LIIIETUM M NOVIS ELORUM PoOITrICORVM ACCESSIO NIBUS CONSITUM ad Illuſtrationem Operis, cui Titulus, MINISTERIUIM CARDINALIS RICHELII b ET MAZARINI Tradente IACOBO LEBLEUN U. J. D.& P.P AESS KEI2E,e Dumptib Hermanni Velſteinii. Praælo Urziano M. DC. LEXIV. ——— 8 * * 8 . 8 5 — 3*—— 4 eReeses edsKeoe l VIRO Generoſo ka Pyraſtrenuo DNIOHANp FEurELleh à Dieden in Fuͤrſtenſtein/ Sereniſimi Principis ac Domini, b DN. LUDOVICI N FIHASSIR,LANDGRAVII, M PpRINCIPIS HERSFELDIAR,&C. WMM Conſiliario Intimo, Urriusque Haf- ſiæ Dicaſterii Aulici, quod Marpurgi eſt, Præſidi, Satrapæ Comiratus Niddani,& nunc ad Univerſalia Europæ Comitia, que Ratisbonæ celebrantur, LEGATO, Splendidiſſimo. A 2 Gene- — 5 3 9. eehe — b Senerof ac hrx rane Vir! Patrone ac Domine honorat 74 ſime! Oneol⸗ devinctionis dare ſpecimen, monumentum- que illuſtri Tuo nomini debi- tum conſecrare in animo dudũ fuit. Vt jam fidem voti reli. gione obligatam exſolvã, hunc devote lbellum offero, ea fere 1 complectentem, quæ Miniſtri i Status adaugere folent elogia. Munus equidem puſillum, ſi 3 meriti Tui, quàm humanitatis 1 meminiſſe malim. Non ſum ne. m ſcius, quàm multis malè ceſſe- 9 rit, vio hit ecitnen, muin — uſtri Tuoa nſecrare um. t jam filan 11 N PliOn 4 lICAtameddhes ff 1 bellumotch vP' — Ctentem, Jangere d d 4 ugere da 4 ' 0 I. equudem re 1, Htpyhi Tui, qunm pupr T A N- lle malumn No- M * duam mulr: IILIEruM. 5 rit, Numina parum rite com- pellaſſe. Hujus ſum certus, bo- norum neceum aſpernari, exi- gua licet ſacrificia. Si parum munus mereatur, animi tradi- tione Tuæ Generoſitatis, non munera, ſed benevolentiam ac- quirere contendo. Nec enim probare unquam potui illorum induſtriam, vel avaritiam poti- us, qui paſſim amigculis ſtrenn- las mittunt, ut apophoreta reci- piant. Ignoſcas Generoſiſſime Domine, quòd hac interpella- tione ſublimes animi tui inter- turbemcogitationes, imprimis, cum inter tot Imperii, imò mundi negotia, nullus tibi pe- ne dies abeat, in quo non ali- A 3z quam 6 LILIETUM. —-—E 1 —-— 4 quam temporis portionem li- bris majoris momenti evolyen. ulis .*—.. dis impertias, cumq́; priſcis il. ias 9 lis ſapientibus colloqui gaude- as, qui minimè omni um aſſen. tẽtur. Atq; his præcipusè Üibris, unde cordatior, melior, Impe- rioq́;, ad cujus Salutem natus es, utilior diſcedas. Turpeme- um eſſet ſilentium, dum virtu- tis Tuæ œloriam admirantir n. niv erſi. Cer lau IalIlalII O- mnes in Orbe deprædicant Vt unica voce referam, quis habet ſalem qui in Te eſt? L tot ingeniorum lineæ, quot de oquuntut Te poſt Te venerantur aucto res, diverſa quorum condimen ta, Ut Salgado habet, ſaporalti doctrina veir 9 Lrh benponi um Jons monai der tan en entibus cola 6 7 minime on Atq hHisphan J bugen orcatior nin 4 aàd cujus iina lor dürhd et lllendun, 3 e Qlorium aleie, 9 „ da auunf n in Orbe bamn ſoce refetu wiin le Göl riorum a ſt Te varrundi 1 1 — erſa qunnan 4 Rh Salgadd hde * coch. J—,——j——„ —.—ͤͤͤͤ LILIETUM* doctrina. Sapientum ita divitiis inſudaſti non pauper, ut nulla ferè ſit in orbe remota provin- cia, ubi aliquod non refulgeat expeditæ tuæ Suavitatis donũ; vel, utmelius dicam, ubi non ſplendeat tua omni ſplendidior gemma literarum. De quo ea di- ci merentur, quæ Aſterii Con- ſulatu de Auguſto ſermocina- n(unt in publico Oratores: Dixit ille ai¹*pofité, graviter., ardenter, magna acrimonia, majori facundia, maxima diſci- plina kã illam Jarrauts ebriam ſuceis inter crepitantia ſagmen- tapalmatam, plus picla oratio- ne, plus aurtad couvenuſtardit. Et V de Antonio Chandæo Thua- A 4 nus u 5 —— . 8 LILIETVM In quopræter gentis nobilitatem, 1 oris Denuſtafacies, eruditio, e. i loquentiacum modeéſtia decerta. bant. Nec non vetus illa in Le. 1 Satum concepta inſcriptio. Ille ego ſum mundi quondim ſimne U Iine Viator, Principis invicti ſemper ſublmi t amore, 4b Cujus in orbe fui Pox, Regum in. i gua, ſaluris Fadenis Orator, pacis Via, termi. Ads iræ: JSemen amicitiæ, beli fuga, utlbu ſ Soſtis. b p Curſus erat voluter, namqut unno „.„ A pervigil uno„ Sis maris Oceani, bis Pontiu lit- tora vidi, 8 Europamque Aſiamque ſequens Auõ lumina mundli.. e Vix ex illuſtri natum prola- pia ¹ 2 1 h acun ruteha onocpt uün Im nundi an ve Tuur, 1 inuidi an more, n unie fu yum us, ſaunni 07 düen, zai a ꝛmutine, uhn gfkis. erat voker., u. erviilunj L, tris Ocauni, MN ura uud, b en zue Anguf uminamnd Iltatti wnn 1 *————. 6—— 4 5 ——— LILETVM 5 pia Te patria conſpexit, quin letans fauſtiſſima quæque de Tuis conceperit auſpiciis. Aula adoleſcentẽ Te vidit, prælucens radiansq; inter aſtra Nobilitatis ſidus. Tribunal Hasſiæ auli- cum poͤſt Præſidem juſtitig purpuratum, rara prudentià coruſcum. Auguſta Cæſaris do- mus Legatum, in quo Princi- pis mitt entis genuina refulſit effigies. Comitia Ratisbonenſia Hasſiæ Columnam proprio vir- tutis pondere libratam, com- munibus Imperii curis invi gilã- tem inſurgentemque; quas plauſus comitentur, quos olim Conſuli creato Statius dedit lib. 1. fyl. 1. A 7 Exul- les, pulſet dArius arces Collis ovet— Et ſeptem gemino jactantior athera Praæſtrenuæ Tuæ Generofituun 1 devotus cultor JACOBUS LEBLEU. 1—. ————ö 185 4 8* 2 10 LILIETVM Exultent leges Latiæ, gaudete curu. Roma jugo, plusque aute alias Euun Vivat tua Generoſitas cum Il. luſtri familia, floreat in tem- poris æternitate rerumq; fama 4 maneantq; ad poſterorum me. moriam altiſſimè defixa virtu- tis tuæ gloriæque encomia I 8— 4 —]7————— Galne, ut lgaLui ſ LILIETUM. . Pe“ “ uge, hunua n Gecktoltaeſ Nriquitus Reges, ut Strabo mnilta, foraa docet, coronà utebantur ternitate tn mnavis ſpeciem referente. Gun 11 Neque enim ulla navis, tu- dq; adpoltmn. meat licet inflatis velis, vaſtAâ tor- .„. atidm and mentorum ſuberbiat mole, roſtroq́; minitetur Neptuno interitum, peri- culoſius in pelago iter habet, quàm Corona tot occurrentium caluum fluctibus, tot hoſtium ſcopulis, tot populorum tempeſtatibus, inſidiisq; derouwehh expoſita. Sicuti anchorà duplici, in prorà nimirum& puppi, navis adver- un ſus ventorum firmatur violentiam, IACOBS” dn⸗ unaſolaih Prora parumq; prodeſſer una ſola in prora, ſi ventis in puppim læviendi licentia eſſet; ita Regnantibus, ut lalvã præ- A 6 ſtenr — 4*—————— 1 8 1 2 Sfſß loricquan etreuuu aut 12 LILIETUM. ſtent coronam, ſatis non eſt circum. a ſpicere, quomodo ordienda ſint Im.t perii negotia, illud inſuper illos noſſe i oporter, qui prætexi debeant. P ſiquidem& puppi ſummam conl perfectioris indicare veteres volue. re, ut ex Tullio ſcribit Didac. Sapc. n dra, in Ideã Principis Chrift. Soymbbz. Cuͤm&”experientià compertum ſit, quàm arduum, quaàm ſubjectum fortunæ, ur Tacitus Annall. loqui. tur, regendi cuncta onus ſit, in par. tem curarũ vocandus, qui imperan. di artibus cæteros antecellit. Sæpe ab unius viri prudentiâ pependiſſe a totius Imperii ſalutem ex hiſtoris cöſtat. Quòd orbem ab imminenti famis exitio liberaſſet Joſephus, 6ad. vator mundi vocarus eſt, Gen. cap. 41. v.45. De Epaminonda ſcribit Corn. Nepos: Nemo ii inficias, I. ante Epaminondam natum& poſt eiu. Ntem interitum perpetuò alieno paruiſſe mperio: cum eoquamdus ileprefueru-, b capbcx konam bidm quomodogr bat otia illani k üh tegicebder 3 Lapp lwna 1l5 lde ulno lcn did ei Prntjuchn— Ker Tanu n ar dumge a u Tacitua 1 ndicuncazau 3 ti vocandus ai 5 cxteros viri mut peri l i bautcwai uôd otbemaurad do liderallet 1 ul ndi yocaau 43 4 Epaminood- auiin Nemu it ujtun 6 1 niueudin un) h itun eeumdn alin um danuanauyß 1 9 1 LILIETuM 5 czput fuiſſe torius Græciæ. Ex quo in- telligi poteſt unum hominem plu- ris quàm civiratem fuiſſe. Ejusdem honoris parriceps eſt Theo Phangs i- le apud Vellejum, L. 2 cap. 18.& Gy- lippus apud laſtin.1ſ. 4. cap.§. 7. De- niq́; per omnes veterum libros cele- bratus ille Hector Priami filius; quo vivente ſtetit patria, perempto ruit. Hyginus ait, Achillem, cum He- ctorem raptaret, exc lamaſſe, Trojam evpugnavi. Eadem Petro Matthæo ſententia eſt, in Hiſtor. HenricilIV Galliæ Regis, lib. 7. ubi ait: Le cabi- net de Ville oyeſt en France ce qu eſtoit Epheſe en ſa Grece: Ce'ſt le premier Ciel, qui emporte toutes Ies autres Spheres de cet Eſtat. La naiſſent les deſeins la ſe ſé for- ment les executions, la eſi le tableau de tout ce qui ſe paſſe par tout le monde, ſeul il ſcait ler alſaures de France ala cogno- Mance des plus ſecrettes, la conduite des Pplus grandes. Eligendus Regni Miniſter, Status A 7 amans, ———„————— lLIeru— — 2——— ——— amans rerum hominumq; peritus, deſcrãt, ut Plato docet. CuiGramon. dus adſtipularur, lib Hiſt. A. pag. ubi Tuynæum reprehendens dicitt Ainiſtro ſummam rerum habenti cipuum eſſe debet, quodeunque ad kem. publ. Spectat. Et lib 3. Fine anni extoſt fiillaraus, Vir magni nominis. Jlii e. o Ptuaginta& novem anni Spatium di. 4 wvendi, qud etiamniætate, rebus haudim. ea erat rægendis curſu honoru infesnee 2atuor Reges immenſus, magn luie procuravit res Galliæ, Vita& marihus innocens. ſagax,& quãâ maximè doun. nä valuit, arcanorum Imperi ſi un peritus. Tenuer illi opes pro longaadm. niſtratione, quo patuit res Galureu 1 cHurA agis qlam 9 .. Repu ſen od oclosne nicommotorm. tilitatem; u 1 dulant be m panrem idur Dlato docct Cia vularur, Ene wum—— ſammim rum uu e dehet,ſunaunu kat. Etlidz Iuai „Fir numu mi G nvem mn an 7 ietiumnistuk nui egendin errüluii 1 Rege inmuuſu,un nt reselle, niym 1' — 1 1 ſger, C ſuna ‧ t, afranurum unn ” Tanuet ibins ynln , funnunuin — 1 —— — — 1 LILIETUM 15 curaſſe ipſum magis, quàm ſaas, quod rarum in Aula, eoque magis laudabile. Ejectis ob abulum Imperii Regi- bus, ad Conſules translata fuit lumma rerum poteſtas, ut conſulere ſe ſuis Civibus debere meminiſſent, quod Florus tradit, lib. 3. cap. 9. Hoc ani- madvertens Comes Dux Olivarius, fateri non veritus eſt, ante obitum fi- liæ unigenitæ, officio Miniſtri ſe fun- ginon potuiſſe, quòd plerunque af- lectibus ducantur parentes, dam li- berorum ſtudent promotioni, ne- glectis quę ad Status bonique publi- ci curam pertinent, Vigil. Malvez- zi, in ſuo Politico Chriſt. pag. 97. Idem agnoſcit Petr. Berchorius Pictavien- ſis Ordin. S. Benedicti, in Dictionar. Morali, lit A, verb. Affectus, pag. 12 1 col. I. ibi: In quo procul dubio nos Eccleſiaſtici fumus pra cateris vitioſi, quos amor nepotum& filiorum taliter trahit, quòdalibi non cogitamus, neque intendimus. Et Michel Seigneur de Monta- 1 LIIIETUM Montagne aux Eſſais, lib. 2. cap. rz. pag. 5 3 5. Quelque bon deſſein quait unluge, s il ne sescoute de pres, à quoypen de genss amuſent,! inelination,d la yart. re, à la beautè,& ala vengeante,& non pas ſeulement choſesſi potſantes mas cet inſtinct& fortuite qui nous fautfa. Voriſer une choſé plus qu une aune& qui nous donne ſans le congè de la raiſon le choix en deux pareils hhe. ou quel. que ombrage de pareille vanité, peuvem inſinuer iuſenſiblement en ſon jugemen: la recommendation ou defaveur d une cauſe,& donner pentedli balanct. Agit Autor pag. 2. de Miniſtrorum electione, nõ incongrus; cũ excellens regni miniſter inſtrumentum felici tatis imperii dicatur, Dn. Silhon, e Miniſtro Status. part. 1. pag. J. duod expertus eſt Carolus V. Imperatot invictus, gloriaque immortali deco- ratus Princeps, dum reſignans in kilii manus imperium, Secretarium Sta- tus ipſi commendaret, hæc ſeth⸗ cf tatus. — 1 Intemma eaur kli. Luehaem, ſa e enauttienn - nuſent,unlnan ute, Gah ven 7 5,5, 9. lement ehſer ma „ 11 fortune zunn 1†„ dann thoſe nuu ſuma une ſcuule eni 99 deux yreil/n ge departill 8 b A ſen zblement g h 60 1 M endiatinn uu tfan ouner penttullem PM b utor pog. 1 NAn 4 7 nõ incongruesdaa 9 4 neV ſp eſt Caroic. ſ M N LILIETUM 17 fatus: Quanto os he dado eſtedia, no es tants que dara eſte criado: Id eſt: quan- tum hodie tibi dedi, ceſſa regna in- telligens, tantum non eſt, quantum induſtria tibi datura eſt præſentis Miniſtri, Dn. Silhon. d. tract. part. 1: pag. 7. De Villa-Regio, primo apud Henricum Magnum Galliæ Regem Status Secretario, hæc ſcribit Ioachi- mus Paſtorius ab Hirtenberg, in ſuo Miniſtro Status, pag./ 7. Crebra de eo vox Regis andita eſt- tantum negotiorũ uno die, dexteritate Villa-Regi, peregi, quantum fex menſibus, alio miniſtran e, n-u eer,Em,, a de Comitt Duce Olivario Virgil. Malvezzi, Po- lit. Chriſt. pag 12. Regem Hispaniæ alloquens: Si inter clariſſimos auto- res reperiantur, qui maximis enco- miüis dignum pronuntiant Prici- pem, qui dignum laude Miniſtrum habet, quanta tuæ Majeſtati deben- tur encomia, quæ tanti nominis ele- git imò creavit Miniſtrum, Comi- tem LILIETUM ni dell intendimento duplicati, ealauni i r triplicati ancora: onde venne àtaſſne l maraviglia di quella ſua incomyarabil vivacità conlaquale cõcepi va allinſtau- 18 tem Ducem intelligens? In pruden. mot ti Miniſtro quaſi effigiatum eſſe sge Principem arbitratus. Intereratitaq; lſii Regis Chriſtianiſſimi rebus impeni aun gerendis præeſſe Richelium, virum ut proſapia illuſtrem, ita ingeniiſub. ual limitate conſpicuum, experienta aun valentem,& in omnia negoriaexpe- in ditum; adeò ut non viderit Gallunab a exordio Regni, in hanc ætatem non i viſura ſit poſtmodum, qui in com. an parationem venire poſſit, Gramond. ſa Hiſtor. lib. 13. pag. 60z. à De hoe retaecr Vicr Seris in Mer ha cur. IOm. 2. lib. 3 p. 14 70. 14G un ſer vato da Chirurgbi la teſta comt ui ua miraculo della natura, contutti gliuwge una Giu⸗ ken 41,( tele coſe piu dificili. Id eſt: SeM R. a chelii Corpore à Chirurgis te nl b duplicia in capite reperta rele un 1 Lu vem itellgeee 9 ſtro duul dihen emm arbitend ura huſtianiſtnireh preelle Rocnu, dia iluſtrem iun conipicuum, a 9 1 1 1 1 9 a,&inomnia uen deò utnoniidta Regniinhaca hn em venitepolhin 5. 19.ug.c de retersVn thn m. 2. lb.3 31 41 C birughiltia della nauunun nteudimenntknl anecra mnd'un 4 1 1 5 5 1 läebc niu dftal e 3t A 3 29 92 2 4— 3 3 ,f„f–*———— LILIE TUM imo triplicia organa, quibus illico res graviſſimas determinare potuit. Minime languidum ad labores illi erat ingenium& ad optima quæque ferebatur. Sponte maximos ſibi im- menlosque injunxit labores, nun- quam conſpectus otioſus, ita ut eo nomine cœleſtis quaſi in illo naturæ conſpecta fuerit ſimilitudo, qualem in Theodoſio mixratur Pacatus, dum inquit: Maforis exempli eſt labor ſie neceſſitate. Gaudent profectò Di vi- na perpetuo motu& jugi agitatione ve- getat ſe aternitas,& qui cuid labotem vocamus, noſtra natura eſt. Vt indefé, ſa vertigo cælum rotat, ut maria æſtibus inquieta ſunt, ut ſtare ſol neſcit: ita tun Imperator continuatis negotiis& in ſe quodam orbe ſemper redeuntibus ſemper exercitus es. 4 Conſtitit ex hoc uno de admiran da optimi Regis prudentià, dum, ut languenti regno ſubveniret, meri- tũ rebus peragendis præfectum eſſe voluit 20 LILIETuUM tus maxima noſſe ſuos. Hæc de Theodoſio M. Pacatus: Nihil abdicandis vitiis, adoytanau; virtutibus impenſius ſentio profuiſſe, quaàm quòd his te viris ſemper deujli, quos affectare publica deberet imiuniin quamque facile tibi fuiſſent ſequutidi ſeipuli, tam cateris experendi magitni. Vt de his ſileam, quos tibi primusilena- ſcentis!mperii dies obtulit tantu vintu- rum cuſtodiam, Jutbul militaris e arcanua committeres? Ergo cum Auplea fuerit iſte delectus, unus ex juditiu, A- ter ex fato, certum meliores viros Japi⸗ entia tua an fortuna quaſierit: cum iu- les velexceptos habeus vel repertos, u &illimeruerint teueri,& iſti debuerim cooptari. Hinc tale Pauli Parutæ, lib. 2. di- voluit Miniſtrum. Principis eſt yi. ihus præditos, ut non procopia fumyui, fadex copia viderentur optati Qaut tu oſtez gualesque legiſti, quibn prouin- ſfummam, quibus confiliorum tuorum ſcurt, —C—C—O—: 1—“ 4. T de Theodain Mh dicndi uin i — — Tune ubk teheu efriteülſaſe —— n eetwiienyen Nam, funtiiyui „peril detahuuli üras, utunyujin 41 a9 entu g lesaue legik un todiam, fuhx Ras quibur minm mmittere Nati edelechu, mnan to, cerunminn. 1un fytuu ſun Mum TePO MNN 9 ruerint tundi cale Daul Naeb. 4 1 u myenu fanſ dd his te uin me ſ 6 u 4☛ nmn LILIETIM ſcurſ. 4. monitum: Nè ſara per ti Prencipimenutile precetto, che ſicõven- ga bavere una ſomma cura, e avertenza nell elettione de Capitani? che hannoa preporre a grandi imprxeſe, concioſiaco- ſache, ſe queſli non ſaranno di naturae coſtumi conformi a penſieri, Galle in tentioni del Prencipe, indarno ſe gii da. ranno gli ordini, e le commi ſſioni, per- che ſopra il fatto ſteſſo ſi conviene ben ſpeſſo prendere conſiglio, dovela naturale inclinatione prevale anco ad ogni ſevero commanda mento. Hoc laudis à Plinio exſolutũ Trajano, in Paneg. Quanto magis arduñ eſt alios bonos praſtare, quæ ſ tätolaudabilius, quod eum ipſs ſis opti- mus, omnes circa te ſimiles tui effeciſti. Eleganter ad hancrem loquitur Lu- dov. Giuglaris in Schola Veritartis Principibus apertâ verit. I12. pag. 118: Chi de peg giori ſi ferve, non penſt mai de ſcolparſi condire, di non haverne migloriz non è ſin hora ſeparata in moao lazizania dalgrano, che in ogni ſecolo, e iu ogn i ——— —ÿ— in ogni ſtato, meſci c non naſcano 3 quan 2 güufjicii credono i ſenſati, che ma Prencipe ſagacita per conoſcerli mai à Dio providenza per darli. Inquit Carolus Moſcheniin cito Hiſtoriato, Aphorism pag. 60. Sara di gran Vant Prencipe, ſepotra alſuo ſer colui, ch 2ſtato di grande au il nimico, perche næitra qu räd' a apprebhenſione, e ſpavento. N Ad bc Tacitus effert, I. Annal. cap. 60. h nu. I. Tractusq; in parles Inguiom Arminii patruus; veteri apud Roma de major Cæaſari me lit. bellor. ciwil. noſtr. tempor.& Galler l lib. 6. Et part. 1. lib. 10. H iſin. Auſtr ꝗ& Sueco- Galbcax. Innuit pag. 5. eſſe conditionis, ru, te, mſichm ag deuauch efi n, aaunuiſeſi griits mi yeviienat rui arolus Molchei toriato, Apbon, Sard d Can umn ſepetri ulſur n Kato uügrentuun yperche neunuſei lume, e ſenan eftett, 1. Anl g actun unnnuims Fatruus, venalia ite. Vniemji i magni clemim no Bilacconi 9 ictrvilrukenyii ald. Priorau, 4 b kt un 1älss 4 gSaeu dun 19.5. Al 3 u d 5- b 8 1 adians ue —— — 8 “*————ͤͤͤ 1——— — LILIETUM turbatorum voluntati. Vaſta tunc per regnum variisq; tricis inflexa gliſce- bant conſilia. Sic ferè Ioachim. Pa- ſtorius ab Hirtenberg, in d. Tract. p. 31. Nou mediocres eatempeſtate de- iiberationes, negotiaq; in aula cogita⸗ bautur. Ardua moliebatur Rex,& conſilia cunctanon niſi pugnas victori- 4s; ſpirabant: Religione ipſa, ut in Dei cultu, ita in Regis obſequiis Gallos rapi- eute in diver ſos auſus. Vnde univerſum Regnum in duas partes diſceerat, qua- rum pratextus religio, finis Iuperium frat. Adeò ut mirandum ſit, rebus o- mnibus ad diſcordiam inclinantibus intervenire haud veritum fuiſſe Ri- chelium. Anxium& periculolum eſſe in Regum ſecreta inquirere, ju- dicavit Gramondus. Hiſtor. lib. 16. p. 696. quæ, licet enixius quæſiveris rarò aſſequare; aſſecuta ſilueris. Et Dn. Silhon, in Miniſtrotatus. parr. 1. lib, 2. p. 133. Neſt aaugereux de garder le ſecret — 24 LILIETUM ſecret un grand,&d eſtre! inſtrums Aune action qui ne veut point eſtre ſeuu Quod didicit Anton. Perez. quijus. ſu orali ex arcana cauſa periculolum expedivit negotium, quod fufius iple explicar in tract. luo de las Obras, Hoc Regi ſuo reſponcdiſſe fertut Villa Regius judicium ſuum lupet negotio ad Pricipem ſanguinisper- tinente requirenti: Cum ſaper conſan. guineis ſuis deliberaut Reges; non alio conſultore opus habent, quam nutura Affectu tamen erga Patriam ductus ſingularique an tia armatus, ut fidum decuit Mini. Krum, Status curas aggreſſus eſt Ri- b chelius. 7 Pag.. luculiſmi Matrem Regi mivit, hociranquillitaté Galliereſtuutzpyo miſſa matri autoritate& obeaitie m „. Non ante fortior in Reges factio partitam Regina Mater Galliam ha- bebat cum filio, tractandæ paci Re- gis nomine delegantur Dux Bele⸗ imoſitate& pruden- gatdius, “ ——„ uy y k dt n lt ni LILIEro'x 7grens G he V n qzui ve veut riu dicit vnml ratcrnacqiln t negodun auf ſcatin trad uoc Regi ſuo reul gius jucicunde ad Dricipen 8 Ju rit dtuberm! 2 pus haben, tun tamen etzalen que animohen tus, ut fämint taus cutas 2 1 6 7 Keulſm lmnli nauilrudlan eri eutnriul u ante brtörae 1 8 ſa krlbe 1 Regima ⸗ ‿ — LILIETUM 25 gardini, Archiepiſcopus Senonum. Pro Regina Matre Richelius u- nus inſtar omnium. Gramond. lib. 5. uſt. pag. 287.& pag. 301. Ex Valerio Max. Rupertus: Sicut placidum ma-⸗ reex aſpero cælumq́ ex nubilo ſerenum lulari aſpectu ſentitur; ſic bellum pace mutatum, plurimum gaudii aſfert: af- fenſarum etiam acerbitas depoſita, can⸗ dida relatione celebranda eſt. Idem ex Seneca, lib. x. de Clement. cap. 7. Cogitate, utrum mundi ſtatus gratior oculis pulchrior; ſit ſereno& puro die, an cum fragoribus crebris omnia qua⸗ tiuntur,&ignes hinc atque illinc mi- cant. At qui non alia facies eſt manſue- tiplacatique animi, quàm ſereni cæœli ac nitentis. Mentis ad tranquilliorem habitum inclinatio, in alpero ac difficili temporum articulo pluri- mum ſalutis urbi arque Italiæ attu- lir: quia pari virtutis impetu con- niſi terribiles Punicas vires contu- derunt. — ͤͤͤ 268 LILIETIIM derunt. Aliquid dare oporter peri- culis, ut ex iis emergere tandem ceat. Si nauta honori ſibi duceret le tempeſtati non cedere,& conm eam vi& remis navem vellet: lere, actum de eo foret. Conſtan non in eo poſita eſt, ut intempeſtine quis obluctetur; ſed ut ſperetan ita toleret periculum, ut tamen? fortunà ſuperari le non ſinat. Gl in ejulmodi occaſionibusineo con- ſiſtit, ut quis evadat incolumis I Quod in illis vilitas animi videba- tur, magnanimitas eſt poſtea, plo- ſpero ſucceſſu coronata, Diud. debe. 0 dra, in Idea Princip. Chrißt. Gmuzb ie 2ag. 26 7. 6 1 Ead. pag. Taciturnitatem Ruiet commendat cam vocans Anmm t Conßliori. Lapidẽ, cui vétos trenm i di poteſtas eſt, linguæ ſigurãrefem non in terra natum, ſed cælo del plum, Plinius receniet. Hinc 8 Alqui ttenn KeLiäenenara à nauta hona ¹ ſtati non cedert Kremömyen tum decofte. co poſttackhmin lucteturz ket un ret pericuum, Aloperarilencnal nodi orrin ut quis erauu in illis viüns ann agnanimisha cceſſuccoran laea Pninn(ii⸗ 3 5. Taciuren 1pag. Tacum nendat ean loca erĩ. lapidiciſit ekasetk uxu 1 terra pau, fie Dlinius tecesti 1 LlInruy 6 “ 1 “* LILIETuUM 5 linguà coercere populi alicujus at- fectus poteſt, adinſtar venti volubi- les præcipitatosq́;, Princeps ſummo inter mortales dignus imperio pro- nuntiatur. Salvàâ tamen Rhetorum autoritate, magis Principis regnan- tis uſibus convenire ſilentii quàm jermonis beneficium exiſtimavit Ludov. Giuglaris, in A.tract. Ver. 20. p. 3 93.& ſeqq. Quod nec latuit Ari- ſtotelem, qui jam luo ſeculo difficil- limum in homine judicavit, tacere, qnæ dicenda non ſunt, Laert. lib. 7. c.I. Sic apud Gaſſiodorum Theo- doricus ad Senarium: Arcana noſtra pro morum probitate claudebas; mul- torum conſcius, nec tamen cum plura noſſes, elatus. Magnam rem ſuſtine- riab eo non poſſe, cui tacere grave ſit, Perlarum fuit judicium, Curt. lib. 4. Hinc Romani nunquam ta- citurnitatem, optimum& tutiſſi- mum adminiſtrandarum rerum vinculum, labefactari voluerunt, 7a- B 2 ler. ———— 4.— — 28 LILIETVM ler. Max. lib. 2. cap. 2. Felices, de q bus prædicari hoc poteſt: Meſti & magiſtra tactturnitas,& erulin forma Iilentii. Plura& elegantiain 4 1 6 hujus rei commendationem videas b apud Freinsh. ad Curt. lib. 6 7,6. 9.6.0 Dn. Chriſt. Forſtuer. in Tacu: jag. l6ſ. 3. 166. De VillaKegio. Regum Chriſtianiſſimorum primario Mini. ſtro, hæc Petr. Matth. interpreteli- ach. Paſtorio. in Miniſtro Stat. ae.LI. Fame integritatis tantã ei exiſtima- tionem conciliaverar, ut non velba tantum ipſius, ſed ſilentium etam cum curâ ex penderetur. UndeRex aliquando multum, dixit, dumiuti, loquitur Villa Regius. Quantum ecce vel ſilens poteſt vir bönus. Pag. ↄ. Matrimonia, inquit Auto 72 ſtabiliendeæ media ſſe. fert Barcl. lib. 3. in hæc vetba diſſeruiſſe Melcandrum Regem Privatorum eſt eligere matrimoniai amicitiæ Haun,velmonnm enaunn 7 LILIETUM 29 Nobis illa ſuavitas exuenda. Regum enim fortuna eſt, ut nunc indignos& mabi exoſos per ſanctiſſima fædera conjun- antznunc omnium nexuum jura 0- mnu, ſanguinis charitatem, iubuma- na neceſſitas negligat; Chariſſimus&lſe 2 4„:.. laReea Jolee, quiutilitate præcipuè potenriam ile Meenimn na noſtram alit;& afinitates pulcherrimæ cenſentur, quæcunqué regnun ſtabili- A unt. Quibus poſtea ſubjungit: Scis a kegibus filios aut ſorores ſpargi in eos. guosfallere amicitiæ ſpecie volunt; vel an adtempus placare nibilq, deinde ſui ſan- 3 guinb pignoribus, nihil nominum quæ mutuò inierunt reverentia motos, pa- cem&x bella ex temporum,&fortunæ æſtimare ingenio. Tangit hoc loh. de Buſſieres Hiſtor. Franc. lib. 16 pag. 497.ibi: Et afinitasſacra inter Reges contrabitur, in multa ſpem concordiæ tamaiu perſtituræ, quamdiu utilitas ſi- net; ea nempe Regum norma& ratio. nam fdpeumbH, Affinitate& nuptiis ludere, prout 1. li Potentia parandæ conſiliis condu- 5 B 3 cit 30 LILIETUM cit, inter arcana habent, quicunqu dominatum moliuntur. Aut. Poli Sceler. Impugn. pag. 208.&x pag. 209.) Igitur haud ineptè dici poteſt, ma. Wn trimonia inter Magnates ſcalas um eſſe, quarum auxiliom ulti adrerum cacumina adſcendere poſſunt, quã- ſſ vis interdum& optimorum conſi. ſl liorum remoræ exiſtant. Scribit Waſſenburgius, fol. 494. Tolend’ conjugio omnem propinquitatem, bſt quæ acerbo prius odio diviſatuetat mutuam rediviſſe in gratiã. Contr rium docet Antonii& Auguſtie: emplum; de quibus hæc Dio Calf lib. Hiſt. 46. num. II. Eodem tempo. ſul re milites Antonii filiam Fulvis, uratis Wi Antonii, quam Clodio Pee G. ſari enſtinttu haud dubir Ant wi Matrimonium dederunt, quamvis am jam tum duxerat. Neque id Cæſdj detrettavit, quodarbitrabatur eas nt prias, non obſtaculoſibi futuras in eu't Wht quam contra Antonium animo jan teas Larcwadceng tum molumua apaga,) 4 uic audineyedlm a intet llagn rum auxilomuhe aadſcendergi xdum& opüna remorz eri! durgius tlag o omnem punn rbo prius olänt er 4 Rredmiftein rin ocet Antodüb a; de qubuk .46.numl 1n — ni, quum u nckn huuu d enium deunn mi tum duxt- lhedt gvit, uirünt 7 mäleſt innn aunns Auin àn T LTunö 11 4⸗ 85 — ILILIETuUM 31 anceperat, quippe nec patri ſuo Cæſari afinitatem cum Pompejo obſtitiſſé, quo- minus quæcunque vellet, ad verſux il- lum ſuſciperet, videbatur. Nec ejuſ- modi affinitates plurimi inter Ma- nates fiunt, teſtante Dn. Boecler. ad Tac. Anual. lib.. Nec inde vetera principum odia in amicitiam con- vertũütur. Quin potius infenſius ex- acerbantur odia, quæ aliquandiu lub velo afſinitatis latuère, fitq́; ad- eò, quod apud Tacitum legimus. lib. x. Annal. cap. ſ. Gener inviſus, inimiei ſoceri, quaq; apud concordes piucula charitatui, incitamenta irarum apudinfenſasſunt. Vid. Dio. Caſſ. lib. hiſtor. 46. nu..& Marnix. reſol, po- lit. ſecl.. reſolut... pag. 21. Agitur de Pactis Regũ jura- mento frmadis. Quin pacta inter Re- ges ac regni Proceres inita ſub regni auſpiciis juramento roborari ſoleant dubium non eſt, rem varis exemplis demonſtrante Carpzov. in tr. de Leg. b B 4 Reg. —Q—Q—C—C—C—C—⸗—⸗—⸗xx—;—ꝛxℳL — 5—— 8 32 LILIETVM„ Reg. Germ. cap. I. ſect. G. yer tot. Anve mn ro idem dicendum de pacttis inter urt Reges& privatos initis, determira. ul cierta ſta de ſer la palabra. Idem in tradit Carol. Moſcheni, in Ta. h cito Hiſtoriato, Aphoriſmo 78. 1 Pag. 99. ubi ait: Loſſervanda delle 1i parola del prencipe la piu pretioſa gio- ſn Ja, che arrichiſcala Corona, cheli cinge i le tempiè; onde nou dovra egbnerat- 3 cidente alcuno violare la data fede per u non eſſere da ſuoi biaſimato, e dagl u 0 eſteri; come indegno di dominareabue i rito. Et Tacitus, lib. Annal. 2. n. 10. b Reſponſamd Caſare, tutam ei honora- tamq; ſedemin Italia fore, ſi maneret: i ſin rebus ſuis aliua conauceret, abiu- rum 2— 4½ 4 8— 8 fen ben 1 Prratos ng * amtxum donc, Drncips i h hurandibedete u Apborin. R ris, 738. hauhnes Baununun 5 le Dius felam un. dt frh hulhe Carol. Mocche iſſtoriato, 4h 0 . 6. udi ait: ſſ 1 10 da n 9 el preneiealiuna rrichiſtalCmuui 7 J) ie; mae unn tni h alcuno duolctil 9 et di ſuu ba⸗ tume uiezudieu Tacit. dBnl ſam Caſ,uumi abmin ktu fi ſa 4 4 Iud auaxns 4 1l 11 I111LIETuUM 33 um kae qua veniſſet. Quod firma- tur exemplo prælertim HenricilV. & Ludovici XIII. Galliæ Regum aliorumque apud Petr. Matthæum, Hiſtor. part. 2. narrat. 2.& Carolum Bernard. Hiſtor. lib. 6. nu. 2. Victor. Siri, o. 2·lib. 2.& Guald, Prioratum, Hiſtor. part. I. lib. 7. b Pag. 25. Monetur Rex de capiendo ornano, qui animũ Ducis N.ad diſſidia incitare videbatur; Card. Kicheljus vio⸗ lenta abaliks ſuggeſta remedia e vitatu- rus, illum carceri tantum mancipavit, quo,iyſs intercedente, liberatus eſtapoſt- que ampliſima promiſſä Duci reddt- tur, utq; majori malo obviaretur, Marè- challatus dignitate decoratur. Cæci- na apud Tacitum vapulat, quòd ob turbas acrem vindictam exercuiſſet, nullo reſipiſcendi tempore permii- ſo reis. Iul. Agricola laudibus effer- tur, quòd plerunque ſatis haberet, errores cognoſci, nullo unquam ſupplicio extremo, ubi ſpes emen- B 5 datio- 34 LILIETUM dationis appareret. Inquit Ferran. u tus Pallavicinus in ſuo loſepho, pag. an 1. Ein ſoffieiente à regger popoli, chinoſu ea ilmodo da paſcere pecore. I T)yrann privo di quelle qualità, nõ ſache pu indiſcretaméte co ſtimoli, la ovee grad' una debole verga,non perluerai ſubditi, ma per eccitargli al cuſi à leggi col&ſecutione de comma paſcere il grege de bbe eſſer piu ardin Vio che il batterlo. No altrimen ne. governi eſſer deve il Grande pin facile alle gratia, che acaſtighi. Hæc conſi- lia in ingreſſu adminiſtrationis ex emplo ſuo firmavitRicheliusSolem orientem imitatus, qui nunquam æſtuſlædit, ſed calore, benignoq́ or- bem terrarum rore conſpergit. lia novus Miniſter initia habebir tavo- ris plena, populiq́; gratiam concii bit; naturam armorum Achillisin- duens, quæ inflicta vulnera lenie. bant curabantque. Hæc de Villa Regio ſcribit Paſtorius, in üinſci 32 3 Stat. ⁸== ͤ —— —— appaexere. Nan. LILETVM 35 ricinuniulde Stat. pag. 60. Negotiorum cauſa ad- Daentingn euntibus facilem ſapræbebat, patienter l zsfenſan ſ Er citra turbationem confuſionemque uele qulin 4 quemlibet audiens. Nam& gravitas, mate ufniii uam primus acceſſus eſtendebat, ma- ddelakennunm. Sa moar dulceſcebat bumanitate, re dh utique hominibus negotia tractantibus perneceſſaria. Animis enim generoſcs nane Kk h HNpe vel ipſa verborum, etſi nihil aufe- Ruuteh a entium, fuavitate ſatisft, qui contra ſerdewe iha aſperius accepti alienarentur. Porro 124, an qui moribus aijficiles& implacidi, nec is,che icitt artendunt loquentibus animum, nes greſlu aänüin atientiam commendant, nec reſponſa, uo fermaſiütit niſi cuan bile redaunt, ſubinde Principi mimitats, ſich ſao offciunt. Excuſant nonnulli Ne- dit led calorenst ronis factum, quando ex turris ſub- rarum rtecs limitare conjectis in civium tecta Minitermtan facibus magnam urbis partem in- aa,populiijgin cendio conſumſit, quòd ideò hoc turam armoru- ei patrarit, ut occaſionem haberet ſub- „qux infis in veniendi miſeriâ obrutis. Sed, ur urabantqu- Hat ex Hieronymo Mornæus; intract. de Myſterio Iniquitaris, pag. 6², in- B 1 nu ſen eritung. lecutume aim / ſcidi Rälers ull 5 ILIETUM quit Le Cautere eſt bon, maus avoyit unt beſain de playe pour avoir beſoin de cu. iereꝛ Id eſt: Cauterium bonum eſt, ſu ſed quò mihivulnus, ut indigeam i cauterioꝛ, Magnates omnia ſcirede-. j bent, ſed non omnia perſequi: par- in vis peccatis veniam, maxgnisſecuri-uno tatem accommodare, nec pœna m ſemper, ſed ſæpius pœnitenticon⸗ tenti eſſe. Etenim firmiſſimumeſt Im pe rium, qu od ſubditos beneſicij magis, quam ſup pliciis in officio continet; illis benevolentia, hisme- tus eſt comes. Carolus 4. Imp.homi! nem qui ipſi necem paraſſet, adſe an accerſiri juſſit, eique milleaurcos i ui donavit, cui Sicarius laquco potius in quàm dono dignus gratiasegt Kad conſpiratores regreſſus dixit: M- ſeiebam, qualis&ſſet Carolus, nunt liht. ntem Principem ferin 1 von poſſum. 1 Pag. 32. Seues arario praſiciendi A quia maturuerunt,& ſpoute ad yaßt 6 1 mon 8 Cuuteretſin a he eu nangn Cauterumia nihipuhnu, dn Nlagnaxsonnd lnon omriapen, tsveniam, m commodac 1 led ſepiupœni . Fteuim ämi n,quodlüäni quam lyyleuit illis denruhu mes(arohigh ipſi necemyuli ullit, die⸗ 2 1 cui Sicarichla nodignosgrr vores tegrelb 4 eals eſtr cnauul tnanin hunnf V. 8, Snetvrihi nenut, G.uuu 1 LILIETuUM 5 moniam inclinant, autoritate prapol- lent, fallaciis fortunæ multoties deluſi do damno in paucks fiaem, media ſub- leſta ſemper habent. Jacobus Angliæ Rex filium hortabatur, ut quæſtores cligeret honeſtos, diligentes, facul- tatibus locupletes, potentia medio- cres,& cùm ad calculum revocandi lunt, ab iis ſtrictam rationem exige- ret, ſine periculo. Felix Kex, qui ha- bet virum ſcientem ordinare redi- tus& expenſas. lib. z. de conjunct. Portugalliæ& Caſtel- læ hoc Luſitaniæ Regibus nunquam obtigiſſe, quia quæſtores plerique nobiles erant, ad dignitatem potius provehendam, quàm ad bonum publ. curandum ſolliciti. Felicior in eo fuit Henricus IV. Rex Galliæ, qui hac in parte ulus eſt fideli ope- ra Marchionis de KRhoſni, quem magnis laudibus deprædicat Hetr. Matthæus, lib, 1. Hiſtor. Franc. ad fin. Significantius rei ſummã exprimit B 7 jul. u 6— 8 5* o——— ummmn Refert Conneſtag. —OOꝭ—⁸—AQp·QApnêꝑpę—— mIIEruu Jul. Cæſ. Bulengerus, Hiſtor. lib. 13z., pag. 405. ubi dicit: Ręſnius ſummus ihe- auri Regii præfectus, cujus integritati a diligentiæ Regius fiſcus opulentiam ſuam acceptã fert, à Regina vidua procurai ararii dejectus, publico ſcripto dolore um,& eximia erga Regnum, Regemq; merita teſtatus eſt. Inter alia ſcrihi dun- décim ſuperioribus annis prater innumerot ſumptut in Curiat juridicas, militen preße dia, legatos, aulam Regiam, itinera, SateliKT. 1 tiorum ſtipendia factos, nullis novu ſuper. inqdiictis, imò veteribus ac receptis imnunu- tis octies centenas aureorum myriadas(d cto milliones auri vocant) quotannit indu. ſtria ſua in Regium fiſcum illatat, à ſe iri- bus expeditionibus, Ambianenſo, Britanni- ca, Allobrogica, extra ordinem deceman. plius auri miliones erogatos, nominibhus qui- bus Franciæ regnum à deceſſoribus Regibu ni obſtrictum erat, expediendis, viginti quin m milliones, æri alieno ſolvendo, quod in Hel- vetia, Germania, Italia,& Anglia contra- Klum erat ſupra tringinta milliones, ſtiyen. diis ac penſionibus ſolvendis tam in Gallicc] uam apud exteras gentes ſupra vigini IIErN bee di 2e. Nüuum refectu dajun u Nau huna a egina uuaa nn 1h publin kemn 4 14 3 degun h tun eſt. lutr aui oribul anni pen Aria juriutu n aulam Rerun i naia factu, ulun veterihu mn atenas aururm m auri vocmn) nun⸗ Re bium fim daß onibus, Anhianze giea, exn— miloner trzguunit iureguma lajat V neerat, eryatiupe tri alieniſqtau ui mania) laut Kn ſar⸗ niniuubu ¹ Funun nſonibur anulun — — ꝗ— 4 1 d enn een V LILIETUM 39 quatuor millionet, in ædificiorum inſtaura- tionem, ſupra octo malliones, in miſeros ſub- levandos ſeptem circiter milliones, in Baſti- liam arcem illatos à ſe ſeptendecim millio- nes, in regium patrimonium,& res Domi- nicas oneribus exſolvendas, quadraginta plus minus milliones, è quibus ¶alliæ regni opes eſtimare licer. Sic Gramondus, Hiſtor. Gall. lib. x. pag. 25. Quõ vide- at noſtra, ſciatq; ætas ventura, non alibi ditius regnum, non alibi fortiorem Re- gem, cui etiam per profuſas largitiones, ſi valet Quæſtor diligentiã& fide, para- ri poſſint opes immenſæ, quibus tetrori externis ſit, ſuis inamorem. Non mi- nores Orbis Americanus Hiſpania- rum Regi Catholiciſſimo divitias pollicetur, qui octodecim ampliſſi- ma regna complectitur, in quibus tanta opum omnis generis eſt abun- dantia, ut univerſum Orbem auro, argento, gemmisque perpluat. Ar- genti quantitas, inquit Alphonſus Dovaglia, lib. 4. cap. 4. quæ ex Ame- rica —— LILIETBA. rica translata est in Europam, tanta c, utex inito millionum, qui claſſibusſun NUanſ advesti, certo computo;& facta compa. wA ratione cum diſtantiã, quæ et inter li- i Baniam& Americam, repertumſinab n nmno adaliud extremum fabricani potu. iſſe pontem ex palis argenteis, lingupal- ul mosnovem. Et pratereà, quod ſitoia illa argenti vis uno aliquo in loco poſet zterum uniri, montem ex ilis botoſi, ex cujus viſceribus maximiò effoſſe ſit i ille opes, majorem poſſe extitari. Hinc Chifletius, in Lampad. Hiſtor, ad 8 Vindic. Hiſpan. pag. 73 Illaergo Tuu in eſt potentia, Philippe Rex Maxim:t,“ orbe Novo, quem Aſſertor Gallicus 257. von niſi invia& deſerta lauqle ſu Nerribit. Ille ſunt vires& divitiæ Ius, m ob quar Tibi non ſolum, ul Carolopri- in mo Imperatori, Magnitas; ur aliis Re. è gibus, Majeſtas; verum etiam, ut Ar k 1 nobii voce utar, Maximitas, hoc eſt, M 4n vima jure perquam optimo compelu la magnitudo. Theſauri hoſtium in bom.