis& breuis greſſus, qui contrarius eſt prædictis, non perfedi- num, ſegnem,& moleſtum efficit. Adamãtius ab eo: Qui velo- giter& breuiter incedit, lucri cupidus, maledicus,& ad ſum. mumtimiditatis veniens. Albertus male transferens, malig. nos dicit, imbecilles,& timidos habendos. Ambroſius clert: cum ſuum, ne ſibi vmquam præiret, commonefecit: quiaye- lut quodam inſolentis inceſſus verbere oculos ſanetiſsimi ho. minis feriebat, qui mox ab Eccleſia receſsit; in cuius inceſſu lucebat imago quædam leuitatis ſcurriliſque diſcurſus. Modo citus, modo tardus inceſſus. valluſtius inter cætera Catilinæ hoc probro dedit, quod eius inceſſus modo citus, modo tardus foret; ex quo animus coniciebatur varius, ſimulator, atque omnium facinomm plenus. Polemon& Adamantius ſimulatori verſatilem in- ceſſum tribuunt,& ſe concinna formæ adaptantem. Breui& tardo greſu ambulantes. Qui breuis,& tardi greſſus ſunt: non perfectiui& ſegni- vie moleſti. Ariſtot. in Phyſign. b Longo,& celeri greſiu ambulantes. Qui longi& celeris greſſus, mimme moleſtus& per- feinus eſt;quoniam celeritas expeditionem; longitudo ve- ro inefficaciam affert. Adamanti us ad hanc inceſſus qualita- tem innuens ait: velocitas in motu ſimul cum rectitudine& ornamento, formam perfecti confilij oſtendit,& qui opera incipit,& perficit. Greſſus autem probabilis, vt Ambroſius re- fert in primo de offic. in quo ſit ſpecies auctoritatis, grauita- tis pondus,& tranquillitatis veſtigium, Apuleius ſuum nech 3 3 be um dit. ſsitz in cüne que diſcui is. probrodei 1 etz ex ung, dnn atoti petttn daptanten mtect. peckedintege ante. me maktsäefe dem) longunio nc incelli qui Icum redinune endit,&l ch g yt Amblol- Mcoritati, Gale euſeiusſuun ui — ſ — — ſum deſcribens, alt: DE HVMPHVYVSIOG. LIB. II. 267 Quoquo verſum floridus inceſſus ſpecio- ſus,& immeditatus, id eſt nonin fractus affectatione, ſuſpen- ſuſq;, quamcumq; in partè veſtigia moueantur. in decretis ca- nonis: Moneantur ſacerdotes, vt in inceſſu ornatiſint,& gra- uitate itineris, mentis maturitatem oſtendant. Incompoſita corporis, vt Auguftus ait qualitatem indicat mentis. Heracli- des inceſſu motiique venerando, vir maximo in genio& diſci⸗ puna. Ordinatus in ceſſus ſgnum oſtendit optimæ complexo- nis cerebri, ſcilicet ſiccæ. Aſſymbeius Vſſumcaſſanus in motu magnam grauitatem non ſeueram, ſed comitate conditam o- ſtendebat;clemens, gloris cupidus. bellator,& in dandis bene- ficiis miram ſerenitatem præſeferebat. Celeri greßu ambulantes, ſ qui deprebendantur, formi- dant,& totam Hgism deorſum trahunt,& contrahunt ſeipſos. Adamantius innuit perneceſ- chendatur, formidet,& to- ontralerſe plumzanetitie⸗ 1 Multas inceſſus qualitates Qarias. Si velociter incedens depr tam effigiem deorſum trahat,& cont pußillanimitatis, mali conſilii,& illiberalitatis ſigna præbet fi- delia. Albertus peruertendo textum, inquit: 8i qui celeriter mouetur, ſubmittat oculos& ſe comprimat; vultum dedu- cat, totumque complicet corpus; timidum, parcum, auarum, & verſutum oſtendit. caleri greſſu amhulantes cum oculis perturbatis,& capi⸗ tis in conſtantia,& anhelatione. Siſimulcum veloci motuſit in oculis perturbario, capi- tis inconſtantia,& anbelatio magna; mala operantis„& fugi- endi hominis ſigna prebet. Albertus audacem, immanem, ma- Enarum cladium autorem dicit. Tardo greſſuincedentes ſponte morantes Emanentes in viis,& circumcirca aſpicientes. BAPTISTRE PORTER Qui uitarde graditur,& ſponte moratur,& manetin vii, & ciĩrca aſpicit; glorioſum ſcias& iniurium exiſtere, ſuper- bum,& adulterum. Adamantius. Satis inepte Albertus ab eo- Im motu tardus, qui interdum reſiſtat,& ceruicem reflectat, & circumſpiciat, ſuperbiæ fignum. 268 Pedibus& cruri hus conuerſis ambulantes. Qui pedibus& cruribus conuerſis ambulant, effeminat ſunt,& ad mulieres referuntur, quæ hoc modo incedunt. Al. Kooteles in Phyſiognomonicis. Corporibus ſe circumtorquentes,& inclinantes. Qui vero corporibus circumtorquent ſe& fricant, ad. nlatores ſunt,& referuntur ad paſsionem. Ariſtot. in Phy- Hogn.ab eo Adamantius. Qui diſtorquent ſeipſos,& inclinant, dsgiewtes ſunt, ita enim facit canis, dum blanditur& adula. tur. Albertus: Quiſe ſubmittunt ac corpus inhoneſte infiin- gunt, blandi ſunt, quod blandientes canes referant. canpore toto ſe mouentes, humeris& ſingulis membris. Quitoto tempore ſe mouent, humeris, ſinguliſq; mem. bris, effeminati ſunt, id enim manifeſte mulierum eſt. Ada- mantius. Corpore erecto incedentes Imfigurafortis&iracundi, Ariſtoteles tribuit eicorpus erectum.Polemon& Adamantius: in eiſdem& ingenioſo ean- diem figuram adſcribunt. Scotus: Corpore erecti, vt haſta‚au- daces ſunt. Bartholomæus Coleonus corporis erat ſtatura ere- Aa atque habili, fuitq egregius bellator& fortis, vt iactu ferrei viri,ſaltu, curſu& palæſtra cunctos fuperaret, audacis etiam vir ingenii Corpore inclinati. In figura timidi, verecundi,& manſueti tribuit eis Ari- Aoteles figuram inclinatam. Duo eius ſequaces idem in figu- ra timidi ſatui, improbi dicunt. nuh Rſciplos Ka mdlandtul tpasinhonäu es refetan. ſinguli nen 5 — meris nglien malan K tes dteles trbätdeun ſdem&ianſoen vore erelintae rporisctsſäuuus r& fortisnäcpe peralet,uich e nſdeti tiest ſequacesitituh 4 DE HVM PHVSIOG. LIB. I. 26 Inclinati ad dextram ambulando. Quiambulant inclinati ad dextram, ii cinædi ſunt,& re- feruntur ad apparentem decentiam. Rriſtoteles in Phyſiogno- Ab eo Adamantius: Qui ſe in motu ad dextram inclinant, ef- jem cauſſam referre licet, Homo feminati ſunt. Si ad natura eſt calidus præ cæteris animalibus, ideo rectus ingedit, eſtenim calidi natura ſurſum eleuare; vt Ariſtoteles libro De partibus tradidit. Latus dextrum calidius eſtſiniſtro; vnde qui virilita- tempræſefert, latus dextrum rectum effert, qui vero ad dex- traminchnatus ambulat, ſignum frigidæ& humidæ naturæ præbet. Idem etiã alibi tradidit: Ambulatio duplex, vna recta, altera inclinata: qui ambulando ſeſe& inclinant, cinædiſunt, quod ob mollitiem erecti incedere non poſſunt-„ Inclinati ad finiſtram. Ambulantes inclinati ad ſiniſtram, inßpientes ſunt. A= damantius: Qui omni temporè mouentur,&ad ſiniſtram in- clinant partem, quæ mollior eſt, ſtulti ſunt iudicandi. M- bertus. 1e Suſpenſo corpore,& ſublimi vultu ambulantes⸗ Alexander Aphrodiſeus in ſuis Problematis ait: Quimi- nus prudentes ſunt, ſuſſ penſo corpore, ac vultu ſublimi ince- dunt. affertque nauiculari ſimilitudinem, qui cum nonadmo- dum robuſtus eſt, nauim recta non agitzſic nec corpusanimus imbecillis. b en e 23e. 10. BAPTISTE PORTA Erectæceruicis equus& vir ſe inſinuant hac tabellulas MAI ,1 8 46 4. R, 4* 83, y) 8 1301 7 Tae. Cn 14 2½ 2 6„ 9 1. p„ Aln,, v e,?sr n, ☛ 8 Reikus& alta ceruice ambulans,& humeris ſeſe com- monens. Vetus Ariſtotelis translatio ſic ſe habet: Qui humetis ſeſ rectis extenſiſque agitant, æᷣεεννκνανυννεε, referuntur ad equos Sed quid per galeancones Ariſtoteles ſibi velit, diu Sueſſani ani. mum torſit, exponentis per galeancones brachio minores,& puſillos; quod probat; quia referuntur ad equos, qui pufill ſumt,& rectis humeris incedunt. Galenus dum Hippocratis vocabula declarat, per galeancones eos intelligit, qui minime nutritum brachium habent,& eaquæ circa brachium ſunt, in- Hatiora, vt feles: ex Heſichii interpretatione. Cornariusverocu- bitigibbum vertit, quod minime quadrat. Plutarchus in libro De Iſi& Oſiride, Mercurium„aᷣννα eſſe corpore dicit. Cælius Calcagninus opuſculo De rebus Mgyptiacis neſcio, qua ratione albicubitum exponit. Grammatici ab Erymologia galeancna exponunt, qui iuſto breuiorem habeat cubitum: Je*¹au Xrris dicitur etiam, qui prælongo& gracili collo eſt,& Cus. ni Pod- A 71 8 4 N NN 8 N umerirſeſea vbencr „ referunurseaq- velit, dusihala ees brachioniites, rad equc 1 enus dun gpjocha 3 intellg aütinn ircabracänrt lone. Comis'elo, at. Plotathwl DE BVM. PHVSIOG LIB. II. 27 i Pottæ filios Ariſtophanes gyliauchenas appellauit, quod colla & ceruices longas&anguſtas haberent. Sed nos locũ explebi- mus emendabimuſq; ex Adamantio, qui fere, vtcxtera„hunc locum in ſuis Phyſiognomonicis tranſcribit: Qui veroin hu- meris ſubmouetur, rectus& elatæ ceruicis exiſtens dνμέe- „y ſibi placens,&iniurioſus eſt, ita enim graditur equus. B ſic ra ααe μινεε, quod eſt apucd Ariſtotelem, ra 9dauerdn, Adamantil reiponder. Equus gloriofus& ambitioſus eſt, de eo hæc habet TlianuselInter cæteras animantes equus ma- gno elatoque eſt animo, enimuero magnitudine,& ceruicis eminentia, audacius exſultat, geſtit& inſolentia effertur. Equa comata ſuperbiens, ab aſinis ſe iniri iniquiſsime fert, cuuſmodi affectus gnari, qui ſibi mulos gigni volunt, e- quæ iubam ſite artificio tondent, poſteaque aſinos admittunt; ea vero maritii gnobilitatem, cuius antea pudebar, facilius pa- titur. Sophocles cius rei etiam videtur meminiſſe. Albertus: Qui humeros commouendo incedit, ſuperbus& inſolens iu- dicatur. Tiberius Cæſar incedebat ceruice rigida& obſtipa, adducto fere vultu& plerumque tacito, nullo aut rariſsimo et- am cum proximis ſermone, eoq; tardiſsimo,& non ſine mol- quadam digitorum geſticulatione, quæ omnia ingrata& ar⸗ rogantiæ plena animaduerſa Auguſtus in eo excuſans apud Senatum& populum, profeſſus eſt, Naturæ vitia, non animi eſſe. Humeri curui ad ſingulos paſſus ſe ſubmouentes. Qui humeris mouentur incuruati, animo ſunt elato,& referuntur ad leones, vbi vero leonis figuram Ariſtoteles deſi- nat, ait: Ambulans tarde, magnifice, atq; ſeipſum in humeris, dũ ambulat, quatiens, hoc eſt,(vt coniicio) humeris ad ſingu- los paſſus commotis. Alibi leonis inceſſum gradatum eſſe ſcri- bit, idq́ fit cum pes ſiniſter non tranſit dextrum, ſed ſubſequi- tur, quod incedendigenus Græci aara o αενα⁵ vocant, ince- dit enim tarde,& paſsib. multum diſtantibus. Adamantius ab eo hæchabet: Qui humeris ſubmouetur, adducto capite, ma- gnanimitatẽ& torrudineminnuit; itaenim incedit leo. Re.- Lqo⸗ 272 10. BAPTIST PORTE liqua ab his iam inſpicerepoterit. Albertus optimam inceſſus rationem deſcribens, ait: Cũ pedum& manuum motus, cum totius corporis conſentit.& cum moderate& tranquillein- fertur, cum inclinatione aliqua capitis& ceruicis decenti, ma. nanimum hominem,& fortem notat, qualis eſt leonis inceſ fus. Sed Blinius humeris incuruos longæuos dicit. De magnitudine& paruitate corporum,(æp. 56. PIXIMVS de fingulis hominum partibus, nunc de tot ſimulcorpore verbaſunt facienda. Coypore valde parui. Vualde parui, præcipites ſunt, Ariſtoteles in Phyſiogn. ia. tione enim ſanguinis paruum locum continente, moriones quoque valde velociter accedunt ad ſapere; Cauſſa eſt, quiain corpore paruo pauca eſt intercap edo à corde ad cerebrum, in. de fit ſpirituumalcenſio, ex quib. ingenii vbertas: vndeſint ingenio& actionibus valde celeres. Alexander Aphrodiſeusal- ſerit corpore breues plerumq; eſſe iis qui longi ſunt, pruden- tiores, cũ coarctata ſit in toto corpore anima. Innati n. ſpiritus vis ipſa collectior, paruæ compaginis membra aptiſsime regi, terea animalia parui corporis ingenioſa ſunt, vt apes, formicæ, araneæ. Et Auicenna dicit, quod natura ſupplet ingenio, vbi defecit corpore. Ariſtoteles ad Alexandrum præcipit, nonde- pere contemnere paruam ſtaturam in hominibus, quia ple- rumque hi ſapientia, conſilio,& optimis moribus ſunt prædi- ti. Viri fortitudine& conſilio præſignes in hiſtoriis hi legun- tur. Ageſilaum parua fuiſſe ſtatura ferunt,& forma deſpica- bili; ſed animo imperioſum,& ingenio ſublimem, iuſtitiæ ob- ſeruantem, natura& arte his popularitate humanitateque coniunctis, ſed hilaritas viri,& illa quotieſcumq; locum tuliſ- ſet, vrbanitas effecit, vt eadem ad extremam vique ſenectam gratia, præſignes forma, pulcritudineque viros æquaret. Alex- ander Magnus non magnafuit ſtatura,& Orientem ſubegit. 3 omneſque onnl rus p. lado fur teſe turn cede proc velc mis! cebi hete cmn tute piir boh ſac Co quc ben do nio & quod mentis eſt, ad excogitandum validius illuſtrat. Pta- ei fait pul im bui t con r orde adcethhn, ni vbertas Riei ander Apme ui longiſumze iu mbra aptiäa s moribosluntpte esinhilbdühleg nt,& fonmtett ſublimewilctie ritate humunla ieſcumqy lcun mam viqueſant 4 4 te viros æquutt & Orentemſi o DE HVM. PHVYSIOG. LIB. II. 27 omnefque Reges præiuit. Viyſſes modica fuit ſtatura prædi- tus. procerus& maximus Aiax, vt ab Homero deſcribitur I- liados tertio:ille iudicio& virtute præpotens; hic ſtolidus& furioſiis. Homero etiam teſte, Tydeus minor quidem corpo- re, ſed fortior animo fuit. Antoninus Caracalla breui fuit ſta- tura;& tamen dicacitatem Alexandrinorum vltus eſt ingenti cædeʒPerſas item dolo& virtute fudit. Etſi à Mario tironum proceritas probatur, eamque exactam eſſe intra ſenos pedes, vel certe quinos,& denas vncias inter alares equites, vel in pri⸗ mislegionum cohortibus; à Vegetio tamen infertur, vbi ne- ceſsitas exegerit, non tam ſtaturæ rationem, quam virium ha- Bere conuenit. Paulo ante noſtra tempora Nicolaus fuit Pie- cinus dictus à parua corporis ſtatura, in Italia, magnus fuit vir- tute bellica,& præclaris facinorum geſtis. Erat vir ingenio ap⸗ prime ſagaci, feruido,& mirabiliter ſoierti ad præcauendos hoſtium dolos, tentandaſque inſidias,& ſihomines ingenio,& facundia præſignes referre licet, qui modica fuerunt ſtaturaz Cor. Licinius Caluus breuis fuit ſtaturæ,& exiguo corpore, quocircaà Catullo Calopichius eſt appellatus, hic poëmatis ſcri- pendis perelegans habitus eſt,& apud veteres inter optimos pottas relatus. Anius ſtatura fuit admodum breui, vt à C. Pli. nio refertur,& inter principes tragœdiarum ſcriptores relatus eſt à veteribus: fuit enim acri ingenio. Horatius item ſtatura fuit breui,& corpore obeſo,& oculis lippis. Marſilius Ficinus puſillo corpore fuit, vt vix ſemi hominem æquaret; ſedtantam vim inuſitati ſpiritus,& tantas vtriuſque linguæ facultates ha- buit, vt in admiratione haberetur. Iacobus Faber Stapulenſis ſtatura perhumili homuncio ſed magnis ingeniis haud dubie conferendus. Aurelius Augurellus Poẽëta in puſillo corpore præclarum habuit ingenium. Parui corpore ſiccis carnibiu,& colore qui ca- laditatem indicet. Quicumque autem paruorum ſiceis eatnibus ſunt, aut soloribus, aut quæ per calidiratem corpori ſuperfluunt, nihil 3 profi- 274 10. BAPTISTE PORTE proficiunt, exiſtente enim latione in paruo corpore& velos propterignem, mimquam ſecundũ idem eſt ſapere, ſed aliu in alio, priuſquam excedẽs perficiat. 1n corpore paruo aliquam adhiberi conſiderationem luber Ariſtoteles: nam poteſt eſſ paruum corpus,& non ira malum; vnde ex qualitate cami & coloris, poteſt qualitas effectus augeri vel minui. Wm. de perſiccis carnibus vrentes, intelligit, in ſui corporis conſit tutione, quod macri fint, vnde cum corpore duæ cauſſæ con. iunguntur, altera ex parte loci, videlicet cum corpore pan fint) altera ex parte complexionis, quæ ſicca,& ignea eſt: ſica breuitate corporis, ſpirituũ breuis eſt motus: ex complexion calida celeris, ſic animum reddum mutabilem, nam ſpiritu prius mutantur, quam animus opinione firmetur. midis carnibus,& colore humi- Corpore parui hu dum innuente. fectiui ſunt: exiſtente enim motu in paruo, idque cum diĩſſical- tate, mobile temperatur commeniuratione,& motum poteſ optime perficere. Ariſtoteles in Phyſiognomonicis. Corpore incommenſurati. Incommenſurati, aſturi ſunt,& referuntur ad paſsionem & ad feminas, relationem autem commenſurationis corpo- rum, ad bonam motionem,& bonam natiuitatem ducereo- portet, ſed non ad formam maris, ſicut initio dictum eſt. Idem in Phyſiognomonicis, Valde magni corpore. Qui autem ſunt valde magni, tardi. Latione enim ſan- guinis magnum locum continentis, tarde accedunt ad ſapere lIdem ltmi nugnls mugnän br tgi fuiun) daur 6 1 le ccen maxil- G „.. idi„ Kcol Quicumque vero paruorum humidis carnibus& calote humiduminnuente præditi ſunt, propter frigiditatem, per- 4 fciun propt te. N resti gem form cem necei bat, liter⸗ decc 1 wocan DE HVM. PHYSIO G. LIB. b II. 2 detek Jdem in Phyſiognomonicis. Ait Alexander Aphrodiſienſis, in magnis corporibus animaextremum ſoluitur in ſpatiũ. Grus magna auis eſt,& timida, Euſtathius. Homerus Aiacem deſcri- bit, vt diximus, enormi procè ritate ſtaturoſum., ⁊ναα⁵G éides äde Aaio, id eſt, excelſus Miax Gr ælotuin murus,&ε ρωοοον&peio Rg- li Qahuv, Capite ſupereminens Grætos. VIyxes contra Eurialum ait, Aa qui eſſet magnus,& inſipicus, apud eundem: ſi membra tibi dant gradia Parca; Mentis eges. C. Caligula ſtatura fuit em maxima crurum& ceruicis. inenti, corpore enormi, gracilitate corpore mag“i, tarne bumida,& colore bumi du,n innuente. & colan 4 Quieumque vero magnorum humidis earnibus vtuntut & coloribus, qui propter fri giditatetn innaſcuntur, nihil per- ficiunt. Exiſtente enim latione in magno loco,& humido nidis cani rigidiratem, non permittit aliquid accedere ad ſape- pter fligioa. . propter frigidi 30 Per H V daneKa te. Kriſtoteles in Piyliognomonieis. Sunt homines grandio. gnomoic res timidiotes, vtſtruthiocameli. Ludouicum Pannoniæ Re- gem& Boemiæ ferunt cum vtero matris excluderetur, in- formem prope,& fine certis oris lineamentis vrſini fœtus ſpe- & ereuiſſe adiuſto maiorẽ hominis ſtaturam; 1s decenter viuidus& illuſtris ſpiritus rege- mmenſuniehn bat, ore etiam obeſo erat, nec poterat Anutriciis ita excitari, ve — lirerarum pariter& armorum diſciplinam exerceret. ltagrana Adal rati. ciem prætuliſſe, — nec eius molis arti ut initiochnält de corpus ſine pectore& mente ſortitus eſt. Corpore magmi,& duris carnibus,& colore calidum innuente. Tf. Quicumque autem magnorum liccis earnibus vtuntur,& tardi.Latohecn colore propter humiditate m, ſunt perfectiui,&ſenſitiui ce rardeuriaft — ſtente enim latione in loco magno,& tatda propter frig dita- 4 b 8 21 tem, 276 10. BAPTISTX PORTER 1 tem, nil conducit accedens ad ſapere: magnitudinls enim es geſſum,& carnium,& coloris calidiras acquiſiuit, vt commen ſurata ſit ad perficiendum. Ariſtoreles in Phytiognomoncc 89 & in Problematis, homines,& aues,& genus quodquean. 4 malium forte, eſſe dixit corpore duriori. Ratio: quia animol. tas cum calore eſt; metus enim reftigeratio eſt, quorum ig tu ſanguis magis feruet, hæc& robuſliora,& animoſiosa ſün, Sanguis au em alimenti loco corporibus eſt. Multi ſunth. Ds mines viribus& ingenio præſignes, qui procera ſtatura,a n contemperata membris& complexione fuerunt. Legititt. le pud Græcos Titormum bubſequam corpore ſtaruroſum, dio viribus præcellentem fuiſſe: in eum cum incidiſſer Milo Cu. aam toniates, illius proceritatem ac robor periclitari cupiens, i Floh magnum poſſe dicebat. Is permagnum arripuit lapidem, qum 5 primo ad ſe protraxit, inde propulit, ter idem efficit, poſtesſt 86 ſtulit ad genua, demum humero impoſitum ad quinquag. ta tulit vlnas, proiecitque, lapidem vix emouebat Mlo n. u de perrexit ad armentorumgregem, ſtansque maximi& fe- 1 rociſsimi omnium tauri pe dem corripuit, furentemque, acin- de ſe proripere adnitentè fruſtra, retinuit conſtantiſsime qMu. hen gno corpore fuit Theſeus, cum Cimon eius ſepulcruminue. ls niſſet, forma præſtanti,& digna maxima animi magnit udine vt ex Plurarcho habetuc. Palamedes longus& gracilis fu, animo ſapiens, magnanimus,& blandus. Antenor longusk 1 gracilis,& velocibus membris; ſed verſutus& cautus. Agr. memnon corpore magno, membrisque teretibus, fuitq pru. b dens,& nobilis. Neſtor magnus, longus& larus; conſiliauius prudens. Neoptolemus magnus, diducto corpore, ſic Caſton e Pollux,& Helena. Polyxena alta, animo ſimplici, larga,& dr pſilis. Sic Priamus& Machaon, qui fortes„prudentes,&mi 4. ſericordes fuêète. Troilus magnus,& pulcherrimus forma,m. 3 litiæ cupidus, vt ex Darete Phrygio habetur. Romulus fut magnitudine& formæ præſtanria inſignis, vt ex Plutarchobr betur. Flauius Domitianus ſtatura fuit excelſa, præterea pu- cher& decens, maximeque in iuuentute,& quidem totocol- pore, maxmo valuit ingenio, facundia, ſagittandi arte, 58 ltia⸗ ſoc 190 tu N Mr DE HVM. pPHY SIOG. LIB. II. 277 aen litia. Claudius Cæſar prolixo, nec exili corpore fuit. C. Cæſar u bir im cxcelſa ſtatura, ſed teretibus membris, ore paulo plemore, Lenahua Lunnt 40 mo, ingenii magnitudine,& virtute inſigni. Tiberius 3 an u Crſarcorp dre fuit amp lo,& robuſto, ſtatura, quæ iuſtum ex- andel gün cedetet, lattis ab humeris, Zepeckorezcateru membris vſqʒ ad ra.& udn PS9 es æqualis& con guens; vnde fortis erat, Vt ex Sue- bse ainao tonio colligitur. Mauſolus procero corpore,& prudens fuit, buset. Net Geotgius Randeibegus excelſa fuit ſtatura, toroſo corpore, qui ptorsat vt magni Herois efß giem repræſe entaret, fuit admirabili robo- vt ſupra ſtansquennnt dundfülein nuit conſtmma noneius ſegämm a animi nale eslongus Kgelh ndus. Antan nn verlutus aus que urbetn agus Kuuzandl lucto cofpucol 2 imo lnhlälte fortes, pkeſe pulchelnnm bin berut Vonul ſigrismalud uit excellsgtel- tute,& 88 da ugiradtie 1 1 an duo milia barbarorum n cum ſingul de Fronſpergius d poreé adeo valid rormentumque murale ſolo innix vellet. Gottofretus Bulionius, ſacri bellia . 1 re acbellica virtute præditus, vt hiſtoris teſtatum eſt: diuerſis prœlis ſua manu interfecerit, sictibus fingulos per medium ſcinderet. Georgius ueuus, vaſto corporis pondere, ſed artuum ro- fuit, vt extento tantum medio dext manus digito, validiſsimum quemque firmo innixum veſtigio facile dimoueret, prætercurrentem equum arrepto freno ſiſteret, us humero, propelleret quo duerſus Turcas dux, ſtatuta fuit ſublimi,& eximia corporis ſpecie, militaris artis peritißimus,& religione inſignis, ſermone breui, ſed ſenten- tüs admirabili. Carolus Rex Francorum ſtatura eminenti, cor- pore amplo, membfis congruentibus, facie pulcherrima, à re- rum geſtarum magnitudine cognomento dictus fuit Magnus, vniuerſa ſpecie auguſta. Otho excelſa fuit ſtatura,&ſtrenuus bellator. Sic Magnus Sfortia, ſic etiam Conſaluus Corduben- ſis,vt ex louio haberur. Mahometes ſecundus Turcarum im- perator, ſtatura fuit grandi, pectore&x lacertis magnis; fuit na- tura pugnax,& ſtrenuus,& prudentia mirificus, ſfolers machi- narum bellicarum nuentor, difficilimarum& abſtruſarum re- rum peritus. Ioannes Aſſumbeius Vffumcaſſanus eximiacor- poris magnitudine, bellicoſus, X appetens gloriæ fuit. Zenyal Perſa Caſſani filus excelſa ſtatura,& grandibus oculis, manu ſtrenuus, audax in preœæliis; equitando& jaculandoexcellens. Tamerlanes Scytharum imperator, corpore fuit ingenti, vali- dis neruis adeo firmo lacert oſoque, vt Seythici ingentis arcus cordam, quod pauciſsimis præſtare licebat, vltra aurem exten- 278 10. BAPTISTE PORTER deret, cupreumque mortarium pro ſcopo ſagittariis in ludo propoſitum, emiſſæ harundinis ſpiculo perfoderetz maxima præditus bellica virtute extitit,& animo indomito. Non de- erunt Philoſophi. Zeno procerafuit ſtatura, vt Plato in Parme. nide indicat, fuitque magni ingenii, dialecticæ inuentor,& in Philoſophia,& in Rep. vir ſane nobiliſsimus, vt indicant ipſius volumina ſapientiæ pleniſsima. Zeno Cittieus procera& gra- cili corpore fuit, vt ex Appollonio Tyaneo Diogenes refert. Corpore mediocri, carne,& calore. Excedentiaigitur corpora magnitudinibus,& paruita. tibus deficientia, quomodo imperfécta ſint& quomodo per- fecta, dictum eſt;mediam autem horum naturam ad ſenſus op- timam& perfectiſsimam eſſe, ab omnibus conceditur. Motus enim non multi exiſtentes, facilius ad mentem accedunt; nec etiam pauci exiſtentes, ſupergrediuntur, quare perfectiſsi- mam,& ad perficiendum quæ fuerint propoſita,& ad ſen- tiendum, oporret moderatam eſſe magnitudinem. Mediocri ſtatura fuit Ruellius Gallus,& in ſcribendo feliciſsimus. luſto humilior, vel quadrata ſtatura fuit Iacobus Triuultus, ſedin- genti ſpiritu,& vigore plenus, Italorum ducum celeberri- Mu 89 3 Corpore commenſurati. Si enim incommenſurati aſtuti ſunt, commenſurati vti- que erunt iuſti& fortes, Ariſtoteles in Phyſiognomonicis. Sed hic vſus eſt locoo à contrario. Et ad Alexandrum ſcribens, ait Homo bonæ ſtaturæ ſit; nec nimis longus, nec nimis breuis: Polemon& Adamantius in idea ingenioſi, tribuunt ei corpus mediocris magnitucinis. Quadratum virum appellare ſolitus eſt Simonides apud Platonem& Ariſtotelem, quieſſet omni- bus numeris abſolutus;& quadratæ ſtatuę ſine manibus,& pe- dibus, cuiuſmodi Hermes, quẽ æeuοννυν apud Græcos fingi ſolebant, cum quadratis literis& illuſtribus notis dicatas ab antiquis fuiſſe non aliam ob cauſſam, vt coniicio, quam quod ea forma, quæ ſola perfecta eſſet, abſoluta ſit, illorum virtutem Kla- 96 eri elld actast 5 ledbet otlö Hopli K folder temed- Oibue oieſ Jrut ne fomil 1 cot nenc nider ſrur dum, rme 1 ptoc dem tiſte ficos ſum ſctd RTE po dagtrain 1 derkoddete: n indomto d twrpanin eice nuennn nus, wt lndien deus proceu deo Diogen a rudinibus h lunt& quo ſn tur, qnarenä t propoſta i- gnitudinent. ndo felicia bus Triaubh um daamse —— ti. 1 nt, commeitii dhyſiogponst exandrumdchn gus, neemmäſte oſi, tridumtäden virum 1 telem qude dueſnenait ur9- puc cu 1 ſteibusnothähs t conüico oi0 taſſt,orum 3 DE HVV. PHVSIOCG. LIB. II. 1 279 axam,& mutabilem indicare vellentt. & ſapientiam minime fl mediæ quadratum Celſus Medicinæ ſecundo, corpus ſtatutæ vacat, atque habiliſsimum eſſe inquit, præcipue ſineque gra- cile, neq; obeſum ſit, nam gracile corpus, infirmum; obeſum, hebes eſt. Columella de canibus loquens, quadratum probat potius, quam longum, aut breuem; hie& gallinas quadratas. Homerus Vlyſſem mediocris ſtaturæ, dicit ingenioſiſsimum, & fortem: ſic etiam Dares Phrygius eum fuiſſe ſcribit, corpo- remedio,& firmo, ſed eloquentem, ſapientem& forrem. Alax Oileus corpore quadrato, valentibus membris, aquilino cor- pore, fuit iucundus, fortis,& ſagax. Sic Diomedes corpore quadrato, fortis, Kinbello acerrimus, crebro callidus, impa- tiens,& audax. Menelaus mediocri corpore,& ſtatura fuit,& formoſus, valens ingenio,& viribus. Briſeis non alta ſtatu- ra, corpore ęquali fuit, blanda, verecunda, ſimplex,& pia. Æ- neas quadratus, fortis, pius,& prudens, vt ex Darete Phrygio habetur. luſtinus narrat Ninum Semiramidis filium fuide ſtatura mediocri. Auguſtus ſtatura fuit breui, quinum pe- dum,& dodrante, quæ compoſitione& æquitate membro- rum occuleretur,& nonniſi ex comparatione alius al uius procerioris intelligi poſset. Galba etiam ſtatura fuit iuſta, vn- de maxima cius liberalitas,& iuſtitia. Sic Veſpaſianus quadra- ta ſtatura compactis firmisque membris: fuit liberalis, magni- ſicus,& validus, vt in Suetonio legitur. Plautus in Aſinaria ſuum Leonidam commoda ſtatura,& intelligentem fuiſſe ſcribit. Piloſt corpore. In quibus totum corpus aſperis denſis que pilis obſitum jnſpexeris, illud tarditati inertiæque adicribendũ putabis; Po- lemon. ſed Adamantius bouinum eſſe dicit. Ariſtoteles Pro- blematum libro quærit, cur aues& piloſi homnes libidineve- hementeragantur?& rationem affert, quod multum humo- ris contineant,& genus illiud vtrunque multi humoris conco- quere propter caloris copiam, eſt indicio pilus, ac penna, 8 4 neque 280 10. BAPTISTR PORTE neque ſi non àcalore vinceretur, pennæ auibus, pil hominibus poſsint vmquã oriri; ſemen autem vel loci, veltemporis por. tione, vel ratione creari plurimum poteſt, vt in aëre, ve in vere: nam eius natura calida eſt. Et in natura luxuuioſi facit eumpi- loſum. Lepori vni pili in bucca intus ſunt,& ſub pedibus, vt Kriſtoteles ait,& Plinius: Villoſilsimus animalium lepus. Quz Trogus conſiderans in lepore, hoc exemplo libidinoſiores ho- minum quoque hirtos eſſe dixit. Scotus ait: Cum videbis ho- minem piloſum in carne& cruribus,& in ventre,& non lu- Xurioſum, redde grarias Deo. Caligula fuit capillo raro,& girca verticem nullo, hirſutus cœterazluxurioſus maxime fuit, multoſque dilexit commertio mutui ſtupri; ſuper ſororumin- ceſtu abominabilis, nullaque illuſtri femina abſtinuit, vtà Sue. tonio habetur. Marſias vultu ferino, trux, hiſpidus, multibar- bus, ſpinis& pilis obſitus, veluti belua, ſtultitiæ maximum ſpe. cimen, Appollini ſe præfert, laudans ſeſe, quod erat& coma re- licinus,& barba ſquallidus,& pectore hirſutus; contra Appol- b linem aduerſis virtutibus culpabat, quod eſſet coma intonſus, corpore glabellus;tandem cum eo certans, ſuæ temeritatis bel lumæ pænas dedit. * Glabri corpore. Quaærit Aphrodiſeus in ſuis Problematis, cur mulieres &ſpadonespilis careant, mulieres quidem, quia frigidæ ſunt, foramina ſui corporis ſpiſsiora habent atque coarctatiora; vis enim frigoris coarctare, conſtipareque aptiſsima eſt; itaq; exi- tus pilis denegatur, ſpadones vero, quia iuſto humidiores ſunt, excrementisq́; admodum redundant. Hæc enim ratio eſt, cur loca neque præhumida, neq; præſicca ſaxoſaque pilosgenerare valeant. plinius: Pubeſcit homo ſolus; quod niſ contingat, ſte- xilis in gignendoeſt, vnde glabri ad femincos mores accede- re iudicantur. b SECVNDI LIBRI FINIS. 10àAN b „Mke K ſeu fult chpilang, drizſu 3 uperſenan na abſbnu d liſpicuate Iltitie mann ihr auoderatäna. ſutus; connehn leſſet comin coſaqueguss uod niſ euug e nincos Insäte FINIB 1 Phyſiognomonia, Ke anie ans PROOEMIVM. R rPERIVS poſt ſupertiliorum tractationem, conſtitutus erat oculis ſermo; ſed quia ipſi nobilißi- ma ſunt corporis partes,& in eispracipua P hyſio- O gnomonica vis conſiſtit, inpræſentem librum dele- gimus. A prudentiſtimis quibuſque dictum eſt, Vt vulus animi imago, ſic oculi vultus indiees ſunt. Alii oculos animi fores vocarunt; quid ex eis foras emicat. Ait Polemon: Oculi arcana cordis manifeſta reddunt; qusniam jigna, qus zn oculis cernuntur, idola ſunt afectionum Cordu. Toxus, referente alber- to, ſcribit, omnem phyſiognomoniæ perfectionem in oculis conſiſtere,& oculorum ſigna potentiora eſſe cæteru, qua in vultu conſpiciantur,& ſio- culorum indicia confirment cætersrum membrorum, tunc frma, rataq eſſe dixit ſi contraria fuerint, praualent ſigna oculorum, cetera vero infir- mantur. Plinius inquit: Nulla ex parte maiora animi indicia cunctis animalibus, vel homini maxime, id eſt, moderationis, clementia, miſe- ricordia, odii, amsris, triſtitiæ& latitia. Profetto in oculis animiu in- habitat, hine ille miſericordiæ lacrima 3 hos cum oſculamur, animum pſum videmus attingere, anime pidemus, animo ternimusʒ culi, Ceu va- — 44 ſzs- 281 10. BAPTISTE PORTE Jaquædam viſibilem tius partem accipiunt atque tranſmittunt; ſi ma- Auuli na cogitatio obcæcat; abdusẽto intus viſu; ſic in morho comitiali aperti mhil cernunt, animo caligante. Aphrodiſeus in ſuis Problematis ait. 905 ad nos, cum puduit, oculos deorſum vertimus; quia Natura oculos amimi ſpeculam conſtruxit, quippe cum ceteras quoque affect ones animi per o- culos intelligimus, videlicet cum angimur, cum iraſcimur,& cum vere- cundamur, quod cum animus per ſonam quampi-=m reuerendam adl ſpice. re libere, atque alloqui aadentius temperet, palpebras trabi deorſum à muſculis cogit, quaſi occulens partem, qua facultas conſpiciendi admini- ſtrari folida eſt. Galenus diuinum membrum polat,&caput A natura propter oculos formatum putat, cum Kin illu totus conſpiciatur animus,& cerebro in quo eſt præcipua animi fatultas coniunxit; in ſinuoſa recondit palle,prominentibus fuperciltis, vt fierent, quaſi vallo obſepiente ad pro- pugnacula partium toto corpore precioſiſimarum.] Hi lucꝝs yſu yitam tenebris& morte diſcernunt. De oculorum quantitate, Cap. 1. VIA multifaria eſt oculorũ conſideratio, quippe de quan- titate, ſitu, colore, motu, forma,& contuitu quoque, mul. tiformes, truces, torui, ffagrantes, graues, tranſuerſ, limi, ſub- miſsi, blandi dicuntur,& ſimiles. A quantitate incipiemus: Oculi, vt Ariſtoteles Animalium libro ait, ſubiacent ſupercilis quorum partes inferius& ſuperius tegentes palpebræ appel- lantur. Pilos, qui in extremo palpebrarum ambitui adhærent, cilium nominamus. Dicuntur oculi, quaſi capite oceulti, vel quia animæ occulta reuelant, Tapu- Man — 8 anſnina z— norbocuma 1 b 4 Pwhlenat 4 Natura ral 4 ffect une auni. aſtmur, g 4 pocat, G, seonſiciana Iiraloaa um. Määunſe 49. 1. ratio, duüphae ontuituquonn. 1 s, tranſtelh auantitate nam ut, ſubiaceneſl gentespapennge um ambiui nuali cqpis 7 Tabulam houinosoculos offerentem adducimus, DE HVM. PHVYSIOG. LIB. III. 28½ yt horum exemplo bu- maniopportunius coniectarentus. 4 3 E 84 7 8 8 8. 9 9 b N * 5 135. 1 K 7 A 8 5, 8 X 5. 1277, 85 1 7 18— 4 8 N 3 2 g N ſ R NRAE 117,77171 8 N— 2n. 2 ‿ Oz 7r7n, 4 XM+ 4 171775:81228 X X X 4 1 41727737257511 6= 2511777,22521' 8 N△̈ X— 177474277525 K B—„₰ 1 1 — 4— 7 31E Valde magni oculi. Grandiores oculos improbat Ariſtoteles Animalium li- pro, ſimiliter ab eo Galenus libro eod. Quoad animi mores cor poris temperaturam ſequantur. In ſuis vero Phyſiognomo- nicis oculos magnos habentes pigros dicit,& ad boues refert. Galenus adid refert. Si magnitudini oculorum concinnitas deſit& operationum virtus, multam quidem ſubſtantiam, non tamen bene temperatam oſtendit. Eadem Rhaſes& Con- ciliator ab Ariftotele. Piſcis Melanurus, oculata vulgo dictus, oculos habet, ſecundum ſuæ magnitudinis proportionem ma- ximos, Oppianus eum imbecillem,& timidum dicit, immo piſcium omnium timidiſsimum. Hepetus ſegnis eſt, nec à ſuis ſpeciebus oberrat ob timorem, oculis eſt maiorib. quam corpotis proportio requirat. Sed videamus ecquid Philologi doctiſsimi de magnitudinis oculorũ cauſſa dixerint. Democrti- tus Abderita proprer ſuperfluã humiditaté magnos oculos o- riri ait, eiuſque amplificationis cauſſam humidum eſſe, atque eiuſmodi 284 10. BAPTISTE PORTE eiuſmodi magnitudine præditos talem ſortiri naturam. Hero- philus autem de calido oririaſſerit, nam magis eſſe humidi, quã calidi amplificarę,& caloris vehementia, qui in prima for- matione ſurſuni confertim magis copioſusq; efferebatur, non oculos modo, ſed os ipſum, reliquosque meatus ampliores fa- tos ait. Galenus autem in libro De temperamentis, ambosà veritate aberrare dixitvno, quod vnius particulę occaſione de toto corpore pronunciare ſint auſi; altero, quod formatricis in natura virtutis, quę artifex facultas eſt,& particulas ſecun- dum animi mores effingit, parum meminerunt. De hac Ari- ſtotel. dubitauit, num diuinioris originis ſit. Domit anus, vt Suetonius refert, prægrandibus oculis fuit, verum acie he- betiore, ob id minor ingenii ſuis& diſciplina,. Oeuli magni,& liuidi. Ad Alexandrum ſcribens Ariſtoteles ait; Qui ociſſos ma- gnos habet, inuidus, inuerecundus, piger,&inobediens,& præcipue ſi ſint liuidi. Oculi mapni,& concinuni. Idem ad eundem ſcribens, optimosoculos& laudabi- lis naturę magnos dicit, ad rotunditatem declinantes. Galenus in libro De arte medicinali oculorum magnitudinem, ſicut de capite dixit, aliquid boni, aliquid mali indicare: nam ſi magni- tudini concinnitas oculorum adſit,& operationum virtus, multitudinem bene temperatæ ſubſtantiæ oſtendit, ex qua ſunt conformati. Homero Sozis dicitur, quod oculos magnos, non bouinos habeat,& ob id decori ſint, frequensq; ei eſt Dearum epitheton. Ceruus oculos. nagnos habet&cõ- cinnos,& ingenioſus inter animalia. Grandibus oculis,& ſub. limibus& fulgentibus Socratem fuiſſe narrat Polemon. Sed Plato in Theęteto prominentibus dicit: ob id iuſtum, pruden- tem, ſtudioſum,& amoris plenum fuiſſe, quem Appollo o- mnium ſapientiſsimum appellanit. Neoptolemus oculis fuit rotundis,& maximus bellator, vt ex Darete Phrygio apparet. Tiberius Cæſar prægrandibus oculis fuit, qui etiam(quod mi- rum am, la lamenra rcule occaln » quodtorm & partcalg derunt, de lit. Domte 1 uit, petun ina, iit; C 2 er,& inobein,, b t . osoculos Kln declinantes i gnitudinen, liczre: namürh operationun in tantiæ oltnä a dicitur, qpcdadi cori ſint,ſeaut magnostä 8 ndidus ocui tl narrat Polemm- obid luſtum mte ſe, quem Apndbe ptolemus delh — rete Phijgounſi- nietiam(qul’! 9 G 1 les ſunt oculi tui, Princeps d gniſsime, DE HVM. PHXSIOG. LIB. III. 285 uam ſmortalium contigit) expergefectus no- ctu pauliſſ per, haud alio modo, quam luceclara contuitus eſto- mnia, paulatim tenebris ſeſe obducentibus: erat enim corpo- re amplo& robuſto; fuit& in eo vis acerrima ingenilin diſci- plinis,& miltia. Huiuſmodi ipſe etiam oculos Anatura ſorti- tus ſum, quod Plinius nulli genitorum mortalium, niſi Tibe- rio contigiſſe dixit, nã expergefactus, in tenebris clare omnia cõtueor Aiquantiſper, paularim ingeiumine euaneſcente. Ta- magni, fulgentes,& concinni,& cum maxima operationum virtute, vt longinqua omnia contucaris,& propinqua. Vnde miſericordia, iuſtitia, prudentia, iudicium, præſtantiſsimique tui mores præful- genk. rum eſt, nec cuiq Veritus ne eiuſdem tabulæ cpia, neutiquam ludo malierum aut᷑ puers- rum ioco parata, vel librum oneraret, pel leckoris animo faſtidium in- gereret, hant, vt repetitam, obliteratam reieciſſem, nipræſenti exem= plo neceſſariam cogi ouiſſem. . 8 85 81 1 * “ 4 KI111“ 711 1 ß 8 1 C “ NNN . 9 6 5* 5 1* 7 Mie SOSN 4 1111 2s 4 8 8 3 BeS 4 8— 84* 3 K 4 XX N 4 v 4 ſf Ke— Valde parui oculi⸗ Oculos Valde patuos, Ariſtoteles Animalium libro im⸗ reseaeeer Prchar⸗ 286 10. BAPTISTE PORTER probat, vt extremos,& ſimiliter à Galeno eodem loco idem probatur. Sed in Phyfiognomonicis ait: Quib. parui oculi, vt ſi- mus, puſillanim ſunt,& referuntur etiam ad apparentiam. Sed Galenus. Sioculi cum paruitate ſociam habuerint inconcin- nitatem quandam, ac operationum vitium, runc paucam ſimul & vitioſam materiam oſtendit. Polemon& Adamantius in ſ- gura auari, aſcribunt ei modicos oculos. Torpedo oculos par- uos habet,& vaffa eſt. Parui& concinni oculi. Vt nec magnos oculos Galenus improbat, ita nec par- uos, quib. concinnitas& operationum virtus adſit: nã paucam quidem, ſed bene temperatam ſubſtantiã oſtendunt, ex quo ſunt conformati. Ariſtoteles ipſeʒ vt Diogenes teſtatur, paruis fuit oculis, auctoritare Timothei Athenienſis in lbro De vitus. Oculi mediocres. Animalium libro Ariſtoteles nec magnos, nec paruos ait eſſe oportere oculos, qu probentur;& ſimiliter ab eo Gale- nus. In Phyſiognomonicis vero- Medius eſti gitur oculorum ſtatus, qui probetur, qui medioctitatem quandam magnitudi- nis habeant caſtigatam. Ad Alexandrum item ſcribens: Cu- ius oculi ſunt mediocres, declinantes ad cœleſtem colorem, vel nigredinem; talis eſt penetrabilis intellectus, curiali s,& fi- delis. Et Polemonin figura virilis, tribuit ei aciem humidasa, 8 oculos neqʒ magnos, neque paruos. De augulis oculorum, Cap. 2. N VNC adoculorum partes deueniendum,& primo de angulis, Sunt enim anguli, vt Ariſtoteles Animalium li- bro ait, pars inferioris ſuperioriſq; palpebræ, horum duplicem vterque oculus habet, alterum iuxta naſum, alterum iuxta tempora, Oculorum anguli longi. Si oculorum anguli iuſto ſint longiores, maleficorum motum notam præbent, Ariſtoteles Animalium libro quod à 1hn redn felgeeees dl Gleng wärmo dani el pputchäm zerint celc ncpaucanin da mandiu di edo ocln ſeu es teltauu 1 sinlrhin 108, Hecha. ailiter aoh. ſtigiturat ndam m tem ſcubendl⸗ celeſtemen Ctus, cuut. aciem haka 2. les Anmin- ehorumthlen um, atenln lum, tm d res, mlächn 1—* lum lholpi- Gden DE HVM. PHYSIOG. LIB. III. 287 jrarur,& Plinius ex Trogo refert idem. Quibuſ- Galeno reeldefentes lon gi, maleficos eſſe indicant. Sed duæ de richs oeulorum Ariſtoteles, Plinius eum irridens, ſatis ipſe rs jendus, perperam de oculis protulit. Oculorum breues anguli.— Galenus ex his infert, breues angulos, velut inter hos medios, laudabilis eſſe naturæ. Sed Abbertus perperam mali- tiam diſpoſitricis naturæ innuere dicit. Carnoſi oculorum anguli. Oculares anguli, qui iuxta naſum oniunmen 3 dae noſß;, more petrunculoru m, malitiam ieſefer i. 5 Oreles etiamn notato loco ſubdit. Quod à Galeno,& Plinioe ns ſcriptum. Claudio Cæſari oculos fuère, in Jnorm aneu ⸗ dore carnoſo,& ſanguineis venis lühmde ſi 3 e vero. nio cibis, luxuriæ,& ludis deditus,& timidus deſcribitur. Al- bertus non more pettunculorum, ſed vt videtur in oculis mil- ui, dicit,& aſturiam& calliditatem innuere. 5— De genis eculorum,(ap. 3, ENAS dicimus palpebras ſuperius& inferius tegentes, Gus àgenis contineantur. Hæ namque reſicularum inſtar tumentes, ſomnolentiæ& vinoſitatis teſtes ſunt, Albertus barbare, cilia vocat. 