1. d* 4
eee e Ae axc. f cda.*
e 0 ‿ 9☚M
14. Jo. 204S

“————
1 RA C rA 1 u 8 De, ACTIOVIBVS Eaxvowr FON.
MANDIS LIBELLIS, MATEͤRIA FACILE omnium difficillima, ampli ſſima& rerum 2thtate, b 1*ſnn⸗ Va aeeeeeeie7 V ma
“ Quam,— p. 7. Oer. Max. annuente- 8 Tax*srnr
n iro enune Clariſf Imo 26 onliſhee imo
81 MI HASSIK LAN DGRAVII Lubov lel CoNsILIARIO, INCLVT ACADEMTEE CGIESSENNR Cancellario,& anteceſſore primario,
Dn. præceptore ac patrono omni obſervanä. 4 tia cultuætatem mihi proſe. . quendo 8 Publes, in alegio furuconſiltorun 24 A.
“ butandum propono
GERBERHS Dieterichs NEOBUR. 8 b GEN S18 SAXO0. b
V
“
“ „ SG
2 8 5£,
llupäebet CAsrAahus CHrMrINus.
Nv. DCAI.

——
—
4.
rur

DIspu TATIO JukIDICA DE ACrIONL BUS EAKRUNDEMOVE CONCIPIENDI
LIBELLIS. T HESAISA I.
AcCRATISSIMus Imperator Juſtinianus ommne jus(inquit) quo utimur vel ad perſonas, velad res, vel ad actiones pertinet(a). De actionibus mate- 4 ria ut difficillima: ita extra controverſiam omni- um ampliſſima in præſens tractabimus(⁵) ac pri-
— mum dc earum origine ſcrutabimur(c).
(a)§. fin. I.del. N. G.& C. Hanc juris pattitionẽ lopetatoter Cajo in l..& 2. ff de Stat. hom. ad eandem rationem ſuas inſtitutiones diſtribuente deſumpſit: qnà univerſi juris privati ſive illius ſcripti, ſive minus ex tribus principiis naturalib. gentium& civilibus collecti§. fin. I. de I. GI. ſubjectum& materiam circa qvam nobis ob oculos poni, juxtaq́; eam in inſtitutionibus ſingula quæque tradi fecit. Wel.& interpp. ad. fin. I. de I. N. G.& C. Primus namq; liber de jure perſonarũ tractatum habet, eaq; juris privati parte, quæ agit de ſtatu, conditione& qualita- te perſonarum intrinſeca, nempe quam varius& qualis ille perſonarũ ſtarus ſit& de ejus conſtitutione, conſtituti effectu,& amiſſione ſeu muratione. Hucq́; refero bettatem, ſervitutem, manumiſſionem, patriam poteſtatem, nuptias, adoptionè, turelam, curam. Liber ſecundus& terrius jus rerũ continent ſeu eam partem juris, quæ eſt de rerum qualitatib.& differentiis, earundemq́; acquiſitione& amiſſio- ne. Hue ſpectant occu patio. uſucapio, donatio, teſtamentũ, hæreditas, contractus &obligationes inde natæ quib. vel res noſtra fieri, vel inde deberi incipit. Neque enim audiendi ſunt, qui obligationẽ eſſe jus perſonarum,& ad doctrinam de per-
ſonis referendam docenrt, contrani fallor, exprefſos in eam rem textus§. fi. L.de uſu
& hahbii. t tit. l. de reb. corpor. s incorp. 1.2.f. 3 1. 7. ff. de ſtat. hom l.=-§. i. f. de rer. di viſ.
Gœd. in proleg. inſlit. pramiß. Ero. Wolff& in tr. de contr. Stip c.. concluſ. 3. Diſt.
Vult. 1. diſcep. 4. 16.& ad§. ¹12. 1. de obl. Ant. Matth. ad pr. I. de rer. divi. Lo-
riot. in ir. de pact. c.:17. ax. 2. Liber quartus expoſito perſonarum rerumq́; jure per-
ſequitur actionum ſpecies,& æarum naturam eleganter explicat. Idq́; diſtinctioni
in d.fn.! de 1. N. G. GC. planè erat conſequens, ut eum lib. 1. 2. 3. de jure perſon. diſſeruiſſet Imperator, nunc ad actiones gradum faceret. Non quomodo I heo-
¹ A 2 philus

philus cæterique ad unum poſt Accurſium nugantur, quia expoſita matre obliga- tione ſeu cauſa efficiente tranſeundum fuerit ad filiam actionem. Hane equidem metaphoram, ut per ſe fallamm malè propoſito applicari, affirmo. Adi potius Donet. Cilner. Hott. Weſemb. Eguin. Bart. ad pr. I. de act. Quxæ cum ita ſint, certum eſt falli Bodiaum, qui in ſaa, ut vocat, juris diſtributione, rectiùs jus moner diſtribui in jus perlonarum, rerum& factorum, quam actionum: falli Donell. ad pr. 1. hoc tit. docentem non tantum ſub illo titul. de act. diſputari de actionibus quatenus jus, ſed etiam quatenus factum. Cum enim jus in aitl.§. fin. I. e I. N. G. GC⸗ junci. l. 1. f de ſtat. hom. ex ſubiectis in hæc tria genera perſonas, res& actiones dividatur,& verò ex affirmatis partibus ſubjectis affirmerur totum adjunctum ut teſtantur Logici, quid aliud reſtat, quam ut rertium iuris membrũ ius æquè ſit, quæ & perſona res, perſonarum&rerum ius. Inde eſt ut definiatur actio quo ſit jus&c. Hin pr.h.tin(b) Quanquam autem, ſat ſcio, hæc materia difficultate& ubertate
maior ſit parum enim abeſt, quin totum huc ius referre poſſis) quam ut à me ea quid dignum dici poſſit: tamen ſic exiſtimo conatum ſaltem& voluntatem non omnimò improbatum iti,& ſicubrhallucinatus fuero,& à veri ſcopo, quem unicè præfixi, deflexero, nullus dubito, quin ignoturus fir, quisquis rerum, quas tra- ctandas in manus ſumpſi, difficultatẽ maximam altiùs perpenderi, cuius equidẽ obtinendi apud bonos ſpe ducot indubia.(c) De origine actionum ego ſenten- tiam rogatus diſtinctione in vulgus iam approbatà rem expediam: partim eſſe iurisgentiũ partim iuris eivilis. Jurisgentium erunt origine cenſendæ eæ actiones, quæ formam, perfectionem& ſuum eſſe à iuregent. acceperunt,& nihil aliud, quam ſolam approbationem à iure civili: ſeu ſi mavis, qvæ oriuntur ex contracti- bus iurisgentium informatione, iuris civilis approbatione. Et huc pertinent actiones mutui de poſ. commod. pignoris& ſexcentæ aliæ. Cuius namq́ue ori- ginis& cauſa in ſua forma& eſſentia perfecta& abſoluta, eius quoque originis meritò cenſebitur effectus. Qualis enim cauſa, talis effectus. Et quod eſt cauſa cauſæ, eſt quoque cauſa cauſati, ſi Logicis credimus. Aſſumo. Arqui earum actionum cauſam dependere ex iuregent. ambigi non oportet 7. 5. †. 4. 7. G 1.§. juu auiem ubi I. de I. V. G.& C. Hinc concluſio ſua ſponte uit. Ergò& effe- tus erit eiusd. iuris. Porro. Qua ratione ius perſonarum& rerum vel obligatio- nis aliud iurisgent. aliud iuris civilis perhibetur d. 7. †. f. de I.&I. d. S. lus auté J. de 1. N. G.& C. ubi gloſ. in verbo ferè: eadem etiã ratione ius actionum aliud iuris- gent. erit aliud iuris civilis. Atqui ratione perfectionis, quæ in forma perſpicitur, in perſonarũ& rerum iure hoc diſcrimen ſtatuitur per l. jus civile 7. l. omnes populi F. a. L.&s I.1.1,f.2. ff. de pact. l.. ff. de contr empt. Cum forma det eſſe rei,& à forma ut fit nominatio ita& generatio æſtimetur Scaliger exer. 61. Ergò. Et hic meminiſſe debemus, quoties quæritur ex quo iure unusquisque comttactus & obligatio originem ducat, ſemper recurrendum eſſe non ad generis ſupre- mi, ſed ad ſingularum ſpecierum formam, undè& à quo eam integram accepe-
oaaaaaaſ

Artre obligg leeqvidem 2 tius Donc certumel der diſtribui =id pr. 7. hoc quatenuf N.G.Go Kactiones = junctuman — anè lit,que 1—oſit jus Rc. ⁹= X ubernate anutaͤmeei . natem don %— Juem umc àe n, quas ta- is= uuus equd 0h iego ſeum li= partimch ſe kex actione, int nihil aliud, un raxcontradr- HAe peninent Cu= amqͤpe ol⸗ ins— zue orgind 8.1 odeſtcauſa um ui earum er! e49 Lu Nas Keffe⸗ eru Wrodiao- *1. us aute lde Aio ar acd iuüis- n I n petfpiciuc rvil mnai uhuf ima Talfle rei, Ki er.. Erd
asqu
8 comtatb neris ſopre
—
aeceperit. Ex quo fundamento invicèè poſt Bart. Zaf. Jar Caſtr. concludir Cœd.
in tract. de contr. ſtin. ſtipulationis contractum ex jure civili deſcendere, diſſ. recenſoe Treurl.. 2. Aip. 27. 16. 1. Rectè quoque contractus Emphyreuricus inter civilesà Dd. numeratur, gl. in§. ius auté J. de I. N. G.& C. verſ. pens§. adeò. Verſ. ſed ſi talis. Id. locat. condull. ubi. Schnev. W eſ.& interpret. vommuniter Bartol in!.6 ſr. Ae I. G J. Weliin par. 2. fi ager vettigal. pet. Zal. in!; ſ. de L. G I. Dn. Joh. Botch. in tract.
feud. cap.. nu. 3. ubi vide Obrecht. aiſp. 36. thſs. Dn. Ericus Hœæd. diſp. I7. theſ. 4
Vult. ad§. 3. 1. de locat conduct. Dilſ. magno numero Dd. conu. 7. com. 17. Coraſ. „ miſcell. 21.& ad Rub. C. de jur. Empbt. Mynſ. Hor. ad§. aded. I. d. tit. A jure porro civili ey promanarunt, quæ jureg. vel inchoatæ ſed non completæ: vel igno- tæ perfe ctionem formæ juri civili acceptam ferunt. Cujuſmodi eſt adiio quæ datur ex literarum obligatione,& quæ datur ex ſtipulatione. Vult. ad pr. 1de act. u. 1.&. 2. Vaeon. à Vàcun. 1ib..declarat. 2 5. u. 2. 3.4. In adverſam ſententiam abierunt Zaſ. in 1.2.§. ex his ff. de O. I. Harp. Mudæ. Heig. ad pr. 1.5.t. Ex his mirum videri nemini debet, quid ſit, quod in lege 23.§. F.. mand.] Ctus deportato ejus negotii, ꝙ poſt deportationẽ contraxiſſet actionem utilem competere reſpondit. Etenim cum de- pottatione ſeu media capitis diminutione tantum quæ ſunt iuris civilis non etiam naturalis amittantur I. /. ff. de iuterditt.& relegat. Sequens eſt, actiones ex jureg. proficiſlcentes ei denegari non deberte. Hic negotium faceſſit.*½ ff. de extraord. co- gnit. Cujus vetum ſenſum, ſi uſus erit, eruemus Dauth. in er. de reſtamentis n. 210 Niel. diſp. 2. coroll. I. Difl. Treutl p.;¹. Aiſp. 27. t1h. 7. lit. a. b II. Decinitur à Juſtiniano& Celſo actio(a) quod ſit ius perſequẽ- di(5) in judicio(c) quod ſibi debetur. Sine qua competente& apta nemo quemquam in judicio conveniendi facultatem habet: ſed oppoſita exceprione actori ius agendi non eſſe, actor à limine iudicii eſt repellendus. a⁴) b 3 (4) In pr. J.h.t.. nihil aliud ff. de O.&. A. Ab agendo ſic dicta, nõ quod in- probos ac perfidos ad judicium agamus, hoc eſt, invitos trahamus ut Thech. eumq́;; ſecutus Egvin. Bar. ad pr. 1ht. contendunt, ſed quod cum adverſario, qui cum nobis lis intercedit, de re lirigioſa diſceptemus. Treutl... ip.:2. th. ult Do- nell ad pr, I. hi. De ed tamenà dubito quin olim adverſarius non authoritare ſo- lum privata in jus vocari Vult. 1:iſcept. ⁷. ſed obtorto eriam collo, ſi ire noller, nec cautionem de ſe ſiſtendo præſtare, abripi potutrit. Idque authoritate I. 12 tab. cuyꝰ verba hæc ſunt.In jus vocet ear, ni eat en capite anteſtari, ſi calvitur pebemq; fruit manũ endo Jacito Ulp. in frag. Vult. 4. Cuiac. 10.26/—18. diſſ- Donel. ad. 1.22. f. de reb. cred.& ad Rubr. C. de in ꝛus vocan Robert. lib. 3. ſenten. t.
Vaud.12uæſt. 26. Hic è te eſtur loquitur] Ctus.. de reb:cred. ut prius pauca de 5 5 4 gnifi-

ſignificatione action uam ad a dennn 1 pretationem accedamus propriùs. Vix enim eſt, ut veram definitionis ſententiam,
ante varia actionis ſignificata cognita, adſequam ur. Inprimis ĩtaquę tenendum eſt, ſicut agendi vocabulum patet latiſſimè, ita& actionis. Nam in latiſſima ſignifica- tione omnem viventis operatione umc cero virtutis laudem omnem in actionibus conſiſtere ait,& eleganter Martialis cecinit. b Semper agis canſas& res agis Attale ſemper, Eſt, non eſt ut agas, Attale ſemper agws. Si res es cauſa deſunt agis Attale mulas Attale ne quid agas deſit, agis animam.
Aſt hæc ſignificatio vulgaris eſt, neque ad noſtrum inſtitutum magnoperè pertinet. E uidem in jure noſtro triplicem vocabuli actionis ſignificationem cir- cumferri reperio. Interdumgeneralius accipitur,& ẽ,επνέ pro omni perſecutio- ne, ita ut etiam accuſationes& criminalia iudicia complectaturl. actionis 32. ff. de O.& A. lun.(quin. civil. act. crim. præjud. Nonnunquam ſumitur in ſubalterna ſpecie,& quidam frequentius pro perſecutionis ſpecie nem pè ea, quæ ſit in indicio & hac ſignificatione tam petitionem in rem, quam in Perſonam continer, l. pecu- nia§. actionis ff. de V. S. ubi Gœd. Aliquandò ſtrictè& in ſpeciſica ſignifieatione uſurpatur, tuncque ad actiones perſonales refertur. ⁷actio. 26. de fi. O. G& A. l. actio- numff. Cod. quomodo ſimpliciter poſitum plerumque accipitur. 7,19. de uſufr. le- gat. I7. Fde ſupplleti legat. Heig. ad pr. hb. t. Noſtrà definitionem quodattinet il- Ja ſecundæ ſignificationi rectè aptatur, ut in theſi ſeq. pluribus ſumus oſtenſuri
henditur. Genus definitionis eſt ius perſequendi. Quid a. illa verba in dehnitione hac denotent non una eſt omnium interpp. ſententia Bodin. Eguin. Bar. Conn. de facto interpretantur. Sunt qui actionem dicunt nihil aliud eſſe, quam modum ar- amentandi iuridicè in iudicio,& Syllogiſmum muridicum, ideoque verbum Jus, dẽ quod argumentũ llis valet. Aliter Accurſ tem explicat, ut ius ſignificet ius civi- le ſi civilis ſit actio, vel prætoriũ ſi prætoria. Heig. Wel.& Dd. vuſꝑo ira exponũt: Ju: hoc eſt facultas iure conceſſa exemplo uſufr. tutelæ, obligationis&c. Cuiac. Oiner. Hot:illa verba pro formula accipiũt. Quid dicemus in tãta interpp. variera- te? Mihi hancrem paulò altius repetenti horum omnium opinionibus valere iufſis, eorum arridet aſſertio, quiĩ dextrè& eleganter de tertia parte iuris privati, qua& cuius vi ſeu facuicate perſequamur, ita ut alſequamur in iudicio, id quod no bis debetur, exponunt. De forrfula vero agendi hæc verba exauditi non poſſe duo- bus argumentis, ut ala taceam, evidenter fidem faciam. I. Si formulæ ſunt de ſubſtantia ationum conſequens eſt quod ſublatis formulis p. l. 1. 2. Cde form.&im petr. ſublat.& ipſæ quoque actiones interierint. Fieri nam que non poteſt, ut lubla- ta rei eſſentia res ipſa ſuperſit Nona. hoc ur omnes fatentur& eſt in aperto. Nam etſi
is referamus, quam ad verborum huius definitionis inter-
m, actum& factum compræhendit. Unde Ci-
(b) conſtat hæc definitio genere fuo&forma, qvæ in ſine eiuſque ſubiecto depræ-

onis intet. = ententiam —endum et —lgnific⸗ 2 Unqde Ci. : Martiali
—— aagnoperè = onem cir. erlecutio⸗ —= 5z32. f. de ur(obalterna cin indicio — 1. decu —i= aiffeeatiohe ( A. I. 4ctu⸗ .=t uſuftie an alattineti-
S r— s oſtenlai
ecco depia rh en ehnitione in ut Conn. de Jar d Pdumat- ne um lus, er ahtius civi⸗ g xponüt: ior d ac.Cuiac. au a d-vanjeta- din os valele Oal t tis ptiraii adi 010Ocodno giri 1 olle doo. zit a llæ dontee 12. form.&m on b U lubl
ce euoNe
el
etſi lolennes olim actiones Romani habuerint, non tamen ideò in ſubſtantia ea- rum hodie quid eſt immutatum. Et lege Conſtantini lmper. remiſſa formularum ſolennitate,& abolitis verborum aucupiis non ſunt actiones in aliam naturam
verſæ. aut ſubſtantiam ut Ang.& Dd. ad pr. 1. b. 7. notant. Ergò necillud. Rur-
ſus ſi Cujacii& aſſecarum, opinio ſubſiſteret eveniret, ut antequam formulæ agen- di eſſent, non fuerint actiones, eveniret ut& exceptio eſlet formula(nam nec illa ſine formula in judicio expediebatur)ſed neutrum verum. Non prius, ut pro- palam eſt ex 1.2.§. ex his ff. d. O.1. Heig. ad pr. I. h.t. junttis iis, quæ diximus in theſi præcedeẽti lit. c. Non poſterius, ut conſtat ex de excepe, juntt pr. I de replicat. Vid. Treutl..:. diſp. 26.16.1.(c) Rectè in judicio ſive apud judices pedaneos. Nam in iure ubi prætor ſalva maieſtate ius dicir actioni locus non eſt teſte Cuiac. in notis ad pr l.b.t. Hinc olim cuilibet acturo prius iudicium à prætore impetrandum erat, is n. omnes actiones dabat. Ridiculus igitur Bartol. in eo, dum non ſatis percipiens veterem morem dandorum iudiciorum, actiones eſſe alias dativas, alias nativas ſcribit. Nativas appellat, quæ ex civili rarione oriuntur,& ipſo iure competunt pro- pter contractam& legitimam conventionem præcedentem arg. 1. z. S.i. ff. de pact. Dativas vocat quæ præexiſtentem materiã ſufficientem non habent.id eſt, non ſe- cundũ ius ſcriptum, ſed præter illud, aut contra, ex æquitare à prætore dãtur:. uõ a. I. de perpet.& temp. act. Sed hans diſtinctionem ur fallam iam dudum reiecerunt Duar. ad 1.7. d. pact. Forcat. dial.9 2. Giphan. ad? T.n. ⁊. ffde O.& A. Incipit a. iudi- cium à litis eonteſtatione l. un. C. de lit. conteſſ.& ib. Cujac. in par. Treutl p. 1. diſp. ¹12. th. z. Geil. lib. 1.»bſ.⸗7τ. Quà omiſſa ipſo iure illud corruit lprobatum. ubi Bartol. C. de ſent.& interloc. omn. iud. ut non Immeritò litis conteſtatio dicatur iudicii forma le principium baſis& lapis angularis c. de cauſis de offic. delegat. c. cum cau- ſam ext. de appellat. At quæris. quid ſentiendum detot cauſis in quibus litis con- teſtatio neceſſaria non eſt, ecquid nullum, hic iudiciũ erit: Reſpondeo in his cauſis quaſi litem conteſtari quando primus actus contradictorius cauſæ merita concer- nens intervenerit not. Marant. de ord. jud. p. b. tit. de lit. conteſt. Hic enim actus efficit ut conſtare poſſit, qua de re& in his ſit controverſia:& ut iudex in his quoque de controverſiæ meritis cognoſeere poſſit. IInde quidam affirmam, hunc primum actum contradictorium eoſdem producete effectus, quos vera litis conteſtatio. And. Khol. exercit. 4.. 3 pag.(mihi) F6. Ad definitionem revertendo hoc verbum in iudicio finem quoque ſignificare cõſtat, ut ũit perſe cutio, nõ quelibet, ſed quæ in iudicio fiat. Unde extraiudiciales poſtulationes, ubi ſine iudiciali conflictu de
plano& ονμέιαεν res expeditur,& extraordinariæ perſecutiones ab actione ex-
cluduntur. Heig. Mynſ. Harprecht. W eſ. ad pr. J. h. j. Diſſ. Alciatus. 2. paradox. 10 Eguin. Bar. ad pr. I. b. t. monemur porro hoc verbo ad res repetendas iudi- cio opus eſſe,& nemini licere ſibi ipſi ius dicere, ant privata authoritate& vi pri- vata perlequi, quod ſuum eſt ſibique deberi putat. Unde elegans extat& D. Mar-
co digna conſtitutio in l. extat. ff. qui met. cauſ.add. 1I. pen.& ult. ff. ad l. lul. de vi privata

—
—
priuataann⸗ 176. de RIA Kquitintanam. Cunde vs Donel. Heig. Harprecht. 2Jpr. T.ht. conf. Gomez. ubi limitando hoc declarat faſius. Hic ſolet ab interrp. indubium verti, diſtetne actio ab officio judicis quod magis eſt ut affirmemus. Jaſ. Heig. Harpr.ad de pr. I.5.. Treutl. p. j. diſp. 12. t17.17. Diſſ. Alciat.⸗. Parad.io.(d). 6. Haee guontam ſfdenegpe Seſt0 hasſervardaum"7. d,u H Aepra eihes verb. 1. 36. ff ſi cert: pet. 19. S.:. ff de adun Iut.: 31.f de hær. petut. Cravet. co²ſ../. 9.
& conſ.i9 5. Menoch. covſ. O9 2 ν 4. Langer. in tr. de exoept part. 3.⁰.15. Sicut enim a- Gtio non conſiſſit ſine debito, quia debitum ſubjectum eſt& fundamentum, peti- tionis. I.1. Cde lib.& Poſth, her. inſtit. ita nec jſudicium ſine actione ſubſiſtit: ſed re⸗ c adverſario ſine actione experienti obiicitur: Quantum ad te liberas ædes ha- beol. 4.§. competit ſf de R. V. Geil. lub. 2. obſ. 16: item tua nihil intereſt: tibi nulla competit actio: nou ergo iudicio perſequi me potes A. 1. 6.§. ult.§. geueraliter. de negot. geſt. Et hæc adeo vera ſunt ut actione deficiente etiam partę nihil oppo- neine proceſſus reddatur ipſo iure nullus Menoch. 1. arb. q. 16. Nec magis iudiciũ
comvaleſcer ſi in proceſſu cauſæ jus ſuperveniat niſi ex cauſa de præterito origmẽ
habcat 7. 4. de perit. har. ubi Da,& Coſtal. Gomez, tom. 2. reſol. tit. de quabt. con- traft.n. 24. UInde iudextectè fecerir ſi huiuſmodi actorem repulerit& eum in ex- enſas condemnarit: reſervato tamen ei iurę agendiex cauſa, ſi quam habet, apta gl.& Dd. in 1. 40. C. de tranſact. V ant. tit. de nullit. defect. proceſſ. u. 1g.& ſeq. Bocer. elaſes diſß 3. theſ.z. Sed quid ſi dc facto iudex talem actorem admilerit, nunquid refundere impenias ac intereſſe reo tenebitur? æquius melius eſt ut diſtingua- mus vid. Menoch o. Ruttg Rullide commilſ hart. 3.c,.n.26 dill. Challan. conf. 65. nu. 26· 4 III.
Subiectum definitionis in illis verbis(quod ſibi debetur) conſiſtit(a) inde tamen mendosè Hot. Ciſner& alii colligunt actiones populares ſub hac definitione non contineri(b) nec ma- gis feliciter afirmat item Hot. cum Azone definitionem hanc an- guſtiorem eſſe, quam ut ad actionem in rem accommodari poſſit. Unde ut ſarta tecta ſerverur nullumque vitium incurrat illa verba (ſuumve eſtinſerenda arbitratur, ſed noſtro iudicio malè.(c)
(a) Haæc verba(quod ſibi debetur) publica iudicia& extraordinarias perſecutiones criminales excludunt. Nam publicis& extraordinariis accuſa- tionibus non perlequimur id quod nobis debetur; ſed crimen ipſum ur id coer. ceatur, ut quod ipſi crimini eiusque authori debetur ex lege ſuſtinendum, infli- gatur. Neque petimus ur nobis aliquid derur, vel fiat aurpræſtetur vel reſtitua- tur, ſed ut animatvertatur in facineroſum I. locatio illicite ff. de publ victigal. es cummiſl. leg. 1. 2. l. abſentem l. capi:aneum l. ſanctio f. d pænis Bartol: in l. fin.
b in verbis

O-—-
— larpreche b inten jemus. hal o.(4) 6. praſi — n). 72 n. 7. =ur enima. tuw, per⸗ — ſtit: ledte. — Sdes ha. =iibi nulla malter Ffâ = hil oppo. ss iagiciü. o origine 1 ualt. con- — umin ex- dabet, apta Sih DLocet. 1, nunquid 1 E diingus- 1— ln. 7,
1E Hau
4—oligant
ri necma.
on ahanc an.
o weripollit rr Aulaverbz Sw Tr lc)
& ordinatis Ot E üs accul⸗ nitm ur id coer (ut duw, indi.
etat el reſtitua-
. de= vign,8
en4 tol inl 1 in verli
un veruis centum aureorum ff. de ſepulch. uiolat. Schneid. ad pr. I h. t. vum. is. Equin. Bart. Donel ad pr. I. eo.&19. com.:.& ideo Imperator in pr. I.d. publicis iudi- aiu actionem criminalem eſſe negat,& ſicubi actio dicitur ut in!. u. quando civil. aff. crimi. prauud. id non niſi abuſivè& airacoεααεέε fieri ſcire debemus(b) con- tra Ciſner.& Hott. Sic ago: Actio quæ perſequitur quod ſibi debetur, hicdefini- tur& eſt verè& propriè actio, poſita enim deſinitione ponitur definitum. Atqui actione populari, qui experitur perſequitur, id quod ſibi debetur. Quace ſequitur zctionem popularem ſub hac definitione comprehendi leu ſpeciem lub luo ge- nere, propoſitio eſt in dubia. Aſſumptio. probo ex!. fin. f. de litegioſis 1. 3. l. in pr. Fde ſe pulch. violat. S. omnium.§. ſequens. 9. omnes.§. ꝓœnalas. ſuſt. de ation. Pedi- bus igitur imus in eorum ſententiam, qui pœnam ex actione populari debitam ſoli actorxi applicari debere, niſi alibi ſpecialiter in lege vel conſtitutione§Cto vel edicto aliter cautum ſit quomodo intelligimus! ⁊7 πσ‿³˙ ˙. Sllam, rectè aſſeve- rant Donell. ad pr. I. h. t. u. 11. 12. Gerd, ad 1. 2. f. de V‧.§. Dns. Ericus Hœd. diſß. 3. cheſ. 35. lit. B.& difp. b. th.1. OMemtofp 4.3. act. 5. Eguin. Bar. ad pr. fuſt. h. e. gloſſ. Bart.& Dd. Cujac. ad? 7⁷1 de juriſd. ſi quis tamen litigioſus contendere velit, pœ- nam quam populari actione perſequimur inter actionem& ſiſcum diſtribuendã, equidem cum eo non multum litigabo, hacetamen uſurus diſtinctione, utrum is intentet actionem popularem, ad quem ea res pertinet, ſeu cujus intereſt, an alius quispiam. DPriori caſu ſoli agenti pœnam concedo, poſterioti verò pœnam utriq́; & actori& fiſco relinquo dividendam. Ab hac aſſertione non longe videntur
Abeſſe Duar. adõ.7. ff. de iurisdict. Vult. ad§. pænales! 2. Thit. nu. 1I.& ſe*g. Wel.
in parat. ꝓr. deæ lurisdict. u. 1½.(c) Sed age videamus, quid Hotom. impoſuerit ut à veri ſcopo aberrarit. Quia(inquit) actione in rem, id tantum petimus quod no- ſtrum eſt 25 ff. de R. V. Res autem noſttæ nobis non debentur 7. Qatnta 2„. f. ſeribit⸗. de aur.& arg. legat. Et quod vox debere habet relationem ad idquod eſt credere, ut& debitorreſatum eſt creditoris, ita, ut id quod creditũ dici neque- at, nec debitum cenſeri poſſit arg. 1.ebitor 10.. de ‧⁄§. Credere autẽ eſt propriè fdem alterius ſequi in hoc, quo in creditum imus, mox recepturi quid ex hoc con- tractu! ⁊.de reb. cred. atque ideò ſicut contractus tanrum ſpectat ad verbum cre- dere ita& debere. Vetum enimverò in hunc errorem Hot. prolapſus non fuiſſet, ſi cautus ſcopum Imperat. in pr. I. h. t. animadvertiſſet. Quamvis enim, ut hoc concedã, ſtricta debiti& crediti ũgnificatio ſit ea, cujus ICti in l.:. ff. de reb. cred. &l. creditor. ſf. de verb. ſigmf. meminerunt, hic tamen illa verba generalins(quæ generalitas verbi debendi juri noſtro incognita nõ eſt. vid. 1.:6. fde V.§. ubi eleg. Gœd.)accipi debere tum ex ſcopo Juſtin.& re ſubiecta palam eſt in d.§.z. tum verò diſerte confirmatur eæx? ꝓecuniæ 174. ff. de U. S. Ex ſcopo& te ſubiecta hoc patet, quoniam Imperator in pr. I. b.t. definit actionein, de qua agendum ſibi propoſuir, quamꝗque mox in§. ſequente dividit. Atqui propoſuit generaliter agendum de actionibus moxq́ue dividit actionem ſic deñnitam in realem& perſonalem. B Ergò.

Ergò. Exl. pecuuiæ 126. fde V.§. hæc ſententia evidenter confirmatur. Quæſtio quæſtionem idem UIlp. latius explicat in! 2§. Ulud.. fe—. de her. vend. quæ lex eſt ejuſd. Ilp. ex eodem libro quadrageſimo nono ad Sabinum deſumpta. Quid ergo? ſi res aliqua abſit, quæ rantum vindicari poſſit, non etiam ſit aliquo obliga- tionis vinculo debita reſp. IIlp. etiam hanc actionem actori cſſe præſtandam ar- gumento hoctertio, quod vetbũ debuit, omnem omninò actionè complectatur. Hac lege ad noſtram ſententiam fulciendam quid clarius? quid manifeſtius: Nec
probabile eſt Celſum lib. 5 Ftor. ex quo 1. Frf. de O.& A. deſumpta eſt alio ſenſu
definiviſſe actionẽ, quam quo a Juſtin, in pr. ſiu. eſt de finita Cum eo in hbro non minus de realibus judiciis, quam perfonalib. diſſerat& uttumq; genus actionum, coniungatut inter legendũ hine inde in iute noſtro obſervate licet. Ex multis ad- duco 4. de trauſact. l. 2. in fin. F de conditt. cauſ. dat cauſa non ſécut. Nec faceſſit negotium illud Hotom. argumentum: Aclione in rem nos illud tantum petere quod noſtrum ſit d. l.25 ſf. de R. V. Res autem noſtras nobis non deberi! Quinias 27.§. ar gent. l. ſcribit 34 F. de uro& argeut. leg. I. 14.§. auiones. H. de except. rei iud. Quamvis enim, ut diximus, hæc duo diſtinguantur petete tem luam,& pete- re quod fibi debetur, ſecundum anguſtam& ſtrictam vocabuloru m ſiguificatio- newma interdum tamen inter ſe confunduutur. Vide omninè Gœd. in l.¹2. ff. de V. S. Vult. 2. 7.. c. 4. Et quod circa rem iplam& dominium ejus(ut hoc nobis debe- atur) minus rectè dicitur: quoad poſſeſſionem rei& ejus reſtitutionem rectè af- firmatur. Nam& hauc nobis deberi certum eſt.de R. V. Donell. ad pr. I. h.t. n. 10. Dn. Ericus Hœd. Ai5e. 16. th.!. Duar. de O.& 4. c.,. Eguin. Bar. ad pr. 1. h. t. & ibi Dd. fermè omnes. Diſſ. Ant. Fab. 20. con, 9.
I V.
Omnium actionum ſumma diviſio in duo genera deducitur, (a) nempè quod omnis actio aut in rem ſit„quæ vindicario appel- latur(b) aur in perſonam, quæ condictio dicitur(chdiviſione non à cauſa efficiente, ſed finali deſumta() Cum autẽ actio ſit jus per- ſequendi in judicio&c. ſequitur nullam actionem eſſe, quæ non apud judices arbitrosq́ue, extra quos fruſtra judicium quæſieris, ſit inſtituenda(e). b
(a)§.I. I. h. t. l. actionum 25:.de O.&s A. Dicitur ſumma, non quod alias nbalternas ſub ſe comprehendat: ſed quod cæterarum omnium diviſionum ſit quaſi baſis& fundamentum. Donell. Eguin. Bar. Vult. ad§. 2. 15.t.(b)§. appel- lamus I. h:t. d. 1. 21. f. de O.& A. ſic dicta à veteri manus correptione, quam vindi- ctam appellarunrt, autore Gellio 1ib. z0. c. 2 J. Et eſt rem vindicare ſuum eſſe adſe-
tere, o ferè modo. Fundus Tuſculanus qui eſt in agro, qui Sabinus b voca-
. 1..—.. 1 in illa lege IIlp. in eò eſt, ſi hæreditas vendita ſit, quid præſtati oporteat? Quam

2. Qualiia 2 Quam —A. qua l Pta. Quid uo obhgr. — andam ar- =pleGatar, ltius Nec = alio ſenla hbronon actionum, = multisad. lec faceſſit — um petele 2 Quimai „— except. re * m.& pete⸗ 4— guihcatio- =12, f. dey. b= obssdebe. Umm Tectaf. — ad yr. 1A Lmad pr. 45
en educitut,
ldd io appel.
d.= one non d Sit jus per el=qux Lol m. Irfierisit
na m. quod als lut ifionumf 1 11,— b) nhe stis= uam vi 3 carl m eſſe adle
, a binus
Foca-
vocatur meus eſt: vel hoc modo: hane rem ex iure Quiritium meam eſſe aug. Donell. Baro Dn. Joh. Borch. in tr. de O.& A. c. 2. u. 12. vide eleganter hac de re
diſſerentem Barnabam Briſſonium de form. pop. Rom.. 479. e ſeqj.(c) d.§. 1r.
T. b.:.d. lr. de O.& A. Ideo ſic appellara, ꝙ olim cum judicia petebantur à præ- tore, actor adverlario condicere h. e. denunciare ſolebat certũ diem litis, quo in jus ad prætorem iret, adverſarius contra ſe adfuturũ ſponſione interpoſita affirmabat. Idedit. S. f. qui ſatid. cog. Ab hac mutua diei conſtitutione formulæillæ proma- narunt, diem dicere, condictâ die adeſſe, condictitia actio, condictio. Et dies quo quo ſe judicio ſiſti debebat appellatur dies condictus, dies dictus Theophil. a4 g. 15. f. b. t. Huinſmodi autem denominationes cum potiſſimum in perlonalibus actionibus frequentarentur, ob id quod per eas non aſſerebatur res, ſed intende- batur aliquid à perſona dari vel fieri oportere, factum eſt ut actiones perſonales hoc nomine notatæ ſint Cujac. uib. ³. 5 3,. Weſemb. ad d.§. 15. G& interpp. vnlgo T.b.:?. Quamquam aũt hodiè antiqua illa denunciandi ratio in foro noſtro pſa- nè deſuetudine ſit adumbrata atque adeo nulla amplius ſit tali denuuciatione opus ne quidem charitativa, ut vocant, canoniſtæ& Panorm. in c. licet li. de Simon. Donell. ad 10. u. 2. C. 3e pignor. Cuiac. d. 09.25. Obrech. dif. de form. lbell. th. /6. Duar. 2. 4if½. 25. Andr. Clud. in præm. tr. de condict. u. 26. Difl. Hot. ad l. 10.& Da. comm. ad l. quidam Hiberus f. de S. P. V. Coraſ. 4. Miſcell. 7. Mynſ. ad S. 15. I.h.t. tamen res ipſa in univerſum remanſit,& nihilominus condictionum no- mine actiones perſonales omnes omninò deſignantur, licet abuſivè, ut loquitur Imperator in d.§. appellamus ibique Vult. Donell. N eſ. Heig. I. b.(d) eſtenim diſtributio generis in ſuas formas ſpeciales, quæ in cuiusq́; actionis proprio fine ſpectatur h. e. diſtribuitur totum, velut cauſa finalis omnium actionum in dupli- cem formam, veluti effectum geminum cauſæ ſinalis communis. Nam cum omnium actionum communis ſi finis adeoq́; forma cuiusq́ue actionis generalis perſequendi in judicio aliquid&c. Et in his finis exerceatur ſui finiti ſpecialis cau- la, quod ſpeciale finitum duplex eſt ſeil. aut ipſa rei reſtitutio aut ſolutio debiti. Urique ex hoc duplici finito duplex arguitur finis ſpecialis,& ſic efficitur ut quæli- bet actio ſit vel in perſonam id eſt, propter perſonam: aut in rem h. e. propterrem arg. l. ult. verſ. ſiquidem& verſ. quia ad CS. Jyl.§.=. fde nox. act. Cuiac. in par. ſi quadr. paup. fecuſ. Acat. Acconſequenturꝗàâ ſine erit hæc diſtributio. Quanquam aũt in actione perſonali quoq; agimus propter rem 1. 5. f de in lit. iur tamè anim- advertendum eſt, hunc finem actionum perſonalium nõ eſſe primarium& ſum mum formæ ablolutè cohærentem, ſed finem ſecundarium. Ad hæc ſiab effici-
ente caula eſſet diſtriburio, oporteret ipſas partes diviſas, diviſi cauſas eſſe conſtitu-
entes& integrantes totius diſtributi, h. e. oporteret totum quod nobis eſt actio conſtare ex duabus hiſce partibus tanquã efficientibus cauſis, re& perſona, ſicuti Dialectica conſtat ex inventione& judicio, domus ex area, columnis, parietibus &c. Arqui actio in rem& perſonam non ſant partes integri. ſed univerſi, hscee
b 2 lviſio

diviſio univerſ̃,(Logieus dicit generis) in ſpecies, non integri in ſua membta, cum . 6 4 8.. 2 à tocum non conitituant actionis, ſed à toto actionis proficiſcantur. Unde à cauſa
efliciente non eſt Gœd.%. 5. diſp.9. th. 19. Eguin. Bar. ad§.1. f.5. f. Diſſ. latè Donel.
ad§. 1. f. 5. t. qui diſtinctionem hanc à cauſa efficiente deſcendere putat alii aliter. Haxp. Coraſ. Vult. ad d.§.:.1.b.(c)§. t.ibiq Dd. 1. 5. Alciat. ad tit. C. de in ius voc. Nam in his quæ non ſunt cognititionis, fed ordinarti juris, ut Sueton. de Claud. lo- quitur, Magiſtratus Romani non cognoſcebant ipſi. Et verò, exceptis paucis, non Poterant. Duar. 7. Adiſß. 15. Scip. Genril. l1ib. 2. de iuriſaict. c. 21. Et hoc tam eviden- ter demonſtravit vir ampliſſimus Du Gotfr. Anr. ICtus celeberrimus, præceptor ac præſes ſumma animi obſervantia mihi colendus in diſp. Antevult 5. th. 15. G- ſ**⁷⁴. ut nulli dubio amplius relinquatur locus. Diſſ. Vult. 1. diſcept.:1. Dabat autem Magiſtratus iudices, quos privatos, ſpeciales datos pedaneos, recuperatores variè appellabant. Barn. Briſſoniusiu ſwis oom. de. S. verum de quo arbitrorum genere 5.3..t.t. ſit accipiendus, vehementer controvertunt Dd. Conſtat namque triplex eſſe athitrorum genus) licer contradicat Treutl. p., diſp. 12. th. 4. lit. f Unum eorũ eſt, ut ſive æquum, ſiue iniquum dicat, parere debeam us, quod obſervatur, cum ex compromiſſo ad arbitrum itum eſt: alterũ eiuſmodi, ut ad boni viri arbitrium re- digi debeat ſocietatem§. arbitrorum f pro. ſoc. ubi Batt. Caſtrenſ. in 7.! ſf. de iu- dicius. Quorumilli dicumur arbitri com promiſfarii item ſimpliciter arbitri: hi vero arbitratores, Geil." 66.: ro. Ant. Blanch. Ae compromiſ. tertium genus eorũ elſe perhibetur, qur arbitri jutis dicuntur/ 9. 1.1%. V. de hus qui ſatiſdar. cog. l. cum apertiſh l. fin. C. de iudiciis, quorum nonuna eſt, ſed multiplex ſpecies, ut rractant Jalon.& Dd. ad A. 1. 9. 10. qui ſatus dar. cogunt. Nobis, qui d.§.:1. I. 5. t. de arbitris. qui addebantur judiciis b. f.& arbitrariis intelligi debere autumant, propius ³ vero abeſſe videntur Cujac. Weſ. Vult. Heig. ad d.§.. 7J. H.:. aliter concludunt Donell. Mynl. Schneid. ad a.§.;⅓ ͥυ de arbitras compromiſſarits, de quibu tot. tit. ſf & C. de recept. arb. oquitur, exaudiunt.
b V.
Actio in rem eſt ea(a) qua nullins ex conventione vel malef- cio rem noſtram ſeu jus, quod ex cauſa veri vel quaſi dominii no- ſtrum eſt, contra adverſarium in ea re inve eo jure controverſiam nobis facientem,& in vera vel quaſi poſſeſſione conſtitutum vin- dicamus. Suggerit definitio tres notas actionis realis.(b) Sed hæc omnia ex formulis realium judiciorum juris veteris a pparebunt clarius.(c)
(a)§. ö. Ide acf. A.I.25. H. de O.& A. Conſtat hæc definitio genere ſubin- zellecto, quod per particulam ea declararum volumus. Et forma, quæ eſt infine. Actio namq; in genere lumpta eſt genus proximũ actionis in perſonam. Fotma ex
ne

rbra, eua adeà caud
— lats Dond at aliiali — ee in iu vir — eClaud. b. * Jpaucis no
= am eviden- =p pracepta- =3. th. 19.9 — Jabat auten ratores vant Mtum geyer =oque tiyle — Unum eoüi 3 atur, cume Abittium ue = K de en atditii:i eh wn genusecii 4—x. cog. leum =, ut tracann 1. 2t. de aubitts = t propinzi concludan
„ ubus ntu
ti vel malei 1a4b= minii do e 6=trovetſan of Tmtumii-
all ⁴) Sed he!
tet pparebu
2 gnirnere ſülr linirene 4 orm= uxeſtintt
Pett
d m 1 Fomm. ſo
ne petendi cognolcitut᷑,ſicuti hane petionem intendimufnon propier perſonani obligatã.ſed propter rem, ut cum ea nobis abſit recipiatur à poſſeſſore.(b) Prima
eſt ut deſcendat ex cauſa veri vel quaſi dominii, gl. in§.:. verſ. aut cum es ibig, Dn-
Joh. Borch. Ciſner. Giph. Donell. Vult. 1. b.s. In actione enim in rem, ut Paulu⸗ ſoquitur proprietas vertitur 1.14.9. ult. ff. de except. rei. jud. vel, ut idẽ Paulus alibi teſtatur, dominii lis Ueviètus i6. fade uſur.§. 1. 2.5.. †. f. t. Secũda nota eſt ut detur adverſus poſſidentem ad quemcunq́ res pervenerit, quia rem ſequitur ut noxa ca-
ut l.⁹. de nox. act. Et diverſitas poſſeſſorum nõ tollit actionem in tem. dummo- io cadem ſit res; verùm hæc nota perpetua non eſt ſed quandoque& poſſidetni ſeu contra non poſſidentem datur in rem actio, ut arsumento eſt actio negatoria,
§. 2qus f.b.t. tametſi eo ipſo contra poſſeſſionem libertatis rerum noſtrarum darĩ
videatur, quod datur contra eum, qui nobis huius juris controverſiam faciens:& nos noſtra libertate non ſinens eam libertatem tanquam detinet Donell. 20.
com. 5.§. ergo ex his attionbuu. Quid)? quod etiam actio perſonalis interdum non
niſi contra poſſidentem datur 73.§. fin. /1. 4. fin.§. Item Julianus 117 f. ad exhiben. Id tamen evenit in actione perſonali irregulariter, cum eius hæc ſit natura, ut ſem- peradverſus eum qui eſt nobis obligatus locum habeat, ſive poſſidear, ſive minus Giphan. Cujac. adl. 25. f. de O.& 5. Tertia nota eſt à proprio fine actionis in tem deſumpta. lIdeò enim proditæ ſfunt actiones in rem, ut illis rem ſeu jus quod ex cauſa veri vel quaſi dominii noſtrum eſt, aſſeramus& vindicemus.§.:14. 1.5.t.§. 1,§. 4 gloſs. in l. 25. ff. de O.& A.(e) Bona hic occaſio eſſet omnem remex anti-
quitatum annalib. latius repetere, ſed brevitas, cuius quantum fieri poteſt, ſumus
peramantes, hoc nom admittit. Quia verò cognitio formularum antiquarum non minimum luminis toti negotio eſtallatura, leviter faltem eas attingamus. Et qui- zem olim in rem acturus intentabat actionũ hoc pacto. F undus qui eſt in- agro qui Sabinus vocatur meus eſt: ibique ego ex jure manu con- ſertum voco. poſſeſſor contra. unde tu me manu conſertum vocaſti, inde ibi manu conſertum revoco Cicer pro Muræn. Res mobilis ſeu ſe movens in jure exhibita ita vindicabatur: hunc ego hominem ex jure Quiritium meum eſſe ajo. Contra qui exhibuit. Ego eum contra vindico. Et hæc formula à ICtis com- poſita præeuntibus iildem, in jure apud Prætorem à litigantibus pronunciebatur: qui carmen etiam Prætori componebant, ite viam, rediteviam. Deinde poſt causà cognita præror, judice electo,& approbato,& formulà in- zentionis ad formulam judicii redactà, judicium conſtituit. Conſtituit autem aut purè aut coniuncte: purè ſi reus nihil dixit quod ad ſuam defeniionem perti- neret: ſed ſimpliciter intentionem actoris negavit. Exempli cauſa in actione in rem talem dedit formulam. Cajus Aquilius judex eſto. Si paret fundũ
capenat: de quo Titius agit cum Sempronio, Titii eſſe ex jure Qui-
ritium: ut is Titio reſtituatur: Sempronium condemna: con- G B junctè,

MHanctè cum quid ad rei defenſionem fuit allatum, ut ſi actor in rem egit: Ajo Ti- 5 atii hetediratem ex jure Quiritium meam eſſe: Reus contra reſpondit: imò Titii 6 hereditas mea eſt non tua: niſi teſtamentum prodatur quo tibi delara appateat. Hie prætor non purè, ſed conjunꝗtè judicium dedit hoc modo: QCurio ln Judexeſto: ſi parer Titii hereditatem eſſe Sempronii: extra quam ſi ex teſta- al mento Mæyvii eſſe liqueat, eum Sempronio condemna. Et hic eſt ille 1 judiciorum realium modus quo jure veteri judicia impetrabantur. Eleg. Eguin. jn Bar. Vult. ad§. ¹. T.5.. Duar, adl. 70.de pact. u Xn VI. haul Actio in perſonam eſt ea(a) per quam quisque adverſarium- u ſuum ex aliquo contractu vel delicto obligatum tenet in hoc, ut aut det aut faciat: vel, ut Ilp. definit breviter: actio in perſonam eſt, 0po quâ cum eo agimus qui obligatus eſt nobis ad dandum vel facien AR dum. Ex hac definitione tres colligo actionum perſonalium no- m. tas.(b) Quodipfum ex veteribus actionum perſonalium formulis Di rectius peicipiemus.(( 1 im (a) S.I.1h,e.25. ſf de O.G& A. Genus eſt actio,& quemadmodum actio in a rem propter temi ita actioni in perſonã propter perſonam nobis obligatã compa- V rata eſt.(b) Prima eſt. Quod omnis in perſonã actio aut naſcatur ex obligatione, v & nulla ſit actio in perſonam, quin ſit ex obligatione pulla, inquam, actio præter ar b hanc id habet& nulla in perſonam id non habet. Eſtenim obligatio actionis in un perſonam prima cauſa cum generet actionem in perſonam ſele obligantem k.7. I. emm de 9. G& A. ibiq; Giphaan. Ilice: 42·§.ea autem ſf. de præcurat. UIt Theoph. obligatio-— nem ac de cauſa matrẽ actionis perſonalis rectè dixerit. Vide Cuiac. iu recitat. ad. wm k.. de O.& A. obligationem autẽ generant contractus vel quaſi, delicta vel qua ſi nun 4. 1¹. ff. de O.& A.§.]. SS ſe*%. I. de oblig. Secunda eſt, quod actionibus in perſonam a petit actor condemnari reum, ut obligationi ſatisfaciat, ut iudex facta probatione lab ſecundum actoris intentionem reum condemnet. UIt enim cuiusvis obligationis ampl s finis eſt, ut quid nobis ſolvatur iu pr. 1de oblig.& quid uobis detur Rat aut præ- e ſtetur 1.3,.de O.&-f: ſic quæ ex cauſa obligationis inſtituitur actio, eò refertur, 7 dron ut iſtum finem per condemnationem ac ſententiam iudicis aſſequamur d. l. 21. ff. edie de O. G.A. Ant. Fab. /. coniect.,¹.&,3. Tertia, quod omnib. in perlonam actionib. lla ea conveniat qualitas, ut perſonæ cohæreant ea mꝗ; ubi ubi eſt conſecentur„ceu, S lepra leproſum, ut loquitur Zal. ad§..15.⸗z. Hinc tralatitiũ eſt apud Dd. actiones ofen Perlonales nõ competere adverſus ſingulares rei poſſeſſores vide ſeg. ult. S.ult fde Kdeg contr. empe. l. J5. O. ſicert. pet. N eſ.& alii ad§.z. 1.h.t. Hiſce ommb. conſequens eſt a. G actionem ad exhibendum perſonalem eſſe actionem. Dn. Ericus Heidem. A ß.doo.ʒ delle
theſ. ult.

Piteaſod —. imò di — aa appatea — Q Cani ¹ ſl ex telt
t hic ektl Akleg Eguh
— erſarium in hocu ſonam e = nel facien. talium n. Hz formuli
6= dum adioin gaa comy. obligations 1* actio prar 8l= oadtionbi Tantem 14 = h.obligaw-
C=n recitat ÄM
ſit Eica vel qul Su- in petlonam a probatoon — oblignnions
s“= rHat autpt
aAm 1, ed fekerig a naurA.7299 o Sam aciodh te= Ctentut, cl tar Dd. choks 3 ul.Hal ſ4 12 zuſeqperse = dem. Aſf theſd
theſ ult. Giphan. dl† ſta⸗ O.&Aꝓ ½ eſt in par Rad exbib. Diſſ. acriter. Donel-
aad interditta aiſſ. Treutl. ꝓ. 2. Aiſp. 2 5.lit. c. Vult. diſcepe. c. 4.(c) In perlonam
ad§.i. venſ. namq, 1d. h.t. Aatius z20. conj. i9. in perlonalium quoque actionum nu- merum reponendas eas actiones, quas interpp. in rem ſeriptas vocant Donell. Heig Eguin. Bar. 44§.„.I.hit. Ant. Fab. 20. com. 10. Tandem actiones præiudi- ciales in rem actionibus annumerari debere, interdicta vero contra actionibus in perſonam ex dictis rectè concludimus. de hac utraque difficillima ſane quæſtione adeundus eſt& conſulendus Dn. Gorf. Ant. vir Am pliſs:&.] tus excellentiffimus Præceptor, Præſes ac Patronus meus ætetèm plurimum m hihonorandus in dif†p. ante Vult. 3 unde difficillima quæque facillima evadent Diſl. au0ad actioues præ- judiciales. Vult. ad& præiudiciales. I. h. tt u. 12. cumque ſecutus Forſt. lib.. Aiſper. theſ lib. ui lib. 4. disp. diſp.. theſ. i. lit. c. Langer. in tr. de eacept. p. 2.ũ. u. 109. Quo-
agebant vereres hoc modo: In uſu ajo te decem dare oportere vel domùm facere oportere. Quicquid enim ex obligat: oriebatur, his verbis deſignabatur: dare, facere, oportere: utex infinitis iuris noſtri locis conſtat 1. f. d. ſi cert. peta- tur. ſi acłiones 63. ff. de O.& A. l. 19. ſf. de cond. ca. dat. con. non ſec.& aliis ſmilibus. Dabant autem prætores ut in actionibus in rem ita in perſonam iudicium aut pu- rum aut coniunctum: purum ut C. Servius iudex eſto. Si paret, Titium Mævio centum aureos depoſiti nomine dare oportere condemna eum iudex: comun-
ctum: Caius Piſo Juder eſto: ſi paret Octavium Sempronio ſtipulanti 100. ſpoſpondiſſe, extra quam ſi metu adductus ſpoſponderit: condemna eum iudex. Vide Duar. ad t ⁷,½ hin. ff. de paft. vetum enimvero ordo hic exercendorũ iudicio- rum tam in reallbus iudicits, quam perſonalibus antiquatus eſt hodie que de omnibus cauſis extra ordinem ius redditur.§. ult. Inſt. de interdictis, Idq; conſti- tutione Conſtantini conſtantio& conſtante conſulibus quoad formularum ſo- lennitatem effectum eſt. 1. z. c. de form. Et imperat. ſubl. Cum enim propter ni- miam& ſuperſtitioſam formularum ſolennitatem multi ſæpe gravarentur, quod, qui vel Syllaba deerrabant, cauſa caderent quà de cauſa Marc. Tullius JCros ſyllabarum aucupes alibi appellar- noluit Imperator ullum hoc nomine gravari amplius. Non ita multò poſt Theod.& valent. Imperatotes quoque conſtitue- runt, ut ne ulla magis actio antequamn Magiſtratus adiretur impetrari deberet Sed ut omnes actiones, non obſtante exceptione non impetratæ actionis, ex legibus& edictis ipſo iure ſine ulla impetratione, litigatoribus competerent. Hodie igiur qui alterum convenire in animo haber, non ut olim prius adire prætorem tene- tur,& ab eo formulam& actionis conceptionem poſtulare,& hanc iudici dato offerre, ſed ſaris eſt ſi actor ad Magiſtratum acceſſurus actionem habeat, quam rei & negotio propoſito convenientem eſſe conſtiterit 7. 2. C. de form.& impetr. ſub lut. Obſervandum autem, licet hæc ſuperſtitioſa actionum ſolennitas in uſn eſſe deſierit: tamen rem ipſam remanſiſſe& ordinem aliquem& modum tenendum.
Qua

Qulrationè multa 44§. ¹. I5.- disputantur de form̃a eonciplendorũ libellorum. De quorum coneeptione ſi& ego paucis concluſionibus, breviter tamen egero fortè non malè ſtudium& operam ſum poſiturus. Si enim qua in jure noſtro do- ctrina diligenti excuſſione&examine digna eſt. haud ſcio an ulla potius, quam hæe quæ eſt de concipiendis& formandis libellis. Sed ad rem. VII.
Libellus[³) definiri poteſt, quod ſit conceptio verborũ quæ- dam ſcripta(⁹) actoris intentionem continens. Eſtque vel civilis, qui& conventionalis(c) vel criminalis, qui& accuſatorius dici-
(a) Libelli nomen æquivocum eſt, ut ideò pro ſubiecta materia variè accipi debeat. Nam libellũ pro ſupplicatione JICti interdum ſumunt toe. tet quand. libel. princiy. dat. lit. conteſt. Nonnunquam ſignificat teſtationem ſeu voluntatis noſtme declarationem, ut ſi libellus repudii dicatur miſſus uxori!. ſ ꝓꝓænieuit ff. de divort. interdum dicitur appellatorius libellus, qui appellationis cauſa à litigatoribus proponitur 7.1.§. ult, fdr appelat. plures alias huius vocis ſignificationes congeſſit Oldendorp. iu tr. de forau. libell. Nobis quid libellus ſignificet, ex ipſa definitione manifiſtum eſt. Conf. Nov. /53. ½. S. ſaucimus& 4.¹.§..de edeud.(b) noſttis vo- catur die Klag/ Vult. ad§. 1. 1. h. t. conceptionem verborum voco ſcriptam. Etſi enim ſolennia verba antiqua in deſuetudinem abierint, nihilominus libellus rectè dicitur verborum conceptio, quoniam nõò ex lubitu& ex cuiusvis cerebro eſtex-
hibendus libellus, ſed certa forma jure& conſuetudine præſcripta. Malo autẽé di- cere conceptionem verborum ſcriptam, quam brevem ſcripturam, ut Socino&c alüs placuit, id enim non perpetuum eſt ut ſit brevis ſcriptura. Obrecht. in tr. de form. uibell. c. 2.(c) Civilis libellus eſt, quo intendimus nobis aliquid dari vel fieri, præſtari, vel reſtitui§.. J. H. e.§. liberum I. ad l. y. Nam cum libellus petitionem noſtram complecti debeat, apparet eum id concludere oportete quod& actio qua experimur. Omnis autem actio intendit& concludit unum ex his duobus, quodex contracn vel delicto dare, facere vel præſtare oporteat adverſarium, aut tem noſtram reſtitui propter jus in re competens..; 1. ½. us Bartol.& gl. ſepuleb. vuiolat.(d) Criminalis libellus eſt, ſi in id agatur, ut in facinoroſum animadverta- tur vel maleſicium publica vindicta vindicetur, ita ur nihilad agentem pervemat, fed, ſi quid pecuniæ, luendum fiſco cedat eiq́ue inferatur per!. fin. C.& ibi Da. de feriu& atae. Nam ex fine, ad quem agitus, diſcernitur poriſſimum criminalis per- ſecutio à civili, ut monet Mnſe roſponſ. 20. u. 6. Vide Clar. Ab. ⁷. ſenten.. q. 1. 2.3. Duar. lb.:I. A l. c. 25. Falluntur tamen qui omnem pœnam pecuniariam fiſco etiã inferendam, civilem non criminalem eſſe arbirrantur arg.7.:.§.ſin. ad L. lul. de am- bit. I. ſin. C. de mod. mut. gloſſ. in l. 3. in pr, ff. de ſepulch. violat.& in l.’. C.eo. Duar. lub.:. diſ..³. RKobert. 1. 2. feut-9. Zanger. in tr. de except. part. 1. c.i. uu. 6. Me-
b noch,
M Cc me
dee Ral deld quo rant
poli
pob
etiar
Spe ae 4 mino neau alter elede tentis choco clago. plecti Kne tanqu ſoin putacu men üt qe firn lbelli 0 nolem mo, qu

eon * oſtro do. uam has
=ũ qu. Beiyilis, Ku dici.
* lie accij rA. hel. iüsnoltn A kdvun 2 aztoribun — ongellit — mitione ¹(ſteisvo- n un. Etſ Mdprecte eleex⸗ Nauédi d inox an n. de ne heri⸗ uodem 1R0io a cluobus, aa m, aut Sſepulch. Aandyverts- ervenut, = D4.4, rr alis per⸗ — 7.7,23,
a iſco etii
l Fe am⸗ — Duar. — 7 Me-
noch⸗
noch. 2. ar Btr. jud. quaſt. 25. De jure Sax. huic quæſtioni nullus eſt locus. Con-
ſtat enim, illam eo jure rantum eſſè criminalem actionem, ex qua ad pœnam cor-
poris afflictivam agitur, Wann die Klage an Haut vnd Haar gehet/ Landrech⸗
1ib.z. art. ĩ3. ibi: vmb alle Schuldt/ e ub.:. art.. Beuſt. de jureiur.. 97. Mynl. cent.
4 6/. 41. Shal VIII.
Rurſus uterque aut eſt ſimplex qui etiam abſolutus& ſum- marius dicitur(a) aut articulatus qui& poſitionalis appellatur. Concipitur autem vel in modum Syllogiſmi pleni() vel Enthy- mematis.(c)
(a) Et hic, cauſam ſerie continua ſummatim& uno orationis contextu com* plectitur, Dn. Eric. Hœd. aiſp. F. hheſ. 2 5. Vult. ad pr. I. de act. num. 42. Cujac. ad Rubr. de libell. oblat.(b) qui ſingulis articulis, ſingulas cauſæ circumſtantias deſcribit Obrecht. in tract. de form. libell. cap. 17. dicitur etiam poſitionalis, non quod poſitiones& articuli propriè non differant vid. Geil. ibro primo°bſ. 79. Ma- rant. de ord. judi. par. 6. titul. de poſit.& artic. produc. ſed quod communis uſus poſitiones& articulos confundit. Plerumque in advocati dicunt, item ponit& Probare intendit Geil. Aick. loc. In ipfis autem articulis conſtituendis etiam atque etiam videndum, ne ſint multiplices, impoſſibiles obſcuri, impertinentes,& juris. Specul. tit. de poſit. in verbo multiplices.§. ſeptimò vidend. n. 2:. Ferrar. de form. ex- cip. cont. poſit. in verbo multiplices. Geil. lib. 20. o9/.S1. G§2. Bocer. ck. J. dip. ¹17. thef. 4⁰.&ſe*ᷣd.(c) quomodo tribus partibus libellus conſtat propoſitione mmirum,
minore ſeu aſſumptione,& concluſione. Maior legitimam ex jure cauſam ſeu medium coneludendi(quod Ramus in Diale cieis vocat argumentum tertium,& alii terminum medium) continet. Quæ ſi univerſalis ſit, affirmativa, vel negativa eſſe debet: affirmativa ſi eſt, debet prædicatum eſſe tale, ut conveniat omnib. con- tentis ſub ſubiecto: ſi negativa, prædicatum debet eſſe tale, ut nulli rei ſub ſubie- cto contentæ competat. Minor ſeu aſſumprio narrationem facti proponit: Con- cluſio in ſe petitionem ad utrumque tam judicem quam reum referendam com- plectitur. Exponit enim quid petatur. Bald. in 7. 2. Cod. de probat. Quæ& apta & negotio propoſito conveniens eſſe debet cum tota libelli vis in concluſione tanquam in cardine vertatur Jaſ. ad§. J. h.:. Geil..26/.S,. u. 16. Hæc tamé Conclu- ſio in criminalibus& alijs nonnullis caſibus, de quibus vide Jaſ. all. oc. non æquè
putatur neceſſaria ſed ſufficit ſola facti narratio& medium concludendi quod crĩ- men ſit commiſſum Bart. in 7. 13.§. pæna. ff. de his qui not. infam. Wel. in par. C.
de form.& impetr. ſubla. u. 7.& in par..de edend. n.. Geil. 1.05931. Hunc autem libelli ordinem confundunt alii, qui maiorem conſtituunt in facti expoſitione, mi- notem in cauſa petendi. Siquidem cauſa petendi eſt argumentum tertium Ra- mo, quod tam in maiore quam in minore cum aliqua quæſtionis parte deber diſ- C poni.

poni. Terminus ecgo medius neque maĩor per ſotantum eſt neque eriam minor tantum, ſed in utraque Syllogiſmi parte recurrit, concluhionem autem nunquam ingreditur. Vide Nicol. Reuf. deciſ. uu. 4. Non tamen in ficias ire pofſfum, pro- politiones in libello per Cryplin inverti ſæpius id quod res ipſa loquitur& quoti- diana teſtatur experientia. Obrecht. in tr. ae form. libell.c.: 3.(c) in cuius princi- i0& concluſione ea ſunt obſervanda, quæ in ſuperioris libelli exordio& con- cluſione obſervari ſolent: hoc peculiate, quod poſt exordium facti, narratio poni- tur, nec ante narrationem vulgo cauſam petendi exprimit. b I X. Ut rectè formatus ſit libellus neceſſe quoq; eſt, ut in exordio nomen judicis(a) nomen agentis(b) nomen rei conventi expri- matur(c) ac quid(d)& quo jure petatur in eodem exponetur.(e) (a) Ut conſtet conram quo alter alterum conveniat. Non tamen opus eſt ut judicis proprium nomen exprimatur: ſed ſatis eſt, ut ab officio deſcribatur prę- miſſa honoris præfatione. Jure quidem veteri nomen judicis exprimendum fuit,
non etiam Prætoris, quia is certus fuit 7. 5o. ff. de iudiciis. Bocer. cl. J. qi†m.12. theſ.rs.
Obrecht. eu d. dity de form. libell.(b) ut liqueat, quis agat. Illud nihil refert, an actor libellum in prima an tertia perſona vel planè imperſonaliter proponat, Batt. & Dd. ad. 3. deedend.(c) nomen rei ideò eſt collocandum, ut ſciatur, contra quem agatur,& coram quo lis ſit conteſtanda. Neque diſtinguimus, an unus vel plures ſint rei, ſingulorum enim nomina ſunt exprimenda, nec ſufficit nomen unius ex primi, cæterosque vocabulo conſortum denotari Bocer. cl. y. ai ß. 17. theſ
77. niſi fortè plures nonur ſinguli, ſed ut univerſi conveniendi ſint, ut ſi univerſt-
tas, vel civitas, vel collegium quoddam conveniatur, non ſinguli de illo corpore erunt exprimendi: ſed qui ſunt in civitate conſulatum gerentes: in univerſitate Rector, in collegio Magiſter Bart. in l. z. C. de iure Reip. libro 12.(d) diſtinguen- dum tamen inter actionem ſpecialem vel univerſalem& generalein. In ſpeciali omninò requiritur, ut res ſpecificè ſignificetur,& exprimatur, ut in individui ſigni- ſicatione accipiatur, in univerſali acgenerali nihil opus eſt res ſingulas in petitione exprimere 7. 10..de petit. ber. Id tamen agendum eſt, ut quoad eius fieri poteſt, certum quid comprehendatur, arg.§. curare. I.5.t.(e)§. 1. I. ubi interpp.h.t. De- bet itaque libellus juſtam ac legitimam agendi cauſam continere,& quidem cau- ſam proximam, ſi reali quis actione experiatur. Satius tamen eſſe ſi quis remo- tam etiam in hoc judicio ſpecificaverit cauſam Dd. tradunt. I. ſi mater 11.§. 1. 2.1. G& an ead.142. fde except. rei iud. 1.1·9.§. 1. G 2. f. de R. J. ubi Petr. Faber. Heig. ad§. J I. 5.t. Diſſ. Treutl..ſ. ifß. 10. theſ. lit. a. In perſonali verò actione utra- que& proxima& remota autſaltem remota exprimenda eſt. Geil. 1.»bſ. 5:. Do-
nell. ad..3. u. S. C. de edend. De eo hoc loco interpp. anxiè quærunt actionis nomẽ
jure civili an exprimendum ſit? affirmavit diſertiſs. Donell. ad 1. 5. C. de Se Mt? amemayvt dilertils, Donell. ad, C

=w winet nunquam — um, pto. —& quoti — us princi. — lio R con atio doni-
cexordio tur.“
en opuset 12 ibaturyn t—adumſi d 2 the 1= lrefera onat, ti ur, com d=em ue — icit nona 4.—— 165.7 H duſi unixerk 1 llo corpot rrnniyerltat (äſſtinguer- AIn ſpeciil 2= iduiſſigr 4n petitione eii pote, p.h:. he⸗
nidem cau⸗ ſam uis temo-
—
I.§. 1.2.4
d„ ber. Beig c= doneutla- 9f5 J. Do⸗ 81ynis nome 4,— At edend. n
C onfer Gilken. add.I.3. Jaſon/ Feod. in contrariam ſententiam proni funt Va- con. à Vacun. 5. declar. 64. Obrecht. in aiſp. de form. libell. theſ. 1:/i.& ſeqæ. Bocer.
elaſ.. difß. ¹7⁷. heſ.27. Nos Donell. calculũ noſtrum addimus. Hanc tamen ne- ceſſitatem ſi jure canonico ſublatam eſſe dixeris meum quoque duοιπνκν adiiciam c. g. exxt. de iudiciis. c. ult. de oblat. libell. Geil. 1.09/‧6z. in pr. Licet autem hodie ne- ceſſe non ſit conceptis verbis nomen actionis edere, ita ut jus illud quod nobisex facto competere contendimus, nominatim& ſpecialiter exprimatur, ut ex man- dato, ex vendito: tamen factum narretur& cauſa petendi ſeu medium conclu- dendi exprimatur neceſſe eſt, ut ex illo jus agendi cettum colligi poſſit c. dile ti exr. de iud. Partes namque atque judices de actione propoſita certi eſſe debent, quum quælibet actio ſua certa ſubſtantialia habeat. Hinc iu c. 1. de mutuis petit, Et c. ex- perientiæ 2 7.. jubetur actor dilertè proponere quid petat,& quo jure ſibi debere
exiſtimet: idque ſupremum Imperi tribunal religiosè, obſervat. Unde ſequitur
nominis quidem expreſſionem nihil curandam: rem tamen iplam diligenter& ſummo ſtudio perveſtigandam eſſe.
*
3
X.
Porrè cum libellus comprehendere debeat intentionem actoris utique oportet, ut ſit clarus, quo reus intelligat, ſitne con- tendendum potius an cedendum.(a) item certus non obſcurus, non alternativè conceptus(bL) qui ſi manifeſtò ineptus appareat judicium ipſo jure nullum eſt, ſc) quæ ineptitudo ex concluſione
nullo negotio cognoſcitur.(4)
(a) l. jf.de edend. l. edicta. C. eod. l. certum pr.&s.i. ſde confeſſ. c. 2. eæt. de oblat. ib. Geil. 1. 0/‧62. Incertus tamen admittitur ſi actor juſtam habeat igno- rantiam quod de tota§. incerta. f. de R. T. arg. ‧⁷.§. fin. f. perit. her. Item in cauſa ſpolii c. ilectus& ibi Bald. exr. de ord. cognit. In petitione fructuum l. ex divenſs§. 1. ff. de R. V. Jaſ. in l.i.de edend.(b) I. Prator edixit 17 5.§. quia ff. de iniur.&. fin. de reſcxipt. Hoc tamen in multis fallit, ut ſi illa incertitudo ex alieno facto oriatur. 7.1. 8. quia centum ff. quod legator& i6z Batt. in actione hypothecaria 1. 2. C. ſunus ex plur. her. ε6.§.13. f.de pign. ubi Bart. Geil. ¹. 260. 62. in remedio 7. 2. C. de reſc. vendit Dd. in d. 1.2. Geil. d. loc. Mynſ. 1. 6.93.(c) per text. ſingul. in c. i.cum di- lecti ext. de empt.& vendit. Geil. 1.obſ.b 6.(d) A.⁰. 3. ext. de empt.& veudit. Geil. 7.067,61.n. 15. Certè hodiè ex jure interpp. totus libellus ex concluſione æſtimatur. Non enim quid quale& quantum„ſed quid ex narratis concludatur attenditur. Jaſ& Bald. in!: ide edend. qvia eoncluſio libelli reſtringit narrata ad ea, quæ ex- preſsè in concluſione dicuntur. Unde Dd. concluſionem libelli, terminũ dicunt at Bald. a1l. loc. Bald. in l. 4. C. eod. Quemadmodum autemin libillo civili con- cluſio inepta efficit libellum nullum Jal. in. 3³. u. 19. C. de edend. d. ̈ l. Wel. in
C 2 par.

par. C. le form.& impetrat. ſublat. Sic locum& tempus perpetrati delicti ſi crimĩ- m̃alis libellus non contineat ipſo jure collabaſcit Geil. 1.000. 5 zQ. W urmſ. pact. obſ. tit. 9. obſ. 2.
XI. b
Ed autem libellus primo loco judici offerendus(a) deindéè
parti adverſæ(Ʒb)& quidem in omnibus cauſis locum habet, ex quibus judicium inſtituitur. Excipiuntur tamen nonnulſæ cauſæ,
in quibus ſolennis libellus non requiritur.(c)
(a) Auth. offeratur Cæde lit. conteſt. Mov. ꝗ3.§. ſancimus Nov. 12.(b) d. Auth. offeratur C. de lit. conteſt. l.. S. i. ff. d. edend. Quæ ſi pluribus locis bona poſ- ſideat in loco domicilii: vel ſi eo careat, ubi maximam bonorum partem habet exhiberi debet 7. F.§. ffn. ff. de iudiciis& ib Coſtal. Monoch.. remed. adipiſc: paſſ. num. 4 5%.& ſeqa. Sed cuius ſfumptibus reo copia libelli eſt danda? conſuetudi- ne aliud non jubente ſumptibus ipſius rei Wurmſ. 1b.z. pract. obſ. tit. 9. obſer. 9. (c) ut ſi in cauſa ſummariè de plano& ſine figura ſeu tela judicii& longo ſuffla- mine litis, ſola facti veritate inſpecta procedatur: cum in his qualis qualis petitio ſufficiat tantum ut factum narretur ut reus deliberare poſſit cederene velit an con- dendere. Clem. ſæpe de verb. ſiguif. Zanger. in tr. de ex cept. par. 1. cap. 2. num. 4. Roland.& Valle conſilio 7 num. 37. Quæ vero ſint cauſæ extraordinariæ& ſum- mariæ, partim ex Ord. Cameræ Imperialu part. 3. cap. 2. Von abwechslung der audientz/ ordinariarum& extraordinariarum.§. vnd damit ubi 29. enumerantur⸗ pattim ex iis quæ tradunt Marant. p. 4. diſtinct. 9. n. 42.& ſe⸗x. Joh. Bapt. Aſin. in praxi judic. civil. cap. 32.&ſe⁵d. ſciri poteſt. In cauſis brevibus ac modicis, urt quæ longiorem indaginem non requirunt. Item in proceceſſibus executivis, in quibus officium iudicis imploratur 7. 75.§. 4. ff. de re ind. Coler. de proceſ. exe-
cut.p.3.c. y. Quando iudex per ſe ex officio procedit. Fruſtra autem in arbitrorũ
iudiciis exceptionem ſtatuit Menoch. de arbit. iud. 7. 15. vide potius 1. 1. l. non di- finguemus, ſfde recept. arbitr. Sic in Camera Imperiali in cauſis ſim plicis quere- læab actoris procuratore in termino primo non reproducitur libellus in iis cauſis quæ litis conteſtarionem non deſiderant iuxt. decret. general. Anno 1194. Menl. Decembr. Item in mandato de relaxando captivo. In hoc enim actor libellare non cogitur: ſed reus porius ad libellum articulorum cauſalium adſtringitur: quia cum incarceratio ex civili cauſa omni iure ſic prohibita. text. ſingul. in! nemo car- cerem 2. C. de exactor. tribut. lib. 10. ideo ex capite notoriæ nullitaris ſuper relaxa- tione pronunciari poteſt, ut factum 15. Auguſti Anno 1561. in cauſa Klingenbach contra Hamburg/ in cauſa Fiſch contra Gemmingen/ vid. Pet. Denaii. de iure ca-
mer,& Magnificum Dn. Rectorem Petr. Friderum JCtum præſtantiſs. præ- ceptorem ac fautorem plurimum honorandum, de manqd. ind. hb. 2. cap. r. ubi quoq; atttingit utrum mandata de relaxandis captivis in Camera Imperiali, cum dauſ an ſine ea decernantur add. Geil.,‚.00.7⁰. in pr.& ob/.26.2,2. XII. Clau-
oooöooöoöooöooöohoöoöoͤöoöoöoͤöoöoo —ͤͤſ.—