( muamn, 4⁴ * — LiLIrux rmult n an 319 n 3 gito mullenun a 4 1 4,0 erloonpunsg V l f 1 7 1s um altantu au „ 9 Anaiauun alud extenunſ temexuui vganui vem. E'mann enti vi umi uiui unirt, monten ag sviſceribu mum „mijonen TMſeaut tius, in lanaai ſn f .Hilpan.agy utia, Philn kn A kovo,quem Aenal don niſt nuus G'lf — 5 8-— LIIIETuUM 41 rumà ſubditis rapina conſiſtunt: Tui Hin ipſa natura radices habent æternas 22 inexhauſtas. His quæ opponi poſſint, vide apud David. Blondellum, in Prætfat. Apologet. num. 4. †. z. col. 2. in med. Vid Boterus, de Ratione Sta- tus. Thuanus, lib. hiſt. 3. ubi tradit, quod non literati, led mercatores æ- rarii officiis præponi debeant. pag. 36. Summus Miniſter nullo negotro virtutis opinionem adipiſcitur ſi virtute praditis faveat, de peſſimis con ſiliis ſuſpectus, ſi noceat. Rectè inquit Joh. Mariana, lib. 1. de Rege Ginſtit. Regis. c. 4.y. 236. quòd Prin- cipi debeat eſſe propoſitum, in quo- eunque hominum genere virtutem lleſdatauatut honeltare, atque in ſupremum di- Tibi uun ſaumal 2,i3 peratari Altuuahie wanhtt Aujsta ummns act utur,lctun d iut v u ſtua . Ka9. 1 1 gnitatis gradum extollere: factisq, oſtendere, nihil apud eum plus va- lere, quam ſplendorem juſtitiæ, a- nimique in virturum genere præ- ſtantiam. Sic pulcherrimum inter Cives certamen exiſtet, quo cuncti ordi- 3 ———— —C—C—CQꝭQ—Q—·—˖· dzEBE“ 4 LILIETUM Ordines excellere virtute cõtendat bencvolentid omnes Principem amplectentur:& quaſi divinu hominem aut ex veteri annal memoriâ heroem nobiliſſimumi tuebuntur. Innumeri totà ditio. ne exiſtent forti pectore, excelloa. nimo pararti, pro patria, pro cipe, ii res ferat, vitam ſanguine que profundere. Sequentia ir dem Theodoſii M. profert Joac Paſtorius, cap. 29. pag. 237. iſto amore literarum eſfectum et tanta contentione colerentur& & largus quoque eſſet literatorum; ventus. Sub proximis deceſſoribusã doſii commovere ſe artes cæperaut, nunquam major, vel numerus nos earum fuit, quàm ſub Gra Gollega eijus Theodoſio noſtro. Subdqut hus ſcilicet, ut vidimus, ſummi bunun cy ipſi Conſulatus viris erudition d ris dari ſolebant. Sequitur enim Pril cipum favorem cultura artium,&. n e Llleru 5 elceler nn lentii onda h denun Lguit m alt ex ſat a däheroem wülln rur. lnaunenn ent lonipecln arati, ro har resterat,yiam la tundete. denmne heodoſi M gote , Cap.ſg veluer wun iftini ntentinne uimug 4 Suour rlalum — „ Lab prurinütuſu umovertſe vun umiin, um 12 ait, lun hij tiu Tleuusunn cet, un riinuye unſaluu inas dälan Suvu⸗ rvuremabruen — — 1 — — — — — — 1 LIILIETuM 8 nixeæ nempe magnis hir arboribus hede- ræ iſtæcreſcuni feliciter, atque in altum ſeſe attollunt. Neque verd ipſæ ejus in- genii ſunt, ut, quibus innituntur; ful- cyis oficiant. Quin imò vigorem ad- dunt,&immortalitatem conciliant. Proprium Tyranni eſt præſtantis& magni animi viros tollere,& depri- mere, ne cùm intelligant, quantum Reipubl. ab illis noceatur, ulciſci il- lud poſſint. Denemine beneme- reri, avari; impedire, ne alii bene mereantur, crudelis animi eſt. Hinc ſparſæ inter proceres Galliæ Ancho- ritani temporibus querelæ, peregri- num omni vitiorum genere con- Ipurcatum, abſolute de regni mu- neribus diſponere, fortunæque ac viræ Principum Regii ſanguinis im- punè inſidiari. Quo factum, ut victi- mæ inſtar tandem odiis Magnatum immolatus ceciderit, ut hoc fu- ſius à Vict. Siri& Gramondo re- fertur.. Pag. 45 ſ—ᷣ—ᷣ————— 4 LHIETUM. pag. 54. Religionari, quod Rex mu. nimentà tanquam ſpeculam Rupelle ui tollere nollet, aliud occupant ſub duu Fubiſio, ut hac ratione illum cogerenun, illud demoliri pro hujus recuperatione. Idem ferè agendi eſt artificium, quod Vict. Siri Tom. 1. Mercunujug. 530: adſcribit Venetis, Licet paulo poſt Barbarini elatiores ob victori- am ad Caſtrũ, violentiâ quaſi adala conſilia ſuſcipienda eos adegerint; proprià n. vi fuſfulti eo illis excte- verat animus, ut ad Padumin Ve. nerorum confinio munimenta eri. gere inchoarent. Quod maturio. rem Venetis de rebus deliberandt occaſionem dedit. Alii utile non minus quam gloriolum eſſe reban. tur, eo devincire Romanos, ut de- moliendi jam fabricata necefſfitas imponetetur, violẽtià utendumar- bitrati, ubi parum valeret modera- tio, bilioſosque humores acerbitate medicaminis pellendos. Alii diſſi- mulan- runu tnſun n llet, dlusy tana thac nriin„ alriyrohjun re 5* d2 Ainmts 8 Torf Fene ett le barini lelnendtt 1 aſtrü iclernin 1 lulc biua 5 n. vi faffubstodh 4 imus, ut adlam. nconfinio mmun 1 Kaln- hoarem. 5 3 5 enetis de tedus- nem dedi. zuam glotiles 18 derierd Rorax- di am Hbricu Re- etetur, iikänes ubi pennſd un d — ran 5— — — f 1 jais pelkacd unnns ha g 1 LILIETUM. mulandam eſſe cenſebant injuriam tantique non æſtimanda propugna- culi recentis pericula, ut bello Res- publ. involveretur periculis gravi- do, eundum eſſe in hujusmodi ne- gotio& lentis quidem paſſibus, lenſimque parandum& absq; præ- cipitio deſcenlum. Alia èdiame- tro extrui poſſe fortalitia, interim armorum habendam eſſe curam, ut oppotunius, quod tempo ſuggeſtu- rum eſſet, amplecti liceret conſiliũ. Bellum intem peſtivè movere aliud nihil eſſe, quam evidentis periculi creare materiam, quodq; ſuſpe- ctum magisque tugiendum eſſet malum, accelerare. Prudenti huic conſilio felix reſpondit eventus. pag.59. Inito tandem cum Rege conſilio reperit Cardinalis primum, quo reguum quatiebatur malum A externum in molitionibus peregrinis conſiſtens, 2. internum quod pariebat nimia Afax eutun, licentia, qua Regiæ Au- 46 LIELIETuM. 1 autoritati tantum decedebat, quan. u tum ipſi rapiebant. 3. ex militia ena. u um inopia, 4. ex tenuitate fiſci. R dte Livius meminit, antè cognitu eſſe deberemorbum, quam appli- f centur remedia. Tota hæc respe- ſi nitius parebit ex tenore teſtamenti politici, quod exhibet Fidt. Sim iiſt Tom. z. Mercur. lib. 3.p. 1553. R§6. ubi inquit: In ſua læude uſcirond dt penne erudite tanto in verſo, quan i in proſa, varii Syiritoſiſſinni Flogiipt. negeriti,& altri generi di cõpoſitin delle quali m' parſo bene à inns ne qui le ſequẽti. Immortalitatiʒac m rito, Cardinalis du' Pleſſis de Riche Audi poſteritas verba exttaſ vitam prolata& viva: lege teſta. mentum ultra tempus ſcriptum ne fallat: intra æternitatem, ne pereat- Flectus in primarium Regf mei Miniſtrum, id primum intendiſi ut Regem meum facerem Regemſi primum: Volui Chriſtianiſſimum i . elle Ilantum taaken ielen z an, 14, 4 Ex mnuun s mewint tt atebit extenor quod edibe lertur l ei ait: In ſus lua udite tanta un „vuri dyinijjſal „Calm mnmdi nau m zvſhiat ſcquẽti. Iunmnun riinalitdi Aſul adi polteits ſi prola& via 5 m ultratempulr- intra æternianene ccctus in pinas lnitrmm inim V L 6 LILIETUM. 27 eſſe& potentiſſimum: Volui primo genitum eſſe Eccleſiæ& Europæ: Volui eſſe juſtum, ut ſua orbi reſti- tueret,& orbem ſuis. b Hæc prima mea cogitatio Maje- ſtas Regis; altera magnitudo Re- gni. Inveni Galliam minorem fe pla: deſeruerat omnia præter lin- guam: hæc quoque excedebat Galliam,& erat Gallica: Populi o- lim ſubditi negabant ſe eſſe noſtros lingua Gallicâ: Galli erant ut hoſtes Gallorum; armabatur Gallia in ſe- met iplam: Utebatur hoſtis nobis in nos iplos,& victor Gallus erat: idem fortis in alienam gloriam,& perniciem ſuam. Hic igitur Miniſterii mei ſcopus reſtituere Galliæ limites, quos na- tura præfixit, reddere Gallis Regẽ Gallum: cõnfundere Gallias cum Franciâ:& ubicunque fuit antiqua Gallia, ibi reſtaurare novam. Tria opponebant ſe votis meis OD-⸗ ———————— 4 4. T„ ———x—x—xxxxxõſ 4 1. 48I LILIETuM. obſiſtebat Gallia ipſa ſibi hoſtis ſui: obſtabat Hiſpania, quæ ex orbe fa- cere unam domum cogitabar, ſi Galliam efficere poſſer partem do- mus: obſtabant finitimi populi, idciroo amici Hiſpaniæ, quia hos- tes eſſe non poterant. Ur perrumperem hos obices, con. ciliavi Galliam ſibi, ut extra ſe hoſtis eſſet: occupavi Hiſpaniam, domi ne eſſet negotioſa foris: oſtendi ſo- ciis ſibertatem,& coegi aliquos& jam invitos liberos eſſe. Duo mala habebant Galliam, hæreſis& libertas: emendavit u- trumque malum Ludovicus armis, ſuis,& conſiliis meis. Primum malum adeò excreve- rat, ut intra unum Regnum plura regna cenſerentur: tolerata à Re- gibus religio, legitimum Regem vix tolerabat, ex ducenrtis arcibus ſecuritatis totidem effecerat pro- pugnacula rebellionis: intra cen- hunlu ſode Puna ta lbe Gühen— Ab bniag danu. da enn a . K, tum 2 1l W ſach teg Lnn mn ecdasad albi lhana gaa dam dommn ci efſcet mlm nm odſtadant in trire amici Klipie, 1 nonpoterin rumgermien galliam(bi Mein ccu- ailihe ru. 1 negotu ola toli ertatem, itos liberos 4. ) mala habetatic 8 libers ede— ue malum Lucynn conſiliismes num malum: Rem intra unum k 1 din 88 nlerent Dr. len dul „ ui ,Gü d 3 ntis aa cil cdchun LILIETuM. 49 tum urbes centum conflarat Res- publicas: intra Rupellam inclu- ſerat rebellionem,& ſe ipſam: inde imperabat mari: nectebat fœde- ra cum hoſtibus Galliæ: partie- batur autoritatem Regiam:&ne uni Regi ſerviret, pluribus Regulis fer- viebat. Aggreſſus ſum hoc mon- ſtrum, quod alii ante me Miniſtri irritare metuebant: expugnavit Rupellam Ludovicus:& intra u- nam urbem omnia elementa vicit: recepit trecentas arces anno uno,& ſingulis ferè diebus triumphavit: intra Galliam ſuperavit altetum re- gnum:& bis Regem ſe fecit: Et ne quis de pietate cauſæ dubitaret, pugnavir armis Ludovicus,& De us miraculis. Alterum Galliæ malum erat li- bertas: amabatur Regia dignitas non poteſtas: timebantur lubditi & peccabaut, ut timeri poſſent: e- mebantur obſequia, quæ gratis de- beban- —;ü —— zo LILIETUM bebantur: redimebantur auro ot. ui fenſiones ſuppliciis dignæ: attri- buebantur penſiones, ne quis rebel- lis eſſet: libertas erat conſcientiarũ, & neceſſitas criminum: leniebatur malum muneribus,& crelcebat le- aa nitate. i Urmederer huic malo, voluia. in mari Ludovicum,& timeri luſtum: k Volui Imperium eſſe penes unum, anf & penes omnes obſequium: volui in deberi amorem Regi, non emi: b ap Volui aurum virtutis præmiumeſſe, e non ſceleris: YNolui fidelitatem in neceſſariam eſſe, non liberam: do- ns cui obedientiam cœcam, atquein i hac parte penè religioſos volui eſſe tn- Francog. 89 Poſt erectam Galliam, Fiſpania m deprimenda erat, quæ tot annis u Galliam oppreſſerat: duæ res tun. ſa- dabant Hiſpaniæ majeſtatem: Con- in ſilii gravitas,& regni poteſtas. en Adeò fanctum crat Madritenſc e Rur: retinedan nes luppliss i rurpenſine e t: derrs eacun celltas cimäum m mmaha medeeret huc 1” udoxicum Um Umperum ken nes omdes am i amotem ar 6 2 aurum nrnudsg celeris: Voutke fariam eſſe, wals dedientiamctai 4 — erecaam Can menda erat Guê- am oppteſear 6 nt Hipanäzoörfes avitas, Kres8— cO Lcdun rarl — 1 1 h rumm LILIETUM 71 conſilium, ut componere illud o- mnes virrutes crederentur: præſi- debat religio, ut pietatem rebus prætenderet aut colorem: aſſiſte- bat Sapientia, ut res futuras exhibe- ret, antequam eſſent: comitabatur fidelitas, quæ tunc tantùm revela- bat facienda, cùm erant facta. Perturbavi Madritenſem Sapi- entiam, dum arcana detexi: occul- tavi res futuras, ne viderent: præoc- cupavi agenda, ne inciperent:objeci res factas, ne faciendas decerne- rent: Supplantavi conſilia, dum materiam fubtraxi: impedivi agen- da, dum prior egi: decoloravi Ma- dritenſem ſapientiam, dum fucum deflexi: mirata eſt Hiſpania reve- lari arcana, quæ nondum texerat: e- vulgari confilia, quæ nondum cœ- perat.& fieri ab aliis, quæ medita- batur facienda: tum primum do- ceri cœpit artem ſapiendi, quam ante docuerat: tunc imitari coacta C 2 eſt, 7² LILIETUM eſt, quod invenerat: tum mirata eſ Madritum eſſe Pariſiis, nec Pariſios Madriti. Alterum Hilpanicæ fortunæ fundamentum erat potentia: una domus erat& multiplex: eadem& diverſa: particula mundi,&mun- dus minor erat hac particula ſua: Hæc intra ſe videbat oriri Solem,& occidere: hæc eos mundos inye. nerat, quos Alexander cogitabat haæc tribus orbis partibus quartam adjecerat: hæc cùm umplerepatti- am non poſſet, occupare Europam ambicbat. Id ut perficeret, exhauriebat no- vum orbem, ut antiquum ditaret:& jam tantum metallorum ptotode- rat, ut rarius aurũ eſſet, ubi naſcitur quàm ubi venditur: eo autoeme rat Europam terè totam, aut cot ruperat: amabant populihocme tallum, vel timebant: coprimum amicos dein ſocios, poſtremò ſer Vv 8 dudo mm. w mwoc im. lei⸗ daud eneb U MM tnic Ae i dare lerum nh amentum enmn ueraKmuliyn. ta: pariclamun minor etat hacm intralericcdand tere: keccuu quos Alernit tridos ordi mn xrat: hæccimh onp Ol ſet ccanel ur perficeren ehr 9*1 re em urip f 4 tantum weulle trariusaurüedt hu nobi Krendin9 uropam nferwe. rat: aratarrge m, vel Irimnchank-0 — —— 8—— 3 1————— 1——— 85 LILIETUM 53 vos mercabatur nulla fermè urbs e- rat, cui Hiſpania non commodaret, quod deinde redderet.— Nullibi ramen ſtudioſius miſce- bat hoc venenum, quam intra Gal- liam: quia emptam putabat Euro- pam, ſi emere poſſet Galliam: eo auro corrumpebatur fides ſubdito- rum, tentabatur favor nobilium, ſolicitabatur amicitia hæreticorum- & quorum diſplicebat fides, corum emebatur fidelitas. Ut mederer huic malo, diviſi u- nam domum, ne major eſſet: inter- rupi commercia, ne orbem eme- ret: ingreſſus ſum domum iplam, & inveni vacuam, dum hoſpes oc- cupar alienam: centum urbes, ſe- ptem provinciæ: aucta tertiâ ſui parte Gallià: imminuta meliori ſua patte Hiſpania: Utraq; tamen re- cepit antiquos terminos, ſed altera fa amiß It novos. s ceinas ni Nec tantum reſtitui Galliæ lines LILIETI1 ſuos, ſed affines, quod erat tertium malum, deierebant Galliam locii quia cos Gallia deſerebat: fieban amici Hilpaniæ, ne ſervi eſſent: e. mebantur promiſſis: onerabantur ui . 4 2.„.„. titulis:& omnis hæc amicitia ho- neſta ſervitus erat.“ Oſtendi Europæ liberta dum oſtendi Regem: oſtendil dovicum fortem, ut alios defende- ret: Juſtum, ne aliena detineret: Amicum, ut gratis beneficus eſſe vellet: Oſtendi Romæ afylumin- tra Galliam, quod debuit eſle otbi lLlEMN LILIETuM 55 nes,gle di Luſitaniæ portum intra Galliam, deeredm Glh& Galliæ portum intra Luſitaniam. Cali dacam Sic correxi timorem orbis, dum lüpanie R oſtendi quid timeret: Sic docui ſu- ur promilt: u perari poſſe, quod victum eſt: ſic R omns bera oſtendi præterire Orbi ætatem Hil- rvitus etat. paniæ,& redire ſeculum Galliæ. endi Euro Perge Ludovice, ut cœpiſti: ab- tendi Negen a ſolve victorias, quas inchoaſti: o- m lonem, uin ſtendi quò progredi poſſe,& ubi ſtum, ne dene“ deſincre: oſtendi aliena nunc re- un, u n gna& quondam tua: oſtendi quid 5 debeas orbi,& quid tibi. Oſtendi Rauast Orbi, lam, Tales Accipe librum, quem tu ipſe di- —y— omam. Oka ckaſti: habes in prima parte artem Kirele, qu mn belli, quamex te Heroe deſumpſi: .Olte dCan habes in altera parte artem pacis, 10 quam ex te pacifico didici: habes in ole,e tertia parte artem Regis, quam ex leorbof teRege deſcripſi: habes ubiq; ar- id digi wlr 1 tem Miniſtri politici, quem tu ipſe nidi ſumn formalti nonfdem UR Pag. 68. Suſcepto aliquo facino- quid herru re viciniæ ingrato, Rex adverſus o- un imxerne b C 4 mnes —ü—, —— 5s LIIIETuM dit æqualem ſemper& ſerenamex laborabat, Tacit. lib. 2. Annal. ibi mnesrationes querelasc; conſtantil d. concuſſa armatus exiſtzat, natatortzi. mitando, qui in trajiciendo freto, uit murmura tempeſtatis, uec murii pro. cellas, ſed littus oppoſitum ſpectaut. Quisquis ad ſceptrum natus eſt, mutari non debet ad quemcunq;e. ventum& caſum. Nec ullumtam gravem aut acerbum ducat, urided à ſe ipſo deſciſcat, aut perſonam, quam ſuſtinet, diſſimulet. Acio unica generoſioris animi, etiam cum vis ipia ad mortem rapit illu- ſtrem relinquit& celebrem. Atque ob eam rem valde expe- hibere frontem, ſeu tranquillaſint tempora, ſeu turbida, ut nequeme- tu Princeps concidat, neque luper- biâ efferatur, neque alii de comma- ni rerum ſtatu judicium fetre vale- ant. Eadem de cauſa Tiberius tir ſtiſſima quæque maximè occultar HA 11 n Wm dü 66 ce Gde d- d rn rstione nerlun ſe vrmung 4 1d, qui in tntnu ſan 2 wetanßa n 1 lttu hyulun d uls lnem 4 inon debet ua um R& calum. Nas 1 madtacerdumta 1 4 delci cat, an uſtinet, düüne uiane wan. 715 1I pla ad Tone 3 rel lng uit Kcetn que ob canmas - uiep emeu e ktontem, cat ora, ſeu turdich n nceps concitunt fernnr xrriia rom ſtato judeänn Ladem decub lhu 1 na qurquenanem a. abat, Tactb4 luu 8 1 IILIETUM 57 Hac audita, quanquam abſtruſum,& Suns ma quæq, occultantem Tiberi- um perculére. Perrurbatio& con- fuſio rerum omnium oritur, quoti- es e facie Principis, tanquam illa ccxli, perſpicere licet rempeſtates, quæ im pendẽt Reipubl. Mutare co- lorem ad quamyvis fortunæ aurã, ju- dicii levitas eſt,& ignavia animi. Verè fortes obſequi cordate, non levi impetu occurrere amant Fato, probant pericula, fed cauſa probara, ponunt, cum opus, vitam, non pro- jiciunt, non ſanguine privari, ſed malè fuſo erubeſcere fugiunt. Vi- les ſibi Iunt, cum oſtendere res ju- bet, quam cara ſit ipſis honeſtas. Ex- trema non reformidant, dum juſti- tiæ, dũ gloriæ Divinæ velificantur, Eiſtoriut in Charactere Virtut. pag. 21. Prudens admodum eſt ſermo Tho- mæ Roccabellæ, Principe ſuo Mo- rali, pag. 37. in hanc rem conceptus di veara cadere Ifarzato quel Prencipe che “ 8 LILIETUVM b che fugge ſemprel incontro delpericolo, 5 e neghittoſò non saà Valerſi del braccio iu forte, chegli ha della natura, dall artei da Dio. Gli errori dell ignorante ſono uu come le cadute del cieco, ſcuſabili. I ni delitti voluti, incontrati, e replicuida chi ſa, dachipuo nò errare, enò deueer loſfeſa della maeſtae delregno ſomint. paci di ſcuſa ſe bene ¹ Prencipi nou han. i noda temere la ſferza, chigl affligge u nelſenſözne ſopra iloro diademiſi troui i fulmineprivato, cpepoſlänidulinau. u Zuftie, Ienaoi Rè ſopra lateſtad ogni altro, contutto cio handa paventar del i la fama, laquale un flageſlo tanto uu d crudele e aſpro, quanto cheè lunget? u¹ ale lingue de molti anche lautan4 ii poſteri ſenaa riguardo dato al demeni. 70. Conſtantia& æquabilitas vul- us lubditos erigit,& hoſtes in i admirarionem rapit„ Savedra, in Principe Chrif. ſGmb. 32. Tenidac, vitas: inquit Tacitus, lib. 1. Annal. e incuſare Tiberius, quod dum funen 4 LILIrn ſenynel uun 4 toſo von a 1 1 51 eglihatule w Gli en 10 jann tauui tlain, 4” wlutt, uennie 4cdiyus umans elamufaauu 3 2 ſoſ ien Ppn. nert l faau,i drt ſoyrzilnatun rrivuth legeſtu 7 knaui N bmun ututtocishmumn luquale èu hru eaſpro, guun an vgue de mali duii n 4 iguui unch Oonſtanta 5 Pditos ergt, 49 ationem fqyt, 9 ge Chr j ſis 4 1 nngut Tanub 1 69 re Tuerub ha4n. —— 9—— 5 ͤͤͤͤͤͤͤſ— LILIETUM 59 & plebem, invalida,& inermia cun- ctatione fiita ludiffcatur, diſſideat in- rim miles. Sed nihil curavit Tibe- rius latrantes Romanos, volentesq́; ire iplum,& opponere Imperatori⸗ am majeſtatem debuiſſe, quia fi- xum ei animo fuit, immotumque conſilium, neglectis vulgi deblate- rationibus, non omittere caput re- rum, neq́; le Remq́; publicam in ca- ſum dare; Tac. Aun. 8. Hoc mo- nitum Cajo ſucceſſori Tiberius de- dit, inquiens: Ne cogita, quid ipſis, id eſt, populis; gratum agas, neg; eorum de te ſermones cura, ſed Voluptatem modoac ſecuritatem tuam, tanquam juſtiſtmam omnium rerum conſidera, ita enim& nihil patieris,& omnibus jucundis rebus frueris,& ab iis velint, nolint, honoraberis, Dio. Cafſ. lib. hiſtor. 59. Inculçant Principibus Philoſophi, unum ſolummodo ipſis cuſtodiendum, nempeut potenti- am retineant, per quam non modò C 6 volen- —,—— 60 IIIErIMA volentibus, verum etiam nolent r bus dominari poſſii int, Sn haua4 2 un ib.. cap. II. fmur Pag. 96. 97. 98. Dum helum lr Gallis: in Italiâ gerits Dux N. explo. ¹ rato Narbonenſium ſtatu exerci- tum colligit. Ad inſtar avium vo. lare ſolet occaſio, quæ lubito ut ve. i niũt, ſic cito avolant. Turpe judica. ſu vit prudens& fortis Dux dũ afful. gebat, nõ uti oecaſionc, fruſtraamib Uun ſam quæſiturus, juxta Liv. dec.3 1, 5. ſu Noverat plura negotia oppottuni. tate occaſi ionum, quàm yiribus fu- iſſe confecta, quà apparente rapien. da, non qusrenda eſſe conſilia, an- ſi tiquitas monet. Guſtavus? dol. ſe phus Suecorum Rexg! oriol tecor- ſt⸗ dat. compertum habens quantimo. menti eſſet tempus opportunè col locatum, poſtquam arma Germ niæ intuliſſet„Germanis tunc i gro Mantuano occupatis, magisq; artento Wallenfteinio ad res pro- mm 8 Prias 8 LILIr 8) Ferun tun, LILIETUM 61 inarpolin, 9. prias contra moliriones inſidianti- e,n. um defendendas, quàm munus fibi 96. 9n. 8 injunctum exercendum, hac& illac lniigen d diſtractis Imperii Miniftris, tam pa- ubonenfun h rum oppoſitionis invenit, ut exiguo her Aühn tempore majorem militum partem w 5 luis conatibus kaventem, terrasque Keenloygle Imperii ſuo arbitrio ſubjectas vide- cioanolan lhe rit Aut, Bellator. Prudent.& Polit. ens KonDuſ p 1. Nelongè aut inremotis terra- 11 ain rum oris Princeps arma ſua peregri- lrarss jumliaſ nari pariatur: Ab his enim delertus plurn degouna& nudatus domi ſe tueri non poteſt lonum uui contra eorum inſidias qui ambiunt ecta, quipues Principatum. Catilinariæ conjura- quærendacha tionis communis quidem cauia tra- monet, Ci ditur fuiſſe egeſtas& diſſipatio: Sed ecorum Rentith& aliam expreſſit Florus; quod perumlrtessi nempe peregrinarentur arma Ro- let wmpuchm mana; quòd uti præmonitum, no- e, poftqem nim cuiſſe Imperio R. G. milite in agro — lüler, Gerani Mantuano occupato. refert Victor. Siri, in Mercurio Tempor Cutrent. tom, 1 ub. IIlluſtre Dynaſtæ cujus- dam t ntuanooccyt dh Valerftecudt ——— 2 6, LILIETüuM dam officium, quo bellum Man anum Hiſpaniarum Regi diſſu re conatus eſt profert Joſeph. R us, lib. 3. Hiſtor, pag. 177. Carg Moicheni, Tacito Hiſtoriato, 4 phorilm. ↄ4. inquit; Impruden Femper ſimato quel General ra, il quale havendo in campagnuilſuo i Nemico vicino, laſcia andareiſuoi ſol. dati lontani da quartieri in mado tale, u che ſendo aſſalito nonpoſſaa temporeu ſun nirli; pertio che poca gente di ualne ii ſara baſte vole à diſtrug gerlo. Exempla i rem iluſtrat Abbas Eoſſatus, in Me lu mor. Hiſtor. Belli Ital. 1635. ſAI Pag. 101 Agitur de modo coer. ſim cendi Rebellionem, depopuluiunt, uj quam Galli vocare ſolent, le degaſßt, Leges verò depo pulandi ſunt, uto- u mnia, quæ offendendis inſervire n poſſunt, corrumpantur, frumenta mi evellantur, conculcentur, vel in. cendio conſumantur, vindemiaſn cum vitibus ex ciſſa, nec Aboree i Hiela, ,——— 3 ,* — ‧ — 1— duna LILIETuR. 63 lanain licka, ita ut nullum ex re ulla com- uöekmirſ modum obſeſſis reſtet, quod ex hi⸗ 3 Hida 5 ſtoria Romanà patelcir, quorum a ri,Twuul ri aliquoties ab hoſtibus in eun- 19an dem finem devaſtati corruptique , leguntur. Docet Herodotus, an- do gua Gang niverlariam hoſtilium agrorum, trugum, ac meſſis vaſtationem de- no,lhaama populationemq́;, etiam absque eo- faalda Gunamd rumdem obſidione, tantum illis in- 24 ſallt ruylig commodi afferre, ut tandem de de- ereio cle zun ditione, niſi mari potiantur, cogita⸗ evaleldhtngah re cogat. Prudentiæ tamen obleſ- ſtrar Aleta forum vertitur, ſi, antequam vis in- ter. Bbnitg gruat hoſtium, ipſi ſibi frumenta lol Agtaas tem peſtivècolligẽdo invigilaverint, Rebellunen, ad coq; hoſtium conſilia cluſerint. Galli vocaets Quibus convenientia eſſe judican- eld deyopäiet tur, quæ Tacitus lib. 4. Hiſtor. ha- dux ofruabd bet: Adverſus has belli concurrentis t, cotrumraues minas Legati Legionum Mumius Lu⸗ 4) rür, concdierd9 1 —“————ͤ——— ———— 7 6a LILIETVM nicipii extructa, ne hoſtibus uſai forem, le, 8* * — — Confer. Bruſoni, in Compendi Et. fikh ſtor. univerſ. Europ. Vol. I. lib. 5. Ei Guald. Priorato, Hiſtor. Franc. lib. 7. Pag., 118. Quicungd, cupit belluutili- ter ni, re, See t esp tataun con- filiis ère praſente captis ratione ad ſpe: aquilibrium appenſa, praſentibusad fu- tura exactis, quæq;, ex partè tantumex- tant, tunquam ſpretis ue eventus Ag- ceat, exordio nimis fervido defuiſſ prudentiam. juſtitiæ ac prudentiæ in bellis habenda eſt rario. juſtitia bellorum adtria ferè capita ſupre. ma revocatur 1. ad defenſionẽ lui& aliorum, quibus ea ex fœdere, aut gentium lege debetur. 2. ad exacti- onem ejus& vindicationem, quod noſtrum aut noſtri juris eſt. 3. ad pœnam, qua ob læſam noſtri lmpe- rii Majeſtem, vel ob læſas ſubdito- rũ noſtrorũ fortunas, bello indicto, alios velut ſupplicio publico puni- mus, Bux born. in polit li.. N äda- 10 alt 1Ä 1 11” jal uſt labe i leal Ru NMh cihi. 4 ddol toue Nhn 1 1 u U Inn trua 14 u t hrulodt nen wa kunal nma 1 8 — — — — — — — — — — — — e, ini he, m vaſente cunj ha Buna Tnhe 71 2 lujahn 1 1 um. nde n rißn tiem. ſulätean S habendr em im adtmafxon ocatur adc 1 n 1en mlege debenud cjus Ammden m aut noktt ebd n, quaod einu rit han ſäbt trorũ forruno- 1 chut hrrteppheun io — — —— arkemunl allw. 1 — i en LILIETUM. 65 hic, non lufficere ut ex dictis cauſis uſta ſi ſint bella, niſi eriam neceſſari- aſint: lunt autem neceſſaria& ju- ſta, cum aliâ ratione jus noſtrum non poſſimus vindicare. De Au- guſto Imp. Suetonius, cap. 20. Nulli genti, fine juſtis,& neceſſarüis cauſis hellum intulit. Qui, ut apud Aurelium Victorem eſt, arbitraba- tur, jactantis eſſe ingenii,& leviſſi- mi, ardore triumphandi,& ob lau- ream coronam, id eſt, folia infru- ſtuoſa, in diſcrimen per incertos e- ventus certaminum ſecuritatem civium præ cipitare. Hæc de The- odoſio Imp. Dionyſ. Petavius Ra- tionar Tempor. lib. VI. cap. 8 Erat Theodoſius omnibus Imperatore Chri- Kiano dignis ornatus virtutibus. ae nulli priorum poſteriorumve Princi- pum ſecundus. Militia præclarus, nul- las niſi neceſſaria, bella ſuſcepit. Utili- tatem prudenter neceſſitati adne- ctit laua Angaſſ Thuanus lib. hiſtor. 9⁹ Marti- —““j 66 LILIETUM Martinianus ob inſignem probita- tem ex gregario Auguſtus Orientis abſtinendum bello dicebat, hone- ſtà pace trui liceret. Huc reſpexit Si- Ihon, in tract. de Miniſtro Status, parte 2. pag. 52. ubi dicit: I fau qu'en cetté occaſion plus qu en nult au. tre‚ ſil eſt poſſible, B honneſte&l uiile marchent enſemble,& que ce ſoyeni les deux poles, ſur leſquels toun le cours de la guerre to urne. In hac occaſione, ſiunquam fuerit poſſibile, oportet ut honeſtas& utilitas æquis paſſi- bus ambulent, in his tanquam duo- bus polis res belli vertitur; Politici tamen Sapientis eſt, non omittere id quod à principio viſum eſt nego- tiis convenire, quamvis non cito ſuccedat manifeſtum emolumon- tum, nam aliquando cõſiliis ratione atq́; prudentia deliberatis, cxitus propter negotiorum difficultatem tardius reſpondent: Et quires ptu- den tiſſimè conlultas ac determina- tas Gl cen goco äüem dalbi ſdller unite po kalt ku e anſl Goi — an anr ſeg uum ſhem üſe dall din 4 M ſih i LlUrah nos oddigen 1 erciotu. dum belo üru rvlcera lun ta. de luide pag 71 ldi da 3 arsfinn laen 1 6 ſchle huun tenſenlls Hunn e,, ſar lſpul mi etrurne. labum am fueri poläig eſtas& uilua 3 zulent inböunmt tes beli nan Sapientis th u 1à principoſtach arcnite, qumnun, at manitetuna am aliqunndodiör, 3 1 rudentia dee 1 er negotior ti oadentel ulur 1 * ,—·—“ LILIETUM 6„ tas non immutarunt, exoptatumm finem ſunt conſecutil. Quemad- modum enim gutta cùm agit in la- pidem, lapidis affectio fit tempore ſenſibilis: ſic& in publicis rebus dit- ficillimis, quæ ægrè perficiuntur;, manifeſta utilitas non poteſt niſi longo temporis tractu apparere- Huc ſpectar, quod familiares Regis Portugalliæ ei dicebant: Magua rés eſt expeaitio bellis& quæ bonis magis conſilis, quam magnis viribus eget. l- deoq́; viri prudentes,& magni Du- ces non tam principiis rerum, quas aggrediuntur, quæ plerunq́; mali- gnè proſperaſe offerunt confidere, quàm qui ſit futurę finis, proſpicere lolent, Lucius Marineus, de Reb. fijſpania li. cap. 9. Quod iuculcat Paul. Paruta, lib. 2. diſc. 3. pag. 289 ubi inquit: Non! evento delle co- ſe, ma ilconſiglio, col quale eſſe fono fatte, deve dare la vera laude, eil vero huuſcmo alle noſtre operationi. Pruden- tia —— ſſſſſſſſ ö ——„————— 6 LILIETuM tia in hoclater, ut affulgente arme rum juſtitiã expendamus, an jus no ſtrum bello proſequi,& quomod expediat. Sæpe enim expedit Rei publ. jus ſuum non ſtatim p bello, majoris cvitandi m quod dubiæ ſint bellorum fott quod tarda, quod ſumptuoſa ſæpe noxiaſint ea bella, quorut ſtiſſima eſt cauſa. Sæpe etiam expe- dit non illico jus ſuum bello mittere, ſed præſtolari opportun proſequendi occaſiones minus juſtæ ſunt eorum bello cauſæ, quanquam inter eorum cau- ſam& executionem ſpatium tem poris interceſſerit. Nam jus luum ſ integrum ſemper creditur Res dub ſervare: Juris ergo eſt meritò poſſe: Prudentiæ eſt, ſuo& tempore& lo- i co poſſe,& ex Reipubl. uiu bellum i adminiſtrare. Ne irà velvindicandi libidine præcipitanter agitatus, bel-n lum, antequam intulerit, quis o. ſtentet. .— 97 Lu 1LILIETUM 69 chare däi ſtentet. Inquit Seneca: Facies ſapi- engetiam quæ non probabit, ut ad ma- la e jora tranſitum inveniat, nec relinquet aits bonos mores ſed temporis aptabit,& Sluum narkn 3 quibus alii utuntur in gloriam aut vo- naotb eitnt 3 laptatem, utetur agende rei cauſa- adie lirlen Pag. 119. Profligati ruptique in k, gwoätenn. Mari Religionarii, petunt gratiam wittendi qui errorem deprecaren- * dieädeh tur, fide& obedientid: quærentihus ſekeaser einſ FJabiſto Co Robanio pro Rege in Italia laubes militare. Quibus cooperante Ri- e, ſed prekbbinn ic chelio pax indalgetur. Expugnato vendfcceln Clariaco, poſtridie totos ſe miſeri- duſte tnt em cordiæ Regis committunt munici- quanquamin 3 pes, præmiſſoq́; in caſtra Paſtore exccutonmag pœenam humilime deprecantur: ercellertt Quibus Rex breviter, ut folet, re- unſenferan Ipondit: Optimè conſultum vobis ſpe, e: jursempochns 3 quam in clementia mea poſuiſtis: con- nuxckh uatr rnel fukum optimè, quod renuntiatis facti- e KerRerdlie oni: utinam rebus ſolide conſtent hæc uiſttatc. Neiuci na Verba; utinam ex intimo cordis prove- ne preciptann naan niant. dabit vobis pahn legem Co- antegqunn 8 meſta- —— 70 LILIETUIM ſiite interea vos in ofſicium. Poſt ra die primo diluculo Eſdigueri admittitur, ſequitur Comeſtabil dant ſe obvii Conſules, venientiu- m naque Santorſius præſidii præte- ſt ctus,& municipii rector: illeclave; urbis, hic enſem ſuum offfert: ili municipes mancipant Regi, hic un militem. Ex in rogatus quid ſtatu- a tum de fortuna oppidanorum& m militum, reſpondit: Salvam foreu- trisg libertatem, vitam,& bona, pau- ul corum capite ſtatutum omnium vitam li redimi, etſbiunum omnibus trimenel, nõ decimandasut olim legiones fartuna i tum ultrice ſæpe inimmerits: nnyle ckendos milit iæ præfectos, quos velut næ. quatuor capitiburirato Regi litan- 1 dum, reliqua falva fore,ſi factioni it. b nunciabitur, Gramond. lib. Hiſtor. 1 9. pag. 434 Sic Rupellanis veniam deprecantibus Goutano Advocato „ prolo- ſeditionum autores leges mancipani ſæ- h 1u, quan uh 1 uterea vusin tfamn Primo düuchogh ditur, ſequnurln le obſi Conlis e Hantoriis gai Xwunicipüwa. 1h hic enſem lund cipes mncxm em. Exin mauas de fotuuna oyn um relponci n Glertuten, uu u capite ſammmu 1 i etſiunum mu 1 imandusuttinliu aitrice ſege nmaa dur miltis Iunm vnum utniulnnn nuutuur enitkuuli „reluus ſatinuſin 1 lt — nuin 4—— 8— 7 2————— “ 7 8— ur— LILIETUM 71 proloquente, Rex admiranda cle- mentiâ reſpondit: Veniam do, ſi da- tis ex animofidem, nec deero urbi ve- ſtræiſiuondefuerit ipſa ſibi, Idem Gra- mond. lib. Hiſtor. 18. pag. 778. Rectè victoria uſu cenſende eſt, quæ neque in prudentiæ, neque in clementiæ leges peccavit. Lex cle- mentiæ eſt, ut poſt partam victori- am, poſt civitates totas ſubjugatas omnibus iſtis parcatur, quæ victo- ri inpoſterum non ſunt nocitura, aut victis adverſus victorem fortè a- liquando ſunt profutura. Lex pru- dentiæ eſt, ut ſi quid ex divictis ho- ſtibus ſuperſit, quod aliquando poſ- ſit victori nocere, ſecuritatis potius publicæ& belli juris in ferro& flammis, quàm inconſultæ& nòoxiæ clementiæ ratio habeatur- Qua- lem obtentâ contra Franciſc. I. vi- ctorià ſe geſſerit Carolus V. memo- rat Fr. Guicciardin. lib. hiſtor. 16. Qualis erga devictos hoſtes fuerit huma- — 3 4— 4 — „ IIET1 humanitas Henrici IV. Galliæ Re. Em gis, deſcribit Thuanus lib. huſtor. 8. ii Quantum in victos hoſtes victori ian liceat, tradit Hugo Grotius, de B. G u riwe i,3. ery.20. ndgeihn a Pag. 121. gratia nõ acceptarut Rupella- ſ ni Montalbani, Caſtreuſes, quitircum. l venti æg e ferebaut Duces N. N. non ſfil adhibitos eſſe bello Italico: hinc morem i ſe declaranai petebant, quam Rex bne. vem conceſſit Quod pacem Rexcle. menter Keligionariis indalſiſſet, ha ex ·haccauſa enatum, ut ſine impe- i dimento bellum in Italià promove- ſ ret, firmanda enim interna, ut ma. e jor absq;; damno in externis pro. a greſſus fieri queat. Greg. Turonenſ, im librum Hiſtoriæ luæ quintum ſicot- ſii ditur: Tædet me bellorum civilium di- à verſitates, quæ Francorum gent em G n Reguum valde proterunt, memoruei u in quo, quod yejus eſt, tempore, illuu ſii quod Dominus de dolorum prædixitt n eitio, jam videmus Conſurget 4 dn A Fltum — — un— atien LILIETUM 73 lcudit hun 5 fuum, Flius in patrem, proximus in anns,. Aebes 8 dnn vrobinquum: debebant enim 6s e- Kum in piähg ded D22 trad tiaglan naJlehens hane ArSuman 72. e3 nan L 8 dd Alcuinus in AI. gratänicwh 4 Eneenns 11. Ach arur. Humanmn Vità S. Richarii, cap. I. Sic Abbas§. Rtathand(ahnmtn Galli Fani hoc Rudolpho Habspur- re fenat dun geſi lubminiſtravit conſiliũ pluribus taseſeleli närn mimicis intricato: cui tres ſunt lites, 4 vrenahetelun, ze duas, ſi poterit, componat, Chron. enceſſe Quolun Lefman. p. 631. Imperiũ belli in Italia ter Kelgombi ſulcepti Ducibus recuſavit, ne res ccaulachaum un ibi turbarent. Inquit Dion. Hal- auobellumulim carnaſſenſis: Non tam cogitandum manda cqninaa, de ſarcienda in præſens amicitid, quam dsq; damso i— opera danda, ne relinquatur in poſte- us tieri quc enis, rum ulla renovandi belli materia. Ditf- mldorielaht ficile eſtantiquarum inimicitiarum nTaue meallatub fidam ſtabilire reconciliationem, juxta proverbium: YVulnus jam um valie grimni modò conſolidarum recrudeſcere, an fibi quid remancat puris, Guꝛlel- T 7 „ th tales, Jus Pnunnag — u0, nuui 7 V Deminut Kealhur mu Paradin. in hiſtor. Burgund. De IDem Anuoſihn Anthonio Perezio, cui multum M7u Aenn; D offenſus —„ꝑ— V RKex, hæc tradit Emanuel Mette- V ——— — ———u LILIETIMMM th Eman c- pfe ranus, lib. hiſtor. 