33 10. BAPTISTE PORTR A dextris figuram inſpicies, quæ ſupra& infra oculos veſiculas tumida habet. 4 4-r 4 X 6 3 SXL ) Veſiculæ oculorum infra. Quibus autem, quodab oculis, veluti veſiculæ depen- dent, ebrioſi ſunt,& referuntur ad paſsionem; Ariſtoreles in Phyſiognomonicis: id eſt;, inferior gena facile veſicarum in- ſtar intumeſcit. Vinum enim, vt Medici dicunt, cerebrum de- bilitat; vnde iis, qui largius merum ingurgitant, ex cerebri de- bilitate inferiores palpebræ prægnantes viſuntur. Sueſſanus male putat Ariſtorelem de lippitudinibus& ſuperfluitatibus, velutiveſiculis ex oculis exeuntibus, locutum fuiſſe. Polemon, R& Adamantius: Sub oculis veſiculæ, vinolentiæ nota. Alber- tus inferius cilium groſſum, vinolentiam ſignificare dixit. Veſiculæ oculorum ſupra. — Adhuceodem loco Ariſtoteles: Et vehementer caden- tibus, quæ ſupra oculos, veluti veſiculæ, ſomniculoſos arguit, & referuntur ad paſsionem: nam ſomno ſurgentibus depen- Selhtebae 28 Sl Ren lunee erSentas, relcc polem N cxan craſa nolen dog ter A A gitant etecht viſuntut K0 Kſiyeftüni tum fuk'ahme olentieun ie ſeguiercit 4. b vehemerktéi- omniculolsge ſuxgeuthu dent, quæ ſunt perne vehculæ tumentes, veſicula, ſuperior infe DE HVM PHVYSIOG. LIB. II. 285 in oculis. Et ſiex Polemonis textu pauca ad s, ex Adamantio tamen reſtituta. Su- ſomnolentos indicant. Albertus ſu- perius ſupercilium quaſi inflatum aliquantulum cadens, ſu- per oculum ſomnolentos ſignificare ait. Medici ex humoris ſuperfluitate id euenire autumant, velper ſe, vel ſomno ſur- gentibus; vtroque argumento nobis inſinuant ſomni eſſe a- matores. quod Galenus in Arte medicinali non tacuit: frigida enim,& bumida cerebri temperies ſomnolentos,& capitis obnoxios reddit-Ouidius lomnum deſcri⸗ rem accommodatalege deſtillationibus bensz““ b tardaque Deus grauitate iacentes, yix oculos tollens, iterumque iterur: que relaben,/, Summaque percutiens nutanti pectora mentoä. 8 Veſicula oculorum infra& ſuprax. 8 Ex ſupradictis Adamantius infert; vtraquẽ oculorum V riorque tumens; vtrumque ugnitcat. polemonis textus vix ſententiæ veſtigia ſeruat. ganguinea genæ,& craſſæ. In figura jnuerecundi Ariſtoteles adſeribit ei palpebras craſſas,& ſanguineas; Polemon,& Adamantius apertas,& craſſas. Rhaſes: Cuius palpebræ groſſæ, inuerecundi. Sangui- nolentiam palpebrarum prouenire dicit ex ſanguine indige- ſto, groſſo, vt in ſenibus& ganeonibus. Inferior gena breuis- mnferior gena, inquit Abertus, retracta, quæ oculum non cooperiat, ſignificat interiturum ex nimia ſiccitate;& ¹¹ eſtex infirmitate, imminere mortem. De pupillu oculorum, Cæß. 4. VNT etiam pupillæ oculorum partes⸗Ariſtoteles Anima- Num ſibro ait: Oculorumhumor, quo videmus⸗ pupilla eſt, 1 citculus 299 10.BAPTISTE PORTE circulus qui circumdat, orbis eſt; albugo vero orbem circum- dat. Plimus inquit, Mediam oculorum pupillam feneſtrauit pupilla;ʒ eſſeque, ait, gentes in Triballis,& IIlyriis ex Iſigoni ſententia, qui pupillas binas ſingulis in oculis habeanrt, qui viſa effaſsinent, interminantque quos diutius intueantur, iratit præcipue oculis,& eorum malum facilius ſentire puberes. Di- citur pupilla, Iſidoro teſte, quia ibi paruæ imagines à nobis vi. dentur,&X paruuli, pupilli dicuntur; vel quia pura& impolluta eſt, vt puella. V Ouis fguram adducimus, in qua latas pupillas contemplare licet. — W N 2 2 L 8 — X△ Qui latas oculorum pupillas habent, cos prauis moribus obnoxios dixeris. Sed Adamantius, laxitatem foraminum pu- pil larum, ſtultos(& rectius)notare dixit; nam oues,& boues, & quæcunque animalia ſtulta ſunt, eadem adſpectus aciemla⸗ tam habent. Idq; mihi frequenti experientia compertum eſt. Ecce 8 pilam keln 3 UUhrün 8 5 ademn intueante utlrepiden, nagidesalei la puxa R 1 nt, cos-aihit aene— tz namonthol em adſeten, enti euncin DE HVMPHYSIOC. LB. III. 29 gare ichneumonem al viuum effgiatum adducimns, qui adhuc ſedula cura diligentißimi noſtri Ferdinandi Imperatoris viuas adſeruatura in quo paruapupillæ deteguntur. 4. Pupillæ oculorum parua. At qui paruas pupillas habuerit, cum& huiuſmodi ſerpen⸗ tes, ichneumones, ſimiæ, vulpes, cæteraque quæ anga ſtiis ſunt pupillis,& improbe aſtuta ſunt, habeant, tales ad eorum ſimi- lirudinem maligne machinantes iudicare queas; Polemon. ea- dem confirmat Adamantius. Alberrus quidem: Serpentes hyænæ, ſimiæ, vulpes& vniones; ſiue teſtudines quæ marga- ritas ferunt, pupillas habent paruas;& qualis beluarum harum animus, talis erit hominis, qui eas habebit. Sed pro ichneumo- neſatis imperite vniones habet,& rudior expoſitio eſt, ſiue te- fiudines. Sed occurrit turpi Veneri obnoxios me obſeruaſſe par= uas pupillas haberez argumento fortaſſe Ichneumonum, hyæ- narum, perdicum, coturnicum, gallorumque: hæc namque animalia malefica, inſidioſaʒ maſculaque vtuntur. Venefe ex Ariſtotele,& Aphrodiſeo. Ichneumoni, inquit Elianus, T 2 vtriuſqʒ 292 10. BAPTIST PORTEÆ vtriuſque ſexus participi, à natura tributum eſt, vt& ſuo ſe- mine grauiditatem,& parum aliis afferat,& ipſe quoque no- men ferat. quod dehyæna item ſcripſerũt; qui in pugna, quam inter ſe pugnant, vict fuerint, ea bellicæ offenſionis notainu. runtur, vt& in viliorem ſexum cenſeantur,& muliebria pa. tiantur; contra ii, qui ſurperiores in bello euaſerunt, victos ſubigunt,& ſimul ſuo ſemine implent; at victi ex ea male àſe pugnata pugna, hoc præmio afficiuntur, vt ex patribus, qui iam ante fuiſſent, matres reddantur. Libido perdicum maxi. ma dum incubat femina, cælibes mares pugnam inter ſe con. ferunr, victus in pugna victoris venerem patitur, ex Ariſto- tele, Athenæe,& Trogus idem de gallis prodidit, qui omne anguſtas pupillas habent. b Mediocris oculorum pupilla. b Optimam deſcribens pupillarum qualitatem Adaman- tius, Qui bene, ait, ſunt animis affecti ſecundum oculorum ra- tionem, decentes pupillas habent. Albertus: quibus moder⸗ tiſunt pupillæ orbes, fortes ſunt. Pupillarum orbes inaquales. Qui impares habent pupillarum orbes, ſtolidos dixerls; Poelemon. Adamantius vero nefarios dicit;& rectius. Albertus iniquos. Equales pupillarum orbes Optime Adamantius addit, quæ Polemon omiſerat: Qui vero æquales habuerint pupillarum rotationes, amici erunt iuſtitiæ. ircumuoluentes ſe pupillarum orbes. Adamantius habet, quæ Polemoni exciderunt, vel ipſ ſtudio omiſit: pupillarum orbes circumuoluentes, tamquam inſequentes habuerint, nefari. 4ℳ ſecdeli, coliſ tueut lame trad che dip. ſen ti cun cllis catt ran tofi 4. uirsale undumocim, tus: qubdne le. bes, ſtoltte t;& tectuntemn lemon rüit. ationes llell orhen. excidens- oluentes, 3 1 8 DE HVM.P HYX SIOG. LB. III. 293 In aquales pupillarum orbes& ſinubis cærules, viridis, diſcolor, tene- bricoſa eorum fronti ſuper ſupercilia inſideat. rid ſignum(ideſt, inæquales pupillarum rota- viridis. vel diſcolor eorum frondi inſe⸗- one omnis generis nocumentis lædi; Sihociignum eorum fronti in- ſederit, tamquam nobis cærulea viridis, diſcolor, vel tenebri- coſa ſuper ſupereilia apparens„hos dæmonin domeſtica ir- ruens bona varüs erumnis vexat- mnaquales pupillarum orbes,& circumcurrentes. gi autem nubes ĩpſa ſuperciliis inſederit,& ores pupil⸗ lam eodem modo comitentur iniuſti ſunt,& iniuſta opera pa- trabunt, vtpote cognatorum cędes, aut coitus, aut nefarios cibos, vel qui idolis offetuntur, qualia Mycænis Pelops,& Oe- dipus Lai filius Thebis feciſſe à Tragico memorantur,& præ- ſettim ſi ipſi oculorum orbes ſemper eodem modo vagi cir- cumcurrant; Polemon. Sed àdamantius fere aliter: Si ſuper- ſed circum pupillas orbes circum- ciliis nubes non inſideat, currant, oportet conſiderare, an eodem modo ſemper cur- rant: quod eſtindicium eos nefaria opera moliri, aut cogna- torum cędes, aut coitus. vel nefarios cibos,& veneficia. Sipræte tiones) nubis cærulsea, derit, icito eos à dæm polemon. Sed Adamantius: Orbes pupillarum conuerſi, coniunctim ſe mo- Qui conuerſos orbes circa pu pillam habuerint, coniun- Aim ſe mouentes, iniuſta moliuntur, eaque mala conſilia perſi- ciunt, ad quæ animi furor concitat. quaſi àperuerſo quodam dæmonc exagitari, omnibus odio habentur, ac propterea alia atque alia cogitantes, nihil perficiunt, ſed cuncta peruertunt: horum oculi arcana manifeſta reddunt, quoniam ſigna, quæ jn oculis cernuntur, idola ſunt cordis affectionum; Polemon. Sic habet Adamantius: Si in motu circuli conuertuntur, inte- tim ſtatumaliquem vel motum accipiant, ab his certe nil agi⸗ 3 tur. 294 10. BAPTISTE PORTE tur. ſed tamen illis ſunt iucunda opera nefaria,& modo facers cupiunt, motu metu,& pigritia prohibentur. Prominens pupilla. Qui pupillam foris prominentem habet, cum totius ſubſtantiæ latitudine demens eſt. Rhales. De oculorum ſuu. Cap.. N VNCde oculorum poſitione, ſcilicet prominentia& ca uitate. nam nonnullis ipſos natura ad interisra impegit, quidam quaſi à ſua ſede prominuli viſuntur: hæc malitiam vel bonitaten reliquarum qualitatem oculi augent, vel minuumt Aſininos oculos extra prominentes, quære fol. 17 3. Oculi multum prominentes. Oculos, qui ſeſe extra mittant, Ariſtoteles Animalium libro improbat,& ſimiliter ab eo Galenus. In Phyſiognono- nicis autem, vbi ex aliqua hominis& eius partium ſimilitud- neadaſinum, de ingenio pronunciat, ait fatuitatem innuete; & ad aſinos refert, quorum oculis plurimum foras eminent. Refert etiam ad apparentiam. Ad Aler andrum ſcribens ait: Qui habet oculos ſimile aſinis, inſipiens eſt,& duræ ceruicis. Polemon& Adamantius non omnes turgidulis oculis prædi- tos laude dignos cenſent. Rhaſes inuerecundos, loquaces,& ſtolidos facit. Plinius hos hebetiores putat; ratio, quod quan- to oculus eminentior, eo plus diſtatà cerebro, ſcilicet ab eius principio,& ob id ab eius decenti diſpoſitione. Oculorum prommentiam ex anteriorum ventriculorum cerebri humi- ditate brouenire autumant Medici, vel debilitate, ob id fatui- tatemmnuere. Prominentes oculi, tumidi, foueatique. Prominentes oculi, quibus in circuli ſpeciem tumor cir- eumducitur, aut contra veluti caſtrorum foſſa circumdatur, b dolef — riſtoteleslai 8. In Pbyi. 1 partiuma tfatuitatenäne mum forschee vandrumſohdi eſt, R dunstdh rgidulsacs 20 ecundoslunte at; ratio athu rebro, ſdisp oſitione. 5 ſorum casihun debiltar Si eatiqut. 1” den 1,5 L rius. 10 G. I.I B. III. 295 DE HVM. PHYS r Polemon& Adaman- doloſi hominis ſigna interpretantu pyominentes ſurſum otuli. Omnes erecti oculi, leonis ferociam, vanitatem.& in- aniam denotant; Polemon, Adamantius vero ingluuiem ar- guere dicit. Conciliator, Inſaniam. Deorſum prominentes oculi: Verſi tamen deorium, tamquam concidentes, immites KX implacabiles denunciant. Sanguinei oculi, prominentes. petulcos& ſanguinolentos oculos, ebrioſos gulonesq; indicare dicunt. Conciliator timidos& inſtabiles ſatis inepte transfert, ex Polemone& Adamantio. Cocles hanc deſcri- ptionem cum lup eriori confundit. Oculi prominentes cæſi, prominentes cæſios oculos in quoquo perſpexerisini- quum,& incompolſitæ mentis virum cenſeas Polemon& Adamantius. pyominentes oculi cum grauedinoſis ſuperciliis. In proſilientibus oculis, ſiſupercilia grauarint, certior erit dementia. Pol. Adam. b Pppyominentes ſicci oculi. situmentes oculi ad aridiorem naturam vergant, patri- cidas homicidas, puericidas.& venenotum propinatores exi- ſtimabis: Polemon, turgidulos;& paruos Adamantius dicit- Ego Polemoni aſſentirer, quum inferius de prominentibus paruis ſeribat;& quotquot huiuſmodi facinoroſos homines videre contigit, omnes prominentibus, ſiccis oculis prædi- tos inſpexi. Oriturhuiuſmodi oculorum ſiccitas ex cerebri ſiccitate,&ex melancholia aduſta, quę horũ cauſſa eſt facinorũ; Conciliator. Ariſtoteles Animalium libro optime cernere. T 4 ccen 296 IO. BAPTISTRE PORTE cenſet in genere brutorum animalium, qui cauitatis receſſu oculos habent. Aquilæ oculos valde profundos habent& acu- tiſsime vident. Quod acutiſsimi omnium intuendo ſint, ratio eſtʒ quia viſibiles ſpiritus in profundo magis aggregantur,& hinc virtus viſiua fortior,& lux àmaiori quantitate recipitur. Suetonius concauis oculis Caligulam fuiſſe ſcribit, vnde male. ficum ac peruerſæ admodum mentis extitiſſe meminit. Concaui,& parui oculi. Concaui oculi& exigui doloſos hominũ mores teſtantur Polemon& Adamantius; hominibus inſidioſos, inuidia& æmulatione tabeſcentes. KRhaſes idem confirmat. Oculorum rofunditas ex caliditate& ſiccitate prouenit, quæ humore deſiccant muſculorum, ita etiam ex aduſta melancholia; vnde homines calidi ſiccique, ſunt melancholici; ratione humorũ& ſpirituũ ‚ſunt proditores, quia e x caliditate ſiccitate& chole. rica aduſtione procedit; ex melancholia vero timiditas& ſſſtul. titia. Introrſum recedentes oculos,& atroci vipereoque ob- tutu ſeintillantes& igneos habebant Cæſar Borgia Dux Ma. lentinus, quos nec amici quidem contuendo ferre poſſent. quamquam feſtiuus,& iocabundus erat: ſed fratrem iugul- uit,& in Tiberim proiecit; metuebatque pater Pontifex vim ſibi afferriab efferato filio:multos dolo& veneno ſuſtulit, vt ſui ſeculi peſtis haberetur. Erat Tamerlanes ore recedenti- bus oculis, ſemper minaci, qui propter in auditam animi feri- tatem atque ſæuitiam, portentoſasque vires, erbis terror,& O- riendis clades appellatur. Concaui, parui,& ſicci oculi, Siceiores oculi propter ſupradicta mala, infidelitatem&ſa- erilegium notant; Polemon. Adamantius vero non ſacrile- gium, ſed perfidiam notare. Polemonis interpres hæcomi- ſit. ldemque infigura ſtulti fatui peſsimas omnes oculorum notas collegerunt, tribueruntque ei cauos oculos, exiguos, ſiccos, caliginoſos,& intentos. 8 8 Magni dvesde 0 Dot a Vetus rauüce tadice magii elle cona menin mu— mtahe niene müte bol — nũ molahe liciolc, Welaneens mn i; rationei te ſiccitn a⸗ ero timiche roci vipame xſar Boni dendo fene tled fratagn qque paati lo& vereuiti lunaen nauditanasſei jires, mlinn 7 7 cui, ,/ a. infdekenl ius velonuütl is interpisdtod nas omnesodhel os oculos d” 2 DE HVM. PHXSIOG. LIB. III. Magni,& concaui oculi. Oculos vtique, qui concaui ſunt, vtà turpitudine ab- ſint, magnos eſſe oportere dixerunt Polemon& Adamantius. Vetus Ariſtotelis interpres ita transfert: Quibus vero plus con- caui oculi, manſueti: referuntur ad boues. Sed ſi aperte con- tradiceret Ariſtoteles: nam dixit alibi, Quibus valde concaui, maglignos eſſe, vt ſimiæ, qui parum concaui: ſed oportere eſſe oculos neque concauos: neque eminentes; oculi ergo plus concaui, quomodo erunt? Geinerus de literis Græcis bene meritus, interpretatur: Quibus admodum caui, mites, ad bo- ues referuntur, etiam male. Præterea ſi bouis oculos inſpicie- mus, hæc non quadrabunt. Textus Græcus olsl'&ri, ior. tade dyaOee ra. 2rge. ſed illud, irπ‿ηᷣiον non plus, ſed ple- niores ſignificare; ac ſi diceretʒ Oculos cauos, qui maiores ſunt. mites elſe, vt Kquis boum oculos inſpiciat, id videat. concaui,& yt aqua in veſe ſeſe mouentes oculi. Quos autem concauos,& vt aqua in vaſe, ſe mouentes inſpexeris, ſi magni ſint, haud prauæ naturæ virum, niſi alia in- terceſſerint ſgna,iudicato. Polemon& Adamantius. Concaui, intenti oculi. Oculi deſixo obtutu in vno hærentes, probos mores in- indicabunt, Polemon. in Adamantio nuſquam hæc adſunt. Concaui, intenti,& fluidi oculi. prædicti oculi ſi ſubterfluentes, doloſiores oſtendunt; polemon& Adamantius. Concaui, intenti,& fluidi cum mol- litie oculi. Si prædicti oculi cum mollitie quadam fluidi fuerintede- mentem indicabunt; Polemon, cum humiditate fluidos dicit Adamantius. T 7 Neque „s 10, BAPTISTK PORTE Neque prominentes, neque caui oculi. Quibuſcumque oculi parum concaui ſunt, ii magnani. mi ſunt,& ad leones referuntur Ariſtoteles in Phyſiognomo. nicis. Nos per parum concauos, medios inter prominentes& concauos iudicamus. Alibi enim: Quoniam neque eminen. ciam oculorum, neque concauitatem laudamus, medius vti. & notam optimorum morũ prebere, vt medios ſtatus intertu. mentes& concauos. Meletius Philoſophus. Oculi vero quiad neutrum hotum declinant, ſed medium quoddam interex. trema tenent, optimi vſquequaque puta ntur, taleſq; eorumin quibus viſuntur, præclaros mores notant. In longitudine vultus oculi peſiti. ui habet oculos extenſos, cum extenſione vultus eſt malitioſus& nequam. Ariſtoteles ad Alexandrum, ex quo Rhaſes. Quando oculi in corporis longitudine poſiti fuermn, callidum& deceptorem denotant. Ratio eſt, quia natun- liter in humana ſpecie oculi ſecundum corporis latitudinem ſituati ſunt,& ſiin longum acciderit, monſtrum præ- ſeferunt,& monſtrum in corpore, monſtrum eſt inanima. Sunt qui dicant ex nimia cerebri caliditate pro- nenire. 6 1 atur riecg t. poſti extenloneii llexandtung, tucinepali atio eſt quln corporis hunn t, monlimſ „monſteund X nimis ⸗ DE HVM PHVSIOG. LIB III. v95 De coloribus oculsruus. C A P V T 7 E oculorumColoribus loquemur. Sed vt intelligatur de qua colorata parte loquamur, repetendum ex Ari- ſtotele primo De hiſtoria animalium, quod tres ſunt oculi partes, pupilla, quam Græci zdel dicunt, orbita illa nigra, qua videmus, quam niorum etiam vocamus. Al- bum⸗ ſiue albugo in duabus oculi extremitatibus,& tertia, orbiculus in horum medio locatus Pupilla in omnibus ani- malibus nigra eſt, vel adnigritiem tendit, quod in omnibus ſimile; nifi quod in aliquibus purior vel impurior videtur. Sed orbiculusille in omnibus animalibus(homine,&equo exceptis) in ſua cuiuſque ſpecie vnicolor eſt. Nam boues hunc nigrum habent, capræ medium, oues aquilum vel aquilinum, at in hominibus,& equis magna eſt varietas. Sunt enim albi, nigri, caprini, cærulei, fului,& ſubful- ui, immo omnium animalium ſolus homo omnes colores in oculis habet. Nec ſolum in omnibus hominibus Va- riat color. ſed etiam diuerſis ætatibus: nam in libro Genera- tionis ait Ariſtoteles: Puerorum oculi omnes ſunt cæſii, at deinde in eum colorem mutantur, quem retenturi ſunt. quocdd in reliquis animantibus non videtur. ſolus equus homini in hoc fimilis, vt demonſtrat in Problematum li- bro. Cuius ratio eſt, quia in vtroque maior morum va- riatio, quam in cæteris. Sed cum hominis cerebri com- plexio ab equina differat, oculi etiam inter ſe differunt- Nos de colorum multiplicitate tabellam more noſtro pro- onemus, quo ſermo noſter dilucidior fiat. Oculorum colo- res ſunt vel fimplices; velmixti; de mixtis loquemur, vbide ſimplicibus loquuti fuerimus. Simplices vel ſplendentes, vel clari vel obſcuri:nunc de ſimplicibꝰ. Ariſtoteles in Problematis ttes eſſe colorum vaietate⸗ dixitznigrü, cęſium,& caprinum. 30o AO. BAPTISTE PORIE xiter ſeribemus. (æſii oculi albicantes. Nosreiectailla Galeni glaucicoloris diuiſione, vtpote ànoſtro propoſito aliena, glaucum colorem in tres partiemur. Primus multum luminotus eſt, ob id inter ſplendentes colo. res à Gellio numeratur. Latini cæſium dicunt à claritate cœli, vel aëris cum ſplendet, non Acæruleo colore, vt aliqui putant. Itali heanchiccio vocant, quaſi albicans. Is colori oculis infantium, quum naſcuntur, viſitur, vt diximus ex â- riſtotele. Altera ſpecies glauci eſt, quæ quaſi ad croceum co. lorem declinat, is potiſs mum in noctuarum oculis cernitur, quas Græci Xaxæc dicunt,& ab huius animalis nomineſii nomen comparauit. Virgilius glauca ſalicta dixit. Tertius ma. gis ad viriditatem herbarum accedit. Sed ſi nos recte animi prognoſtica noſcere velimus, oportet cauſſas, vnde oriatun cognoſcere. Empedocles horum colorum cauſſas ad de. menta referebat,& glaucum colorem ex multo calore naſc nigrum exintemperatahumiditate, quæ dominatur, dixit;eb id cæſii noctu vident, ex ignis multitudine oculos clarifican. te, nigri oculi ex ignis priuatione aquæ multitudine interdiu vident, noctu viſu priuantur, medius color ex horum mediss. Haic Ariſtoteles aſtipulari videtur in libro Problematũ quum dicit, quod qui verſus Meridiem habitant, nigris oculis ſunt& qui Aquilonem cæſiis. Cæſius enim color ex calore profi- ciſcitur, inquit, interius abundante. nam iis, qui arcton colunt, calor interior ab exteriore frigore cocercetur; qui vero Me- ridiem, propter aëris circumfuſi teporem obuium, calorem continere nequeunt; ſic qui relinquitur humor nigreſcit. In- quit præterea, oculorum colorem corporis colorem ſequi. nam qui Aquilonem habitant, cum colore ſint albi ocu- los quoque cæſios habent; qui vero ad Meridiem vergunt, cum& ipſi nigriſint, etiam oculos nigros ſortiuntur. 404 eno In Hiſtoriis autem quatuor, nigrum, cæſium, charopum, ³. caprinum; ſed quia Græcaoculorum colorum nomina non paruam difficultatem perperere, de ſingulis clare& particula. N eſum Kher Norum men lucante tis däuün, temin te ter ſplenas um dicun ruleo codet albicans Lao 6 d arum ocubat sanimalbure W h lcka dixit.laaa Sed ſ nosti cauſſas, mg. drum caukih. ex multoam edominaruahe dine oculcscie multitucienen dlor ex bonutei ro Probtemie n. nigrisoalhin color ex ciutou- iis, quialmdin rcetur; qiſch- nobuium, au humor iigutt oris colotem i colore lint i Meridiem fen os ſottiunnu;1 6 1 — jeno in Arte medicinali quatuot e lorum caufſlæ: Magnitu dor& claritas; tia: quarto tenuitas vel paucitas i teli vnica cau laritatem,& colorem glaucum generat; niſi quia modice a ſplendet,& multum illuminat; vitanda eſt ergo multiplicitas: DE HVM. pHvSIOG. LIB. III. z304 numerantur huiuſmodi co⸗ do cryſtallini humoris, eiuſdem ſplen- tersio ſitus, d eſt, maior vel minor prominen- humoris aquei, qui in pupilla conſiſtit. Quod hæc opinio paucis arrideat, diſcutiemus. In oculi diſſectione videtur cryſtallinus humor purus,& magnus, non tamen oculus glaucus perſpicitur, ſed niger; idque faci- le experiri poteris. Præterea magnitudo,& ſplendor Ariſto- ſaeſt. nam cryſtallinus nulla, vt opinor, ratione Ariſtoteles Empedocli obiicit, quod viſorium ex aqua ſit,& quia rationi conſentaneum eſt, vt ex humore ſint oculi, ex quo proficiſcuntur: ergo colorum caufſa erit ex aqueis humoribus, ex quibus conſtat. Vnde quinto Animalium, glauci coloris has docet cauſſas: nam humoris paucitas glaucum colorem cauſat; copia nigrum. Conducit præterca pelliculæ corneæ læuitas& ſplendor, quæ ſi plus iuſto exceſſerint, ad glau- cedinem commutat, ſed præcipua cauſſa humoris copia vel paucitas eſt, ſed quis humor ſit ille, ab eo non explicatur: putamus autem humorem intravitrum contentum, qui a- queus eſt,(idque etiam à Galeno aſſumitur) à cuius paucita- te& arefactione proficiſcitur effectus ille glaucedo dictus. cõfir- matur ideo, quod glaucos oculos habentes de die minus vi- dent, cum lumen interdiu multum ſit,& oculi cæſii motum lumà multo lumine factum non ſuſtineant; contra qui ocu- los nigros habent, interdiu magis vident:cum humorem mul- tum habeant, multo indigent lumine, vt clareſcant. Mare et- am cum modica aqua eſt, clareſcit,& fundus perſpicitur; ſed vbi multa eſt, nigreſcit,& lumen adfundum non penetrat. Sed huic opinioni recentiores anatomici non aſſentiunt: aiunt enim colores illos àtunicæ vueæ coloribus naſci, quæ in ante- riotri parte ſemper varie tingitur. Auerroes in ſuis Colliget, ex cerebri complexione prouenire dixit,& cæcitarem illam ex cerebri frigiditate& propterea paucitatem digeſtionis.& aſt ſimilis coloraquæ. Ariſtoteles enim huiuſmodi colorem quinto F 483 10. BAPTISTR PORTRE quinto De generatione ex imbecillitate prouenire dixit, quia partes nuper natorum imbecilliores ſunt;ob id cæſeitas imbe. cilitas eſt: igitur color hic cæſius albicans timiditatemar- zuit, vt Ariſtoteles in ſuis Phyſiognomon. Quibus oculi Aauci, abi, rimidi ſunt, quia videtur color albus timiditatem Susie A quo Polemon: Ex cxfiis color, quiad albedi. nem vergit, timoris eſt. Nero oculis fuit cæfus& hebetioribus, quod peius erat, obid præ cæteris timidiſsimus, vt ex Sue- tonio habetur. Diuo Auguſto equorum mado glaucos oculos fniſſe Plinius ſeribit, ſuperaque hominis albicantis magnitudi- nisa dͥuam ob cauſſam diligentius ſpectari eos iracundè fere. Bat. Sed hæc falſa eſſe facile exiſtimo, tum quod Auguſti mo. res optimi ſpectatique fuere, cuius notæ morem contrarium indicant, tum quodà Suetonio clariſsimo hiſtorico aliter eius culideſcribuntur:immo contrarie. Inquit enim: Oculos ha. buit claros,ac nitidos, quibusetiam exiſtimari volebat ineſſe uiddam diuini vigoris. gaudebarq;ſi quis ſibi acrius contuen ii, quafi ad fulgorem ſolis, vultum ſubmitteret. 1222113; r Caſii crocei oculi. Secunda ſpeeies cæfiorum oculorum, quam deſcribe⸗ mus, ea eſt, quæ ad croceum colorem inclinat, vr in noctur oeulis videmus. Hioculi ſilueſtres& ferinos mores oſtendunt. Polemon: Oculorum cæſeitas agreſtem hominem teſtatun, ſed ea, quæ ad bilem vergit: plura enim animalium ſilueſttium rationis expertium cæſiis oculis ſunt. nam cicura fere omni nigricantibus oculis inuenies. A quo Adamantius: Glaucio- cuſi& ſicci, agreſtes& iniquos accuſant, bile quidem tincii ſunt, ſed non cærulea. Polemon,& Adamantius capite de oculorum cenchris, αςς, doloſos homines notare dixerunt. Ptolemæus Philoſophus cæſios oculos crudelem hominem, & deceptorem notare dixit: nam hic color dominium choler? arguit, cum maximaaduſtione. Rhaſes Oculi, qui habent citii- nitatẽ, vt croco tincti eſſe videantur, peſsimos ſignificant mo- res. Glaucos oculos habebat Sylla, ſæuos& accerbiſsimos, u. ur tus tefi forach aagrelt vei üns.J patua gulch ag donedit üin obid ealeit ans imihn on. Gha rabus imt. olor quiana, düs Khebenn, lbimas, ſen nodo Dauedne dicantis magne ali eos iraaun mqud Sä ſtimari wolaun libiacliunte ttetet. vum, qunntn zclinat, nin nosmonesnita dhominen ain nimaliumLrite nam cicutrfmi lamantiu Gaac nt, bile qutknti damantléaytei nes notittifi rudelem uma rdominundi- culi quibedetcl mos lgniten 1 Laccelbibinté: 1 9 4 — = lhd DE HVM. PHXSIOG. LIB. III. 30½ bus terribilem reddebat aſpectum, vnde agreſtis& fruus à plutarcho deſcribitur. Cæſiis oculis fuit Sforria, vnde ſæpius in agreſtem iram& ſæuitiam incidebat, vt louio ſcribitur. Quorum oculi glauci minimas acies habuerint. illibera- ſes, verſipelles, auari potius, quam alii reperiuntur, Adaman- tius. Vbi Polemonis textus non integer ait enim; Parui oculi paruas pupillas habentes, illiberales, verſipelles,& auarosſi gnificant. Caſi oculi ſicciores Oculi glauci ſicciores, iniuſtos homines arguunt àbile enim ipſi exagitantur, Polemon. ſed Adamantius; Octili glau- ci ſicciores.iniuſtos homines arguũt, à bile exagitatos, ſed non cærulca. Conciliator: Glauci, ſicci, feroces mores pariunt nam ſi cæſius color per ſe agreſtes parit mores,& ſiccus inſuper fue- rit, ex aduſta ſiccitate peiores euadunt. Caſi oculi viridantes- PFſt ſpecies cæſeitatis illa, quæ ad viriditatem aecedebat, fcilicet olerum. Polemon: Quiautem oculos habent, ſimiles viriditati olearum, fortes viri ſunt. Huiuſmodioculorum cæ- numenta, qui fuit robuſtiſsimus. ſeitate præditus erat Patroelus, vt Daretis Ehrigii teſtantur mo- Cærulei oculi. Slu D atiit Exiis, quæ Ariſtoteles primo De generatione dixit, co- gnoſcimus cæruleum colorem ex humorum multitudine pro- uenire, cum à nigro parum differat;&, vr mihi videtur etiam ſpecies eſt glauci coloris. Equus Neptuni glaucus erat, idque ob colorem maris;& epitheton eſt maris color glaucus,& ma- rini Dei quoque. Polemon. Cærulei oculi, cum humidiores ſunt, præſtantiores ſunt quam cæteri communes,& doloſum hominem ſignificant. Adamantius aliter: Cærulei. oculi humidi valde ſunt,& præſtantiores allis. Calba cæruleis oculis fuit, ob ld ſæuus, auarus,& doloſus. Carules Zſ 494 10. BAPTIST PORTKE SCrulei oculi, mapni, ſlantes,& ſplendenter. Cæruleioculi, Polemon inquit, hu midi, ſtantes, virum opti- mis morib. præditũ indicant,&animoſumzabeo optime Ada. mantius: Oculi cærulei, humidi exiſtentes, ſtantes. Sle nden- tes, magni, optimam hominis naturam& animoſitatem præ. ſeferunt. Sed in textu Aæρμρσ νς, litera atollenda eſt, vtpote Addititia. Hæceadem Ariſtoteles ad Alexandrum ſcribit. Cu- ius vero oculi ſunt declinantes ad cœleſtẽ colorem, vel nigre- dinem, talis eſt penetrabilis intellectus,& fidelis. Cæruleus hic coloreſt medius inter album& nigrum;& temperatam monſtrat cerebri complexionem,& ſic bonum ingenium& hominis naturam:& eſt priuatus aduſtione choleræ,& me. lancholiæ. Hos oculos Homerus cæterique Poëtæ Minerua fortitudine& prudentia inſigni tribuunt,& ob id Glłaucopis di. Aa, id eſt, cæſios oculos habens. Diodorus ſcribit aera nomi- natum eſſe Pallada; aër autem coloris eſt glauci, vel cærulei Ali Mineruam Glaucopim dictam ⁴α 2d XAνμά☚σν⁶σ τόεοεεeιμεα ον Nrit A*ri quod virtus illuſtris ſit,& conſpicua. Alii Glauco- pim dictam, non quod oculos glaucos habuerit, ſed formi- doloſus, cum glauci dicantur leones regii. Traditur à Pauſa- nia, fuiſſe Athenis Palladis ſtatuam glaucis oculis ex Libyca fabula: ſi quidem ex Neptuno,& Tridonide palude natam Deam fuiſſe, atque eo argumento glaucos eis oculos fuiſſe, cæ- ruleos Neptuno. Cicero de natura Deorum primo, Mineruæ confingit oculos cæſios, Neptuno cæruleos. Philibertus Au- rantius cæruleis oculis fuit, belli cupidus, ſtrenuus& acer bel- Lator, adeoque ardenti feruidoque ingenio in hoſtes irruebat, vt ægerrime periculo elaberetur. Inuſitata,& prodiga libe- ralitate fuit, vt regna non ſibi ſed militibus acquireret. Hic eſt tuorum oculorum color, Princeps illuſtriſsime; ſunt enim cæ- rulei, magni, humidi, ſtabiles,& ſplendentes; tu vir optimus, Ludabilbus moribus, animoſus, acris intellectus, officioſus,& elis. Ni- 14 Nlenaente ſtanneszim 4 adeo ofin H ſtantes ge auimoltag tollenda andrumſan 1 els Ca. um; Krn au vonum Deim ne cholte n lque boetzſten K ob id Claz us ſcribit aunn ſt glauci,nda 1mp3, eeie dicua. M habuerit e i. Tradtenles ucis oculbab Jonidepabtat seis oclloit um peimo eos. Plban ſtrenuuskate 1 lio in holls lnrd 5 1 1 5 s acquittn lie ſimez; ſunrhi ates; tolik f ellectus oft b r n 1 6—— geenet rhe eer 2—— DE HVM. PHVSIOG. LIB. II. 3e⸗ Nixri oculi. 84 Dirxerant prius Polemon& Adamantius, cicura animalia nigrorum eſſe oculorum,& manſuetiora eſſe; ſilueſtria eſſe glaucorum; ob id hæc agreſtium morum, illa manſueta,&ti- mida, ſimplex enim nigredo timidos facit. Valde nigri oculi. Oculi valde nigri, timidi ſunt; color enim valde niger videtur timiditatem ſignificare. Ariſtoteles in phyſiognomo- nicis, Sed melior eo Polemon: Valde niger in oculis color, callidos& doloſos arguit, Adamantius, timidos,& doloſos. Hos ego ad Ethiopas referrem, quinigris oculis ſunt;, timidi, & deceptores. Auerroes quarto Colliget, oculi nigredi- nem ex cerebri caliditate prouenire ſcripſit, quæ ſit per exceſ- ſum decoctionis, ſignificatque aduſtionem terreſtrium par- tium, ex quibus doli proficiſcuntur. Aquilus oculorum color. Aquilus color, Græcis ³arade« dicitur. Gaza aquinum vertit, medici aquaticum: dictus eſt aquilus non ab aquila, ſed ab aqua. Hic color maiorem humoris copiam arguit, quam caprinus& cæſius: diſcedit à claritate cæſii& caprint,& ac- cedit ad colorem illius aquæ, quæ media eſt inter claram& a- tram. Nos Neapolitani brunum dicimus, alii fuſcum, ſiue ſubnigrum. Huiuſmodi colore fuit Auguſtus. Hc color maxime in ouium oculis cernitur,& ob id ouinus ea ratione dici poſſet, qua caprinum antiqui diexerunt, qui in caprarum ocuſis cernitur quia hic color in ouium oculis reperitur. Ego — ſtoliditatem arguere dicerem. Flaui oculi. Altera nigredinis ſpecies ad flauum colorem declinat „ 3056 0. BAPTISTEÆ PORTIE eſt enim flauus color, qui virginum& puerorum capita ſæpe ornat, atque in maturis frugibus elucet: vnde flaua Ceres. Ga- jenus in libro De methodo medendi, de vino loquens: Vi- num inquit, quodnon admodum ſplendet, ſed palleſcit, ful- uum eſt, ſed ſi vini flauities claritatem habet, flauum eſt. Ar. ſtoteles in Phyſiognomonicis: Quibus oculi valde nigri de- clinant ad flauum colorem, animoſi ſunt, id que ad decentiam refert. Polemon& Adamantius: Oculorum color ſubflauus, robuſtum,& magnanimum notat. Huiuſmodi colorem Gtę- ci avbd vocant, vel Uerdeνo„ appellant. Fuit. Cæſar, vt ex Sue- tonio habetur, nigris vegetiſque oculis, quaſi ad flauum acce- dentibus, vigilantibus ‚micantibus,& veluti exilientibus, ela- tique animi ſigna præbentibus. Fului oculi. Cum flauus color ad nigredinem vergit cum ſplendo- re: dicitur fuluusʒ nam vnus color non eſt, ſed ex vtroq́; con- ſtat;& quoniam niger color& flauus ſplendens pulcheri- mum reddunt oculum, Græci colorem hunc Xaοονν, qual gratiſum dicunt; Latini rauum; licet Horatius rauam lupam dixerit, cum ſit lupanigri coloris, cineritio com mixti. Gazaa- pud Ariſtotelem fuluum traduxit. Hic color in oculis leonum & aquilarum& vulrurum clare cernitur. Ariſtoteles pro ſplendenti ſub flauo accepiſſe videtur. Rauum colorem in arietum& canum oculis laudat M. Varro. Porphyrius ra- uum fuluum eſſe dicit. Ariſtoteles in Phyfiognomonicis. Qui- bus non glauci oculi, ſed charopi, animoſi, referuntur ad leonem& aquilam. Auerroes in ſuis Colliger, ait: Varius color medius eſt,& intelligit per varium, charopum,& de- monſtrat vltimam temperiem decoctionis, quæ eſt minor quam illa quæ fert nigredinem,& maior quam illa quæ fefr fubalbedinem. Rhaſes. Oculi omnium optimi ſunt varii, me- di inter nigrum& album, præſertim ſi non ſint multum ra- dioſ, neque rubedo neq; citrinitas appareat. Polemon& Ada- mantius, optimam deſcribenres ingenioſi qualitatem, tribuũt e et, Kadung euli nden git Ran 1 um eolor modicoda a d0 b vergit emi gld camtt ſt, ſed mn ſplendelsie hunc aei loratius laun tio commm colorinoeln itur. 1h Rauumamn Colliger àn 4 um, chanoan onis, quitti aior quaml3- optimi ſünre 1non lntm rreat Polemol n l DE HVM. PHVYSIOG. LIB. III. 30) ei charopos oculos, lucidos,& humentes,& modeſtos; qui color etiam temperiem præſefert. Fronto canes paſtorales laudat, fuluos oculos habentes, vt leones. Caprini oculi. Ex extremorum oculorum temperatura etiam capri= nus color naſcitur, vt Ariſtoteles Animalium libro, caprinum &fuluum medios colores ponit;& in Problematis caprinum ſolum. Hic à claritate glauci coloris cadens in ſqualidiratem ſo recipit, eſt ſane color ſordidiuſculus;& aliquo modo vino- ſus,& flaueſcens, ſic dictus; quod in caprarum oculis cerna- tur, hic ad cernendi clariratem primatum obtinet,& optimo- rum morum indicium eſſe affirmat Ariſtoteles primo Anima- lium libro. Scd in ſuis Phyſiognomonicis oluat id eſt, vinoſi coloris oculi, ſtolidos indicant,& ad capras referuntur. S ed ego non ouveνο ſed aryον legerem, nam ægopos oculos ſubglau- cos intelligerem,& caprinos. Præterea idem Ariſtoteles libro De generatione quinto, ait: Quorundam Animalium oculi ru= fi, cæſii, nonnullique caprini, vt Gaza Latine reddidit. Sed quæ Ariſtoteles Animalium libro dixit, aduerſanturiis, quæ in Phy- ſiognomonicis dixit,& ob id hunc librũ Ariſtoteli falſe adſcri- ptũ putant: Sed animaduertendum, quod ariſtoteles de capris dixit, puto ouib. adſcribendũ, nà oues oculos aquilo colore ha- bent,& ab eodẽé genus ouile amens habetur,& morib. ſtultiſsi- mis,& omnium quadrupedũ maxime ineptũ Repit in deſerta ſine cauſa, hieme obſtante egredirur è ſtabulo occupatum à niue, niſi paſtor compulerit abire, non vult ſed perit deſiſtens, niſi mares à paſtoribus educantur, irareliquus grex inſequitur. Quibus verbis videmus fatuitatem ouibus adſcribere,& capris prudentiam cumipſemet ſexto hiſtoriæ dicat: Capræ pruden- tes ſibi opirulari videntur, nam& in Creta inſula capræ ſilue- ſtres transfixæ ſagitta, herbam dictamnum quærunt;hæc enimt ſpicula è corpore eiiciunt, animaliaitaque, quæ ſecundum vni⸗ uerſum genus fatua dicuntur, nullaprudentia cõm endantur⸗ Adamantius ſplendentes oculos capræ tribuit,& ob id ſtupi- ditatem. Rhaſes eiuſmodi colore oculos ſtupiditatem ſignifi- care dixit. V 2 Sa5 „„ 10, BApTISTN PORTA Subrubri oculi. Quibus oculi ſupere rubeſcunt, ſtupidi fiunt ob iram, idque ad paſsionem referas, quia iis qui ira exacerbantur, eru- beſcunt oculi: idemque in Problematis rationem affert, quare irati oculis maxime erubeſcunt, quia præſidium natura ineam partem tanquam violatam tranſmittit, quæ& ſenſu& motu facilioreſt: nam& in metuendo calor eam partem maxime deierit. Alexander Aphrodiſeus hæc ait: Quoniam ira ſan. guinis cordi ſuffuſi& calidi ſpiritus feruor eſt; hic agitur, tenuis ad caput effertur, atque ad oculos, quoniam pellucid ſunt, ſeoſtendit,& vapores acſendunt ſanguinei, vnde facie quoque rubicunda exiſtit. Homerus ira excandeſcentem Antinoum ita deſcribit: b olli fammantibus anxia curis. Corda tument, rutilis ardeſcunt lumina flammis. Et alibi: = ardentes candebant lumina flummæ. Auerroes in ſuis Colliget, ait: Oculi rubei cum venis rubes ſignificant complexionem cerebri calidam. Vidimus ſæpe ho. mines adeo effrenatæ iræ vt ſtupeant,& à ſc alienentur; ꝗqui- bus non ſolum oculi, ſed totum oculi album ſanguineis venis erat refertum. Vnde prouerbio fertur: Hic habet ſanguinem in oculis, id eſt, iniurias non fert quin vlciſcatur ob iram. 4- riſtoteles& Polemon hunc colorem εοικινον dicunt. Po. lemon etiam& Adamantius in capite De oculorum cenchris, ſanguineos oculos, ³‿μακταςεκα i conſultos& feruidos ino- peribus demonſtrare dixerunt. Ægyptii hominem impuden- tem deſignare volentes ranamp ingunt; hæc enim non alibi ſanguinem habet, quam in oculis. Porro qui illos ſanguineie- ſperſos habent, impudentes dicunt Muſcam etiam impuden- tiæ ſignum faciunt, quam conſtat in capite tantum circa ocu⸗ los ſanguinem habere. Sub- 2. * 14 bidi Kaur 3 Aaceran onemaſa um danan rR ſeat mpantem 1 Quoniani eſt, len Auomiamae aguineinna a cxcandia duwua. ei cum fen a Vidimustt ſealienentu in ſangunes lic haberſin ciſcatur obin Dahnerdicun oculorumca os& feruicai ominemict hecenimTa luiilsßun metiam imp tantumcle DE HVM. PHVYSIOG. L.IB. III. Subrubrisſicci oculi. Addunt bolemon& Adamantius ſiccitatem, vnde quos ſubrubros& ſiccos oculos habere noueris, ſecurius iudicare poteris valde eſſe iracundos. Albertus: Oculi cum rubore ſic- ci, racundorum funt. 309 Subrubri, humidi oculi. Ijdeminquiunt, ſi hu midos videris& rubeos ad vina propenſum hominem iudicabis. Albertus, ſi rubent oculi cũ humore, ebrioſos notant. Igniti oculi. Quibusignei oculi(aui des jinuerecundi ſunt,& ad ca- nes referuntur. A quo Adamantius: Igniti oculi& canini, im- pudentiam gemonſtrant. Introducit Homerus Achillem A- gamemnoni oculos caninos& ceruinum cor exprobran- tem, quo impudentiam& timiditatem eius notat: ghrie luminibus canis, eFrons, pectore cerui. Sedinfiguraimpudentis procacis, intuitus oculos di- xit. Apud Heſichium& Varinum impudentiſſimus& inne- recũdus. caninus dicitur, ob fixuim& impudentemaſpectum- Ariſtogiron Cydimachi Rlius canis vocabatur propter auda- ciam;& Cynici philoſophi dicti ſunt ab ingenio canino, im- pudente, udace,& contumace; vt qui pubſice, non priuate, quem vellent tamquam adlatrantes, reprehlendebant. De varijs sculis,& primo de Granitis. CAP. 8. IXIMVS hucuſque de ſimplicibus oculorum co- D loribus, nunc de mixtis, ſeu varijs. Portio igitur illa o- cuſ, quæ interiacet pupillam& album, ſi vnicolor eſt, duobus modis erit. nam vel orbiculusille varijs punctulis va- riegatus eſt albis, nigris, rubidis, palleſcentibus, vel diuerſico- Ioribus circulis deſtinctus. Dicemus primode ijs quibus in- V 3 ſperſa ſſͤſͤſͤſͤſͤſͤſſͤſſſſ 10. BAPTISTER PORTE ſperſa tamquam mileacea grana, quæ Græei cenchros dicunt; mox de aliis. Sed dicet fortaſſe quiſpiam, vnde tam varii co- lores in oculis? quibus relpondendum quod oculi diaphani ſunt, raræque ſubſtantiæ, ideo per eos viſiui ſpiritus tranſpa- rent, vt in menſtruata muliere videre licet, quæ ſpeculum bene terſum viſu ſuo ſanguineis maculis inficit. Maculoſi oculi. Deteriores oculi ſunt, ait Ariſtoteles ad Alexandrum, qui habent maculoſos orbiculos, nigros, vel rubicantes cir. cumquaque; quia talis homo deterior eſt omnibus aliis, etiam reprobis. Rhaſes ab eo: Pupillæ in quarum cireuitu ſimilitu- do margaritarum apparet, inuidum, verboſim& peſsimum oſtendunt,& ſi oculus varius fuerit, peſsimi erit ingenii. Quotquot ad hucnobis videre licuit homines huiuſmodi ocn. los ſortitos, fœdis maculis inſperſos, omnes proditores, ho- micidas, infidos,& irreligioſos fuiſſe memini. Ariſtote- les ſeripſit hyæna& vitulus marinus mille colores in oculs habent,& byæna omnium fraudum plena eſt& inſidi. rum. Parui& varii oculi, Quibus ſunr vari(ſed Polemon imbecilles)& par- ui oculi; quæſtuoſiores ſunt, ſeruiles,& adulatores,& aua- ri, alia dicentes,& alia facientes,& in his occulte gaudent, quamunss ipſis nil emolumenti eueniar;& in ſumma, omnia lucri gratia agere neutiquam abſtinent, niſi quatenus præ- formidine deterrentur, huiuſmodi homines ſunt imbecil- les, ſicut lepores, cum& ipſi ſimilem oculorum ſpeciem reti Reant. cad ——O—˖—̃—Q:˖—˖—˖—˖—C—⸗—— ſtl um citeditunn, rboſum en 8 peſimienſe nineshuiuſna nnes prodin memini. a ulle colola blen el imbecilein „vili qunau nines ſunt i le llorum ſperalt rint, agreſtitatis, iracun mantns. mores demonſtrant. calculi maiores, ſæuiores; trant. DE HVM PHYSIOG. IIB. III. 311 Calculi æquales in fuluis oculis. gi huiuſmodi calculi xquales in fuluis oculis extite- diæ, iniuriæ,& adulterii nota eſt. Ada- Calculi inaquales in fuluis oculis. el minores, mitiores bet⸗ In fuluis oculis ſten- In eiſdem oculis calculi maiores V polemon aliter ha minores vero, mitiores moles 0 Calculi ſanouinei in nigrio oculis. Sanguinei calculi in nigris oculis, venenorum mini⸗ ſtrum indicant; Adamantius, ſedin Polemone delunt. Calculi pallidi in nigris oculis. moculis, mangones& venenos Pallidi calculi in eiſde nec in Polemone rum propinatotres oſtentant; Adamantius, hæcadfunt. Calculi cærulei& flaui, æquidiſtantes, circa pupillam ordinatim cur- rentes in oculis variis. Oculi varii, Adamantius, imbecilles Polemon, magis in fuluis, quam in cæfiis fiunt,& adhuc de variis cæſiis loquor oculis, cum circa horum oculorum pupillam cærulea grana milu magnitudine,&alia flaua ordinatim inter ſe æquidiſtan- tia, ſicut monile, circa pupillam currant, eiuſmodi oculi dolo- ſum&furtiuum ingenium maxime inter omnes oculorum ſpecies ſigniſicant. Addit Adamantius, Solertiæ intelli gentiæ ſatisillis eſt, ſedſunt mendaces- 4 Cal- 312 10. BAPTISTE PORTE Calculi ignei, albi, ſubalbicantes, pallidi, igneis admiſti, ſanguinti iu nigris oculis; vel extra rotæ circumſerentiam nigredo igni ad- miſta, ſubalbicans, non valde ignea, yt emi- nus nigrum repraſentet. Vtriuſque ſcilicet Polemonis& Adamantii textus mihi non videtur integer; ſed quod ex vtroq; percipere po- tuimus, ſcribemus. Fului oculi nigrorum ſpecies ſunt: nam nigredo eos decorat, ſi in oculis nigris ipſis calculi viſuntur, ignei, albi, ſubalbicantes vel pallidi, velaurei igneis admixti, vel ſanguine, vel ſunt, qui in eiuſmodi nigra oculorum ſpecie calculos non habent, ſed extra circuli circumferentiam habent migredinem igni admiſtam, vel calculos ſubalbidiores, non valde igneos, vtà longe nigros repræſentet, tales generoſos hominis mores, prudentes, taciturnos(Adamantius, iuſtos) bonæ indolis,& magnanimos indicabunt. Calculi pallidi, gneis admiſti,& ceſu,& sculi magni commoti mitan- res,& aſpicentes, vt irati ſolent,& quaſi palpebras reſerent,& ſubluceunt velut ignis. Muagni oculi,& commoti micantes, aſpicienteſque, vt irati homines ſolent,& quaſi palpebras reſerent, omnes hiin- commodiſunt, hæc enim luporum ſilueſtrium,& aprorum ſpecies eſt;& ſi ſubalbicantes fuerint, vt ignis,& circa hos cal- culi crocei igneis admiſti, cum aliis cæſiis, omnino, vt ſupe- rius dixit(cum ad luporum ſilueſtrium aprorumque naturam accedant) erudeliores, agreſtiores,& rapaciores habendi ſunt. Adamantii textus defectuoſus eſt, vel ſtudio decurtatus, cum calculorum non meminerit, ita enim habet: Magni oculi, & commoii micantes, iracundis ſimiles,& palpebris apertis patuli, quales in lupis& apris apparent, omnium peſsimi, cru- deliſsimi namque,& maxime ſilueſtres,& rapaciſsimi ſunt. Calculi quadrangulari forma ignei, inſtar ignis ſublucentes,& prater hos Alus pallidi, igneispermiſti,& ſi cirtuli cæſu,& earulei pupillam am Liaut. Re- fer 3 Ma Bn) comma, iyapebrung 8, aſpicienn eſerent, omtain ſtrium, Kmnn gnis,& citak 1S, ompino a. prorumqpen rapaciotes b & palpedis 1 maꝛumpedinie 4 rapacibiml Khlacents Ghi aanloytle 1 46 DE HVM. PHVYSIOG. LIB. III. 313 Reficiemus Polemonis textum ex Adamantio dilania- tum, Quibus vero non ignei calculi rotundi. ſed valde ignea quadrangulari formagtana; inſtar ignis ſublucentia, fuerint, ræterhæc calculi palldi, igneis permixti,& alii cæſii,& cir- culi ſangumei& cærulei pupillam ambiant, peſsimi ſunt. Conciliator ab his: in quibus guttæ vehementer rubidæ, non omnino rotunde, ſed ad quadratam formam accedentes,& ſublucentes, velut ignis,& intus poſt ipſas, guttulæ pallentes vel glaucæ circuli pupillam foris ambiant, ſæuus oculis ammus occulitur, qui ferarum omnium attocitatem excellit: hi ſunt patratorum nefandorum, qui non à domeſticorum ſangui- nis effuſione, non ab impietate vlla, dolo, verſutiave ab- ſtinent. Hos oculos puto Ezellinum de Romano habuiſſe. humani ſanguinis inexplebilis- Vnde louius eum vipercis oculis, atroci pallore,& ferali fronte fuiſſe ſcribit: qui piuſ- uam barbaro more, ferro& flammis vrbes& multa corpo- rum millia excidit. Ioannes Maria Vicecomes vipereis oculis & venenum ſpirantibus fuit; ſæuus princeps, in ſuos ciues in- auditæ crudelitatis carnificinam exercuit, prægrandibus& voracibus moloſsis humana carne nutritis, fera immanitate quos odiſſet obiiciebat vt ab eis diſcerperentur, incredibili hor- rore popull. Mediocrs oculi. Rectus igitur oculorum ſtatus probi viri indicium af- fert. Polemon, Adamantius. De ouulis cum verſicoloribus tirtulus, LTERA eſtſpecies verſicolorum oculorum non quiĩ Xvariis diſtinctus eſt punctulis, ſed orbiculus, qui pupillam &albuginem interiacet, variis circulis diſcolor ett, vt qui pu- pillam ambit fubniger, qui vero in extima parte album contin- git, ſubalbicans fit, viridis, velalterius coloris. V y Cma- 314 10. BAPTISTR PORTE Circuli in oculus candidi, imbecilles, Qui imbecilles oculorum circulos habent paulo candi. diores, eorum omnum, quos dixi, maxime ſunt imbecilles,& pauori obnoxii. Polemon& Adamantius. 