= diſtctim.
pad.,
. deind; abet, en
₰ caule,
= 2.() 4 — bonapal. — tem habet laiyiſ u = onllerud. 9.ohſer ngo ſullh — nals perii ( elitanca .2. num. n riæ&ſin =holunai 1 amerantur BBapt. in 1,= dodich, g 9=:cutiris,n et= roceß. tu. lnarbinedl dt=.I. non a⸗ S licis quele ban in iis cauſs 11ſ9 4. Meul m Or libellar a RXigitot: qu au ᷑ nemo du- ita aper telaur at. Aingenbadh D de iure at V=ntib. ble- .4 cap.Iici
et tn Defialicum
2. XlIChu-
xXII.
Claufulæ libellis, quas pragmatici ſalutates vocant, aliæ poſit exordium,(a) aliæ poſt facti narrationem,(L) aliæ poſt conelu- ſionem(c) ſubjici ſolent. De quibus latè diſſerunt Jaſon& Zaſ. ad
g. 1. I. h. t. Illa hic non ſatis expedita quæſtio occurrit, liceatne li- bellum poſt litem conteſtatam uſque ad ſententiam definitivam, corrigere ſimul ac mutare.(d)
(a) Urhæc: non ſe adſtringens ad ſuperfluam ſed tantum neceſſariam pro- pationern. Nam ſi actor plura in libello proponat ad omnium& ſingulorum robationem videtur ſe obligare, huic incommodo hac cautela ſuccurritur, Bart. i9 I. Divus 32. n./. dere. iud. Ferrarienſ. in tr. de form. libell. Difl. Bald. in l. non adeo 21. f. Cde liberal. ca.(b) ut hæc: ſe quidem hactenus amicè reum de ſolutione compellaſſe, ſed præter ſpem&c. Hæc clauſula ſi uſum ſpectes neceſſitatis, ſi ius civile potiusurbanitatis. Licet enim iure civili cuivis abſque extraiudiciali de- nunciatione in ius vocare. vide th. 4. lit. c.(c) poſt concluſionẽ hodie variæ clau- ſulæ ponuntur: primò poſtilla verba peto reum condemnari poni ſolet:& legitimis remediis compelli. Hanc clauſulam Barrol. neceſſariam iudicat in l. I. GC. de except. nobis otiola videtur: dicis cauſa, ſi Jaſoni credendum ad§.:. I.b.t. Se- cundò,& hæc clauſula addi ſolet cum pertinentis ſuis& cum acceſſoriis Bald. in l, 3. Cde edend. item lalvo iure addendi, ſed neutra opus eſt, cum utraque præter ius commune nihiloperetur Donell. ad§. 34. Inſt. hoo tit. Reſtat ad huc cautela, quam in fine cuiuslibet libelli adiicere conſueverunt pragmarici. Eſt autem hæc. Non in forma ſolennis libelli, ſed ſimplicis petitionis. Huic clauſulæ tantum ro- pboris Dd. adſcribunt, ut ordinem& alias proceſſus ſolennitates planè perimere
dicant, adeoque non cogatur iudex ordinem iuris civilis vel canonici vel munici-
palis introductum obſervare: ſed poſſit ſimpliciter de cauſa iudicare. Bald. in tf.
diffamari C. de ingen. mannmi ßis n..9. Sed verius eſt ut abſurditatem effugiamus, hanc clauſulam in ordinariis iudiciis inutilem eſſe& inepram, Anchor. conſ.33. per ſtatutum. n. 2. 3. præterquam ſiaddatur, niſi quatenusà iure ſolennis libellus requiratur Jaſ. in!. ait prator ſ. de jureiur. hoc ferme modo doch nicht in form eines zierlichen Libells/ ſondern ſummariæ nartationis& qualiseunque pecitionis, es we⸗ re dann daß der Klaͤger zu Recht denſelben ſolenniter zu proponiren ſchuldig ſeyn ſolte/ Wel. in par. G. de form.& impetr. ſublat.(d) diſtinguendo rem explicare Dd. conantur, inter emendationem libelli& ejuſdem mutationem, ut emendari quidem poſſit libellus uſque ad ſententiam definitivam: murari verò non aliter, quam uique ad litem conreſtatam. Hæc communis eſt& in praxi recepta ſenten- tia, à qua forte in judicando recedendum non eſt. Bart. Alex. Alc. Bolog. in? 5..
de edend. V el. chneid. ad. 54.71. h. 1. Geil. 1. obſ. rr.n. 9.& obſ. 74. n. 7. ſed ſi ex

zure ciili res metienda ſit, rectius indiſtinctè contrarium docuère Donell. in 71„.
Ede edeud. Dn. Ericus Hœd. Aiſp. 1„. thef.:ꝛ.& difß.;/r. theſ. o. Cujac. Eguin. Bar. 1 Mudæ. Donell. ad d. 5.,8 4. J. de a&t. Scip. Gent. iu tr. de iarisd. lib. i. cap.. In Ca- dun mera etiam Imperiali emendatio libelli poſt litem conteſtatam admittitur, ſi jura- enn mentum calumniæ nec dum ſit præſtitum, ut per interlocutoriam judicatum ſuiiit lli in caula Heinrich Roſtock contra Conrad von Rietheim. Huc faciunt quæ notat o Alc. ad l 3. u. 49. C. de edend. De jure porro Saxonico aliter huic dubio proviſum AA
eſt per guarendam, quam actor actu corporali præſtat, in dem Klaͤger mit Hand⸗ 9 geben die gewehr der Klagen angelo ben muß/ lb. 2. artic. /1r.& lib. 3. art. /14. Koͤn⸗ jan nich in proceſ. c. 45. Fach. aiſt. 42. Weichbildt art. 20. circa fin. ibi. wer vmb Ge⸗ qus richte Coler. p. 4. de proceß. execut. c. ult. n. 12. Beuſt. ad Subr. iureiur. uu. So.&((-A.. hæc brevil. de libellorum conceptione dixiſſe ſufficiant, redeamus in viam. aon
b b XIII. 4 uoniam aũt actiones vel civiles ſunt,(a) vel prætoriæ.(5) Age 9
de actionibus in rem(quæ meritò præmittuntur) civilibus diſſera- l mus. Sunt autem in duplici differentia, aut enim ſunt univerſi- tun tatis ſc) aut rerum ſingularum() de univerſalibus incipiamus. ael
(a) l. actionum 25 S.de O.& A. Civiles ſeu legitimæ ut Marcianus in 12. f. 120 ad Falc. nominat, ſunt, quæ ex certis conſtitutis& civilibus cauſſis deſcendunt.§. ſaa
ſed iſtæ ubi Da. 1.5.t. Et huc quoque refero actiones feudales vid. ampliſs. virum mm Dn. Goth. Ant. ICtum eminentiſſimum præceptorem ac præſidem mihi nun- 74 quam non honorandum, in difß. feud.i.th. i. lit. Refero etiam actiones, quæ ex u,
ducum, comitum& aliorũ Principum ſtatutis proditæ funt, arg. 6.9. ſ. de I.&l.§.1. I. de l. N. G.& C. Heig. Uſil. in§. ſediſtæ I. h. tit. Bruchman in Kubr. quæ ſint reg- Wel. in par. ff. de l. n. 3. Diſſ. Mynſ. Schneid. ad§. 3. J. h.:. Huc facit Theorica
illa, quod principes utantur reſervatis Cæſaris in ſuis territoriis, quod ita ſolent ſt! germanicè reddere daß ein jeder Fuͤrſt Keyſer in ſeinem Lande ſey. Hoc tamen inte nolim ita te exaudire, quod principes à§. C. M. inferiores, omnibus in univerſum mo
reſervatis in ſuis territoriis uti poſſint. Quid enim ſi reſervata 5. C. M. ſint incom- municabilia, ut quæ immediatam à S. C. M.& Imperio dependentiã requirunt: Iis
ſanè conſtat& omues fatentur inferiores à§. C. M. principes nõ gaudere. Quem- ofhe admotum enim individui deſcriptio definitũ ſuum nõ egre ditur: cum ſpeciei defi-. ſ nitio omnib. individuis illius aptetur: ita ſupremitas,(ut ita loquar)& univerſitas eete regiminis in S. C. M.& quæ hiſce cohærent, nulli alii aut Regi aut Electori aut cxhe Archiprincipi communicantur. Ut igitur hæc à Dd. tradita Theorica inveniat lo- 7/ cum neceſſè eſt, reſervata talia eſſe quæ principibus& aliis magiſtratibus perpetuis, at primò talibus, ſecundoò in ſuis territoriis, tertiò reſpectu ſuorum ſubditorum, com- do un petere poſſint, quorumꝗ́ue ſalvà atque univerlim illibatà imperii ſuprema pleni- quec tudine atque autoritate inter ſuos& in ſuis territoriis capaces ſint. Videantur Dd. turali diver-
————

onell.,„ 1. 2 Egnin.k — 1 k. InC.
= Riar ſiju lcatum kui 1 qux voa — 0 Proviſan a dmit Hand * Vr. 14. Kch eer vmb 8 ur. uu.. A vyiam.
= ie. 6) 9 anus diſſer = uniyerl. miamus.
nlusS in 1327
d.— ſcendunt
= phi. vimm
= mihi un.
= enes, queci Ade.G1” Nr Jhus ſint m d Mit Theona 8 1m d ita ſolen Hoc tamen i univetſun ( lint incon⸗ un. quirunsl 8— te. Quem. ra= ſpecieicet⸗ zu: univerlta ein Klectoti al eene invenütle tnt isperpetui ſu Eorum cofh- rii un ema pder⸗ ut. cantut D6 direl⸗
erſimodè hac de re ſentientes. Roſenthal. in tr. feud... concl. 2. Decius ade paſtoralis. 2. e appellat. Cacheran. deciſ. 10t n. 2. Schurff. couſ. 76. cent. 2. Molin. ad conſuet. Pariſ. tit. 1.§. 1. gt.„.n. 24.& ſe. Felin. ad c. quæ in Eccleſiarum. nu. 32. de conſtit. Rol. à Valle. couſ.s6. u. 1.lib. I. Joh. de Amicis couſ. 10. Dd. in l.5. ſf. de V.O. Uſum huius diſputationis docet Jaſ. in d./..(b) Prætoriæ ſive honorariæ ſunt, uas Prætor ex lua juredictione habet comparatas d.§.3ö. I. Hoct. ubi interp. Duaf ad tit: ff. de O&A. An autem civilis ſit vel prætoria actio, origo potiſſimman eh 3 ſpectanda, utrum ex cauſſis civilibus promanet veledicto Prætoris propoſita ſit& inventa. Hoc namque memoriæ infigi oportet, à Prætore actionem ſæpius dari, quæ tamẽ originem ex jure civili ducit, rext. in l.:. ff.rcommod. l.:.ff. ſe pars: her. petat. Quando enim Prætor ait: judicium dabo; approbationem intelligere debemus, non ſemper inventionem vel originem. Mynſ. Heig. Vult. V eſ.& interpp· comm. 1 2d d.§. z. J. /b. tit.(c) I. 1. ff. de A.". VWel. in par. ſ. cod. Cuiac. in par. C. de in off. est. Et huc reiicio querelam inoff. teſt.& petit her. in ſpecie. ſic dictam tot. tit.ſ. & Cde in off teſt.& pet. her. Hic quætere delectat, quid differat querela inoff. teſt. 4 petit. her. Non ero longus in enarrandis aliorum ſententiis, ipſe quid ſen- tiam, dicam liberè. Exiſtimo autem querelam inoff. teſt. pet ſe gacem à petitio- ne hereditatis differre l. 20. verſ. ſed quadam ff. de bon. poſſ. Cont. tabul gl.& Da. ad . 20 ff de in off. teſt. Ab eãtamen(niſi per modum exceptionis inducatur) non le- jungi, ſed ex uſu juris unam eandemque actionem, qua ð& te ſtamentum reſcindi- tur& ſimul hereditas vindicatur, denorare. ang. 7. 5.5 s. 7.22.9. ſin. ff. de inoff. teſt. 1. 34. C. eod. 1„. C. de pet. her. Duar. ad tit. de in offc teſt. c. 2. Diſſ. Dd. varis.( d) tor. nnt. ff de R. V.& ibi M eſ. Cuiac. in par: interpp. ad§. i. 1.5.·t.
XIV.
Definimus querelã inofficioſi teſtamenti ex uſu juris(a) quod ſit hereditatis ex caufſa inofficioſi teſtamenti(ę) tanquam(c) ab inteſtato delatæ(d) vindicatio.(e) Quam non jure prætorio, neque moribus, ſed lege Glicia introductam arbitramur.)
(2) per textus in theſ. præcedente ſub litera Aenarratos.(b) Eſt autem in offieioſum teſtamentum, quod jure quidem civili valet, ſed in quo vel liberi pote- ſtate teſtatoris ſubiecti immeritò& contra officium patris ſunt ex heredati: aut cæteri liberi vel parentes aut fratres ſororesve germanæ& conſanguineæ indignè exheredes ſcripti vel præteriti.75.15½. 9..24. C. de inoff: teſt. in pr. I.eo. Vnde Pau- lus 1.4. ſenteut. 7. Inofficioſum inquit, teſtamentum eſt, quod fruſtra liberis exhe- redatis non ex officio pietatis videtur eſſe conſcriptum. Fit enim, neſcio quomo- 4o, ut parentes nullà urgente idoneã cauſsa novercalibus fortè delinimentis alis- que odiis inſtimulati, liberos ſuos, quos tamen& officium pietatis& ipſa rationa
ruralis quaſi, lex quædam tacitaad parentum ſucceſſionem vocat. U7 f.de bon. da- mnat

„mat. ab bæteditate excludant immemores certe officii, quod erat ſui& pietatis 1.2 Rde inoff. teſt. I. 1. ff. eo. Præteriros autem intelligo in lineà rectà maternà,
cuius præteritio va.. inoff. teſt. Paul. lib. 4. ſæut...⁊ 2. l.§. C. eo. Paternà namque præteritio facit teſta-
entum ipſo jure corruere, non tantum civili, de quo inter omnes convenit f. in- ter catera 30. ubi D. ſf. de liber& poſth. pr. I.de exber. lib. iunct. pr..de inof teſt. Vbi VNel Vul. Vigl. Dn. Eric. Hœd. 4 ½. 6. theſ. 3. ſed etiam Prætorio jure. Rimin. ad!. de vulg.& pupili. ſubſtit. Mynſ. ad§.1. Ide exher. liber. Difſ. Dauth. in er. de teſt. pag.(mihi) 7. Vigl. ad d.§.1. I. de exher. liber. Vult. ibid. Vaſq. de ſucceſſ. tom. 3.§. 2J. u. 33. Treutl. p. 2. Aiſp.tI. theſt.:. lit. a. Ne alias contingat, ut unius eiuldemq́; reſtatoris diverſi hetedes exiſtant, alter exteſtamento, alter ex lege, quod dictu eſtabſurdum, Pompon. teſte libro tertio ad Sabinum f. 7. ff. de R. I. At verò ſi ob
præteritionem in ſtitutio teſtamenti non peſſum iret,& cum eo teſtamentum ipſo non corrueret, tale inde abſurdum dependeret, quiat& is qui eſſet heres feriptus & filius qui ex lege ſuus eſt& neceſſarius hæres, præteritus, futuri eſſent eiuſidem,
patrimenii inſolidum domini, Dd.& Bologner ad Auth. ex cauſa C. de lib. præter. Necteſtamentum hoc jam collapſum ob abſtentionem filii præteriti reſtituitur, neque etiam poteſt. Semel namque ſucceſſione delata ab inteſtato, ad cauſam
teſtati non datur regreſſus, ſed ab inteſtato voluntas defuncti defenditur,& forma non ſervata actus redditur ipſo jure nullus Jaſ. ꝛ9 l. poſch. C. de bon · poſſ. cont. nabul. textus ad propoſitum valde accommodatus eſt in pr. I. de exher. lib. ibi: ab initio
non conſtiterit teſtamentum iunct l. 7. ff. qui teſt. facere poß. gl. in! eriminal. y. vers.
habeatur C. de jurisd. l. 30. ſf de lib.& poſt. elegantiſſ. Ant. Fab. 9. conf. 14.& decad.
13. err. 3. Diſſ. Treutl. par. 2. diſp. 11. theſ.. lit. c. Mynſ. ad p. nu. 17. 1. de ex her. liber. Petr. Greg. 44. Synt. iur. n. 11. Hackelman Ai*. 16heſ. 4. per l. 17.If. de iniuſt. rupr. cuius celebris& nobilis reſponſi vereor ne minus redè mentem perceperint in- terpp.(c) Quisquis enim teſtamentum inofficioſum arguit, is utique heredita- tem tanquam ab inteſtato petit, non quod verè inteſtatus defunctus deceſſerit, ſed quod agens de inofficioſo eum inteſtatum obiiſſe contendit ex cauſſa inoffi- cioſi teſtamenti, hoc eſt, ideò, quoniam in teſtamento quod obtenditur omne pietatis officium ſit prætermiſſum. Hinc agens eum colorem prætendit, quaſi nõ ſane mentis fuerit defunctus, cum ordinaret teſtamentum. in pr. l. de inoſſ. teſt. l.:. 2. l. Feo. in quo etiam tanquam fundamento intentionis ſe fundare tenetur Weſ. ad pr. de inoſf teſt. Confer l. 4.§. ſin. de inoſf. teſt.(d) 1. 3. C. de petit. hered. l. 34. C. de inoff. teſt. 1.g.§.. l. 21.§. fiu.! 22.§. pen. ff. eod. 1.30. pr. uſ. ſed quemadmodum f. de bon. poſſ. cont. tab, Vult. 2. ‧.. 22. u. 12. Cuũjac: in par. C. d. inoff. teſt. Wel. n. 3. Duat. ad tit. de inoſf. c.2. Confer Donell. 19. coꝛum. 3. gloſf.& Od. in aict. l. 20. de in off teſt.(e) arg. inſcriptionis l. 4. f. de inoj. teſt. Cuiac. 2. 67 21. G& 14. 61. 14. wel. in par. ſyæ de uber.& poſth. Joh. Borch. ad pr. I. eo. Valent. Forſter. in tr. de ſucceſ. al inteſt. lib. 1,c. 2 n,.i. Difl. Vult. ad pr. de uoff- teſt.& ali complures. b. XV. An-
let ad inſtar exhereditationis.§. ult. de exher. liber. I3. l.:1f. C. de

—k maten ..LIr. Cas facit tela — meni m affteſteyh te. RKiuin — nh in trq (zucceſ mn eiuſdem —.— =äuod diaa verdüch ntum ſgſo QAites ſcripuu = teiuldem, 1— üb. pretn. 9= keſtituito, bad caulam t t.& form 1= ont. taabn 4mir abimu ial. f. ven, 4—. G decad- 1.= r her. üihe iuſt. vnn Jhem perint ir ut heredin- n deccſſeri ella inoch. bicm tur omne 1b, quaſi no d= Iteſſ. 12. Tetur Wel 7— rred. 34 gu rdmodum 7— Vel.„ .=7.A 20ℳ „= 26'.4. Färnm trd mmmnns
XV.Aa-
XV.
Antequam procedamus longiùs, occunrrendum iis, qui plùs quàm ſtentorià voce clamitant, quærelæ inoff. teſt poſt conſtitu- tionem Juſtiniani in Nov. I15. aut planè nullum, aut certè valdè exigium uſum conſtare. Sed errant toto cœlo, dum nõ ſatis men- tem& ſcopum Juſtiniani aſſequuntur. Quod nos ſi pro virili, tum cexipſa Nov. conſtit. tum ex collatione juris veteris, demonſtrave-
rimus, operæ poterimus videri feciſſe precium. Et quidem(ut inde rem repetamus) jure veteri ut& hodiè parens teſta- mentum conditurus, liberos ſacris paternis ſubditos aut heredes inſtituere ne- ceſſe habuit aut ritè& rectè exheredare, ne ſi neutrum faceret, inutile eſſet teſta- mentum 1. 5 f. de lib.& poſtb. her. inſtit. in pr. I. de exher. liber. ubi inter alios ele- gantiſs. W el. Ad ritam verò exheredationem requiruntur, I. ut ſiat nominatim
in pr. l.de exber. liber. II. ut purè. 13.§. purè ff. de liber.& poſth. III. ut ſimplici- ter. IIII. ab omnibus gradibus Donell. 5. comm.:2. adde Bolog ad Authen. ex
eduſd. C. de liber. prater. ubi de ſubſtantialibus exheredationis multis diſſerit. His
requiſitis ſi careat ex heredatio, in vim præteritionis valet, S.: 2.7.de fucceſſ. ab inteſt. adeoq; filium à contra tabulas bonorum poſſeſſione non ſummover, d. 5. 6. 2. ff. de bon. poſſ. cont. tabul. quod ſecus foret, ſi ritè eſſet facta exheredatio dicl. l. õ.§. 2. Erat autem hæc excludendi ab hereditate licentia liberrima, nullis certis limitibus à jure antiquo circumſcripta. Primo namque eo jure, quo ante Nov. 115. veteres uſi fuẽre liberi& parentes firmiter,& cum effectu excludendæ inoff. teſt. querelæ exheredes ſcribi& præteriri poterant,(eà ſcil. præteririone, quæ præ ſe fert exhere- dationem) qualicunque tandem relicti genere eſſent honorati. 7 6.§. 6. ff. de inoff. teſt. l. A. ubi pupilli educ. deb. l.-2. ff. ad leg. Falc. l.33. C. de inoff teſt. S. fin. l. de inoff. teſt. ubi Vigl. 4. 1. Diſf. Alex. 12 1. 50. ff.de lib.& poſth. Secundo: Olim cauſſa ex- heredationts& præteritionis illius non erant certo jure definitæ, ſed maximàâ ex parte judicis arbitrio relictæ,& per veterum JCtorum volumina hinc inde ſpar- ſim traditæ, ditt. Nov. 115, cap. 3. verſ.& non apertè declaratas dict.. 3. in pr. verſ. quarum aliquæ Donell. 6. com.:12. Tertio: Neceſſe non erat, ut expreſſim& ſpe- ciatim cauſſæ in gratitudinis in teſtamento exprimerentur. I. 3.. l. 27. ff. de lib.& poſth.§. I. lnſt. de exher. liber. ſed ſcripti hæredes quaslibet ingenio ſuo confictas exheredato obſicere poterant. Quartò: Oneri liberorum incumbebat ut ſè in- grati ciimen uon commiſiſſe probarent, 7. 29. G de inoff. teſt. 1. 2. ff. eo. l.! A. S. fn de lub.&Spoſth. Aliud tamen juris placuit in patre qui non cogebatur eam obiectã refellere, ſed heres ſeriptus, eam à patre perpetratam oſtendere tenebatur,!. 29 in fin. Gibi gl. C. de inoff. teſt. Ex hoc jure evenire neceſle fuit, quod& eveniſle Iip. conquerirur ut filii ſæpiùs falſis accuſacionibus acculati, iniquè damnarentur& W D circum-

citcumſcriptionem, in parentum ſubſtantiis paterentur. d. c. 5. verſ. ne libert. Hoe igitur jus vetus cum Imp. iniquum& rigoris plenum videretu faciendum ſibi ex- it mavit, novà lege qua eſt Nov. conſtic. 115. c. 3.& 4. hac præteritionis& exhe- redationis iniuria à ſiberis& parentibus ſummotà jus vetus in prædictis quatuor articulis dilucide corrigere& in meliùs reponere d. c. 5. 4.&. verſ. àteſtatorum iniuria verſ ſola enim ſecenitatis noſttæ intentio eſt,& c. Deinde de effectu hutus juris novi obſervati& nõ obſervati nonnulla ſubiicit a. c. 3. verſ. live igitur omnes & verſ. ſin autem hæc omnia. Conſtituit igitur Juſtinianus, ut cum effectu exclu- dendæ querelæ inoff. teſt.(ſicut olim feeri potereat) prorſus liberum non ſit, hbe- ros vel parentes exheredare vel præterire niſi ex præſcripto. dic. Nov. Ilta ſeilicet, utex hac nov. legitimãâ parentibus& liberis ſolo inſtitutionis titulo hodie lic re- linquenda A.c. 5. in pr.&§.12. in d. c. 4. in pr. Bocer. in cl. 2. 4iſ. 3. 6.49. Vult. ad §. pen. I. de inoſy. teſt. Dauth. in tr. de teſt am. u. 229. Cuiac. iu Nov. 1g. Donell 6. com. 12. Diſl. Vaud. 1. qu.. aliter. Ant. Fab. 14. err. 6. Treutl. p. 7. diſp. 15. theſ12. lit.a. II. Sanxit Imp. ut exheredatio ex legitimis duntaxat cauſſis, hoc eſt, illis, quæ præſente hac Nov. conſtit. in hac ipſa ſerie& catalogo nominatim mit Namen continentur, præter quas nullas alias admitti vult, fiat. c. 3. in pr.& ver]. led quia junct.. ult. verſ. ſive igitur Vigl. ad§. f. 1.de exber. lib. Dn. Eric. Hœd. diſp. 16. th. ¹⁰. Bart. couſ. 2 0. Alex. de Imolain Auth. nou licet u. 4. C. de liber apræter. Menoch. de arbit. iud. cent. 3. caſ. 26. 8s Dd. communiter teſte. Alexan. dict. loc. Stante noſtra ſententia, quæro an filius exhæres ſcribi poſlit, qui nuptiis confenſum parenris adhibere inſupet habuit? Nego, non quid cuiquam autor eſſe velim patriæ pieta- tatis violandæ, ſed quia d. Nov. hanc cauſam ignorat. Confer Dn. Borch in tr. de
gradibus.. utrum patri.&c. Vult. ad pr. I.de inoff. n. 1§1. Dn. Ericum Hœd. aifρ̃ ½.
theſ. 29. III. Cavit ut cauſæ ingratitudinis in teſtamento nominatim aſſcribantur d. c. 3. in pr.& c. 4.& poſtremò placuit Imp. Juſtin. ut onus probandi in ſcriptum
heredem dexivaret. A. c. 3. in pr. ꝛbi: niſi probabuntur&c. Hæc prædicta ſi obſer-
vata fuerint, teſtamentum adverſus omnem querelæ inoff. teſt. vim ac impetum W
inconcuſſum permanet. Sin minus, nullum exheredatis liberis præiudicium ge- neratur, ſed quantum ad inſtitutionem heredum pertinet, reſciſſo per querelam inoff. teſtamenti omnibus hiſce caſibus teſtamento cæteris capitulis ſalvis, illi tan- quam ab inteſtato ad defuncti hereditatem vocantur. Quomodo aurem niſi per querelam inoff. teſt. reſcindi poterit? Hoc igitur teſtamentum, quod lmperator vult reſcindi, vult evacuari A.c. 3. verſ. ult.&§. 15. verſ. ſed hæc quoque,& c. 3.§. 12. ibi evacuata inſtitutione. Quæ verba utique teſtamentum ipſo jure ſubſiſtere præſupponunt arg. 1.*. f. de lib.& poſth. ubi Dd. Quod enim nullum eſt eius nec accidentia, nec qualitates eſſe poſſunt,& non entis nulla ſunt adiuncta, interpp. non erubeſcunt pronunciare ipſo jure nullum, ſed contra ſcopum, contra mentem & finem lmp. in d. Nov. Hic namque ſcopus fuit Imp. hoc ſpectavit, ut ea quæ cum iniuria liberorum& parentum querelam inoff, teſt. vel eius effectum im-
pediebant,
tetis ma

— liben. Ra — um übier Mis&e ene
18 Quatyg lraune fechn huta SAturomnes ffequexch non lit Jbe. = lta lellcer G⸗ 1hodie ſen. =* 9. Volta —. Donellé 5. 13. theſtn 12 eſt illisch en mit Namm d ver]. led oh 1= 1ß. 6.5, 81,— Menoch A eante nolh )— lam patem R ⸗ patrie pie U drch inma ic Jld. ap3 in m aſſcribann 0*i in ſctipnn
eſt= iac impenn cirm iudiciumg 6— Der qyetein dit n alvis, Illiun Gtem nilio Pd lmpetan cqrle, G¹3 iue lublite In Mneſteiutt atn üicta, intenn ut= tra meptel p. it, ut eagh ffectum m
pedihan
pediebant, hac ſua con ſtitutione removeret, atque ita querelam ab iniquitate juris
veteris mmunem redderet. Sic enim olim jus fuit, un ſæpe liberi eum affectu ex- claderentur immerirò ab hereditate, cum nullis legum vinculis cauſæ exhereda-
tionis certò definitæ eſſent ac determinatæ, neque neceſlariò teſtamento inſeren-
dæ,& ab herede probandæ. Sæpiſſimè inquam contingebat, ut effectum querela, quæ eſt reſciſſio teſtamenti, ſortiretur nullum. Hodiè verò impediri non poteſt, niſi teſtamentum ex præſcripto Nov. 115. fuerit confectum. Tantum igiturabeſt, ut ipſam querelam tollere voluerit Imp. vt etiam magis magisque aditum ei præ- munire laborarit d. c. 3.§. fin. ibi, ne liber& c. 5. in pr. 1 5i, hæc autem dispoſuimus & paulo poſt. Sola enim noſtræ ſerenitatis intentio eſt,&c. Manifeſtior res ap- parebit, ex collatione juris veteris& novi. Quemadmodum olim immotum teſt. ſtabat adverſus quærelam, ino ff. teſt. ſi ſingulari titulo portio legitima eſſet relicta. d..9.§.6. Ffde inoff teſt. ita hodie querelæ locus non eſt, ſi vel ex minima here ditaris arte filius ſit inltitutus. Competit enim actio ad ſupplementum æ.. in pr. verſ Cæterum 7 30. Cde inoff. teſt. Sicuti etiam jure antiquo teſtamentum querelæ in- off. teſt. obnoxium non erat, ſi cauſa ingratitudinis judici probaretur,& exhere- datus eam refutare& contrarium docere non poſſet: ita hodiè teſtamentum va- let, nec ſubverti ullo modo poteſt, ſi cauſſa ingratitudinis ſit ex numero earum, quæ enarrantur in d. Nov. eaq; ſit teſtamento inſerta,& ab herede probata Econ- trariò licut olim omnibus illis caſibus teſtamentum reſcindebatur: Sic quoq; ho- diè, ſi illa obſervata non fuerint, teſtamentum eſt enervandum per querelam in- off. teſt. Addo hoc immotum argumentum. Si eo caſu, quo cauſſa exhere- dationis adſcripta quidem fuerit, ſed non ab herede probata, reſtamentum per querelam eſt evertendum, conſequens eſt eod. modo teſtamentum eſle reſcin- dendum, ſi vel non juſta cauſa vel omnino nulla teſtamento ſitinſerta. At ante- cedens concedunt etiam, illi qui in contrariam ſententiã conſentiunt, vid. Treutl. part. i. aisp. 13 theſ. it. f. Et eſt veriſſimum. Alioqui hæc ſequcrentur ablurda. J.
Quia probatio fit, inſtituta querela, quæ inſtitnitur adita hereditare/ S.§. ſed con-
ditionis. f de inoff teſt. Ergo neceſſarium foret ex teſtamento nullo hic adiri here- ditatem, contra quam reſponſum eſt in 1,32. f. de acq. her.&l. 34. f. eo. II. Con- tra teſtamentum nullum querelam proponi quod reluctatur- F. ubi Dd. ff. de iniuſt. rapt. III. Validitas reſtamenti requiritur eo temporé& quo conduur, & quo teſtator moritur 7. 49.§. f. de her. inſtit.&. 2 ubi vid. interpp. 1.de her. qual. & auff. Ergo& conſequens concedant neceſſe eſt. Ratio connexi dilucide pro- bari poteſt ex d. Nov. 115. 6. 3³. 9. ult. ſin autem eæ c. 4. verſ. ſin autem. Et certè ſi hæc intentio lImperatoris fuiſſer, ut querelaæ inoff. jus extingueret haud ſilentio id prærermiſiſſet in d. Nov. Quotus enim quiſque eſt qui ignoret, quam ſoleat ſibi placere lmperator, adeoq́; gloriari, quoties aliquid conſtituit, quod à juris ve- teris ratione abhotreat. Plura rationum momenta, ex ipſa Nov. pondere graviſſi-
ma petere,& huc tranſcribere nullius eſſet negotii. At vetat inſtiruti mei ratio,& D 2 in ipſo

pro captu, D vo favente, refutatis, ero prolixior. Interim videantur qui noſtræ ſententiæ patroni exiſtunt acerrimi. Donell. in Authent. C. de liber. præterit& 19. com.. Duar. de inoſf. teſt. cap. 5.& ad tit. de lib.& poſthum. Dn. Eric. Hæd. disp. 16. theſ.:7. Eulg. iu 1.1. qu. teſt. facer. peſſ. oh. Igneus in Auth. ex cauſa. C. de lib. præt. conf. Ant. Fab. decad. 1½. err. 7. Difſ. Martin. gloſſat. W eſ. in par. ſ. de off.:teſt. u. ½. Bart. in l.1. qui teſt. fac. poſ. Aliter Wel. ad§. L.de in off. teſt.& Od. Communiter, ut legere eſt apud Treutl.. 1. 4i ⁵. 15. theſ. 1.lit. f.
XVI. Experiuntur querela liberi utriuſque ſexus(a) etiam eman- cipati() poſthumi(c) adoptivi(A) immerito exheredati vel præ-
teriti(e) Naturales verò querelâ hac non gaudent, niſi contra te- ſtamentum matris aut avi materni.(†)
(a) l.r:k inoſcioſam 3. in pr. fyde inoff, teſt. 120. l.22. C. eod.§. j. Iuſt. eo.(b)
7.25 U. Atit. I. Prator non puta vit., ff de bonor. poſſ. conf. tab. l.7. C. de inof: teſt. Nov. 175. C. 3. ibi. vel cæteros liberos&c. Putamus tamen emanciparis à patre præteritis teſtamentum ipſo jure, ſtare etiam jure noviſſimo V igl. ad§. †.. 6. 7. F. fI. de exher. liber. Adverſantur communiter Dd. per§. ſed hæc quidem vetuſtas Ide exher. liber. per quem jus vetus abrogatum eſſe non dubitant ſed male- Neque enim Imper. in d.§. ſed haæc vetuſtas&c. inter ſuos& emancipatos comparationem inſtituit, nõ inquam hoc agii in ſublato ſuitatis jure emancipatos æquiparet ſuis quoad genus infringendi teſtamentũ& quoad remedium quo teſtamentũ enervatur, ſed tantũ confert filias natas, poſth umas; emancipatas, cum filius natis, poſthumis& eman- ciparis ita videlicet ut, cum olim filiabus præteritrs teſtamentum tamen ipſo jure ſubſiſteret jureq́: tantũ accreſcendi eis certa portio præſtaretur, cumꝗ́; eas nomi- natim exheredari nihil opus eſſet, ſed liceret inter cæteros, hoc eſt, Aoss ut in- terpretatur Theoph. veluti ſi quibusdam inſtitutis lubiungat teſtator, cæteri ex. heredes ſunto„exheredare, hodie nominatim ſint heredes inſtituendæ vel ex- hetedandæ, adinſtar filiorum, vide 5.1, ubi pulobré. Weſemb. Iuſtit. de exher- uiver. Item cum jure antiquo poſthuma filia inter cæteros exh eredari poſſet: dum tamen ei aliquid legaretur ne videretur per oblivionẽ præterita eſſe§. 2. 1. J.:. hodie Perinde acpoſthumus filius nominatim ſit exheredenda, alias ruptura teſtamen- tum perinde acpoſthumus filius. Denique cum jure veteri emancipatæ filiæ ex- heredatio inter cæteros facta præcluderet viam admovendã bonorum poſſèſſio- nem contra tabulas, hodie, niſt nominatim exheres fuerit ſcripta, ad bonorum põf ſeſſionem deſcendere non prohibearur. Ur igitur rem in pauca conferam, non in- ter ſuos& emanciparos ſuperſtites& poſthumos(qui in eo differunt quod illi in- luſtum faciunt teſtamentum: hi rumpunt, illi ſem Per: hi ſi naſcantur nec inve- nlaht,
in ipſo conflictu, ſi res ita monuerit, in iis recenſendis, argumentis conerariis ſimul

— offaſta.
muuityiu V
Sumeman. Miyel pta. Donttate
— luf eo. 6 4— y. teſt. Nol.
= fe prexeri
=. I. de exha
4= exher. llh. mim lmpa 9= annſtituit,ni [= uoad genu Iur⸗ led uanii St ais R ewan. m.= zen iplojur 6t eas pom 6 e*suν b =cæteriex nſ andærelex. SAM lit. Atexle emm oſſet: dunt cl—„7. Athodt tu mn teſtamer. na= atæ fliti- oitn n poſſele- 4,4 vorumpol
T am, nonll-
fe tan quodillir
aa Aurnecinſe niact
niant ſe exherdatos 13.§. 5 f de intuſt. rupt.
8. 7. de exher. ler. Donell. 6. com. 13. Diſſ. Valt. ad§.:¹. I. quib. mod. teſt. infim. ad id probandum abutens§. †. I. de exher. laber.) differentiam ſuſtulit: ſed inter maſculos& fãminas& cæteros de- ſcendentes. Vult. enim Juſtin. Omnes cuiuſcunque gradus vel ſexus liberos ſuos velemancipatos eundem habere effectum, quem habent fllii lui& emaneipati. Unde apparet ſexum ſexui,& gradum gradui æquiparare Imperatorem, non verò diſcrimen emancipationis& ſuitatis abolere. Et hanc eſſe metttem Imper. cum ex anteced.& conſeq. tat. I. de exher. lber.tum vero potiſſimum exã. 4. C. de lib. præ- terit. ex qua dict... tanquam ex ſuo fonte& capite venit illuſtrandus, ſi quis ocu-
larius inſpexerit, planum apparebit Eguin. Bar. ad d. S. y. Ide exher. liber. Vigl. ibid.
n. 6.& 7. Dn. Ericus Hœd. difp. 16. theſ. S. üt. c. Diſſ. Coraſ ad l. Gallus§. quid ſi tantum n. ¼. ffde liber.& poſth. NMet. ad d.§. r. luſt. de exher. luber. per illum text.& Noo. 118. c. 4. ibi: in quacung, ſucceſſione. Peius alii, qui non tantum emancipatis, verum etiam in poteſtate patria retentis hodièex Nov. 11¹5. electionem compete- re ſentiunt, utrum teſtamentum nullitatis quæſtione velint oppugnare, an verò er querelam inoff. teſt. vel bonorum poſſ. contra tabul. ſubvertere quæ ſententia falſo falſior eſt r. I.de exber. liher.§. 2. Ide ſucceſ. ab inteſtat. 1.30. ff. d. lib.& poſth. l.i. f de iniuſt. rupt. N eſ. Vigl. Vult. Heig. Mynſ. ad d. pr. I. d. exher. liber. Utrũ autem teſtamentum ob præteritionem nullum, vel agnatione poſthumi, ruptum virtute clauſulæ codicillaris jure fidei commiſſi ſuſtineatur quæritur? Negant glol. ad. d. Auth. ex cauſa Fach. ꝛ. contr. ¹I. Non placet vid. Geil. 2. 09¼1⁷4¼. n.. S ſe⸗. Dauth. in tr. de teſtamentis p.(mihi) 297.(c) Quos etiam hodie exheredes ſcribi poſſe probo, hoc ſciliset modo: Quicunque mihi filius genitus fuerit exheres eſto.§. 2. I. de exb. über. Filii quidem propria ſignificarione non ſunt. ſed generaliter tamen filii appellantur in terdum l. 6. in pr. fde his qui ſunt ſui vel alie. iur. Eguin. Bar. ad§. 2. 1. de exher. liber. Donell. 6. com. 1ε.& 19. com. 4. G. Auth. C. de lib. prat. Vigl. ad ò. tam autem I.de inoff. teſt. Con. 9. Com. 10. Dn. Eric. Hœd. Aiſ. 16. theſ-21. Duar. de inofi teſt. c.6. Diſl. Vult. ad pr. I. de inoff. teſt. num. 6. Cuiac. in 1.4. H.de hber.& poſth. W eſ. Myni.& interpp. Vulgò ad d.. tam autem I. de inoff. toſſ.(d) S. tam autem 3. J. inoſf: teſt. ubi Dd. I. pen. C. de adopt.I. 22. ubĩ Jaſ ff. de adope./. g.. 15. ſfe de inoff. teſſ. 1. 29.§. 13. ff. co.(e)§. 1. J. de inoff. teſt. L 2.3. 4. 5.& ſe*. ff eo. Donell. 19. com. 4. Pigl. G Dd. ad pr.1 d. tit. præteritos pu- ta à matte maternoq́; parente d.§. 1. Ide inofj. teſt. ubi Wel. hæc enim præteritio ad inſtar exheredationis valet,§. ult. I. de inaff. exher. liber. ubi interpp- idq́; cam ob cautam quod mater ſecundum jura 12². tabul. non teneatur filium vel inſtitue- re, vel excludere. Bald. ⁸ Auth. ex cauſa C. de lib.· prat. Tum enim requiritur ex- heredatio vel excluſio à dominio, quando illad jure liberis defertur. At hoc per- tinet tantum ad ſuos, qui ſub poteſtate ſunt. In extraneis, hoc eſt, his, qui ſub po- teſtate non ſunt,& in quos jura Dominium rerum paternarum non continuam, inepta eſt& ocioſa res exheredatio. Et hoc vix& ut her Nov. I*+. mutatum dici v“ 3 Pofft,

voſſit cum illa Nov. de præteritione, quæ ex heredationem repræſentat, tantum- modo tractet. Bolog. in Auth. e cauſa. u. 27. Cd. iib. ꝓrat. Cuiac. ad! 4½. f. dein-
iuſt. impt. Wel. ad§. I. I. de inoff: teſt. Diſſ. Donell. ad d. Auth.& 6. com. 13. Duar.
6. 2. de inoff teſt. in fin. Fach. 5. contr. 77.(f) l. ſiſuſpetta 29.§.:1. f. de inoſſ. ubi gl. &ę inl. pen. C. ad C. Orf. Sch neid. ad.i: n. 4. I. de inoſf: teſt. W eſ. in par. n. J. eod. niſi mater ſit illuſtris quo caſu ne quidem adverſus teſtamentum matris agunt arg. I. fin. C.ad SC. Tertyll. V Veſ. in§. 2. f. de inoſf. teſt. Aliud dicendum de teſtamen- to paterno. Cum enim querela inoff. ſit actio non poteſt dari contra teſtamen- tum eius, qui jure civili pater nominari& demonſtrari non poteſt. l. 23. cum ſe⸗ᷣ. ff de ſtat. bom. Diſſ. Cuiac. in Nov. 15. qui naturalibus quoque liberis contra te- ſtamentum patris, nullis exi ſtentibus juſtis liberis,& uxore juſta querelam inoff. teſt. concedir. Quia, inquit, cum eo caſu ſuccedantſab inteſtato in ſextantem, æquis portionibus cum matre, dividendum Nov. 18. Nov. 89. quid verat, quo minus eo caſu querelam obiicere poſſint. Verum non ſequitur. Succedunt natu- rales eo caſu ab inteſtato. Ergo quoque de inoff. teſt. conqueri poſſunt. arg.§. 1. I. de inoff: teſt. junct.§. 2. I. de adopt. quippe negativè colligendum erat non affir- mativè, puta non admittuntur ad ſucceſſionẽ ab inteſtato, ergo, nec ad querelam
16. S. f de inof teſt. Non è contrario admittuntur ad ſucceſſionem, ergò& ad
querelam d. text.
XVII.
Datur quoque parentibus utriusque ſexus à liberis iniquè ex- heredatis vel præteritis(a) modo ab inteſtato eſſent ſucceſſuri(5) item fratribus& ſororibus turpi perſona inſtituta(c) qualem ſpu-
rium eſſe aſſero.()
(a) I. I. pater. 4α l. adverſuus 30. ff. de inof teſt. l.7. tab. teſt. null. ex tab. Do-
nell. 6. com.:¹4. Nam ut præclarè Papinianus inl. nametſi!1⁷. ff. d. tit. Etſi(inquit)
parentibus non debetur filiorum hereditas propter votum parentum: turbato ta-
men mortalitatis ordine non minus parentibus quam liberis piè relinquitur. add.
Nov. u15. Non diſtinguimus ſintne parentes præteriti vel exheredati à liberis in
poteſtate an extra eam conſtituris l.r. ubi pulchrè gloſſ. f. de inof. l.: 4. ff. eod. Cuiac. lib. g. obſ. 23. Vaſquius de ſucceſſ. creat.§. 30. n. ¹36. G ſ. At quomodo, inquis,
contra teſtamentum filiif. an ignoras, de nullo alio eum peculio teſtari poſſe, quam caſtrenſi vel quaſi? At porrò de caſtrenſi& quaſi peculio in proparulo eſt, illud ab omni querela eſſe immune. 24. C. de inof. teſt. Tenendum igitur hodiè per Nov. 11z. c. 4.§. 12. juri antiquo eſſe derogatum ut ſi de caſtrenſi vel quaſi peculio extra expeditionem teſtentur hliif. teſtam. querelæ ſit obnoxium Lud. Rom. ml. ſicut 9. C. de inof. teſt. Vigl. ad§. ſed ſi in expeditione I. de exther. liber.&s ad§. illis autem temporibus 1. d. teſt. milit. Dn. Eric. Hœd. diſß.:26. iheſ.:a lit. c. Diſſ. Dd. comm. qui d. Nov. effectum exiſtimant, ut in diſtincte filiumf. in ipſa etiam expeditione te- b ſtantem
nec⸗

at tantun — 14 f en. n 3. Daa b inof. uhi 4 — Dar. n.). eul — adanta, — e teltamen 4* teltamen⸗ — 3. cum ſe =is wuf elam inof ¹ſexuanten, — lveuat, qu adum nane- Ant. arg.9., 1= unon aft = dquerelan —; ergd Ka
5 n niquber nt ceſfuri ꝛ). Alem hu
7.)— vextal. Do 4.— ith(inqun en mn turbatou⸗ is M quitur adl eet là liberbi 1.— eod. Cuia Ju= do, inqu- te n poſſe,qlam opfi- 7 eſt,llodi- tcu, Aiè per Non qu eculoem Am. ul ſin
4 4 60 4. illisautin
dit comm ql 1= ditiohe k- b ſtantes
ſantem hodie teneri exiſtiment parentem vel exheredare velinſtituere,(b) lę.
poſthumus 5.§.I.114. ae inof. Duar. ad tit. de inof. teſt. C.7.(c)§.¹* verſ. ſoror. 1.
de inof teſt. ubi Wel. Heig. Mynſ. Neq; tamẽ omnes fratres aut ſorores conqueri poſſunt, ſed ii ſoli, qui ex eodem patre ſunt prognati 1. fratræs 27. C. de inof. quos Græci&νααεενε vocant, nos verò getmanos& conſanguineos. Uterini igitur& alit ultra fratres cognati melius facerent, ſiſe ſumptibus inanibus non divexarent, cum obtinendi ſpem non habeant,&, ut Imperator; agentes vincere non poſſint, 11 de inof. teſt. Bart. in Auth. ex cauſa. C. de lib.prat. N eſ. Vult. ad§. 1. 1. de inof teſi. NMeſ in par. f eod. Turpem autem perſonam intelligo, quæ vel facti infamia, vel laltem levis notæ macula eſt notata d. 1. 27. C. de inof. teſt. Bocer. claſ. a. diſh. 21. theſ. 16. E ſeqj. Duar. de inof. teſt. cG. A. Conn. 9. C0m. 9.(d) quamquam nec infa- mia jutis nec facti ſpurium(quas ſpecies infamiæ contra Donell. rectè ſtatuimus analogicé) laborate exiſtimem. Facti enim infamia proprium præſupponit factũ. ex quo oneretur exiſtimatio apud bonos& graves viros I. 2. ff. I. obſ. purent.&pa⸗- tron. præſtand. l. ppurii 5. in pr. ff. de decur. l. cognitionem].§. exiſtimatis. ff.de ex- traord. cognit. Dn. Eri. Ha d. difp. 9. ibeſ. 19. Atqui ſpurii alienà laborant culpà leg. Anaſtaſii 7. C. de natur. lib.& huius lententiæ cauſam fideliter agunt Gardinal. Paleor. ipſe Spurius in tr. ſuo. de ppuriis& notis o. y. per tot. Jacob. Thoming. de- ciſ. 49. u. 40. cum mult. ſeg. Confer Marquard. Preher. in tr. de infam. Diſſ. Bald. in l.4. in pr. de ſf lib.& poſth. quem ibi ſequitur Alex. idem Alex. in? boua fidei. C. de reb. cred. qui non dicam infamia facti, led etiam juris Spurium laborare in loc. citatis ſcribunt Mynſ: cent. 4. G‿%31. Azo in pr. C.ex quib. cauſ. infam. irrog. Matth. de afflict. ad c. naturales ſi de feud. fuerit controv. u. 23 prapoſ. ibid. novifl. Heig. ſp. I. quæſt. 21. Cagnol. in!.y. CQad SC. Orſit. Tiraquel. pr. de no hilit. c.i F̃. u. 30.& ſeq—. Confer Hart. Piſtor. ub.I. quaſt. 5o. Vide etiam Cammergerichts Ordnung/.!.
rit. 5.
b b XVIII.
Intentatur querela, adverſus heredes inſtitutos(a)&omnes omninò qui heredum vicem obrinent() hoc colore etiamnum⸗ (c) proponenda, quaſi mentis impos fuerit teſtator tempore con- diti teſtamenti: Reſciſſo verò per querelam teſtamento ſola here- dis inſtitutio infirmatur, cæteris acceſſoriis capitulis illæſis.(d) Quod miror ICtos facile principes etiam ad teſtamentum ob præ-
teritionem omnijure nullum extendere.
(a) Sive ſcripti ſint ſive nuncupati. ſ inſtituta. 27.§. pen. I. ſi non mortis 25. §. I. t. ſuſhecta 29. 1. s.§. ſi Imperator 2,11].§. ult. l. 2 4.§.:- Ff. de inof. teſtamento. I. 31. C.z0. ubi Bald. Bocer. cl. 4. diſp. 22.thſ.5 4. Dn. Eric. Hœd. d. diſp. 16. theſ. 13·
nec refert cuius ſint conditionis aut dignitatis, adeò ur adverſus iplum Imperato- rem

ſeſſione ſit,& hæres inſtitutus hereditatem petat, exheredatus in modum contra- dictionis querelam inducit, quemadmodum ageret ſi non pofſideret ſed peterert. f.§. S. ⁊5. ff. de inofteſt. Cui enim damnus actionem, ei multò magis competere ex- ceptionem eſt tritiſſimum. 1.156.§. 1. f.de R. I. c. aui ad agendum 71. d.&. I. in 6. Vel. in pr. ff. de inof. teſt.(b) huc pertinent fidei commiſſarii univerſales 1. 1. C. de inof. teſt. ſucceſſor heredis l. 10. ff. eo. fiſcus 1. 1⁰. C. eod. qui bon. poſs. contra ta- bul. accepit 7. 20. in pr. verſ. quemadmodum fr. de bonor. poßÜ. cont. tab. Bocer. cl. 4. diſh. 24·theſ⸗26. VVeſ. n. 9. ſfe h.t. Donell. 19. com.§. Duar. c. g. de inof teſt.(c) De jure veteri eo colore exheredatos vel omiſſos in conquerendo uſos fuiſſe qui neget video eſſe neminem in pr. J. de inoff. teſt. l. 1. 2. 3. ff æo. hodie verò hunc colorem non amplius prætendi opinatur Bart. in I. 13. ff. t. tit. ſed vid. Vigl. Heig. VVeſ.
ad d. pr. J. de inoff. teſt.(d) conſtitutum per Nov. 115. c. 3. vid. Auth. C. de liber.
praterit. ubi Donell. Geil. ¹. ⁹ſ. 115. quæ in hoc jure veteri derogavit, quo teſta- mentum in totum per querelam ita corruebat ut nihil quicquam in eo valeret, ac quafſi inteſtatus deceſſiſſe teſtator erederetur./ 9.§. pen. ſ.7.l. qus repudiantis.§. ult. ff. de inof. teſt. VVel. in par. ff. eo. n. 1.(e) Qui enim fieri poteſt ut ex teſtamento quod nullius momenti, quod inutile, nullum, legata præſtentur. Nonne verum quod nullum eſt, nullum quoque poſſe producere effectum Dd. ad 1. J. ff. de lub.& poſth.? Atqui teſtamentum, in quo filius in poteſtate conſtitutus, eſt præte- ritus, eſt nullum, nullius momenti& inutile§. 2. 1iq, VVeſemb. 1. d. exher. liber. U. filio 1741. 4. ff.de injuſt.-rupt. Scitè Cujac.ad..1.... tit. Dn. Eric. Hæd. A. diſt. 16. th. 16. Diſſ. Dauth. in tr. deſteſtameutis nu. 9s. Donell. ad Auth. ex cauſa C. de liber. praterit.& 6. Com. 13. Duar. ad tit. de inoff. teſt. c.z. per Nov. 113. c. 3. quam de vera Præteritione ſeu cauſa nullitatis interpretantur. Sed vereor ut animum ſatis ad mentem Jultiniani adverterint. Veriſſimum namque eſt illam Nov. ſi paulo ac- curatius perpendatur, ad eam præteritionem pertinere, quæ exheredationis loco eſt, id quod ex mente& ſcopo juſtiniani tam manifeſtè eſt colligere quam quod manifeſtiſſimè. Propoſirum enim Imperatori fuit, ut jus vetus de exheredandis liberis, ut ab æquitate prorſus alienum, immutaret. Quicquid ergo huius luſcipi tur ab lImper. ad eam omiſſionem ſpectare ſciendum eſt. quæ vicem exheredatio- nis obrinet. II. Agit lmper. in dict. Nov. de ea præteritione quæ erat coniuncta cum iniaria utàâ teſtatorum iniuria liberos vindicaret cap. 3. ibi ut liberis falſs accuſac junct. pr. hæc autem dispoſuimus. Hinc ſic colligo. Quæcunque præte- ritio nulla huiuſmodi afficit liberos iniuria ut ſcireumtcriptionem in parentum ſubſtantiis patiantur, de ea quoque nihil tractatum in d. Nov. 115, c. 3. Atqui præ- teritio patetna quæ teſtamentum ipſo iure conſtituit irritum, quia in forma pecca- vit teſtaror V Vel. ad pr. laſt. de exher. liber.& li Dd. ommuniter, non efficit, ut liberi cum effectu iniquæ condemnationis& excluſionis à parentum hereditate, excludantur. Quia teltamentum vereri iuxta ac novo iure, quæſtione nollitatis,
implo-
e “ 3
rem intentari poſſit, 75.. perator f deinef. Qnod ſi verè exheredatus in pof

G—, q tee 1 0 valetena liantis.1 leaxteſtamen d lonne ſem 1= lſß 2= aus, eltpran n— L exher.An er dAAßa 6α C. delun „(=zuam deſen utr num ſba m,— y. ſi pauloa 2 ations boa olre quamqxeas tu Æ☛rberedand 1 huicsluſchi v exheredauc dAt coniuna- .i lbets kll
(E= 10quepfas-
iO* in patentmn
.Ile. Atquipi u formapecti 77 on ellicte, 316==n herecdiat qu Abe rollun imp
imploratò officio judicis evertere poſſunt 7. 6. 17. de inuuſt. rupt, text. apertiſs. in!.
C. de kber. præter nõ quidem propter iniuriam ſibi illatam quia ut diximus nulla hicſubeſt, ſed propter vitium teſtamenti intrinſecum in forma ſeu ſubſtantia com-
miſſum. Conſequens igitur eſt modis omnibus in d. Nov. de præteritione paterna
* nihit agi. III. Ex pr. Aict. cap. 3. hoc evidentiſſima demonſtratione oſtendi poteſt. Tractat Imperartor 2 d. Nov. de ea omiſſione in qua quæriturjuſtane fuerit cauſa Præteritionis an minus. At vero in preteritione paterna nullam juſtam cauſam con- ſideramus fod indiſtincte ut olim ita hodie teſtamentum ob præteritionem eſt nullius mométi eſt inutile. Ergo inevitabiliter ſequitur agi ibi de ptæteritione dun- raxat, quæ ſit exhere dationis loco& conſequenter de tali teſtamento, non quod
propter ſolenuitatem juris& præceptum legum eſt reſcindendum, fed propter iniquicatem. IIII. Certum eſt quærelam nunquã dari, ubi teſtamentu iplo jure corruu§.5. i5i quia alio jure I. de:nof: teſt. pr. I. de exher. liber. l. †.. de iuſt. rupe. 1.50. ffeo. l.4. C. de liber. prat. Atqui d. Nov. eum tractat caſum quo ob præteritionei teſtamentum debet per querelam evacuari, reſcindi, arg. eod. qucæ diximus theſ. r. Ergò neceſſe eſt ut præſupponamusteſtamentũ. in quo illa præterrtio facta eſt iplo jure adhuc vires habere,& quod conſequens eſtde ea præteritione d. Nov. agere quæ valet in vim exheredationis. Ex his, niſi plurimum fallor, ſatis appatet de qua præreritione Imp. in d. Nov. ſit accipiendus. Atq; ita aliquando huna juris arti- culum explicuiſſe virum ampliſſimum Dn. Gotf. Ant. JCtum præſtantiſſimum præceptorem præſidem ac patronum unicè colendum, benè meminiſſe poflum. XIX.
Ceſſat querela ſi legitrima relinquatur(a)que quota hereditatis eſt.(9) Solo inſtiturionis titulo deſcendentib.(c) Et aſcendentibus (d). Cæteris verò quovis titulo attribuenda(„). Eſt autem legitima in linea deſcendenti pro numero liberorum hodisè triens, vel ſemis G) Quam etiam in linea aſcendente auctam putamus() non item in collaterali(⁴) legitima verò ſi plena relicta non ſit teſtamentum non corruet, ſed actioni ad ſupplementum locuserit(i) Quæ non quinquennio ur querela ſed 3o. annis exſpirat.(½)
(a) 4.,§. quis mortis§. quoniam ff. de inof teſt.§. 4. I.o. Bocer. cl. 4. diſp. 27. theſ. 49. VVeſ. in par. ff. de lit. n. 6. Eſt autem legitima quæ& Falcidia, ut inl. quuiqᷓ uis§. ad filios C. ad l. jul. Maueſt. quarta un l. 29. C. de an effi. teſt. aliquàndo debitum bonorum lubſidium in l. ſeotas C. de in offi. donar portio debita in 1. 6z. f. s. ff. de inof. teſt. non raro quoque portio legitima appellatur in f. bumaniturzs. 9.
C. de impub. 2¹. alils ſubſtit. Donell. 19. Com. 4. nihilaliud quam portio eius quod
ab inteſtato quis habiturus eſſet Autb. no vißf. C. deinofateſt. Diſſ. Salicet.:bid. n. 11.
Quæ quidem natura duce lineæ rectæ debetur. c. ins naturale diſtinct. I. Nov. I. c-. E verb.

Verb. naturali ratione Nov.;¹9. Nov.it⁵. Clar. in S. teſtamentum q.§. u. or. Quod
ad filios attinet, teart. ſunt in!§6. 5. 2. C. de iuof. teſt. l.7. fin. frunde liberi. vid. Geil. 1.96/.12 2·u. 6. de parentibus verò non convenit inter interpp.juris moti per /7. H vnde liberi. Nam inquiunt: ordo naturæ turbatur, cum parentes ſuccedunt liberis. Fieti ergò non poteſt ut jure naturæ parentibus legitima debeatur. Sed minus ex- actè ita colligunt Dd. ut inter diſputandum dicetut. In linea verò collatorali con- ſtai ſola juris civilis approbatione legitimam eſſe præſtardam d. Auth. novν†ſ. C. da mof teſi.& ibi Dd. Cuiac. couſult. ult. Hinc ſit ut illa ſtatuto minui: hæc vetò eti tolli poſſit arg.§. pen. ſnſt. de I. N. G.& C. Geil. 2. ‧5ſ. 122. Myuſ. cent.. 26◻1213.& conſ.1o. u. 43., ſe*ρᷣ. Hoc poſſe non poſſum, quin addam, quamvis legitima ex ipsà naturã originẽ ducat: quantitatem tamẽè eius à iure civili determinari, id quod legitmæ nomẽ arguit luculentiſſimè. Quis enim quæsò unquam dixit vel audivit legirimum dici quod ex natura deſcendu:(b) latè& eleganter Duar. ad eit de acq. her. pag. 4 60. quia debetur iure hereditario Mov. 115.c. 3. Imò dixerit quis vi- detur eſſe quora bonorum cum ſine omni ære alieno& gravamine ſit adſignanda f5. 8. quarta 9. ubi Dd. I36. ff. de inof. teſt. Nov.;¹15.§.=I. Certè hæcres malè habuit multos& magni nominis interpretes. Aliqui contendunt legitimam eſſe quartã bonorum idque indiſtincte. Nonnulli è diametro contradicunt& legitimã eſſe quotã hæreditatis ſtatuunt. Quia inquiunt ad filium inſtitutũ in legitima tranſeunt omnia iura activa& paſſiva cum effectu, ſeyn der Schulden viel/ ſo iſt die legitima deſto geringer/ muß alſo der Sohn/ ſo in legitima inſtituiret/ nicht weniger die onera tragen/ als ein ander ſo ſchlechtlich in quota hereditaria inſtituiret worden. Nos diſtinctè reſpondebimus, ut legitima ſit quota bonorum reſpectu ſcilicet cre- ditorum. Nam creditores præferuntur liberis. Ergo liberis nulla rata nulla quota aur porrio iure definiri poteſt in bonis paternis, nili ſubductis oneribus& hacte- nus eſt legitima bonorum:hereditaris autem quota eſt quia iura paſſiva etiam legi- timam attingunt: Attingunt inquam legitimam antequam eius quantitas definia- rur. At definitam attingere nequeunt, quia hoc reſpectu eſt quota bonorum. Bo- na autem intelliguntur deducto ære alieno t. boua de V. S. Decius in l. hæres. inſtitu- sa n.: Verſ. replicari poteſt. C. d. impub.& al ſubſtit.(c) Nov. 11⁷. c. 3. verſ. nec ſine Eguin Baro. ad§. 3. I. de inof teſt. Donell. ad Kubr. u. 3. C. de hb.& poſth. Sichard.
ad ausb. no viſſima C. de inof. teſt. Jal. ibid. n.! 3. Boer. deciſ. 267. u.!. Clar. de teſt. q.
5. eriam iure Canonico gloſſ. c.:. verb. inſtatutis de ꝛeſt. u.. Jaſ. ad Auth. no viſ. C. de inof teſt. Difſ. Vaud.,. 7. ĩr. Vid. ſup. theſ. 15. 1deo autem hoc ua conſtitutum ne fortè cui temerè in uratur exhetedationis nota ut declarat lImper. in d. Nov. 15.8. anta. Exheredatio enim macula quædam eſt& iniuria& inde cauſa dandæ que- relæ quia filii iniuria eſt 1. S. f.. de inof. teſt.& indignatio I. filiorum ff. eo. elegauter Cuiac. in Nv. 14.(mifii) 10,½. Et hæc adeo vera ſunt ut ſi teſtamentum inter liberos conſcriplerit parens legitima inſtitutionis tituli nõ lelicta teſtamentum ſit inutile, ut aliquoties in Academia Marpurgenſi iudicatum refert Vult. ad§. 2. f. de exher.

— N „ vi G zii per 5 * eedunt lben minme. latoral col. no viſ. C hac elde — 84 —“ ehuma inarijidqud 3 xit velaudii 1=)uar. adta — lixeri quu 1= ir adſgnan a Smalè han gi melle que d== legtiwit n. mma anh ie r iſtdielegi t mnt wenigen a n tuiret wonde A Kuſciliccta ul tanallqun 8 ibus& ldh ra=ixaetiamte jut* ntitas deinh au= onotum. d cit= 3. berezinſis .11 3. venſ wern 4= ß b. Sicha = Nar. 4eg al= kutb. vouiſ oc== nſtitutomd ng- FA. Novnu!
ddtE= A dande ql
410 ☚ ſ. eo.thgan ü ventum in lie kamentü
— ult. 445! reſt unun
de exher. liber. Et ab hac ſententia non eſt recedendũ teſte Geil. lib. 2.o5.112. u. 10.
an ius agendi ad ſupplementum per tot-
Ex ſuperiori ſententia inferri ſolet utrũ inſtitutio liberorũ in legitima facta ſir pro- pria an impropria?& propriã eſſe aſſeram.(d) d. Nov. ¹15. c. 3. in pr.&§.12. iunct. C. 4. in pr. Fach. 4. cont 30. M ynſ. Vigl. ad. fi. 1.de inof teſt. Jal. in auth. no viſſ. u. 3. 0. de t. Diſſ. Bart. in d. auth. noviſſ. C. de inof teſt.(e)arg. lomnimodo ubi aſ. C. de inof. teſt. iunct. 1. ſancimus C. de teſtam. VWel. ad ult.. n. 3. L.de inof. teſt. Nov. 18. per c. i. in fin. Bocer. cl. 4 Aiſp. 2 · heſ. ĩo.() Cuiac. in Nov. 19. ante illam Nov. legitimæ portio indiſtincte erat quadrans hodie verò ſi liberi ſint quatuor vel eo numero pauciores triens, ſemis verò ſi plures d. Nov. 19. c.:. Quatenus vero liberi ab he- re qitate excluſi vel ad minuendam vel ad augendam legitimam partem faciant quæſtio eſt paulò abſtruſiot quam, ut breuitati inſærviam ſilentio tranſeo. Si qui tamen de ea cognoſcere velint, conſulere inter cæteros poffunt Cuiac. ad d. Nov. 19. Fach. 4. contr. 31. Wel. in noviſ comm. ad auth. novtſ. C. de inof teſt. Coſtal. in I. 7. ff. de inof teſt.(g) ut loco quadrantis potiantur triente non ultra gloſſ. in Nov. 19. c.i. gl.& Dd. ad auth. noviſ. C. de inof teſt. Et hanc ſententiam commu- nem eſſe aſſerit. Jaſ. ibid. n. 39. W el. conſ. 17. n. 25. fol. 1. Cuiac. in d. Nov. 19. Diſſ. Vaud.:/. quæſt. ro. Nam fruſtra quærimus hic quoad ſemiſſem. Cum ulterius in hac linea non multiplicentur perinde ac iberi. Duo enim tantùm ex paterna linea, totidem ex materna ſuccedunt Cravet. conſ.719⁰. ².5. Bald. conſ. 5 /†ο. n. 2. add. Co- ſtal. in f1f. ff. d. inof. teſt. Graſs.§. legitima quaſt. 9.(h) Gloſſ. in auth. noviß. C. de inof teſt. W el. ad§. 3. 1. de inof teſt. n. 6. Bald. in ditt. Auth. Graſl. quaſt. 10. Diſſ. Donell. 5. com. 15. Cuiac. in Nov. 16.(i) neque enim neceſſe eſt in tota leguima filius ut inſtiruatur, ſed ſufficit ſi velex minima aſſis parte ſcriptus reperiarur ad hoc ut excludatur querela in officioli teſt. Aget aũt ad id quod legitimeę deeſt con- dictione ex lege.. ſed hæc 3. Id. inof. teſt. Vigl. Wel. Heig. Mynſ. ibid. L. omnimo-
do C.eo. I. unic. C. dc condict. æx lege Geil. 2. 0bſ. 120. Donell, 6. con. pr. pag. 27. Dn. Eric. Hœd. diſp.:5. theſ. 37. pick Zaſ ad O. actionum Iuſt. de at. au. 79. Schneid.
ihid. n. 9. Duar. de acq. her. c.b.(K) 1. C. de iur. deliber. pr. I. de perpet.& tempo-
pal. act. Dn. Eric. Hœd. d. diſp. 16. theſ. 2 4. Vigl. VVeſ. Heig. Mynſ. ad§. 5. I. dein off. teſt. Diſſ. Barr. in I. 54. C. de inof teſt.& gloſ. ibid. latius Bart. conſ. 4. incipit
X.
Liberis legitimam relinqui oportere ſatis expeditum eſt.(⸗) Hoc tamen fallit in naturalib. tantùm(b) in filia hereditati pater- næ interpoſiro jurejurando renunciante.(c) Quæ verò in legitimã imputentur pluribus perſequuntur Dd. ordinarie ad Auth. noviſs. C. de inof. teſt. Debeturaũt legitima exhereditate cuiĩ conſequens eſt, non ante eam peti poſſe quam mortuus ſit is excujus heredita-
te præſtanda venit.(d) E 2(²) Nihil

(a) Nihil enim tam„νμνιν ſeu legitimum quam liberos ad parentum ſuc- ceſſionem venire ut dicitur in§. ergo verſ. quid enim Nov. S9. quibus modis nat. eſf. fui.(b) gioſ- inli, de bouor. poff. cont. tabul. elegans in hanc rem textns in/. 7.§. li- beris auten 2. ff de bon. damuut. Bart. ad l. Gallus§. etſB. ſf. de liber.& poth. Hoc tamen cave accipias de bonis eriam matris. In his enim una cum legitimis& na- tutalib. ab mteſtato matri ex 5C. Orfit. ſuccedunt§. 7ouiſ.IL. d. 5C. Orfit./. fiuin fin. Feo.(c) Hæc apud interpretes in utramque partem variis pugnis din mulrumꝗq; eſt arbitrata quæſtio ut videre eſt apud Menoch. conſil. 71. Pruckwan. couſil. 25. n. 250. pro quotum ſentenrtia ſic concludenter arguo. Omnes illi qui à ſucceſſione exclufi ſunt, ut ab inteſtaro ſuccedere nequeant legitimam petere non poſſunt?.
poſth.. Nquis ex his de inof teſt. Bart, in l. fin. C ad§C. Tertydtl. Neque lanè mi- rum, cum legitima, porrio dicatur eius, in quo quis ſucceſſurus ab inteſtato eſſer
utique reſpe tu eius qui planè non ſuccedit pars vel quota aliqua non magis po- terit conſiderari, qnàm non entis nullæ qualitates! ¹ quis in totum.. ancilla ff. de except. res iud. Sed toto ſuccedendi genere ſublato, omnis etiam eius pars tollatur
neceſſè eſt. Aſſum. Atqui renunciantem ſuccedere ab inteſtato non poſſe ſed à
ſucceſſio ne penitus excluſum ex c. quam vis ext. de pact. exploratum eſt. Sequitur igitur modis omnibus renunciantem legitimam petere non poſſe ut nec ¹s qui hereditatem repudiavit Covar. ad d. c. quam vis de padl. in 6. p..§.. Bart. ad Rubr.
d. V. Oi n. 4. Difl. Bald.& Dd. ad! 5).§.2. Grammat. deciſ. 102. u. 54. Guid. pap.
deciſ. 4 27. Hot. couſ. 22. Treut. p. 1. diſp. 15. theſ. 1½.(d) Eſt enim pars ſucceſſio- nis ab inteſtato 7. 9. l. 31. C. de inofp. teſt. Arqui de inteſtati ſucceſſione quæri non poteſt ſicut nec de teſtamento quamdiu paterf. vivit de cuins bonis agitur tum quia improbus eſt& contra jus gentium feltinare dicitur, quisquis ſollicitus eſt de ſcceſſione viuentis I. 2.§. interdum f de vulg.& pupill. ſubſtit. l. 29. ff. de donat. tum verò quia viventis nulla eſt hereditas, nulla ſucceſſio/ f. de her. vend. 1. 7. ff. pro empt. Ex his pater patrem invitum cogi non poſſe, ut liberis, vivus adhuc legi-
timam adſignet.7 ule. ff. de agnoſ.& alend. hib. Nov. 15. c.1. i0i relinqui cap Rainu-
tius ext. de teſt. l.¹.§. ſ umpuberi. ff. de collat. Geil. 2. de pac. publ. c. 13. Daniel. Moll. 3. ſemeſtr. 6. u.3. Quid ſi patens dilapidator ſit? adhuc idem dixero Bald i uou potoft de adopt. Salic. in /2. C. ſi quid in fraud. patron. aliud tamen remedium ad manus ſumi poteſt, idq; ordinarium ut dilapidatori bonis interdicatur curator- q́ue ei præficiatur.§. fariꝰſ1. de curat. Jaſ. in I. Si conſtante. fr ſolvit. mair. n. 299.
Conf, Pinell. 7,7. C. Ae bon. materu. p. 3.u. /77.
xXI
Denique tollitur querela præſcriptione quinquennii(a) Adie
hereditatis aditæ computandi(ↄ) litis deſerrione ſine dolo malo hæredis facta(C) repudiatione() judicii defuncti agnitione ſe) ſi
teſtamentũ ipſo jure ſit nullum( ſi pater non mala mente filium .——— exhe-
—————
W

Eee ntum t
10 u nat. k= Kz 3 ditwis den B./ fuun 5
1wultum,
— n eanß 1= Lleceſlen a pollunt. — We lneme —— teſtatoelle Gn magpspo. 4— ancilaffa nm parstollm
— poſſe c
1 lt. Lequhr
6u nec 4 8 Rt. 4 kah — Gaid. ni sluccefh. de= e quæti dih
2= Sagttut im qut= Ücitusits
I f dedms
.42= venalaf
8,— adhucleg.
rel= j cap kau
2 1z. Dante
lett'ero Bald u
dtrnremecdiun
te kurcuraor ſo Malr.„.9
qur Siiſa ice [1 lolomao 13= ione lah=te filiun
eibe
exheredavit.(·½) Et denique padione& transactione eum herede inſtiruto inità.(H) a) Huius enim temporis laplu hæc ackio intermoritur 7. uis filium 34. C. de uof. teſt. l. contra 16. 1.ſcimus eo. Donell. 19. C0m. c. 6.(b) Quoniam ante he- reditatem aditam non naſcitur querela. Papin.§.§.:o. ff. de inof teſt. Donell. dict. lac. VVell in par. ff. de inof. teſt. n.7. unde merito ſententia Uip. repudiata Mode- Ktini opinione, qui à morte teſtatoris com butandum aibitrabarur, meruit aſſen- Ium.. pen. S. illud. praterea C. de inof. teſt,(c) d. l. Papin.&. l. nam etſ parentib. 2 5. §. 1. f. de inoff teſt. Donell. VVeſ. d. locis. ¹ eum qui 21. in pr. f. eo.(d) ut puta ſiex- herédatus vel præreritus querelam repudiavit l. qui repudiantis 17.7. ſi proponas 29.§. ult. ff. de inof. teſt. 1.54. Cod. eod. Donell. 19. com. c. 6. verſ. repudiatione(e) quod tum agnoviſſè creditur cum id quod teſtamento eſt relictum accepit, ad!. 7. §. 10. ff. de inof. l. i auando 35.§. G generaliter C. eo. Et regula hic vulgata locum haber ſemel quod comprobaſti improbare amplius non potes! Pomponius ſcribit Hde negocius geſt. C. quod ſemel de&. I. in 6. Donell. 19. com. 6. verſ. judicii(f) rum enim nullitatis quæſtione teſtamentum poteſt annihilari. Querelæ igitur non eſt locus quia alio jure ad defancti bona perveniri poteſt.§. 3. ſnſt. de inof. teſt. ibi VVel. vult. Heig. 7. 9.. 2. ff. de hon. poß. cCont. abul.(g.). 1. S. ff. delib. G poſth. l. en. ſf. de mat. iurioſ. 1. 12.§: ſi quis 1 47⁷. de Hon. libr. Donell. 19. com. 6. Bocer. ct. 4. diſh. 22. theſ. 5s.(h) 7ℳ quando 31.§. verſ. ſed hoc ita§. ſeã. C. I hi ſuſpeclam.. quam vis ff. d inof. teſt. Einita autem hocmodo per tranſactionem querelà ſi placi- tis non ſtetur inſtaurati abheredibus non poteſt, indiſtinctè, ſiquidem tranſactio peracceptilationem ſit facta 1. 33.1. 35. 1. 40. C. de tranſact. Donell. ad¹. 6. nu. 11. C. cod. Si verò querela per tranſactionem nudo pacto factam omiſſa ſit, tum ſi placi- tis transactionis non ſtetur, is qui transegit ad querelam quam ſalvam habet, re- currere non prohibeturl. 27. in pr. de inof. teſt. heredes autem ipſius illam inſtau- rare non valent Ai. I. 6. niſi de novo à defuncto præparata ſit 7. 6. 9. in ff de inof. teſt. vel eius generis heredes ſint ad quos querela etiam non præparata tranſmitti ſolet vid. Donell. ad d. 7. u. 2.& ſeq. Conf. Jul. pac. cent. 4. quaſt. 37. Duar. C.17. de inof teſt. Fach. j. contr. 10.
XXII.
Succedit petitio hereditatis quæ eſt actio in rem(4) proinde- que vindicatio(ę) bonæ fidei(⸗) qua ſucceſſor(d) eum qui pro he rede vel pro poſſeſſore poſſidet ſe) conveniri poteſt. Eſtq; alia civi-
lis quæ etiam directa dicitur qua heres,( alia prætoria ſeu utilis
quà bondrum poſſeſſor experitur.(&) b (a) Idque verè& propriè per tot evidentes in hanc tem text. 1. 25. L:5.If. de petit, her. I. 27.§. a.f. de R. P. Dattol. 1⁰†.,2].. 15. num. 1. Salicet. Jaſ ba.
0

§. 25. luſt. de alE. Quod& verbum petendi ſatis innuit. Quamvis enim etiam actiones in perſonam dicantur ppetitiones ur in 1. f. Cod. de plus petit. ubi N el. in par. u. I. idem M eſ. in par. f. de pet. her. u. 22. tamen illud fit analogicè& per poſterius: Propriè verbum petendi denotat actionem realem 7. actionum 25. ff. de O.& A. ubi Cuiac. Giphan. Dn. Eric. Hœd. diſp. 16. theſ- lit. a adde Barnabam Briſſon.. forwul. pop. Rom. pag. 47L. Cuiac. 4. 6. 25. Donell. 19. Comm. 12. Diſl. Dynus in§. quedam verſ. qua ratione Inuſt. de act. Bald. in 1. 7. C. de petit her. Vel in par. ſf. co.(b) l. 9. C. de petit. her.(c)§. 24. ubi interpp. communiter amues I. de att. quod eriam ad ſideicommiſſariam. petit. hered. extendo contra Jaſ. in§. 29. IL.de act.(d) rectè ſusceſſor ut prætoriam quoq; hereditatis peritionem ſub hac definitione comprehendam. Propriè enim bonorum poſſeſſor hæres non eſt 0. 20. ff. de iniuſt. rupt. cum non prætor ſed jus civile heredem faciat§. ¹. Inſtit. ubi Nel. de bon. poſſ. illud nihil refert quo jure ſuccedat utrum jure veteri an ex teſta- mento l. z. 2. ff. de petit. Alciat. in 1. 24 ff. de verb. ſignif. vel ab inteſtato. aict. I. 2. l. obvenire ff. de verb. ſignif. an novo Senatusconſultis Tertyll.& Orfit. tot. tit. ſf- ad SC. Tertyll.& Orfit. tot. tit. l. eo. Itrum per ſe illud jus habeat directò ſive per alios mediatè /.¹. 2.5. 4. ff. de petit. her. Nel. in par. f eo. n. 3. utrum totam defuncti hereditatem an vero partem eius minimam ſucceſſor petat 7. 10. de petit. her. tot.
tut. ſf. ſipars her. petat. Et ut regula omnem rem rudius& planius comprehendam
indifferenter quicunque ſe ſucceſſores eſſe contendunt hàc actione agere poſſunt. wel. d. ⁄.. Donell./. com.!/ 2. quomodo autem petitor her. hanc actionem in- tendere debeat latè oſtendit W el. in par. ff. de petit. her. n.§. 9.& ſeq.(e) 1. regu- lariter 9.i.pro hered. 11.& ſc⸗³. ff. de petit. ber.(f) l.1. 2.&æ pofſ. her. petit. 1. 2. f. de fideic. her. petit.& utrobiq. V Veſ. in par. Et cave exiſtimes petitionem heredi- tatis ideo eſſe prætoriam, quia in1. ff.;ᷓpars her. petat. dicitur prætoris edicto pro-
poſita eſſe. Hoc namq; non hanc habet ſignificationem quaſi Prætor hanc actio-⸗
nem ex lua juriſdictione habuerit comparatam, quomodo propriòè intelliguntur actiones prætoriæ§. ſed iſtæ quidem /de act. ubi Dd. Sed quod, ut& alias actiones, jure ipſo cõpetentes text. in l./ romm. ideò eam propoſuerit in ſuo edicto ut cives de actione publicè commonefaceret, ne quid illi, de jure ſuo ignorarent. Quod genus edicta inde à veteribus monitoria ſunt appellata V Veſ. in par. ff de petit. her. u. F.(g) tot. tät. ffade poſſeſſ. petit. her. ibique Cuiac.& VVeſ. in par.
XXIII.
Tenetur hac actione qui pro herede(a) vel pro poſſeſſore pof ſidet()non tamen datur contrà titulo ſingulari poſſidentem(c) At bene contra debitores hereditarios ſive ex delicto, ſive ex contra-
Au debitores ſint()utilis verò hæc actio etiam adverſus bonorum b poſſeſ
Aret. in S. ſed 2 luſt. de at. ubi teſtatur hanc eſſe communem adde interpp. ad

ra jal. in dionem äb cres nenec hſii.at anex delke
—
11 lo. aict/ 4 4☛☚ nt. n.p
d d ſivene
n=m defundi
. it. hey u (rnrehendam = repoſſont a Konemin. — e) lmau 7 detit./2 lem hereck etm dictopto- ddrm anc acho⸗ dt telliganun = Sacctioneh
16n Jo ur ciyes
rmnt. Qoo 4=e getu.he. 41
9.= dre pol dam)t w contla- ſI notom
polel
voffefſotetn fideicommiffarium&eum quià non vero herede emit
hercditatem comparata eſt. ſe) (2) k 9. /.feqh. Hde petit- her. pro herede poſſidet qui putat ſe heredem eſſe,
tametli won lit, aut novit ſe heredem noneſſe aliquam tamen ſuę poſſeſſionis cau-
ſam prætendens, contendit ſe heredem eſſe& petitori facit controverſiam heredi-
tatis V Vel. in par. ff. de petit. her. Sichard. in 1. 1. C. de inof. reſt. probè autem obſer⸗
vandum longẽè diſtare titulum ff. pro herede qui verus eſt& juſtus& ad uſucapio- nem proſicit, de quo tractatur ſub ut. ff. pro herede, ab hoc noſtro titulo quando quærimus, quid ſit hic pro hetede poſſidere: Donell. 19. com. 42. pag.(mihi) 353. hic enim eſt titulus iniuſtus nullonumero nec pro titulo habendus vide Zaſ. ad§. 29. 1de act. u.⸗2.(b) pro poſſeſſore, poſſider qui interrogatus cut poſſideat, pe- titurus ſit principium: nec aliud reſponſurus quam quia poſſideo: nec contendit ſe heredem eſſe aut per mendacium contendit 7. 14.§. fin.&. ſeqd. f.. de petit. he- red. VVel in par. ſf de her. petit. Neque tantùm hac actione tenetur qui poſſidet led& is qui dolo malo deſiit poſſidere 113. 5.pen. de petit. her.& qui ſe liri offert d. l. 13. 5.15. 1. 49. ff. de petit. her. Hi enim juris interpreratione pro poſſeſſoribus habentur Donelſ. 19. com. 12. pag. 327.(c) quod quaſi pet manus traditum eſt, ab Ulp. inl. 9.f. de petit her. Quare ſi quis ſingulari aliquo titulo poſſideat rem hereditariam ex cauſa puta emprionis velalia non procedet actoris intentio, ſed rei vendicatione agendum erit. Unde in l.7. C. de petit. her. dicitur regulariter petitio- nem hereditatis ut iudicium univerſale non dari contra ſingulari titulo poſſiden- tem. Is enim qui heredem tantum ſe appellat hoc ipſo inferior illo ereditur qui ex titulo ſingulari poſſidet, quod nullam aliam peten di cauſam habet, niſi quia heres eſt alter a. ille& titulo ſingulari munitus eſt& poſſider Zaſ. ad§. 26 1 de atl. u. 35. Huius igitur ius longè potentius eſt quãm ur per etitionem hereditatis in qua ſæ- pè tes alienæ compre henduntur, tolli oporteat. Mynſ. Mudæus ad§. 27. I.de act. VVel. in par. ff. de petit. pered. Donell. /19. com. 12. Alex. couſ. 73. u. 5.7. E. conſ. 14 vol. r. Soein. conſ. 77. u. F. 7. vol. r. Covar. in pracl. quaſt. c. 12. 213. Diſſ. Bald.in l. fin. au.. de editt. D. Had. toll. quem refutat Alex. diftis locis. De caſibus tamen ex- ceptis quando adverſus tit. ſingulari poſſidentem petitione hereditatis agere liceat tractant Dd. communiter ad 7. 3.§. 1.&§. G. cum ſa*. ff. de petit. hær. vide Co- vat. d. loc.(d) 1. 13. 1.14.15. 16. in pr. ff. de petit. her. Marant. in Specul. aur. p.. dift. 7. u. r. VVelſ. in par. ff. de petit. her. u. 10.(e) 113. 5.4.§.6.§.7. S. ffde petit. her. Nam directa adverſus tales locum nonhabet!.11. ffd. tit. Fideicommiſſarium autem heredem intellige cuià non vero herede reſtituta eſt herediras Donell. 19. com.17. Bocer. c. A. d“ſp. 22. heſ. 19. VVeſl. in par. ff. de petit. hered. n. 7. XXIV. 1 pPetuntur hacactione ömnes res non hereditariæ tantùm(a)
ſed ctiam non hereditariæ quarum tamen periculum lmminear 3 heredi-

hereditati.(2) De feudo num veniat in hanc actionem accerrima eſt feudiſtarum diſputatio, nos id ſub diſtinctione affirmabimus.() Servitutes contra hâc actione nos perſequimur non poſſe, una eſt
omnium interpp. coſentiens vox.(7) .(a) Sive jura ſint ſive corporal. item videndum 15. ult.§. l. 20.§. cum prædi- ximus 4. ff. de petit. hered. I. 4. l.45. ff. eo. Menoch. adipiſci poſf. remed. 7. J. 16. nu. cap. 1. N eſ. in pav. Corporum autem hereditariarum duo ſunt genera. Unum eorum qoxæ olim à defuncto cùm viveret habita poſſeſſaque ſunt: alterum eorum quæ à defuncto nunquam habita, poſt mortem eius primum hereditaria eſſe cœ- petunt: ur res per ſervos hereditarios quæſitæ, pecunia, à poſſeſſore ex re heredita- rid redacta: item rerum hereditariarum fructus Donell. 29. com. 13. quem vide(b) eiuſmodi ſunt res olim commodatæ defuncto aut apud eum depoſitæ aut pignori datæ: in quibus cuſtodiam ex bona fide naturæ contractus congruentem debuit, ut ſi quid in his præter bonam fidem periiſſet, periculum hoc cederet defuncto!. 19.1. ſe. ffide petit. her. M eſ. in par. f. eo. u. 11. Bart. adl.:9. f eo. Schneid. Heig.& Mynſ. ad§. 2⁰. J. de act. ſed de toto hoc negocio, de rebus in hereditatis petionem venientibus, qui cognoſcere deſiderat acccuratius, adeat UIlp. in 7 20. unti. l. 2. de petit. her. ex interpp. verò præter cæteros Donell. alleg. loco. Wel. in par. ff. de pe- tit. her. Bocer. c. 4. 4ip. 22. 1Heſ. 2 2.& multis fe³. Ex quibus quantum lubet excer- pere, nullo negocio poteſt.(c) Gloſ. in!. item veniunt 20. S. nunc videndum ſfe de petit. her. Ut ſi feudum ſit heredirarium Myni. conſ.. obſ. 5. item ſi tota ſueccſſio feudalis petatur VVel. in par. ff. de petit. her. n. i. Roſenthal. in ᷣuopſi feudali c. 7. n. 23. Diſl. interpp. varié.(d) 4.19. S. fin. ff. de petit. her. VVel. in par. ff. eo. facit huc quod ſervitutum nomine propriæ actiones ſunt introductæ,& quod nihil in his poteſt reſtitui Donell. 19. com. 13 in ſin. Bocer. cl. 2. Airß. 22. theſ. 43. lit. o. Treutl. p.i. diſp. 1 4. 7. lit, d.
XXV. b
Quia verò plerumq; accidit ut poſſeſſor ſumptus in res here- ditarias impendat, videbimus quomodo adverſus petitorem ſe in- demnem præſtare poſſit. Equidem hanc de impenſis quæſtionem generibus impenſarum prins cognitis(a) tali diſtin tione definio: ut bonæ ſidei poſſeſſèr neceſſarias(5)& utiles deducat(c) voluptu- arias verò regulariter tollat() malæ verò fidei poſſeſſor etiam fur neceſſarias quidem deducat: ſe) UItiles verò& voluptuarias tan-
cm tollat.(f)
(a) Ignorare igitur non debemus genera impenſarum jute noſtro tria eſſe
F.de
Prodita. Quædam enim ſunt neceſſariæ: quædam utiles: quædam voluptariæ!.¹.