20. pag. 455. edit. 9 recent. Amſtel. cx tenore Regiæ ian inſtructionis Tchabe dieſen 4 N gen herzugefuͤgt/ wie jhr es mit An genh beres ehe ſolt: trachtet 5 b dahin/ daß jhr jhnin Italien zieheti oder daß er euch verſpreche in an⸗ ſan dern Koͤnigreichen Dienſte zu er⸗ o zeigen; Laſt jhn aber nimmer in d Spanien oder Niederland komen. n Conſtat quidem, inità Regem Lu- a dovicum XIII. inter& Ducem ipp quendam compoſitione, remiſſam ei ipſt fuiſſe culpam,& commendatũ au offenlus erat Philippus 2. Hilpaniæ wm * 3 A 4 ul um lus tra Rüpur pu hectaci un 8 id bütb. M.. 1 ent, Amdtel arn ruchoni Jihan herzugffigmiſe o Derer machen 1 din daßſhe ſhrin 5 er daßer ewcreſe 1 enan 4 b gen Liſeha enaheh aſtat quidem ul vicum XlII unl endam comoatin atuiſſecupm dan gumexetcii- uubi rt Tickur. 4 rrhuul- kr Jag. 5. ze 9 d um— 1 itiones haud hetet ct Cominelb- um zri elod- i ait: teltui G C un LILIETuM. 5 aut roboris fiducia, temerè& ſuper- bè res periculoſas& non neceſſarias movent, vinci& ita pœnas luere pertinaciæ. Quod Caroli Burgun- diæ Ducis exemplo colluſtratur, qui, quòd Helveriorum ſupplicanti- um preces reſpuiſſet, tandem ab iis- dem parum validis cum toro exer- citu ſuo oppteſſus eſt. Talis eſt ambitioſorum natura, ut ſi in ambi- tu& petitidne ſua repulſas non pa- tiantur, ſed ſemper ſint in progrel- ſu, polypragmoncs potius ſint quam periculoſi: ſi in cupiditatibus frænentur,& ſub inde fruſtrentur, malevolentiam& invidiam in cor- de fovent,& iniquo prorſus oculo tumres tum homines intuentur; ac tum demum in ſinu lætantur, cum res malè cedunt: Qui quidem animi affectus cum ſervis Regum, aur Rerumpubl. peſſime congruit, a Bacon. de Verulam. in ſerm. fidel, cap. 3 un S.c de ambitione, ubi ſimul agit de dce0, D. 2z remediis —— ö. — „5 LILIETVM remediis ejusmodi ægros coercen. du di. Julius Cæſat ſuper vires ambiti- oſus, dilis,& Prætor, ingens æs ülr alienum contraxit, captandis auris popularibus; poſt comparato mili tü tavore voti compos patriam in tf ſervitutem redegit. Catilina poſt. b quam profuſionibus ad paupertatẽ” redactus eſt, nihilominus gratioius 1 apud potentiores, inter cæteros II Candidatos Conſulatum petiit, vi- ſ am ſibi muniturus ad Tyrannidem. Otthonem Imperiũ ambientem multa ſimul extimulabant, luxuria Kll eriam Principi oneroſa, inopia vix 1i¹ privato toleranda ‚ in Galbamira, 1 in Pilonem invidia. 6 Pag. 129. Autoritas princinipreſttt quod ſplendor Soli, qui, niſi coruſcare Jubiakwus ab hominibus ſuſpiceretur. gic Principe ſplendoris experie, partem ſibi quis; agnatorum Humit, parte P provincia rum Tectores, impune 2uu de vis Datiauu Derun⸗ publicæ inter ver-ſt tuntur, 1 “—— 2* 14 8 ukn LILIETUIM 77 i eſumaüpe„untur, populi gemunt, turbantur omni ſulus(zarlam 4, ut& Vict. Siri demonſtrat, dum Edls blmng ſui ſermonis elegantiâ in hunc ſen- num contnn aa lum loquitur de Gard. Richelio: dlridus poteme Rerum Gallicarum gubernaculo, vote ſott amsa volente Rege, admotus erat Kiche- tutem teckegt a lius, exactæ prudentiæ& rerum a- m prokulionbah gendarum Miniſter profundè pe- usclt, Mlibrnd Titus. Qui inveſtigaturus futuri ſta- tuspotentiam, animadvertit, duo quaſi fataliter regni hujuspræcefſiſ- ſe interitum; oppreſſionẽ ſcilicet fœderatorum, ac 1ummam internis nulelimias malis ſuveniendi difficultatem. Ut muua a primo exarte mederetur à ſecunddo n Pinch r ſibi incipiendum eſſe judicavit. 7al0 wieren quod in reſtauranda Regis autori- Pilonem nn tate& opprimendis factionibus e- am debilitantibus conſiſtere vide- 2 pluan dbg batur. Opus inchoatum brevitem- lutenus lnau poris ſpatio, tantà ſapientiæ laude uniylaunae terminavit Miniſter, ut integram o,—. 7 4* namg Monarchiæ reſlituerit valetudiné, 1. 4 nene ndidatos Conürn 44 6 r 63 (bimunituwule 1 11 V dern 1 honem lmfala ℳ 1 Pas. Nah. Aumn 1 ai 8„ah 7 1 1 uaas quæ tot humorum putredine inte- LILIETUM cta erat, ut lethalis à Collegio politi. i corum pronuntiata fuerit. Sicuti Majeſtate ita autoritaris ſplendore i Principatus coruſcat. Eſt autoritas quaſi character cœlitus animis Re gnantium impreſſus, quæ gemell cum ſceptris naſcitur. Hæc, quæ nihil aliud eſt, quam conceptai mentibus ſubditorum venerar virtute& arte acquiſita, iisdem conſervata& aucta, de quàre vi atur Thomas Roccabella, in tradi. Principe Practico cap. de Printipisa toritate. Pag. 130. Quemadmadum na vinculum parum durat, niſibenevo tie nodis conſtringatur: ita no habuit Cardinalis Regem in pe nem autoritatis repoſuiſſe, niſi levolos ad conciliationem reaegiſſeti Quicunq; Miniſter ardua eſt fors ſuſcepturus, domum Regiam prias ſi firmet per concordiam Cyrus im ter alia documenta Cambyſifilioc. LN— uktädl ETuM 75 ptonunin u0 tum hoc conſiliũ uggeſſit, propin- hte uamda ros amice complecteretur. Regi paunscanle luo inter plurimaalia ſaluberrima, Kuscwnei ia ſuadere ſolitus eſt Villa-Kegius, ut charaddetoeinua langninis lui Principes i dem ,— 4 pes in cande vun mhelagn conſliorum ſocietatem novis vin- leepus maem d culis, omiſſo religionis diſcrimine, aiudh ck, zuma adſtringeret, ne ii acerbius habiti, üäbus lüdäuna legitimo Capiti aliud præferrent. te kaneununi Nufquam lanè melius ſibi cõſulere ernata Kadae Miniſter publicuspoteſt, quàm ubi Thoma Kuaddnn reducendis in gratiam domus Re- ce Pnuni in giæ Principibus feliciter induſtriam ate. umpenqdir, Paſtorius in Miniſtro Sta- ag. 30. ſnuuut 6 us Dag. 36. V. talta Ventos ſempber ex- A cipiunt jugæ Rupemc; ſaxis Vaſta di- ulun Derun uun aſt rimentem freta, Quam vis quieti, Ven 77 h 4 u ean hih berant Nuttus maris, Imperia ſic exbe 1G utwitwum fortun objacent. bars nullz regni im- 1s a4 enaiait Wuisexiti9 vacat, Sen. in Oedip. 3 lindbubt Pag. 136. Fruſtra Rex ardua medi- vcunc ratur, niſt rarium conſtituat Lycur- ceptutus do us æraria prohibens ab hoſtibus ad tales anguſtias redactus eſt, ur pecu- D 4 niam —— 1 5— 4*“ ͤſ*——— ———— 8 ————— LIIET1 niam ab exteris mutuò accipere co. Hſ actus fuerit, non ſine magno ſuo-.! rum difcrimine, Ariſt. pol. 2. cup. 1 Ob pecuniæ inopiam violento uti ul remedio oportuit Themiſtoclm, A referente Plutarcho, in ejusvitä. uI Sic Maximil. alias bonus Imp. epte- dij henditur, quòd iæpe ob peruriam WI pecuniariæ rei res magnas proſpers in inchoatas delerere coactus fuerit," Cusypin. in vit. Idem patet ex trat. Ae In Geſtis Deiper Francos. Et hæccaula u eſt, cur infelicem ſæpe exitum lot⸗ tita ſint Paſſagia, five Sacræ expedi- ſ tiones. Fortius aliquando adver hoſtes aurũ quàm ferrum, Flo. 3. cap. I. pag. 20 5. Hoc emi victori- am, ait Valer. Max. lib. 9. cap. 6. Sic Tacitus, Annal. TI. cap. 14. uu. 2. Miſſis corruptoribus hoſtes ad exu endam fidem emercari. Add. Joh Boterus de Ratione Status, lib. 6. pa 206. Puteanus, in Comment, in lib+e 7” 4 he A. 4 6R —“ u um aa emersauda tuern»Ritenn. dilcr wmh de h 1 pecuniei noyimſid edio oponiirat rente Nluracn, ie 5 milalias nas tur ditur, qoöcke unian reitesmm aoatas deletete cane in.n vit. lor ii Deper uu l cur inkelccen ee dat al agueüon nes. fortisalhe 2 des aufüquamt 1 p. 1.)ℳ9. 20ſ Huc ait Vder Ma citus, Aruue un ſſis corrupt torbo am dem eperan 1ℳ tetusd zutinxu deunh s Dancancbuln mam — LILIETUM. Hiſtor. Inſubr. pag. 245. Pag g. 16),agitur de duellori- prohibi- iione. Hac de re Sacer Ordo in Co mitiis cõgregatus elegantẽ orationẽ habuit, quam viderci licet in Conti- nuat. Thuani hiſtor. lib. 8. p. 480. cui poſt alia hæc inſerta leguntur. Ręgnum hoc jam eſt iſtarum abomina- tionum templum: aræ ac area, ſeu are- na illa, in qua fit conflictus: idolum eſt honos: ſacrificium pugna: popæa ſunt gladiatores illi, quie mutuò conficiunt: haſtia eſt ipſorum vita anima, quam princeps inferorum, hujus certaminis agonotheta, ad ſe rapiat. quid? quod hepugnæ regno detrimentoſa, Anatura omni humanitate aliena,& Deo⸗ ſumme inviſæ conſcientiam tuam non parum onerant& gravant. Primum quidem Gallia tot cædibus Valde debili- tatur:& ſicut inſignis aliqua ſangui- nis amiſſio corporum noſtrorum vigo- rem extinguit, faciem decolorat,& 9 fundtiones naturales tardiores& laa- D 7 . LILIETuUM guidiores redait: ita hæ monomuchia, quibus tot viroru nobilium ſanguis ef. funditur, egnum holabefaimp u. vidum ipſius colorem& venuſtaem auferunt eoc attenuato, hoſtes tannl Facilius iludinvadere& in poteſtaten redigere poterunt. Si quis dicat, hupu. gnas eſſe generoſorum hominum exaui. rium, quo ad militiam& hellicacens. mina inſtruuntur,& injuriam vi nobiliillatam nö niſi ſanguine poſſe ex. piari, eumq, qui ab alio offenſuse huam exiſtimationem ſalvam eſſe vel prætermittete non poſſe, quin eum, quo injuriam accepit, ad certamen tr vocet: is Henrici Magni patris tubui. jus memoria omnibus ſeculis ſani quiq; tot præliis& victoriis, quaut ius orbis theatro obtinuit, merui, ſupremus honoris arbiter dicatu,& auſſimo& veriſſimo juaicio refellit Nam ilee in ſuis edittis has monomus 2s vero& genuino honori repugna pronuncia vit, ac proptera morem ilun ☛‿ — UILNTug rasreddk in unn tat vnnj num e nu, ngun leun n iyſſat allnn Fu nI; 2ij tenuah, auilad munine gu reeterunt uſut 1 — 1 — — — 1 1 legeneniſum un 8 5 qus aa milnimné09 tinfrauntur, Gin dulatanni 7 ſun i, anj uid uff vexiſtimatinnſt ermiiteenn y u injuriam aucchi uus di: is Henrinllu 5 nentrit miiuif zuui elirG un nuir thetri kun. remu buriuiees luaG wiſfwjänt m ile uſti toiluna veri G ſenn baeim nnuuuuni faun —— “—“ 3 1 LILIETUM. 2 mutudad ſingulare certamen provo- candi& jugulandi tanquàm barbarum cC ferinum damnavit. Neq, verꝰ glo- rioſa aut honore digna actio ceuſeri de- het, ad quam violentia aſfectuum etiã ignaviſſimum quemq;, im pellere poteſt. Aut omnes Galli peræq, generoſi erunt, cum nemoex iis ſit, qui hoc certaminis genus detrectet: aut fatendum eſt, hunc pugnandi ardorem, omnibus pro- miſeuꝰ inſitum, non elſe infallibilem gener oſi animi notam. Atqui quem- admodum prites metalli ſimihtudi- nem refert: ita vitia quædam virtu- tis ſpeciem habent. Vera fortitudo cernum judicium, ceu chalybem, admiſtum ba-- bet,& ſibi ſeiper ſimilis eſt, nec quic- quam præcipitanter agit, ſed pericula, qua ipſi objiciuntur, vide:& perpen- dit, eaq; propter inſignem aliquem GC laudabilem conatum, quem ſibi propo- ſait, contemnit& ſuperat. Nihil ejus- moadi eſt in cæco illo& fervido impe-- tu, quo crudeles iſti Seyths& Mirmit D6 eues 84 L.ILIETUM lones contra leges divinas& humanas u¹ in mutuam perniciem ruunt. Nemo um ſana mente præditus de hoc furore co. ſuu gitare poteſt, quin eum deteſtetur: yra ſertim cum qui ad pugnam ſe mu provocant,& inter quos aliqua oſſenß.’ ointervenit, alios velut paraſtatuſtbi ſun ad ſciſcere ſoleant, ad quos illa offenſo ſun nibil pertinet: qui tamen in gratiun amicarum, à quibus ad pugnæ ſocieta. iun tem invitantur, una cum illis adcerta men deſcendunt: uaienn ſnſ. num perire, niſi comitem abeat, ut u. ſceſeris ita exitii participem. Quu tu iſtos paraſtatas non monſtra naturaaj. pellet,& tempus, quo nati ſunt„ plan- gat, qui, ut amicis gratificentur, aliu à quo nunquam leſi fuerunt, obuun. i cant, quaſi propterea dextram amisi. im tiæ cum altero junxerint, ut eandem, ſuna quando ipſi viſum fuerit; hominis in. li nocentis cæde polluant. Quia prode hau teeſe modeſtum in actionibus, ſuavem iu in ſermone, inmaribus politum& hu. in 6—. “ 5——ſſͤſͤſͤſͤſſͤſ1*— 1 4 A 4 ————— n wuew b LILIETuUM aum 5 uno„anum, omni denique virtute cumu- eyte** at ſatum„ſi hoc vinculo conſtrictus tenea- M mitelh ris, ut ad amici arbitriu homicidam te ttch ſannmtajg eſſé oporteat; Quid prodeſt, te fugere can ſu unaa iites, ſi alterius litibus te implicari ne- ant Gmauuan ceſſe ſit; Vellem hoc loco ipſius natur vemt, alen uufag vocem C clamoremaudire, quæ Gallos „]..... 3 ere ſleunaeul amicitiæ jura pervertere,& ſocietatis ertiner: ſutamz humana vinculum diſſolvereac rum- um, A uhuanad pere conqueritur. Neque verò natu- 1 ¹ 1 witantun, muunint ra tantum has pugnas averſatur, ſed ſtenaunt: fant cælum quoq, cælic, dominus contra illos ernne, uil unab ronat. Eleganter in ſuo idiomate ne exii juian hæc tangit Silhon, de Miniſtro Sta- valatas wns ushuad tus, part. 2. diſc. I. pag. 26. Bref, „Gtemyus, uus ue c eſt une in juſtice horrible, quun u, n miuyusi homme qui aura blachyſous les armes, * ee G ſera ſorty Vvictorieux d une infinite „„urquum 4s fa 84 1 1en de combats E de ſieges; ſoit obligè de oropteres undh’ mettre en compromis ſa reputation& 7ua atit ans altero funenn ,..„.. em Alernnd ſa gloire, contre un jeune fol qui n au- „2 1401 Kſam cet 4.... Pan ra veu d autre Capitaine, ni champ re rade palas e, 2 3 8 ies de bataille, que la ſäle dun maiſtre de nahhanin a ſenme,& aont lecvurage neſe ſinft- mane, unbh ent 8 LILIETUM eut que ſur la gilitè de ſon an 64¹ r viteſſe de ſesmais. 4 Vis intamé detrectati congrel. mi ſus rumorem& Enomtnſam lecli. u, nare? Atnon ſapis, qui pro popu. 1 lari gladiatoriæ audaciæ gloriolavi- ua tam honore potiorem in diſcrimen i adducis. An tanti nobis eſſe deber ſiniſtra populi judicia, jactatæinyu gus criminantium voces, ſparſite- pi merè imperitorum hominum uu- muſculi, ut illis evitandis vitamno. ſtram periculo offeramus? Neque i enitn in auræ popularis aucupio, h- non in collectâ vulgi gratià, no 4 malè lentientium opinione& judi cio:; sed in conſentiente bonorum laude, in incorruptãâ voce, bened virtute judicantium gloria co ſiſtit. Scivit hoc Fabius, quem plebeijæ ignominiæ metus& ſiniſt virtutis füæ fama in dubiam cu Annibale dimicationem conjecitt Seui Marius, quem non Cimb Rom dumotembiganiu 4 Arnonli nin gadancir uürag rhonote podorenna ucis Antandixehnar ſtrapopuliſudtcant criminandjum ſots te impertonnm lun i utillberrmur im periculootemmn — ſcu miin aure oydia in colleca uiyga 0 de, in incotrqyxaſt rute judicanta t. Sciritbockast Hc xienomiüned bejeignom tutis tuæ fani- dühun mnibale ciricclle- 1 G Vn Marius, Joe 4 p “——— ILIETUM 2 Romanorum caſtris cum oppro- brio ignaviæ adſultantes in præli- um protraxerunt. Scivit Julius Cæ- lar, quem non militum ſuorum di- ſteria, non effœminatæ virtutis fa- ma ad conſerendum cum Petrejo & Affranio aciem compulerunt. Quam ſi de imperitorum rumuſcu- lis mentem in Pharſalicis Pompe- jus habuiſſet; ad Cannas Varro, ad Traſimenum Flaminius, non ita lux metuentes famæ ſe& Rem- publ. evertiſfent. Edo Neuhuſius, Sacror. Fatidic. 4. 3. cap. 17· pag. 42²8. 4. Pag. 168. Damnatur& comburi- u rur liber Janctarelli leſuitæ Artieulo- rum, quos hic liber continebat in Regum& Principum Capita, ſum⸗ mam exhibet Gramondus Lib. hiſt. I5 pag. 675. De Joh. Marianæſori- pto idem fermè recenſet Judicium, lib. hiſt. 1. quo tradidit opprimià ſubditis tyrannum poſſe& quidem veneno, “——— —— 88 LILIETuM veneno, li. L. c. 6. G. de Aege Gnas, inſtitut. Sic damnatus combuſtus. que fuit liber Viri cujusdam aliasi in. 5 ter eruditos conſpicui, cui titulus 1 erat Eccleſiaſticus, autoritati Jaco. bi M. Britanniæ Regi oppoſitus, quo Pontificem& omnes Reges K& Principes contumelioſe perl trinxit, Continuat. Thuani, lib. 5. pag. 314, i Nota prohibitum fuiſſe ejusmodi ſcripta retinere ſub gravi pœna. Ex hac cauſa ad triremes condemna. tus fuit Procurator quidam Provin. ciæ, qui Noſtradami centuriarum aliquot coempta exemplaria ami. cis diſtribuerat; quia periculolum 5 arbitratus eſt Senatus, cjusmodi ſicripta habere& divulgare, quæde ſe tuturo Reipubl. ſtatuagunt,& quid ſa in uno velaltero regno eventurum fit, prædicunt, Continuat. Ttuuan d. b 1. Rtor. lib. 3. 8 Pag. 171. Ne creſcente mpenumu fuuciuane Galie Regis imminueretun ſ Paueu. 8 36 9 u. Ke warnadac dörlder ſtat wudtos enpin, * 1 „ 2uaſ cleladdecus aunne b Bctanaur deg Donnäcem Kon cpescontoneiotn Tnuut. Thuam, 1 rohdimm tta 4 Faeh 1 . Alenhere Uodgrane C caak ad titendus uitbrocacuin gui Nocteauuwic 1 p 1 ot coempacrun à rarus eſt Seau- ulnbereänh 1 p ſf G cpob Kauaad roR 2 d velattero kede rxdicunt, Canuu lef 9 1 g. Fr. N enul un Gabs 7 mi gunt, aut usquam leſe moven 77)* hA 1 9' P T 1 ———— LILIETV M potentia, enata ex armis Germanorum occaſione, novæ ineuntur couſilia, quo- rum progreſſus nimia flitit amicorum deliberatio. De Fabio Valente hæc Tacitus, hiſtor. lib. 3 cap. 4. Nec de- erant qui monerent, ut cum fidiſſimis per occultos tramites, vitata Ravenna, Hoſtiliam Cremonamq; pergeret. Ali- is placebat, aceitis ex urbe prætoriis co- hortibus, valida manu perrumpere; Tyſéin utili cunctatione, agenai tempo- ra conſultando conſumpſit. Mox u- trumo; conſilium aſpernatus, quodin- ter ancipiti deterrimum eſt, dum me- diaſequitur, nec auſus eſt ſatis, nec pro- viait. Licet maturum conſilium ex timore conſtet& cunctatione, rejecta præpropera fiducia. Sic lau- datur Julianus, quod providus eſſet & cunctator, Amm. Marcell. lib. 61. Docet apta ſimilitudine Plinius, lib. 6. cap. z1. Ut cochleælentè in- wn grediuntur, neq́; quicquam attin- t, niſi corni- „ LIHILIETIM cornibus prætentarint, ita lapien. tem oportet eſſe cunctabundũ, mi. nimeq́; præcipitem, ſed pedetentin res aggredientem Tarditas anima conſilii, celeritas executionis e Oculis res objecta prius perluſtran- da, animo reiolvenda eſt, anteqnam manus eam tangat. Interim quod temporis anguſtiæ negant, celeri te& ſagacitate cõſilii aſſequend eſt. Ideo rectè Tacitus mor nullũ cunctationi locum eſle conſilio, quod nõ 5poteſt la ſi peractum. Cæterùm ubi occa & tempus abfunt, tutiora lenta conſilia,& audiendum h NYVatis monitum: Daſpatium tenu moram: mala cuncta miniſtratin & Livius, lib. 3. Omnia non propers ti claracertaq. ſunt; fe Rinati im, Vias&ceca. de Pag. 81. Card. Richelius obinſan inimicori ĩ adverſamſ valetudinẽ d ſceſſum petit, ad hunc finem van . atri LLIErx b à krenan a LILIEIIIIA 21 nnrickä maan Matris utitur interceſſione 3 cui re- deet Heſin: merueyeaen emitu eciegga dn aiſceſſum, addi poſſe ipſius ſaluti datelli- cclerita tügun tuu, quod& fa U h. In aula Kuan- *nhetan tamcunq; etiã induſtriã adhibueris, aezadecaumn difficile eſt fortunam ſtruere, niſi norechendchan potens gratia, aut grandis aſiqua na- ½ 2 eam ungn ln vata opera fundamẽtum ante jece- Ksangaſteneg rit. O quot bella ingenia flacceſcũt, grcin clichn quia iſto Sole oriente nõ vegetãtur. Idco redde Tuwu Quor pulcherrimæ gemmæ, quia cunctauoni bemat malè inſertæ ſunt operi, de fulgore o, quodniuti& pretio luo plurimum deperdunrt. um, Cznuänt Karò in aulis emergunt, qui ſerò ad mpös adlm, mff eas veniunt. Multo tempore opus coallia Kuhak eſt ad detexéda tot rerum ſtamina, nonicum Deas qualia in regimine publico occur- mältcaufkecuh' runt. Multis vigiliis iſtic ad quie- us 1b 3 Ouuft tem, mulris contemptibus ad ho- uumug ſun zuſnorem pervenitur. Multæ calum- 1n fniæ perferendæ, antequam ab invi. Grule uu diare liberes. Sed patientia& con- — 8' vai 1 ⸗ 9 canaswu luetucdo dura iſta& aſpera emollit: LI4 1 1 cum y2:2 LILIETUM cum præſertim quædam genii pro. prii, ſi is adaulam minusidoneus ſit, abolitio, vel ſaltem attemperatio accedit. Nam qui ſuo ingenio& arbitrio vivere vult, in aula nonpro. ficiet. Carcer eſtilla, in cujusin- greſſu deponere neceſſe eſt arma, ſibertatem nimirum, animiſualor. te cõntenti lætitiam, quietem, mhil vVero retinere, quàm patientiam& ſpem. Toachim Paſtorius ab Hirtenberg, in Miniſtro Status, p. 18. InquitGuic- ciardin. Comeil fne de Mertanti? piudelle volte il fallire, quelle dinavi. ganti, ilſommergere, coſiſpeſſo dichi lungamente governa, è ilcapitar male Hinc præſtare quidam arbitrati ſe- funt, ut Miniſter Status proſperàte ſn rum conditione valedicat officio, i quamut minantem præſſoletur for, e tunam, tergum iph oſtendat, ante quam illa taciem avertat. Verum ſfuGubtiliores exiſtimarunt, multum hic latere difficultatis. Decet quip. ſa. uun denn LILIETUM 93 ldalam um Pe Miniſtrum generoſum publica deltakman privatis præferre. Omnis peregri- eüit Imgiin natio obſcura& ſordida eſt iis, quo- wonfcrnünu rum induſtria in patrià poteſt eſſe il- luſtris: Præ ſertim in Rebuspubl. u- eteilatſ pi ambitioſis expoſita eſt imperii Qudepoaete Mact, 6 vronaune lalus, quorum retundere inſolenti- maf am incumbit viro ſtatus amanti- datedueiuum gi otednete, qudmn m. uurhnFäfeun luſfr lunnl gimen ſi venerit ſtatu rerum tran- rcin. Cmal hin quillo, quod Joſephus notavit lib. 3 leraleiſunn de Bello Judaico; ibi; Non debet na- u, iſennenn vi tempeſtate oppreſſa delilire, qui ad e amante ſneuuhè am tranquillo mari venit. Nec, ſi li- dc perttus ceret, à quovis urgeretur: ob gloriæ er VUiaitertenot propagandæ deſiderium, niſi Cæſa- rem imitari quis decreverit, de quo hac Suctonius: Nec niſi tempore ex- amut rinarn nius: 7 an, tergun Min tremo ad dimicandum cunctatorfactus milltcien Gh oſt, quo ſapius viciſſet, hoc minus expe- 1 dam d rinndos caſus opinans, nihil ſe tantum Da acquiſiturum victoria, quamtum aufer⸗ b ⁸ 48 8 3 4. 4 9 a 1 conduohe ſal rilotes eribun rere dificuuch 2 4 rIEIETuN re calamitas poſſet. Idem fuiſſe The. i miſtoclis judicium, i imperium ma. ritimum à Pertarum Rege ſibi dela. tum recuſantis, de quo contuli Plu. tarchus poteſt in Vit. Hæc de deja. no Tacitus, Annal. lib. 4 cap.4r. ¹ FEt minui ſubi invidiam,. adempta ſalu 8 tantium turba, ſablatis; inanihus, ve ra potentia augere. gitur paulatimm. i gotiaurbis, populi adcurſus, multitulii nem adfluentium increpat, extolens laudibus quietem& ſolitudinem. Do- i cent Philoſophi, objectorum præ- i fentiâ animi facultates commoveri. Ideò leparatus à Tiberio viderivo. ſ¹ luit Sejanus, ut minus invidia noce- 4 ret. Aulicos hortatus, ut ſine appata. tu oſtentatorio negotia expediant, amolianturq́; populi quantum pol- ſunt invidiam. Aſt hoc mali ſugge ſtum Tiberio conſilium continebat quòd, illo in hortis delitelcente, ta cilius animum ejus in rem luam eſ 1 ctere Poſſet Sejanus, Rectè omninc reſpon une ttaſn eii cus ſacjenm, im ma dbetanagn crlands dequn n 3 poteſtin ſi han citls, Arnäkg. uujſti inundin n n tnriu ſahlun in Ntld augert. uum nüi upulalun Kifkaentun in 34 I feuutee un Philol cpi ein animi haaum leparatwii lhrüin cjanus, Vtmmunin ulicoshorrnset ſtentatorio ren 1 anturip popuſgnn invidiam. Itud Ibevmniaa 4. loin rtit dt zanimumepo. amu poſet e, beke mile LILIETUM reſponſum Card. Richelio, meri- ta ipſius non permittere diſceſſum. Privat ſe oculis Princeps, qui in ne- gotiis diu verfatum Miniſtrum re- pudiat. Olim Poloniæ univerſæ o- dio laborabat Govoricus, Leſci Al- bi Miniſter, adeò ut Principem fa- ſtigio ſuo depellereProceres mina- rentur, niſihominem, tam omni- bus inviſum abigeret. Ille cedere odiis,& nempe projici volebat in marec iſtud, in quo tantas excitare tempeſtates videretur: conteſtans lubinde animum, non patriam tan- tum, ſed& vitam amittere paratum Principis& quietis publicæ caula. Sed Leſcus pariter, nec regnum ſibi gratum fore reſpondit, quod tam iniqua conditione,& tanti ſcilicet Miniſtri injurià redimendum ſibi proponeretur. Pag. 183. Vindocinus Iſtitur. Si- quid de Fridlandiæ Duce Gramondus, lib. hiſtor 4, pag. 165. retert 85 LILIETUAT. refert. Fuſius Paul. Piaſecius, in Uvlus Chronicis geſtorum in Europa ſingula. iu cke ium, in Anuno 1634. Aſt ſævitià Hoin plenum Taicoſamæ Japoniæ Regis iiylei erat ortum ex ſuſpicione manda- elui tum contra Quabacondonum ne- annc otẽ, ac ſibi in imperioſuccefforem, imn ut ſc. ille omnesq́; ejus ſocii ventres iyiti ſibi ipſi diffinderent, quodinfelices inp illi omnes executi fuerunt. Hoc ulb non ſatiata Taicoſamæ immani- exercc tas, verum eò usque effrenaraillius qn proceſſit rabies, ut omnes tyranni iicu terminos exceſſurus, occiſorum u- ſar Xxores, liberosque inter lamentabi- beißn les ſingultus, machæra truncari te⸗ aui cerit, funditus everſâ arce Quba- aeme cõdini maximis impenſs extructaà, aipala cum nullus fupereſſet amplius, in ic quem ſævire poſſet ad explendum mm enitus caninum furorem, R. P. ariar Aloyſius Froiſ, Soc. eſ innova relatio- anen nehiſtorica, de Statu Rei Chriſtianæ, tannn ₰ aponia„ pag. 86. 87 ·& ſeq« Sori ſoign 8 4.“*——— Ul umh „kalrubal Duke zuu gefema knn em 7* 164 1 im Tücolan nu onum ex lühome conura Qundenna un aoll binimyrn Nad LIEIETIM yy bit Oroſius, Hiſtor, lib. G. cap. 12. publica eſſe debere ſupplicia. tum ne ſuſpicio injuriæ ſuboriatur; tum, uòd ſupplicium publicè repræſen- tatum plurimum ad coercendam audaciam faciat, conſcios ad recor- dationem moveat,& ad ſciſcitatio- ile onnechen 1 nem cogat ignaros. Alphonſum di ditnäerm an Sapientem perdidiſſe exiſtimatio- mes exccuiies nem apud ſubditos, quando juſtitiã — lecretò exercere vilus eſt, ait Mars- rumeduogxeth 4 ana, Hiſtor. Hiſp. lib. 22. c. 6. Subinde tnbs antamen periculoſa eſſe publica ſup- inos excelu unnplicia docet Moſceni in Tac. Hiſtoria- lderröqrim ur to, Apboriſmo 68. pag. 86. Tiberii „ Itos,mabeur eremplo qui ipœnam Clementis, A⸗ 4 ndtsenids grippam le mentiti, palam nõ auſus ni waumöine ſich in ſecretâ palatii parte interfici juſſit wmulls Lhe asf corpusq́; clam auferri. Ratio, ne n Kit lihit qitab cœiorum publicè fautoribus de novo excitari tumultus poſſent. Se- ſau uasquenriain eam rem habert Majoli- „ununo Biſaccioni in Hiſtor. Neapolit r1ℳ0” 2 Duca d Arcos Vice Rè ai Napol, 2 888ZZZhZhZZ — 5 —Q—ÿ——C—C—C—L—C—C—C—C—C——ÿ—ÿ&;˖— 98 LILIE TUM n po di baver fatto Preſidente della Ca- uuſ mera Giuglio Genovino, che riduſſe mim Napolia guerracivile aperta,e laſciato- ijiſ lo godere poco tempo quella togæ, per nun 1 caſtigar la ſua fellon ia, e quella dell Ar-æ lluͦ paja ſuo Collega, ſtimoò bene di ponerli hori opra un Vaſcello, e mandarli per ciboà inmno peſci del Tirreno, per non irritare con iso la publica morte di qucſtil animo deyo- Nala poli, che molta 94 amavand. dli Jure dominationis excufari hæc apan pollunt; neceſſitas quippe lubinde al R& æquitas poſtulat, ut manu potius inuem militari& imperio Reſpubl. com- an a ponatur, quam jure& proceſſu or⸗ anex dinario, quemadmodum ex 1.3 f. ie ne. vis Hat ei. qui in poſſ.& l. 3. f.de laula appellat. defendit Arnold. Clapmar- uind de arcan. Rerumpubl. 4. dë jure Domi. un nar. Sunt enim diſcrimina in cauſax an Majeſtatis& præruptis leditionibus eaa tanta, ut ſtultè faceret, qui ordinarion juris uteretur proceſſu. Cato apuda Salluſt, in Catil. c. 13; Catera maleau 4 6 614 UUlENN b hna fen 53 4 LILIE FU M 99 4 rum perſequere, ubi facta ſunt. Hoc 1 Cugu daam a/ 1. gehteenn nne niß provideris ne accidat, ubit evenerit, 1ungmut aia fruſtra implores. Quam pul- aüen zau imnnaiu 7 Plores. bu feeeſſäla cherrimam ſententiam vel Cato- mnlſ nem vel Salluſtium ex oratione Ly- 2 lulg ümemg curgi Oratoris adverſus Leocratem kum glal enat quendam proditionis reum, mutu- ia Tinn jamſ atum eſſe, obfervavit Scipio Genti- faduammed dutia lis, lib. I. de Conjurat. p. 38. Quo re- ademaeg mag ſpiciens Adrianus, eſt hæc condi- hert donürüae tio Principum, ait, quibus de affecta⸗ ollunt; Necclu g to regno, niſi occiſis, non creditur. taquitspcheme Quamobrem ſtatim qnærendum aültan imperas remedium, arque ob id non imme- ritò Titum excuſat Bern. in Spec. Bo- ni Principis, c. 6.§. 6. lit. B. qui Cæci- de visfi. uſit nam Conſularem vocatum ad eœ- cpyelut detedäiben nam, ac vix dum triclimium ingrel Pru. Krnnfan lum confodi juſſit, ſanè urgente di- Sunl amimd Icrimine, cum etiam chirographum nat. A 6 5 6 AA N HHSes onarur. Cuam Gukänd dnacul, qlac fllee 4 ng una. qleachdh3 — leasEſn us præpararæapud millres conju- 3 tulektasgin rationis deprehendiſſet. Sic Scipio „ gelut rud(u. Atrican. cùm interrogantetr buno ₰ Calchoe Carbone, quid de Tiberii Gracchi Rähn E2 cade wo LILIETuUM cæde ſentiret, relpondit: Siis occu- panda Reipubl. animum habuiSſet, ju- re cæſum, Vell. Patercul. Hiſt. l.z. c. 4. p. 2. addatur Thuanus lib. 93. Hiſt. p. 243. col. I. in fin. gitur celeritatepe. ricul prævertendu,&tempeſtiva vi violentiã deteſtandæ conſurationis oc- cupandam: Idad famam honeſtun in hujuſmodi rebus ſemper haberi, quod ad ſalutem eæxpediendam utile, imò ne- ceſſarium eſt. Pag. 185 Dicit Autor quod ſecuritas conceſſa debeat ſervari, aliisq;, benevo- lentiæ ſpeciebus attrabhendos eſſe ſuſßpe- Tutann Rlrann iahm ſbrnle nuuii uuun Uumu 4 Vint eu 0 3 5 4 3 — — a iir tos. A JCtis fatuus eſſe judex di- a citur, qui accuſato ſecuritatem con: munani cedit, ſi per vim illum capere po- reſt. ſi tamen conceſſa fuerit, ſer- vandam eſſe volunt, ne quis autori- an tate judiciali circumſcribatur, l.l. C. de bis qui ven. ætat. Hæc de Hat- ſa tonis perfidia refert Cuipinianus, in vitàã Ludovici 4. Imp. pag. 247-· Er cum Albertus Conradum occidiſſet, uu u lendue, tepenä Rerpubl einm ali ſem Velllarni i ddatur hunulhg coltinün giun yreventendi, Gim entii deteſtuu un adem. llat faumu ſmadi nehusemyr u luuem wiale —— — 1 wumef. 2g 187 Duituna 4 A6 debeat ſeruum unhi 9 —— 1 . 1 1 7 s ſperielus atnatuu 4ℳ Pag ACtstrobches — — „ 73ℳ9 A; ae quiacculao — — 96 1 — — it, iper nin ürn — l umcqcora- dmmeſe iend eudjcul cmd ielu nuiin 4 -.,.zeefer UWWod- usperüäed 9 Latvii tls, 1 — — — — Alanucruabe — LILIETUM 101 ultus fratrem ſuum, qui erat à Cunra- do prius occiſus, nemo Regum potuit ſimultates inter tantos viros ſedare. Cum autem Albertus ille Regi Ludo- vico eſſet rebellis, nec poſſet ad obedien- tiam reduci, inignatus Ludovicus, o- pera Hattonis Moguntinenſis Archie- yiſcopi, hominis vafri& ſolertis, qui e- um ex caſtro Babenberg fraude edux it, promittens eum reducere, Regipræſen- tatur, à quo eſt judicio nobilium con- demnatus& decollatus: quod Epiſco- yo deinccps magnãâ infamiam attulit. Ad nuptias in vitatus Colinius com- parensq́; ſub honoris prætextu tur- bidorum lanienæ committitur, non obtemperans fidis amicorum mo- nitis, Thuan, lib. hiſtor. 5. Modum ſuſpectos inſectandi deſcribit Flori- mond. Raimondus, in tract. de or- tu, progreſſu& defectu hæreſium huſus ſeculi, lib.. cap. 6. pag. 558 3. ubi mentionem facit de la Her- mandad, id eſt, Fraternitatis. Verba E 3 ex ro LIIETU1 ex d tr. hæc ſunt: La Hermandad eſt ſaule MUuüha Nunie luy Mumnu neaſan 3 1— — 1 1 1 3 7———y——— A“— 4 3 d — A 4 3— 4 4 UIEr LILIETUM 10z declm. litemal lib. 4. in ſin. pag. 149. Et Ferranut. Pal- aütjufit L leeha lavicinus, in Animd. neuu amninin n Pag. 188. Initur inter Aurel. Du- en trnakejanm cem& Monpenſeriam matrimonium. delunadenſen Cujus, cùm mortalia expletura eſ- nnen nunne G un bi let, habitum ad maritum lermonem nrr u huinr ini ſi eprofert Gramondus, lb. hiſt. 16. ler uüleſen da 187 pag. 724. Formavit te Deus propen. 1O urunndy ſne immenſain virtutes omnes; undà 7 u tur futt 2 inclinatione laboras, quam ſi emenda- hi dnt uſeumd Verus, nihil habes quod requiras. Calo- n ann fm 1 rem iracundiætempera, moderare præ- im eral rnis hearerahen qui natalibus& u9 ſeas us virtute omnium potens es, ſis quandog nun 1 Jhen 7 impotens tui; optima eſt natura, Juà te 95— mnuf dotavit Deus poſſidebis omuia, quæ in 1 Iaft— magnum Principemcadunt, ſi te Doſſe 7 deris. FPag. 193. Agitur de Clementia ſham 1 mobrincipis ornamento, quæk tamen ex- W erceri non debet in detrimentum Rei- fulerunn 9 publicæ. Nam gubernaculi inhabilis an el uellun 9 1 judicatur, qui irâ Vacat, clementia ad nuualus elan omnem caſum expedita, inquit apud lbu na(wu V E 4 Hal. S 10a4 LILIETI Salluſtium, in Catilin. cap. 7. Cato. Miſeremini cenſeo: deliquere homi adoleſcentuli per ambitionem; alſj iam armatos dimittatis: næ iſta uo manſuetudo& miſericordia, ſtilliarn ceperint, in miſeriam vertatur. Ca ſæ hujus veritatem, expertum ſi ſuorumque malo Johannem l. Da. niæ Regem tradit Meurſius, lb.z2. Hiſt. Danicæ. ibi: Quibus totiesigno- Kcendo animos& vires ſemper ad reb lionem novam confirmabat: raro ex- emplo, nec Principibus imitando. Nam in talibus ut non licet bis peccare, ita neque bis ignoſcere:& crudelis eſt in ſubditos, quisquis hoſti poſt- ea non niſiillorum ſanguine rurſum i coercendo, gratiam delicti eſusddem iterum facit. Prodeſt clementia Re- i gnantibus, niſi Imperium vacillet, ne alioqui iſta manſuetudo& miſe- u ricordia Regnanti& Imperio in mi- ſeriam vertat: Tum enim vel mi. nima delicta in imperantem vel b Rem- Cocrcedo ncr — ¹ —“ 4 Mhocui! Me. ncocduke erum lefd u Ga 4 4* — 1 Oraip 5* 9 Piu 1 . 84 L la n 1—„.— 1 ſͤ 3—— — 4 I—— LILIETUM 105 Rempubl. patrata cxequi par eſt: Quid enim? nunquid turbulento mari tempeſtatibus, videmus Na- varchum naviculatoribus iraſci, ſi quid vel in minimis rebus ad nutũ ejus minus reſpicientibus offende- rint Planè atque hac de causa, quòd minima tunc peccata facilè omnia perderc, ac peſſundare poſſint. Quæ eſtiſta bonitas, quæ iſta miſe- ricordia uni parcere& omnes in di- lerimen adducere? Itaque nec pro- miſcuam habere ac vulgarem Cle- mentiam oportet, nec abſciſſam. Nam omnibus ignoſcere tam cru- delitas eſt, quàm nulli. Qui culpæ paſſim ignoſcit, ſuadet pluribus, quodex variis autoribus tradit Cho- tier in Theſaur. polit. aphoriſi. lib. 2. 6ap. 8.p. 102. variisque exemplis il- luſtrat. Damnatur hocloco ad mor- tem Chaleſius, veſtium olim Regia- rum Cuſtos, quòd Magnatẽ quen- us dam ab aulà removiſſet& Religio- E 5 narlis lib. 16. Hiſt. pag. 701. Chaleſiummu- ha Mkla let, coniuluiſſetque occidendum aum nariis in regni detrimentum ſocial. 3 eſſe Cardinalem, Hocinter alia no. 133 tanter memoratur à Gramondo, iude tante intellectum tædio carceris in- ¹ ter milites cuſtodes qnædam effuti. iſſe contra Cardinalem, quorum teſtimonio convicta penitus tuit d n perduellio. Stoliqum eit, inquit, in-i cuſtoditè loqui in illis locis, ubi qui Hudeſi quid dixeris, torquetur in pejus, u Nlal ipſa inanima loquuntur&audiunt ac lu cuſando quem ſibi defenſorem unum eun. fortunareliquit. Pertinet huc quod iye Eccleſiaſtes inculcat, cap. ĩ0. v.20. au. In cogitatione tua Regi ne detrahas,& de in ſerreto cubiculi tui ne maledixeris di- ina viti; quia& aves caæli portabunt vvr atqu A. cem tuam,& qui habent penuds, nuntiabunt ſententiam. Reges di unme cuntur plurimos habere corycæos, puu quibus pro auribus, manibus, oculis piun utuntur, Quiſtorp. in annotat. Biblic. d49 —yyy——— LILIETUM 107 duillet d in Eccleſ- cap. 10. ubi remittit ad 4 bu Eralmum in adagius, Chiliad. I. cent. 2 cctumt N pan de Conſtant. Sapientis, cap. 7. vmnia ſeelera etis aute effectum opert, quan- a i zan zamculpæ ſatis eit, perfecta ſunt. Ex- cone ihn emplum profert Bodin. de Republ. dli 1h. 2. cap. 5. quod iniquitatis haud utinilian ſimi expers eſſe videtur. Kquius pro- „ konu an e u ducit Caſaubonus, Epiſt. Qο. ad Fron- rlaqunn an ung imem Ducæum, pag. 209. mm bi an M mu Pag. 202. Cardinalis inſtituit com- zuit, D uns ibqu merciza. Spongia madore prius per- sincul anaun tundenda, antequam aliquid ex ea ꝛe turk anmag uüquoris exprimatur. ſic media ci- icuhtu an ihend. vidus opes acquirendi ſubminiſtrã- Heades an ma da, antequam ab iis tributa exigan- „aiß uub a zur. Hunc in finem inſtituta à Card. Eanant an epec lunt commercia. Eſtenim merca- mosl au uhcas tura non tantũ civitatibus utilis, ſed muribu alocl etiam honeſta& neceſſaria, Bodin. ſlup a ubih 1h. z. de Republ. cap. 8. Et veriſſima 1 E 6 eſt —— — — —— —— 103 LlILIETUM eſt Ariſtotelis ſententia, negotiati ne ſuppleri id, quod naturæ deeſt, quo commode omnibus luffici Dicit Comineus, lib. I. de Bello N pol.. 762. magnam ubique fidem ſi obtinere mercatores, noviſſe ſein. quit, Thomam Portunæum, quiad d¹ Carolum Burgundiæ Ducem, Edu- ardi fuit fidejuſſor, pro quinquagin-i ta aurcorum millibus. Plura quæ ad ſſiui hanc rem firmandam faciunt, vide ſar apud Hermannum Latherum, e Cenſu, lib. 3. cap. 12. pag. 699. 