94 Circuli varii coloris. Quibuſcumque non fului calculi ſunt, ſed orbita varie- gata inoculis, fraudulentiores ſunt; Adamantius, textus Po. lemonis hiat, quia deſunt ſigna. Circulus ſanguineus, anguſtus, niger, ælter ſupra igneuu in humidis ocalis. Si ſanguinei circuli fuerint, conſidera colorem& cir- culi magnitudinem; ſi circulus anguſtus,& niger, alter vem ſupra igneus in humidis oculis ſit, præterea ſit, prætereaſ nihil inipſis apparet alienum, magnanimum virum, pruden. tem, iuſtum, bonæ natunæ,& ſupra modum flios amantem iudicato; Adamantius. Ex Polemonis textu vix quidquam intelligi poteſt. Circulus inferior viridis, ſuperior niger. Si autem viridis inferior ambitus, ſuperior vero niger fuerit; doloſum, iniuſtum, pecuniæ furem,& turpiter cum mulieribus conuerſantem exiſtimabis. Polemon& Adaman- tius.. 4 Circuli coloris iridis in ſiccis oculis. Siautem varü coloris oculi fuerint, ſimiles colori mal punici,& aridiores, vanum hominem indicant, Polemon- Aliter Adamantius; Circuli varii coloris, iridis colores ken rentes Ite 1 ldera colun, K nigngf etetea ſi,n mum vinn odum flinn texts lig. riur nigg. 1 s, ſüpenoa rrem, Ktujide polemonkit nt, fmiksel n indicann h gentes in aridioribus oculis, *“ DE HVM.P HVSIOG. LIB. III. 311 luxurioſum manifeſtant. Circuli iridis coloris in humidis oculis. Varii coloris circuli iridem referentes in humidis ocu- lis fortitudinem, animi magnitudinem, integrum eloquium, & rectum conſilium indicant; idem. Circuli coloris iridis in aſperioribus oculis. K in eis circuli iridis coloris re- Si oculi truces fuerint, ra propenſum iudicabis; perientur, adiram&ad venerea ope iidem. De oculis obſcuris, vel dlaris, C A P. 10⸗ EQVITVR vt dicamus de ſplendore oculorum, nam fi- rmam præſagiunt morum qua- Hæ demum qualitates in aliis ſqualliditate,& ſimilibus, cut claritas& ſplendor op litatem; ita obſcuritas iniqnam. ſe permiſcentes, ſcilicet paruitate, malitiam eorum adaugent. b Tenebricoſi oculi. Tenebricoſos habentes oculos omnes impudentes judicat Polemon; ſed incommodos Adamantius efſe di- cit. Tenebricoſt,& aridi oculi Aridos obſcuros oculos, ſuperbos Polemon, inuidosnota- re Adamantius dicit. b Tanebricsſi oculi parui. doloſos, maloru artifices, Si parui,& obſcuri fuerint oculi, muta-⸗ 216 1. BAPTISTE PORTE mutabiles,& multiplicis animi homines indicabunt. Conci. liator ait: Ad eorum augendam nocentiam nil refett magni- tudo velparuitas, ſed minores maiorem angent malitiam. 98 Teuebricoſi,& caliginoſi oculi- me — b G 0. 3 6 60 0 2 5 l. d Qui ſquallidos, Polemon, caliginoſos, Adamantius, ha- 3 d buerint oculos, doloſos, perfidos,& intemperantes iudi- gue Cato. abu — gebte Diſcolora woculi uun Qui oculos diſcoloratos habent, timidi ſunt,& ad paſ- ſionem referuntur, quia qui timet pallidus fit. ego per oculos diſcoloratos, vti conualeſcentes habent, intelligerem, quiin. en æqualiter colorati ſunt: Ariſtoteles in Phyſiognomonicis. In au libro Problematumreddit rationem. In metuendo color de- ſerit partes externas,& maxime oculos. Polemon& Adami- tius in ſigura timidi oculos ei adſcribunt turbulentos. Truces oculi. n 1 Mahometes Secundus Turcarum Imperator profun- dis ac trucibus oculis fuit, iſſque minacibus; crudelis,& natu- d ræ immanis, octingenta mortalium millia occidiſſe creditur, n ſed remota illa ſæuaatrocitate, æquus fuit. Selimus decimus t Turcarum Imperator prægrandibus ac truculentis oculis,& a intuentibus mortem prope ſpirantibus, ſæuus fuit, armorum crepitu gaudens, ingenio perfidus, aſper, immitis, atrox. So-. limanus Solimani filius trucibus oculis, ſæuus in victoria, fra- ctus in aduerſis, fœderum ruptor; ſubdolus. Selimus nonus 1 Turcarum Imperator ferocibus oculis,& ore truci fuit, inſi- tam ſuo animo diram ſæuitiem oſtendit, qui in ſan guinemn gentilium ſuorum immaniter deſæuijt, vtetiam de extin- guendofilio cogitarit, adeo vt immanitate feras anteiret, mõ- ſtro quam homini ſimilior, qui animo pluſquam Tartarico nemini ſuorum pepercerit. 4 Fadi timidiſim dusſir gn a d'inteligen 4 yiogpom n metuenäin §. Polemohli. ntturbulem fuit. Selma truculenthas s, ſæuusfu’m er, immitsan 5 ſæuusinttal dolus. Selnase „Kotetuuni it, quiing t, vterun i tate ferasalle o pluſqumni DE HVM. PHVSIOC. LIB. III. 317 Fædli oculi. Eſt& oculorum ſpecies veluti obſcura, turbata, ſqua- lens, nebuloſa, ſubliuida,& vt ita dicam, cadaueroſa, ſæua, jmmanis,& mortem minitans, qualem ſicarii& carnifices ręſeferunt: hi ſemper inſidias, cædes,& facinora minitan- tur. Saluſtius inſignis hiſtoricus Catilinam fœdis oculis fuiſ- ſe ſcribitʒ& animo fuit impuro, ſcortator, adulter, ſacrilega, aneo, infidus, ſceleſtus,& occiſor. Eiuſmodi fœdos oculos habuit Nero, vtà Suetonio deſcribitur, quod tyrannicæ cru- delitatis& impiorum morum non leue fuit argumen- tum. Oculi obſcuri, humidi,& iuſtæ magnitudinis. Oculi obſcuri, humidi,& iuſtæ magnitudinis, conſtan- tem, diſciplinis habilem, ingenioſum, verecundum, timi- dum,& fere parcum hominem teſtantur. Pol. Adam. Lucidi oculi Contrarii ſupradictis tenebricoſis oculis ſunt clari lu- minis oculi, quibus ſi contradixerit aliud nihil, optimos mores præſeferunt, Polemon, Adam. Eadem Conciliator. Ariſtote- les libro De partibus, Oculorum claritas, ait, ex humerum claritate procedi,& animalia, quæ ſubtilem habent ſangui- nem, prudentiora ſunt. Auguſtum oculos habuiſſe claros&́ ni- tidos diximus, fuit& optimis moribus, ingenio,& militari diſciplina percellens. In Bartholomæo Liuiano viuidi& per- acres oculi erant, innatæ virtutis indices: quantum enim ex- selſo, efficacique ingenio valeret, facile oſtendit, nam pertina- ci induſtria, ſingulari labore, maximaque vigilantia ad ſum- mos militiæ honores aſcendit. Clari nitidique fulgoris oculi tui ſunt, digniſsime Princeps Eſtenſis, nec ſine vialiqua diuini fulgoris cuiuſdam; vt ſialiquem enixe contuearis, vultum ſub- mittere cogas; vnde optimis diuiniſque moribus& diſciplina præpolles, D⸗ 4 1 31s 10. BAPTISIE PORT b De oculis ſplendentibas,(ap. 1l. D oculorum coloribus dum verba faciunt Polemon& A. damantius, de quodam ſplendore loquuntur, quem vo. cant aaνναα εεμνν deſt, incertum& diſcurrentem ſplendorem quendam, non qui in politis gemmis, ſed perpolitis lapidibus 9 marmoreis, vt in iaſpide, porphyrite,& huiuſmodi lapidibus, conſpicitur. Adamantius huiuſmodiſplendorem in capræo- culis reperiri ſcribit,& ob id ſtoliditatem quandam ſignifica- re. Plinius: Oculi capræ lupiue ſplendent, ignem que eiacu. lantur. b Splendentes oculi Oculi ſplendentes& magnum lumen habentes, homi- nem kurtis ſe oblectantem indicant; Polemon. At Adaman. tius aliter: Oculi ſplendentes ſtupiditatem arguuntaita enim aſpicit cap ra. b Hlendentes, teſti,& ſanguinei Oculi. Quoſcumque plendentes& luminoſos inſpexeris o. culos, cæſios,& ſanguineos, in negotiis feruorem ac veſania proximiorem audaciam inde colliges; Polemon. Aliter Ada- mantius: Splendentes oculos, etiam ſi ipſis lux aderit, non bonos iudicato; hiuſmodi enim ſplendor in cæſiis& ſangui- nolentis oculis, feruidum in negotis peragendis,& ad quæ- uis aulentem, vt prope furori proximus ſit, denotant. b Oculi ſplendentes fului, cum lumine. b Si in fuluis oculis etiam ſplendor inierit, tales pauori ob- noxios dicas; quippe omne negotium pertimeſcentes, cun- a ſuſpecta habent. Polemon& Adamantius. gpleudentts nigri oculi. Oculi ſplendentes nigri, paucos& meticuloſos,& val- de Rrg 2. ul. ciunralen Ocpuuntu, ur 1 Nena detpolttſa, 4 Aiulmoc an qlanännig men lubens olemon, K 16 T tem rge. a tnei oculi. minoſos ine is feruotenn Polemon la. ſi ipſis lox aa lor in cedit 1 deragencis Uäu lus lit deuomn lunune. inierit, tlon pertimelcaez intius. lli. & meticublet — — . „ DE HVM. PHVSIOG. LIB. III. 3% de malignos aſtutos homines teſtantur; Ex eiſdem. Splendentes, nigri ſubridentes oculi. Qui huiuſmodi oculos magnos& ſubridentes habuerint, ad omnes tupitudines venient. Ex eiſdem. Slendentes, torue aſpicientes ouli. Oculi humidi, ſitoruum contueantur, animoſos, fortes, fu- rioſos, iracundos, in actionibus properos, temerarios, timi- dos ad dicendum,& in ſumma, nequiſsimos homines iudi- candos cenſemus; Polemon, rectius Adamantius loquitur: Oculi ſi toruum contueantur, moleſti; ſiquidem humidiaſpi- ciant, amimoſos, fortes, furioſos, recte loquentes, actionibus properos, temerarios, inelegantes,& ſecordes oſtendunt. Sylendentes, ſicci oculi. Aridi oculi, prauos& ſceleſtos notant- lidem. Splendentes concaui, parui oculi. Si huiuſmodi oculi concaui& exigui fuerint, peiores funt, tametſi enim prudentes exiſtant;ſunt tamen inſidiatores, diſsi mulantes propoſitum,& omnia ſimulantes„& omnia cu- pientes; Polemon. Aliter Adamantius: Si exigui& concaui fuerint oculi, peiores, crudeles, inſdiatores, ſimulatores, Ko- mnia cupientes ſignificabunt. Textus Polemonit corrigen- dus, vbi âεα⁴αικνςο ½ ε εοννuμegendum§&⁶εενοοες, ex Adamantio. Splendentes oculi, quibus funiculus imminet, ſupercilia aſpera,& palpebra erectæ. Et ſi huiuſmodi oculis funiculus imminet,& ſupercilia a- ſpera,& palpebræ erectæ ſint, fortitudinẽabſq; conſilio,& ma- liri,& audaciã ſignificabit: Polemõ. Ex Adamantio ita rextus corrigi poteſt: Et ſi huiuſmodi oculis funizulus immineat, ſuper- 210o0 10. BAPTISTE PORTKE ſupercilia aſpera,& palpebræ erectæ fortitudinem cum conſ. ko fignificabit. Splendentes oculi, quibus funiculus ſupereminet, aſpera ſupercilia,&ydd. pebræ erettæ,& alpectus trux,& amurus. At quibus tum funiculus, tum palpebræ,& ſupereilia depoſita fuerint,& aſpectus aſper,& amarus, peiora hæc qua quæ diximus, ſigna erunt; Polemon. Aliter Adamantius. Qui. bus autem tum funiculus, tum palpe bræ,& ſupercilia, nonwm diximus, erunt, aſpectus autem aſper& amarus, omnium pel- nmi. V Splendidi oculi. Qui ſplendidos oculos habent, luxurioſi, ceu qui gallos & coruos hac parte referant, Ariſtoteles in Phyſiognomoni. cis. Ego autem ad paſsionem referrem. nam per coitumo. culi ſplendent. Polemon fornicationem, rum in maribus, tumin feminis ex ſublimibus corporis partibus deprehencdi poſſe dixit, ſeilicet in oculis,& ſupercilis; qui ſi lucentesfuc- rint, ita vt voluptate repleti videantur, libidinoſos argunnt. Adamantius autem: Oculi ſplendentes, quales habent aues, venereos oſtendunt. 3 Fulgentes humidi oculi. OcLuli humidi ſplendentes, vt aqua, hominem bonis moribus præditum denotant; Polemon, Adamantius. Ocull tamquam guttæ ſplendidi nitoris relucentes, compoſitos mo- res& graues indicant; Albertus. Do motu oculorum,&primo de ſtantibus, CA P. 12. VNCde oculorum motu agetur, vt qui fixi, mobiles, Trigidi, trementes,& conniuentes, aliisque ſpeciebus di⸗ ſtincti recenſentur. Auerroes Colliget quarto, Motus, ait velo⸗ un alben 4 e na lpebre, N a3. Natus, beiouag 8 der Adaman, Küpercih, amarus 4 Rurioſ„Lel s part bus deg, lis; quiſilues. lbidinoſn a, quales he i. qua, bomi, on, Adamant. entes, cannait — — eſtantuu DE HVM. PHVSIOG. LIB. II. 32) velociotes oculorum, ex cerebri caliditate; tardiores vero exX frigiditate Prouemunr. Stantes oculi. Cohxrentes oculi omnes incommodi; Polemon,& A- damantius. Stantes oculi humidi. Homines ſtantibus præditi oculis& humentibus, pauidi ſunt; Polemon& Adam.& in ſigura manſucti, eum conſtan⸗ tis intuitus faciunt. Hrene& ſicci oculi. Si rigidi& aridioris oculi fuerint, perturbationum ple- num hominem oſtendunt; Polemon. ſtolidum dicit Ada- mantius. Stantes oculi,& pallidi. Oculos ſtantes& pallidos, inſanos Polemon, bardos,& ſtupidos Adamant. oſtendere dicunt. Stante ca d,&obſcuri oculi. Eum qui eæſios, ſtantes,& citr aperſpicuitatem oculos ha⸗ bebit, uec tibi amicitia arcta coniungito, nec vicinũ exoptato, Kitineris comitem habere vitato, vt qui doloſus ſit,& ſem- per alterius calamitati inuigilans. Polem, Adamantius. Stantes oculi,& ſa geah⸗ eleuantes,& ſi M Tanl es. Qloſcumqueſtpercila aſurſum eleuare,& ſpiritum ab in⸗ timis trahere inſpexeris, praui confilüh homines, ſæuos, iniquos cenſeto. Polemon praui conſilii; Adam. ntiu, imnbruaentesena. ſipientes Kiracundos dicit. Idque etiam ex apparenti more mihitractum videtur: qui enim facinus alicuod patrare inten- X dit 322 dit, ſupercilia erigit, ex imo ſuſpirat, fixis oculis contuetur. Fi- xus intuitus ex nimia cogitatione& decipiendi deſiderio pro- uenit. In ſacræ paginæ prouerbĩis extat: Qui attonitis oculis cogitat praua, mordeus labia ſua, perficiet malum. continua& diut 10. BAPTISTE PORTKE Subintuitus. Nunc amoris feruentiæ ſigna dabimus, etiam ex Phy- ſiognomonia; cum facile ex ſignis cognoſci poſsint, quæ tum ina experientia, tum ex repetita hiſtoriarum lectione animaduertere licuit. Plutarchus de Antiocho, Stra- tonices ſuæ nouercæ amofe excandeſcente, hæc recitat: Cum enim ipſe eam deperiret, reuerentia patris detentus, cum nul. lum remediũ huic malo reperiri poſſe ſperaret, ſimulans ſe cor- poris morbo vrgeri, ex cibi aſtinentia, voluntaria morte, aba. more quq excedebatur ſe védicare ſtatuerat. Eraſiſtratus me- dicus, qui curam eius habebat, cũ eum amore deperire cogno- ſceret certo, ſed cuius amore, penitus ignoraret, ex vultu, qui murtari facile ſolet, indicia colligebat; cum puellæ multæ& formofiſsimæ ad eum accederent, nullum in vultu mutaro- nis ſignum obleruabat, ſed accedente Stratonice, tam repen- te perturbatio Antiochum occupabat, vt facile deprehende- rit, cuius amore langueret, ex vultus rubore, ſubintuitu ocu- lorum, acutis ſudoribus, motu incredibili venæ, ac poſt def- ciente ſenſu, ingens pallor toto corpore diffundebantut. Sed apud Apuleium nouercam ſuĩ priuigni amore exardeicentem ita deſcriptã leges: Deformi pallor in ore, marcentes oculi, lal- ſa genua, quies turbida, ſuſpirirus, cruciatus tarditate, vehe- mentior,& fletus. Ouidius de Byblide: Er color,& macies,& vultus&, humida ſæpe Lumina. Stantes, ſubrufi,& ingentes oculi. Ocuh ſubrubicundi, grandiores, ingluuiei& ſalacitatis eſtes ſunt. Polemon& Adamantius. Stautes, ſubrubri, ingentes,& infra ſbeftantes oculi. 51 ſpe lun ———— tuerat. Eratd ignoraret a, zcum puelk Alumin vu Stratonice,r t, vt facile ten rubore, ſubraat dibilivenæ ani ore diffundas ni amore enttnne ore, ma ruciatus uia- de: ida ſepe lans 1. 1*„ es, in zun 1 5. V fra Muua b DE HVM. PHYSIOCG. LIB. III. 323 Si qui tales ſortiti fuerint oculos,& infra ipectabunt; im- pudentiæ ſignum, iniuſtitiæ, cogitationis,& inanitatis, Pole- mon. Sioculorum partes inferius rimas agent, eadem ſgni- ficant,& impudentem, iniuſtum, sonſilii inopem,& iucun- dum Adamantius. Stantes parui oculi. Quemcumque paruis oculis& ſtantibus pręditum in- ſpexeris, auarum iudicato,& quoquo modo quoduis lucel- lum aucupantem. Polemon, Adamantius. Stantesparui, prominentes oculi, qui frontem& ſu- percilia contrahant. Si frontem etiam vna cum ſuperciliis in medium contra- hat, homo eſt ad rem intentus. Iidem.— Stantes parui, prominentes oculi,& qui frontem& ſupercilia contra- hant,& corpus ſurſum trahant. Siĩ cum his oculorum indiciis totum corpus ſurſum tra- hatur, ſecundum Polemonem(ſed Adamantius deorſum di- cit iracundum& violentum iudicabis. Stantes, parui oculi frons exporrecta,& pal- pebræ mobiles. Hanc optimam oculorum conſtitutionem ſtantium cenſet Adamantius, quam Polemon omiſerat. Oculi immo- biles parui, humidi, frons exporrecta, palpebræ mobiles, Vi. rum indicant curioſum, diſciplinarum amantem,& diſcend́ cupidum;& hæc ſola facies fixorum optima eſt oculorum. De oculis ſe mouentibus, Cap. 13. DXIMVS de cohærentibus; nunc de ſeſe mouentibus oculis, ſeilicet de oppoſitis. Græeis huiuſmodi oculi dicun- turs 9 Xεμον Lu uero. zid eſt, ſe mouentes. 1 4 10. BAPT I8TE PORTE Fe frequenter mouentes oculi, quaſ ſtantes cum tinctura 1 4 albuginis.. Quioculos frequenti tempore ſe mouentes, quaſi ſtan. tes,& tincturam albuginis in oculo habent, intellectini ſunt, &referuntur ad apparentiam. Si enim in aliquo vehemens intellectio fiat in anima, ſtat& viſus, Ariſtoteles in Phyſiogn. Tincturam albuginis in oculo Sueſſanus ad naturalem cauſ- ſam xefert, quia ex humore melãcholico, ex quo fit ingenium, tinctura albuginis in oculo fiat. b ge moueutes, ſicut turbati oculi. 3. 6. 4. Oculi ſe mouentes ſicut turbati, ſuſpicioſum& fideĩ ex- pertem hominem arguunt; Polemon. Oculi velociter ſe mo- uentesstürbati, ſuſpicioſum, fidei expertem, oſtentatorem magis quam effectorem indicant. ge mouentes oculi cum palpebris. Quiautem oculos(Polemon addit magnos) cum pll. pebris mabiles habuerint, impotentes homines ſunt quo adl animum. Idem. 1 se mouentes cum pa'lpebris oculi parui. Oculi parui, voloces& palpebræ quæ ſempermoueantur, peſſimi omnium iudicandi. Rhaſes. Se mouentes cum palpebris immoti oculi. mon, Adamantius. Circum ſe mouentes, obſcuri oculi. Oculi omnia ſpectantes obſcuri, veſanos& libidinoſos ar- guunt. Polemon. Oculi omnes circum volubiles obſcuri, ga- neones denotant. Adamantius. Se ÿm A —öö—ö—ö—ö—ö— Omoculos dumtaxat, non palpebras ſatis mobiles ha- buerint, confidentes& in arduis rebus audaces erunt. Poler IR scam tmn, aüiquo he toreesin h ad maturatn 1 ecuoftti 1 Ml. piciolum bilen ena. ertem, oltenatn ebris. lit magnos)t hominesſun ulani. ur ſempermoui motu ocui. V bras ſatis mablt 4 audaces erult 1 oculi. ſanos Klbidhot avolubies cbſil- DE HVM. PHYXSIOG. LIB. III. 325 ge mouentes tarde oculix. 8 Tarde autem mobiles oculi, ſegnes, tardos, inertes,& male ſenſatoshomines arguunt; Polemon. addit Adamantius; Et qui diſſiculter incipiunt,& tarde deſinunt. Alexandrinus ait: MobHles oculi iracundiam ex calida complexione, tardi ex frigida,timiditatem ex contrariacauſſa notant. ge mouentes mediocriter oculi. xiat qualitatem innuit Ada- Motus mediocritas oculorum, omnium quæ dixi, emſignificat. Auerroes quarto Colliget, Medio- tus oculorum ex mediocritate calidi& frigidi, ait Exiam dicis optimam motus mantius med ocritat criratem mo prouenire, velut ex optima temperatuxa. De Vibrantibus oculis, CAP. 15. OTVM boc caput in Polemone geeſt, ab Adamantio A ſolum appofitum, hos oculos ita ſe mouentes gano„S vocant Græci: aliaà iam dicta mobilitas ſpecies eſt, nos vibrantes dicimus. Oculi vibrantes, parui. Vibrantes paruique oculi doloſum hominem arguunt. Adamantius. yibrantes magni oculi. V ibrantes, ſi magni, ſtolidum,&libidinoſum dicunt. A- damantius. yibrantes, tamquam ſalientes. Vibrantes, tamquam exilientes, mali& hi ſunt oculi: Idem. b X z Vibran- 326 10. BAPTISTE PORTE Fihrantes, tanquam ſalientes,grandes, ſplendidi, Glucidi oculi. Vibrantes vero, tamquam exilientes, grandiuſcul, ſplen- didi,& humidius contuentes, ingentem commonſtrant ſpi- ritum,& excelſam, vt maximorum operum effectricem, ani- mam, iracundos tamen, ebrioſos, celeres, epilepſiæ vieinos,& ſupra homines gloriabundos, qualis fuit Alexander Macedo. Fibrantescircumtumentes oculi. Circumturgentes oculi, inamabiles, crudos, gulones, ſalaces, cithara, fiſtula muſicaq; gaudentes viros demonſtrant, alia ex aliis ſigna coniecta. Idem. Vibrantes turbidi oculi. Oculi turbidi, ſi alia ſigna conſentiant, infidi, iniuſti& audaciſsimi ſunt. Idem. De oculis ſe claudentibus, Cap. 16. F S Tetiam motus ſpecies clauſiira& reſeratio oculorum: diuerſimode hæc fit actio,& varie animi paſsiones porten- dit,& primo de ſeſe claudentibus agemus. Clauſi, ſurſum abeuntes oculi,& ſtantes. Oculi, qui quum ſe claudunt, ſurſum abeunt, ipſiq; ſtan- tes& ſubfluidi ſunt, intemperantem, vanum, inſanientem hominem arguunt; Polemon. Ingluuiem vero Adamantius, &lbidinem bgnificare vult. VItima particula deeſtin Pole- mone, quæ mihi perneceſfaria videtur: coeuntes enim& in- ſanientes oculos claudendo ſurſum vergunt. Ariſtoteles libro Problematum rarionem addit, Cur coeuntes oculos ſurſum Veicant: quia ex ſuperiore parte veniens calor, eo oculos in- Heftit, quo defluxerir. Torquatus Taſſus acuti ingenii vir,& de poth oprime meritus, oculos haber ſubffuidos, eoſq; clau- dendn verait ſurſum, eſt& Veneri,& menris, alienationi ob- Claußt hOxus. ſ kl. lant, inſii,. ap. 16. C reſeratio aun nimipaſsiond mus. G antet. (um abeun, it „vanum, iüläne iem vero dcau- darticula ckett „coeuntes en gunt. Afſtorat euntes ocllult s calot, eoont us acuti e (ubfluidoseoi nentis dhaun- DE HVM. PHYXSIOG. LB. III. 327 Claußt, recti, humidi, iuſte magnitudinis, ſplen- dentes, cum laua fronte oculi. X gi autem recti oculi clauduntur,& humidi, caſtigatæ ma- gnitudinis, reſplendentes, cum læuigata fronte extiterint, verecundos, optimi conſili, ſtudioſos, dulces& amabilis in- genirhomines indicant. polemon, Adamantius. Claudentes recti, iuſtæ magnitudinis, cum laua fronte ſicci oculi. Si autem ſicci fuerint; temerarios; malignos& iniuſtos ſignificabunt. lidem. b b Chaudentes ſeſe oculi cum fronte aſpera; ſuperciliis obliquis, palpebris duris& concretis. si autem frontem aſperam, ſupercilia obliqua palpe- bras duras& concretas habuerint; ſilueſtriori animo præfi- dentes, ad temeritatem propenſi,& qui laudibus inffentur,& muneribus corrumpantur, erunt. Polemon, Adamantius. Claudentes ſeſe oculi cum palpebris non rectis, nec ſuperciliis immotis ſed trementibus,& quando oculi& ajpectus ſubmouentur, Qui vero palpebras non habent rectas, nec ſupercilia im- mota, ſed trementia,& ſimul oculi& aſpectus ſubmouen- tur; tales effeminati ſunt,& viri videri cupiunt. lidem. De oculis frequenter ſe aperientibus, Cap. 17. D XIMV Sde ſeſe claudentibus oculis; nunc de oppoſitis, ſcilicet, ſe aperienribus. Aperti ſemper,& valde ſtabiles oculi, t aliquid meditantes, Oculi qui valde frequenter ſe aperiunt,& perſtant, vt ali- quid meditantes, eorum animi conceptum vel ſᷣignificatio- nem commonſtrabunt; quæ res ex ſuperiorum omniũ ratione X 4 capta- r IO. BAPTISTEÆ PORTEÆ b captabitur, ſi ſicci, vdi, lucidi, tenebroſi, magni, parui, promi- nentes, abſconditi, mobiles,&c. fuerint. Quod ſi ergo lupra ànobis dicta recte percepiſti; facile cuiuſmodi motes porten. dant, Pronunciare poteris. 8 328 Aperti ſemper oculi, obſcuri, humidi. Oculi ſemperaperti, tenebroſi,& humicdi, accuratum hominem indicant, lidem. Aperti ſemper oculi, obſcuri, humidi,& mitis aſpectus. Siad hæcmitis eorum aſpectus fuerit, probihominisin- dicia teſtantur. lidem. b Aperti oculi, ſicci, Eblendentes puro lumine relucentes. Oculi aperti, ſicci, ſplendentes,(ueμα)& puro lumine relucentes, impudentes& andacismos indicant. Ii- dem. Ariſtoteles in Phyſiognomonicis in figuca impudens tribuit ei oculos apertos& ſplendidos; ſiom ea etiam Poſe. mon& Adamantius. Oculi quidem. inquit Rhaſes, paren- tes,& acute intuentes, inuerecundi ſunt; cuius cauſſa eſt mul. titudo ſpirituum cnm igne effundentium ſe ad muſculos,& vulgo iactari ſolet, Apertos oculos& fixe intuentes inuere⸗ cundi eſſe, Hyertis oculis domientes. Multos noui homines, qui oculis apertis dormitant; quid de eorum moribus præſagiendum? Ego timidos exiſti- marem,& quam plures hoc modo dormientes timidiſsimos gognoui, Xad lepores referrem. Xenophon leporem apertis Iimmotis palpebris dormire ſeribit. Vnde Kgypti patens aliquod ſignificare volentes, leporem pingebant, cum id ani- mal oculos ſemper apertos habet, vt ſcripſit Horus. Græci hos homines Naasænnss vocant, id eſt, leporinos oculos haben- te?. umid. e umidi C erit, brobidoni durs lumie ( aazuaneſs)d acisimos indich zin tigus da imp 3 hon ea etim inquit Rhaſcos tz cuius cauſſiett um ſe admuſchb Ixe intuentes,in 2 lis apertis dommi- Ego timidmzal- Ties tmibn phon leporemai Tade gy ui ngebant, cumilit fit Honss Grach. erinos ocubsteie 4 — DE HVM. SHVSIOG. LIB. III.; 29 tes. KopoBavxia morbus eſt, à pupillis oculorum, quas aεαν ap- ellant, dictuscum qui cuſtodes Iouis eſſent, non modo ex- Lubare, ſed etiam apertis oculis domire cogebantur. Plinius: Dormiunt lepores oculis apertis, multique hominum, quos corybantes Græci dixere. bet apertos, ditatem.. Dorcas etiam dormiens oculos ha- & ſaxa 8 erupes altiſsimas habitat propter rimi⸗ De claudentihus ſeſe& perientihu eaull, CAP. 1 8. IXIMVS de ſR mpli ci aperitone& reſcratione ocllo- erum; nunc de mixta, ſcilicet; du clauduntur& reſe- rantur. Claudentes ſeſe,& wihre ocu li. Oculi ſeſe claudente s,&rurſus aperientes, inl ſidioſos, in- conſultos,& deceptores notant. Polemon, Adar antius. Claudentes ſeſe,& aperientes culi humidi. Sihumidi fuerint, prudentes& artium amatores, Pole- mon, Adamantius. Claudentes N.& aperientes oculi palidi, & mementes. b Si autem tremoripſis inerit,& p pallidi fue int inſaniam & mentis alienationem deßgnanr. lidem. De oculis nictantibus, Cap. 19. NC ANTES oculos deicne s, quĩ fr equentera periun- tur& daaduntur alil palpebrizare dieunt; Graci e 1 0⁸ιόσπα. Conniuentes oculi. Qui palpebrizant, timidiz quia in oculis primum mouen- 54 tul „ 10. BAPTISTR PORTE tur. Et in figura timidi ait: Qui palpebrizant, imbeeille, — 1 4 Et in figura ornati, ait: Oculorum, qui volociter palpe. Prizant, hi quidem timidum, hi autem calidum ſignifican, Tributt enim ornatd Ariſtoteles in Phyſiognomonicis. tardam nictationem. Polemon,& Adamantius. Oculi ni. ctantes formidoloſitatem arguent, iidem in figura timidi, ii. buunt ei palpebras velociter mobiles, ſed ornato oculo. rum vel palpebrarum motum neque tardum, neque velo. cem tribuunt. tus, cum ornatus intra timidum& fortem verſetur. pl. nius: Pleriſque vero naturale, vt nictare non ceſſent, nos pauidiores accepimus. Ego nictationem ex cerebi humiditate& debilitate prouenire dicerem: debiles enim oculi. qui ſe continere non valent, contremiſcunt,& nictant. Alexander Aphrodiſeus poſt Venereum coitun Vnde corrigendus venit Ariſtotelicus tex, oculos pauliſper conniuere dixit, idque propterea fiei, quia in concumbendo ita nos voluptati damus, totique dilabimur, vt erigere oculos, animumque& ſenſimin ſublime euehere nequeamus, quo fit, vt animus minus co- poreas ſentiat affectiones; debilitatur& cerebrum poſt ci- rum, ideo& oculi nictant. Conniuentes ſicti oculi. Quod ſi conniuentes oculi cum ſiccitate fuerint, inſ- dias, fraudes,& occultum aliquod malum ordiri arguunt; Adamantius. in Polemone dee ſtprincipum. Conniuentes diſtorti,& ſubpallidi oculi. Sitales diſtorti& ſubpallidi fuerint, fatuitatem teſtan- tur. lidem. gllal illes, ſed orn Ue tardum ne n nickare non, Hnickationem te dicerem: dch ent, conttemla poſt Venerem idque Proptas luptati damu dimumque& t, vt animusm ur& cerebrun, 1 culi. im ſccitate itni. 1 malum ordiae ncipum. haliii ncul. — — rrint, farutue DE HVM. PHYSIOG. LIB. pe non conniuentibus oculis, CAP. 20. III. 331 ü RE 5TAT de ſupradictis contrariis oculis non nictantibus dicamus. Non conniuentes oculi. At contra, qui non conniuent, robuſtiores& inuicti funt. Ariſtoteles in figura ornati, non conniuentes oculos ca- lidos dicit, id eſt, audaces,& fortes; cum eius contrarium ſæpe conniuentes timidos innueret. Plinius narrat, viginti gladiatorum paria in Caii principis ludo fuiſſe, in ĩis duos o- mnino, qui contra comminationem aliquam non conniue- rent,& ob id inuictos fuiſſe, tantæ hoc diffi cultatis eſt ho- mini. Non conniuentes,& grauiter intuentes oculi. Oculinon conniuentes grauiter contuentes nihil vm- quam boni moliuntur. Polemon& Adamantius, Non conniuentes, placide intuentes,& humi- di oculi. Non conniuentes oculi, qui placide intueantur, humi- dique fuerint, curioſos, multa animo ſpectantes, amori dedi- tos,& faciles arguunt, Iidem. Conſtantes& ſine nictatione oculos Celebinus Turcarum Imperator habuit, qui compo- ſiti animi indices fuere. b Non conniuentes, pallidi, ſubrubri& ſicci oculi, Oculi non conniuentes, pallidi,& fubruffi apparentes, & ſicci, malitiam, iniq uitatem, iram, dæmoniacam nequitiam, & ſtoliditatem teſtantur; Polemon. ſed Adamantius, Calami- tatem dicit,& improbiſsimarum rerum memoriam, iracun- diam, inuidentiam,& quamuis aliam extremam malitiam denorabunt, Chriſtiernus Daciæ Rex inſidioſos& vipereos oculos 3312 10. BAPTISTE PORTE tutus, qui feras omnes nimia ſæuitia ſuperauit. Nou conniuentes, in ſe ipſas circumuoluti. Si autem& ipſi in ſe ipſos cirgumuoluantur, magna a. b mentia laborare ſcias, iidem. De mobilitate oculorum, Cap. 21. NI N̈C oculi motum Ariſtoteles, Polemon& Adaman. I Itius rνν vocant; nos velociter mobiles. ſine præcipites dͦ cimus, alii acutus interpretantur, cum su vtrumque ſignit cet, ſedà veritate maxime aberrant, quum Phyſiognomone hos oculos aſcribant accipitribus, aquilis,& reliquis rapacium animalium. Mobiles oculi. Quoculos ſatis mobiles habent, raptores iudicanturar- umento accipitrum; Ariſtoreles in Phykogn omonicis aquo Polemon,& Adamantius. Oculorum motus præceps rapaces indicat. Peracris iudiei vir Lucianus ſuum deſcribens pſeudo- mantem, Alexandrum maximum latronem(quippe qui non in ſiluis& montibus, ſed in ipſa cinitate ſit latrocinatus)oculos dixit habere vehementer acres,& verſatiles. Mobiles,& acuti viſus oculi. A- Cuius oculi velociter mouentur,& viſiis eſt acutus, ta- lis homo eſt latro, fraudulentus,& infidelis; Ariſtot. ad Alex- andrũ, ex quo Rhaſes: Oculi acute cernentes,& ſatis mobiles, latrones, deceptores,& callidos oſtendunt. Conciliator: Ocu- li vehementer ſe mouentes,& acute cernentes; callidi, latro- nes,& infideles. Motus oculorum, vt diximus, ex cerebii ca- liditate procedit, quæ quando magna eſt, oculorum velocitas præceps eſt; excaliditate complexionis procedit horum ſüb⸗- tilitas, ex quo ingenium; ex ingenij ſubtilitate procedit alte- rius deceptio,& furtum. 8 Molil- oculos habuit, id eſt, igneos,& non conniuentes, velfixi oh. 3— ORTg Dnniens uperauitt. rcumualuuix. umuoluand Cp. A. 8) Polemon k nobiles inenie 2) am Swevtruman quum Pbylexr d, DE HVM. PHYSIOG. LIB. HlI. 333 „Mobiles rubei sculi. gi vero oculi ſunt rubei(&m obiles, ſubintelligendum) lle, cuius ſunt, eſt animoſus, fortis,& potens. idem ad e- h xandrum, Hos oculos, vt diximus, Ariſtoteles rapacibus aui- bus aſsignauit, aſtures enim,& accipitres, qui mobilibus& ſanguineis oculis ꝑræditi ſunt, pugnaciores aliis ſunt,& de per- ticain aſtantis faciem ſemper volant,& pugnam appetunt. Luſcioſi oculi. Oculi ſubcæcutientes( va²νασντ) Ariſtoteles in Phy- d fiognom onicis, ſed Polemon imbecilles(Xerol,)palpebras cõ- puüüs, Krelcl iungentes Lba αειο) Adamantius cæcutientes(Naπνεα) 1. int,raptoresiui Phyſiognomo- um motuspracz luum deſcibas atronem(quh ate ſit latrociu Vel ſatiles. riſis aruli erentesdelin endunt. Condlhntt te cernentes 5 vtdiximuseld na eſt, oculofuni M onis procedi bomd jſubtlltateploe. nfidelisz Atituat — 1 tur,& viſis tur 1 androgynos notant, nos textus omnes ſubdi mus; vt mutua ope corri gantur,& videant lectores monſtroſas interpretum translationes, vt omne aliud potius, quam de oculorum phy- ſiognomonia tractate videantur. Luſcos vero oculos hab en- tes, qui ad lucernam minus vident, ſemper improbi habiti ſunt, naturæ defectum oſtentantes in principalibus membris; ob idluſcis moribus&o peribusiudicandi. Angelus Politia- nus ſubluſcus fuit, peracris vir iudicii ingeniique, ſed aſtuti, aculeati occulteque liuidi, quum aliena ifrideret,& ſua à pro- bo iudicio expungi non pateretur. Alteram palpebram iuxta medium viſum ſtantem congruentem; fur- ſum atto lens placide& molliter intuens. Qui alteram palbebram congru entem(em euus«) iux- ta medium vſum ſtantem,& qui palpebras ſupra oculos re- ducentes, molliter intuentur, androgyni funt, Polemonab Ariſtorele in Phyſiogn. Qui palpebras medias comprimunt, & vniunt)& vtrimque, vt expaueſcentes, retrahant, mœchi jihomines ſunt. Adamantius: Siin mediam palpebras com- primunt,& vtrimque expellant,& laſcioſi ſint; hos ſi mœ- chos dixeris, non peccabis: ſimihter vrrimque comprimen- tes, vel retrahentes iudicabis. Pal- — 334 10. BAPTISTER PORTE Palpebras comprimentes,& vtrimque retrabentes mol- liter& placide intueutes. uſculi lemol Qui palpebras comprimunt,& omnino molliter& de. litioſe intuentur, effeminati ſunt,& ad feminas,& ad decen- tiam referuntur. Ariſtoteles in Phyſiogn. Qui alteram palbe. lun⸗ bram ſupponentes(⁊σεαιλνννες)& ſubuertentes(A'aten. 4s* 2uuſcioſi,& placide molliterque intuentur, ſe formantes, ac fingentes,& plurimum formæ indulgentes adulteri. Pole. mon. Quialteram palpebram ſupponentes,& ſubuertentes, & ſimulhumide placide,& molliter intuentur, delitioſi, for- mæ indulgentes,& mœchi ſunt. De oculi ridentibus. CAP. 22. tes accedamus, ſcilicet, qui riſibiles,& qui triſtes tue- rint, nam plerumque italudibundi viſuntur, vt eos a- ſpicientes non ſolum oculi, ſed eorum cauſſa,& totus vultus ludere,& ridere videatur. Hi præcipue oculi in mulieribusvr- ſuntur, quæ plerumque fraudibus doliſque ſcatent. D IXIMVS de motu oculorum, nunc ad alias qualita- Ridibundi oculi, bilares. Oculos in quibus voluptas quædam ac riſus inhabitant, non ſine culpa putamus: doloſos enim,& quorſum tendant conſilia celantes, maligne omnia machinantes,& operantes indicant. Polemon, Adamantius. Rneas Phrygius hilaribuso- culis fuiſſe ſcribitur à Darete;& ob id ſuæ patriæ proditor,& doloſus fuit. Erat Tammaſus Iſmaelis filius Sophi Rex Perſa- rum, alacribus oculis, dignaque imperio facie, quod maxime apud Perſas decorum eſt, equitandi ſagittandique peritiſsi- mus,& maxime artificioſus imperio regendo. Ridabundi, ſubaſpicientes, ficci oculi. Qui autem ſimul cum riſu ſubaſpiciant,& ijdem aridi- uſculi velat V gen malu — DE HVM. PHVSIOG. LIB. II 353 e re 3.—.. enahann uſculi fuerint, ſupremam hominis nequitiam deſignant. Po- Aer— rel. lemon, Adamamtius. Comninon Ridibundi,& caui oculi. 4 temina, 1 Caui& ridibundi oculi, tamquam inſidioſi ſemper ma⸗ 4 8 Qui 8 lum aliquod voluentes teſtantur. Polemon, Adamantins. uerten. dibundi oculi 37, * tenae Ridibundi oculi,& frons, genæ, ſupercilia,& la- 4 ſend b bia commota. b ulentes tnd, Vel in Polemonet b nentes,Kſts W emone temporis vetuſtate collapſa deſunta tinrucntu 6e vel ab Adamantio inuenta. Et ſi quæ extra oculũ ſunt, vt frons, än genæ, ſupercilia,& labra interim moueantur, malus eſt riſus malum emim intendit conſilium,& iniuſta opera ſignificar. 3 bu. Ridibundi oculi,& fixi, minaci aſpectu. Et ſi minaci aſpect is inſpici wern pectu conniueant,& fixis inſpiciant ocu- is. iniuſta conſultant opera. Adamantius. tum nuncalis Ridilhundi, aperti,& minaciaſpectu oculi. alibiles,&qun Si autem aperti oculi,& minaci aſpectu fuerinr, iniuſta ab undiviſuntw ipſis geruntur opera. Polemon, Adamantius. 