S=m via⸗ d8 ᷣù aut pignon 3— iem dedu 3i= defundo 4id. Hle a ᷣσ is petionem 4— tt,2 hA — ur. f. dege n abet exce. 4— endum fu hralueccſſo 2— feudabe, A co. hacſthue 20, nihil ioh =t.*. Tteul
t zresherc dorr remſein⸗ ſ æſtionen Ge deſnio an= volvptu⸗ cl etiam iil Iu nrias tal-
ut kro tiis el 1 unh 1 6
de impenſ inter dæ. fall, ubi Weſemb. in par. limpenſæ 79. ubi Gœd Ff de y. S. Neceſſariæ ſunt, quibus non factis res perirura fuiſſer, aut certè deterior futura, d. l 79. ffde V. S. li. Ser. I½ Fdeimpeuſ- in res dot, fact. ut ſi quis ædificium ruens re- fecit, ſi vites propagavit: tales qnoque eſſe judico eos ſumptus, qui ex eonſuetu- dine regionis ſine dedecore omitti non poſſunt, arg. l.g. ſ quod met- cauſ. Bart. 8in⸗ l. peculium, in§. fin. ſf. dauu. legat. Mynſ. ad S. ex diverſo, Ide rer. diviſ. utiles ſunt quæ rem in quam collo cantur meliorant, ſine quibus tamen res æquè integra fo- ret& lalva, d.179..: f de V.§. l. y.. ult. ff. de impenſ. res dot. fact. Voluptuariæ di- cuntur, quibus ſpecies lolummodò ornarur non ejus fructus augetur, ſeu quæ de- lectationis gratia fiunt, A. 6. 79.§. 2. de V. S. ibi Gœd.(b) tam in rei vendicatio- ne, quàm hæreditaris peritione: ſneceſſarias 9. ff. de pignor. act. l./. Cde R. U.39,. de petit. hered. Gœd. ad I. 79. ff. de 5. S. Donell. 20. concl.. 31. NW eſ. Mynlſ.& Dd. ad§. ex diverſo 31. T.de rer. diviſ.& acq. earum dom. Ant. Fab. lib. 2. conj. I. Non re- fert an actor has impenſas in rem eſſèt facturus nec ne: an res in quam hujuſmodi expenſæ factæ ſunt extet vel nonextet. Calu verò quo non extiterit ſequens di- ſtinctio tenenda eſt: aut res culpa ſeu dolo poſſeſſoris periit aut non: priori caſd cum ad æſtimationem rei petitæ teneatur poſſeſſor nihil æquius, qudm ut quoque idem deducarimpenſas, l. 39. ff de uſuris, l plans, verſ. non enim, f de petit.hered. poſteriori caſu quemadmodum petitor rem iplam perdit: ita poſſeſſor impenſa- rum damnum ægrè non ferat, maximè cùm æquitas deductionis tunc ceſſfet, A.7. planè, ſfe de petit. ered. Donell. 20. com. 7. Hoctamen notabiliter fallit in petit her. in qua b. f. poſſeſſor omnimodò hoc eſt, ſine diſtinctione impenſas tam utiles quàm neceſſarias deducit d. l. planè. verſ. plane, fde petit. hered. Donell. alleg. loco, pag.(mihi) 43¹.(c) ſi ſcilicet locupletatus eſt petitor, lin fundo 389. ff. de R. V.l ſum- ptus 4 ⁰9. ſf. eod. l. 39. ſf. de petit. hered. alioquin ſecus eſt, quod quomodo procedat, eleganter explicuit Donell. 20. comm. 7. Quid enim ſi pauper ſit, qui non habcgat, unde ſumptus bon. fid. poſſeſſori inſtituere pofſit, iniquum certé fuerit eum ob ĩd carere re ſua: aut ut eam conſequatur carere laribus aut ſepulchris avitis, ut loqui- tur Celſus in d. l.fundo 39. ff. de R. V. Heig: ad S. ex diverſo, Ide rer. diviſ. Garlias de ex impenſ⸗cap. 2. Quod ſi dives ſit dominus, niſi malit bon. fid. poſſeſſorem tol- lere id quod poſuit utique deductioni erit locus, l. ſin autem 27.§. ult. verſ. niſi ta- men, ff de R. V. Quid ergo, num ceſlante deduct. peribunt bon. fid poſſeſſori in totum? minimè vetò poteſtas enim ei eſt tollendi id quod poſuit modo hoc ſine deterioratione ipſius rei petitæ fiat, d. l. in fundo 35. verſ.finge pauperem, ff. de&. vind. Et dominus tantum dare paratus, non ſit quantum abradendo conſequere- tur poſſeſſor, d.! in fundo. Si etiam rebus ablatis aliquid ſit confecuturus,. I. in- Ffando, ver finge, Donell. 20. com. 7⁷. verſ-utiles.(d) tam in ſpeciali, quàm univerſa- li actione dummodo id ſine diſpendio fiat rei peritæ, d. ‧. in fundo, verſ. conſſitui- mus, ſfde R. V.I.79. S. voluptuariæ, ſf.de I. S.&tbi Alciatus. Regulariter dixi, ut in- nuam, ſi utilium naturam induerint bon. f poſſeſſorem gaudere deductione æquè F atque

atque in utilibus, ut teſtantur diſertè: lutiles 39§. videamus ff de petit ered! 29 in- prino.& in fin. l.niſi 26 f.de R. V.l. voluptuarias, l.it. de impenſ. in res dotal. faòt. Do- nell. 20. c0. 7. Mynl.ad d. 8,νdiverſo, I.de rer. Ai viſ. Diſſ. Dd aliter atq; aliter Ant. Fab. 2. conject.. Garſde expenſ.9.¹.u. z 2 in fin.(e)l r. C. de E. VI.ſ plans, 9. fde petit. Per. Gœd ad l.79. de V. S. Ant. Fab. 2. gon†ᷣ.,& · Aecad. 26. err. S. Donell. 20. couf. 7. VVel. Mynſad 4. S. ex diverſo, I. de rer. diviſ. Diſſ. Cujac. 10. obſer. Negotium hic Interpp. facit ¼ε. C. de infant expoſit. quam non ignoro, ut alii conciliare conentur, quorum conciliationes procul dubio facilius eſt infirmare, quàm quid reſpon- dendum ſit invenire, mihi tamen ex innumeris Fach. i. coutr.;·4. placet expolitio.
Diſfl. Dd. variè illum text. explicantes, Accurſ. Caſtrenſ. Menoch. Ant. Fab. A. lor. ex- 1 cipe tamen caſum ult.(. de neg. geſt.() modò viderit poſſeſſor, ut quod poſuit c0l in alieno, ſine diſpendio domini areæ, vel ut alibi ſcribit ICtus ſine lælione prio- KLla ris ſtatus abradat, ũ lulianus. 27 in fin. ff.de R. E l. y. C. eod Donell. 20. com. 7. Anton. rad Fab. decad. 26. err.&.in ſin. Menochi. remed recip poſſn. 5 o. Diſl. Cujac. d. lib. 10:0bſ. c.s. Hackelm. dis, b. theſ. 20. lit. A. Nec hic diſtinguendum inter rei vendicationem Jhys & actionem univerſalem, arg. d. 3. 1.2 5.. de petit. hered. Ant. Fab. d. loc. Treutl. p. 2. ſpec disp. 20. thheſ. G. lit. G. lud in univerſum hic probè eſt oblervandum, hactenus tan- priet tůùm deductionem impenſarum poſſeſſori concedi, ſi quicquid fructũ etiam ante§ 0 litem conteſtatã percepit, id compenſet, niſi eorum ſumptuum nomine, qui exce- pue dunt fructuum præceptorum quantitatem, ut Papin. ſcribit in! ſumptus 39. ff. do inde R.U. Donell. 20. com. pag. 437. Occurrit hic quæſtio ſatis ardua variis pugnis inter§,1, interpp. diſceptata quà vià impenſæ ſerventur? Nos unòo& ſolo exeeptionis doli A mali remedio per officium judicis impenlas ſervari, pto certo habemus. Fatuum omui igitur putamus, nec ſibi ſatis conſulentem eum, qui non deductis im penſis, rem Rißs reſtituit, nau ſortem,§. centumn, ubi Jaſi liiareæ. ubi Caſtrenſ. f. de conditt. indeb. ainas Modeſt Piſtor conſ. 4. Donell. 20. com. 7. in fin. Scip. Gentil. de donat. inter vir.& puns uxor. lib.=.cC. 2 0. Barboſtad tLdivortio, S. fi. part. 2. n.:. feſol matr. vide Moller.. ſemeſt. enall 30. Diſſ. Gœd ad¼ 79.§.:.de l. S. aliter Molin in conſuet. Lariſienſ. 22. gl.. p. 104. talew Treutl.. 2. disß. 20. th. G. lit. h. natura XXVsS. eltpor Poſt vindicationem hereditatis rectè ſin gularium rerum pe- üta titio ſubnectitur(«,) quæ velrerum corporalium eſf, vel incorpo. Tem ralium(5,) vel civilis(e, hrel prætoria(d.) ze (2) L..H.de R. V. Cujac. V el.in par freod.( b)§. omuium,§. aquè, de alk. alluna (e) ut rei vendicatio actio confeſſoria& negatoria,& æqus, ub interpp.] de at. Eſt winus, autem rei vendicatio, 1. 12. mab. introducta Geil. teſte lib. 20. c. 19. V el. in par. f.de tAha K.H.ru.i:. non jure prætorio, ut perperam nonnulli ex ¶prætor, ⁷;. ff. d. tit, arguunt: tesinlo quia prætor hanc actionem non introduxit ſed introductam in albo ſuo inter cæ- imptio eeras aCtiones propoſuit.Prætor namq; tã cas actiones, quæ ex l.ia. tab. quàm quæ ione,3
.
1 ———

— Jegotium Re — lare conenan quid telyo, E ccterpoli 1„Alra qnodpalä 6 lehonegnt om.7.Aurwh t Lc. A 1b u dm indicanode 44 oc.Treull — hactemuu = Aü etiaman 5 iine quien = hptu 34,9, 1—= B pugpiin d ceeptionssdl Amus. Tanuu- e= impenſs mn 1= omdaik uas dut. inter un ri olleraaſem
1HE.. L.pu.
1nn rerscy cl= incoro
. equl, ui 4='p.ldead „— elu nuxſt M ni angamn in= ſuo inteta
d1— b qen
exejus juriſdictione deſcendunt in albo propoſuit: quoniam omnibus judiclis& actionibus præfuit,& has petentibus vel dedit, vel denegavit. W eſ. in par. ſf.dæ x. Fn.g.(d) utactio publieiana reſciſſoria, pauliana, ſorviana, quaſi ſerviana,§. ſed iſia 3. ubi interpp. Aamg 4. 8. rurſus ea diverſo, d. itens ſi quis, 6. 8. item ſer viaua 7.1I. de act. de his ſingulis actionibus in ſequentibus diſpiciamus capto à rei vendica- tione in ſpecie lic dicta initio.“ XXVII. Eſt ergo rei vendicatio(a) actio in rem(5,) qua dominus jure
proprietatis(c) rem corporalem(d) ab ejus poſſeſſore petit(e,
commodeq́; dividitur in directam& utilem(f.) Quod autem lon- gius Dd. progtediantur,& inde aliud dominium directum conſti⸗ tuunt, aliud utile vereor ne in eo errent(&.)
(2) Kem vendicare àν πᷣρer nihil aliud eſt quàm jus in re ſibi aſſerere, F. appellamus, ubi Dd. I.de acl.. 25 de O. G. A. ubi Giphan. Unde Cujac.. obſer. 29. ſpecies vindicationis generatim acceptæ in tria genera diſtribuit in actionem pro- prietatis, ſervitutis, pignoris, quæ diſtinctio nititur textu apetto, l. S. eſt ante 3. G §. 10. f.ad exbib. Weliin par. ff.de&. V. num. ¼. Hoc loco ſpecialiter& magis pro- priè Vtoxa accipitur pro vindieatione dominii ſeu proprietatis, 7. 16. ff. de uſur: inde ſpecialis dicitur in! 75 de R. P. Donell. 20. com. i. Cujac. in parat. f. b. t.(b) §.i. luſt de att 2/. fde O.& A.§.appellamus, luſt. de act.(c) kattionum, de O.&. act. Compertit igitur rei vendicatio domino rei petitæ, A. 1.25. Fde obl.& act. d.§.
omnium, lnſt. de at. ſive juregent. ſive jure civili dominmium acquilierit, 1.23 f.de R.,
Eii ſin. C.cod. A el.in par. frde R. U nu.. adeoq́; nudæ tantum proprieratis ſit do- minus, 1. 52 fde R. V.l. 2 /ᷣ de V. S. Ne illud quidem ad rem pertinet, habeatne purs an ſub conditione perfectè, an imperfectè dominium, J. 56. de R. V. I. 47. f. eod. l. 12 ffde in diem addict. YVel.in parat. ſhde R. V, uum. 3. Hine maritus rem do- talem vendicare poteſt, I. 11. Cde jure dot. Quoniam inſpecto traditionis actu jure naturæ dotis eſt dominus: aſt ſi eſtectum ſpectes jure naturali mulier in dominio eſt potior: licet ſecundum legum ſubtilitatem ad mariti ſubſtantiam perveniſſe
videatur, 1 30. C. de jure dot. Cujac. lib. 10. obſerv. 5*. diverſas Dd. ſententias pete ex
Treutlero part.1. Aufput.:15. theſ. 2. li-n. Qupdautem diximus domino K. V. dari
ita accipi volumus, ſi dominium quæfitum retinuit Donell. 20. com. 2. S1 igitur lite
endente dominium fuerit amifſum intentio actoris non obtinet Bart. in 7. 14. 8.
attiones, ffde E.. Non tamen præcisè requirimus, ut jam ab initio actor fuerit do-
minus, led ſatis eſſe puramus eum poſt litem conteſtatam dominum factum eſſe, c. Abbate, in fin. ubi gloſſin verb. tempus, de rojud. Hie quæri ſolet, ſi duobus eadem res inſolidum vendatur. uter in vendicando primas teneat, illene qui poſterior eſt emptione licet prior ſit traditione, an verò qui prior eſt emptione, poſterior tradi- tione,& nihil proponitur cur nõ ei vendicatio competere debent, cui prius e5 eſt
E 2 tradita

eradita textus apertus,& in vulgus notus i*ν †. C. de R. V. neq́ue verò moramur utrum verus rei dominus an non dominus vendiderit, 9.§. duobus, ſf de publ. ia rem act. item an alteri ſit inſtrumentum traditum, A. 1 2 1. f. de K. V an cui res eſt trodna, ſciverit vel ignoraverit tem jam ante venditam contra Rol. à Vall. couſ. 9. num. 27. Non tamen hoc facinus impunò tulerit venditor, cum non tantùm ob- ſtrictus manear crimine ſtellionatus, 1. 35. de crim. ſtellionat. ſed etiam actione ex-
empto in id quod inter eſt primi emptoris, Anr. Fab. decad. 2 4α rr. 10. Verum quo-
eſt, iu pr. Inſtit. Je uſucap.& ibi interpp. I. 20. C. de pact ubi Donell. 1., 11. fede public. in rem att. juncl.. G. lnſtit. de at. Diſſ- Azo in ſumma C. de R. V. Dynus in!3. ff. de uſucap. Sę uſurp.(d) S.iibi rem corporalem, ubi Wel. Heig. Mynſ. Eguin. Bar.& Interpp. vulgò Iaſtit. de act. 1¹.§.:. ff. de R. V. quia teſte paulò rei appellatio in hac actione non genus ſed ſpeciem ſignificat.t iin rem de R. V. N el. in parat. ff. de R. V. u. 6. F. Non tamen diffitemur res etiam incorporales vindicari poſſe,& actio- nibus realibus peti§. 2que, ubi vide Interpp. Iuſtit. de att. N el.in par. ſide R. V. n.. At ſi aſſeras res incorporales venire in hanc actionem, de qua in præſens nobis eſt ſermo ut quæ per antonomaſiam ſit dicitur, hoc verò negamus per rationes à N el. alleg. loco eleganter adquttas, adde Donell. 20. com. 1.(e) 1.25 ff.de O.& A. §.. Inſtit. de ac.! 27.de R. D.l, 36.ff. eod.(f) de directa aceipio textin l.2 3.de R. V. 7.2 4. C.eod. ubi Bart.§. namqꝗ ibi nullam habet directama, luſtit. de acteutilis autem ad
ſcilicet inveſtituram realem, Dd. in c.i. S. rei autem, de iu veſtit. de ve alien. fact. 116. 2.
J. 2. ſuperficiario, A.73. 8.7. cum ſe†ꝗ. ff. de R. U. 1.1.§. 6.f.de ſuperficieb. Donell. z0. com. S. Bocer. claſ.. dis˙ρ. 2 ¼. ubi multi ſunt in iis receniendis, quibus utilis rei ven- dicatio applicatur.(g) Nam diſtinctio illa textualis non eſt,& jura noſtra eam planè ignorant, non enim aſpiam! qunantum memoria repero, JOti veteres ita lo- cuti tunt. Donell. 9. com.;¹½. Difar.”„disß 17. Dn. Joh. Borch. ad§.1¹. lnſt. de rer. diviſ. Cujac. 12. 6. 35. Vult.“ A—,. Anton. Fab. 20.couj.z1. Diſſ Coraſ.6. miſſ. 2o. Mynſ. VVeſad pr. Ide uſuc. Bald in llao. C.de patt. Quod ſitamen cam docendi caula re- rineri poſſe contendas, non multum repugnabo.
XXVIII.
Huus judicii principia formalia à Dd. duo conſtituuntur do-
minium,& poſſeſſio(a) utriuſq; oneri probandi ſubjacet actor(5).
Neque tamen in libello cauſam actionis in ſpecie exprimat, neceſ- ſe eſt, ſed ſufficit ſi in genere ejus ineminerit( J.
(a) 1 25. ff. de R. V.I. un. C. de alien. iunc;. mut. cauſa fult.l buiuſmodi l. 7½1. §. 47, de lægæat. I. Bald.& Bart. in d. laun. 19. /Mde R. V. unde Jaſon ſemper inquit, m ven
————
qae dominum agnoſcimus eum, qui rei dominium uſucapione jure civili nactus
inſtat directæ datur Emphytheutæ, l.:. ſf. ſager veckig. pet. Vaſallo poſt acceptam
feua. add. Cujac. Jaſiin! quotiu 15.f. C.de R. V. Conrad. Ritth, part. feudl. lih. 2.·c. C.

= ſerum Jur civili ma — Haeuhn. Sin! 3. f 4 guin Bar 1= latio inb Nnara. f — Eᷣ ſe& actio. 4— de R. Vn, = ns vobhel rationes 44e 0.64 = Jde Ky A lisautemas 2l1 K. accepuan 1☛].faltal 1 „= A..24¹ Donelka 1= llis tei er- antnoſtraem J= teresalo 11= Ae rerdui ra. Fc.Mhol deidi caukm
nt untutco⸗ bi acdori iat necc
3.= mouillt ſ0= periao „in ſen
in vendicatione à patte actoris dominium eſt præſupponendum.
OQuoad verò oſfeſſionem quam cum communi Dd. grege adf. unic. Cod. de alien. ndic. mut. cauſa fact. cauſam rei vindicat. ducimus. nobis non convenit cum Contio in Epi- ſtola corpori gloflato præfixa, ſed eius opinio merito eſt exploſ. Si enim poſfeſ- ſio in rem actionem parit, illa utique huius erit cauſa, prius autem eftd. l. unic. po- ſterius igitur. Hinc actio in rem non datur, niſi adverſus poſſeiſorem, 1. 9.(.26. de R. V. I. 16.§. 3. de pignor. l.1. Cod. ubi in rem act. quia, rem ſequitur ð⸗ propter rem poſſeſſorem, ſive is verè, ſive fictè poſſideat Donell. 20. Comm. cap. 3·pr. ad- de luculentiſſimum in noſtram ſententiam, text. in J. non alius 24.§. 2. ibi ex praſenti poſſeſſione, ff. de judiciis. Hanc autem poſſeſſionem„ũ inficiatus fuerit reus, mendacii verò deinde convictus res ab eo aufertur, ⁷35. ff de rei vindic. l. 20. §.1 de interrogat,in jur. fat. Novell. 19. cap. 10.(b) dominii quidem ex ſua par-
te dict. I. 23. ff. de rei vindic. cùm enim rem ſuam eſſe intendat,& verò intendere rem ſuam elle, nihil aliud ſit quàm affirmare ſe eſſe dominium rei, 6.25 h.de O.&
act. quod& medium concludendi in libello buius actionis eſt, actorem eſſè rei petitæ dominum, non iniuria, ut qui dieit ad fundamentum intentionis nempe domini probandum eompellicur.4 actor,is. Cod. de probar. I. 2. Cod. cod. Jal. in!. y.§. qui prores, f. ae His qui ſatiſd. cog. l. 24. de excopt. rei jud. Quia verò proba- tione dominii nihil difficilius eſſe creditur, unde in uſu iutis onus petitoris eſſe dicitur, I. 2 4. de rei vind. ²12. Cod. de probat. ubi interpp. ferè omnes Donell. 20. comm. 2. Maſcard. in tratt. de probat. fol. i. concl. 3 5. quiſquis de re aliqua alteri di- cam ſcribere parat ex confilio Juriſconſalti circumſpiciat, an aliquo interdicto. poſſeſſionem nanciſci poſſit ut onere petitoris in adverſarium reiecto, 1. 24. de
rei vind.§. retinenda, verſ. ommodum,& ibi Dd. Iuſtitut. de interdict. commodo
poſfidendi frui poſſit quod in eo eſt, quod eriamſi res eius non ſit qui poſſidet, ſi modo actotr non potuerit ſuam eſſe probare, remaneai ſuo in loco poſſeſſio, ut ſcriptum reliquit Juſtin. in a.§. 4. nſtit. de interdict. Hoc verò remedio deficiente publicianam in rem actionem, 6 probabiliter dubitet de dominio inſtituere è re erit, quam cum rei vindicatione alternativè cumulari poſſe uſu& conſuetudine eſt receptum V eſin par ſ de R. V.n.b. Geil. 1,06-(67. Mynſ:& interp. ad 4. Inſt. de ac. Dilſ. Faberibid. Quomodo autem& quatenus dominum probari debeat, latè & eleganrter diſſerunt Maſcard, de probat. vol.i. concl. 943 F. G(eqa. Heig. Mynſ. Jaf. Zal. ad§. i. lnſtit. de act. Qbrecht. aisß. de probat. 3.pPart. S ad l. 2 num. 16.16. Cod. de probat. Polſeſſionis verò ex parte tei§. i. luſtitut. de act. l. 19. ff. de rei vind. ditt. l. nnic. Cod. de alien. iud. mut. cauſa fatt. Quam ob rem ſi deficiat actor in pro- batione rcus, etiamſi nihil præſtiterit abſolvitur, ε.½. 4. Cod. de edend. Eſt nam- que per ea quæ ſub litera A. diſputavimus, pollecio præcipuum fundàmen- tum& cauſa rei vendicarionis ex parte rei conventi,(c) ita ut actor in ſpecit exponat titulum,& cauſam ex qua comperit ei dominium: ut ſum dominus huius fundi, quia eum emi, quia legato mihi eſt relictus(hanc cauſam Dooe

& Zaſ.vulgòè rectè remotam appellant, adi Interpp. ad§.:¹. J. 5.:. ubi ordinariè hac de re tractant)led ſatis eſt ſi quis omne ius ſuum in iudiciũ deducat,& proximam duntaxat cauſam ſeu vocant, dominum ſeilicet prætendat, veluti peto, quia domi- nus. Conducibilius tamen eſſe, ſi caulam remotam libello quoque inſeruerit uno
ore docent pragmatici, vide Mynſ.& Dd. ad.1. Inſt. de act. ne ſi in iudicio ex alle-
ata cauſa ſuccumbat, ad aliam progredi profiibeatur? Hinc ſcitè admodum& verè Dynus in! edita, C. de edend. rei vendicatione,(ait) conventum proprio ligo- ne pedem vulnerare/ ſi ab actore cauſam remotã in libello exprimi petat,& Mynſ. alteg. loco,n. 16. cautis advocatis hoc dat conſilii, ut ſt animadverterint adverſariũ ſe in actione realis ſim pliciter fundare vel in iure dominii vel quaſi, obticeant neve etant cogi actorem, ut cauſam remotam exprimat. Conf. Bart. in l.z. nu.;2. ff. de R. V. Jal. Zal. Schneid. add.§. 1, 1ℳ. de ack. Matant. in aureo Speoul part. 4. diſtinct.3. n. 29. Geil. ¹.0b. 6. uu.. ½..6. 7. VVel. couſ. 2. uuz. 30. part.z. Diſſ. Treatl. ꝓ.:. di.⁊ p. theſ.·lit.c. XXIX.
Competit rei vendicatio adverſus eum, quĩ rem noſtram poſ- ſidet(a,) ſive litis conteſtatæ tempore poſſideat, ſive rei judicandæ (b,) quin& contra heredes datur non quatenus heredes, ſed qua- tenus poſſeſſores ſunt(c.) Quid verò de eo dicemus, qui ſuo qui- dem nomine: at aliena pecunia rem aliquã emit, ecquid rei empte cauſa hoc judicio pulſari poterit? tutius eſt ut A negatiya ſemus.
(a) Quia rem ſequitur,& propter rem poſſeſſorem etiamſi per mille ma- nus ambuler, ut loquitur Jaſ. ad§. 1. I. de act. ſ.2) ff.de O.& A. l un. C. de alien. jud. mut. ea fact..omnium, Iuſt. de adt. ubi VVeſem. Vult. Hot. Mypſ. lult. ff de R. Poſſeſſionis autem vocabulum in hac materià extentè& latè accipe pro quacun- que poſſeſſione nuda eriam rei detentione, 1 † dε.. Quin& ficta poſſeſſio quo- modo is qui dolo malo poſſidere deſiit, iuris interpretatione poſſidere fingitur, huc pertinet quia facere hoc eſt reſtituere videtur poſſe, qui dolo(ob quem nul- lus excuſatur, c. 2. de dol. c. contumaciam, o. ſedas 15. de reſcript. c. pen. de empt. vend.)
fecit quò minus facere poſſit,l. verum 63. 9. 6. † pro ſoc. Eius generis quoq; poſſeſ-
ſores ſunt, qui liti ſe oſferunt modò actor ſit ignarus, eos non poſſidere, necante
iudicium acceptum aſſeverationem ſemel factam revocent, 1 29. in fin. ff de R, V.
I4 5. fde petit hered l.7..2 7 in pr.fde P. I Donell. 20. com. 3. G& ad§.1. Inſt. de at.
(b)Uſi quo tempore&ν νσ⁴de petit. hered..27.§.ν εέρde R. V. Quod ſi reus rei iudican- dæ tempore poſſeſſionè rei noſtræ amiſerit, ſive quod res interiit, ſive quod amiſſa eſt: quatenus teneatur ad rei petitæ reſtitutionẽ vel æſtimarionem, per quam eſſe intricatum, Interpp. non difſirentur. Ego verò diſtinctionis fædere rem ob oculos Ponete conabor. Diſtinguo igitut inter bon. f.& m. f.oſſeſſorem ⁊rurſus utrum
3 4 b. f.
I
—.,————
☚
——— 5

— Unana froumam
— uia domi.
ueri ung
io exall. = modum 4 π öprioligo. 1=,& Rhnl. wertſarüſe cant nen 4.. ffdes 3— diſtinddz. 1—=.Aiſtan
t=am pol dicandæ 20= led qua. 8= fuo qui. wEei empte ttlemus.
m G twille me
uI e alten. ul.
=ffae R7.
c o quacon-
r. eflio qpo. dolt e flogttar 0ð Juem nul.
sꝗᷣ=npt. venl)
er' polſe oſt.=— necaute
1 fr dede
A Knſlaal
ſin e ziiudicm-
ſt 1odamiſt
m.— quamelt ere. ob oclla mn lus uttum
444
b. f. polſeſſor rem culpa amiſerit, an eaſu illaperierit. Scuipa amiſit, ſiquidem ante litem conteſtatam ſecurus eſt, ſecus ſi res jam in iudicium ſit deducta, 7. Q/.7.
de R. V. I 56§.:. cod. l.2. eod. Sin caſu poſſeſone cecidit, non tenetur 2: de 3 3771 P 7
uſucapI. 25 †de V.O. ubi Giphan.& interpp. xulgò 1.:5§. ult.& pen. I. utiq, 16. 1,re Fae R.V. utique ſjjuſtè ad iudicium proclamavit,.. ff. de petit. hered. l.:.§. fiu. ibi moram paſſofde R. P. S iniuſtè evidentibus argumentis convictus tern ad pe- titorem petinere, loco malæfidei poſſeſſoris habetur., A.!. 2 ν in pr. ffde uſucap. 792. §. fin. ff. de V. O. Doncll. 20. comm.. Malætidei poſſeſſortam ante quaàm poſt li- tem conteſtatam culpam præſtat, 13 6. S. ſimn..63 1,4 F. de R. V. Bocer. claſſ. 4. 4665. 25. Donell. 20 om... 4ο 1††⅔άἀe petit. her. Interitum verò rei petitæ fatalem ita demum, ſi appareat eo caſu rem periiſſe, qui non incidiſſet, ſi reus nullam moram contra- xiſſet, arg. 1. 2. F. 2. ff. ad exhib.! 1. S fin. ff. depoſl. 20. ff. de petit. hered. vel ſi pecitor in tempore reſtirutam rem ante interitum diſtrahere potuiſſet, d. 1. 40. †f. de petit. hered. d. I. 15.§ fin. de R. V. Donell. in tract. de mora,&. 7.& 20. com. fol. 4⁰9.&s 16. com.. in fin. Cuiacan tratt. ad eAfrican. in explicat. I.:09.§. ſſer vus, ff. de legat. 1. Delrio ad contratlus, c. ⁊ f‿⁴de R. I. Donell, adl. 2 3 de verb.obl. Menoch. 5. præ- ſumpt. 13. num. ubi in praxi ſequendam eſfe tradit. Diſl. glol in l. 5. G.in. ſide R. V. Gœd adl. ¹2.§./*. 19. de F. S. Treutl. ꝓ. 1. aip. 20. theſ. 14. lit. c. Excipimus tamen cum Dd. allegatis fures, abactores, violentos poſſeſſores, eosq́; qui metum intule- runt, qui re fato perempra, ob moram cum maleficio cõiunctam, indiſtinctè con- demnanrtur, l fin. ff de conditt. furt.linter omnus 46 f. de furt.! 9. C. od.l penult. 1.1. §.2. ffde vi& vi arm. 1. 14.§. 1. ubi Cuiac. ff. quod met. cauſa, vide tamen Cuiac.
alleg. loco, ubi docet hoc in fute quidem obtinere quoad condickionem furtivam,
non verò quoad rei vendicationem: quia hac ipſum teneri non ut furem, ſedut quemlibet poſleſſorem(c)l Ein rem i. de R. V quare ſi heres poſſidet tenebi- tur, ſi non poiſidet rem litigioſam, non tenebitur: idq́ diligenter obſervandum, propter formulam libelli, in qua ſi heredum tantum mentionem feceris, non au- tem poſſeſſionis, quam obtineanrt, reiiciendus erit tanquam ineptus, ut rectè mo- net Oldend. cl.3, a0, 2 J.y. Hæc tamen ſententia duobus modis eſt declaranda:pri- mo enim ſilis ſit conteſtata cum defuncto poſſeſſore, tenetur heres etiam nõ poſ- ſidens, Iinrem 42 ††⁴de R. V. Tenetur, inquam, heres ex perſona defuncti, ſi quid commiſſum ſit a defuncto, cuius cauſa ipſe damnaretur, etſi non poſſiderer, 7. 42. fde R. V. Faciamus enim defuncti dolo aur culpa rem petitam interiiſſe, eumq́ue poſt litem conteſtatam moreuum eſſe hoc certè calu dubium nullum eſt, quin in heredem transferatut iudicium, quamvis ipſe non peſſideat, d.f. 4. fde R. Vlillud Ao ffade petcher. Deinde licet heredes, qui non poſſident in rem actionem non co- gantur ſuſcipere, ſi poſſeſſor ante rem in iudicium deductam, diem ſuum obierit: attamen ſi is mala fide poſſedit, fructusq́; ex re poſſeſſa percepit, indeq́; aliquid ad heredes pervenit, hactenus ſaltẽ actio in factũ ad verſus eos parata eſt, ut reſtituant, quatenus ex re ſunt facti locupletiores, ſcum ea æ ffde R.. Don. 20. com. 3. verſ. Tha-

weftam eff. Bocer. el. 4. i¹. 23. 1h. 22.(dthexea é.Iur proponis 6. ubi Sichard. Cde R. V.lad probationem 27 C de prob.I. S. C. de iur. dot. dum meminerimushanc regulamiin milite favore militiæ vitiari, d. 9. Cde R. F. non item in re dotali, vide Ant. Fab.1ib. 2. conj 9. Cuiac. †. 26,29. Difl. Donell. /. co. 2. in fin. b XXX.
Keſtar ut conſideremus quænam in hanc actionem res ve- niant: veniunt autem res eorporales omnes(4) eæqͥue noſtræ(9) certæ(c) non ſingulæ tantùm, ſed etiam univerſitatis(A). Non ta- men tignum ædibus alienis junctum le) ut nes peculium()&eſt hæc actio inſtituenda, vel coram judice domicilii, vel coram eo, ubi res conrroverſa ſita eſt() remontra omni diſtinctione ſit res mobilis an immobilis petira(H).
(a) 12.§.= de R.V.§. 2. ibi rem corporalem, ubi Dd. I. de act. Donell. 20. eomm.. quæ dominio alicujus contineri po ſſideriq́; poſſunt, d.l.:.§.z.tam mobiles quàm immobiles: animatæ ſive inanimatæ, A4. 3 ebin par. ſfde R. PV. num. 4. Res verò incorporales ut juriſdictio, jus patronatus& id genus aliæ propriis actioni- bus non hac vindicatione per excellentiam ita appellata petuntur, 1 6. de K. V§. æqus, ubi Mynſ. IJ. de act. niſi per conſequentiam& acceſſoriè rei corporali acce- accedant, ut ſi caſtrum vel villam cum juribus& pertinentiis pexiero, Bald. in!.’ ff. de R. V. G&= 13. C.de edend.(b) 1 25 Sfde R. F his verbis edocemur, ſi quæ res no- ſtra dicitur uſu loquendi communi non ſimpliciter, ſed cum adjuncto ſi ea domi- ni noſtri non eſt, hac actione non peti. Hujuſmodi ſunt loca facra religioſa, I. 1. 2. ff de rer. dioiſ.. 7.& ⁹.J. eod. liberi noſtri quos in poteſtate habemus quoniam in dominio noſtro non ſunt, liuter, S. ſacram, de V. O. Hi igitur petuntur præjudiciis aut interdictis, aut cognitione prætoria, aut adeò hæc ipſa actione ſed adjecta cau- ſa(ex jure Quiritium)7.:.§. 2. ff. de R. V. Ant. Fab. in lurisß. apin. pr.§. ill. 10. de paer. poteſt. eleganter Donell. 20. comm. 4. Ex his apparet quid intercedat diſcrimi- nis inter rei vindicationem& perſonalem actionem. Quanquam enim& in per- ſonalibus judiciis rem noſtram petamus, ut evenirt in re propria alreri commodata apud alium depoſita pignori obligara. Attamẽ hic finis petendi perſonalibus judi- cus non abſolutè& primò, ſed ſecundariò ineſt. Petimus in reali judicio rem no- ſtram ut noſtram,& quia dominos nos eſſe contendimus, petimus item in per- ſonali actione rem noſtram, non verò ut noſtram, ſed ut nobis debitam quia vel commodavimus, depoſuimus pignori dedimus, Donell, 20. comm. 1.(c) 1.6. in princip. de R. V. ut conſtare poſſit judici quid petatur. Unde deſignatè ex- primendum quæ, quota,& qualis res vindicetur, d. 71. 6. 1. 73. ff. eod. Itaque res ſoli quæ petitur ſuis limitibus,& finibus eſt dererminanda, cap. 2. ubi de libell. oblat. Eerrar. in form. act. real. Sin mobilis petatur illa nomine, colo-
3 te,
————————

m tesye. — noftrai —. Nonu. N()Rc
=coram 9 [Done ſt m
1= X Donella = tam wobit 6— wum. Ne riis aGion. t= F ae R. y — porali aco et= Bald.uhhf MAiqua testo dſrolſea dom acin igioſa,1n b☚n quoniami dei air prejudii 5 Nadſecacar 5=py. Sal.n in Dar diſceim⸗ 19= im Kinpet a4=commodnn li mulbbusſac al icio temao eti item in pe⸗ 5= am qyui „— n. C3 In= eſigratser
1— †¼ 21
Ua= une; o b
l.
eod. laqlt
re, quantitate& qualitate: ſi fungibilis menſura, pondere& nomero deſignanda eſt, 4.6. ubi interpp. de A. VV. Donell. 20. com. 4. Bocer. A. l. mheſ. 221. G& ſeq.(dl) uni- verſitatem autem intellige, non juris, ut hereditatis, ſed ſpecierũ ſeu rerum corpo- ralium ut grex armentũ equitium 7.:.§. fin. cum ſe—. ſf.de R. ¹. Weſ. in par: ſf eo. u.. (d) kadeo 7.§.cum in ſuo 10. ff. de acq. rer. dom. 1.2 5.§.6. f.de R. P. l.] ſf de tign iunct.. 30. ſ.de rer. diviſ.& ac. ear. dom.& ibi W eſ. Donell. 20. com. 2.(f) 7.56. ff. de R. P. Donell. d.!.& ad§.i. I. de all. u.:9.& eſt de peculio actio ſingulatis prodita tot. tit. f. de pecul. V. iuf th. 69.(g)l. z.lfin. ubi gl. Bart. Caſtr. Sichard. C. ubi in rem all. exer- cer. debeat. Quod ſi actor poſſeſſorem in loco domicilii convenerit ſententiami bi dictam exequitur judex loci ubi res ſita eſt /. Epiſcopale C. de d. epifcop. aud. ubi Bald. & Dd. requiſitus ſeil. per literas imploratorias, ſen vocant, à judice qui ſententiam dixit, Myuſ. cent. Ʒ. oſ. 69. quod tralatitium af lomnes eſſe ibid. teſtarur. Non igitur adſtipulamur Cuiac. in par. C. ubi in rem act. qui tum demum hanc actionẽ rectè intentari ait in loco rei ſitæ, ſi ibi reus reperiatur. Non quoq; Donell. 1. com. 7.& Wel. in par. ad d. tit. aſſentiui poſſumus qui in loco rei ſitæ ſolummodo hanc actionem inſtituendam aſſerunt(h) arg. I. 1°.&S ſe. ff. de K. F. 1. 39. ff. de iud.& hæc ſententia à Canoniſtis eſt comprobata in eap. ult. ext. de for. compet. Et communi Germaniæ conſuetudine recepta teſte Sichard. aict. loc. Diſſen. Da. communiter. 44 XXXI. Probatãactoris intentione& re taliter in judicium translata judicis officium in tribus potiſſimum vertitur. Primò ut de domi- nio pronunciet,& id actoris eſſe ſuà ſententià declaret(a) Alte- rum ut rem actori cum ſua cauſa reſtitui jubeat() tertium ut da- mnum in quod poſſeſſor propter rem petitam iucidit, ei refundi curet.[c] b (a) Lex diverſo 3. S.z. ff. de R. U. l. ſcut§. ſquidem ff. ſi ſerv. vind. Non facit
actorem ſua ſententia dominum: quia ante eius dominus eſt ſed eum tantum do- minum declarat d. l. ex diverlo. Nam quia actoris dominum indubium erat à reo
vocatum: id omne declarationejudicis tollitur. Quemadmodum igitur R. V. non eſt modus acquirendi dominii: ita quoq; ſententia judicis non eſt modus acqui-
rendi dominii ſed tantũ declarandi d.. ex diverſo(b) l. oſic. cont. d. llex diverſo zz.
§.1.I. praterea ff. de R. V. Quod ſi poſſeſſor huic juſſui judicis paret, ceſſat alia con- demnartio& reus abſolvitur: juſſui enim& arbitrio iudicis ſatisfecit. Et h. e. quod Imper. dicit in§. ult. L.de perpet.& temporal. act. quod ante olim omnia iudicia di- cta ſint abſolutoria. Si verò non paret poſſeſſor, ſequitur condemnatio plena, ita ut ſi rem habeat,& eius reſtitutionem contumaciter detractet, manu mili- tari officio iudicis ab eo poſſeſſio transferatur, quæ res quid iniquitatis habeat 3 G nos

nos quidem videre non poſſumus, etſi id aliis quibuſdam videatur poterit tamen judex, ſi ita ei viſum fuerit, actori deferre jusjurandum in lirem quod quidem non ita conrinetur in I. qui reſtituere, at ex aliis locis petendum, vid. 1.1 2,3. 4.. ff. de in ut. iur. ut rectè tradit Dn. Joh. Borch. en trat᷑t. de in lit. jur. c. 3. u. 4. Diſſ. Duar. ad l.. ſf. de in lit. jur. n. 29. Donell. 26. com. 11. 9. ꝓrior excepeio circ. fi. pag.(mihi) 3⁰3. Treutl. ꝑ.: diff. 27 theſ. 1¹. lit. c. Quod ſi reus rem non habeat, ſiquidem dolo fe- cet, quo minus poſſideret, damnatur in quantum actor in litem in infinitum ſine ulla taxatione juraverit.(. 4.§. jurar. d. 1. in actionibus.§. 1. E& 2. ff. de ꝛu lit. iur. d. l. qui reſtituere, ut ita ipſe rei ſuæ precium ſtatuat quale velit qui re luà carere cogitur.
Itutor. õ. ff. de in lit. iurand. l.. S. maritum. fol matr. Cum contumacia rei hanc
infinitam æſtimationem promerita ſit. a./tutor. Notandum tamen non ideò de- ſinere hanc actionem eſſe rei perſecutoriam. Non enim pana hæc contumaciæ actione aliquã petirur, ſed ex contumacia non reſtituentis officio judicis naſci- tur Zaſ. ad§. 16. luſt. de act. n.13. Si verò non poteſt reſtituere, nec dolo fecit, quo minus poſſer, damnatur in veram tantùm rei æſtimationem, hæc ita caventur in el⸗gantij illaſ& vulgatiſſima 1. qui reſtituere iuſſus. 66. ff. de R. V. Donell. 20. vom.6.(c) hoc damnum vel præteritum eſt, vel futurum: præteritum verſatut in impenſis in rem petitam factis de quibus tractavimus pro inſtituti rarione in thel. 25. ſupra quò nos remittimus. Fururum damnum eſt quod poſſeſſor re petitã re- ſtituta juſtè metuit, ut ſi fortè propter ædes petitas vitioſas damni infecti nomine vicino cavere coactus ſit, hic propter rem petitam obligari conſtat poſſeſſorem, meritò igitur à petitore deſiderabit, ut huius periculi nomine ſe indemnem prius præſtet, quàm rem petitam reſtituere cogatur?. 19, f. de R. V. vid. Donell. 20. com. 7. verſ. dixi, dulicidè hocexplicantem. XXXII. Fructuum quæſtionem à Dd. implicatam magis quam expli. catam quantum ad noſtrum inſtitutum ita enodamus: ut m. f. poſ- ſeſſorem omnimodo ad omnium omnino fructuum etiam perci- piendorum reſtitutionẽ teneri putemus. ſa) Bonæ verò fidei poſ- ſeſſorem& naturales& induſtriales fructus percipiendo ſuos face- re(b) conſumptos lucrari(c) extantes verò reſtituere planè nobis perſuaſum habeamus.() b (a) 1. 62. ff. de R. V. 1. 19.§. 20. qua in fraud. cred. 9. ſed etſi hereditas ubi in- terpp. Ide off iad. 1.33 Sf. de R. V.I. 29.§. quod autem 2.§. prædo, l. 52.. de petit. ber. Vult. diſcept. 20. Jo. Copus in tr. de fru ctibus lib. 2. tit. 4. c. 2. Menoch. vemed. recup. poß. n. 6⁰5.& 606. Dn. Eric. Hœd. aisß. 17. theſ. 13. lit. b.§. ſi quis à non domi- no ubi Dd. I.de rei deviſ. Donell. 20. com.. fol. 413. contra quam faciunt Gloſf.& Da. vulgo inls–. de R. V. qui diſtinguunt an locupletior factus ſit nec ne, item an titu-

:40
rere cogiu *— aciareida 11 Jon ided 4 contumass
— judicismd o fecitqu 1= ita caveru ¹—„Dovcll.a er im vercatuti et vione iailn dl dre pettin ſectinomu ot:= poſlelloten umnem pi id nell. z2. an
ag aam exl m= ttm.( ol du äiam perc. .= fdei pol ie ſuosfic⸗ ie anè nodi
e=tdia aliut d= 2. f de zi 2O och. vtnal
6☛⁵ un im as unt Gld bn Heche'ſt andee
an titulum kabuerit, an non habuerit, vid. Oldend. cl.*. aff. 2.(b) 7. ſed&s, 4. S. 27 ff fin. regund. l. ſequitur 4 S. lana 19. ubi Cilner. f. de uſuc. l. 5ꝗ ſf. de ac;. rer. dom. l qui ſcit 25.§.. verſ. porro,& verſ. praterea. ſf. de uſur. Vult.*. diſc. ult. Ant. Fab. lb.. com. ¹17. Govean. 2. var. lect. c.25. Gœd. p. ¹. difß. 14. theſ.:15. Dn. Eric. Hœd. d. aif. 17. theſ 13³. lit. d. W eſ. Harpreh.& Dd. com muniter ad§. ſi quis à non do- mino I. de acq. rer. dom. Fach. ². contr. 9. vide quoque Douell. 4. com. 2). Diſf. Gloß inl. 35. in pr. de R. V. Garſias de expenſ.& mel. cG. 23.„. 20. Gotf. in notis adl. 22. C. deæ R. V. Cuiac. tr. 7E. ad Africam in expl. l. 26 ff. de acq. rer. dom. Duar. ad iit. de uſur.& fruct. c. qui fructus in reſtit. ven. Cuiac. in l. ½.§. ſequitur. ſf de uſuc. Eguin. Bar. ad S. ſi quis I. de rer. div. aliter Pac. cent.. quæſt. 4 ½.& ad!. fruttus. ff. de uſur.(c) Ö. ſi quis à non domino I. de rer. diviſ. l. de acq. rer. dom.1 722..
fin. regund. I. ſequitur.§. lana 19. de uſucap.§. 2. l. de off. iud. Donell. 4. omnes. fol.
421. Diſſ. Cuiac. quoad naturales in tr. 7. ad Africanum. Mynſ ad§. ſi quis 39. 1. de rer. div. An autem reſtituet quarenus factus eſt locupletior? Sanè de univerlali judicio dubitandum non eſt, quin bo. fid.& conſumptos reſtituere teneatur, qua- tenus factus eſt locupletior, 11.§. 1. C.de petit. her. l. 4.§. predo. ff. eo. I2 ⁷.§.Ä. ſ.eo. in particulari hoc judicio idem ſtatuit Bart. 1u 135. ffde R. V. Bald. in l. aucilla. C. de furt. Copus in tv. de fructibus li. 2. c. 7. in fin. Wel. conſ. 99. Ant. Fab. ½. couj. 17. quorum ſententiam ut quidem nou improbo quamve etiam ingenii exercendi cauſa ſequi hoc loco in animo habeo: ita contrariam probo magis Azo in Rubr. &. de R. V. Accurl. in 1„ ⁷. f. de R. V. Neſ. ad§. 5⁰. I. de rer. diviſ. Garl. de expenſ. d.c. 25. u. 40. Fach. 1. contr. 55. Dn. Eric. Hœd. d. diß. 17. theſ. 13. lit. e. Vult. d. loc. Pinell. 22 7. 2. part. 2 c. ult. u. 60. C. de reſe. vendit.(dl)& in eo nemine pene diſcre- anre uno ore omnes conſentiunt.§. ſi quis 36. ubi WVef. I. de rer. diaiſ. Ciſner. ad . 2 de uſucap. Fach. I. contr. /⁄. Dn. Eric. Hœd. difß. theſ. 13. t. f. Harp. ad§. d. §. 36. I. de rer. dtviſ. Ant. Fab. 4. couj.? 7. Vult. d. c. ult. Treut. p. 2. di5†. ¹5. theſ. 17. lit.d.& par. 2. diſp. 20. theſ. f. lit. Diſſ. Donell. 4b. 4. com. 26. G 20. com.. fol. 42 1. Gov. 2. var. let.:. nec cui incenveniens videri debet, quod etſi quis ſuum quid fa- ciat, nihilominus reſtituere teneatur. ut poſtalios monet W eſ aict. loc. Hoc uni- cum hic monendi ſumus ſedulò in fructuũ percipiendorum æſtimatione petito- ris non poſſeſſoris perſonatn eſſe conſideranderandam/ ſi navis 62. fde K. V. l. 20. k33. I2 5. ff. eo. Donell. 20. com. 5. Bald. in l.I. in pr. C. de fruct.& iit. expenſ. Decius inl. generaliter de R.I aliter ſentit. Bart. in d. 135. f. d. R. V. Sichard. in!. 5. C.eo.
XXXIII.
In rem quoque actio pro ſervitutibus aliisq́; rebus incorpora- libus prodita eſt tam confeſſoria quàm negatoria(a) confeſſoria eſt actio in rem(5) quàâ agimus(c) contra eum à quo quoquo modo ſervitute competenti ubi prohibemur(a) affirmando eam
G 2 noſtram

noſtram eſſe ſe] petendoque ut judicis ſententia noſtra declaretur b [fI& adverſarius ab eo impedimento abſtinere& hoc nomine de 1 de ſe ſuove herede cautionem præſtare condemnetur. 1] 4
(a)§. æquè I. de acl. Duplex enim propter ſervitures eſt agendi forma!. 2. f. k R ſervit. vend. l..§.. ff. ſiuſusfr. petat. aut enim confitendo, hoc eſt, aſſerendo no- b 1 bis ſervirutem vindicamus, aut negando ſervitutem, rei noſtræ libertatem nobis 1 aſſerimus, aict. leg 5. Totſautem ſunt actionum ſpecies, quod eius generis diffe- J rentes reperiuntur formæ:& ex quo differunt: ex eo etiam non immeritò nomen ſortiuntur.(b) Quodad rationem nominis attinet cur hæc actio de aſſerenda 4 ſervitute confeſloria dicatur variè litigatum elt inter interpp. ut videre eſt apud et Theoph. Ciſner- Donell.& Doctores ad§. 2. lnſgir. h. tit. W alt. 1. miß. cap.. t nos exiſtimamus eos verum non ſentire, qui à verborum figura ita hanc actio- 6 nem nominatam volunt. Cum enim hæc verborum conceptio nullam impor- 3 tet diſterentium, quoniam nec formam tribuit cu mque nonà verbis, ſedab effe- 1 ctu principalis finis actiones omniaque iura pendantur, relinquitur eam con- n feſſoriam dici debere actionem quæ vi talis ſit, hoc eſt, quæ ſervitutem aſſerat a & confiteatur ſive affirmativè id fiat ut: ire, agere, aquam ducere&c. ſive ne-
gativè, ne liceat altius ædes fuas tollere, ne liminibus officiarur&c. quibuscun-
.
que demum verbis proponatur Doctores iu l. 1. C. de impetr.& form. ſublat. cap. n
dileci, ubi Panorm.. ind.& ut ſemel dicam, ſitnè negativa an confeſſoria, non
verba an negarivè an affirmarivè ſint concepta, ſed finis ſcopus,& intentio agen- 4
tis attendenda eſt argum. 1. 66 f. de iud. 1l. 4.,§.1. ff. h ſervit. vind. Diſſen. Walth. 2 & Ciſner. dict. locis(c) ditt.§. aque Iuſſit. h. tit. l. 1. in pr. 1. F.§. 1. ff. ſi uſausfruct. tit hetat.& quidem civilis l. 6.§. 1. ſerv. vend. 1. 29. F de nov. oper. num.(d) non igi- 14
tur tantum adverſus dominum qui ſetvitutem deber, hac actione experimur, ſed 1
adverſus omnes omnino qui ſervitutis ſive perſonalis ſive realis uſum impediunt al
. peu. 22. ſi uſaufruct. petat. l.actionum de O.& A. Donell. 10. com. 12. VVeſemb- 1
in par. f. ſuſuufrucl. petat. num. 3. tot. tit. ſf ſiſervit. vend. Quin hac etiam actio- bu
ne utiliter agimus cuiuslibet alrerius iuris nomine uti Joh, Fab. Mynſing. Heig.
1 9. ſu & interpp. ad dicl.§. aque 2. Iuſtat. de act. tradunt& communi interpretum cal- 2u culo eſt receptum. Hine ſi impediaris in perceprione deciwanum, oblationum 1
redituum ex re aliqua, item uti paſcuis iuredictione ſi turberis in inre repræſen- randi, patronatus& aliis quibuscunque iuribus, hanc actionem confeſſoriam N intentare non prohiberis Mynſing.& Doctores communiter dicto loco. Diſſen. e Vaud. quaſt. 27.(e) Unde patet dari hans actionem directam ſoli domino hoe eſt, ei qui ſe dominum illius iuris adlſerit, ut qui iam acquiſivit ſervitutem, ut eam ſuam dicere poſſit 1. uri frui in pr. fr ſ uſufr. petit. l. 2. ſf. ſi ſervit. vind. Accutatè enim diſtinguendum eſt inter conſtitutam ſervitutem,& duntaxat promiſſam
& conſtituendam: priore caſu Confeſſoria habet locum: Poſteriori verò perſo- ſ
nalis
——y——

—
tem nobi 3 eris digee. io nowen allerenca elt apud iß. dap. 4 1uc acio. n unpor dabefee 7 eam con. Aan allen 1 Hyecx. — iibuschn- uli ag. „Ara, non Ia ioapen- AWvalt. Raßull 5) onig⸗ aqour, ſed cnphediunt elewd· macheo⸗ — g ei ra tun al „ htionum an tepraſer — felloruam ¹ ac Dillen a nivo hoc ) n, ur eac ‿ Accutaué a aromiſam
a1 pelb⸗ 1
n
nalis tantdin achie competit qua ad conſtituendum uſumfiucdum contra cue qui promilit agitur VVeſemb. i„ pat. ſr huſusfrucl. petat. num. 4. Vult. ad§. 2. In- 1,7, h. rit. utiliter datur Vatallo, Emphyteutæ ſuperficiario Vult. dict. loc. Mynſ. gid. Hoc loco commodè excutienda venit quæſtio ADd. admodum agitata us legere eſt apud Heig.& Vult. ad aifi.§. 2. in§. 2. Iuſtit. h. tit; utrum inter exem- la actionis confeſſoriæ ſervitus altius tollendi recte ſit telata, ab Impet. in dict. 9. 2. cum quiſquis ita agit non niſi ædium ſuarum libertatem naturalem vindicare videatur& quilibet jure libertatis naturalis ædes extollere pofſit 1,. Cod. ff. de ſeruit. pugnantia verò ſunt ægificare jure libertatis naturalis& jure impoſitio ſeu ſervitutis. Non hic tecenſebo tor diſtinctiones ab interpp. confictas quæ in re- ceſſu non habent quod in fronte promittunt ipſe quid ſentiã audacter dicam. Ita igitur habendum: jus Uud altius tollendi non una caſu pro ſervitute habendum eſſe. Quid enim ſi libertas naturalis ædes altius tollendi legato aut pacto ſit im- minuta, eaq́ue ſervitutus non remittatur, ſed concedatur ius novum ædes altius tollendi ut in l. hdomus 21. f. de ſervit. V.. Quid ſi poſt adeptam pacto aliove modo ædificandi libertatern jus illud altius tollendi definitivè tantùm tribuatur ad certam uſque altitudinem ut in 7. egi tecum 26. ff. de except. rei iudic. in l. pen. §. 4. in ſin. Cod. de ædif: privat. Quid ſi cum lege aut conſuetudine univerſali aut jocali eiulmodi lbertas eſſet ſublata, ius autem tollendi concedatur alicui à vici- no ut iu J. 1. 1./12.§. 1.& 5. mot. 1. ſeq. C. de adif. privat. l. 11. de S. P. V. Donell. Vult. Mynſing. Heig. ad ditt.§. aque Inſtit. de att. VVeſemb. in par. ff. d. S. P. F. aum. 3. Diſſen. interpp. vario. Ant. Fab. 19. conj. 15. vide Treutl. par. 1. dispß. 17. thef 2. lit. d.&c.(k) I.5. in pr. ff. ſi uſuufruct. petatur. dict. S. æqusè. Inſtit. hoc tit. ubi VVeſemb.(g) l. penult. S. ult. ſf ſi uſuufrug&. petatur. l. 60⁰. ff. de uſufructu I, un. ubi Bartol. uti poſidetis. l. 7. 1 12. ff. ſiſervit. vind. ubi verba illa aut res præ- Retur aut caurio, disjuncta pro comunctis accipi debent quod rarum non eſt in uſu juris, vide Gœd. in 1. 3. f. de verb. ſignif. Donell. I1. com. 15. G 10. com. 12. In hac autem cautione fidejuſſores non requirimus, quos tamen in ſatisdationi- bus prætoriis etiam hodie intervenire debere verius eſt 1. 7. de præi. ſtipul. l.. cui ſatisdare cogant. Pac. ceut. I. quæſt. 67. Diſſen. Gotff. in uotis ad dict. l. 7. qui ſatisdare cogant. VVeſemb. in par. f. eod. num. 7.& Doctores vulgò. Cæterum guomodo hæc actio intendenda ſit quæ in eam veniant præſtanda quæ eius re- guiſita deſumi poſſunt ex Donell. 10. com. 12.& 11. com. 15. Laſ. Vind. Heig
Mynſing. ad dict.§. aqusè Iuſt. h. tit. XXXIV. Negatoria(a) eſt vindicatio( b) qua rem noſtram ſervitu-
tem debere negamus(c)& competit adverſus omnes omninò quĩ Tn Se nps G3 r

libertatem prædii inquietando quaſi detinent(d) hoc autem ge- nus actionis in rerum corporalium vindicatione proditum non, eſt.(e)
(a) quæ interdum contraria dicitur ut i²⁸!. in pr. ff. ſe G. F. alibi eam Impe- tator appellat negativam ut in§. 2. 1.5. t.(b) 7.4.§. pen. ſi. D. f. J.§.1. verſ. in rem aff.&§. 2. ff. ſtuſuufr. petat. d.§. æquè I.h t. 1. 3.§. pen. ff. de rivis. datur itaque hæc actio ſoli domino eius rei, quæ negatur debere ſervitutem qua nõ petit ſervintem, ſed rei ſuæ libertatem vindieat 7.4.§. competit. ſ. ſi S. F. Vult. Mynſ. Weſ. ad§. z. Ide att.& quia domino datur dominium actorut probet neceſſe eſt, quod alii in- diſtinctè aſſerunt, ſed verior eſt Mynſ- cent. 1. ‧19. ſfententia qui eo demum caſu
actorem, ad rei illius, cuius libertas aſſeritur, dominii probationem teneri arbitra-
tur, quo in fundi poſſeſſione non eſt quomodo in camera Imperiali judicatum d. loc. refert. Ipſam verò prædii libertatem actor probare non tenetur cum quælibet res præſumatur libera! altius C. de ſervit. ubi Dd. juris autem præſumptio ab onere probandi liberet& contrariam probationẽ in adverfariũ transfert.. ſvνε C. de pro- bat. Mynſ. Vult. Heig. ad§. aque I. 5.t.(c) ſive perſonalis ſit ſervitns ut ſi quis in-
tendat jus non eſſe adverſario utendi, fruendi, 1. ‧.§.. ff. uſusfr. petat. Sive realis ur
ſi quis intendat jus non eſſe adverſario eundi, agendi 1. 5. 1.17. ff. ſiſervit. vind. De- nique quodlibet aliud jus, quod invita libertate rei alienæ iniquè uſurpatur, cujus modi lunt ſequeſtratio, arreſtatio Dd. in e. examinata 11. de iud. dicimæ, tributa, juriſdictio, hac actione defendi poteſt. Hine nobilis ſi velit ſubditos ſuoscompel- lere, ut caſtro cuſtodiendo adſint, hac actione ſubditi rectè experiuntut, vid. Petr. Jacob. in tr. de homag. u. 33.(d)§. 2qus ubi Dd. 7. h.t. Wel. in par. ff. ſi uſus,fr. pe- tat.& in par. ff. ſiſervit. vind.(e)§. æque. L.de act. Differunt igitur confeſſoria& negatoria à vindicatione rei corporalis duplici modo: primò quod rerum corpo- ralium vindicatio omnis eſt affirmativa nulla negativa. Rerum verò incorporali- um vindicatio& affirmativa eſt& negativa. Rationem huis rei Theo ph. hanc aſ- ſignat, quod quicunꝗ; judicio contendit ex eo jure quod ipſe habet, cauſam judi- ci probare debeat, non autem ex defectu vel vitio adverſarii juris I. y. ſff ſe uſufr. petat. neque enim quod tum non eſt, protinus meum eſt, poteſt namque neurrius eſſe, vid. Mynſ. Heig. Vult. ada.§. 2. Iuſt. de act. Altera quod illa nunquã datur poſſeſſori ſicut confeſſoria& negatoria actio.§. æquè ubi Mynſ. Eguin. Bar. Hot. Donell. u. om.:16. Sauè uno caſu qui poſſidet nihilominus actoris partes luſti- net d.§. 2qué I. de alt. Quis autem ſit unus ille caſus, non fuit ex interpp. qui non eum quærendum ſibi exiſtimaverit ut conſtat ex Donell. Vult. Mynl. Ferrer. Hot. Theoph. Eguin.& aliis innumeris interpp. ad§. æquè I. de act. noſtram in hac dif- ficultate aſſertionem in ipſa disputarione declarabimus interim putamus VVeſ. ad d..2. quam proximè adveritatem acceſſiſſc.

tem ge
zam lmg. — erſ inren aque hes Jeereinen,
el.a1 9 = wodalü in.
mum caſa =ti albitz.
licatun — napualder — oOboret ec. ten = lguün
ve retbu
—₰ aual. 1 nur, chſo
m re inbur,
d Scomfel 2 nid betr. ſuf. ye. „oelloti& neorpo. crporal. 1. Nanca- iamju⸗ Aſ„ufr geneurris qui danl Dar. Hot nes(uli⸗ 1=). quinod ner Hot mn hacdf- u? VVd
(XIV.
XXXV.
Pofiquam de civilibus, tam univerfſalibus quàm particulari-
bus in rem actionem diſſeruimus, reliquum eſt ut ad reales easque
rætorias accedamus, qualis eſt publiciana(a) quæ eſt vindicatio
(b) prætoria(c) utilis() qua rem(e) ex juſtà causà() ànon domi-
no(ę) traditam(b)& bona fide(i) ànobis acceptam()& ante uſucapionem(l) caſu amiſſam(m) à poſſeſſore(n) petimus.(*)
(a) Ab auctore Publicio Prætore ita appellata. Hic enim cum intelligeret bonæ fidei poſſeſſorem ũi poſſeſſione rei caderet nondum re uſucapione quæſita, omni rei recuperandæ jure civili deſtitui auxilio, ita namque proditæ ſunt jure civili actiones ut quis dominium ſuum vendicer ‚faciendum ſibi exiſtimavit, ut hanc actionẽ introduceret qua talis poſſeſſor niti poſſet.§. 4. ui interpp. 1. bat.(b) l. actionum 25. ff. de O.& A. l. d.§. 4. f. de adl.& ibi Mynſ.(c)§. 35. 4. 7. 1.hrt. l.I. Hin pr. de publ. in rem act.(d) relate ſcilicet& reſpectivè ſi ad jus civile oculos con- vertas: ſin jus prærorium ſpectes, directa eſt, quia ex ipſis edicti prærorii verbis directò dependet& originem ducit d.§. 4.§. 3ĩ. f.5.t. ibiq; Vult. Donell.(e) cor- poralem& incorporalem 7. 11. S de uſufr. f de publ. in rem att.& ita differt à rei vidicatione civili quæ de te corporali tantum datur Vult. ad d.§. 4. VVel. in par. ff de publ. in rem at. mobilem immobilem modò talis ſit quæ ulucapi poſſit. a. I 9.§. †. ff de publ. in rem act. Mynſ. ad§. 4. 1.h.t.(f) puta ex juſto ontractu& ti- tulo ad transferendum dominium habili ut empt. donat. dot. 7. 13. ff. de publ. in rem act.§. 4. I. 5,t. VVeſ. in par. ff de publ. in rem act. Mynſ.& Dd. ad d.§.. I. h.t. unde creditor pign. conductor.& ſimiles häcactione minimè gaudent VVel. d.f. probatur autem titulus pet teſtes& inſtrumenta gl in d. 6. 4. J.5h.t.(g) l.1. ff. de publ. in rem alt. iuntt.§. 4.. h. t. Nam ſi dominus tradidiſſet de re poſted amiſſa rei vindicatio jure civili competeret./ traditio ff. e ac. rer. dom. A. per traditionem I. de rer. div. ubi interpp. Hinc controverſia non caret, an actio publiciana etiam vero rei domino qui forte poſſeſſionem amiſit ad eam recuperandam detur?& dari atꝗ ita rei vendicarionẽ cum publiciana cumulari alternativè& ſubordinatè poſſe ita videl. ut proteſtetur, ex altera ſe velle, conſequi quod eum contingat: bi- mus aſſertum. 1..§. quin autem ff. quod legat. gl. in cap. Abbate de ſent.& re lib. 4. ind. Iunocent.& Panorm. in c. conſtitutus. de in integr. reſtit. minor. Geil. 1. 5/. 63. nu. 3. Lang. de eacept. p. 2.e./C. VVel. in par. Fde R. V. u. 6. G Dd. ordinarieè in!. 2. g 12. C.de probat. Zaſ. ad§. ſed iſta. n. ũ.I.h.t. Mynſ. ad d.§. 4. I.h.t. n. 27. Heig. „. 12. Geil. 1. 05.b2. u. J. Modeſt. Piſtor. couſ. 27.n. 15.& ſeq. Diſſ. Joh. Fab. ad§. 4.I.h.t. Heig. n.;¹J. Forſter. lib. 4. diſt.3. th. 4. Non minus difficilis eſt illa quæſtio, an is qui à furioſo quid, quẽ ſanæ mentis eſſe credebat emit habeat publicianam.
Hic leges occurrunt in ſpeciem pugnantes. Ulpianus namque in /7§. Marcellus publi-

publicianam competere ait. Contta Paulus in.. ſ à furioſa 16. ff. pro empt. de- negat hanc actionem. In his conciliandis deſudarunt Dd. vehementer, vid. Cu- iac. in d. I. 2. ff. pro empe. Ant. Mercatorem lib. 2. notat. c. 27. Robert. 2. ſeut. c. 1⁰. Ciſner ad d. ¹‧2. Nos conciliationem Dn. Erici Hœd. Ai5ß. 7. theſ. 36. Donell. ad §. 4½. Inſt. h.t. u. ö. ut valde probabilem amplectimur Diſf. Ant. Fab. lib. 1. couj. 17. (h)*.L.n1. S. z. f. de publ. in rem. act. vel quaſi traditam.2. 9.:2. Feod. Wel. in par. eod. vel quæ pro tradita habeatur etiamſi actu tradita non fuerit I. qua ratione.§. hæ quoque ſt de acq. rer. don.§.4 4. luſt. de rer. div.(i) ut ſi exiſtimemus traden- tem eſſe dominum 7.:69. ubi Alciatus f. de V. S. in pr. Iuſt. de uſucap. ubi VVel. & Dd. vulgò I. ſed etſi 7. S. Prator ait,&§. bonam fidem s ſes. f. de publ. in rem att. VVel.in par. ff. eod. nu. ⁊⁷. Valt. Mynſ. Zaſ. ad d.§. ½. I.5.t. Sufficit autem bo- nam fſidem ab initio interveniſſe etiã in re mobili I. un. C. de uſuc. transform. l. 44. §. 1.& 2. ff. de uſucap. Difſ. Donell.. cond. 27. G 24. licet jus Canonicum hic à jure civili diſſideat e. fi. de præſcripe. Vult. ad pr.4 de uſuc. n. 4. Geil. 2. 04/. 24. n. 7. Mynſ cent. 4. 05/.. n. 4. quo paſſim in imperio utimur, quomodo& in haãc ſenten- tiam iudicatũ in camera Imper. in cauſa Epiſc. Bamb. cont. Rodenrodt/& in cauſa Principis de Anhaldt cont. Eißleben. Mynſ. d. refert. Certè in emptione& vendi- rione hoc peculiare eſt, ut hona fides non contractus tantũ tempore ſed etiã tradi⸗ tionis requiratur, ut emptor& bona fide emiſſe debeat& bona fide poſſeſſionem adeptus eſſe I. 1%. in pr. ff. de uſuc. ibique Accurſ. gl.& Da. in l. 27. ff. eod. VVelſ. in par. ff. pro empt. n. 3. Conn. 3. com. 13. Myni. Heig. ad d.§. 4. I. 4. b.t. Neque ta- men nocumento erit emptori, ſi autor à quo emit, fuit in mala fide niſi res empta vitio realt laboret. Mynſ. dict. lo. u. 26. Heig. ad d.§. ½. l. ½. t. nu. 16.(K) neceſſa- rium namque eſt, ut actor prius rem poſſeſſione vel momento ſaltem apprehen-
derit 1.12.§. ubs ff. de publ. in rem act.(1) nam poſt tem uſucaptam parata eſt rei
vendicatio directa qua dominium vindicari poſſet 1.:. ff. de publ. in rem act.§. ¼. mnſt. de act. V Vel. in par. ff d. tit. Cuiac. in par. ibid.(in) vel quo alio modo d. Ö. namque 4. Il.h. t. ubi Mynſ.& gl.(n) vel verè, vel fictè poſſidentem 7. 2. I. ult. f. de publ. in rem act. 1. 9. fde K. V. VVel. in par. ffi de publ. in rer. act. nu. ½. 1.§.§. S. fx eo. Aliud tamen dixero ſi titulo& bona fide poſſefſor ſeſe muniverit, tunc enim hac actione conveniri nequit/ 9.§. 2. f. de publ. intentus Bart. in d. l. 9. Mynſing. Heig.Valt. VVeſ. ad d. S. nam, 4. l. h. t. De verò domino in dubitati iuris eſt, eum hac actione regulariter non teueri 7. ult.§. ule. jc de publ. in rem act. VVel. in par. eod. n. ult. funt tamen caſus quibus hæc regula ſunm officium perdit quos col- legerunt Donell. Heig Aecurl. Vult. Zaſ. ad d.§. 4. 1. h.t.(0) hoc colore ac ſi rem uſucapram acquiſiviſſemus. Cave tamen inde inferas cum Dd. vulgò Præto-
rem actorem mentiri iubere Vult. Myaf. Heig. ad Asc.§. 4. Iuſtit. h. iut. Formas
quibus hæc actio inſtitui debeat varias fuggerit glas. ad d.. ad d. Mynſing. ibid. sum. 74. Heig. num. 25.
XXXVI.

Do empl.dt. at, vid. Cu. 3 ſew.-. n. 1 onell, 1 .l. conz. 14 Wel. in dar. 4rauione,ſ —us raden. — ubi vy ebl. in reg uutem ha. .144 lcum hic hſata, däc ſente K incau e R fenl. M eriät. * ſlellam A d. VN. — Nequew
A les empla
neceſla- aoptehen-
aueſttei
3 al.. 4. 2 10do d.ſ. 2. hule f r 13.L.4
uncenim
Mßpiing.
beſteun
el in e
= quos co
— lote acl 1
o brato⸗
. Fotmhas
XXVI
. b XXXVI. 6. RKeſciſſoria(a) eſt actio in rem prætoria(²) quæ reſciſſa jam ante uſucapione(c/ inter abſentes ex juſta cauſa(A)datur priſtino rei domino ſe) intra annum() adverſus poſſeſſorem æ⸗ad rem- ſuam recuperandam.(5) Tam autem ſuccurrit Prætor hâc actionc Præſentibus contra abſentes quàm abſenti contra præſentem- (4) Ita appellatur in 7. 29.§. peu.& ult. ſf. ex quib. cauſ- muior in int. re ſtit.1 15. Cde postum. re verſ. quia reſeiſla uſucapione redditur à prætore vel quia datur in eventũ obſtaculi reſciſſi ſublatiq́; propt. præcedens reſciſſionis remediũ!.3 y. f.de O.& A.§. pen. Prætor enim nihil nift impedimento juris civilis dem pto contra jus civile indulgere poteſt 7.7.§. z. ff. de bon. poſſ. coutra tab. Eodem penè ſenſu re- ſtitutoria nominatur, quia reſciſſione impetrata reſtituiractionem uſucapione ex- tinctam argum. 1. 16.§. 6. verſ. Marcelbus f ad SC. Vellse quia non in ftequens eſt in hoc jadicio, ut non tam vetus reſtitnatur, quam nova deturactio, textus ha- bes in l. ſi quis ſtipulatus 43. 1. ſi quis 1. L.17. S. ult. ex quib. cauſis maior in iutegr. re- fiu. ldeò etiam inſtitutoria nuncupatur. Zaſ. Myhſ. ad a.§..*⁄ h.t. Perperam autem Vult. Cujac.& Hot. eam rectè quoque publicianam poſſe dici tradiderunt, cum nullibi leges noſtræ eam ita vocent non certè 1. 3). ff. de O. G& 4. quæ tamen contra ſentientes in hunc errorem vel fola præcipites egit, ut textum ocularius in- troſpicienti ſudicare non eſt difficile,& nos in iplo congreſſu apertiſſimà demon- ſtratione ſdem faciemus, vide Donell. add.§.]. l. h. r.(b) S. ſedeſta Junct.§. ex diverſo, I. h. t. Donell. /5id. nu. g.(c) id quod tum fit, quando Prætor vel alius quilibet magiſtratus in jure coram tribunali, officio implorato(quod vulgò nobi- le nominant)uſucapionis obſtaculum, quod actori viam præcludebat, quo minus agere poſſet, per reſtiturionem in integrum tollit atq; extinguit. Itaq; plus quàm manifeſtum eſt differre judicium reſcindens à reſciſſorio, veluti antecedens à con- ſequente, ut non ineptè judicium reſcindens præparatorium dicatur judicii reſciſ- ſorii S. rurſus verſ. tum intra annuin, Ide act. 1r. Ofi. f.ex quib. cauſ.-mai. 1 46. 9. iten⸗ quæritur ſf. de proc. Dn. Eric. Hœd. aip.:12. cor. 1. Ant. Fab. decad. Fierr.i. Don. Mynſ- Heig.ad a.§. 5..b. Difl Cui. ad Paul lib.:¹. ſent. 7. Ant. Mat. in notis ad§. r. Ih.t.(d) §. rurſus I.hrt.t. f. ex quib, cauſ. mas. N eſ.in par f eæod.(e)Srurſus ubi Don. I.h.t.(f) §. rurſus ibi intra annum T. h.t. Et hoc ita iure veteri obtinuiſſe nemo eſt tam hoſpes in jure noſtro qui hoc ignoret. Verum utrum per conſtitutionem Juſtiniani nl. ult. C. de temporibusin integr. reſfit. juri antiquo ſic derogatum, valdè interpp.diſ putant Equidem non mutatum jure novò verius eſſe dixerim. Nec faceſſit nego- tium a.? ult. cum in ea lege non ad remedium, ut vocant, reſciſſorium ſed reſcin- dens oculos convertat Imperator Johan. de Platea. Mynt. Heig. Schneid. ada.§.
aliter Donell. ad.§. †. 1. t. n. F. quem ſequitur. Treutl. p. z. dis. II. heſ. ulr.& 74 ſ2³3.
F. I. h.t. Bocer. c&. 2. ai ß. 24. theſ. 24. Diſf. Duar. ad tit. C. de temp. reſtit. in integr.