22 L⁴—. Adde, quos in laudem Ant- werpiæ, illuſtris in Brabantiäem. porii compoſuit verſus Latinos, Jul. tr Cæſar Scaliger apud L. udovic. Guic- uül ciardinum, in deſcript. Belgi, quot ſpectant oculo me tor⸗ va kniſtro, Lagdu. 4 ſim ou h in Tot nos inviaia palida tela he- unr. Naun haht — 1 1 ddejult 3 rumm n frm ernant 6.3 a An lde, A n „ilult aa mpolui düger m, j 4 fau aus nun kunk neceſi iiabuc. 1“ udu 1 ud 5 — —————— LILIETUM 109 Lugdunum omnigenum eit, operoſa Lutetia, Roma Ingens, res Venetum vaſta, To- loſa potens: omnigenæ mercesartes priſcæ; no- veg, Quorum inſunt aliis ſingula, cun⸗ cta mihi. Pag. 209. Agitur de Ordinum conſultatione. Hanc requirit tur- barum reſtauratio: Deus ad guber- nationem mundi, ſeminaq́; fœcun- danda per influentias& lumen So- ls partem ſplendoris communicat aſtris, ut ex parte operationis omni- um interiorum cenſeantur caulæ univerſales. Nonnulli contem- ptis aliorum monitis, ſuo duntaxat arbitrio utuntur, quod apud Taci- tum, 1tb. I ift cap. 26. n. 4. in Laco- ne reprehenditur: ibi: Quedam apud Galbæ aures prafectus Laco eluſit, igna- fus mulitartum auimorum, conſilii quam vus egregii, quod non ipſe aſfer- ret, tur Prudens Princeps, imò quovis 4 LLILIETUM ret, inimicus,& adverſus peritos per. Tacit. pag. 67. Nunquam aſperne- 4 provocet artifioio rectos intimosq, vicax. Varia& ſingulariter notanda e videantur apud Freinshem. in Curt. lib. 3. cap. 8.§.6.& Gruter. aiſcurſ. 8in i 3 wi faün in Coniiliariorum ſenſus. Modum conſulendi præſcribit Lipſius, in ci- vili Doctrina, lib. 3' cap. d. pag. Io*. ini Plenius hanc rẽ tradit l. udov. Giu- glaris, in Schola veritatis Principi bus aperta, Verit. 8. p. 25⁶. ubi hoc ipſi pro argumento eſt: Incaminaſi 4 per de tutti„ uel Pr in cipe, che nel L0- V verno ſöpponga di non haver biſoena & alcuno. Et Victor, Siri, in Mer. cur. Tom. 2. lib. 3. pag. 113 1. ubi talem circiter Epiſcopus de El- va ad Ordines Luſitaniæ orationem habuit:IIntra ſexaginta annos, dum fut Luſitaniam Rex Catholicus tenuit, um ſe drælc 1, Äl. an cren. chola abam Verit. umem i, qul ngid tVich un. 2. A eircitet a nesLn n ſen an IRext ahaütnd ta Ca mtt pim erim mecljädi uim ö—GZ—Z——“ qducia. noſter eſſet intellectus, cœcoq́; vo- luntas obſtricta obſequio. Qua de ——— LILIETUM 115 noſttam prudentiam. Poſtquam verò lua Majeſtas, quam Deus con- ſervet, noſtro præfecta eſtimperio, intra duos annos bis jam curiatim convenimus; primò pro noſtrà li- bertate; impræſentiarum, pro no- ſtrà fiduciaA. Gonſiſtit hominum libertas in libera voluntatis ipfius propoſitione, arbitrioque æquitati acrationi ad æquato. Fiducia ſubdi- torum ab amore Regis dependet. Unde tanta promanavit apud Ca- ſtellanos in convocandis Curiis dif- ſicultas. Deerat illis amor, nobis fi- In votis erat, ut catenatus cauſa Curias nunc reſtauravit ſua Majeſtas, eoque ex amore convo- catos vos vult, omnibus ac ſingulis liberam faciens animum declaran- di tacultatem, ut univerſo pateat or- hi, filios vos eſſe, non mancipia, vel peregrinos. Intantum Kegis ex- — crevit —=“ 16 LILIETVM crevit amor, ut ipſe conſtrictum ftateatur ad mutandam propt Majeſtatem, ut veſtris manibu quod ipſius erat, relinquatur art trium, urque maniteſtum evad. ſ pro defenſione libertatis veſtta non ſufficeret fincerus affectus,pr prio ſanguine vitaque ſe illumtu pleturum. Hicamor, hoc corke. gis eſt, quem ipſi vobis feciſtis, qu im) potentiiſimus cœli Dominus dec vobis. Hic an veſtro dignus es ſtat amore obſequiisq́;, veſtroc mittirur judicio. Sequentia modo cõlultandi ſuggefſit Pol Regi Sigiſmundo Politicus qui apud Paul Piaſecium in Chron ſtor. in Europà ſingular. pag. Fieri quid debeat, cum mulius tr quid fatturus ſi, cum paucis, quid vo eris, aut ipſe tecum. Caſu itać, quo(o liarii cum Rege ſuo ſunt diſſidentes, caveat ſibi Princeps,& ſecretum hoc haheat, nuli la eſſe meliora conſilia, quam qua:gnorave. iua Lr dtiple mue a Sut N crat, r e man an fione etunce de vita Hican nipe us ce c an dbleq ldiclo tandi ant nundo dialech ropi ebeat, ſ en ecum. eſuoſt I anſiu sg ah Fabr, m au dolu. a(mſ⸗ teh(abtt— md Sulgentia mente, aſperitas odium ſævaq nans Uela movet. Et hoc tibi peculiariter uſur- n pe,& amorem apud populum,& metum 1 kh 84 40 .— 1—— 8 LILIETUM. 117 mit adverſarius antequam fierent, Sedta- men quia conſilio& adminiculo opus eſt, habeatur conſilium non conſiliariis, ſed Re- gi hoc eſt ſemper in conſpectu& præſentia Regis de ſummaà Reipubl. deliberandum: amnia privata& ſeparata conventicula, uts peſtis pernicioſa in Republ. exterminan- du, quia ſacies leonis,& in ejuſmodi caſi- hus quicquid agitur abſente Rege, in capus ejus plerunq, redundat,& arttius vinculi 1 parit, non ſine ſu picione periculi. Vulgare eo enim eſt, quod nimia familiaritas ſervorum adverſus dominum conſpiratio ſit. Cave i- gunr, ac iterum cave, ne ſine tua præſentia moderni temporis negotia trattentur, ſed tu yyſe qua de re neceſſario conſultandum eſt, ertam deſignationem in ſcriptis tibi dars um ſabeto,& diem E locum conſiliis præfige. a don Ge 6 Et ubi ad deliberationem per ventum fuerit Wbertatem dicendi ſingulis permitte, ne cum fartuna tua, quam tecum potius loqui vi- lantur, idq, tibi gratum fore non ohſcure yta te feras. Deinde benignè& liberaliter nactentur, quia dextra praæcipue capit in- haud „—————— —————— 4— 118 LILIETUM apud hoſtes quærendum. Nec ad conſilium taceas, ſed breviter te explica, aut tibi pla- gere, aut religione&õ canſcientia te impedi- ri, quò minus ea facere poſſis. Qup caſu urge aliud conſilium de inveniendis mediis ad praſentem temporis ſtatu accommodatis, quo ſine periculo& impedimento id quod velis conſequi poſſis, aut ſi dubitas, te coi- taturi, aut ſententiam tuam per alium in- dicaturum. Pag. 214. Archiepiſcopus in Gallid neminem poteſt excommu- nicare absque Regis conſenſu. Forſan ex ratione, quam tradit Eſtienne Paſquier es Recherches de la Fran- ce, lib. 3. cap. 27. pag. 163. lit. 1t. ibi: Car au premier Concil tenu dans Paris, les elections du Clergé,& peu⸗ ple, furent par] article huictieſme ramenees en uſage,& defendu nõ- mement que nul ne peuſt eſtreap- pellè à la dignitè Epiſcopale, que par le commandement du Roy, a- vec injonction expreſſe à tous les Esveques ſuffragãs,& Comprovin- ciaux DWiE p ren 1 1 xne( i gpie enunaiju Wamurlul arming 6 ſumna f1 6 vunuhon ſafeclune lap.o. uming,„ 3 Moral uninei,) dun hynon, KCornel. ula Ie.) eun nni exte Retneeſſ drados el ndum, erleex eGe a face umd poris En Na 7 6 tentian . 4 nem Régu duam Leche . 27 nier Gions parl nulg e nul lgoit nande lon e ftagi Ir iun cuux, de n'en recevoir par autre „ u uſ poye, ſur peine de'xcommunica- 4 Ä4 2 bon 1 5... 1 4 Pag. 231. Sapientiſſimè de honori- Aer 9 has hujus mundi judicavit, qui in adi- .„.. 3. n d piſtendb fummoslabores, in poſſidendis Mo 1 mmam curam inconſtantiamque, in Præclarè S. Paulinus epiſt. ad Ro- . manianum, ügßan. . 0 2 8 9 f mittendis ſummos dolores notavit. A nquit, nomen honos, ſed Nraam. nala ſervitus.& Philo l. de Joſepho: nu hin auitet, ait, qui honorem affectat, tem- e Mene jeſtatem ſe aſſectare. EtS. Gregor. I. emn. Paſtoral. cap. 9. Quid, inquit, eit ebtb yoteſtas culminbs, niſi tempeſlas men- au m z35&l. 3z2. Moral. cap. 17. ↄmne, ait, Ra pbneu quodhic eminèt; plus mærorihbus affi- andchäre titur, quam honoribus gaudet. Plura an keuuni- echibet Cornel. à Lapide, in Com- Kätra mentar. ad cap. 1. Numer. verſ. 3. Et de, au bene Gregorius, qui dicit: Non eſt aull to am Clal 0yn u l wovin tunti honoris excelſa tenuiſſe, quanti meroris de excelſis corruiſſe. Hinc contemnendos eſſe honores mun- danos ———————]A — 1o LILIETUM danos docer Petr. Berchorius ſtavienſis, in Dictionario Morali. lit. H. verb. honor. quia ſenſu pervertunt, mores ſubvertu Homo enim quando in locum nimis altum adicendit, ſolet ipſi turbari cerebrum. Noctua aälll quanto altius de die volat, tantoò 1in minus videt. Sic multi lublimiter 1unà evecti proprios ſæpe benefactores un: minus ſocios cognoſcunt. De quo dale dam nobili Scholari narratur, quòd unta ſolitus fuerit dicere, omnes mundi i, prælatos eſſe cœcos, quòd Magi- inn ſtro ſuo beneficia non darent. Tãs dilti dem factus Prælatus de Magiſtro nõ iunp cogitabat, ideò cum quodam die anbom civitatem intraret, Magiſter horà tii meridiei inſtructus magnis fulgen- tibusq́ʒ luminaribus ei obviam pr ceſſit, quærentiq́; diſcipulo, qu hoc eſſet, reſpondit: Illumino tibi, quia cœcus es, ſicut& alii. Igitur iſi bene conſulitur Eccleſiaſt. 7. NA hs t ber n! 3. ha im e m a 1 ce lus de t. prios 0s 0 Sch adic ſſe ca nelich Drab ide intran aſtrus rinar erend i etpond es,ſ itur! tt 4¹ 8“ 4 ef. V u ſtat principiis, quibus ad eam exer- cendam utitur artifex; Sic& Au- aa a lcis lua ſunt principia, quibus nixi i adſummam adſcendunt honoris e- u minentiam; adulatio videlicet, mẽ 1 1 dacium, oſtentatio, fictum ſilenti- aa um conceptæ de fortuna& Princi⸗ nm pe querclæ, invidia, contumelias euſt pati, tolerare labores, divitiis inhia- ahm t te, haud ſatiari præſentibus, in ſpe mp bi nwere, paupertatem æſtimare o- ae mnium malorum maximum. Qui- tpan bus artificiis vitam fortunasq́; pau- utim conſumunt. Duas ultra præ- mar dictas artes Intimus tenet; ſibiqʒ b gut proprias habet; nempe ut Principi 6 perſuadeat, ipſum carcre ſua opera bm non poſſe; cæterorum animis im- 47 primat, ſe perpetuum Principis gra 3 ☛— u. LIIIETuM tiæ poſſeſſorem eſſe. Prima hoc fimi efficit, ut ſuſcipere Princeps nihi audeat ſine ejus conſilio. Per ſe-' cundam in propria ſe ipſum autori. üni tate conſervat. Eam autem con Ama ſervandi ratio in ſequentibus conſi. ſpi ſtit, ut caveat ne ſuſpicionis tædi- aunu ive caufam Principi ſubmimiſtret. m Ne murmurandi populo occafioné it det. Ne cum potentioribus rixas abe habeat, cum quiliber ex arcuinvi- iehlo diæ ſagittas furoris in adverfarios alnc contorqueat. deria Pag. 2 32. Bute villanus& Chu- iu pella nus, qubd contempto Regit mandt- Fuberi ro, in Campo Regio, vulgò, la place N0ye ui alle, duellum cammiſiſſent, in Campo dai Grævæ capitis luunt ſuppliciums quam ita rem fulè explicat Gramondus, lb. in. 16. hiſtor. pag. 721. Inqun Chr- ſoſtomus: luſlitia ſine miſericordis ains non eſt juſtitia, ſed erudelitas: Et mi- i. ſericordia absq; juſtitia, non mufericor uil dia: ſedextrema imprudentis. Proſaio viden —— ratioin Capext n am brin murand de cum cung tass tun wen. 231. 1 quodem 74keg Aum dan ayniti ln d exple b LILIETUM 12; an videndum, inquit Mariana, in tract. d ae Rege& Regis inſtitut. lib. 2. cap. 12. a lutaris animadverſio vincit ſæpe ina nem ſpeciem clementiæ. Sed eſt a quidam utriusq; rei modus, ſicut re- Rutn quarum. Commodo tamen an Reipubl. ſemper Princeps ad exhi- bendam benignitatem promprior a appareat, ſi opus erit ad vindicanda u ſcelera, fanciendum mertum, ali- quod ſeveritatis exemplũ ſtatuere Aoh üromnibus teſtatum, invitum ad ias Kupplicia& vindictam trahi& quo- 4 ad res patietur eam omnem cura- num konem, ea judicia à ſe remove ar, a- 97 lis magiſtratibus demandet. Pla- ublh toRegem Ægyptiorum in morem — — . pag u Keerdotum eſſe vult, neq́; cogniti- s: 4 ſ n onibus intereſſe, quibus de exilio, aßt 4 ug ¹ ran 4 — carcere, aut cæde agitur. Quod pin oblervatũ fuiſſe à Ludovico XIII. I Gallix Rege. qui abſens eſſe voluit, file dum — ——————— 124 LILIETHM. dum ad lupplicium ducendus eſſet iſſi Chaleſius; Hinc Grammondus, umn lb. hiſt. 16. pag. 700. Poſtquam n Iudices inſtruxerant litem; uno omniu i calculo reus eſt,& condemnatur: ile audita ſententia quaſiiſſe fertur; ubi. Hu nam Rex, ubi Gaſto forent, auditoß, i urbe utrumq; abſtitiſſe; Ergo, inquit, iul morbus remedio vacat. Pag. 241. Oriebantur Pariſius ab i his, qui Regiæ autoritatis erant pertzſp Sermonesturbulentiores, quiplerunq; il inſtantis Rebellionis indices ſunt: i quorum autores ad Baſtiliam mittebi. tur. Turbati obſequii argumen- tum eſt, quando injurioſis ſermoni. bus, ſatyricisq́; ſcriptis Regnantiũ i proſcinduntur pungunturq; actio- ake nes,& quando nulſo contumeliæ, iu & effrenis in loquendo licentiæ ge- nere in Regem, regium que nomen temperatur; ur cleganter Thua- ſxe nus lib. Hiſtor. 94. pag. 262. ſcxi ſn bat: Præcipua concionatorum iniem ſli I 3 perte 1A ͤ UI uxlan u, llns 15, h uhruxan 1 3 4 ſeuget, G Nlenta h V eX, a01G 2 79 3 naſf remeaunr 2L O n. Regien a gerturhul ts Rebel m autores Turbari 1 11 4 peries fuit, qui omiſſa verbi divini in- rerpretatione bacchantibus ſimiles con- 8 4 . A 4 LIIIETuM. 15 viciorum plauſtra in Reægemevomebdt, 1 dicenda, tacenda blaterantes, tyrannu, hypocritam, perfidum, crudelem voci- nantes ad raucedlinem us;; clamaſiz quo⸗ rum exemplo pædagogi C& hujusmodi n rancida ſc holaſlici pulveris purgamen- ta miſeros ac ridiculos Verſus ſen ryth- mos halbutiebant, Vein Re gis oppro- brium, ſive in defunctorum laudes. Additi& libelli nugamentis calumnio⸗ ſeconfictis ad faſtidium in Regem re- ii ferti, quibus iram plebis credulæ adra- liem acuehaunt. t cwand ah, n lat ics aws aggrediebantur. 1 induntur im Kqundo renis in o negem 1 aptzx 1 eratu, b. Hitor Nainud dpen 1 I 1 4 cc Quodg. lividi exple- evi aperta non anderent, id per inſidi- Ferenda juxta Tacitum Regum ingenia. Hinc Nutarchus refert Iheopom pum interrogatum, quæ cauſa eſſet, cur Spartani in tanta apud homines ex- iſtimatione eſſent, an ideò forſan, quòd prudenter Reges imperarent, ben reſpondiſſe: imò, ſubditi illorum F ſunt — 1258 LII. IEIMIM. ſunt obſequentes. Nam ut Cu tius docet, obſequio mitiganturi peria. Rectius agere Regnante putat Cauriana in Tacit. ſi non cu- rent ca quæ de ſeſcriduntur, qua ſiacriter inſcriptores animadveriãt; diſſimulatis enim ejuſmodi ſcriptis, in temporis curſu illorũ aboletur me- hur moria; ſi fuppliciis vindicentut, a facilè enaſci inde poteſt veritatisin. dicium. Sedari aulicorum adver-i ius imperantem muſſitationes be- neficiis poſſe arbitrantur alii, cum taceat injectà faucibus offà Cerbe- icy rus. Sinequiores tamen in ejus a( finiri fluminis curſum neceſſe; ſ ſublatis factiolorum ducibus, auda- LILIETUM 1²7 n cia& conſilium deſunt. Leguntur nn ejus conditionis homines absq́; in- n duciis ultimo affecti ſupplicio, præ- a cila libertatis fiducia. Captus o- nicryn Sähu lim Bracantinus Dux cùm eum eri- aenn 41 ni gete commendatã Regis clemen- um iäp ria vellet Gonzales Perrera, ma- I 5 cuul gm g. Johannis II. Luſitan. Regis 1 nns Jofln de de enne S7 lupp u Cubicularius, reſpondit: Non /e dcindt iaun yriendon los hombres como io para ſe Nedat atathe ſalaar. id eſt, non meæ ſortis ho- erantem inh h mines capiuntur ur evadant. Le- pollead aaiſom Gura digna ſunt quæ ad hanc rem ſetatt ailede ſeriplit Scipio Gentilis, in Orat. de dinequiq a eju Maledittis Principum,& Gruterus, condumt thrgen Aſe. 31. in Tacit. Sicuti Medici ad ausngort ehtmn evicandas pravorum humorum in- eiquc Al a hpa ſidias, quæ corpora noſtra impro- alte, K ahlw gilo interticerent; fic ad fugien- dain dei atükau das machinationes& conjurario- winalist adte nes, quæ Principem derepente oc- adüs fl cidere poſſent, Politici multa adin- kuminbd ucki venere remedia, quorum 1, diligẽs cäoht anGenl eſtindagatio; ne Principem larcat 14 F 2 quid 128 LILIETUM 1 quid quisque ſubditorum faciat; umb- aut dicat, Ariſtot. 5 Polit. II. Karo enim niſi maléè locuti malefaci- 1ho0 unt,& linguæ temeritas pervenit ¹ ad gladios, Curt. lib. 6. Indagandi us( qui aut ipſum Principem criminan- nmt tur, aut ſermonibus vituperantium xoc faciles aures præbent. Curt. lib. 8. 1 Indici præmia decernenda; pecu- s, nia& impunitas, Salluſt. in Caltl. Nõ meti tamen omnibus, quæ abillo dicen: nuup tur, fides adhibenda eſt, quin poti- us acriter examinanda,& diſcuri- x da ſunt, ex illo Mœcenatis monito, ritdor ſidiis ſibi ſtructis, vulgi rumore lacen r W 1 eamer e. Tacit. Aunal. lib. 15. Secundum remedium eſt, ut in eos quiſemela em deprehenſi funt, gravis, ut monitũ i parata ſit antmadverſio, ut deterre m. antur cæteri à ſimil audaciâ, inter u dum ulb a qum tamen locum habebit diſſimu- a latio; lolum ſæpe inſidiarum reme- — 1 T 1.— e enein dium cſt, ſinon intelligantur, Ta- 8, Curt. d 61 ah. Annal. lib. 14. Sic Principes dumdäng a zeHenarores Carthaginenſes Han- lermoni deneie nonis evitarunt inſidias, Iuſtin, lib. ures hun u 2I. Sic Eteocles Lacedæmonius Ke militum conſpirationem evaſit, 1 1 un a genoph. lib. 2. Eiſtor. Grac. Tertium 1 6 ſaa remedium eſt ipfa Principum inno- dndaß nunin centia, in qua plus præfidii, quàm b; les adhidendlth ahnn Rdthe in cuſtodia aliquot millium homi- der eraminat dn aum. De illa gloriatur Titus Im- dellollermug perator apud Dion.66.p. 75. Ne- di Caſtasgalau mo; inquit, injuria me afficere, aut tdem den mn minlequi contumelia poteſt: pro- (dilrrusnhentn pterea quòd nihil ago, quod repre- ur unquanſisd henſionem mereatur: ea verò quæ un kalsé de me dicuntur, prorſus ne- oanli Huin gigo. Ea etiam mens quandoque 1 Pam, aut Wehme chuneh anmqien fuit Caligulæ, qui libellum de ſalu- cheaäen gunn te lua oblarum non recepit, con- aſtannadcho-Rien tendens nihil ſibi admiſfum cur nritabain cuiquam inviſus eſſet, negavitque a F 3 ſe — ——r— 110 LILIE TVM ſe delatoribus aures habere, Sueton. cap. I5 intn. Quartum remedium in aſtutia conſiſtit& calliditate; qua ratione Commodi Imp. inſidias va- 10, frè evitavit Sixtus ille Condianus 79 apud Dion. lib. T⁊. pag. 825. Equum conſcendit poto leporis ſanguine: zum, ex eoque paulò poſt cecidit conſul- vnilune tò& ſanguinem quem biberat, pro mmun ſuo evomere cœpit: mox erectus à nu mnm ſuis quaſi eſſet ſtatim moriturus, i- gub domum illatus delituit. Tum aries ayntcntia pro ejus corpore in arcam conje- ii, yluu ctus, combuſtusque eſt, ipſe deinde atm ba diu hinc variis in locis vagari cœpit. a. y Denique fortiſſimum contra inſi- arumg dias remediũ eſt Divina protectio, entoru quàâ tuti Regnantes exiſtunt, Deus mni obſt quippe cuſtodit eos ne capiantur, in ſtu Proverb. cap. 3. Si verògratioſam un mot ſuam præſentiam ſis ſubtraxerit, ſenon fruſtra ſe muniunt loricis, armo- nuin( rumque præſidiis. Præbenda eſt tinep gladio dakranc. 45 aurestedets b — nüteälän mmodülnpän 1 1hen n dbolo leyorb an auld potceeii h Änem qenbä n ere cœpit norae ellet dein matn larosdetut Iorn. corpore iaen. dutqueekſtal arisin bcanini etordiimun cn u edii eſtim mi Kegnansseuite Da cuſcoditeo 54 cay.3 Aiedanan reſentun i ſbtenert e muniuics, arme pralti Nadencc 1 D 9 unum 1 vix, luvenal. Sat. 4. objiciat potentiam, qualis Esper- dade —————ͤööſͤſſſ— 2— — LILIETUM. b 131 ladio pulchra hæc& candida cer- Pag. 24 3. Oritur litigium inter Burdealenſes 22 Espernoniu, quod à kege conceſſüreligionariis edictü pacis nmulgaſſer, antequam barlamento ſſet inſinuatum, cujus diſſidii compo- nendi causâ Leonem eò ablegat Cardi- nals. Summumeſt, ut Princeps parlamento nimiam autoritatem aſurpanti, gubernatoris alicujus nonius fuit, iplum verò ea abuten- tem ejusdem Parlamenti autorita- t coerceat. Videndum tamen, nediſſidia erumpant in neryum, cũ ex Parlamentorum Gubernatorum q extremà obſtinatione plerunq́; calus fluant ſtupendi. Prodeſſe emedium, morbb aſperius pericu- ſoſiusq; eſſe non debet. De Parla- mentorum in Galliâ origine hæc leribitEſtienne Paſquier es Recher⸗ ches de la Francc, lib. 2. Cap. z2. pag. F 4 26. OQ———Q·Qn···Q···õÿHAQ˖¶A———QO.—QñęQVñę—ę—O—QOQęQC—C—CQC—C—C—ꝭ—ꝭ—ͦ—O—ꝛ—ʒ—ÿ—ꝛ—ꝛ—⁊pXd(ſ 132 LILIETUM 26. Lespremiers qui mirent cette nob. Lein vention ſur les rangs le feirent pour captiver par ce moyen le coeur& devo. Turie⸗ rion des ſujets, car nos anciens Maives* au palais, voulans unir en leurs perſo- miuhe nes toute l auroritè du Royaume,& aleh. uſans de nos Roys par forme de maſque: ünri, pour ne 6 mettre en haine des grands ſ ſeigneurs& Potentats, introd usſrent premierement une forme de Parlement i d annuel, qui ſe tenoit au mois de May, n auquel preſidoyent nos Roys, a ſſiſtes de hne 44 la plus part de leurs Barons,& donno- uhs. ent reſponce tavt aux plaincles 3 erlüt de leurs ſujecs, qu' aux Ambaſſa deurs üicum qui venoyẽt des pais eſtrangers. Magna alane olim Parlamentorum fuit autoritas, lolite hodiè tamen, aſlerente Rumehno yexcil ad Aur. Bullam, part. 2. qiſſert. 3. pag. rähris: 437. omnis Parlamenti congrega, Vm io in Galliâ ceſſat: prout Henri- 19 Nee cus III. Procerum petitionem, Par- 9 yi lamenti indictionem poſtulantium, ſum co variè eluſit. Adeo ut Parlamentum zu( Pariſi- Kopspa 3 4 Rdarfone Jhe ꝛeitne en han ka an katentat hn ha ranefma- b 1 eiſetnnta Khn 4Mch Ace tuf at fin ech. R urlaliſiun taujunſhamen amentoron tagts den, dlernr Vanele ulen una ſhn, nslalmenrengeg dli cck gunr Rent cennannnen lu zdichcnengakulanüon t Aceouidlnehtun Narikt LILIETUM 333 Pariſienſe ſeu Senatus Francorum, cum quo Rex conſilium olim cape- re conſueverat, in Iludicum curiam transmutatum, eiq́; Regis& Regni procuratio penitus adempta ſit, ac ſumma Reip. ad conſilium ſtatus, delata fuerit, Sodin. de Republ. lib. 3. aap. I. nu. 249. ut nec Proceres nec Parlamentum Pariſienſe Regis ſan- Gionibus obſtare poſſit, Mercure prancois; tom. 4. fol. 19. G 35.& vom. 3. fol. 640. Vid. continuat. hiſt. Thuaui, lib. s. Facit huc quod Gra- mondus exhibet Hiſtor. lib. 5. pag. 279. ubi cum Servinus fiſci advo- catus Parlamento etiam in publicis cauſis autoritatem eſſe remonſtraſ- ſet, ſupercilioſè reſpondit Regni Cancellarius: in audita ſibi qui Par- lamentorum diſciplinæ inſenuit quæ yridie in Regem procaciter congeſta audierat: primum præſidem, fiſcique advocatum contumaliosè in vectos in Regem, qui(vel uno hoc argumenio uoa ——ſͤ 1 — 134 LILIETUM quod patiens tulit) deceſorum Regum optimus& clementi ſſimus eſt. Non eam veterem diſcipuinam. Vt radia ſole, ut ab Oceano flumina emanant; ita abs Rege, qualiscung Parlamenti au- toritas&ſt, à quo ubi deſciverint, fatuos eſſeignes, Vanag, impotentium v iro- rum counamina. Et pag. 281 ubi re- plicando idem Cancellarius: Ne- mo néegaverit Parlamentis eſſe ut in pri vata, ſic& in republica, jurisaictionẽ ſi placuerit Regi, cujus eſt prorogare autoritatem judici: ſi ſe ultro immi- ſcent, aut ſi juſt non parent, vanos eſſe virorum impotentium haud procul per⸗ duellione conatus: neq; exemplis opus, uhbi res ipſaloquitur, aut uſurpatam au- toritatem, aut ſi aliquando in publicin cauſis jus dixit Parlamentum, à Regi- bus rogatum diiſſe. Pag. 259.& ſeqq. Agitur de obſi- dione caſtri Sanmar tiniani à Bukinga- mo ſuſcepta in Iuſula Rea, qui honeſias Toyraſ ſo militis Gallicani quoad exye- ditiouem yum- - hunſis niinnj lanne, JRenen dlerat) dnerahe ditoch 1,9. kx⸗ lact⸗ dg, uhhti — hnuan; nirinr laendnn atlem⸗ M dnſ hunna, ub vlinai in Ihjallu, nas Ifuſinuxua, ug mpoteutmlun Klaoumm angnun uutuünunlundu dirit lmamaléi Än ürſſ. 1. Klag undn Junstun ubng rain Hledanſo unge aiuni Gauun uuche dinn LILIETUM 135 ditionem terreſtrem Prafecto offer: conditiones, quas acceptare ſimulat, ut interea copias auxiliares attrahendi mo ram necteret, quæ poſt Regis adventum ſub Schonbergio allabentes, caſo Anglo- um exvercitu, obſidionem ſolverunt. Nihil fraudis continuit hæc ſimula- tio, cũ fidei datæ violatæ argui non potuerit Toyraſſius, nihil quippe promilerat, norumq́; eſt ſpem factã de contrahendo, contractum non eſſe. Simile quid refert de ſingulari Themiſtoclis in agendo indultria, Juſtinus, lib. 2. cap. 15. C um mænia ma- jora complexi fuiſſent Athenienſes, ſus- peti Eſe Lacedæmoniis cæpere. Mittunt ergolegatos, qui monerent, ne muni- menta hoſtibus& receptacula fuluri bellextruant. Themiſtocles, ut vidit eit urbis invideri, non exiſtimaus ab ruptè agendum, reſpondit Legatis, itu- ros Lacedæmonem, qui de ea re pariter cum illis conſulant, Sic dimi ſſis Spar- tanis, Hortatur ſuos, opus malurent. 6 Dein. 136 LILIETUM b Deiniipſo interjecto tempore in legatio- nem proficiſcitur,& nunc in itinerein- frmitate ſimulata nunc tarditaten colegarum incuſans, ſine quibus agiju- re nihil poſſit, diem de die proferend ſatium conſummando operi quarebat; 7 cum interim nuntiatur Spartanis, opun Athenis maturari: propter quod de. nuo legatos mittunt ad inſpiciendam rem. Tum Themiſtocles per ſervu magiſtratibus ſcribit Athenienſium,! atos winciant, pignusq; teneant, nein ſe gravius conſulatur. Adliit deindeci. ionem Lacedamoniorum; indicat ger munitas eſſe Athenas,& poſſe jamil tum bellum non armistantum, ſedetit muris ſuſtinere: Si quid ob eam remde ſs crudelius ſtatuerent, legatos ed. iu rum in hoc pignus Atheuis retenos. l ꝗraviter dtinde illos caſtigat, quòd ii non virtute, ſed imbecillitate So. ii ciorum, potentiam quærerent. i Si ex ingenuis fincerisque pacttis poli haud enalcerentur pericula, pecca- 1 tum 1 ☛— Lrun f — W Anhelnn rulata aun u diſns i an t üum 4in 1 ummuuunn 1 nuntuuu hna uumi Tnyna munu anfaa m Tlaniſent a bu ſerihn anmaa, uint jigumaf eanſalum, alunet aedennninn, unlr ſtAthau teſan 1 1 *8 2 4 — —— n uun mnuum lmun: Laiun dun fenenn, hu har iuu huu ume r denute luungg, ql puue, ſt nallut u. — nlanmn nerna. genlb kmigr güi alccrrnuxruui yt dich ₰ LILIETuM 337 tum eſſet fallaciis uti vel artificiis. Hæc mala non absque remedio ſũt quod tamen latere ſolet plerosque. Eingere credere,& in credulum eſ- le; ſatistactionem agnoſcere, con- tentum non eſſe, cuniculi funt reci- proci tallaciæ ac duplicitatis, opti- maque regula, quà contra inſidias aliorum tueri nos queamus. Si nul- lelegum transgreſliones eſſent, ſer- varenturque juris præcepta, ac ſana reciperentur confilia, error eſſet à mente legis facere divortium, non lervare præcepta,& ſana ſpernere conſilia. Hodie vero, cum is, qui lert legem, prior iptam infirmet, qui inſtrunt tallat, qui conlulit perdat; optimum eſt, quod in diffidentia requieſcit conſilium; honorare il- los, à quibus contemnimur, lauda- requi vituperant, quod non arri- det, diflimulare, fingere non vide- te, quod videmus, ſolidæ prudentiæ indicia ſunt. Contrarium ans agit omi- — 66 b LILIETuM hominis intrunitiac Lie Me ſpe cimina. Homines nimium apert cujuscunq́; verberaturi ictibus poſiti ſunt, quos decliare nori prudentes, quibusque luæ falu commendata eſt defenſio, Aux. 6 Bellatoris Prud.& Polit.„cap. 49. Pag. 279. Aſſumitur obſi d 5 zehe cujus ſitum modo qui ſequitur, ſcribit Gramondus l. 18. hiſt. p. 767. Ia continenti poſita, neſtagnantihua viciniam aquis, paludoſa erar eon nus ſalubris:? excurrebat in miros aſta- ante Oceano fiuctus, majorum capax „ 4 4 ,7„ navium: ferreâ catenâ claudebatur, portum ambiehant turzes& propugn. cula, quæ regii modi tormentis viginti R muniebaniur. Qua parte continenti annexa urbs patentes agri& feriils ÄA planitiem apericbant; foſſe extraurbẽ circumductæ, muro& oↄmni munimen torum genere aiſtinguebantur: urbem i inter& foſſas h hatia interjacebant, fuhl ampla ſatis fuſts exercitui in aciemcom pouendo. mnnaint LILIETIUM 139 d ponendo. Hæc Rupella Europæarum meden diazen princeps arcium(quo tem pore obſeſſa) gun nis nunc pagus eſt. Obſidetur hæc urbs lungan prævia maturãâ deliberatione, ob ra- aui wate aan tionem à Cardinali Richelo addu- 9 emaSe„dam, qui dicebat; una Rupella ca- aa pta, centum captas præponderat; 9. Aluni, aa teliquæ fibræ erant, hæc radix ma- limmang trix, per quam ſtat lecta Siret, Amondulg, 4ge, Ubi morbus apparert, ibi applican- Ktizoſta maan dum remedium. In actione rerũ 4hung) Guiſengr„ bello gerendarum, attendere maxi- n: euafa 6. mè convenit, ne atteramus in mo- nn fchn, mane dicis vires, ſed capita rerum aggre- fmjaun daste, diamur, quæ ſubacta vi ſuà cætera nirhanmtnn omnia facilè tractura. Sic enim erezimadtmaaen tempori parcitur& militi,& minus inn. Auuunde nos obnoxios reddimus dubiis for- 79, ens ng G i tunæ. Si tamen non niſi permodi- enhun Nian caprimum debellata ad majora ſub⸗ fis nnnßummé uganda poſſit deveniri, prudenti⸗ 9, ginne i ne oris longe ordinis eſt, à modicis fis wain 1, a auſp dicari, Boxhorn. in poli. l.i. cap. 12. doblſidionem venitur, ſi valido iy iuannuui inin. præſi- latae pendia; iæpe commeatus deſicit, LILIETUM præſidio, cunctisq; neceſſariis mu⸗ iiih nita ſunt loca. Tunc aliquando ſii armorum utus negatur, ad tamis phc immittendæ confugitur remed Rarò quippe, ubi numeroſa ge eſt, commeatus annonaque ſuffici⸗ an unt. Interim opus hic eſt conſilio iauu maturo, ſummaque prudentia. De⸗ uaa liberationes quippe præcipitante ſuſceptæ confuſionem inducun præſertim in obſidionum materia, quæ non, niſi inevitabilis neceſliitas urgeat, iuſcipiendæ ſunt. Teſta. tur experientia, felices earum eye tus varia impediviſſe accidentia. N ſubinde aeris peregrini inclemen- tiæ expoſitus eſt exercitus, unde contagia oriuntur, aliaque malain- numera; nonnunquam reſtagnati- onibus aquarum inteſtatur; non ra⸗ ——— rè inter milites excitãtur tumultus 5 3 rebellionesque, ob non ſoluta ſti — — —— 4 fruſtra expectantur ſubſidia. 1m 1 mille e LILIE TUM 141 4 mille ſubnaſci poſſunt incommoda menee 82 conſiliis initis adperlantia, unde 1 ane 5 gooriæ loco vituperiumcolligimus. ippe, Auadt ArmaCoronarum fulcra ſunt, exi- neauma ſtimarionis columnæ, invidiæ repa- ntermoh ä. 9 gula, ambitionisfræna, ipſiusq́; pub. unnan, loæ rei ſuſtentacula. Hæc, quo ma- nes ue an 1 gis gloriam ejus adaugent, qui re- mn iſe tum eorum novit uſum, eò fœdio- mndhſänga ſeos conſpergit ignomini, qui ad lineiaünle eatractanda inepti ſunt. Tuneto⸗ ulgencemn d ¹ cus erit obſidioni, quando nullus à hens tergo hoſtis metuitur, neceſſariaq́; expugnatio urbis in medio regi inpetninam 9 onis poſitæ, cui ferri nequeant lup- aiis pangn un 1 betig. Quorum locorum obſidio d ctemm t pauco milite exiguisq́; peragi ex- uoiunnjänerli penſis poteſt, cùõm tantum opus ſit ronnernrta obequitantibus turmis circumia- ermitimmu centes explorare regiones, repelle- nüzantnuma cexcurſiones, campumq́; aliquot nerque üm u t peditum ſtationibus cõtra hoſtium Lreanrandi en adventantium vim defendere. Ex- anrdan dü 55 plorandus ante obſidionem Preſi dii —-—— 142 LILIE TUM dii numerus,& commeatus quanti tas, ut exinde, quamdiu durare de- fenſio queat, judicerut, uiq́; intere⸗ ferri auxilia, vel impeduti poſſint. Nam ſi valido hoſtis inſtructus præ- ſidio, nullum commeatus patiens iſ detfectum, ac potentioris alicujus Principis fultus patrocinio, impru. iſrn dentia eſſet obſidionẽ tentare, eaq́ ratione& temporis,& militis, imo exiſtimationis jacturam facere. Cæ. ilſi tera quæ huc pertinent, accurate deſcribit Autor Bellatoris prudent.& iiy polit. cap. 28. Sic Rupella, invictum olim fortalitium, aliquoties gloriata ſe Regis arma laſſaruram, obleſſad Ludovico XIII. eò incitarum re dacta eſt, ut ad pedes Regiæ Maje- ſtatis provoluta abjectis armis, con- ui verſaq́; in humilitatem ſuperbiâ, ir. ritati Regis clementiam ſupplex in adoraverit. Quid expugnato fot. talitio agendum ſit, docet Carol“ Moſcheni in Tac. Hiſtor. Apho-ſaai b rilmo ͤ aätänte um canneangie d, dc porada küpamnan gn Uerodldhone e Kremyxxs,gtid arionibſacermtn s ar huo perne mn it Autn Jäunima 1 p. s AcRurh min draldum üagen Ssama blm nico XIll dundh oinunührn lpeti Negs daain lphe nent.(ucurnt ogendmdh hc(a Acuin la Ghbr t 3 1 LILIETUM 14 5 unn rilmo12 5. pag. 178. inquiens: Da- p0 4 acquiſto M'una Piaaa principale dell inimico, deve il Generale ſenda iu- augio condurre l&ſercito ſotto altre fortedIe, o Città, perche il terrore in che ſiè poſto l inimico fara, che ſenza contraſto ſe ne renda Patrone. Quod ſic Tacitus effert, li. Annal. 14.c. 23. n. I. At Corbulo paſt deleta Artaxata, atendam recenti terrore ratus ad occu- pandæ Tigranocerta. quibus exci ſſis metum hoſtium intenderet, illuc pergit. Exempla illuſtria producuntur à priorato Gualdo, Hiſtor. part. I. lib. I. G& Petro, Joah. Capriata, Hiſior. part. conis in Ducatu Mantuano. In- quit Gramondus, libr. 18. hiſtor. p. 793. Fincentius 2. de cujus am bige- batur ſucceſſione, in extremis poſitus Nivernum ſucceſſorum ſuum pronun- tiat, aadit optare ſe quo tranſeat inu- num —— 144 LILIETUM num caput familia omnis, ut Marianm ptis ex fratre, Duci Retelliorum nube. I ret. Indigenarum inclinatio pro Ni i verno erat, pauci Guaſtalæ partibus fa."ſe vebant, etſi abeſſent ſubſidia Aufiriate gentis, ipſo naſcentis belli exordio, op- iſ primebatur Princeps Niverno impar; i certe cum eo fubfidio longè prævalabat. u- Niverni partes Rex Galliæ, Guaſtale Caſar defendebat. Leguntur in Galis octo legionariorum millia, quorum ne- mo in ltaliam penetrawit, reſiſtentei Ahpium faucihus Duce Sabaudis Tandem expugnata Rupella, armata manuRer in Italiam per anguſta vall um, nives& glaciem ingreditur. Tan. ipe dem Cæſariani Mantuam capiunt Sta. ſuui biliuntur denic; Ratisbonæ conditiones pui pacis pro Ducatu Mantuano; hu inter in alias adattis, ut Dux Carolus Cæſarem deprecaretur: Hoc facto Imperator ſuy Pontifice& Rege Calliæ intere edenti. i bus, ex gratia ipſi diploma fuper dution 5. Mantuæ& Montids ferrati intra Fex- tbu fan. LLIEru fumiliamma n tne, Dar Nerlna Lenvum mnnan 1 pun Guuſten 6 erf tbeſen ſſ K yſonuſcenn ben 1 tur Prnan Ia mer ljaune ml i herta kex Cäu a tefenteha. Lennruka zuntrinm ui fn ltalum jeeha n dum fuum Dur al em exyagnut hl, n — ka e Reri laun rantal neso luinmthn 3 (eſcun Aanmuu ntur ueni duttaunane r Dutn trus,1 uutt, nNlnüälr navuu. Kdh Hha a rttuyſtlnt 14 1 1 Tävn anfir o keüunn 6 anueg Ghnr 77 1 LILIETUMM 149 1 ſiptimanarum ſpatium daret, eumq contra hoſtes defenderet: Is verò Caro- lus Duci Guaſtalæ ob jura prætéſa 6000. aureos annuos exſolveret; Cæteras conditiones refert Paul. Piaſecius in Chron. geſtor. in Europa ſingularium pag. 416. ubi addit hæc: In Germa nia domeſticum bellum tot victortis Caſaris& pace cum Daniæ Rege facta pænè oppreſſum, novæ tur bæ ex Sutcia accitis armis inſtaurarunt. Duravit enim in hunc annum tumultus Civita- iis Magdeburgenſis,& Sueciæ Regem Guſtavum cum apparatu ingenti belli- co advenientem non iſta tantum, ſed plurimæ aliæ Pomeraniæ,& Marchiæ Civitates eodem quo& illa malo com- motæ, uti defenſörem ſuum latæ ſuſce- perunt. A0 primum 6 tralſunda fædus in defenſionem ſuorum privilegiorum cum eo pepigerat, Einde tanquam è pracipua belli ſede exercitus§ uecicus in plures illarum regionum partes dimiſ ſus, obvia quæq; non proxima tantum, ſea 1 1465 LILIETuM. ſed& longinquiora ſumma celerit (cum civitates eum ſponte admitter occupabat. Elegantes& artiſicio fertas literas ad Status Civitatesq vicinas conſcriptas exhibet Caſpar i Londorpius Actor publ. part. 2. ih. UgI 8. pag. 1369. quibus defenſio jpſis Rh contra oppreſſores, libertasq; com. be merciorum promiſſa, cum faculta- 1 te eundi& redeundi, absq́; onere i tributorum, quas pag. 1377 ſequun⸗ tur conditiones à Regia Majeſtate f Strallundanis durante obſi ſchone dou propoſitæ. 