1s n—— t Ridibundi, patuli oculi,& ſicci. zallgueſcam Si quibus valde patulos& lætabundos otulos inſpexe- ris, inſidioſos iudices,ſi ſicci fuerint; Polemon. valde autemri hilares. dibundos, magis inſidiofos& iniquorum operum facte— . prognoſtica, præſertim ſi ſicci fuerint. Adamanti aceres nedam ac rilcit us. im, Kquaffn Ridebundi,& humidi oculi.— achinantes, Kq Deeſt in Polemone principium,& male coniungitux aeas Phuygiuii præcedentis finis cum ſubſequentis principio Non malosm 0. id ſuæatfieyot res, neq; malos animiaffectus notãt, ſed vanos, abſq́, amore,& is Klus opie mnempe ahtes. 4 dacban tius ſupplet: Nam humidi non malos erio fäcie, uol A K n mores, ſed vanos, rudes, imprudentes, amore caren- ü ſagittandau tes-& iIntemperantes notant. oregendo. Ridibundi humidi oculi, palpebra remiſſe, frons longa, erflalaeuli tempoꝛa vtrimque producta. Oculi ad riſum hilares, humidi, palpebræ remiſſa, fro: aſpiciunt,Kitct palpebræ remiſſæ ſeohs b b onga 336 10. BAPTISTER PORTE longa(ſed Adamantius, mollis, abſurde ſatis) tempora vttim- que producta; mores decoros, iuſtos, humanos, pios, hoſpita- les, prudentes, optimæ conſultationis, beneuolos„X caxua- te plenos oſtendunt. Polemon, Adamantius. De oculis triſtihus, Cap. 22, VNC de contrariis oculis hilaribus, ſcilicet triſtib. Græ. ci cuνενακαισν dicunt, vt qui vultu ita demiſſo,& ſuperci. ſis laxati ſint, ſiue præ ira, ſiue prætriſtitia, Scyrhicum intuen dicuntur, quaſi eorum facies non ſerena, ſed nubila, nec frons xporrecta, ſed rugoſaapparcat, idque Pi xtriltitia, vel aliqua moléſtia multis accidir; nomine tamquam à Scythis facto, i eſt, præ triſlitia& auſteritate, demiſsis oculis& Scythico vul. tu ſum Triſtes& humidi oculi. Oculi triſtitiam præſeferentes,& humidi, prudentes& qui diſciplinarum amore trahuntur, notant. Polemon, ada- mantius, Cortigenda.dictio apud Polemonem,& Adamanto, Opovrisνν n sioe. Triſtes& aridi oculi. Si aridi oculi fuerint,& triſtiriam præſeferant, ſum- mæ affabilitatis hominis argumenta dixeris, Polemon. Sed A- damantius noxiæ plenos dicit,& melius; cum ſemper ſiccitas / malum in oculis adaugeat, quod mendum in textu non ſolum ſuſpicor, ſed pro certo habeo. Triſtes oculi, ſupercilia compreſſa, frons demißa,& auſtera. Si autem comprimantur ſupercilia, ſicut demiſſa,& frons demiſſa& ſimul auſtera ſit; fidos, pios, probos, boni conflili, & prudentes notat; Adamantius, ex Polemonis textu vix quicquam percipi poteſt. Triſtus ——6n 6 dorg rceſtiinn DE HVM. PHYSIO G. LIB. III. 9347 um⸗ 1. a.. bammosßa Triſtes aridi oculi, frons aſperæa, obtutus intentus, * cneuolos N palpebra rectæ. antiug. ſſͤſſſſ Quod ſi accedat frontis aſperitas,& intentus obtutus, 99. 12 palpæbræque rectæ fuerint, ruſticaniſſima conſilia,& qui ad o- 4 mne opus peragendum feſtinent,& Anullo facinore abſtine- lhu C ant, indicabunt;& qui velut neceſſitate compulſi, ad ea omnia 1 ek lerr quæin mentẽ veniunt, adimplenda, præcipites ferantur; Po- hna demig lemon. Sed Adamantius habet: Barbara conſilia, nec vllum vn- Uticla, Sofche quam ijs intentatum imperfectumque facinus. genau ſedh nuduge b que prætiiai „ nquamà Soy b is oculis& 7 1 oculi. »& humidh pn notant. Poſen lemonem,& oculi. ſtitiam preſefn⸗ lixeris, Polemanl lius; cum ſemat adumin texumi: 2 Ic, f Ang 4. a, ſicut demiſh 95, probos bohlä xX Polemonb De ſurſum deorſumque oculis direitu. P. 2 34 IVNC adalias oculorum qualitates aecedamus, ſecilicer X qui ſurſum deorſumque vergant. Surſum euntes otuli. Oculi ſurſum euntes, ſtoliditatis, ſtupiditatis, ſaeri mor- bi, ſalacitatis, ingluuiei,& vinolentiæ ſignum ſunt. Supra, vbi de oculis ſurſum vergentibus, rationem adduximus. Polemon & Adamantius. Surſum euntes&, trementes oculi. Adhæc ſitremor aderit, non multum aberunt Aſacro morbo. Polemon& Adamantius. Surſum euntes,& pallidi oculi. Si pallidi fuerint. crudi, inhumani, timidi, inuidentiſque ingenij,& homicidæ ſignum erit. Polemon& Adamantius. Surſum euntes, ſubrubti oculi. b Si ſubrubri potius exiſtentes(uο, vt Adamantius, non εƷαονπ, vt Polemon)& magni, bibaces, aleatores, Ound- 1v0¹, no Qudu⁵μ, vt Polemon)mulieroſt, canibus ſe oble- ctantes, immunda loquentes, intemperantes(neeras, non apaπυνπ, t Polemon,&ſtupidi erunt. Rhaſes: Oculi ſurſum ver- fi. vt oculi boum.& ſubruffi,& maximi, denotant hominem ſtolidum, dementem, bibacem. Eadem ab eo Conciliator. BDPaar-⸗ 10. BAPTISTEÆ PORTE Deorſum euntes oculi,& ſupplices. Oculi deorſum tendentes ſupplices, cadem quæ ſurſum vetſi, animi prognoſtica præbent, id tamen plus habent(xe. 16901 Adamantius, non εεειατπωαα, Vt Polemon) quodru. ſicanum animum& iram monſtrant. Adamantius moleſtos, no 335 nio ruſticanæ iræ,& crudeles. u Surſum vnus, deorſum alter euntes aculi, trementes,& hali- do tus aſper& denſus. hunco lius gi alter oculorum ſurſum, alter deorſum ibit,& tremot ipſis inerit,& cilia comprimant,& medium plus aſperum& denſum referat,(Adamantius vero,& halitum aſperũ& den. ſum referat, ſane melius) hi in fine ad epilepſiam deuenient. M De limis oculis, Cap. 24. ſs VNC Sde limis oculis, id eſt, obliquis, vel de ſtrabonibuu i loquamur. Communis eſt Phyſiognomonum opinio, R ſtrabones peruerſæ mentis eſſe,& naturæ monſtra, defecte- in nim natura in eorum formatione,& quia defecit circa cele- 5 brum, ex quo formantur oculi, maximus eſt defectus, cũ no- n biliſsima ſit hominis pars cerebrum; ob id mala ſ gnificart. p OQuidius oculos obliquos tradit. b i nuſquam recta acies. Mineruæ Statius oculos toruos confingit, quaſi atroces,& mi- naces: d hic toruæ Palladis anoues. Taurinetueri olim adagium erat, pro eo quod torue. Ariſtophanes Æſchyli faciem iratam exprimens, id memorat. plato demonſtrat Socrati fuiſſe morem taurinis oculis obtue- ri,& apud Pollucem odii ſignum eſt, limis oculis aſpicere. Du- rat adhucloquendi modus: Inſtar tauri tuetur, qui ab ictu lani euaſit. Attila Hunnorum Rex torua oculorum nictatione ter- ribilis fuit, toto ore ſæuitiam ſpirabat; omnes barbaros inge- 8 nio — dt. Adamann ü, neman, Ga. — us. tdeorſim bi Lgedium Dls ie, & halitumaßen Ace Aepilepſiamqa . 24. iquis, veldelt yfiognomonm aturæ monſten, c quia defeciti djmus eſt defech a ob id ma h n! 8 ngit, qualahe erat, pro eo dunt exptimersiins m taurini veui imis oculbapir ri tuetun, quidi culorum ikti omnes babal DE HVM. PHVYSIOG. LIB. III. 339 nio maxime fero,& agreſti tuperauit, humani generis ferale portentum fuit. Retorti addextram oculi. Oecuii peruerſi, ad dextram euntes, ſtultum notant, Po- lemon& Adamantius. Ego hos ad hircos referrem,& luxu- rioſos dicerem. Hircus animal eſt libidinoſum; quoniam libi- do oculos contrudit in angulorum anguſtias, quos vocant hircos, auctore Suetonio in vitiis corporalibus:& Virgi- lius: tranſuerſa tuentibus hircis. Quoniam libidinis, quæ in hirco præferuida eſt, illic promuns tur ſigna. Apuleius Grammaticus, quod illic hæreanrt oculi, hirquos dici opinatur. Iſidorus ipſum hircum animal ab ocu- lis hirquos, id eſt, angulis conuerſis, appellarum autumat. Li- mos oculos Veneri& amaſiis tribuunt Poëtæ. Apuleius de Fo- tide: Ad me conuerſa limis& morſicantibus oculis. Plautus in Milite: Aſpice me oculis limis. Roſcius Gallus à Q. Catulo ma- xime dilectus, oculis peruerſis fuit,& ob id amabilis, eleganti forma,& optima indoleab eo deſcribitur, vt de eo epigram- ma ſeripſerit. Hector ſtrabus erat,& amoribs aptus, vtà Darere Phrygio deſcribitur. Menander fuit aſpectu ſtrabo, ſed ingen- ti acumine inſignis.* Retorti ad ſiniſtram oculi. 81 vero ad ſiniſtram ierint, luxuriem ſignificant li⸗ gem. k Retorti ad naun oculi. Si vero adſpicient ad naſum introrſum, gratioſi, venerei- amicabiles, amoroſi, iidem. v 2 Ochli 1 ; maleſ. b ddit, trementes à V 10àAN. int & non tremu. ſi amoro fuerint, 3. ifuer neque gratio i, Ctremul * 8 „ N 8 1 N 8 5 8 8 1 8 5 8 8 at entes, ſtrab demſed Polemon a ique, Oculi ſtrabi, aridi, patentes. diores, patenteſque vero arie iſunt. ii dem. TEKRTII LIBRI FINI& di, p gi vero arl um 0 § trabi, aridi„Patentes,& trein uli ocul mprob ſli,i nu ij 8 4 5 8 li; non mal & audaciſs lachrimoſi. recundi& Gl. rwemulztcu „Ktremuliin.’ olemonadid RI FINI s ʒEE PORTAÆ NEAPOLITANI DE HVMANA Phyſiognomonia, 1. 3 ER TIy. PROOE MIV M. e A M ad ultimam operi partem deuentum eſt vbi, 2 qua ſuperioribus trihus libris de ſingulis humani corporis artibus ſcripſimus, omnia in veꝑum ſigna, 1 6 8—.... S qua hominem demonſtrant diuerſis virtutibus vi- 8 26*△....... D que preditum colligemus, yt liceat cuiqne inuu- ſtum, luxurisſum magnanimum; vel ingenioſum contemplari. Sedprius, quam ad virtutes& yi- tia deueniamus, de quibus Phyſiognomon diſputat; quibus animæ parti- bu inhareant, vt clarius qua ſcribimus intelligantur, aduum eſt reen- ſere. Sed Platonem de anima virtutibus d ſputantem audiamus; 45b Ariſtotele libro Oe virtutibus adductum. Anima conſideratur ſscun- dum ſe tota, vel ſecundum partem Iotius autem animæ iuſtitia, libe- ralitau,& animi magnitudo virtus eſt, vitium vero iniuſtitia, illiberali- tas,& animiprauitas«. Partes ſunt tres. Rationali quidem vir tus, eſt prudentia, animoſz autem clementia as fortitudo, cupidæ vero tempe- rantia& continentia. Vitium vero rationalis quidem impruden- tia, animoſe autem iracundia& ignorantia, cupida inten erantia& ingontinentia. Ariſtoteles autem libros Moralium Nicomachicorun 1 3 A☛☚ε 341 10. BAPTISTE PORTKR anima alteram partem rationuparticipem dicit, alteram exßen- tem irrationalis autem pegetanti PHerſimilis, altrix facultas e9 quid humanæ virtutis exers/ t hac pars, omittenda. 5 ccl altera jy. rationalis pars, rotionis quodammodo capax eſt,& in congupiſtili. lem& iraſcibilem diuiditur. Rationalis animæa pars yirtutes habn intellectiuas, ſa pientiam, prud entiam,& perſpicaciam. Sed con. cupiſcihiles& iraſcibiles partes in magni Morclibus ſubdiuidit, 6 Pnaquaqus yirtutes ☛ vitia poßacler. In ira ſtibili parte— magniſicen. tia, fortitudo, manſuetudo,& magnauimitas; i con cupiſtibiliven ſex/ſunt virtutes, temperantia, liberalitas, honoris deſiderium, affabil fas,& vrbanitas. Sedde vnaquaque ſpeciatim dicamus. 8₰ De iuſti& inuſtipeura. CAP. 1. * equæ omnes compleſtitur,& de omnibus det ſtitia eſt; ab ea igitur inchoandum. Iuſtusig tur!- &iuſta perit,& iuſta agit;& virtus iuſtitia eſt perfecta, nonab- ſolute, ſedad alterã. ob id virrutum præſtantiſsima videtu,& vt prouerbio dicitur, luſtitia virtutes in ſe complectiuuo- mnes. Multi enim ſunt, qui in priuatis rebus vittute vti pod ſunt, ſed in cæteris, quæ ad alium ſpectant, non poſſunt; obis iuſtitia alienum bonum viderur, agitque ea, quæ alteri condu- cunt, aut Principi, aur Reipublicæ:& non pars virtutis, ſedin- tegra virtus eſt. Contra vero iniuſti ſunt& illegitimi, qui& & iniuſta volunt,& iniuſta agunt. Ob id iniuſtitia omnium vitiorum peſsimum eſt. Antiqui Phyſiognomones, nequeiu- ſti nequę iniuſti ſiguram appoſuerunt. Nos ex ſignis, quorum ipſi ſparſim meminerint, eas formabimus. Chryhp. in libro de honeſto& voluptate, deſcribit iuſtitiæ imaginem à pictoribus rhetoribuſq; antiquioribus ita depin gi ſolitam. Os, oculos,& vultum venerandis coloribus, forma arq; filo virginali, aſpectu Vehementi,& formidabili, luminibus oculorum actibus, neq; humilis, neque atrocis, ſed, reuerendæ cuiuſdam triſtitiæ di- Pniede en quia hanc delineationem quidam diſciplinarũ phi- olophi ſæuitiæ imaginem, non iuſtitiæ dixerunt, huius imagi- nis erminat, iu. ⸗ .—„ A67 1 4311 6 8 1 10 108 n, 83 2 VK eſtintelleckus omnium prima& maxima virtus, W aipen üit an imlli alpir 3, amintande 4 wpax N2 Gun 8 lu an!ma pan moC pehra „hus Aloyalhug. na ſtünligan kmtas; in ca 1.,Humonadiſan, — — tatim dicanu, 4 4. Cab. 1 ima& maxina omnibus dern lultusig torla ultitig elt perte præltantiſsima ures in ſe coma aris rebus vita dectant, nonpal tc ue ea quet X non pars yin ti ſunt& llegit Ob id iniuſtaus yllognomalar nt. Nos ex ſi umus. Chr)he tiæ lma ginemar gi ſolitam.G atq; filo ritgti soculorum da cmuſdanu quidam diin x dixerunsb ——— DE HVM. PHYSIOG. LIB. IV. 243 nis ſiqnificationemadiun gemus Iudicem, qui iuſtitiæ antiſtes eſt, oportere eſſe grauem, ſfanctum, ſeuerumn incortupeuum in- adulabilem, contraimprobos nocentesque immiſericordem, atque inexorabilem, erectumqueè,& arduum„& potentem vi,& maleſtate æquitatis veritatisqueter rificu m. Dicitur vir. go; indicio, eam eſſe incorruptam, improbis numquam Son cedere, nen ſermones blandos non Purganlomemer uit deprecationem, non denique quicquam aliud Pani ul- tu graui, aſpectu contento;& toruo, vt inn us tels rorémincutiat, iuſtis fiduciam præbeat. Ego iuftosad leo- nem referrem. Scribunt enim auctores leonem dolis carere,& iu cum eſſe:in vlciſcendo iniurias tantumdem fere ledit, quan- tum læſus eſt ipſe. Hiſtoria eſt: Equitantes lnntenerüne ne leones, inquorum vnum quidam ex eis ſagittam immii ns aberrauit; ſagitta prope caput ipſius traicctaquod amima uer- tens leo, ſubſtitit, cæteri duo præterierunt; qun prius ſagitram emiſerat, lancea eum confodere conatus eſt, ſediterum Sano ictu percufsit terram,& ſimul deequo adterram delapſus eſt. Leo accurrens, militis caput in galea percuſsit, cõpreſsit læſit- que, ſed non vulnerauit: mox alios leonesfecutus eſt. Scribir b Auicenna, ſiquis relum leoni imm lerit vrnl lædat; aut pax am leonè irrueꝶ in illum ſolere,& minart nontamen interficefe. Iy SFTI. eAd leones. Corpore commenſurati. Color capillorum obſcurus, Vox grauis, concaua,& inflexibilis, vel mędia intergrauem, & acuram. Oculi magni, ſuiblimes, prominentes, fulgidi, 80 humidi, cum æqualibus pupillarum orbibus„velinferior or- bis, qui pupillam amplectitur, angu ſtus& niger; ſiperior Vero igneus in humidis oculis,& nilin ipis apparet alienum. Velad riſum hilares, humidi. Palpebræ remiſiæ. Prons longaadtem- pora vtrimque porrecta. INIVSTI. Oculi, cuius inferior pupil orbis Viridis ambitu 8.ſuperior niger. Velglauci, ſicciores. Vel ſtantes ſubruffi, in gentes. S in- Ka ſpectates. Velvibrantes turbidi. Velſeſe claudètes, caltigatæ b 7 4 ma- 9 ——— 944 10. BAPTISTR PORTE magnitudinis, ſplendentes cum læui fronte,& ſicci. Vel tidi. bundi,& quæ extra oculos ſunt, vt frons, genæ, ſupercilia,& labia moueantur; velridibundi aperci,& minaci aſ bectu fixi. C OMITANTVR autem iuſtitiam probitas morum& iidei,& viriorum odium. Nos probi viri, ſiue bonorum De probi viri hgura. Cap. 2. morum,& naturæ, ſigna ſparſim colligemus,& in vnam coa- Prabſanhe figuram, quæ præcipue ex medliocritate accepta unt, FROBI VIkl. 4Ad ſagnorum mediocritatem, Naſus magnus ad faciem bene diſcretus. Vel longun, ad os protenſus, vel mediocriter lon gus, latus;& apertus. Fa- cies pulchra. Spiritus temperatus, Pectus latum,& humeri ma. Eni. Mamillę mediocres. Oculi caui,& magni, vt aqua inu- ſe, ſe mouentes, defixo obtutu hærentes. Circuli oculorum mediocres. Oculi ſemper aperti, obſcuri, humicdi,& eorum adſpectus mitis. Vel ttiſtes,& ſupercilia comprimentes,& frons auſtera,& demiſſa. BEINE MORAT. Frons media inter tranquillam& nebuloſam Aures de- Lenter magnæ,& quadratæ. Facies mediocris, Vox media inter intentam& remiſſam, vel gracilis. Riſus paucus. Vn- Bues lati, albi, ſubflaui. Oculi concaui, intenti, cærulei, ma- gni, ſtantes,& ſplendentes. Vel lucidi, ſplendidi, vt aquahu- midi. Pedes bene formati, articulati,& neruoſi. De imprebi viri ſiguræ, Cap. 3. NVN C improborum virorum vel malorum morum f- guras adducemus, ctiamab antiquis prætermiſſas; fu- 11 su de diſcretus, yj dus, latus& dus latum&hu & magni, utn tentes. Circula ſcuri, humich rcilia compuine fTI. a& nebuloſanb s mediocris, ſam rllis. Riſus pua ui, intenti, ceui di, ſplendidi na X neruof. Cap. z. el malotum mmn iquis ptætaam — pE HVM. PHVYSIOG. LIB. IV. 343 fis, deceptoris, inſidioſi, verſipellis,& alienis malis gauden- tis. 1 MFIAOBI. 2 Facie eſt deform, Aures longæ,& anguſtæ. Os par- num exterius prorenſum, Dentes canini longi, exſerti,& firmi. Loquela velox,& præcipue ſi graciliis vox fuerit, vel quæ&naribus effertur, vel difficilis. Collum incuruum. Cib- Poſus. Sedigitus. Tibiæ valde graciles. Pedes gibboſi, infra concaui, Oculi poſiti inlongitudine vultus, vel circa pupillam conuerſi, coniunctim ſe mouentes, ſplendentes vt marmor, a- ridi, vel ſplendentes nigri. Vibrantes, tamquam ſalientes Non conniuentes, pallidi, ſubrubri, ſicci. VENENORYVM PROPINATORES. Oculi prominentes, ſicci, Inæquales pupillarum orbes elrca pupillam currentes. Calculi ſanguinei, vel pallidi in o- sulis nigris. VFENENO PLINI. Labia exilia inferiora, ad caninos dentes tumentia. HOo MICID f. Supercilia piloſa,& coniuncta. Inæquales orbes circa pupillam currentes. Oculi prominentes, ſicciʒ vel ſurſum eun- tes, pallidi. De infqdelus& hidelus riri ſigera. CAp. 4. ONCOMITATVRiuſtitiam fides, vt diximus; vnde fdelis,& infidelis ſigna colligemus. I 7 FE- 10. BAPTISTR PORTE FID EIIS. Oculi mediocres, declinantes ad cæruleum colorem, vel nigrum. Vel oculi ad cæruleum colorem declinantes, magni ſtantes,& ſplendentes. Veltriſtes, ſupercilia Compreſſ, frons auſtera,& demiſſa. 1INFIDEILIS. Caput valde paruum, cum inconcinna figura& dorl jmbecillitate. Frons aſpera, monticulis& foſsiculis plena, Hu. meri ſurſum eleuari. Manus anguſtæ& graciles. Oculi caui, exigui, ſiccivel obſcuri,& aridi; vel obſcuri,& ſqualentes Velſe mouentes, ſicut turbati. Vel obſcuri aridique. Vel mobi- Ies,& acuti viſus. Deprudentis& imprudentis viri fioura. Cap.;/. E8 intellectualibus quoque virtutibus prudentia eſt. Et pra- dentis viri proprium videtur conſilere de iis quæ ſibi bon⸗ ſunt& vtilia,& de iis quæ requirunturad bene viuendum in vniuerſum. Vnde& prudens, qui conſultatorius. Pexicles prudens exiſtimatus fuir, quia& quæ ſibi& quæ aliis homini- bus bona erant, contemplabatur. Prudentiam igitur actionum habitum dicimus, circa ea, quæ humana bona ſunt. Cum au- tem duæ ſint animæ rationalis partes, prudentia virtus eſt ope- ratiuæ; nam circaid quod aliter ſe habere poteſt, opinio& pru- dentia verſatur. G PRY DENDES. Ad mediocritatem. Corpore parui. Caput paulo maius paruo, in ſinciput& occiput protenſum, quale Pericli fuiſſe fertur. Capilli in pue- ritiacani. Frons quadrata iuſte magnitudinis. Facies medio- cris, pinguiuſcula. Lingua ſubtilis. Vox media inter grauem & acutam. Labia oris ſuperiora prominentia. Collum ad dex- tram inclinatum. Claues mediocriter ſolutæ Metaphrenum medium inter curuum& conuexum. Pectus latum cum lati- tudine 15. 1 nconcinmf ilis K oſsen e& gracles 5 ljel obſcuni dn blcuti ricdale vir1 f euna,Ca, ibusprudentas lulere de lis qu dturad bene vin iconſultatorius eſibi& quæai udentiamigitu nana bonafunt „prudentiayirm bere potelt opi rediocritaten. aius paruo, inlt ſe fertur. Cyli nitudinis. Faciäs Voxmecdaintes ninentia. Colum et ſolute Nlah „Dectus latumal 9 DE HVM. PHYSIOG. LIB. IWV. 347 tirugine humerorum. Ventris medietas, cum pectoris angu- ſtia. Manus longæ cum digitis longis, Immotæ in locutione. Oauli magni, ſublimes, fulgentes, humidi obtutus, vel lucidi; vel calculi fubalbidiores, pallidi, igneis admiſti,& ſanguinei in nigris oculis zvel extra rotæ circũferentiã nigredo igni admiſta, vralonge nigros repræſentet; velcirculus anguſtus,& niger. alrer vero ſupraigneus in humidis oculis& ſinihil in ipſis ap- pareat alienum; velcirculi iridis coloris in humidis oculis, vel ſe claudentes& aperienres, humidiz velſeſe caudentes, recti, humidi, iuſtæ magnitudinis, ſplendentes cumæui fronte: vel ad riſum hilares,& humidi,& palpebræremiſſæ, frons longa? ad tempora vſque producta; veltriſtes, humidi; vel triſtes ſi comprimant ſupercilia,& frons demiſſa ſimul& auſtera. IM PRVDENTE S. Adafinos, apparentiam, G indegentiam. Eius contrarium imprudens eſt. Imprudentiæ autem eſt iudicare peruerſe de rebus,& perperam dellberare; nequi- re vti præſentibus bonis,& in falſam adduci opinionem de iis quæ ad vitam& bona honeſta ſunt. Frons conuexa alta. An- helitus quemadmodum iis, qui poſt curſum quieſcunt. Ma- nuum digiti præmutili, craſsique. V elociter incedunt,& ſi deprehendantur, formidant,& totam effigiem deorſum tra- hunt,& contrahunt ſeipſos. Suſpenſo corpore& vultu ſubli- — miincedentes. Corpore magni, vel corpore parui,& ficci car- nibus,& colore calidum innuente. Oculiprominentes parui, & igniti; celtenebricof, rubri, ſanguinei; velſtantes, lubru- bri ingentes, infta ſpectantes; vel ſtantes,& ſupereilia eleuan⸗ tes,& ſuſpirantes; vel ſe claudentes,& aperientes. INSAIBIENIE A. Ad aſinos. Facies carnoſa. Labra craſſa. Loquela difficilis. Collum ere- Aum. Metaphrenum erectum, Corporis inclinatio ad fini- ſtram. Pæe 414 10. BAprISrTx PORT De ingenioſi viriigura. Cap. 6. IN GENIOSI viri figuram Ariſtoteles in ſuis Phyſiogno. monicis appoſuit, vocaturque ab eo Græce ⁊ᷣis ſic enim Polemon& Adamantius. Sed diſsimulare nequeo blatonis ſententiam in libro de ſcientia. Inquit enim: Arduum eſt ho. jidg minem comperiſſe ingenioſum, qui ſimul manſiietudinis& rac modeſtiæ exſors non iit. Siquidem qui acumine illuſtres, calli- di ao memoriæ inſignes& docilitate, nunquam iracundi ſunt, cœot &contentionis auidi, nec raptantur ſecus, ac nauigia, retina- ſam culorum prorſus expertia. Hos item furore potius quam for. ſem titudine præſtare dixeris. Sed qui ad grauitatem nati, ſi ſe adin. dob genij cultum dent, hebetiores apparent, mox deſidioſi obliuu. 6 oſique. Thracas tradunt ingenio eſſe obtuſo,& propemo. qͦ dum nulla memoria, vt nec quaternarium numerando que- 1 ant tranſcendere: in ijs tamen robur& ad belli munia prom.( ptitudinem lingularem non deſiderari. 6 1INGENIOSI. ſal Ad mediocritatem,& eſt Ariſtotelis ad b Alexandrum. t Carnes habent molles, humidas, mediocres interaſpe- ritatem& læuitatem. Necnimis longus necnimis breuis. Al-( bus, declinans ad rubedinem. Adſpectu mitis. Capilli plani, 4 mediocres. Magnorum oculorum, declinantium ad rotunci- tatem. Mediocris,& menſurati capitis, cum magnitu dine col- li. Squalis,& bene diſpoſitus. Cuius humeri parum decli- b nant. Carens carnoſitate in cruribus& genibus. Claræ vocin b cum temperatione in ſubtilitate,& groſſitie. Longarum pal- marum, longorum digitorum, declinantium ad ſubtilitatem. Modiciriſus,& fletus,& deriſianis. Quius adſpettus eſt quaſi commiſtus lætitiæ& iucunditati- b IN-⸗ —— Senunquzmim Irſecus achali afurorepoti zrauitatem ui dent,moxdtfät leobtuſo, Kn. parium numen tKad dellimun all, Fl. larjfardid lss, medioctest gus necnimun cctu mitis.( declinantiumalt- is, cum magli us humeti panui & genibus co groſſitie. Long nantiumad ſidi Cuius adſpectut E HVM. PHVSIOG. LIB. WV. 1N GINIOSFI. Et eſt Ariſtotelis, Polemonis& Adæmantiij is Phyſiognomonicis. Caro humidior& mollior; neque macra, neque valde pinguis. Quæ circa humeros& collum,& quæ circa faciem, graciliora. Adamantius: Facies nec admodum corpulenta, nec quidem attenuara. Quæ circahumeros colligata,& quæ deorſum ſunt, demiſſa,& bene ſoluta. Circa coſtas,& dor- ſum non carnoſa. Corporis color candiruber, purus, Sed Po- lemon& Adamantius: candidus, ſubrufus, flauus. Cutis ſubtilis· Pili neque valde duri, neque nigri. Sed bolemon& Adamantius: Capilli neque valde criſpi, neque recti. Oculi charopi, humidi. Polemon addit,& ſplendentes. Modera- tæ magnitudinis. Totumque corpus erectum. Addimus nos: Capilli medii inter molles& duros. Facies mediocriter pin- uiuſcula, vel media inter carnoſam& macrã, Color candiru- Herin leai corpore. Dentes mixti, lati, ſtricti,& rati. Lingua ſubtilis. Vox media inter intenſam& remiſſam. Coſtæ ma- cilentæ. Manus graciles& molles. Manuum& pedum ar- ticuli generoſi. Digiti molles, longi,& inuicem diſtantes. Fe- mora mediocriter carnoſa. Oculi obſcuri humidi, iu- ſtæ magnitudinis. Dorſum macilentum. Mea figura hæc eſt (abſit iactantia,& inanis gloriæ fucus.) Frons in longum por- recta, capilli neque duri neque nigri, neque recti neque criſpi. Aures exſculptæ. Facies macilenta, mediocris. Supercilia ma- gna, rara,& commenſitrata: Oculi charopi, ſublimes, magni ſplendentes. Collum,& humeri graciles,& bene ſoluti. Cru- ra,& latera non carnoſa, venter mediocris. Caro colorata. Statura commenſurata,& recta. Tali præualidi, manuum& pedum articuli fortes,& bene ſoluti. Digiti molles, longi& muicem diſtantes. Vox media inter remiſſam& intenſam. §SENSITIVI. Eaput paulo malus mediocri, in ſinciput protenſum. Frons 1 lenga. — 1 350 10. BAPTISTE PORTKℳ longa. Aures decenter magnæ,& quadratæ. Corpore magni, .. 82 ſiccis carnibus,& colore ſiccam temperaturam innuente. Vel mediocri corpore, carne,&colore. Claues mediocriter ſo. lutæ. M ECHANICI. Manus longæ cum digitis longis. Oculi ſe claudentes ꝭc aperientes humidi. Capillorum color leniter ſubflaueſcens. CO GITABVNDI. Fros caperata, vel in medium ſui eleuata, ſpiritus facilis, & ſine ſtrepitu progrediens. Collum incurruum. Inceſſus tardus. DOCILES. Capilli placide ſubflaueſcentes. Frons in longum pot. recta. Supercilia rara, commenſurata,& magna. Aures exſcul- ptæ. Facies macilenta. Riſus parcus. Collum inclinatum ad de- xtram. Humeri magni& pectus latum. Vel pectus anguſtum, & venter mediocris. Manus in loquendo immobiles. Digiti retro conuerſi. Oculi mediocres declinantes ad cæruleumeo. lorem, vel nigrum. Vel cærulei, ſplendentes, magni, ſtabiles. Vel obſcuri humidi, iuſtæ magnitudinis. Vel ſtantes, parui, hu- inidi. Frons exporrecta,& palpebræ mobiles, vel ſe mouentes, & quaſi ſtantes,& tincturam albuginis in oculo habentes. Vel ſe claudentes, recti, humidi, iuſtæ magnitudinis, ſplendentes cum læui fronte. Vel triſtes, humidi. CONSTANTES. Riſus paucus. Cilia nigra, lolida. Oculi obſcuri humidi, auſtæ magnitudinis. De hebetis viri houra. CAP. 7. 8 7 VNC iugenioſo contrariam figuram apponemus; Xeam ex Ariſtotele, Polemone& Adamantio deſume- L X mus,& ſunt ſigna fere contraria oppoſitę naturæ. Eum inſenſitiuum vocant, quaſi fine ſenſu. HE- jigat⸗ a9 magl tundh ehoc mine ingel quide ſertim non! carnc WC imp qua rot Pol 94. uak 1C s.Ocul ſe du leniterſüban FNDI n(leuata gi i incurnum) 2 11 6. 2. Fronsin lnh 8& magna. Aun collum inclinan 2n. Velpechusu pndo immobie „inantes ad cen Zadentes, magi anus.Velſtantest snobiles, velſem dis in oculo kder gnitudinis u 1ES. la. Oculiobſeuis CAP. 7. m figuram aefd SE Adamandod ria oppoſiptum DE HVM. PHYSIOG. LB. WV. 351 AIEBBITESS Quæ circa collum& brachia, carnoſa, complexa,& col* ligata. Sed polemon& Adamantius; Clauiculæ colligatæ, vel magna vaſa circa sollum complexa& immanifeſta. Korvanro- tunda. Vel capitis occiput cauum, ve!, vt ego ſuſpicor, uor'e, id eſt, occiput rotundũ, nam vt diximus in capitis figura, cum e- minentia occipitis perit,& rotunda eſt, male ſenſati& hebetis ingenii virum præſefert. Interpres pro acerabulo aſſumit. Sed quid coxarum acetabula cum intelligentia faciant, ignoro prę- ſertim cum tale quidpiam apud Polemonem& Adamantium non reperiam. Omoplatæ ſurſum contractæ. Frons magna, carnoſa, rotunda. Oculus pallidus, ſtupidus(ſiue languidus, vt caprarum oculi, quæ ſtupidæ ſunt quod linguæ Græcæ imperitia, Sueſſanus ſatis peruerſe ſurdum oculum transfert, quaſi oculis audiamus.) Crura circa talos craſſa, carnoſa,& rotunda. Maxillæ magnæ& carnoſæ. Lumbus carnoſus. Sed Polemon& Adamantius metaphrenum dicunt. Cruralon- ga. Sed ego in Ariſtotelico textu mendum ſuſpicor,& non aaxpd ſed uαααα, id eſt, breuialegendum, nam cum vinælon- gæ, quæ cum cruribus eandem ſubeunt rationem, naturæ bo- nitatem innuant; breuiora crura imperfectionem& rudita- tem. Polemon& Adamantius paruos articulos, breue collum, & imperfecta extrema tribuunt ei. Collum pingue. Polemon & Adamantius addunt,& breue. Facies carnoſa, ſatis magna. Motus figuram,& morem qui in facie apparet, ſecundum ſi- militudinem accipit, ſcilicet inſenſitiui,& ſtupidii,& huiuſ- cemodi textus, vt diximus, méêdoſus eſt. Polemon,& Adaman- tius: Adſpectus hebes,& inhians. Sed Polemon uus κs, Adamantius vero à xauts,& melius Addunt iidem- Corporis color valde albus, ſed Polemon, Non valde albus, ſed valde ni- ger& melius, quod puto ex illius textu excidiſſe;cum valde albus,& valde niger color naturæ imperfectionem oſtentet, quæ eſtingenio. Venter porrectus. Articuli puſilli,& colligati. Extrema colligata. Sed corrigaturPolemonis textus, qui eε³εειαα habet, Adamantius verp arens. Opponunturn. ſigna Ingenioſo erãt digiti ſoluti,& inuicẽè diſtantes; huic colligati, complexi- que. 1N- — uee ——yy———õ—õ———— — 10. BAPT ISTE PORTE2 1NSENSATI. Ad Aſinos, 155 Caput valde paruum, ſinciput cauum; vel ſinciput,& occiput. Frons rotunda alta. Naſi imum à ſummo craſſum Facies carnoſa, longa. Genæ carnoſæ. Mamillæ magnæ,&G. earnoſæ. Spacium quod eſt ab vmbilico vſque ad imum pedo- ris longius, quam ab imo pectore ad iugulum. VInæ carnoſe. Vngues curui, anguſti. Oculi tarde ſe mouentes. RYy DES. Ad ſues& Vrſas. Caput, quod magnitudine exſuperet, Capillorum co- lor flauus, albicans. Frons carnoſa, vel anguſta. Aures ro. tundæ, non exculptæ; vel paruæ,& arrectæ. Naſus ad faciem male diſcretus. Os valde exſertũ. Labia craſſa,& rotunda,ſel inferius labrum prominens. Collum craſſum,& pingue, vcl durũ firmum,& immobile. Ceruix craſſa. Hum eri eleuati Co- ſtæ carnoſæ. bectus valde carnoſum. Manus magnæ& qute, Venterdura carne compactus. Digiti plus nimio longi erlſeſ- que. Tibiæ,& calcanea craſſa, Vngues carnoſi. INPOCIIES. Ad aſinos. Caput quod magnitudine exſuperet, vel valde paruum. Pacies magna. Collum molle. 1NSIPIENTIS. Nares obſtructæ. Oculi ſe claudentes& aperientes, pal. lidi& trementes. Vel quumſe claudunt, ſurſum abeunt, ipli- qus ſtantes& ſubfluidi ſunt. Vel in ſeipſos circumuoluti. Vel obſcuri ſe circumcirca mouentes. §TVILTI. Ad aues G& ſimias. um Frons lata& magna. Aures magnæ,& arrectæ. Colot flammeus ſius⸗ cum tum vad oeul tudir ſerxtit quas ſpl ſen tere den co ſul NG ſa. 2 rliperer, Cii 2¹, vel anguſt „Karrecte. Nin abiactalſa, En um craſſum Ny a craſſa Humeni Nn. Manusmag Iznriplus nimion ues catnoſ. 2 Al afnar. cſuperet, velſul rT IS. audentes& aeis udunt, ſurſuman in ſeipſos citauma ues& fmic rs5 15 magne,l DE HVM. PHVSIOG. LIB. V. 35 flammeus. Genæ contractæ in triſti vultu, ſuperius labrũ craſ=- ſius, inferiori propendens. Lingua velox. Riſus multus. Vox cum clangore acuta. Collum ſurſum erectum; vel inclina- tum ante, vel in aliam partem, vel neruis intenſum. Manus valde breues. Humeri piloſi. Oculi retorti ad dextram. Latæ oculorum pupillæ. D E MENTES. Os exſertum. Pupillæ oculi cum totius ſubſtantiæ lati- tudine prominentes. Vel oculi ſurſum prominentes. Er præ- ſertim ſi ſupercilia gradoſa fuerint. Vel concaui, cum mollitie quadam fluidi. 1 EPIIEPTICI. Vibrantes oculi, tamquam exilientes, grandiuſculi, ſplendidi,& humidius contuentes, vel ſurſum euntes. Et præ- ſertim ſi trementes fuerint. Vel ſialtenſculorum ſurſum, al- terdeorſum ibit,& tremor ipſis inſit,& halitum aſperum& denſum referat. b. D4EMONTIACI. Tali præpingues. Calcanea aſpera, digiti curui, pedes corpulentiores,& tibiæ prægrandes. M OBILES. Ad aues. Frons parua,& lata. Naſus valde paruus. Vellongus& ſubtilis, velimum gracile. Os planum. Aluus,& pectus ni- mium piloſum. Oculi obſcuri parui. De memoris& obliuioſi viri figura, Cap.9. [ANAT autem à prudentia memoria ipſa vel eius aſ- NAſeclaeſt, velprudentiæ adminicula,& ex virtutibus in- tellectiuis eſt. Ariftoteles libro De memoriaait: Ad be- 2 ne 334 10. BAPTISTER PORTEx ne memorandum requiritur cerebri ſiccitas; ad facile deſcen. dum humiditas. Vndevt plurimum ingenio tardimemoriava. lent; dociles reminiſcentia. Memoris viri Ariſtoteles in ſuin magt Phyliognomonicis huluſcemodi figuram appoſuit. M E M ORIS. Superiora minora Hæc enim diſpoſirio paucitatem a. guit vaporum, propter cerebri ſiccitatem. Pulchra, id eſt be. ne formata, diſpoſitaque Carnoſa. Non pinguia, ſed carnebe. ſplen neveſtita, nam pinguia habetem& obliuioſum arguunt. ſec Addimus nos; Aures magnæ. b 0 B L1ITr 108I. A conkjar jisſignis. tum Superiora maiora. In libro De reminiſcentia ait: Sup- riora maiora habentes, vt nani, non ſunt memoratiui; pro. ptereaquod grauitarem multam habent in ſenſitiuo. Et quia ma on poſſunt immanere, ſed diſſoluuntu, ſ à principio motus n neque in reminiſcendo recte procedunt, b De audacis viri ſigura, Cap. 9. o IXIMVS de virtutibus& vitiis, quæ intelleciun. erant. Nunc quæ in ea animæ parté, quæ iraſcibiis 4 dicitur, ſita ſunt, dicemus; quarum prima fortitado te eſt· Hæc inter duo extrema verſatur, ſcilicet fiduciam,&timi- P ditatem. Aud⸗xeſt, qui confidendo in terribilibus rebusex- 3 & fortitudinis affectator videtur, vtin- V cellic, qui& arrogans, V ſanus quidam, aut mſolens. qui neque terræmotus, neq; inun- V R V b V dationes timeat, quod Geltæ fagere dicuntur. Timent enim res non ſicut oportet,& minus, quam fortis, nam præcipites ſunt, voluntque ante ipſa pericula periclitari, in ipſis vero con- b ſtirutt, abfiſtunt. Hanc figuram Phiſiognomones non appo- b ſucrunt. Nos ex eorum ſoriptis formabimus. V AyDACBES. ad Taunos. Vultus auſterus. Frons nebuloſa. Supercilia oblonga- Naſuslongus, ados protenſus. Os magnum. Dentes long’ b rar eilicctaz ui b wingenio raränd ¹ oris vir dut ¹ Turam appuün 1 5. andi poltio d T ditatem. hüen — — Nonpwguaſa 1 & ahn endarüſſgu a Dereminiſcen — on ſunt memm rabent in ſellen manere, ſedu „ dunt, X ⸗, C4.9. X vitiis, quæ im 1aume parte, qu nz quarum pemi ur, ſcilicet fdlun „ado interfibibbi inis affeccaroriit que terremonlh re dicuntuf. IE luam foniis nn periclirat nh Phuſognomoheè Tmabimus. ad Tauss. ebuloſa- Supeni Dsmagnum, Den 3 DE HVM. PHVYSIOG. LIB. IV. 35 rari acuti,& fortes. Collum mutilum. VInæ prolixæ,& quæ extenſæ vſquead genua pertingunt. Pectus larum, humeri magni. Oeuli ſplendentes, cæſit, ſanguinei; ſe mouentes cum palpebris immotis; aperti, ſieci, ſplendentes,& purolumine relucentes, vel vibrantes turbidi. TEMERARII. Os magnum,& exſertum. Digiti breues,& craſſi. Oculi ſplendentes, torue adſpicientes. Se claudentes cum frontée aſpera, ſupereiliis obliquis,& palpebris duris,& concretis. Vel ſe claudentes, recti, humidi, iuſtæ magnitudinis, ſplendentes cum læui fronte, ſicci- S PERBI. Supercilia arcuata,& quæ frequenter eleuentur. Venter magnus, carnoſus,& propendens. Greſſi rardo'ambulantes; ſponde morantes& manentes in viis,& circumcirca adſpi⸗ cientes. Oculi obſcuri, aridi. De timidi viri ſigurd. Cap. 16. KIVNOde altero fortitudinis extremo dicemus, in quò de- fectus;& eſt timiditas. Timidi lunt, qui nõ terribilia quaſi terribilia timent, vel timent ea quæ nõ oportet, vel non ſicut o- portet; tandẽ ii timendo excedunt,&in dolorib. excedentes, magis eſtmanifeſtius. Id Ariſtoteles ait in Nicomachicorum libris. Alibi etiam: Ignauia eſt, metu quouis, facile perceſli, mortis maxime,& noxarum corporis, arbitrantes præitabi- lius eſſe quomodocunq; ſeruath quam pulchre mortem obire⸗ Frigiditas& humiditas in cõplexione timiditaré inducũt, vel etià intemperata ſiccitas. Feminx viris frigidiores ſiint,& obid timidiores& imbecilliores. Galenus putat frigidiratè cauſſam eſſe, quæ feminas viris molliores& imbecilliores reddat: vn- de quo præſtantior eſt frigore caliditas, eo eſt vir femina per- fectior;& ob id timidiores feminæ; quia frigus timorem gi- gnit,& frigidioris naturæ homines timidi& effeminati ſunt. Seribit Lactantius Firmianus, humanum ſemen dextrum 2 2 in ceciderit, Vrrum Haen tianda düpten uleti pars camulierum generationi d deſtinata ſit,& ob id femineo corpore, carned. ba, molli, glabra, voce- exili& clara. facie imberbi, ac ſine ani. mo, pectore, fore vt ſemiuir dici poſsit. Plato femin fieri dixit, quando frigidioris naturæ ſunt. Ad id faci illa commigratio animarum, Pythagoreorum, quum eade viri anima, dum timidum ſortitur corpus, feminam efficit; d&G. ſic reliqua animalia. Solet etiamtimiditas euenire ex ſangur. nis paucitate, vt in chamæleonte. Timida animalia ſunt ce. uus, lepus, cuniculus, muſtela, hyæna,& mus, quibus Ariſto. teles cor magnum tribuit, vt cunctis metu maleficis;& qu magno corde prædita ſunt, frigida ſunm. Hanc fgguram Anito teles,& Polenombe Alhands rpluerur. d 38 1(um.Hancfaan = Pooluetun. Fandem, quam primo 357 nbro, hic denuo femineam ſiguram non ab re fore putaui in huius capi tis fronte oculis ſubiicere, yt exactius eas partes vi- ſu aſſequi queds. DE HVM. PHVSIOG. LIB. IV. “ 7.* — 383 8 4 85 W 4 ANWnedee. 8 „ BAprisra PORTE TIMIDI. Ad mulieres, ceruos, lepores, cuniculos coturnices, 6 Ja2a couwplexiones. Mollipilus. Corpore inclinatus, non erectus. Suræſur. Lumbusparuus& imbecillis. Polemon& Adamantius: Ob. longus. Figura contentain motibus, non inuerecundus, ſed languidus,& ſtupefactibilis. Sed Polemon& Adamantius Tota corporis facie ac ſtatura diſſolutus. Color qui in facieaq. paret, varius,& mos ſubtriſtis. lidem addunt. Collum lon- gum. Reſpiratio debilis, vel tumultuoſa. Pectus debile. VYo asuta& mollis Addimus nos: Occiput cauũ. Vel caput inquo vtraq;ʒ eminentia perit. Capilli recti, vel criſpi, molles,& piani- Colorevel nigri, vel albi. Frons ma gna. Facies carnoſa, veloſſ- ſa. Colore nigro, velalbo, vel ſubliuido, mellino. Labia exilain ore paruospiritus paruus, rarus, tardus;& corpus,& pectusm- crũ,& glabrũ. Vel ſpiritus altus, denſus,& agilis. Vel pecusca- noſum. Vox remiſſa, veltremula. Loquela breuis vel acut debilis. Vel è narib, efflara. Metaphrenum imbecille, inarticil- tũ,& macilentum. Collum gracile,& longum, velaſperum& Pingue. Pectus carnoſum,& glabrum. Vel gracile,& imbeci- le. Lumbiacuti. Humeri inarticulati& imbecilles. VInaæ,& brachia breuia, quæ extenſa ad genua non perdeniant, ſed co- gantgaput occurrere manibus. Coxendicum oſſa gracilia Fe- mora maxticulata,& mollia, Tibiæ inarticulatæ,& molles& valqe graciles. Digiri conſe pti. Oculi diſcolorati. Velcæſij abbi cantes. Vel valde nigri. Vel fului ſplendentes, vel nigri ſplen- dentes. Conniuentes. In quibus circuli candidi,& imbecilles. Velſtantes humidi. Vel aſperis oculis dormientes. Vel ſurſum euntés, pallidi, vel obſcuri humidi, iuſtæ magnitudinis. Timi- dos canes Nenophon ita deſcribit. Corpore paruo. Naſoaqvi- lino, paruo roſtro. Oculis luſcioſis. Deformis, dura, ſtrigoſas glab ra, infirma. ionga, corporis partes non bene reſponden- tes, molli pedes, non ſagaces. 24 p. n ſum ductæ. Color in facie ſubpallidus. Oculi imbecilles, 6 qus palpebrizant. Corporis imbecillia extrema,& cruraga. cihs exrrema,& crura gracilia,& manus ſubtiles& longe ti wle dehe gel⸗ alli n5 cum apu cn fal =*s, noniauenaae ¹ kolemon R ae — utus. Coſrin em addunt. C. — knoſa Hecne Ola. Pecustt (put cauũ. Vea. ve ſcriſpi, moli Ana. Faciescan e ldo, mellino.L lus&corpusd dus Kagils.V — oquela breuis enumimbecilel & longum id m. Velgnacilol m ti& imbeciles =unonperlenim — tendicum ollagt e inarticulatæ,&” a ſidiſcolorati ſai lendentes, veld culi candidi. Am lus dormientes-i S luſtæ magnituiin Dofpore paruooN Deformis, dula- ttes non bene 1 ——— DE BHVM. p HVSIOG. LIB. IV. Decinadi viri figura. Cap. 11⸗ IN Moralium Nicomachicorũ libris Ariſtoteles, vbi de con- tinente& incontinente tractat,& detolerant, ait mollem Tolerans in reſiſtendo conſiſtit; qui enim toleranti opponi. deſicit in ijs aduetſus quæ plerique renituntur, is mollis eſt,& delicatus. Delitiæ enim mollities quædam ſunt. Qui ſcilicet allium ttahit, ne ſiipſum tollat, dolorem ſibilaboraudo cre- et,& gum ægrotantem imitatur, miſerum eſſe non exiſtimat, cum miſero ſimilis ſit. Ex genere quoque mollities otitur, vt apud perſarum Reges- Ariſtoteles Polemon,& Adamantius cinædiiconem appoſuerunt,& talem Dionyſium ſophiſtam fuiſſe ſeribit Ariſtoteles. CINR DI. 4d Mulieres. Sed Polemon& Adamantius humidi, &impudenter adſpicientes. eu—ei, alij genuftexilesinterpré, tantur; ego vero genu rumotem facienites incedendo. Sed Polemon Yoανκνννροτ. Inclinatio capitis ad dextram. Idem, Collũ inclinarum. Motus manuum languidi,& diſſoluti. Sed hic Polemonis textus ſatis corruptus⸗& facile ex Adamantio corrigendus. Ambulationes duplices, vna quidem circumcli- nantis, alia vero tenentis lumbos. lidem: Lumbus,& membra omniatrementia Sed omnestextus corrigendi, quia mendoſi ſunt. Oculorum circumſi pectiones, id eſt, oculos ver- tens,& circumducẽs, vt polemon& Adamantius ſcribunt ad- duntq; Frontem contrahit,& genas. Supercilia ſuo loco ma- nent. Vox exilis, infracta, acuta,& næqualis,& valde tremu- la. Pedum aνανμνα Polemon, ſed Adamantius ²νικα οονα,& melius; id eſt, pedum diſtractio, quaſi conuerſis cru ribus& pedibus ambulantes. Colla eorum non ſatis firma; ſed fub⸗ tremiſcunt, vt ſi ſtabilitas coacta eſſet. Labiorum co ntractio: nam lepores labia perpetuo mouent- Vocis clangor. Addimus nos: Mentum longum, Genas contrahentes in hilari vultu. 