ſaa;.(g) aut qui dolo pofſidere deſtit, ſempet enim dolus eſt prô poſſecſione, t. ½ fundus, O. in vindilatorie, ſf de R. V.(h) ſive corp otalis ſit, ſive incorporalis, l. fin.
Cæex quib. cauſ. mai.(i) t.t& Cex quib. cauſ.mai. Duobus namq; capitibus Præ- tor illud edictum ablolvit. Iu primo tractat de reſtitutione abſentiũ adverſus præ- ſentes quibus ex juſta cauſa auxilium reſtitutionis pollicerur. Juſta autẽ cauſe eſt, quis ſine dolo malo Reip. cauſa abſir, ſi metu tormentorum carceris turpitudinis ſibi mnferendæ, aut mortis abſit, 1. 1.&/222. F.A.t. Talis etiã cauſa eſt, ſi quis ſtadio- rum gratia abſens fuerit, 1.29. ff. ex quib. cauſ-maj. ubi Ant. Fab: in ras. p.(mihi) Sr. Qus enim eorũ non miſereatur, qui amore lcientiæ exules, facti ex divitibus pau- peres ſemeti pſos inaniunt, auth. habitz, C. ne filius pro pat. W eſ.in par. ffd:t. n. 5. Itrũ autem propter inſtrumenta ignorata, recens autem reperta adverſus rem judicatã, ex generali illa Prætoris claulula, ſi qua alia mihijuſta cauſa eſſe videbitur,&c. 1. 1. fhex quib. cauſ. det reſt in integr. contro verſi eſt juris, negatit Sport. Odd. in tr. de reſt. in integ:.2..7½ ·Luj in rec. C.adt. dere iud. quorum me aſſeclam profiteor. Diff.
Cumanl.lmperatores ffdere jud. Fulg. couſ. isi ita tamen hanc fententiam accipio,
niſi Eccleſia ſit, quæ ſe re ſtitui petat, arg. d. 7. y. ff. de re jud. aut ex magna cauta iple princepsreſtitutitonem in integrum indulgeat. Neq; illos ſequi poſſum, qui ex hac clauſula adverſus præſcriptionem ex ſolo ignorantiæ capite reſtitutionem compe- tere ajunt VVelin par. ff.. ex quib-cauſ-maj.n ult. Fach.f. contr. 60. AOed. diſp. 13. ch. 3 S. Pin. in auth. niſi, C.de bou. mat. Diſl. Gail. 1.09/. 19. Jaltad§. rurſaus, h.t. Mat. de Affl. de. 37.& dec. 9. Cov. in c. poſſeſſorp: 3n..de& an 6. Secundo capite agit de præ- ſente reſtituendo contta abſententem, ex quacunq; etiam cauſa uſucapiens abtue- rit, ſive neceſſaria& probabili, ſve minus,1. 2¹* /ες †d... modo procutatorem vel amicum, per quem defenderetur, domi non hahuerit, S.& /6⁹. Cæterum hodie Juſtin. temedio longè promptiſſimo conſuluit præſenti, ut ſccompetentem adeat magiſtratum, eiq́; impedimentum agendi exponat aut curet, reſtatò denunciari ad domum futuri rei, quod nolit eam actionem ſibt interire, aur proteſtetur publicè, cur impediatut rem maturius petere, atq; ita uſucapionũ interrumpere. Extat hoc teme dium in 1.2. Cde annal erε. Mynſ. Heig.&& interpp. ad. 5.5.*. h.:. BXXXVII. Pauliana(a)eſt actio in rê(prætoria(c,) qua creditores(¶) res (e)à debitore per fraudem(†) alier atas(ę)ab accipiente(Hh) reſciſſa traditione(i) cum ſua cauſa() intra annum() revocant(mn) (ajunde hæcactio nomen lortita ſit, in eo inter ſe diſſident Interpp. tradunt di- verſimè Vult. Egu. Bar. Mynſ. Heig. ad§. 6. ibi. Dicitur quoq́; hæc actio generaliter actio revocatoria, quia revocat malè& contra æquitatè alienata V el. aa 9.6. Inſt. h.t. actio reſciſſoria, reſtitutoria. Quæ nomina non ſunt propria quarundam actio- num ſed ſunt adiectitiæ qualitates, quarumvis actionum, quæ non niſi reſtitutione
in integrum præcedente, dantur Eguin. Bar. Mandæus. Mynſ. X eſem. Vult.& in-
terpp. communiter ad d.§. item ſi quis. I. b. t.(b) hic verò incidimus in quæſtio- sam
———— ———————

lone,; drals,n. hnidusba. ¹hedluhn. *Ecaued Rurpitudina
quis Kadio 1(nih) 1 fitdus pa. At.zlli em ſäckerz iitur, Ke — untaen
oßtteor D tiam acch —mn enih
m; Cliake ☛ nemem ed. Afugh. d Mar de d f eeagitden. 1 Aipiensabir mnatotem + zerum hode
—
Arentemaden
lenunciaria r cetarpudli
A e. ENtatb-
△
*
Eoresd'
* ec(h)xelcl =n) 3—„ radim o cetenl — el li ue undamabr ibreſtiatoi yVol g n win qurle 3u
uem arduam,& vixalii in hac materia difficultate cedentẽ, tot tantisq́ ſc. qverſis
interpretum opinionibus eſt obſcurata, utrum hæc actio ſit perſonalis an realis? Mynl. ad d.§.6. J.5.:.& Veſ. in par. ff. qua in fraud. cred. perſonaliũ claſſi annu- merant, quod idem latè quoq; defendit Donell. ad d.§. 6.I. b. t. ſed horũ ſententia menti& rationi Juſtiniani non eſt congrua. Jaſ. n. 3. Weſ. n. ad d.. 6. f.6.t. aCtio- nem in rem perlonalem ſcriptam dicunt Cuiac. Theoph. Vult. ad d.§. 6. realem ſimpliciter pronunciant. Nos ut ex hac difficultate emergamus, facimus cũEguin. Barone ad a. 5. b. qui eruditè ſcriptum reliquit, duas tractari actiones in eit. ſ. quæ ig aud. cred. alien. quarum altera in perſonam ſit ². 0. fed.t. altera in rem. 7. 9.:z. eod. iundt..6. I.h.tItraq; tamen pauliana. Et de in rem actione pauliana ſi§.6. 1.⁴de h.t. acceperis mea ſententia non errabis. Diſſ. latè Don. A40c.& ad d.§. 6. I. de act. qui ut probet non de actione hac d.§. traſtare, ſed de actione pretorii pignoris hypo- thecaria multus eo in loco eſt.(c)§.3.§. 6. T. h. t. ubi interpp.(d)§. 6. 1.5.t. in poſleſ- ſionem bonorum etiam univerſorum miſſi, quod vix eſt, ur hodie correctum dici poſſit per Nov. †3. c. 4. Cuj. in d. Nov. Fz. Donell. 2. cou. Magnificus Dn. Pet. Frid. [Ctus Clariſs. Præceptor ac Patronus in æternum colendus ꝛu tratt de contin. cauſ. w.I. n. 2. Diff. Duar. ad tit. quib. eæ cau. in poſſ. eat. Vanderan. in tr. de pri vil red. 15./. 15. Wel in par. fad d. it. n. 7⁷. qui eæ d. Movarguunt hodie miſſionẽ ſecundum menlurã declarati debiti fieri debere. Sed vereor ur Juſtiniani mens abiis recte ſit præcepta. Creditores hoc loco accipimus, quibus ex quacunq; cauſa debeturl. 20. 7. 11. f.de F. S. ubi Gœd. 7J.16.§. 2,Ff hui& A quib. manumiſſ- tam præſentes quam præ- teritos atq; adeo etiam illos, quib. in diem debetur lea de re n.. de V. S. De futu- ris, id eſt: illis qui contrahunt& creditores fiunt poſt alienationẽ factam dubitant Dd. utrum hac actione experiri poſſint. Nos diſtinctionem Ulp. hac in re tenendã albitramur, quæ exſtat /, 1. ſ. qua in fraud. vid. Vult. Heig. Mynl. ad d.§. 6. lilit. At illud plus habet dubii, num creditoribus etiã hypocheeariis hac actione ſuccurrat Prætot recentiores interpp. affirmativè concludunt, penè omnes adi Mynſ. Heig. Vult& Dd. magis communiter ad.§.]ĩ. J. h. t. ſed hanc ſententiam ne veram eſſe putem moveorkac in alias ratione. Paulianam pretor actionẽ tum demum com- petere voluit, quando revera fraudati ſunt creditores, ut legere eſt paſſim in tot. tit. ff.& C. qua in fraud. cred. Atqui apparet non poſſe fraudari creditores hypothe- carios per alienationem à debitore factam cum pignoris obligatio rem ipſam ſe- quatur,& quemliber rei poſſeſſorem, nec cum intentione domini quicquam commune habeat, 1.2. 2ꝗ. de pigu. l. 1. Cieo. ſequitur igitur nee actionem paulia- nam talibus creditoribus applicare debere audi, Aul. Fab. 20 coni. 16: foh. Fab. n 22. Angn.. ad d.§. 6. l. h.t. ubi ſcribunt eo nos jure uti.(e) ſi ramcnres in debitoris ponis fuerit, d.§. ‚.ibi rem ſuam, 1de act. Vult. V Veſ. ibid. Illud nihil refert, ſitne res corporea an incorporea, ¹¹& ε qua in fraud. cred. Diſl. Iaſ. ad§.6.(). b. 1de act. 7,10. S. ita dicamur auxilium polluiij. qud in fraud cred, VVeſan par. eo. Sciendum
autem duplicem eſte fraudem: unam, conſilii ſeu propoſiti vel itentionis: alteram
H 2 even⸗

eventus ſeu ĩpſius rei, I. ſ7 auis eam, ff. quæ in fraud.§. in fraudem, I. qui& ex quib. cauſ.manum non! e ſi quis cum alter. d T. O. ubi Od. Vult. Mynſ. Heig. ad.§.6. 7 h. e. Itraq; autem ur creditoribus ad hanc actionem fotes pareant, concurrat neceſſe 6 eſt, ſ.: †.. qua in fraud. 3 el. in par. ſ. eod. Et ſi alterutra defecerit, ipſa quoq; defi- cit actio IIlp.in lait prator ſf. eod. Hoc tamen fallit, ſi in ultima voluntate alienatio
facta fuerit, hactenus enim ſolus fraudis eventus ſufficit ut gloſ& interpp. ad A.§.⁰6.
monent. l. ſi debitor in. de mort: cauſa donat. Quomodo porro probari debeat fraus,
luribus tradunt Mynſ. Heig. Vult. ad d. 5. 6. u. 25. Maſc. de prob vol. 2. coucl. 9. vol.1.
concl*(g) d. 8. ö. l.de act. ſive alienatio facta ſit inter vivos ſive in ultima volun-
tate. Præterea alienarionis nomine continetur omnis actus, quo dominium rei
vel amittitur vel inalterum transfertur, leindè per quem pervenitur ad talem amiſſionẽ⸗prioris generis ſunt donatio, véditio, dotis dario, ſervi manumiſſio,& ſi
quæ ſunt ſimilia 1,. C. de funq. dota. Poſteriori genere continetur hypotheeæ& pi-
guoris obligatio. Nam debitor, qui res ſuas obligat creditori, non transfert quidẽ
in creditorem dominium ſed ipſe retinet, aſt ſi ſolvere ſuperſederit poteſt à cre-
ditore pignus vendi, l. prgnoris& paſſim, ff de diſtr pignorl ſt eſſante C. eod. De-
bitor igitur qui quoquo modo rem ita transtulir, aut pro derelicto habuit, ut cre-
ditori noceret huie judicio ſubiacebit, 7./%.§. 15⁷. l. 6.§. apud. ff. quæ in fraud. cuius
conſectarium eſt, non licere ei falſa nomina excogitare,& falſi debiti confeſſione
veros credirores gravare, de quibus& ſimilibus fraudandi modis tractatur pal-
ſim ſab tit. quæ infraud. crediror. Quod ſi nonalienet, ſed hoc agat, ne acquitat,
hacactione non tenetur, pertinet enim edictum ad diminuentes patrimonium
ſuum non ad eos qui id agunt ne locupletentur!. 6. f qui fraud. cred. Mynſ. Zaſ.
Vult. ad a.§. 6. lnſt. h.. Weſ.ſf eo(h) particpando fraudis cõſilio,! 1 6.§. 5./16§.2.
F. quæ in faua. cred. 1.1. Ceod. N el. in par. ff. eod. u. 1⁰. ſi ſc. ex oneroſa cauſa acquiſi
erit. Nã li ex titulo lucrativò tes peues eum ſit indiſtinctè teuetur Mynſ. Vult. ad d.
§.. 4. 21. 1,9. t. qui ibid. docent, quos titulos oneroſos quos luctativos vocent Dd. (1) S.5 IJ.de act. Duo igitur hic conſiderantur judicia reſcindens ſen præparato- rium unum, per quod alienatio primum reſeinditur: alterum reſciſſorium, quo hæcactio continetur Vult. Mynſ. Heig ad A. 8 1.h.t.(K) l. 10. l.19. ff. quæ in fraud. ered. arg. l. item veniunt ſf. de petit. her. l. qui reſtituere ff. de R. V. l. futiu⸗ f. eod.
Fraud cred. Heig. Mynt. V ult. ad d.§. 1.b. t. ubi omuinò viol. add. Petr. Vander. de
privileg. credit. c. ¹1. W el. in par. ff. d. tit. nu. 12.(m) à poſſidente precio etiam
non reſtituto 7.7. ff. quæ in fraud. cred. niſi forte numini in bonis creditoris adhuc
ſint reliqui /. ũ. feod. Denique formam huius actionis, qua inſtiruitur, apud Dyn. & Angel. ad a.§.6. item Mynlſ. legere pores.
XXXVIII. Serviana(a) eſt actio realis(5b) prætoria(c) qua dominus fundi res coloni(d) in fundum conductum illatas„Vel invectas
le)&
.——. ———
—
tvideamus.&. Favtan. ff. de uſur. N eſ. in par. ſ quæ in fraud. n. 11.(1) l.i. ffquæin

Ger 4. — 7ul. 1 ua4,
8 2
llog. del
4 le lienari ad a Aedeat kau vncl.unn, ima volun. ₰ mipiam te Eanr ad uben =wiſio a wheca& 1 — sfert duid — botel(l ='C. eua N.
bunnun.
= FFaulu
d confe
— actadntgi
= he acqutna
trimoniam
AMynl. 24
I7I16 72 Amml accud
— Nalt aun
ocent Da,
₰ Dræpacaip- — drium, qpo
DBuen faul d. Ku faul
K fautu
— Vander. recio etam
„— orss acho m apudfn
Adomihdh
inrechas 6 4
(e) Kexpreſſa conventione) mercedis cauſaſ) pignorl datas(5) Aquovis poffeſſore(ihetiam debitore pętit. 3
a) quæ nomẽ autori ſuo Servio Prætori acceptum refert, namqꝗ; in jure no- ſtro penè lolenne èſt, ut actionibus nominaà ſuis autoribus indantur Mynl. Heig: Valt. Weſ ad 6.§. 1. h. t. Donell. in tr. de piguor. cap.. Ineptiunt igitut qui à ler- vando dictam volunt Diſſ: Zaſ. Jaſ. Fab. ½(b)s item ſervianæ 1.H.t.l. 2.§. de pi- gnor. ffde palt. l. ult. C. de O.&s A.! 66, de evit. Mynl. Heig. à. loc.(c)§. ſed iſtæ 5,G 7. T.b. Capit n. ut ibi Juſtinianus loquitur, ſuam ſubſtantiam ex Prætoris Ju- riſdictione Heig. Zaſ. ad d.§. 2. I.5.(A) C. d.§. 2. I.h. Dicitur autem Colonus, qui prædium ruſticum etiam in civitate ſirum(prædium enim ruſticum non ex loco metimur, ſedex materia h. ſubjecto commoditate& ulu rei in!.1⁹ 5. ide. S. ut in ſimili reſtatur] Ctus in lrurbana familia ffa tit.) colit Inquilinus v qui prædium urbanum conduxit. Quia verò duplices coloni lunt, ſimplices ſc.& partiarii quo- modo illi qui in vicem mercedis, partem fructuum tertiam vel dimidiam fortè promittunt, nominantur l. ſ1 apud 13. ff. de furi. l. 26.§. 6. ff. tract. ubi Gotf in not. queſitum eſt, an quod de colono ſimplici dicimus, idem de partiario ſit ſtatuendũ, quod puramus Mynl. Heig ad A.§. 6. J. h. Diſf. Da. communiter. Adverſus Inquili- nam verò hancactionem dari negant Cujac. n notis Vult. ad d.§. 7. I. h.& rectè TiJ. Mynſ. Heig. bid.(e) nihil intereſt, ſive dominium earum rerum habuerit, colonus ſive bona fide poſſederit ſi ab eo ff. e pignor. modo tempore inductionis ea, mente intulęrit, ut perpetuò, h. e. quamdiu manſerit conductioibi eſſent l. de- biior 32 fde pignor.I. 2 rin quib. cauſ.pign. vel hypeth. tacit contrah. Obrech. disß. depiguor. 15. th. 74.(f) neque enim adduci poſſum ut ſententiæ Accurl. Mynſ. Schneid. ad d.§. 7.t. Treutl. p. J. disp. b. 26. 3. lit. b. ſubſcribam, qui ſolam ſcientiam
ad harum rerum oppugnationem ſufficere arbitrantur melius me educère Do-
miaus Johan. Borch. in tr. d. pact. c. Donell. in tr.de piguor. c.. Obrech. d. diſp.th.
2. Duaren. in l. 4. ff. de pact. Eguin. Bar add.§. I. h. Harp. Heig.& interpp. ad d.§. 9. Weſ- ffin quib- cauſ.pign. vel hypoth. tacit contr. Ratio verò cur in invectis& il- lectis in prædia ruſtica conventio requiratur, hæc mihi genuina videtur quod in ruſticis prædiis conſultum ſat eſſe poſſit locatori per obligationemtacitam fru- tuum ex iildem perceptorum, quos placuit tacitè obligatos eſſe pro mercedibus I.7. ffan quibus cauſ. pigu. vel bypoth tacit contrab. Conf. Timæum Fabrum lib.z. an- not. c. 4.in utbanis verò prædiis cõtra oblervatur in quæ invecta& illata locatori tacito pignoris vinculo tenentur!. de patt. I. 4. ff. in quib. cauſ.pignor tacit con- trah.quia jus præſumit tempore locationis inter contrahentes ita actum eſſe utin- ducta ob penſionẽ eſſent obligata& quia vix aliter cautum eſſe poſſet locatori! † f in quibus cauſis pignor. vel Dypoth. tacit contrab. Weſembin par. eo(g) dict.. 7. I. h. t. adde etiam deteriorationis Heig. Mynſ. ad.§.(b)probar igitur actortrun 1. ſe locaſſe illum fandum certa mercede conductori. Deinde colonum eas tes eo — hakandunn Errene eeee ele A;, aumo

d.§. 2. I. b. t. tertium autem illud probare moleſtum eſſe ſolet actori ideo audiat JICtum inl. qui deſtinavuit ³44 de R. V. hoc ſuadentem, ut ſi interdicto uti poſ- Bt eo utatur propter commodum poſſeſſionis. Confugiat igitur locator ad inter- dictum ſalvianum eoque directo adverſus quemvis extraneum poſſeſſorem ex- periatur! ². C. de ſalv. interd. eæ ibid. Donell. Teoph. ad tit. I. de interd.§. altera v. hu- uſmodi Diſſ. Treutl. p. 2. 4i/⁵. 29. 1. 2. lit. f. Neguz. in tr. de pignor, p.2. memb. 4. u. 1 422. Menoch. adipiſc. poſf. remed. 3. u. F.(i) l.ſi fundus§.invendicatione ſi.de R. l.io- Douell ad d.§. 7. l. h.t.. i.
XXXIX.
Quaſi ſerviana a) eſt actio in rem(5b) qua creditores pignora hypothecasque perſequuntur(c) expreſsè vel tacitè obligatas(a) adverſus pignorum poſſeſſores(e)in quibus autem hæc actio à Ser- viana diſſideat tradunt Weſ. Vult.(†)
a4) ad Exemplum ſervianæ compoſita, undè in l.: verſ inſuper C. comm. de le- gat. utilis appellatur propiiè hæc dicitur hypothecaria§. S. h. ubi interpp. l. 3.§. 15.
ad ex hib. quoniam pignora& hypothecas perſequitur. Donell. ad d.§. 7.(b) d.
§. 7. ubi Dominus lob. Borch.& TT'eſ- l. 7 de pign. 1. 16.§. in vindicatione l. 2 g. ff. de pignerat. at! pignoris C. de pignor.(c) nain quantum ad hypotecariam actionem attinet inter pignus& hypothecam nihil intereſt d.§.7. 1.5. t. Qua ratione Martian: pignora& hypothiecas nominis tantum ſono diſtare dixit in 7. y. ff de pignor. hoc enim]ICtũ voluille manifeſtum eſt ex inſcriptione legis. Delumpta namq; eſt, ex libro ſingulari ejuslibri quem ſcripſit ad formulam hypotherariam. Alioquin no- tum eſt, ſi proprietatem verborum ſpectemus, inter utrumꝗ́ue intereſſe. Quod pign us eſt, cum ſimul res traditur creditori. Hypotheca verò res ita obligat, utta- men ejus poſſeſſio maneat penes debitorem. Poſſeſſio igitur creditoris facit pi- guus, poſſeſſio debitoris hypothecam. Illud plerunque rerum mobilium hæc immobilium 7. plebε 226.§. pegnus ff de V. S. Mynſ. Donell. W eſ. ad.§./. I. h.t. (d(expreſsè conſtituitur pignus partim à magiſtratu, cujus juſſu bona debitoris poſſidentur vel in teſtamento vel inter vivos conventione. Tacitè verò ſitacita conxventio intervenerit, quomodo in illatis& invectis in prædium urbanum pro- Penſione tacitum conſtituitur pignus/ 2, in quib. cauſis pign. vel hypoth. t acit con- trab. 12.&. ſea. eo TVeſ.in par. fe. Minoris tamen res in ædes conductas illatæ ta- cito pignoris vinculo non tenentur ejus namque bona pignoris nexu obſtringi non poſſunt propt. orationẽ Divi Severi recitatam in ſenatu Tertyllo& Clemen- te Confſulih. J.-.ff. de res eorum, I. 20. C. de adm. tut. Treut. p. 1. diſp. G. ih. 3. lit. b. Di. Treut. ꝑ. 2. 41⁵.2 4 9,2litg. G Dd communad!,4 in quib. loc pign. vel hypoth. ac. con-
——
animo induxiſſe, ut perpetuò ibi eſlent: tertiò, tem quam perſe quitut in bonis co- loni fuiſſe, vel laltem ea uſum fuiſſe uraliis fuis bonis. Geit. 2. o6/. 2 6. Zaſ. Mnf-ad
———».

A9e. donäse
Ahpfd
o audia douiipal =ar ad inte t. =(loremer⸗ — 4 era d. 7 4.
54u3 Ae&.nn
— Dignon — gatas ¹ io àde.
mm. d
1.13.99 =§.7,4
aue! 24 fä
= actoonen 2 ie Man △ ignor. Jol anqz elh e
)
—½ oquin Do.
1-ke. Cod
gat, uu.
m.s facitpi an ilium hec H.7.Lh4 idebioli = co ſitzcin num pto
=aun doh.
silkte r
obltinq
Clemen- „ ₰ h.3.4 — jel hyul- — 4 tac.(03.
zge. coutrab. De libris ſtudioſorum planum eſt quod illati in habitanionem non eb=⸗
4 2
laſin. 5. Mynl. n. 29.ad d.§.7. †h.t. vel lilege immediatè& ipſo jure pignus conſti⸗= tuatur ſic fiſco in bonis ſuis debitoris l. 2 ff. in quibus caulis pign. vel hypath. 7.4. 8.33. de jute fiſci: pupillis adoleſcentibus adverlus tutores& curatores! ſin ff.in qus=
ligentur arg.7. cuns fam. C. quæ es p'gu. obl. poff l. obligattane ff. de Segn. Laſ.u. 25.
hus cauſis pigu. vel hypothl 20. C. de adminiſft. tut, uxori adverſus maritum lege tri- buitur hæc actio!.un.§. 2. Cod. de K. H.(e) qualelcunque ex natuta realium actio- num 1. 2. C. de bered. ord Ioh Ferrat in form-libell. in attor. hered. Hart. Hartm. lib. . palt. 09, 2. vid.interpp. ad J.§. Donell. ad d.§. 7. 1„ſt. de acl. n. 4. tenetur a. aCtor probare rem pignoris nexu obſtrictam tempore obligationis tuiſſe in bonis debt- toris aut laltem eum ea te bona fide ut ſna uſum fuiſſe:! ante omnia 23 ſf. de probat. Marcaſd. in er. de probat. vol. 7. concl. 4 S6. vol. 2. concl. 970. Geil. 2.obſer vat. 26 couf. Heig. Mynſ. ada.§.. Imſt. b. non tamen quomodo gl. innepht. ad A.§. 7. credi- tor onus incumbit protandi debitorem dominum rei oppignoratæ fuiſſe cum ſat robaſſe intelligarur ſi doceat rem in bonis ejus fuiſſe ſeu ea Mum uſum ut aliis ſuis bonis ut Zaſ.ad d.§. 7. h.t. 2. 37. G§. 39.& Geil. al. loc. verè tradunt. Quid verò ſi contra ipſum debitorem ejuſque heredes hac actione experiatur creditor? iam longè alio loco res eſt. Neque enim probare neceſſe habet ius debitoris, ſed ſuffi- cit, loſtenderit conventionẽè pignoris vel hi allegarit ius debitoris Ratio v. diviſi- tatis inter urrumque caſum evidens eſt quis enim non intelligit quam turpitet ſe debitor heredeſve eius daturi eſſent ſi negarent rem iure obligatam eſſe atq, ita ſe- ipſos mendacii reos arguentes indignos redderent qui audirentur. vid. interpp. d. 9. 7.& inter alios Heig. l.bit. cæterũ quæ hujus actionis requiſita ſint ſi cui lcire lubet cõſulat Mynſ. Heig. Zal. Volt. n.33, ad d.§. 7. Inſt. h..()ad d.§./7. I.de act. adde Mynſ. Eal. Et hęc de realib.iudiciis pro inſtituti ratione dicta ſunto pgamꝰ ad perſonalia- XXXX.
Perſonales adtiones oriuntur velex contractu vel quaſ. vel ex delicto vel quaſ. ſ[*& aliis quibuſdam modis[ο]prius eſt ut diſpici- amus delis, quæ ex contractu ſunt vel quaſ. Et quia mutuum inter contractus primum locum obtinet, recte atque ordine feceri- mus, ſiab ejus actione inchoaverimus.
da)§.:. Iaſt.h.t. junti.1i de O. G A. Oriuntur igitur actiones in perſonam omnes ex obligatione, nontamen quavis, non certè ex naturali tantum 7. 16.§ ua- turalis de fideiuſor. I.¹1 de O. A. qualemproducunt pacta nudal.7. H. nulla ſf de pact. Hic in ipſo ingreſſu harum actionum non immeritò quis dubitet, an rem ſuã quis perſonali actione petere poſſit,& ſic condicere. Quis cnim nelcit neminem rem ſuam condicere poſſe ut eſt conſtitutum in§. ſcc itaque ubi interpp.
Inſtitut. h. t. Hic§. multos in eum efrorem præeipites egit ur exiſtimen u0s And negat

neminem rem ſuam condicere poſſe. At non ĩta eſt. Cum imperator i A§, fe iraq actionem in perſonam non in univerſum deneget domino ſed ſpecialem hane cqjus formlus: qua intendat actor, ut res fua ſibi detur procedunt igitur Dd. à di- co ſecundum quid ad dictũm ſimpliciter Dominus Ericus Hoed. aify. 22. 15 ſ.&. Pac. in ſua analyſi ad d.§./ itaq, H. t.(b)§. 2. f.5. t. Quid autem his verbis in d.§. & alus quibuſdam modis innuatur variè variant Dd. Aliter Ant. Fab. 19. conj. 1. ſibi placet cujus ſententia licet magnam veri ſpeciem præſe ferat videtur tamen ei non improbabiliter contra dici poſſealiter Cuſac. aliter N eſ. add.§. 2. alii verba illa: enodanda exiſtimant ax.. Ae O.& A. alis aliter ego præeuntem Am pliſs. DnGott. Ant.Ctum chariſſ.præceptorum ac præſidem meum maxim operè vene- randum in diſp. antivultejana 3. th. 40.& ſeq́. in hac controverſia ſequar. XXXXI. Efſt igitur conditio certi(a) actio in perſonam(L) ſtricti juris (c) qua mutuarius(a) contra mutuantem utitur ad hoc(e ut cre- ditum(f) in eodem genere ead emque bonitate& qualitate red- dat(ę) Et ſi ſpecies debita amplius præſtari nequeat æſtimarionem ſolvat.(5) (4) 1.3. ff. de reb. cred. in pr. I. quibus mod. re contrah. obl. dicitur etiam actio mutui iuf. j. C. quibus non objicit. long. temp. præſent. actio ſi certum petatur l.:. in Pr. fl. de condict:tritic. Cujac. in pat. f de reb. cred. actio calendarii: ſi pecunia cre- dita ſit ſub usuris Itutor. 59.§. I4 ad miniſtat. tuto. Cujac. in tr. Sad A icau. in ex- plicat. I. 41.f. de reb. cred. Non dico in definitione, ſpecialis aliud n. ſum edoctus à Donell. adl. 9. fde reb. cred. Gad. in tr. d. contr. ſtip. cii. concl. 2. Es clariſſim. Du. Præceptore lohanue Kit zelio in tr. de reb. cred. c. 2 n. 26. 7. af. ad d. l.9. Oldend. cl. ½.
act. 17. Treutl. p. 1. difp. 20. th. 10. Diſſ. Cu jac. in par. ffide reb. cred. Robert. 2. animad.
3. Cuiac. in tr. Lad Affricum in explicatioue 2 3.f.de reb. cred. Treutl. ſibi contrarius p. 2. diſp. 27. th. g. Bartol.& Dd. magis communiter in d.!. 9. Schneid. in§. ſequens 19. Vult. 7.5.t. de att.(cjarg. S. 29. J.de act. ‧.3 fde reb. ered.lqut ſi mutua ffde eo qu. cert.
loc. V Vel. in par. ffde reb. cred.. 9.[d J2.9..de reb-cret. in pr. I. quibus mod re coutr.
obl. ubi. YVel. Vult. Myns. Dominus Borch. Comperit igitur actio omnibus omni- nò quos ad hune contractum celebrandum ius noſtrum pro habilibus agnoſcit. Undẽ ſequitur, ſ quis alienam pecuniam mutua, ſuo ramen nomine dederit, quia in mutuo dantem oporter eſſe dominum, 1.5 Mde reb. cred. Wes. in par. feon.. non nasci certi condicionem, n iſi acceſſeritc onsumptio, tum enim ex poſtfacto mutium conſummatur!19. 1./3 †d. tie. Idem obtinet in pupillo ſine tutoris au- thorirate mutuumdante! 271. t. de cond.indebit! 19, frde reb. crea.§. 2. I quibus ali-
enar licet vel non ubi Dd. furioſo l. 12. ff. d. tit. prodigol.9. S. ſed eth feo quem ali- biimperator libidinum omnium vitiorumꝗq; ſervum deſ
nit l. ult.§. 27, C. de ſent. Pal.&
ſſ1“ ——
tame mauc. A 2
jeh.
A 1

itateren artiona
etiam aciy arur,n cunia ce can. mer — m edodns rihim. N ANatnda —=2. anmal
A icontruiu
ſezueni eo qutm re cunn. dar bus owe e lagnoſci ederit qbi n ffe„ rcpoltkadt tutorbal — quibvsa = duem dl- 1L. deſen. l'
paſ& reſt. Gaius verò everlorem appellat lib.. Inſeit. tit. ult. cui bonis non ipſo iu- re, ſed ex lege ſententia iudicis interdicitur, etſi notoriè prodigus ſit, ¹i, f de curat. furioſ.l.patri 27. in pr. ibi ut merito etiã bouts, ff. de min. I. ſed etſi;y. con nluit ibi, f quid dilapida verint, l. 7. ffade petit. Her. c. veritatus, ext. de dol.& contumatia. UIude Paul. lib. 2. fent. tit. 4.& 7. moribus ait Prætorem bonis interdicere hoc modo: Quando tua bona paterna avitaq́; nequitia tua diſperdis, liberos tuos ad egeſtatem perducis, ob eam rem ea re commercioque tibi interdico. Quæ interdictio planè ſupervacanea foret, ſi noſtra ſententia eſſet repudianda, pro qua ſtrenuè pugnant Dauth. de teſtamentis, pag.(mubi,)/5. Bartol. Duar. Cuiac. Jaſtin!. 6 de V. O. Dn Ericus Hœd. diſp. 2 4Q.α ᷣ. Timæus Fab. Aiſp. anniverſ.9.th. 3. Alex. in d. 1.6. Ampliſſ.& Conſult. Dn. Gotf. Anr. Præceptor, Præ- ſes& Patronus, in ævum mihi honorandus ad§. 4. de curat. Vigl. in§. item prodi- Lus 3. quib. non eſt permiſſ fac teſt. Gœd in tratt de contr. ſtip. c. /]. num 1 41. Dn. Jo- han. Borch. in tr. de padl. c. 4 u. 10.&3 It in d.tr. de reb. cred. A mς. num. 26.& in tract. de I. O. c. 2. u. †z. Francus in tr. de fidejuſß. c. 2. u. †3.& communem eſſè teſtatur Cla- rus lib. 3. ſent.. teſtamentum, quaſt. 43. Dauth. ad e. quem vis, ext. de fuct. n. 49. Con- trarium tenent Donell. ad 1.6. f de V. S. Fach. 2. coutr. 62. G& 5z. Harp. ad§. ½ 4. Iuſt. de curut. n. 7⁷.&· ſeqq. Fulgoſ. ad l. 1. qui teſt. fac. poſſ. Hanctamen bonorum interdi- ctionem invalidam pronuncio, ſi bonis ſit interdictum ei qui prodigus non eſt, Iſi petitio.. Sejs 26. de tut.& curat. dat. ab his,&c. Neq; enim interdictio incipere poteſt, quo ſi jam facta eſſer finiretur. At ſi prodigus ad bonos mores revertitur, ipſo jureaterdictio facta ceſſat, a.(.1. ff. de curat. farioſ. Proinde multò magis ab initio non ſubſiſtente prodigalitate impediri ea deber, arg. l. patre farioſo, ff. de his qui ſunt ſui vel alien jur. adde l.6. f. de V. O. Et hoc eſt quod toties noſtri in ore ha- bent facilius impedui fiendum quam factum,& cõtra difficilius relcindi factum, quàm ut impediatur fiendum. Quum ergo in propoſito factum(hoceſt, interdi- ctum) tollatur ceſſante prodigalitate, multo magis impedietur fiendum, hoc eſt, interdictum interponendum cauſa non ſubſiltente, ur rectè docuerunt Jaſ. in 4. 1. b. de V. O. u.! 5. Modeſt. Piſt. con] 20. nu. 6 2. Diſſ. Bart. Bald. in d. ſ.5. Vigl. ad§. item- prodigus,] quib non est permiſſ fac. teſt. Lud. Rom. conſ. 229. Menoch. conſ. 10. n. 1. & ſega.lib 1& Dd. communiter in A.1,6, de V. O. Quæ verò necelſuria ſint ad pro- digalitatem indicia, cùm prodigalitas quoddam animi vitium ſit, d. 1ult.§. 2. C. de fent paſſ.c ſæpé, diftin. 2 νν.!.. de curau furioſ- nec ſine indictis præſumi debeat, tra- ctant Natt. couſ.3 2 u. 7 ib. 2. Bocer. in tr. de in veſt feud. c.⸗ u. 32. Maſcard. in tr. de probat. lib. concl 123 ,z ma imè n. 12. Dauth. de teſtament pag.(mihi) 141. Tenédum ramen illud eſt, i nummiab his perſonis dati, bona fide fuerint co mſumpti, mu- tuum conyaleſcere, quod urilitatis cauſa ita eſt receptũ-,l. ¹.§i, cum ſan2. 619.§. 2. de reb, red.§. 2 I. quib alien. lic. vel non,l ½. 6.§.2 ffde fidejuſſor. Clarifſ. D. Præceptor Joh. Kitz in tr. de reb. cred. 3. u, Jo. Donell. ad! 2. appellata, fde reb. cred. Dn. Bor- 3 1 cholt.
8

cholt. in tr. de reb. cred. c.1. u. 21. Cujac. 12.5ſ. 25. ſed quæ actio his dabitur, ecqnid eondictio certi ex mutuo? utique 1.12 de reb. cred. Diſl. Accurl. ad d. 1.12. qui pu- tat non hanc dari, ſed condictionem certi generalem: rectè ille quidem, ſed in eo cum Dd. vulgò etrat, quod duplicem ſtatuit certi condictionem in 1. 9. f. de reb. cred.(e) vel iplu m, vel ejus hæredes,./ G& tot. tit de perpet.& tem poral. atlion. Te- nentur igitur hac actione omnesilli, qui ex contractu inito ad certum, quid ſunt obligati. Ex quo infero, non dari hanc actionem adverſus pupillum, de quo diffi- eillimæ eſt quæſtionis, utrumnèé non adhibita tutotis authoritate naturaliter ſal- tein obligetur, variæ interpretum hac de re circumferuntur opiniones, uti videre eſt apud Vult.;. diſcept.. Gœd. in tr. de contr: ſtip. Harp.& Dd. ad tit. J.de aui hor. tut.
Bocer. in tr. de inveſt. feu c. 3. Don. ad l.: 27.n. 5. G./ſe⁷⁴. ſfde VI. O.& 12. com. 22. Cuj.
ad dl. 12⁷.n. 5. G ſegj.&o1.ob. 4. Coraſ. f. miſc. 22. W el. ad&. pupillum, n. 2. I.de in-
ntil ſtip. And. Clud, in tr. de eondict. indeb,c... 37,& ſeo. Timæum Fabrum Atsp.
auniverſ.S.theſ- 1o. 11. G& 1. Equidem diſtinctione negocium expediri poſſe autu-
mo. Pupillus aut infans eſt, aut infantiæ proximus, aut pubertati proximus,§./⁰. 1⁄
Hit. de inutil, ſtipul Infans obligari nullo modo poteſt, nec civiliter, nec natu raliter, nec cum, nec ſine autoritate tutoris, quia nullum intellectum habet, nec multum Aiſtat à furioſo, d.§. 9. 1de inut ſti 3. ubi Petr. Fab.ſf.de R./.. 2.§. 2. f.de admin. tut. Infantiæ proximus authoritate tutoris natutaliter& civiliter obligari poteſt, 4.§. g. ff. de inut: ſtip. d.l.ꝓ. ſ.de R. †. led uon eſt receptum, ut ulla ratione obligetur fine
tutoris autoritate I.z.§. 13. f. de O.& A. d.§. 9. J. de inutil ſtipul. unde UIIp. lib. ſeri-
mo ad Sabinum. More ait noſtræ civitatis, nque pu pillus, neque pupilla obligatur,
f.. de acqur. her. Utcerq; tamen tutori luo extutelę adminiſtratione obigatur civi-
liter, l. f de coutr. tut. act. ut& ex iis caulis eiviliter, ex quibus ignorans etiam fu-
rioſus oblgatur,. ſui aurem, 1 de her. quæ eſt ab inteſt. defer. ubi N eſ. ad d.1.21.§. 1.
N de negot. geſt. l. 4. C. de her. act. Et quæ ex te ipſa veniunt, ut ſi quis communem fundum cum illis habeat,& aliquid utiliter in eum impenderit, â. 4 de O. A.
1. 2. C. eodd. Pupillus verò pubertati proximus ex delicto etiam̃ civiliter obligatur.
Quia doli eſt capax,§. pen. I. de oblig. quæ ex delict. naſc. Ex conventione verò obli-
gatur interdum naruraliter tutore non autore interdum non prout æquitas hoc
patitur: patitur autem eum obligari naruraliter, quatenus eſt factus locupletior-. 2. Si non de ipſius pupilli præjudicio, ſed terrii alicujus agatur. 3. Aut ſi dolus
ejus intervenerit eleganter Ampliſs. vir Dn. Gothof. Anton. JCtus celeber. Præce-
ptor, Præſes ac fautor in æternum colendus, ad pr. I. ae aut. tut. Huic affinss eſt vul-
gata illa quidem, ſed perdifficilis quæſtio: Puberes an abſqne tuorum curatorum
poſſint obligari conſenſi? In hac quæſtione, ut quod res eſt, fatear, penè aqua mi-
hi kæret,& haud ſatis ſcio, utrum eum Gad. ad!. 21.de V. O. affirmatè concludere
tutius ſit, an cum Cujac. adl. 6 ff. de V. O.& alius negatè: tot me difficultatibus
quoquo animum vertꝗ cireumdatum video. Quia tamen alterutra ſententia am-
plectenda eſt, malo accedere ad partes Cujae. a. loc. Diſſ. Dd. magis communiter,
quo⸗-

An cemit 1,.ulpu. 4 ledinen 9.F deng 84. atlion-J. 2 v qpnid an ije qno di. kuralitet g. S, uti giden —eauthor . om. 22 0. 1. 2. Jden. — abrama V ¹ ipoſfeznn, =mus. 3 naxdralh = necmumn — e admn porek = diigenit = lp.3 A2 obügr. * atntei
1
usetiam b
— AA27.!
A ommunen = A* 0.&4 odiigan n e veld odl an quitasth un ocupletl Aut ſidob tber Dtat knset m curatorun ne aqvan. conclultr 1 Kccltaib ntentuan. mmucite go.
quotum ſententiam etiam ptaxis laudat per! 5. C. de reſI. in integr qua prodigum & minorem curatorem habentem comparari vociferantur. Modo conſtat ex 1. 9. f ae verbor. obligat. ubi Doctorès prodigum, ne ipſo quidem jure obligari verbo- rum obligarionibus: Ergo nec minor, inquiunt, ipſo jure obligationis vinculo tenetur. De ſimilibus enim idem eſt judicium: verum minus(ut ego quidem ar- Pitror) exactè ex a. 3. hoc demonſtrare conantur Dd. Nec ſatis animadvertunt il- lam comparationem prodigi, at minoris non procedere ablolurè& ſimpliciter. ſed,& ſecundũ quid,& comparari utrumq; in eo, quod neq; hujus, neq; illius bona alienari line curatore poſlint, unde(quod obſervandum) cautè Impp.reſcri- bunt non prorlus ſimilem eſſe minorem prodigò, ied non abſimilem videlicęr, quoad adminiſtrationem bonorum ſeu rerum, non etiam quoad ea, quæ imme- diarè perſonam minoris concernunt,& directè ab ea dependent, nec quicquam cum adminiſtratione cõmune habenr. Qusmadmodũ diſertè ex l. 10¹. de verb- obligat. probatur& certe longè alia cauſa eſt minoris curatorẽ habentis, ſeq́; obli- quam prodigi, cui bonis eſt interdictum. P rimòè enim in confeſſo eſt apug omnes prodigum, ne naturaliter quidem obligari,& eſt veriſſimi juris. Si namq; prodi- gus naturaliter obligaretur, ejus obligationi accedere poſſet fdejuſſor, quia fides
juſſotia obligari ſola etiam naturali obligatione contenta eſt, in prin. ubi W eſ. I.de
hideju. Non autẽ hoc, ut palam eſt eax.¹,b. um ibi not de V. O. Etgo nec illud rur- ſus. Obligatio naturalis nihil aliud eſt, quàm vinculum æquitatis, text. in I. 91.§. 4. F de ſolut. At verò æquitas non patitun ut is cui bonis eſt interdictum, cuiomne commnertium eſt ademptum, naturaliter obligetur. E contra nemo negabit mino- temn obligari naturaliter, id quod contradicentes quoque non diſſimulant. Neq: verò mirum diverſum jus in winori obtinere quam in prodigo. Minor enim cu- ratorem habens, quoad ea, quæ ipſius perſonam immediatè concernunt relpectu ſui ipſius& perſonaliter ſe obligare poteſt, adi& eſ. ad tit. I. de aut. tut. omnia in- quam, perlicere valet ſine curatoris conſenlu, quæ non ſpectant ad adminiſtra- tionem bonorum, Et hactenus curaroris conſenſum inſuper habete poteſt, cum curator non peronæ, ſed bonis detur,& ſubjectum curatelæ non ſit ipſi ue minoris perlona, ſed ejus bona,.0 de nupt. Inde etiam eſt, ut teſtamentum, n. dere matrimonium inire, l. 20. de rit nupt.& id genus alia peragere queat. 17 88 ſa verdomnia deprehẽdo in prodigo. Prodigus enim in poteſtate-. curarori 34,71 Fde Curat. furiorſ minor. non æquè. 2. Prodigo omni commer cio erclro n on xerò minori. Dato enim minori curatore commerciug eia demptum quis erie, Erhis,aut animus we faliteLtisappare, am comparalionem nonelle catholicè ſimp liciter& ablolutè, ſed ſecundũ quid, relatè& reſpe ctivè accipiendã. & quod conſequens eſt committid Dd. fallaciã comparationis& elenchum à par ticulari ad unverſale. Non datur quog, hæcactio contra furio ſum, prodigũ Lufan naturaliter, quidem obligatur, 1 6. ubi Cui. de V. O. Dn. Joh. Borch. z ir. ⸗ 2ar w. 11. Gœd. in tr. de cvntrab ſtip. c. 7. concliio. Quanquam autem ipſo zure cond 2

poſſit filiusf. actione mutui, quoniam& civiliter& naturaliter eſt obligatus, 11⁶. Fad&C. Maced. eſt tamen ſine omni effectu hæc actio. Exceptione videlicet SCti Maced. eaq́; perpetua& peremproria obſtante, qua elidere poteſt intentionem actoris, rot. it. f.&& C.ad S. Mac. N el.in par. f. eod. Don. 12. com. 26. e. 27. Et hæc exceptio competit etiam fideiuſſori ¹ ⁹,§..ad SC. Maced. Magnif. Du. Rector Petrus Friderus, JCtus præſtantiſſimus, Præceptor& fautor honorandus in tr. de proceſ lib 3,0.22.. 19. etiam patti, 1 pen. C:d. tit. Cui filiumf. non poſſe renunciare Clarifl Dn. Præceptor Joh. Kitz. in tr. de reb. cred. c. 4.u. 76. Fach. 2. con,. Clud. in tr. de couditt. tert, C. uum. ½a. Donell ad! pen. C. ad C. Maced. Sez. in tract. de jura- ment. li5. 1.C. 3. Dn. Er. Hœd. Ariß. 2 5. Cort.! Accurſ.l. ‧I. f ad 6C. Maced, contra Zaſ. 2 ſingulreſpouſ. 25. eruditè ſatis demonſttarunt.(t) totum ſcilicet, quienim particularẽ lolutionẽ in vito creditori obtrudi polſe ſcribunt næ illi in ipſa veritatis nuce cœcutiunt Dn. Ericus Hœd. di†.2 ntheſ. 42. Bartol. Iaſ. Don. in 1 22. ff. de reb. cred. Dn. Borch n tradt. deæ V. O. c. 2. 12, ca ſe⁷.& G.7. n. 71. Gœd ad l 32. nu.„ Fde V. S. Diſſ. Mol. Coral. Aleiat.& alii in 1. 2. A2 0O. 3 Gœd. telati. Nõ tamen inficior invito creditoti ante diem rectè ſolvi,l. õ ¼,1 ꝙʒbui Donell. ⸗ V. O. uu. 7. Briſlon. l sõ de ſolut.& liber. Gœd ad l. 12.§. I.². †.de.§. Ant. Fab,i. cont.:. Diſf. Bocer. 6. 1. Aisp. 16. FerretinlS. e u. O.(g) etiamſi hoc nominarim actũ nõ ſit, aliud enim pro alio invito creditori ſolvi non Poteſt,l. 2.§.].. de reb. crea. I. 3. fde reb. credit. Wel. ivu par f de creb. cred. 4. 11. G 712. Ex hoc principio fit, ut nec vinum novum pro veteri certè ſolvatur A.!5 Ff. h.t. de reb. cred. Nec vetus pro novo, ſiex ea re ali- quid damni futuri temporis immineat creditori, Alciat. in a.!? Fde reb. cred. un. 1¹. Diſſ. Dd. 19i. Inde etiam eſt, ut num mis aureis creditis argentei lolvi non poſſinr, quia ſie non eiuſdem generis res redderetur, led aliud pro aliò ſolveretur. Aurei
enim nummi in fuo duntaxat genere functionem recipiunt, 2.§.;1·1.§. 2. ſf. de O. & A. c. eum cauſam, eatt. de cenſ.c. cum canonic ‧ 26. ext. eod. Cravet. conſ. Sν ˖um 7. vol.. Natta conſ. 2. Ant. Fab: de var. num. deb. ſolut. C.5. 4. Du. Joh. Borch. in tr. de reb. ered. c. 7. nu. 4. G ſe*⁴. Bocer. m tr. de regal. 6. 2. n. 229. Bart. in! ff. de reb. cred. Boẽrius Aectνρ2⁷. Tiraq. de retratt geut.§. gl. 29.u. 227:Pmel. adrubr. Cde reſc. ven- dit poan 032,7. Tach:2 comer so.Jheſs HoſfreClaril. Dn. Piacept. Johan Kitzeh in rv. de reb ered. c..un.&‿2. Erli eſimein nummis nor tam corpora ipſa cogitanda ſant, qu dn quæ exip ſis redigitur æſti mati Od' 2 in pr. de ſolut. Accipit tamen ob- ligario legem ex qualitate, magnitudine, pondere materiei, quæ in obligat. eſt de- ductasl.7.I.F. C. ar., uſcept. lib 10 1,1. C. de Vet. nu. pot. lib. 1I. Difl. Mol. ae uſur. quaſt. 92. Donell ad! de reb. ice uum, 9. Cujac. in 1., ſeAe F. O. Treutp.' Aiff aheſ² hane tamen concluſioneni limito, i forſan ipta æſtimatio in nummis m agis ſpe-
—. 3 A.*— ctata fuerit, tum enim ſolutio in quavis moneta, proba tamen& recepta citra ſup-
nlementum ſupervenientis augmenti, vel diminutionem, lu pervenientis decre- Henti fieri poteſt, Curtius Junior conſ.2 4. u. 6ö. Menoch. vol.:. con. 49. nu. 14. Andr. exerc. 19.:uu. 29. Ant. Fabin a. ir. de var. num. ſolat. c. s.&.. Ex dicto funda- 3 mento
1 1

—
. atus,1 dlicetgci dentionen
— 2), Erhac
a. K du
Udin. 4
2 kenunciat
— Cludan 3
M de un.
3 uei cumm
—* et,gulenm
* ba vernii
— 22 f.dem
2.u a „Wen indea
7. diihe
l Boca, 1
aliulnn
de rehcnn aum doim iexeate = Harelm
E aon poll⸗
— ſecor. Aun f ul „SEaun. orch.u4 — Faenl en
4e neeun
ſäcogiin it tamenat en bligarek L= hr zacf 11S7Afu — 1is magö 8 pracinall — uents derr 1— eu 4A
wdicdopi
e2 G.ſ7.Bartan SE
ohan Kin
mento rectè& illud conſequens fit, ut mutata anreòrum æſtimatione intrinſeca.
vetò idẽ bonitatis intrinſecus ſtatus matiſetir, bomtas atité extrinleca hoc eſt; valor ejus impoſititius„& æſtimatio vulgò die Valvation Oder Benragtelee creverit aut decreverit⸗ guͦldiger oder geringſchaͤtziger worden alſo daß der. WBalor vnd die Wehrt verendert/ dardurch die Muͤnz geſteigert oͤder ſellet/ obr ſervetur, utilla præſtetut æſtimario, quæ fuerit tempore ſolurion s,arg.I 26,8 14. ad leg. falo. 1.3§.₰ F. de jure fiſo. Ant. Fab. d. loc. Boerius deciſ. 1271u g. Ap deFehohe ercit. 1ũ. num. 9. Geil. d. 915„. 9. Fach. 2. contr 9. Dn. Borchain tit de reb. cred. 66 Cothm rerponſ.36 adde Mynl.cent. 4.06:1. Dn. Joh. Borchi uu&. un. qus ſin:rar 4 n. 2 0. G& ſeqJ Cujac. in!.r de V. O. Et hanc lententiam eo mprobalie 6 Qcalculo. b ſupremum Iin perii Tribunal. in cauſa D. Friderici Meurers Kindern Vorlz nin⸗ den/ contra die Gemeyn zu Bechtheym/ Annogumeie Augauctore ſtAnd Khol. cit. la Difl. Don. A. l0c. ν. 11,G&’!2. Mollin tr. de uſur. q. 9 2. 997 Treut p.1 Auſß. 2o, the⸗. 2 7.lit.C.(h)l. 71.§.3.Ae legat. i. Vov. 4.·G. 3. Don. adlvinum 32 ſi.de reb. cred. Clar. Dni. Præcept. Joh. Kitzelius intr. de reb.cred. c. nu. 53.D n. Joh. Borch. a4 d. c. quæ ſint e gal.: nu. 63. N el. in par ffdereb cred. n. 12. Geil.d. 2.obſ.23 nu. g. Di 1 Jacob. deAtfns per d.1.2. ſ de reb.&red. Ad quodnam veròè tempus judex rei debitæ eſtimationem initurus at endere deębeat, quæſtio eſt, ut omnes fatentur, tam diflicilis, 83 nea⸗ an ulla ſit in jure noftrꝗ difficilior. Siquidem hoclocò legum contrariarum ſtru- cturas ita ambagibus implexas interpretes jutis reliquerunt, ut aditus quidem o- wnibus pareat, ſed inde gradum revocare nemo magis poſſit, quaàm ex cretico L.a- byrintho: quia tam hæc quæſtio tam utilis eſt,& ſcitu neceſſaria, ut peccare mihi videar, ſi locum hunc, quo vix ullus diſpuratione eſt feracior oblivione aut reti- centia præteriri paterer, ideoq́; pro intellectu nobiliſſimæ& Dd. pugnis tocies no- bilitatæ, l. vini 22 ſf. de heb cred. ex qua, ut video omnis depe ndet difficultas rem
omnem in ſequentes concluſiones contraham quàm breviſſimè. Res ita ſe hapet.
aut petitur extra judicium res debita‚ aut hadchet Ardeeuene drn 2ef. tenenda eſt ftmiter, tempus contractus nunquam in ineunda rei debitæ æſtiina-
tione ſpectari gebere, gl. adl. 22 f.de reb. sred. Don. ibid. n. ũ. Cuj. in tr. ad African. n.&.in explic:L./ e mand. Ant. Fab. 16 conj. S.& decad. 16,err. I. A ndr. Khol exerg: 9. num. 2. Clariſſ. Dn. Præceptor Joh. Kitzel. a. tr. de reb,cxed. G. 9. 191Diſſ. vide apud
Andt Khol. alleg ocouti nectempus exiſtentis conditionis, Bolog. ad. vinum-,
2. 30, Barte in!. quoties 9. Donell ibid. nu. gide V. O. Donellead A.22. num. 5: de te
cred. Andr. Khol. ewerg. 10.n.. 2 6. Etab hac ſentenxia in judicando non cſt ee 1; S

debitæ æſtimatione ſpectaßsth ut tionis, Bart. in lcum contra. ff. de
Clar. Dn. Præceprtor Johan Kitzel d. tratt. cap.9. u.;¹113. Duaren. c. fin. hi ceyrt petat. Diſſent. Loriotus in l. vinum 22 f. de reb. ered. Donell. ibid. num. 12. G in! y9. de verb. oblig. Vaud. 7. quæſt. ¹½. Reſtat, ut videamus, ſi res peratur in iudieio, cuius temporis fieri debeat æſtimatio. Et quidem in ſtrictis iudiciis, ſi dies dicta non ſit
ſolutioni, Juriſeonſulti veteres conſtanter docent, tempus iudicii aceepti præcisè attendi
cedendum, monente Alcx. ad A. quoties ffde. O. Difl. Kaph. Cuman. in. A./ us- tia, Alclat. au. 10. Et hæc adeò vera funt, ut necin bonæ fidei conttact bùs tempus

1A1, —Btempis Onodol Sbt hun HA — leiendate . bore(oha. g. G ſ — ol exer — ze andun eddeten- *5R pläct, 1uw. Tha = os contaa. = llentidlu — kua 312 = contaan. EÆnnuars irt, A.u. le rehend ita rationd ☚ exacite,u „ lanumen * itpellatio. = one inter. ncolendug — arbitr u- a an habetcl Ap.ir em. uiac. it = 2l 8 reberil oftxextta- b. A bes eext pela. Eink 1r Sicio, culd cta non 1 —dii preti ancol
attendi debere in æſtimatione ineunda.¹. 22 ffdereb.&red Fcom mod. I. uli. f 44 gondit tritic. Anron. Fab. 16. couje(. 3. E decad. 16, err. 2. Fachin. 2. controv. 74. Diſ⸗ ſentit Khol. exerc. 1 4,mοm. 24 Aliter Donell. ad a.. 22. vinum. Errant igitur quot- quot ex die oblati libellirei debiræ æſtimationem ineundam tradu nt, cum ne qui dem in mora per libelli obligationem debitor conſtituatur, ut verior habet Dd. ſententia, Bartol. in l. denunciaſſe, S. quid ergo, adleg. ſul. de adult. Caſtrenſ in- l.73 · uum. 3 f.de verb. obl. Ial. aum 15. Alciat. num. 11. ad d. 1. 2 2. vide Andr. Khold. exarcit.i4 um 5. Diſſent. Decius in a.‧.22. fide reb. cred. In bon. fid. judiciis tem- pus rei judicandæ ob oculosponere debet judex, d. l. 22. f. de reb. ered. Dn. Ericus Hod. Aisp. 21. theſ. 24. lit. b.& Doctores ad d.l.2 2, Hoctamen non ita intelligi vo- lumus, quaſi judex præcise adſtrictus ſit, ut alterius temporis rationè habere non poſſit, ſi namq́; res tempore moræ plurisfuerit, tanti condemnationem fieri opor- tet, quanti res fuit vel tempore, quo mora fit, vel quo lis in condemnationem de- ducitur, 1 5.§. 3. Anton. Fab.:6 onjeci. 5.& decnd. 16. err. 2. Diſſent. Andr. Khol. ex- ercit. 14 num. 2. Addo unam illam à propoſitio non alienam, lummeque contro- verſam quæſtionem, utrum æſtimatio rei petitæ polt condemnationem potlit creſcere. Negativa ſententia placer Ant. Fab. 16. conject. 3. decad. 15 rr o. Cla- riſſ. Dn. Præceptor Johi. Kitzel. in d. tract. cap 9. num. 190.& ſeq. à quorum ſen- tentia cur recedere debeam, nihil video. Diſſent. Andreas Khol. exerci, nu..& alis ab eo relati. ILII.
Tempeſtivè num gradum facimus ag condictiones ex pro- mutuo, obaffinitatem, quæ iis cum condictione certi intercedit. Nam condictio indebiti generalis ad imitationem condictionis mutui eſt introducta(a,) quæ ſpecies aliquot ſub ſe comprehen- dit(b,) quarum prima eſt condictio cauſa data, cauſa non ſecu- ta(c,) quæ eſt actio perſonalis(A,) qua quis ob cauſam(e) na- turaliter vel civiliter(†) datum(·,) cauſa non ſecuta(H) repe- tit, ita, ut ſit periculum debitoris(.) 6
(a) cum propter ſingularia, quæ in indebito pariter ac mutuò inſunt, arg. 115 f. fi cert. petat. juntt. ¹½ 4 ſmand. tum verò propter effectm obligationem ſcilicet& condictionem, quæ ex utroq; naſcitur, I. †.§. ſf. de O.& Acl. maxime ſi res fun- gibilis indebitè ſolvatur. Hinc dicitur hæc condictio eſſe ex promuruo, ex tacito, præſumpto& quaſi mutuo, Cujac. in par. C. de cond indeb. W eſin par. ſf eod n.1.& toties hæc actio locum habet, quoties res vel obligatio indebitè acquiſita eſt, f.19.§. i. fide condict. inde hit. l. o. Cod. de condict. cauſ. dat. conſil. non ſequit. Cujac. in parat. Cod. eod. Hoc verò nolim te è momoria deponere, condictiones verbum quam-

quamvis generale ſit, contrahitur tamen ad certas actiones, quæ aliud nomen ha- bent; quales lunt, de quibus tractamus eondictiones ex promutuo, not. Egu. Bar. ad§. appellamus, I. h. t.(kh) ut cond. cauſ. dat. cauſ.non ſecut. cond. ob turpem vel in- juſtam caulam, conditt indeb. ſpecialem, condictionem deniq́ue ſine cauſa, Wef. ꝛu par. ſf de cond cauſ.dar cauſ.non ſecut. n.. ſc) quam lectionem retinendam arbir tramar eum Donell.’ ν m. 20 And. Clud. in tract. de cond. cauſ. dat. c. 1m.! Dill. Duar. c.i rad à. tit. Hot. ad lfrater à fratre 39. ff. de cond indebit.(d)§. appellamus, 6 ubi Myol.& Heig. de act l. 2 ff. de O.& A. Duar. ad tit. de cond. cauſ. dat.(e) Cau-
ſam hic accipe honelſtam, non præteritam vel impulſivam, ſed finalem, hoc eſt.fu-
turam, cum quid datur hoc animo, ut q uid ſequatur, Ldamus: f de cond. iudeb. ſive illa cauſa nominatim& palàm ſit expreſſa, ſive poteſtate juris verbo dati tacitè in- cluſa, unde cognolci poſſit„ob caulam principaliter eſſe datum Vult ad§. ſequen: 76. Inſt. de aut. u. 2ũ. Cujacun par. C. de cond. b cauſ.dat. Donell. 14.om. 20. Quid ſi ſit conditio impoſſibilis? ſi cauſa, ob quam datam eſt: naturà vel jure talis ſit, repe- titio ceſſat, modo non ignorer, qui dedit eſſe impoſſibilem, I. 5. C. de cond. ob cauſ. dar. Alioqui contra eſt, l..&6. Qde cond. ob cauſ. dat. 1.). S. 5..eod. Dn. Ericus Hod.
diſp 3 2.·th.i!-Hit.4h. Donell- 14.com. 23. Dn. oh. Borch. in tr. de. O. c.6. u. 22. Cæte- rum Treurl p.=². diſp. 22 th. ¹. lit:c. hanc quæltionem non ſaris accuratè expoſuit.(t) Donell. 14. com. 20.() verbo dandi intelligenda etiam eſt vox faciendi promit- tendi, gloſſ. Bart. Cujac. in U. 4. I.10. C. de cond. ob cauſ. dat. Cludius in d. r. c. rnum. 13. (h) nam defectus cauſæ finalis facit locum reperitioni, quia ut loquitur Bald. m l. 9. u. 3. Cde cond. ob cauſ.dat. conſenſum removet, ſive culpa& mora debitoris, 1. 5. Ipen.! finef de cond ob cau Aat. ſive calu fortuito contingit, quò minuùs cauſa ſequi poflit A ut. Fab decad 4 err. 9. Donell.=α ιαι. 21. Difl. Duar. ad d. tit. c. 3. Treutl. p. I. diſp. 22 th. 2 lit.a. Neq; verò ex hoc ſolum capite repetitio fieri poteſt, ted eriam ſi re integra creditorem pœnituerit, ita ut nolit rem ſequi repetere poteſt,§. 7.1. 5. §. fde cond. b cauſ. dat. W el. in par. ff:d. tit. Donell.:1 ½. com. 20. Quam facultatem repetendi ob pœnitentiam ad heredem tranſire cum Jaſone in l. y.. tit. exiſtima- verim eſle verius. Diſſ. Donell. ¹½2. com. 22. Ceſſat ex capite pœnitentiæ repetitio, ſi ideò datum ſit, ut diſcedatur à lite, 1.5. S. f. de cond. cauſ.dat. 1.39. C. de trauſact. ex
capite tamen cauſæ nõ ſecutæ, quò minus agere poſſis mhil prohibet, I. 25. de cond.
indeb. Ooſtal. in ¹. 2. Hf. de tranſact. ſi) unde manifeſtum eſt hanc actionem ab actio- ne præſcripris verbis eſſe diverlam. Hæc namq; ad repetendum,& ad rem: illa ad implendum,& ad intereſſe datur Donell in tr, de præſcript. verbic. 7.in princ. Jal. ad
rubr. ſfide cond. cauſ.dat.(K) liye mora commiſſa lit, ſive non. Sem per enim credi-
tor condicit, illic quidem ex ꝑrimo capite hic verò ex ſecundo, I. 5.. fin. l. ult. ſde coud aufedat- cutè diamnetro teluctatur, ſ.*⁷. 8, ff. de praſcript. verb. in conciliandis his texribus diei non poteſt quantoperè lnterpp. noſtri ſiuctuent aliam ſiquidem Ootfaſ. 2. miſcell, aliam Aut. Fab. ö. couj. 1o. viam conciliandi proponit, aliter gloſ. quam
8— ——————
1 — . — —;

omenna Egra em velin. 2 d N 1 Gam abi — 1a D. Dpellamu, N.(e) Cad. * hocectfu. indeh iie Lttracitein. b 11d§ eun .*20. Qul — Us ſtt and. obta A ricus 22.(n. = Xpolui. — ndipront — o. hnum. mm ur Dald.n. = ebitorih! a caulaſcae z. Tun 1 dſ jed erun elt,H. lz n afaccluann 1 t. exiliir 12 repetiio, e wauſal zdecul 4 a emabachr tem:ilus 6— rint.lie 9 tenimcns = Felat 1 conclund c a gqhtibe elgh
3 üt Alt 2
quam Donell./A. om. 27. Cuiac.in repetit.!.de præſcr. verb fequuntur de his te- xtibus cum gratia componeudis ſentit. Nos gloſſæ adhæremus. XLIII. Condictio ob turpem cauſam, quæ diſtat à condictione ob injuſtam cauſam(a) eſtactio in perſonam, qua rem ex cauſa bonis moribus adverſa(½) repetimus dummodò ſolius accipientis tut- pitudinis nota ſubſit(c.) (a) Eguin. Bat. in manual ad tit de cond. ob turp. cauſ. Cujae' in par ſf. eod.&; in ir. ad Africum g. in explicat. pen. de cond. cauf dat. Definiti autem poteſt, qnod ſir actio perlonalis, qua id, quod ex injuſta obi:gationis cauſa prærerita(& ſic pro principio agente cauſa lumitur Cujac. d. loco.) datum eſt, repetitur, veluti ſiex ſti- pulatione metu extorta aliquid ſic darum, l. ⁵f. b.. Nel. in pær. fod.(b) ſive tur- pis illa cauſa ſit ex dictamine naturæ l.probrum 42. ubi Gœd. fde V.§. ut furtũ, ad- ulteriũ, homicidiũ, ſive ex inſtitutis& regulis juris civilis& poſitivi, ut artem ludi- cram exercere,& id genus aliæ. Vide Interpp. ad! Kipulaeio 5, f de V. Ol, 4. C. de inut. ſtip.I.quod e vitandi 3:! mercatem. C. de cond. oh urp. cauſ. And. Clud. in tr. de cond. ob turp. cauſ. c= n. 17(c) l. 1.3.1.5:fh t. N cl. in par. feod n 2. veluti ſi dede- rim, ne ſacrilegn furtivè crimen perpetres hominem ne occidas, l 2.i⸗ princ. f h. tit. Hinc coilligit Jaſun d! ⁊2 Si milites à civibus, ruſticis, vel aliis aliquid exigant, mi- nantes ni dederint ipſorum ades vel villas incendio ablumptum,& boua eorum direptum iri, datum hac condictione optimo jure repeti. Quod ſi verò ſolius dan- tis turpitudo interveniat, ut ſi proponas datum quid meretrici explendæ libidinis canſa. IHa enim licet turpiter faciat, quod eſt meretrix, non tamen tu rpiter acci- pit, cum ſic meretrix, ut rationatur JCtus I. 4.§ ed ſi quod, ff. h. t. vide Giphan. ad!. F. u. 437] ff. de douat. ceſſat repetitio. Fruſtrà tamen hinc inferunt Salicet. Bald. Si- chard. ul.. C. b. ꝛ. meretricem promiſſam pecuniam petere poſſe, cum omnibus atteſtantibus, quod ex cauſa notoriè turpi promiſſum eſt peii non poſſit, A. 1. /. C. d.t. Igeneraliter 26. in fin ſde I. Ol ſiflagitii 73. de". O. add1.5. ff t.t. Nos igitur gl. Zal.& aliis adl. 4§. 3. ff h.:. Giphan. adl. †. fde don. Cou. 9. Gom. 1¹. uum. 2. in di- verſam partem abeuntibus lubentes ſubſcribimus. Conf. Cujac. Donell ad. l. ge- ueliter, de V. O. eodẽ modo repetito excluditur, ſi dantis& accipientis turpitudo ſimul verſetur exempla ſunt, ſi judici detur, utmalè judicet, I 5.f. Q t. velut verè Jjudicet, l 2.§. final ffh.:. Donell. ¹4 α. 2 5. Andr. Clud. mA.tr.!/*2. 2.9. Dn. Eericus Hœd. difß. 25. h.73.it. d. Conf. Mynſ. 26.6.(62. Diſſ. Treutl.. 1. diſp. 22. teſ.3. Alex. Jalſ. Foſ.in d. é. ſi quis in adulterio fortè aur alio, maleficio deprehenſus pecuniam dederit, ut redimeret ſe neve proderetur, a. 1. 4. in pr.&s 10. ſh t actionẽ tamẽ quod metus cauſa prætor ei non denegat, I. 2.. 1. ff. quod met. cauſ. Donell. /4. coms. 26. Qunærunt hic interpp. an amiſſa per lulum tanquam ex turpi cauſa data condici queantꝰ quod puto adeò, aut perpetuò etiã poſt zo. annos repetitio concedatur, ut eſt

eſt jure Codicis conſtirutum, I..ult. C. de aleat. Conf. Hleig. parl. 2,7.10. Diſſ. vide⸗ tur Treutl ꝓ.t. du[ρ. 2 2.Seſ.3.luef. 8b
XLIV.
Condiclio indebiti(a) exquaſi contractu ptomanans(½) eſt aio perſonalis(c) ſtricti juris, qua actor(d) per errorem facti(e) indebitum ſolutum(f) ab eo, cui quoquo modo illud ſolutum eſt (G.) repetit(L.) d
(a)quæ duplex eſt, ut Dd. volunt, certi& incerti: nec enim corporis tantũ adt qualitatis indebitæ, cõdictio eſt, ſed cujusl betcei incertæ, veluti poſſeſſionis ſet- vitutis cautionis, aut juris eujuſeunq;, quæ numerantir inter XAo†ννν ⁹ϑπντνmο,& quæ aliter dicuntur ueræ‿ νοσm voiœ εox dbhæνν, Bal. Jal.an! ſed etſi,§. 2 f.4.2. Vult. 1d§. ½- quens, de adt.(b) pura ex quaſi obligatione tei datæ ſoluræve ſub legeſrecipiendi, §. 1. f. quib mod. re contr. obl.&& I. de obl. ex quaſi. contract. Tantum enim abeſt, ut qui indebitum accepit, ex contractu ſit oblgatas, ut etiamſi certiorem rationem ſequi velimus, magis ex diſtractu, quàm ex contractu poſſit, dici obligatus eſſe Impeta- tor in d.§. G. l. ds obl. e;x quaſi contr. Cujac. in par. Cih.t. W eſ.& lnterpp ad d.§. 6. I.
I de obl. er quaſ.contr. Diſſ. Donell. 1 αom. 16. G ad rubr. C. h.t. Fit ramen interdum, ut hæc actio ex vero naſcatur contractu, ſi ſcilicet expreſſa conventio acceſſerit, K.2. ubi Jaſ.ſf.b.t.(c)§. appellamus, ubi Vult. Mynſ Bar. Iuſt. d.tit(d) qui ſuo nomi-
ne ſolvit, I. 1.§. 1. ff. h.tit. ſive rei ſolutæ dominus fuerit, ſive minus illo calu domt- nium hoc poſſeſſionem condicit, niſi conſumptione promutuum eonvaluerit, Vult. ad d.. ſequens, Iuſt. de act. num. r†„9. Duaren. ad h. tit. cap2. ſed& is, cujus nomi- ne ſolutum eſt hanc ſibi actionem tribuere poteſt, ². Qů h. tes. L.6. Cod. eod. Vult. ad §. 16. luſt. de act. Hine pupillus& dominus vel alius repetere poteſt id, qunod turor procurator, vel alius quiſpiam indebitè ſolvit: in domino tamen hocita demum procedit, ſi ratum habuerit, vel ſpeciatim ei in mandaris dederit, ut indebitè ſol- veret, I. 6. ‧. 47. F. hoceit. Alioqui procutator etſi cum libera conſtitutus, indebi- tum ſolvere non poteſt, argum. 1.6.§. 2 fh. rit.& ibi Goth. in notis. Quamis lon- gè liberrimam habeac rei tractandæ poteſtatem, adeoque liberiorem ac pie- niorem, quam habet is quem univerſorum bonorum generalem ſen univerla- lem jura noſtra appellant. Cujac. Horom. Pac. ad§. nibil intereſt aAr. Iuſtir. de rer. diviſ. Idem Pac. centur. 2. quæſt. 42. Diſſent Donell.„ conm.;¹1r. Doctores magis commumiter. Ille enim alienandi habet facultatem,.§. 411 jun. l. 5.§.(Luciu 7Ti- tiius 2 f.mandat.) hic non æqus, niſi proponas tranſactionem. Nam hactehus in- ter procuratorem cum libra& univerſalem nullam admitto gèneralem differen- tiam Cuiac. A.loco, Ant. Fab. ad!.60. yf. de procur. Diſl. Vaud. ¹. J. 27. Ac ita jus eſt.