1 Pag. 317. Rex rarijſosſ afeid* factiones per Picardiam& alia locaa Relioionariis excitatas ſeandas. Sedi- i tioni ſimiliores exortiilli motus: Di. ſſi citur à Thom. Rocabellà in ſuo Prin eipe pract. feditio motus violentus iſa in animis turbatorum fpe acquiren- di. vel vindicta excitatus; quæmo- iſ dò mter milites, modò inter cives animadvertitur. Errant toto cœle, ſ hema 8 8 dei.g pptellnesdenge um promiſla, ana na — 9 rum gorsegn ditiones- jezäſet acani dum ie tx. 3n, Ker ruiiimg 1 upr niewin h u nurn erunaltzu mihotesexonlconud 1TDom Rachsdin'dn nu Ledto Tovy-uch 5 1 — —— — mäturdamahexqur. rndchacran qpeht ter nilte, Wdb erq cdan Vmuche quo hu puli motus ſedaret. malo applicanda remedia, tradit ——— LILIETuUM 147 qui exiſtimant populi motus per in- ternuntios ſedari poſſe. Ut enim Luna, ajebat Princeps quidam, præcipuè movet inferiora, nõ quòd efficacior, ſed quòd vicinior, ita multum habet momenti ad motus belli fedandos vicinitas Regis. Pru- dens hac in parte Tiberius, quem legimus provincias internis certa- minibus feſſas ſuà præſentiâ foviſſe. Carolus V. ſæpe ex Hiſpaniis ad Flandros advolavit, ut internos po- Poſt alia huic Baconus, in Sermon. fidel. cap. 1⁰. pag. 83. Poſfremò, in emnes eventus habeant circa ſe Principes perſonas n0— nullas militia& fortitudine ſpectatas, ad reprimendas ſeditiones, in primis motibus. Hoc enim ſi deſit, magistre- pidari ſolet, in aulis Principum, cum turbæ primòerumyunt, quam par eſſet. Et ſtatus, eo genere periculi laborat d Tacitus illis verbis innuit; At- qus 148 LILIETUM que ui habitus animorum fuit, un peſ mum facinus auderent pauci, 7 vellent, omnes paterentur. Iſti au militares viri, fidi omnino eſle d bent,& bonæ exiſtimationis, pot us quam factioſi, aut populares& i cum cæxteris proceribus benecom- parati Aliàs remedium morbo gra- vius foret. Certum eſt vix ejusm di malo remedia ſufficere, idq́ di ficulter humana averti poſſe pr dentia. Modò in rigore, modò clementiâ, ſubinde in diſſimulati ne latet remedium. Eſt rigor inm lis extremis clementia ſanans, Cl mentia lenitivum occidens, ſim latio obſcuritas quædam, qua malo 3iſol nonnunquam tempus ad progredi iſh endum ſubminiſtratur. Princeps ipr ferocis ingenii militibus imperans, uiſun Caveat ne inconfſultò illorum auda. qihal ciam exaſperet. Interim delictafiſui non relinquat impunita: qui enim ſ in magnis connivet delictis, atroct iſmm 8 or LIErux amummfug audennns au” 3 lntſani tat. Simulando absq́; operatione neni en videtur, non fugatur ſcelus. Placeat nca rigor Principi clementiâà attempe- enlaane, ratus; autores plectendo terreat chol ange n univerſos; ad loca eos diſſita pro- cul emittat, iisq; occupet negoriis quibus caſualis obtingat illis caſti- V gatio. Utatur diſſimulatione, cui medi lüern operatio inſit ſpecioſis veſtita præ- dumana ayem nt textibus, quibus inſtans averti ma- Alodointget nai lum queat. Perpendat exactius, A ſabindenäie anànoſtraribus, an à peregrinis, an mechun Rhnid, Amilitibus, anà populo derivetur ais clewentatea. Kditio. Sià noſtratibus vel pere- ſenitirum rtasn grinis, an multi vel pauci fint. ſerritsquuun ehi Apud noſtrates plurimum valebit duum ecuäne autoritas Principis& præſentia, ſi- ladminitan Aun cuti hoc jJul. Gælaris Auguſtique ogeni nictuien eemplum docet, de quibus Taci- tus, Annal. lib. I. cap. 42. nu. 4.&;. Divus lulius ſeditionem exercitus ver unocompeſcuit, Qujrites vocando, ne inconllolloromarde Yalpetet Meriw t qui Sacramentum ejus detrectabant7.‚ Divus LILIETuUM 149 ora patrandi occaſionem ſuppedi- — Cenumeht 4 unquat myuia gutin nü conaiſatelän c 7 6 4 2 ööZö—Z—Z— 3 —— 150 LILIETUM lll Divus Auguſtus vultu& aſpectu A- llstnuu ctiacas legiones exterruit. Si pauci, nnan celeri arrificio tempeſtivaq́; autori- mogbn tate evanelcent illorum conſilia. Si n Gor multi, diſſipanda illorum per ſpeci- inpa d oſas rationes molimina,& ita abſq́; iunum ſ fuſo multorum ſanguine, incondi- Vi tæ minitanrtium turbæ componen- al Mol tur. Si peregrini, qui ocaſione phor momenranea ad feditionem prola- ie ſdeen pſi ſunt, honeſtis obviari illis ſatisfa- in unqu ctionibus poteſt. Si ex radice cor- ayn an rupta magnaq; ex cauſa exordium infanns habuerit ſeditio, diviſione fremen-i nii tium competſcenda eſt terocia. Siſpumie, ob annonæ penuriam deficere po-iiiit. pulus videatur, procurata rerum ai, abundantia in ordinem redigendusρ☚ρ eſt. Si ob ſtipendia non exlolutaeι☚ miles furatur, aurũ icdandi motus 1τπ optimum erit remedium. ſanaez Pag. 377. Rex Rupellam ingredi ii 8 377— 74 C mt, III tur, Victu gratiam fatit,& pænæ locsnn panibus in Eleemoſjnam præſtitis, eon ho b refocillat, el S müi rnehia melcemtilodnngn ” üilpenin an di neceſſariarum ſtabilire, æquè lau- 5 deregrii 1 1 entanea adſesung. magnac; cxeabanci t leditio, tiinektpe nonæ penumndi videatur, mnra dantainccchenrc §iod ttyerdamma turr aicucäe numerirnumm. g; Mlyii 7 niin ur 9 Ne i Tnſemyii n — ſfil LILIETUM 1 Dh vrefocallat, obviam ſibi factis, qui emi- nentisreserant, ſalutatis; quodadmi- rationemC gloriam ipſius apud omnes adauxit. Glorioſum vincere, ſed victoriam per diſpoſitionem rerum dandum. Victori Regi dat regu- lam Carol. Moſcheni in Tacir. Hi- ſtoriato, Aphoriſmo, 147. pag. 18z. Il Prencipe, che entra dentro una Città alſuo ſtato, conquiſtata da lui per fora darmi, ſempre deve guardarſi àcutrar vicome trionfante: ma ben ſi accogli- ereciaſcuno con lieto viſo, mandande inoblio lingiurie ricevute. Sic Tacit. lb. 2. Hiſtor. 7ye Vitellius a Ponte Milvio inſtgui equo paludatus accin- dtuq, Senatum,& Populum ante ſe agens, quo minus, ut captam ur bem in- grederetur amicorum conſilio deterri- us, ſumpta prætexta,& compolſito ag- mine ince ſſit. IMlluſtri rem hanc ex- ornat exemplo yetrus Johann. Ca- priata, Hiſtor. part. 2. Lib. 17. ubi G 2 dicit: 152 LILIETUM dicit: Madama Chriſtiana di Sav mentre fece la ſua entrata in Toriij dove fu rice vuta con Archi Trionf racaolta con lietiſſimi tratti di Clem za,& di corteſia tutti, come ſe hau mandate inoblio le coſe andate, anzi ma ſe non foſſero mai ſuccedute. Ni COclar, ut C. Vell. Paterculum lib cap.2. Rupertus interpretatur, qu ut adverlarios omnes pericult Martis& ſxvitiæ militari lubdu ret. Moderatè ſe geſſit Cæſar, (quod conſilium Tacitus 4. H 60. Antonio tribuit) ut initia be lorum civilium Fortunæ perm ita victoriam ratione pertecir. communem cum Cæſare laude optavit eximius Imp. Antol Philoſophus, qui Caſſium imperiu ſan invadentem, in manus ſibi dari op- iſn tavit, non ut interficeret, ſedut iſpha ignoſceret. Hæc enim ſola, inquie·. bat, ex malts præſentibus foret utilitass ae ſ poſſem re optime confecta Ahui, win cnnu —— uems Gnan„ SEIETMM e uſu enan dbai aundtis bominibus mos quo; bellis oivi⸗ teevuti ehn Kan in lihus bene uri poſle„ utin ezus vita tra⸗ dn beiſtnnann fj ditur à Dionis abbreviatore Xiphi- nritiun, tmi ino. Egregii bellorum fines, quoties nutaſats 1 inoſcendo tranſigitur„ Bunones b Jſen 85 d apud TLacitum, lib. 12. Anunal. Nihil . nällun 5 conſultius, ad firmandum imperi- nunt naſ um, Regnanti, quam uti munifi⸗ Rrlarh emti centia erga milites, beneticiis erga datlos onna l ſabditos, benignamq; cunctis paca Lſerite Tüeriaes contervare. Hinc Tacit. Annal, 1. loderusigl A,I ybi militem donis, Populum annona- coalliun latsgii cunckos dulcedine otii pellexit. primis Imperii annis tributum Hambur- 4 2— 4—— 54——— ———— ——.—— nonio ndumte cheilum nuari genſibus remiſiſſe Chriſtianum IV. ariam raannegi Daniæ Regem, quæ Fridericus II. aunem ean(intm Frater cjus impoſuerat, icribit Gi- t cumus h atne rol. Bruſoni, in Compend. Hist. uni- lophus, qu(dmcei verſ. FEurop. Vol. 2. lib. 1. Addatur entem nta hdto quod in Duce Olivario commen- nan wirttn, kin dat Abbas Fofatus in Memor. Hiſt. cetet. kumnpamn 1 6 2 3. Philippo IV. Hiſpania- rnauyriattu eran rum Kegi in primardiis regni a wtnemf tn bellum inltalia diſuadente. Qua- Rdh 6G 3 re 154 LILIETUM re auctam populi Rom. magnitu- dinem deprædicat Salluſtius, in bell. lugurth. Ea ducenda præcla. ra victoria, ex qua plus ſit clemen- tiæ, quam crudeliratis, KMuil. Prob. in Timoleone. Prudenter Claudius in literis ad Eunonem: Ita majoribus placitum quantà per vicaciÄ i in hoſtem, tanta beneſicentia adverſus ſupplicesutendum. Primo Rex pub- licum religionis Catholicæ exerci- tium inſtituit. 2. Promulgari con- ſtitutiones politicas facit, ad ſuba- ctos in obſequio continendos. 3. Exauctoratur Major, Scabinorum caput. 4. ipſe tollitur Scabinatus. F. Exterminantur factionis princi- pes. 6. Immunitatibus oppidum privatur. 7. Muri, vallum, propu. gnacula dejiciuntur, implentur fos- fæ. 8. Imponitur nomine Regis Præles juſtitiæ caput. 9. Arma in- colis adimuntur. Inquit Auctor Bellatorts Prudent.& Polit. cap. 24. Suppli- aqladu annp tag ayliileg Aükerire Adaitis! Aiisc UUias. it bona ahüels m Im uis ama aquiekſ n p llketlas s ————— LILIE ua Supplicia& præmia duo ſunt homi- 1 Imulhm. Mn, Slteräac du Adejcmmingenna lInpennr unüe et pultte en u dmonmn Kqut lWter e. Dnuaa. ut. gql- 4 1 — nes lucrãdi remedia, quorum obſti- natio ſi occæcari auri radiis nequit, vincer eam animadverſionismetus- Miles, qui ad vocis ſonitnm non ex⸗ pergilcitur, flagrorũ ictibus excita- tur. Acquirendus Nobilium toti- usque populi affectus, quod diffici- lenon erit, ſi prurientia ambitione pectora Magnatum honorumsritu- ſorum, ptivilegiorum, munerumq́; timulis ferire quis noverit, quorum omnium fuiſſe prodigum ſæpe non nocuit. Huc multum facit pro- miſſa ſubditis libertas, à tributis ero- gandis„ aliisq; angariis præſtandis immunitas. Subditi, quibus ſalva manent bona& privilegia, facilè principis vel Superiorum ferunt ja- duram. Imò multi reperiuntur novitatis amantes, gravari præſer- tim, qui ex ſtatus converſione feli- citatem expectant. Alexander, quòd perſas bello ſubactos ad inſtar G 4 fuorum ———ä 156 LILIETUM fuorum tractaret, abſolutius in eos adeptus eſt imperium, promptiora- que obſequia. Cavendum tamen Regnantibus à nimis liberali privi- legiorum juriumque novorum con djen ceſſione, proſpiciendun q;, ut, ſi fH. AMel eri queat, formulis utantur genera- lioribus, quas in ſpecie explicatas in ſuum ipforummet tavorem in- ruban terpretari poſſint. Subditis verô ic nitendum eò fuerit, ut ſpecialiſſime ſtbo & irrevocabiter exprimi curent in- ſültat dulta privilegia, ne mutata in tutu- ieri rum Concedentis voluntate, in ip- avinte ſorum contorqueri poſſint præju- Wullic dicium, adhibità ſi licuerit, princi. WWes l pis alicujus eminentioris interpoſi. 1maxi- rione, quinutantem pacti certiorẽ kender reluctantem ad ejusdem adigere wlli obſervantiam queat. Sic Bukinga- äldem mus Dux, dum Gallis adventus ſui um, u caufam explicat, hujus rei memor qyr fuit, de quo hæc Gramondus hiſtor. dquea lib. 17. Paci à Chriſtianiſſimo Rege luuſi cuns —— 3— ——————— un pollt.) tumed buerdui vocadner epinia dinlega nennun „oncedenui wolnex acontotqlen gint. m achditidlam e, quidsnrnyxäc dantem zt auden a enanramaes Kellie Drr, dun(chadenudi amenpien, Wkn decbo vcGnmnässde 7 ku Chſueiſm LILIETUMM 157 eam galliæ Reformatis ſemel al. iteru jnitæ, inter veniſſe Sereniſſimum Re- gem, qus magis pacta valerent ſerva- venturq. Poſl hæc tranſituum, al- ortandorumq́;& invehendorum exacta habenda eſt ratio, omniaque tempeſtivè averruncanda, quæ con- ductum annonæ commeatusq́; im- pedire valeant. Locis occupatis ex milite Vincentis imponenda præſi- dia, ejectis originariis; utq́; rebelli- onis occurratur timori, armis pri- vandi devicti, quæ publico arma- mentario inferenda ſunt. Fortalitia, urbes muris cinctæ, ſi in illis novi belli fomes lateat, ſolo æquandæ lunt, maximi momenti forralitiis pro defendendaà provincià reſerva- is. Hoc Cliviæ obſervavit Pr. Mau- ritius. Idem à Gallis in Lotharingià actitatum, ubi omnia ferè loca mu- ris vallisq; privarunt, quatuor dun- taxat, quæ ad ſtatum defendendum necefſaria videbantur, letvatis- Po. puli — 2 is LILIETUM puli hisce orbati retugiis„ eum vi rebellionis impunitaten ſperare li- ceat, animum res novandi abjiciunt uipii quò libentius ferrentur, ſi evitandi ſupplicium affulgeret fiducia. Reli- gionarii, dum in Gallia urbes poſſi derent munitas, in quibus tueriper- u, tinaciam poſſent!, audactius contra ſi Regem iniurrexerunrt; in illis verò, ami quibus ejusmodi adimebantur atyla, e nalla quaſi emicuit offendendi Re- gem ſuum intentio. Germaniæ ur- äi bes muris circumdatæ, facilè parti cui favebant, ac cellere: infirmio- res vero in obſequio manterunt in a ſuo territorio verſantiscxercitus. Ca ir nis, cui collum ferreo aculeatoque i torque munitum non eſt, lupiad. ventum timet: occaſio quippe ad deliberandum invitat, deſideriaex citat, exccutioniq́; cogitata man- dat. Plura caq; memorabilia d. loc. exhibet laudatus Auctor. Pag. 388, Carainalis primus bujus victorie “— lIrun 2 daüreiugd a, mpenüaen 5 mresn 64 Wadlah uieneeun, in ablgererdüua umin Gallautan utas in uüthn ſlend, anbäuina arrexerunt uldgen wodiadinsdana emicuit ofenäad— lntento mi Ä circumdarx, haaari dt, accellee, igin. nobſecuio Narun.h no verlaneranſe dlom kerrco alaggu unuum nanck, imet: occalp oi ä duminrira celderar recurichigp cyuanene ncac weneclad pe. audanus lht. 3, Crulfinubhun uiihie LILIETUM victoriæ Miniſter. Quicquid gloriæ tribuitur cauſis ſecundis, ſumma ta- men ad primam redit, tum quòd po-⸗ tentiam ſecundis adagendum con- ferat; tum quòd media finisq́; ne- gotii ab ipſius influentis pendeant. decundis tamen cauſis& nemo lau- dem ſuam rapiet. Inquit Scipio Amiratus in Tacitum, uε. 4. aiſcurſ. „ non exiguum dominandiaffecti- bus teſtimonium eſſe, ſi Miniſter proprii laboris fructus gloriamq; ali⸗ s tribuat. M. Agrippa, etſi Cæſari glorioſarum actionum auctor& præ cipuus adjutor eſſet, nihil tamen eſus gloriæ ſibi arrogabat: honoresq; in ſe collatos non in ſuum commo- dum, ſed in Auguſti& Reipubl. glo- nam convertebat: operibusq́; pub⸗ lcis àſe extructis non ſuos, ſed Au- guſti titulos inſcribebat, Dio. Caſſelib hiff. 3. Commiſla pugna navali cum gexto Pompejo, ſatis habuit fugaſſe hoſtes, nec eos ultra inſecutus eſt. Dicebat 160 LILIEFTUMW Dicebat enim hunc eſſe plerisque Prmcipibus morem, ut nolin quéẽ. n quam ſe ipſis præſtantiorem haberi: iei ideoq́; eos plerasq́; res, ubi hau magno labore ſit ſtatura victoria, ſuo 1u⁰- ductu atq; auſpicio gereres contta Nuol difficilia& impedira aliis committe- re: ex quibus ſi ſe illi feliciter expe- i dwerint, titulum rei bene geſtæ ta- men ſibi ſolis adiciſcere. Proind duo hæc eum, qui incolumitatis ſu curam gerit, obſervare debere: u negotio difficili præfectus id fi fier poteſt, àſe amoliatur: quod ſi ne- um, queat, bene geſtæ reinomen Prin- h cipi conſervet Hoo eſt, quod tan- iyre git Aurelius Victor in Cæſaribus de Conſtantino Auguſto: Julianum, px Cælarem cognatione acceptum ſibi r. Tranſalpinis prætecit, 18; nationes gic ferasbrevi ſubegit, captis famoſ nuan Regibus. Quæ quanquam vi ejus„ plt; a fortunà tamen Principis accedere uibr, ut eum locum non ſolũ legit Freinobhaſinh aaCurt ““ 4* 3 ——— v. 3 ACurt. lib. F. cap. 6.§. 4. Sed etiam e vVirdungus ad Tacitil. 2 Hiſtor, cap. 3. —— Speracgi, wore lR taurancn nibus ieili belcne „ urolumreiden iols adlciber ceum quüincoln getit, odletraeeh dicl ratti aleamolanr, ud bene gekereinali nierzer Hloch ad relics Vidtrir 5 dantino Alyuth: ſan, tem coguturactym i ldlpias prt ilin dreiiludes puötnd 1 des. Curqunqum ith” a umen lrchs acher nhanm, 1 dlen Et Gruter. ad Tac diſc. 1. Ruperto cita- tiad Valer. Max. diſſert. lib. 4. cap. 4. 72. 266. Sic Mayenius, collata in ſe à Thololatibus elogia, ver- baq; magnifica modeſtè declinans relpondit: Rerum à ſe geſtarum decus & gloriam, Regi uni deberi, quo autore fiunt, qui primum regni ſuimobile, ra- pitomnia. Cauſam eſſé primam, ſub ſua neceſſario cauſe ſecundæ agant, ve⸗ int, nolint. Virtuti ipſius debita hæc Quanta cunq ſunt, quæ pro miraculo au⸗ Aunt; latari ſe quod, qui in aliam Galliæ partem à Rege amandari poterat patrando bello, ed miſſus fuerit, ubi J olo- ſatibus overam daret, gramond, lib. Hiſtor. 9. pag. 460. Agrippæ mores On. Agricoſa expreſſiſſe videtur, qui nunquam in ſuam famam geſtis ex- ultavit; ad authorem& ducem, ut Miniſter, fortunam retulit. ſta vir- tute in oblequendo, verecundia in prædi LILIErTuM tra gloriam erat, Forſtner. in not. po. prædicando extra mnvidiam, neoex. n 9, R lit. aa Tacit ꝓ. i. pag. 283. Addit Boe- 60 clerus in tract. de Auſpicio Regio, pag. 193. Ordinis ſeriem potius quim Jinem reſpexit. Cerealis enim ea virta. te obſequendi, ad Printipem meritore- ferenda habuit, quæ geſſerat quippe, un infetiores ducum ſuperioribus obſequi. um ideò debent, quia ſic juſſit ſupremus, Nuij ia. eſt, auſpicii belli dominus: Ita non aiſpari vinculo, licet diſpari ordinis gr dau, etiã illi obligantur principibus, qu ſupra cæteros eminent. Quodin taut obtinere judico„ ut etiam 2 Alexunder V parum piè, nobilem apud Charoneam victoriam, qua Phulippus Graciæ dami. nus evaſit, ſui operis fuiſſé, jataverit Curt. 83. 1. 23. Licet enim exiſtima e quis poſtt, paternorum au ſpiciorum W.. cP älum fuiſſe participem; nuon debent i tamen confundi jura,& ſhes, Juic- ſt quid in futurum deſtinatur, cumatu SAapnsea:. Tuouts anum auſßi cia duun— loennh. dwmnmiän, n haa na LILIETVM 16½ ciaregnorum reponit. Nimirum ea- er 4 an daem hic arrogantia egit Alexander, Ataa. d Au quaapud Diouem Cbrſoſtomum orat. 9 buei ſot 2. de regno, non vult Philippumagno- hert.( 9 ſaſe ſcere ſuum Regem, ſed tantum batrem. au, Aanere Quanto rectius Alexander Heroais ubai, gu pan Hius patri, qui apud Auguſtum liberos 1a9nehan accuſaVerat„ memorante Joſepho. 5 famge lib. 16. 4ex&aεννο— cap. 8. reſpondet- kagßt orerat utiq, de nobis ſupplicium ſumere hun Nlijemun n tumregis tum patris jure? Eſt autem nnalea tſenaa Aufpicium Regium conceſſæ regiæ dl binnuug maſeſtati à Deo adjuncta vis, quæ erareninen aiags omni regio actui munerique ſuam uclc, Ktezan a quandam efficaciam ſancticatem& den nbiln galana vigoremn, largitur ac diſpenſat. gaahhapugud. Pag. 39 1. Obſidio Rupellana con- it, ſa nenguijſzu ſampſet 40. librarum milliones. Re- „la3 Lienaaae fert Emanuel Merteranus in hiſtor. ält zannaaßuns Belg. l. ſ. pag. I19. daß Phulippus 2. tenaae Konig in Hiſpanien geſagt/ daß atna ne damals ihn der Niederlaͤndiſche emmatan, ana Krieg bereit uͤber die 24. Milion au eßlauch. Dueaten oder Cronen gekoſtet, — —— == ——— — — — — — — — — ——— 8—.——— —— 2 5——, ———y—my— 164 L.ILIETHM davon der meiſte Theil aus Spa nien kommen. Quod ludentibus alea, id Imperantibus bellum eſt. Poſt bellum nihil, ſive telici, ſive in. pgti felici geſtum, dicendum eſt, quam ſai jacta eſt alea. Hujus jactu cum mi- h- hil magis incertum, nihil incon- eſ ſtantius ſit, melius& conſtan- ſd¹ tius eſt, ubi id fieri poteſt, à bello abſtmere; in quo plerunque, non äcu melior, nec fortior, ſed tantum fe- licior,& plerunque ſimilior victo eſt, qui vicit. Quis enim unquan bello victor extitit, ſine aliqua au ſuàâ clade, aut ſuorum 5 quam& ſuam Princeps debet judicare. Cur igitur diſſidentes inter Principes ac nationes, bello potius, quam officii quibus averti bellum poreſt, certa- tur? Boxhorn. Emblem. i. pag. 27. Audiendus tamen hic Cicero epiſt. fam. 12. ubi inquit: Cum ſint du genera decertandi; unum per aiſcepta- tiauem, alterum per vim, cumg us 1. p ler Hha 3 ncenun, u „ 3 ¹) Whän deli uh ddiidei d e ddeita ere; in duogenene deckonnor, du. K glennngle aine uüricn. Korenin, 1 Bwa Ge, autllomm, Ancegdedehn dilddenres inn nnae de delopond untli Sxzerbellmgntt, Rr Baxiun Eula g, ndus tamadirveyit b wübiina, On ante larruudi annyer iſ 7 Aem annjang 3 8 — ¹ 15———ͤſſſſ—-— ——— LILIETUM 16 d ſeproprium hominis, hoc belluarum, confugiendum eſt ad poſterius, ſiuti uõ Meat ſuperiori. Cæterum ſuperatas expéſas fuiſſe ab expugnarionis uti- litate exiſtimat Dn. Silhon. in Mini- ſtro Status, part. 1 lib. 3. diſc.. pag. 286.& ſego. ubi inter alia hæc pro- fert: Cette conſideration obligea le S. Pere de reſpondre au Cardinal Borgia qui lui repreſentoit qu'il m avoit point fait de pareilles demon- ſtrations de joye pour la priſe de Bre da, qu'il en faiſoit pour celle de la Rochelle. Qu av'oir pris Breda, n avoit eſte que prenare une ville, dont s Hollandois eurent la revanche bien nof apresmais qu' avoir pris la Rochel- k avoit eſte abattre la teſte d un corpr &renverſer lesfondements A un edift- ce. Et hanc tandem accurato ſcru- tinio reſolvit cõtroverſiam, an præ- ſtantius ſit magni momenti urbem expugnarc quam inſtituto congrel- lu, teliciter finire prælium? cujus verbo 166 LlLIETUM verbo in expugnationis prolata fa⸗ vorem talia ſunt: Nme ſemble quei derniere decesactions requiert une ſuft- ul ſance plus profonde& plus generale: qu 9 her elle met en oeuvre plus de vertus&r il a par conſequent plus d honneur à fuu prendre une foriereſſe qui eſt bien de. un fenduè, qua' gaiguer une bataille bien nun qu' elle ſoit fort conteſtee. La raiſon miuus eſtd autant qu en un ſiege on adſe bat- num rre deſſus laterre& dedans: on aaſur- in monter la force du lieu,& la reſiſt des bommes: on a afaice à des en mis frais, qui ſont converts, G 4a tendent: en eſt expose aux artifiae feu,&aàces hotribles in ventions apportent avec la mori les tourmens benfer,&lesdouleurs qui ne ſonn natureélles. On aà eſſuier delongue tigues: des veilles continuelles,& tuu tes les injures dutemps. Breſfli ſtrie yopere plus que laforce.& la for tune agit moins que lavertu. Pag. 410. Rex ipſus progreaitu Apugadcna la lode hea ces iimnaunna Nifanae ungnn uruee)li nn eanſegurn 9 une feiene fußga, duu Lugm meug e an foyt annz un- erlaternG laa g u fonceuln glasa unel: m unae in ſuiſautanan ai at: eutſeruang Fterhnubunman tuut netunnikjam 4 1 c ſu 1 r; 1 G h a gu ea unaag 4 nh 5 LILIETUM 167 ad ſolvendam Cafalis obſidionem aréte à Couſala Cordubano preſſam: interea Reginaæ Matri curam Reipubl. commit- nin. Inquit Grammondus, lib. hiſt. 18. pag. 791. Quanta celeritas! ueſcio an ſit creditura poſteritas, appetente byeme Rupellam captam, finiente Caſa- lmliberatam, illic de Anglo Rege,& rebellibus conjuratis, hic ae Auſtriaca gente trium phatum, illic Oceanumfræ- no cobibitum, hic per calcatum hoſtem ſuperatas Alpes nive& gelu horridas: quadrimeſtris expeditio fuit. Celeri- tas præcipua magnorum Ducum virtus. Himerius declamator apud Photium de Alexandro hæc icribit: Rebus, quas agreditur, famam G&eos, 7 Cluumunſta quinunciant, ante vertit. Celeritate ralen. Haanstnungpit potius quam virtute, eos, quos adori- e: e vellaunahc tur, antequam adeſſe diceretur,& vi- ainzerachent fth ſus fuiſſe audiret, ſuperans, multa ma- wnur uiſelſe.t guaq; confecit, inſtar fulminis ac toni- 7 4 ragemanabnen. krut, quod ſæpius antequam expectetur, 74⁸ bg. 410 Ha Guy yrocedit. Sic Sardes occupavit, ſic Ca- riam —*————— 4— 168 LILIETuM. riame vertit, ſic Lyciam diſtraxit, ſis Pamphyliam in vaſit ſic viderunt eu Silices, ſic incubuit Perſis, ſic Dariu perterruit. Er proh dolor! quàm vici. na etiam calamitas! Sic& Thebasdi. i ripuit, ſic cecidit urbs illa inumbilico Graciæ, antequam audiſſem; cumq; ego adhuc calamitatem ejus ignorarem, ſe-i pulchrum ſusrum facta eſt. Juſtinus übeni d’è eodemlib. Xl. c. 2.§. 9. Tantace- ſal leritate, inſtructo parato; exercitub ciam oppreſſit, ut quem venire nonſen ſeraut, videre ſe vix crederẽt. D. Hi ronymus, in Epitaphio Fabiolæ Hunnis: Inſperati ubique aderant,& famam celeritatis vincentes. Eadem in Conſtantio Cæſare, ſi credimus pii Eumenio in Paneg. X. cap. 13. elu. ſ xit virtus: Hoc bellum ita, Caſar,&g. ho greſſus es, ut ſtatim atg illo infeitum ii Majeſtatis tuæ fulmen intenderas, con- ſini 2ctum omnibus videretur. De Go- thofredo Lotharingiæ& Bulloni i Duce vide Lipſium ſib.. Exempl. e nn Monii dc Lhi ſ nunhe erhn, ncu uneben 1 E' nihalin fa ta dirn 4 cetidit rrhrlenar, te hum utiſen.an ntatem qluimunn iunun fauach ldXlca ſg ſech ercnnemnng ſihunqun vnnaa ereſe virouuna Uüle in Fpitaplo thn la geratiuimanai lenntitis vinmn ken antio Czpte,otdpu oin Daneg La gel 3: Buchlunlus ag ut funaziluſtum tuefumumlna, u- b unubas uintw. Deo. Lothanae S 1” 1 el eaal Ben6 Mna- — LILIE TUM 169 De Iohanne ab Auſtria Lulium, p. 247. &Octav. Stradam p. 494 Plura a pud Freinshem. ad Curt. lib.⸗ c. 5.§, 2. Cæ- terum non ignoraverat bellicoſus ſimul& prudens Rex; nihil adeò iram fœminarum moderari ac ho- norum eximiorum collationẽ: In- ducto enim imperio facilè detfervẽt. Licet alias ægrè ferant fœminarum imperium populi, quod Tacitus in- nuit, lib. 1z, cap. 40. num. 6. Annal. Inde accenſi hoſtes, ftimulante ignomi- nia, ue fæminæ imperio ſubderentur, valida& lecta armis juventus regnum ejus invadunt. gyptii huic ſexui ſeſe lubjiciebant: nec mirum, cùm vivoRege plus auctoritatis eſſet Re- ginæ, quàm marito. Et in tabulis dotalitiis inter privatos, imperium fœminæ in virum aſſignabatur: ubi uxoribus per omnia ſe obtemperaturos mariti profitentur, ut eſt apud Dio- dor. Sicul. lib. I. cap. 27. pag. 22, ad Ns 170 LILIETUM fin. Sic plerique Orientales, ut do cet Freinshem. ad Curtii lib. N. c. 1. 37. Contuli eadem de re poſſi Bernegger in Germ. Taciti Quæſt. 16 Gruter. ad Liv.I. c. 3. Hugo Grotiu, de Jur. B.& P. lib. 2. cap. 7. num. 13. pa 218. ubi hæc tradit ex Herodoto: w Quod ſi dictum ſit ne dividatur regnu, in nec cui cedere debeat expreſſum ſit, ut uui quisq; natu eit maximus; mas aut f mina, regnum habebit. Mulierum dirimendis præliis virtutes poſt Flo- rum, lib.. cap. I. S. 14. memorat Bru neru lib. II. Annal. Boj.pag. 201. Plu- tarchi libro de virtutib. mulier.& Po-, lyæni lib.. Stratag. Pag. 461. Rex occupat Nemauſim aliaq; rebellantium oppida, relicto liberꝰ ſiitutadq; fide Poutifcia. Dicit Silhon; 1 de Miniſtro Status, part. 2. pag. 65. le dis, que la Eeligion toute ſeule, ſoit pourls lanter aux lienx ou ellen eſt pas; ſoit pou la defendre dani les eſtats ouelle eſt perſccu. tee dp fi religionis exercitio inhabitantibus, i ſefa ne5 ſrar Nar ..—— 2—y——— 2 1————— In kc. z3. huhn b. ea Jn b d7Mmädhſur. Ec uadte e . äold, lckun ſt enu 17 Dum huhelit te 1 adispraiiseimranä 21*ep Lenran 5 1. 4mf am ubro deahnti nah. 4 4 17 Smau„. 8 46. Kemula 3 rthellntun iunühle ani exerunniutuunui nj fas lunudalta liniſtrotauslrpg uul däum ab uf Kn aar leutuicéus a autdaulttſunud d 1 4 LILIETIUIM. 171 et; ne peut eſtre le fondement d une juſte guerre. Que ſi les eſerits de quelque S. per- ſannages ne ſont ſemes que de xhortations aux Chreſtiens de prendre les armes contre les Turcs,&ſi les predicateurs taſchent tous les jours de les enflammer de ce ſaint Tele; Si l Papes ont autrefois publié des Croiſades aur ce ſujet,& ſi les plus grands Princes de Chreſtientè vy ſont enrollex,& ont mis pour cela ſur pied de formidables armées; il a ne faut points imaginer, que c ait eſtè dire- ttement pour determiner laſecte de Maho- net& pour abolir! Alcoran, qu on ait pri⸗ Nrarmes. I ne faut point oroire, que e ait is pour contr aindre les Meſcreãs de chan- er de religion, ni pour imprimer le Chri- Nanſme dans leur eſprit avec le fer: qu' on afait la guerre. Cela eſt fort esloigne du ſenie de noſtre religion,& fort contraire uax moeurs de la primitive Egliſe, qui n. ippoſoit jamais que la patience àla force, n nelaiſſoit reſpandre d autre ſang, que celuy d ſes enfans, quand elle eſtout outragev. Ornatè& prudenter ad hanc rem loquitur Jacob. Aug. Thuan. in E- pilt. Nuncup. tom. I. hiſtor. Aliæ quippe ————ꝑ—⸗⸗x⸗⸗—B—ꝭBꝛ—xͦ:ALB·B·BůBõõ ,—— 1zz LILIETUM quippe omnia pro arbitrio civilis Ma. giſtratus atq́; adeò Principis ſanciuntur, ſola religio non imperatur, ſed expræ. repta veritatis opinione, accedente di. vini Numinis gratid„ bene præparatin mentibus infunditur. Adeam cruci. atus nihil valent, quin obfrmant pou. us animos quam frangunt aut perſua- 7p Adent. Nec illico, ubi nociturividẽtur i religionarii, ferro ac ftamma iævien- dum in illos, ſed lenioribus res pera. genda remediis, quæ eundem& ne periculo effectum ſortiantur. Si potentes ſuſpectique fuerint; pri. vandi fortalitiis, removendia loci maritimis; ſin debiles, medicotum ad regulam ſenſim, non uno impetu alliciendi: Medicus quippe prims diſponit humores ægri, ut cò majori e cum ſecuritate valetudinem relti f tuat. Facit huc quod à Londorpio memoratur, Actor. publ. Tom. 2. part. 1. pag. 130. ubi agit de Lanienà Pariſienſi: Surrexerunt ab ictu Hui 35. gonottſ —— 4 5*———— —*—— LILIETUM w, onotti, revixerunt à cade& nizunn müla„ 1. darmnar pſs arcremento Jaccre verunt. wmuaimn, Sacrorum itaq́; Rex moderator nõ kerlle h deiconfeſfioin pluribus Pontificiæ Pauu emein religionis provinciis, tolerata fuit, mile dendn. quod& Huſſiticæ religionis in Con aaatewedü, gena ſllio Baſileenſi permiſſæ exemplum penab efchelma teſtatur. Sictamen ſummã Rex rrrsltpedtda ulus autoritate, ut radices jam vi- lihrlti, amale feSdh adepta nova religio veterisſub- ld.. numsintedi elet prædominio, unam in regno — — = „ ominari religi rauum ain nat do eligionem expedire arbi, atus. Licet contrariam ſententi- ande Netaanei9 um luſtineat Joh. Mariana, de Rege . 3 4 4 duidomoragg rogin 1 8 Lecurtar arusnma Kkegis lnſtit. lib. Z. cap. 17. Pag. Rcthergälnn 53. ubi ait: Paci autem nihil magis 1 averſatur, quam ſi in eadem Republ. oranr, Kä.lch. Jasur, Quamſ Lu aiurbe, aut provincia, unaplures religi- Hhauitl wesſint. Hinc Philippum II - d ppum II. pru. a atht adentiſſimum Hiſpaniæ Regem ju- gfe H dicaſſe 174 L1.IIIETuM dicaſſe fatius eſſe regno carere& montibus arboribusq; dominari quam populo alienis ſacris addicto, refert Gio. Baptiſta Adrian, in Hiſt. ſui tempor. Et Caſp. ab Ens, in Con. pend. Hiſtor. Belg. Controverſiæno. dum probata Politicis inter ſtatum ſedatum vel turbarum folvit diſti ctio, quam exacte novit Carolus V. Imperator Optimus& invictus, di Clemenrti VII. maximo Pontif Lutheranorum extixrpationem ur- genti reſpondens in hæc verba pro- labitur; ut parentum ferenda ſu deliria, itain religionibus vitia qu dam diſſimulanda ſunt, fundamen. tum verò in Eccleſi retinendum, iſ Goldaſt. tom. 3. Conſtitat. Imperiab ſmm pag. 506. Cærerum de abulu prædosſ minantis religionis vide Thuanum Iib. Hiſtor. 52. De eflectu mode tionis lib. 3. Continuat. ibi: Dus is. ſa ligionis intuitu commola diſcordie pae hiea compoſita fuerunt, quod votes i * 3 LILIETuM r Kloye populi teſtatæ ſuut: Pax mutuoco- i nda: nullum aliud mandatum, quan mch Regis& Reginæ amplectemur: exem- C pla præteritorum tumultuum nos mo- h 4e neant⸗&moeveant, ut noſtro damno Näh ſapiam us. Diltis faia veſponderunt: uman nam biduo poſt mortem Regis Henrici V. Reformati religionis ſuæ exercitiu, nd tadem, qua prius eranquilitate„ e— d Sc, ullo murmure Charentonii conti- t marunt. Quid de unienda circa — mreligionis negotium opinione ſen- endum, latè diſcuſſit Adam. Con- uar zn. pplit. cap. 25. C& ſeqi· Dawid Pa- rusin Irenico, Moyſes Amiraldus in compeſit. Evangel. Joban. Davenan- tius, Epiſc. Salisbur. in adbortat, ad da azlrahen faternam commun. D. Hulſeman, in anntag Calviniſmo rreconciliabili, D. Meno — lam Rannelenius apud LEubecenſes Superin- Bing Rän ee gend. in Irenico Catholico- Evangelico m 3d 5 ð& mox lucem aſpecturus D. Haberkor- aanatchlath mii Superintend. Giſſenſis de eadem& muiuins Guit vreſertim Galvinianes concernẽie ma- i 1 H 2 teria 1 aie uer 1 aaher 1 LA 2 1 Anat ——= 2 — 176 LILIETuM llt teriaæ Tractatus. Eos, qui protecti- tment oni luæ commiſſos promiſſo religi- ale em onis ſpoliant præſidio, acri cenfura tumelt perſtringit Autor Politici Chriſt. pag. Wun Nlcl 109. G II4. Cæterum quid de inter-? loma dicta Chriſtianorum cum Gentili- momni bus communione ſentiendum, eaq; tlilemc an Codieis jure probari queat, vide ani, ino Jacob. Gothofredum in ſingulari hac de mnquan re conſcripta Epiſiola, ad D. Andr. linruit Kivetum, Opuſculor. part. 6. m brine Pag. 463. Cum ad iter ſe accingit miut, q Cardinalis ad expugnandum Montal- ttmorur banum, oritur contra ipſum conſpiratio, dobe teg maxim'è enim querebatur Regina Ma-mlmper ter, quòd menſe Februario Regem duce- uneneſt ret per Alpes,& morbo Languedociam utlpond epidemico corripiente, quò tranſeundu igotant, diebuscanicularibus. DandaRegnan- alaloq tibus opera eſt, ut non aulpiciis tan- iliat a tum, ſed& ductu ſuõ bella, ſi opus i anni Aho ſit, gerere poſſe videantur. Fidemuſt Du jam omnium ſeculorum experien-anberlon tia fecit, lubricam& præcipitio vir ianis in cinam —— LILIETUM 77 inam eſſe potentiam, quæ ſit iner- ami dnashend g wis. Neque enim temerè allus tã Autoy Küal felix Princcps eſt, ut perpetuò& ab Carnna omnibus tam vicinis quam ſubditis itianorum n ametur. Eo magis eniti debet, ut nunione ha rnan quia odium omnium vitare non po- ejudgedu d teſt, vitet laltem contemptum: quẽ a ic quiincurrit, is non niſi precariò im- Ifrilm nſinan e ua Fjiſtl, 1DAnd- yuftaln.m4 perat,& tanquam nutans paries fa- elle impelli in ruinam poteſt. Nul- us autem Principum proclivius 63(umaug in contemnitur, quàm qui imbeilis& ijdt eannguln n mdis eſtarmorum. Certè qui ſum- lum aunu ſangta mum in orbe regimen rerumtenẽt, enim queneuan igull vocantur Imperatores. At id mi- 1 nenſeRönanlgaaa. ltare nomen eſt: adeoq́; malè no- dhes Gnnelnnaan mini luo reſpondent, qui rem mili- ds cmn yian, wpnad tarem ignorant, aut non curant. Be- miawinalgmr neille, etſi alioquin non bonus Prin gerel wmratcim ceps, iudicat apud Tacitum in A- srdiba doc gricola, Boni Aucis mperatontam vin⸗ crepoſeſiant. h utemeſſe. Dubium inter Politicos dnium lccarrn ersrer eſt, an in Perſonâ Princeps bello, vel Lbctam rrfä Pet vicarios intereſſe debeat; In 1 H 3 1uſceptis ꝗ———— „ LIIETuU HIM ſuſceptis belli negoriis Imperatoris ii 8 prætentia promovendæ victoriæ ma 4 cauſa principalis eſt. Urget præſen- undan tia Turni. Sicuti Solorbem radiis, ini et ita exercitum Imperator propriarũ intentiæ virtutum ſplendore colluſtra t,luoq?mtommn omnes exemplo præſtat invictos-minus c Cæſar ſub pellibus& ex tentoriis atl duc militandi ordinem Ducibus militi- ahe ſuoru busque præſcripſit, cæteris minutiis meit e ſe abſtinens, Solem imitatus, qui edniuisteca aliquando radioruna calore pene-is ilin trat, ubi minimè conſpicitur. Perẽ-it, qus pto Epaminonda, cecidiſſe Rei-tnaike publ. vires, Plutarchus retert. Car lboper ptus Franciſcus I. ad Ticinum, qua-aum, n tis curis regnum conſternaveritam iilibi cnantamque audaciori ad muros mxyeticli Komanos acceſſu fibi pernicicm momnid contraxerit Borbonius; qualiq; cor-uaanis ſ reptus exprobratione Arancius, aunſceret quòd durante bello Florentino in mnies, ſit aciem hoſtium irruiſſet inſolenti- a itruiſſe AeritE mpericu us, tradit Fr. Guicciardinus, lib. hiſt. rierej 1S.1. 1 5„ LITIETUM d g. 8. 