4 Exilia Oculi confracti. 360 10. BAPTISTE PORTE Exilia labia, ad inciſorios dentes tumen tia. Corpore inelina- ti ad dextram. Ambulantes pedibus& cruribus conuerſis, co. matuli, incinnatuli. Alte reſpirant,& ipſis denſus X agilis? naribus ſpiritus effertur. Alteram palpebram, iuxta medium viſum ſtantem& palpebras ſupra oculos reducentes, molliter intuentur. Palpebras non habent rectas, nec ſupercilia immo- taʒ ſed trementia,& ſimul oculi& adſpectus ſubmouentur, 8 Oculi mobiles, luſcioſi. Cinadi ſigna ex P. Africano. P. Africanus, Pauli filius; PGallo homini delicato inter ple- raque alia hæc quoque probro dedit, quod tunicis vtereturto. tas manus operientibus, quotidie vn guentis delibutus, ad ſpe- culum ornetur, quod ſupercilia radat, quod barba vulſa, femi- nibuſue ſuibuulſis ambulet, quod in conuiuiis adoleſcentulus cum amatore, cum chirodota tunica inferior accumbat, quod non modo vinoſus, ſed viroſus quoque fit. 4 cinedi ſiona ex drcheſilao philoſopho. Plutarchus refert Archeſilaum philoſophũ vehementi vet-. bo vſum eſſe de quodam nimis delicato diuite, qui incorru- Prus& caſtus dicebatur, nam cum vocem eius infractam, ca- pillumq; arte compoſitum,& oculos ludibundos atq; illece- bræ voluptatiſque plenos videret. Nihil intereſt, inquit, qui- bus membris cinædi ſitis, prioribus an poſterioribus. MOLLES. Ad Mulieres. Nates præpingues. Genua carnoſa. Supercilia rece ex- tenſa. Collum ante inclinarum. Humeri inarticulati, imbe- cilles. Meraphrenum imbecille, macilentum, inarticulatum. Dorſum anguſtum, imbecille. Coſtæ male ſolutæ. Venter macilientus. Tali carnoſi inarticulati. Pedes parui, graciles, in- articulati. EFFE pat luta ibu lisn cull vari lhomini delen ¹ quod tunitan guentis delidm Rt quodbarbanl conunuiis ados, uinferioraccun 81 ue fit. 5 huuſiphn. 1 oſophü rehenn Secnoo diuite, qui r'ocem ciusinfit s ludibundosah Ahilintereſt, nau un poſterioliblb Iuaercc. moſa Supertlutt meri inarticulet, lentum, intial e male ſolute Pedes pafu’guss 1 “ ““ ö“ 8 bDEHVM PHVSOG. LIBIV. 2w EFFEMINAITI. Aad Mulieres. Frons demiſſa. Naſus ad faciem male diſcretus. Os paruum, mentum rotundum,& glabrum. Claues male ſo- lutæ. Lumbi carnoſi, molles. Ambulantes pedibus& cru- ribus conuerſis. Vel corpore ſe mouentes humeris,& ſingu- lis membris. Genuaintus innuentia, vel collidentia ſeſe. O- culiex facie multum extantes, valde parui, igniti, vel parui,& varii. 1 MBECILL EBS. Aa mulieres. Supercilia rara, extenſa, vel quæ ſuo loco manent. Lin- gua balbi, vel bleſi. Collum gracile. VInæ, brachia,& cu- biti exiles. Manus paruæ, graciles,& inarticulatæ. Mam- millæ paruæ& extenuatæ. Oculi ſe mouentes, cum palpebris mobilibus. Vel eius circuli candidi,& imbecilles. De fortis viri foura. CAP. 12. IXIMVS deaudacia,& de timore; nunc de for- titudine, quæ eſt mediocritas quædam, quæ circa timorem& fiduciam verſatur. 86 3 — 3 mo periculo,& circa præclaram mortem impauidus exi- ſtit. Primi excedebant,& deficiebant; hic mediocriter ſe gerit. Fortes ante periculum quieti ſunt,& in eo ipſo ce- leres,& acres. Vel fortitudo eſt inconcuſſum à mortis me- tibus,& conſtantem in malis,& intrepidum ad pericula eſſe, & velle honeſte mori,& victoriæ cauſſam præſtare, quam tur- 2 5 piter 4 Fortis eſt, quinon timet mortem opperere in bello, in maximo& pulcherri- denter-ndnütiieen one teles gnomones hanc figuramappofuer ſed 6 ne rocenn P naau& interpidumani mu mh abebit, hæ ſunt mulleres; quænee ſupponi, necreg à viris poſſunt, ſed indo. munatu primas ſibi vſurpant partes. b b — 0kR T = mi pralanias k teles Atedige— Iſed detunN FNcetiam virilem attulimus figur am, t leuiori negotio part um ſimili- unr. Acsaſ udines,de quibusloquimur, aſſequaru- b lleris Ntetipan, 4 — wo nataelh u Amemdra,ii = animum bben. iariusspallu =: b DE HVM. PHXSIOG. LIB. V. 36; . 4 ſe 3. 9) 2 ſH, I — — — d9 4 , — 83 — —— =* — 34 8 8 8 4 8 5 X h4 E 2„ 4 8 7„ 8 .“„ ⁸ 4 Ae 2ν 85 4 3, 1 888 24 A ³ 1 3 8 4 — — — — .4 7. 2 eig ) 1 Iii⸗ 2 125 7 4 —. 2299629 57, 3338 9 33 27518577 727 8314499 2* 19 23⁄, 257* 6234Kie 12818 6 17 85 37761:5,“ 2 13,12,12: 65 3 22:⸗ 8 2 3335 7 I 5 364 10. BAPTISTE PORTE FORTES ANIMO Si Ad viros, leonem, taurum, e robuſtos canes. 3 Duripili. Sed interim Adamantius textus corrigatur, nam vbi Polemon duν πυκιηꝙν⁴,ipſe uoν ειρραἀ, habet. Figurz corporis erecta. Oſſa,& coſtæ,& e xtrema corporis fortia, & magna. Polemon& Adamantius: Latera,& vniuerſos corporis articulos,& extremitates robuſtas habet,& oſſama- gna. Venter amplius, ad ſe contractus, Pectus carnoſum,& amplum. Idem: Pectus,& metaphrenum robuſtum. O. culus charopus, non valde expanſus, nec omnino clauſus. Color corporis ſqualidus,& acutus. Et illud εvoοςƷ non ad frontem, vt perperam facit Sueſſanus, ſed ad corpo- ris colorem referri debet: quia acuta frons non reperi- tur, ſed ſqualida. Ob id lidem. Color magis acutus. Frons recta, non magna, neque læuis, neque aſpera, macra. Vbi textus corruptus eſt; nãv in mutatum eſt, αχννς‚non νκ☛ legendum. Humeri ampli diſtantes, non valde colligati nec omnino diſſoluti. Sed Polemon& Adamantius: Humeii w. buſti,& ſpatulæ,& altera in latitudinem diſtenta, ſed vbipo- lemon έαᷣ Adamantius xXνeuεα habet. Collum firmum, non valde carnoſum. Nates contractæ, ſed duræ. Suræ deorſum ductæ. Crura carnoſa, circa talos robuſta. Pedes articulati. A- cies humida: Adamantiusaddit,& terribilis. Inſuper iidem hæc habent in eiuſmodi figura: Supercilia non extenſa. Vox minax, intenta,& magna. Spiritus reciprocario conſtans. Nos quæ ex eiſdem aliſque diſperſim collegimus,& experientia cognouimus, adducemus. Caput paulo maius mediocri, vt leo; occiput protenſum cum valida ceruice. Vel caput v- trimque protenſum, cum mediocri magnitudine. Capilli co- lore flaui. Aures decenter magnæ& quadrate. Frons qua- drata iuſtæ magnitudinis, neque lenis, neque aſpera recta, ma- cra, mediocris. Naſus ad frontem bene diſcrerus, Narespa- tulæ. Labia exilia in ore magno, vt ſuperiora inferioribus ſu- perponantur,& iuxta angulos laxa. Vox grauis,& intenſa- Vel grauis,& ſonora. Spiritus ſpiſſus, fortis,& velox. Vel b ſpiri⸗ ☛ Ann 8 Datius texta 1 1 + 2 cunpa, heh. *Xtrema co 1 4 1 4 1 ³ acutaftonsm — Or magis acltn 1. alpeta, ma A amelb chbm — non palce coli Sldamantius:R an nem diſtenta, et. Collum frm = ed duræ. Surai uſta. Pedesantd tertibilis. Inli ercilia non extal = ciprocatio colki alllegimus,& ar r alo maius melur R ceruice. Väd magnitudine, Ci 1& quadraté. Em dis neque aſperurt mene diſcretub R „periora infetol . Vox glaud 4 ——— 5 dus, fortis,& e 2 1— 2——ſ DE HVM. PHYSIOG. LIB. IV. 365 ſpiritus conſtans. Collũ mediũ, inter longum& craſſum„Vel craſſum. Vlnæ prolixæ quæ extenſæ ad genua perueniant. Vel Vnæ, brachia,& cubiti robuſti,& bene articulati. Humeri ro- buſti. Metaphrenum magnum, carnoſum, articulatum. Coſtæ bene ſolutæ. Teſtes magni. Coxendicum oſſa exterius appa- rentia Nates oſſeæ, neque lenes, neque rugoſæ. Dorſum ma- gnum, robuſtum. Pectus piloſum. Manus magnæ: articulatæ & neruoſæ. Vel magnæ,& duræ. Femora neruoſa, oſſea. Ti- biæ articulatæ, neruoſæ,& robuſtæ. Pedes bene formati, ma- gni, articulati, neruoſi. Tali neruoſi, articulati. Corpus com- menſuratum. Oculi quorum ſuheteihi arcuata, quæ frequen- ter eleuantur; vel ſplendentes, tarde adſpicientes, vel ſplen- dentes, quibus funiculus imminet,& ſupercilia aſpera,& pal- pebræ erectæ, vel cæſii viridantes; vel colore flaui; vel circuli, iridis colorem referentes, in oculis humidis; vel mobiles, ru- bei Oppianus robuſtos cancs,& acerrima audacia præditos ita deſcribit: Vaſto corpote, roſtro ſimio, horribili ſupra oculos inter ſupercilia pelle, oculis igneis, rauo colore ſplendentibus, pelle tota hirſuta, robuſto corpore, dorſo lato. . FORTIS VIRI Figuraà Vegetio deſcripta. Ita Vegetius tironem Martio operi deputandum elegit. Vigilantibus oculis, erecta ceruice, lato pectore, humeris mu- ſculoſis, valentibus digitis, longioribus brachiis; ventre mo- dicus, exilior cruribus, ſuris,& pedibus nou ſuperflua carne diſtentis, ſed neruorum duritia collectis. Hiſpanus quidam, Petrus nomine. Neapolim venit 1 5 55.& domi meæ ſuæ for- titudinis tale ſpecimen dedir. Homo maxime corpulentus ſuo dextro humero inſidebat, alter læuo; dextro brachio v- num, altero alterum ſuſtinebat; ſupra binos pedes, alios binos ferebat; aderant etiam alii, qui hos amplexatos tenebant: ac ipſe poſt incedebat, ac ſi vacuus eſſet. Dein paſsis in terra ma- nibus ſupra eas duos homines aſcendere iubebat, erigens ſe poſtea, eos vſque ad caput eleuabat. Poſtea dextram& ſini- ſtram manum fune alligauimus,& hinc inde decem viri, pedi- bus 36⁶ IO. BAPTISTE PORTRR pedibus terra fixis, binis manibus funem in diuerſas partes tra- hebant, ipſe tractis ad ſe manibus, pectori in crucis modum admouit tam vehementer, vt multi in terram prociderint. Fronte clauum percutiens, muro medium infixit, etſi icdu frontem vulnerauerit. Extendens brachium manum claude- bat, nec poterant cuncti ſimul nec manum aperire, nee bra. chium plicare. Cum in ſolitudine quadam Aàbinis latronibns inuaderetur, ipſe iniectis ceruicibus eius manibus, vnius caput alterius capiti tanta vi illifit, vt longe vtriuſque cerebrum diſ- ſiliret. Rogatus à me vt corpus nudum demonſtraret, vt illud contemplari poſſem, libenter paruit. Corpus erat quadrarum, ſtatura recta, caput decenter magnum, in finciput prominens, valida ceruice ſuffulrum, capilli duri& flaui, frons quadrata, non magna, oculi charopi, caſtigatæ magnitudinis& apertu- ræ, os magnum, vox intenſa,& ſonora, vt etiam optime cane- ret, naſus rotundus, ad faciem diſcretuszanhelitus ſi piſſus, for- tis,& conſtans, collum rectum, ſirmum, neruoſum. Humeri ſpatulæ,& brachia, toroſa& teretia; carne ita dura& compa- cta, vt cum brachium extenderet,& manum comprimereta- deo muſculos& neruos intenderet, vt modicam carnemo- prehendere non valerem,& ſi valido niſu. Pedes,& manus magnæ, robuſtæ, articulatæ, crura lacertoſa, ſuræ contract, pectus amplum, latum, aluus contractus, modici cibi. coxen- dicum oſſa eleuata, magna. adſpectus iucundus, acies atrox& minax. 4 NIMOSI. Adleonem. Capilli medij inter rectos& cripſos zdeſcendentes à fronte iuxta naſum, colore flaui; ſupercilia arcuata,& quæ frequen- ter eleuentur, mentum acutum, collum craſſum, dorſum ma- gnum,& robuſtum. Pectus magnum, articulatum. Manus magnæ, articulatæ,& neruoſæ. Incedens humeros commo- uet ad ſingulos paſſus. oculi colore flaui, vel fului: vel ſplen- dentes torue, adſpicientes: vel circuli oloris iridis in humidis oculis: vel mobiles, rubei. VR. T tla⸗ hal — nn pudem h — cius mandöbnn, Ae vtriuſchus er um demonlan —.Corpus erta. Am in ſincipum. = i R& flaui, Ron — magnitudidi — ra, vr etiamon jetuszanhelitosſ e num, neruoſun, carne ita dumd =— manumcomgi = vtmodicamc do niſu. Pedes, as lacertoſa, ſufes ractus, modicici as lucundus acas Adleonem. — ſo zdeſcendenai „ aafcuata. Xgu dllum crafſumat um, articultun Icedens hume-ohg flaui, velfului: ul colotis Iridäll b DE HVM. PHVXSIOG. LIB. IV. 367 VIRILES. 44d viuos. Supercilia non recteextenſa, ſedtortuoſa. Spatulæ la- tæ, magnæ,& giſtantes. Coxendicis oſſa exterius apparen- tia, mentum quadratum. Claues mediocriter ſolutæ, Denſa barba. Et mulier barbata, vifflis. 3 E1ILIC0SI. Os magnum. Vox canora. De in flati viri figura, Cap. 13. L¹ ad alteram virtutem accedemus ſcilicet magnanimita- tem, ſed ea quoque, vt cæteræ, inter duo vitia verſatur, ſci- licet i flatos& puſillanimos. Inflatus eſtis, qui quum ſit indignus, dignum ſe magis putat;&in exceſſu peccat, tamen malus non eſt, ſed peccans. Inflati ſe ipſos ignorant, atque pa- lam, quaſi ſint digni, honorabiles res aggrediuntur, deinde redarguuntur veſtitu enim,& habiru, atque huiuſcemodi re- bus ornantur, proſperaſque fortunas ſuas eſſe manifeſtas vo- lunt, de ſe prædicant, quaſi ob eas honores ſint conſecuturi. Minus oppoſita eſt magnanimitati, quam puſillanimitas. Nos hic inflati, ſigna congeſsimus Adamantius ſuperbiam& glo- riæ ſtudium equiin genio attribuit Lactantius, in equis gloriæ cupiditas expreſſa deprehenditurz victores exultant, vieti do- lent, Hinc& Virgihus. Inſultare ſolo,& greſſus glomerare ſuperbos. Ouidius in Halieuticis- Hic generoſus honos,& gloria maiot equorum, Seu ſeptem jpatii circomeruerè coronam, Attollat caput,& yulgi ſe venditet auræ. Quam tumidus quantogq, venit ſheltabilis actu, Vngula ſub ſpoliius grauiter redeuntis opimu, Cum capiuntarmus palmam, gaudentq́; triumpho. z6s 10. BAPTISTE PORTE 61L0RIOSI, Ad equos- Supercilia arcuata,& quæ frequenter eleuantur Metaphre- num erectum. Tarde gradiens,& ſponte morans in viis,& circum circa adſpiciens, Incedens alta ceruice erectus, hume. ris ſubmouens. Oculi ſemouentes, turbati; vel vibrantes, tamquamſalientes, grandes, lucidi, ſplendidi. Digiti long; graciles. „ De puſillanimi virifigura, Cap. 147. AETER, qui defectu peccat, pufillanimus eſt. Is vero eſt qui minorib. dignum, quã ſit, ſe eſſe arbitratur, ſiue ma- gnis, ſiue mediocribus, ſiue eriam paruis dignus ſit, modo mi- noribus dignum ſe eſſe cenſeatʒtamen non male dicus, ſed pec- cans videtur:nam cum bonis dignus ſit, ſeipſum iis pruuat, qui. bus eſt dignus;& videtur peccare„quod bonis ſeipſumdi- gnum non exiſtimat,&ſeipſum ignorat. Magnanimitarima. gis oppoſita eſt, quam inflatio. Alibi vero idem Ariſtotale ait: Puſillanimitas eſt, neque honorem, neque ignominian, neque infelicitatem,& infortunium ferre poſſe, ſed honon- tum tumeſcere,& leui ſucceſſu ſubſultare; ignominiam au- tem nec minimam ferre poſſe. Hanc figuram Ariſtotelesap- poſuit, ac talem fuiſſe Leucadium Corynthium narrat. Scd Polemon& Adamantius non puſillanimo, ſed lucricupidotii- buunt; ſed notæ fere vtrique conueniunt. PVSILLANIMI fiouræ ex Ariſtotele, quam Polemon& Ada- mantius lucricupido tribuerunt, ad fe- les,& ſimias. Eacies parua, parua membra, parui articuli, exigui ocu⸗ li, corpus macrum. Addimus nos: Frons circularis, loquela intenta, vehemens. Pectus gracile,& imbecille. Coſtæ exi- les& vacuæ. Velociter incedit,& ſi deprehendatur, ormio. R T 8 teruus. er eleuamnr donte moraasä ncerierenn 1)) turdan, n — ſlend Ne illanimus ebh deſſe arbitrau ruris dignusltn rennon malede Slt, ſeipſumisn *, quod boniſ orat. Magnanl ibi veroidem orem, nequeign en fecrepolſe, e Kultare; ignom inc ſguram ar Cotynthiumm animo ſed luchc eniunt. le, quem nalam nerunt alfe arui articulhc3 Frons circulu Kimbecile Ci üeglebencei DE HVM. PbHVSIOG. LIB. WV. 3649 & totam effigiem deorſum. trahit,& contrahit ſeipſum. Ocu- li magni, cum palpebris mobiles. QVERVLI. Ad auts 2 Comitantur puſillanimitatem querimona, diffitentia, & humilitas: Nos queruli ſigna apponemus. Vox in principio grauis, infine acuta. Guttur aſperum,& vertebra promi- nens. 85 De magnanimi 2iri ſigura, Cap. 15. D magnanimitatè dicemus, medio inter duo extrema-⸗ ₰ Eſt ſane magnanimus, quum magnis quoque ſed gnum exiſtimat. in magnitudine conſiſtit;& ſi magms eſt di- gnus, optimus quoque ſit neceſſe eſt. Si non eſt bonus, ridi- culus eſt. Verſatur circa honores, poreſtates,& diuirias,& in omni tam proſpera, quam aduerſa fortuna, moderate ſe gerit, vt ne in proſperis lætitia geſtiat, neque in aduerſis triſtitia ob- ruatur. Beneficiis alios afficere gaudet,& ipſe affici etubeſcit, à nemine quidquam petit, ſed promptealiis miniſtrat. Odium, aut amorem præſefert. Ariſtoreles magnanimi ſigna cum fortis confundit quippe leoni,& aquilæ comparat, quæ ſi- gna fortitudinis& magnanimitatis habent:& eum ſequuti Polemon& Adamanrius, eadem protulerunt. Nos ſignaeo- tundem decerpentes, figuram hanc concinnauimus. MAGNANIMI. Ad leones,& aquilas. Caput paulo maius commenſurato. Vel moderatæ ma⸗= gnitudinis,& rectitudinis,& modice compreſſum, Capilſi à fronte deſcendentes inxta nalum, leuiter ſubflaueſcentes. Frons quadrataiuſtæ magnitudinis. Naſus à fronte aduncis, bene diſcretus; vel totundus,& in imo obeuſus. Labia tenuna in ore magno, vt partes ſuperiores inferioribus ſuperiniectæ ſint, eademꝗque laxa iuxta labiorum angulos. Vox grauis con- caua,& inffexibilis Vel grauis,& loquuttio ſtabilis. Inceſſuts tardus. Collum medium intet longum& eraſſ um. Metaphre- Aa num 10.BAPTISTE PORTET 370 commotis. Vellongo greſſu ambulans. Oculi colore flauiine. que piomiuentes, neque concaui; nigri, in quibus calculi non inſunt, ſed extra circuli circumferentiam habent, nigredinem igni admiſtam; vel calculos habent ſubalbidiores„non valde igneos, vtaà longe nigros repræſentent. Velin humicdis ocu. lis circulorum alter anguſtus& niger, alter ſupra igneus, ninil. que in ipſis apparet alienum. De auari viri ſigura, Cap. 16. IBERALITAS interduo vitia media eſt, ſeilicet pro- digalitatem,& auaritiam: verum quoniam de p rodigi pauca vel nulla extant ſigna(quia cum liberalibus conuenium fere) ideo de eis dicere nolumus; nunc autem deauaris. Ili. beralis velauarus eſt, qui magis quam decet, pecuniis ſtudet, in dando deſicit, in recipiendo excedit; prodigo peior eſt qum nec vlli, nec ſibi ipſi vtilis eſt, Auaritiæ ſpecies tres ſunt. Turpi quæſtus, Tenacitas,& Iiliberalitas. Turpis quæſtus eſt per quem diteſcimus,& lucrum quam pudorem pluris facimus Tenacitas, per quam ſumptui& impenſis in re honeſtapar. cimus. IIliberalitas, perquam expendimus minuratim mad & plus iacturæ facientes, nullo habito temporis delectu. An. ſtoteles huius figuram ſpreuit; ſed Polemon& Adamantiu quam ille puſillanimo adſcribit, lucricupido tribuerunt. LVCRICVPIDI, Polemonis& Adamantii Koura, quam A ftoteles Puſillanimo adſcripſerat. Membris& oculis paruis, facie parua. Veloci inceſſu Dorſo recuruo. Acuta voce,& acuti clangoris. Colore pa- rum rubore perfuſo. Addimuus nos: Metaphrenum valdecur- uum& humeri ad pectus contracti,& corpus effractum Vox ebilis,& flebilis. Breuis& celeris greſſus. QAVAESTVOSIOREBS. Oculiſtantes parui. Vel ſtantes parui, qui frontom& ſupercilia contrahant. Vel oculi parui, varii. ILLI- num latum. Incedens humeris curuis,& ad ſingulos paffus nt. Veln AL alter ſuhrima à Cao. 1. cia mecia chſt um quoniamt = um lderalibdun aunc autem cea 2 am decct, peu e:dit; prodigo aie ſpeciestlat 13s. Turpisqu enpudorem hi impenſos inn jendimusmir Pito tedpofsc Polemon&s cricupido uubi Alamautü ſan Hadſcriſerat facie parua ſa cuti clangons- os: Metaphreuu di,&corpusch s greſlus. [K101 otes parui, qli arui, vatii DE HVM. PHXSIOG. LIB. IWV.„ 1ILIBERATLES. Humeri male ſoluti. Celeri greſſu ambulantes,& ſi de- 4 4.— 2. a prehendantur formidant,& ſuam effigiem deorſum trahunt, & contrahunt ſeipſos. Digiti contracti, Oculi valde parui. Vel parui,& varii. Velalbicantes cæſii, cum paruis pupillis. P4 RCI. Collum incuruum ante. Metaphrenum valde curuum & humeriad pectus contracti,& cerpus effractum. Oeuli ob- ſcuri humidi, iuſtæ magnitudinis. 4 T ENACES. Supercilia incuruata deorſum,& intuentur quaſi la- tenter. De liberalis viri ſigura, Cap. 17. IBERALIS verſatur in datione& acceptione, ſed ma- gis in datione laudem meretur. Sed dare quibus oportert, & non accipere vnde non oportet. Liberalitas eſt, ad hone- ſtos ſumptus,& præſto eſſe in auxilium in aduerſa fortu- na. Comitantur Überalitatem morum facilitas, comitas, humanitas, miſericordia, in amicos beneuolentia, hoſpitali- tas,& honeſti ſtudium. Ariſtoteles, Polemon,& Adaman- tius eius figuram non appoſuerunt; quia ſigna manifeſtarunt in forti, ex leone deſumpta. Nos eam concinnabimus. LIBERALES. Ad leonem. b Capilli 8regione naſi à fronte deſcendentes. Ceruix hir- ſuta. Humeri bene ſoluti. Manuum digiti retro conuerſi. V- næ prolixæ, quæ extenſæ ad genua vique pertingant. GENEROSI. Ad leonem. Dorſum magnum& robuſtum. Pedes bene formati, magni, articulati, neruoſi. Vox concaua,& inflexibilis. Aa 2 De e 10. BAPTISTE PORTE De iracundi viri ſigura, Cap. ¹. 4 IANSVE TV DO interiram& ſtoliditaten verſatur. Dicemus primo de iracundo. Iracun. dus in exceſſu verſatur,& is eſt qui celeriter ſuccen- ditur, tum in quosnonoportet, tum pro quibus non oper tet,& amplius quam oporteat,& citius.& diutius, quam oportrat. Sunt enim& ſumme excandeſcentes,& biliol, à acerbi,& qui continent Iram,& difficulter conciliantur. Eu ſpecies ſunt tres, Excandeſcentia, Sæuitia,& Vecordia. E autem 1racundi, non poſſe ferre contemptiones, eſſe plago- ſum,& vindictæ cupidum. Inquiunt medici, quod in his ſh- ua bilis prædominari videtur, quæ cum acuta& ſubtilisſſt,o inſitam caliditatem facile ſuccenditur, ſurrigiturque; vndein- oritur vltionis votum. Quibus vero ſumma eſt bilis, adomna ſubito excandeſcunt. Sunt& iracundi, qui non explentun niſi viſo inimici ſanguine, quos vocamus Acerbos. Hos meſan- cholicos eſſe rradunt, quod bilis vigeat in eis atra, quæ cum ff. gida& ſicca ſit, in craſsiore materia, quæ haud facile diſolua tur. diutius perſeuerat. Ideo tres ſunt iracundiæ ſpecies, qunci ira ſit efferueſcentia ſanguinis circa cor, ſanguinis ſpecies ſun tres, ſubtilis, craſſus,& medius. Arrianus philoſophus ſlo- rum cauendam eſſe iram inquit, qui paulatim eam concipium lentiuſque excandeſcunt magis, quam illorum, qui celetiten nam his ira breuior; illis diuturnior. b Ob id Homerus in llidde: 6 3 6. 6 3„ Nam melior princeps iratus forte miuori eſt. Quod 77 diſßimulat ſubitum tunc mente furorem, Tempore poſt illum pæna rauidre rependet. Dantes Alaghierius Poëta vernaculus, pro ſuperbia,& italeo- nem repræſentat: Ma non ſi, che paura non mi deſſe La viſla⸗ che m apparue d yn leone. b lback rim ttibu Bene ſotel ſurat Exct cites t do Alibi clle Arl per Au mec nt 3RT 14, Chn b eriram d de kaema seſt qut ceeen rum dro gutt Leitius, Kam candeſcents h Sfficulter cyn Seuitia,K ſe wontemption; Unt medici omt Fcumacuta&it itur, furrigtun „oſummaetbi cundi, qui non Scamus Acerhen geatiin eisatra, 1h, quæhaudf 2ntiracundi acor, ſanguindt Arrianus phibi dui paulatim eant luamillorum, vr. DE HVM. PHVYSIOG. LIB. W. Hanc figuram Ariſtoteles& Polemon confinxerunt. IRACVNDI Allleones; tauros, canes, vrſos, G apros. Aper animoſus, jracundus, furibunduſque eſt; ſanguis enim in eius fibris copioſior eſt; Ariſtoteles. Subitam iram ei tribuit Adamantius, femper ferus,& ferox. Corpore erectus. Benecoſtatus. Animoſus. Sed Polemannon 2Hεν ᷣ, vt Ari- ſtoreles, ſed 2εοερρμον habet, id eſt, oprima corporis commen- ſurarione. Süubruffus. Scapulæ diſtantes maguæ,& lata. Extrema magna,& robuſta. Sed id in Polemone deeſt. Larus circa pectus;& inguina Boni menti. Sed quiain dubium ver- ti poterat, an de carne menti, vel de pilis loqueretur, Vt etiam alibi, recte ſubdit Polemona denſæ barbæ. Floridus capillorum circuitus deorſum deſcendens. Addiralia Polemon, quæ ex Ariſtotele ſparſim collegit. Humeri lati, Facies rotunda. Su- percilia conuerſa. Nares concauæ. Et nos alia ſigna addemus, quæex eiſdem excerpſimus. Frons circularis; vel caperata ad medium ſuideclinans. Supercilia tortuoſe extenſa. Tempo- ra tumentia, venoſa. Naſiimum acutum. Color carnis melli- nus. Dentes redi, acuti. Vox grauis, magna,& perplexa; vel acuta,& intenſa; velà graui incipiens, finiens in acutum. Col- lum craſſum,& plenum; vel craſum& longum; vel craſſum & pingue, ſanguineis venis refertum. Pectus flammei coloris. Ambidexter. Lingua velox. Guttur aiperum,& eius vertebra prominens. Digitos iactansinter loquendum. Oſculi ſangui- nci. Vel circuli varii coloris in oculis aſperis; vel ſtantes, ſuper- cilia eleuantes,& ſuſpirantes, vel ſubruffi, ingentes infra ſpe- mixorieſt. nente furotem, ependet. ulus, Pl 0 ſup eh — M. Ktantes; vel vibrantes, quaſi exſilientes, grandes, ſplendidi, lucidi. ACERBI,& qui ſero ſedantur. cum inconcinna figura,& dorf Nares patulæ. Spiri- Lo- quela Caput valde paruum, imbecillitate. Supercilia ad naſiim inflexa. tus fortis, velox,&ſpiſſus,& corpus,& pectus macrum. Aa 3 3„ B9 10. BAPTISTR PORTER quela ſubflaccida. Oculi ſanguinei,& ſicci. Calculi æquale in fuluis oculis. Splendentes, torue adſpicientes; vel ſtantes parui, prominentes.& qui frontem& ſupercilja contrahant i corpus ſurſum trahant: vel non conniuentes, pallidi, ſubrn. bri,& ſicci. b VECORDES. Voxacuta,& intenſa, Vel in principio grauis, in fin acuta. KACVYNDI Sgura, Plutarchi. Otuli truces. Osturbiduam, in ſpumam ruboremue effe-. ueſcens, immaniter clamans. Trepidatio& geſticulatio, ſerma præceps, comploſio manus,& fœda viſu facies. TIRACVNDI Fgura, Lattantii. Oculi ardentes, os tremens, lingua titubans, dentium con- crepitus, vultus nunc rubore ſuffuſus, nunc albeſcens palore. De ſtolidi viri foura, Cap. 19. EFICIENS ab iracundia, nomine vocat, quaſiitæva. cuus, vel ſtolidus, Gellius hebetem, ac ſtupidum vocat Kis eſt, qui ob quæ oportet,& quando,& in quibus non iraſcatur. hi profecto ſtolidi, ſiue ſtupidi videntur nan qui iraſeuntur, nec ſentire quidem videntur, nec dolere. êi- etiam perferre contumelias ſeruile eſt. Medici inquiunt, qui frigidi,& humecti,& fulua atrioreque carent bile, nulla pror- ſus anguntur ira. Antiqui Phyſiognomones figuram nonap- poſuerunt; nos ex iis Hgna collegimus ſtupiditatis,& indo- lentiæ, quæ ex aſino& capra ipfi exceperunt. § 70 LIDI. ℳA afinOs,& capras Capilli recti. Frons parua. Supercilia ad naſum inflexa. Facies magna, Aures valde paruæ. Lubia craſſa. Os valde diſ- ſectum. Dentes continuati. Vox balans,& deprauata, velaſpe- Ia, Vel acuta,& ęlamoſa. Loquela velox,& gracilisz vel ke 484 —& ſicci, C adſpichena b „ kckentenn mine tes)p 1 V 8 5 E§. Tprincpipgan , Plutarch. u pumam mban — datio Rgelan 2 a viſu facies. a, lLactantu. —,ua titubans du Rus nunc albeh * Cc. 19. omine vocatg a etem, ac ſtiyi 3,&quando, Ni = uue ſtupidiſim videntur, ſert 3; eſt. Mediciin 5 que carenthle — omones Uglun „ mus ſtopiclenn cceperunt. „1os, G cayr. percilia ad Mäld- „ Lubia crall.O „ans,& deptari felox,& gucliſ DE HVM. PHVSIOG. LIB. IV. 3)5 &x debilis. Collum craſſum,& pingue. Venter carnoſus, ma- nus, mollis,& pendens. Oculi caprini coloris, vel aquili, vel ſplendentes, uminoſi, vel vibrantes magni-. velſtantes aridio- res, vel non conniuentes pallidi, ve ſubrubri ſicei, vel ſurſum euntes. SERVII ES. Ad aſinum. Vox grauis& magna. Tibiæ,& calcansa craſſa. Oculi parui- varii. De manſueti viri gura, Gap. 20- AT manſuetudo eſt mediocritas inter iracundiam,& ſtoli- ditaté. Quiigitur ob quæ oportet,& quomodo,& quan- do, quouſque iralcuntur, manſueti ſunt. Eſt enim manſuetus, qui perturbatione vacat,& ab affectu minime ducitur, niſi quantum ratio ſtatuit; non ach vltionem ſed ad veniam pro- penſus eſt. Vel manſuetus eſt, qui moderate ferre poteſt ob- jecta crimina,& contemptum, nec celeriter rapiturin vltio- nem, nec facile mouetur ad iram, ſed eſt moribus comes,& mitis,& ingenio quietus& ſtabilis. Manſuetudines inquiunt naturales ex humiditatis& caliditatis temperie proueni. re. In Iracundis ebullit ſanguis circa cor in his deprimitur ab humiditate. Ariſtoteles, Polemon:& Adamantius eius figu- ram appoſuerunt. M 4 NS V EI I. Totafigura fortis. Bene carno ſus. Carne humida, mul- taque. Sed Ppolemon& Adamantius, Carne humida, mollique, Bonæx magnitud inis,& commenſu ratæ. Figura curua. Capillo- rum circuitus ſurſum vulſiuus. lidem addunt: Conſtansintui- tus. Tardus motus. Vox grauis,& mollis. Polemon, vox tar- da,& mollis. AM1TTIS. Alfeminas, ceruos,& lepores. Capilli plani& ſuaues, colore flaui, aurei. Supercilta in rectum porrecta. Loquela remiſſa. Vox grauis,& mollis. Ocmii nigri. Caleulim æquales in fuluis oculis. 4A4 4 Di ε 10 Baprfsrs vonre Dintemperantis virifiguna, Cap. 2¹. témperantes gitur ſunt qui oblectanturvel quibus non opor- tet, vel magis quam plerique faciunt, vel non vt oporter. V —— — ſtantur autem intemperantiam impudentia, negligenti,& diſſolutio. Nos primumin vniuerſali, de inremperantis figa. ra dicemus; mox de particularibus aliis affectionibus. 1I NT EMPERANTE S. eAd apparentiam. b O0s cauum. Lumbiacuti. Venter magnus, mollis,& propendens Tali valde graciles. Oculi obſcuri, calignoſi; qui quum ſèe claudunt, ſurſumabeunt, ipſique ſtantes& lubfluidi ſunt. Velridentes humidi, Vel ſurſum cuntes, magni,& ſub- b 6 rubri. LFXVRIOSI A Imam, ceruos, hircum, ſues, G. galum, pardalim,& ad complexionem, Nune dt. Huiuſmodin non quatenun anum eſtiisſeckh turvelqubusn int, velnentopf atum ſequuntur luptanbusverii dudenti, deh di, de intempeuam alüs affectioniban 4 NTIS an. enter magnus,ni culi obſcuri calmn pſique ſtantesät 6 im cuntes, maghi hrcun, ſaus 90 „x'onem ——— 7 DE HVM. PHVSIOG. LIB. V. 377 Nunc de intemperantibus circa tactum,& prima de luxurioſis. Sed quo temperamento luxurioſiconſtent, diſ- qrtramus. Sunt igitur ſanguinei, cuius ſanguis ſir melancholię Venoſitati permixtus. Ariſtoteles libro Problematum quar- to quærit, cui libidinofi melanholici ſunt? aitque melanchos Iios Hatu redundare; ſemen autem deceſsio flatus eſt: ergo quibus id ipſum abundat, hos ſæpe purgari appetere neceſſe eſt, ſic enim efficitur, vt leuentur. Luxurioſa animalia ſunt hiccus, porcus, ceruus, aſinus, ſimia. Dantes Alaghierius pardalim pro luxuria appoſuit, ammal, quod cum diuerlo geuere coit,& coitus tempore vocalis fit, ſui& aleni generis aiuciens animalia. Et ecco quaſi al comicinar dell erta, Vna lonza eggiera,& praſia moluoi, Che di pei maculato era coperta. Ariſtoteles, Polemon,& Adamanrtius hanc figuram ap- poſuerunt. Albicolor. Hirſutus, Capilli recti, craſsi, nigri. Tempora piloſa, rectorum pilorum. Sed Polemonait, piloſus circa labia. Oculus pinguis,& ſtolidus. Sed Polemon in eius figura plura habet. Ctura ſubtilia atque neruoſa,& totius a- uitii generis. Crura hirluta. Venter,& oculi pingues. Qui bar- bam ad naſum contrahit,& circumferentiam illius loci con- cauam habet, quæ naſo ac mento interiacet, qualem bonum habuiſſe Socratem conſtat. Oculi pingues laſciui. Perſpicuas venas in brachio habens Exilibus tibiis præditus. Et in fine li- bri hæc ſeorſum habet: Oculi concaui, lucentes, non lacrimo- ſi, vt voluprate pleni videãtur. Palpebras aſidue mouet, cui cæ- teræ corporis partes conueniunt. Luxuria enim tum maris, tum feminæ ſupererioribus corporis partibus, videlicet ſu- perciliis& oculis, deprehenditur. Hæc autem vniuerſa, quæ dixiinus, quaſi in pictura quadam colores& imagines effigia- tæ ſint, deprehenduntur, ſic ex pluribus ſignis veriſsimum iu- dicium elicies: Effeminati, luxurioſi, impuri exiſtimandi ſunt, qui tibias, qua ad malleolos deſcendirur, craſſas habuerint, Ag 5 tum „»s 10. BAPTISTR PORTE 1 tum qui pedum digitos parum ſciſſos, vtauium, quæ anguſtas Pedes ſortitæ ſunt& concauos, ad ſcaphæ modum, vel calua. riæ. Addimus nos: Capilli rari, vel calui. Puli palpebrarum de. Huentes. Aures valde paruæ. Naſus incauus, ante frontemio. tundus,& ſupereminens rotundum; vel ſimus. Venter,& pectus piloſum. Mamillæ dependentes, pectore amplo,& ma- cilento. Manus piloſæ. Coxendicum oſſa gracilia. Lumbi& femoraabſqyne aliis partibus piloſa. Suræ craſſeſcentes. Tibie Piloſæ. Digiti pedum copulati. Vngues valde rotundi. Gena- rum contractio in hilari vultu. Claudi. Oculi ſplendidi, vel cum circulis, quorum inferior viridis, ſuperior niget Vel ſicci, aut aſperiores cum circulis varii coloris, iridis colorem referentibus. Vel obſcuri circum ſe mouentcs. Vel vibrantes, magni. Vel ſurſum euntes. Vel ſubtu- bri,& magni ſurſum euntes. Vel ad ſiniſtram retorti. Luxu- cioſæ mulieris hæc ſigna adnotaui in quadam proſtituti pudo- ris,& efferatæ libidinis, quam Epicrates Myoniam diceret. Co- lore pallida erat, vel fuſca gracilis,& macilenta: ha pamque rubentibus& obeſis ſalaciores& petulantiores eſſe ſolent. Statura erecta. Mammas habebat paruas,& conuenientet plenas,& duras. Piloſa in locis conſuetis, videlicet crurlbus, peccine, alis,& mento, cuius pili groſsi& aſperi. Capilli criſpi & curti. Vox ſubtilis,& alta. Audax in lingua, animo ſuper- ba,& crudelis, valde omnib. inſeruiens, ebrioſa, paruoabun- dabat menſtruo& lacte, cum effœta eſſet. 4A DVILTERI. Tarde incedunt,& ſponte moranturin vis,& circum- circa adſpiciunt, Collum ad ſiniſtram inclinatum. Ocuii fului cum æqualibus calculis; vel fœdi. Qui alteram palpebram ſup- ponentes,& ſubuertentes,& ſimul humidi,& placide in- tueantur. Vel ſi mediam palpebram comprimant,& vttimq; 4 expellant,& luſcioſi ſint. VIRINEFARIICOITVS. Inæquales orbes, in oculis circumcurrentes. 3 — N ph ui 2 peccotea 1 — oll graclala durecraſten — S valde uus d. Oalißa iridis, un lis vaxü can * circun ſan — um euntes, = iniſtram ram zuadamprohn iites Mſoniam macllenta: h = etulantiores as aruas,& cod uetis, videlicet — Bi& aſpen. Ci ein lingua, ant a ens, ebrioſau Tellet, KI. — ranturin risk minclinatum Ce „ Ualteram pape Si humucl,& comprimanbd- C0ITVS umcurfenkes —— DE HVM. PHVSIOG. LIB. IV. VINIEREI, GRA7ZIOSI. Mentum mediocriter ſciſſum Meraphrenum medium inter curuum& conuexum. Oculiad naſum retorti. Vel vibrantes, alluentes,& ſeſe inundantes. 4 MENTE§. Facies mediocris, in genis& temporibus ad pinguedi- nem vergés. Suſpirans,& inuitus illachrimans,& ciim eum re- ſpicis, terretur,& erubeſcit. Oculi prominentes, ſublimes, magni, lucidi, fulgidi. Velnon conniuentes, humidi, placide intuentes. Vel ſtantes ſubintuentes. 458 QVE 440ORE. Oculi ridentes, humidi. 1DACTIS Figura. Nunc de iis, qui in ſenſin guſtus excedunt, ſcilicet, qui valde guloſi ſunt Ariſtoteles eos auidæ edacitatis eſſe reſtatur, quos atra infeſtat bilis; eorumꝗque natura ſicca& retorrida eſt, nec hauſtis alitur magnopere, infeſtante plurimum bilis atrio- ris frigore alimenti conceptacula; quæ rario efficit, vt purum omuino aut nil fere eat in corpus;&, vt Theophraſtus anno- tauit, infelicibus plantis aſsimilantur, quæ ſterili ſolo planta- tæ, quicqnid per radices aſſumunt, abit in ſuperfluentes,&non in incrementum. Atiſtoteles hanc figuram concinnauit, ad lupos& ſues referens. Sunt enim lupi voraces,& vere inſatia- biles, vorant potius, quam comedunt,& dum edunt, nemi- nem, amant, imo amicos dedignantur. EDACES. Ad ſues& lupos Spacium ab vmbilico vſque adimum pectoris, magis quam ab imo pectore ad iugulum. Addimus nos: Color mel- linus in facie, Os valde diſſetum. Dentes acuti, longi, exſerti, & firmi. Outturis vertebra prommnens, loquela grauis& de- bilis. Collum pingue. Coſtæ exiles,& vacuæ. Manus graciles, & tortuoſæ. Oculi obſcuri, circumcirca ſe mouentes. Vel vibrantes, circum turgentes. Vel magvi, ſtantes,& ſubrubri. B E BAPTISTE PORTE 383o 1 35 183401. Facies parua, crocea. Carnoſæ genæ, vel ſemper eru. beſcentes. Spiritus fortis, velox,& ſpiſſus. Gurtur aſperum, & vertebraprominens. Mamillæ dependentes à pectoream- plo& macilento. Oculorum palpebræ infra prominemes. Oculi ſubrubri, humidi; vel vibrantes, tamquam ſalientes ma. gni, ſplendentes,& humidi,& ſurſum euntes, iubrubri,& magni.— KD4ACIS, G& FIEACIS. Preminentes oculi ſanguinei zvel ſurſum euntes. ——.,—1— p. “ SFoMNOLE VTII. Ad na- — turales cauſſuus. Dirximus comitari intemperantiam, negligentiam, ia. ertiam,& huiuſmodi ſimilia. Inter hæc ſomnoſentia eſt. Som- nolentos igitur dicimus, qui ita in ſoporem collabuntur, vtntt procliuius ita faciant. Huius cauſſam eſſe humidiratem ffigr ditatemque cerebri, inquiunt Phyſiologi. Hanc ſiguram Aui. ſooteles& Polemon appoſuerunt: Qui haber fuperiora maoo- ra, adſpectum ſomniculorum. Sed corrigendus Ariſtotelicuz textus ex Polemone, iueτσαεε† habet, pro vνπηρναιε,vt diximus. Natura calidi. Carobonihabitus. Addimus nos: Caputpius nimio tumens. Oculorum veſiculæ ſupra eminentes. Venein brachio ita graciles& anguſtæ, vt vix deprehendi viſu qucant. Ait enim Ariſtoteles libro de ſomno& vigilia: An guſtia mea- V tuum, quibus à capite refluunt ſpiritus, nullo negotio præſepi- turz minuta ſiquidem: quicquidacceſſerit, quamuis puſillum, obſtipat præfarcitque, quamdiu vero is libere commeandi facultatem non nanciſcitur, perſeuerat ſopor. Ouidius ſom- nuum deſeribens, tumentes oculos appoſuit: §. —+ —in au endentessna Aree infiz pen — „Kamquamſln 1 Dum eumes ih 8 40(15. elſurſum euns I’II Alu. — * iam, negligent e ſomnolentiae Surem collabunn eſſe humicditars Dgi. Hancfam —ihabet lupenmn rrigendus ari rO A Jess V lmus nos: Cm ra eminenteni t eprehendi nii cvigilia: Angub- nullo negotioni ne, quamuis l o islibere conm tſopor. Oucdus Kuit: 1 DE HVM. PHVXSIOGC. LIB. IV. tardaque Deus grauitate iacentes yix oculos tollens, iterumque ite rumquere labens. EGNI S. Ad boues,& afinot. gequitur inertia, ſegnities, vel negligentia. Etſi à ve⸗ teribus figura hæc oppoſita non eſt; tamen ne hinc inde toto hoc volumine diſperſa percat, huc adduximus. Atiſtoteles cæ- terique ex bouis figura collegiſſe videntur, cuius ſegnities pro- pria. Frons magna. 3 Facieſque magna& carnoſa. Vel dus cors, Loquelabreuis. Lingna tarda. Corpus denſis pilis pilo- ſum. Longus& tardus inceſſus; vel breuis& tardus. Ogeili Faciei color mellinus. Naſi imum craſſum. Velgenæ craſſæ. Adſpectus ve- valde magni. Veltarde mobiles, §INE CVIIS. Frons erugata. De ſtupidi virifigura.(ap. 24. VI vero deficit circa voluptates, cui nihil eſt iucun- dum, nullamque inter hunc& illum cibum differen- ☛ riam facit, valde alienus ab hominis natura videtur, ac ſtupidus dici poteſt, nam cum tales pauci feperiantur, no- miné vacant. Si aliqua ſunt apud auctores ſigna, quę huiuſ- modi hominem ſignificare poſsint, hęc eſſe puro, nam alia apud inſenſitiuum diximus. A&TYV PIDPI. Oculi ſtantes, pallidi, Vel ſurſum euntes. De temperantus viri figura, Cap. 23. TEMPERANTIA eſt mediocritas circa voluptates& * timores. Temperans eſt, quiex abſtinentia voluptatis nul- lo dlore affleitur nec gaudet quibus non oportet,nes vlla alia duam collegimus. 382 I0. BAPTISTK& PORTER quam diximus re vehementer oblectatur, nec cupit magis quam decet, neque quando non decet. Aſſectanturte mperan- tiam pudor, reuerentia,& moderatio. Sed veteres Phyſiogno- mones neque figuram neque temperati ſigna poſuerunr, opi. nantes quod homines optimæ& laudabilis naturæ, bene ſen- ſati& probi viri, huiuſmodi forent: Nos ne hic locus vacuus temperantiæ vacaret ſigna, quæ ponimus, ex mediocrittate TEMPERATI, ex ſionorum mediocritate. Medij capilli inter raros& denſos. Anhelitus temper⸗- tus. Frons media inter tranquillam& nebuloſam. Osneque extenſum, neque planum. Collum ad dextram inclinatum. Pars, quæ vmbilicum& pudenda interiacet,& hinc ad imum pectoris,& hinc ad iugulum, æqualis. Oculorum angulibre. ues. Oculorum pupillæ mediocres. Oculi magni,& ſplendidi, Circulus anguſtus, niger, ſupra igneus in humidis oculis. Vel calculi ignei, albi, ſubalbicantes, pallidi, igneis admiſti,& ſan- guinei in nigris oculis, vel extra rotæ circumferentiam nigte- do igni admiſta, vt longe nigros repræſentet. ara. CAP. 24. VIA diximus temperantiam ſectari impudentiam,& tem perantiam pudorem; poſt earum tractationem de impu- dentia dicemus. Verecundia virtus non eſt, ſiue habitus, ſed affectus quidam; ſic inuerecundia. Impudens eſt, qui turpiaa- gendo non verecundatur, vt in moralium Nicomachicorum libris Ariſtoteles dixit. In magnis vero ait, verecundiam vir- tutem eſſe,& mediocritatem inter pudentiam& ſtuporem, & inuerecundos eſſe, qui in actionibus& colloquijs vbiq;,& apud omnes omnia loquuntur, vtcumque euenerint. Alibi vero inuerecundiam eſſe, qui nullam de ſe exiſtimationem curat. Aliqui ſunt, qui hos affectus ad qualitates manifeſtas re- ducere volunt,& impudentes ſanguineos eſſe, pudentes vero phlegmaticos. Verum contarium apparet; nam quæ hi Phy- 1— Igno⸗ De impudentis viri f 4 2£,ͤ—⸗ Alleckanun ied veterespin tiſigne nn bilis maturae os nehlclb ms, ex ne 3i maducriat. 