Dilk.
us(b)eh
n fadi 6 lutum h
kantü tant ſlons ſet. ,& Cha vuf ecipieddh deſt, dtqui dem ſecon
e Wwpeta.
44.H.5.J dererdum, accellerit iluo nomi. calu domi. onealuern, uſcs vomi. dd. Vult.a0 qnod not rita demun
zdebite ol
dus indeh.
uames lon⸗ tem ac ſi⸗
eg uniret- b
ee ſit. aen
ſtoramh
(Luciue acteklöit
m dlifferer cia jese G plx
ſi prælatæ perſonæ alieno nomine quod in dubio præſumitur. Bartol. Colltal. in*τ⁹½. 9. quum vis, ſf. hoc tit. argum.1.64 de jur. Aot.) ſolverint. Nam ſi ſuo nomine ſolvant, repetunt ſolurum, tametſi pupillus vel dominus vel alius quiſpiam debi- to ſit ohſtrictus, 6.* 1⁹.§. z’9. C. P.tit. J.34. ff. de petit hered. faceſſunt hoc loco nego- negotium l. ττ mm t.tie. junct. l.. Cod. de petit. ered. quæ in ſpeciem contrariantur,
led pro ſufficienti conciliationevideantur. Accurſ.in d. /, ½22. Donell.-½. cemm. ¹.
Melembiin parat. F. 61. num. r. Vult. ad d.§.:6. Inſfit. de act Diſſent Bald. d! ult.
Fde ædulit. edilt. Si duo pluresve indebitum ſolverint, pro tata repetunt, I. /5.§./2.
I.planè 27 f h. tit. Cod. eod.(e 7.1.. ¹.f.!“ f. 22.) h. tst. l. 6.1. 9. Cod. eod. tit. Duaten. ad tit. Cde condicl. indebit. cap.a. Eguin. Bar. ad§. 1. inſtit. quibus mod. re contr. obl.
Vult. ad d.§. ſequens 16. de act. Heig. Myuſ.& Doctores ordiariè ad d.§. Inſgit.
quibus mod re contr. obl.&§. 6. luſtit. de oblig. ex quaſi contratt. Dillent. Accurſ.in- f.n. Cod. hoc tit, M eſemb' in parat, num. 9.& alii quàm plurimi, quos huc tranęſcri-
ere non fuit viſum. Hic tamen excipitnus fœminam, Senatuſconſultum Velleja- nam ignorantem,. 9 ad Senatuſc. Vellenen. pupillum ſine tutoris authoritate ſolventem furiolum, ſive ſcientes, ſive errantes tum in jure, tum in facto, ſolve- cint, quia perſonæ conditio facit locum repetitioni, l. 9. de acquir. hered. l.159. ubi Decius de R&.„. Cujac. ad l.2+ ι⁴e minor. WN elemb. in parat. ſf. hoctit. num. g. Do- nell. ad l.. Cod.h. tit. num. 217. Dubitantem verò eodem loco habemus, quo igno- cantemal. ſin. Cod. hoc tit. V Velem b.in parat. num g. Mynſing ad§. 1. quibus mod.& contrah. obl. Decius in l.:19. uum, 3. f. de R. ſ.(f) Hic in memoriam revocemus neceſſc eſt, quot modis indebitum dicatur. Quod eò facilius intelligemus, ſi prius quidnam ſit debitum cognoverimus. Eſt igitur(ut milſas faciamus innumeras debiti diviſiones ab Interpp. vulgò tradiras) quod civiliter& naturaliter ſimul debitum dicitur: eſt quod naturaliter tantum: eſt denique quod civiliter rantum debetur, quomodo eodem modo obligationem dividunt Doctores ad rit. Inſtit. de obl. ut ex Heig. Vult. ibidem videre eſt add. Donell. 12. com. 2. Quemadmedum igitur tor modis debitum, ira totidem indebitum dici debet. Ad noſtrum propo- iitum duæ indebiti ſpecies faciunt, videlicet ſi omni jure indebitũ ſit ſolutũ,. 25. f16.§. fn. F. t.t. As ſi quis nit.. ut ſi quis quod ſub cõditione debet, de qua, an unquã extirura ſit, d btethr ſolvat, 16. ff. h.t. vel ſi ſolvatur id, quod jure quidẽ civili me- ro debitum erat, non tamen æquitate naturali proprer exceptionem perempto- riam ac perpetuam competentem, liſi non ſortem 26.§. 2. 1 40. ff.boc tit. Huc ſpe- ſtant exceptio Senatuſconſulti Vellejani, 7. 70. in princip fj. boc eit. pacti juſti
*.
& jurisjurandi, 1. 43. doli mali, 1.:¹,§. 1. ff. de dol. except.1 Ss. fad læg falcid. Dill.
Dd. ad l.. F. de condict. cauſ. dat. Non verò exceptio Senatuſc. Macedon. 7 40. ff.
boc tit.. 1. rad Senatuſc. Macedon. Donell. 2π com. 12. hæc namque exceprio odioſa eſt,& non in favorem filiorumf. ſed in odium creditorum introducta, dl. 2Q de rebicred. Don.= 4.· om. /12. V Veſ.in par. ſfe hit num. 7. Idem ſentiendum
K 2 deex-

de exceptione, quod quiſq: juris,&c. 1.½,. 5. ſ.fn. quod qniſq; iuris, Quod ad exce- ptiones temporales ſeu dilatorias attiner, conitat eas non eſſe eflicaces ad produ- cendam condictionem indebiti, 1.:.§. 1.. e cond.& demouſt.l.! 327. 8.½ ſrde P.
O. Vult. ad§. 16. luſt: de act. u. 42. Quid vcuò ſi ambigatut; utrum ſit exceptio di-
b latoria an peremptoria? Ec hoc calu condictio dabitur, 4. 12 F h. tit. Vult.. loco,
num. 40⁰. Duar. ad h.. c. r. Deniq; ex quibus cauſis retentio nobis comperit ipſo ju- re, ex iis ſi ſolverimus quid, id ut indebitum hac actione recté repetimus, 1. †f.
fj. h ac tit. Talem retentionem habet waritus in dote propter impeu'a: in res dotales factas, quæ iplo jure minuunt dotem,§. autepen. ubi interpp. Inſt. Hoc tit. U7 de rit. nupt. l.5. in pr ſf. de im penſ in res doual fat. contra verò ſi retentionem habeamus ope tantum exceptionis repetioni nullus relinquitur locus, 7. 33. 1. 3*.
h.t. Alia debiti ſpecies, ut ſi civili quide jure non debeam, debeam auten n tura i tantum huc non pectinet. Naturale ſᷣquidem debitum hanc excludit repetionem, l. 1o ff. h.t. Welun par feod. u. Heig. ad§.7. 1. uib. mod. retrab. obl.(g) l. bus ſolis, f. ff. b. t. creditoris, C.eod.! †. d Don.:¹4 ταο⁄. 15.(h) repetit autem iplum, quod ſo- lutum eſt, ſi ſpecies eſt, eaq́; extet, ſi non extet,& culpa aecipientis inter:erit, con- demnatur in æſtimationem rei debitæ, in qua ineunda tempus litis conteſtatæ Jjudex lpectabit, ſ.2 2 f. de reb cred. b. 4 mſupra vode. Si quantitas eſt tantundem, l 2. h. tit. veniunt quoque in hanc actionem, acceſſiones naturales deductis ta-
6.:. Cuiac, S. ⁶./Ʒ3. Donell μαε 1⁵. circa fiuem,& ad!.. C d. 1ut. n.34 9. XLV.
Ceſſat condictio indebiti excauſa, cui naturalis obligatio adhæret(4,) talis naſcitur obligatio inter fratres qui in patris po- eſtate conſtituti contraxerunt(b,) item ex nudo pactoſc,) ceſſat quoque ſi quod in diem incertum, cujus tamen eventus certus ſit debetur ſit lolutum(A,) velſi quis ſciens ſolverir. Tandem ſiex cauſajudicati jurisjurandi( rranſactionis() non obſtante pro- teſtatione inficiariouis(h) pigtatis(4 œnæ(1) quid ſit ſolutum
condictio denegatur.“ (a) k ³1 6.h. tit.I. 10 ffde obl& act. ibique Giphan. 1./16.§.. fde fideinſſ- Hic quæri lolet: utrum indebui condictionem ſibi proditam habeat is, qui ad au-- riboeza ſeu munus remunerandum eſt obſtrictus id quod affimare non dubito,
drεᷣde&]. DHll. Covar. un c. 7. eaci. de teſt. u. 33. Zal. ijing. reſpon 3. nu. 22.(b) hic ſe nobis offert celebre illud& nobile Afiicani reſponliim, quod extat en l.frater a fratrerff hit. In quo ex planando præſtãtiſſimi quiq́; ICti omni ætate ingenii vires exercuerunt acticer, ſed bone Deus quantum in vera ejus reſponſſi ſententia inda-
ganda
men impenlſis, un pr. GS.¹.I. 26.§. ⁊2.1.6.. h.t. non verò civiles ut uſuræ, 1. 7. C.
Dn. Er. Hœd. diſß. 22. 19. 30. Don. 12.c 0m. 2. Et hæc ſententia communis eſt Jaliin-

—
Mallena. b zadproch I.Fdey. 1cepro. * ult. d he *heiitiplo 1) dumis, 1 Aeua m n — laſt. huen erentionen — 133 af ten n dn) — tepeuonen h ſala wodd. = terieri aa S contei atunder, Æ deduc uſure,1n —8.
a obhig patäp — ,) cch Scenu — mdemſe —ſtantepn
ät ſolutun
fufun [tt gnai⸗ enondehn de ansseſtpl 42. 6 — at inlfun Ir Seingerünin 1 eptemtüüb- gi
ganda variant, ut vi ſctas, quid vel quos ſecul, aut poſſis aut debeas. Nos ſequen- tibus coneluſioinbus diflicultatem rollendam arbitramur. Prima ſit. an obligatio inter ftatresfam. natäralis occaſione peculii profectii(hoc namque ob ius no- vum intelligas neceſle eſt) contractæ patri acquiratur dico Guiac. en tract. 9. ad frican in evplicat. d. l.fraterã frater. Donell. /α ε.: Diſſen. vehewenter Hotun com. ad d.I. frater, adeo, ut ne momento quidem in cteditotis perſona te- maneat, ſplacet 27 de ac⸗. ber. Dd ad All' fraler: ff h.t. Cui. ſub nomine Mercato- ris, lib 3..6. Diſſ. Accurſ. Pag. ad d Ifiater. 2, urrũ ut ex parte creditoris: ita quoq; debitoris fratris oblgatiò tranteat in patentem;: de oblgatione debitotis, paſſiva nego, deberet natr gde ſibi ipſi quo qu id abſurdius? Cuiacl in a.rο.Donell. 14. admodum pro ea parte, qua frater debitor patri heres extitit, con fuſione tollitur: ita quoq; quatenus ex peculio ad fratrem creditorem pervenit peiimatur? utique A.I. frater, ubi Co ſtalius, Cuiac. Merger. Pacius, Donell. 12π. com.? 9. His ita politis ultrò apparet rectè reſpondiſſe Africanum kratrem, ſi poſt mortem patris ſolvit pecuniam fratri pro ea patte, qtia ipſe patri Heres extitit; teperiturum: pro ea verò quà creditor heres extiterit, ita repetiturum, ſi non minus ex peculio ſuo ad fra- trem pervenillet, Cuiac. Merrer. Donell A hac. Rdbert.)ſent. 30.(c) 1..§. 2 4,95 f. de ſolut. Cuiac in ε ◻de padl. Weliin par. ſf eod. Diſſ. Conn. J. com. ¹I. Baro ad f. 1. ff. de V. O. Qupd de iure canonico aliter conſtitutum eſſe dicat qui velit, ego nun- uam affirmaverim Alc. f par. 3. Schneid. adeit. I.de obl.n g. Bocer. ad l. coutrautl us 25 de R.J. Ant. Fab. Ad!.†. ide pact lit:a. Dn. Ericus. Hœd. ai 6.1 eſ. ãs. Difl. Dd. vulgò decepti per c.t&☛ de pafl. Covar. adc. quam vis, er. gd. p. 2. 6.. aum. 24. Sichard. ad nuhr. Cide oalt. bique Bologn. n.2 4. Vel.in par. j de pacl.:n. 9. Conſue- vadine tamen aliud eſle receptum bene novimus, Conn.. com. 6. Bocer. d d. 1. 23. ffde R..lt. uu. S. N el in par. ff. de patl.( d) 4 16 1. 18.!,60. in fin. ff.de cond. indeb. l.i7. freod. in tantum ut ue quidem interuſurii medi temporis nomine quicquam re- peii poſſit arg. 1.¹o ff h.t.f. O. de uſur jauct.l. 4. 0 depofit. Bartol. Alexand. in/. 1.h.t. Diſſ. Ioſ. Albert. Fulgoſ.ad A 4,1⁶ο Duar. c. 5. h. tit. Molinæus dillinctione inter in- terpppacem quærere tentat un i. de uſuris, quaſt. ⁷. um. 496.(e) Nam quitciens ſolvit, etſi dixerit, ſolvo nondono, donat verius quàm ſolvir, 7.- 1I. 26.§. 34. 5. hat 19. C. eod 4. 13. ubi Petr. Fab ff.de R J.(f 410 fFin pr. h.t. Iſi fide juſſor. 29. 9. F. ffmand.l. Chat.(g) 1.36.l.9.. ffde jureiur.(hl. 2. ff. h.t. 1.6 5.§. 1. ff. eod. l. 2. eod. C. 40d..1. 6. C. de jur.& fatl. ignor.(i) proteſtatio namque in his, quæ in arbitrio pro- teſtantis non lunt, nihil habet vitium, arg. l.: ½.§.& de religiol.& ſumpt. fun. Scimus porrò in his cauſis,ſi ſolutionem detrectet debitor, eum cogi oportere. Illud verò hoc loco dignum animadverſione eſt quod rectè& convenienter diſertiſſ ICti Don.:4. com. 1½, Et Eguin. Bar. ad§. z. 1. quib. mod.&. contrah. obl. monent in dictis & ſimilibus exemplis, non tam exceptionẽ ſtatuendam, quàm deelarationẽ, vide
Heig. a4d.§. 2.*. 15.(k) ob quam creſcit actis in duplum, 5. fin. I. de obl ex quaſ- 88
6 contr.

courr.uidi interpp.. 19./ e. t. ut pura dotis, I. cuns qui 2.§. pen. ffb. eit. alimen- dor 1.27.1.5 4ꝓ h. tit. 1.7.f. 11. f,41 F. C. de uegot geſt- Everh. in 10p. foc. A dote ad aliusen- . ta,u. 7.ſtudiorum Accurl.in f. 1.,1. fi. C. de ſtudiis liberal. lib. 11. Bartol. Alciat. in*⁴.—1.
in fin.ff ſolmacr. libertatis, arg. ꝑen. C. ad SC. Pad.[m]!. 42. ſf hoc tit. Cuiac 5. obſ.
„9.·un. 8 qua lege: jfad. julde ambit. l. 24. de pignor. a4. l. quod à quoquo 46. fde 9 UVi. ubi Petr.Faber.“ b b
XLVI Conqdictio ſine cauſa eſt actio perſonalis, quæ adverſus eum 4 dirigitur, apud quem res eft ſine cauſa(a.) Hæc cum cæteris condi- ctionibus cõcurrit(?,cõdictio furtiva(quę licet longè diſtet à cõ- b dictionibus ex promutuo non tamen incommodè in hunc locum 1 conjicitur) eſtactio perſonalis ſc) civilis ex delicto deſcendens(d.) qua dominus(e) rem furto ablatam(½.) à fure ejusque herede ſibi dari reſtituique intendit(h.) Eſt autem duplex certi& in: 5 certi(i.) S 9 Masn un. disseses ga el 84 u.2e 3 ntah fede vi ſee aaſs NVet, viae wpaa ffa⸗ f
ſive cauſa ab initio nulla ſir, I fin. fy hoc tit. ſve finita, l ¹. f ſive denique t on ſit ſecuta. VVeſemb. d. loco.[b') unde patet latiſſimè. Rectè namque dixero ſine 8 cauſa id eſſe apud te, quod indebitum vel ob turpem cauſam accepiſti: vel hone- ſtam quidem cauſam, ſed non ſecuram vel deniq; quod furto mihi abſtuliſti eleg. 4 Cuiac. in par. C de condacl. ex lege. Quam vis autein genetalis hæo ſit eondictio, fit 4 tamen non rarò, ut omnibus deſicientibus, vel ſi dubium ſit, quænam potiſſimùm 4 competat, ad hanc ſit recurrendum exempla lunt iu l. 2. ½ C. de couditi&s ex lee„ l2 eodl.20§.2.ffdo all empi. VVeſemb. Cuiac dillus locis Dn. Ericus Hced diſß. A 3..33.(c) S. appellamus 1 3. ibiq́ue V Veſemb. Inſt. de at.& in par. fuu. 5. Do- 5 nell. is. comm.& ad. ſequens, lnſtit. de ac. num. 1o. YVeſemb. in paræt fſh tit. nu,?. 9 Cuiac. 13 bſerueν⁄1l. Cyn. Bartol. ſecuti Accurſ.in l.in princ. ff de alt empt. Er hanc 6 communem dicit Mayn. 2⁴ I.fde F. J. Diſſent. Salicet!in 7.7.§. fiu. jſf de coudi. 1 furt. Angel. Arerin.§.’1. Iuſt de al. Treutl..). diſß. 22. th 1 2. 1i. b. Hanc aurem actio- 4 nem odium furum peperit, quo pluribus tenerentur actionibus,§. ſ itug, Iuſtit. fa hoc tit. Nam præter hancadlionem furtenerut actione ad exbibendum, rei vindi- 4 catione, ut poſſeſſor ſc. item actione furti pœnali ut fur, A.2.9§.) Mhoc tit.5 Foim. 5 b que, luſtit. de att.§. fin. Inſtut. de dol quæ ex delicto naſcunt. ubi utrobig, Doclores* Quin etiam criminaliter extra ordinẽ accuſari poteſt/ fin. ffide furt. Et ex Caroli V. ordinatione hodie ultimo ſupplicio fures plectuntur, daß ſie mit dem Strang 6 vom Leben zum Todt ſoll hingericht werden/ videP. H. O. ariic. 157.& ſeqq. Inde 4
tamen mendose colligunt alii ex dicta Caroli V. conſtitutione, crimen furti pu- b blicum
* 4

— rſus eum 2 iScondi S icer aai. nclocum =dens
de hetete erti K iu.
— darat ffal iiqpe tohlt . dixeiohi i felhope- Aloliſt, dn 10ndiio dotillimun A Sgerka is Had d ffuu he — phur u Am Erhau =Ade conul uremaclir — tta; hi n, telein
etub ſfen
„ ig, Docan AR Cah iim Stta = Xſegabe en fuuiiye
blicun
* 4 8„„ß 3.. ca. Ergo iplum delictum publicum eſſe deber. Contlat enim ex. ⁷ν. Quatenus
parat, ff. hoc tit. num. 2.& 4. Dn. Ericum parat ſ hoc tit pulchrè Donell.: lοmm. 29. Mynking. Heig.& Interpp. vulgò add. S. hie itaque, luſtit de act.&; ad§. ult. Inſtit, de bbl. quæ ex delict. naſcuut.(e) isque ſo
.*—— 8. 4. 1— 5* 8 4 5. 4 4.. 1. 1 Blicum eſſe eſſeccum. Non enim ſtarim conſequens eſt ſœhæ exceptio eſt publi-
de hocerimine agitur eriminaliter extra ordinem, de iis ludicium i 9 ſttuüuendum,
khin. ff de furi:l fiu ffdé iujur- nterpp. Sin ſuma laſtat. de injur. P ærerea notan-
dum vocem Halßgericht/ relpondete Latino vo cabulo, criminale iudicium. Hoc
autem commune cum pablicis iudiciis tum privatis, quories animadverſio pu- .... 4 1* 4 12.... plica deſideratur, ita ut crimmalia rectè dicantur eo caſu iudicia privatat publi⸗
ca verò malè, angum. 1. 1..de publ. judte. ubi Doctotes V ult. Veſemb. Interpp.ad
princ. Iuſtit. de publ. judic. Situe vetò magis è re actoris rei vendicatione, vel hac
condictione experiti legete eſtapud leſ§. fc itaqus, luſtit. de acl Welemb ix- Aœd. Aifpar. 25. theſ. 34. lit b. Cuiac am-
Ls.I rI.n. hoc tit. 1.2 ,§. penult ſ de act rer. amotar d§. ſic itaque, Inſtat. de adl. Et
hoceo tenendum diligentius, quò magis à regulis iuris eſt alienũ. Domino nam- qͥue in univerſo iure noſtro, quod ſciam actio non datur, qua intendat rem ſibi dari oporrere, cum nec natura, nec iure fieri poſſit, ut res, quæ iam mea eſt, am-⸗ phus mea fieri poffit, linter, 6. ubi glo,ſ. vide quod meums, de fide inſtrument. d. 8. ſic
etaque, Iuſtit. de att.& II. Iuſttt. de legat. 4. Cod. de contrah. empt. Obſtame ſcilicer exceptione fruſtrà peris, quod intus habes, gl. in l. ult.. de vi& vi arm. Attamen non refragante hac iaris ratione aliud ſuaſit odium, quo digni ſunt, fuum, ut ſcribit Imperat. in A ſic ttaque de at.(f) A. 5. ſic itaque, Inſſiat. d ack. ubi Interpp. tvuſgares 2¹. ult de furt. quamvis in aliam formam ſit transfuſa, 7.§. l. 19. ff. hoc tit. vel in rerum natura eſſe deſierit etiam ſine culpa& dolo furis,(⁹. 1.4. 11. F. boc tit. Fur enim aon poteſt non moram facerein re furtiva, 1 9..-. I. ult. C.5.t. Nec hic diſtinguimus, utrum eodem modo apud actorem res faiſſet interitura. Cuiac in-
paræt. boc tit.& in trall b. ad AjTican: in explicat. larv.§. 9. de legat. I. vide ſupra
2heſßt 29. Hie in quæſtionem vocatuc, utrum poſt rei interitum eius æſtimatio condici debeat, an res ipſh. Poſberius placet Mynſing. ad§. ſitaque, Iſtit. de att. 1. 9.§, penule. 1. 91. 9. ult. d. ob. ſup. Condemnationem tamen in æſtimationem Heri debere ultrò fatemur. 3.§. ubi Coſtal. f. hoc tit. in qua ineunda temporis, quo res nunquam fuit plurimi, rationem habebit iudex, 7,6..¹. f. hoc eit. Cuiac-
udi. †o*de werbor, obligat Pac. cent. 3. quæſt. 73. Cuiac. in parat. Et& eſemb. ff hoc fit(g) I.*l. 19. 16 ffhoctit 1.6.§. ln.l.2. de att. rer. amotar. c. fin. Inſtit. de obl. quæ er dehct. naſcun.¹.2. 3.1.7.. ult.flit. Datur autem contra heredes non in quantum
ad eos pervenit, ut timidè primò poſt audacter docuit Cuiac. Uib. 76ſerv. 37. G/45.
obſ 32.& in parat. ff.h. t. Cuiac. ſequitur Vult. fe itaq, fhoc tit. ſed in ſolidum, 1 9.
17.§.ſ ffh. t. arg. Sul. Ide obl quæ ex delnaſé. Don. ad. ſequeus 10. 1 ⁴ i. Grf. com.
r. G. 29. Cui. ad lun. C. deldef.&c. qni ſi eius ſcriꝑtis poſthumis Hssadhbesee

hac in controverſia param ſibiĩ conſiſtit. Illorum enim ſententia, qui actiones me- rè rei perſecutorias in ſolidũ in heredes tranſire ſcribunt veriſſima ſemper mihi vi- ſa eſt, ive ex contractu delcendant, in quo defuncti delictum verfatur. Diſſ. Cuac. 13 obſ.19& in par. O. dæ in lit jur. quem confutavit Ant. Fab. ouje 6. ¹2. ſive ex de- licto, Donell.=5 conn. 5*. Anton. Fab. 2. ouf:?, Petr. Fab. Ad?.33 iu pr. G& l.177., fin. f. de R. I. Pac. iu A. 5 I. de peærpet.& temp. adt. vide omninò Ampliſl.& Conſultiſſ. vii Dn. Gorf. Ant.] Cti. præſtantiſſimi, Præſidis ac Patroni ætatèm honorandi præle- Gtiones ad! un. C. her. in quant. reneant. ex deltl. defunt᷑l. ubi quæ ad hanc piæſen- tem quæſtionem faciunt egregiè& eruditè enodata explicatá, reperies. Diſſent. Cujac. d.ocl. Vult ad.. ſequens. 19. ſic itag, I. de all. Hart. Piſtor. ε⁹.1 2uſt. 21 n.2. Farin. in prax. crim. lib. 2.tit. de inquiſit, Juaſt. 10. Harp. ad pr. I. de obl. quæ ææ delaft. nuſc. Ex luperiori ſentenua inferun Ant. Fab.& Donell: alleg. locis, actionem to- rum amotarum adinſtar condictionis furtivæ adverſus heredes in ſolidum corn- petere quod mihi perſuadere non poſſim, gloſſadõ. 56.. f. de act. rer. amotar. Cu- jac. in par. C. eod. Oldendorp. cl.?⁷ att. ¹¹. Proſp Fatin. in er. trim. lih. ¹.tit. ‧l.& conſ.72. (b) S. ſic itaq,& ibi Mynſ. l. de adt. Reſtituenda autem res cum omni cauſa,& o- mnibus accelſionibus, 1.. in pr. ². 17. ſf. h. tut. l.ult. C. eod. N& el. in par ſf h. t.(i) quan- do res certa in obligatione vertitur eaq; ob dominio competir, 1." h. Cujac in- par. ff eod.(k) quando res incerta debetut eaq́; non domino tantum, ſed bonæ fi- dei eriam poſſeſſori, creditori, commodatariò accom modatur, ſ.= 2. †f. b f.s. u pr.l*. C.de condict.trit. ſ.2 2. f. de pign. Vaud.:. 2. 24QCujac in par. fft.t. W eſbid.
Quomodo verò hæc actio tollatur, poſt alios tradit N eſin par. fh. t. n. ult.
XLVII. 1 Hucuſque quantum licuit de condictionibus ſpeclalibus di- ſceptavimus, ſequuntur duæ generales, condictio ſcilicet ex lege &triticiaria. Condictio ex lege(a) eſt aiio perſonalis, quæ datur exobligatione(5) lege, ſc) aliqua nova(d) civili(e) ad agendum confirmata, ſed ita, ut nomen actionis expreſſum non ſit) Triti- ciariaeſt actio in perſonain, qua exceptà pecunià numeratà()res qualeſcunque perſequimur(5h.) 4 3
(a) hæcverba non ſfimpliciter cauſam, ſed genus actionis denotant,nt ſum-
anatim dicam, accipiuntur maretialiter quaſi dicas, actio quæ appellatur ex lege,ut
explicat Donell. adl. un. h.. uum. 2. G. 17.(b) ejuſmodi autem obligatio ſit nece ſſe
eſt, quæ non ſat virium habet, ut per ſeſe jure conventionis ſit efficax, ſed lege ipſã
contrahatur, I. bligamur]2..ege εοde O. G A.(c) talis hodie eſt in imperio Ro- mano conſtirutio pacis publicæ, pignorationis Anno, videliceri. promulgata item de arreſtis Imperii ordinatio, vide Ord. Cam„art. 2. tit. 9. 24.&c.(d) novã le gẽ hie intelligo, quæ lata eſt poſt/./ 2. 1520ꝛ»6. Nam in jure noſtro ita eſt comparatum, ut
quories
2=—
— —
— —

3 8 wibiw
D Car — 1 ſigeer de. — 157§ jn.
Mluldi * andi rat * ane pralen E ies, Dilen
ueſt.2173 ² zuc exin — Gionemae
duidum enn — amotar(l — 1I. T cu i cauſa be —(i)au Nt. Cojre . led don ff bilua A¹. Welul
— k. ult.
— ialidus icet exlc =i qux dan agenän
it)I
ſan katà(g)“
1= orant ni- turex be qr ltio üitner⸗ 1—: led beg 3 8⁸₰ impeno ſ 1= ptoma =(d)nol m paralun
qüot
11
quoties legis veteris mẽtio fit,per autonomaſiam, I 12 rab eæq́;, quæ ad interpre- tationem, I.12. tab. poſtea latæ lunt. Intelligantur Donell. aa l. un. ff. h. t. WV el. in par. feod. u. 4. 5 5. Diſf. Battol.& alii, qui illam partieulam non ad legem referunt, ſed ad obligationem, quos refellit Donell. A. loc. u.: 2.& 1·.(chdico civili lege. Si namq;: edicto prætoris obligatio illa eſſet confirmata, non condictioni civili, ſed actioni in factum, quam Prætor in lubſidium proponere ſolet,(. f. de præſcript. verb lo- cus foret. †) Exempla hujus actionis cumulant gl.& Dd. in l. ſi quss argentum, 33. Cde donat.l diffamari, C. de ingen. manumiſſ. vide Nel. in par frh.:. n j. Quod autem in illorum numerum quoq; reponunt actionem, quæ comperit ex contra- ctu emphyteutico per I. iI. C. de jur. emphit. vereor ne in eo errorem etrent Zra vil⸗ mum mihi places Myni.& aliorum ſententia ad§. adeò, I. de locat& condict. nu. 6. ui non condictionẽ ex lege. Diſſ, Accurſ.& Sichar. ad d.l.=. C. de jure emph. Preut. p.:diſp. 29:·theſ. ult. lit g. non actionem præſcriptis verbis. Diſſ. gl. n a. /.¹. ibiq; Petr. de Bellabert. Joh. And. ad Speculat in ib de emph)t, quaſf. 171, n. 19 J.Sed actionem em phyteuticariam qualis ex nominatis contractibus lemper nominata dari ſolet comperere rectè hactenus docuere,&c. 1.7.. z. ff.de pact. Bocer. d.ij. Aiſp.:5.1. 39. (g)quæ ab autore Triticio nomen adepta creditur Donell. ad rubr. ſf h.n. 7. G& ſe*ᷣg. (h) quoniam eondictio certi ſufficere viſa eſt, I 1. ff. h. t. ubi ipſe] Ctus hanc hujus juris rationem reddit /3 H. de lit. jurand. Menoch. recup. poß. remed. 3 n.3.(i) certas incertas, corporales incorporales,m obiles immobiles, ũ. verſgeneraliter, ſ. hoc tit. Nel. Cujac. in par ff. eod. Arqui ita breviter condictiones jure civili proditas, quæ alio nomine donatæ non ſunt perſtrixi. Nunc ad alias condictiones tranſeo. b XLVIII.
Ex contradu commodati duplex oritur actio directa& con- traria(a.) Directa daturcommodanti(O) contra commodatarium (c)& ejus heredes(d) ad rem(e) finito uſu Freſtituendam() Tenetur porrò commodatarius in hoc judicio doli,& omnis cul- pPæ(b.) non tamen caſus fortuiri nomine(i.) 124 e
(a) directa actio in jure noſtro dicitur non uno mod o, interdum opponi- tur actioni urili: nonnunquam directa dieitur„quæ opponitur actioni exceodem quidem contrachu eompetenti„ſed ita, ut una ex parte apertè principaliter& ab- ſolutè obliget,& ex ipla conventione, ex altera verò tacitè& ex eventu, ut ita non
oſſit videri utrinq; actio ditecta, quia nec nomen; nec forma negotii utriuſq; di- recta eſt. UInde ii obligatio utrinque habeat apertam convenrionem, tum oritur actio ditecta: ſin ex altero latere apertam ex altero tacitam contineat, ntut una actiò directa ſeu principalis dicatur altera contraria, quæ quaſi ex oppoſito reſpi- cit directam,& ex eventu ſeu tacita conventione datur. Cujac. in par. ff.h. t. Vult. ad §. 16.I.de act. u. 72.(h) quiſquis ille fuerit, J.l,16 ‚f omm od. arg.1.,3 in pr. ſcert. pe- ſ0at.

tat tiam ſuti, etiam prædoni, A1 15½. Donell.:;(. om. 5.(c)ſive patresf. ſint. ſive filiif. 1.3. S. fed cum filuf ſi.. Welemb. in par. f eod. n.3. Adverlus plures verõ datur tum, quando ſimul inſolidum acceperunt, 1.5.§. ult ft.t. unius tamen ſolutione cæteri 5 liberantur,1. ſ.de tut. rat. atſi rah. ‧. 22 ff. depoſit. Cæterum adverlus futioſum pro- digum& impuberem bæcactio non, competit uſq; adeò, ut etſi hic pubes factus dolum aut culpam admiſerit, hac actione conveniri nequeat, quia ab inito con- tractus non conſtitit,(1⁷.§. h.t.(d pro patte, qua heres extitit ni forte ex ſuo ipſus b facto teneatur, tum cnim aliud dicendum eſt A 3⁹.§. 5.:2.§. 2. f.5. t.(e) ſartam te- ctam ut accepit, neq; enim redditur res, quæ redditur deterior, 75.§.!. f. h. t. Wel. in par. fieod. uu. is. Quod ſi vetò integram& ſalvam eam in poteſtate non habeat, in quantum res deteriorata interelle præſtandum eſt, 1*½.§.:1. J. 15. Ffh. t. quo oblato eommodator rem deterioratam recipere tenetur, nec ad æſtimarionem ejus ſol- vendam compelli poteſt commodatarius, A.. 3.§. 7.f. b.z. Angel. in leleganternan- ſolum, ff.de dol. mal. Jal. in 1.2. S mutun datio, n.& ir. fin. de reb. cred. chneid ad S. ſic itaql de act. u. 22. Concutrit autem ob rem deterioratam cum hacactione, actio legis Aquil. etiamſi leviſſima commodatarii culpa res damnum paſſa füerit,. 4
ad l. Acl.49., ſive autem ſf. hrtl.34 de O.& A.In harum tamen concurſu memi- nerit actor, ſi prius egerit ex l. Aq. tolii actionem commodati iplo jure. Cum enim ea actione rem jam ſit conſecutus, bona fides non patitur, ur idem his exigat, 7. 60- na fides, ſ. de R.. Ex conttario, ſi prius actione commodati expettus fuerit: non b rollitur actio l. Aq ſed adhuc id, qui amplius eſt, remanet, Pœna nam ꝗ; l. Aq. acce- dit ſimplo, hoc eſt, rei ſive æſtimationi damni dati,& ſimplo ſubducto remanet a- ctio l. Aq. ita ut hac minus conſequar, quod jam actione commodati ſum adeptus 4 tetus,an. 2,ℳ h.:,4.14 41g. 8 cod Du. Ericus Hæœrd. 4oiß. 27 theſ. 20. Cujac, 73. 06. 4 35. Pac. cent. 4. J. 43. Hic invaſtum illud mare prôvehimur de pluribus actionibus n concurrentibus, quatenus iis cõcurrentibus uti liceat,& quatenus uni per alteram 4 praæjudicium fiat;, ita ut una intentata altera perimaturhane quæſtionem arduam 45 multiplicem,& conflagroſam non immeritò apnellar Hot. quandoquidem tot 3 leges in ſpeciem, ut videntur in haę queſtione ſibi võtrariantur ut difficillimũ fue- b rit eas inter ſe cõponere. Sanè enim in l.um ex meo, ff. de O.& A. dicitur, ſi ex uno ho delicto plures naſcuntur, actiones omnibus experiri petmiſſum eſſe. In eandem e penè ſententiam loquuntur, l. nun quam: f de O& A.§. ult. I. ſi quadr. paup. feciſf. M dic:L uunquam 130. ff. de K. 1. 1. 25.§, ſi de dolo, ad l. AJ. 1. 2. ffde priuat. deltt.!un. C. ne quan. act. ci vil. crim præiud.l 5. Siinjur. T.ad l. AJ3.1.zI.§.en. verſchunc tantum, l. 2.§.-. an ff de tut.& rat. diſtrah. Contra verò in aliis textibus ſtatuitur per unam actionem 45 alteram tolli, linterdum, ff. de publ. jud. plura,§. de O.& A.¹,3 242,. ſi is cui, ffeo. don Sν umma, I. de in/ur. ubi Dd. iin conſtit.” ſin. ffr eod.! in domino, C. cod l. H.in tutor. Ff de tut,& rat. diſtrab.! ſi vulneraveris. hlocat. In his textibus conciliandis variè 19. laboratum eſt ab Interpp. ut cernere licet ex Mynſ. a4 4.. lberum autem, Iad l. AS. en Coraſ 2. miſ. 5. Cuj. J. obſ. 4. Hot. 1ll. J. 27 x fi. Nos deſudabimus, ut ex hoc profun⸗ ba
do

Jewestt . datattum, one eelei . iolum pua ² vdesfaon Alto con. &ſuohg Lnamp. F.h.: Ne. ² Wn kades *uc odhn emejäsie gantennn — deid auſ = kione h — Nlerit urlumer. uma — lexigat, m kuerit eʒp l.Aqat 9 ꝛ5 remanen.
dmacemn ujac,
. z2cionde AA2 peraltem u jem ardann 3) rquidem 1
Riccillimür An ur ſeru n E” Jnemäm Juy fi 1 lell lunl A Tum 2 de m actiohel AI 45 caufa — 17 Kunun 8tmn liandb iu
n—2 m laul ſh
9 boefmn
4
do mati enatemus potius, quàm ut obſides opinionũ fuctuationibus ſubmerga
mur, quod video, commoda diſtinctione adhibita fierr poſte. Diltingiεπ eur in hunc modum. Actiones, aut ſuns rei perſecutoriæ, aut pœnales. i tei perſecuro- riæ,& ex eadẽ dantur cauia dubitandũ non eſt, quin altera alterã conſumat, /ona fides 7 de R. 1.1.9.§. I,ff. de tribut. aft.l.plura J. in fi. j.de O. A. Don. 2 οσ.3.
niſi una actio plus in ſe contineat, quam altera: cum enim una inſtituta non prohi-
betur, quis ad pleuiòrem regredi actioné, 25 †† pro ſoc.l. 47.fæo. atq; ita fit, ut tei
enim eo caſit videri poreſt tem rurlus petiiſſe, ut exceptioni locus fieri poſſit. Peri- mitur autẽ actio, feſe jure, velper exceptionem. Iplo jure cum actio poſterior eſt bonæ fidei, ut inge prius actum eſle actioni ſtricta, condictione ſc. furtiva, poſt- ea verò actione locati vel commodati,!?: e furt,(ubi furti actionis nomine in- telligenda eſt condictio furtiva, ut rectè animã verrit Accurl. ad illam legem limi- lis text. in 19. fde in litjur.)per exceptionem ſi prius actio bonæ ſidei ſit intentata⸗ fo ſiss cwi, ff, de O.& A.l. 2 9 de acl. Empt. Don. 2 om. 3.. 516. Quodſladtio- nes rei perlecutoriæ ex duabus vel pluribus cauſis ad idem comperant, una aliem non conſumit, Obr. diſp. 27. th. 19. Si verò pœnales ſunt, ſiquidem unum factum eſt unumve delictum, cujus tamẽ cauſa plures produæ ſint actiones, altera alteram non tollit, 1 πρά⁴e O.& A. Hactenus(c ſi in poſteriori quain intentare, decteviſti amplius quid ſit quàm in prima l..lpen. f arbor. furt. æ‧ de vi bon. rapt. Nam ſiprius egeris graviore actione, exceptione rei iudicatæ oppoſita alia conſumi- tur, 1α§. mi quuff quod met. cauſ. Inde Paulus in!. 4Qν πρ⁴e O.& A.iex eodem, inquit, facto duæ competunt actiones: poſtea iudieis partes fore, ut quod plus in reliqua actione id actor ferat. Si unum factum eſt,& plura delicta altera actio alte- ram nõ extinguit, qui ſervi 3 4§. ſed etſiffde O.& A. Hanc tamen ſententiã velim cũ eadẽ moderatione accipias, ſi in una actione plus cõtineatur, quàm in altera, A. l 4. ſed eif. Si plura ſint delicta, pluraq́; facta, omnes noverũt ſingulisſfactis. ſin- gulas actiones deberi. Quia nunquã plura delicta cõcurrentia faciũt, ut ullius im- punitas detur, I.2.de priv. del. Neq; enim delictũ ob aliud delictũ minuit pœnã. Porrò ſi actio merè pœnalis concurrat cum actione rei perſecutoriasaltera alteram non perimit,. 9..ff.de cond. furt. l.4. ff pro ſoc.!. 4. elocat. Dixi merè pœnalis, ſi namq; actio mirta hoceſt, quæ præter pœnã rei perlecutionẽ continer, quo perti- netl. Aqactio vi bon. rapt. actio de calumniatoribus, cùm rei perſecutoria cõcur- rat, tollitur rei perſecutoria, quoniã qui miſta actione egit iam rem eſt conſecutus, d. ντ ερν⁴de O.& A. Non tamè hoc cõvertere potes. Nam actione rei perſecutoria non tollitur mixta, ſi quid amplius in ea ſit, ic per condictionẽ furtivã nontollitur actio, l. Aq.& per condictionè ob turpẽ cauſam actio infactũ decalumniatoribus, f. S ult. f de calu.& elin par. f o. n. J. Totũ negotiũ hue redit actiones, quæ ad eundem ſinẽ tendunt leſe invicẽ tollunt, quæ verò ad diverſos fines ſive mixtè, ſive
judicatæ exceptio denuò agenti non oblit, perlendem: 4..de excep. re* jud. Neq;
1. purè, quoad diverſos illos fines ſeſe haud perimunt. Don. 21.. 3. Cui. Hor. Aoc.
1. 2
Bocer.

Bocer. c.. di5p. 15. pro ot. Duar. ad tit. de O.& A. Pet. Fab. adl. nunquam, ff. de 2.). Atq; ita jus eſt, ſi res ſit reddita deterior. Quod ſi planè ſir interempta jam æſtima- tio debetur, quæ fieri debet, quanti fuit tes tempore tei iudicaedæ, 3. S. 2 ff. H. tit. 7. 37 Alciat. Cuiac.& African. n expl.l. quoties, ſf.de F O. Diſl. Arm æus iu tr. de mora, w, 9. 11. 5.(f) Cuͤm enim ea ſic commodati natura, ut ad certum& limitarum aſum detur, quod vel apertè exprimitur, vel ex uſir rei præſcripro tacitè intelligitur Bart. in 1..§. 1. ff. b. t. commodaus ev ipſo fe obligat, quod rem repetere nolit, an- requam uſus ſlie ſit fnitus. Dn. Johan. Borch. a4§,3.& ibi interpp. vulgò, quih. mo- dis re contrah. obl. Cuiac. in par. ſ. commod. Unde is qui hancactionem intentar in libello diſertè natrare deber uum rei commodatæ eſſe finitum interpp. ad§. ſe- Jquens, l. de att(gycum omnibus fructibus& acceſſionibus, 1,. 5 alt. ſf.hr. uſuris 3 tempore moræ'l mora 32§. 2 f.de uſuc. n. 2. C. de poſit.(h) ob remn verò non reſti- tutam rei vendicatio conceditur commodanti, I. 23. de K. V.1. 9. vod.&x qua (quod incidenter noto) colligit Treutl.. 1. diſß. 2 ½. theſ. 2. lit. I. commodatarium naturaliter poſſidere, cui aſſeſſum dare non poſſum. Vicit enim lententia duos eandem rem in ſolidum poſſidere non poſſé, ita ut alter naturaliter poſſideat, al-
tet ciyiliter, ut idem rectè ſentit Treutl.per 2. 4i⁰f. 22. thej. 4. lit.& eleganter de- monſtrant Dn. Borch. in tr. de acq. vel amitt. poſſ c. 6. num. 19. er /*³%. Cuiac 9. b/2.“
Don. ad lun, Cuti poſhid. n. ũ Ant. Fab. in juriſp. Papincanea tit. 2. pr. æ.ill. 5. Diſl. Dd. fermè omnes; quibus adde V ult. ad prt. de inter auft. n. 12.(h) quia plerunq; com- modatarii gratia hic contractus initur, l. 5.§. 2. th ti.¹./3. Je K. f. I. 159. fid lit.§. 3. verſ. at is, I. quib. mod. re oontrah. obl. Quod ut manifeſtius evadat,& ut 1„ /ε⁵. eò pro- gredi poſſimus melius de gradibus culpæ paueis tractemus. Et quidem quot ſunt gradus diligentiæ totidem ſunt gradus culpæ gradus dico indicaturus non kacilẽ eorum admittendam ſententiam qui latam; levem& leviſſimam culpam ſpecies culpæ conſtituunt, cùm non varient genere toto, ſed gradibus tantùm ſecundum maius& minus, VVeſad 7t. quib mod. re concrab. oblig. Diſſ. Zal.' ſngul reſponſ.z.
„. 13. Summus gradus eſt vehementiſſima& exactiſſima diligentia,& quaſi cu-
rioſitas, I.6. f de furt.& fact.agnor. Et opponitut culpæ leviſſimæ, 1.44. ff. adt dau
quam ſcilicet diligentiſſimus quiſq; in ſuis rebus adhibet: medius gradus eſt eius diligentiæ quam homines frugi,& diligentes patresf præſtare ſolent,§. ult. quibus modrre contrab. obl& opponitur levi culpæ. Unde propriè& in dubio, ubi exactæ ſive diligentis patrisf. diligentia requiritur, levis intelligitur culpa, d.. ult. Inſtit de ſocietat. Cuiac. ad Paul in lib. 29. ex l.: 4 fde pign. Tiber. Decian. in er. crim hib. t.r. 6. 2u. 21. interdum tamen exactam pro ſubiecta materia pro exadiſſima accipien- drm eſſe,& ſic leviſſimam culpam denotare non diffitemur,§. 3. ubi eleganter VVeſemb. quib. mod. re contr. obl. Infimus gradus eſt diligentiæ minimæ& penè nullius, 1quod Nerva, ff de poſ.& opponitur culpæ latæ. Nunc videndum, quid ſit
lara, quid levis, quid leviſſima culpa. Lata culpa, quæ& latior& gravior culpa di- citur, eſt prætermiſſio minimæ diligentiæ, hoc eſt, ejus dlligentiæ quam hominum
natura
————

V Ww. Jdn, „Ain Aſtun. . 2 f.ha r. de mana — lwiran „ intellgm * e nolnm. 8 d.juh m. intenuri — pp.ad d. = hrulors
d aonrel.
deod. e ah nodatarian
dentia dach AHideat,j. — eorniett — ac„ h. . Didnl. — unq; com⸗ Aw. ſ un yy eo pro *4 quot ſünt m0 amipecies lecundum ☛‿ Areſbonſ 4 Kapabcr
3 3f. 4uk 49u.
dusekteic uk qulu ., ubiexde — ak.hffud crim bn aaaccipie — i elegrut ma& pese 2 um,q
/ — oorcolhact
hominun maro
19 etiam tum quando dolus& culpa iuter ſe opponunturi
quiri id ſubſtantiam& eſſentiam, I. Corneliæ pœnæ, ur ſiille Corn. pœna. Id quod paulus haud obſcureè, innuit il
natura deſiderat, 7. 32 S. de paft. ut non intelligere, quod omnes wortales inte lli- unt, l.cedere 2135· fin.! latæ 223 f.de l.. S. Arque hæc culpa dicitur magna nimia difloluta negligentia, quæ proximè ad dolum accedit, 1. 7.§. h frauu. ſf: de ſuſpl ast. topè dolam eſt, dolum repræſentat in dohi crimen cadit, eoſdem cum dolo effe- ctus habet,& doli appellatione lemper venit, 1. 29, in pr. ff. mand. lit. de incend. ruin.I ffde edend.1.⁷. 9.2 ffhimenſfalfe mod. dix. Non quidem eſt dolus proprie- tate verbi& genere facti ſed juſta interpretatione,& juris effectu, Donell. 15. Com. ntervenientibus, etiam particulis taxativis duntaxat, ſolum A.. Et hoc in tantum verum eſſe exiſtimo, ut nec cauſæ famolæ, contra quam vulgò Dd. faciunt excipiendæ ſint, qui ut contra- rium probent, fruſtrà in aciem adducunt,.7. ad Cornel, de ſicar. Eſt nam q; ſpe- cialiter ita ſanctum in l. Cornel. qe ſicar. ne lata culpa adl. Cornel. pœnam ordina- riam irrogandã ſuſficeret, idq; propter graviſſimam corporis pœnam afflictivam
ua nemo temere afficiendus eſt. Hinc in d. 1. 7. reſponſum eſt à Pbaulo, dolum re- ceſſet, ceſſet etiam l.
lis verbis ex facto d.l.7. Modo capitalibus tanturm latæ culpæ,& doli æ-
ex his contra adv erſantes ſic diſputo. Si in quiparatio locum non habet, conſentaneum eſt in reliquis jus commune tenen- dum& regulæ inhærendum. Exceptio enim firmat regulam in caſibus non exce- ptis:’nam quod liquidé, S fin. ubi not. Dd. ſf.de pen. legat. ptius autem eſt a. 17. poſte- rius igitur, Zaſ. jingul.reſp. n. 2 Donell. Duar. ad. F. rde in lit. jurand Delrio ad l. 23. fde R.. DiflSch neid. W eſ.per§.5:ffde ſuſp. tut. Geil.i-obſ.r!·Ex quibus autem notis lata culpa deprehendatur, tractãt Donell. 16. com. 7. pag.(mihi) 611. Heig. ad §.3. If. quib. mod. re contrab. obl. Levis culpa eſt prætermiſſio mediocris diligentiæ, 1.32. 5, ſed enim ffad SC.Trebelld quod ſape,5 5. S.ires vendita,ff de contr. empt. Do- nell. 16. Com. pag. b23. G · ſeg. Et hanc veluti medio loco inter dolum,& caſum for.
tuitum conſtitutam noſtri intelligunt, cum ſimpliciter& ſine adjuncto culpæ r ie-
winerunt, l.5. bi g¹. G. Dda. mut. caup. ſtab. ut recoöpt. reſtit. Delrio, Pet. Fab.& B. ocer. apl. contrattus 2 5fde R.J. Leviſſima culpa eſt prætermiſſio ſummæ diligeritiæ, ut cuùm quis cam diligentiam quam diligentiſſimus& optimus quiſq; patet ſuis re- bus adhibere ſolet, non adhibet, 1.:S. in pr. ffrb.:..2.§. G ille quidem, verſ.is verò, ff de O.& A. Bocer. ad d. Icontractus,c. 3 Heig- ad§. 3. equib mod. re contr. obl. Cujuſ- cunq, autem gradus ſit culpa, conſiſtit illa aur in faciendo, οτ ρμ⁴. O. aut non faciendo, l*‿ τ. culpam, f. de adilit dict. i.ffde tut. re rat, diſtr. Farin in tratl. crim. part. 3. tit. de pœn. temp. 7. 99. Donell. /16. com. 7.& hæc in fuo genere levior illa gra- vior, Tiraquell. de pœn. temp. cauſ. 4./. 1. G ſeq⸗. Farinac. d. q. 9. nu. 59.& ſed.& interdum, ubi illa præſtatur, hæc præſtanda non venit, d. I. 91. in pr. ubi Cujac. Do- nell. Duar. 4e 0O1. 13. 5 prateritis, verſdenig, fe de uufr. Tirag. d. loc. His ſic co- gnitis revertamur adid, de quo quærimus ommodatarium ſcilicet omnem de- bere culpam, regulariter quidem non tamen perpetuò. Interdum enim dolum

tantum præſtat,& quæ ei comparatur latam culpam, ſi ſolius commodatarii utili- tas verſetur, I.5. S.interdi 10.7†.t. 1.10.§.!.ff e. Interdũ latam& levem tantùm cul- pam, ſi utriuſq; utilitas agatur, 1·. ffih.t. ut ſi quis alicui cõmodato dederit libros, ur in ejus caula conluleret, f. r.§. 10.. ubs Bart. ff b t. Hic quæritur, ſi rem per nunciũ remilerit commodatarius re perempta, utrum liberetut, ſi in culpa nulla hæreat, af- Hirmo arg..:².§.’ rubi Bari. in? ſi quis ·2. fa fart. Heig ad§. 3.Ff. quib mod. re con- rrah. obl. nu. 41.(1) ex culpa, mora, pacto, aut ſi res æßimato data fuerit, æſtima- tio enim cauſatur, ut quaſi vendita res intelligatur, arg.i ere pes l.¹(e.1 23. ubi Bocer. Delrio de R&.ſ.l. F.§.3. ff.h.c. Seb. Med. in tr. de fort. aſ. n. †½. Non alieno loso hie controverti lolet, utrum is qui caſum fortuitum in ſe recepit, de inſolito uoq; teneatur? quod ur affirmem, movent me rationes non de nihilo ſumptæ, Ifiſtulas 7§.§. ult. de roner. empt. 1.16.§.1—flocas Pinell. in 1.2. C.de reſc. vend. n. 30. Jal. conſ. 1o7. Dilſ. Geil.2.0*23.:2.9. Matth. de Afflict. decu,⁄τ* ο.½. 22. Alex. o⁴, 6. XLIX. b Contraria commodati actio datur com modatario adverſus commodantem(⸗,) ex ſequentibus potiſſimùm cauſis, 1. Si rem inrempeſtivè repetierit(L.) 2. Si ſciens rem vitioſam commoda- verit c.) 3. Si majores impenſas in rem commodatam neceſſariò fecerit(d.) Denid& retentionis()& compenſationis jure ſuæ in- demnitati conſulere poteſt commodatarius(f.) a] 1, 7.§.⁷. 2.& 3.& alibi paſſim-f t.[b] A.l.⁷7 f.eo. VVel.in par. ffh.t. „.11. Cujac. ibid. ſe] I.18. 9.pen. atit. Qus tamen caſu commodantem de dolo tantuin non lata culpa teneri bene ſcriptũ reliquit, Conn./7. com. 3./. b. cOntta Bart. „2112.83„Ffrh.t.[d Id. 15. uübi Bart. V Veſ.in par ff h.t. u. ult. has enim à commodan- 2 ommodatario reſtitui æquiſſimum eſt, l. 4½ Ʒπde cond. indeb. arg! ½. quemad. 64 ſt. er. quamvis modica im pendia, quæ naturali ratione ad eum, qui re uritut vertiment, d. 1.1§.§. 2. ffrh. t.I.pen. C. eodl. ipſe commodatarius facere teneatur ſe]? Juis 20 Mde 4c] Poſſ.l N2o. ffde excepe. dolmall 2 F.. ult. ffede furt. V Vebin par. ff. b. t. n. ult. E Donell. ad§. ¹ bonæ fidei 30. ff. de att. qui cum ſentio, modo debeantur utrinq;, hujulmodi res quæ compenſationem non effugiunt. Quid cnim ſi culpa commodatarii res petierit, vel deterior facta fuerit. Diſl. Salicer. Angel. Coſtal. iu l. 75§.1 ult,ff b.t. Treutl,.: Aiſp. 2 4. theſ. 4. lit. e. de⸗
(Quemadmodum commodati actio directa eſt, vel contraria
ita pari modo,& depoſiti( a) directa jure civili()prodita eſt, de-
poſitori(c,)& ejus heredibus(¶d) adverſus depoſitarium(e) here- desye ejus) adtem depoſitam recuperandam() in qua conde-
mnatio interdum fit in duplum(h.) Regulariter autem(i) in hoc
judi-
—--. ———.

—
auaüüun b ancüm a 8 erit dc, berdunci a hxreana * madr(an. eerit ellim⸗ =—*.C h, 3 — N * z48 inlola ilo kamge 1 nA.naaſ — ou/„l.
adyetii i 1§itn
Ommoch Ncceſſan ire luan.
4 1 par frh n mce dolo
hatta Batt.
an wmodan.
E ffquemal
a ui teudit
eaut e.! mnn Far ffl dedeanuu e nim(clh⸗
Colal,
4*
— contuut
1Ata el,ze * le) heke M 114 conde al'jiniac b fol
onalen
judicium tantùm venit dolus& lata culpa(⁵,) non caſus fortuitus (D contraria datur depoſitario ad perſequendas impenſas in rem depoſitam utiliter& neceſſario factas(m).-
(a) I. 5.& tot. tit. ff. depoſ. vel contra.(b) otitut enim exnegocio civili,& civili autoritate eſt introducta,& eſun par. fyeh.t. u. 10. prætoria quoque hæc actio cenſeri poteſt in quatuor ſcilicer illis caſibus, cum res deponitur tum ultus incen- di naufragii, vel ruinæ gratia,«W eſ. a. loc. Mynſ. ad! 16 m. 39. ff. de act.(c) vel ſtatim atc; depofuit, 71.§. 76. ff. hoc tit. etſi de certo tempore conveniſſent contrahentes Vult. ad A.§. 16.!,de act. n. 77. VVel.in par. ff. h. t. u. 7. nibil refert cujuſcunq; condi- ctionis ſit depoſitor ſive dominus rei ſit, ſive non ſit ut fur& prædo, l.:.§. 39. ff. b. tit. Quo tamen calu, ſi dominus rem ablatam veniat petitum depoſitarius metitò illtreſtituere debet. Hanc enim probat conlultus juſtitiam, quæ ſuum cuiĩq; ita tri- buit, ut non diſtrahattr ab ullius perſonæ juſtiore petitione, 1. bona ſides 31. f. voot. In hac actione miũ eſt, quàm multis gaudeat privilegiis deponens. Primò namꝗ; ubi de depoſtto liquet per inſtrumentum, non ordinario, ſed executivo& ſum- ma io proceſſu hic utimur; I. pen. verſ. ilico. C. depoſ.& ibi Dd. quamvis aliäs jure communi nullum inſtrumentum luper contractu executionem paratum habeat h minor 2. ffde minor. negantes, C.de O.& Act,lnemo 9 2 de l. O. Angelus in P ait prator, S. i. ubi Imola& ali ff. de re jud. Decius conſ. 22. Ant. Theſl. deciſ. 26. n.1. Cacheran. deciſ.:29. nu. 2. 2. Depolitor in repetitione ſpeciei depoſicæ ex- tautis non creditoribus modò anterioribus, ſed mulieri etiam præfertur, I. 5.§. 10.
ut en poſſeſſ.legator. Dn. Ericus Hod diſp. 26. theſ.:7 lit.. Vaud. 1. quæſi. 27. Stracha
in tr. de reco.ꝓ. ult. nu.!(. G& ſeg. Diſſ. Accurſin l.7.§. 2. le.t. 3. nec compenla- tionis, nec, nõ numeratæ pecuniæ, aut alia proprii, velalieni dominii exceptio, quæ altioris fit indaginis deponenti objici poteſt Dd. in! pen. Cih:. l. 4.§:¹. ubi Bald. C. de non num. pecun. Sebaſt. Med. in tr. de comapenſ..:1. q. 9. 4. Non poteſt depoſi- tario denunciari tertiò ne reſtituat, Novell. 9g. ubi Cujac. idem in part. Ch:t. niſi à perſona publica Magiſtratus authoritate denunciatio fiat, l. verum 27. ff. de conſt. pec. I14. fde publ. in rem actl fin. ubi Bart.& Bald ff.de leg commiſſ. Deniq;: depo- ſitario non indulgetur quadrimeſtre tempus ad ſolvendum judicatum aliis debi- toribus competens f. 2. C. de uſuc. vei jud. VVurmbſ. in pract. obſ tit. 23.06. 1. Omnia autem iſta privilegia etiam in depoſito, quod irregulare Dd.vocant, admitto Cur- tius junior exl 2. pr. ol. 2. Venjed bis cadit,n, 15. f de reb. cred. Molin. in tr. de uſur. „.632. Gſ*—. Diſſ. Bald. conſ.⸗ 4ν.ut& in confeſſionato, arg. l.¹4.1.C. de non uum. pec. Caſtrenſ. couſ.:70. ub. 2. Fach. 2. contr. 92. Diſſ. Socin. couſ.: 43. Bocr. dæziſ. 29, A.
7.(d) I.I..=4ν. verſchæc actio, ſf ha. Wel.in par f. eod. n. 7.(e)§. prætereæ&u.2* quio. mod. rs contr. ob. l. 2. S. 7. el. 10, ffb.tit. neque tamen ex ſola ſeientia vel patientia rei in domum illatæ, quis tenetur depofiti nomine, ſi res furto fortè vel caſu pe rierit Sichard. in.1. C.h.1. n.=. Conf. Heig: ad§. 4. L. quib iodare conirah. o00. nu. 23.
4)

(K)Er quidem in ſolidum er dolo defuncti,i bominem 7.§.1. ff h. tit. quanquam enim alius ex dolo defuncti nõ ſoleomus teneri, niſi pro ea parte, quæ ad nos per- venit, I. 26 fde dol. mal. tamen quia hie dolus ex contractu reiq, perſecutione de- (cendit in lohdam unus heres tenetur, plures verò pro ſua quiſq; pertione quã he- res extiterit, d. l.: 211. 49. de O.&. A.l. † 2.. fin. l.:1· 7. fde R..§.¹1. I. de perpet.& temp. 2e. ubrinterpp.(g) ſive mobilis ſit, ſive imm obilis. Nam& in immobilibus depo- ſitum conſiſtere contra Dd. vulgò cum Gœd. ad l. 10.. de V. S. ſtatuo. Diſl. Treutl. p. I. disp. 26. theſ. 4. Eſt autem tes reſtituenda cum omni cauſa fructibus& uſuris, f. Eucius fh. t. quæ ſi reſtitui nequcat ad æſtimationem reus tenetur, l. 30. ff. eo. ſin Teteriot teddatur ad id quod intereſt, recè agitur, 1..§.”⁰. Fh.t. Evenit a. nonnun- quam /·ut in hac actione non idem ſpecie, ſed genere reddatur id quod tum fit quando quantitas nonmobſignata deponitur, Duar c. 4 h. t. Neldin par. feod.n. J. l.27.& Q2. f eod. Vel ſi convenerint co ntrabentes, ut tantundem reſtituatur, quæ cõᷣventio etli notiſſimos depoſititerminos egtediatur, omninò tamen eſt ſervan- qa, A1. 2 4. S ſeq. ff b.t.! 31. Hf.locat. N el. d. 10. Hic ex facto quælitum eſt, ſi quis AMeui ciſtam cum pecunia cuſtodiendã dederit,& ſalvam omnem pecuniam poſt- ea non receperit, quomodo de damno adverſus depoſitarium experiri poſſit, vide de hac quæſtione Maſcard. de probat. conct. SJo.(h) idé, quatuor his caſibus, ſi in- cendii, naufragii, ruinæ,& tumultus, caula lit depoſitum& depoſitiarius inficie- tur rem eſſe depoſitam,& ſed. furti 29. I. de acl. ubi Vult. Mynſ. I.& ſf hnt.(i) quid ſ enim nominatim leviſſimam culpam in ſe receperit, dubium non eſt, quin hoc caſu etiam leviſſimæ culpæ nowine teneatur, ſ.¹§.3 depoſit gloſſ.& Decius in- f. 25de K. J. Diſſ. Bar. in l.bona fides, f depoſ- num. 3. levem verò culpam tunc præſtat quando depoiitarius honorario eſt honoratus, I. 5.§. 2 ffr commo. Mynſ:ad§. 4. 1. quib. mod. re contr.obl. Decius d. loc. u. 3. Dill. gl.& Sch neid. ad d. S. 4, 11.17.(K M.21. 8. 19. S§. ult h.t.§.pratereaiſf- quib. mod. re contrab, obl. l.23. ubi Bocer. Delrio ſf. de de K].(1) 71.S.Z) T.n4§.I.ff.h.t. niſi nominatim hoc convenerir, d. 1⁷1,§ 19. ff hit. (m) lei apud quem. in pr 1,9.in 1. 23. ff. h. t. ne oſficium illi ſuum exiſtat damno- fum, l. 7. ffquemadm. teſt aperiant. V ult. ad d.§. 16 de ac. n. 75. VVelſau par. fiah.tat.
„ ult⸗in hoc aurem contrario judicio, necinfamia dam natus notatur, necin litem
jurari poreſttecus quam in directo, lin. fide his qui not.iu fam..6.fl.eod.I. F. ffihoc tit.
VVel.d.loco.
Er ſequeſtrarione(a) quoq́; tam judiciali(b,) quàm conven-
tionali(c) duplex profluit actio, quæ ſequeſtraria nominatur dire-
a& coutraria(2.) diredta datur omnibus ac ſingulis, qui depoſue- runt(e) adverſus ſequeſtrum(f) ad rem ſequeſtratam 9,) leque-
ſtro conſenſu mutuo diei vel conditionis finito repetendam( l.) Neæ igitur valde errant, qui actione præſcriptis Verbis,& doli mali ſeque

u K ulund, = 3o. f. eaa ſ — ta. nonnun
duod tumii r Ffeadu, A³ iituaturiq anelt ſeraar
mel q
uniam poſ
= ipolſit it
calbubſir uiusinfcr. r.(i) qud an elt,quinha Ac Decubn a tuncptaka ud. ½
rKÄS.
— Deloff
= 1§.ff
iltat daunhr
1 par fha an necin le
fhhau
an conen
a zaturdie i depolte
c.. 2. 3.ext. de ſequeſtr. poſſ.& fruct. Gœd. in tr. de ſequeſtr. c. 1. 79.& ſoqq. vide
ſequeſtrum pulſari poſſe putant(i.) Contraria ſequeſtri actio para- ta eſt ſequeſtro ad repetendos ſumprus& damna, quæ hac occaſio- ne eſt paſſus(⁊,) affinis actioni depoſiti eſt actio ex recepto(.)
b(a) Quxnihilaliud eſt quàm plurium litigantium ejus rei, de qua contro- verſia eſt depolitio, I. 10. ſ. de V.§. ubi Gœd. I.⁰.§.:.&; 2. 1.6 depoſ. Gœd. ad rubr. de ſequeſtr. poſſeſſ.fruct nu. ͤ. Et ab areſto toto genere differt. 1. Areſtum ab impe- diendo& interdicendo nomen accepit. Sequeſttum verò à fine& conventione. Rurſus ſequeſtrum depoſiti eſt ſpecies,& quod conſequens eſt contractus. Are- ſtum neq; depoſitum eſt, neq; contractus, ſed manus quædam injectio. Hincalia eſt conſtitutio de areſtis, anno 1570. edita,& anno 159 4. Sbey den Arꝛeſten/ e /½⁄2lz.
declarata, alia de ſequeſtratione extat, vide Ordin. Cameræ part. 2. tit. 21. Carolus
Molinæus in conſuet. Pariſienſ-p. 2. gloſſ.1. verb. areſt. Mynſ. conſ,6 6. Geil. obſ.. na. 5. pignorat. Magnif. Din. Rect. Petr. Prider. JC tus celeberr. Præcept. plurimùm colen- dus, in tr. de proc. lib.. 46. u. 5. Diſſ.vulgò Dd. Bart. ad 1.!. C. de agr. cenſ. lib. 11.(b) Gœd. in tr. de ſequeſtr. c. nu. 1½2.&s ſe*. Dn. Ericus Gœd disp. 26. th. 36. Diſl. Bart. in l.7. qui ſatiſai. cogant. Judicialis autem ſequeſtratio dicitur, quæ fit authoritate judici parte inrirach un. C. de prohib. ſequeſtr. pec.1.s. 6. fin. ubi Jaſ. f.qui— ra.— Cam tit.71 part.. 8.ob auch in obberuͤhrtem fall/ ven Macht vnd Gewalt. quæ ju- re tam Canonico, quàm civili regulariter eſt prohibita, ut omnium fert Dd. con- ſentiens opinio, c.; ibi prælibatam quoque,& paulò poſt ibi: mandaro ſequeſtra- tionis penitus revocato, c. x. ũ. ult. ext. de ſequeſtr. poſſ. G& fruct. Batt. Bald. in A. l.⁊*.. ui ſatiſcl. cog. Geil in tr de areſtis Imperiii.i... Mynl. ceut. ĩ. ³ i. Difſ. Cujac. in pr. G. de prohib ſequeſtr. pec. Robert. lib.: ſænt. c. f. Et adeò hoc verum eſt, ut ne qui- dein ob contumaciam ob quam miſſio in bonorum poſſeſſionem fieri ſolet, ſe- queſtratio decetni poſſit. c..«xtr. de ſequeſtr 0ſ. Diſſ. Coraſ. 2. wiſc. itb. 3. dixi regu-
riter, nonnullis enim caſibus neceſſariam ſequeſtrationem, uti vocant, Coraſ..
miſo. 2. Diſſ. Bald. in a.7⁷ r qui ſatiſa cog. jus no ſtrum agnoſcit, ut ſi periculum ſit, ne res litigioſa per luxum& ſqualorem prodigaliter conſumatur, c. 2. G 3. ext. Ae ſe- que ſtr poſſ& fruct. Lsj. C.quorum appell non recip. 1. 22. 8. S. f. ſol. matr. ſi reus de fuga ſuſpectus aut nolit, aut non po ſſit preſtare cautionem à ſe exactam, I. 7. S, fi, ubi Da. ſf. qui ſatiſa. cog.1 16. ũ ſin. f.de ote. Eræſ. vide Gœd. in dr. de ſequeſtr e. 2.n. Tan- dem ſi ſtatus incertitudo ſubſit in rebus peculiaribus ob dominii incertitudinem, & dubium litis eventum ſequeſtratio neceſſaria locum habet, i jin. C. de ord. cognit.
h un§. ſuper peculio, C. de aſſert toll.plures caſus non admitto. Proindeq́; non diffici-
le eſt dijudicare, in errore hærere quotquot ex jure noſtro civili& Juſtinianeo de- monſtrare ſatagunt, ob metum amorum rem ſequeſtrare judicem poſſe, l. un. ubi Gard. in Atr. c. 2.u. 24. Diſl. Dd. adi ſin. C.de editt. D. Hadr. toll. Jaſiad! ſi ſuper, nu..

.
vim, cauponam, ſtabulum exercent 7
le ſê teneri,& hoſpites ſive victores prædictioni conlenſerin
Odetranſaft. At dixeris exnova Imperii cõſtitutione recredentiæ, hoc eſt, fiducia-
riæ poſſeſſionis cauſa fieri permittitur ſequeſtratio, ex Ord.(am. par. 2. lib. 21.5. ob
auch in obberuͤhrtem fall/ Geil.:.05/+.& 6. Hoc verò quis negat, aut qui d cui pro- poſita quæſtione commune habet? cum nobis ſermo ſit d jure civili Juſtimaueo. (b) quæ fit mera litigantium voluntate ac conventione, 1.5.§.]. 2246. 1. 7. S..ff.
depoſit. lintereſſe puto, ſf. de ac†. poſſ. Et hæc voluntaria ſequeſtratio om nijure ſem-
4—. 1 5. ₰„ 2 per& ubiq; eſt permiſſa, A.. J.§. ¹I.& ſeᷣ. Aepof. Jac. de Aren.& Dd. ad d. l. us. C.
Ar ſequsſtr pec.(c) Spræterea, I. quib. mod. re contr. ibi l. r..z.¹.12. 6.2. Fdepoſ.(d)
ImMelker ie S. lequenti eos qui contendunt committirur Gœd. a4 UIo pde*. Ecquid verò in 2 3 4—. 7. 8„ 3. ſequeſtrem rei depoſitæ poſſeſſio tranſit? niſ ipſa depoſta ſit verò& convenien . 1 4. ter id negamus, I.:7.§.: M. Adepοlν½. de ac⸗ poſſ Gœd. un d.tr. c.+ nu. 1 5. Dn. Ericus
A.I.5.. 12.§. 2. f. d. ur.(e) dicitur ſequelter non ſimpliciter à ſequendo, led quod
Hœd. d. A1. 26. the/ 35. Duar. ad tit. C. depↄſ. c. I. Pac. cent. 2. quæſt. So. Diſſ. Batt. in 1.59. Cynus in lun. Gde ſequeſtr. prohib.(f)mobilem& immobilem, c. z. G 2. ext.
de ſequeſtr poſſ& fruct. junct.l. 1.5.:⸗ 7.S de L. S. Gœdlin Aiſſp. de ſequeſtr. th. 3y. cor-
poralem& incorporalem, elem. un. de ſequeſtr poſſeſſ. ut beneſicia, 2.2.&xt. de ſequ. poſſ:&; frutt. Jus patronatus juciſdictiones. ui c.-. 2. ext. d. tit. clem. un. eod. Ord.(am.
Part. 2 lib. 2!§ ob wol in obbertihrtem fall/ Gœd. d. a,.:5. 33.(g) 4. 1.72.§. 22. fI.
*
depoſ.c.1. ext. de ſequer. poſſ.cum omnibus ftuctibus& acceſſionibus, d. 7L. 5. d./ 712.
In hane namque actionem ventunt omnia, quæ in generali depoũti actione obti- nent niſi quædam ſpecialiter adda ntur vel excipiantur, Gœd. ² J. tr. c.,1. n. 177.(h) arg. l.i. S..&s ſeq. fde dol mall.2. C. eod. Cujac. 3. 4GG7. arg. 1.1I. 23. 4. † de praſcr verb. Diſſ. Bald. ad A./,2 oleum ſf. de dol mal.&!/ſi gratuitam, S. fin. ſf de præſer, verb. (i) krffdepoſl.:. f.de condict. indeb.l. 22, fdepoſ. lalarium tamen hacactioe peti non poteſt, arg. 1.7.§. 9&/2J H.depoſ. G œd in d.tr.c. 1.n,171. G ſe*. Diſl. Bald. A. loco. Franc. Curt. in tr. de ſequs ſtr. n. 75½ per!. un. C. de preæbend. falar. lib. 10.(K) Specialiter hic receptum accipio, quodà vecore Vel peregrino in navim cau ponam, ſtabu- lum eſt immiſſum alias omne depoſitum ratione recipientis receptum dici poteſt, 1.§. rogavero&æ ſe.f maut. caup ſtab. V ult. ad§.76. 1de acl. nu. Fo. Datur actio hæc vectori& peregrinanti adverſus nautas, caupones, ſtabularios, hoc eſt, eos qui na- 7. GS2. † à. tit. at immiſſa in navim reſti- tuant: ſi fuerint deperdita? Receptæ autem res videntur, etſi non expreſsè cuſto- diæ ipſorum adtignatæ ſint, ſed ſolummodò immiſſæ. Weſin par. ffa. tit. nu„, 91 tamen exercitores prædrxerint, ut unu fquiſque vectorum res ſuas lervarer,& nol-
t ſin, f' d. tit. resq́, pe- ccurſ.naut. caup. ſlab. non exoneratur exercitor, gloſſ. Ant. cur honoraria hæc in factum actio ſit intro- Sed ſciendum eſt Prætorẽé, ideò hanc actio.
rierint exercitores non tenentur,/ ubi Alex Anton. Fab. A Diſſ. Bart. ihia, Sola verò clavium traditione Fab. Bart. A. oco. At mirari quis poſſer,
ducta, cum ſint civiles,!. 3.§. 2. ff. d. tit. nem propoſuiſſe, ut innoteſceret eu
jus
m curam agere reprimendæ improbitatis hn-

—
6 V Sihſiducd — 1b. 21..dh =5475, — Mjure ſen. S 4. un.. faane.d
ledh quoc
= uid vern
convenien Dn. Erens ill.Battu = 1. Ge en. — 14,zr — Xt. deſem —. OrA.(a — 12 6. 2²] I A! itione obti v. 7.. h) — atpreſer er vers. an oe peii 1I. 4.loco. ecialite m, Kabu- r alci potel ractio hac
* 2os quim
n avim relt⸗ elsè cuſto-
— dt. nu„,
— tet, R nor t tesqy ye at cauy ſal —, glo ſlAnt o lit inre — nncacho⸗
bitatihl-
jü
jus generis hominum,& ne rem tanti momenti negligere haberetur, 7 77.§. Poce- Aattem, ffde immun. Præterea quoniam in locato conducto culpa in depofito do- lus duntaxat præſtatnr, fatius eſt hac experiri actione, quia omnimodò qui rece- pit, renetur, etſi ſine culpa ejus res perierit, vel damnum datum ſit,n iſi quid damno fatali contigerit, Ant. Fab. adA* S. 2. uaut. caup. ſtab. Veſtin par æod. n2.ö. Vult. ad d1.375. I. de act.u. JsH. 3 5
. LIII. b Er actionibus quæ ex contractibus realibus profieiſcuntur, ſupereſt actio pignoratitia, quæ pignore ſoluto(a) competere in- cipit(,) eaque directa datur debitori adverſus creditorem(c,) ut rem pignori datam reddat(4) unà cum fructibus(e,)& damnum, dolo culpave datum recompenſet(, intermoritur hæc actio na. ta illa quidem ſpacio30. annorum(⅞,) velcontraria qud experitur creditor contra debitorem ad ſumptus conſequendos, ſi quos pi- gnoris conſervandi cauſa fecit(h.) (a) Solvitur autem pignus ſolutione naturali, I. 19..de ſolut pr. l. quib. mod. toſl. obl. eaq́;; integra, 6. C. de diſtrah. pign.& ibi Cujac.in par.vel ficta, ut ſi creditor debiti principalis gratiam faciat, /..§ quib. mod pig. vel hjpoth ſolv. VVeſiin par. eod. quod reddita à creditori debitore cautione factum intelligitur, I. 2.& ibi Dd. Mde patt. Menoh. lib de responſ.: 4. imæus Faber lib. 1. aunotat. c.y. Quid au- tem ſi reddat pignus, nunquid jus pignoris remiſiſſe videbitur? ita eſt quamvis iplum debitum principale adhuc peti poſſit Anton. Paban ration. ad 13. ff. de pact. Diſl. Treutl. 2. 411.: thæſ„9. lit b. item oblatione ſolenni& ſudiciali,? 9. S. ſin. de
pign. ac./9. C. de ſclut. l. fin. Qde pign. alt. VVel.in par. ffeod. u. 7. Barnabas Btiſ-
ſon. in tr. de ſolut.& liber.& lib. 2 de oblat. Don. adl. ⁷. C. de uſur. Diſſ. Ant. Fab. de- cad. 2 2. err. 5. qui exiſtimat nudam oblationem parere debitori pignoraticiam acb. at malè. Hoc tamen non poſſum non fateri rectè contra Dd. penè omnes, ibid. Fab. affirmare loco& tempore congruo factam oblationem retardare curſum u- ſurarum ex mora debitarum, quamvis ad contrarias leges non ſat accuratè reſpon- deat, dum manum textibus admovet expedita illa quidem ſolvendi ratio, ſed ne- ſcio an ſatis tuta, dicere enim ſolemus hoc ſecate nodum eſſè non ſolvere. Hocigi- tur pharmaco ne opus ſit nos aliud remedium ad manus ſumemus. Pro hac autem ſententia invictè ſic arguo, Si oblatio legitimè facta tollit ſen emendat moram„vel contrahendam in poſterum impedit, conſequens hoc omninò fatendum eſt pro-
deſfſe patiter illam ad impediendum, uſurarum ex mora debitarum curſum. Fieri
namque nonpoteſt, ut cauſa ſublata effectus ejus ſuperſit, ni forte effectus.i neſſe iam ſit productus, quomodo limitant Dd. ad/ uod aictum, h.de pact. Atqui obla- tionem legitimè factam purgare moram,& quod omninò conſequens eſt tollere
M 2 caulam

4.
de peric.& commod. re: vend. 1. 79. 5 ult ade V. O. Fateantur /gitur& illud per ob- lationem nudam, legitimè tamen factam retardari curſum uſurarum, tolli effe- ctum. Atq; in hunc modum inter alias juris rationes pro hac ſententia concluden-
Parat. f de pignor. act. unm. 6.(c) l. ¹. ff.de pięnor. act.§. ult. lnſt. quib. mod.&; coutr.
. guor. c. ule,(g) l.3. C. quib. non obii long. iemp. præſeript. 1.3. C. de conſtatut, pecun. Jaſ.
cauſam effecivam fatentur omnes, adi Donell. 6 com. 3.& intt de mona, e.iiAe rum. deæ mora, c. 9. nu. J. Et eſt veriſſimi juris, 172, S.. verſ. verum eſt Mde ſolut ,nn;.
dum eſſe me docuit Dn. Gotf. Ant.Ctus Clariſs. Acad. noſtræ Cancellarius Am- pliſs. Præceptor, Præſes& Patronus mihi in perpetuum colendus. Vide quoq; l.in- terdum 73.§. ult.& l.91. 8 fequitur, ff. de V. O. junctal. mora 31.§. in bonæ Fidei, F. de uſur. 1.. in quib. cauſ. in integr. reſtit. neceſſ. nou eſt. Cujac in African. ũ.in explicat. 1,39. ff.de ſolut. gloll.in. 19, verb, inbibeatur, C.de uſur. Cujae. ad l!. qui Romæ 122.9. Seja ff.de V. O. Menoch. de arbitr. jnd. quaſt. caſ. 221. Anton. Fab, in rational. aal. 7. §. 2. 1it.i rde minor.& ad l. 23.. item Celſiu, ſf. de recept. arbitr.&:1. conjin fin.& in Cod. Fabrian. lib. õ. tit. 29.defiuit. 4. Diſſ. Donell.:6⁶. com.!; 5.& ad l. qui Romæ 122. in pr. u. 2.&£. item ad§. Seja, u. 4., fde V. O. Barboſ. ad!. ſimora ꝛ0:n. 79. ff. ſolut. matr.
3 Giphan. ad A.lzui Romæ,§. Sejæ, in lecturis. Barnab. Briſſon. de ſolut. lib. 2. tit. de obſi-
guat. adde Neguz. in tr. de pignor. memb. 3, part. 3.§. ſin pr.n. 2. iraquell. lib. 2. de re- tract.. A. gloſſ.. Langer. in tr. de except. part..c. 2. Arum. in tr. de mora, c.1. num. 7. 8 Treutl.p. 2. dis†mρ. 3. theſ. 10. aliud tamen obtinet in uſuris ex conventione debiris, ut idem rectè monet Fab.. αοmπ]5.1. d. I. 9. ubi gl.& Bart. n. 5. Cdde uſur:l. debitor 7. 3f. eo. Don. ad d.1.: 22. 1l. Seiæ, n. æ. f.de V. O. Giph. ibid. u. 4Aν. Don. 16. com. 19 iuſta oblatio. Dn. Joh. Borch. in er. de uſur.. ult. uu. 1o.& ſeqq. Barnab. Briſſon. lib. 2. de ſolut. tit. de obſignat. Cujac. Menoch. Arum. d. loco. Diſl. Gerd. de ſtipulat. c.12. concl. 4. Sichard. ad l. 19. num. 11. C. de uſur. Jaſ. in l. qui Romæ 122. ff. de verb. oblig.(b) inde diffe- rentia actionis Servianæ,& quaſi à pignoratitia propriè ſic dicta apparet, Weſin-
obligat. ubi Heig. Mynſ.l.32. verſ.creditor, fr d. tit. vel ejus heredem, non tamen ad- verſus tertium poſſeſſorem, 1. 27. ff. de pignor. act. N el.in par eod. Eſt enim perſo- nalis actio, 1. fin. C. de d:ſtract. piguor. cujus ea eſt natura, ut extra perſonas contra- hentes non extendatur Interpp. a§. 1. I. de at. Jure tamen canonico ex æquitate aliud eſt receprtum, c. cuns conſtet, de pign. ubi Innoc. Heig. ad§. ult.1 quib. mod. cont. obl(d) I. 4ο. 8. fin. ſf de pign. act. l.:1I. C. eo.(e) quos creditor non lucratur, ſed vel re- ſtituere debitori tenetur, vel ſorti imputare, Iſi pignor. 22. S. ſi prado, ff. de pign. adt. 11.2. 4. C. eo. niſi aliud contrahentibus placuerit, per Aνρεπνπν⁴. 3S. ff. d. tit. Geil. 2. 063. Henning. de Goœd. conſcult(f)I 9.114.1,2 r.§.ult.. de pign. act. dolum enim & culpam levem præſtac creditor,§. ſin.i biq́; Heig. Joh. Borch. Wel. Vult. uil. mod. re contrab. obl. Noli tamen diſtinctionem è memoria deponere inter pignus conventionale& prætorium. In illo enim duntaxat præſtat& dolum& culpam, 2 1 f. F.§. hoc titin hoc verò dolum tantum, 19.§.. Fd. reb. author. iuq, poſſ. Bald. de pi-
— ꝗ—yj—
24§. 29. Luſtit. Ae act. num. 62. De jure verò offerendi intricatè diſputant Docto-

Waen. eunf 2. deroh. b tollleld concluden. 5 Nariusa duoc 8 „lis. fanf lin exylua ² Kome 12 1 mal all = in fi on. oma 2 i — Fſolutman 2 tit. 4¹’ 1b llL 5 2 —, C.7. um; e gebita — ditor ſa — inſta ohlau — ſalut. u 14.Sichaud, 1) nade dike- ct Velin. . G coutr. a auawenzc. exvim perd⸗ Onas conn. u gex aquiul mod im u ſea helte =Ae yndk tir el dolumeanm
= Voltlgu
„ inter pigug Ma Kcolym
u jeuuii 2 unnholk ſe
res, utrum ei præſcri tam recentiores, quàm vertuſtiores Interpretes penè omnes, Geil. 2. obſer vat. 19.
bi poſfit, in negantium ſententiam cumulatim deſcendunt
Cynus in ſ. notiſſimi, S. ſed an illad, Cod. de præſcript. 30. vel 4 annor. Henning. de Gœden. conſcde praſcript: piguor.& in eam ſententiam Camera Imperialis pronun- ciavit, teſte Mynſ. cent. 1. oſ. 16. in cauſa Baronum de Gerolzeck contra Marchio- nes de Baden/ Anno 42. 19. Martii, item in cauſa Andreæ Willſperk& conſor- tum contra Epiſcopum Argentinenlem. Non deſunt tamen, qui affirmarivam amplectuntur, Bald. ο⁵ſ. 303. Socin. jun. cou. /1425.& alii quos refert Mynl. d.locq. Equidem haud ſatis ſcio in difficillima hac quæſtione, utri parti accedere debeam.
Interim tentabo, num aliquid dicere poſſim, uod ad affirmantium ſententiam
faciat ſuſtinendam. De jure offerendi interrogatus„quid ſentiam, idem dixero,
9
non obſtantibus iis verbis pacto retrovenditionis inſertis, ut, quandocunque aiu je⸗ der zeit/ pretium ſolutum fuerit, res reſtituatur. Vide eleganter V el:in par. ſf. de re- ſcind. vendit. Joh. Cœpen deciſci· num 38.& ſeq. Diſl. Tre utl. part..dir½. 2 5. iheſ. 10. part. 2. difp. j. theſ.ult. Geil. Mynſ. dd. locis. adde Henning. de Gœden. conſ. 109. per tot.(h) l.1. in fin. l.36. ff. de piguor. att. I./16.§.1. eod. 1.g.9 5½ 2,52. 36. Freod. Oldend. cl. 3. a. 41. W el. Cujacun par. f de pign. act.n. s.
LIII.
Er adtionibus contractuum conſenſualium primo loco di-
gnabimuractionem emptionis venditionis, quæ utrinq; eſt dire- a(a,)& empti quidem actio competit em ptori, ejusq́; heredi(ę) contra venditorem, ejuſdemq́; heredem, ut rem vacuam tradat (c) unà cum fructibus Atempore contractus perceptis(.) Ex ædili- tio verd edicto honorariæ(e) quoqj actiones emptori concedun- tur. Quarum prima eſtactio redhibitoria F). 2. Actio æſtimatoria (2.) 3. Actio in factũ(h.) Deniq; tam benignè jura noſtra cum em- ptore agunt, ut, ſi duplo minus acceperit, quàm dederit(qua in re
mihi non convenit cum Accurſio beneficium ſuppeditent, quo contractum reſcindere poſſit, extat in l.. C.de reſc. vend.(.)
(a) ki&r toteeit. fde act. empt. Vult ad§./16. Jde aci. n. 105. Etenim quoties par eſt& æquè, principalis utriuſque contrahentis in obligatione conſtituenda ra- tio, tories urrinque naſeitur pat& æqualis actio: ſecus ſi potior ſit alterutrius cau- ſa, in quem præcipuus contractus finus reſpiciat, quo calu ſolet huic præcipua& di- recta dari actio, alteri verò contraria. Aquo enim dependet eſſe rei,ut inquit Bald.
ad eundem quoque referri deber præcipua ejus vis& effectus, Bald. ad rubr. ſ. de fi-
A inſtrum nu.]7.(b) lexempto li f. de ali empt: iot:tit, fræod. V eſemain par. f. eo A 1; Kea