20. Arma Princeps ſequatur 2e ad amoliendam apud ſuos puſilla- atn nimitatis noram, pacem ſectetur, ut ſcuti armis tuetur ſubditos, ita eos 1” tegat prudentiæ legibus. Non re- nauiritur, ut ommbus promiſcuè acti bus admixtus compareat Princeps, 1 ueriti duribus ſelsche dauhe dne gelumine ſuorum conſiliorüũ com- mwaucrit. coscuoradiouue aad nännn 1 mimoſitatis fecerit participes. Ni- — manee mia Regis vicinia exiſtimationi ob- undecoazan ſtare lolet, quæ pro qualirate habe⸗ hammondn aie mreſfentiali Kegnãtibus neceſſaria- „Nites, Dlurachua Nihilviſus operatur, ſi nimis vicinũ V Francleuladlinn, Utobjectum, nec in Sphæra ſit lub⸗ V V duris tcgmn ime ſectorum viſibilium. Niſi tamen tamque duunn Kan extremèé periclitetur exercitus„ re- manos aordiima tumque omnium ſalus. Scipio ve- traxeritöotteuguißor irus, ne vanis ſuorum co naribus, ho tus erprabatne iman ſtibus creſceret animus,& ſegnior d darante ebkäep ferer miles, ſibimet conandum ad pattem periculi capeſſendam eſſe tatus, in crepita militum ignaviâ⸗ W H 4 ferri LI engſin 180 LILIET UM ferri ſcalas jubet,& ſe ipſum, ſi cæte- ri cunctentur, adſcenſurum mina- tur, Girol. Frachetta ex Liv dec. 3.lib. uuſ 8. Guſtavus Adolphus Sueciæ Rex 1w¹b nutare advertens exercitum, delcẽ- innugi ſo equo, raptaq; ex gregarii cujusdã in unle manu haſta, fortiſſimo exemplo Pua prælium reſtituit, Bellat. Prud.&- lrftal Polit. cap.⸗ 0. Inquit Tacitus, annal, gw lib. 14. nu. 4. Ad bac penuria aqua amefe — fervida æſtas, longinqua itinera, ſola krturhi Dutis patientia mitigabantur, eodem i lur plura, quam gregario milite toleraute. ll. Hæc de GalliæRege ſcribit Carolus Mllts in Bernardus Pariſienſis, in Hiſtoria umhab Ludovici XIII. quæ ſic effert Ca. auſid. rol. Moſcheni in Tacito Hiſtor. pag ⁰6e:. 160. Luigi XIII. Re ai Francio, ſtra- luins datoſi colſuo eſſercitoda Tonneins ver- Uel 5e Fõ Clairac per por vi! aſſedio, fu da un ſaem tu⸗ gran ailuvio d acque ſsvracolto, che rculltat in poco tempo allagò tutta la Campagna uitexit che pareva un braccio di Mare,&ſſendo fenundan I' acque creſciute ſino all alte a ai 7 tuanuacc piedis —— — Lr . b sder Abpn t entur, adkeerlün 5 Fuhatterl, b nusdopunge acſenesexetin dann eſtas bnwuin weientia munguan Tuam greguxumlina eGallieRegelatid, dus Pariſenlt, i iici Xlll. qelect olcheninn lacvlne Lugi XIIl. Rohan A taſſao eſeruumnm. arpernruigſa hun lrvind aau muuln, A temyoaligiunlemna eus unlrurn Ulltrt, lfnd arſtuut fuddeeun ed * 2 —,—“ ““ — ——— LILIETUM 1819 piedi; onde l rè per dare un oſſempio ai patiendasſi trartenne ſempre alla cam- yagua e poſto all ingiurie deltempo dan doanimo à ſuoi Soldati, perche tolera- ſeroiltravaglio deſl' acqua, e benche foſſe piu volte pregato à ſalire in Ca- rxà, ricusò ſempre corragio Jamente iIfarlo, refocillandoſi dopo tanta fati- chae diſaggio con poco pane della mo- nitione. come ſe c tuttol eſercito. Meretur hic inſeri oratio Archi- epilcopi Turonenſis, quà Ludovi- cum XIII. Galliæ Regem, ut pro- priæ ſalutis in expeditionibus belli- eis curam haberet, rogavit, quam exhibet Vict. Siri, in Mercur. Tom. 3. ub. 2. pag. 662. ordine qui ſequitur ex Ral.in Latin. transfuſam. In omnium notitid eſt, Sereniſſime Rex, gene- foſitatem tuã Galliæ polliceri ſum- mum exaltationis tuæ faſtigium, lar- giatur interim divina clementia, ne per exundantem tuam animoſitatẽ immatura commodi noſtri ſpes de- metatur. ͤö 282 LILIETUM 1 metatur. Sufficientem tortitudini 1 arrham ſubminiſtrat nobis Borbo- niorum illuſtris proſapia, quoru fortiſſimo te progenitum non im- gäht meritò gloriaris: ita ut opus haudſit ipu certiori rebellantium ſubditorum petda teſtimonio. Non parum eſt quò actionibus heroicis, quæ ſingulis diebus, regiis geſtæ ſunt auſpiciis, tua quoquc affulterit, illasq; clari res reddiderit præſentia 8 quo ipſo l heroum, quos prærerita commen. pini dant ſecula, longè gloriam luperaſti & magnanimitatem. Decet Pri cipes Regnantes armorum fama, ne cujus ſplendore apud ſubditos a facilè contemptum, apud populos uſd odium incurrunt. Verùm magnis illa duntaxat uſibus reſervanda,& aſue extremis demum& maximè dubiis arduisq; rebus impendenda Regi J majeſtatis præſentia. Vitri fortu naturam habet, quod, dum maximè a ſplendoris diſtundit radios, frangi- iſbu tur. „ö.. gweakleit lagn deri prabenag 1 , Sosprarnanaen, db de egnantesarmormina lplendore gut 4 ontemptum, padhul ncurnnt. ſeummgi taxat hudenn 1. 8—— —— —————— LILIETUM. 153 aut. Convenit Regnantibus armo- rum directio, ab eorumque uſſibus executionis ordo dependet. Per- tinet ad Principem ranquam adsta- tus caput, cunctorum quægerun- tur, exactam habere noritiam. Ptæ- a liorum, magnarumque aliarum re- d rum imperia ipſius arbitrio com̃it- d runturs Execurio corum ordini de- ſinarur, quibus gloria obſequii re- cta eſt. Hoc ipſum natura docert, in hominis capite prudentiam, in aiis inferioris gradus membris exe- cutionem collocans. Patris Patriæ corulcas elogiis, ur ergo propriæ ſa- lutis, in oommodum univerſorum, curam habeas, nec facilè inpoſterũ periculis, niſt tumma rerum nutet, E urgeatque extrema neceſſitas, ob- sdemuntnaunedtbi jeckum te patiaris, obnixè omnes rebu inzetcaRtge rogant, quorum intereſt diu ſalvum bpre enna ſir fonun tevidere, ut diu florentem videant luder qucdämm mime Rempublicam; Sditundtnlios, tr à ducibus Hebræorum remonſtra- ur. ne quod Davidi tum, 184 LILIETUM tum, tua morte lux& ſplendor Gal. lici Imperii extinguatur. iu Pauca de Miniſtrorum officio, püid pauca de cauſis illorum internus di- ioee cendi hic occaſio eſt. Prius brevi. anni propria ſui Principis commouis poitha- uta bere, quamvii male erga illum afftctus ui eſſe wiaeatur; tolerandæ ipſi ſunt tem. i poris viciſſitudines, voluntatisq Im- tenti perantium inconſtantis. Xecordetur, i fterendum eſſe ipſi Principis ingeni-. — um, Regumq́; clementiam, nonia khou iplorum modò, fed etiam illorum lnce qui parent, in geniis ſitam eſſe, oble. N quioq́; mitigari imperia, Tacit. hiſ„öjpuu 4. Curt. lib. 8. Dicere Cyrus lolebat; iſasb Miniſtris non libenter utar, quos ſasi ſciam neceſſitate miniſtrare, quos di autem — 4— V eu v 38 linmn 1 9 uannt ſamneſ iin me Tährunn. 1 lus Mecil, imi, ait 5 85 kt, deftkl-latng ſui krinyi amai namvir mal tpailag katur, tulauui ſagin diſteadin, Gulnun ium inuunſtunu len zumelleipllnneyöer egumq cenenam 4 mmodo, Kleramikan rent idgerülumelhod mitigan innz an ,9,8. Drr(frltte rsnonlbenxutar, quch ecelltatewültate, glo tel —— ——— LILIETuM 185 autem norim benevolentia amiciti- aq; mea, quod opus eſt capeſſere, hi mihi videntur, etiamſi peccarint, facilius ferendi, quam ii, qui me ex- oſi, omnia cumulatiſſimè neceſſita- tepræſtant, Nenoyhon. in Cyr. inſtr. 1b. 3. Quicunq́; inſervire Principi decreverit, ſola ſibi reſervatà patien- tia, omni quieti libertatiq; renunci- et fides in corde ipſius& animo re- luceat; promptitudo in manibus compareat, prudentia in reſolutio- ne, eruditio in ſermone, comitas in diſſimulatione, gravitas in veritate, experientia tam in inchoandis, quã continuandis perficiendisque ne- gotiis. Ante omnia opus ipſi eſt tecta apud omnes exiſtimatione, qua ſincerus, fidelis& ferax judice- tur; Nunquam propriâ in damnũ alicujus utatur authoritate; econtra omnes beneficio ſibi devinciat. Ob- lervans ſit legis Dei, quoniam non eſt inopia timentibus Deum Pſalm. 33. Bene- ——ÿy —y— — 8,6 LILIETVM 33. Lenoofenriam principis capta re qui vult, ipſius ſe melmationib accommodet, Cliti atq; Callisthe. nis recordetur, quorum gravnas& pyl prompta libertas inviſa erat Regi, 3 Curt. lib 8. Sollieitum ſe exhibe- at augendæ Prineipis auroritatis pro- movendique publiciboni. Nonpo teſt grandeſcere Imperium, cujus ſh res agunt miniſtri, ſtudioſtores pri. vati, quam pubhci commodi. Sed ſſuu viciſſim quoque vrincipem agere ſm oportet rem miniſtrorum fidelium, liq ut animum liberum à curis habeant: in brr quem non habebunt, quibus mon. it,i ſtrum paupertatis verſatur ob ocu- iſmni los. Magno ſuos præmio remune- ſuu rati ſunt veteres. De Macedonibus⸗ ipum vide lIuſtin. lib. XII. c. 4. G& adde iind Freinſhem. ad Curt. lib. X. c. 1.§ 43. ſttga De Turcis Leunclav. lib. 3. Biſtor. p Muſuimann. prudenter Bhilppus d I. Hiſpaniarum Rex, Gomeſi, cura, el inquit, meum negotium, ægo viruſſim hän tuumnmsn ——— LILIETuM 27 nam curabo. Cum idem poſtea magnas reliquiſſe divitias diceretur-⸗ credebam, dixit Rex mirantibus, plura iplum à me aecepiſſe, Paſlori- us, in Miniſtro Stat. pag. 75. Se ip- ſumnoverit, puterque prudentes, non eos, qui majora luſcipiunt quã luſtinere pofſunt, ſed eos, qui& me- ernnit un diocria deliderant, quæ aggrediun- Kmäär ma tur perlicere poflunt. In exteris re- anaſct gionibus memorabilia obiervet, 4 Knae namae quæ olim& patriæ utfui eſſe poſſint, errem iitnmtbän, am belli quain pacis tempore; ex- an ploret Principis apud quem degit ra lcere mhetm 1 mam derwmächid ntebunr,ance. Rtarum, in quibus vires illius conſi- engeras ſrkngt ſtät, quanti proventus exiſtant, item Ilaggoltasmemmme tertiliratem& ſterilitatem ſoli; po- enrſctereseſärahnig, pulorum difcernat mores, an belli- Win.Nle4694 coſi, imbelles, otioſi; an bene, an ſen aCnseeſe malè erga Principem affecti, an con- Tures Lankaiyn. cordes, vel dilcordes, anuni, vel nan. nuta lps Pluribus religionibus addicti. Sicuti ſeꝛnanumadunxht turpe eſſet Medico ægrotantium curandorum temperamenta igno- Trare; 188 LILIETUM rare; ita quoque aulæ miniſtrum dedeceret, ca neſcire, quæ ad Sta ius, cui curando præ eſt, cogniti nein ſpectant. In orando inlolen- tiam fugiat. Non tanquam con- ſpirationis reus extinctus eſt Calli- i ſthenes, ſed quod veritatem aperu- pute iſſet arrogantius; Sic Curt. lib. 8. uoy initi in caput Regis conſilii innoxius, téed haudquaquam auleæ& aſſentantium a accommodatus imperio. Sanè Cice. ne ro, qui, ſi quisalius, quid inter lo- quentiam, multiloquentiam; vani- loquentiam& eloquentiam intereſ- ſe facundiſſimus ſciebat, 2qaum eſſe ſiti homini d⸗ Felicitate, poteſtate Deorum, non arroganter, temerè& invere- d..„„ te cundè multa, ſed timidè& paucadi* iſtat, nec ſiniſtre vel impatienter te- in rat, ſi ingrata ſua eſſe noverit ſervi- i A —— 5= ——— Santlus; zau, 49us Rei rnQt 8* uagaum uung na Aunut imenu lie üiquialis, guüa. i, wulnlogeena. am R elogqentmni ſlimos leetn i feütitue unfuhne, Punter, tmerlin. aulta, lelinileu 4 dlege Unli xewan, am adurar icpücho. 3 adalumgenngle egu —— eritus. Kam'memoken. vGaitem mymennite rraralus cdeofett it — 1— LILIE TuM 189 tia. Nulla ſi affulgeat ſpes gratiæ Ua*.. er ad portum tranquillum privatæ do- mus ſe recipiat, generoſoque animo præſtoletur, donec turbo irati prin- cipis tranſeat; fieri quippe poteſt, ut extincto indignationis calore, ad ſedatiorem mentem redactus prin- ceps nova gratia odium antiquum compenſet. Nam& Domitiani natura præceps in iram, moderatio-⸗ ne tamen prudentiaque Agricolæ leniebatur, Tacit. in Agric. Ingru- ente tempeſtate cognoſcitur nautæ induſtria, ſic in magnis negotiis Miniſtri alicujus dexteritas& pru- dentia. Tunc maximè erga Prin- cipem teſtetur affectum Miniſter, cum maximè à ſe illum videt alie- natum, quod exemplum docet Ger manici, qui licet flectere non poſſet furenrem Tiberii animum, nihilo- minus fideliter& animosè ſemper ſuo functus eſt officio. Compen- dioſiſſima ad Principis gratiam au- cupandã 190 LILIETUM cupandam via eſt, morum ſeuvera ſi ſeu ficta ſimilitudo: quia ſapientes ip principibus ii maximè habentur, qui ingenio ipforum ſuis moribus l accedunt. Dn. Forſtner. in Contin. veps uſene Ncop ant Kgi. Wer, lorwinnäu Snosadeogl gmige b diyitos kcelete in rur. Nnols axe s probat Lüitdi enocinanturclu, 1 1 77. K prodgendmun duntq; Detroni, egmntaromadiienäi Hmagiitti; audganm 1 mt Kauiohiis,(urttb. deute quimyuin,, mer imyuguuini h he aſtonum, ünife 1 dusq aſecaunan quund LIELIETUM 191 primis inclinationibus juventæ eo- rum, exercitiisq́;& voluptatibus ſe- ſe accommodant, opibusque illo- rum augendis, aut denique proferẽ- dis Regni finibus operam ſuam pro- bant. Ad exprimendam penitius hujus rei veritatem, conſulatur Vit- tor. Siri in Mercur. Tom. 3. lib. I. p. 185. ad fin.& pag. 208. in prin. ubi his verbis doctrinæ effectus deſcri- bitur: Onde ſi viade eſpoſto dentro bre- viperiodi piu nel ſupremo grado del ſuo genio, e del KReguo. Reſtat ut poſterius quoque expe- diatur. Optimè de Principibus meriti peſſimam plerunque repor- tant gratiam. Sunt ſane iſtius clas- ſis non pauci; ſunt qui vel Augiæ ſtabulum Principis fuo bono per- purgare haud quicquam vereantur, qui tamen quarta nati& noti Luna equum Sejanum domialunt, nec lbore iſthocce ſuo Atlantico vix minimam aucupantur gratiam, po- SllS —ÿyy——ſſſſͤſͤſͤſͤſͤſſſn— LILIETuM tius redduntur odioſi, vel exoſi. Veſtigium aſtralis infortunii apud Virgilium eſt, Georg. I. pſa dies alio. i dedit ordine Lunz Felices operum, uli Quid autem hoc eſt? niſi ex varia Lunæ variantis poteſtate, variasin ihi elementis fieri, acientiri permuta- tiones:& ne àpoteſtate Lunæ hu. manas perrurbationes exemptas putares, addit: auae fuge: Pallidus Orcus, du, Eumenidesa ſate, tum Da n, terra ncfando i C oeum;.„ lapetumx;, creat vumc,. Jphoea,“ Et conjuratos cælum reſtindene ratres. Quinta Luna tales in hominum generationes immittuntur qualita- 5 tes, quæ ad luperbiam illos, ad Deo- un rum contemprum, ad impietatem inclinent, Odtav. Brancifortius, At- Auimor. Perturbat. part. I. Sect. 6. p. 20. Caulami itaq́; primam in tarwn 1V sberi, aceitiſen. Kneapotekt lan perrurbationcz eage addi: fuge; Raluan. menidka; ſia, aan terrancmnh amp, lenjnn, vam Tyhhah tconjaranakelmnutn fnuunas V ata Lunanbsi homin diones immirmntur qake radlupetmilyälhey datemptun, inlieutn at, Oden ufiris,t k. Nernurlus,on d69 auſam iag nramit LILIET UM 195 ſive in nuncia fati ſydera, ſiveſortẽ denique& fortunam referunt, eam que ſapienter, ut omnia, Tacitus ex- primit lib. 4. Aunal. cap. 10. Cum enim præmiſiſſet de optimis quibus que viris indigniſſimè à Tiberio tra- Ctatis, venit etiam ad M. Lepidum ui, etſi vir gravis ac ſapiens, æqua- bili tamen autoritate& gratia apud Tiberium viguit: Ex quo colligit Tacitus, fato& ſorte naſcendi, urt cætera, ita& Principum inelinatio- nem in hos, offenſionem in illos es⸗ ſe. Erſane injurias præter meritũ imoò contra meritum non rarò ſole- re à Magnatibus fortunæ luſu infer- ri. Sic Anicius Manlius Torqua- tus Severinus Boëtius;& ante Boe- tium hæc prudens Stoicus Epiſt, Ior omnia mihi crede, etiam felicibus dubia ſant. Nibil ſibi quisquam de futuro debet promittere: id quoq́;, quod tene- tur, per manus exit,& ipſam quam pre mimus horam, caſus incidit. Scythæ Barbari LILIE rum Farbari Alexandrum M. qui quoq́ ſe poſſe vinci à Dario victo diſcere victor potuit, admonebant; Fortun preſſj s manibus teneret, eſſe lubricam nec in vitã teneri poſſes mox ſubdidére ine pedibus Fortunam eſſe, ut quæ ma- ſ nus tantum& pinnas habeat.ʒ Altera cauſa in ipſis eſt Magnati. bus, explicata à Plimo in Paneg. ſuo his verbis: In Principe rarò ac propt min inſolitum oſt, ut ſe putetobligatum aut Ni putet, amet. Mamdlthisparpamt wur verum, quodi in univerlum Seneca Wn epiſt. 19. in fine ait: Quidam, qubõ n plus debent, magis oderunt: Leve 4s alienum Aelituern facit, grawe inimi. cum. Beneficia quippe, innuente u Tacito, lib. 4. Annal. cap. 18. eousq; læta ſunt, dum videntur exſolvi poſ- ſe: ubi multum antevenere, pro gratia odium redditur. Tertiam cauſam, i pſis bene me⸗ 8 ritis, eepet non immerito rribuume LILIETUM. 195 g 3 vita ſcribit: Sui cuig, mores fingun: ia feortunam. Tum ergo 1uâ culpa ah malam gratiam benemeriti repor- n tant, cum nimis inſolenter ſua me- r rita jactant,& quaſi exprobrando umg an commemorant, immemores ſalu- ina da perrimi illius præcepti apud Dionẽ racauſa in. p Pti ap 4... uha niplbehlege Caſſ. lib. 49. ab Agrippaâ ſuſpeditati: dimablnwk w Auorumn meminiſſe oportere virum in- 1hnhe me olumem in aula verſaturum: unius, meſ,u(ruruuln aa at diftculratem rerum ipſe amoliretur runat. Nandeêieeeh alterius, ut gloriam rei bene geſtæ Prin- „uodnunerunie pi relinqueret. Id quod veteres d.in fneait: Luuu Germani ad unguem obſervarunrt, dant magsatmmnt,es quibus fortia ſua facta gloriæ Princi- nnan fat gamzm. pisaſſignare præcipuum ſacramen- denciccaquge,mie tum habebatur, Tac de eorum morib, i,1”,4 Audg Kels 1n. 14.. dnn umſtknarerſa. Quarta denique cauſa Collegarũ bi mutm arerxe, t cſt, quibus aliena virtus ac dignitas aun wadm. fudes in oculis eſt, ideoque obtre- ran cuum öenene. ctando calumniandoque eam de- eyern mnendrbt ſtruere,& ex aliorum ruinis ſuam ar Canxel Nan ſli ædificare domum conantur. Ari- Fir ſtidem —— — — — — — — — — — — —. — —— — — dis:! z9s LIIEIETVM ſticem cùm Athenienſes Oſtrac mo civitate pellerent, inventus et ex infima plebe quidam, quiadip- ſum teſtam adferret, qua exilii ſut fragia ferebantur, ab eòque peteret, ut nomen ipſe ſuum(hominem nim de facie non noverat) inſcribe ret. Quem cum Ariſtides ipſei terrogaret, an Ariſtidem noſſet, cur qys- que eum condemnandum duceret, ir/1 à quo damni nihil unquam acce- ſn piſſet: Senoſſe quidem negavit: ſed proptercai condemnare ve reſpondit, quia intelligeret eumſ nomẽ juſti meruiſſe. Sic Valentinus Imperator Aetium præſtantiſſimũ ſſ ducem, cuſus operâ ingentes Attilæ fun copias in campis Catalaunicis pro- ſſua Hlau omnium rerum geſtarum gloriam ſi ſuà laude præriperet, teſte Marcel- n lino& Procopio in Vandal. Nonine 8 en. LILI ETUM 19 dateale ee Ci concinnè aptari dictis poteſt, quod delleen de.. ma ſſcene eeh ſcribit Dn. Joh. Andr. Boſius, in Dedeguten, ag. Aäen ig. diſſert. de Agric.§. 12. pag. 12. Sum- indeng deaeiſte wo ſibi Principum Miiniſtri caveant den ſ eigefat. b ſtadio, ne quid petenti Principi, mal⸗ Lache dnäunaag preſertim, cogantur denegare. Vix M nondmerſüt b enim quisquam id ſine damno ſuo; certè de can ättsgit, vemoſiue periculo fecit. Recuſationem wan artenuien enmecontemptum interpretantursbunc .... ncogcemmintle autem ægerrime ferunt, quamlibet boni d Gamni rii ca e. Principes; mali, quoniam neminem in- t: Kenole guütenag beaientem ferre oſſunt, plerung mor- deptetes condeme 1e aut exilio ulciſcuntur. Præterea qui adit quunellxeretuin akſideriis Principu refragatur ea velut elünenulke Sic ſott vwinſtitiæ aut imprudentiæ arguit, quo derun heim atetpi eriter eos offendi neceſſe eſt. Nolunt hen crchen deenstke enen, videri quic quam injuſie aut im- ius i cmns(aunöh udenter egiſſe. Quare prudens Mi- ar mrnani niſter, ſiquid poſſidet, aut in ſê depre- nnistipctanlim o5 lenait, quoa Principi petenti concedere eüredosſtuttn BGherget polit, aut nequeat, aiſimulabit„huan- mium tempimm gutn en, poteſt, aut deprimet, jubentig; in- nd enzen kſt tuta aut inhoneſta perſuadebit exequen oK lrocopon ſall- maniſe Imparem ſe. Vel ſi id nou ο ſFit, —ne a 1 matu- — 198 LIIIETUIM maturè aliꝰ coucedet, ac ſecuritati ſuæ tantisper conſulet, dum aut aliorumi terceſſione, aut tractu tẽporis& abſe tia, oſfendétis Principis ira deferbuer Cum de oblſequio mandatis d bito incidenter ſit facta mentio, p ca quædam hanc rem fuſius exp cantia adjici poterunt. Sötricta illorum obſervantiam inculcat Aul. Gellius Noct. Attic. lib. 9. agp. 13. G ſa Liv. lib. hiſt. 8. Quos ſequitur Phi. 6 lipp. Marnix. RXæſol. polit. ſect. 2 reſol r 8. Unum rem hanc totam confit mare exemplum poteſt, ab lia lib. 6. exhibitum, ubi legatiab At nienſibo in Arcadiam miſſi ac re timè geſta domum reverſi ideò pitali affecti ſunt lupplicio, quodalia 7 2 via, quam in mandatis præſcriptum ij habuiſſent, redire auſi fuerint. Cau. ſam rei Tacitus aperit, lib. hiſt. x. ibi: i Mali qui uſſa auci interpretari, quàm exequi malint. Sententiæ tenax Co- mes Dux Olivarius, ægre tulitſ m Marchionis — —————— LILIETUM 199 Mnug Marchionis di Povar Exercitus Hi- Ann. ipanici ad Colibram Ducis reſpon- ieh. ſum, quo ſignificaverat, mandati re. Khe 4 in gii oblervantia extinctum iri exerci- naten tum; ideoque reſcribi in hæc verba b der pſi curavit: Los Vaſallospueden pro- Qedam— du dhſ Wotedägag poner qifficultades, pero replicados los enu a Ordines, non han da replicar, pues va- San 11 1 3 4. ⸗ Ae ndmn d jan, aunu u 72 pierdan, Victor. Siti. Nean Tom. 2. lib. 2. Diſtinctione dubium f dunh lolvit Girol. Frachetta, iu Seminar. dpp. Mana.Nau Srat.& Belli, aiſcurs. 36. Aut ſubita⸗ Ulnan untarmi neum, inquit, eſt Principis manda- naneerenginaie tum, vel maturâ deliberatione per- setmn tzae penſum: Si lubitaneum, aut dilati- nenlde attaae onem admitret, aut non, ſi admit- uns gein mana tat, lentis pafſibus progredi debet pialiefeci micgpi mandatarius,& mandata expectare mn, qumimaämin uberiora. Si res dilationem non daballentzebeaebe admittat, ac certum executio por- an laseenth tendar periculum, illam exequi ul miuſtwinnstaig haud debet Miniſter, ieeus ſi evi- Rastennea dés ab exceutione ſperetur utilitas- umaint Hercadl 9— ell Sivcro mandatum pleniori conſilio v nes Du on 1 2 aitcuſſũ 15 esdlere! anb non 200 LILIE TUM discuſſum eſt, ſive res dilationes ad- mittat, ſive non, exequi illam debet Miniſter, niſi evidentiſſima exinde Mib ſecutura eſſet pernicies. ianver Pag. 476. Dum Victor Montal uyſſe,7 banumaà Regeabſens ingreditur Cardi- Sih llo nalis, male voli ipſum coram Rege pro- A luim ſcindunt. Nam abſentia nunquam ayuupte non damnoſa viſa administratoribus uhterill Reibubl.& aulicos favores poſſidenti- Huiſuu bus,& facileè tricæ in eorum detrimen- luu e tum fabricantur, afæminispræſertim, a quarum cupido ſenſui non rationi adha- tum int 2 ret. Hercules, etſi Jovis filius, in- otumvi ter Deos non niſi poſt Hydram do- fferio, miram relatus eſt; Ita pro Regni vmvi⸗ oraculo habitus non eſt, Villa regius Ma, in⸗ tradẽte Paſtorio, in ſuo Miniſtrosta- un, xus. 2. quã monſtrum Calumniæ ſin, ſuperaſſet. Verum ut idem Her- bnher cules maledicta adeò levipendit, ut ujße, & ſacrificium inſtituerit, ubi non ali⸗ au ter quam per cõvicia adorari voluit i„ Ita Villa-Regius irriſit calumnias,&o 44 amicis b LILIETUM. 201 1 amicis dicere ſolitus eſt, iſtud genus de dæmonis non niſi comtemptu ex- etpenien dr pelli Debilis animi, aut pudoris in- 3 brii eſt moveri injurié, qua ſcias tanz ue nanohe multominurecdun zueroüſimeaag 3 kcires iſta lolo mentitionis objectu . Aw A 3 poteſt. Inimicis gravius accidit, nnuſ rſte an contemptu proſterni quam contẽ- loaunfa— tione ſpreviſſe viciſſe eſt. Vide faule miaai maade 35 4 5 ,ſ Aeace 5,2 ehes. nicamn,ſemuyihe uluean dehenn aen en. ccein in aulis poteſt rhe u 1 b Multum interim in aulis poteſt zetlſci detractorum vis, teſtante Joh. Jaco- asnangili polito bo Chifflerio, in Vindic. 7. ubi ſic rcenuch lunſen intt: Quam vis aſſentandi libidine ve⸗ lobꝛdüus ranthälnhu riras politica infrinęi ſoleat, ita kamen rltotoniullun cmparatum eſſe videmus, ut non tau- de. quä watun Cgie am Principes spſi ſiementorum porten- allet. Vamuitmer isaures præbeant, ſed etiam Reipubli- naledſchatteniendh u ½ adminiſtri mox aliquid affingant näciuminkanüdnd- ſuo ſit, ut paulatim veri inquiſitione, ram pet chenchdſtu que hmini propria oſt, valere juſſa, ni- Negusinicdumit mia eharitate& caterorum odio, elſi fabulæ — — — 20b LILIETUM fabulæ& immania, credantur. Niten- dum ergo ſolis candidæ veritatis w ribus, Ipretà adverſariorum dicac tate, nec fortis generoſique anim eſt maleferiatorum cuniculos refor, ſde midare. Cùm veritas ipſa adverlus ulji- calumniantium audaciã, tectalatis ſtcenn arque munita ſit; necaliter atq; in- ſauter genuæ pulchritudinis virgo menti- ſn cu ras modo Francico muſcas aſperne- ſioòI tur, Id. in præf. Lumin. novor. genealog. May p. 57. Parũ itaq; moratus calumnias ft) X⁸ prudens Regni Miniſter„ eas bene factis potius quàm verborum unden certamine refellit. Contumeliâ ut s l virtutis injurià affici ſe paſſus, ut con iquæi icientiæ hilaritate ſe folaretur, re- mninac pusq́; omnibus, ſecundis, adverſ æquis, iniquis majorẽ ſe oſtendere Magni homines ſcribentiũ pe W nis ab invidiæ nubibo ad æternitatis a iitan ſudum feruntur,& quantum ad po- ſanibu ſteros nihil amplius Achilles fecit, panit quam placuit benevolentiæ Home- ſtduli Lim Ferdasfan 1 unita ſi, decalh volchriuämmm. lo Prancico nllain „ 1 Lunin unna arüitaqß moraxuehan — —— — 8 Kegni liite aut .. 1 ctspotius ouam ſaim meretellit.(on ebiarnate lelolaen, omnibas ſecunch ad iniqus morikolenu gni hombss crbenäüher Drichxncbheeinu terunta Aoumrumnalſo nihil ampib Kcilei duacui demimife — LILIE TUM 203 ri Zuph. p. 207. Durandum aliquid ad vrtutis faſtum nitentibus, lan⸗ guet, niſi exerceatur virtus, laceſſita creſcn. Ignis, quo plus agitatur, plus lerpit Videmus ſilveſtres feras cum landiuw autaa iritantur, indomitas fieri, cùm ve- dteti a rô quieſcunt, manſuelcere, Quis ſufficienter narrabit, ad quantũ per- fectionis culmen erexerit Jobum tentatio? Laurent. Iuſtinian de Caſto Connub- cap 6. Muliebre eſt turere in iraadverſo velleviter offenſores. Fe- rarum verò nec generoſarum quidẽ premordere imò nec remordere iu projectas. Elephantes leonesq́; tr an- nheräacRciſcpalizaph ſtiæ pertinacia in ultione eſt. Nõ de- cet Regẽ ſæva, nec in exorabilis ira. leunt, quæ impulerũt. Ignobilis be- Nõ multũ n. ſupra eũ eminet, qui ſe raſcendo&ulciſcendo exæquat. At ſi dat vitam, ſi dat dignitatem pe- riclitantibus,& ob injuriam ſibi illa- tam amittere merentibus, facit quod nulli niſi rerum potienti licer, 1 4 ER. P. 204 LILIETUM R. P. Didac. Celada in Rutham, c. 2.7.8 9.§. 129. p. 241. Ablentizoc caſione utuntur detractores, rani ſimiles, quæ in abſentia coaxant& clamant; qui, quod Cæditio Cato exprobrat, truſto panis conduci eadi poſſunt, ut taceant velloquantur, ſinl ted quãdo homo venit in præſentia filent: ſic detractor in abſentia lo- quitur, ſed ſi hominem præſentem ii viderit, nihil dicit. ſtituere Danielem ſuper omne re- ep in) gnum: unde Principes& Satrapæ ſ quærebant occaſionem, ur inveni- rent Danieli ex latere Regis, ideſt, 1 docente 0 Omo yenn an ledetradot vi vledüdoninenéatn „vühllcicn.(am opera Put hega. aroriae dergradin tempore tudedamde grnnesg pargedandn ugrrsdacemſegum iacondiumn dicaennda tradebatcumſcnor, t adultrüenüezänhhe. . Conſtacberynigecn. e Daniclcalyr onnete nieedian Hant occaloren, Wtimnhi. niellexläenegio lt, doahte — — — — öö—. LILIETUM 205 docente Cornelio à Lapide in Com- mentat. ad cap. 6. verſ. 4. Dan. ex in- ſidiis illum aggrediendi proſternen- diq;. Idem expertus eſt David, cui Rex: non inveni in te quicquam mali, ex die qna veniſti adme, usq́; in diem hanc, ſed Satrapis non pla- ccs, I. Reg. cap. 26. ver/. G. In utroq́; comparet, quam in aulis regner amulatio, præſertim in eos quos præ cæteris Princeps evehit. Quæ vir- nute præiertim patientia ſuperan- da eſt. Sapientes ſunt qui præſtant lluds. Hieronymi ad Heliodorum Nepotianus ait, primam curam habu- ih ut humilitate ſuperaret in vidiam, in ter coæquales primusin opere, éxttemns inordine. Aulicus ille rogatus, quo- modo in aula conſenuiſſet: omnib9, ait, cedendo,& injurias qnaslibet tole- nndo, imoò gratias injuriantibus agen- . Quocirca ſapiens ille dicebat accedendum eſſe ad Reges& Prin- cipes, ſicut accedimus adignem, 3 moderaté äöͤͤͤͤ v²“²“ — 3 1 8 1 2 P 4— 16. LILIET UM moderatè nimirum: Si enim propi. us ad ignem accedas, ab eo adureris ſi remotius conſiſtas, non calefies., ul Hac de cauſaPtolemæus Mathema. ſck ticorũ Princeps, invitatus à Rege ad prandium, exculavit ſe, dicens: Re. fun gibus contingit fere quoa conſiderantia ſce bus picturas, quæ cum videntur eming placent, propinquè verò, non dulceſcunt. uui Ita refertur in ejus vitàã, quæ habe. ſll tur initio Almageſti. Dicit Æneas plii- Sylvius, poſtea Pius a. Pont. Max. in Tract. de, Miſeriis Curialium, pag.8 Paulchrum videtur apud Principemeſe potentem, tutorem vocari Regis pre. cipere altis, bellum indicere, pacem com⸗ Pouer 2,poſſe obeſſec prodeſſe quamplu. ribus. Sed multi decepti ſunt, dum voſſe 6 Ju⸗ Reges plurimu quaſtverut. Apud Tiberium tam potens Sejanus tuit, ut Imperatore apud Capreas cum ſrede R ege Chaldeo ſedente, ſolus hic Im, perium adminiſtraret, ſecundumq́; iſuii illum, totius orbis caput venerare- tur. ulabmjenaulais — rtudga vexculaſtſe dan Nä. b an fert auud quuai aſen, u, que cum uiaum ahizusuenmman r duäuhd wdäte. à Amagelt d ds tur inſidiæ, perſtrepunt undiq; dela- doleahun at 1 eMileri bmaümag. dis, bell lun uün ung⸗ deman zeſeabeſſc'muſtfung. ddmul a dun u geslarimi uftwii iy a um tam um tesseinliht, 8— 85—— 3“ 4— ———— LILIETUM 205 tur. Et quippe ſiante ipſum oppreſſa Cæſaris ſenectus fuiſſet, hunc unum populus Auguſtum vocaſſet. Sed nulla eſt apud Principes diuturna poteſtas; nulliusq; ſtatus infirmior, nullius incertior, quã ejus qui apud Principem videtur eſſe potentior. Sunt æmuli multi; ſimultates, odia. Omnis potentia magnæ invidiæ lub jecta eſt. Incidũt ſuſpiciones, paran- tores. Atq; ut oculus parvã feſtucâ turbatur; Sic Principũ gratia offen- n ritknn gunm aunculâ vel minima cadit. Interdũ , Kutchem uaaidage. criã nutlo crimine perditur. rantam apud Principes ſubdola lingua po- teſt. Apud Adrianũ Imperatorem delatorum voces adeò valuerunt ut amicos, quos ad ſumũ provexerat, oſt hoſtiũ loco habuerit.Sed adse⸗ derxtote aai(arson enü ũ redeo. Viſne ſalutari ſicut Seja- Dhaldeo ſcdcx- wtdelp adminitran, mim nus& tam eſſe potens ut ille fuit? At hic unicà Principis epiſtolà captus, totius ardoczſeri. per urbem unco ductus ad ſpe- ctacu- 203 LILIBTVM ctaculum,& in Tibridis ripà trun- y eatus: Omnesque ipſius ſtatuæ ex iph Capitolio dejectæ ſunt. Perlege pom facras literas. Quot Saul! quot ra David? Quot Salomon ex his, qui ſue apud ſe potentes erant, occidijuſſe. runt? Clitum ſuæ nutricis flium, ut quia Philippi Patris laudes compa- rare voluiſlet, Alexander Macedo ſua manu interemit. pauci ſunt, qui apud Reges perpetuo ſint po- tentes. Sæpe qui heri placuit, hodie diſplicet. Nullum eſt in atriis Prin- cipum majus ſtudium, quàmutali- iſi os de gradu pręcipitent,& ſe erigãt, i Potentiam quilibet appetit: nulla inter Curiales habitat fides: non fra- iſeri ter àtratre tutus invenitur, necpatri iſai filius tutus eſt, nec filius patremſer- i vat. quilibet ſibi ſtudet: omnes præ.· i ferri volunt omnes mandare. Si quis potens eſt, mille circa ſe oculos ſſun, habet,& totidem linguas ad ruinam ſam, ejus adſpirantes;& Beäns hine ahds 3 illinc 1 48 1 1 sdau A ua a Womegi ü 1 Rentescran rdi 8 b udum bue uuna due ippi banis butda uller, Aleacaade Amletemit. mMal, d Keges perpeno l. xpe qubenyen w t. Nullumetuman. waſosſtucimm qonu. ndupreciien äkea: däm qulbder ppeu Ra lürialesbadiitesnnt ratte rutsicftrüurehn. durus eit dtctücaneot vilidet ibibitromne volunt: ompsundn. A LILIETUM. 209 illinc premit. Nimium multos ti- mere habet, qui multum poteſt:& illum omnes oppugnant, qui Prin- cipi gratior exiſtimatur. Ruunt tur-. res, quæ juxta flumen ſitæ, perpetu- um in ſe aquæ curlum recipiunt. Quidtu facies, qui ex unius volun- tate dependes: in cujus amore nec ferro, nec plumbo, ſed cerà fixus te- neris: quam vel intrigidatus amor excutiet, vel iræ fervor eliquabit. Vide Cornel. Agreppam. in Trac. de Vanit. ſcient. cap. 68& 69. de Oecono- mia Regia ſive aulica.& de Nobilib. Aul. Etomnino Did. Savedram, in Tract. de Idea Princip. Chriſt. Sym b. 50 ubi& pericula recenſet aulicos cir- cumſtantia& modum ſe præſervan- di tradit. Hæc de fœminis refert Gramondus, lib. hiſt. 1. pag. 39. Odia Ancræum,& ex publica adminiſtra- otens eſtmletuktuadh one querelæ, color diſſidio: aæmulatio „Ltotidem oqpatru- dhyirnnss; Wutnd mter fæminas cauſa fuit. Apud Reęi- tram Regentem valebant gratia& fa- . Vole 8 LILIETVM vore fwminæ Principes, Guiſia& Con. i tia, privatimq; per totam ejus anni he. mem tranſigebantur noctes repetitu per Iſ Rata temporacænis, queis ſuccedebant ludi& honeſtæ omnes deliciæ quaum illl aula eit capax:iſplicuit Comitiſſe Sueſ- iſ ſionenſi,& Duciſſe Nivernæ non com. munitata ipſis velut per cõtemptu, vita ocietas: emulantur Regina gratiaã, ſiacj& Cötiæ indignãtur ex favore lico, quæ prævalebant, nihilſe natali inferiores aut fortuna, eoq; non ſpern das. Nihilin fæmina modicumi ſia= uritur, odio implacabilts eſt, contem amens ſit. Add. Thuan. lib. hiſtor. Pag. 479. Merodius, poſt facta Religionariis ſubmiſſionem, ſäaſul bellu in Rhatos transfertʒ Exprobn illi quòd non indicto prius bello, inj nulla lace ſſitus, Rhætos occuparit.! ximè intereſt Regnantium noy naturã regionũ, quibus inferre bellaall decreverunt. Plurimũ huc facit exxit i pertorũ informatio, ex quã de ſingusiſihi „“—————————y— 2 ͤ uned b LILIETUM 1 — m lis cõſtare poteſt exactius. Informã- uae tes longus rerum uius commendet. — Aansäendſ Multi quidem in longiquas excurre weße 41 faſe tunt provincias, ſed absq́; tructu re- hnn lunen kerſi funt. quòd curiofitas eorũ nõ Gdenn aiſe tipatafuerir judicio, ab his non, ſed 1 ſe nunam.ab illis quo ad caſum præſentem pe- lluvrunnäa tenda funt auxilia, qui tantum judi- mulemueuna cio aſſccuti lunt, quantum oculis vi- Etieinagnate derunt, quique ſecum duxiſſe loca htenalaaliſaaza videntur, quæ inter peregrinandum aaurmmazugn lſtrarunt. Invia loca cædi funeſtæ hllnfenaanatzaſnacauſam ſæpius præbuerunt, Ipeq́; o- aie nlachlteſaaggu mnis effugii adempta, magnà exer- „ſtt. Add-Thunlb 19 dtus clade effecerunt. Hadagaſtus g.479. Uentu ften allapſus Italiæ, quòd in loco nõ pe- launnit bniſtumn, Kn nitius explorato in hoſtẽ prorupiſ- un Khatunupnuyer ſet, tardè nimis agnito errore, dura mänmiuuihyiunkurn belli rudimenta expertus eſt. Habi- laeſſue laneamllr lät Rhæti in meridionali parte Hel entetelälcgeumwwikſferiæ inter Legarũ, Aduã, Comita- um Tirolenſem& Atheſim; divi- —— rätegioni qWwiderehel ole Dem duntur in tres populos fœderatos, reruntDenaibnee duntur intr dul. juf tedar quorũ primi Khæti dicuntur: alteri ä à domo — — oru. 212² LILIETUM à domo Dei; tertu à jurisdictione ſeu communitate nomen habent, ſm Gothofred. in Archontol. Coſin. p. 4. upy Dicit Gramondus, lib.&. hiſt. p. 387. ſhr Rhetis prima origo est ab Hetruſcus, i ſen quosà Gallu natali ſolo dejectos, memo- Iiſli rani poſitos Italiam inter& Germanii ſol montes occupaſſe, longè aute, quaàm Eu. u por ropa decederer victrici Koma: poitqux am örbis arbitria tenuit Roma,& Xhatos Vd tributarios habuit, douec inclinato tan- ia 4 dem in declive Imperio vindicaret ſein uhe ibertatem gens fiſa loco qui montibus it circum aſperi clauditur: Valtelini eo- 4 un dem cum Rhatus tempore in libertatem aſſerti, quaſi una eademque natio. Kd. tie ſectà Proteſtantium, Valtelini Ca- i tholici ſunt. Gallis antiqua fæderacum ii Rhætuis à Ludovici XII.temporibhus, uſ- nel que in ætatem noſtram penſioque ilis à iiſau Rege pendiſolita in annos ſingulos, f4b uG. ſtipulatione liberi per feuda ipſorum iſer Gallico militi tranſitus, legionli Rhæ- bou ticæ quæ ſex honunum millibus conſta- iu 6 ret 3 1 d em ai LILIETUM 213 m atgigne ver nobisſubminiſtrande, impenſis no- 6 auman dnt, Ffrüs, quoties rogarentur: ſed vana ſub- A... 7 Roé, znde bromiſſa fides. monäedäi momiſah Rhæriam occuparunt Hiſpani, 1 Ori n..—.