3s. Anheltun 2MCnebulolam.0 aid dextram iaa a eriacet,& hinca 1 Oculorum ax =culi magni Kih a sinhumidis ocl I igneis admith Seircumferentum a ſentet. CAP. 4. 1ariimpudentim rractationeméi nion eſt, luehoht Ipudens eſt quis lium Nicomaus „dait, verecund „udentiam& bur 8& coloqupij imque euenelm am de ſe exiſimm aalitates mante neos elle pudentè paretz mann qua — 8 1— 4 —jj DE HVM. PHYSIOG. LIB. IV. 383 ſiognomones ſigna apponunt, non ſunt ſanguinei ſignaà me- dicis ſcripra,& à nobis ſuperius enarrata; experientiaque con- trarium teſtatur, cum ſanguineos pudibundos videamus,& exſangues inuerecundos. Sed omnes ad ſigna proprietatum adducunt. Ariſtoteles, Polemon,& Adamantius hanc figuram appoſuerunt. 1 IMPVDENTIS. Ad coruos,& cane. Impudentia ad canes refertur ab auctoribus,& Canis verbo impudentibus inimicis conuicium fieri ſolet. Apud Ho merum pro graui contumelia in aduerſarium dicitur. Oppia- nus libro de venatione, canum impudentiam notat. Heſychius & Varinus caninos valde impudentes vocant. Apud Heſiodum caninus pro inuerecundo& impudentiſſimo. Canis oculum habere, inquit Pollux, apud Homerum dicitur is, qui nimio plusimpudens eſt. Ariſtogiton Cydimachi filius, Canis voca- batur, propter audaciam. Cynici philoſophi dicti ſunt ab inge- nio canino, impudente, audace, contumace;non priuatim, ſed publice, quem vellent, tamquam allatrantes reprehendebant. Cibum etiam in publico ſumebant,& quęuis alia in hominum conſpectu faciebat. Athenæus aduerſus Cynicos ex Clearcho Solenſi dicebant, non frugalem& abſtinentem vitam eos ex- ercere, ſed re vera caninam: eoſque non ſagaeitate& ſenſit pollere& fide, vt canes, ſed vitia allatrandi, maledicendi, vo- randi,& vitæ nuditatem diligenter imitari,& cynomya, id eſt, canina muſca, pro impudentiſsima ponitur ab Etymologo. Oculus apertus, ſplendidus. Palpebræ ſanguineæ,& craſſæ. Spatulæ ſurſum eleuatæ. Figura non rectus, ſed parum pronus Inmoribus præceps. Corpore ſubrubeus. Colore ſanguineus. Facie rorundus. Pectore ſurſim eleuatus. Sed Polemon cor- rigẽdus ex Adamantio, nã hicraxvurue, ille vero raxvrns habet, quæ ſunt admodum aliena. Subdunt mox: Craſſo naſo. Pro- caci intuitu, id eſt, qui aciem in tuam aciem dirigat, quos vul- go impudentes dicimus.Se identidem in altũ extollens Colore fuluo. Voce acuta. Sed ego puto mendũ in textu, nà non Oa- 10s, ſed XAρ̈ ν diceré: nàâ capite acutos, vt ſuo loco diximus, inuerécundos teſtari ſumus. Addimus nos: Caput in verticem pro- ———— — ñ-——— 3 84 10. BAPTISTE PORTE pfotenſum, Capilli valde ruff. Supercilia oblonga. Naluß ſtarimà fronte aduncus. Facies oblonga, vel plana. Riſits atus vel cum tuſſi, vel cum ſpirandi difficuſrate. Suræ craſſeſe centes, Pectus glabrum. Pedum dig ti curui,& vngues curui. Celel greſſus. Oculi igniti, vel magui„X liuidi. Vel multum pro⸗ minentes. Vel ſeſe aperientes, ſicci, ſpl endentes, puri lu minis. percilia eleuantes,& ſuſpirantes. De verecundi viri ſigura, Cap. 25. VERECVNDIA mediz eſtinter impudentiam& ſuu. porem. Verecundus eſt, qui apparentes quaſdam de ſecx- ſtimationes modeſte moratur. Cocles ſatis inconſiderate vere- cundi ſigna cum inuerecundi confundit,& vt rem accom- modet verbis, proh Dii immortales quantas ineptias fundit Ariſtoteles, Polemon,& Adamantius hang figuram appoſue runt, eiſque τ eſt.“ T7IIECVNDI. 1 In motibus& loquela tardus. Polemonis hic d efeduo⸗ ſus eſt. Vox grauis& ſpiritus plena. Oculus hilaris, non ſplen- didus, niger, non valde apertus, nec omnino clauſus, conni- uens tarde. Sed Polemon& Adamantius; Oculus charopus non ſplendidus, humidi aſpe ctus,& palpebras nec celerinec tardo motu mouet, ſed mediocriter. Rubore plenus. Seda- uertant lectores quæſo petream& ſalebroſam Polemonis in- terptetationem. Adcimus nos: Corpus inclinatum. Aures ru- bidæ. Oculi obſcuri, humidi, iuſtæ magnitudinis, vel recte ſe claudentes, humidi caſtigatæ maguirudinis, reſplendentes cum læui fronte. 8 De triſtis viri hgura, Cap 26. VM in hominum congreſsibus accidat vt ioco vtamur, ſunt qui&xceſſu peccent, id eſt, rebus tidiculis excedant; qul Velſtantes ſubrubri, magni, infta ſpectantes. Velſtantes, u 4 8 = Ca. 2). W er impudenta rentes qualäm —zſatis incone —ndit, R ſt — quantas ineg —z hane figutm . 1Polemonishicd Nulus hiats, 'omnino chauſt umtius; Ocdlusd palpebras leen „ RKubore pl Slebroſam 4 3 us inclinatum ie =ugnitudiniii 1 „uitudinis, ſpt 89( 26. „accidat yt tes Icbus üdielhenr — DE HVM. PHVYSIOG. LIB. IV. 339 qui ſcurræ& importuni dieuntur: quia ridicula penitus affe- Gtant,& ſtudent riſum mouere, quos, quia eorum phy- ſiognomones non meminerint, omitrimus. Sunt qui ne ipſi ridicula dicant, neque alios dicentes æquo animo patiantiir; hi ruſtici,& duri dicuntur. De eiuſmodi triſtibus& agreſti- bus Ariſtoteles iconem appoſuit; ſic etiã Polemon,& Ada- mantius,& nos alia ex his ſigna colligemus. Triſtitiaex humo- re melancholico proficiſcitur, vt dicunt medici, qui aliquando propter intenſum dolorem, per morbum, vel continuumſtu⸗ dium naſcitur. TRTIS 7 ES. Ad apparentiam 8 Facies rugoſa. Sed Polemon& Adamantius, frons tu- goſa. Macer, facie gracilis. Oculi gonfracti nam oculorum confractiones demiſſum demonſtrant,& triſtem. In figura humilis. In motibus temiſſus. Sed Polemon& Adamanrius: Mouentur, vt cogitabundi: vbi corrigendus eſt vtriuſque tex- tus, habet enim vmσιeεινπι, ſed accommodandus eſtoĩτ εειια. Ad= dunt idem ſupercilia extenſa. Sed Adamantius auerſa. Palpe- bræ extenſæ. Addimus nos: Capilli obſcuri. Frons triſtis. Su- percilia coniuncta. Gutturis vertebra prominens. Vox debilis, & deflſexibilis. Spiritus denſus, altus,& agilis. RVSASTICI. Capilli flaui, ſubalbicantes. Vox clara. Spiritus fortis, velox,& ſpiſſus. Nares patulæ. Oculi cæſii, crocei. Calculi æ- quales in fuluis oculis, Oeuli magni,& commoti, micantes, quales iratis ſolent,& palpebris apertis patuli. Vel ſeſe clau- dentes cum fronte aſpera,& ſuperciliis obliquis,& palpebris duris,& concretis. Vel ttiſtes, aridi, Frons aſpera,& intentus obtutus cum rectis palpebris. De amari viri figura, Cap. 27. RISTOTELES cætetique Græci phyſiognomones aups, id eſt, amari figuram appoſuerunt. Nos khic ap- ponimus, quia videtur eum triſtis homims figura maxi- 4 B b me conuene. 4 M A⸗ 10. BAPTISTR PORTE 4 M 4A K I. Facie remiſſus.Nigri coloris. Sed Polemon habet, palli. di; Adamantius ſubpallidi. Macer, duo idem caret. Sed Ati. ſtotelicus textus ex Polemone«orrigatur, qui haber, Xανον pro Ic*νακνονο. Quæ circa faciem, glabra. Facies rugo ſa. Sed Adaman. tius, frons rugoſa. Non carnoſus. Recti crinis,& nigti. Sedid Adamantius non habet. Addunt Polemon&Adamantius; A. ſpere,& ſicce intu etur. Sed corrige Polemonis textum, reax, non, mxα, Loquela& anhelario vehemens, Sed corrige po- lemonem, qui habet ²ν τρ Asbeveiv, Pro A⁴μαœieν,& ſuo locore. pone.. ſilijt. Addimus nos: Spiritus fortis, velox,& ſpiſſus;& cor- pus& pectus macrum. VS PTCIOST. b Quia ſemper cum triſtibus infidis& timidis ſuſpicioſ conueniunt, quæ ſigna ex his collegimus, hic addimus, Vor dulcis; vel debilis,& flebilis. Gutturis vertebra prominenso- culi ſplendentes fului. Vel ſe mouentes, turbatiä. 4A D4EMONE E moleſtia vexati. Loquela placida,& collecta. pupillarum orbes inaqu- jes& nubes cærulea, viridis,& diſcolor fronti inſidens. Va triſtes aridi oculi. De iucundi viri figura, Cap. 23. F ACETIAeſt in congreſsibus moderatio quædam dicen- di& audiendi ea, quæ oporter, ſicur oportet. Vrbani& dextri hominis eſt ea audire& dicete, quæ probo ingenuo vi- ro conueniunt. In ridiculis verborum obſcenitas riſumfacit; in his obſcenitaris ſuſpicio tantum: vnde& iucundi ſunt. Phyſici hanc naturam à ſanguine& ſpirituum claritate pro- ficiſci dixerunt, alii à priuarione humoris melancholici, alià pauca coſideratione; vnde tulti. Ariſtoteles, Polemon&k- damautius hanc figuram ponunt,& 8u ‿„‿ vocant. Cocles ſatis Manus ſæpe concutit,& fricat,& pedes velociterin. oOkIg a b ed Polenenn uo demnen Atur du uh ech Krins la emon Kaüma =olemonüten — kemens dein lo attaiedit Aat,& pedeu ₰ yelox,& hill — 09 Afidis& tima — imus hic ach un vertehrapn r antes, turbati- uleſtia yeran — pupillarum aif , color frontiiml 82,(CP. 23 n noderatio quan ücut opolter, e, quæ plobou — um oblcenitoli „m: vnde& lel „ Hirirunm äm „moris melmehoſe 5 Ariſtoteles kien „& KHruss vocal- DE HVM. PHVYSIOG. LIB IV. 3837 ſatis inepte hoc caput ornato adſcribit,&dum à vero ſenſu diſ- korquet verba, concultat& peruertit omnia. b b IVCVNDI. Ad complexiones. Frons magna, carnoſa,&lenis. Sed Polemon&c Ada- mantius, frons plana;& tota facies carnoſior. Quæ circa o- eulos; humiliora ‚Vt facies ſomniculoſa videatur. Neque in- tenſe adſpiciens, neque femiſſe. Sed Polemion,& Adamah- tius Oculthumidi; ſplendentes, ſicut adſpicientes. At Ada- mantius habet, non adſpicieſites In motibiis tardus. Figura& mos qui eſt in facie, non præcsps, fed bonus videtur. Inſu per addunt:vox blanda. Addimus nos: Fions hilaris. Vultus iucun⸗ dus. Metaphrenum placide tereszs. „ De arrogantis viri igura, Cap. 29. NV NC de vetacitate. Verax medius eſt inter artogantein & diftsimulatorem. Dicamus primo de arroganti. Arro- gans is eſt, qu illuſtria quædam, quæ vel non habet, vel ma- iora quani habeat, fingit, ac ſibi vendicat; nam qui maiora quã haber fingit, quia mendacio gaudet; prauus eſt, vel potiuis va- nus; minus autem, ſi gloriæ aut honoris cauffa id faciat. Alibi hos Ariſtoteles iactabundos vocat. b 4RROGANTES. Guttur aſperum. Riſus cumitriſione⸗ 14 CT ABVNDI Sollum cralfum,&c longum. Pedum digiti longi gra⸗ eiles. b A VI& ſublimia cogitantes. Ad aues. Inferius labrum ſupereminens, Acuta vox cum elango- te Guttur aſperum,& vertebra prominens. Metaphrenum piloſum. Oculi claudenres, ſurſum abeuntes,& ſtantes lub- Auicli⸗ 388 10. BAPTISTE PORTE b De ſimulatori⸗ viri fgura, Cap. 30. LTERVM extremum diſsimulatio eſt. Diſsimulaton eſt, quæ ſibi inſunt, vel negat, vel diminuit. Interdum diſsimulatores elegantes ſunt, quum non quæſtus gratiaid fa. ciant, ſed vt euitent importunitatem, ac faſtum: atque hiilu. ſtria& clara ſolent recuſare, vt Socrates faciebat. Sed quipa. ua& manifeſta diſsimulat, verſute glorioſi dicuntur,& con. temnendi ſunt, Ariſtoteles,& ab eo Polemon& Adamantius hanc figuram coneinnarunt ſimulatoris, ſiue*ε α.ρεσ. SIMyLATORES. Al ſmiam, G apparentiam. I n Quæ circa faciem, pinguia. Quæ circa oculos, rugoſ Facies ſomniculoſa.de more videtur. Addunt inſuper ſequ- ces: Adſpectu eleganti, voce remiſſa, inceſſu bene verſetili moueturque continuo motu. Addimus nos, ſupercilia altẽpo- ra inflexa. Ambulantes modo cito, modo tardo ingreſſu, Oca- liſplendentes, concaui,& parui. bb. b De mendacis viri ſigura, Cap. 31⸗ D XIMVS de üs, qui mentiuntur, ea affirmando que ipſis non ſuntʒ ſic de iis qui abſcondunt quæ ipſis inſunt Nunc vero de mendacibus quorum ingens numerus. MEINDACES. Facies carnoſa. Naſus in medio latus, declinans ad ſum- mitatem. Bucca riſibilis, vel riſus cum deriſione. Loquelave- lox,& gracilis. Velè naribus efflata. Gibboſitas. Supercilain- clmata deor ſum,& intuentur quaſ latenter. Cilia inferius ar- cuata, vel ad vnam partem. Oculi ridentes, hilares. Vel calculi c& rulei,& flaui, æqui diſtantes circa pupillam, adinuicem cur- rentes in oculis variis. P A nulrtied yel dimm — non quꝛk Bahzcfaſtumh —ntes facieda onooliGiand, — Dolemondet loris ſiuenan 1 — Wuecitca oau = r. Addunthi- md, inceſſu he us nos upen — 2C*9. z!. ntur, en afin dondunt qurfß 2n ingens numen —2IS. riolatus, declini m cetifione laf n.Gibbolttas dif „ilatenter. Cllam J dentes, Hlluds 84 dupllim ina vodotardoin DE HVM. PHVSIOG. LIB Iv. De veracis viri figura, cap. 52— ERA Xis eſt, qui tam verbis, quam re, ea ipſa quæ ipſis inſunt, neque maiora neque minora eſſe conſitetur,& am vita, quam verbis verax eſt; ſed non de eo intelligi volumus, qui in pactionibus verum dicit,(id enim eſt alterius virturis) ſed de eo, qui propterea verum dicit, quia talis ex ha- pitu eſt& merito probus eſt,& ſi vbi ml refert, verum di- cit, mulro magis vbi tefert, id faciet: Nemo huiuſmodi figu- ræ memintt. VER4ACGCEBS. Facies mediocris, in genis& temporibus ad pinguedi- nem vergens. Vox mediainter grauem& acutam. De adulatorus viti ſoura, Cap. 33⸗ IN congreſsionibus quoque, conuictu, ſermonum& nego- Itiorü communitate, in alii placidi ſunt& obſequioſi, alii o- mnia in gratiam laudant, nullaque in re aduerſantur, ſed mini- me moleſtos ſe eſſe exiſtimant oportere iis, quibus cum ha- bent conſuetudinem Sed quiid agit nulla alia de cauſſa, niſi vt iucundus ſit; placidus& obſequioſus eſt; ſiyt emolumentum aliquod adipiſcatur, adulator. Huiuſmodi antiquiotes non meminere. b 68 8 EQVYIOSI. faciles. Oculi ſe claudentes, recti, iuſtæ magnitudinis ſplendentes in læui fronte humidi. Velnon conniuentes, placideintuen- tes, humidi. 4 D VLATORES. Facies parua. Frons ſerena, exporrecta, ambulantes corpo- ribus circumtorquentes ſe,& in clinantes. Oculi vari parui. b De moleſti viri hgura, Cap. 34 · LII ſunt&contrario, qui omnibus aduerſantur, nullam- X que ſibi habendam rationem putant ne moleſti ſint; qui 5 moroſſ 399 10. BAPTISTR PORTE moroſ,&elitigioſi nuncupanrur; quorum habitus,vt ſupexis * vituperabilis eſt. b M O118 I. Frons tetra. Oculi georſum verſi, ſupplicges. Breui, acce, leripaſſuambulantes. he PERTTN4AGCEAS. Caput ſatis protenſum. Frons alta. Nares patula. Coh. lum firmum& immobile, vel craſſum& longum 1 ET1G19S I. Frons lenis. Facies plana. b I MPOITYN. Facies carnoſa, Lingua velox. De inuidi viri fgu. S EQVI deberet grauis viri figura, quæ inter iam dica dua Dextrema, media erat; ſed quia illius ſigna maiores noſi non appoſuerunt, omiſimus. Sequitur indignatio; ſed prus de inuidentia& moleuolentia, illius extremis, dicemus, qua ſub vituperationem cadunt, Inuidus eſt, qui triſtatur, quvm auempiam omnino, ſiue dignum, ſue indignum, bene ager Viderit. Hanc figuram Polemon appoſuict. ha 1NVTIDI. Ad canes. Terreſtris herinaceus inter animalia inuida cenſetur ab liano. Statim enim vt capitur, vrina ſua reddita tergus ſuum conſpergit cuius vi perfuſum, corrumpitur,& quod futurum erar ad multa vtile, inutile redditur; ſic de ſtellione, lynce, ru- beta,& cæteris dixit antiquitas, ſed mihi viles,& aniles perlia- Hones videntur: nam potius metu, cum capiendus eſt, erina- geus vrinam reddere videtur. Potius canis vere inuidus vide- tur. Qui ſiniſtra dextris maiora habuerint. Quibus ſupercilia 2d genas dimittuntur, Addimus nos Facies plana. A 2 oblon- Ar.. a queinterin ius ſignama errindigmo xtremis, dien weſt, qui tuikm eeindignume t sofuit. Imes. naliainuidi ei ſuaredditaten — apitur K qpoli Hede ltellione ihi viles&anies = cpiendusch canis vefe jacicu =Aint. Cuibuuſt R Fäcles kuu DE HVM. PHYSIO G. LIB. I V. 302 & anguſtæ. Genæ graciles. Vel craſſæ, ab oculis di ſtan es Faciei color ſubliuidus. Os cauum. Dentes longi, acuti, rari, fortes. Vox dulcis. Loquela acuta,& debilis. Metaphre- num valde curuum,& hu meri ad pectus contracti 5& corpus effractum. VInæ, quæ ad genua non perueniant, ſed eogant capur occurrere manibus. Oculi caui, exigiui. Vel ſurſum euntes pallidi- 1INVIDI feuræ ab effectu, ab Ouidis de- ſcripta: paſſuque incedit inerti: pallor in oreſedet, macies in corpore toto, Nuſquam recta acies; liuent e den tesz Riſus abeſt, niſi quem viſ fecere dolores. De impii viri fiura, Cap. 35⸗ oblongæ, NVIDO par eſt impius, ſiue maleuolus; quippe quilæta- rur, quod quis male agat, ſiue dignus, ſiue indignus ſit. 1 MPII. Tempora caua. Supercilia coniuncta, piloſaque. Oris vaſta diſſectio. Dentes longi, acuti, rari, fortes. Oculi concaui, parui. Vel magni& co mmoti, micantes, iracundis ſimiles, pal- pebris apertis patuli. Vel ſurſum euntes; pallidi, veldeorſum euntes, ſupplices. Vel vibrantes. circumturgentes. Vel ſplen- dentes, parui, concaui. b * M AL ETOLI. VInæ breuieres, quæ ad genua non perueniant, ſed in- ter edendum cogant caput oecufrere manibns. Celeri& bre- ni greſſu ambulantes. De miſericordis viri figura, Cap. 36. NTERextremaiam dicta, vituperatione digna, medium eſt lindignatio, Eſt autem indignatio quædam ægrimonia de B b 4 bonis 392 IO, BAPTISTE PORTE bonis, quæ indigno alicui aliquo pacto eueniunt; eademq; eſt contriſtatio, ſi quem viderit indigne malis afflictatum. Siaq temperaturam referre licet, videntur complexione tempera. rimiſericordes eſſe, cuius iconem Ariſtoteles appoſuit; quimi. ſericordes dicit ſapientes eſſe, timidos,& ornatos, MISERTICORDES,— Pulcri, Albicolores. Habentes oculos pingues,& nares ſurſum diſtantes,& ſemper plorant. Amatores mulierum Genitores feminarum. Et circa mores in amorem propent. Semper memores. Ingenioſi,& callidi. Addimus nos; Super- eilia in rectum extenſa. Oculi ridibundi, humidi, palpebræ re- miſſæ. Frons longa, ad tempora vtrimque producta, veltriliis & ſupercilia compreſſa,& frons demiſſa,& auſtera. 1INDLGNABAVNDI. Vox grauis in principio, in ſine acuta. Vel acuta,&in- tenſa, Dentes mixti, lati, ſtricti, rari, ſpiſſi. De iniurioſi viri fioura, Cap. 39. SVeſſanus hic increpat Græcanicarum literarum imperitos qui præſens caput iniuriarum amatoribus inſcripſetum, cum potius munerum amatoribus inſcribere debuiſſent; cum ipſe hic,& vniuerſo hoclihro, Græcarum literarum imperita, omnia diſtorqueat, dilaniet,& conculcet: nec aduertit Ö- gna, quæamatori iniuriarum competunt, eſſe iam iracundi, jmpetuoſi,& fere callidi hominis. Sed Græcus Ariſtotelicus textus corruptus eſt,& ſigna quæ ſparſim toto opere iniuria- rum amatori adſcripta ſunt, hic in vnam figuram Ariſtote- les& Polemon coilegerunt. INIVRII. Adcanes. b Superius labrum eleuatum. Forma præceps, ſiue pro- teruus,& ſemerarius. Addimus nos, collum erectum. Ceruir craſſa vel aſpera,& vertebra eius ſupereminens. Facies oblon- ga. Loquela grauis,& debilis. Tardogreſſu ambulantes, ma- nentes in viis,& eireumcirca adſpicientes. Squales calculiin fuluis oculis. Pe „— Addimash — dumähg ne Prodlihn na,& aultelz NDI E acuta. Vel am „. 39. literarum i m rondbus inſch idere debuile am literarumit ulcet: nec auls unt, eſſeimir — Oræcus Aut = im toto open i = um fgunmb —. = mapreces,u Aumeredum minens. Fackich ¹ teſſu ambabuuts’ n ttes. Kqulbes DE HVM. PHYSIOG. LIB. WV. De talaum amatoris viri Iiura, Cap. 49. IGVRAS appoſuit Ariſtoteles in ſuis Phyſiognomoni- cis amatoris talorum, gloriæ,& ſaltationis. Sed temporis iniuria exciderunt, ſolum tituli, ſiue capita remanſerunt, non ſigna. Sed Polem.& Adaman. qui optime Ariſtotelem deſcri- pſerunt,& paraphraſibus ornarunt, quum poſteriores fuerint, 333 minus temporum iniurias ſenſerunt. Sed Polemon aα⁴να Adamantius QAeλαααοεεοο habet. Si Ariſtoteles priſtino candori reſtituetur. in Polemone cum figura lucricupidi implicitũ eſt. Sed Ariſtoteles habet amatores talorum, vt etiam Adaman- tius. Sed Polemon Ceαακ̈α⁵ vel q⁴ενε am&α◻, a- leæ ludus eſt,& dν ebrietatis& intemperantiæ feſtum, vel procacium iuuenum contubernium, ſiue xuτνt, dicax, quod mihi valde arridet, quum huiuſmodi ſigna quæ afferunt, calli- di viri ſint. 4 M470RIF kalorum. Denſi capilli, erecti,& nigri. Denſa barba,& hirſuta tampo- ra. Sed Polemon pro erectis capillis, recti menti dixit; ob id textus corrigendus. Oculus pinguis, ſplendidus,& lucidus. Hæc figura, inquit Adamantius, eſt amatoris talorum, choreæ, & vini. Sedcorrigendus eſt Adamanti textus ex Polemone. Addimus: Oculi ſurſum euntes, magni, ſubrubri. AMATORES penationis. Ad canes. 83 Libitum eſt, ne ſigna hæc amaroris venationum rera- rumqueue diſpereant, hic addere. Lumbi teretes, longi. Oculi furſum euntes, magni,& ſubrubri.— 5 b De louacis viri ſigura, Cap. 21. Iiam prope finem non eſſem, profecto à ſuſcepto opere de- ſtitiſſem, ira me deprauariones, mutilationes,& monſtroſe ſcriptorum deterrent interpretationes, vt vix verſum reperià, in quo non tot errores, quot verba ſint. Ariſtotelicus textus, qui ſomnolenti figuram habet, intra ſe implicitam habet dic⸗- cis figurain, vt admonet nos Polemonis textus, qui ſe paratum Bb kabet 124 10. BAPTISTER PORTE habet caput,& ſigna etiam diuerſa ſunt: nam quæ ſomnolen. ai, nullo pacto dicacis ſunt. 10Qy ACIS. Ad aues,& ranas. Ranis ab auctoribus tribuitur loquacitas, aſſidue enim obganniunt,& odioſam illam cantionem iterant ſine ſinc. Forma pulcri. Ppiloſi circa ventrem. Addit Polemon, ſuperiora maiora habentes. Aures magnæ,& arrectæ. Naſus rectus, yel in medio latus, declinans ad ſummitatem. Genæ oblongæ. Color faciei mellinus. Athelantes, ceu curſu defatigati Men. tum oblongum. Guttur aſperum. Manus graciles,& tortuo- ſæ. digiti longi, graciles. Coſtæ rumidæ. 5 STVLTIIOQVYI. Ad aue. Gena oblongæ. Os exſertum. Coſtæ prætumidiæ. Oculi ſurſum euntes, ſubrubri, magni. §9 NORI. Adauer. Collum gracile,& longum. CL4MOSI. Ad canes Superius labrum& gingiuę prominentes- 1I10LINTES. Vox grauis& ſonora. De inefhcacis& efpcacis viri figura, Cæp. 4²⸗ NVN C infficacis& efficacis viri figuram, quam ex Ariſto- tele aliſque collegimus, in negotiis Peragandis, appone- mus. 1 NEIFFTICE4 CGES. Corpore parui, ſiccis carnibus,& colore calidum innuente ræditi. Velmagni corpore, carne humida,& colore kumi- dum innuente. Velbreui greſſu ambulantes; vel breui,& tar- 5- do Velbreui,& celeti. — 8,Ga. * qpuacitas, ;onem ſterni Llit Poleman, . A Jecte. Nüun mtatem. Cen u curſu deir Anus guacles NMNæ. (d anen. M itte pratumi uuer. — ane⸗ oominente dk. - ura, C99. 4 ¹tis peragandh (015. colote ceäimni humid,& die — Hulantesz ede tuentes. DE HVM. PHVYSIOG. LIB. IV. IFFICACISCAGfG. 14 Corpore parui, humidis carnibus,& colore humicum innnente præditi. Veleorpore magni,& duribus carnibus,& colore ſiccum innuente, Vel medioc ricorpore, carne,& co- lore temperaturam bonam innuente. Velambulantes longo ꝑreſſu, vellongo,& tardo, vellongo& celeri, vel celeri. Ogu- ſitarde ſe mouentes. PREÆ CIPITE S, calidi. Corpore parui, Caput valele paruum. Capillorum color Kauus rubeus. Lingua velox. Carnis color flauus rubeus. Lin- ua velox. Carnis color rubeus. Ambulantes celeri greſſu. O- Soli ſplendentes cæſiii, ſanguinei, vel ſplendentes torus in- CIRCVMSPECTI in operibus. Facies macilenta. §0OLICITI. Facies macilenta. Oculi aperti, obſcuri, humidi vel non conniuentes, humici, placide intuentes. 14 30 R 10 l. Facies oſſea. De fatui improbi viri ſᷣgura, Cap. 43. AM figuras hominũ vitioſorum virtuoſorumque deſcripũ⸗ mus; reliquum eſt prius quam operi coronidem impona- mus, de ea virtute ſermonem habere, quæ virtutes omnes ex- cellit,& de eo vitio, quod vitiũ omne ſuperat, immo eſt vitio- rum omnium ſentina, Ferinum dictũ, vel beluinum. De hoc prius ſermonem habebimus. Ferinum hoc vitium, cum in homi- nibus præualet, homines feris ſimiles efficitr, Sed vt melius quæ dicamus, percipiantur, ſcitote, quod homo locatus eſt à ſummo Deo in confinio ſupremarum intelligentiarum& bru- rorum, nam ob intellectum illis aſsimilatur; ob ſenſum beluis Si 596 10. BAPTISTE PORTE Si vitiis imbutus non beluis ſimilis(quæ vitia fugiendi eleqjio ne carent) erit, ſed brutis peior;& hic non homo, ſed ferinu, & beluinus dicitur:vt qui omni abdicata ratione, humanis cat. nibus veſcatur, cum filiis coëat, filios trucidet, eoſque paren- tibus eſui apponat, vt Thyeſtes, Tantali,& Atrei. Antiqui Phyſfiognomones, hos ſtultosfatuos vocant, ſigna ſimul coli. gentes ſtultitiæ, malitię,& agreititatis. Inquiunt enim: Quem- admodum feræ eiuſdem generis aliæ cicures, aliæ agreſtes ſunt.Cicures mitiorũ placidorumqʒ ſunt; agreſtes aſperiorum, peiorumq; vt in capris ſilueſtribus, ouibus, equis, aſinis,& cę teris eiuſmodi animalibus videre licet; ita eriam in hominibus diſtinguere licet, vt cum mores ſigna ſequantur, ſingulaßgna iuxta huiuſmodi diſcrimen apponantur. Nam alu hominesſi. gna hæc ferociora, agreſtiora, vehementioraque habent, ali mitiora vrbanioraque. Signorum diſcrimina in læuitate& aſperitate, mollitie& duritie, ſiccitate& humiditate diſtin- guere oportet,& ex iis agreſtes& mites mores, iniuſtitiam& nuſtitiam, temperantiam& incontinentiam agnoſcemus it ex hominibus, qui agreſtes, vel qui vrbaniores fuerint, agno- ſcamus. Hæc ex Polemonis& Adamanutii verbis, vt potumus, interpretati ſuumus. Nunc ſigna fatui improbi, id eſt, agreſis & peſſimi hominis apponemus, eumque ad vrſos, velhiqus ſunt ſæuiora, peſsimaque animalia, referemus. Vrſos enimf- tuos, aſtutos, ſæuos, pernicioſos, perfidos,& fraudulentos eſſe ſcribunt,& feritate cæteras beſtias ſuperare, Philoſtrarus ſen- bit. Ouidius: e b Quid niſi pondus iuers ſtolidæque ferocia mentis: Vrcumque manfuefacto(quod valde malignum& fraudu. lentum ſit animal,& ſubinde ad ingenium redeat) minimeſ- dendum eſt, quod miſerabiles ſæpe caſus oſtenderunt. F4ATVIIMPROBI. Ad rſos. Capilli rigidi: Sed Polemon id non habet. Caput qu- rum,& acuminatum. Sed Adamantius anguſtum,& acutum habet,& melius. Aures magnitudine nimia,& ſubflaccidæ. Ceruix,& collum rotundum. Tali acuti. Sed Adamantius id non habet,& puto mendum in Polemone; cum ſoſoezd pedibus = RIg zrisRiei — nonhongſe 2 rariohs 2 2 rucidet dung * al, Km ant, lguin 3 lnquiuntenn =t cicutes, ie = rzagteſen id us equia Sfiutzetiam ite 1 ſecqnantur, ¹ur. Namahhh = entioraquah ſermina iok =te R humidie Aees mores,i a jentiam agnu in baniores fuci ntii verbis, n = uimprobi iht — que ad viſo feremus Vin = idos,& frauca perare, Pli t mentis oe malignontt nium redeat) 1 aaſus oſtendetus 40njſas dnon habet,( us angultumti ze nimk, Kll„ e uti Sed lam umloo- Alemone;e g —— DE HVM PHVYSIOG LIB. W. 39 pedibus loquatur. Frons dura& aſj pera nec tale Ada mantius habet. Oculi obſcuri, parui, ſicci, concaui, profluentes, inten- te aciem dirigentes Malæ anguſtæ, oblongæque. Mentum ſongum. Sedego paruum puto, ad ſerpentes relatum. Os loquax, longum, apertum, vrquaſi bifida facies videatur. In- curuus. Ventricoſus. Craſsis lacertis. Pedum manuumque extrema(Poelmon habet articuli) oblonga pinguia,& du- ra. Colore ſubpallidus, vtexcitatus àſomno& crapula vide- atur. Voxbalans, turpis, puſilla,& ferox. Sed Adamantius non habet, Turpis.. — FERINI Adfera. Capilli denſi. Rufus plus nimio capillorum color. Genæ piloſæ. Dorſum piloſum. Numeri eleuati, Pedes breues,& pin- gues. Vngues curui, anguſti,& longi, vel carnoſi. Digiti bre- ues,& craſsi. Oculi cæſii, crocei. Supercilia concreta, con- auncta. 4 PESSIMI MORIS, Naſus ad faciem obliquus. Facies deformis, velparua, & crocea. Imberbis. Loquela ſubflaccida. Humeriextenuati, & acuti verticis. Magni oculi,& commoti micanres, adſpi- cienteſque vt irati ſolent, palpebris reſeratis ſubalbicantes& circa hos calculi crocei, igneis admiſti, cum aliis cæſiis. Vel non igneis calculi rotundi, ſed ignea grana quadrangulari forma in- ſtar ignis ſublucentia,& præter hæc calculi pallidi igneis per- miſti,& alii cæſii,& circuli ſanguinei& cærulei pupillam am- bientes. Vel oculi ſplendentes, nigri, ſubridentes, vel ſplen- dentes,& is funiculus imminet,& cilia aſpera,& palpebræ erectæ,& anſpectus trux,& ama rus; vel oculi ſe mouentes, parui, cum palpebris mobilibus, Vel ridentes, ſicci, ſubadſpi- elentes. — N E FE A RI J. Pupillarum orbes inæquales, vel pupillarum orbes eo- dem modo circum currentes. Vel conuerſi, coniunctim ſe mouentes. Vel orbes maculoſi, nigris maculis,& rubidis, De 10. BAPTISTR PORTER De heroici viri figura, Cap. 44.* NVN C de virtute ea dicemus, quæ virrurum omnium ci. X mulus dicirur, quæ ſupra nos eſt; heroicam dicunt,& di- uinã. Hæc maxime opponitur vitio, quod ſupra diximus. He virtus, quũ humanam naturam noſtram& conditionè exceſ. 39³ lat, efficit homines, in quib. reperitur, fere diuinis intelligentis 4 ſmiles, nam homo, quũ tantarum virtutũ plenus eſt, videtu humanitarẽ ſuperare; ſed non poteſt intelligent is vel angelt fimilis dici, quos morales virtures non decent, quum morales virtutes omnes excedant. Sed dicitur Heros, vel ſemidius, vt an. tiquis temporib. præfulſit Mercurius, Hercules, cæterique. Et Homerus introducit Priamum̃ de Hoctore loquentem, eo quod valde erat honus: 1 e non hominit mortalit filius ille Fſe videbatur ſed magna ſtirpe Deorum. Et Lacones, quumaliquem valde admirantur; Diuims., inquiunt, vir eſt. Vtriq; inter homines rari(unt; illi inter Bar⸗ baros reperiri poſſunt. Inter Heroas tu ſolus, vt nitidiſtimus ſol, hoc noſtro æuo refulges, Princeps IIluſtriſsime; ſumm⸗ ſiquidem in te naturæ adſpirantis dona ſuperi adeo cumula- te coneulerunt, vt enim apta membrorum corpotis compo- ſitione oculos allicis; ita animi virtute rara modulatione te ſpondes. Et ſi vero ſingulis capitibus de tui corpotis partibus peculiaréè ſermonem habuimus; lubet tamen vna omuies fe cenſere, vt ſigna omnia,& virtutes videantur, quæ heroa hie formãr,& effigies moreſq́;tui ſomper per hominũ ora currant, volitentq;. Radiat primo in tuæ frontis intuitu ſupra mortale decus admirabilis ſplendor, regia quadã maieſtate præfulgens, qui virtuoſos omnes allicit, ita reprobos quoq; deterret;quem neſcio vel à regali proſapia Ludouici duodecimi, Francia Re- gis, aui tui, què ore& animo refers, vel ab Eſtenſium ſanguine Principũ& Imperatorũ fæcundo, poſsides; velà Deo fottaſfe datũ, qui id rantũ ei largitur, quéà cæteris ſeiungere vult, ac ſuĩ fauoris priuilegia ſecum ferre. Hic nec ſeribi verbi, nec depin- gi valet penicillo, ſed ſolum oculorum& mentis obtutu con- Nderatur. Similem formã habuiſſe Demetrium memorant hi- ſtoriæ Plutarchi. nã gratiam ſimul& terrorẽ, grauitatem ſimul —“ſſſſͤſͤſſſ ATII 50. 44. * rinanmm, hetoicemin * odſapuct Am Econdin kü kre diuitin — atä plenug = intellgenna „ 1 decent, qn Neru, Ve ſen 1 3, Hereulcha koddote la um. e admirantm israri(ſunt;ilt cu ſolus, ut ps Ulluſtriſcim m ſupeli ad orum corpai ae rana modi = de tui cofpci let tamen mus — ideantuit, qu R herhomnin „tis intuituliyi E dã maieſtateyt osquoqzcku n duodecim ha = el bElerlun ades; vela d tetis ſeiungele ecſetbi vetdim —mäneua — emetrium me teclotẽ, Btuln PE HVM. PHYSIOG. LIB. W. z95 & manſuetudinè præſeferre videbatur, vt ſculptorum aut pi- dtorũ nemo ſimilè vmquam poruerit effingere. Memini, cum Romæ eſſem, multoties tuam effigiem coloribus effictam vi- diſſe, led nunqs, quæ veram demonſtraret: nã erſi lineamenta & colores recte exprimerent; regiam tamen hanc dignitatem, quã memoro, minime exprimere valuerũt. Huiuſmodi ſplen- dor, regiam hanc di gnitatem præſeterens. magnificentiam præmonſtrat tuàã magnitudine, animi di gnitate, virtutes tã e- gregias& præſtantes, vt digniori& illuſtriori loco non pote- rant locari. Caſtigatæ magnitudinis caput eſt, vel paulo maius intra menſum, rotunditaris cõpreſſæ, ante& pone prominèés, luſte magnitudinis ceruice ſuffultũ, cuius formaalia eſſe nõ po- tuit, ũ arx& regia futura eſſet memoriæ,& intellectus, prudẽ tiæ,& perſpicaciæ fingularis tuæ. Frõs quadrara magnitudinis metas nõ præterit, media inter trãquillã& nebuloſam, ex qua lucidiſsime trãſparet animi fortitudo, vitilitas, iuſtitia,& ſeue- ritas.vbĩ alterã alcera ſuperare nititur;& in hoc præclaro inſi- gnium vittutum certamine, vnaquæque ſe ipſam ſuperans, a- nimum tuum omni earũ pompa& multiplici decore explent. Micant ſub fronte oculi magni, ſplendentes, lucidi, ſublimes, vrilli Socratis, cærulei coloris, acuti viſus, humiliter ſuperbi obtutus, quibus veluti diuini fulgoris vis quædam ineſt; quos ſi quis acrius contueri velit, vultum ſubmittere cogitur, vti de Auguſto legitur. In his reſidet animoſitas, manſuetudo, clementia, temperantia, comitas, regaleſq; mores. Aures ex- ſculptæ, extãtes, quadratæ, mediocriter magnæ, auditus argu- ti: Adulationibus, iniuriarum ſuſurris, inhoneſtiſque locutio- nib. clauſum animum demonſttant. Labia delicata, colorata, in ore maiori, moderatæ vocis, modici riſus, grauis ſermonis, ae deniq; nemini iniuria, optimi cõſiſii, modeſtiæ,& vrbanitatis ſedẽè oſtendunt. Capillorum color ſubflauus carnis color can- didus rubore perfuſus, lõge alius ab eo quem Cicero ſeruilé vo- cat,& Piſoni obiicit, o ptimã oſtẽédit corporis temperiè,& ex ea perfectã animi compoſitionẽ, tã, inqua, perfectam, vt ſi ma- lus eſſe velles nõ poſfes. Memini, Iliuſtt. Princeps, te in conui- nalib. colloquiis, multis& probabilibus ratiomibus cõprobaf- ſes hominenad bonitatèé ita propenſum, maximo labore mat- tiffitie 3 4 2 3“ ö 3—— 400 10. BAPTISTE BORTE tiſque ſtimulis opus eſſe vt ad improbitates& maleficia impel⸗ latur;& conuictus multis argu mentis, dixiſti: Quod dico ve. rum eſtʒſed vt ſentio demonſtrare non valeo: cumalienos ani- mos tui menſura metieris. Manus amplæ, ſemper patulæ. Di. giti longi, graciles,& retro conuerſi, liberalitatis ſimulacuum oſtendunt. Etſi importunus chiragræ rigor eas deformant, diſtorſerintque eius vis tamen eas incuruare non valuit, nin manibus omnium fere noſtri æui principum videre licet. Ha pauperum ſunt alimentum, miſerorum leuamen, pietatis& miſericordiæ effectus, principum vituperium, auaritiæ terror quæ fugit celaturque, vbitua munera& munificentiæ appa- rent. In pectoris& humerorum latitudine viſitur corporis ro- bur, animus virilis, intrepidus,& inuictus, natus ad clarain- gentiaque facinora; ſtatura iuſta,& proportioni reſpondens. Ingreſſus tardus, grauis,& magnificus oſtendit te omaibuns. ctionibus iuſtum, magnificum,& regalem. b NAE VI, el ſigna, in facie apparentia, in qua corporis partere- riantur præſagiri. Capas. NoN alienum à noſtro propoſito duximus hic aliquadene. uis inſerere, ſiue de ſignis, quæ in facie apparent,& inqua abdita cor poris parte correſpondeant, quippe non inutile& iniucundum hoc indicaui, quod ſi falſum expertus eſſem, fot- taſſe aliis tradere deſtitiſſem. Aliqua de his à veteribus ſeripto- ribus deſcribunturʒ ſed inter ſe varia& repugnantia, nec ex- perientiæ reſpondentia. Aſtrologi faciei partes planetis d- ſtribuunt, oculos luminaribus, naſum Veneri, cæteras cæte- risʒ& hos ſignare corporis partes eas ſub ſignis, quibus domi- nantur, conſtitutas, quæ& ſi veritatem aliquam ſubolere vi- dentur; falſa tamen& vana comperimus. Inter quos Halib- npu s Græcus; aliqua ——— 1 ess ten im ſicerele Kruaman n 2 am, manda — aunifcenie viüruan s, narah a Ixtioni ri endittemn — 4 lanniir . = ausbica = tappatcn uippenci expernud 1 aveterbui dugnanta. — paltes 3 mnen, cets ¹ gab gik dlcuam he a loter runt pus Gtec i Züüttannc, allucseld vanosom dum noscoli fulale I DE HVM. PHY SIO G. LIB. I. 40 ciem,& qui plurimos haberent, in quibus corporis par- tibus reſponderent, animaduerteremus: quod ita vt potuimus accommodauimus. Confiderauimus iam quandam eſſe proportionem inter faciei& rotius cor- poris partes,& ſibiinuicem reſpondere vt quantitate & quahtate, ſic etiam ſignis. Naſum vidimus præputio reſpondere, vt quibus longus, obtuſiis, breuis, velacu- tus eſſet, eadem& mutonis forma eſſet. ſic etiam nares teſticulis, labia& oris ſciſsio naturæ oſtij liminibus re- ſpondent; facies imo ventri& natibus, vt quibus car- noſa,& corpulenta, tenuis, vel ſtrigoſa eſſet, easdem ſi- miles habere contingat; collum cum cruribus& bra- chiis eandem ſubeunt rationemaaures coſtis, oculos a- no: vt ita pars in facie, quæ huiuſmodi ſignis imprime- retur,& corporis partes, quæ illis correſpondent, ĩiſ- dem etiam ſignarentur. ſed ad rem accedamus. Hali Abhenragellibro de iudiciis ait: Si in fronte nęuus fue- rit, alium etiam in pectore futurũ iudica. ſed de qua frõ- tis parte loquatur, non dicit. Merlinus mediam dextræ partis ſgnat,& dexteram pectoris: partem ſignare di- cit, vt ſiniſtra ſiniſtram, Ego in ſuprema frontis parte affirmarem, ſuper oculos, nam ſiipremam frontis par- tem, ſupremam pectoris poſsidere æquum eſt;& id magis veritati conſonum reperi. Quod ſi alrer paulo ſub eòo fuerit, videlicet in medio latitudinis;& alter ſub mammis erit. Merlinus paulo inferius ſignat, quod puro accidiſſe ex manuenſium errore; ſiin dextra par- te ad aures accedat, in latere erit; ſi in ſiniſtra, in hume- ris 8regione pectoris. Quod ſi alter plus ſuperciliis ac- cedit; in imo ventre alterum præfiguratzvt ſi videlicet cilium attigerit, in pectine erit. Ses Haliin pectore tuto eſſe dixit. Oſtendit autem experientia in imo ventre eſ- ſe. Quod ſi in ſiniſtra parte circa aures erit, in natibus ſi- gnabitur. Sed qui in aluo ſignatus erit, Melampus Grę- cus ait gulonem,& voracem ſigniſicare. Si verointer cilium,& ſupercilium; ſimiiiter:& inter vmbilicum, de Ce Virilia. ——— 1—— 402 10. BAPTISTAE PORTAE virilia. Hali dixit reperirialterum, ego autem inimope. ti guari comperi, ſed Gulones,& Cænipetas eſſéteſtan- ctine. Nunc de naſo loquemur, qui, vt diximus, ſcroto reſpondet. vnde ſi in frontis radice, vt in cauitateil. la naſi, fuerit næuus,& in perpetuo alter erit. Obiq Hali, ſiin fronte apparebit, etiam in teſtibus videbi. tur. ſed non explicauit in qua frontis parte, ſed intell. gendumin ima fronte, in principio naſi. In naſ lum mitate alterum in præputio præfigurat. Hali dicit,ſ in nare næuum vel ſignum qui habuerit,& in genitai ſcilicet in glandis circuitu, habebit,& in ſiniſtro pecto. re,& in latere etiam. Sed per nares, naſi ſummumin. telligere voluit, quod ex Arabica interpretation 1 1 3 4* inle Coll ſiee rit, att,) 10V. bus ſed. pult feml Ul vertens quis facile, errare potuit. Melampus: Giinm ſo, vel in oculo conſpectus næuus fuetit, ad Venera propenſus plus nimio feretur. Qiod ſi feminæ in naſo obüque ſteterit, etiam in abditis habebit,& inexpl- 1 bilis erit coitus. In naribus nauus, in teſticulis n. uum ſignat; ſunt in ſine naſi nares, in fine ſcroti te- ſtes. Halie ſi in aure fuerit, ei in femore idem ſorte- tur. Ego aures rachiis reſpondere dicerem, R femo- ribus;& ſi circa tempora, in ſpatulis lgnat. At ſilubva- ribus alius conſpicuus erit, in vlnis inter cubitumè humeros habere reſtatur Hali. Sed ego non vete ſib naribus dicerem, ſed è regione interltitij oris& ui circa aures. Hæc enim regio brachia ſignat,& vlnas.h tibiis vero feminæ conſpiciatur, in naturę oſtij limines- jculos l⸗ 1 lius reperietur; dicit Hali. In hominibus tel tur, inquit Melampus. E regione vero oris maxillam verſus, monſtrat alterum in cinctura. Genæ nat bui reſpondent. Siin gena dextræ partis erit næuus ſubo⸗ ruſis, in natibus erit in ſiniſtra, ſub renibus; ſempere- nim ſiniſtra pars dorſum ſgnificat Mentum, quia ars ima faciei eſt, imæ pedum parti reſpondet; obidmen- tum pedes oſtendit, Pars circa aures femora oſtendit. Hall veroiin mento vnusz alter in lienis parte erit. d in lle⸗ lobla 1 8 annin 4 1 M düide de, Rh Suo Ater t 1 mintelte ipalte 4 5 naſl. ln. Lidunn. H ddet, Ki 9 d,Kinſtrit les„naüſüm ¹bicz uten 1 Melanaa usfueli,d „uodü fenin Modcbi, nus, innt res, in ſi 1 femolei Site dicelel lsghut 3 Inis intede — ed epo Da intectätija Aaagre Irnatuleoh cmiaibuut 3 xnipsss die vetoolr Tura. a rtis elit urs 1b leuibu 4: llenuu 1 ponce 4 les femola lledi len⸗ 1 “ DE HVM. PHVYSIOG. LIB. IV. inliene, vel ſub aluo indicat valetudinarium Melampus: Collum cum cruribus eandem ſubit correſpondentiam, ſie etiam brachia,& pedes, Hali: ſi vero in gula apparue- rit,& in dextro pectoris latere erit alter. At Melampus ait, vbi doſinit venter, Hali etiam inquit: In manibus ve- 10 vnus alterum in genitali indicat, ſed næuus in mani- bus virorum mulierumque in ſobole fœcundos dicit, ſed femina feminas, vir viros generabit. In ſuperiori vero purte, qua cor ſitum eſt, næuus in mare, vel in pupilla in femina, facinoroſum iudicat. In feminæ dextro genu næ- uus, probitatis ſignuma in ſiniſtio, fæcunditatis. Sciꝰ endum præterea in dextra corporis parte ſi- gna probari, contrarium in ſi- niſtra. CeE 2. IN NR 5 4 3— 8* „& 7 85 1 9 8 6 d 8 ½ 1 A „„ 1 88 8 IO. B PO HVMANA PHYSIOGNOMO. I nia libros IV. Rerum& Verborum Index locupletiſſ. A. Ccipitres ad au- cupium ido- Cr nei qui 4 Achilles graui fuit aſpectu iʒ 1. fuit ore venuſto 149. pectoro- ſus fuit 228. magna vi brachiorum præditus 237. criſpatus fuit 6. Agamemnoni oculos caninos& ceruinũ cor exprobrat. 