Neq; tamen ante ad hanc agendi facultatem admittitur emptor( obſtante ſcilieer u
exceptione implementi, quæ eſſ litis finitæ,& impedit litis ingreſſum, Crav. conſ.
19 4.137. Caſtr. in liſi lan.&ferri, ſ b.:.) quam ex ſua parte contractum adimpleve- 1
rit, hoc eſt, pretiũ ſolverit, vel alio quoquo modo ſatisfecerit, 7. 2.§..1. ff.de reb. cred. m
L 16. f.de ſolut.l. 3 de coner. empt. Nurmbl /. pract. 29*2.·e..& iniquè quis perit 3 ab alio, ut conventionem con ſummet, ipſe qui necdum ſatisfecit, 39. h de ſolut. 7 3 Zanger. in tr. de ex. p. 3 G. 20. N el. in par. Fh. t. nu.. cum enim ab illo in cipiar con- 8
tractus, ab eo primum impleri conveniens eſt,/ 9. H. de contr. cmpt.(c)l.z. f. b.t. l. ſi en
pater tuas 6. C.eod. d. exempto, S. idem, 1. Veratius 2 d. loc. Cuj. i 23.06/.,13. VVe. f
in par. ff eod. Ex his, ni fallor, textibus luce meridiana clarius apparet, ad vacuæ poſ⸗
ſeſſionis traditionem obligatum eſſe vendirorem, ſicut verè teſtatum facit Donel. de
a. com. 29Ä in ſin. add. Bartol. a. 1.2.§.= ht. Cont. diſp. g. Mynl cent.i, obſ. 13. Erla- ne
nè ſi ex adverſariis quærerem, reneaturne venditor em ptorem vel dominum face- 7
re, ſi ſcilicet ipſe dominus fuit, vel laltem uſucapiendi conditionem in eum trans- f
ferre, utrunq; non dubito quin ſint conceſſuri, niſi iplam juris rationem convelle- 3
re velint. Vide V Veſ in par. fh.t. nu. a. Hoe igitur conceſſo, quod negati non po- teſt, ſic progredior. Atqui neutrum fieri poteſt abſq́; vacua rei venditæ poſſeſſio- ne. Non prius: quoniam jutegent. dominium non acquiritur, niſi per traditionem, Sper traditionem, ubi ſuterpp. vulgo, I. de rer. divνl. Traditio autem nihil aliud eſt, quaàm va cuæ poſſeſſionis datio, Cuiac. in notus ada§. 4⁰. Iuſt. Ae rer. diviſ. YVelin- par. f h.t.n.3. Hot.ilhuſir. 2. quaſt. 1 Gœd. ad!,59. de l S. Diſl. Donell. 4. com.;/9. & 25. Com. par. 157. G& ad!:12. C. de probaten.: 4. cum[**³. uſg, ad hu. Non poſterius: quoniam uſucapio procedere nequit, niſi emptor vacuam per traditione m nactus fuerit poſſeſſionem. Noriſſimum enim eſt line poſſeſſione fruſtrà nos quærere u- ſucapionem,!,2. 1.25. ff. de uſuo.& demonſtr. Keſtat igitut ut fateantur contradi- centes venditorem ad effugiendam em pti actionem præcisè ad vacuæ poſſeſſio- nis tradirionem eſſe obſtrictum. Diſſ. Fab. de Mont. pr. q. 6. num..& alii non pauci. Hinc emergit vetus illa& vulgata quæſtio, quæ doctiſſimorum virorum ſepiùs eſt
nobilitata diſputationibus: Ir RuM VENDIT ORREIVENDITE faculta-
tem habens omnimodò& præcisè rem tradere teneatur, an verò præſtando id,
quod intereſt, liberetur, prius placuit multis quod& mihi non diſplicet, per l. 10.§.
& inprimis:ibi: inſam rem,& ffrh:.16:feo. S.pretium 3. verbaradatur, I. de empt. & vend. ubi Dd.§. 2. ibi: rei exemplum, I.de donat. Vultad pr. I.de empt.& vendit. n. g1. Ant. Fab. 6. coniect.:¹7. VVel:in par ſde act empt. n.z. Dn. Ericus Hœd. aißß. 29. theſ. 9. Bocer. el. fdiſp. 2.tl. 29. Bart. in U9. n.21 fde reb. cred. Sinl. 72. ff de V. O. . 30. Jaſ. in§. 2§4. u.!/ ½. de act. Diſſ. Bulgarus antiquus ille gloſſographus Gœdin, tr. contr ſipul..· 9.2. 6 9. Donell ad! 4. Cde adt. empt. Fach. 2, coutr. 3o. Vaud. 7. z. 2. Mynſcent.*613.(d) lis ffde act empt.I,pen. Ceod. Geil. de pigu. oLſ. 17. Ma- ſerd. de probat. vol.. oncl 14. uu. 10. 8 ſe. VVel.in par. ff h. t. nu.5.“ Teſolut. 2. u. 11. Paul. 2. ſentent. 1ꝛ. cum enim perfecto empt. vendit. contractu, peri-
culum
— ſſͤſͤſͤͤͤſ“ ͤ“ —=-:— 3 4

anreſän OIav. aüingien de reh. en ae guis pei 9 † de ſiun Neipiarcon. 2. Fkal 1r s VV lracuapo.
.3s. H
wainum face eum tam. = m conyel. Z zaui nonpa. — e pollello —taditionen
hil aliudth
=u. VVeli.
14. com. n poſteriu nem ma ⸗ qnxerel- an ur contradi
a poſeella⸗
invon pand
— m(epiusch
E faculx- ceſtandols k lt, per! uß
I. een — t venui d.4iß.¹ =f de 2.0. S Gadit Vand.J 4 9b’. I. MVr — 2.10,2 An. daccu, per calun
ar Part. 2.c. 2. uu. 17. S pant.1. c. 2. Dn.. sH 8 Cuiac. 16. obſ. S. G& Ʒ. obſ. 32.& lib. 2. ſub nomine Ant. Mercat. c. a. add. Menoch.
culum rei venditæ,& omne incommodum ad emptorem ſpedet, quam vis res tradita non ſit,&. cxum autem, ibi: omn es,lde em pt.& vendita.†7. ff de coutr. etpt. ¹. J. Ceod& ita Dd. communiier ſtatuunt, vide Seb. Med. in tr. de caßib. fort. p.¹. ꝗ. 16. nu. 44. Ant. Fab. 2. c0n1. 4. Delrio ad!.vontractus 23.0.9.de R.). Valq. illuſtr. contr. „⁵. nu. 23. Heig. ad§. 3./ de ermpt. u. 2. M orlam in emptiiur, p.i.tit g Ade contr. vmpt. in- pr. nu. 1⁰3.&s ſe*†. Diſſ. Cujac. traʒ ad Africanum, in explicat.l 3 iocat. Bocer. in- d. l.23 ff.de K.. n. 7. Vult. ad pr.lde empt. Vendit. Hortenſ. in d.§. cum autenu, Inſt. de empt.& vendit. æquum quoq; eſt, ut commodum eidem cedat, iuæxtal. ſecundum,
ffde R.. Neſ.in par. ffde act. empt. u. 7. Unde] Ctus in!. 2. in pr. ſjide att.&; vendit.
Neque plus inquit, neque minus juris habeat emptor, quàm apud heredem, eun- demq́; venditorem fururum eſſet, Weſemb in par. ff de hær. vendit. Exinde tamen meo qualicunque judicio minus rectè inferunt Dd. etiam jus accreſcendi in em- ptorem hereditatis tranſire, Cuman. in/ Papinianus, ad SC. Trebell. Accurſtul. v9.
Fde legat, 3. Cujac.: 3.06.19. Dn. Ericus Hœd diſp. 29. theſ. 21. Fach. 10. contr. 5. Diſſ.
Bart. in 4./ 59. Duar. 46. 2. de iur. accrefe. c. ö. Kobert. 3. animad.;/2.(e) S. Pratorum quoque edictæ 7. ibi: proponebant, 1.de J. N.&s C.() quæ eſt actio prætotia, Do- nell. iu tr. de ædil. edict. c. y. Diſſ. WVeſ.in par. ffeod. n. 10. qua emptor adverſus ven- ditorem agit, ut omnibus in integrum reſtitutis venditio reſolvatur, perinde ac ſi nullus contractus interveniſler. l.21. cum autem,. ¹.l. 27.1 29.§.I. ffde ædilit. edict. Exhis autem præeipuè cauſis competit, ſi venditor reticeat morbi vitium corpo- rale, quod& laceat,& uſum rei im pediat, l.I.§. proinde,l...de ædilit edidt. item, ſi qdid dixerit vel promiſerit, ut ſi dixerit adeſſe aliquid, quod non adeſt, 7.17. S. ult. G ſeJ³. fl. a. tit. Hæc actio quamyvis rei perſecutoria, exſpirat tamen intra ſex men- ſes eosq́; utiles, 1.¹. L.19.. ult. I. C. ff.de ædil, edict. Donell. 1com. 3.(g) quæ& quan- ti ſeu quanto minoris actio dicitur, A.1,y. n.:12 fr tit. Hac actione agit emptor in- tra annũ utilem, 153. ff. d.rtit. cum venditore in hoc, ut quanti pluris emiſſet igno- rans rei qualitatem, id venditor etiam neſcius reddere damnetur, A. /19. in pr. l. 46. fi. A tis. Donell. in d. r. c. 5.& ¹3 com 5.(h) quæ emptoritum datur, quando rem
emptam quidem reddidit, pretii verò nihil recepit, L. quod ſi nolit 1. Srin factam-
actio,& ſeq. ff. de ædilit edict.(i) neque enim aſſentiri poſſum, qui invita iuris ra- tione miſerè emptorem. 1. 2. beniu privans Nine 4.. 2. C. de reſcind. vendit.
8* 8
diſp. 2 6. th. 6°. Fach. 2. coutr. 1o. Difſ.
2.l
2. arbitr. iud. caſ. s. in fin. Benefieium autem d. l. 2. non tantùm locum habet in
empt.& vendit etſi iudicis decreto& autoritate interveniente celebrata ſit, 1 ⁷. C.
de prad. minor. Gomez lib. 2. reſol.c. 2.u. 22. Menoch. lib. 2. præſumpt. 71. nu 4. Difl. Bartol. u l.1. C. de præd. decur. lib. ℳ. ſed etiam in locat. conduc arg.§.. I. eod. VVeſ. in par.. eod. Donell. in d..2. C. de reſc. vendit. num. /9.& quidem tam in locatore, qudm conductore, Robert. 2. ſeutent. 14. Diſſ. Cuiac.:6. 5ſ.:19 permutatione, 1.2. Mde rer permus. diviſione, gloſſ n 13. C. quib. ex cauſmaior, tebus iam mobilibus,

qudm immobilibus, gl.& Dd. in 472.0 n. Eris. Hœd. diſß. 24 th. 6.. Difl. Cuj. in pr. C. de reſc. vend. non tamen in tran ſactione, I. 9. C. de tranſact. l. Lucius T ittus 75.§. alt. fad SC. Trebell. Donell. in d.l 2. num. 22. Dn. Ioh. Borch. in tr. de tranſact. e. ult. Ant. Fab. decad. S. err. i0.& in Cod. Fabriano, tit. 4 definit. tò. lib. z. Donell- adl. 2. C. de reſc. vend. Menoch. conſ. 40:u.117⁷. gloſ. in a. l. Lucius,. fin. Cynus Bald. in d. 1.2. Rol à Val. conſ. 29. unum. 22. Hot. conſ. a0 pagsο⁹. Et hanc communem ferunt Dec. in lſub pratextu, jaſinê! fratris, Cde tranſact. Et ſecundum eam in ſupremo Came- ræ imper. judicio, ſi Geil. ſide dignum putamus: lib. 2. obſ. 7o. num. i. eſt judicatum. Diſſ. Bartin A1. z. Jac. de Aten. Alber. Fulg. Angel. Caſtrenſ. Schurff. conſ. 17. nu. ¹6. cent. 19. conſ.⁷9.n. 1o: cent. 3. Natta conſ. Fᷣ/4. nu. ¹¹. Wel. conſ. 4./u. 72.& in par. ſf. de tranſalt. in fin. P inell. ad l. 2. c. 4A num. 12. G ſeq. C. de reſc. vend. M olin. de primogen. Hiſpan.lib. 4.c.9.n. 36. Noviſſime Heig.p. 2. 7. 9. num. 27. Fach. 7. coutr. 26. Cævall. commun contr. comm. q.91. quorum ſententia in ſummis Hiſpaniæ& Galliæ curiis comprobata eſt, teſte Pinell. d. loc. Tandem reſcinditur contractus ex a. l. 2. non
condictione ex lege, ut opinatur Pinell. in d./ 2. num. 9. neque actione ex empto, ut
ſcribunt Donell. in d. l. 2. tr. 16. Obrech. diſp.„5.th. 159. quorum ſententiam in praxi obtinere non diffitemur, ſed officio judicis per in integrum reſtitutionem A./2. C. de reſé vend. iuncta l.3. C.éx quib. cauſ.mai. Cu jac. ad l. 20. ſf. de minor.
LIV.
Venditi actione venditor re tradita(a) adverſus emptorem,
conſiſtens perſequitur, quicquid ab emptore ei præſtari oportet (.) Quid verò ſi pactum de retrovendendo(ut fieri aſſolet) vendi- tioni venditor adjecerit(c,) nunquid ex hoc pacto realis naſcitur actio? Ecquid hoc pacto obſtante in emptorem dominium trans- ire non poteſt, ego verò utrunque pernego(d.)
(a) Quemadmodum enim cum effectu emptor actionem non poteſt in-
tentare, ni ex ſuo latere contractum conſummarit, pretiumꝗ́; numeraverit, ita quoque venditor utiliter experiri nequit(obſtante ſcilicet exceptione rei venditæ, & nondum traditæ, aatssissiiisE“ niſi& ipſe contractui, quantum ad ſe ſatisfecerit, id quod fit, rem vens radendo.(b) maximè verò pretium unà cum uſuris à tempore rei traditæ I. ſuſtiniauus 13.§. 17. ſf. de att. empt. I.‧. C. eod.
8
Donell. 13. com.. Traditio enim facit, ut ipſo jure& ipſa re ſine ulla ſive judiciali, ſive extrajudiciali interpellatione ex ſolo tempore tardioris, lolutionis mora con-
trahatur, quam Dd moram irregularem appellant, Bald. in l, minorum, C.in quibus cauſein integr. reſtit. ueceſſinon eſt. Arum in tr. de mora, c. 3. Et hoc jure nihil æquius, cum qui poſſidet emptor ex ipſa fructuum perceptione commonefacere ſe de- beat de pretio ſolvendo. Ne alioquin eveniat, ut eodem tempore,& rem& pre-
tium emptor habeat, venditor verò& re& pretio ſimul careat, quod utrumq́ue ————— 3 3 3 4.. ¹„ 1 ℳ4 3— Petine⸗

(Cijinn lttus 75.9. V nſactcal. Nad, 2.0 l4. 24,e erunt Der mo Came. ſudicatum, ud
npar fèt
1 primog 16. Cerall Malliæ curiu *4.12, non emptoyut amin praxi
d42,C.
Rorem.⸗ 8 opontet c.) vendi. rnaſcitut um trans
iporeſtir
r arelit, in iivendite
— quantum
pretiun — 7.). Ceud
kejudici —moracol-
in muilus dil equiln cete ech = m pie
e urrumdl petllr b
perindè abſurdum eſt, 7iberalitaris 17. 5. 1. ff. de uſur.! curabit. C. de alt. empri quod te ſy.ſi cert. pet.& eſtin par. ff. de act. empt. uu. 7. Prerium autem emptor dare tenetur ex empto in in pr. de att. quod ſecus eſt in venditore, qui præcisè non ob- ligatur, ut emptorem rei faciat dominum( quotus enim quiſq; in promptu domi- nium rei, quam vendit. probare poteſt) ſed liberatur evictionis obligatione,& li- bera rei traditione, quæ res facit, ut nihil habeat emptor, quod metuat N eſ. in- pær. f. d.tit. u. 7.(c.) hoc modo, ut quandocunques zu jeder zeit/ vel intra certa tem⸗- pota pretio ſoluto, vel ſaltem oblaro, res reſtituatur, 1. 2. C. d pact, inter empt, s vendit. Covar.i. variar. reſolut. 9.& 1. Fr. Zoannet. trde em pt. ſub pact. retrovendit. Nel in par. de reſcind. vendit. An verò contrahoc jus offerendi præſcriptio cur- rere poſſit meminimus nos quæſiviſſè in th. 48. ubi affrmatè concluſimus.(d) Nam primam ſententiã ne veram eſſe putem moveor luculentiſſimo, textu qui eſt in l. 2. C.de pact. inter empt.& vendit. ibiq; Donell. adde M ynſ. cent. 6. obſ. 69.& ob- ferv. zonnum. Geil. 2. obſerv. 16. Zaſ. d. loco,& hæc ſententia, ut teſtatur Geil d. loco. in Camera Imperiali eſt recepta. Diſſ. Caſtren. in 1ſi cum venderet, nu. ³. ff. de pigu. att. Unde magis communiter illorum opinio eſt damnata, qui contra ſecundum em- ptorem, cui res, quæ pacto tetrovenditionis erat obnoxia, vendita eſt& tradita, rei vind primo venditori concedunt Geil. 2.00.16. a. 4. Mynſ. cent. 6. ob. 69. Bald. conſ. S2 lib.¹, Wel: conſ. 39. au.1¹½. Schurff. 2. conſ. o. Menoch. conſ.6 3. uu.;4½. Covar. lib. 3. var. reſol.c. f.n. 3. Secunda verò quamfalſa ſit dijudicare eſt ex iis, quæ docent Mynſicent. 5.obſ.6 9. Geil. 2. 0d6. uu. J.& 4. Hart. Piſt. lib.. quaſt. 2.un.. Zal lib.¹. couſ.12. Ant. Fab.decad. 22 error. 10. Diſſ. nonnulli, qui commoditatem fructuum tantum accipiendorum in emptorem tranſire atbitrantur, quos egregiè ivit refuta- tum, Zaſ. d loc.
— 3 LV.
Ex locato conducto duplex quoque provenit actio una loca-
ti, altera conduci(a,) locati eſt actio bonæ fidei in hæredem tran- ſitoria, qua locator mercedem perſequitur() unà cum uſuris poſt moram(c,) item ut tempore locationisfinito res reſtituatur non
deterior(d. Venit quoque in hoc judicium, ut damnum dolo la-
ta culpa vel levi(e,) non etiam leviſſima(f.) neque caſu fortuito (æ) datum reſarciatur(b.) Et denique ſi vel in minimo lex locatio- nis negligatur, hac actione experiundum(i.) b
(a) tot. tit. frlocat. couduct.(b)§. 25. l.de act. l. qucro„2. ff. h..& 22.Ceoa. Vult. ad pr I.o. u. ³. W el.in par. n. 13.(d) I.ſi adde 19.§. Si l. viam 20.1. 29. 39. Cieod.
Hares igitur prohibere non poteſt, quò minus conductor utatur fruatur(quam-
vis jus Sax. à jure eivili in hoc iuris termino diſcrepet, Landrecht /uib. art. 77. quod tamen& hodie uſus repudiavit VVelin par eht. num. 14. niſi locaſſet defunetus 35 4 quo-

quoad ipſe vellet: tunc enim morte extincta voluntas ſinem locationis facit, l. 4. h.t. ira declarat Gomezuom. 2. tit. de locat. u. 7. Singularis tamen ſucceſſor loca-
tioni ſtare non cogitur, /ſi merces 2 F.§. 1.,2 ffel. g. Ch:t. VVel. in par. ſenu. 13. Un de apud omnes in confeſſo eſt emptorem tei locatæ, aut alium quemvis ſucceſſorem
ſingularem præcisè locationi ab alio factæ ſtare non teneri, ſed eonductorem ex-
pellere poſſe. Erhoc eſt, quod vulgò dici loler Kaufft bricht Haur/ Heig. Vult. Dn. Ioh. Borch: ad§. fin. I. de locat.& conduft. eleganter Covar. 2. reſolut. 15. Bald. Salicet. Alb. de Roſat. inl. 9. C. h. t. Petr. Auguſt. Morl. in empror. jur. part.] tit. 10. uæſi. 2. Venditor tamen, idemq́; lo cator, ad intereſſe ex conducto conductori eſt obligatus, I..§.7,l. 2 5. ff. A.rit. Dn. Joh. Borch. d. loc. hanc ſententiam limita, niſt
expreſſim hoc actum fuerit, ut emptor locationem à venditore factam ſervaret,
Valꝛ..loc. vel ſi rem ipſam conductam, ſive ſpeciali, ſive generali pignoris conven- tione obligaram habuertit conductor arg!.7 in fin. de Aiſtract. prgn. Bartol:in 19. C. h. tit. In quo ab iis diſſentimus, qui putant ſpecialem rei conductæ obligationem neceſſariam eſſe: quam ſententiam Imbert. in Enchir. ſequitur. Vide Molin. in- wonſuet. Pariſ. tit.:§. 30. uu. 116. Ant. Fab. decad. 2 ½. erv. 7. S e d& in fiſco venditore predicta regula fallit, quod ita favore fiſc. placuit, l. ult. ſ. de jur. fiſc. Vult ddlo. Quid verò de uxore dicemus, an mulier locationi in re dotali factæ à marito ſoluto, per divortium. aut mariti mortem matrimonio ſtare tenetur? Negantium ſenten- riæ nos adſtipulamur Bartol. cum Rom. Caſtrenſ.in 1. 2 7. S. fin. ff. ſol. matr.& Bald. in l.i. nu. ↄ/½. Ant. Fab. decad. 2 ½. err. 4. Scipio Gentil. in tr. de bonis matern. cap. 17.
pag.(mihi) g„. Diſſ- Angel.in d. I.25. S. fin. y ſolut. matr. ubi& Bald.(e) 1. 1.1. 24.
ff. h. t. quam in quavis re fungibili cõſtitui poſſe rectior videtur intellectus, 1.27 C. locat. l.pen.§. pen. C. de conſtit. pec. l.;9.. 3 ffeh.t. VVel. ad.§. 2. 1 h. t. nu. 2.& in par. n. 7Vult. ad pr. I. de ocat. n. 1§. Heig. bid. u. 16. Coral. 2, miſc. 12. Pinell. ad rubr. C. de reſcind. vendit.. 2 c. 3. un. 2 9.& ſe⸗q. Dn. Ericus H œd. diſp. 2 9. theſ. 17. Cuiac. tr. 5.
ad Affrican. in explic, ſ.17 J. f.locat. Dn. Joh. Borch. in tr. de pact.. uit. u. 9. Diſſ. Ac- curſ. Bartoltin 11.§. ſ quis J. de poſit. Donell. 13. com. 6. Fach. ⁊. contr.§2. Eguin. Bar. Franciſc. Bald. Mynſ. ad pr. 7. h. t. Ea autem merces, niſi conſuetudo ſit in contra-
rium, vel contrahentes ſpecialiter aliter pacti fuerint, expleto demum locationis temporecxpendenda, I.. S. fpenſio, ffde migr. iun. I. 9.& l.5 4. f.de R. J.1. 6. C. loc. Don. 3. com. 9. pag.(muhi)!12. n. 20. VVel.n par. ſf. h. t. n. 14. Conf. Timæum Fab. lib.i. annot. c. 12. Quid ſi conductor ante tempus rem conductam deſerat: adhuc tenebitur integræ mercedis nomine, l. 2 4 /, 53.§. ult. ff. loe. cond. Dn. Ericus Hæd. diſp. 29. th. 22. niũ cauſa fuerit iuſta cur emigraret veluti ex timore damni infecti,
vel peſtis, vel ſi evidentiſſimis oſtentis detris unaginibus,& aſſiduis umbrarum il-
luſionibus inquietetur, his enim caſibus pro rata temporis merces tãtum debetur 19.§. 413.§7.7. 19.§.72l,27.§.. 130.§.1I. ‧3. f h.!29. de dam- lofest! 49. S.ff ad 44. G eil. 2.090.25. 5. 7. Bart. uu 1. S. Ceh.t. Covar. ½ QG0 ,6. Cæterùm in opera- rum locatione illud obſervare licet, quod qui operas ſuas locavit, ſi per eum non
ſtete-

kacit,, 4
ellor loca⸗ unlnds . ccellotem 2 dolemex. leis Vu ft. J. Bald. art.)zit,n, dnctoriel dimita, niſi nlervarer a'conyen⸗ = Ain 9.0. 2 igrrionem 3lolin, ¹ Arenditore 1 ÄCuicj Ouuto per
amſeken.
& r.& Bad.
Der cy.y.
5 11. 124. Ll.s, 1240
n. Ginhc.
lirubr. 4 Cuiacitr.
.„9. Dill.Ae
kguin. Nar
S rin conur. locations
1116.Crle — neum ab erat adher Ticus Ie8
nniinketi.
abrarumi- m debeto Rls5f min opele⸗ er eum ol ſter
ſtererit, quò minus operæ locatæ præſtarentur, integram mercedem exigere non
prohiberi, 7.2 9. ff. 9. t. Hinc ſi profeſſor vel doctor lectionibus per univerlum an-
num peſlte forts, aliaq́, ſimili cauſa prohibitus non vacarit, ineunte tamen anno le- gere cœperit, integrum tectè petit ſalarium, Natta conſ- τ. Geil. ο‿‿2π⁊z„ñꝰBum. 1z. idem dicendum, ſi advocatus vel medicus in exordio anni locationis moriatur,
l1.§. Divus Se verus, fr. de voc.&s extraord cognit.. 4.3 6. in pr. G§. I. l. 19. h. t. Geil. d. 9[QQƷQ¶⁸1. 12. Decius conſ. 70. Famulus quoq; vel miniſtta morboaliave juſta cau- fa impedita, quò minus negotia ſibi exequenda obire poſſit, integram mercedem petere jure ſuo poteſt, Vaud.⸗ quæſt. 2. Bocer. c 1. Aif. 5. heſ.31. Diſl. Bart. in! ſuno, §. 5 Mlocat. Vivius lib. 2. opin. 109. Aliud dicendum, ſi famuli famulæve operarii& alit ante finitum locationis tempus diſcedant, cum nihil eſſet cur diſcederent, tum enim non tantum mercede earere, ſed etiam damnum ex fuga datum rependere tenentur, arg. I. ·de ſerv fug. Molter. ¹ib. 2 femeſer. C. 7. Bald. iu!. 2. C. 5.t. vide Elect. Sax. Mauririi& Auguſti ordin. provin. von reyſigen Knechten vnd Dienſtbotten/ (f) I.₰9, b.. 15.17. C. eo. quæ tamen mora rei principalis hdejuſſori pro certiru- dine mercedis intetvenienti adeò non nocet, ut inde ejus obligatio augeri poſſit, ut libro tertio quæſtionum comprobavit Afticanus, l., f. de eo quod cert. loc. Secus
verò eſſe, ſſ in omnem cauſam fidejuſſerir non eo infieias l.quæro locat... C.
de pact. int. empt.& vendit. Donell. in d. l.§. ff. de eo. quod cert. loc. Coraſ. 2. miſc. 1¹.
Diſl. Accurſ. Bar.& Dd. pleriq; in d.¹.9.( g) imò interdum etiam ante præter la-
plum locationis tempuũs ex juſta cauſa locator conductorem expellereè poteſt ð& cogete, ut rem reſtituat: ut ſi conductor penſionem non ſolvat, 1. 52.§. z. l. 5½. in-
pr. ſf.h.t. ſi malè in re locata verſetur, d../4.§. z. 13. C. eo. ſi locator domum tuinam
minantem reficere& reſtaurare neceſſe habeat, A. 1./⁷2.§.¹. aut ſi locator nova ne-
ceſſitate coactus ipſe re ſua ſive domo indigeat, 15. ubi Bart. Angel. Salicet. 5 ichar. C h.t. Petrr. Auguſt. Morla in emporio juris utriuſq́, part. i. tit. 10. de locat. Neſ..
„. 15. Vult. a4§. 16. laſt. de act. C. 14 quo caſu etſi ſtudioſus ſit, expelli tamen poteſt. (h) Ivideamus 1, pen. ffeh.t.l. ſi quis, C.o. Vult. ad§. 15.I. de act. u. 15. Wel. in par. ffh. t. n. 15. quam ſi reddere nolit, quanti in litem juratum fuerit, condemnabitur, 79. I.77.I. 4.§. I. fflocat.Is 4. C.eo.(i) quem quiallegat, eum probet neceſſe eſt, ſive agat, ſive excipiat, 1. 1§. S.. de probat. 1.6. C. de dol, mal. Geil. 1.6bſ. 110· num. 6.(K) tralatitium enim eſt in contractu, qui utriuſq; gratia initur præſtari latam& levem
cnlpam, I..§. videamuu, ff. commod. Heig. ad§.z. I.h.t.(1) d.l.5. A. I.ſf. commod.l. contractus 23. f. de R. I. ubi Delrio c. 1. Bocer. c.. V Veſ. Heig. ad§.. I.hi. VVeſem. in par. ff. o:u. ¹15. Dn. Ericus Hœd. Aip. 2 9. hſ. 24. Vult. 7. daſcept.:1. Diſſentire vi-
detur Donell."5. comm. d.(m) 7. 23. ffde R.J.l. 10. f. de peric.& eommod rei vend.
7,9. ff. H. t.l. 1. C. eod.(n)19.§. 5.l. 2 5.§. 7..6.§. 7. hoctit. ſive ipſe damnum intule-
rit, ſive alii ab ipſo inducti textus apertus in l.it.fh.t. VVeſ. in par. feo.ni*. Conn. 7. com.Il. N 2
56.EX

Lur
Ex adverfo conductori conducti actio adverſus locatorem (a) in hoc maximè comparata eſt, ut ſibi re conducta, uti, frutlice- re curet, ut domum neceſsitate efflagitante reficiat(L,) ut damna ex vitio rei locatæ contracta rependat ſc,) ut propter rei locatæ in- terirum, vim majorem& ſterilitatem inſignem, mercedem,, veltotam, vel ſaltem ejus partem remittat, ut impenſas utiles& neceſſarias, in rem locatam locatas refundat d,)& denique ſi con- ventioni ſtarc locator inſuper habeat(e) actioni locati, conducti, affinis eſtactio emphyteuticaria() b
la) aut ſi conductor malit, intereſſe locator præſtabit, 77,§. 9. locat. I.15. §.111.2 4.§. 4.1.33.& paſſim eo. VYVeſiin par. ffn. 16. Mynſ.ad p. 2. 1.h.:. n. 5. Vult. ad §. 6. J. de act. u. 116. Moller. lib. 4. ſemeſtr.! ³½.[b] aut penſionem pro rata tempo- ris, quo res uſui eſſe non potuit, remirtar, l. i. iu pr. l.22. ffh. t. VVeſem. in par. f.eo.
n.16.[. ſimodo vitium eo loco fuerit, ut facilè ſciri potuerit, aut quæ paria ſunt, ſcire debuerit, VVeſ.in par à. loc. n. 6. Oldend. cl. 4. act. 9.[d] ut ſi res locara tota
fortè incendio, vel terræ motu interierit, aut publicata ſit, ita ur uſus rei nullus ad conductorem redundarit, quo caſu urique æquiſſimum eſt mercedem conducto-
ti remitti, ſolutam verò reſtitui, ſin pars tantum extincta ſit, pro illa parte æquitas poſtulat, ut penſionis liberationem obtineat, 1 9.§.1.1 5.§. 5. /53.1 F9. Fflocat. Geil.
7. oſ. 23. G. ſe⸗. Eodẽ modo ſi maxima ſterilitas extiterit, vel aliud grande damnũ
in fructibus contigerit, verbi gratia, ſi vis fuminum, graculorum, ſturmorum, ho-
ſtium, vel quid ſimile acciderit, non opinor, quem fore, qui neget, æquius eſſe, ur hæe res cedat damno domino non verò colono, 1.]⁷.§. 2./37,ff h.r. 1.26.§.z. ffeod. 7§. ubi Sichard. C. o. Pinell. in l.2. Qde reſcind. vendit part.=⁊ ⁷.½. nu. 23. Covar. pract.
Juaſt. c. 30. Menoch. lib. 2. de arbity: jud cent. i. caſ.76. Garl.in iy. de expenſ meliorat.
c.7J. Morla in emporio juris part. 1. tit. 10. quaſt..& ſeqq. Quod ſi tamen ſequens annus ubertatem attulerit lolito more majorem, ita ut incommodum præceden-
tis anni facilè compenſetur æquitas integræ penſionis exactioni facit locum, d715. §. 4. h. t. I. g. 1.16. C. eo. ibiq́; Azo in ſumma 2,33. Bocer. J. I. 1. Aiſß..theſ.7o. Huc per- cinet illa quæſtio emphyteutica, utrum quemadmodum colonus ad remiſſionem mercedis propter nimiam ſterilitatem agere poteſt: ta& em phyreuta pofſit ſal- rem eo calu, quo maximam penſionem ſolvere tenetur. Negant jaſ.in!.1. C. de jur.
emphjt. u.§. Natta conſ. 4. i./ 4.& ſeqa. Geil ſib. 2.obſ. 23. quos ſequar. Diſſ. Rok. à
Vall. conſ-ꝗé. u. 7. Aretin. conſ./. Jacob. Potta. conſ.: 4 4. nu. 2.[e] 115.§.7. ff h. 1it. f. 9.§.1I. Verſ. idem quærit, 9.§. J. fra.tit. Cu jac. 16. 06/.·4. VVelſ.in par. f h. t. numnl 6. fI 111§.7.1.2 4.§. pen. ff. hoc tit. Wel. in par. ff. d. loco.[g] quæ eſt actio nomi-
nata, naſcitur enim ex contratu nominato, Angelin 1, C. de jur, emph, Diſſ. Bald.
. in

— locat. 1n 35. Vult. a3 ta tempo. In par.ffn Pbauiatuns ocata ton inullus al S:onducco- Ftexquitas Aat. Geil. nle camnü 1wow ho⸗ Räosede,c. à Ka ffeu Sovar.yrag *1 meluona en ſeqpers upræceden-
2 rum, 4f.
2e.Hueper Pwiſſionem 8 poſli de erI. Cdeun
Diſ Rold
AKrffhu⸗ numl- Nionomi- D
6
in lult quand liceat ab empt. receder. Stricti juris, arg.§. 2. I.de act. Jal. in d. l... nu. 75. C.de jur. emph. ibiq́;; Sichar. n. 5. Vide Dn. Gorf. Ant.]C. Am plift Præſidem ac Pa- tronum in æternum mihi obſervandumin diſp. feud.i: theſ. lit. c. Diſl. Treutl. par. 7. diſp. 29 ·the 9. C on. 7. com. 22. VWei. ad 8.i. I de locat. 8 conduct. Donell. ad§. 25.
nſt. de at. qua dominus agit ad canonem legitimo tempore ſolvendum. Cujus
quidem ſolutione, ſi integrum triennium ſuperſederit emphyteuta ipſo jure em- phyteuſi temporali& civili cadit,I 2. ubi Coral. C. de jur. empbyt. Nov έ Minus tamen exquiſitè agunrilli qui inde domino propria authoritate emphyteuticarii expellendi copiam largiuntur, arg.1. 176 Sf.de R. f.lrætat. ff quod met. cauj. l. ſi quis, C. unde vi,. ad eo, Inſt. de locat. ubi Heig. Vult.& Interpp. vulgò, Guid. Pap. dec“ſ. 107. Diſl. Iaſin d.. 2. Alex. conſ. 10 Decius conſ.: 46. EVII. b Quia communio, teſte Imperatore(⸗,) plerunque diſcordias parit, ideò ex ſocietatis contractu actionem pro ſocio utrinque di- rectam(Qe,) jura noſtra introduxerunt quæ generalis eſt(α) rei per- ſecutoria(d,)& competit ſocio tam ſtante ſocietate, quàm fini- ta adverſus ſocium(e) in quantum facere poteſt(f.) Venit autem in hanc actionem dolus() lata culpa& levis(h,)&in multis di- ſtat à judicio communi dividundo. (a) Lfin. C. com. divl.14. S.pen ff. eo.(b) quia ut cum Cujac. loquar, in par.
fpro ſoc. res communis eſt omnium æquo jure& pari nec potior unius ſocii ratio
quàm alterius, Welſin par ffih t.n. 12. Bar. in l. 2 ffde O.& A.(c) l.pro ſocio 35. ff.
p.. dicitur generalis, quia totius ſocietaris, quouſque durat, rationes exigit. Quan- doque tamen eriam in tem ſive ſpeciem certam datur, ita, ut communicetur ali- quid ex ſocietate, Vult. ad§. 16. J.de act. n. 5.(d) l. fo. f.h. VVeſtin par. ff eo. nu. 12.
e) in hoc, ut quod alter alteri, ratione ſocietatis, aut ex natura contractus debet,
præſter V Veſ. in par. fih. t n.1¹2. V ult: ad§ 165 f. de act. Bocer. cl.:. aifp. i6. theſ. 15. UIn- de quæſtio exoritur, non parum habens difficultatis, utrumne ſors ab uno collata cum ſocio, qui tanrum operas præſtitit, ſit communicanda diſtinctione video dif-
ficultatem tolli poſſe, Bald. in l. 2. in fin. C. com. div. Jaſ ad§. 16. l. dc act. num. 16. G Jeaa. Salicet. in l n. 2. C.pro ſoc.(g) ob quem ſuo nomine damnatus ſocius nota- tur infamia, 1.1. ff. de his, qui not. infam.§. ex quibuſdam, I. de pœna temer. litigant.
Mynſ.ad§./16. I. de act. num. 6⁰. quod ſi dolo malo per fallaciam rem communem
amiovit, vel celandi animo contrectavit actione furti& condictione furtiva à ſo- cios conveniri poreſt, lres communis 4 147,5. 2. G ſeoa. fpro ſoc.(h) non etiam leviſſima,§. ult. 1de ſoctetate, ubi VVeſ. Heig. Vult.& Dd. communiter, 7. J.§.2. f commaod. 139. 1.23. 1.12.§.I. 121,1. 59. ff.h.t. Bocer. ad 7.23. ff. de R. J. Niell. diſp feud. pag.(mibi) 422 Dn. Ericus Hoœd. aiſp. 27.t.2. Vult. ad§. 16. Jde at. v.96. Donell. 5 13. Com.
——

13. soin. 16. Calus fortuitus, ut in nullo alio judicio, ita nec in hoc præſtandus eſt, 1.62.§. damna, ſf hs. Don. Vult. d. loc. nili pacto ſe ei ſubjecerit. Contractus enim ex conventione legem accipiunt(⁴. conveniat, depoſit.& juxta formam traditam ab homine vela jure regulantur,& modificantur, ut Dd. Ioquuntur, obligationes. (i) adtio communi dividundo de retantum communi competit, adeò ut ſubla- ta ſocietate, ne quidem præſtationum perlonalium nomine, quas illud judicium admittit, exerceri amplius poſſit, 1.:. l. 6. f. com. div. Actio pro ſocio de re commu- ni potiſſimùm prodita non eſt, ſed aut tructuum perceptorum nomine aur pecu- niæ,I.73.1,-gJ. ffrh.t. Deinde illa datur citra ſocietatem,!. 2.. com. div. X3 eſ. in par. freod. hæc verò nonniſi ſocietate inita plura horum judiciorum diſcrimina petan- tur ex Interpp. ad§, Inſt. de obi. e; quaſi coutr. Donell.:3. com. 7. Vult,. Mynl. ad§. 16. I.de act. n. 9 ½.
LVIII. Actione mandati directa gaudet mandans(a,) quam intentat contra mandatarium ad id quod ejus intereſt, conſequendum(b.)
Hujus judicii natura admitrit dolum& culpam etiam leviſſimam
(c.) Ob dolum verò condemnatus mandatarius infamiæ notam ſubit(Ad) contraria datur mandatario ad repetendum quicquid ſumptuum exequendi mandati gratia colloçavit(e,)& ſummatim omne id quod ex mandato abeſt, niſi caſu fortuito abſit(ſ.)
(a) S.utem ſiadverſus, l.de mand. morte, ſf.h. t. tot tit. ſ. eo.(b) 1.16. C. h.t.pu- ta ſi mandatum non ſit expletum, d. l.i quis,§. qui mandatum, f; h.t. vel perperam & extra fines præſcriptos geſtum, 1.. S. fin. f. h. h.t.§.5. emand. ubi Interpp. N eſiin par ff o*s. 1. Inde controverſia orta eſt inter Dd. non parum difficilis, utrum Ti-
tius, mandans Cajo, ur Sempronium vulneret tantum, non etiam occidat, manda- tarius verò limites mandati inſuper habens occidat, ordinariæl. Cornel. pœnæ ſub- jaceat affirmativæ ſententiæ cauſam agunt Menoch. de arbitr. jud. lib. 2. cent. 4. caſ.3 2:n. 2. Decian. in tr. crim lib. 9. ꝗ. nu. ¹1. Negativa patronos habet Dec. conſ. 23. G conſ. 442. Fach. 1. cout. 35. Nos negantibus adſtipulamur, ſi dextrè hæc ſen- tentia accipiatur.(c) l. a procuratore in re mandata, Cih. til. contrattus 23. fede R. j. ubi eleganter Petr. Fab. Dn. Ericus Hœd. diſp. 9. theſ. rt lit.e. Donell. 15. com. n. pag. (mihi)!/70. Vir Ampliſs.& Juriſconſultiſs. Dr. Gotf. Ant. Præſes as Præceptor in æ- vum mihi obſervandus in diſp. ante Vult.. 1heſ. 3.& ſeqq. Pac. cent. 2. quæſt. 6. Duar.ad tit. mand. Vult. ad§. 16. 1de act. Heig. ad§.6. J.de mand. uu. 7. Geil. lib.:. 46.A5.u. 4.(d) 4.56.§. 5..de his qui not. infam..æx quibuſdam, I.de pœn. temer. liti- gantium, ubi Dn. Borch. Vult. Heig. W eſ. in par. ff.b.t. u..(e) 1. 12.§. contrario,
Lidem i.lidem lateo,l inter zauſas 26, S. omnia, ff. h. t. VVel.in par. fnu. ¹¹(f)l..§.
coutrarioi Io. S.ideo labeo l.26 1,4. feh.t. Cujac: 17. obſ. 29. Ant. Fab. 3. conj..
7
59.E

traduam ligzriones eo utlödd. d judicum re comma. we ault pech. Nelmgn. nina pern
Mynba
to intentn adum 6 viflimam iæ notam iquicquid Ammarim 15)
(4.Chzpu Aperpeaam
1 Nelu utcum Ti.
3 dat mand- clpcnelb-
1h. 2, cen.
Tzet Decan
dttè hæckr-
82. fae
com. 11., E xeprotine- 24 fu.
1„Geilähe
niemerlu
2u(Hns,
4
w. M',
hk
LIX,
Ex verborum obligatione ſtipulanti ejusque heredi duplex competit actio(a) condictio cerri,(b) quando certum(c,) actioex ſtipulatn(d,) quando incertum in obligatione verſatur(e.) Datur autem utraq; adverſus promiſſorem, heredesq́; ejus() ut præſte- tur id quod eſt in obligatione dare vel facere(ã) unà cum fructi- bus eſt poſtlitis conteſtationẽ perceptis(b.) Doli quoq; latæ cul- pæ& levis cauſa, quæ in committendo vertitur promiſſor eſt ob- ligatus, non verò quæ in omittendo(i,) ut nee caſus fortuiti(.)
(a)§. Eubi luterpp.onenes I h. tit.lſcira, Ch:t. ubi Salicet. Cynus,& alii.7 f.
h Cujac. Duar. Donell.(b) quæ unica eſt& generalis, a41.9. f de reb. cred. Dill:
reutl.. 2. 4ip. 2. theſ.§. vide ſupra theſ. 3:.(C) certum autem autore Cajo eſt, quod ex ipſa pronunciatione apparet, quid, quale,& quantum eſt, 1.74. 1 ſeq. H. de V.O.L.9 Ä.6. ff. de reb cred. quod natura ſua& ptonunciatione, aut ſaltem relatione
ad aliud cettam determinationem habet, veluti, aurei dece m, Fundus Tuſculanus,
item frumentũ, quod in horreo tuo eſt, pecunia quæ in atca velciſta eſt. Hæc ven- ditio,§. Pujus ſf.de cont. empt. Mynl. ad pr. I.de T. OQ. u.: S. leig. n.Ii. Etex hoc ſubje- cto hæc ſtipulatio certa appellatur in 7. 74. G 22 F.de l. O. V Veſiin par. H.de V. 9. n.14.(d) quæ interdun io incerti ex ſtipulatu nominatur, J. 4. ff. de uſur. Alis incerta actio, 1 3. C. de inut ſtipul. Sciendum tamen eſt, nonnunquam etiam re cer- ta in obligationem deducta, appellari actionem ex ſtipulatu, uti videre eſtinl. 5. 73.§. rem, verſoſi Verò-ffeh.t.i. 77.§. prater certam fj. de legat. 2 1.14. C. de padt. 1.9. ff. de uſur. i. C.de inutil ſtipul. l.2 õ. ff de act. empt. l. un.: in pr. verſ. omnes dotes,&§.,1. verſ. Enatura quidem,& Siſed etii, S. maneat, S. illo proculdubio„. igitur,& ſeq. C. de R. V. A. quibus in locis actio ex ſtipulatu pro dote indiſtinctè appellatur, ſive dos certæ quantitatis ſive incertæ data dictaque fuerit. Verba igitur illa, eæ ſtipulatu, non proferuntur tanquam ſpecies, unicam ea mã; ſpecialem actionem ſignifican⸗ tia, ſed definitivè generis,1. 6z. d. 77. del.2. Frequentius autem ex ſtipulatu actio vo- catur condictio incerti, quæ verò ex ſtipulatione certa datur, certi condictio dici- tur,§. 1. I. h. t. ubi VVeſ. Vult. Heig Mynſ. Pac. cent. 3. quaſt. 75.Donell. in l14. C.de Fallitur Pnurbolohaa rubr. fh:t. n. 42 4. qui excipit caſum dotis, ut quamvis reę-
gZulariter ad certum non detur, actio ex ſtipulatu tamen in caſi dotis aliter eſſe
compararum.(e) incertum autem appellamus, non quod genere ſuo toto ita incertum eſt, ut definiri nequeat(nam ejus generis ſtipulationes nullius rei ſunt, 1. 115. ffe h. t. 195. ubi Jaſ.ff eod) ſed quod ſpecie tantum incertum eſt:& quamvis quid, quale, quantumque ſit, ſtatim non apparcat, declararitamen poteſt: veluti cum fundum, ſine certa appellatione, vel hominem generaliter ſum ſtipulatus, 77.FRh.. Qiphan. Donell. Duar. Cuſac. ad.7⁶ τφ⁴⁶ε⁷. O.(f) 1.veteres 5 8 4 4 8 6 7 6

ebard.Ijin. C. h.t.l. 2.. 21. 3 S. ff. eo.1. 7. ffde acq. heri f. mand§. fidle iuſſor non tautum, I.de fidejuſſor.l..& tot. tit. C. de hær. act. l.:70. Ff. de ⁷.§. Cum enim defuncti bona cum ſuo commodo& incommodo, onere& favore ad hæredem tranſeant, I uibil aliud 2 †. de V.§. Et verò ex perſona hæredumm utationũ obligario non patiatur, l. 2.§. ex his,. b. t. conſequens utiq, eſt, hæredes non minus, quàm eorum autores teneri debere, A.1. 5. d. l. 2. ff. h.t. Quanquam autem olim apud veteres in dubium vocabatur, utrum facti ſtipulationes in hæredes debitoris tranſmitterentur, Juſti-
nianus tamen re mota omni dubitandtratione conſtituit, indiſtinctè tranſire, niſi aliud actum ſit, d.¹ 1½ ff. 1.t. Obligantur antem hæredes pro portione hæreditaria, ſi dividua fuerit dandi obligatio,.2. ubi Cujac. Donell. 1./2. Qh.t. eo. ſi verò in- 1 dividua natura,& jure ſit obligatio tenentur in ſolidum hæredes, A7 2.. item ſin- facto,l.ſeq.l.4.5. S. fin 1.72.1.111.If h.t. Donell. Duar. Giphan. Ferrar. Cujac. in a.l.. ff h:t. Hoc loco fortè non planè à re alienum eſſer, ſi paucis diſſererem de dividuis & indivis obl. materia ſanè digna quæ evolvatur& xaminetur accuratè. Quia ve- verò quæſtio lonęs eſt intricatiſſ
ſima, quę vel peculiarem deſiderar diſſertationem Inſtitutum monet, ut eam tacitus præteream, ſi qui tamen hujus rei cognitionem deſiderant eos remitto ad Eguin. Bar. in tr. de dividuis& individ. obl. qui bonam nobis in hoc juris articulo navavit operam. Audiant quoq;& conferant Donell.
3 5. concl. 22.( f)§.1I.& ibt Dd. I.h.t. Seſic itaq, I. de act. cum ibid not. I. de act.!un. C(. de R. D. A.l. 2.l.69.1.7141M.74 1.12 S.f h. Gomez tom. 2. de ſolut. c. 0. nu. 22. dare au- tem hic opponitur facto, non quod dare factum, non lil. verbum facere, ubi eAl- ciat. de—§. ſed quo in hanc oppoſitione illud factum conſideramus, quod do- minii jurisq; translationem non habear, ut eſt reſtituere, tradere, ite, agere, ſive il- lud factum ſit affirmativum, ut inſulam ædificari, ſive abnutivum, ut perte non fieri, quò minus ire agere liceat, Don. 2! 2. 13. ffht,(g)adverlamur igitur iis, qui colligentes hoc argumento, quæ in petitione non funt(aſunt)ſed ſaltem in preſta- tione, ea in obligarione non eſſe, cum quibus dilputandum nobis nõ eſt cum vul- gatiſſimas juris poſitiones negent. Negant enim ullas faciendi obligationes eſſe, cum tamen nihil frequentius ſub tit. de V. O. occurrat quam quod obligationes ſunt aut dandi aut faciendi: item ex omni obligatione vel dare vel fieri oportere. Et quorſum, queſo, illa verba in formulis actionũ& iudiciorũ ſpectant, ſi paret fa- cere oportere,& ſic imaq, uſt. ubi Vult. de ast. ſi factũ non eſt in obligatione, aut cur JCcus novari obligationem faciendi ait, ſi non transfertur, Uobligat. fers, ff. b.t. ubi Donell.& Interpp. communiter. Quid verò num ut ex ſtipulatione dandi præcisè obligamur ad dandum, de quo nulla eſt lis apud Dd. 1.75. 8 fact. ibi Donell. Quiac. T.2. ubi gloſſ.ffeh. t. exceptis tamen paucis caſibus, de quibus Jaſ. in d. /,2. tractat, ita eriam ex faciendi præcisè tenemur ad factum? De hoc verò poſteriori membro contrariæ circumferuntur Dd. opiniones. Sunt enim, qui exiſtimant faũ promilſ- lum, ita eſſe in obligatione, ut& peti poſſit, adeoq; iure iudicioq́ ad id cogi pro- . 1 miſſor,
Duar. Gujac. Giphan.& Dd ordinariè ad A.! 72 fde. Gœd. in tr. de ſtipulat. C.

kanten,
Retidon Dd Lmh rdattator m autoteés 1 dubian dror julr anlire nil xreditaln,
.fiveron.
Kitemſu ac. in Ala de diidin an. ertatlonen JPnitionen
qui bonan
ant Doncl
e ſtidult K'ack.un,C.
d2. dare al-⸗ 4 7, ubi Aℳ 1, quod do- dele, live il
berte non a turüs, qyi Tminprelr
e ſtcumul-
ltioneselt,
Toligatiohe
A iopottele
4, ſ palel h
= ve autcl f hawh
adiprati — zell Cunc
E. tractat, in
imembio
A uü puowil
Hcogipto⸗ millor
miſſor, Coraſ. 2. miſc. 3. Matin. gloſſatorille antiquus adl. 2. Hatem ſi in falto, ubi& Cuiac. idem Cuiac. ad! ⁷2..h.t. Pinell. in 1⁷.. ½, mπ˖·5. C. de bon. matern. alii ut Bart- actoris arbitrio committunt, uttum malit factum ipſum petere: an eius æſtima- tionem. Nos cum Donell. Duar. ad! 2. ff.h.:. Eguin. Bar in tr. de. div.& indiv. obl. ita exiſtimamus, ut factum ſit quidem in obligatione, præſtatione& ſolutione, ſed non in petitione, arg. L.1..de peu. legat. Übi enim quid fieri ſtipulamur, ſi non erit facCum pecuniam dari oportere. Celſus refert Tuberonem exiſtimaſle in 6. 72. ffah.t.I. 5 ſf. de re iud. vide Ampliſſ. vir. Dn. Gotf. Ant.]Ctum Clariſs. in aiſp. feud. 4 theſ. i. lit. e. Donell.& Duat.. loc: ad d. Douell. 27. com. pag.(mibhi)251. 9 367. Ant. Fab. in jurispr. Oapin: ad tit. de jur. perſon, p. 2 u1l. i.&in rat. ad! 3. fy ſi quus in jus
vocat. non ier. Bocer. cl.1. Aip. 13.:heſ.: 2. Niell. aiſpe feud. 3 ag.(mihi) 37.[1.] prout fert ſtrickorumiudiciorum natura, Coſtalius in l.cum fundus, ff. de reb cred. per ill. text.l. 5§6. ff. de uſur. iunTt.. filiusf. 7§.§. fi. ff. h.t.l. 3.. empteor, de aci. empt. At dixeris condictione indebiti, ſine cauſa& limilibus rei perlecutoriis actionibus fructus peruntur, eriam ante iudicium ceptum percepti, d. 5‿. ff de uſur. l. 26. de condin- deb. quas tamen conſtat eſſe ſtricti iuris. In promptu eſt quod reſpondeam. Quia his condictionibus petimus id quod noſtrum aliquando fuit,& nobis iniquè ab- eſt, in has autẽ actiones, ut Paul. definit iu a./. venite fructus nõelt ambigenduũ 7 ſecus eſt in iis iudiciis quibus id quod nec noſtrum eſt, nac noſtrum unquam fait petimus, A.Ʒ. fide uſur. Duar. ad illum tit. pag.(mihi):⁰3. Gœd in d. tr. de ſtip. c. Ii. concl. F. n. 09.[d] L.9& ☛☚ἀϑe V. O. Duar. Cuiac. Giphan. Zaſ. ¹.2 313 1. 42.§. 24. Sr t. Diſſ. Accurſ. Bart. Jaſ. Caſtrenſ.in a.!g de V. D.(1) A.. 23. d,! de.O.
LX. Actio chirographaria eſt condictio ex literis orta(a-) com- petens ei, qui habet chirographum, adverſus eum, qui chirogra-
pho ſe debere cavit(b.] Quamvis autem hæc ipſo jure ita ſe ha- beant. debitor tamen actionem infirmate poteſt oppoſita exce-
ptione non numeratæ pecuniæ intra biennium, ſionus probandi
evitare velit(i.)
(a) tit. Iuſt. de lit.obl. ubi Heig eleganter Vult. ibid. Quare ſi debitor ſpe fu⸗ turæ numerationis abſque ſcriptura ſe pecuniam debere alicui fateatur literarum obligatio non naſcitur, Donell. 14. omm. 39.(b) quodurt recte percipiatur facti ſpecies oculis erit, ſubiicienda faciamus igitur hoc modo. Titius pecunia indigens literas ad Semproniũ mittit, in quib. rogat mutuò centũ, quæ ut facilius impetret, chirographum ſuum in literas conjicit, quo chirographo fatetur, ſe à Sempronio centum aecepiſſe: verum Sempronius pecuniã petitam non mittit retento tamen chirographo. Nonita multò poſt petit Titius, ſibi ſolvi Ti centũ mutuò perxita,&
b b 0 cum

cum diceret ſe Semptonio obligatum non eſſe, chirographum ejus Titio Sempro-
nius ob oculos ponit. Hoc caſu creditur chirographo,& Titius dicirur Sempro-
nio obligatus eſſe ex literis,(c) l.= 4. C. de non num. pec. d. S. un. ubi Interpp. I. de lit. obl. Si namque ſponte ſua oneri probandi ſe obtulerit, quin audiendus ſit, etiam poſt biennium dubitare non debemus, A.1. 4. 9. 5, 1.16. C. de non numer. pec. Mynſ. Schneid. ad S. un. Inſt. lit. obl. Schurff. 2 couſ. 4 2.u. 4.& ſe⸗. Bat. in l. F. C. de uon nu- mer. pec. Gomez lib. 2. reſolut. 5.. 7. Mozius de contractibus tit. de mutuo'u. 9. Egu.
Bar.ad tit. I.de lit.oblt. Diſſ. Donell,& Pac. ad. g. C. de non numer. pec. idem Donell.
A. com. 29. Fach. 2. contr.*. Duar. ut. C. de non numer pec. Curt. jun. in 4.2.§. 2. ff. de reb. cred. Hæc verò exceptio etiam tunc intta biennium à die chirographi compe- tit, ſi quis hodie confiteatur ſe ante annum mutuò accepiſſe certam pecuniæ ſum- mam Cyn. in l. A. Qde non numer, pec. Fach. 2. contr.§2. Clariſs. Dn. Præceptor Ki-
zelius in tr. de reb. cred. c. S. n. 7. Diſl. reſeit. Facl:. A. loco. Nec refert hujuſmodi con-
trahentes mercatores ſint ſive alii, arg. pr. I. de lit. obl. Fach. 2. coner. Clariſſ. Dn. Præceptor Joh. Kizel:n. tr. c. 4. /1. 9. Alciat. in l. qui pccuniam, ſi cert. petat. nu. 4.7. Strach.tr. de mercatur. tit- quomi in cauſ.mercator, proced. n. 9. Diſſ. Bald. in l. fruſira, C. de non numer. pe. Jal.in lſingularia,& in lqui pecuniam ſj ſi cert. pet.
Quia natura ita eſt comparatum, ut plura ſit negotia, quàm rerum vocabula, teſte JCto inl. a.. de præſcript. verb. evenit ut ceſ-
ſantibus vulgaribus,& uſiratis actionibus ad actionem in factum
præſcriptis verbis ſit deſcendendum(a,) quæ non ex nominatis (b,) ſed innominatis contractibus eſt prodita(c,) ut contractu æ-
ſtimatorio(d) permutationis(e) do ut des(ſ) do ut facias(„) fa-
cio vt des(h, facio ut facias(i.)
ſa) cujus varia in jure noſtro appellatio mihi occurrit. 1. præſcriptis verbis actio dicitur, 1. 2.. 5.§. 2..7. S. 13. 1†.§. 7. ff.h.t. utilis actio, 1. 6. in ſin. C. de tranſact. 1. 1. Cr de pact. convent. ². C. de qonat. actio propria, l. 27:de prop. ac?. 1.19. feh.t. in factum civilis actio,l.§..:. S. ult. frh. t. ſimplicitet in factum, 115.1. 23 f. d. ut. verod;& in- certa actio, 1. 6. S,9.—ν.. incerti condictio,I./9.§. fin. de precar. nominatur. Hæe ve- rd præſeriptis verbis actio, unde ſumpſerit nomen diu diſputarunt Interpp. in di- verſa omnia diſcedentes, aliter namque Cujac. in not. I. de loca.& conduci. Aliter Hotom. iu conject de praſcript. verb. aliter Eguin. Bar. in manual. par. 3. 119 3. Duar. ad l⁷.de pact. alii alitet de hac re fentiunt mihi, ſi quiſquam certè Donell. in tr. de præſcript. verb. c. 27.& ſe⸗j. verum tradere videtur. Conf. Jaſ.ad rubr. ff.h.t. Eſt au- tem hæc actio civilis, L.1r. Fh.:t. Donell. d. oc. Cujac. in 1.7. ff de pact. Bonæ fidei ea quæ de æſtimato proponitur,& quæ ex permutatione oompetit,§. actionum,& ibi Mynſ. 1h.:. Cæteræ verò omnes ſtrictl juris,«rg. A.7.29. J.de ac. ¹.,. ff. de aſtim. Don.

empto. Empto.. eldeln. t etiam c. Mfal. lenon mn. *n.9 E n Donell S. 2. fat u compe. unix(um ceptor k.
modico latiſl. D
lal. un. 464
n.. Hruhi
ia, qumm ut uteel en factum ominati dtractur.
5(G,).
riptis vetds ranſſali. Se. in facdum 2100; Kir Zur. Hæcie
sterppindl
dact. Aln
111b5.Din
Tiell. utn
—ht. Eſtab⸗
Hne fddeie
onum& 1 V
ur.Doh- 46 4
ad a.§. 24. Difſ. Hot. ad§. 29.& diffett multũ ab actione in factum prætoria, quam prætor verbis& mente legis ceſſante, vel adjuvandi, vel ſupplendi juris civ, lis cau-
ſa comparavit, I. t. fide præſcript. verb. WV eſiin par. frh:t. in ſi. Donell.in d. tr. cap. 24. talis eſt ea in factum actio, quam prærot l. Aquiliæ acoommodavit,§. fin. I.ad l. A‧. 19. f. eo. Donell. Weſ. d. loco.(b) inauditum enim eſt nominatum contractum
parere actionem præſcriptis verbis. Qui porrò nominati, qui innominati contra- ctus ſint præter cæteros eleganter docet Gœd. in tr.de committ. ſtip. o.:. concl ³3. ng.
0.&s ſeqq. Ex eujus ſententia ſequentia conſectaria colligo pactum nudum inno- minatum contractum non eſſe, cum ne quidem contractus nomen mereatur, 7.7. §.1. ffde pact. lir. fh.t. Diſſ. Bald. in!lecta ſf de reb. cred. Oec. ad rubr. C. de pact. u. 7. uti nec contractùm emphyteuticarium, 1.. C. de jur. emphyt. ubi Dd.§. 3. I. de locat. & eonduct. ibiq́; Interpp. ad/ fin.. qu. lic. ab empt. diſced. Contra verò tranſactio- nem(quæ tamen ſuA narurâ contractus non eſt, ſed in eum tantum incidit, niſi fiat per ſtipulationem) vece eſſe contractum innominatum, DQd. adl. 25. Cod. de
nrauſaft. quam vis neſcio, quibus motus rationibus Coraſ. u. miſc. 13. in contrariam
ſententiam abripiatur, ut& permutationem, Diſſadem Coraſ mſ. 23. De donat. Dd. inter ſe diſſident, ſitne nominato contractui accenſenda, an innominato. Sed nodum in ſcirpo quærunt: de eo primum quærendum erat, ſitne donatio contra- cus quod nego.(Loquimur autem de donatione inter vivos& ſimplici, quæ ve- rè& propriè donatio eſt) cum nullum negotium civile nullam mercimonii cau- ſam contineat, es iſt keine Handlung dardurch man Parthierung vnd Kummer⸗ ſchafft treibet/ accedit quod in hano ſententiã tot evidentes text. ſunt/ 4·J[⁹. locat. I. 40.§. 2. ſ. de jur. dot.! 14 ꝛmꝑάde precat. l.1 ¼.§. is qui, f. de furt. ut mirandum ſit con- trariam ſententiam,& ſuperiori& noſtra ærate approbatores habuiſſe. Dico igitur eſſe pactum legitimum. Pacta autem legitima perperam cum contractibus Dd. vulgò confundunt, Cujac. in l./ ff de past. Dn. Ericus Hœd. diſß. 6.“heſ. i. Ant. Fab. ad d. I7. f. de pact. Diſſ. Treutl. p.? d[p. 6. heſ-2.& p. 2. diſp.theſel. ubĩ multos Dd.
ro ſua ſententia citat. Non tamen habeo quod eontradicam, ſivocabulum con- tractus largè& impropriè ſumas, cur pacta legitima minus cõtractus dici queant, quomodo& Imperatores acceperunt l.r. C. de his quæ vi metuaq, cauſ... C. de fide inſtrum.l.pen. C.de præſcript.. vel 2dun. U fin.§. 1I. C. de bonis quæ lib. vide Giphan. ad l ſfde donat. Heig. ad pr. l. de donat. Gœd. in tract. de Kip. c..(c) hoc eſt, iis, qui nullum legitimum& civile nomen, non certum negotium, ſed vagum, incon- ſtans incertum habent, Gœd.. loc. Dn. Borch. ad§. 2 5..de act.(d) quæ actio di- citur de æſtimaro.item æſtim atoria, tot. tit. fde æſtimator. Neq, tamen vocabulum æſtimaroria denotat proprium nomen actionis, ſed eſt qualitas, quæ adjicitur a- ctioni præſeriptis verbis, C ujac. in par. fde æſtimat. l.i: f.eo. ubi Jaſ. Et tunc locum habet, quando res æſtimata datur vendenda, ur aut res ipſa incorrupta reddatur,
aur eius æſtimatio præſtetur, I.::ff. 9. t. W eſ. Cuiac. in par. ffreo. Vult. ad§.2 7.Ide act. „.15.(f) tot.tit. ff. de rer. permut. Licet autem permutatio empt.& vendit. per-
. quam

quam ſit ſimilis, adedò, ut ipſi etiam ICti olim permutatione rerum empt& ven-
Directa tribuintur domino rei geſte adv
dit contrahi crediderint,§. 2. 1. de empt.& vend. ubi Iuterpp. in multis tamen ab ea diſtat, ut videre eſt exl.; h.:. VVel.in par ff. eo. lnterpp. ad d.§.⸗ z.’de empt.& ven- dit. Hæc actio datur ei, qui rem ſuam animo permutandi dedn, ut rem ab altero
ex permurationeacquirat, Mynſ.ad§. 29. de act. Vult ibid. n. 61.( f) quem con-
tractum alium eſſe à permutatione, ut credam didici ex Anton. Fab. 5. cou'. 9. Vult. ad§. 29. 1.de att. Scip. Gentil. in tr. de aliment, c. 25. pag. 90. Dill. V and. I. quæſt. 15. Cujac:in b?7. de batt. Bocer. cl. 1. dip. 14. theſ.. Cotal. 2. miſc. 25. ſed quid eritne Præcise emptio& venditio, cum pecuniam do, ut rem recipiam? non eſſe verius eſt,l. ule ff de condict. cauj. dat. cauſ. non ſec. niſi appareat id inter partes actum eſſe, I. 5. S,. F.de præſcripr. verb. Coral. 2. miſc. 9. n. 7. Ant. Fab. 6. conu'j. 10. Donell. in A. tr. præſcript. verb. c. 2. Difſ. Accurſ. Azo, Coſtal. Pac. cent 5. quæſt. 97. Fach, 2. coner. 59. (gyEt hie contractus propè accedit ad naturã locationis& conductioms, ⁷,§. z. C ibi Dd ſf h.t. differt ramen ab eadem in multis Vaud. d.I. Don. in d. tr. c. 2 4. Hic quæritur, ſi ſciens tibi dedi ſervũ alienũ, ut tuum manumitteres deturne actio de dolo ita lanè Juligno viſum tait, referente Paulo iuI.7.§. 2. in fin. ſf.h. t. quem rectè eo nomine notatum eſſe Ulp. tradit ⁷1. 7.§.2 fde patt. vide Donell. in d. tract. de præſcript. verb. c. 19. Diſſ. Duar.& Cujac. in d.1. 7. Gov. 2, var lesl. 2. VVelin par. ff h.t. n.9. Pacius 2. quæſt. 9z.(h) utrum autem in hoc articulo locus ſit actioni præ- ſcriptis verbis lubrica eſt& admodum perplexa eſt quæſtio, ita ut Paul. de Caltr. exiſtimer, hanc diſp. eſſe de apicibus juris. Cynus verò omni tempore eam ignorã- tces habuiſſe teſtetur. Equidem cum Donell. in a. trec. 2⁰0. EG 1). com. 40⁰. nunc affir- mativa defendi poſſe periculum faciam, Diſſ. Cujac. ad a. 1.7..de pact. Govean. 2. Var. lect. 25. YVel. in par. ſf. h. t. n. J. Coraſ. 2. miſg. 10. i) hic articulus propinquior eſt mandatod.l.)... VVeſtin pr. ſf. h.t. n. z quem actionem præſcriptisverbis pro- ducere non eſt, ut tantoperè dubites Donell. V Veſ.a. oc.
1XII. Diximus de judiciis perſonalibus ex contractibus ‚iisd; tam nominatis, quàm innominatis, ad quaſi con tractus(a) pergamus. Ex quaſi contractibus originem ſuam ducunt actio negotiorum geſtorum, tam directa, quàm contracta(‧,) actio tutelæ eaque tam direct(c,) quàm contracta(⁊,) item actio ex teſtamento(e.) (a) quos alii improprios contractus vocant, Vult. ad pr. I. de obl. qua quaſ. ex contrall. naſc.( b)§. E. I.de obl, ex quaſ.contract l. 2. ff. h. tit. l.y. Ff de obl.& ac. erſus geſtorem, ut ſulceptum negotium ex- equatur, ſuæq́; adminiſtrationis rationem reddar, I.1.L.2. 3. ff h.:. 1I.. fr de O.& eA. 4.,. de R.†. i quid, vel non ut o portuit, geſſit, vel ex negotiis geſtis retinuit,§. 7. I. de obl, eæ quaſ-contract. i.; nide obl.& aci./: 3 de R. †⁴. 2. ubi glo. Bartol,& Dd.
Fb. t.
———— ſ—
—
—
—.—,—