— lune 3 4 kanee ne pateret Gallis per eam prbvinciã elj 3 ſtuazien,„Tranſitus ad invadendum Ducatũ Manammnh hengn Mediolanenſem. Sapiens nocitu- rnjaſeolnptan at ram potentiam vitat:& quemad- deret nimei modum Tacitus lib. i. hiſtor. cap. 12. ttrin tenutt ums gähen nu. 2. de Hieroſolymitanis ait; præ- ior dahnt, unninaen. vider ex diverſitate morum, crebra bel- teclnelmennnanitn K. Suſpectâ pace potius eſt bellum. em genzſſtimnumaza Cumez demum vera fit tranquilli- herualmdm n, tas, quam omnes approbant, ſinguli m khetu tenhnenien expetunt: Quâ iræ mutantur m a- quaſtunteulmenma.] micitias: odia coeunt in fœdera,& i Pratsſtanuun fumne. æqualitate inter cunctos ſervatàâ, a- ſant. Gallunnem micitià ad quosvis extensâ; hoſtes MaLudeviTllinpanae vel beneficiorum magnitudine, vel etutemnfhu nigull: injuriarum oblivione vertuntur in amicos. Duo Hiſpanis exprobran- a tur, primum, quòd non indicto bel- e lo, ſecundum, quòd non prius la- deni ſhti m ma nu runne Aen mn h ceffiti arma Rhatis intulerint. Ut 7 bel- — — —— — — — —— 1 donulritrunſiulg usſer einum 1 — Ax LIIIETUM bellũ ſuſcipiendum rectè& ex Gen tium ulu geratur, clarigatio, ſive de- nuntiatio requitirur, luaic. ap.. v. iſj 16. dicitur clarigo, quaſi clare agorẽ igi clare repeto, adeo ut ſine hac inca. hin ptivos tanquã latrones animadyerti Pnel liceat, Facius ax. 35. Quod Sabaudis ußeu Genevates objecerunt, poſtquam, a ſpii non prævia denuntiatione, admotis apy ·calis urbem invadere conati eſſent Petr. Matth. hiſtor üib. F. Metter Huff. Belg. lib. 24.& lib. 28. Hicm Euripidem Theſeus: wade, dic Cr onti: Theſeus abs te amanter repetita davera: hic primus ſermo: ſi nik cis, ut armatum me expedtet, hit dus. Neque tamen in conti poſt factam denuntiationem, ma progrediendum, ſed po quod temporis intervallum. Liy. lib. 1. Si non hiant quæ petuntul, Aiebus tribus& triginta peractis, UI. S* Grera n.. LILIET UM 2¹p u gerator, Aar elaßs him indititur. Ideoque improbatur dotequitinu 8 e Cyri factum a puda enoph. 2. Inſt. Cyr. tur arge une e qui Arminiæ Regi bellum ſimul in- epeto, a beon tulit& indixit. Florentini, teſte tenggälanane h. aſe M achiavello„in hiſtor. Florent. lib. z. Earuuar da Martinelli titulo celebrem habent vates he 5 1n campanam, quæ per integrum men- dodſecemn ſu ſem, prius quàm in hoſtem exerci- rrriadenunrnüasadi tus pergat, puliari ſolet. In Conſtit. a Priderico Barbaroſſæ de Anno 1187 urdeminadertcoas a hoc habetur: Daß der ſo abſagt/ —— ¹ Ollanth. likex eel delg u a4 Gihan nach gethaner Abſagung in den recis coentuten e gechſten Tagen und Nachten thaͤt⸗ ipidem Thetew uhh lich nicht angreiffen ſoll. Alius Theſtas autmanng Bey unſern Tagen iſt dieſe Ord⸗ ters bieimaemſaſe nung verblichen/ man ſendet itzo in aswmatummeesne Kriegen kaum die Abſagung vor „ Neque umennae der Ordnung hin/ wird bald da⸗ aladam deaunnat hin kommen/ daß man die Abſag⸗ aogrechenm uſti Brieff quff der Buͤchſen wird dod tempoti itnaln, überſchiſſen. Vid:& Froiſlard, e.ID.1 inanfanunht bict. 1b. I. cap. 35. Apud Angliæ po- haunabG ngentanſi pulos quoq; uiu receptas eſſe clari: 3 1 gatio- — 1— 8*— 8 5 4 —— 3———— 1—. 21s LIEIETUM gatianes, tradit Gramond. lib. 1uſf. pag.772. eirca medium: Imputa. aſu batur Bukingamo in Parlamento äp. inter alia; quòd non decretum eſſet api ſecius, Chron. pag. 487. Cur v ſ1pani non prius laceſſiti Rhaær occuparint, metus cauſa eſſe p quem ex bello à Gallis inferendo bi conceperant, qui incolas ibi, u ex ſequentibus patebit, ad rebe nem concitare videbantur. Ceſſa- re denunciarionis neceſſitatem alii dſuu arbitrantur, in bello defenſivo, cùm uſrui omnia jus defenſionis ſupplear. Ité iſué in perpetuis hoſtibus; iisque qui jus ſ hoc primi violarunt;& ſi periculum in moraà fuerit. Sic Pyrrhus apd krlu 4“— ö““——— „— 2 3“ 8 1———.———j LILIETHM 21„ un ⸗ m Spartanum bellũ absq; 3 d alegeste 4 9 1 lo adverſus ſeditioſos, qui belli jure edunnan fmm non gaudent, Iuſcepto. Irem poſt Tren un aa inducias: nam tale bellum, finitis ler jGaöcgredug. induciis continuari potius, quàm eras gentunig. inchoari dicitur. aum Adnas, Pag. 481. Poft occubatam Curiam ickargrcoron enlüe. Khatiæ metropolim exprabratur AMe- Chn ℳt. Cand.rodis, quod cinctis Legati Galliæ Regé von ptit Keetat dibusſcribam rapuerit, juoq; gentium eiinewettscaukeke vwiolaverit: factum excuſavit Mero- nedelosGalbs nkeeg. üus, quõd ad rebellionem incolas prori- acepenn duidens pwenrdusputdi, un. concitate ſibenar(q. enonciasiodserelirrn rantor,iebtetelfoch iajesdeterütygen. peruistoltc ügeg rimi riobnntlpevec arillert, Aclſho 1 ———— — taverit. Sanctam ex antiquitate conſtat fuiſſe Legati perſonam; hinc Tacitus lib. 3. Hiſtor. cap. 89. nu. 4. Vulneratur Prætor Arulenus Ruſticus auxit invidiam ſuper violatum legati prætoriio nomen, propria dignatio vi- ri. Palantur comites: occiditur proxi- mus lictor, dimevere turbam auſus:& ni dato à duce præſidio defenſi forent, b ſacruns an LIILIE TIM ſacrum etiam inter exteras genteslega. hiſt torum jus, ante ipſa patriæ mænia, civi. i lu rabies in exitium temeraſſet. lure iſa Civili hoſtibus deduntur, qui illo- mipi rum Legatos violarunt, I fin. ſ. de lien legat. Bellum acre moverunt con. tra Fidenates Romani, quòd eorum ii Legatos ex levi causà necaſſét. Diod. up, Sicul. biſt. lib. 12. Liv. lib. 12. Liv. ſib. ai 4. Arabibus exitio fuit, quòd He- Iin rodis Legatos occidiſſent. Egeſoppu ki. I. c.32. Quòd reali affectos in) Legatos Reip. Iſraeliricæ remiſ filii Amon, juſtè illis indictum bellum refertur 2. Sam. cap. 10. Quin tamen oſtendi qucant ſi exutalega torum functione, hoſtium aſumſe- up rint naturam, dubium non eſt. 5i juſtum fuiſſe arbitrati ſunt Athe enſes, occiſos fuiſſe Legatos Pelo- ponneſiacorum, quòd in perniciem ta, Reipubl. moliti tuerint quædam cũ ſdl, Perſis, Thucyd. lib. de bell. Pelop, Doeſme hac re mentionem facit Polyb. libi ia 15 — 1 unmn ErN LILIETUM 219 1.. un inttrexan lhn- bi: Sntepheh dennd, 15. num. 1. ibi: aute omnia comme- AMletyſa ha 3 hſe ameu Satos wiclan i„— t eti 8 lamn Adius libaverant, qui mos est etiam a- A' lumacre wyrn 1 nates Xomanägäütdn 1nis 4 bueraut„Seorum qui in concilio ſede- ReneeIa Lmhlih baut pedesfuerant oſculati; deinde. ubi ddesentot ai. Vebumo erexiſſent, quomodo ſe incuſa- Legrtesocciältn verant, quod pacem quæ erat Carthagi- 2.Qddrealetin i vienſibus cum Romanis ipſi principio sReip liagtte nſa violaſſent; non igitur negareſe, quin don, ſuellb ncne gnt eſſenr smnia pati, quæ Romani ntetenuramaund a vellent; orare tamen per communem oſtendiqremnlem. Wminum fortunam, ne quid in ſe au- afundione hotöm ald- ius Populus Rom. conſuleret, fururam auuran dcbännanek ſe ſenim Panorum imprudentiam beni- a kuille abtrubnrält gnitata& moderationis Romanorum occſds tläxml oſteris documentum. Vid. Girol. eſacorum qiênpenich Frachetta, in Tr. de seminar. Status obl woltitrniad i& Belli; diſc. 43. pag. 29. Illud mità ,Thachd thtl Mh ratione reputarũ, nontam 1 pectan- dũ eſſe, quid meritò pariendũ eſſet h Car- — — — jcaodenbaloh —— —„ 226 LILIETUM Carthaginienſibus quàm quid Ro manos tacere deberer. De Tar- 1i quiniorum Legatis hæclL.ivius, Dec. iiß 1. lib. 2. De Legatis paululum addubi. N tatum eit,& quamquam viſßi ſant com- ſli miſiſſé, ut hoſtium loco eſſent, jus tamen 1 ſ gentium valuit. Expendat accurati- ua or, utiliusne Reipublicæ fuerit, Le. gatos dimitti, an funeſtum toto or. ui be incendium excitare:; aut hone- Äni- ſtius Achillæ, Tolumni, Arioviſti uſc qui ex omni ferè hominum me- h moriâ ſoli Legaros interfeciſſe re. inu cenſentur) exemplum ulurpare, iſsc quaàm id quicquid crat, contra eos ſiſi odii, remittere: atque vindicta po- ißal tiorem ducere Reipubl. tranquilli- apn tatem? b 1 Pag. 487. Mittitur Leonius Bru- ¹ lartus ad Helvetios adhortaturus, uiDe fædus à multorum annorum ſerie cum 17 Gallu continuatum conſlanter ferua Athan rent, ac Khætos vicinos ab aliorum op- qi prelſ one vindicatent. E tredecim raᷣh Hles+ UUE nieniduge ten deden. dun legaöbarlif — Delegutu juuln 3 uamqunmam * 4* naad.— m valuit khat luneKeputeatnf ten:. dimau tunehmagt. 3 dom ai Hel LIELIETuM 221 vetiorum pagis, quidam Pomi- d e. ficiis, quidam Calvini dogmatibus diul 4 addicti lunt, hi ultra fœdus, generale Gallorum, illi Hiſpanorum militant ſtipendiis, ac pro libertate commu- ni, propria exteris pretio divendunt corpora, cujus admodum tenaces ſunt, ut ſi minimum aliquis pullave- rittugurium, crabronum inſtar, o- dencium excizt a mnium irruentem in ie ſentiat mo- Achall„Tbnas h lem. Vix enim offendi poteſt mem- ex omai bi nna a ſol Legaco irtti: entur eernpimdh t. nid qucquidra, ond remittete: nnpe in„ em ducec epu n ran m 11 49. 497. Aütin— 3 7 11 Helvetuuhantu.S a a mubenn unnu ſiielr dunniuuun ejune ar haunr vunnt dinn — dut eiadisu R tis brum, quin pernicioſo corpus totũ aMigatur incommodo. Legatos or- ainarios dictarum nationum Reges i Helvitia habent, quorum uni So- Ldori, alteri Lucernæ fixa ſedes eſt, quorum officium eſt, ut omnia quæ ad ſtatum publ. pertinere videntur, explorent, explorata Regibus renũ- tient. De quorum æmularione con- lulatur Tob. Ludov. Gothofredus, in Archontol. Coſmica pag. Q“⁸⁰.ol. 2. De quibus rebus Dominos ſuos cer- tiores facere debeant Legati, fuſè docet K 222 LILIETUM b docet lohan. à Chokier, in Legato ſus, cap. 36. pag. 87. Quomodo pange di fœderis neceſſitas genti alicui favorem ſollicitantis, imponenda, docet Officium Raſchii Sueciæ Re. ſran gis ad Helveriorum Kempubl. Le. eß gati, quod ornato ſtylo repræſentat ii Toſeph. Riccius, lib. 4. Hiſtor. pag, aſt 307.“ Pag. 490. Ad expugnationem Man. aſcl tuanã Spinola ex Belgio evocatur pa- a cem præ ſe ferens interea ingensbellu moliturus quem ſequebatur exertin ex Lutherano milite conflatus Dute Colalto, qui cuncta obvia impia crude- litate devaſtat. Sive armiſtitium, ui ſive induciæ, ſive pax per pacta con. aſn venta obtenta ſit, depoſito licet bels uſſi lorum uſu, curæ tamen& conſilia o adverſus bellum nunquam depo- i nauitur, Buxhorn. in Polit. part. I. cap. iſche 13. Nunquam Imperator bonus iu ita pagi credit, ut non ſe Erebaler le —— ——“ — 14——— — „fag dp ——. —— ſeherorum ke doc Ornato bhior Liciu, 14,4 han 54 0. Aäerganutma Hinoli ex Betuaa. zeſefgenz intene ns rnus quem(eiom ad uherauo nilte untul, io,quu cundiaahuuu Hnun:. teuafet. Ar anld, aduciz,ſieneu nodtenullz cyalulnn nulu, curanenea rlus bellun ungemdh. ar, Juxlennahſetl. Nunqum bxrad cictedit, uunte pri LILIETuNM. 22² bello, quod etiamſi non geritur, ut Seneca dicit, indictum eſt. Fre- quentiſſimum initium calamita- tis fecuritas eſt. Invadit, juxta senccam, temperatiſſimos mor- bus, validiſſimos phthiſis, in- nocentiſſimos pœna, ſecuriſſi- mos tumultus. ui foris ho- ſtem non habet, illum intus inimicus expectat. Non ſta piu malato! infermo, que quando gi pare diſtare bene; Ac nemo tandem celerius opprimitur, quàm qui nihil timet, Ioſéph, in anti- quit. Iudaic. lib. 19. cap. 7. Oc- currit in vià Amaſa, quem pacis amicitiæque ſimulacris incautum interficit Joab. 1b. 2. Reg. p. 20. Artabanus Parthorum Rex nihil hoſtilitatis à Severo Imp. metucbat; cum tamen Severus oris provinciarum allapſus eſſet, regni eum poſlſeſſione ſpoliavit. 2 Hino 224 LILIETIM Hinc inconſultæ facilitatis Epirotas ſaſdd eſt fallere, ita Respublica eſt; Etin a hac& in illa non ita omnia ſe ha- uſt bent, ut prætenduntur; nam ſiquæ iſa ſunt, viderentur; non eſſent, quæ ſieau ſunt. jam ſunt, quia alia, quam ſunt, aſam videntur, Boxhorn. Emblem. ult. Aſe Cum maxime ſecuri lumus, maxi- ap me nobis timore opus eſt; nam qui e w ſpem in fortunæ promiſſis ponit, in i proditrice fiduciam alit. ſ ſe. De militum crudelitate hic ſe- u takum. luj jefgna tzeſtmiſenitna, m um: ubn vn nyiaſ yyrabrium ſchunra atio. Uikermuim 1 lere, iaRepudleace &in ila non iaonnn 1 ur prxrendupn nd: viderenut; rorelke 2 „jm(ont qwuas gemt. ntut, Barbm Em.. a maximeteauiumus, M obisnmotecuch den amtortunermniſbpali litrice fducmut d miltum cuuditake! 11 LILIETUM. 225 cundò agitur: Impreſſum quibus- dam eſt, regi populos non poſſe, ubi non terrent carceres, vel erecta pa- tibula metum incutiunt. Ignorant illi, majori miniſtro gloriæ verti, ſi bonos inveniat ſubditos, quam ſi ri- ore eos emendare neceſſe ſt. Sæ- vitia metum generat, eòq́; majorem lubditis curam defenſionis injicit⸗ unde vel abjecta ſubmiſſio, vel arro- gans ſequitur oppoſitio, Hinc ad conſilia deſperata, cruentamqus devenire lolent deſ perationem. Sci- pio dictus Deucatus ab ſævitiam ex monte præceps datus; obque ean- dem cautam interfectus Galeacius Sforzia Mediolanenſium Dux. Ob lævitiam inlolentiam que Galli Sici- lia ejecti lunt: ubi referente Chit- fletio in vindic. Hiſp. pag. 346. ſuper bia, luxuria,& crudelitate imple- bant omnia, inaudita imponebant vectigalia; inrolerabiles obventi- ones 2265 LILIETUM ones exigebant; invita nobilium& divitum fœminarum conjugia ini- i 7 bant, nuptarum recens virginum aaf pudorem primi delibabant, præque hn violatas maritis relinquebant::4 que adulteria etiam in nuptas ma chin abantur, ex Bzovio Ann. 1277. nu. 7. Haæc Tacitus, Annal. lib. 4. 39 Pracipui quiqj leenorum, qusſic cunctim Regionem numeri actepiſſent, a b bonis exuuntur,& Propinqui ꝛnter mavcipia babegentae, uac. er Va nen melia,& metu graviorum(quund 4 formam provinciæ ceſſerant) rapiun arma commotis ad rebellionem Trino- bantibus,& qui alii nondum ſervitin adſuefacti reſumere libertatem occul. tis conjurationibus pepigerant acerri. A ſuj mo in veteranos odio. Idem exem- y plo recentiori firmat Girolamo ip Bruloni, in Compendio Univer- f ſalis Hiſtoriæ Europææ, vol.2. lib. 8. ubi: ait: Il Duca ai Mercurioeleito uit Tue- mi 4 l 4 Antur ex Rorpehg 1 ec Tacitus Anah 4 1. 1 1 Tunj tenum uſas, 6 1* en numsi atgſfu ruuntu, G Pman, uercii tabeann as. I nen Dnimm 1 uprruinuaſbrn. emmuti unhlmanl. uu, C utlinnam n, acli nſemen Unumd. jurutimiu ininm 6 vetermuu. llemeldt ecentioi Ent Gfülmm di, in Cosgede Unih. litorie Pures 10a. ait: IDxadllrrud 1 LILIETUM 227 Vite- Rè in Cathalogua, portatoviſi velooemente in pofta vi trovò ſubita- mente da travagliare per la licena militare, e benche ad inſtanza de paeſani veniſſe proceſſato dalli Depn- tati di Catalogna il Signore di Santa Colomba Governatore di Fliv, per gli danni dati al paeſe dalla Cavalleria di quella Piadæa, non giovandb pero coſa alcuna per raffrenater la loro licena, ſreſero i Catalani riſolutione, di non pin riconoſcerlo per Commendante, ricuſandoli inſieme quelle cõtributioni che per iſchermirsi dellæ inſolenza militare, erano coſtretti à tonce- der gli. Pag. as ferunt Veneti, quas Regis Galliæ Oratores exoraverant: Nihil enim pe- riculoſius Reipublice, quàm Re- gem potentia ambitioneque infla- tum, ex pura ut Galli loquuntur, violentia Principis vicini invadere provincias, cum inde pontem ad K 4 492. Mantuanis fuppeti- ulreri- 228 LILIETVM ulteriora ſternere poſſit. Inquit Ta. citus, annal. lib. I. cap.(0. nu. 3. Fx. up. vit ea cades Bructeros, T ubantes, yſ. 9j betes, ſaltuso per quos exercitusregrof iſu ſus, inſedere. Res tua tuncagiturpa. ries cum proximusardet. Aliorum ruina ſpeculum nobis exiſtat, in quo pm futurum contemplemur interitum. ap Hocſi antenati ſiye Majores noſtri 3„ 4& penitius obfervaſſent, avulſis totab'hn Imperio provinciis, adeò formida- bilem nunquam Turca nactus fu- iſler potentiam. Quis unquam 4 exercituum ſubnixi robore, interi imperii Rom.tot provinciarum, tot IE tum ſomniaſſet, interim mole ruit 4 3 1 Virtus unita fortior. Dum ſinguli Pugnãt, vincuntur univerſi. Pruden- ter hac , * ——— , 1I daft. lnaa- reap,ſo ne 3 Kneu gas, uul eun V 6 Kes tuatuncg uptoximusade. decdlm nchäen meontemplenune b aMtenan lie lagn l u5 dleryalen au 4 b noptorincib, adeüin. nuncam Tlnrau 1 orendam. Cuu 1 ruRom torxomnoag e dduum lübauitodon. lomnialler mnein uht Antequam emmihd aant dumqxilkan ” 3 untur tagun, 4l on. nosaccingmu ttnc mnos, nepotnteaumdg. tewedia quare tcceltit mur, antequam impendeant. LILIETUM 229 ter hac de re diſſerit Baconus de Ve rulam. in Sermonibus fdel. cap. 19. Moderni temporis prudentia circa Pri- qpum actiones tractandas, in hoc poti ſſi- num verſatur, ut conquirantur, ma- agi G& optentur remedia& ſubterfugia malorum& periculorum, cum ingrue- rint, quam ut circumſpectione ſolida& anſtanti depellantur& ſummo vean- Verum loc nibil aliud eſt, quàm in agone cum fartuna experiri. Caveant autem omines, ue obdormiſcant circa tur- barum materias primas& inchoa- menta. Et Vict. de Ind. p. 2. num. 17.& Cajet. 1. 2. q. 4. a. 1 dicit Grotius, de jur. B.& P. lb. 2. c. rõ. num. 5. pag. 497. Tertia cauſa eſt amicorum quibus au- rilium quidem promiſſum non eſt, ſed umen amicitieæ quadam ratione debe- ur, ſi facile& ſine incommodo erhiberi poſſit. Sic pro Lotho co- Gunitafortiot. Dum Cnge 4— gnato 30 LIIIETUM gnato arma ſumpſit Abrahamus Sic Romani ſæpe non pro ſocis tantum, quibus ex fœdere id debe- batur, ſed pro amicis. Homo in iſ adjutorium mutuum generatus eſt yſt Sen. de Ira, lib.. cæp. 7. Sapiens quo- ſi ties poterit, fortunæ intercedet, 1d? de Clement II. 5. Præbent ſaxa per- fugium feris Aræque tamulis;, urbi- iſi bus preſſis malo tutramen urbes, Eu. Jpi ripides in Supplicibus. Ambroſio de Offic. 1. fortitudo quæ defendit, in firmos, juſtitia eſt. An juſtaſit be licauta pro ſubditis alienis, ut abe arceatur Imperantis injuria, diſtin- ctione reſolvit Grotius, num. 8. dict. petr. Mattbeum hiſtor, general. iom. p 3. pag. 824. Silhon. de Miniftr. 9t. i pag. 2 pag. 73. Limn. de jur. pu- e 169m. 1. lb. 4. cap. 8. nu. 78. tſ Rumel, ad Aur. Bull. diſſert. F abd pag. 2. pag. 584. Horaled in Act. att A publ. tom. aſa LCenenrll., vermer 1e Prmters rghetna 1 8 nmMommman, Kn Janieinn zoh † 4 7 Müc. vrrtudoqlattn Do ultitia elt Aſie cas dollbclts alen t denu nperantbinin. jode rebletrwit nnſ .7. Nidezdbwncconwav 9 Alutlen hir euni ,a n Alun * .2 ℳ. 3 lun Ähn „ 1 AA 4 m. "14 4 1. ℳ ſl Glaui 9! la 1 ‿‿ 1 LILIETUM 231 ubl. tom. I. lib. G. vap. 1. pag. 1223. 5 ubi negat in protectionẽ ſumi poſſe civitates Principibus aliis immedi- atè ſubjectas; Secus eſſe ibidem tradit Lutherus, in Civitatibus Imperii, quia& illæ poteſtates ſunt. Pap. 502. Mittitur Mareſchallus Marilliacus ad Aurelianenſem, qui in Lotharingiam, receſſerat, rogaturus ut Fariſiosrediret. Auctum poſtea eſt Au relianenſis Apanagium, cui Taleſiæ& Carnuti Ducatus adjectus eſt. Man- luetudine temperatisq́; ad ſubmiſſi- onem verbis ferocem obvii fratris animum demulſit Jacob, largitioni- bus, cum potenria ad reſiſtendum eſſet orbato, adventãtẽ ſoporãdũ ex iſtimãs, donec iracũdiæ deſæviiſſet rabies. Gen. c.33. v. I0. Habita ad mo deſtiã compoſita oratione, additaq́; benedictione, prudens Abigail irri- tati cõtra Nabalẽ Davidis animũ pla- cat, armatas in cædẽ manus inhibet, famili- 432 4 LIIIETUM 8 familiamq́ ab imminente jam li- wun berat exitio. Secutus Rex Li. umm viæ conſilium ſuadentis Auguſto däff medicos imitaretur, qui, ubi uſita. ta remedia non procedunt, con. Wn vertunt ſead contraria: Sicci, qui a ſeveritate adhuc nihil profeciſſet, iiſ tentandum quomodo clementia in ſuccederet; paruit uxori Cæſar, a nec ullis inde appetitus inſidiis, f- 1 dos obifequentesque Senatum& Populum Romanũ perpetuò habuit Mi Dis. Caſſ. in Auguſto. Sen. lib. I. e deClement. Inquit Tacitus, Annal. iup 1. cap. 14. numer. 3. A0 germanito Cæſari proconſulere imperium peuiug Tiberius, miſſiq legati qui dcfertent, 5 ſimul maſtitiam ejus ob exceſſum Ausu. ſli ſolarentur. Modus hic deſcribi- 4 ne tur honorificus, quo in amicitia A conſervantur viri agnati, autoritate o apud populum, gratia apud mi u ſe lites eminentes, geitisque ma- u gnis rebus s conſpicui 32 ſi nempe i d1 magni * G——. ———“„—————ͤ —=„·„“““————— , dum due qdomoddo den ri eter z perutun 5 lnde appetiui — —— lum omanügerge Laſ u Aaguſt 9n, vent. Inqut aim .I4.numerz 49 praconſalt umn a niſi lgrina t b notifcus, qo laii trantutringui arwrh dopulum, gmu qud 1 mineates, qpe bus confpicli Acd LILIETUM 233 magni in illos conferantur honores, maximaq́; in Imperio munera. Otf- Kcia enim& feræ ſentiunt, nec ullũ tam immanſuetũ animal eſt, quod non cura mitiget,& in amorem ſuũ vertat, Sen. de Benefic. lib. 1. cap. 3. Hinc ita Iſocrates Nicoclem inſtru- git; Primos honores conjuncti ſſimis, veriſſimos benevolentiſſimis defer,& JNrporis cuſtodiam tutiſſimam eſſeputa, tum in virtute amicorum, tum in hene- volentiäã Civium tum in tuà prudentiaà iſe collocatam. Dicebat Alphonſus Arragoniæ Rex, non opus eſle, ut is ſibitimeat, qui civium ſuorum be-⸗ nevolentiam ſatis perſpectam ha- beat, Panormit. lib. 2 de geſt. ejus. Re- ſponderunt 30. Nobiles Juvenes ab Alexandro capti atque ad ſuppliciũ ducti, poſtquam interrogati eſſent, an oblatã vitam pro beneficio agni- turi eſſent, ac impoſterum futuri ejo amici? Nunquã ſe inimicos ei rege- rũt, ſed bello laceſſitos, hoſtes fuiſſe. Si quis — 1.“ 1 42 —— 334 LILIETVM quis ipſos beneſicio quam injuria ex periri maluiſſet, certaturos fuiſſe ne vincerentur officio Curt. uib. Optima ergo ad ſecuritatem perye. i niendi via latet in conferendis rectè iap beneficiis. Scribit Tacitus, Ann. u 6. Apud majores virtutis id pramum alſ Ffuerat, cunctisg, Civium, ſibonis arti. i bus fiderent, licttum petere Magiſtratus iſ ac ne ætas quidem aiſtinguebatur, quin asr prima juventa Conſulatum ac Dictatu⸗ ufei ras inirent. Idem uſu apud Venetos eſſe receptum, ut ad magnaeriga tur Civium animi, teſtatur Nico Doglioni, in Hiſtoria Veneta, li 10. ubi hæc profert: I Sapientiſſimi ſeſp PBadri della Republica Venetiana, che ſe ſanuo, che per lo mantenimeniod an upadt ben regolato Dominio ſopra ogni altra ammt coſa deve ſtimarſi laricompenſa del va- aſud lore à gli Prudenti Citadini mowvono, e Nſca accẽdono gl' animi diquéſti ſenaa diſti tione alcunaà glorioſe impreſſe cõlarico peſa dell honorate fatiche, per gliſcon perigli ſſ el dohe igte Kto l 9. Srendor ofin en 4 Sergo ad lechrinee 1 ialzreri bi T RAuſayes viranhilen „.„ phaan cunc 1,CIdim ens ctan ee. Ricltum jeten hn 1n 1s puldemahſtngennn 1 udenta Cmjüultm ent. ldem ultayu 4 l 19, ſa 0 ceptum, Matmegd vium animi, weni oni, in Hituta Yea b ibec ögn ji telli Xetiiuyanama jche er hnananan larr Wäl 3 10 egolete D- prJ gh edd! Loll9 Damujſyys un 1 eve fimce lriunymjldhn d Pruuenttlutni nou 5 6./„ nagk unini tzuiſerqdh alunsi gunitunnſ mA. e lanunavefunutige — LILIETUM 235 per ig! iꝰ per i patiti diſagi; de i piu ſub- limi honori, che ſi poſono à Cittadini dare, Addatur Carol. Bernardi hiſt. lib. 6. nu. 6. Et Guald. Priorat. hiſt. Franc. lib. 10, Ultra hoc, terminos civilitatis obſervavit Tiberius, dum m mittit, qui mœſtitiam ejus ob ex- ceſſũ Auguſti conſolarentur. Quod ideò factum, ut is, quem timemus, candore animi ex oblatis honoribus muneribusque perſpecto, bonum erganos teſtetur affectum: Certum enim eſt, ex contemptu pluri- mas fieri everſiones, Ariſtotel. 5- polit. cap. 10. Auctum eſſe voluit Rex Fratri Apanagium; Notum eſt, ne Regna& Principatus divi- ſione deſtruantur, fed unione con- lerventur, jus primogenituræ in- troductum eſſe, ut ſolus primogeni- tus cæteris fratribus à Regno vel Ducatibus excluſis, ſuccedat, isque tolꝰ Regnũ velPrincipatũ poſſideat. Dum 2z6 LILIETIIM Dum autem primogenito in ſuccei. ſione prioritas conceditur, adeò ini- qui eſſe non debemus, ut reliquos fratres vel relegandos, veltrucidan. i dos cum Othomannitis cenſcamus, up ſed porius dicendum eſt, primoge- y nitum eæteris fratribus ſuis(qui ho- am die& titulum& dignitatem nomi- Ihy taliũ ſplendore& facultatibus Prin. iy cipatus, ad vitæ ſuſtentationem ho- neſtè ſuffecerit,& tamen ſibi etia commodè ſuperſit, quo Princip vitam agere& cum honore ptæcſ Principatui poſſit. Vocatur Apana- ſapie gium, à vocabulo Gall. pain, à pane, aa quòd filiis regum natu minoribus, i ant qui in regno ſuccedunt, aſſignatur, a veluti pro pane quotidiano, Andr. ſec I. iraquell. ae jur. primogenior. tom. I. 4 Queſt. j. uu. 4. Not. in Regnis& Du- aoh catibus, ubi viget jus primogen. non ai deduci legitimam, AMercur. Merlin. u , Kon Wels dc eu V V — — 9 1 upkennhe redenran re 1 rnen Cantaw h u. b an 5*— warpkeadueAtaben Taalfſieaimaim me utrrert Kune dnnaſe tpelt, mig ſaenKan onng Pncrrupolt Vacauin. dun amcbddl,u guod dlistexn dann d nregno lurt ſga cled eeo greqrlan,4 Tuael.d an mmſ aet 1ns. Vctülgyü 1 7 4 unran in Tr. de Legitimud. ſib. 2. tit. I. quæſt. 2. —— 2 8——— ——— -= LILIETUIM n Vid.& Arniſæus, de Rep. pag. 49 8. u. 88. Etienne Paſquier, es Recherches de e.a France, pag. 319.§. Au regard deb panage. Bodin, de Republ.p. 997. Et omnino pringsfeld. in Tract. pecul. de Apanagio. Pag. ĩ5. Cardinales in Gallia velu- ij Principes exteri habentur, magna ta- men ibi pollent autoritate, cum prima- Regis Miniſtri ſint apud pontificem. requens uius vocis Cardinals eſt pud S. Gregorium, in ſignificatu primarii Epiſcopi vel Presbyteri vel Lacerdotis. Antiquitus Epiſcopi Dicœceſeos Rom. non utebantur ti- ulo Cardinalis,& nihilominus præ- erebantur Presbyteris& Diaconis tprando, qui loquitur de Concilio Romæ habito contra P. Johannem decimum, tempore Othonis 1. Im- ndes ühi peruutgenn ducilegumm Puxchd her. ubi oſtendit, non ambitione primordialiter introductum fuiſſe Car- Cardinalibus. Conſtat hoc ex Lu- 233 LILIETVM Cardinalis vocabulum, ſed neceſſi tate,& ut diſtinctio eſſet inter Pre byteros. Sed creſcente capitis au toritate, eadem proportione aug- i mentum habuere membra. Hoc vero accidiſſe videtur tempore qu Hugo Capetus. regnum Galliæ ade ptus eſt, ut in fragmentis trad Monachus quidam Luaſo Glaber Rudulphus, ubi ait; 1 cum eodem Fulcone Comite— zenſi, ad prædictam Baſilicam ſacra dam„unum ex illis, quos in a Fetri Apoſtolorum Principes Bcelefſ il Cardinales vocant. quod vocabulur tunc temporis inſolens fuiſſe tr dit Eſtienne Paſquier es Recher de la France lib. 3. cap.. cap. 106. ul purpuratas veſtes gerere indie quod hoc colore anciduum Rom norum Senatum reprælentare lint An verò Cardinales in lia 2Duclbus& Paribus Ftancirc LILIETUIM„„ bus lolennibus, queis ſolio ſuo Rex 6s. ge cüenre recumbit præferendi ſint, magna heſt controverſia, quæ in utramque enrum hubäere me 1 pattem diſi putatur, apud Gramond. do zccidliſe nürund H.t. h pag. 4. 55. G* 5 5. Mul- 83 Cpens eun 8 ach conch liandam Regibu- Pon- Bek, wii dema ificum grariam facit Gardinalium lonach aabs 3 benevolentia„ de qua re plura pro- ſadet Kuduph ü rt ekon Süri, in Mercur. tempo- ah zis Current. tom. I. Varia de abulu daf Aefn edignitatis Eccleſiaſticæ& modo di 44 ſfeauith Böcaan Cardinalibus ſe inſinuandi um, Anum erill, ſſſcalamo poſteris aperuit Ferran- eni pfalnm ni 4 tus Pallavicinus in Tr. de Divortio cæ- analn teangalna ie& de Anima. Adde Lancel- anc renpets ittnthſt lottum in Templo omn. Judicum lit Eftenne lafun hlib. 2. cap. II.§. I. de Inſtitut. de l France 1h 3 gſaqnga durperus ſätgenritſtia& Poteſtate Cardinal. aaddhoccobentn Pag. 518.&. Quod à Car- narum Henmmtemidinale Lugdunenſi Sabaudus per- nt. Aafed lateiſhidiæ reus diceretur Rex iterum a Ducb huin bkacüale hyeme iter in Italiam direxit. mm titen Fubcome(im. 7 — §. 2. de Munere§. 3. de Excel- Regina 240o LILIEFUM Raegina Mater comitata eſt, ut nen partem rerum gerendarum ſumeret,& 3i occaſione dara Cardinalem ex Regu utl gratia excuteret, ſubminiſtrante conſi- 7 ü lia Marilliaco in animo ipſius poteute, uſ Citò exequendum eſſe ajebat Ari. wſ ſtoteles, quod ſtatutum ſemel fuit, iſo ſed deliberandum tarde. Iacobus i Angliæ Rex filium ſuum monuit, ut 3 in conſultando prudens efſet,& circumſpectus; in decidendo fir. mus& conſtans; promptus& ex. peditus in exequendo: ad quodp ſtremum Natura ipſi manus pedes. que cum digitorum fabricà,& nier- ſe vos tam flexiles largita eſt. Populo cunctatio ſervilis.ſtatim exequi, Re- p gium videtur. Laborioſum decet eſſet Ilmperantem. De Cæſare Sve- tonius refert, cap. 57. illum laboris ultra fidem patientem fuiſle. Sic ſ Ageſilaus exiſtimabat, Imperato 1 convenire tolerantià potiùs qua mollitie cæteris anteſtare. Aledc b uäu 1 uuenf — daraeg 1 LILIETUM 241 lndibrio Amor habuit, dum fœmi- 5 28 ed neo in habitu colum exonerantem Nuu videret; Venerationi, dum indu- tum minacibus armis bellatorem in- tueretur. Hisce Honoriũ alloquens de— mälage 1 Claudianus Panegyr. III. educarti- uun onis modum Principe dignum de- ſcribit: 2 8 1 uum. 8 1 da qran— 1 cgetlnperun Hld nurinakat uinr ddem— 1 4griu ectu conrenie wkrnii wrn tens aaa anrol dwicknag — rdderur Lärioind noli crint. Mox ubi frmaſti recto veſligie greſſu, Non tibi deſidias molles noc mar- cida luxu Ocia, uec Fomnos g genitor permi- ſit inertes, Sednova per duros intruxit mem Era labores, Et cruda teneras exercuit indole Vires Frigora læva pati, gravibus non cedere nimbis. Eſlivum tolerare jubar, trana- re ſonoras Torrentum furius, aſcenſu wince- re montes Planitiem 24² LILIETUM Planitiem curſu, valles&co Va ſaluu,— Nec non in elypeo vigiles per cere noutee, Iu galta portarenives, nunc cula cornu(gere fund Tendere, uuc glandes baleari ſha Quod ad Matris comitatũ at net, idem fermè Regem, quod berio olim grave fuit, premerema lum potuit quod Tacitus memor lib. x. Annal. cap. 14. ibi: Me mod randos fæminarum honores dictitan eademg, remperantia ſe uſurum inh quæ ſibi tribuerentur. Prudenter Tiberius in Se natu verba fecit coercendis Liviæ honoribus, ipſo modeſtiam conteſtatus, pro- 1 priique Status rationem haud ne- 16ſa glexit. Noverat humorem peccan- laſd tem hujus fœminæ, quam multꝗau- acſl toritate ornaverat Auguſtus, delici- ſir is illius& artificiis faſcinatus; Vere- batur enim, ne& lub ſuo impefioſit, — gon- 8— U luaummaßan LILIETUM 245 . ufah 1 confuetam continuare vellet auto- — ntatem, hoc ipſo ſtatui ſuo nocitura mnass un præſertim quod ipſius artibus acqui⸗ antlaymaenn ntum ſibi noſſet imperium, emmolis aln n u pervenena, aliasq́; rationes occultas ler üh 3 qui obſtare conatibus videbantur. dad al lan rlinc, ut Sueton. Dion. Caſl.& Taci- en tanenn 1 tus ſcribunt, ita in cunctis le geſſit„ * gnei dh quaſi ipſa imperiũ tenerert, idas non 49 den rquata modo poteſtate cum eo re- duodlaaa gere volebar, ied prior res ipſo gere- — 1Annaleg e. Voluit, ut ſub communi nomine des femunm landqe ies expedirentur,& quaſi Impera- u ten/enauuta ix le rcbus ingeſſit. Huic malo ut iii miuenun uln temedium adhiberetur, reſtrictam erius in Kenan ſuia tem peratamq;voluit luxuriantis fœ- minæ potentiam. Quantum poſſit dmodeſtan ancks. mulierum ambitio ex ſacris conſtat. gue Sarum kalelt&pauca de ratione potentiæ Ma- dr Nofetstenszae tilliaci dicantur, in memoriam revo hdjosfcmuenadie canda ſunt, quæ Forſtnerus exhibet rate ormavenatget 4 in Commentar in Tacit. P⸗ 312. ubi es Krarueisda ult. Merito Tacitus miratur, Ti- rcuin, Wed öwuf6 leriun tanta experientia, tauta pru- 1 dentia — 244 LILIETUM dentia adeò falli à Sejano potuiſſe; h jusque rei caulam non Sejani ſoler tiæ, ſed iræ Deùm in rem Romanã adicribit. Et ſandè indigna res eſt, Principes, qui ſæpenumero non h 4 extrancorum modôo ſed filiorum tt quoque& proximorũ ambitionem Fici luſpectam habent, nec dominatio- nis locium ullo modo ferre queunt vel ſuà ſlupiditate, vel alienà fraude eò adduci, ut ſe infamia faciant ſuo- minu rum mancipia. Res miraculo pro- dimi xima, illos qui ante lulceptum prin- cipatum ſpiritus ambitione infl tos, animum extremæ dominati nis 3 tientem prætulerant, poſt, ab⸗ dicato à ſe quaſi omni imperio, pu- dendà metamorphoſi, omnem po- ſan tentiam aliis translcribere. Miracu- lum, cujus non magis, quam quòd magnes ferrum trahit, cauſam reddi ai poſſe Boccalinus ait. Et tamen ex. uni emplorũ frequentia, cùõm demere g ſtuporem deberet-„auget. Mecs 9 ——— 9 4 LILIETUM 249 reicau anſ Guba trium nequiſſimorum arbi- dieh 7. Leinin mio regebatur, Sueton. in Galb. 3 4 em Rona KlV. Slaudius ab uxore& libertis, 8 4 na tà parvo Eithiope Elephas circũ- enm 11 ſana. gebarur, Suet. in. Claud. XXVIII. dd lerun ſttanciſcus II. Franciæ Rex quibus- cm Rabuin umamicis tribuebat omnia, Thua. nis daanano. ſb hiſt. 24.& 15. Teſtantur exci- * aine ure pitegnorum, urbium populorum llupii a g däleräcrus aue ruinæ, nihil tam perniciolum lcu uboimtr hominum vita poſſe accidere, acy a menclan ſum nimium unius hominis potẽ losg alcenawpn ſmaugeri: in quem cum certatim pit aatiom inte ſones omnia conferant, aureis ſe wun ntmdomnaro. pmpedibus vinciendos præbent, tnen femnzge b.ſeque lenriunt ſe ſic undique con- dlec aitmlinpeio pu. ſingi& illigari, ut ipſis effugiendi ner cl Hocnem w. ſneſtas nulla detur. Quemadmo- dali atete lin. um Socrates tam dementem ſe fo- jit an qunqudd enegavit, ut leoni barbam radere gfen wil Muuanwdd ellet, ſic recte facient Imperantes, ccr i Nunen er itotos uni ſe non dedant. n mnü cün L Pag. 54⁷7. Oritur interea& dum nd A„uhk, kcs dax ad Fontem delitiarum reverſus— Gal L eſſet — 8 jj 246 LILIETUM hujus mali debito ſupplicio affecti ſu Sic Tiberius KRhodi ſlecreto, vitare b cœtus, recondere voluptates inſue- rat, Tacit. Annal. 4. cap. 7. nu. 3. M gnates, quando potiri deliciis volũt, procul vivunt ab hominum turba, non adm iſſis ad colloquium, niſiſi- diſſimis, cum quibus abſq́; tædiot pus fallant& ſinc arbitris volupta bus fruantur. Oblervandum ho fuit in Henrico III. Galliæ Reg qui, quoties Delinvillam, dclicia ſuarum prætorium ſe recipiebat, i minem niſi vocatum admitteba Nuvolone equite Mantuano exce- pto, qui ob præclara merita ipſii ter intimos erat, Quæ agendirat ſi penitio libretur, improbari nequit cũ æquũ ſit rationiq́; haud adverlas, Principẽ laboribꝰ publ. feſſũ, curisq́; eſſet, ſeditio Divioduni, ubi princiꝶ r ſtui 8— 1 u do Dixi aan, n baius Jphueu rius Rach n tenieruihe b t. Anual, Hcfng. Kancpo a arunt Ad donim milsadcol logün S cum Aübasxdan lant Kldearpin Wa. ruantut. Odkenaigl, Henricolll, Gahh ſwoujes Dolpyilne mprætorimſenai m nil vocann aina doncequit ſanun — ·S— — — vi Guiod pracmneh numoseran,(uaent Lugac diig lbterwanchin cuu üſ an 4C apiladorihſ decl lan d— nu 4 Naa 4 a g“ 2 5 —— — 8 3— I LILIETuM 247 Cauriana in Commentar. Ital. ad præ miſſum Taciti locum. Authoritatem Princeps, judicio prudentum, au- get,&juvat, ſi non nimis frequens in publico, i interdum ſecedat: Con tinuus aſpectus, teſte Livio, lib. 35. c. 10. minus verendos homines ipſa litictate facit, paritq́; familiaritas contemptum, raritas conciliat rebus admirationem, Apulejus in lib. ae Deo SJocrat. Maxime verò quicquid in excelſo faſtigio poſitum eſt, hu- mili& tri taconfuetudine, quo ſit ve- d nerabilius vacuum eſſe convenit, Valer. Max. lib. 2. c. 6. Pericles veri- htos hoc, quaſi per intervallai in conci- onem venit, non quacunq́; re oblata orationem habens: ſed tum detnun ſui copiam faciens, cum magna al 1⸗ qua res operã ipfius requireret, Plu- tarchus in vita. Velledã Germanorũ hatidicã mulierem corã adire allo- ſquiq́; negatũ: arcebutureſhets quo n nhan nedh. venerationis plus ineſſet Tacit. 4. L2 Hiüſor. via incedet, ne illi aut facilitas auto. ————— 5 3 Hiſtor: c. 65. Sabinæ Poppeæ rarus m publicum egreſſus, idque velata parte oris, ne ſatiaret aſpectum, Tac. Annal. 33.c. 45. Non tamen in arca nan incluſum volumus Principem, o- unl mnium anxiè vultus fugientem: vt pyxn de Indiæ Regibus proditum eſt, quos domeſticus aliquis, nam alie- ſt, nis capitale, ex abditis locis arundi- ne oriadmotaà ſolet convenire. De- uor, notat nam que iſta abientia Principe ine indignam ſuperbiam, vel certè nandi incapacitatem: quòd non auſit progredi in publicum, igna. i, & voluptatibus retentus, à quibus a duci ſe paritur ceu nervis alieni mobile lignum. Princeps bonus iis, imperans, qui nectotam lervitu- ſ ſe tem, nec totam tolerare libertatem ii poſſunt, Tacit. 1. Hiſtor. c. 16. medid. 4.... 