309 Achillis color flaui-rubeus funt 79 A Xο*ννινμαιι¶ acuti méti 198 Actiolinus Patauinorũ ty- rannus atroci pallore, vipereiſq; oculis fuit iᷣ eins flagitia, ibidem, e- luſdem imago 9 Acutæ vocis ſonus arteria 186 Adamantius correctus 57 62.97. 4. 4 7 2 8* 7 RTA NEAPOLITANIDB G* 2ESESSS28 88 88 3382223 PTISTN“ Etl Afe⸗ Adamantij textus con. w8 gendus 225. corrigeds Ag exPolemone 89. 364 Adoleſcentes circaannum b 14. vocem aſperiolen reddere incipiunt 19 Aduncus naſus, vide Na- 42 ſus. EgrotantiumvoxeMah. ta 188 A Egyptij ſapientes 3 EÆgyptij hominẽ debge- turi, qui ſceleſtumſuun ac malignum occuſtet- nimum, ne dſuis nol. tur, pardalim pingii 4 7. Anubim caninoc ai pite pingebant Se hoti- nem imprudentem de⸗ ſignare volentes ranan pingunt 305 ä Egxyptij hominis Ktatumm cõditionemq; innvere volentes, lumbi auti naæ dorſi oſfa pingutin Kg * „ pHYSIOG. LIB. IV. INDEX. Een 8960 Egyptij patens aliquid ſi- — ggnificare volentes, le- porem pingebant 325 2Ib Kneas ruffo colore fuit 3 15 7. ſuę patriæ proditor T 9 ibid. Kſopus tumenti& pro- 0GND nulo labro fuit 165 a d Verda Rthalides 6. Mercurij fi- leull lius putatus ibid. Affectio heroica quæ Pha- amanmuorino 17 mafri in Veneré procliuesz zendus u A SPaen Samemnoncorpore ma- leſceuls no, membriſque tere- un tibus, fuitque prudens it. oem K nobilis 276 ecdetein Ageſilaus parua fuit ſtatu- 5 mcus M ra 272 us. Aiax ad inſaniam ex atra M otantimn bile redactus 17 a Ailax Telamonius criſpa- piiſpn tus exſtitit, ideoque in Jpti dom hoſtes audax 65. capillis uriqules nigris fuit, maximeque cmaligann melancholicus 75. clara imumm voce fuit 175. magna ur, de ſtatura fuit 27 3 97. anu Aiax πενμν˙ νéεα Axa- iteping an excelſus Græcorum emimpu murus ab Homero de- muafe vo- ſcriptus 274. ngugt Aiax Oileus corpore qua- A gpei hon. drato fuit 279 cane er Nhas 180 olentes 5 Aiττ 307 e dollol v“ AiTαλινοεις, oculi ſangui- nei 308 Alberti verſio reprehenſa 112. Albus color libidinis nota 152 Alcibiades blæſus lingua fuit 174 ceruicem quo- dammodo fregit 207 Alcibiadis pulcrirudo 147 eiuſdem vitia, ibid. Alexander Magnus colore candido fuait 158. ob- longas mants habuiſſe dicitur 23 8. non magna fuit ſtatura,& Oriẽtem ſubegit, omnesque re- ges præiuit 27 2.273 Alexander Macedo rubrü habuit vultum 145 Alexander Aphrodiſeus 63, per metum& liorro- rem pilos erigi dicit ibi. Alexander Priami filius ulcer fuir 148 Alphonſus Læua 79 Amaſiis poete ſtrabos ocu- los tribuunt 339 Ambidexter qua ratione fiat 244. pPeſsimum notat ibid. Ambilæuus ibid. quid por- tendat ibid. Ambroſij dictum de capil= lis 52 in Ambulatione duo con- Ce 3 ſide- INIO. BAPTISTAE PORTAE G ſiderantur, motus& tempus 264 Amazones dextram ma- mam comburebãt 244 2⁴νααιεν έρηι qui dicantur ibid. Anacharſis philoſophus a- pud ſecordiſsimosScy- thas natus 25 Auαιηο qd ſignificet 7 2 Anaxagoras Ciazomeni- us numquamrifiſſe fer- tur 181 Ancharum oſſa quum ex- terius ꝓrenduntur, for titudinem notant 247 Androcilides Lacon cru- re debilis 255. eius egre- gium& facetum dictũ ibid. Andromache oculis claris fuit 149. modeſta, ſa- piens, ibid. Angelus Politianus enor- mi fuit naſo, alienorum irriſor, ſuorum admi- rator 111. ſubluſcus fuit, peracris vir iudicij 233 Anguli oculorum longi, maleficorum morum notam præbent 286. breues, landabilis natu- ræ ſunr, 287. carnoſi o- culorum anguli aſtutiã & calliditatem innuũt, ibid. plura vide in oculi. * Anhelitus velox, fortis& anl ſpiſſus caloris exceſsmm cordis cöplexione olle. an dit 157. paruus, rarusG. tardus anhelitus, timiW. dos 276. tempenus, temperatam cordisch- plexionem innndit, ibig. Anima habitum mutat 2 corpus formaem Animus imprudentil &inuerecüdus cammu apud Heſichium dicitu 309 Animi à corporis moti. bus nõ ſunt poſsibiles Animi morescorporßte peraturã ſequuntur/ — Animalia parui corporsin 4 genioſa ſunt Ve Animalia rauceſcunt o- mnia coitus tẽpore ¹9 Anius ſtatura fuit breui 273 Antenor lõgus& gracil, & velocibus membas fuit 176 Antiauira Amazonum re- gina 2ſ4 Antonia mater Cl. Cæſä- ris 213 Antiochus Stratonices ſuæ nouercæ amore cotffe- ptus, periit 322 Anthro pop hagorum feri⸗ tas& ſæuitia 4 Anlto⸗ itus wn lus clon * dus anber 1; 27 n nderatame Kcaonemin rau mom ors fomma umds u innereciu d lleltaie 29 umi dchn snöſuntn iimi morss nturä ſeg a nliapaxui nioſaſum dimalta tm macoitun nius ſtatwn 73 2enor ögut velocidi: lit A iadita Anar oni matll 5 ochus Sun ouercæ and * us petit — 4 ropoplast s K euin V pHlVSIOG. LIB. IV. INDEN. AntoniusHeliogabalus ex- tremi luxus fuit 110 Antonius Caracalla breui fuit ſtatura 273: Alexan- drinorum dicacitatem vltus eſt ingẽti cæde. ib. Anubis canino capite ab Egyptiis picta Ft Apes operi habiles& ine- ptæ ſignis cognoſcũtur 15.ingenioſiores multis animalib. ſanguine præ- ditis 8 Apollonius Tyaneus 278 Apuleius totum hominẽ in facie eſſe dixit 38. Ve- nerem dulciter ſubri- dentem depinxit 181 Apulei nouercæ priuigni ſui amore æſtuantis. de- ſcriptio 1 Aquila rex auium 114. A- quilæ ex auib. maſculi- num aſpectum zperdix femininum habet 47 Aquilinus naſus, regium quiddam præſefert 114 Aquilus oculorum color, Neapolitani brunum di- cunt, 305. ſtoliditatem arguit 374 Arabes furaces, inſtabiles, lucri cupidi 23 Aratus panda ceruice fuit 08 Ardto quieuma; ſubiacèt, corpore ſunt ꝓcero 22 Archelaus rex Macedoniæ 18 Arietes ad fœturam qui e- ligendi 4. Armi dicti humeri, ꝙ ab eis armadependeãt 224 Ariſtio Argiuus pugil 215 Ariſtogiton Cydimachi fi⸗ lius canis propter auda- ciam vocabatur 309 Ariſtophanes in Auibus Rhæ matri deorũ ſtru- thiocamelũ cõparat 53 Ariſtoteles ex corporis t- pore animi facultates affici tradidit 8. homi- nes qui ingenio clarue- runt melancholicos eſſe ait 17. gracili fuit voce 192.19 3. gracillimis fuit cruribus 2 5 2. luxurio- ſus, ib. Ariſt. textus corruptꝰ 224. Ariſtot.textus in Phyſiog- nomonicis corruptus 224 Ariſtotelis textus cofre- tus180.134. 164. 260. 214.216. Ariſtot.textus mancus 119 ex Polem.& Adaman. reſtitutus, ibid. Ariſtet. rextus corruptus, ex Adamantio reſtitu- endus 30 Ce 4 Ariſtot. — ʒõ—õÿää—m ——uuuͤͤ— —————— Ariſtot. textus ex Polemo- necorrigendus ¹29.;3 80 Ariſtotelis Phyſiognomo- nicus textus Romæ Arabi- ce conſcriptus obſerua- tur 198 Ariſtotelis textus integri- tati in Phyſiognomoni- cis reſtitutus 97 Ariſtoxenis commentarij 107 Atrogantis viri figura 387 Artaxerxes naſo fust ina- dunco prominente 115 Artaxerxes Longimanus dictus, quod dextram manum ſiniſtra longio- rem haberet 238 Arteria acutæ vocis ſonus 186 Articuli manuum genero- fi 243. articuli manuum longi, craſsi& aſperi, ib. Articulatæ, neruoſæ& ro- buſtæ tibiæ, anima for- tes notant 251 Aſcalaphus in bubonem mutatus 63 Aſini aures habere quis vulgo dicatur 105 Aſſymbeius Vſſumcaſſa: nus in motu magnãà gra uitaté oſtendebat 257 A5εꝓοπσασ☚σ quis dicatur 320 Aſtures qui ad aucupium IN IO. BAPTISTE PORTER eligendi 4 Attila in humano luriqo. que pallore fuit 1ſ6. Hl. gellum Dei ſe appellai 14 voluit big, Attila Hunnorũ rex totua oculorum niccatione terribilis fuit Atra bilis duplex 16. Atra bilis&e calidiſs.&fiig. difſ. reddi poteſt 9 Auari virs figura 370 Auertoes pili materiè pure terreſtrem dicit 6 Aues mollé habentespen- nam, timidæ ſunt 69 C. Auguſtus naſum habuit à ſummo eminentio- rem, ab imo decuaiio- rem 112. capillo fütle- uiter inflexo 6 ſ. fuit ca- pillo leuiter inflexo,& ſubflauo 7 7. vultu füt jucundo 7130. eximia forma fuit 1ſ0. intet Cæſares ſolus feliciſsi- mus habitus ibid. colore fuit inter aquilinum& candidum medio 137. raros, ſcabros& exiguos habuit dentes 17 2. mor- tuus aano æratis LXX- VII. ib. ſtatura fuitbre- ui, quinũ pedum& do- drante 279. oculos cla- ros& nitidos habuit 37 glau- — 1 1 dom 4 zendh in dune) * epaloren 3 lum dal, uit 4 lotum 1 ndilsfai ilis dune. & clcn lLretpas — lrin gm toespiüna rreltteman ₰ mollehha m rimiced — aguſtusuu ſummo d 2 n, ab im n un. cl 1 crinfleus loleuiterl dflauo⸗7 aundo 733 am küt eſares ob * Phabitud dc inter au 2 didum I. 1 os ſcablnt 4 Auit dente * Wadnozu¹ 7 A ib. ſutn 6 quinüpein * te 279, 1 Knitoas9 — PHVSIOC. LIB. IV. INDEX. glaucos habuit oculos 302 Auicennæ delactätis mo- ribus dictum 50 Auicularis roſtri figura ¹5 Aurelius Sextus 68 Aurelius Augurellus poe- ta puſillo fuit corpore 273.. Auris equorum animi in- dex cauda 5 Aures magnæ, ſtolidæ na- turæ indicium 105 Aures magnę& ſubflacci- dæ 106. arrectæ& ma- næ, 107. valde paruæ 140. protenſæ& paruæ ibidem. Aures longæ& anguſtæ, inuidum& prauũ homi nem demonſtrant 108 nimium rotundę, indo- cilemibi. exſculptæ, ibi. aures magnè& quadra- tæ 100.rubidæ, ibidem. Auxα&, ceruix 212 B. Babylonij prudentes 23 Bacche 17 Baiazetes primus Turca- rum rex, auſtero fuit vultu 131 Balbuties quid ſit 174. quà do accidat ibid. Barbahomini data, qula ei iuba negata 199 Barba poco è men colore, Sottolcielnon è pegio- re. Prouerb. Italicum 199 b Bartholomæus Liuianus 3 17 Bartholomæus Coleonus corporis erat ſtatura ha- biliatq; erecta 2 68 Bæνρννο 183 Bellerophon 17 Beſiarion Cardinalis 129 Bibacis flgura 380 Biſtones boues horribili ſunt ceruice 2 01 Blæſitas eſt, cum litreram quandã exprimere non poſſumus 174 Bononienſes erugatæ frõ- tis ſunt 2 9² Bos Troglodyticus æνde, ſiue fului coloris eſt 78 Bouis imago cum magna facie 132 Boues caſtrati maiora cor- nua gerere putantur 66 Bodis quid Homero dica- tur 285 Brachia venoſa, luxurio- ſum notant 239 Bracchi, canes Iralis; Mo- loſsi alias dicti 5* Briſeis flauo& molli capil- lo fuit 77. ſuperciliis cõ- junctis fuit 100. non a- Cc ʒ lia ſta- tia ſtaturs, corpore ęqua li, blanda& pia fuit 279 Briſtones ſunt 52„, capil- lo 78⁸ Brunus color ſiue aquilus 57 caliditatem notat Bubale quib. ſignis, quave forma boues eligere de- beant 4 Bucca riſibilis libidinoſum denotat 180 Buſiritæ& Lycopolitę tu- bas cur nõ 5admittant; 79 C. C.u⸗ Calcagninus æe- Byruree, albicubitum exponit 270 Cæruleus color medius in- ter album&nigrũ 3 04 Caærulei oculi, vide Oculi cærulej, C. Cæſar ſpumãte rictu,& humentibus narib. fuit 126. excelſa ſtatura, ſed teretib. membris 277. albus fuit maximeque luxurioſus 152. nigris vegetisqʒoculis fuit 30⁶ teretibus membris fuit & fortis 23 7. anno æta- tis ſuæ LVII. interem- tus fuit 172 Cæſar Borgia Dux Valen- tinus facie atro rubore pfuſa fuit t/5.habili fuit IN IO. BAPTISTE PORTRE corpore2z7 · currentem in arena taurũ vno ma- chæræ ictu decollabat,i- bid. atroci vipereoque obtutu ſeintillantes& igneos habuit oculos fratrẽ ingulauit,& ini berim proiecit 296 Cæſius color à claritate ce- li dictus 3 Oo. Itali bian- chiccio vocant, ib. ex co lore proficiſcitur ibi. ti- midos notat 320. domi- nium choleræ arguit ib. 1 Caſij oculi, vide Ocui cæßj. Qaleanka& tibiæ craſſe, indocilem notant ho- minem 1 Calculi ęquales in fuluso. culis agreſtitatis, iracü⸗ diæ, inturiæ& adulteri nota eſt/ 11, calculi inæ- quales in fuluis oculis, mitiores mores demõ- ſtrant, ibid. calculi palli- di in nigris oculis, man- gones& venenorũ bro⸗ pinatores oſtentant, i- bid. calculi cærulei& fla ui æqui diſtantes, circa pupillã ordinatim cur- rentes in oculis variis furtiuum, doloſumque ingenium ſignifi ant i- bĩd. calculi pallidi, igneis admiſti Sonn Drer a 4 tnaurin 1 eicli 2 troci ih u ſone s haba 3 inxrlan — aptoiect * aloräcan S dS ZOo.k io vocan Noſccicn * Isnotazu r ichoenen — ocul, — a R tba de allem no num t qualesin 1 agreſtitt emurix K: eſt; lucad zrs in fuub 3 res morst d ibid clal nn igtis oau *& Kvenevel nes oſten H lculcen- a ui diſtans ai orcinit en in ocli am Gdobi 32₰ um fgni culpald 1 pHVSIOG. LIB. IV. INDEX. admiſti& cæſij,& oculi magni commoti micã- tes,& adſpicientes vt i- rati ſolent,& quaſi pal- pebrasreferent.& ſub- luceani velut ignis, cru- deles& agreſtes ſunt 312. Calculiquadrangu- ſari forma ignei, inſtar ignis ſublucentes,& præter hos alij pallidi, i- gneis permiſti,& ſi cir- culi cæſj,& cærulei pu- pillam ambiant, peſsi- mosnotant ibid. Calidæ& ſiccæ tempera- turæ ſigna12. calidæ hu- midæ ibid. frigidæ& ſiccæ ibicd. C. Caligula gracilitate cer- uicis fuit maxima 20z. capillo raro fuit 67. eius ſtupra cum ſorotibus à Suetonio notata ibid. concauis fuir tempori- bus 103. maximæ fuit ceruicis& crurum gra- cilitate 25 2. ſtatura fuit eminenti, corpore enormi 275. fuit capillo raro,& circa verticem nullo 280. eius effigies, in qua frontis latitudo perſpicua 84 Caluaria capitis pars, velu ti ædificij culmen 62 Calui omnes Myconij no- minantur 67 Caluitium aliquando ex cognatione prouenit ſicur podagra ib. Calx pedis poſterior pars 256 Canes venatici robuſto ro- ſtro deſcribũtur ab Op- piano ¹22. Canes à Cari- bus Marti immolati 162 Canes philoterilumbos habent oblongos 224. Canes ad venandum qui maxime idonei z Canum veſtigatorum for- ma /1 Canib.ira propria 119 Canini dentes 171 Cannibalum feritas& ſæ- uitia 98 Caperata frons à criſpis ca- prarum cornibus dicta 91. Vide Frons capera- ta ibid. Caperata frons in altum e- recta 92 Capillus natus ad neceſsi- tatem,& præſidij ratio- nem 62 Capilli generationis cau ſæ ibid. porrecti in capite quid deſignent 63. ri- gétes ex refrigeratione eueniunt ſecundũ Ariſt. ib. extẽſi& plani, ſuper- fluita- fluitatam humicditatis ſignificant 64. criſpi ꝗd deſignent ibid. rari quid portendant 66. quid dẽ- ſi 68. cap. mediſ inter ra- ros& denſos ibid. plani & ſilaues, manſuetudi- nem I cerebri frigidi- tatem docent 69. duri fortẽ deſignant 70. me- dij inter duros& molles ib. cap. depreſsi imminẽ- tes fronti, ferum animũ declarant 73. nigri, timi- ditatẽ& vafriciem indi- cant 74. nõ valde nigri, neq; duri 76. leniter ſub flaui ibdi.cap. flaui rubei demonſtrant cõplexio- nẽ minoriscaliditatis⸗7 9. valde ruffi ibid. inſipien- tiã, iracundiã& inſidias notantib. ſubrubri 80 Capillorum denſitas& graſsities in iuuentute, tempotis proceſſu ma- niam pronunciat 68 Capillorum aureus co- lor 28 Capillorum curſus ſur- ſum vergéẽs quid ſignif. 72·capill. curſus ad cer- uiciem 7 3. capillorum curſus à ceruice ſurſum vergens ibid. Capra morbo comitiali tẽ- IN IO. BAPTISTRÆ PORTEÆ tatur 189. propterea ſa- cerdotes veteres ea ab- ſtinuerunt ibid. Capræ ſilueſtres in Cre. ta inſula ſagitta transfi. xXæ herba dictamno ſibi opitulantur 307 Caprinus color 305⁄. ſie dictus, quod in caprarũ oculis cernitur 307 Caput maximum quid de- ſignet 5 CGaput paulo maius me- diocri quid deſignet o. cap. paulo maius paruo 54. caput mecdtiocre, in- genium indicat& ſen- ſum 72 in ſinciput cauũ dolis& iracundiæ dedi- tum ſignificat 5ᷣ5. in im ciput prominèẽs 5 7. cap. minimum quid del- net 52 Caput vbi deficit ibi ſi⸗ gnificatur imbecillitas & defectus operationũ 59. cap. in ſinciput& oc- ciput protenſum quid indicet ibid. accumina- tum inuerecunduyn in- dicat 6 1. valde altũ con- tumaces denotat 62. ca- put planum ibid. Capitis magnitudo ma- teriei abundantiam po- tius quam virtutis excel len- c. deo Hd 8 Re. 8 v dtelt, 1 „Sülleſr alegtan a dicdamn 5„quodinch cexnitul ☛ — daoloman qriddei . aulo maüh 2* zutmeclih n n indicn 3 rinſinch en leiracund nificatſſ — orominss- n um qul B Aurbi deie t a aur inter te ectus dpc inſinenut u orotenlin Itibid. zer. r verecunte l.raldedt eresdenoti anum d magültl aundann aam jinse 1 li e 8 —— ——ſ PpHXSIOG. LIB. IV. INDFEX. lentiam indicat 63. Ca- pitis laxior requiritur capacitasʒ quia multaru eſt virtutum concepta- culum ſenſitiuarum 72 Capitis quinque diſcri- mina 56 Carolus Aurelianus Fran- ciſci regis F. roſeo colo- re fuit 159 Carolus Francorũ rex vul- tu maieſtatis pleno fuit, facie anguſtal 3 1. ſtatura eminenti fuit 277.à4 rerũ geſtarum magnitudine, Magnus dictus, ibid. Carolus Burgundiæ Dux leuera& minaci fuit fronte 9 Carolus Neapolitanorum rex enormi& rubente naſo fuit 145. Corradinũ & Auſtriæ Regulum in foro ſecuri percuſsit, ib. Caſſandraruffa fuit, 177 Caſtor& Pollux capillo flauo fuerunt 77 Catilina fœdis fuit oculis 47 Cauda leonum animi in- dex 5 Caythbeius Memphiticus Sultanus è ſordido loco natus, ad ſummum rerũ faſtigium peruenit 96 Celebinus Turcaruù Im- perator formoſiſsimus ac fortiſcimus 150. cãdi- do ore 13. conſtantes& ſine nictatione oculos habuit. 331 Cenchri 310 Cerebrũ princeps corporis pars 12. eius teinperatu- ræ deprehenſiones. 13 Cerebri forma cranei formam ſequitur 79 Cephalus 49 Ceres flaua 306 Cerua Telophum Aganss & Herculis filium nu- triuit 52² Cerui ſimi& luxurioſi 123. ololygones vocan- tur 190. cerui facies oſſo- ſa 138 Ceruis caſtratis cornua cur non decidant 66 Ceruix ellα Græce 200. ceruix capitis pars poſtica ⸗21 2. cõſtat ſeptẽ oſsibus vertebratis, ibi- ceruix toroſa& cõpacta 204. craſſa ſupra collũ, i⸗ narum facit cũ iniuria 212. ceruix aſpera,& ſpatularũ vertebra ſu- pereminés, cõtumelio- ſos notat 213. piloſa, li- berales 214 Chameleõ animal pauidiſ- 1350piasãguinis riget, ib Cha- Charilaus 73 Chilones qui 159 Cholerici ſæpe faceto ani- mo ſunt 8 Chriſtiernus Daciæ rex ef- fera& portentoſa fuit fronte 97. portentoſis fuit dentib. horridaque barba173. inſidioſos& vipereos habuit oculos 33565 Chryſippus 6. optimas& ſa Pientes nutrices pueris eptabat 51 Cicero exprobrat Piſoni morũ fœditatẽ, q pilo- ſas genas habereti 45. Mi neruæ confingit oculos cæflos, Neptuno cæru- leos 304 Cilia 101. cilia defluentia ſa- laces indicant, 102. infe- rius arcuata, vel intorta, ib. Pluravide in Supcilits Cimo criſpa coma ſuffultũ caput habuit 65 Cinæ di viri figura 359, eius ſignaex bP. Africano 360. ex Archelao philoſopho ibid. 4 CGirculi in oculis cãdidi im Becilles notãr& pauori obnoxios 14. circuli va rij coloris, fraudulètos, ib. circulus ſanguineos, anguſtos& niger, alter IN IO. BAPTISTE PORTERÆ vero ſupra igneus in hun midis oculis, magnani. mũ virum& prudentꝭ & iuſtum denotat, ibic circulus inferiorviridi, ſuperior niger, dolci & iniuſtun, ib. circui varij coloris iridis colo. tes referentes in aridio- ribus oculis, luxurioſum notant, 315. circuliiidis coloris in humidis ocu- lis fortitudinẽ,& ammi magnitudinẽ notant b. circuli coloris iridis in aſperioribus oculis, adi- ram& advenerea open Propenſum notant, i, Claritas oculorũ ex humo- rũ claritate proceditzn Claudius Cæſar oprims fuit ceruicib. 21 3 àma- tre Antonia dietus por-. rentum hominum, in- choarü à natura, nõab. ſolutũ, ib. prolixo, nec exili corpore fuit 27, Claues, ſiue clauiculæ, oſta unt quæ humeros pe- ctori adiun gunt: Graæce aAISe9 210 Claues apertæ, effem natũ oſtendunt 212. bene ſo- lutæ, ſenſibiles, ib. male ſolutæ, inſenſibiles ſunt 211 Cli —* le utnet Ducineda —. coloci li 1= iiousocn Aadrenen A um nor an uicib. Monia ih A* homina a natulas 1 b. proln 2 ipporefu c clauicab diæ humen 2uen rre, ctir d nt 21256 . lbüled nſrA lſculbis ö exercitij 67 Collum Ariſtoteles vocat quod inter pectus& fa- ciem eſt 200 Collum craſſum fortes de- notat ib.craſſum& car- noſum, iracundos z0. pingue, ſtolidos notat 20 z. gracile imbecilles, 203. gracile& oblongũ, ſonorum& ſtolidũ, ib. medium inter longum & craſsũ, magnanimos notat 204. breue, calli- dum,& detractorè no- tat, ib. neruis intenſum collum, prauos, 205-va- cuum& imbecille, ver- ſipellemvirumib. muti- lum collũ, audaces ver- bis, re timidos, ib. durũ rudes, ib. molle, ignaros 206. aſperũ& pingue; pauidos, ib. firmum& immobile, malos ib. col- lum valde fractũ, cinæ- dos notat 207. ſurſum erectum iniurioſos no- tat ib.collum ante incli- natum, curioſum, parcũ & peruerſum ib. ad de- xtram inclinatum, pu- centem& ſtudiolum, 20, ad Hiniſtrã inclina- tum, adulteros ib, lan- PHYSIOC. LIB. IV. INDEX. Clinophale, quale genus guineis venis refertum, iratos ibid. Columella quadraiũ canẽ probat potius quam lõ- um 279 Color brunvdominiũ cho- leræ nigræ oſtendit 151 Color roſeus 15 9. albus no- ta libidinis 5 2. ffamme- us, maniacos indicat 157 rubeus calidos, 158. can- diruber bonam indolé notat ib. Color OXOyoe dis, flammeusiſ 7. Co- lor uᷣαααορμιασ, ſubru- bcꝰ olor 3 O08. rauus, La- poπ⁸ς 45. ruffus, perni- cioſos notat.ij Colore valde nigri, timidi ſunt 151. verſuti. 15§ 2. valde al- bi, timidi ſunt,& libidi noſiib. pallidi, timidi sũt 173. ſubliuidi, pauidos aiguũt 154(quallidi for- tes 153 Colores capillorũ vnde?4 — g— 2 75. Colores ſplendentes qui Gellio dicantur 300 col. varij cur ſunt in ocu s 3z 10. Colorum varie- tates tres ſècundam A- riſtotelem in Prehlema is, niger, caſius& capri nus, z 99. Coma überta- tis at gumemum 73 oma flacta cenlote apud ⁄— — apud Senecã notata 74 Comam nutrire fuit Antiquis mos 73 Conciliator correctus 303 non Cõniuere ad commi- nationem, fortis viri in- dicium 331 cur Conniuemus poſt Venereum coitum 330 Conſaluus Corduben- ſis 277 Coptitæ apud Mgyptios a- linum præcipitè agũt79 Cor ſanguinis frons 21 Cordis temperatura ſi- gnaln 15 Cor. Licinius Caluus bre- uis fuit ſtaturæ, ideo à Catullo Calopichius ap- pellatus 273 Cornelius Celſus 155 Cornarius aκᷣ υες cu- bitigibbum vertit 280 Corpus animi affectioni- bus fluctuat 1 Corpus& manus qui mouent) loquentes, e- loquentem&decepto- rem deniotat 243 Corporis humani qua- tuor humores 15 Corpore parui, ſiccis carnihus,& colore qui caliditatem indicer, ani- mum reddunt mutabi- lem 273. corpore parui 1N I0. BAPTISTR PORTER humidis carnibus&co. lore humidum innuète perfectiui ſunt 274, cot. pore incõméſuratiaſtu. ti ſunt, ib. corpore valde magni, tardi, ibid. vade parui, pręcipites sutin magni, carne humid colore humidũ innuen. te homines, nihil perfl ciunt 275. corp. magni & duris carnibus,& co. lore calidum innuente, perfectiui ſunt& ſenſi. tiui ibid. corp. piloſ tar. di& inertes ſunt& lu. xurioſi 279 Coraui caput ad amußim expreſſum 7 Corui natura prociues ad futurum 262 Coruorum& adunco- rum roſtrorum auium rapacitas propria F10 Corybantes 329 Coſtæ dictæ quod interna cuſtodiant 2 21. ſpiritua- lium partium munimè- tum. ibid. Coſtè graciles, imbecil- litatem arguũt 22 2. exi- les& vacuę, puſillanimi- tatem, ib. tumidæ&in- flatæ, loquaces& ſtulti- loquos ibid. carnoſæ& duræ, ſtolidos, ibid. Coxæ — ore huwügn 3 berfecu* vore incönan dlunt,idcon⸗ magnitadi Parui precipi magni„can colorehumi de nomines, clunt W7ſeech duris camni lore calidumt perfechuilm tiuiibid com di& inertesi xurioſt orai caput a expreſſum Corui naturm adfuturum Coruorum è rum roſtromn rapacitas plon Corbantes oſtæ dictæ qui cuſtodiant u lium partium, tum. Coſtę gracics litatem argui les&vacug tatem, ib. tum flatæ, loquaca loquos lbid.9 duræ,ſtolidch * —“ ——. humidi end Coxendices, Græci, iα 245. coxendicum oſſa ex- terius apparentia, fortitu- dinem notant ibid. graci- la, mulierum amatorem, ibid. M. Craſſus ſemel in vita ri- ſiſſe dicitur, Si. y εαaε dictus, ibid. Cratini poetæ filios Atiſto- phanes gyllauchienas vo- caut 2771 Erines valde flaui& ſubal- bicantes 77. crines tecti & nigri quid deſiguèt 76. quid nigri; recti& ctaſſi Frines ibidem. Vide Capil- 1. Criipi capilii timidos& frau- dulentos notant 64. Cri- ſpitudo capillorum& ſi- mitas in craſſitudine ſita eſtr 23. Vidé plufa in Ca- pülli, Eruta breiia, maleuolos no- rant 2 Cruribus claudi, ſalaces ſunt Cublaienus Scytharum im- perator longo rectoq; ad frontem naſo erat it ⁊. au- Zuſto ore fuit Cutis cauſà coloris pilorum in omnibus animantibus 4 pHVSIOG. LiB. IV. INDEX. SEoxe inarticulatæ&molles, Cynici philoſophi dicti funt imbecilles arguunt 249 Cyrus corporis forma pul- 250 254. 131 ab ingenio canino 309 cerrimus 149 5. Dantes Alaghierius Platonis frontem habuit 86 Dares Phrygius Achillem cri- ſpatum exſtitiſſe ſctibit 6» Darius omnes forma ſupera- uic 149 Aaou denſe piloſum 199 1 Delphinus reſimo roſtro 124 Demetritis Conſtantinopo- litanus aucepß 4 Demetrias filius regis Syrie Ge jpus cognominatus fuit 4⸗/ Demetrius eximia pulcritu- dine 14 7 omnium regum fuit in continentiſſ. ibid. Democles pulcer cur dictus 140oa Democfitus Abderita pro- pter ſuperfluam humidi- tatem magnos oculos ori- ti dixit 283. ſemper in vita riſit 1do. gelaſinus à riſu pe- tulantia dictuus, ibi. Denrtes lati, acuti, canini, in- cilori 17 1. fortes& ſpiſſi, hominem longæ vitæ no- tant 72, rari, breuis vita indices ſunt 171. acuti& Screcti, iratum ¹7 3. mixtis ſagacẽ denotant, ibi. cani- nilongi, exſerti,& firmi, guloſos& inſatiabiles de- notãt, ib. lõgi, acuti& for- tes, inuidum, impium, ib. Détib. Ariſt. in problema- tis vitæ præſagia ineſſe di- cit 17 1. Deus capitis figu- ram ad mundanærotunda tionis ſimilitudinem com pegit 6I. Dextra velſini- ſtra manu qui vtãtur 2 4½. Diagoras Rhodius nimia lætitia mortuus 2. Dia- phragma, membrana di- uidens ſpiritualiaà natura- Lbus 217. Dictamno herba capræ in Creta Inſula ſpi- cula è corporibus eiiciunt. 207 Digiti numero5. 145. dig. groſsi& breues infi- pientiam notãt ib. breues &renues, ſtultum ib. lon- gi, mechanicum ſapientèé & boni regiminis ib. lon- gi, molles& inuicem di- ſtantes, ſimplices notant 246. retro conuerſi libe- ralem hominem notãtib. digiti in manibꝰ ſuperflui, ali quantulum in prauita- te ſuſpecti ſunt ib. Digitos iactate inter loquendũ ve- hementis naturæ eſt. 24 7. Diog Cynicus 14 2. Dio- medes auſtero vultu fuit 131. clamoſus fuitε.,4 cor- rore quactato luit 279. 10. BAPTISTR PORTE Domitianus vultu fuitmo N deſto, ruboriſq; plenor2. deformis fuit crurum gta-. cilitate 14 3. pra grandibus oculis fun 2 8 4. Domitius Nero capillos ſuę coniugs Popeæ ſuccineos appelh- bat 77. Dorcas dormiens oculos habet apertos 3²9. Dorſum conſtat oſsibus & 27,à ceruice vſqueado- moplatas 2 15. dorſumma cilentum, ingenioſos no. tat 2 16. piloſum, aſperos, ib. robuſtum& magnum, anima fortes ſunt ib. angu ſtum& imbecille mollſes ib. Draco ex reprflib. ma- ſculinã; viperea, fœminina formam habet 47. Anu- Xrsa ᷣςμαάισταο. E. Edacis figura 3 7 9. Efe- minati mentum glabrum 198. Emanuel Chryſalora 130. literas Græcas in Ita- liam reportauit ib. Empe- docles Agrigentinus ani- mos noſtros elementares harmonias tracidit eſſe me lancholicꝰ fuir 17. Euphor bus, qui prius Ethalides 6. A Menelao vulneratusib. Epicrates 37 8. Epicurꝰdi- ſtenta fronte fuit 9 2. eius inſtituti ratio ib. Erlu‧⸗ S ſobruffus color 8o. Eriαιυι quid 94. Equa coma- n 2 anuzun 8 udn Sünnan nniezmg Krun zed älit luccinecz: darcadt 1 habetzaxe m anconltta d— cericemg T as LI d Am lngenn 6. plolum; — uſtum ün rn fontesſun —x imdecl A voextepf a zyipeleaf mnnhbet 4 azuaral 1= Fgur n u mentung — manue(C ceraslati a ponautat 1 Agtigenn tros elr mnisstradä 1olc fuitn b ipriu f O pulneli e7h ronte ut) i mtio b . brufis 3 8 60 qui 94 4 8 1 1 4 g. Z Z——— ⁰ ⁰ ————————— 8 DE HVM PHVYSIOG. LB. V. MDEN comataab aſinis ſe iniri ini quiſsime fert 271. Equus glorioſus& ambitioſuseſt ib. Equi glorioſi3 67. equi ſtatus corporis quis opti- mus z3, eius deſcriptio ex Virg. 3. Eraſiſtrarus medi- cus154. Antiochi curà ha- buit cum Stratonices ſuæ nouercæ amoxe correptus eſſet 3 22. Evxανσυ quid fit 199.EvH ας 3 48. Eurialus magnus fuit,& inſipiens 275. Eurilochus atrabile præditus 17. Europei inter ſe difformes, ob temporũ variationes 2 2. Eꝰ σκνιε,ba- ſim inuenilè Sueſſanus ver tit;inepte 31. Excandeſcs- tia 3 72. Ezellinꝰ deKoma- no vipereis oculis, atroci pallore& ferali frôte fuit. 313. F. Facies ea in homine quæ caluariæ ſubiecta eſt 8 2. ſe- des pudoris 132. fac. valde magna ſtolidos arguit ib. pigros 133 valde parua, pu- ſillanimem 13 ½. parua& crocea, deceptatores& e- brioſos indicat 135. medi- ocris, ib. mediocris& pin- guiuſcula 13 6 carnoſa, de- miſſos oſtendit ib. valde carnoſa, iucundum, 137. macilenta, circũſpectũ in operib. facies neq;carnoſa neq; macilenta, inertis& ..ͤ.ͤͤͤſͤſͤſſſſſſſ curioſitaté 137. oſſoſa, ti- midos, 13 8. oblonga, iniu- rioſos denotat 1 4 1. plana, litigioſos ib. rotunda, fatu osib. rugoſa, triſtes 142. glabra& macra, melan- cholicosib. rubra, verecu- dosib. facie deformes qui tſo.puleri qui fuerinti.½. Falcones ad aucupiumqui eligendi ſ. Fatui improbi viri figura 3 96. Fatuos& rudes Græci raxdeεανν dicunt 242. Fauciũ angu- ſtia acutã vocem ſequitur 187. Fauorinus 1 5. Fau- Ktina pulcherrima fuit ſed impudiciſſ. 14 8. Fœmna barbata lapidib. emins ſalu täda 199. Fœminæ deſcrl ptio45. eius figura 357. Fe- mora, Ariſt. uνο dicũtur 3 49. femora oſſea& ner- uoſa, fortes notant, ibid. mollia& inarticulata, mol les ib. fem.& lumboſi pi- loſi, luxuriæ obnoxios no tant 250. Fidelis& infide- lis viri figura 34 5.3 46. Flacci cognominati, quo- rum aures demiſſæ, 1 04. Flaccorũ cognomen vnde natum ib. Flatus multi ani- mal, multæ fortitudinis& potus erit 17 5. Flauedo & liuiditas ſignum eſt di- minutæ concoctionis. Dd 4. Fla- 1N 10. BAPTISTNX PORTR Flaui capilli quid ſignificent 7⁸ Flauius Domitianus caluitie deformis fuit 6⁷. libellum de cura capillorum edi- dit, ibidem. fratris filiam in marrimonium recufa- tam, corrupit, ibidem. ſta- tura fuit excelſa 276 Franciſcus Buſſonius, Car- magnola dictus 131 Franciſcus Sfortia ibid. Franciſcus primus Gallie Rex qua fronte fuerit 97 Franciſcus Pactius, in luliani M:dicis necem conſp ult 357 Fricatio& colliſio manuum 243 Frons, ab oculorum foratu dicta 82. triſtitiæ, hülarita- tis, clementiæ,& ſecurita- tis index ibid. antiquitus Pudori ſacra erat, ibid. ma- gna, maiori ex parte ſecor- diam notat 83. magna, car- noſa& lenis ibid. parua, mobiles ſignificat, ibid. lata 8. longa, ſeuſus vi- gorem& docilitatem prę- Ktat 86. quadrata magna- nirnos oſtendit 87. rorun- da, Iracundos denotat 88. aſpera cum foſſiculis& monticulis 90. caperata ad ſui medium declinans, ira- cundiæ ſignum 91. in al- 1 ira- 3 tum erecta, admiration ſignum, erugata frons, curis ſemotum hominen cra, medioctis, nequea- ſpera, neque lenis ftom quid portendat, ibid. ex. porrecta, aſſentatoremin. dicat 9 3. ne buloſa, auda cem denotat 9 Frons feralis& obdua 96. media inter tranqul. — lam&nebuloſam 9/ Ero alta, ibid. tetrica ib. Fron- tis paruæ hominesimpen. tiſunt 6 9 a Fronte deſcendentescap- ligregione naf 2 Fronto canes paſtorqesſau. dat fuluos habentes ocu- 307 G. indicat, bid. lenis, ltigin. ſum indicat ibid reqa ma. Galba ſtatura fuit iuſta 179 eiuſque liberalitas ib. ca- ruleis fuit oculis 30 Galeacius vicecomes ſecun- dus, formoſus ¹50. gy- mnaſium& bibliochecam erexit, lbid. Galeacius vicecomesprimus roſeo& coruſco ore fuit 1759. 3“ Tahsaαευνεεε,Sueſfanus, inter- preratur brachio minoyes& pufillos. Galenus; quim- nun — pHVSIOG. LIB. IV. INDEX. . gum, 2e nime nutritum brachium ha- facientia, cinædosz ſr ge- di Mtssenn bent 270. Cornarius cubiti nuaintus innnentia,& ſe- un udicat hih gibbum, 5 i hid. le côllidentia, mulieroſos n umn dn Galeni opinio de anima. 10 effeminatoſque iĩbid. an a, mec 6 Gallinæ fœcundæ vt paran- Teverov maxillæ pars prior meê- 1 ſera dene drx 7. tum 195 4 au dhn Oaletes Adoleſcens formo- Georgius Scanderbegus uz. „ portcch in ſus, Ptolomæo gratiſſ.fuir eius os effigiem magn he- 8 ee da 149. rois præ ſe tulit i robu- eh Tasαia, ſura 255 ſtis artub. ac toroſo cor- 1 cemdenat Tenra deGeSor 179 pore fun 237. excella fuit 86 Frons ferle T△G, ab&v, ſiue aA7, acolo ſtaturra 277 Re 96. medam dictum ibid. Georgius PronſpergiusSsue- lam Kuebit Genæ ſomnolentiæ& vino- uus truculentus 145. forti 5 alta,ibid. m ſitatis teſtes ſunt 287 corpore fuit& vaſto 277 di ispemehn Genæ carnoſæ, inertiam& Georgius Valla ⸗263. ſatis in- 3 ilunt vinoleutiam arguunt 143. epte Pro meunto vertit ge- uuh Fontedelctt graciles, malignitaté 14 4 nas 99 lièregionem craſſæ ab oculis diſtantes Geſnerus de litteris Græcis n nto cueu innidos ibid. rotundæ, do- bene meritus 297.Jabitur, nt fuluosi loſos, ihid. oblongę, nuga- quod coturnici durãpen- y„. ces, ibid. rubræ, brioſos nam tribuat 69. delitetis p 14). piloſæ, ſtupidos& Latinis Græciſq́; bene meri- 2 O feralesibid. ſanguine⸗& tus 71. Polemonem& A- 5 Iba ſtatufaft craſſæ, inuerecundos no- damaàt. corrigere conatur 3 juſque lhas tant 289 184 in luo Quadrupedum —. enee Genarum& faciei contracta- libro fallitur 134 Huun Onaromär ge contretdee CSreelhtun, ariſoran 4 cnesln Eiutl kacie irllle K eſneri textus Ariſtotelici di deacius est tum hominem demon- ccorrectio improbara 46. mno. E 1 1 1 dus* ſtrant 146. genarum& Interpretatlo in ſuo de a- muahumbnt faciei cõtractiones inhilari nimalib. pro reprehéſa 90. 7. 96 cerexit., 4 facie, certiſsimus adulteri Germani cõpreſſo occipitio 1 aleacius vicech ind ibid& a ate ſpecten- „ dex Ibid. ato capite cuf Ipeeten- — roſeo Kcun Genua femori annectuntur tur 57 19. ge ¹ 250 Carnoſa genua debili- Gibboſus homo, nequaqua ea*νε tatem virtutis& mollitis bonus recatur ud. b preta 9 notant, ih. genua ſtridore TNavun 303 puilos e D 3 Gol⸗ — Glaucus color maris epi- theton eſt 3 03. Cloboſum caput, ſine memoria, séſu, & ſapientia eſſe dixit Alb. T9 7vurauurds339.„uu⸗ zοr genu flexiles, ib. ci- nædi ſunt 241. Gothofrid. Gallus, Lotharingiæ dux, Bullionius, ſacri belli con- tra Turcas imperat, vultu, fuit venerabili 131. ſtatura fuit ſublimi& eximia cor. ſpecie 277. Gręcorum ca- pita globi fere imaginem expnmuntz 9. Greſſu lon- go ambulantes, efficaciam oſtendunt 2 64. tarde am- bulantes, cogitabundos, ibid. Greſſu longo& tar- do ambulantes proſpera- buntur in ſuis factis 265. celeri greſſu ambulantes, calidam animàã notant ib. breui greſſu ambul. ſegnes ibid. breui& celeri greſſu ambul, ſegné& moleſtũ 266. Greffu celeri ambul. cum oculis perturbatis& capitis inconſtantia& an- belatione, audaces, imma- neſq; denotãt 267. Griphi apud Perſas 62. Grus ma- gna auis& timidaz 75. Teu- u 51. Grypus Demetrius regissyriæ E. cognomina- tus fuit ib. Guttur aſperũ, animi leuitatem& loqua- citaté nosat 209. Gutturis M 10. BAPTISTE PORTE nodus prominès ſapienta- notat 210. Guttur prior colli pars; Græcis Sarut, frumẽ 209. ToNad lan qul prælongo& gracili col eſt, 270. Gyrina ranalg;. Hadrianus Spataforus 6*. IHæſitatio quid 174. Hali. abbas 68. Hali Abheragel liber de iudiciis 531. Hali Rhodan 5 3. Hecuba amif. ſis viro& filiis, inſtar canis latraſſe dicitur 2. pulena 3 149. iuſta, pia, ib. Hector venerabili fuit vultu 131 decéter fuit barbatus ¹⁰99. ſtrabus erat& amorbus aptus 33 9. Helena cayllo flauo fuit 77. 148. poüilo ore fuit 16 7. Heraclidese- rat inceſſu motuq; vene- rando 267. Heraclitusße- tu proſequebatur omnia 181, in Herbis notæ quib. earũ virtutes cognoſcun- tur F. Hercules ſacro mor- bo fuit obno xius 17:tripli⸗ ——᷑—᷑—:——ʒ-—-— ci dentium ſerie fuit 17. Hermes phyſiognomõs. Heroica affectio quæ, 17. Heroici viri ſig. 3 98. He- truſci ex tibiis muſicain- ſtrumenta faciebant 251. Hiberi 22. Hircus vnde dicatur 3 39. Hirci propter lbidinem effe crantur 273. ſeptimo 5, 1 5 3 u 2 1 4 4 1 fü virtutesch f. Hercuſett [— Urians de ltatioqutg bas 68. Rll er de jucie 1odan 3 hn viro&flh raſſe dicitu 9. iaſta pul nerabili fur ceter fuit ban adus etat d tus 339. He uo fuit„7. efuit 157 Hlen t inceſſi mos nido 167, Hed proſequebat 1. in Herbäöm o Halt obnoxi deatium ſeiii lermes plyiog ſeroicz afecht ſeroici riitg. tuſci ex thüm trumenta fäckit Aberi 22. Hlc licatur 39 A bHidinem efehun ſeptimo die à quo nati ſunt, coire incipiunt, ib. Hiſpa⸗ ni elatæ iactantiæ 23. Ho- mo ſordidus, ſus vulgo vo- catur 202. Homo niſi pu- pHY SIOG. LIB. 1V. INDEX. broaliquo diminuto præ- beſcat, ſterilis in gignendo eleuati ſignum aſperitatis & infidelitatis naturæ, 227 piloſi, ſtultitiam& fatui- tatem, ib. humeris curuis ad ſingulos paſſus ſe ſub- moueñtibus, animi ſunt e⸗ 280. Hominis minimi ca- lato 271 pitis proportio ·. ab Ho- Humores quatuor humani mine infortunato& mé- corporis 15 cauendũ ſibi monet Ari- ſtoteles Alexaudrũ Magnũ 2154. Homines omnes qui ingenio claruerunt(ſe- cundũ Ariſtotelem) fue- runt melancholici 17 Homines hirti, Venerisa- uidi ſunt 254. Horatius de Mariis pauciriſus fuit 181 Horatius ſtatura fuit bre- ui,& corpore obeſo,& oculis lippis 273. Horatio Cocliti, à naſ ſmitate co- gnomentum Cocles inditũ 125. Humida temperatura, vide Temperatura. Hume- riſunt,& quibus brachia pendét 22 4. hum. inarticu lati& imbecilles, animab. fortes notãt 225. male ſo- luti humeri, illiberale fr- gnificant, ib. robuſti, ro- buſtos mores indicant ib. ſoluti, liberales notant 226 pingues nullo modo lau- dantur, ibidem graciles& colligati, ingenioſos ibid. rum plena Hæna mille colores in ocu- lis habet,& idcirco omni- um fraudum& imnſidia- 310 1. Jacobus Faber Stapulenſis, ſtatura perhu mili humun- cio 273 lacobus Triuultius quadra- ta ſtarura fuit, Italorum Ducum celeberrimus 178 Iactare digitos 247. mollicei ſignumib.llium oſſa, vul- gus anchas vocat ibid. Ma- mures, cæcutientes oculi 333·Impi viri fig.3 91. Im- berbis hono mälierib.& ſpadonibus ſimilis 199 Improbi viri fig. 34 4. Ince- dẽédi genus a‿ππταισ ϑαινο quale ſit Græcis 1. Inceſ- ſus modo tardus, modo citus, varium,& ſimula- torem notat 266. ordina- tus, ſignum oſtendit opti- mæcomplexionis cercbri 4— In . 267. Vide plura in Gr efla. Dd N ———————. —.—.——————— 4 1 IN 10. BAPTISTE PORTE Incompoſitio corporis quali- gteſti fuit vultu 130 tatem indicat mentis,ibid. Iracundi viri figura 372. irz Infantis vmbilicus diligenter quid ſit ex corde proſici, præcidendus 236 ſeitur 6 Infati viri ſigura 367 Iſmael Sophus Parſarumt-, Ingenioſi viri figura 38 349. adunco naſo fuit/15. ka hebetis figura3] 0.351.&c. R ſereno fuit vultu 1ze. Ingenioſiſsimi maxime furo- pulcherrima corporsstor. re quatiuntus 16 mafuit 148. ſiniſtra manu Ingluuies luporũ propria 170 agiliore,& Validiore era: Intemperantis viri figu a7s 244— b Internodium 244 lox« Inuidi viri figura 39O0. inuidie Itali præſtantes, benigni, a deſcriptio a. inuidiæ oculi micitiæ ſtudentes: obliqui ſunt, ſecundum Iucundi virifigura 386 Ouidium 338 lul. Cæſar fuit caluus 6⁷:cius Ioannes Aſſymbeius, cogno- luxuries à Suetonio notat mento Vſſumcaſſanus, ibid eiuſdem pudicitia bi grypho fuit naſo 11ſ. læto Iulius Firmicus 46 Schilari vultu fuit 2 30. ex= lupiter æquilę forma Cu- imia corporis fuit magni- medem rapuit 149 tudine, bellicoſus&appe- Iuſti&iniuſti figura 3 42363 tens gloriæ 277 luſtitia virtus omnium maxl. Ioannes Picus Mirandula de- ma34:. eius imago quo- cora fuit facie oq modoapictor. Rhetoribul- Ioan. Maria vicecomes vipe- que autiquioribus gepicta reis oculis,& venenum ſit ib. cur virgo dicitutz ſpirantibus fiut 313 Kä Ioan. Ruellius Gallus ſtatura Kapdaμννπ, palpebrizo 3 29 fuir mediocti,& in ſcri- Kærκιμσννο, oculi ſubcæcu- bendo feliciſſ. 278 tientes 333 Ioannes Alexandrinus ſ2 Kexvydres Ariſtophanes pro- 1 loan Baptiſtæ Portæ figura ſiultis accipit 10 qualis 3 49 K)ede; claues fiue clauiculæ lonis Chii monimenta 172 iuguli 20 louianus Pontanus adducto KoiM⁴a, venter 332 ſupetcilio fuit 400. ſuba- Kauοε οπνν 86 peicilio fuit; 3050f K 24 lexrss, macrafrons 9 ———⸗;—X—4⁴ ü— 3 1 unco ſofn d kreno inn 9. llcherrimam 6 afuit 4 d üüüore, K E W. macrafm 5— preitantes ul citigſtudem m x mdivititgn 38 eſar fuit el do. muriesa Suem 3, üdeiuſdemmu eo rns Fiürmicu er. m tet zqüle a ni. zedemmput dei&inioltütegn „7 Litia virtus om de. naz 4:. eichm 6o nodoxpiccol3 de ſue antiqui un; id. cut lllge M 11 ☛ au ta, dh Ii A„NXA ragn ocl „ tentes t ahtres Ariteh ſſt Wirss Au Kiltis accppt 4 neide claues u 1ag 4 aihia, vemel Asus PHVSIO G. LIB. IV. INDEX. K4frxIpa 364 Lacedæmonii Marti canem K4i oculorum pupilla 329 Euyalo mactabant 162 Kopu Sariνmoribus, à pupil- Lacones ephebi cum pugnàã lis oculorum, quas xiᷣaᷣ eſſent inituri Marti canem appellant, dictus ibig. immolarun:d ibicd. Kauous daNoe, 60 Aa‿ν⁹αντκπηον leporinos ocu- Korls, occiput rotundum 35 1 los habentes 328 Karhhanhn L. ſbicd. Latitia nimia, qui mortui 2. Labia oſtii vice adiuncta ori Lætitię affectus in ſplenei 79 159 Jab. craſſa vbi ſiiperius Lais pulcerrima, ſed impu- VItra inferius eminet, ſtul- diciſſ. 48 tum indicant 160. exiliain Lamia piſcis largo eſt oris ore magno, VT ſuperiora- hiatu 1 170 inferioribus ſuperponan- Laodamas ex Vlyxis corpo- tur, eademq; iuxta angu- ratura vires præſagiebat los lata, animi magnitudi- 22ſ.