RK.
wedide dt. G pen. ad lre Juemcon. V ung. Vot. zusk quiderthe delle vetlh actumch.
ell. iat. 2. Contr h nss,1,, dr..2 4 cne adiot quemti
nd. Had
Velina actionim ul de(h. Seam ignont
nuncach.
„„Govean.,
2 ropinqvi
1
isverbis po
3, iisc;tam v'ergamd a gotiotum leaquetal Zſe. 1 AAqus Ju kohl, G. 1 gorumed Kk0 A 2 inuit, 8,7 n0. Kd.
1
V
Fhit. Quiequid enim exgeſtu quoquo modo ad eum petvenit; id reſtituat neceſ-
ſe eſt, 11. 2.§. 2. una cum ufuris, J /9.§. fin. /37.§.3.& fructibus, d./§.. Sh.t. Quod ſi, qui negotia alieria gerit, pecuniam in ſuos ufis convertat, maximas ufuras præ- ſtare cogitur, l. 39. verſ- merito, fh t. Ex huius quaſi contractus natura tenetur ge-
ſtor regulariter ob dolum latam culpam& levem, 1 ²3. ibi: negotia geſta, ff. de R. J.lnn ffba.! 20. C. o. Heig. Mynt. V Vel. ad§. z. Inſtit. de oblex quaſ⸗contr: non leviſſi- mam, niſi eo tempore ad negotia acceſſęrit, quo alius diligentior commodiuse- rat negotia geſturus, isq́; eius contemplatione abltinuerit, Ant. Fab. ad A. 1/11. ff.h.t. Petr. Fab adl. 23. ff de K.. au. ¹15. Bocer. 15id.;à Delrio c. 4. Dn. Ericus Hæd. diſß. 20. theſ. 3. Treutl. p. ⁊. diſp. 70. theſ. y. Heig. Mynl. ad§. I. f.h.t. nu. 2o. Omnium optimè Ampliſ. vir Dn. Gorf. Ant. JCtus excellenriſſimus, Præceptor, Præſer ac fautor æ- tatèm colendus in difp. anti Vult. 4. ubi latè& eleganter contrariam ſementiam confutavit, Diſſ. Vult. in diſp. ſcholaſt. c.: ⁷. Donell.-/. com.:5½. Cuiac. in not. lib.z. ſen-
tent. c. 4 Forſter. di/p.:9. theſ.. p.1.& p. 2. dip. 6. heſ 2 lit. d. Treutl p. 2. d ⁵½. 2 R. teſ.
3 lut. d. Interdum tamen ne levis quidem culpæ nomine eſt obligatus, ut cum quis affe tione motus, ne mea negotia diſtraherentur ſe itsgerendis obtulit, 1. 3.§. 9. ff. h. t. ubi Ant. Fab. in rational. Angel. ad§. actionem autem, Inſt. de att. nu. 29. De ca- ſu fottuito non tenetur geſtor ni lua ſponte conventione illum in ſe receperit,:. 22. ffrh.t. I. 13. ff. eo. veluti ſi tale negotium geſtor luſceperit, quod dominus facere ſolitus non erat,!. 1¹.1. 2 2·ff.h.:.ſi ſui lucri cauſa adminiſtraverit, vel aliàs malo mo- re in negotio verſatus ſit, 1.5.. 3. ff.h.t. I. 11.f) ο. Heig. ad§. ¹. I. de obl. ex quaſ. contr- (b) contraria datur geſtori adverſus dominum, ut quicquid geſtionis cauſa ei ab- eſt, vel abfuturum eſt, præſtet§. ‧. I.de obl. ex quaſ. contract...§.penult. l. 10. Ff eod. veluti uſuras, quas præſtirit, vel quas ex ſua pecunia in aliena negotia erogata per- cipere potuiſſer, I./19.§. A.ff.b.t. Et ſi quid utiliter impendit, 1.2 5. ff hit.§ 11. J.de obl. ex quaſi contr. Y Veſ. in par. f.h.t. nu. n. Sitamen domino invito quis negotia eius gellerit, ei ſpes nulla eſſe poteſt fore, ut impenſas etiam utililiter locatas conſe- quatur, l.ult. C. de ueg. geſt. Di ſſ. Caſtren. in d. 1.6. 9. ult. n. 6 qui, neſcio, quo æquitatis prætextu actionẽ fublidiariã hoc ca ſu cõcedit. Niſi fortè urilitas publica diverſum Hadeat, tum enim prohibitionis nulla habita ratione, geſtor expenſa recuperat, Heig. ad§.1. IL. de obl. ex quaſt conir. n. 1⁷. Dominum porrò& eum hic intelligimus, cuius. quidem negotium ab initio geſtum non fuit, ſed ratihabitione eius eſt effe- ctum. At quid audio, dicis, paritne ratihabitio actionem negotiorum geſtorum: Utd: ſi negotium non meum mea tum contemplatione geſtum fuerit, 1.6.§. 6.19. h. t. l. Fo. f. mand. Ant. Fabiin d.! 9. Pacius cent. 2. quaſt. 53. Dn. Ericus Hod. dic. „o. heſ.i9. Donell. ad! ule. Cad&C. Maced. c²⁴) Directa comparata eſt pupillo: e- jusq́; hæredibus adverſus tutorem in hoc, ur rationem reddat, ſuæ adminiſtratio- nis.tutor. z. coutr§. ult. I.de attil, rat. tot. tit. f de tut.& cur. diſtrab.& VWelin par v. 2 In hanc actionem venit id quod intereſt, 1 6. ſide adm. tut.!2. C. arbitr. tut.& aſuræ ſi pecuniam pupillarem tutor in ſuos Vfscon ertetir,er e.Sesanhe. 7. 8 6 7 ¹
— G S

de uſur. pupill. Quin etiam in litem jurari poteſt, contra ipſum turorem, ſi fortè ra- tiones exhibeat mius idones, 1,1. C. de in lit. jur. Bartol. couſ.: o. Socin. couſ. 275.
X el. in par. ſf.h. t. n. j. An etiam ex levi culpa dicit hoc Treutl. p. 2. dis. 9. theſ. 9. lit.
b. neſcio planè qua lege aut rarione vide Cujac. in par. C. de in lit. jur. N eſ ſf. eo. u... Præſtat autem tutor dolum& culpam. Quicquid euim tutorir dolo vel culpa pupillus amiſerit, vel cum poſſet non acquiſierit, hoc in tutelæ venit judicium, /⁷.
C. arb. tut, Et ibi Cujac. in par. Sed quid ſi tutor reus arguatur leviſſimæ culpæ, ee- quid tenebitur: Quod magis communiter rectè negant Dd. Accurſiin A l.7 arbitr.
tut eleganter Ampliſs.& Conſultiſs. Dn. Gorf. Ant. Præcepror, Præſes, ac Patro- nus mihi venerandus ad§. ult. hattil tut. Petr. Fab ad! coutractus. ff. de R.. nu. 129.
Delrio ibid,. c./13. Bocer. c. 4. z. 1. Alciat. a4⁷. 226. fede. J. Vult. 1. Aiſcepe.¹1. Diſſen.
Accurſ.ſibi contrarius ad§. 6.(de ſusp. tut. Cujac. in! 25 fde&. j. Montan. in tract. de tut. c. 39 un. ĩ2. Conf. Donell.. cons. 20. Contra hæredes verò tutorum, ſi a ga-
tur, ne quidem ob levem tutoris culpam tenentur, 1.1. C. de heær. tut. Ant. Fab.:. couj.
12. Henric. à. Sverin. repet. præleckt. c. 1. Diſſ. Cujac./3.06/. 29. Cæterùm hoc hic mo- nendi ſumus finita demum tutela tutelæ actione agi polle, S. ult. I.dæ Attil. tut. ubi Interpp. 6. 2.§. ult. 1. 4. 9 ffde tut& rat diſtrah. ⁵ el. in par. feo. num. 2. Abſurdum enim eſt(inqult IIlp. in A. 1. 9.§. 4.) àtutore rationem adminiſtrationis negotio- rum pupilli repoſci, in qna adhuc perſeverat. jure tamen Saxonico tutores lingu- lis annis calculum adminiſtrationis ſuæ ponere jubentur, Landrecht lb. 1. art. 23. 1. G& 44. E'llb 3 art. õ. cum gloſſ. bed. Weychbild/ art. 49. NM el.in par. f h.t. uu 3. Et hodie quidem per conſtitutionem politicam in comitiis Auguſtanisann. 1548. promulgatam in toto Imperio, ad requiſitionem Magiſtratus tutores qnotannis ſuæ adminiſtrationis rationem ſufficientem reddere tenentur, quam conſtitutio- nem auctiorẽ effecit Rudolphus II. vide die zu Franck furt Anno 177 verbeſſerte Policeyordnung/ub tit. vom Pupillen vnder minderjaͤhrigen/ conſ. Moller. de ſe- meſtr. S.(d) Hanc contrariam actionem Prætor propoſuit,& in uſum inducit,
ut facilius tutores ad adminiſtrationem accederent, ſcientes pupillum quoq; ſibi
obligatum fore ex ſua adminiſtratione, ¹I.: ffde contr ut. act. Quanquam enim ſi- ne tutoris authoritate pupilli non obligentur, ut ibidem Ulp. ait, nec in rem ſuam obligare poſſit pupillum: artamen receptum eſt, ut tutori ſuo pupillus civiliter obligetur ex adminiſtratione ſcil. Etenim provocandi fuerant tutores, ut prom- tius aliquid de ſuo pro pupillis impendetent, dum ſcirent ſe recepturos id quod impendiſſent. Eſſerq́; ipſis pupillis magno damno& incommodo, ſi tutoribus ſuis non obligarentur. Quotus enim quiſq; eſſer, qui ad rerum pupillarium admi- niſtrationem alioquin acgedere, aut in iis adminiſtrandis, vel tantillum de ſuo im- pendere& prorogare vellet? Conſequitur igitur tutor hac actione à pupillo id quod ei propter tutelamabeſt, ⁷.§abeit fde contr tut.act. VVeſem. in par. ffr eod. Quare ſi tutor bona fide, etiamſi res adverſum eventum habuerit ‚litem movit, vel ſumprus fecit, vel aliquid geſſit in pupilli commodum hoc judicio fretus quic-
b quid

litondn.’
deunſ 9 teg,k. elffedn⸗ 0 d düle b adiciun, V 5 cuipzce 14 1 arbih les,acdan
nu V
i. rdi b
Utan. innd, tum vüag
I Fab.nn. hochiem. fltiul. 6. Ablan
atoresiu. 1 1b. 1,anh
vT. ffhmn
dis ann. 1
3es quotum 1l conſtitoi-r
derbeſſe Aloler. u’ r ſumindach In quoqſi uameniml- — in rem um cllus ciili
n res, utplon.
rosidqyu —, ſitutotbe arium admi
E m delwoim-
r par. hral J item mort.
a'fletusqule . oül
quid ejus Huerit, recuperare poteſt, VVeſ.d. loco, Heig. Mynſ.ad§. s..de obt ex quse
contract. Quin& quod contrario iudicio debetur tutori admittit uſurarum accel- ſionem,l.³§.: ffdiit. ubi Ulp. ſeribit, turorem per hanc conſequi pecuniam quam impendit cum uſuris. Quid ergo ſi plus in pupillum impendit, quàm per faculta- tes pupiili licuit, videamus an poſſit hoc contrario judicio conſequi. Et Labeo ſcripſit poſſe ſi tamen expediat pupillo, ita turelam adminiſtrati, ſin verò minus pupillum abſolvi debere, d.². 3. in pr. Sanè de eo conſtat contrarium judicium ad hoc competere nonſpoſſe, ut quis à pupillo exigat liberationem, 6.1 ³. 9. ex contra- rio,ffeo. quemadmodum nec id quod pupillus aliunde, quaàm ex cauſa tutelæ de- bet ſuo tutori in conttarium tutelæ judicium eſt deducendum, d.*. atit. Nam cum hæc actio nou ſit induca, niſi ex neceſſitate& ex bona fide, ne tutori noceat, quod pupilli rem benè& utiliter adminiſtraverit apparet non poſſe, nec debere hanc actionem produci ad ea de quibus eſt integra actio tutori, I. 2. C. de in lit. dand. tutor. Quid verò dicemus de turore qui remotus fuit, tanquam ſuſpectus nunquid contrario judicio ea, quæ impendit in rem pupilli bona fide perſequi poteſt?& poſſe ſcriptum eſt in. 4. ff. d. eit. Nec quod tutela nondum eſt finita, ad rem pertiner, quandoquidem is qui à tutela eſt eodem loco haberi debet, quo eſſet jam finita tutela,& ſicut actiones paritur, perinde ac ſi pupillus pubes factus eſſet, ita& permitrendum ei eſt, ut contrario judicio poſſit perſequi, quic- ei abeſt Julianus in l. 4. d rit. ubi non malè Bald. notat eum, qui ab aliquo actu re- movetur, non ideò perdere jura, quæ medio tempore acquiſivit. Ex quo etiam in- fert Bartol. ſi Prælatus vel alius adminiſtrator impenderit aliquid in adminiſtra-
tionem, à qua temotus poſtea fuerit, non eò minus poſſe eum ſumptus ſe factos
repetere, niũ fecerit in eam iplam rem in qua peccavit, ²² in auth. qui res, C. c§. Eccleſ. Cæterùm quemadmoduw actio tutelæ non poteſt exerceri, niſi poſt hini- tam tutelam, ita nec contrarium iudicium tutelæ, quandiu tutela durat, a ‧. Nec eaim bona fides patitur, ut prius conveniatur pupillus à tutore, quàm tutorem ipſum convenire poſſit. Neque ramen, ut quis contrario turelæ iudicio experiri ofſit llud etiam neceſſe eſt, ut in contrarium pupillus directam tutelæ actionem
cxerceat, led ſufficit ut tutelæ iudicio agi poſſit, licet nondum agatur, 1, 7,§. ulr. de contr. tut. act. Et prælupponit quidem actio contraria directam potentia,& apti- tudine non tamen actu, ut Philoſophi loquuntur.(e) quæ competit iis, quibus teſtamento aliquid relictum eſt, ut legatariis& fdeicommilſariis, 3. ff.de vulg. & pupill. ſubſtit. adverſus hæredes vel alios, quos ex teſtamento, quid præſtare teſtator voluit ad legata& fide comiſſa præſtanda, 9. bæres 4. I. de obl. ex quaſ- conn, ubi Vult. VVeſ. Mynſ. Heig. 15-1 4 ε* quib- cauſ.in poſſ. eat. 1. 9. beres, ff de obl.& ac. unà cum fructibus& uſuris à tempore moræ:i 3.luſura. ffde uſur. lin meoruun, C. in quib. cauſ.in integr. reſtit. ueceſſ. non eſt. tot. rit. C. de uſur.& frutlib. legat.& ſi- deicomm. Quanquam enim(ſi verum amamus) omninò fatendum ſit actionem ex teſtamento, perquam legata& fideicommiſſa petuntur, non poſſe verè& pro-

ptiè dici bonæ idei, quia bonam fidem, cum dicimus, eam ſignificamus, quam al- terum alteri præſtare oporteat,& conſequenter eo demum caſu de bona hde quæ- ri poteſt, quo naſcitur obligatio ex mutua conventione.& qualitas negotii eam interpretarionem fieri ſuadet, quæ fit ex bona fide. At in teſtamentis non conven- tio plurium verſatur, ſed ſola teſtantis voluntas, ex qua una æſtimandum eſt, quid ex teſtamento præſtari oporteat. Placuit tamen hanc actionem naturam bonæ fi- dei in eo imitari, quod pleniſſimas haber præſtationes, quoniam ea procul dubio teſtatoris mens fuit, ut quicquid teſtamento legatum datumve eſt, pleniſſimè prę- 6 ſtaretur, quod idem eriam poſtulat favor ultimarum voluantatum, Dn. Joh. Borch. 3 in er. de uſur. c. 3,. 15. Cujac. in par. Cde uſur.&ẽ fructib legat.& fideic. Donell: ad. 27. 1de act. Mynſ.bid. n. 6. Ant. Fab. in Codice Eab. ad atit. Donell. in tr. de uſur. c.. Nec wihi aliud perſuaſerit Coral. 2. miſcelt. ⁊, ꝓyer U.1.& tot. tit. C. de uſur.& fruc le- g it.& fideic. ubi ſcriptum eſt tam uſuras, quàm fruẽtus, live legatoru m, ſive fidei- commiſſorum deberi à die litis conteſtatæ. Quod& Iulianus ſenſiſſe videtur:- in 1. 91.. ult. de legat. i. Id enim omnimodò ſicaccipiendum eſt, ſi mora non præ- ceſſerit, moram porrò ante conteſtationẽ per interpellationem tempore& loco congruo factam poſſe contrahi quis ignorat arg ejus, quod non valdeè diſſimiliter ſcriptum eſt in l. 25. S,ſ aute, ff. de petit. her. quod& Accurl. benè vidit. Nec dixeris quorſum igitur pertinet, quod Impp. toties reperunt in tit. C. de uſur.& fruct. leg.& fideicom. uluras& fructus non deberi niſi à dieflitis conteſtatæ. Hoc namque cave, ideò Imperatores reſcripſiſſe,& Julianum reſpondiſſe exiſtimes ur excluderent: tempus moræ, quod præceſſerit conteſtationem, ſed potius ideò Imperatores meminiſſe litis conteſtatæ ut tempus mortis teſtatoris excluderent: id eſt, ut fi- gnificarent non ab eo die, quo teſtator deceſſerit fructus aut uluras legat.& fi- deic. deberi, ſedà die moræ, ſive illa contracta ſit, per interperllationem extraju- dicialem ſive ſaltem per litis conteſtationem. Vix enim eſt, ut non ſaltem moram
Illud obiter addo, in eo valdè labi Bartol. iu /3.§. fin. f.ex quib. cauſtin poſſ. eat. quod exiſtimat heredem obligari creditoribus hereditariis ex quaſi contractu. Obliga- tur enim heres, non quod cum illis quaſi contraxerit: id enim ſi eſſet, heres à cre-
ditoribus procul dubio actione ex teſtamento conveniretur, quod tamen nullibi
b jura noſtra tradunt: ſed quod in locum teſtatoris ſit ſubſtirutus, cujus nomine omnia iura obligationis& actionis activè& paſſivè in ipſum transfunduntur, tot.
tenetur defunctus, ita& heres eius, Vaſq. de ſucceſſ. creat. 1ib. 2.§. 2 9. aum. 4 9. Vult. Heig. Vel. Mynſ. ad. eres J. J. de obl, ex qu. contr. Alia longè cauſa eſt legatario rum, illis neque defunctus fuit obligatus, neque heres obſtrictus ſine aditione. At ſi adierit hereditatem ex quaſi contractu obligatur pe?.§. ⁷. InN'. de obl. ex quaſi sontract. ubi Iuterpp- b 1
63. Ex
. 8— 3232. —————————
heres contrahat, cum litem conteſtatur. Diſſ. aliter Jaſin l ervo logato, y de legat. ¹‧.
tit. Cut act. ab hered.& cont. hered ancep. quemadmodum itaque ex vero contractu

quamd.
equx. Sotü eam V lConen. neit, quid ddonai. V deuldoda iſhmene. Joh Bara V Donella de alun
6 0 V p, vetdi- V evidetut. Manonph. pore R&bo
ediſimim
Necdhta » Frlilag „umquece —xdludeten =lmperaon a id eſt, oii elegat. K gewenar a ltem moum 3 Fdeeg — oſſegt. qut rtu. Oblxr A helesacr
„ amen nolh
— Jjus nomir
= nduntutm
to contudl um. 46 vo
Aeltlegum
aditione. eohher hu —
6
XIII. b Exquaſi quoque contractibus deſcendunt tria illa zudicia, fi- nium regundorum, famil. erciſc.& communi dividundo. Quæ vulgò diviſoria, declaratoria, duplicia(4,)& mixta appellantur. Cave tamen eo ſenſu hæc judicia mixta dicas, quo Dd. vulgò(b.) Alias tenendum eft mixtas actiones, in jure noſtro non uno modo dici(c.)— b b ſ(a) ldeò ſic dicta, quod in his unuſquiſq; litigantium actoris& tei locuin ſuſtinet, ſ..§5, om. div.& par eſt omnium cauſa, 1.:5. f. de jud. Evenit enim ut u- terꝗ; litigatorum partem à ſocio in re communi petat,& viciſſim pars ab eo peta- tur, ut illa parte actoris, hac rei vice fungatur, 1. ⁷. fin. regund. 132. S. ult. f de O.&; A.& ibi Giphan. in lectur. l.2 1. com. div 2.§.½. l4.§. 4. ff. famil. erciſc. Heig. ad §. 20. I.de act. u. a. I eſ.in par. ff fam. erciſc. Hoc tamen vide ut intelligas primò ra- tione initii ante ſeilicet quam iudicium eſt conſtitutum. 2. ratione arbitrii& vo- luncatis partium. 3. ratione effectus, quia non minus reo quam actori ex rebus hereditariis quid obvenit Gomez. ad§. 20. uu. 36. I. de act. Alioqui ſi iudieium iam ſit conſtitutum, conſtat ne in eo fiat confuſio, non utrumꝗ; eſſe actorem& reum, ſed eum iudicii actorem, qui ultrò has partes ſuſcepiſſet,& ad iudicem prior pro- vocaſſet, d.l in tribus ffde jud. Quod ſi ambo provocant ſorte(ad quam iter, ubi pat omnium ius eſt, I. 2. C. commun. de legat.) per taxillas res diſcerni ſolet, uter a- ctor eſſe debeat, ſ. ⁴π. de jud. Ut ſummatim dicam, ſi proceſſum iudiciorum in- tueare diſtinctus etiam eſt in his iudiciis, ſicut& in aliis,& actor à reo,& reus ab actore. Sin attendas merita horum iudiciorum negari non poteſt, utrumq;& rei & actoris locum obtinere.(b) ad§. 20. J. de act.& ad. 23. I. O. off. iud. Docent enim eò hæc iudicia mixta& eſſe& dici, quod non minus in rem, velut alii ma- lunt, magis in rem ſint quam in perſonam, pet dictos textus adde W eſ ꝛu par. f. ſin. regund. Cuiac in par. C. eo. Giphan. ad! 37.§. ait. rde O.& A. Sichard ad rabr. C. fam erciſo. Treutl. p.:. dufp. 19. theſ.:. ſed mihi longè alia mens eſt cum Donell. a4 d. §. 20. Inſt. de act.&1r. com. 27. Ant. Fab. 20. con. 10. quibus cum ſtatuo hæc iudicia à potiori& principaliori feu primario ſuo fine revera eſſe perſonalia, cum ex obli- gatione ſint,& propter perſonam dentur atꝗ; intendantur, l.,, E. fin. regund. l.2 9. in princip.& S. 4. ff. de uſucap.l.1.§. C. de annal except. Conf. Myni. Heig. ad a.§. 20. l. Ae att. Sic enim iudicium familiæ erciſcundæ non competit propter rem ſimpli-
citer& primariò, ſed propter communionem hereditatis, Iquæ inducit vingu-
lum obligationis, ut alter alteri teneatur de dolo, de culpa in ea commiſſa, adeoq; de ipſa dlvidenda hereditate,§. item juris, I. de obl æx quaſi contr. Inde etiam obli- gatio ex ipſa re appellatur in!. furioſus, f de oblig.& act. aliter: datur hæc actio non principaliter propter rem, ſed propter coheredem dividere nolentem, aut malè in communione verſantem, ſeu quod dolo poſſidere deſiit comtinet tamen quod

quod non nego hæc actio reales præſtationes, ſed illæ perſtationes cauſam ſuam non tam habent propter jus in re, ſeu iplam vem, quam propter obligationem, quę deſcendit ex adverſarii denegatione, ejusq́; ab initio communionis præſumptivè generatione, ut ita res ſit cauſa remota,& line qua non, non tamen principalis, fi namqꝗ; non poſſideat hereditatem, vel rem hereditariam, quam dividere intendo neq; dolo fecit, quò minus poſſideret, neq; lucrum quoddam ex ea re hereditaria, apud eum reſideat, cum iplo agere non potero, cum materia, ex qua naſci poſſit obligatio& actio nulla ſubſit. Er quid dubitamus, hæc judicia dicere perſonalia, ſunt enim ex obligatione, d.¹. 26.. de O.& A. ſi ex obligatione, utiq; in perſonam, iiem a. S.omnii:. Ide act. quia propter perſonã comperunt, d.§. idem juris, I. de obl.
ex quaſi contr. Inde eſt ut judicium fam. erciſc. non aliter locum habeat, quàm ſi&
actor& reus in eadem hereditate ſint coheredes, d.§. ztem juris, Iuſt. de obl. ex quaſi coutr. Quod igitur faſſus lum etiamnũ fateor hæc judicia habere aliquid admixtũ, quod ſapiat naturam actionum realium, ſed inde fieri tertiam ſpeciem, ex utroque genere conflaram, hoc verò pernego arg. d.§, omnium, I. de act. ubi Donell.& In- terpp.(d) vide Vult. Heig. Mynl. ad a.§. 20. 7.de act. Donell. bid. ad a.§. Zanger. in tr. de except. c..n. 9. Giphan. ad! 39.§. ult. ſ de obl.& adi.
L XIV.
Actio finium regundorum ſa) eſt actio perſonalis(5] ſtricti juris(c,) quæ competit domino(A) prædiorum ruſticorum(e) ad- verſus confines(ſ,) in hoc ut limites() ad ſuam rectitudinem re- ducti diſtinguantur(h.) b b
(a) quæ etiam finalis quæſtio, ſ. ¹..h. t.I. 4.5.5. C. eo. jurgium finale dicitur, I pen. C. eo. origo hujus actionis eſt antiquiſſima, deſcenditq́, ex lI2²- tab. I. ult. f fin. regund.& cum de finibus regundis tractet, agitur enim hoc judicio, ut fines ad ſuam normam dirigantur Donell. a4§. 20. 1.deadt. non immeritò hoc nomine eſt donarta, Donell. 4. loco.(c) non directis tantum,§. 7. 1. de. judic. ſed cæteris etiam jus inre habentibus, ut emphyteutæ uſufructuario pignoris jure prædium poſſi- denti, I. 4§. 9. Fh.t. Weliin par. ſf.b.:. u.). Vult. ad§. 20. 1.de act. u. 26. c. un.§. rei au- tem, de in veſt. de re alien. faci.(d) ubi Cujac. 1.2. l. 4. fht. Nam in urbanis diſpli- cuit, d 7. ½. S. ſin. W eſtin par. ffeo. Vult. ad§. 20. L.de act. Donell. 9. com. 11. quæ non
ſunt confinia, ſed vicina& communibus parieribus ſatis diſcriminantur, Mynſ.
ad.§. 20. I.de act num. 4¶2ꝙ Weſ.d. loco. Et hoc judicium non ad res tantum modò corporales pertinet, ſed etiam incorporales cujuſmodi ſunt juriſdictiones. Hujus namqꝗ; actionis beneficio innixi, rectè experimur, ut ponantur limites, ut ſeparen- tur territoria, Mynſ. cont. 6. obſ. 25.& ſeq. Bartol: in l. 15.§. ult. ff. eom. div. Hic quæ- ſtio occurtit minimè ſilentio tranſigenda, ſ Cajus occiſaus reperiatur in cõfinio duo- rum territoriorum, utrinam de hoc homicidio cognitio competat? Bald. in l. 19. ff. com, div. Laln par. ſf. eo. ad utrumque magiſtratum hujus rei cognitionem perti-
nete

ſam la oneman eluwpa incipali ete ntena herecdian naſci dol V perſoma aperlonm urls, Ideh t, qudmut roblex u b lid admusi exutroqu V donell.&h. 4,§ Lang
(P) Krä
Sam(eja.
2dinemte
c nale diciu,
—b. Aulr , ut hnesi . nominel — rteris etin dium pol
In.§.i
danisdiſſ m 1I. quæra a nrur M — uum wodd nes. Hoſb —, ut ſepuer
9. Hic que- n düniodh
d. i! of
nenn Jell nele
8
nere ſentiunt Aſt. Innocent ade ſaper eo,. 2. verſ.ſtautem de ila ext.de parochiis& alienis parochianus, Joh. Schneid. ad§. ule. ⁴e J. N. G.& C. ſcribunt ad illius magi- ſtratus ſuriſdictionẽ homieidium illud ſpectare, in cujus territorio capite incum- bit occiſus, arg:1 4 4. f.de religioſ.& ſumpe fun. in quam ſententiam etiam inclinat ZLanger. iu tr. de except.. 2... u. ꝗo. nec ab ea procul recedit, Niell. †ρ. feud. 1. c0- roll. ult Nobis Cyni ſententia non videtur improbabilis, ut ibi intelligarur homi- cidiu mcom miſſum, ubi homicida ſterit,& conſequenter in cuj us tereorio ſtetit, homicida ejus quoq; competens erit juriſdictio. UIbi enim quis deliquit, ibi& pu- niri debet, tot. tit. CQ.ubi de crim. agi oportet, ibiq, Dd. Quarre ſi incettam lit qua in parte, nec illud conjecturis oſtendi poſſit, hòmicida ſteterit, putarem utrumque magiſtratum utriuſque territorii animadvertendi poteſtatem habere, arg. 7. 2. 9.
praterea, ſf de aq.&s aq. pluv: arc.! pen. ff. pro ſoc. 1 19. ff. com, dio. Zaſ. in pr. d loc.(f)
confines hic accipe, quorum prædia ruſtica continenter coniunguntur, 1. 4 ν.†„.! 6. fr.h. t. NM eſ. in par eo.(g) Sunt autẽ limites in multiplici differẽria alii Landgraͤni⸗
tzen/ Landwehren/ Jagt/ Ampt/ Feldgraͤnitzen/& cõſtuuuntur velab homine, vel
narura illo caſu, ut homines ita& termini ſunt obnoxii varierati f./ 2. fr h.t. ut quan- do lapides inſigniti, arbores ſignatæ reponũtur. Hoc verò immutabiles, ut ſunt fu- mina, rivi, foſſa, aggeres, montes vallæ, viæ, vide Maſcard. in tr. de probat. com. 593. n. 4 4. Mynſ. cent. 6. ebſ. 25.(h) non enim hac actione agitur de finibus primm conſtituendis, ſed conſtitutis regendis, hoc eſt, ut ſi amoti ſuo reponantur loco, ii obſcurati priſtino lumini reſtituãtur, ſi fatali malo perditi novi, ut collocentur /2. §..1.z.§. 1. ff.h.t. 11.3. 4. C.eo. I. 23 ff. de term. mot. Mynſ. ad d.. 20. I.de at. Coraſ.in- par. ff.h.t. u. j. Sunt præter hancactionem& alia iure noſtro prodita remedia, qui- pus finiũ diſtinctio aptè munitur Conſtantinus enim Imp. in 7. 4. C. bic, conſtituit, ut qui poſt delatam finium regundorum quæſtionem non expectata iudicis ſen- tentia partem fundi alieni uſurpare auſus fuerit, non ſolùm id quod petebat, amit-
tat, ſed(quò magis unuſquiſque contentus ſuo rem non expetart iuris alieni) qui
irreptor agrorum in lite ſuperatus fuerit, tantum agri modum quantum adimere tentavir, amittat. Secundò in eos, qui terminos ſtatutos eiecerint, vel loco move- rint, pœna 50. aureorum pro ſingulis, quiturbari ſunt limitibus fiſco numerando- rum ex lege agraria conſtituta eſt, cuius actionis exercitium cuivis patet, 1 fin. ff. de term. mot.. V eſ.in par. ff.ſnegund. n. S. Schneid. in tr de adt. fin. eg. n. 1.& 2. Mynt. ad d.§. 20. J. de at. Tertiò& criminali iudicio eos qui peſſimo facto terminos fi- nium cauſa poſitos propulerint, nos perſequi poſſe, D. Hadtrianus reſcripſit, 1 2. ff. Ae term. motu. De pœna tamen modus ex conditione petſonæ& mente facientis ſtatui poteſt. Paul.lib.j.ſeut. tit. 16.& lib..tit. 22. S: in. ubi ꝑuiac. W eſ. in par. ffihos tit.n. g. Neque verò hæcactio criminalis civile finium regundorum iudicium tol- lit: ſed qui finium regundorum egit accuſare termini moti reum valet,& contra, f.4.§. 4.ffht. arg. S.1.I.adl. A3. S. 2.Iſi quadr paup. dicat. Sanè iure Saxonico aliter cautũ legimus, eo enim iure, ſi quis civiliter egerit, fruſtià criminaliter poſtea age-
P 2 re ten-

re tentat, Wenn eim heinliche ſache Buͤrgerlich angeſetzt wird/ ſo kan man als dann darauff nicht wider peinlich klagen/ gl. ad Landrecht lib. ³3.art. 43. u. I. adde lib. 2 drt. 10. G I1rlib. 3. art. 19.
LXV.
Cùm autem hoc agitur, ur fines ita diſterminentur, quæſtio
illa prima occurrere ſolet, quo loco hactenus termini ſint obſerva- ti& poſſeſſi, quam ad rem probationes ſunt producendæ(a,) pro- bantur autẽ termini tum aliis modis(,) tum verò veteribus mo- numentis(c,) teſtibus(a, libris antiquis(e,) aliisd; inſtrumentis C) item per ſcripturas antiquas(½α,) per receſſus& conventiones, in quibus deſignati ſunt fines(bh.) Tollitur verò hæc actio ſpatio 30.annorum(i.)
(a) 15. C.ſin. regund. in c. 3. de probat. quam verò in terminis probandis gra- vitet controverti ſoleat, nõ ignorant illi, qui rebus forenſibus quotidie operam na- vant,& ea de re graviſſimam aliquando controverſiam inter E piſcopum Würz- burgenſein,& Abbatem Fuldenfem extitiſſe refert Mynſ. cenr. 6. 5ſ. 327.(b) de quibus latè diſputant Guid. Pap. quæſt. 193. Bald. conſ. 4 ã. Laudenſ. conſ. 32. Ma- ſcard.in tr. de probat. vol.:, concl. 595. Nellin par. ffih. t. nu. 7. Hieron. de Monte in- er. de fin. regung. c. 7.& 7**³e.(c) Lir. ffb.t. Weſemb. in par. ff. d. loc. u. 7. auiuſmodi ſunt foſſæ, lapides, arbores, Mynſ. cent. 5. o9) 20.n. 3.( d) c. cum cauſam, text. de pro- bat. arg.. 12 Fh.t. Mynſ. Heig. ad§. 20. I.de act. V Veſ. d. loc. ſufficit autem ur teſtes de auditu& fama publica terminos ita fuiſſe obſervatos deponantV Veſ.a. loc. Cuiac. 5. 06,30. Mynſ. d. cent. 6. o9ſ. 26.& ſeqa. Meminerit tamen iudex ſenibus, eumpri- mis in hoe iudicio ſtandum eſſe,& magis ipecificè deponentibus, de finibus fi- dem adhibendam, c. quoties. de teſtib. argum. l.“, ff. de aq.& aq. pluv. aroend. Bald. d. conſ. 44 J. Socin. ſen. conſ.96. prolixè& eleganter Maſcard. de probat. i. coucl 9 5. Mynſ. cent. 6. o. 26.(e) d. c. cuns cauſam, ext. d⸗ probat. Maſcard. d loc. in quibus termini ſunt deſcripti Joau. de Amicis conſ.2 J. nu. 17. Hieron. de Monte in a.trac:. 2.5.(f) antiquis ſcilicet a.c. cuus cauſam, ext. de probat. Mynſ. d. loc. Hieron. de Monte a. e. Et melior eſt probatio per inſtrumenta facta, quam per teſtes, ſi cre- dimus Purpur. conſ. †2 9. u.2. Cacheran. conſ 24.n. 5. Quando verò inſtrumenra me- reantur notam antiquitatis in probationum campo inter Dd. non convenit. Nos diſcretioni iudicis rem omnem committimus collegium Papienſ. conſ.⸗ 7. ubi de- ſderans cumulum allegationum offender plus ſatis, Conf. Molin. in canſuet. Pari- Reuj.it. I,§.! 2&i. Diſſ. Cravet. de antiq. temp,ꝓ.;1.n. 2.(b) Bald. couſ. 16 1.1b. 5. uu.g. MHieron.de Monte A. loco.(h) vulgo Abſchied/ Bezirck Brieffe/ Sichard. conſ.1. uu. S. verſ:ſecundo, fol.: ½Q2. propter difficultatem probandi, admittuntur uoque indicia& coniecturæ, a e. um caſam, de probat, Hieron. de Mont. c. z. Sulfcidme
enim
*—— ——

fention dio ſpan
bandi 34 V 5 operamu. V Dum Wün.
N2.(b)
den e.N re Monten
r- huiuſmoc rext dt 1
n urteſtesèt Ja.loc. Cuu.
1
Ae finibust Sroend. Dal 1. concl;39,
— W. in qub Sie in Anb
„ Hierond eſtevſick Aumenrame S venit. No yrobich⸗
yſuet.
— 2663 uh. a ard. un n hulr
8
tnim
quæque Pancir. co⁴⁵ſ.:90. u. 22.(i) leult. C. h. t. l.. S. 1. C. de aunnal except. Cujac. in par: f.h.t. atque ita directò huic actioni præſcribitur. Cæterùm ſi quis alieni fundi partem bona fideſpoſſidens 10. annis inter præſentes, 20. inter abſentes, uſucapiat per conſequentiam, ſeu indirectò actioni quog, huie preſcriptum intelhgitur, 7. 2.
enim leves probationes, c. cum olim, de cenſ. Burſ conſ. 233 uum. 12.& adminicula
§. 4.1 7.§.=.. pro empt. Bald. in tr. de præſcript. p. 4. quæſt.:4. Portò quæ dicimus de
præſcriptione ad rurbatos tantum privatos fines pertinerc ſcias, longè namq; ali- ter ſe res habet in terminis parochiarum, diœceſium, provinciarum, regnotum,& ſimilium, quibus non præſcribitur, ſi ꝗe iis conſtet, ſi verò de iis non conſtet, præ- ſcribitur iis quidem non tamen ut limitibus, led ut ſolo proprio,& conſequenter jure proprietatis non jure finium, c. ſuper eo⸗de paroch c. licet, e. inter, C. quæcunque, quæſia. Hieron. de Mont in.tr. c.75. Pariſ.de Put.de finibus, c. 7. Heig. Mynſ. ad 9. 20. L.de act. Mynl. cent. 6.o5. 2SA.
LXVI. b
Familiæ erciſcundæ(a) actio eſt perſonalis(5) bonæ fidei u-
niverſalis(c,)&competit cohæredibus(d,) ut dividantur(e) res in hæreditate exiſtentes(f.)& perſonales præſtationes hine inde præſtentur(G.) b
(a) familiam veteres hereditatem appellabant. Sic enim 1. 12. tab. habebat proximus agnatus familiam, hoc eſt, hereditatem habeto, 1. 19. G.r.
Hdc V. S. Hoc loco ad res hereditarias refertur, non hereditatem ſeu iplum jus he-
reditatis illud, ſiquidem diviſionis eſt ineapax, 15. ſ. de K. V. I. 1.§. i.ſf.de rer. dtviſ. VVeſiin par. ſfh.i.n. 2. Erciſcere verò antiqua voce ſignificat dividere, V Veſ in par.
fth t.n. 2.(b Interpp. a4 a.§. 29. 1. Difſ. Tteutl.p.⁊. 4,fß. 19. cheſ.g.lit.9.(c)§. 25.
T.h..& ibi MynſHeig.& Dd. †½. C. fam. erciſc. 13. C. comm. utriuſq, jud. VVeſemb.
Cujac ſf h.t.(d) l.. ubi Bala.in pr. ſe h. t. l.2. l.heredes,§. de pluribua, ff. pro empt.&
magis etiam quàm petitio hereditatis, quæ tantum à parte agentis primariò uni- verſalis, 1.1.§.-.ff. ſi parts her. petat. non etiam rei conventi, 1.¹0. ff.de petit. her. Cauſa, inquam,& titulo rantum eſt univerſalis, non perſecutione ipſa ſive fine: hæc verò actio non ſolũm titulo, ſed etiam perſecutione& ſubjectoeſt univerſalis, Cynus, Bald. Salicet. in 1. 5. f h. t.(e) quoquo modo& quoquo jure coheredes extite- rint ab inteſtato ſive ex teſtamento, l. 55. ff. oc tit. l.: ¼α. num. J. ſive plures ſint, ſive pauciores, l. 2.§.”.I. 25.§.1. ff. Het. Nam& unus& plures ex pluribus coheredibus ad diviſionem provocare poſſunt, cæteris exiam invitis, 45. Ff h.t.. 2.§ pen. ff. eod. Quod ſi actor negetur eſſe coheres, actio moveri nequit, led prius de qualitate perlonæ coheredis cognoſcatur, oportet, I'infin. frh. t. l. C. de ord qud. Donell. 1. com. 23. ad. 20. Jde att.(f) hoc enim petitur in hoc judicio,& ad id agi- tur, ut officio iudicis diviſio expediatur, 1. I. 2. 31.25 ffh.t. VVebin par ffeo. uu. ut cautiones de evictione eiusque damno communiter fere ndo præſtentur, 1. ²5. Ö. Lalle.“
—
*
ken.

8
pen. h.:. u. 6. Quia verdò in hoc iudicio judicis eſt in id incumbere, ut pro rata eol- latis in cõmune iis, quæ à parenribus ad liberos pervenerunt,& collationi ſunt ob-
noxia, res hereditariæ dividantur: l.pen f h.t. l.41. 25. C. eo. Hinc quæritur, an ſum- ptus ſtudiorum cauſa, veluti alimentorum, librorum gradus puta docturæ, à pa- rente ſubminiſtrati conferri debeant? Et negativa ſententia, ut eſt communis„ita Vera,& ſtudioſis(ſine quibus nulla diu Relpublica ſubſiſtere poteſt, Panorm. ad
e. ult. de jud.) digna, l. 5o de reb. cred. ubi Coſtal. KRebuff. privilog. univerſ.[z. nu. 2.
& ſ**. Schneid. ad§. 20. Inſt. de act. P. Gregorius S&yntag. ę: num. 2. Fach. 5. contr.„. Cothm coun. 3.u. 27.& y·. Hartm. Piſtor.. quaſt. 19. latè Daſſel. ad conſuet. Lune- burg. art. 19.2.15. uſq; ad n. 3 ½. Rutg. Rul. ¹. J. c.: 2. n. 22. de interrog. Thomingius quæſt. 32. u. 7. Ad limitationes tamen ſequentes attende. Quid enim ſi filius ſum- ptus malè collocarit,& in improbos& malitioſos converterit? Bart. u. ¼. Bald. ⁷ 5. Jaſ. num.3. Dec. uum. 7. ad autb. quod tamen, C. de collat. Fach.i coutr.. Hartm. Piſt. 7. quæſt. 19.n. 7. Schneid. ad a.. 20. 1. de act. Quid ſi filio bona& facultates aliunde ſuppetant, eorumq́; adminiſtratio ſit penes parentem, nec ſatis conſtet, utrum de ſuo, an verò de bonis filiif ſumptus pater ſubminiſtraverit, l. Neſennius 3 ½. rb. veriſimile eſſeff. d uegbe, geſt. Barin d. Neſennius, Rebuff. de privileg. ſcholar. privil.
Js circ. in. Coſtal. in d. l. Veſenniu, Ihomingius deciſ. 32. u. 12. in ſin. Garſia. de ex-
penſ.&& meliorat.§. 4. nu. 2. Menoch. iib. 3. præſumpt. 30. u. 2 g.& lib. a præſumpt. Dn.
Ericus Hœd. Aismρ. 20. theſ. 23. 191.„. 2. Hartm. Piſt. u. I. quæſt./9. nu 6. Fach.I. contr.
53. Anton. Fab. decad. 22ꝛ1, err. 7. hiſce rectè caſibus cum citatis Dd. collationis oneri
ſubjacere ſumptus ſtudioſorum cauſa factos dixerim. Vide VVeſ. couſ. 0.. 2. Jal.
in auth. quod locum,(. de collat. Schneid. ad§. I. de ac. Diſceptandum hoc loco&
illud in medium proponam. Quid ſentiendum de conſuetudine paſſim in Ger- mania recepta, qua frater natu major bona dividit cõceſſa optione minori, utrum
c jure civili deduei poſſit? Quod ſi negaveris, meum calculum quoque adjiciam,
vide§. 20. J.de act. ubi Interpp. I. 2. icom. div. ubi Bald. Bar. VVeſ.in par. ff.h.t. n. 16.
Geil. 2.96116. nu.1½. Menoch. 2. de arbitr. jud. caſ.: 2 4. Tiraquell. de jur. prim ogen.
c. 6°Quamvis jus canouicum hic aliud ſtatuat, c.:1. de paroch.& jure Saxonico illa
conſuetudo dilertè ſit comprobata, Candrecht ¹b. 3. art. 29. ibi.: Da ſoll der elteſte
theylen/ vnd der juͤngſte kieſen/ Coler in er. de proceſſæxec.p.⁊.c. 3.z. 40.(g) omnes
mobiles& immobiles, ſive in ipſa hereditate inventæ lunt, ſive occaſione here di-
tatis acquiſitæ,? 9. 9. 10. 11.12. famil. erciſc. non tantùm defuncti propriæ, ſed etiam
alienæ, quarum tamen ad heredes redeat periculum, A7,9. 10. 1.2y.§.!.1.47. Ff h. tit. nontamen nomina, quia ipſo jure ex l. 2.tab. 1. dividuntur, /,2.§. fin. l. 4. ff.h. ttt. 7.6. C. eo. Gotin!.25.§.i¹.f.h. tit. non obligationes individuæ,!.2.§.9. G. O: fin. x h.t. non noxiæ res, veluti mala medicamenita libri improbatæ lectionis, nec res erimi- ne aliquo, ut ſacrilegio quæſitæ, d.1.. 5.z.&. 2. ffi.t. V Veſ. in par. ſy.h.tmum..(b.) teſte enim UIlp. in litem habeo 22.§. peu. ff. b. tit. hoc iudicium conſtat ex duobus: id eſt rebus& præſtationibus perſonalibus. Præſtationes autem perſonales trium b 4 junt

tpro nn. noni ſunr d. Itur an ſon. V SCturæ, Ad V mmuni u ) „DLanom. b derſ.(3.. h. Jeun, 1 onſuet. Iu. 2 Thomi 1 rliflias lon. n.4. Bald b Sf. Haum. Itates alinn Deet, uttux nius 34, holar. vnn ¹ Garſia. 4,9 orsſumytl 8 Fach.canf Slationisohs -.Zo.p,29 =n hoclocoi „ aſſim ine. eninori unn Sque adjiem ar. frhhn! jur primii — Haxonicol ſoll deraii 9(9) omte 3 ſione her „ riæ, ſedeiu 1 47 Fln * n.14 fan So Suth necrescin e num.) ‚atexduohn — ſorales mun 8. 1
4 4
funmt generum: aut enim lucri aut damni aut impenſarum nomine inducuntur.
Lucriut ſi quid ad unum ex heredibus ex re communi redundarit id cum cæte- ris heredibus commune faciat, 1 19. ih:tit.§.3. Ide oblig. ex quaſ-contr Damnii, ut ſi quid damni dolo vel culpa unius heredis rebus hereditariis lllatum fuerit, id eæte- ris pro cuiuſq; portione reſarciat, 1. 4. 1.16.§. 2. ff.h.:. l.2 5.§. 26:f eo. Impenſarum verò, ut ſi quæ impenſæ in res hereditarias ab uno herede ſint inſumptæ refundan- tur has enim eum recuperare æquitatis ratio omninò ſuadet, omnia enim lucra, omnia damna inter eos debent eſſe communia, 7.19. ffrh.:.§. 25.1. de obl. ex qu. contr. 1.4.§. 1. F. com. div. 1. 15.§.5 1. 39. ff.b.t. VVel. in pnr. ſ. h.t. Cuiac. in par. C.&o. 8 LXVII. Proxima ſuperiori eſt communi dividundo actio(*,) quæ èſt actio perſonalis bonæ fidei(b) comparata iis(c,) quibus quoquo modo res eſt communis ,) ut officio judicis res dividantur(n)& quod alterum alteri præſtare oportet, id præſtetur(ſ) 5
(a) I. 20.§. J. f. fam. erciſc.§. 20. I. de act. Differt autem in eo, quod hoc iu- diciũ datur ad dividendas res ſingulares, illud verò ad res hereditatis,& quod con- ſequens eſt ad univerſales, rurſus hoc iterari poteſt: illud nequaquã niſi cauſa co- gnita, d. 7 20.§. 4 fam ercil. 2. ffacom. div Heig. Mynſad§. 20..de adt. n.. VVeſ. in par. ffeh.t. n.1.(b)§. 29. 1de alk..3.§... 4. ff eo.(c) directa competit lolis dominis rei corporalis, I. fh:t. VVel in par. ffeo.n 3. utilis verò datur emphyteutæ, 1.7. ig- pr. ff b.t· Vaſalls ut& bonæ fidei poſſeſſori,d. 2.².§. ö.& ſeq. ff. h.t. cæterisq́; ius ali- quod ſibi commune habentibus,. ff. de ad pluv s æſt. V Veſem. d. loc. Mynſ. ad d.
§. 20. Jde aft.n„ /.(d) l.1.! 4. S. ult.. 29. ffh.t. ſive ex locietate puta tractatu habi-
to res communis facta eſt: ſive ſine ea, veluti ſi inciderimus in communem rem,
non ex propoſito, ſed potius reipſa, adeoq́; inviti& ignorantes, ut linge mihi&
tibi, tem datam legatamve eſſe vel donaram,§. 3. I. de obl. ex quaſi ceutr.& ibi In- terpp. I g. fpro ſocio, Vult. Heig. Mynſ. ad§. 20. I.de act.(e)§. 20. Iuſt. h.§. J. I. de ofr iud 1.6. S. 1o. ff.h.t.l.. 29g. 4.§. 3. h.tit. neque enim in communione quis mane- re tenetur invitus, ne quidem conventione in contrarium inita, lnulla 70¹f.pro ſoc. Iſn. C. com. divi.:ff fam erciſc. 1. 14.§.2. ffba..74. ubi Bart. ff pro ſc. Heig. d. loc.
n. 27. V Vel. in par. hic u. y. Videmus tamen hodie incer illuſtres perſonas obſervari
id ſæpius, ut nulla fiat diviſio, ita ut ex tribu⸗ ftatribus Comitibus, vel Baronibus unus matrimonium inire poſſit, reliqui verò cœlibem vitam agere,& in commu-
nione bonorum cum altero fratre permanere compellantur, ut teſtis eſt Zaſ. ad
§.20. 1.5. n. 12. G 15.(f) Hinc fructus percepti acceſſiones, cautiones, I. 1ü. in ſin. fk h. tit. dolus, culpa& im penſæ in hanc actionem veniunt, 1. 4,§. boc ſudicium, l.. ki&an pr,2s.ffh t. l ff. pro ſsc. Quod ſi fortè in hereditate, aut re communi quis pro parte coheredis, quid negotii geſſiſſer cum potuiſſet rem gerere pro ſua tan- tum parte, non com. divid. nec fam, erciſc. actione, ied negotiorum geſtorum ex-
periun-

erciſc. l. 40. ubi Anton. Fab. in rationalſf. de negoi geſt. Nel.in par. ſrh.t. u. 4.& fieri non poteſt, ut cum alterutra illarum concurrat actio negot. geft. Cujac. d. 0co. Bronch. cent. 2. aſſert. 13. Donell.:1¹. com. 23. Diſſ- nonnulliper!. de negot. geſt.& l. 15. C. fam. erciſc. ſed vide Pacium ceut. 2. quæſi..
b LXVIII.
In perſonam quoquciactiones ex ſua juriſdictione propoſitas habet prætor: veluti actionem de pecunia conſtituta, ſeu conſtitu- toriam(a,) quæ competit ei, cui conſtitutum eſt(5) adverſus o- mnes(c,) qui quod debitum erat(A) pro ſe(e,) vel pro aliis ſe ſolutos conſtituerunt /.) Hoc autem intendit actor, ut quod con- ſtitutu eſt, fiat(5,) aut in id quod intereſt, promiſſor condemne- tur(i.)
(a) l. 20.. de conſtit. pecun. à conſtituendo ſic dicta. Conſtituere vero inter alia ſigniſicat id quod minus firmum eſt ſtabilire& cofirmare: tum de certo ali- quo die, quo quid fiat convenire,& eſ.in par. ſ h. t. u. 2. Donell. Heig. Vult. ad§. S. I. de act. nu. I. Et deſcendit hæcactio ex nudo pacto jure civili ſeu prætorio confir- mato, l.:f..t.L.:.f. de pact,(nam& legitima pacta nuda eſſe planè mihi perſuaſum habeo, Difl. Treutl. p.. dis. 6. theſ.:. lit. e. Quare repudianda eſt illorum ſenten- tia, qui conſtitutum contractum eſſe audent aſſerere, imò pactum eſt, quod iure prætorio, ſeu prætoria authoritate nõ vi interna per ſe& propria&εινεν propter æquitatem,& ad ſimilitudinem legitimorum pactorum non propter negotium, quod ei inſit, actionẽ in factũ producit, quia grave eſt fidem fallere. IIti Ulp. libro vige ſimo ſeptimo ad edictum ſcribit, l..f de conſt. pec. V Veſ. in par. ſ. eo. Cuiac. in
1.5. Ffde pact. Et quemadmodum Prætor heredem non facir,§. 2. Iuſt. de bon. poſſ.
Hoc enim legis eſt: ita nec efficere valet, ut illud pactum habeat formam contra- ctus, quod neque lege, neque natura eam in ſe continer, I. 27. ffde V. O. Bocer. ad Icontractus, de R. ſ. Cuiac. J. oc. Donell. ad§..&;· 9. luſt. de act. u. 2. Diſſ. Harprecht.
ad.§. b. ‧.de act. u.. Jal. ibid. Fortun. in legitima,f de pact. Diſl alii, qui propter ge-
minatum pactum conſtitutum ex ſe hanc actionem parere tradunt, Mynſ. ad§. 9. Ide act. u.¹7. Schneid. i5id.(b) ita ſcilicet, ſi appareat, eum qui conſtituit, neque ſolvere, neque per actorem ſtetiſſe, quò minus fieret, quod conſtitutum eſt, J. 7 duo,. aut prator, f.. tit. Sienim is in mora accipiendi fuerit, vel eo die, quo ſolutio facienda erat, vel poſtea, vel etiam caſu aliquo impeditus fuerit, denegat ei Prætor actionem, I.; 6.§.. cum ſe⁴—.h.t. Don. ad§. 9. I.de act. u. 1⁰.(c)§. 9. Ide act. acci- pe tamen hoc ita ſi aptæ ſint perſonæ, illi namq; demum cõſtituere poflunt, qui& obligari, gloſn§. 9. 2.⁰.t. Hinc pro regula tradunt noſtri in legibus nunquam pro- Poſitionè eſſe tam univerſalẽ, quæ univerſaliter ita omninò intelligatur, quin ac-
cipiat
periundum eſt,i pen ffde reb. cred. Cujac ir. S.ad Ahricau in eapl. 23.§. 77. C. fam.

17,Ofm. 4.&hei ſac. d. laan. egeſt, V
ropoſia
conciite
Tvetſun Alüis t quod coh. dudemne
rre vero itne de cettonli. Vult au, torio cont- ni petlauln rum ſente. ſt, quodin )e e ptoyn
er negotum
ltiUllp lbe Feo. Cuicn
. de hon, 1
3
nam comn-
O. Bocer ITHarptrs
Iproptelp ctituit, negl utumekk quo omi
gat eirew Lataltaus
¹flunt qui V
tur, qunie chu
eipiat reſtrictionem ad homines aptos, Zaſ. ad.§. 9. lnſi. 3e act. Nihil autem inter. eſt, maſculus ſit ſive fœmin, 1. z.§. j. ff. h. t. niſi fœmina conſtituendo interceſſerit. Hoc namque caſu paratum habet auxilium SC. Vell. cui non poteſt renunciare, quia in fraudem SGti excogitata eſſet recunciatio. Planè poſtquã interceſſit con- tra SCrum, cœpitꝗ́; ex hac cauſa exceptio ei competere audienda eſt, Ant. Fab. in
rational. ad!.9.§. qui mulierem ¹. ff. qui ſatiſd. og.& ad!. 5ũ. ffde pact. de hac quæ-
ſtione aliter atque aliter Interpp. noſtri iudicant. Vide Bar. Alber.& Dd. commu-
niter ad! fin. ult.ff. ad SC. Vellej. Conf. Donell.:2. c². 32.(d) conſtitutum enim ſemper debitum præſupponit, l.:. †f. h. t..2. C. co. l.:.. o. ſive illud iure naturæ tan- tum ſit debitum ſive iure naturali& civili ſimul, ſive ex contractu, ſive delicto,":ν.
6. 7. ffh. t.l. 29. ffeoibiq́;. Gotf. Zal Donell. Heig. Vult. ad s 9. /de act. Si quis au-
tem conſtituat, quod iure duntaxat civili debetur, an conſtituendo teneatur non caret dubio? Et verius eſt, ſi de eo debito civili, quod iure prætorio infirmatur per exeeptionem perpetuã hanc ſertentiam accipias non teneri, 6.Ʒ G 7. f. 9.t. Bald. 2adl h ult. C. de non numer. pec. VVel. in par. f.h. t. Heig. Vult. Mynſ Zal. ad A. 5.de act. ubi Interpp.monent quid ſit, quod cum civili tantum debito accedere poſſit fide- iuſſor diverſum tamen obtineat in conſtituto. Conf. Gotf. ad l.. ff. h. t. Omnis au- tem res debita conſtitui poteſt mobilis& immobilis. Nam hoc loco verbo pecu- niæ continentur res omnes: id quod in iure noſtro rarum non eſt, l. peeuniæ ac no- mine,.pecuniæ verbum, ff.de V. S. ubi Gœd. Donell.& Interpp. vulgò ad§,9. Iuſt. de ad. Sed quid ſi debeatur in diem, vel ſub conditione, ecquid conſtitui poteſt?& poſle, Labeo ait, non eſſe ambigendum. Quod& Pedius probat, 1.7 5 fin. fj. htut. Eius namque potiſſimùm pecuniæ caula, quæ nondum peti poteſt conſtitutum eſt introductum, ut ibid. Ilp. probat, VVeſ. in par. ff ht. uu. 9. Cuiac ibid.(e)§9. Inſa. de act. hoc modo: Satisfaciam tibi, vel ſatisfiet tibi à me, Quibuſlcunquc enim verbis conſtitutum expediri poteſt,.:& ½ fin. ff. h. t. modo non ſint imperſonalia, ut ſi ſimpliciter conſtituat, quis ſatisfiet tibi Heig. Mynad; Aliuſt. de act. Neque utandum eſt, conſtitutum eſſe ſupervacaneum eo caſu, quo omni iure debitum
......—. conſtitutum eſt. Nam& qualitas commodioris loci, temporis& monetæ poſte-
riori promiſſioni adiici poteſt, Mynſ. Heig. d½ 9. I.de act.( f) hoc modo: Con- ſtituo/me, quod Titius debet, tibi ſoluturum, A.·§ 9. J. de act. l.1.ff. h. tit. Nam quod exigimus debitum in rem exactum eſt, l.]§. 2 5:t. in rem, hoc eſt, generaliter ſive 3. conſtituente, ſive ab alio ſit debitum, VVet.in par. fh. t. num 9. aliud tamen dicen- dum, ſ quis conſtituerit alium ſoluturum non ſe pro alio,& ita Domponius libro Ooctavo ſcribit,/ 2. 5. 9. hoctit. qui planè pro alio conſtituit à creditore conventus, ſi plures conſtituerint ad diviſionis exceprionem ex Epiſtola D. Hadriani compe- tentem recurrere non prohibetur, ſed& excuſſionis ſive ordinis beneficio uri po- terit, ur prius ipſe principalis, der Hauptſe chuldner/ excutiatur, Menoch. remed. y. ad poſſeſſen. 14. Nov. 4.S.t ubi Cuiac. auth præſenié, C de ſideiuſſor. Iult. C. de con- ſiit. pecun. Geil. 2.˙51. 2 6. N ult. ad§ 9. Inſt. de act. Coler. in dene, eſſ. execut. p.!. c. o.
n.1].

„.7154. Alex. conſ. 29·n. 36. Fach.§. coutr.]4. Quo verò tempore hæ exceptiones op- poni debeant, altercantur Dd. non poſtremæ authoritatis diverſimodeè. Nos has exceptiones non tantùm ante rem in judicium deductam, de quo inter omnes conſtat, Cynus inl. excsptionem, C. de probat.& ibi Bald. Bar. in 1.3. nu. 6. ſf.de except. Alex. conſ. 7§. n. 9.fib. ¹.& conſ. 2 nu. 2. Itb. 4. Sed& ſuſcepto jam judicio, quando- cunque ante ſententiam opponi poſſe opinamur, quo caſu ſi exceptio excuſſ. fue- rit oppo ſita formula pronunciandi, hæc frequentari conluevit. Das Beklagter von angeſtellter Klag wegen vorgewandter Exception excuſſionis oder ordinis zu entbinden oder loß zu zehlen/ vel hoc modo, daß beklagter von angeſtellter Klag/ inmaſſen dieſelbige wider jhn erhoben/ zu entbinden vnd zu abſolvtrn. Et hujus ſen- tentiæ approbatores habeo Petr. interpretem vetetem in auth. præſeute, C. de fide- juſſ. gloſſ. in!.3. in fin. f.de except. Bart. ouſ. incipit quæro an tertius, Cornel. conſ.5. n. 3, vol. 4 Jal. ad 8.:tem ſi quis in frauden, I de act. Valent. Franc. in tr. de fide jnſſ.g. 5. nu. 46. Donell. ad l.: on.;13. C. de fidejuſſ- Angel. ad§. appellantur, luſi. ae except. Dill. Cyn. Bald. Salicer. ad d. auth. præſente, Bar. Bald. Caſtrenſ. ad 7. 10. ff. de V. O. Alexan. conſ.33. vol. 5. Diſſaliter Guid. Pap. decuſ. 70. u. 7. qui exceptionem diviſionis etiam
poſt ſententiam in ipſa executione opponi poſſe aſſerit. Aliud placuit in mero
conſtitutore, qui proprio nomine& non in eventum dilatæ ſolutionis obligat ſe alieni æris cauſa als ſelbſtſchuldiger/ Coler. d. loc. u.:7⁷.757. ubi id etiã in praxi obſer- vari teſtatur.(g) 1.1.2 3..!/4.§. z. 2. 5. f.h.t. 2. C. eo. idq́; conſtituto die, N eſ. in par f. h. t. u. 11. Vult. d. loc. Quid ergò li dies conſtituto, nec tacitè nec expreſsè addarur
decem ad minimum dies conſtituenti conceduntur, inter quos ſe conſtituiſſe ſo-
luturum videtur,l. 2 Hin fin. ſih. tit.& tantum temporis ſufficere ad conficiendam Pecuniam, legislator putavit W eſ. Vult, A. loc.(h.) 7.14.. 2. Ffih.tit. N el. in par ff. co. in fin. 1
LXIX.
Quamyis jure noſtro civili ſeu legitimo ita ſit conſtitutum,,
ut nemo exalterius contractu obligari poſſit ſa,) Prætor tamen ex æquitate(] actionem de peculio(c) conceſſit ei, qui cum filiofa- vel ſervo contraxit, adverſus patrem, dominumq; quatenus eſt in
peculio(d.) Quo extincto(e) actio annalis eſſe incipit() (a) S. actioues 10. I. de ar. 16i: ipſo jure, I3. C. de pact. adeò, ut nec pater pro filio, nec filius pro patre, nec dominus pro ſervo, nec ſervus pro domino, nec uxor pro marito, veleontra teneatur,:0t. tut. C. ne fil pro patr. tot. tit. C.ne uxor pro marito, I.,pen. C. quod cum eo, qui iu alien. poteſt,l9. ff. de O.& A. Neſ. ad§.10. Inſt. de att. Quxcunque enim gerimus(inqnit ICtus) niſi ex noſtro contractu noſtrave per- ſona initium capiant itritum factum efficiunt, I quacunque, ſf. de O.& A.§. 5. Inſt. de inutil ſtip.(b) d.§. z0. I. h.t. cum enim omne emolumentum peculi filiofam. & ſervo conceſſi ad patrem dominumve redundet, quis negare auſit æquum elſe, 3 ut
*—— ——,———————““
—
—
—₰ —

4 Nosha 4
ter omne
eexceyt. , Guandd. eNcull ge Mälage der ordnd ſelter thujusg V 2,Cdefö. nel cen eſiaenſt, Lexcceyt Dl .O. Alexg, ſioniseum wit in men soblgnt
praxiobé.
Mel. in M.
ebe adcdann aſtituiſlelo. onficiendm
7 elinu
ditutum,
„ tamenel
um fllich enusetin 1 ec patel,n doo, nec uic erpr? mauith
hſkdkd. Ktrabepe.
A.§.). li 8 lu liotam.
₰
ut faltem quoad idex eorum negotio teneantur, cum quiſquis commodum ca- ptat,& incommodum ſentire debeat, I 10⁰, f. de R. J. Accedit præſumpta illa volun- tas. Eo enim ipſo, quod pater filiofam. dominus ſervo, peculii adminiſtrationem conceſſit, 1. 1. l. 29. ff. de pecul. ei tacitè quoque permiſiſſe intellignur poteſtatem contrahendi& obligandi, quatenus per peculium licet, I.= ſf. ſi quis à parent. manu- miſſil.7⁷ fide donat. Hanc æquitatem dum bræror intuetur, ne bona fide cum filio- fam.vel ſervo contrahentibus imponatur hanc actionem propofuit, A.§. 1⁰. Inſt. de acl. qua ignorantes adeod; inviti exillorũ contractu obſttingerentur parentes do- minive, l. us2 9. in fin. ſ. de pecul. Duar. ad eund, tit. c. 3.(c) peculium dictum eſt quaſi puſilla pecunia, puſillum patrimonium quod voluntate patris vel domini filiof. vel ſervo petmittitur ſeparatisn à rationibus paternis& dominicis,. 4. in pr. &§.1 ff h.t..37.§. 1:fde æcq. rer. dom 1.9. S.peculii, ſih.t. Antequam autem inqui- ramus, de quo peculii genere accipienda ſit hæc actio de peculio paucis diſpieia- mus de ſpeciebus peculii filiifa. Res autem ita ſe habet peculium vel caſttenle eſt. vel paganum,& illud aut propriè caſtrenſe dicitur aut quaſi. Propriè caſtrenſe eſt quicquid in caſtris acquiritur,& proficiſcentibus filiisfin militiamm datur. Paul. ¹1in. 3. fentent. tit. 4. aut quod occaſione militiæ eſt acquiſitum in quo peculio ita eſt comparatum, ut in omnibus repræſentent jus patrumf. tot. tit. ſf. de pecul. caſtrenſ- Hinc etiam ſitut teſtari de hoc peculio poſſint,§. ꝛ.& ii WVeſ. luſt. quib teſtam. fac. non eſt permiſſ. ut hoc pecutium ab onere collationis, veteri etiã iure immunè fue- rit,12. S. nec caſtreuſo, ſf. de collat. bonor. Quaſi caſtrenſe illud eſt, quod ex honeſtis togatæ militiæ artibus, patrocinio forenſi, vel alia Keipubl. utiliter præſtita opera eſt comparatum, ult. C. de inoff. teſt. Et in hoc peculio filüst. eodem jure, iildem- que gaudent privilegus, quibus in vero caſtrenſi peculio frui diximus,§. ult. ſf. de mihit. teſt. 6. Cide bon. quæ iber. N eſ. Mynſ. Heig. ad pr. Inſt. per quas perſon. Paga- num peculium vel eſt adventitium, quod aliunde paratum eſt, veluti legato dona-
rione, hereditate delata, S.’I per quas per ob. aoq. ubi lnterpp. â.6. 7.& tot, tit. C.de
bon. quæ liber. Donell. 9. com. y. 6. 7. Cujus uſusfructus regulariter quidem ad pa- patrem pertinet proprietate permanente penes kilium, ut D. Conſtantinus Magn. & Leo, Imperatores ſuis ſanctionibus ordinarunt ille in 1. I. C. de bonis matern. hic verò in!. 4. C.de bon. quæ lib. addit Iper quas perſ. nob. acq. Hinc propullulat quæ- ſtio illa non lemel inter ſummos Feudiſtas exagicata urrum uſusfructus, feudi filio- fam. conceſſi patri an filio acquiratur? Et quin uſusfructus remaneat penes filium- fam. non eſt cur magnoperè ambigas, Dn. Joh. Boch in tr. feud. G., ½. n. F. Vult. ꝛ. de feud. c. A. Dn. Ericus H. œd. diſp. ũ. theſ.:s. Ampliſs.& Conſultiſs. Dn. Gotf, Anton. in dif feud. ⁊ 4:theſ. 16.lt. c. Conrad. Rittersh. ¹. F. 6. J. 7. KRoland. 4 V alle conſ. 71. n. 5 Oidl Schrad. de fend.c.6.n. b. Bald inl cum oportet, C. de bon. quæ liber. Curt. jnn tr.
₰
feud. 3 mem b. 2.8 cip: Gentil. in tr. de bon. matern. c. 6. Nontamen rarò contingere videmus, ut plena proprietate gaudeat filiusf. peculii adventitii, quo caſuconſtitu- tum; ut de eo diſponere pro arbitrio poſſit, Noννιι⁷ Ex qua(quod tacete nequeo)
O 2
der-
2

perperam colligunt interpretes noſtri filiumfam. de adventitio peculio, eujus pa- rens uſumfr. non habet, teſtari poſſe. Vide penult. C. qui teſtam. fac. poſſ.& ibi Dd. otdinariè Donell. 6. com. 5.& 29.in fin. Dauth. in er.de teſt. n.: †₰2. Ant. Fab. in juriſe prud. Papin. tit. 6. pr. ꝗ,ull.. Vigl. ad pr. Inſt. quib. uon est permiſ. facer- teſt. Et hane ſententiam veriorem dicit Speculat. zit. de inſtrum. edit.& receptiorem omnes uno ore perhibent Alex. ad A.1. pen. nu. ¹. Jaſ.u. 2 Roman. conſ. rν. N eſ. conſ. 1z7. num. 5.
Diſſ. Vaud.⁊. quæſt. 1. Treutl.. 2. Afß. 1t heſ. 11. vel profectitium, quod à patre pro-
fectum eſt, ſive ex bonis patris, ſive aliunde facto tamẽ aut bene ficio ſeu contem: platione patris, 1. †.in pr. f.de jur. Aot.§.. luſt. per quas perſon. Videantur Heig. VVel. Vult. Mynſ.& Interpp. ad tit. luſt per quas perſonas nob. acq.& ad§. 10. Inſi. de att. Hujus peculii ea eſt conditio,& natura ut totum maneat parentis, non veteri tan- tu, ſed etiam jure noviſſimo, hactenus enim nihil innovavit Imperator in pr. lnſſt. per quas perſon.&e.l. cum oportet, C.de bon. qua liber. Ex hoc princ pio ſæpius quæſi- tum fuit de dote profectitia utrum mortua in matrimonio filia revertatur ad pa- rentem? de qua quæſtione ira habendum arbitrantur Interpp. ut dos profectitia mortua in matrimonio filia nullis relictis liberis revertatur ad parentem, nec re- maneat apud maritum, I. 4. ubi ſol. matr. aliud verò dicendum opinantur, ſi deceſ- ſerit filiis ſuperſtitibus, Ant. Fab. I.Conject. 16. Bartol. in poft dotem, u. 2 9. ſf. ſol matr. Theſſaur. deaꝛſ.:90. atque ita per univerſum terrarum orbem obſervatur, ſi Guid. Pap. conſ. 2.u. S.verba merentur fidem. Ego verò hanc diſtinctionem pragmartico- rum dicere auſim jari noſtro eſſe contrariam. Ita igitur ſentio non invita juriſpru- dentia. Filia in matrimonio mortua dos profectitia redit ad parentem, ſive in poteſtate ſit conſtituta, ſive emancipata, ſive liberos reliquerit, ſive minus gloſſ. & Dd. ad!—½. Cſol matr. Diſſ. Treutl.. 2. diſp. 5. heſ.-I. Modo ſi me roges, de quo peculio hanc actionem exandiam, hoc dabo reſponſi, ſi jus novum reſpicias de ſo- lo peculio rofectisio, hoc eſt, eo quod patea filiis conceſſit, aut ejus reſpectu ac- quiſitum eſt, Vide Interpp. ad a.§. z.&; ſe. luſt. per quas perſon. uob. ucq. De peculio verò adventitio tenetur pater, quatenus uſumfr. in eo habet,/ uls,§. ubi, C. de bon.
qud liber. Et conveniendus eſt tanquam legitimus adminiſtrator adventniorum
bonorum filiif.l.2.l eum oportet,l. pn. C. de bon. quæ lib. r. 1.2 5. 4. C.de bon. matern. Ad jus vetus, ſi oculos convertas dicam parentem de adventitio& profectitio hac a- ctione pullari potuiſſe, nõ autẽ de caſtrenſi, vel quaſi. De eo enim Prætor locutus eſt peculio, quod jam patris eſt. Atqui in caſtrenſi, vel quaſi peculio nihil juris pa- tri eſt conſtitutum, 1.6. /, fin. C.de bon, quæ liber. vide Interpp. ad tot. tit. Inſt. per quas perſon.& ad§. 10. Inſt. de aft.(d) vel quaſi contract. ignorante patre vel domino, d. C. quod cum eo, I. ex faclo, ff. de pecull ex contrattu, ſ de O.& A. Donell. Mynſ. ad§.::o. laſt. de act. Pertinet iguur hæcactio ad contractus non ad delicta vel male-
ficia,&-ult.41.de aut. Heig. ad§. 10. luſt. de acl. licet in ſervorum maleſiciis paulò ali-
ter ſe res habeat: tenetur enim dominus noxaliter, tot. 1it. ſf.& L.de nox. ad. Do-
nell. Mynſ.d. loc.(c)§. 10. luſt. de act. pater tamen ita conventus primum id quod
11* b 5
—
——

—
K dida, in unſ. ¹ Erdan
Wwnesuno
um
lbatrepoo. eu comem- leig VW luſt decd veteritn tin pr. 5p
pius quai b atur ad be brofectin em, necte. tur, ſidect.
Vff ſalmn.
—
ur, lGuc
Dragwatico. itaſaulpnm.
ntem, ühe vinusgol
'ges,deqn
icias de c-
teſpech 3
„Depecdli „u, Caelen gientniotn! amatern li dKitio Mer- J'tor locuu Sihil jurdr ahjſ. per us Jeldomino R nellèlſu
fibi debetur ex eo deducere poteſt. l. 4.1 9.§. 2, f.b.t. Quod ſi juſſu patris vel domi- ni ſervus eontraxerit, vel quod geſtum eſt in rem patris verlum oſtendatur, tene- tur dominus pavensve in ſolidum actione, quod jaſſu velactione de in rem verſo, tot. tit. ſ. quod juſſu, tot. tit. ſ de in rem verſo. Quamvis autem patens in quantum peculium patitur, conveniatur, inde tamen cave exiſtimes filiumf. non teneri, te- netur enim in ſolidum ea actione, quæ ex negotio, quod geſſit, naſcitur. Hine Ul- pianus qui cum filiof(inquit)contrahit duos habet debitotes filiumf. in ſolidum patrem verò de peculio, l. 4 α fh.t.(f) Quod quibus modis ſiat accuratè tradunt Nel Cujac.& Dd. ad tit. ff. de pecul.(g) tot. tit. f. quando attia de pecul. annal. Gc. ubi Cujae. Wel. in par. Heig. ad d.§.10. 7. de act. n7. LXX. Actio in factum ex jurejurando(a) datur illi, qui juravit( 5) adverſus deferentem vel referentem(c.) Præſtito autein legitimè jurejurando, hoc tantum quæritur, an ſit juratum(d,)& omni ul- teriori quæſtione inhibita, quozure quave injuria juratum ſit(e) actor ſuum conſequitur(f.) (a) Sicnominatur in l,aori, C.de reb. cred. Eſt eriam ubi hæc actio nomi- natur urilis,/ duo,. Marcelluwll, ſed etſi poſſeſſor, S. ult. ſf. de jurejur. C avendum ta- men ſedulò, ne ideò cum vulgò duas actiones diverſas eſſe exiſtimemus. Utramq: enim eandem eſſe ſciri poteſt ex d. ſed etſiif. de jureiur. Donell. 2 4. com.. num. ¹2. Vult. i. diſcept. 7. Heig. ad§. z. inſt. de act num. 1¹. Difl. Accurſ. aſtad.§.; I. Iuſt. de acl. Duar. de iureiur. c. 27. Nalcitur autem hæc actio non ex contractu, ut Donell. 24. comn. o.in pr. velle videtur, ſed ex juriſdictione prætoria, tanquam ex legitimo pacto, §. 1. Iuſt. de act. l. 1⁷ 1. 26 in fin. ſf.de iureiur. Nam jure civilt actio non datur, niſi cui quid debetur,& qui id ſibi debere probat. Fieri aurem poteſt, ut falsò juret, Don. ad§. n. Heig. ibid. Eſt porrò hæc actio perpetua licer in temporali actione juratum ſit, l. 9.§. 5. f.de iureiur. Donell. 2 4. com. 7§½. uu. 7. Dn. Ericus Hœd. disp. 22. theſ. 59.
(b) S. 12. Inſt. de acl. l.actori, Cde reb. cred. Si modo poſtulante adverſario in conti-
nenti juraverit, ultrè enim præſtitum jusjurandum Prætor non tuetut, 1. 3. in pr. ff. de iureiur. Weſſin par. eo. uum.. nec aliter quidem, quàm ſecundum formam& conditionem delationis eſt præſtandum, A.*3. Iſeq. ff.ht.L.37 eo. Don. 2 4,om. 6. Sed quid ſi eo jurare pararo ¹s qui detulit, remittat jusjurandum, hoc eſt, gratiam ejus faciat contentus voluntate ſuſcepei jurisjurandi? Berinde habebitur ac ſi jura- tum eſſet naſceturq; hæe actio,l.*. ½.§. ide iurciur. I.5. C'eo. Paul. lib. 2. ſent. rit. 1. Donell. 2 4. C0m. 9.„. 6. G ad§. 14. I.de acl. nu.1. Heig ad d.§. I.(c) Eſtenim actio in perſonam, proinde adverſus eum tantum, qui detulit,& cum quo res geſta eſt ejusq́; heredes univerſales, 1.9. S. ult. ff.de iureiur. 1.11.§. fi.15§.3429 Fa. Donell. 24. com. 7.(d) tantam ſcilicet reverentiam jurisjurandi eſſe placuit Prætori, ut non de debito amplius, ſed de jurejurando guæreretur,§.11. I Ac all. imon erit s.
2. 5§.2,

§. 2. fr de iuretur. Heig. Mynſ. Neſ. ad§. 11. Ide act.(e) Nunquid igitur dixerit quis, ſemper juramento ſtabimus. Quid enim ſi adverſarius iurantem peieraſſe dicat: de hac re in univerſum ita eſt definitum in 1.. C.de reb. cred. cauſam iureiu- V rando delato& præſtito velremiſſo decilam periurii prætextu non eſſe retractan- 4 dam,§. 1. a4 d. S.:. l.de act.1.. S. dato, ffdeiureiur. Neque putandum eſt, actorem 6 hancactionem ex ſua improbitate conſequi, id quod repugnaret, 1112.§ 1.7 4.§.23. b auté ſr de furtil. de dol. conſequitur enim eam magis ex conventione, quæ tacite aurisiurandi delationi ineſt. Eo enim ipſo quod reus iurisiurandum defert hac le- ge, id facare putatur, ut in cauſa actor victor diſcedat, modò fecerit, hoc eſt, iu- b raverit. Nihil igitur hæc res iniquitatis habet, etiamfi actor peieraverit, cum ſibi imputare debeat reus, quod iuramentum detulit vel retulit,& adverſarium in pto- pria eauſa iudicem& teſtem conſtituit,.: ſ quar. rer. act. non det. Rectè enim reo obiicitur id quod eſt tritiſſimũ, volenti non fieri iniuriam, l..§. uſq́, adeò: ſf. deiure- iur. Donell. Heig. Mynſ. Harpr. ad§. i. Ide at. Duobus tamen caſibus hæc regula ſuum perdit officium. Primus expreſſus eſt in! fin. C. de reb. cred. Alter in l. I. C. de reb cred. de utroque vide Donell. 2 4. com. 9. G'ad§.=1. ſ. de att. nun. 7. ubi contta communem eleganter oſtendit in J. l.1. C. de reb. cred. vocabulum legis non pro conſtitutione, ſed pro pactione in deferendo iuramento interpoſita accipi opor- tere, Don. ſequuntur Harp.ad§. in. I. de act..¹3. Heig. n.17. cum ſ*⁴2. Neq; verò hu- iulmodi homo nequã ac periurus ſe impunè ſe evaſurum ſibi perſuadeat, cum nõ ſolum Deo ter Opt. Max. pœnas ſuæ nequitiæ gravi ſimas luere cogatur, ſed etiam 5 ex veriori Dd. ſententia extra ordinem, prout conſuetudo tulerit, puniri poſſit, vel fuſtium caſtigatione, vel linguæ aut digirorum primorum amputatione, 7. 2. C. de reb. gred. l ult. fde crim. ſtell. 13.§. fn. ſf. de iureiur. Heig. ad§.n. liuſt. de act. nu. 19. G ſe⸗⁴—. f) de qua iuratum eſt cum omnibus acceſſionibus quoties hæc in vete- rem quoque actionem veniunt, lſed etſi poſſeſſori ni. ff. de iureiur: totum enim illud, quicquid eſt in iusiurandum deductum eſſe cenſetur, vide Donell. 24. com. 7. G 9. ubi qui hocintellig debeat, latè explicat ad d. Interpp. ad§. 11. 1. de act.
LXXI.
Progrediendum nunc fortè eſſet ad actiones perſonales, quæ ex delictis vel quaſi naſcuntur. At quia de iis ex parte(parcè tamen, quia video infinitum fore ſingula quæq́; perſequi) in theſi ſequen- ti dicetur, hic eas prætermitro. Tantum dicam deactionibus, quas Imper. in G. pænales, Iuſt. de adt. recenſet. Quarum prima eſt de albo
—
corrupto(*) ſecunda deeo, qui vocavit perſonam prohibitam in
jus(b.) tertia locum habet, quando quis in jus vocatum vi exi-
mit(c.)
(a) Album erartabulæ genus, 3in quo prætores edicqa, ut omnibus innote- ſcerent,

at dirent
deieraſe
n lurein.
kettaGan. acdoten
11,14. 3
dætch kert nache V
hHoceſt i.
it, cumi ium id de denimm eo ff deuum. shæctegit tin l. Ca .ubiconm
pnon 1 Kꝛecipi oyux eq; vetothb
ſeat, cumui
ur,ſed etan iri pollin c
le,1.2.4
act.nu.9.9 ixc in fere enimilao
4. com, 6
Nales, qle cè tamen Lſi ſequer- cbus, qus
teſtdeabd bitamt
aim ii ei
—bus innot-
ſcetend
ſeerent, actiones& interdicta proponebant, Ia. S. eorum ſfde O.2.l.1I. C. de iuriſd.-
S. eum quogq, ſ; de edend. In hoe autem albo, duæ proponebantur edicta duplicis erant generis. Quædam perpetua erant, hoc eſt, annua, quia ut magiſtratus erat an- nuus: ita& edicta erant annua, atque ita perpetua, non reſpectu temporis, ſed re- ſpectu officii magiſtratus, quod illo anno perpetuum erat. Hue pertinent edicta generalia iuris civilis rigorem temperantia, cum generaliter dieeret Prætor, qui- bus de rebus aut quomodo in omnibus cauſis& omnibus perſonis ius eſſet dictu- rns, l.2 fde O. I. Duat ¹ib. 1.difp. ¹. C. 49. Govean. in ¹. 7. ff. de iuriſdict. Et hæc edicta qui corrumpit Prætoris im perium contemnere videtur, ideod; pœna zo. aureo- rum mulctatur, d.¹.27 Fde iuriſdic& pœnales, f.h.t. Dn. Ericus Hœd. di5ß. 2. theſ. ũ. vide Interpp. ad d.§ 12. 15 t. Quædam verò temporaria& paucorum dierum pro- ur res inciderat, cuiuſmodl ſunt mandatoria, peremptoria,& quæ privatorum cau- lam eoncernebant. Cuius rei veſtigia extant in!. ad peremptoriumi. ſeq. ff. de iudic. Hinc Ulp. in l./7 fhde iuriſdict. diſtinguit album Prætoris ab adiuncto, ita ut quod- dam ſit perpetuæ iuriſdictionis cauſa propoſitum quoddam prout res inciderat. Hlæc ſi quis corruperit, hoc eſt, ralerit, abſtulerit, mutaverit, vel quoquo modo tur- baverit, Paul. lib. 1. fenten. 13. quoniam Prætorem non tam apertè contemnere
cenletur, ideò puniendus mitiori pœna,& ut Dd. volunt, arbitraria Govean. 4./7.
f de iuriſdict. Mynſ. Heig. ad d.§. 12. f.5.t. Diſf gl. ad d. l.7. G ad d.§. 12. Inſt.ih. t. Eſt igitur actio de albo corrupto in factum popularis, I.2. Fh de att. popul. prætoria,.7. ffde iuriſdict. poœnalis verè& meré, d.§. 12. I.de act. adverſus eumn qui album à ma- giſtratu perpetuæ iuriſdictionis cauſa, propoſitum per ſe, vel peralium dolo malo corrumpit, 1. 7. ff. de iuriſdict.& ibi Ant. Fab. in rational. Mynl. aa§. 12. Iuſt. de act. Valt. ihid. uu. 12. Si plures corruperint, ab unoquoque ſolidè pœna eſt exigenda, d. 1,7. ubi Ant. Fab. Heig. ad a.§. 12. I.de att. Extinguitur hæc actio ex natura omnium popularium actionum anni curſul fin. ff. de popul. act. NVel. in par. eo.(b) Hæc actio propoſita edicto Prætoris ea parte, quæ eſt de in ius vocando: tot. tit. ff. de in- jus voc. Cuius edicti tres lunt partes. Quarum in prima Prætor quaſdam perſonas vetar omnindò in ius vocari, quæ pars ex Ullp. in l.. 2.3. 4 frde in ius voc hauriri po- teſt: in ſecunda quaſdam perſonas ſine permiſſu ſuo cauſa cognita vocari prohibet, ita enim in lecundo capite edicit, parentem patronos, liberos, parentes patroni, patronæq; in jus ſine permiſſu meo, ne quis vocet, l.2.. de in ius vocand. Hanc edicti partem JCti plurimis reſponſis paſſim ſub tit. de in ius
voc. explicant. Parentes autem generaliter accipere debemus, abſque ulla& ſexus
& gradus differentia,I. 4.§,parentem if de in ius voc. una enim eſt omnibus paren-
tibus ſervanda reverentia texxt. in. 6. ff. d. tit. Quare nec ſocerum nec ſocrum aut
parentem adoptivum, nec patrem luſtricũ, quem& ſpiritualem vulgò appellant,
abſque venia in ius vocare licebit audi, Jaſ.I.:2,& Interpp.ad d.§.:2. 1. de act. Es ad
13. Mde in ius vocand.& ut generaliter dicam eas perſonas, quibus iuris neceſſitate
teVe-

reverèntia præſtanda eſt, etſi in poteſtate non habeant, 1.13. C de in jus voc. non ali- ter in jus vocare, ſeu(ut lImperarot inquit inl. 3. C. de in ius voc.) adverlus eos ex- periri licet, quam petita& impetrata à magiſtratu edicti venià, I. ⁰.§. qui manumit- tuuur, ibi: veniam edictipetere debet, l.ir. ibi: editt: pœna, l.ult. ibi ſi ſine Venia edici impetrata, ſ. de in jus&oc.”I.2!.3. Ceo. Dn. Ericus Hœd. 4nf⁵. 4. thef. 1°. Unde ex facto quæritur: Liceatne vaſallo dominum ſeu ſeniorem ſuum in ius vocare omiſſa
ſpeeiahi veniæ impetratione?& quamvis non delint, quos hoc negare iuvet, magis
tamen in partem adverſam inclinamus, Roland. à V alle conſ.i ę& num. 10. vol. 2. Geil. de pignorat. obſet. num. A. Clar. in§. feudum, quaſt. 2 5. ubi ait, ſe ſemper vidiſſe, ita obſervari, Dn. Ericus Ha d. dif. th. ¹. Et hanc ſententiã ſecuti funt Domini Ca- merales in cauſa der großlegen/ fratrum contra Comitem de Hanaw/ Mynl. cent. 4.06/.91.G 92. Dn. Borchain tr. feud. c. 10. n. 56. Schneid. de feud part. 5.c.. Heig. ad
d.§. 2. Ide act. Diſſ Mynſaa d.§. 2. Speculat, eit. de feua.§. ſuper homagiis 2 nu. 33.
Jaſin l. 5 f. de in jus voc. Oldend. cl.-. a εt. 4. Hart. in pratt. foreuſ.tit. de feud. Zal. in- d.1.13. Wel. iu par f; de in jus voc:i. 9. Niell. disf. feud. 10.:heſ. 2. in fin. Bocer. claſ. ½.
disp. 16. theſ. 10. Rartio verò cur has perſonas in ius vocari line venia impetrata in-
terdixerit, non longè petenda eſt, ſuggerit eam nobis, 1 ¹⁷. G. peun. ff. de in us vocand.
ut ſcilicet adhibita cauſæ cognitione videat magiſtratus, ne parentes patronive& & ſimiles temerè in ius vocentur,& famoſæ fottè actiones, ut quæ pudorem ſug-
—yy— ⏑—₰&☛△ p—————„

ſ.Nonaſd useose. manumu. enia edig; b de eRdg ate owilt lret a Lol.2. Ce ervidille,n Domui. Myala c.. Hleiga V Sbamn
eud. Talm
——————
ocer. Ca., mpetralain.
n ius Vocanl
ſpatroniſel adotemſi
a R hieun. n pr. Aedhſe eri quülden cata authoh-
cimus mh
onore,&n pütũ echcln od eſtula 2.,1. Cüiac.
ſt. de altl
4LAcademt a ternumm. a ritò acqut a œni ſo =I. quæpcu Suctioptib tit f.m pu
enæ detelt
— permiten — tipele— ek.
¹ 1cucſüftc
rapll
raptus ab amico fortè, velalio è manibus in ius vocantis liberaretur. Quodne fie- ret, neve hac exemptione ius populi violaretur, Prætor edicto pollicetur in ius vo- canti actionem adverſus eum, qui quoquo modo fecit, quò minus in ius iretur, ut actionis dies exiret,& tes tempore amitteretur, l. 4. ne quis el, qui in ius voc. Hac autem actione continetur, non quod in veritate eſt,& quantũ damni propter ex- emptionem actor verè eſt paſſus, ſed quanti ea res, de qua controverſia eſt, ab ac- tore iureiurando fuerit æſtimata, Bar. Jaſ. i l. pen.§. 1. ff. ne quis eum qui in ius voc. adeò, ut non quæratur, an illi verè debeatur vel minus, Zaſ.ad§.!:2. luſz. de act. Vult. ibid. Sunt& alia remedia comparata contra eos, qui iudici eiusq; ſatellitio vel cu- ſtodiæ, quem eximere non verentur. Etenim ad idem debitum& pœnam ſe ob- ſtringunt, qua tenebatur reus principalis, ſi damnatus fuiſſer,/ 53. C. de exact. tribut. lih. 1o. Alii etiam crimen læſæ maieſtatis huns ſubire exiſtimant, ſiquidem ſumini Principis maieſtas violetur& iuriſdictio. In aliis inferioribus magiſtratibus arbi- trariam pæœnam ſufficere arbitrantur Boſſius in pradt crim. tit. leſ- maieſt. num. 61. sE ſe⸗. Thoming.in deciſ. 1⁷ ². Jaſ.ad§. 2. 1,de act. u. 1ο2. G 107. Eſt denique huic edi- cto vicinum aliud de eo, per quem factum erit, quò minus in iudicio ſe ſiſtat,:oe. tit.fco. In multis tamen differunt, ut videre eſt ex V eſ. in par. ſne quis eum, qui ius voc. Vult. ad§.12. I.de ac. b
LXXII.
Sequitur nunc alia diviſio. Sunt namque actiones quædam
rei(a,) quædam pœnæ(b,) quædam utriuſque perſequendæ cauſa comparatæ ſc.)
(a) S'ſequens, Iuſt. de at. Sunt autem rei perſecutoriæ, ut Paul. definit in lin hwnorarius de O.& A. quibus petimus id, quod ex patrimonio nobis abeſt, ſive id noſtrum eſt, vel nobis quoquo modo debitum, in quo etiam id, quod intereſt, continetur. Quæ vero actiones ad hanc claſſem pertineant, Interpp. ad d.§. e quens 16. latè perſequuntur.(b) S. ex maleficiis, Iuſt. de aft. pœnam intellige legalem, non conventionalem. Quicquid enim partes pro pœna paciſcuntur, non facit ut actio ſit pœnalis, imò eſt rei perſecuroria, Mynſ.& Interpp. ad d. S. ex malefictus 17. Inſt. h. tit. Ad hunc porrò ordinem referendæ ſunt illæ actiones, quibus non rem principalem debitam, ſed meram pœnam perſequimur, talis eſt astio furti mani- felti,& nec manifeſti certum enim eſt has meram pœnam perſequi, ideò quoque inter pœrnales actiones numerantur, d.§. 17. uſt. e act. Hoc loco ère eſt in memo- riam revocare actionem pœnalem eſſe triplicem. Aliqua tantum ex parte rei eſt
peœnalis, ex parte actoris eſt rei perſecutoria, quando ſcilicet actori aliquid abeſt,&
reo nihil adeſt. Deinde aliqua eſt pœnalis, quoad actorẽ,& rei perfecutoria, quo-
ad reum, ut quando actori nihil nihiabeſt,& reo adeſt. Deniq; aliquandoactio ex
parre utriuſque eſt pœnalis,& actoris.& rei, ut ſi actori nihil abſit,& reo nihil ad- ſit,& hæc verè eſt& merè pœnalis, Interpp.& Mynſ. ad§. 12. Inſt. de act.(c) tam

rei, quàm pœnæ,§. 9. I.de act. quæ inde mixtæ dicuntur i2 4.§. 9. ubi Vult. Mynſ. Heig. conf. Zanger. in tr. de eæcept. c.. nu. 9. recenſet autem Imper. i5 d.§.9. Exem- platria: Primum eſt in actione vi bonorum raptorum, quæ quidem quadruplum perſequitur, ut tamen in hoc quadruplo rei ipſius, ſeu ſimpli perſecutio inſit, l.z. §. 2 ff. de vi bon. rapt.§. 1. ubi Dd. Iuſt.«o. Secunda eſt in actione legis Aquiliæ, quæ duabus in cauſis& rem& pœnam perſequitur. Prima eſt, ii is, qui damnum de- dit, in judicio conventus inficiatus fuerit, ſe damnum dediſſe. Probato enim da- mno in duplum ob inficiationem condemnandus venit, ¹1π. C. ad U AM¹. d.§. 19. I. de act.&. ult. Inſt. de obl.ex quaſi coutr. Ni forte ante licem conteſtatam eum inficia- tionis pœnituerit, ſicenim fiet, ut pœnam dupli evitet, 1, 36.§. neque, ff. de nox. act. Vult. ad d.§. /9. I. de æct. quod& in aliis inficiationum pœnis eſt receptum, Hip- polit. de Marſil. ad rubr. de fideiuſſ. n. 323. Altera eſt, ſi res ante damnum daturn, vel intra annum, vel 30. dies proximos, prout velex primo, vel ex tertio capite actio Aquiliana intentabitur, pluris fuerit, atque ita non tantùm in veram rei æſtimatio nem feratur condemnatio, ſed etiam in pœnam, Vult. ad d.§. 9. l. de act. vide W eſ. & Interpp. ad§. hus autem 9. I.ad! Aq. terrium exemplum eſt in legatis non tamen omnibus, led 88. Eccleſiis,& aliis venerabilibus locis, qualia funt xenodochia, or- phanotrophia, noſocomia, ptochotrophia, relictis. Hæc ſi heres ſolvere diſtulerit, uſque adeò ut in judicium eo nomine vocandus fuerit,& res eognitionalia acce- perit certamina, vel ſi ea relicta eſſe infictas iverit, alterum tantùm præſtare tene- tur, atque ideò in in duplum eſt condemnandus,§.:19. laſt. de act. quod ſingulari 3 favore in his legatis couſtitutum eſſe crediderim, Vult. Heig. Mynſ. N eſ. ada. 5. 19. Inſt. de act. l. ο. C. de Epiſc.& cler. Tiraquel. de pri vileg piæ cauſæ in praæfat. b LXXIII. Omnes porrò actiones, vel in ſimplum conceptæ ſunt(a, vel in duplum(b,] vel in triplum(c,) vel in quadruplum(a,) ulterius autem nulla actio extenditur(e.)
() L.'omad, fuſt. ht. Sunt autem in ſimplum omnes actiones, quæ rei per- ſecutionem continent, quæ id ſolum, quod unum& ſimplum nobis abeſt, perſe- quuntur, ſed& ex pœnalibus actionibus illæ in ſimplum eſſe putantur, quibus 6 eerta pœnæ ſumma ablolutè lege eſt præſtitura, ut cum pœna conſtituitur in 10. 220. 0 aureos, vide Doctores adl. 7. ff. de uriſick. l.penult. ff. de in jus vocand.§.1.
G/274 de obl quæ ex quaſi delict. Mynſ. ad§. 2z. Inſt. de act. nu. 1.(b) quo pertinet actio furti non manifeſti, S rem, Tnſt. de obl. qua ex delitt. uaſc. actio l. Aq. ſi quis da- mnum ſe dediſſe negaverit, I Neratius,. hac actio, ſ. ad l. Az. depoſiti ex iis cauſis, 6 quarum mentio fit u ſ.§.,. depoſit. legati, quod venerabilibus locis, quæ religio- nis vel pietatis intuitu honorantur, eſt relictum. Item ſervi corrupti actio, quam Prætor adverſus eum in duplum pollicerur, qui ſeryvum ſervamque alienum alie- namve recepiſſe perſuaſiſſeve quid ei dicetur dolo malo, quo eum eamye faceret
. 3 dete-

tMhr 9.Prem. druxan dill biieg mnamdds. V derin ta. 7.4...- rumine. deutex, prumi V adatun,a V capiteaid tei eſtimad d vide Na is nontama odochau dre diſtultct, ionalu au. ræſtaretent daodſipgu Melaud prefa
zunt(an 2) ulteru
—, quæteihe Gzabelb pelt Intar, qubs dituitutinu vocanl. ⁴ quopenit dq ſiqyil? „ tiex iücu n quættlyr lacCtio, qul”l alienum e
g amfe heen delr
deteriorem, l.¹.§. f. de ſerv coyrupt. Aſt huic actioni, poſtquã ſervis utideſivimus, nullus directò conſtat uſus, utiliter tamen eam dari de corruptis liberis perlonis
quoquo modo manui noſtræ ſubditis non eſt dubitandum, 7.14.§. 7. ff. deſerv. corrupt. Quin etiam in eos parata hoc eſt actio, qui quoquo modo adolelcentulos imperitos, rerum ſeductos, in fraudem illiciunt, animosque eorum corrumpunr, Lal. ad§. 23. luſt. de act. Mynl. ibid. Porrò actio furti nec manifeſti& ſervi corrupti, à cæteris de quibus ſimul locuti ſumus eo differr, quod hæ actiones omnimodò, hoc eſt, indiftinctè eſſentia& natura lua à prima origine ſunt dupli: ar illæ ex poſt- facto ex accidenti ob moram vel inficiationem ſecutam duplicantur,&. ſed furti quidem 264Luſt. de at. ubi Mynſ. Dn. Borch. Heig Vult. M el. ubi quoq; monene, ad quid proficiat, noſſe traditam inter has actiones dafferentiam.(c)§. tripli ²4. I. de att. in lioc§. uniea tripli proponitur actio adverſus actorem, qui libello con- ventionis plus debito petiit, hoc agens: ut reus ſportularum nomine amplius ſol- veret, qudàm debuiſlet, ſi vera debiri quantitas ab actore fuiſſet perita. Patet ergo
Zaſad d.§. 23. Inſt. de act. excuſari non poſſe, quod exiſtimat, licet per impruden-
tiam actor majorem ſummam expreſſiſſet adverlus eum actionem tripli invenire locum, vide Heig. Myni. aa d.§. 23, Iuſt. de act,(d.])§. quadrupli 2 5. Inſt. de act. Talis eſt actio furti manifeſti,§., pæna, Inſt. de obl. quæ ex delict. uaſcunt. actio quod metus cauſa, litem ſi,§. 1. ſ. quod met. cauſ. actio quæ competit ex edicto de calu- mniatoribus, tot. tit. ff. de calumniat. Datur autem hæc actio in eum, qui pecuniam accepit, ut calumniossè in judicio aliquem diſcrutiaret, vel ut calumnioſo judicio abſtineret. Etenim quu perſe nullo adductus beneficio à calumnioſa lite abeſſe debebat, is ſanè, ſi pecuniam ideò accipiat, turpiter facit,& meritò hanc patitur
pœnam. Eſt autem hæc actio intra annum tantum quadrupli, poſt annum ſimpli,
7. 1. Es I ſeq. f.de caluniat. N eſem. in par. ³eo. num. 4.& concurrunt cum ea actio- nes aliæ complures, de quibus vide M el. in par. fd. tit.& Interpp. ad d.§. 2. 1.5.t. Quuemadmodum autem actio furti nec manifeſti& actio ſervi corrupti diſtant ab actionibus cæteris dupli, quod illæ originaliter ſunt dupli, hæ verò ex eventu, ita quoque furri manifeſti,& quæ ex edicto de calumniat prodita abactione, quod metus cauſa in eo diſtant, quod in illis omninò& ſimpliciter quis condemnatur in quadruplum, a.§. quadrupli, in hac verò ita demum, ſi reus juſſusd judice rem metu extortam reſtituere ejus iuſſui parere contumacirer inſuper habeat, 1. 27. ff. de jud. l. 4.§. 1. ffiquod met. cauſ. l. g. f. eo. l.qui reſtituere. ff. de&. V. vide Heig. Vult. Mynſad§. 27. Iuſt. de act. Nam in iudiciis arbitrariis, quale hoc eſt ex illa clauſula edictorum, niſi arbitrio iudicis reſtiruatur, poteſtas data eſt iudici pedaneo abſol- vendi reum, ſi arbitrio eius obtemperans, rem reſtituat in priſtinum ſtatum, ut ſi tradita fuerit res ob metum retrotradat, vel acceptum ferat promiſſum. Atque ita reſtituta re ceſſat ſententia in quadruplum,& reus abſolvitur, qui in ea cauſa erat, ut condemnari poſſet, Eguin. Bar. ad d.§.2 7. Iuſt. de act.(e) Ridiculus igitur fueris, ſi in quintuplum adverſarium tibi condemnari petas,§. omnes 19. I. de 77. 2 10

Hic ſe torquent Interpp. dum ſatis anxiè rationem hujus rei inquirunt. Equidem opinor hanc rationem reddi poſſe, aut certè nullam, quod legislator modum ali- quem in pœnis ſtatuendum dauxerit, vide Mynſ. Heig. ad d.§.omnes, 1.de aci. Quod ſi hac ratione contentus eſſe nequeas, cogites velim noſtrum non eſſe, tanta cu- tioſitate in ſpecialem,& proximam juris poſitivi conſtitutionum rationem inqui- rere,& ſi fortè ea ſtatim nobis non occurrat perperam ita conſtitutum ctedere, quin potius autoritas nobis ſufficere debet, tnon omnuium, ubi Da.. de A.7. 2.§.. ff. de poſtul. Quod autem diximus, nullam pœnã ultra quadruplum excreſcere poſſe adpœnas legum ordinarias& civiles tantum pertinet. Extraordinariæ namque, ut probant Dd. communiter, excedere poſſunt quadruplum, Menoch. de arbitr. jud. caſ. 2 69. nu. b. vide Dd. ad!. un. C. de ſent. quæ pro eo quod intereft. Quemadmodum etiam conventionales, quibus formam dant ipſi contrahentes, l in convent. J72. ff. de V. O. Eguin. Bar. Donell. ad d. S. omn es. luſt. h. t. Heig. ibid. n. 2. Fach. I.contr. 5o. Mynſ. ad a.§. num. 5. Diſſ. Imola& alii relati à Rebuffo in comm. adl. un. C. de ſeut. quæ pro eo, quod intereſt, proferuntur. b b
LXXIV. Tandem hic longè celeberrimam, ſcituque perquam neceſ- ſariam,& maximè difficilem actionum diviſionem attingendi da- turoccaſio, qua actiones in univerſum diſtribuuntur, quod vel ſint bonæ fidei, vel ſtricti juris(a.) Bonæ fidei(5) actiones, rejectis alio- rum definitionibus, ſunt nihil aliud, quàm actiones, quibus præter conventionis legem eſſentialiter,& ſua natura bona fides ineſt, ut ejus gratia, quid alterum alteri ex æquo& bono præſtare opor- teat(c) ſtricti juris contra ſunt, quæ præter negotii contracti factive legem aliam fidem eſſentialiter inhærentem nò habent(d,)& hanc diviſionem Canones quoque probarunt, tantum abeſt, ut ſuſtule- rint(e.) Arbitrariæ porrò actiones illæ ſunt„in quibus permittitur judici, ut æſtimet, quemadmodum actori ſatisſieri debcat Cf) b(a) hæc diviſio eſſentialis eſt& ſubſtantiſica, ut Angel. Zal.& alii ad a.§. 29. Inſk. h.. loquuntur. Proficiſcitur enim à formali ſeu eſſentiali, cu jusq́; actionis ad- juncto& qualitate intrinſeca, Gœd n tr. ae contr. ſtip.C. S. concl. I. u. a. Hinc ex pro- pria&c eſſentiali omnium contractuum proprietate& differentia diverſitas illa formularum actionum bonæ fidei& ſtricti juris promanavit, vide Donell. ad§. 285. laſt. ae aft. u. i¹. Prætor enim, qui formulas judiciorum conceptas dabat judici- bus quas in judicando ſequerentur, accuratè obſervavit, eſſe quædam negotia e- Jus naturæ, quæ adeò deſiderent bonam fidem ut ſine ea aut prorſus non eſſent, aut faltem non apparerent. Quædam verò requirere quidem bonam fidem. Aſt b ita,

— ²³ 2 — —x 7— — B— —2
ndent. r
. ICondr.
u.C. de ſn
am aect.
gendich vod velüm ſectisalb. 1-us prate- ks inel u etare opor. cti fadine rd,&hane ut luſtube armittillt Auf) Sliiadaſa Nactionbu- Auncelpo üiverlitsl K)onell 9 iabetjuäc an hegotae⸗ 16 non elen
1 fidem. 1
modum: Si paret L. Titium centum ex vendito Sejo dare oportere, Cajus judex ex bona fide condemna. Striti juris iudicium ita: Si paret
Ita, ut ſine hac fubſiſterent. Hine Prætor judicium bonæ fidei coneipiebat in hunc
L. Titium centum ex ſtipulatu dare oportere Cajus condemnato. Unde apparer, quã diverla iudici dato poteſtas ex ipſo formulæ præſcripto pro di- verſitate negotii competierit. In bonæ namque fidei iudiciis Prætor lberrimas iu- dicandi habenas relaxavit judici æquitatis& diiudicãdæ&lequendæ: ut ex bona 8 de& quod ei æquiùs melius videretur, etiamſi nihil de eoa contrahentibus dictũ eſſet, iudex in condemnando ſequi poſſet. In ſtricti verò iuris iudiciis illam pote- ſtatẽ iudicandi reſtrinxit, ira ut iudici iudicii d Prætore dati cancellos egredi, nulla eſſet religio, ſed formulæ præciseè addictus lecundum eam iudicare teneretur. Quamobrem hiiudices ſub formula iudicare dicebantur. Sed hac de re tum alii,
tum verò Duar. ad! ⁷. ff. de in lit jur.& l.7: f. de pact.& Eguin. Bar. a4 4.§. 25. In ſi. de
act. latè tractant, ex quibus perfecta cognitio peti poteſt. Diſſ. Dd. varid W eſ.in
Ilagoge ſua, quẽ ſequitur Vult. ad§. 2s. J.de act.& alii ſtatuunt originẽ huius diſtri-
putionis eſſe ex arbitrio legislatoris, quia iſtæ duntaxat actiones, quas ille voluerit habeantur pro bon. fid. indiciis-arg.§. 25. Inſt. de act.j fin. ff. de petit. her. Porrò ita ar- gunnt, ſi dilcrimen illud eſſet eſſentiale, ſi ex ipſa negotiorum natura dependeret, & non potius ex arbitrio leg'slatoris, malè Juſtinianus actionem ex ſtipulatu effe-
ciſſet bonæ fidei arg. eorum, quæ de eſſentialibus& propriis adiunctis tradunt
Philoſophi. Hæc enim ũ quis tollat, ipſam quoque tollat ſubſtantiam, neceſſe eſt.
At poſterius durius eſt, quàm ut de tanto Imperatore dici debeat. Ergo. Adhæc ſi
noſtra ſententia obtinere deberet, ſequeretur inde conſueta illa clauſulà, alles trewlich vnd ohne geverd/ vel ohne geverd vnd argeliſt non fieri ſtrickum iudicium ſequeretur non poſſe per oppoſitam doli mali exceprionem ſtrictum iudicium commutari in bonæ fidei: quod tamen utrumqus(aiunt) falſum eſt Prius ut do- cet Bald. eonſ.3 43. Weſ. ad§. 25. Inſtit. de acr. I/2. S. fin. f.de R.‧. Poſterius ut Cuia- cius 5. obſer. 1⁷7.& in Papin. ad l. Seja f. de donat. mort. cauj. Vult ad lun. ubi conven.
qui cert. loc promiſſ.& aa§. 23. I Ae acl. nu. 14. tradunt concludunt inde quare ve-
ſtra ſentẽtia à veritate planè abhorret. Hæc illi: Verum hæc& eius farinæ alia argu- menta tanti momenti nõ ſunt ut à veritatis tramite non dimovere debeant. Quod enim primum attinet, ſatis abundè illud confuravit Gœd. in tr. de ſtipul. C. contr.i. nu. 29. Secundi vetò argumenti aſſumptum quam ſit falſiſſimum, G œd. d. loc. n. 2 5. Ant. Fab. lib.:⁴. conj. 15.& decad. 9. err. 2. ſole clarius teſtatum fecère. Alii non mul- rò felicius hoc diſcrimen formulis agendi aſſcribunt, ut ſi formulæ inſerta eſſent lla verba: Ex bona fide, ex æquo& bono, ſive quod melius æquius videbitur, intelligatur udicium bonæ fidei datum, ſin illa deſint cenſeatur ſtri- ctum iudicium, ſed fruſttà vide erudirè hae de re diſſerentem Dn. Ericum Hæde-
mannum diſp. 14. coro.j. Nonnulli exiſtimant, non eſſe hanc diviſionem ſpecie- R 3 rum

rum in ſe convenienter oppoſitarum, ſed tantum obliquam,& ratione differen- tem quid? quod Coraſ. ub. 2. miſc. c. S. planè negat eſſe diviſionem. Cuius tamen fententia magno conſenſu damnata iacet.(b) in his iudiciis illud oblervandum eſt, bonam fidem non opponi malæ fidei non dolo ac frandi abſolutè, non iudi- cio ſtricto hoc ſenſu quaſt in illo bona fides requiratur in hoc non æquè: contra- ria enim reſcripſerunt Imp. inl. ona ſides, C. de O.& A. ad l.7 de dol mal. Sed op- poni ſtricto iuri, non quidem illi, de quo in! IMde juſt.& iur. g. Cde iuidic. ur ſi- gnificet æquitatem interpretandi, lupplendi, adiuvandi„ſed llli ltricto iuri, quod nihil habet natura ſua admixtum ſocietatis, familiaritatis, amicitiæ,&c. atque ita præter fidem conventionis aliam fidem inhæreetem non agnoſcit. Ex hiſce effigi- V tutin hac oppoſitione ſtrictum ius nihil aliud ſignificare, qudmid, quod ſolam fi- dem leu legem conventionis ſequitur& oblervat, arg.! quic quid F. de V. O. Bo- nam verò fidem, quæ prrer conventionis illam& facti legem attendir etiam reli- gionem amicitiæ& familiaritatis alicuius, negotiandi neceſſitatem exprimentem, ut quicquid ei conſentaneum ſit, non minus intelligatur placuiſſe, quà m illud, de quo nominatim convenit, l.r.. de contr. æmpt. I.hoc iure 12.. fin. ff. dàe R.. Conf. Heig. Donell. ad A.§. 2 6. laſt. de act. Quæ cum ita ſint, patet hanc diſionem non per plus ac minus confectam eſſe, non etiam à diverſis& ſeparatis, ſed ab ad- verſis modo rem intueamur, non verborum corticem, Mynſ. a4 4.§. 2§õ. Inſt. de act. Diſl. Coraſ. d. loc.(c) d. l./r..de contr. empt. S. in bonæa fidei 31. Inſt. de act. l. y. ff. de O.& A. Quo pertinet quod Imper. in§. un. Inſi. de obl. ex conſenſu, in his(ait) con- 6 tractibus alterum alteri obligari in id, quod alterum alteri ex bono& æquo præ- ſtare oportet: cùm alioquin in verborum obligationibus alius ſtipuletur, alius promittat. Aliam definitionem tradit Hot. hic aliam Donell. Enumerat autem i- §. 29. luſt. de act. Juſtinianus actiones bonæ fidei viginti, ſi modo conttarias iuxta ac directas computes: quod ut fadias Caii, autoritas de negotiorum geſtorum a- ctione tam contraria quam directa ſuadet,!. ex maleficiis, ff. de O.& A.& ſatis et- iam in a.§. exprimuntur, cum ſub generum ſuorum nominibus comprehendan- tur, Heig. Valt. Weſ. ad a.§. 26. f.de R.. Quid ſi ſtipulatio acceſſerit contractui bonæ fidei, eritne bonæ fidei actio? negativa placer per textum ſatis planum in!.6 quis 37. ubi Faſinu. 7. ide V. O. Diſſ. Bart. in l. ĩ. C. de contr.& com. ſtip. Hoc loco& illud quæri ſolet, quod eſt obſcurius,& altiorem habet indagationẽ, num perfecta ſit ac deſinitiva actionum bonæ fidei enumeratio ab Imper. in A.§. 2⁰. Inſiit. de at. propoſita& putamus rem acu, quod dicitur, tangere, Donell. ad A.§. 29. nu. 59.& Dn. Eticum Hœd. 4iſp.7. coroll.z. qui perfectam eam eſſe,& præterea eius generis actiones nullas agnoſcendas ſcribunt Uſyll. ·.zI. Dynus n.. Zal. n. 4. Vult. nu. 12. ad A.§. 2 5. luſt. de act Dn. Joh. Boch. ia tr. de in litaur. c. 4. nu. 6 4. Loriot. in tract. ae ad:. axiom. F.& ſea⁴†. Cuiac. lib. ¹1. 6/.39g. ſed contra hanc m aguo conſenſu à Dd. rece- ptam opinionem inſurgit Coraſ.ad d.§. 29. luſt. de act, nu. S. qui multis eam impu- gnat, non tamen, ut video, expugnat. Noli tamen hic obliviſci actionis exſſti pu- b latu

1 dieren. 8
latu, quæ pro dotibus exigendis proponitur. Hanc enim transfuſa in eam rei uxo-
lu 4. L
anae 6 ehiöe bneſ dei eſſẽ line exemplo conſtituit Juſtinianus in. fuerat autem, noniud dats 25 aubi vide Heig. Mynf. Vult. Dn. Borch. W eſ. N eque verò hoc ſolum, ſed a8:connd. in aper(qn teſt ejus ineredihilisim fœminas favor) multis etiam& magnis privile-
ma Seden gis Bo⸗ actionem auxit. Primò namque eftecit, ar quamvis mulie r ſibi dotem 10 qeu b re 4 Pulars non lir⸗aut inutiliter, liceat tamen ei agere pro dote repetenda hac 0 u gu 1 8 1 ipa atu cionerPrelndls ae ſi vetè& utiliter ſtipulatio intercefliſſet. 2. Hujus atgen V ac vnis lngn are jus in eo effulget, quod adjunctain haberex lege hypothecam Ebicec tacitam omnium bonorum mariti, Lun. 9i..de&. B. A.d.§ fuerat, laſt. h uit, adeò * cn⸗ ut hæc tacita hypotheca etiam in bonis minorum 25. annis locum habear, quorum
870 1 alias cõſtat bona nõ aliter oppignorari poſſe, quàm decernente magiſtratu, Heig. Mä N n. 12. Jat in liæ 4... ſol. matr. Curt. jun. conſ.;¹6 9.u. 20. Menoch. de adipſc. poſſ. remed.
Vanan b nb. 3 quaſt. ¹5.n. 69. 3. Quod in hac hypotheca rarione dotis veræ numeratæ, non Umil 6 caurx velconfeſſatæ,ut vocant, 1⁴ſſiduis 12.§. verſ ſi tamen re ipſa ven. Mynſ.cent. es tt. 1.96/165 7. G 06/.25. Alex. conſ. 142. Dec. conſ.9 5. Geil. 2.00„94. Heig. ad d. S. fusrat, Iuſt. r„Cat de acl. u. 15.& 17. Geil. 2.25. g¹. hypothecariis creditoribus non tantùm iis, quita- Moneman citam, ſed& qui expreſſam hypothecam habent præfertur, vide veritati facien- „dadd tes Cujac. in Nov. 97.& in par. C. de privileg. dot. Mynſ. d. loc. Ant. Fab. g. conj. ¹1.& S.Inſfkd decad. ũ. err. 2. Vult. nu. 16. Mynſ. au. 12. ad§. fuerat, luſt. h.t. Vaud. ib. quaſt. 21. Fach.
b a. bfe 2. contr. 9 ½. Guibert. in tr. de dotib: c. 7.u. 5. ſ ſeqq. Vanderan. de privileg. credit. C.4. us(athju. Dilſl. Zal. u. 2u. Gomez. u. 27. Heig. u. 2 4. a4 d.. fuerat, Inſtit. de af. Weſ. nu. 2. Do- Xuopur nell. n. 3.& in trac.: de pignor. c.: 4.& adl. aſſidduis 12. C. qui potior in pignor: habeant. dletur, I Coler. in proceſſexecut. p..9. 1.2.189. latè Heig, ad S. ult. Inſt. quih mod. re contr. obl. datautenie Verum utrum hoe privilegium aειοσννQάeν s ſeu prælationis tranſeat in heredes ntarias imm non tantùm difficilis eſt, fed& utilis quæſtio? Communiter hoc negant omnes t geſtotume per l. un.(.de privileg. dot. ubi Bald. Bar. in Nov de dote,u. 6. G ſea. Mynſ. Heig. A lo- 56d.&latbet. co. Nos negativæ, modo à filiis muleris diſcedamus, accedimus, Vanderan. de pri- aptehencer vileg. credit, c. 4, n. A. Mynſ. Heig. alleg. loc. Diſl. Ant. Fab. S. com. 13.(d) Contrario- A it contnät rum enim contraria eſt ratio, Bal. ad!. 7. ff. de dol. mal. ldomum 7. ff. de cantr. empt. alanuma, Zaſ. Heig ad d.§. 29. lnſt. de aft. Unde in his judiciis ſtrictisadmodum finibus ju- 3Hocloct dicum poteſtas includitur, Donell. a4.§. 26.41. de act. Gœd. de contr. ſtip. c.§. concl. num pelkä 1.n.Z.() c. cum venerabilis I.. ad hæo Epiſcopus ibi, cum permutatio inter con- .Ahhitaudt ractus bonæ fidei computerur, ext. de except. c.cum Eocleſia, de cauſ. poſſ.& propr. Segwl gloſſin o. fin. ext. depoſ. el.ad§.2 9. n. 1. Iuſt. de ac. Vult. ibid./.. Dn Fricus. Hœd. 3ieius geden dAisp./. Coroll.1. Gœd. de ſtapul. é+Q.2 4. Coyar. in o. poſſeſſor,p. 2.§. 6.. y. de A.). in 6. lt,K a4 Difl. Jaſin! 32,½*: fde reb cred. Mozzius in tr. de contr: tit. de eontr. in generé; art. 4* 3 mali ll n. 29. Multò intolerabilior eſt illorum error, qui hocactionum diſcrimen jure ci⸗ aADA ne vili ſublatum ſcribete non verentur, ita colligentes: Bonam fidem in omnibus 1laDdu vunm Ie no b des Ronam Kdem in Anwn ao eam impl- conmtractihus conſiderari æquum eſt, juxta l.4. C.de.O. Ergo omnes contractus Saberi ſant bonæ fidei. Sed Deus bone, quam inepta hæc eſt& ridicula collectio, quamn
re⸗
htu

vel is qui à primo limine noſtra ſacra civilia guſtaſſet, convellere polſet, vide Valt. ad d.§. 2 9. u. 9. Ant. Fab. decad. 9. err.:I. Donell. a4. 8. 2 5. uu. 2. Iuſt. de acl. Diſl. Jaſ.& Zal-quos refert Gotfred. in 1. 32 ide reb. cred.(f) Spræterea, ubi Interpp. luſt. a. t.
In his autem actionibus ita comparatum, ut judex reum nec condemnare poſſit,
nec abſolvere niſi arbitrium ſuum, hoc eſt, interlocutionem, juſſum& præceptum
prius interpoſuerit. Sic actio, quod metus cauſa eſt arbitraria, ex qua non ſtatim reus condemnatur: ſed ita demum ſi iudicis reſtituere jubentis authoritatem inſu- per habeat, 1.14.§. 4. f. quod met. cauſ. Unde Prætor judicium hiſce verbis dabat
perferendum ad judicem ſpecialem, qui judicaturus erat: Si paret Sempro- nium Sejo werum intuliſſe, ur aliquid extorqueret, id niſt arbitrio
tuo reſtituetur condemnato. Vide Theoph. ad tit. de interdict. Bart. ad§.
praterea 3˙. Iuſt.h. tit. Ex quibus conſtat, quod errore non cateat eorum ſententia,
qui arbitrium illud judicis ſententiam de finitivam vocant, indeq; duas in his ju-
diciis ſententias ferri, tradunt eleg. Ant. Fab. decad. ¹⁹. err. S. Heig ad d.§ 1, luſi. hit.
„. 4. Diſſ. Vaud.:* quaſt.=⁷ 4. llud autem difficile eſt definire: quid differant arbitra-
riæ actiones à bonæ fidei, adeò, ut Faber fateatur diſcere ſe quàm docere malle in
hoc juris articulo, ut refert Mynſ. ad A.§ 7. lſt. h. tit. Nos hanc differentiam inter
hæe judicia oblervavimus, quod in altero naturæ actionis tacitè continetur, ut æ-
ſtimet judex, quanti condemnet alterum, in altero verò quemadmodaum ſatisfa- ciat nunc condemnatus, nunc abſolutus, d.§. ⁰. d.§. 5:. luſt. de act. Vult. ad d.§. 2ũ. Inſt. C. eo. uu. 16. Diſſ. nonnulli ad d..30. fuſt. h.t, qui negant differre judicium bo- næ fidei ab arbitrario, ſed malè ut apertè conſtat ex d.. 306. Hinc Paulus iin l.⁷. ff. de
20 quo cert. loc.&& 1.35. ff. de uſur. Mareianus& Papinian us in l. J. Hde in lit. jur. Es!. 5.
§. 2. ff. de uſur. arbitrarias actiones bonæ fidei opponunt. Sanèi nterpretatione& propter adjuncta nonnulla arbitrariæ actiones inter bonæ fidei judicia connume- rantur, 1 3³.§. 2, f. commod. 1,6. ſf. de in lit. jur. quod in quibuſdam iuris arriculis haud
difficilem vim ac poteſtatem habent, præſertim ſi ad officium iudicis oculos con-
vertas. At verò maior concertatio inter Dd. de eo eſt, utrumne actiones arbitrariæ
tertiam ſpeciem diſtinctam à bonæ fidei,& ſtricti iuris iudicus cõſtituant, id quod voluerunt, non oblcuri nominis ICti, Donell. Eguin. Bar. Hot. Heig. Mudæus ad d.§. 21. Iuſt. de act. Ant. Fab.:1 ⁷, com.:¹.&s 2.& decad. 156. err.. Duar. ad.. J ſf. de lit. iur. Coral. miſc.;12. Ego verò ſententiam Schneid. W eſ. Mynſ. ad a.§. 51. 1uſt. hoc tit. amplecti malo, arg.§. 2§. luſt. de act. Vide Vult. ad! un. C. ubi, de eo quod cert. loe- 2. 15. G. ſeq.& ad§. 25. Inſt.Ae act. Gœd. in tr. de contr. ip. c. 11. eoncl,:1.u. 11z7.
LXXV.
kPendent ex hac diviſione multæ& magnæ differentiæ bonæ fidei& ſtricti juris judiciorum, de quibus latè videre eſt apud In-
terpp. ad g. 25. Inſt. h. t. nos paucas recenſebimus. Primò igitur in
bonæ
——

———
idewa. W dluff. 44. Rlepollt Naceptn non ſtaum ateminſu. eibis dada dewyio. latbino Dar.dß ſentenu, in hiöu. à37, llh
dantatbitn.
dte maleim
ntiaw inter
Dretur, mr.
Mdam ant
2t. 44 45%
2 diciumbe-
riin 17 f4
it. ur.&I3
Stetationed
i conpume-
iculis haul
—culoscor-
3Sarbitraie
auntiid qgol
a Mudes V Fdektin
. Inſtnei V aodcenh 2n.
Stiæ bolt zigitutil 2)5
boha
bona fidei actionibus, officium judicis eſt liberrimum(a) in actio⸗ nibus ſtricti juris reſtrictum(⁹½ in illis offieio judicis uſuræ deben-
tionem augere poreſt etiam in bonæ fidei iudiciis, ſed tantùm movere offici
tur, ſi mora commiſſa ſit() in his uſuræ citra ſtipulationem non
debentur, etiam poſt lirem conteſtatam(d.) In bonæ fidei judiciis fructus veniunt àtempore moréęſe, jin ſtrictis verò ne quidẽ à tem- pore litis conteſtatæ(f†) in bonæ fidei judiciis uſuræ debenturex pacoin continentiadjccto(„,) in ſtrictis ex ſtipulatione tantum-
(5) pacta in continenti contractibus bonæ fidei adjecta iis inſunt ex parte actoris(,) quod aliter ſe habet in contractibus ſtricii ju-
ris(L.) Exceptiones bonæ fidei judiciis ipſo jure inſunt, nonactio.
nibus ſtricti juris(7.) Contractus bonæ fidei, quibus dolus initiũ de- dit, i pſo jure corruũt/ ,) quod ſecus eſt in ſtrictis judiciis(u,)& de-
nique in bonæ ſidei judiciis judex in computanda rei debitæ æſti- matione tempus rei judicandæ ſpectat, in ſtrictis verò tempus litis conteſtatæ(*.) Valcant igitur qui nullius momenti exiſtimant dif.
ferentiam inter bonæ fidei& ſtricti juris judicia, cum non aqua,
non igni pluribus in locis utamur, quàm præſenti diſtinctione.
(a) S. in bouæ fidei, ubi Iuterpp. Iuſt. de act..de negot. geſt. ‧.2 ½. Ff. b.t. Inde in his actionibus obligatio recipit pleniorem& largiorem interpretationem,& ex bona fide uberiores admittit præſtationes. lta ferente& ſuadente qualitate ne- gotii, Mynſ. Heig. ad d.§. 30. lnſt. hoc tit.(b) textus inſignis in l. quicquid, ff. de V.
O. ubi Dd. communiter. Hinc ſit, ut in hic iudiciis obligationem metiamurex eo,
quod verbis tantùm diſertè eſt comprehenſum, ut in verborum obligationibus
A.1,99. vel ex traditione aut facto,& quatenus numeratũ eſt,& factum, ut in mu- tuo& contractibus innominatis, vide Interpp. ad d.§. 29. luſt. de act.(c) 124.1.
28. F. depoſ. l 2. C. eo. l. r Mꝓάlocat. l.7. 2. de nſur I.15. C. eo. l.. C. de pact.in!empt. Ss·
Vendit. Mynſ. Heig. Vult. ad.§. 29. Iuſt. h. t. dixi officio iudicis. Ecſi enim bonæ fi-
dei iudicia præſtationes uberiores& plenipres admittant: tamen ſciendum hoc
non ſieri ex natura obligarionis, ſed potius officio iudicis. ltaque præcipua inter
bonæ fidei& ſtricti iuris iudicia diſſimilitudo illa eſt. quod in ſtrictis indiciis nun- quam ſit condemnatio: niſi ex iure obligarionis, in aliis, ut plurimùm officio indi- cis, quoniam& obligationis natura illa eſt, nt iudicis officium admittat, cui è& con- trariè in ſtrictis iudiciis locus nullus eſſe poteſt. Vide Vult ad§. 29. Inſt. de att.(d) l5. C. de uſur. l.2 S. Side præſcripe. verb. l.51.1. 4 f. de uſar. Non enim mora obli ga- um
iudicis, ut acceſſionibus augeat condem nationem,/ 2,.7,13 ff. de act. ompt. Anton. Fab.decad.I err.:.& decad.i err.i.& I. coni.. Bocer. cl.. dꝓ 15 heſ.,36. Dn. Eri-
cus

cus Hœd. disß.:. theſ. a ⁰. Mynſ.ad. 4.§. 29. nſi. de acl. u. 16. Dn. Borch. in tr. de V. O. c.. num. 9s.& ſeqq. Cujac. in tr. /† ad Afriean. in explic. 1I. 17. ff.de uſur.& 14. obſ.22. Gœd. in er. de contr. ſtip. i1. concl. 9. Arum. in tr. de mort. c, S. nu. ¹5. Diſſ. WN eſun par ff.
de uſur. nu. 3. Vult. Eguin. Bar. Coraſ.ad A.§. 25. ſuſt. de att.& Dd, magis communi- p ter, quibus Llite, ſf. de uſur. etrotis materiam præbuit, induxitq́; ut hodie paſſim li· h te conteſtata, non minus uſuras, quàm fructus etiam in ſtrictis judiciis.& peri de- te bere& adjudicari arbitrentur.(e) 134,§. pen fde uſur. 1..§.“. frde act empe. 1 if. 5 1, pro ſos.l...§. 23. f. depoſ. I eltin par ſde uſur.& frutl. n ult. Vult. W el. Heig. p ad d.. 2g. Inſtit. de act.(f) jure ſcilicet mero& rigido. Nam ut acceſſiones na- turales ejus temporis præſtenttur, nõ aliqua juris ratione conſtitutum eſt, ſed vul- gò receptum, quemadmodum Papin. loquitur in! 2. ff. de uſur. id eſt ex æquitate 139.. ſi actionem, f. eo. idq́, ſecundum ſententiam Sabin. Proculianis diſſen- tientibus, 7,νν πde reb. cred. l.16. frde E. V. Quamvis æquitas illum juris colo- rem habeat, quod quale quid eſt cum petitur, tale dari debeat, A. 1. 2. Habererque 7 hodie actor fructus, à tempote litis conteſtatæ perceptas, ſitum cum egit, tradita ei res fuiſſet. Fructus enim ex fundo percepti, ipſi fundo acceptò ferendi ſunt text. in l.i ad&C. Trebell. Quare nec idem in uluris, quod in fructibus teceptum eſt, ſa quia non habent cauſam naturalem. Nec conſequens eſt, habiturum fuiſſe cre- K ditorem uſuras, ſi pecuniam ante conteſtationem accepiſſet, quia non ſicut fru- lu ctus ex fundo, ita ex pecunia& natura uſuræ percipiuntur, led ex te ſua natura ſte- rili, ut loquitur Ariſtoteles, vel ex negotiatione& jure, ut ſeri ptum eſt iu l. 62. ff. de R. al uſuræ 12 1if.de V. O.ob idꝗ́j, nec cauſæ appellatione continentur. Vide Vult. b 8 ad d.. 25. Inſf. deact. num. 29.( 95 7,3, 4. C. de uſur:l. initio, C. eod. pacl in l.em pt.& Vendit. 1.7.§. 5..de pact. l. 10. C. eo. Dn. Borch, in tr. de uſur. c.. Cujac.§. 6. 1o.(h) ii 131.I. A in pr. f.de uſur.l. 10.§. 4. ff.mand. Dn. Borch. A. c. 5. Gœd. in tr. a⸗ coutr. ſtix. 4. 6. 9. u. 2. V ult. a4 d.§. 2 9./uſt. de act. au. 21. Excipitur tamen pecunia civnati debita, ls Nde uſur. pecunia nautica, tot. eit: f de fan. naut. item ſi mutuum non conſiſtat 8 in peeunia, ſed in alia re fungibili, fumenti, C. de uſur. Donell.in tradt. de uſur. c. 3. n Vult. d. loc.(i) l7.§. quin imo ſf de pact. l. 3. ubi Donell. C. eo, Vult. ad§. 2 S. Iuſt. de act. n. 21.(K) lta docent Cujac. ad! ⁷§. quin imò, ff de pacl.&; in tr. ad African. in⸗ b 7,2 4. f.de praſcript. verb.& 10.06/2 ½. Donell. ad ,5. Ff. de pact.& adl.lecta 41. f. de A reb cred. N elan par. fede pa. Vult. d. loc. Treutl. p.. diſß. G. theſ. 10. Aſt ego legem rer illam Lecta, ſ de reb. cred. famoſiſſimam& difficillimam paulò ocularius intro- c0 piciens vereor, ut hæc ſententia deſfendi poſſit, vide potius gloſl. ad d. 1. 7.§. quin- rec 6 im o: ſf. de pact.& ad llecta, ff.de reb, cred Bar. in d.! 7. Jal.ibid.n 5. Bologn. in I. 26. C. de pact. Dn. Ericum Hœd. aisf. 6. he. 62. Ant. Fab.. conj 10. Gcœdan ꝛr, de tip.c.g. l ounol 2. ubi plenè hanc quæſtionem pertradat.(L) Iſed etſt ided, ff. ſol-matr.!. hu- ſdͤo juſmodi„, Q. qui ſervum ffde legat.!¹ I de reſe. vendit. l.. S. ſlibertatis? ff. qua- el V um rerum atl. non dat. l./2.§. † f de except. dol mal V ult. add§. Inſi. de act. n. 22. Ad hocfundamentum, ſi quis attenderit, mirari deſinet, quid ſit, quamobrem er- m
ceptio-
—

———
dey o.
14,0 2 4 ein larf„
paciml. Rpeulde. kemyr.* äne Gonesma. eſd ſedrul eXAcuite lis digen. jotiscolo. laderetgu git, nadia uluottext, ptumeſt, kuge ce. Achr kn⸗ datoralte.
2rLbe.f.
2 Vide Vuk
2 nlemyig 3
3 1oſn. eh)
.——
ecdun,10,
taci debig, nn condlla
2 deuur.
.H 23 hkt
Afritauit .Aa 4·f4 tegolkge catlüsintlo- L.7.5. auin
„lrin! 260
A deſthnc . Malf. 4 in * 9 „ Fan
e 40. 7.2 4 obtemel-
cepti⸗
ceptiones peremptorias ante litem conteſtatam in bonæfidei judieis opponi ni- hil neceſſe ſit, in ſtrictis verò judiciis contra oblervetur, quemadmoduns ex jure noſtro civili manifeſtò contra communem com probavit Donell. dl. 9. C. de ex- cept. u. 2. G 25. Com. pag.(mibi) 157. G 22. com§½. Et hano ſententiam in Camera Imperiali ſervari debere cautum eſt in Comitiis Spiræ, Anno 1570. habitis, ut lege- re eſt in eorum receſſu§. demnach ſollen/ folio(mihi) 179. verba hic ſubjiciam, quæ ita habent; der beklagte ſoll im zweyten Termin ſein declinatotias oder andere exce- ptiones, dardurch das Recht differirt/ oder die Kriegsbefeſtung verhindert werden ſolte/ zu producirn/ darneben in ſcriptis litem eventualiter conteſtirn/ oder da er der⸗ gleichen Einreden keine hette purs zu conteſtirn/ vnnd zu gleich ſein peremptorial
oder defenſional Articul einzubringe ſchuldig ſeyn/ adde receſſum Com. Rattsbon.
anno 1594. ubi diſtinguitur inter cauſas limplicis querelæ& appellationum. Ab
hac ſententia recedit Treutl.. 2. A/⁵. 26. t6. S.& alii ab eo ibideim relati(m)!, 7. in- princ.. de dol. mal junct. 1. 16. S. i. f.de minor.. 3. in hin. H.pro ſoc. l.22.§. ⁷ muliera ff. ſol.
matr. Mynſ. ad§. 20. Iaſt de act. Cujac. ad l.; frde dol, mal. Dnu. Ericus Hœd. dis 12.
theſ. 2 4rl,ſi quis cum aliter, ubi Zaſ. Donell. Jaſ frde V. O. Diſſ. Cynus in 12. C. dere-
ſeid. vendit. Faber ad§. 2õ. luſt. de act. Coral. in! 26. ff. de V. O.& lib. z. miſc. c. 9. n. 4,
Robert. lib. 3. animado c.! 2. Jacob. Rævard. ad d.§. 29. Inſt. de att. Incidens verò do- lus per ipſum contractum emendatur, A. 7.§. 3.7. 15.§. 2. fide act. empt. Schneid. d. loc. u. 30. E ſeqq. Mynl.ad d§. 20. laſt. de act. nu.:.(n) In his enim ſive dolus cau- ſam dederit contractui, ſive in eum ineiderit ipſo quidem jure contractus ſubſiſtit, ſed datur exceptio doli adverſus agentem, vel ſi contractus ſit perfectus doli actio, l.5. C. de inutil ſtipul. d.! 3. ubi Dd. ffde V. O. Gœd. de contr. ſtip. C.. concl. 7. Dn. E- ricus Hœd. d.loc, tbeſ. 2 ·. Donell. ad. 1. ff.de 7. O. Conf. Anton. Fab. ad.16. ff.
de minor. LXXVI.
Deniq; omnibus actionibus ſolidum, hoc eſt, totum id quod nobis debetur, conſequimur regulariter quidem non tamen ſem- per: ſunt enim cauſæ in quibus accidere ſolet, ne ſolidum conſe- quamur(a,)aut quia actio, ex qua agitur, de peculio eſt(L, jaut quia reus conventus habet beneficium competentiæ, ut in id tantum condemnetur, quod facere poteſt(c,) aut denique quia viciſſim reo ſumus obſtricti, ut velcompenſationi(a) vel retentioni fiat lo- cus(e, ſed& is, qui bonis ceſſit, ſi poſtea aliquid acquiſiverit, quod
idoneum emolumentum habeat: ex integro in id, quod facere po-
teſt, creditori eſt condemnandus Cf.)
(a) S. ſunt praterea 36 de act. ubi Interpp(b) ferente ita ipſius actionis natura. Eo enim ipſo, quod addo de peculio, haud obſcurè innuo, conſtituram § 2 tantum

“
riq. debetur)patitur. Hinc evenire peceſſè eſt, id quod dicitur ⁹⁷ a.§. proterea, I. he. ut ſi non minus debito in peculio ſit pater dominusve in ſolidum condemne- tur. Sin verò peculium æri alieno ſolvendo non teſpondeat, hactenus condemnet judex, quatenus peculium admitit Vult. Heig. Eguin. Bar.& Interpp. ad.§ 36.7. de act. Sed hac de re, quia intheſ. 69. me dixiſſe memini, nihil neceſſe eſt eam hic commemorare pluribus: cætera perſequamur(c)§. ſde dote7.§. ſed h quu f. Inſt. h. tit. qui etſi ex natura actionis teneatur in ſolidum. Eſt nam que actio ius per- ſequendi, quod ſibi debetur in pr. Inſt. hit. condemnatio tamen niſi in id quod fa- cere poteſt, hoc eſt, deducto eo ne egeat, at habeat, unde vivat, ferri debet in con- demnatione, ff. de E.. uhi Petr. Fab. 1,19. fde remed.! 5. eo. Donell 27, cem, pag. (miht) 24. Mynſ. ad§. 27. eg 55. 1uſt. b.t. Hocautem beneficium ſeu hanc exceptio- nem, quæ dilaroria non eſt peremptoria, Donell. 27, com pag.(mihnl) 369. Difl. Jo- han. vetus luterpres in 13 ff. de except. certis perſonis certas ob cauſas legislatot in- dulſit. Sic parentes propter ſanguinis coniunctionem, quæ inter liberos parentes-
ve intercedit maxima, hoc bene ficio utuntur contra liperos,& ècontrario hberi
contra parentes, frater quoque à fratre conventus hanc com petentæ exceptionem ſibi proditam habet, l. unt qui,§. 6..17. ꝛ i: liberi eorum, Ft de rejud. l. verun 53 ff.
pro ſoc in qua non bona eſſet IIlp. ratiocinatio, ſocio hoc bene ficium eſſe tribuen-
dum argumento hoc tertio, quod ſocietas ius fraternitatis contineat, niſi conſtatet fratrem contra fratrem le hac exceptione defendere poſſe, quod antecedens præ- ſuppoſuiſſe LIlpi. in a.1. neceſario, conſequens eſt:& commodè quoqyue venit in mentem, eius quod vulgò iactare lolemus, propter quod unumquodque tale eſt, illud magis tale eſt, vide auth. multò magis. C. de S§. E ccieſ- Donell. Weſemb. Bald. Mynſ.: ad ſcdſi quis, luſſt. h.:. Vult. bbid. u. 11. Diſſ. Zaſ. ibid. Heig gloſſ.& alii. Sed&
Patrono patronæve eorumqyue liberis contra libertos propter tam graude, ut alibi- Juriſconſultus appellat libertatis beneſicium hæc inopiæ exeptio applicatur,!.⁷.
Fde donat. S. ſunt praterea, verſ. ſed etſi quis, Iuſt. b.:, Hoc Dd. vulgò extendunt ad ominum contra valallum, quod cum aliis tam illa potiſſimùm tatione probanrt,
quæ extat 2. Feud. ν. in princ. Ubi Fendiſta in hæc erumpit verba: Nen æquum
eſt, quem videre egentem„quem prius habuit in coniugem& amicum, Duar. ad ad tit. de re jud. pralect. 23. 8 chrader.. 2.c. 3. n. 93. G ſ*2. Niell. difp. 10. feud. 19.. 93. Tribuitur etiam propter coniunctionem voluntate ſuſceptam ſocio contra ſo- eium, ſive ſocietas omnium bonorum contracta ſit, ſive unius rei, 7 16. ff. de jud.]. verum 53. ꝙpro ſoc. d.§. item ſiubi Mynſ. Heig. Donell. Weſ. Inſt. h. t. Pac. ceus..
quæſt. 100°. Hoc tamen ita, ſi ſocietatem ſocius infieiatus non fuerit, vel dolum non commiſerit. Vide Interpp. alleg. loc.- 22.§.1.ff.de re jud. l1 nemo 6&. ff pro ſoc..6 7E in-
fin. ff co. Militem quoque qui ſub armata millitia ſtipendia meruit,& Reipubl ſtre- nuam operam navavit hoc privilegio leges noſtræ dignum cenſent, 1.:*½ ρ ere Tud. Jalibid u. 9. Quod haud ſcio, an ad milites legalis militiæ,& profeſſores ad- VOca-
tantum eſſe actionem quatenus pecutiu m(deductum tamẽ eo, quod domivno pa-

winofn.
Meterea,
adeinne.
ondemtet
„
3 ſ dac ne diſizuuz Aio usger id qnod
etiin Cnj. 27cong Mexcepti. 99. Dil egislatorn. 9s parentes.
entatiohbei
ceptionen erum ii
2 ſetrbieg.
atll conſtant a dedensyn.
Iqheventm iquetaſett,
Iſemb. Nal Ac alii. Sedd 4 ude, utalbi- S licatuty. 5Xtenduntal Ane ptoban
e lonæqhun
am, Duu M —faud.u, d contnab. 8 f deud’, Lac. ceut, dolumnoh 3 ſic.47
eipublitt
n9 frun 4 ſallottsai-
Foca⸗
vocatos extendi debeat, Duar. ad A. 1½. dere ind. Diſl Treutf difp. 24. theſ4. li. b.
Item ex reſcripro D. Pii donator tantùm in id quod façere poteſt, eſt condemnan- dus, I⁵ †. de donat. f.: 2 ff eo. I. 2*.! 49.1. Sejus, ff. de re iud. Idq́ deducto ære alieno, d. l. 2. non tamen detracto eo, quod aliis ex eadem donationis cauſa debetur. Quod, ur intelligatur, ita habendum eſt: Titius habens in bonis 200. donat pri- mo Jototidem lecundo. Deber autem idem Titius 100. Sempronio. C‧ùm verò moram necteret Tituis, idemq, donator in præſtandis donatis judicialirerà pri-
mo interpellatur, ut ſibi 5o. donationis nomine debita exſolvat. At donator exci- pir contra donatorem primum ſe exceptione inopiæ tutum eſſe beneficio Divi
Pi, ut hactenus tantum condemnati poſſit, quatenus per facultates licet, non ve-
rè in ſolidum ad tota 50. primus replicat exceptioni locum fore, ſi tantum in bonis
non haberet, ut inde viveret. Jam verò ejus facultates valeret 200. Ex quibus et- iamſi primo /o. præſtiterit donator, tamen ei adhuc reliquũ futurum, quantum ad victum& amictum ſat eſſe poſſit. Aſt huic duplicando reſpondet Titius donator,
imè verò longè alio loco rem eſſe, ſeq; non tantùm ſecundo ex donatione z0. de-
bere, ſed etiam Sempronio 100. ex mutuo. Hoc igitur caſu prius ratio habenda eorum, quæ Sempronio debentur, quo facto illud incumbit judici, ur diſpiciat quatenus facere poſſit donator. Er hoc privilegio ſolus donator præter cæte- ros, ſuperbit. Liberaliter namque cum liberali& benemeritò agendum,& pinguius ei ſuccurrendum legislator exiſtimavit, ne quis ob ſnam liberalitatem egerer, d. 1,19. f.de re iud. ſed hæc hactenus vera ſunt, ſi& vera donatio ſit,& tes in
nudis promiſſionis finibus adhuc perfiſtat, neque enim donati ex hac caula repe-
petitio eſt,.17.§. ult. ff. ſol. matr. l... ſf. de cond. indeb. Brunus de ceſ honor. quæſt. 2 7.
Donell. 27, com. pag.(mihi) 397. Mynl. Heig Vult. Donell. ad&. ſed idem est, Inſi.h.
Inter eas porrò perſonas, quæ exceptione inopiæ(uti vocant) fruuntur, numeran-
tur quoque exheredatus, nec non is, qui hereditate paterna abſtinuit, ſi ex contra- Ctuo ſuo conveniantur, 1. 49, f. de re iud. I. a.§.i. rquod cum eo,l.2. Feo. Deniq; da- tur hoc beneficium marito, non tantùm ſi ex cauſa dotis,§. item ſi de dote, Iuſt. h.!. 20. cum ſeqx: de rc re iud: 1⁷.& ſe frſol matr. ſed etiam ex aliis contractibus cum uxore, vel ſtante matrimonio, vel ante matrimonium contracttum initis, conve- niatur, 1. 20. fde re iud. Zaſun pr. Heig. n. ĩ. ad d.§. 32. J. h. Unde actionis rei uxoriæ hæc erat formula: Quop Aulus MEILIuS, Iun.§. hac autem. C. d R. V. A.
l pen. in ſin. ffe ſol. matr. Cicer. lib 3. Ae OQfic. Nihil porrò refert reali, an perſonali a-
Gione experiatur uxor, modo dos necdum ſit reſtitnra, l. 217. Afandum f de reiud. ubi Dd. nec Imolæ in liliofam. ſf ſol. matr. recipienda eſt ſententia, qui falsò ſcri- pto prodidit, hactenus tantum beari hoc beneficio maritum, ſi petantur tes fungi- biles, hoc eſt, pondere numero& menſura conſtantes adi Duar. adl. 41. ff. de re aud. Planè iplam uxorem hoc beneſicio frui æquitatis ſuggerit tatio ut æqualitatis ratio, ur par eſt, quoad eius fier pteſt inter maritum uxoremve ſervetur. Sed& & uxoris pater, idemq́; ſocer mariti, ſi ex dotis promiſſione conveniatur non ma- 6 8 3 ioris

iòris ſumma eſt condemnandus, quàm quantum facere poteſt, uti Paulus libro ſe- ptimo ad Sabinum, probat& Neratius libris membranarum,& Proculus ſori- bunt 7/17. ff ſol matr. Aſt negotium impedit, ¹2 Q κα⁴e re iud in qua idem ille Pau- lus in eadem quæſtione teſtatur, alio nosiure uti, ut&s Veratius ſcribit. Eequid igi- tur Paulus à Paulo. Neratius ã Neratio diſſidet: vehementer hic æſtuant! nterpp. noſtri. Satis tamen ſi quid mei eſt iudicii, dextrè hos textus in gratiam reduxòêre, Donell. 2 4. com. pag.(mihi) 392. Duar. ad!. 17⁷. ff. fol. matr. Sci p. Gentil. in tr. de co- nat. int. vir.& uxor lib.;¹. c. 25. Matth. Brunus iu tr. de bon. ceſſ.q. 22. Conf. Ant. Fab. 2. coni. 4. Heredes porrò minimè de hoc beneficio ſibi graculari poſſunt. Perſo-
nale namque eſt,& cum perſona extinguitur,’, quia. ff*ſolut. matril. privilegia, ff. de
R.. ibiq; Petr. Faber. Sanè in actione dotis ſi filii patti heredes extiterint placuit eos hac exceptione gaudere, ut textus eſt in!. etiam, ff ſol.matr. Donell. 2 7. com pag. (mihi) 343. Ant. Fab. g. coni. 13. At quo tempore dixerit quis opponendæ hæc eſt exceptio? Ego verò reſpondeo non tantùm poſt litem conteſtatam, ied& in ipfa iudicati executione illam opponi poſſe. Neque etum ad ꝛplum iudicii ordinem& proceſſum, ſed ad executionem hoceſt, ut condemnatio minuatur perriner, in his autem exceprionibus, quæ ad moderandam& minuendam condemnatio- nem ſpectant, ita eſt conſtitutũ ut in ipſa etiam iudiciati executione obiici queant, l3 ffde donat. ubi Giphan. I.’ f.de iur.& fact. ignor. ubi Dd.". 22 †f. de re iud. 1.51. 1.2 1. fin. ubi Bartol. de fldeiuſſ. Iohan. Ba pt. Alin. in prax. iud c..§. 15. u⁵.’¹.(d § 59. luſt. h. Eſt autem compeniatio debiti& crediti inter ſe contribucio, l.:. frd compenſat, quæ tam in ſtrictis iudiciis, quàm bonæ fidei ipſo iure inducitur; ut Ju- ſtinianus conſtituit in l. ult. C. a.rit. Cautus igitur reus id aget, ut com penſatione, ſi quam haber oppoſita in id tantum, quod compenſationem excedit, condemne- tur. Noli mirari, quod dixi iplo iure compenſationem heri,& tamen eam oppo- nendam eſſe. Hæc namque non ſunt aſyſtata, non funt contraria, quæ ſimul ſtare nequeant. Quamvis enim compenſatio iudiciis tam ſtrictis, qudm bonæ fidei ipſo iure inſit, ea tamen res non facit, quò minus ſit opponenda. Hoc enim animadver- tendum verba illa ipſo iuse hoc loco non opponi ei, quod ſit ipſo iure ſine facto hominis, ſed longsè aliã hic intelligi oppoſitionem nimirum eius, quod fit ipſo iu- re non pet exceptionem, quomodo in noſtro propoſito hanc oppoſitionem fa- ctam videmus ab Impun a.§.5,. Inſt h. ac multis alis locis eandem hieri oppoſitio- nem benè obſervavit Barnabas Briſſonius in lex. iur. Ut clarius dicam: O ppone- compenſationem non eſt opponere exceptionem compenſationis, ſed dicere ſive allegate ipſo iure factam eſſe compenſationem, hoc eſt, obiectio com penſationis non fit in vim exceptionis, ſed in modum allegarionis, quare reus conventus a- ione nulla teneatur. Adi Dn. Joh. Borch. in er. de compeuſcc..u. 19.& Leq. Donell.
16. com.: F.& ad l. 4. C. de compeuſat. Diſſ. Medic. de compenſ.p. 2. J. 22. per tot.& q.
31·3. 16„Barboſa adl. divortii,§. ob donationers, n./1, ff. ſol. matr. Surd. deciſ. 17. nu. z. Ex dictis apparet quid ſentiendum de quæltione toties in ſcholis foroq; agitata, utrum
—
—
———————
“

ualdeo f. culog ſi. willebau⸗ cguic
u lntery, Mreduhtge in tr. de Ch. KAnt a mt. Derdo. giaffe eint placui
com ya
dxhacch
d&iniſt
Aytdinem Hertidet,in
dempato.
ici quean, re iud.13. enu..(C Jio,7 4 a tur, ut ſa
natiohes
Dndempe. =am oppo- zmulſtaue
SeHdeiipb
nimadher- r ſine fach Süt iploir conem ppollio 10Oppone. Slicete lit Tenſationb „ventus?- — Donel „ tot. G9 n. /u4. 2; aSt
utrum
uttum exceptio compenſationis, que obſtaret cedenti, obſtet ceſſionario affirma- tiva ut eſt communis ica vera Cyn. Bald. Angel. Salicet: in 4.9. C. de compenſ. The- ſaut. Aecꝛ.2τ. Difſ gloſſ.& Caſtrenſ.in! 30. f. de pracur. Mudæus is§. 34. J.5h.:.n. 10. E. Compenſatio porrò hodie in omnibus actionibus locum habet tam reali- bus quam perſonalibus, modo aperto jure nitantur, ut eſt conſtitutum en d. 1. uff. Cide sompenſ. Hinc natum dubium: An ſi utrinque debearur corpus vel ab altera
parte corpus ab altera quantitas fieri poſſit compenſatio affirmativam tueri tentat
Duat in!9.. donationis ſ ſol. matr. ſed rationibus infirmioribus, quam ut vel me- dioctiter docto ſatisfaciant Donell.an fin. C, de compenſ.&ò ad§.31. I.5b. Dn. Ericus Gœd. A. 2.theſ ½. Barboſa ad!. di vortio,. ob donatioues ſf. ſol matr Mynſ.& Dd. ordinariè ad a§. 31. fnſt. h. In actione tamen depoſiti compenlationi relinqui lo- cum abs te putavit Imper. ne prætextu compenſationis rerum quis exactione de- fraudetur, 4.§ 30. luſt h. ſed nec ei compenſationem opponi poſſe placuit, qui rem vi occupatam repetit, 1fin. C. de compenſ. Spoliatus enim unte omnia eſt reſtituen- dus, I.:⁷. C.ad!. Jul. de a puòlvide Heig. Vult. ad d.§. 56. I.6.(e) Saitem ſi de dote,.h. ut ſi maritus impenſas neceſſarias in rem dotalẽ locavit tantiſpet enim rem dota- lem retinebit quoad ſumptus ei reſtituantur. Impenſæ ſiquidem neceſſatiæ ipſo jure dotem minuunt, S antepen. 1.h..1, 61. f.de rit. nupe. l. †6.. quod dicitur, ff. de jur. dat. I.t·& in neceſſariis, l. ⸗. pen. ſf.d mpenſ. in res dot. fat. Hoc ia tamen explanandũ eſt, ſi dos tata vel ex parte in pecunia conſiſtit, aut æſtimara corpora in dotem da- ta ſunt, tum in ipſa pecunia, ſive quantitate diminutio hᷣe, d. /5. ff. de impenſ. in res dot. fact. quem textum inde corruptum eſſe notat Ant. Fab.¹. couj. 1. ita ut verl. ibi ergo: pro iplo jure legamus ipla in re ejus tamen cotrectione nihil opus eſt, ut me eradivit Dn. Gotf. Ant.] Ctus Clariſs. Sin dos conſiſtat in corporibus jam non di-
minutio dotis fit in ſingulis corporibus, in quæ impenſæ factæ ſunt, ſed in dotis u-
niverſitate, nec effecerint impenſæ, ut res dotales ulla ex parte dotales eſſe deſi- nunt, ac mariro velut compeniationis jure acquirantur. Novimus enim ex? 6.§. quod dicitur, ff. de iur. dot. mulieri impenlas refundenti res in dotem datas reſtitui oportere.(f)§. ult. I. b.,6. f.de ceſſ.bon. N elin pr. f.eo. quod ita ſummæ humani- tatis intuitu placuit, ne ſpoliatus fortunis ſuis in ſolidum, ſi ad pinguiotem rever- ſut fuerit fortunam condemuaretur. Hoc auxilium, quod alibi flebile ac miſerabi- le appellant Imper.4.7.1. C. qui bon. ced. poſſ. L. Julia debiroribus eſt indultum, ut
*
cedendo bonis vinculorum ſervitutis carcerisq́; graviſſimas injurias ſubterfugere
valerent, I. 4.17.1.§. G. de his qui bon. ced. poſſ. quibus injuriis debitores olim ſubja- cuiſſe author eſt Gellius lib. 20. c.:2. Sanè noſtris moribus ob ſummam debitorum
perfidiam ac improbitatem ad jus antiquum reditum eſt. Jure namque Saxonico rigor juris veteris planè eſt reſtauratus, dum debitor nonad operastantum& ſet- vitia mancipatur creditori, ſed vinculis etiam& compedibus ab ipſo incluſus ha- betur, Der ſchuldiger der nicht zahlen kan/ wirdt ſeinem Glaubigen an die Hand vnd haffter gegeben/ Landrecht ub. 3.ar: 59. Weychbild art, 27 circa ſin Fach.. 10. Co-

1.Coler in t de procæſ execut, p,a.e. S. num. i4.& ſes. Simon. Piſt. xonſ2. num. 14. verf // um quo jure eriam leges Hiſpanorum cõſpirxant, ut teſtis eſt Roder. Suar. aad ſ.regni, tit de ceſſ.bonor. In Italia qu oce ſtatuta extant, quibus debitor præeise juberur in carcerem ire, ita ut cedende bonis nullam liberaættonem ſperare poſſit, ur refert Menoc. deæ arbitr. jud. quaſt. lib. 2.c. 113. nuw,. 9. Fit autem ce ſſio bonorum, quando debitor quoquo modo proſitetur: ſive in judicio, ſive extra illud paratum
ſe eſſe bonis omnibus ac fortunis cedere,’! 9..de eeſſ bonor.¹1.6 C. co. WV el. in par. d. tit. Nihil intereſt cujuſennque ſexus ſit bonis ccſſurus, modo non ex illorum nu- mero ſit, qui bonis cedere prohibentur. Prohibentur autem qui debitum non agnoſcunt,’l parii ſde ceſſ. bonor. qui occultant bona eaq́; creditoribus indicare re-
6 cuſant, gloſſ.in/ ꝑenult. ſ.d. tit. Qui ex maleſicio ſunt obitricti, ad pœnam pecunia- riam ſuccedit, namque regula, qui non habet in ære, luat in corpore, l. ſn. C. dein- jus voc. ſ.. Sfin. f. de pæn. Eodem quoque loco habetur debitor, qui non ignorabat tempore contractus bona lua eſſe tenuiora, quam ut æri alieno ſolvendo ſuflice- b rent. Vide Mynſ. Heig.& Interpp. ad§. ult. Inſtit. h. Brunus de ceſſ.bonor. quaæſt. 3 ¹. Claudat hanc diſputationem controverſia non parum difficilis, an ita per ceſſio- nem bonis omnibus exuatur debitor, ut ad quotidiani victus neceſſitatem, cor- porisque inopiam redigi debeat? Siex jure noſtro civili rem æſtimare placet, ve- reor ne affirmativa ſententia juris rationi ſit cõvenientior, 1. penult. ſf. de ceſſhonor. b lpenult. C. eo. ubi gloſſ.& inter cujus ſententiæ aſſertores numero Bald. 7 1.,. C. eo. Neſ.in par. ffreo. n. 4. Hot. illuſtr. uæſt. 26. Azon.in /jumm. ad!. 4. C. qui bonor. cea. poſſ. Diſſ. Brunus in er. de ceſ.bonor. q. 5. num.. Treutl.p. 2.A /ſ5. 2 4.·theſ.. lit. d. Quo- rum ſententia æquitate non caret. Et tantum de difficillima hac& utiliſima ma- teria, quam ſi quis ſeriptione concludere vellet initium illa quidem, ſed exitum vix
eſſet habitura. 6 S68 4 LMTeSesResdene sseas, (6ROLLARIA&X FURE EEUDA
ü deſumpta.
b b
I.
P Ro regula traditum eſt fœminas in feudis non ſu ccedere, c. 7..
X hoc autem, de hu qui feud. dar. poſ. 1. F. 1. c. x. F. filius verò, de ſucceſſ. Feua. 1. E.§. c. I. quemad fead. ad fil, pert. ⁊. f. 22. c.. F. ult. quid ſit inveſtit. 2. F. 2. Quoniam non exiſtimavit Feudiſta fœminas ad præſtanda ſervitia& miniſteria feudalia habiles exiſtere, arg. c. t. an mut. velal. 4
. 1 mper ⸗ †
————

—yü—
913. imper fecl. 2. F. 36. Cujac. 1. E. 1. G. hoc autem notandum. Hæc tane nre-
0.
deer gula non uno modo ſuum perdit officium. Quid enim ſKeudum⸗
Elarepollt, ſit fœemineum? Quid ſi expreſsè hoc egerint contrahenes, ut ad
dononun, fœminas quoque pertineret feudi ſucceſſio? His certè catibus fœ- 1 läpanun minas feudalis ſucceſſionis fieri participes ambigi non oportet, 18 b vide Roſenth. c.7. J. z3. Hart. Piſtor. ²2. 434. n. 19. g ſeqa. Hu ſus nds
tbinmun memineris fœminas ad feudi ſucceſſionem, ita demum 2 Biti iadicuet.(ni fortè pacto ſtatuto vel conſuetudine aliud ſit indudum) 1
An pecanis V nulli maſculi ſucceſſores exiſtant, c.. G. quin etiam Epiſc. ve Abbat.
in. 4en V 1. Feud. 5. z. I. H. filia verd, de ſucceſſ feud. I. F.§. Ex his profluit contro wignorin verſia inter Feudiſtas, utrum fœmina ſemel à feudi ſucceſſione
Wuc V propter exiſtentiam maſculi exclufa gin deeſicula mouser.
aa petceln quæſtio ſanè gravis ac digna, quæ pu 1nenaela et 8 itattm. examineturaccuratéè, de qua appoſite Virgiliii lud prædicari po
aplacen e. eſt: b
4 eſt Hinc ato; hunc vaſiæ rupes geminio; minantur,
dunln0a—Incaælum ſcopuli..
1 b Tam perplexa ſcilicet hæc eſt quæſtio,& diverſis Od. Vrejuat
vuuche ciis ſuffulta, ut ſat ſcire nequeas, quos ſequi aut debeas aut poſsis.
dextugi Equidem utriuſque ſententiæ rationibus paulò altius perpenſis trandem ſummam mearum cogitationum feci exiſtimans Vetiſsi-
mam eſſe illorum ſententiam, qui fœminæ ſemel excluſæ à feudi
3 ſucceſſione omnem ſpem ſuccedendi adimunt, quomodo in hane
g., rem dextrè& eleganter c, I.§. quin etiam, jundta ꝗ rult. Spiſc. vel Abbat. b 2. F.z. Doctores vulgò interpretantur, vide Roſenth in tr. de feud. c— 504ℳ 5 q 44. num. 13.& huic ſententiæ ſeu veriori ſupremum Imperii tri-
bunalſ ipſiti 3 die Churfuͤrſtliche Pfalt/ Diſſen. bunal ſubſcripſit in cauſa Habern eontra die Churfüͤrſt Hart. Piſt. z. 4.36. Vult.. E.9. nu. Jl.& ſeqd. Heig.¹. quæ/i. 26 Menoch. conſa31.n. 49.& ſoqd.lib.. Alex. Raud. conſa 4. vol.. Eichard. conſ. 6.&
S ere,. con/.14. 11 b
hu„.... Br. Scriptum reliquère Schrad. Cujac. Roſenth. feudi illicitè, g akan inc conſenſu domini alienati revocationem interire præſcriptio- 2 vl rionc 30.vel 40. annorum. Ego verò aliud didichen Dn. Goth. Ant. b
. viro unhhj 8

———...
hi hononndo in aiſp feud. 9. th. 7. lit. c. III.
nentiſſimis.. 1 IV.
num 30.
V.
VI.
3
— 1 “ . ͤ“— “
—
viro Anpliſf&]ICto excellentiſſ Præſide ac Patrono
xtatem mi⸗
Quifeudum ad longum tempus locari poſſe negant, næ illi egregie errant, ut ſole clarius noviſſimè demonſtravit Conrad. Rittersh. a. F. 2.]†. contra Dd. communiter. Dependet hæc quæ- ſtio ex inveterato illo,& radicitus infixo errore pragmaticorum noſtrorum, quo invita, ut arbitror, juriſprudentia contendunt lo- cationes, quæ modicum tempus egrediuntur, utile dominium transferre, ita ſcribunt Cæv. com. contr. com. q. 99. Garſin tr. de expenſ. melior. c. ³ε. Hoc magis mireris, quod Don.& Cuj. docent, ſi fundus
ad longum tempus ſit locatus jus ſuperficiarium& emphyteuti- carium conſtitui ille ſib. 9. com. 13. in fin. Hic in noti ad tit. de locat.& conduét. Sententia ſanè indigna Donell.& Cujac hoc eſt ICtis emi-
In eodem errore hærent, qui feudum Eccleſiaſticum ſua na- tura improprium,& in fœminas tranſitorium eſſe ſcrihunt dece- pti forte trito illo, der Krumſtab ſchleußt niemand auß/ arg. c. I. F. hoc au- tem notandum, junct p. 2. ibi. Arc hiepiſcopus. Epiſcopus, Ibbas,& c. de his qui feud dar. poſſ.i. F.. Peregr. conſ. 22. nu. 2. vol.zI. Diſſ. Menoch. conſ. G9.
Legitimatos per ſubſequens matrimonium non ſuccedere in feudis, dum veritatem theoricam intueor, nullus dubito, c. na. turales, 2. F. 26. Quod ſi tamen uſu& conſuetudine contrarium ob- ſervari contendas non eſtcur tecum multum litigem. b
Illa quoq; quæſtio ſive utilitate, ſive diffienltate longè omnes quæſtiones feudales ſuperat, utrum filius hereditate paterna repu- diata feudum retinere poſſit? in qua quæſtione niſi diſtinctione ne- gotium abſolveris inter feudum impropriè hereditarium,& feu- dum ex pacto& providentia ita, ut in illo diſpoſitio c, un. an agnat. velſi.z. F. 22. ocũ habent, in hoc nõ æquè afſentiri non poffum per
ca

deenja V t,ſifunäw 1phyteuu. rdelncah [Ctisem.
im ſuam Dunt dece H. hoen. à„ EFc.deh
Ich conſih
cſucceden foito, o,
cariumo
7 ge Oma
erna teyl- —ionehe . m,& fel⸗
ea quæ me ſolidiſſimè edocuit Dn. Gotfr. Ant. ICtus Clariſf Aca-
Hart. Piſt. ib. 2. 9. Een. 2.& 71.& ſeqd.& alii quam plurimi.
juris feudalis, quàm civilis diſpoſitionem.
litate& natura in fœminas eſſe tranſitorium, per ea quæ eleganter
ſucceſſione arcentur, quæritur an tali ſtatuto legitimati per reſeri-
fubſequens matrimonium ob rationes non de nihilo ſumptas af- Frmaverim.
demiæ noſfræ Cancellarius Ampliſſimus& meritiſſimus, Præce- ptor& Patronus mihi dum ero obſervandus,& hanc ſententiã ſuo quoque calculo ſuperbire Camera Imperialis voluit in cauſa Ku⸗ nig contra Hanß von Hauſen/ Anno 1/5s. Diſſ. ſummus ille Feudiſta
VII. Abſolutifſimi juris eſt alteri, cujus poteſtati ſubjectus non eſt, poſſe ſtipulari neminem,§. 4. Inſt. de inutil. ſtipul l. 9. G.7 1œQœœe¹.O.
Non igitur abs re mireris quid in mentem venerit illis, qui fratrem
fratri feudum ſtipulari poſſe tradiderunt, ſed contra, ni fallor, tam
4
VIII. Non dixerim feudum, in quo ex pacto fœminæ ſuccedunt fœ- minineum exiſtere, vel ita appellari oportere, niſi fortè in largiori ſignificatione ab illo ſucceſſionis effectu fœm inineum dici poſſe ſtatuas. Nec ad illorum ſententiam facilè acceſſerim, qui feudum fœmineumpropriè ſic dictum negant ex feudi conſtitutione qua-
ſcripta reliquit Hart. Piſt. 2. 7434. Neque tamen minus verum ma- net deficientibus demum maſculis etiam in hoc feudo fœminas ſucceſſiones feudalis fieri capaces, ut idem rectè monet Piſtoris A. loc.contra Cujac. I. F. 12. b b Extat alieubi ſtatutum, quo maſculis extantibus, fœeminæ à
ptum Principis contineantur? Quod ſi negaveris me habebis con- ſentientem, arg. Nov. g9.C.9. in pr.& c. II. K.r. jundt..₰.& hanc ſenten- tiam Camera Imperialis comprobavit, Geilio teſte 2. /. 104. Diſſ- Forſter. in tract. õ. ucceſſ. 37. Peregr. de fideicommißé. art. 23.u. 29. Menoc. conſ-266.lib.. G 57, n. 7. lib. 7. Sccus tamen eſſe in legitimatis per
5011 DEO SGLORIA Menda

5 4——.„
Menda quæ in hans disputationem irrepſerunt, ita corrigantur.
In thar lit. a. pro quo lege quod. in th.2n lit. a. pro aſſecarum lege aſſeclarum. in ead. th. pro pebemq́; lege pedemq́;, pro fruit lege ſtruit, pro uſufr. Iege uſus fr. in th.. pro pro- nuntiebarur lege pronunciabatur, in th. 6. lit. b. pro eveniat lege evenit in th. 7. lit. d. pro falluntur tamen lege fallunturigitur. in th. 15. verſ. Alex. de Imola in d. auth ſupple, Difſ- Men.&c. in th. r7. dele illa verba ut exiſtimét. in th. x9-lit. a. pro hoc poſſe lege hoc porrò. in in th. 24. lit. c. redundat vox Feudalis. in th. 30. lit b. pro hæc ipſa lege hac ipſa. in ead. th. lit c. pto grex armentum equitium lege gregis armenti equitii. in th. 31. lit. c. pro dulicidè lege
dilucidè. in th. 33. lit. a. pro liminibus lege luminibns,& lit. c. pro decimanum lege decima- rum. in ead. th. lit. e. pro adeptam lege ademptam. in th. 34. lit. a. pro liberet lege liberat. in ead. th. pro Heig lege Harp. in th.37. abundant illa verba tradunt diverſimodè, in ead. th. lit. d. pro applicare lege applicari. in th. 40. lit. b. pro Præceptorum lege Præceptorem. in th. 41. lit. e. fuperflua ſunt illa verba verborum obligationibus. in ead. th. lit. g. pro nun-
quam lege nequaquam. in th. 43. lit. c. pro 50. lege 30. in th. 4. lit. d. redundat verbum gene- ralem. in th. 46. lit. f. Pro nunquam lege unquam. in th. 50. lit. c. pro paratum lege paratam. in th. 5r. lit. a. pro depoſitum verò lege ſequeſtrum verò. in ead. th. lit. h. pro victores lege vectores. in th. 56. lit. d. pro ſturmorum lege ſturnorum. in th. 6r. lit. h. pro poſſe lege poſſit. inth. 66. lit. f.pro ſtudioſorum lege ſtudiorum. in th.§8. lit. f. pro qui planè lege planè qui. Cætera, quæ penè ſant innumera, ipſe benevole lector, qui eſt tuus candor, nullo negotis
nimadvertes. F I v T7.
35,Js

B tur.
— clarum in n
= ze hoc pondu
— a in ead i — oo aulicidelen ü m lege(ecim tlege lberan —odè. in eadn rrceptoremi
— lit. g pronu itverbum gen n lege Daratan A tco victoresli — oſſe lege yol m lege pſen 1
nullo nega

G./1. G.
arbkarte LüE
nncfnnnangen. 5 nGnndinnſnſdmnnninminmnmndmnſnmanſanne rrrru(1ſſg Oem 1 2 4 9 11 12 13 14 15 16 17
6 8 9 s 3
V V 1 d u- a 1! 1 Aalt! 1 M elr m li dn un eln elrIIIrrtUIII dialu in ſrIia