& 237 nem ſignificant 161. exilia Latus dextrum calidius ſini- in ote pacuo, timiditarem ſtro 260 & impotentiam& dolos Laurentius Valla 61 demonſtrant 16 2. gracilia, Leoanimal iuſtum dolisque dura& iuxta caninos den- carẽs 343. in vlciſcendo in- tes tumentia, ignobiles ſunt 163. tumentia adin- ciſorios detes, cinædi ſunt 165.labia inferioratumen- tig ad caninos dentes, ve- neno plenos oſtenduntib. lab. inferiora pendentia, inertia denorant 160. pi- loſa, luxurioſos, ib. Labeo- nes,& Labrones qui dicti, magnis labiis erant 159 lurias tätũmodo lædit, quã tũ læſus eſt ipſe, ib. de eo hiſtoria elegãs, ib. eius iu- ſtitia celebrata 1 86. deſcri- ptiozo. Leonũ generi du- plex affectio contingit; ſc. libertas& fortitudo 19. eis propria magnanimitas 121. Leonum animi index cauda. eorũ genera duo ſecundũ lib. Animal. alte- Labiorü anguli Xa⁴³dν 162 rücriſpiori pilo, alterũ lon- Labrum ſuperius prominés, giori ſim plicioriq villo 6¼ prudentè ſignificat 165 in Leonidas ruffulus apud Plau- ferius prominens, impru- tum dicitur 80 dẽtiam& ſimplicitaté ibi. Asrdoο, oculi imbecilles 333 P 7 AE= — Asuade roueG“ color 15⁸ Libespop. 22 As Guxdy Spvsov, Prouerbium in Suid(3. Liberi curali- quando parentib. neq; a- nimo, neq, corporeſimiles exſiſtant5 1. Lingua ſub- tilis, ſagacem hominẽ no- tat ⁷. velox, ſtultum ¹75 tarda, pigrum ib. Lingua hæſitantes 174. Liuidus color, inuidiam denotat 15ſ. Loquela ſtabilis, gra- uem indicat 193. velox, improbum, ib. remiſſa, pa- catum denotat, ib. tarda verecundũ notat 194. ve- hemens, amarum, ib. bre- uis, deſides& pauidos, ib. grauis& debilis, ſtolidos, iniurioſos, ibid. acuta& ſqualida, varii hominis na- turam, ib. acuta& debilis, timorem& inuidentiam, ib: loquela è naribus men- daces, improbos ib. ſub- flaccida, violentos, ſcele- ſtos, ibid. difficilis, impro- bos, 195. modeſta, dece- ptatorem, ex Loquela ani- mi mores deteguntur 19 2 A apex 61I. Loxius me- lancholicos cur triſtes vo- cet 16. Xorhy caput obliquum inepteà Valla& Pompo- nio Gaurico interpretatũ K. Lucianus 62. Therli- N 10. BAPTISTRPORTE ſiten faſtigiato capite fiiſ. ſe ſcribit, ib. peracris iudi- cii vtr, Alexandrũ maxi. mum latronẽ nominataʒ: Lucretia Romana pulcer. rima& caſta 1§0. Luoreti verlus de complexionib, cerebrir 5. Ludouicꝰ Sfor. tia à fuſcedine oris, Morus dictus fuit 15 2. Ludouicus Pannoniæ& BoemiæRex cum vtero matris exclude retur, informis prope:& ſine certis oris lineamen- tis vrſini fœtus ſpeciè prę- tulit 2 75. Lumbi dicun- tur à cinctura vſq; ad renes 2 23. fedes ſunt luxuriæ, ib, lumbi validi& oſſei. viri- tatem ſignificane ib. acui mulieroſos& timidos ib. tremuli, cinædos 224 tere- tes& graciles, venationis ſtudioſos, ib. piloſi obno- xios luxuriæ notant 250. Lupus piſcisvaſtumhabet os 170. Luſcioſi oculi vi- de in oculi. Luxuries ex verendis proficiſcitur 23 5. Lycaſtus à lupa educatus Lycopolitæ tubas cur nõô admittant 79. Lycurgus aſſuefecit ciues ſuos vt co- mam alerent 73 Lylſan- der denſa fuit cæſarie 68. prolixa barba fuit 199. el ante morté genus vlceris emel⸗ ——— — ——— onIs dfaltigiat = idirſd. de fir, Alexana Im latroha nn — eretia Roma — 1 Kcalkatſal us de comt — biit Luta uſcedinec Ausfuiti 2. — nonie K ban Neromaxuke = pinfotmä m m certis oris ir = iilini fœtushe 7z. Lumai cincturayſqu ü= ſedesſuntlum di validi&oſſe n ſgnificaneid an icrolos& timt uli cindonnt — kgraciles ſeu * lolos ib. plult in luxuriæ notan. — Us piſcisraltm = 7o. Luſciolon oculi. LEr — dis proleeiſänt tus 2ups t opolite tubäc ittant 79. Lſeh R fecit ciues ion lerent 73 ſ lenſa fiit eruie da barba fut 2— molte gellb ————— d pHvSIOG. LIB. W. INDEX. emerſit ex atra bile 17 M Machaon fortis& prudens fuit 216. Macri nigri& hir- ſuti 18 Maxννοένεκι 199. Macrones populi in Pon- to 62. Meſtitia nimia mul- ti ſapientes belluis ſimiles facti 2. Magnanimi viri fi- gura 369.& 3 70. Magnus Sfortia elatũ naſum à me- dio habuit 115. Mahume- tes II. Turcarum 1mperat. Byzantii expugnator, in- ſtar arcus effigiatis ſuper- cihis fuit 98. adunco naſo 115. Scythico pallidoque vultu 156 lato pectore ma- gnisq; lacertis 228.& 277. 366 Seorai Scanderbegi gladiũ inu fundis ac trucibus oculis fuit 3 10. Makaxοσσακρνασ, i. carne molles ingenioſi 241 Mamillæ dependétes, pe- ctore amplo& macilento, inertes ſunt& vinolentæ 231. paruæ& extenuatæ, imbecilles notant 231. me diocres, perfectã comple- xionẽ, ib. MãdibulaGreęcis iuννονέν 195. Mania animæ paſsio eſt z. Manus magne articulatæ& neruoſæ 239. teneræ& molles, optimi ingenii dicũtur eſſe argu- mentũ 240. duræ,& plus Itatæ Volentiæ videre cupiuit 237. pro- jiuſto carnoſæ, ruditatè de- notãt 24 2. magnæ& durę, fortè ib. valde breues, ſtul- titiã, ib. craſſæ, nequitiam, ib. manus pleniores cũ di- gitis, lõgis, furaces, ib. an- guſtæ& graciles, infidos⸗ ib. valde paruæ, furto gau- dentes, ib. graciles& ob- tortæ, nugacitatis voraci- tatisqʒ indiciũ 24 3. longæ cũ longis digitis ſapientèé in operib. notant, ib. pilo- ſæ, luxurioſos notant 244 paruæ graciles& inarticu- laræ, molles 240. Manus partes quæ ſunt 2 39. Ma- nuummotus languidi& diſſoluti 243 Manſuetudo quid 1 o. inter iram& ſtoliditatem ver- ſatur 272. Manſueti viri fig. 5375. Marcus ciuis Sy- racuſanus præſtãtior poẽ- ta erat, dum mente aliena- retur 28. Maris epitheton, color glaucus 303 Marius tironum proceritaté laudat 273, Maμινν ⁵ ſplendor marmoreus z18. Mars robuſto pectore à poetis pingitur 22 8. Mar- tialis 74. Marſiasvultu feri no trux hiſpidꝰmultibarb. ſpinis& pilis obſitus fuir 280. Marſili' Ficin“ pufil- lo corpore fuit, vt vix ſe- ml⸗ mihominé æqualet 273 Maternus 23 Marti Euyalo mactabant La- cedæmonii 162 Mauſolus procero corpore prudens fuit 277 Maximilianus Sfortia illibe- rali ſuit vultu 130 Melãpus Grecus auctor 400 Melanurus piſcis, vulgo o- culata dicius 28; Melecides fatuus, apud A- thenienſes catos natus 25 Maletius philoſophus nòô ob- ſcurus 4. 127. immodica fronte præditosh hohetis& obtuſi ingemii eſſe ait 83. Ariſtotelis textum plurib. verbis dilucidauit 88 Melitus Pitteus Iiz. rara bar- ba fuit 199 M=XAG, color mellinus 157. frigidos notaszt 1b. Memoris viri ſigna& figura Menander fuit ſtrabus 588 Menelaus flauus ab Homero deſcribitur 76 ſtatura fu- it mediocri& formoſus 3ſ8. eũ cur appellet Ho- merus Sonvd ακν 188 Mens in ſummo capite col- locata, ſublimis ſpeculatur omnia 61 Mentum maxillæ pars prior Venleao/ Græcis 195. Men rum paruum, inſidiatorẽ MNIO. BAPTISTE PORTR denotat ibi. longũ, loqua- ces, ib, rotundum& depi- le, muliebrem denotati⁹ quadratum, virilem ib. bi. fidum, venereum& gra. rioſum 197. eniter ſciſſum ib. ad nares concauũ men- tum luxurioſum /ↄ8. acu. rum, animoſum, jbid. Mercurius ab aliquib. A. nubis dictus 51 Meridionalii vox arcta 185 Merlinus Britannicus 4⁰⁰ Mupot Ariſtoteli femora di- cuntur 249 L. Metellus ſtatura breuivul- tuq; deformi fuu 15 Me⸗ tion ruffus fuit 1§. Meto- poſcopi qui dicti 82. Meta⸗ phrenum 217 bene carno- ſum, magnum& articula- tum fortes ibid. inarticu- lat.&imbecille mollesaib. ntu, magnanimũ 118. car- noſum. ſenſuum egeſtatẽ indicat, ib. macilentũ, fa- tuitatem, ib. erectũ glorio- ſos,& inſipientes ib. valde curuũ metaph humeri ad- pectus contracti,&& corpus effractum, parcũ& lucri- cupidũ notat 118 piloſum, alta cõſilia& coguitiones habet— 220 Metus eſt refigeratio perin- opiã ſanguis caloriſq; 154 Milo Crotoniates 276. eie OL⸗ (oNrs — zat biln — dorotundind — uliebrem a a m 9y leuid Anares conea Luxunoun, —„animolum O cunus d an as dictus M donaliũ voxa MLdus Britangia 1=Nriſtoteli fen ur 1M ellus ſtaturak deformifun uffus fuiti opiqui didin I num zuy ben hmagaumän Afortes bic.u ⸗Kimbecllem = I magnanimi- —m Um. ſenſuumg a icat; ib. macttl = atem b etcai Xinſppiemai uü metaphu — dus contraäide actum, palcit — idü notatudi icoſilia& cog, idet — seſt reftigetuuſ — äſangus dant Crotonluls 3 PHVSIOG. LIB. IV. INDE X fortitudo zy Mytrhæ color dππ¶ĩſĩ 4 Mincrua flaua fingitur ob Dioſcotide vocatus 154 præclarum ingeniumm& N. b vim bellatticem 759 in Nanisvaporũ multitudinis Glaucopis dicta, òiτ απμν vis ad caput ſurrgitur 63 bv& s SNs roy Tisaße⸗ Nares patulæ 12 5. agreſtes r5 304. eius oculos tor- pertinaces indicant:26. Te- uos Statius confingit, 338 ſimæ ibid. obſtructæ veſa- Molares dentes 171. Vide nos; ib. ſurſum diſtãtes 127 Dentes. Naſus correſpondet præpu- Moleſti viri igura 389 tio 110. magnus probi viri Mollities duplici de cauſa e- indiciũadfert, ib. valde par uenit 241 uus 111. rectus naſus, in- Moloſsi canès zo tempetantiã itz. obliquus Monſttum in corpore, mon- ib. ad faciẽ diſcretus, ib. ad ſtrum in anima 146 faciẽ male diſcretus ib. lõ- Mores hominum perſcru- gus naſus ad os protenſus, tandi, tres modi 9. Mores ib. craſſus, impudentẽ de- vniuſe uiuſqʒ animalis ma- notat 113. naſus mediocri- nifeſti ſunt ex effigie 29. terlongus, latus& aper- Mores coniectandi mo- tus, ibid. naſus incuruus à dus ſyllogiſticus 49 fröte ib. incauus ante frõ- Mulier barbara, peſsimorum tẽ, rotundus,&ſuperemi- ſemper morũ 199. multæ nes rotundũ quid ſignifi- luxuriæ, ibid. ambidextra cet uié. ſommo craſſus 118 nõ ſit, ſecundũ Hippocra- naſus lõgus,& in imo gra- tẽ 244. Mulierimenſtruo- ceilis, leuis& feſtiui viri eſt rum abundantia& ſemi- 120. naſus rotüdus, eiuſq; nis quandoq; barbacon- extremũ obtuſum magna tingit 200 nimumindicat, 121. naſis Mulieres cur non calueſcanf ſimus libidinoſos indicat 66.370.prægnantes humi- 123. inmedio latus 117. na- das habent furas 336. cut ſiextremum craſſum, 118. voc em acutam edanti 8 6. naſiextremũ acuttim 9. Maricenus 225. 226. Myo- Naſati viriliores ac bello nia 378. Myconii ſine pi- mutoniati cenſentur 110 lis gignuntur ibid. Naſuti qui 1b M. Na⸗ ———— rreee — ͦy———— 8 1 —— ——— —————— ——— IN 10. BAPTISTE PORTN Nates ſedendi muneti per- 1 accommodæ 14 7. pingues molles notãt 24 8. oſſeæ& acutæ fortes ibid. graciles nates, ſiue veluti deſiccatę, malignos, ib. neq; rugoſæ neq; læues, fortes, ib. Neã- thesauctornõ ignobilis 86 Neoptolemus ſupercilio- ſus fuit 101. adunco naſo fuit 11. fuit blæſus 174. magnus, deductoq; cor- pore fuit ⸗²76. oculis fuit rotũdis,& maximus bel- lator 28½. Nero oculis fuit cæſiis 302. Prominuloven- tre 23 2. eius obeſa ceruix 2¹3. Neptuni equꝰ glaucus fuit 303. Neſtor magnus longus& latus fuit, conſi- liis prudens 276. Nicolaus Piccinus, virtute bellica magnus fuit 273 Ninussemiramidis filius gra- cili fuit voce 19 2. ſtatura mediocri fuit 279. Noma- des 22. Numaà prima æ- tate fuit canus 87 Narov, dorſumm 116 O. in Occiput cauũ caput quid indicet 57. in Occip. pro- minens caput, quid portè- dat 58. Otauius Auguſtus coiumcta ſupercilia habuit 100. Oculi ſuperciliis ſub- ijacent 2 81. dicti, q. capite occulti, vel quia animæ oc- culta reuelant ib. valde ma gni& liuidi, inuidos& in. uerecundos notant 284. magni& cõcinni iuſtos& prudètes notant ib. valde parui, puſillanimes ſunt, 285.mediocres 2 86. mul. tũ prominentes, fatuitatẽ innuũt 204. prominéètes, tumidi foueatique doloſſ hominis ſigna ſunt 295. prominẽtes ſurſum, fero- ciã& vanitatem notãt, ib. deorſum prominẽtes, im- mites& implacabiles, ib. ſanguinei prominèẽtes gu- lones ebrioſosq;, ib. pro. minentes cæſii iniquũ& incompoſitæ mentis viri, ib. prominentes ſicci patri- cidas, homicidas ib. conca- ui,& parui doloſos homi- num mores teſtantur. 269 concaui, parui& ſicci, infi- delitatẽ& ſacrilegium no- tant ib. cõcaui intenti pro- bos mores 297. intenti& fluidi, doloſos oſtendũt ib. cõcaui, intenti& fluidi cũ mollitie dementẽ notant, ib. in longirudine vultus poſiti, malitioſum& dece- ptorẽ 29 8 cæſii crocei, ſil- ueſtres& ferinos mores notant 30ꝛ. cæſii cum par- uis pupillis„illiberales& verſi . b 8 POn S ulti velon ta revelantd Zi& liuichm ⁴ ecundos — gni& cöcm Aicètes notan ui, pufilun =ſ. meclocla — rominentan, uüt 294 nidi foueriix a ninis(gna k = minetesſurin X panitaten rüumpromie es K implck — zuineipromin es edrioſosg;, ientes cæſij ing n)mpolite ment Atominentesian homicicasibe 1 MK parui dololas aa moresteſtan dm caui, paruicle „ Itaté Klactlegi =:ib. cõcauiinten mores 29)ei Hi doloſos otkn 20 aui, intenti lt llitie dementen Sin longitudine ti malttioumbe 1e 298crlichh tres& ferinos N Fant z0:. ceſij m „oupüllis, Ulbess PDHVSIOG. LIB. IV. INDEX. verſipelles notant 30 3, cæ- fii ſicciores, iniuſtos, ib. cę- ſii viridantes, viros fortes ib. cærulei doloſum notãt hominem, ib. cærulei, ma- gni ſtantes&ſplendentes, virũ optimis morib. præ- ditũ notant 3 o4. valde ni- gri, timidos indicant 3 05. Hlaui, animoſos 306. capri- ni ſtupiditatẽ 307. rubei cum venis rubeis, com- lexionem cerebri calidã 308. ſicci, ſubrubri, valde iracundos notãt 309. ſub- rubri humidi, ad vina pro- penſum hominèẽ 309. igni- ti, inuerecundum ib. par- ui& varii, adulatores& a- uaros denotãt 310. macu- loſi proditores, homicidas & infidos notant ib. tene- bricoſi impudẽtes 31ſ.te- nebricoſi& aridi ſuperbos ib. tenebricoſi& caligino- fi, doloſos& perfidos 316. diſcolorati timidi ſunt, ib. truces immites,& atroces 316. fœdl, ſæuos& imma- nes 317. obſcuri, humidi& iuſtæ magnitudinis, con- ſtantem Xingenioſumib. lucidi optimos mores 377. ſplendentes, cæſiii& ſan- guineisin negociis feruo- rem oſtendunt 39 8. ſplen- denres fului cũ lumine, pa- uidos. ib. ſplend. nigri Pra- uos& meticuloſos, ibid. ſplend. nigri ſubridentes turbatos 319. ſplend. torue adſpiciẽtes animoſos. for- tes& furioſos ib. ſplend. ſicci prauos& ſceleſtos, ib. ſplend. concaui, parui cru- deles,& infidiatores no- tant, ib. ſplen. quib. funi- culus imminet, ſupercilia aſpera& palpebræ erectæ, fortitudinẽ abſq;cõſilio& malitiã notant 9.& zz0. ſiuibrubicüdi ſalacitatis te- ſtes ſunt 322. ſplend. ſtupi- ditatem arguũrt 318. Oculi ſtantes rubruffi, ingentes & infra ſpectantes impu- dẽtiæ ſignũ 32²3. ſtätes par- ui auarũ notãtrd. ſtantes, parui, prominentes& qui frontẽ& ſupercilia cõtra- hat,& corpo ſursũ trahãt, iracundũ notãt.3 23, flätes, parui frons exporrecta& palpebræ mobiles, virũ cu- rioſim indicant, ib. ſe mo- uentes ficut turbati, ſiiſpi- cioſum& fidei expertẽ no- tant 3 2!. ſe mouẽtes cũ pal- pebris, impotentes homi- nes ſunt, ib. oc. parui mo- uẽtes ſe cũ palpeb. peſsim. ſunt ib. circũ ſe mouentes obſcuri ganeones deno- tantse4. tarde ſe mouen tes oculi ſegnes,& inerte- ib. Oculi vibrantes, αο Asygr öG“ —— ——-——— ———— ———————— 3 3—— ———.————— ——yÿ————— —.„——————— ꝗ———————— 5 —————— 2— ———— ——= —— ————— — ———— ————— 1 u,ov dicti Græcis 325. o- culi vibrantes parui, dolo- —. ſum hominem notant ib. magni ſtolidum& libidi- noſum, ib. vibfantes tam- quam ſalientes, malum ib. grandes ſplendidi& lucidi oculi iracundos ebrioſos, celeres& ſupra homines gloriabundos 3 26. vibrat. circumeuntes oculi, im- mobiles, crudos, gulones; & ſalaces, ib. vibrant. tur- bidi oculi, infidos& iniu- ſtos, ibid. Oculi clauſi ſur- ſum abeuntes& ſtantes, intemperantem, vanum & inſanienté notant 63 2. clauſi, recti, humidi, iuſtæ magnitudinis, ſplédentes, cum læeui fronte oculi, ve- recundos notãta 27. cläau- dentas recti iuſtę magnitu dinis eum læuo fronte ſic- cioculi, malignos& iniu- Ktos ib. claudentes ſeſe o- euli cum palpebris non re- Cis, nec ſupereillis imoris, ſed tremèribus,& quando oculi& adſpectus ſubmo- uentur, effeminaros notãât 327. Oculi ſemper aperti, obſcuri, humidi, accuratũ notant hominem 328.0- euli aperti, ſicci, ſplenden- tes purò lumine relucẽtes, prudentes& audaces no- 1NIO.BAPTiISTE PORTE 4 tant ibid. apertis ocujis, dormientes, timidi ſunt, ibid. Oculi claudentes ſeſe & aperientes, inſidicſos& deceptores notant 3:9. claudentes ſeſe& apenen tes oculi humidi pruden. tes, ib. pallidi& trementes inſaniam& mentis aliena- tionem notant 16.ib. Ocu liconniuẽtes timidos no- tant⸗ 29. oculos non ton. niuentes fobuſtos& in- uictos notanrtz 3 1. non cô. niuentes& grauiter intu⸗ entes oculi, nihil vnquam boni moliuntur, ibi oculi conniuentes ſicci, inſidus fraudes& ocultuũ aliquod malũ ordiri atguuns 330. contiiuẽtes diſtorti,&ob pallidi oculi fatuitatem b. oc. on cõniuétès placidè intuètes,& humidi oc., cii. rioſos, amori deditos, mul ta animo ſpectates,& faci les arguunt 331. nõ conni- uentes, pallidi, ſubrubri& ſicci oculi, malitià iniquita tẽ, ira, dæmoniacã nequi⸗ tiã& ſtoliditatè teſtantun ib. non conniuentes in ſe⸗ ipſos circũuoluti, magna amentia laborant 335 2:mo biles raptores iudicantut, fraudulentos& infideles; ib. mobiles& acuti viſus, ibid: 1 A ronn iibd. 1 PHYSIOG. LIB. IV. INDEX. — mientes ibid. mobiles rubei oculi, mus, pupilla eſt circulus 4Oellcas fortes& animoſos notant quicircumdat, orbis eſt, periennea 333. oculi luſcioſi impro- albugo vero orbem cir- cumdat 289 Oculorum partes tres, pupil- la, quam Græaci ad di- cunt, album, ſiue albumè, tertia orbiculus, in horum mediolocarus 299 Oculorum colores fimpli- ces ſunt, vel miſti ib. in o- culis totus animus con- bos& androgynos, ib ri- dibundi, doloſos notant 334: ridibundi& caui o- culi, inpdioſos& malum aliquod voluentes, 335. ridibundi,& patuli& ſic- ci oculi, inſidioſos notant, ib. ridibundi humidi ocu. li. palpebræ remiſſæ, frons * ceptotes rab üdentesi el Socali humat Kb. dläge tniendena 7 mem notanii nninttes n z 19. dcla . Kna longa, tempora vtrimq; ſPjcitur 28 1. in oculis ful- .i ventes 4 roducta, mores decoros, uis xæqua es calculi agre- tes oclſe m iuſtos humanos& bene-— tatis, iracundiæ& iniu- n an mobunn uolos oſtendunt 3 53. O- x ſignum eſt3 11. yide mouuana culi triſtes& humidi, pru- Hiis in Calculi. niuentes dentes notant 336. triſtes Ogulata piſcis, qui& mela- *udes& ocui oculi, ſupercilia compreſ- nurus 283 „ Aü ordini ai ſa, frons de miſſa& auſte- Oirord; color vinoſus 307 . mniuètes diſa ra, fidos, pios, probos, bo- OX5Audy de voce ranarum Adiocubfan niconſili& prudentes ib, proprie dicitur 190 u anon coönile Oculi ſurſum euntes ſto- Onobelr qui dicti 236 uetes&hun liditatis& ſtupiditatis in- Oolaxuao Xsμe oculi ſe- oſos amoricel dicium 3 37. ſurſum eun- mouentes 2 Wnoßes tes& pallid oculi, inui- Osanimi veſtibulum, orario- Sargu unt ul rzquidt cc oculi mi .„ira, dæmouis 1 ge ſtolicitatir non connitel ſos citcuuolli merhaa ziles rap totes. jl hakan i b. mobll les& ud denris ingeni& homici- dæl gnum, ib. deorſum euntes oculi& ſupplices, moleſtos& crudeles, 358 Dculi ad dextram fstorti, ſtultum notant 3 39. re- torti ad ſiniſtram. luxu- riem ib. oculi ſtrabi, aridi patentes, verecundos G iuſtosnotant. 330 Oculorum humor quo vide- nis janua,& cogitatio- nls comitium 166.os ma- gnum, bellicoſos notat Lur, paruum, efſfemina- 8, 1b d paruum exterius 4 romMens, inſidiarum& reprobitat: snota ib. valde dilect um impium deno- tat 168. apertum, ſtulritiæ Lanu 70. auum, inui-⸗ dente! gnum ib. oris, Par- Pe g5 ö“ — 7 —————— pHYSIOG. LIB. IV. INDEX. tes palatum& fauces 166 Ilax³ο‿εέαμνς Cræci fatuos à& Otho fuit caluus, ſummum jinter Neronis amicos locũ tenuit 89. excelſa fuit ſta- tura,& ſtrenuus bellator 277 Oues quâ formaâad fœturam eligendæ 4. ſtultiſſimis moribus ſunt ſecundum Ariſtorelem 190.307 Ouinus color dici poſſet aquilus, brunus, ſiue fu- ſfrus 305 Ouανπαρρσα, ſcoptula aperta Celſo dicitur 214 P. Pallidi cur efficiantur qui metuunt? 135 Palpebrizare, Græcis ua nauſ 329 palpebram alteram juxta medium viſum ſtantem congruentem, ſurſum at- tollens, placide& molliter intuens, androgyni ſunrt 33 3 Palpebrarum pili cur- uati, naturs mendacem deſignant 102. nigri ib. Pan Bſychem amore capram ex aſiduo ſuſpiratu con- iicit 78 Pupilla vberumapex 231 Tlapeial, genæ 143 Paris capillo molli& flauo fuit 77 Paſſiones animæ accidenta- 85 20 4 1 X k. 8 1 8 rudes dicunt 241 Pecten inferior viri mulie. risvè pars diciturz; ſ. ma. gnum, fortes denotat, ih. Pectus quatuor partibus ter⸗ minacur 227. magnunm, fortem notat, 22 8. gracle vimbecille u Rimbecille, animi pull. lanimitatem& timiditats indicar ib. latum& hu. meri magni, probitatem, audaciam& rectitudinem intellectus 2 29. carno. ſum, rudes& timidos, i. bidem. piloſum, X& ven. ter, horribilitarem ibidem glabrum. inuerecundum, 230. Pedes bene formati, magni articulati& neruoh,, for- tes notant 2 57. parui, gra- ciles& inarticulati. mol- les ſunt 25 8. parui& gra- ciles, audaciam& fortitu- dinem ib. curti& pingues pedes, immanem notant, ib. curui& infra conca- ui pedes, prauitatis dant ſignum 259 Pedum digiti curui inuere. cundos notant 2 60. con- ſepti, timidos, ib. compa- cii, luxuriæ obnoxiosib. contracti, vafros 161. bie- ues craſſique, temerarium ib. Pedibus& cruribus cõ- Ue. ſis 5— EIV. IN .3i,us C PHY SIOG. LIB. IV. INDEX. 1 Rdbrsc lesſuntzſt. ſo-acuta fuit voce 188 dinemibam quicapillos inficiebat, ab pedes, immane GfHicioamonit 74 . 15 unn falhatrar muipedes, ü Eibus ad riſum ſollicitari ſignum hü 3 edum dgliem PMlippus Auftriacus ſubfia- 4 1 cii, luxutech * contractwafi rudes dicint uerſis ambulantes, effem colligi poſſe cogitauit 56 9 dten infema nariſunt 268. corporec- Philoxenus Erixius gulæ de- lisve panda rectoincedentes, fortessc ditus, guttur ſibi longius gnum fon iracundi ib. inclinari cor- gruis collo dari oprabat dtusquatute pore, timidi& verecundi 376 minatur. ib. pedibus inclinati ad Phlegmatici cur ſegnes 36 fortem aatz dexteram ambulando, ci. Phocylides Poeta, mulieres Kimbecle, nædi ſunt z69. inclinati alias ex aliis animalibus umtnn ambukantes achſiniſtram, narasungir 156 indicat ib. h inſipientes 1b. 4½ 71 metimag Penis magnus durum& ſto- OXoHed colorflfämeus 157 audaciah ke„ lidöingenium denotat 235 Qosal qui Ariſtoteli dicantur Pericles Athenienſis quali eννμωαανυοτ intellecdus a Pericles Athenienſis quali e⁴ω&νμιοον 337 Uerit capite 60.346. eiu„ ſum, rudes&i. S b 34 h 5 SUNX29:— 1b. bidem. pion 21 I 2 conmnels d Ss Phrænitius cæleſtium rerum ter hornbita acelre 1b. Kucloſus, animas èſtellis n Pertinax prominulo ventre moles ducere tradidit 6 glabrum inun- gr. 9SSClweretlallen 4 6 8 fur 233 Phyſiognomonia quid ſit apvs frumen 209 auus erymonibid. Phyſio- des denefom Phaſim qui accolunt, agre- lanticulan&n ſtes&ad laborem ſegnes 8. litati . 1 85& d laborem ſegnes kiem ex pilorum qualitati- tes notant 2* ſunt,& cur 21 1 8 bus venarinon poffunt 21 i Phauorinus philoſophus 17 54 4. ciles& inan Phauorinus philoſophus 17. Phyfiognomonicus ſyllo- gnomones corporis tépe- 3 gilmus 42 clles audacamn Philippus Macedo iudicem piltvirilitatis groboris ſt ſunc 130. duri forrem no- tant 7⁶. denſi& vaſti circa tẽpora, libidinoſum& ca- lidum104. ex Pilorü ſignis mores coniici non potlsint 63. Pilotarempora 104 b. cutui K&l Philippus lunior nullis ratio- potuit 181 capiliiti Uit p. 4 4 cundosnotutt 1¹(s Pniltlo& barba fuit piruitæ locusin cerebro, 1 6. epri imiddon 77 5. Pituitoſi inertes& frigidi Pillon Lacedæmonius 10. 1 ſlunt 152 Plato ex vniuerſo corporis habiru animam ladi pu- 9 nat 7. dixit ammam dari Dls, E PlAlelS. 4 Ee z cor- ab Ardtoteie reprehenfus 28 19 1IIIO Tra reh 1 ſ zcrsſſiqusse oieptenenta ues cfs 1„]3öſ““ 7* 1 A*I KAunle (IN I10. BAPTISTR PORTE corporibus ſecũdum me- optimis pedibus 2§, ala rita materiei 9. fuir me- fit, larga& dapſilis 276 lancholicus 17. nunquam Pompeius Columna Cardi. effuſe riſiſſe conſpectus nalis 130. graui vultu fui, fuit 1 8r. ab humeris latis ibicgdg. b it appellatus 215. primò Pomponius Gauricus é in. athleta fuit fortiſſ. poſt ap- erudite apud Adaman. pulit animum ad philoſo- phiam, ib. prominentibus transfert ſcapulas an, oculis fuit 284. eius fron- Poſſidonius animas e ſtelli tis ſimulacrum 86. capitis mores ducere tradidit 6 magnitudo 59 Probi viri figura 344 Plautus Apedum planitie di- Priamus Trolanorum rex, ctus fuit, cum prius M. vultu pulchro fuit 149 Plotus diceretur 259 Prudentia actionum habitus Plinius Ariſtotelis ſenſum 346 non percipit 88. eius opi- Prudentis& imprudentis n nio de animæ ortu 6. Ari- Ii figura ibid. ſtotelem& Trogum irri- Pſitraci non ſolum loqui, ſd det ib. eftiam meditari diſcumo? IIsdèes pedes Græcis 257 Publius Syrus decora fomma Polemonis textus corruptus fuit iſo 107.223. 2 31.18 5. ex A- Puer lacte porcæ altus, adul- damantio reſtiruitur tus etiam pannis indutus 137. 15 7. 257. 2F59. 261. limum intrat, porcorum- 336.213,mendoſus in ver- que more vorat ſi. pueii bo a‿τιαινρανένρνρς σϑ, correctus cur vocem acutam edant à Porta, ib. emendatus 61. 186. eorum oculi omnes 76.10 8.11 8.123. 163.164. ſunt cæli 300 193. 256. 212. 233. 234. Pidori frons ſacra 42 319.371. Pulchritudinis diffinitio 146 Politianus facie neque illibe- Pulmonis cannæ relaxatio rali, neq; ingenua fuit 10 grauitatem vocis producit Polyxena capillo longo& 133 flauo fuit 76. candida, ani- Pupilla dicta(teſte Iſidoro) mo ſimplici 49.tenui col- quia ibi paruæ imagines à 10 203 prolixis digitis 24 6 nobis videntur 290. 4 b pl 3 4 tium pro metaphreuan, — 8 ſ““ —— 4————— 8 pokg * u V deiuz Colum bho gndin (E aüſ onlusCun — die aul - m dto uan ut mfertſ - S ddonius um i rcs ducaxan n viniugun li an ns Tromn 1. akupulchwtn („m entia acdiona 1 46 2 1 ientis Kimm n. fgura ri acinonſolun d diammecditani 1 lius Syrusdeu T vit Ax keepotcai a. asetiam pam 6 mumintrau 1 zue more on umaurt vocem aum 156. corum 1 ſunt celi It douffonsſi ſchritudieidh Amonis cannk guitatem 1ch 35 pila dice(i I uia id patuss nobis videntdl- pHVYSIOG. LIB. IV. INDDX. pillæ oculorum latæ, pra- Riſus abundat in ore ſtulto- uos mores indicant ibid. rum 159. riſiis altus, inue- paruæ, inſidioſos 291. me- recundum notat 180 diocres, fortes 292. pupil- Romam remperata regione larum orbes inæquales, collocatã, vt omni terra- ſtolidos notant ib. æqua- rum imperio potiretur 24 les, amici erunt iuſtitiæ ib. Romanus Cocles 255 inæquales pupillarum or- Romulus lupà nutritus 51 bes& citcumcurrentes, fuit magnitudine& for- iniuſtos norant 293. con- mæ preſtantia inſignis 276 uerſis, coniunctim ſe mo- Rotunda conuexa frons 88. uentes iniuſta molientes ſtupidos deſignat ib. de- notant ib. preſſa, effeminatos 89 Puſillanimi virgi figura 368. Rubor eſt virtutis color 142² ex Ariſtotele ibid. Ruellius Gallus reſimatona- Pyrrho Epirotæ vnicum os ſo fuit,& luxorioſus 125 fuit dentium vice 172 Ruffi capilli quomodo fiant Pythagoras venuſtæ formæ 80 fuit 149. Italicæ phyloſo- Rugæ melancholiæ ſignum phiæ princeps exſtitit, ib. 142. Rugas frontis con- Pythagorei humanas animas tractas qui habent, me- etiam in ferina corpora lancholici 91 tranſire opinati ſunt 6 8. Q. Sacerdotes in Decretis cano- Quadrtatus vir eſt, quiomni. nicis monentur vr ornati bus numeris eſtabſolutiſſ. ſint in inceſſu 267 278 Sanguinei vitihgna 15. cur R. hilares ſecundum Loxum Rana gyrina 193 16 Rari capilli, doloſum& ma Satyri quali naſo præditi 117. lignum argunt 66. Vide villoſi picti antiquitus,& Cappilli. hircinis crurrbus 254. Rauus color lνοασςα Græcis Sauromatæ 23 483 Sciplo Africanus eximia for- Remus lupanutiitus 38 mapræditus:50. eiuſdem Rhinoceros naſum habet virtutes, ib. maximum 110 Scoptula operta 214. Ee, TaA⁴⸗ LaXu zaueead eſt dura car- ue præditi, hebetes funt 241 TxuSaen 336 Scythæ. in gelidiſ. regione cum ſint, walbi ſu nt Xani- moſii ſ. Scyticum intue- ri dicuntur, quorum fa- cies non ſerena, ſednubila 335 Selimus Baiazetis filius ar- cuato fuit naſo 11. lata manus& teretibus mem- bris fuit 240.250 Selimus X. Turcarum impe- rator lata& torua fuit frõ- te 96. macilento ore 137. praægrandibus ac trucu- lenrls oculis 316 Selimus nonus Turcarum Imper. Scythico pallidoq; vultu fuit 156 Selimus Solimanni F. abſo- nus in cantu& voce fuit 184 genes cicadis comparati 187 Septemtrionales populi fe- roces, peruicaces 23. ad bellum promptiſsimi 24. eorum voxacuta 188 Sergius Gaſba præcaluo fuit capite 68. Iibidinis fuit in mares pronior, ib. adunco nnaſo 1 15 Seueritudinis ſ ignum cape- *rata frons apud ſeriptores 91 Sele ius Numam à prima a- 1 10. O. BAPTIST PORTE tate camim fuiſſe ſeribie Signorum vni non creden. b Soctates calua fuit fronte Sfortia fuit ventre reſtri. cto 23 3.Oculis cæſiis 30; 2uixννν mandibula 18 Siccæ temperaturæ ſigna 1 Sidonius Apollinaris Sibyllæ£ 17 Signa vel propria vel com- 92 munia ſunt 93. Signaex quibus Phyſiognomones diiudicant„ex quibuslu. 5 mantur 93* dum 41. ex Signis corpo- ris brutorum mores inno. teſcunt 3 Silenus dictus, quod magnis Thirſutis ſuperellis e 22 Silones homines ſunt pbo- minulis ac hirſutis ſuper- ciliis 72 TuNoy quid b. Simiæ quoddam genus nu- fum 124. adeo libidinoſæ vr quaſdam fœminas ⸗p- perant 124 Simn latoris viri figuras 33* in Sinciput caput promi- nens quid ſignificet 57 Sinefius eius adagium, Nul lus comatus, qui idem nan ſit einadus, 74 67. luxurioſis propterea AZopyro nominatus, ibi. candenti fuit coma 81. preſ⸗ PHVSIOG. LIB. IV. INDEX. preſſisn ribus 117124.& optimis moribus præ- digitos iactare ſolebat 247f ditus 272 repandis fuit cruribus 54, Stoici phyſiognomoniæ ſub- randibusoculis& ſubli- iectum. penitus elimina- mibus 294. eiusimagoex rumt 4 muſco Vincentii Portæ Stolidane lactet, cur prohi- anni depicta 66. eiuſdem di bitum 38 n 11 ctumo ln aurea vagina plum. Stolidi vixi figura 374 ahs beus enſis 147. ei moris fuit Strabones peruerſæ mentis enn 4 taurinis obtueri oculis 338 ſunt: 238 r 1 Somni deſeriptio Ouidiana Stupidus quis dicatur 37. e- (Sm mn 3 388 ius figura 381 m ming Somnolenti figura 381 Subſcapilium, ſeu metaphre- 4a Spadones cur non calueſ- num 217 utoruma cant 66. cur vocem acu- Subtuitus oculorum 322 2 nt tam edant 187. cur pilis ca. Sueſſanus non recte dyd ‿α‿ον 1 rdams an reant 280 ſftrum& templum inter- ütsslüna Spatulæ latæ, magnæ&di- pretatur 7 1.veæνιν uᷣue- ſtantes, animoſos notant nilem vertit, male 208. 1 1n bomine 215. furſum elatæ, inuere- G xcr linguæ imperitia 8 rös ac hun cundos ib. lapſus3 ſi. eius Verfio re- 1 Ovpn tali 256 prehenſa 3 1.350.134·230- 1&id Splendidi oculi luxurioſos 240 uodim; notant 320. oculi ſtantes Superciliatorua? 8.noncx- 22 4. e humidi pauidos 321. ſtan- tenſa ib. ad naſum flexa, dam ir tes& pallidi. inſanos, ib. ib. iuxta tempora iufle- 2 Vide Oculi. a, 1b. ad tempora ex- rs mih Spiritus facilis& line ſtrepi- tenſa, immundos prodit, wpuen tu, cogitationum plenum 29. in totum demiſſa no- ac ſgi arguit 76 altus, denſus& tam iuuidiæ habent 100. eis an facilis, pauidum& inœ- ſuperciliaconuncta— ibid. ſtum 177 ſupercilia pilofa 101. Seor- uni 8 Statuæ quadratæ quæ ſint ſuminclinata. 101 Kuu 278 Sura pars tibiæ Græcis 7a ir cäHut Sratura paruain homine non potunteie, 25 5. Suræ val- — vurobf contemnenda; quia ple- de craſſæ, odibilem& in- pro nome rumq; ſapientia, conſilio uere cundum notant ibid. en mifüt e Ee 4 deor- —= IN 10. BAPTISTE PORTE deorſum contractæ for- Taurus fortis, quod eius tem virum innuunt ibid. ſurſum ductæ ſuræ timi- dos 265. molles, eſfemina- ſanguis ſit feruentiſſ. a Taurinetueri, Adagium olim 335 tos notant, ib. moderatæ Temperantis viri ſigura 3⁵t magnitudinis, optimum Temperaturæ calidæ& fn. ingenium b. Sus vulgo homo ſordidus vocatur 202. inter ſoli pe- gidæ ſigna ro. tI. humide ligna, ib. ſiccæ, ib. modena- tæ ib. des& biſculos, ambiguus Tempora ſimt᷑, quæ frontem eſt 261 Suſpirantes cum capitis agi- tatione 178 Suſpiratio eſt vulgare, amo- ris ſignum 178 Sylla g aucos habuit oculos ſæuos& acerbiſſ. 30½ vtrimque terminaut 102. tempora caua, doloſos truceſque indicant, 103. citius in homine cane- ſcunt, ob paucam humiqd. tatem 81. inflata, iracun- dos notant 99 Syllogiſmus phyfiognomo- in temporibus taput quid nicus 57 Tali neruoſi& articulati, fortes notant 276. inarti- culati& carnoſi, molles, ib. valde graciles, timidum portendacs. Tergi æqualitas& peddois 4 mediocritas, ſignumpro- batum& optimum 22⁰. in Terris frigidis magna corpora naſcuntur 2/ intemperantemq; notant Te reενοoy 287 257. craſſi, deſipientem i- Teſtes quibus exemti ſunt, b'd. Talorum amatoris vi- glabri ſunt 130 ri figura 393 Theagenis faſtigiato fuit ca- Tamerlanes eruculento vuſ. pite 62 tu fuit 131. gorpore fuit Theſeus magno fuitcorpore ingenti 277 eiusd; forti- 276 tudo, ib. arcus vltra aurem Therſites protenſo capite extendehat, ib. orbis terror, fuit 62.150 & Orientis clades appel- Thorax pars illa quæà collo latus 206 Tarquinius à pueritia fuit ca- nus 81 ad pudenda vſque proce- dit. 2 14. eius latitudo ca- liditatis deprehenſio eſtit Thra- M —— 3 3“ ſ ſſſdͤͤͤſͤͤöͤöͤſͤͤͤ“ 9 f&Æ PORrh AXmn fons pHYSIOC. LIB. IV. INDEX. mguis trfan Thracesnulla memoria ſunt, Triſtis viri figura 384 utinemen, ſunt, vt nec quaternarium Trogi& Philonis vana opi- lim numerando queant tranſ- nio, qui in animæ mutriti- E mperantisſih cendere 348 ua operibus ex plantis ſi- — hhenaruraa Tiberius Cæſar latis fuirhu- gna colligi poſſe cogita- pdr Tnatau meris 215. colore albus runt 78 lgna dſced maximẽéq; luxurioſus 15 2 Ttogioticnabot 78 Spintharias excogitauit, Troilus magnus& pulcerri- 1— mporaſindan ib. incedebat ceruice rigi- mus fuit 149.276 da& obſtipa 270,corpore Turcarum capita globi fere fuit amplo& robuſto 277 imaginem exprimunt 19 grandibus oculis fuit 284 Tydeus minor corpore, ſed . 4 RKumquetemm temporz cacn, — mr et Tibiæ genu ſubiacent 251 fortior animo fuit 273 1ſ(umoh Græcis uiuat, ibid. Tibiæ Typhonis color ruffus 79 'odpauem molles& inarticulatæ, ti- v. ¹utem zi ina midos& imbecilles ar- Valla pueriliter lapſus 106. 1 6os notant guunt 252. valde exiles, Vide Georg. Valla 6* tempobu d improbos, ib. graciles& Vegetius tyrones Septem- „ bortencat neruoſæ, luxorioſos, ib. trionales eligendos iubet cqualts k Tibiæ& calcanea craſſa in- 2z.lato pectore 2 28.275 mecioctitas,i docilem hominem 253. Venæ ceruicis& temporum batum K opin piloſæ, libidinoſum ib. rubræ, iracundum oſten- in Tenis ſigi Timiditasmelancholicorum dunt 59. Venæ quibus cir- corporanatkeun comes 12 cacollum&temporaſunt u Timothei Athenienſis liber amplæ, iracundi haben- cſtes quibus ers De virijs 192 tur b ib. hheiſunt Torpedo oculos paruos ha- Veneri& amaſis limos ocu- Bgents fübgn bet 286 lospoétæ tribuunt 238 4* age 8 A.* 2 6 2 Torquatus Taſſus acuti in- Venterinfra pectus eſt 232. e 22 3. 0. 2 6* 3 2 n goſi genii vir,& de poeſi opti- eius radix vmbilicus, ib. me meritus, oculos ſub- Venter concauus& am- 826 flauidos habuit 326 plus, fortem notatib. ma- herhtes prote Totil ſeo ill ſt. 5 otilas roſeo illuſtriq; vultu gnus, carnoſis, mollis& *«. tun fuit 158 dependens, ſtolidum, ſu- horsx pars la Torua, epitheton leænæ 98 perbum& luxurioſumib. ac padend 1 Teoννεοινν quid proprie ſit iox- venter macilentus, molles dit.2 4 eis TeG., ceruix 200 indicat 23 3. durus, gulo- liditatis deptets Ee z fum ——— f„f— 3 3 3—— ſum& rudemib. mollis, animi magnitudinem& virtutem ib. mediocris, altitudinem intellectus& bonum conſilium ib. Verecundi viri figura 384. Verecundia in adoleſcenti- bus laudatur 142 Verres qui ad fœturam eli- gendi Veſiculæ oculorum infra, e- brioſos notant 2 88. veſic. oculorum ſupra, ſomni- culoſos jb. Veſpaſianus compactis fir- miſque membris fuit 237 quadrata ſtatura 297 Vibrantes oculi, æαονμενο Græcis dicti 325. Pile O- culi. Vüllicus gallinas fœcundas vt parabit Vincentius Porta antiqua- rum imaginum explora- tor& adſernator diligen- tiſſ. 50 Vinum cerebrum debilitat 235 Vir magno corpore præditus eſt vultu lato, ſupercilio incuruo,&c. 2 9. eius de- ſcriprio ib. viri iuſti& in- iuſti figura 342. 343. pro- bi fig. 3 44. fidelis& infi- IN 10. BAPTISTR PORTE improbi figura 344. me. moris& obliuioß figun 313. audacis 3 4. timi. di 35 ſ. cinædi viri 379. &rc. viri fortis 361. eips ſigna à Vegeli deſeripte 364. infiari fig. 367. pu⸗ fillanimi viri figur. 368¼. magnanimi 369. auarif- gur. 3 70. liberalis virifi. gur. iracundi viri figura 572. ſtolidi figura 474. manſueti figura 375. in- temperantis 376. ſtupi. di 381. temperantis fi- gura ibidem impudentis figura 38 2. verecundi f- gura 384. triſtis 38. a mari figura ibid. iuci nai arrogantis 3 87. mendacis figura 388. adulatons 389. moleſti ibidem im- pii fig. 3 91. miſericordis ibid. iniurioſi viri figura 392. talorum amatorss, ibidem loquacis ibid. in- efficacis& efficacis 394. fatui improbi viii figuna 395 Virorum fortitudine& con. ſilio præſignium in hiſto- riis nomenclatura 272. Viris plures ſunt dentes quam fœminis 172² delis figura 345. pruden- Virilis ligura depicta 36 tis& imprudentis 346. Vitellius Imperator vaſto fuit ooſſſſ““—— ———————————:ꝛ]ꝛ— ONr 8 npiob. PHYSIOG. LIB. IV. INDEX. worj 6...—*. tis K fuit capite 47. facie ru- tem notant 362. angu- 8 63. auchch bicunda 145 ſti, longi& curui, feri- I. du Vitia& bonos mores cum num, ibidem rotundi, li b.„. 2 44— 1 Sitifong lacte haurimus 37 bicdinoſos innuunt 26z. un. Ia à Vegei Vitruuius 23 carnoſi, ſenſibus hebe- de uchs, Vitulus marinus mille colo- des, ibidem breues, palli- * laniwi mn res in oculishaber 310 di, nigri& aſperi vngues di- agnanimi VInæ, brachia& cubiti ro- vereratorem, ibidem lati, n.)o.h buſti& bene articulati. o- albi& ſubflaui, optimam n unm 9. ſtolich nn mnlüetifgm Wperann 9 32 1381. tmn 37 ubbicem n 7 FPrra 32. na „1 38. n 0. ari fguna bit 1 ogantis 35 5rt zun 388. 1 7 Ho. moleſtt a. ü fg. 391. M a. id. iniurot . Nhnu. talorum: za idem loquadi u Kcacis& effu ttui improbiſ 2t 95 G.eprumfortitucn *. No prefgrim Pnomenclauu 2. plures ſun umfcemind sfgur dcgä AAllius Impelau ptimum hominem deno- rant 23 7. vlnæ, brachia & cubiti exiles, imbecil- lis naturæ argumenta 238 valde carnoſæ, diſciplinæ & ſenſibus aarentem, i- bidem oblongæ vſque ad genua, fortitudinis& ca- liditatis ſignum ib. Vlyxes vultu fuit hilari 130. tibiis fort bus 251. mo- dica ſtatura 273. eius for- titudo ex ſuris collecta 255 Vmbilicus radix ventris 23 2. ſpacium ab Vmbilico vſ- que ad pubem malus quam ab vmbilico pecto- ris imum, imbecilles& breues vit denotat 234. ab vmbilico ad pubem,& ab vmbilico ad imum pe- ctoris,& hinc adiugulum æquale, laudabilem& animi virtutem& cor- poris diſpoſitionem 233 Vngues curui, impuden- hominis temperiem i- bidem Vola manus interior pars 239 Vox grauis, fortes demon- ſtrat 182, grauis magna, conuiciatores 184. grauis & mollis, probis mori- bus decorati ſunt 18ſ. grauis& ſonora, bellico- ſi ibid. vox grauis in prin- cipio, in fine acuta; que- ruli& indignabundi, ibi- dem grauis vox, concaua & flexibilis, generoſis moribus ſunt, ibidem acu- ra, timiditatis indicium 186. mollior fit ab orga- norum humecttatione18 8 intenſa& remiſſa, indi- gnantis& iracundi fi- gnum 189. acuta, mollis & rupta ſignum cinædi eſt, bidem vergens ad ba- latum, ſtolidum homi- nem indicat ibidem acuta & palmoſi ſtupidi eſt ibi. media IN IO. BAPTISTE PORTEX media inter grauem& a- Nenocrates adſpedtuffitte cutam, prouidum 190. tro& inuenuſto mecdia inter intenſam& I. remiſſam, ib. aſpera luxu- T'arsdes, color aquinus; Me. rioſum, ib. clara, ex ſiccira- cicci, aquaticum dicunt 0 te pulmonis prouenit 191. Taνμμαό˙ ο, color ſuhſtaa agreſtes facit hominum 155 mores ibid. blanda, pru- d. dentem, ib. dulcis, inui- ⁵ααϊ☛ dum ib. debilis& flebilis, triſtem, lucri cupidum, 192.tremula, trepiditan- tes& metuentes oſten- dit ib.vocis articulatæ tres 171 39; ⁴Oαν(⸗ 12id. X. Xæapοον, fuluus color dieitur q. gratioſus 306. Latinit . 8 Tauus dicitur, b. ecies; grauis, acutame-.„ 65 5 Er uis, acu Li XXMAεs, viridis coloen Vrſo exſertum&oblongum 2. os tribuitur 168 Zeno Cittieus nigra fuit eu- Nultus index& detector cõ- te 152. crura turgida& ſcientiæ 127. varius& imbecillia habuit 252. ſubtriſtis 12 8. ſtupidus, ib. procera ſtatura& gracii ſomniculoſusib. temera- corpore fuit 27⁸ rius 129. iucundus, ibid. e- Zenyal Perſa Caſſani filius, legans, 130. illiberalis ibid. excelſa ſtatura& grandi- venerabilis 1/ r. auſterusib. bus oculis fuit 277 bonus,& non præceps Zeuſippus curua ceruice fut 128.humilis. 129, remiſ- 288 ſus, ib.grauis vultus ib. Zopyrus phyſiognomon 67 X. Socratem lux urioſum cur Saydos, color flauus 306 vocet, ibid. ſtupidum& Za**ε Ʒ X³e 729 bardum 2lt F I N S., n=w, üian res! Sratoſis i ne. tun dicitun, 81 mäs um 2 68=— Cittieusnig e„ Sfs,enas 5*— dceu r,- Hpofe 5 . n Perſa Cil id. ccelſa ſtatun! ib. Woculisfut 9s Ppustuenr iſ- b.* rus phjſognn cratem luruil . Ncet, bid. Mi „ udum