3 nula ritatem, aut ſeveritas amorem dimix pte nuat, Tacit. in Agric. c. q. De Masit ximiliano II. Imperatore hæc Liphiſ ne lriaagea .4ſ. Nonunarä rvoluma lincme b anxievultox tepene 1 e Regbus guna meſticus diga u ale, exadctsbai. dmodä loletcmnes. awqweichadkeun. amlupetbimm, nias. lncapaciaxen; g ogrecüinpiamg patibus taeun d, 1 c pauitur cel verö elgnum. DNrcqi ans, quinerumgh ctotam wlerhm dt, Tatita Bjah 1 rie neilann m aut ſevericbandRn Tacit is Hnkagel anoll. logernela — invirante. na rerum ad infimas ſortes demit- tunt! Non itidem vallas libertus * ooöoöoöoöoöoöoöoöſſ LILIETuM 249 ſius refert, Præfat. in Tacit: Deus bone, quæ vidi ipſe Viennæ! Ad- mittebantur ad ſacros ſermones tu- osprivari cum Principibus, pagani cum militibus, viri cum fœminis, ſenes pene dicam cum pueris inter- mixtis, non ſolum patienter audi- ente, te; ſfed interdum manu& vul- tuipſo, ſi quos forte inſolitus ille plendor percuſſerat, ut auderent, Ita ſe ſceptra& culmi- Claudii, qui adeò ſuperbæ inter ſu- os erat conſuetudinis, ut domi ni- hil unquam, niſi nutu& manu ſigni- ſcaret: vel ſi plura demoſtranda eſſent, ſcripto uteretur, ne vocem conſociaret, Tac. 3. Aunal. cap. 23. rallantes ejusmodi hodie multi: qui ubi paulum emerſere ex luto, im- memores veteris fortunæ, omnes infra ſe deſpiciunt:&tam incon- ditæ ſunt ſuperbiæ, ut ad deſide- L. 3 ria 250 TIIETVM rua tenuiorum, nutu&emanutantum relpondcant, ſermones miſcerc exi- ſtimationi adverlãseſſe arbitrati. Ad ſeditionescoercendas quod attinet Ubi à multitudine peccatũ eſt,& de prehẽdi poſſunt auctores, parcen dũü Gr multitudini, non auctoribus; quippe ne pœna ſit latrociniũ, optimè plu- res ubi peccavere, in uno aut paucis auctoribus puniatur delictum, du & nidem delictum ſuum eſſe intel gunt, propter quod unus aut pau puniuntur, licet à pœna exemp pœnitentiæ tamen ſervati. Sic ful- mina paucorum demittuntur peri. iſit culo, ur terreantur univerſi. Scrib Tacitus, lib. 3. Annal. Neronem, exorta Pureolis inter plebem& Se- u natum ſeditione, paucorũ ſupplicio aßen Civitatem ad concordiamredegiſſe. iſt Periculo præſenti involvitur, quiſe ditionis caput vel auctorẽ ſe cöſtituit uio nimiũq; aura vel favore populiq; ni nn titur. Dieit Senec. Ep. 8. uisquis tu- aſ tam age — 3*— 2— 3 “——ÿy— — ☛ v 1— ————————=1 4 W ſnotuäemanung d. ermones wi adfeäeſeadin woetcenda qloinn üradinepeccgich lintandora non aucdorbaa tltrocini, ch 1 Caere inunoa Spuniarordeſcdn, lelictum ſum thi opter quoduu rr; licetäpeuna lee tamen eran ucorum demirund terreantoruniſel 1h.3 Annal. Nen ureolis intertäent lcditione, eapexin madconcotüirigt optæſentiinofmm d caputsel audoikc — LILIETUM 25r agere vitã voler, quãtu plurimu poteſt, cekad vulgi viſcata beneficta de vitet, in quibꝰ boc quog miſerrimi fallimur, quod ha- here nos putamus abemur. Hujus rei manifteſtũü perhibet teſtimoniũ Ti- berio Gracch, qui tam addictꝰ erat plebi, ut contemptãâ Nobilitate, Se- natusque indignatione, nihil magis ardentiusq; quàm exaltationẽ Sta- tus popularis affectaret. Verùm a Nobilibus, nullo prorſus à plebe ac⸗ cepto auxilio, cũ triginta ſodalibus, ad inſtar canis fuſtibus interfectus eſt, Plut. in vit. Gracchi. Id. Cajo fratri quaſi infortunium ob eandem cau- am accidit, dum fugiens nobilium inſectantium furorẽ, in templo Dia- næ refugiũ quærit, ubi in genu pro- cumbens,& manꝰ ad Deũ tendens, precatus eſt, ut populus Rom. pro tantà ingratitudine& proditione, nanquam Aà fervitute eximeretur, lcit enecTo i auta e Bcku palam n. cuncti illum deſeruerant, quamprimum fuit dan. eis per præco- L 4 nem 2z⸗ LILIETUM nem impunitas, ſi inde diſcederent, uih conceſſa. Hæc minimè ignoravit 6— Galpar Schonborgius Nantoli Co- Äübi adoleſcant, belli fortuna eripiat, mes Regi apprimè fidus, qui pro fa. astinat miliaritate quam cum Guiſio habe-. quiyita bat, ipſum ſæpius monuerat, mode- uninol rationem ſervaret, nequc parientià mum Regis ulterius irritaret, vulgi&i conditæ multitudinis, quæ adom auram mutabilis eſt favore ſuam ni- ti potentiam, reſpiceret acmiler liberorum. Cui animosè reſpone Guiſius: In hoc uati ſumuv, ut dec Vitæ diſcrimine quæramus. Meoru patrocinium eidem, qui me huc unque teittan protexit, Deo, commenao, neque eusſu- iu ſaa⸗ ſcepi, ut conſiliorum meorum rationes Vunulk: interturbarent, ſi me, autequam cigrn dpche ha ipſi ſuæ fortun⸗, ſicut meæ fui, lnurte aliquando fabri ſint,& ſé majori- Chan bus ſuls dignos virtute propriä oſten- u mißc dant. Sed non longè poſt à Regiis Si naeha contoſſus vindicibus, tardè nimis, ſe uu uin amlcl . leeles . l ein 6 6 denzaret einn terius niar b müldirudnias aoradilüecraran damn, tegpienaan m. Cuizninaane In lur ui ſaa imint qurmu e um eiiem um Des, emnauounn. cuuſtümun mmuu baen,(m, a ut, hell um 6 fntus, fuaß u fahrj fut, Siu dignu vinun rnyi — — LILIETUM 253 amici ſpreviſſe conſilia expertus elt, Thuau. hiſt. lib. 93. Quam immor- u Florentinorum quorundam ad A- thenarum Ducem habita reſtatur oratio remonſtratoria, quam exhi⸗ bet Nicol. Machiavell. in hiſtor. lorent. lib. 2. pag. 106.& 107. ubi &inter alia hæc reperiuntur: Laple- lein la qualt voi confidate per ogni acci⸗ dente ſi rivolge; in modo che in poco tempo voi potete temere d havere tuita queſta cittanimicas ilche fia cagione del larouina ſua& voſtra. Ne potrete à queſto male trovar rimedio: per che Juelli Signori poſſono far laloro Signoria Krura, che hanno pochi nimici, i qualiò con la morte ò con b eſſilioè facile ſpegne . Ma ne gſi univerſali odii non ſi lrova mai ſicurtà alcuna, perche tunon 5 m Ocd non ongeéut lusindicbchartein M — Kai donde ha ànaſcere ilmale;& chite- me d ooni huomo, non ſibuo aſſicurar d di perſona. 294 LILIETVM di perſona. Præſertim ubi adſuetusli- bertati eſt populus; aclicet domina⸗ tũ quærens moribus vitaq; iñocens fuerit, medius tamen fiduciã inter& de ſperationẽ erit ipſfi animus, quod in d. oratione his verbis citatus Au. ctor exprimit:Et quando icoſtumi vo- heri fuſſero ſanti, i modi henigniu gindi- cii retti, à farvi amare non baſtarebbo- no. E ſe voi credeſſe che baſtaſſero, ve ne ingannareſtes perche à uno conſueto à vivere ſciolto,ogni catenaveſa,& ogni legame loſtringe. Pag. 550. Rediit ad Regem Aure- lianenſis, à quo infinitis gaudii teſtimo niis excipitur, ipſiq committitur impe- rium in exentitum Campaniæ dum prafectura Pariſiorum. Relucet hinc innata Chriſtianiſſimo Regi boni- tas; ex Sacris didicerat eſſe reconci- liationei fraterni turbinis leniti- vam,& iſtam eſſe illam, qua homo tenetur reconciliari fratri ſuo ſibi diſcordi& offenſo. Charitas enim b non 1 I mdebetp in Ch undivic auad ta akrem ſe dicl kem lt dliatæ, ren Niptioh in Dick aiiei PVell-p vrtiaru te Uanda Uauface MAm, a. Celari Dra 8 b dulugaler 3 morbuſag i 1 jone li jerdi cinn amte luanulin aiinadjan farvi imaye Kun acredeſethe eſes he zman — ſſo. Reuiital m 4 ſun influungaun pitar, yſg runnitina exerritum(unaui na Puijſarum Nebenl Chriſtianilime ſg 1 8 contra nullos tam graves excepiſſe un- Sacrs didicetstsnus- em fraxermi wüſg iſtmele llngub r reconcilan hmu- iKoffenb( des dni— umus in Chriſto, perrixam aut per „. dän mur. Exemplo gruũ, quæ quandoq; Dyn—— LILIETUM S' non debet pati, quod nos qui fratres — odium dividamur, quinimo neceſſe eſt, quòd ſtarim invicem concorde- inter ſe dicuntur fortiter pugnare, ſed ſtatim finità pugnàâ invicem re- conciliatæ, non omittunt propter hoc invicem volitare,& communi- ter uti prio habitare, Petrus Bercho- rius, zu Dictionar. Moralelit. R. verb. Teconciliatio. De Pom pejo hæcſcri- bit C. Vell. Paterculus, cap. 2 9. p. 40. Amicitiari tenax, in offenſis exorabilis, in reconcilianda gratid fideliſſimus, in accipi- endä ſatisfattzone facillimus; potentia ſuà numquam, aut rarb ad impotentiam uſus. ſulio Cæſari, Socero elus tribuit Sue- tonius in ejus vita, c. 74. Simultatem quam, ut non occaſtouè oblata libens de- poneret. Et Veſpaſiano Idem c. 14. Ofenſarum inimicitiarumque mi- nimè memorem executoremve fuiſſe. Mali 255 L.ILIETUM Mali contra ſecreto ſuo ſatiati, ob. ſcuri, eoq́; irrevocabiles, ut loqui. hani tur de Domitiano Tacitus in Agric. c. i 39. G 42. à quo Tiberius quoque h paſſim in Annalibus deſcribitur, adi. um recondens: unde etiam poſtlon. gum intervallum, cùm impetusof. tenſionis relanguiſſet, tamen me. moria valcbat.“ Pag. 573. Frangitur Gallorum ab nnalvi Hiſpauis exercitus, quod fugæ Veneta- et, pe rum cobiarum adſcriptum fuit. Po- ſonlili Rtea Mantuaà Caſareanis expugnatur, præſente Altringero& galaſſio, quod etiam imputabatur Venetis, quòdnimi⸗ i Rerttan um eo mittere copias auxxiliares diſtulir. ſent. Multum nocuit ſœpe expe- ditionibus felicirer perficiendis mo. ra in transmittendis ſubſidiis com- miſſa; Quod notavit Paulus Paruta in Deſcript. Belli Cyprici, ubi, ob i non comparentia Hilpanorum tem a 4 peſtivè promiſſa auxilia, amiſiſſe Ve lltar ur; 1 9& 2 n 5 8 2— —““* I———— Atral 4. A Lochitre 4 Do l— an. raledar 73 krunxim däm dexercltus, qaudan liym we 4 auaa(aſceuuu a e Alvinmiodd npatabatur jauu dittere epiu unlung Mluttun dwcrar 1 dosteleiteetand ransminendi cu oddonnhuum, cipt Bell en un mparenri Manrmmt promilaamramüülke — — — — 3 b — — — — LILIETUM 257 ſtatur; exculat tamen aliquantum Hilpaniæ Regem, quòd ingenti molererum agendarum afflictus ne b 1 gotia per varios Miniſtros agere co- gatur, unde non rarò conſilia, ut Ta- mcitus loquitur, poſt res adferuntur. Hanc fugam Paulus riaſecius Du- ciexercitus Veneti adſcribit, ob bel- liimperitiam in Chron. Geftor, in Eu- topa ſingularium, pag. 414. Certè dit- ſicile eſt, penetrare interna Princi- pum conſilia; nullus diſcurſus falla, cior, quam qui de illorum delibe- rationibus concipitur, variis plerun- que rationibus affectibusque turba- is illorum animis, quod idem dicit P. Paruta, d. tract. Hinc nemo me- lus de Principum Conſiliis judicare viderur, quam qui pauciſſima locu- tus eſt. Ceæterum hoc de Venetis prædicant Victor. Siri, in Mercur. tõ. .Cæterorum Statuum trutinant vi- tes, temporiq́; ſe accommodando, — Mh conſilia aliquando mutant, amicos atque 258 LILIETUM atque inimicos, utilitaris circino di- menſurant, ſuſpectam om nium ha- bent potentiã, metuunt multũ, con. fidunt parum, aceliminato ignaviæ torpore, aliorũ invigilant negotiis, ut propriis conſulant ſalubrius; In omnibus denique tantà utunturgu- bernandi prudétia, ut nullo, niſi nimiæ ciroumſpectionis vitio affe- ctos illos judicaverint ſapientiſſimi. Paulò altius rẽ deducit laudatus au- ctor, dicitque ad ſignificationem ſe- quentium rerum intellectũ. C˙min Italia, motibus à Carolo VIII. exci- tatis, perculſa ac proſtrata jacerent omnia, ſola hæc Respub. neutris ad- dicta partibo viguit, fluctuantiq; in- b, 1 7 7 domi dbfico em tent Inomo. Ktludo wimad Tallenc Igiribus immot ter victorias Gallorum libertati ſub- venit, ac liberato ab hoſtiũ invaſione Mediolano, Carolo Alpes transmi- grandi, regnumque Neapolitanum Arragonenſibus reſtituendi neceſ- dpa fitatem impoſuit. Inſuper ut ab inſi- fi diis Sforziæ vindicatam Cremonã iſciu ſuoque 1 dls Wpetanäntun rdeua, Rndh ACumipecdion . umipeditn l sucicazerit lepenan Aduusré deducth — dücitaan diqu 1 ügniterun omrerumintelegid 1 . ö“ —— LILIE TuUM 195 ſuoq; dominatui annexam viderer, . Ludovico XII. Mediolani occupa- tionem tentanti ſuppetias tulit. Sed leonino more in hac ſocierate verſa- tus eſt Ludovicus, utq; ipſus potire- ſtur Cremona, aliis Europæ ſe ſocia- vit Principibus in perniciem Vene- torum, quos, ut pacem cum Papa& Rege Catholico inirent, adegerat, uorum freti victoriâ, locorũ amiſſo tum ſperabãt reſtitutionem, à quo- um tamen poſſeſſione ab ipſis Hilpanis ſibi fœderatis ſe exclu- motidusàCchlg derculia ac pultanius aſoahxckehutem derüdorigur ädnn nb 49 dorias Galounltere . b 7 3 ac lderadosöintlmn liolano, Cmalyenam di regnunquſenatm odenlbas atmnü em inpolun uruchi Korcir findcamn tenn da 4 . „ — los animadverterunt, qui fru- us alieno labore partos, pro⸗ priis viribus adſcripferant: Quà ie commoti ad partes Franciſci I. tanseunt, quo auxiliante, ea, quæ priori tempeſtate amiſerant, tardè quidem ſed feliciter recuperarunt. lugato deinceps, ob inordinarum bellandi modum, ex Mediolani con inibus Gallorum exercitu, Sociorũ 8 inftelicitatis pertæſi Veneti, novà amicitia Carolũ V. ſibi devinxerunt. 260 LILIETUM Sed inflicta Franciſco ad Tieinum ſtrages, tumeſcensq́; Cæſareanori victoria, qua communis patriæ otf fendi libertas videbatur, ipſis denuo ad Gallorum caſtra transvolandioc caſionem præſtitit: à quibus, ſecu- ta ad Cameriacum pacificatione, plain cum extremo ferè rerum omnium diſcrimine præteriti atq; ſloli dum va ſtæ Cæſaris potentiæ manſerunt ex poſiti; cui invicta interim conſtan- ſate tiã ſortiterq́; reluctati ſunt, quo pac6 Bononiæconſtitutã, redditionem- i que Mediolani pro Francilco Sfor zia obtinuerunt. Tanta religione a pax concluſa à Venetis ſervata fuit iiſ ut nunquam, licet ingentibus præ- aſ miis incitati, ad partes Gallorũ tran- u ſcenderint. Compertum poſt habés uſ Respublica, Pontificum tunctem- poris animos privatis affectibout plu upadi rimũ eſſe involutos, exploratis reli- nulli quorũstatuum viribus, quos debiles a noverat, aut à fortioribꝰ depẽdẽtes, asi communem ij communem Italiæ libertatem ceu iproptiam ab imminente calamitate aeximere ſuſcepit. LILIETUM 267 Quod iniquo a- nimo ferentes Hiipani, latentibus Venetos circumvenire inſidiis mo- aiflliti lunt, cujus rei ſolidũ argumentũ Neptarert lag ua a dt ne 1- een, a aderi 4. riir le Keer. lona . cnkn dni wli dolani low kraal noerunt, Tana a adoha Herens ee dun, lerrnxr kun. — pere Galid. in(amenxeh ca, Donutewrexen nnesgi fancdttyu einolao räit run ver Gödh anarirhe ſextructa in Valle- Tellina ſuppedita- ruht fortalitia, quibus ſubſidia ab ex- ſteris transmiſſa, abingreſſu in ltali- am arceri poſſe autumabant Hiſpa- ini Cæterum in hoc ſudantes, ut al. ldis machinationibus loca munita 3 paulatim interciperent, ſuſtentato- que in perpetuum exercitu, illorum eſtanquam febri hectica conſumerẽt Rempubl. Clandeſtinis Hiſpanorũ atibus, lege naturali jubente, ſtre- nue ſe opponebant Veneti, concili- uo, tũ negotiãdi peritia, tũ amplis num̃orũ ſubſidiis, fædere. Vigilanti quoq; ad interitũ Reip. hoſti, in locis procul ſitis, cõtinuò negotiũ facel- lebant, aucupes imitãdo, qui in ter- ii ta cõſtituti, ope vulturũ, peraerem errantes 262 LILIETuM. errantes proſequuntur aviculas, a ſtupenda tandem ſagacitate ſc dentem libræ fatalis lancem, inje ſacro denario, quotiescunq́; ſic uſus iul efflagitaret ſaburrabant. Dum hæc pubi- in aliis locis geruntur, Veneti Mai. p tuanorum cauſæ patrocinantes, no vum cum Galliæ Rege fœdus cc trahũt, ſic tamẽ, ut nihilaperto M te contra domum Auſtriacã tentat fuerit; Nec icti tœderis tenore, qui quam ſuppetiarum Gallorũ cohe tibus adferre conſtricti erant Veneti quamyvis inſtantiſſimis perſuaſioni- pm bus, ſed fruſtra illas ſolicitaſſet Bel. upte ratione apud Hiſpanos diffidentiæ iaer evitarüt notam,& apud Gallos in qr concuſſa illorum permanſit fiducia. Pa g. 579 — ——— LILIETUM 263 Pag. 579. Caſalis petitur à Spinola d de cujusconatus ut impedirentur, acut in * tunand Belgio quid a gerent, invenirent Hiſpa- Dera dn 6 ni, Galliæ Rex cum Hollandis renovatã Rebew. ſe voluit confæderationem. Præven- edi B— dn tionibus ac diverſionibus ipſa bella avinci inquit Fran. Guicciardinus, li? di. kunz 58 nhiſtor. In hoc diverſiones cõſiſtũrt turalibi hoſtibus procuretur negoti- —— antnnſ Sic Agathocles bellum à Sici⸗ den Nräirn um. SicAgathocles bellum: 1 2 nntpenn* laavertit, in Africã eundo, Liv. iſt. Väalkn. uün 4 ie aanhat ees kenehde u n a⸗— tanuln adRomam obſidendam, 1l.26 Liv. i ua Cujus rei cardo in exacta, uti ajunt, nra ligeunji intelligentiA vertitur. Si hoſtis nobis er lit lungnociturus ſtatu fruatur tranquillo, terzennankangſlerendæ ibi lunt diſcordiæ, ſeditio tthan tand nes, ut tuti adverſus eum ſimus,& annan aub. ſtrangantur ejus vires, Tacit. Annal. enanntkrifaätub. 2. Quam poma Eridos injicien- neaas lasätiſ di artem nemo melius compertã ha buit, quã Ludovicus XI Galliæ Rex, — rütnoan, Indl rurellarumpenudtd- aui 9 — — 2643 LILIETuM qui nullis parcebat ſumptibus corrumpendis Principibus eorum —— — — inter populatorer mi ſſis, qui Patriciori Afell agrosintaclos Fervarent, ſive infenſus Plebi, magu:, ſive ut diſcordie inter ya res plebemq, orirentur. Eò quoqu allaborandum, ut hoſti præcidantu auxilia: nam niſi fons iubſidioru exaruerit, ad ſcopũ pervenire n licet. Hercules ampuraro uno pite Hydræ Lernææ, ſuccrelce videbat alia, invento itaque novo iſe remedio, ne recreſcerent, cavit, un- tin me de facilior ipſius facta Brohene Claudendi ſunt rivuli, ut molendi. At ni curſus impediatur. Hoc ut hat, W flor ab hoſtibꝰ expectata conſilia ad no- n ſtras trahenda partes, vel efficiendi i do ne hoſtium commodo inſerviant. Miiſit ad Antiochum Hannibal, pe-u 8 ceh u 5 degd 8 Phi jdam lüttrötsa at, ad leü dene llereutä mgen 1 1e Lennan, teh din, inewuge 0,nerrarſeme lor idiun he ig ndiſunt mi umng sinpedin Mrui bgerpeunalahd enca enschün zum commmirid Antiochunob doſtibus ungerur aul. Vcpecech ülh. 19f. ac *———— —— LILIETuÜM 2x³ biillũ adjungere non poterat, Liv. ls.heh.3 6. Sic Legati Romani àCar- Gthagine, ſicut his Romæ imperatũ aterat, in Hiſpaniam, ut in ſocietatem ogpellicerent, aut à Pœnis averterent, ang trajecerunt, Liv. hiſt. lb. 21. Petunt& Legati Romani à Gallis, ne Pœno bellũ Italiæ inferenti, per agros, ur- besq; ſuas Tranſitũ darent, Liv, eod. b. 21. Cùm& Romani compertum haberent, Græciam invictam fore, uam diu ſtaret focietas Achęorum, Gallo Proconſuliin mandatis dede- unt, ut modis omnibus ſocietatem dirimerct, Liv. 1.31. Verüm commu- nis eſt inter Medicos aphoriſmus, quòd inconveniens ſit diverſionem acere à partibus ignobilioribus ad nobiliores, veluti à pedibus ad cor yel hepar: ſed à partibus nobiliorib adignobiliores, veluti à capite ad pedes velextremitatem brachiorũ, quod in applicatione fonticulorũ, caute riorum& ve ſicatoriorum ob- 266 LILIETVM b lervamus: alio modo qui peorec infirmitatem adhuc lanabile repentinam mortem commutab Dux ComesOlivarius ad lubige Bearnum, evocaverat Gallos. qui data occafione Lux occuparum ppooſtea Fontarabiam arcta obſid preſlerunt, inmaximum Hiſpa rei præjudicium, Vici. Sini, in Mens tom. 2. pag. 48. Sic Franc. Stforzia, evocavit Regẽ Galliæ in Italiam, occupandum regnũ Neapolitan qui eũ poſtea omnibus exuit yr ciis,& in Galliam captivum duxi ubi in anguſta clauſus turri diemo iit, quem antea vix orbis capiebat, dèi Fr. Guicaiard. hiſt. lib. Prudenter et⸗nſs go hocinitũ à Rege fuit fœdus, quo" iplũ naturæ jus eũ impul it, quo quæm- ea huc aut iſti genti denegavit gentisſtſoſ boramen omnib. neceſlaria alun 7 um dwo amarSe urget inter ſe po- ai Pulori locietatem:Vis deniq; neceln itatis LIIIETUM Sqge gratis, qua majorum potentia& ini⸗ uquitate læpe minores populi oppri- ores certis fœderum legibus& con- wa ditionibus electi fubſidio venirent, Da Bowhorn. polit. lib. I. cap. II. Adeo ontaradiam and 121 6 ituti 4 adiamah neceſſaria tœderum eſſe conſtitutio Mh, m maximon udi e I.. 8 — dum Nageiteſtate pollens iis maximè egeat, Ar. d4 ,48. Hie Pun andum tegnülena trangantur apparatus vel callida de- olteaomndden ſtruantur conſilia, Dz. Reinking. de Gallan ernmKegim. ſecul. eccleſ. claſſ. 3. cap. 3. ngulta chalbunDicit Roccabella, in Principe ſuo manter ſiatseg Morali, lib. 9. c. 1I. pag. 103. Ogni tricra iſeh uaafortuna, perche niun poſſeſſo per intrüaRegtätaenpio che ſa, giocon do ſenza l. rurx ſäseinpul mie umico, che E mitighi„ o at braccio autiſt rmüerugr) fettuoſo, che 4 foſtenerlo, overo ad 2 en omahataatthegearlo! ajuti. Et paulò poſt magis düträtePeigRegnantibus, qua privatis opus eſſe 3d mainnenicis demonſtrat, ibi: Di qui è, che Hcieraen ataon epericoloſo loſtato allitto di ieh merentur, niſi majores& potenti- udicatur, ut quisquis opibus& po- arers aien S.Ethic. Amicis opus eſt, quorum in Kege Gallesba auxilio, tanquam arietibus, hoſtium 2638 LILIETuM che ſia felice. Ea fra gli altri beni dis Dg ſe a fortuna anche! comando, nonè dub⸗ inn iuo,chea queſto non baſtando i i limitidi hæl Feaprivata, Fono tanto biu neceſinij ftranieri ajuti, quanto ha mag giori gl impieghi, quanto ſonopingraviibi gui dello Stato che non Jono: ipriva poiche i Prencipiſ ggiacciondò all invi. alun Alia, alla libidine del dominare, che facil ſg mente ne gli humani hetlis actende, al noranza del volgora i rauvolgime run Ael Caſo, e come ſono coloſſi E tutti gli 8 Fortunii, Mauvengono agrädi,coſi tra Vera piufacilmenté braccio tutelun privato afhlitto, ch! potente ꝛravag t9, 8 42nrinnt. quello, à cui malion b Examuande 1i ſee biſae qud o cautum ne quis saäsieno aquam peteret, niſi proprio puteo iſre evacuato. LILIETUM 269 Pag. 55 1. Armiſtitium concilia- iqueſt untuſan ru“ inter inter Gallos& Hi ſpanos inter- wetz, ſm tun h e Mione Cardinalis aVarini. Indu⸗ icjut, zunn ½ ais enim plerung pacem praſapiut. Non , luunt nnni 8 devesinq uit Molcheni, in T'acito ſuo Hiſtoriato, Aphor. 146. pag. 187. Drentibi ſona. ſagf dprudente Generale negare al nemico zk. dy ſögginnn, aue le dilationt, 2 ai A— tianeaaae uede dilationi,2? ſoſpenſioni d' armi, eg3 banaijin whe non poſſinoſnervare le forze, che ſi Kstevulinn valeeono A Docute 3 Ba che d506 Daumn ſuua 1 2 Wino ſer vire per dar tempo alli infor- lrlanſuuri. 202e. nepf di vhfas⸗eeegee Gio- faalmenehal ange Re di Po ogna vedendo fuanito 1eeſanenmperatato di pace co'! Rog dano Chimiel- aftinn hanun reski, procuro ilreſpiro alle ſue armi con duttalv zuhaungen, Tregua; laquale fuſeco conchiuſada tpaenss unaud Vyaſchaſinoà Pentecoſte, non per altro arum rrmuena Hhccordata da coſtui che per meglio inca- pstanateauh winare i ſuoi trartati c Prencipi confi- arlioren agrxalhipnants, Majolino Bifaccioni in Hiſt. zälerun aetſne polon. Add. Capriara, part. 2. lib. ui can asat. Hiſtor.& Bruloni in Compend. apetetet tüppiwliſtor. vol. 1, lib. 3. Armiſtitia ſunt wo. poſt quæ ſtatim ad bellum reditur, b in 61 — — 27 LIIIETIIM in quibus potius bellum non g tur, quam ablatum eſt bellum, in ad tria eſt attendendum. 1. Ne oc fiones rerum gerendarum per miſla ea capiantur 2. Ne iis duranti- ſeho bus, vires hoſtibus accedant majo- fyend res. 3. Deniq;, ut armatus eti miles ſit& velut in procinctu inter otia armiſtitiorum. Indu ſunt, quibus revera bellum differ quarum prudenter ineundarum le. ges ad hæd ferè capita poſſunt refer. o ri. I. ut, jam ſupra monitum„hoſtiiu ſienc commodo non ſint. 2. ut vix expor poin rigantur ad hominis ætatem; ſienimiſ i côusque extendantur, poſt finem ſl induciarum, novo iterum bello ex.i i orto, priori ante inducias bello exeriſelle citatus miles Reipublicæ eſt defutus ſtetes rus. 3. ut alibi, ubi id licet, intiſs te duciæ cum eodem hoſte ineanturai alibi cum eodem bellum geratur enim futurum eſt, ut non deſit liti negotiũ, in quo poſſit oceupahs Ul dos poti 1 am adlauumg R& velur n rumprudenterin modononln un aruradhominsznnn b lin bello contra Darium ſuſcepto, lniſi virium defectum facundia z3. ut ab Rü cum eocemämgens fururunch eunnes 5 goci nqun 4 Rat draarmiſtonn Guldosteerzden — — oc — M 35 1 d hæc tereeapiaga ot, am lopranaum hi 1e x cum ecdrätehean 1l 8 ℳ☛ 4 *“ 1“— 8— 4* 1—“———— 8 5. 1 LILIETUM 271 Box horn. Politic. p. I.c. 3. Quæ fieri poſſint, quæ non poſſint, erudite rc- cenſet Hugo Grotius, de jur. B.& P. ub. 3 c. 21. Harum induciarum cauſa cfliciens fuit Card. Mazzarinus; in- Fires hollidns ara Oldldos acch „S 5. Denid, dte ſtrumentalis, admiranda ejus facun- dia, qua frementibus armis, pacem hoſtibus extorſit. Magis linguæ quã gladiis monarchias acceptas retule- runt, Cyrus, Alexander& Cæſar, quorum primus conditis ad ornatũ verbis, Medis perſuaſit, ambitione invadendi imperii vacuum ſe eſſe, ac proinde Perſica corona deco- ratus fuit. Nutabant ſecundi res ¹ ſuppleſſet; In partes à furente ob defectum pecuniæ milite diſ- ſectus tertius fuiſſet, niſi lin- gua incantatrice rabidorum tem- perare noviſlet iracundiam, Neno- hon& Pohænus ſib. 4. ftratag. M 2 Epami- vectus fun Cardinalis: de quo hæcan habet Paul. Piaſecius, in Chron. gesſan, ¾⁴ morte autem Regis Gabe Aand 29722 LILIETUM b Epaminondas Thebanus, cum in iyis Græciæ conſilio de Lacedæmonio⸗ Mls rumt yrannide„RXllibidine domi.- nand multa dhlerulſer,- usch adeo cæ calamtatis Ctiolos 1—— — exhiberent,& ita prius lingua qua armis Eaagede-honios exEn etcchle⸗ firmalſe,& auxiflegke 1% atur Cyneæ Oratoris facundo clo- ſuin, rat, m i ewdle Tacit. H J hen 3. Ob lacun- ſet diam ergo; aliasq; præcellentiores h animi oorporisq́; dotes ad ſummam an,, deniq́; in Imperio poteſtatem pro- Ad ſtor. in Europ. lingular. pag. 52 4 Chrüh LILIETUM 25 chriſti 1643. die 14. Maii defuncti, ta- do meliores ſpes rebus Auſtriacisafful- dſſen Rig videbantur. Unde earum fauto- es, acſi jam in tuto haberent omnia, ſram potenti ad verſario ſuo ſublato, evi- Rggeuriora lætitiæ ac ſecuritatis ſiæ ſigna raferebant: confiſi quod Galli in tan- acommutatione apud ſe Magiſtratu- m,& praſertim ſubfamina Regina ag genere Auſtriaca, tum& ſub Du- eAurelianenſe, quia vivente Rege cumante Hatre ſuo in iſtis bellis Auſtriacis non »am calaphraäcmmg, M. twro diſſentiebat, de fervore promoven- anu Uhi Aannuan tiboc bellum remitterentz ſed hoc quoq Rannes, damgän pfelli obiniones omnium: Naum ille dernünmaex ad ſinguln circumſpectus, cum jam orti eſſet proximus, omnas rectionis bbe rationes à ſupremo conſilio ſuo& Traabn farlamensto Pariſtenſi conſiderari fecit, Pin lanuckanit cum omnium judicio probarentur, tustuit(rtas de- eginamuxorem, cui donec Delphinus er Paul DeanenmnMoteceret, Regntadminiſtrationem, in Purop bas ſsP frarrem Ducem Aurelianenſem, nnu ulm 1n lalll⸗ ſupremum armorum arbitriũ com- M 3 miſerat, — —— —— — —— ofaynr, derend Kiagnu rs at cRLaceden Dd. debytthusim 1 Derhſeghe ſſa rr. le,rmale Aan 1 b 1 1 LVH A rChnez Oraora r, Talk Mhr; 1 di cotporischeaalänn 6 g TcO e ee ISUz a„at N” 8 1 1 öſſſͤ1“ 27„ 44 LIILIETIM miſerat, arctius obligavit, ut eand 4 rectionis formulam oblervarent. Loco vero Card. Richelii pauldòan- te extincti, ad conſilia illa Regia Ca din. Mazzarinum ſubſtituerat. f Pag. 597. Graviter Rex decumbe. reincipit, Cardinalis verò amicb fave. re, inimicis ignoſcere, adeò ut etium jurias à Marilliacs acceptas aboleverit. Hoc inde ſequitur, ſtultiſſimos eſſe, qui minis,& hoſtilem animum 4 oſtendentibus verbis temperarer poſſunt, nec enim inde debilio hoſtis, teſtante Seneca, in Mede⸗ profeſſa perdunt odia vindictæ lo- Quain re notatur Galeatius Sforzia, quod minitaretur veli tentiſſimis Regibus, quorum ali- Afoll quam in ſe injuriam agnolceret: co- que conſiliorum ipſius initium& fi⸗ l nem ſimul cognita, Ioh. Baptiſt. u 8. hiſtor. Veuet, Eandem imprudei tiam in Alfonſo Calabriæ Duce ar guit Fr. Guicciara. hift. lib.-. Prudem tla 6 4 1—— du,Cardnahnnas 1 lrrilira aanan de cquin ln nnis,& hoten dentibus fethördan (Lunrrere 0 ia, quod where lmis Kegids on in leinjuran gus . mnernen 656 112. J. Dnunomm tacienti ſtruxit inſidias. ſimul cogua lf der. peger, Eum wdlud, Dus Gaurun f3 l 1 in Alfonſohie . 1 uiguſten anna „——— — j LILIETUM 275 tiæ vertitur Germanico, quod inſe- ——— antem biſonem affectum benefi- ncüs voluerit, quod Tacitus expri- mit, lib. Annal. cap. ĩ§8. /num. 3. Exin navigatione celeri per Cycladas,& ompendia maris, adſequuur Germani- dum apud inſulam Rhodum, haud ne- ſkium quibus inſectationibus petitus fuer: ſedtanta manſuetudine agebat w cum orta tépeſtas raperet in abrupta, polſerc interitus inimici ad caſum refer- i, miſerit triremes, quarum ſubſidio di- (rimine eximeretur. Inter animalia venenata ac truculenta non pejus wperitur quàm homo malitioſus, uI licet non provocatus damnum intert homini, etiam neglectis lone manifeſtum eſt, qui clam palamve Germanico etiam bene Admi- randa Germanici humanitas& modeſtia, conſtabat ipſi nõ dormire ma- LILI ETUM 276 1Ä malitioſos, niſi cum malé fecerint, ialenm nec rapi fomnum ab eis, niſi ſu pplã. uben tetu taverint; cémedere eos panem ini- quitatis,& vinum impietatis bibere, Prov. 4. Contumeliarũ patientiam ingens regni inſtrumentum eſſe Se- neca docet, lib. 3. cap. 23. de ira. De Auguſto Macrob. Saturn. lib. II. c. . inquit: Soleo in Auguſto magis mirari quos pertulit jocos, quam iyſe quos protulit, quia major eſt patientie, quam facundiæ lacus maximè cum a- quanimiter aliqua etiam jocis mordaci. ora pertulit. Marcet ſine adverſa- rio virtus. Tunc apparet, quanta ſit, quantum valeat, polleatq́;, cum quid poſſit, patientia oſtendit. Spre- ta exoleſcunt,& ſi iraſcare, agnita videntur. Tacit. Annal. 4. Jeremi⸗ as Patriarcha Conſtantinopol. in Resp. ad Theologos Wurtenberg. act. pag. 70. ita loquitur: Nam& inter homines ſic quis dextram maxil- tam percuſſus præbeat etiam ſiniſtram, magis — ——ſ—-— file min n dainum be nintult,, nerbera de ito, pa lnduse ſepo tumnihu gawimis krur, qu n perte nam Cor aPaul Die orop.ſing porius cor bordiam! allteret, — . 2) ah ch bdilomnun lan a don: Jolenn 9 ℳ“ v“— . 1 v““ 5 — 8 1—— ſſ LILIETUM 277 Aii magisalterum ultuseſt, quam ſiſexcen- i verbera retuliſſet: Et ſiconviciis, proſciſſus non modo non regerat convi- Ncia, ſedetiam bene precetur, duriorem adlum intulit, quam ſi ſexcentis convi- Niis reverberaſſet. Er Baſil. tom. 1. lerm. de ira, pag. 4 16. Quidadverſa- lrio durius&ſe poteit, quàm te animum gerere omnibus coutumeliis altiorem. i quu Fanita muul,fuanin farundi luunan nua tinuuzinjnn vuut. Maaa ds. Tuneäa, — polt,patenntian, ſoleſcun, Liner arur. TtizugA vrarcha(rEnunn ad Theuh ſush ag. 7o. iaber Nw benues ezutenmn u ruuſtr jmautinſii Longanimis patientia auro arguté adlimilatur; quaſi athleta cæditur& vincit;& perſecutorum inſaniam in Apropriam Coronam recudit R. P. Di- Gaac. de Celada, in Rutham, cap. I. v. 12. n ineg 13.§. 46.9ag. 96. uanumräernta b Pag 610. Tranſagit Card. Mazari- nus cum Hiſpanis, ita ut hi Caſtellum er oppidum, illi Citadellam retinerent. Juxta Paul. Piaſecium in chron. geſt. in Europ. ſing. pag. 414. Adipeci- em potius compoſuerat Mazarinus concordiam hujusmodi, faltem ut arma ſiſteret, donec ſanciretur ab M F Impera- 278 LILIETUM. Imperatore pax firma, quæ jam in Comitiis Ratisbon. per Oratorem Galliæ Regis Carolum Brulardum, ac Fr. Joſephum profeſſionis Capu- cinorum tractabatur. Et juxta eã introducti fuerant Hiipani in oppi- dum& Arcem Calalienſem, Gallis Citadellam retinentibus:& cum ter- minus induciarum in proximo adeſ⸗ ſet, ac Galli ſuum exercitum apud Potangarum Pado trajecto ad ſuble- vandam Caſalem adduxiſſent, ted- diꝗ ſbi ex pacto oppidum cumar- 9 ce ab Hiſpanis vellent, eo magis quod Rex Galliæ pacis formulam Ratiſbonenſem non probaret, iterũ idem legatus Pontificius concurlum armorum(habebant Hiſpani inprõ⸗- tu vires quibus potuiſſent prohi- bere inferri Caſalem auxilia, licet uti condixerãt Gallis citadellã tenenti- bus, oppidũ arcemq́ ceſſiſſent) alia ingenioſa pactionis regula diremit. Nempe lem te ſto,quc laris cu — da 1 esCaohn ua —— —— V 4 Lcen Caulena delam tetnemndand Binducirumi gan ac Galliloum ertin mgarum Dadoneha üam(illemadtiln ldi ex eadd oima b Hippans ſelen an- d KRex Gallz dm nidodenlem dnonann mlegusDonüixuenn 4 3 abar 17 aorum(hadedanomin 1 rites quibus mui einlerr Caltamiblan — M ¹ 8 adrxcrät Gallscqtücaad- oppidecegcikn caiok nactioli- ra 6 — —— LILIE TUM 2 rent,& filius Ducis Nivernenſis ſecundo genitus Dux Umenæ totã Catalem teneret jure jurando inter- poſito, quod eum locum in nomen Cæſaris cuſtodiret neminiq́; trade- hret, niſi ei cui Cæſar tradendum ju- beret. Scribit Victor. Siri, in Mer- curio Temp. current. Tom. 2. pag. 162. Per Comporre le coſe d Italia nel principio deile rewolutioni ſi convenne che gli lmperiali uſciſſeroda Mantua, e gE Franceſi da Caſale; queli uſcironoda Mantua, laſciãdola à queſto Duca. Que- e entrarono per la ltera, allegan⸗ do per loro diſcolpa, che giuraſo- no A uſcire, ma non di non rien- trare. Pag. 614. Rex Sueciæ Germanians ingreditur. Cug, Caſar indicto Katis- bona Conventu arma Suecica retundere R A d 4 üunſ ¹—. 79 iisKatsde at Nempe ut æquè Galli Citadella, ar- e que Hiſpani oppido arceq́; excede- Riuſcirono da Caſale per una porta moliretur 28⁴ KILIETIIM moliretur, Sueciæ Rex coutra fortius ibat, ac ante omnia datis ad Galliæ Reg⸗ literis antiquam petit renovari fadera tiouem, ac ine ventum, neceſſaria poſtu- lat ſubſidia, annuit petitis Rex Galli, hac oppoſita clauſulæ, ne ſacra Romana in locis expugnatis abolerentur. Amor- te Ferdinandi II. Imp. juxta Paul. Piaſecium, in Chron, pag. 497. for- tuna Auſtriaca nutare incœpit, lub pondere graviorum periculorum poſt enarorum, præſer tim ab illa de nuntiatione belli Gallis, qui molem omnem potentiæ Auſtriacorum in ſe undiq́; converti videntes, ad eam avertendam pluribus eorum ditio- num parrtibus infeſta arma intule- runt,& in Germaniam majora auxi- lia miſerunt. Hiſq́; ſubnixi Sueci, cum jam Garzium, Lanſpergam, omniaq́; in Marchia& Pomeranid loca meliora ſub iſtud tempus ami- ſiſſent,& non niſi Stetinum pauca- que maritima præſidia manu lubri- ca reti- retinetel GaKoniat um Gert lets loi acerbit ſgegh hta lalt handis re Rarjerni Änguſ te lon, ſeceſdita pur. N imus, ſextren ſeam ar l auter atisper uger epucidan uimperi Uſs natu dvolut ber 3 8, ac en 48 2 Lentun n. un 7 ann M * 1! 6 95 1 hann der 1(Ten 7 1 gnattaznlean erchin K tcinandüll. ſup. 5 6 4 Uii ⸗ 4 Alnaca doare ne ene grhg⸗ d dranlorum denle 0 meon Wl 4 diniber a dWecng m panddos üthemm ,KinGemmaunanna d. h dbenn 1. eagw-n 1 AWall Duc Nkarn nu in Saxoniam Boemiamquc reverſi, ca retinerent, mox recuperarunt, ac totam Germaniam ad inſtaurandã fœderis ſui porentiam animarunt. De acerbitate Wallenſtainii alio- rumque querebantur Status,& cum ſperata falutis deficerent remedia, novandis rebus animum addixerũt. Nullus pernicioſior eſt, quam quem au- dacem auguſtiæ facinnt, inquit Se- neca: longeque violentius ſemper exneceſſitate, quam ex virtute cor- rigimur. Nec in bello tantum hoc quærimus, sed etiam poſt bellum. Qui extremi libertatis, ad repeten- dam eam animum appellunt. Ex- tremi autem ſunt, qui ſuperbiam Victoris per obſequium& modeſti- am eſtugere non poſſunt. Aufer- Am m 6 3 41 41 aTZA Laah- e dniach in Marätmen, Amclofa lud ſtubp.— Acn re, trucidare, rapere falſis nomini- bus imperium, liberos, propinquos, quos natura unicuique cariſſimos deſſe voluit, conjuges, ſororeſque NM N 3 444 1 polluere, bona fortunasque in tri- butum 284 LILIETVM butum agere, corpora ipla ac manus inter contumelias ac verbera conte- rere, infirma vincula ſunt caritatis. N Faciunt illa ut victi eſſe nolint, imo victores tiant, quos debellavimus. Serpentem quo magis premis, co i magis virus ſuum diſpargit: præler- tim ubi de ſeſejam actum videt. Is demum& victor„qui ita vincit, ut victos ſe illi ipſi, qui victi ſunt, non ſentiant. Quod ft, ſi dominus non conditio mutatur. Parum quippe curant ſubditi, ſub quo vivant, mo- do bene& clementer habeantur. Qui victum ſe jam ultra premi videt, in eodem violentiam, tanquam ſce- lus deteſtatur; quam cum ferre non poſſit, invicto animo ſe opponit. Ex- trema quò& cui extrema infiigun- tur BSuxborn. Emblé 6. p. 54.&ſeqq. I Pag. 618. Momorancius ornatur baculo Mareſchalli. Inquit Gothofre do in Archontol. Cofm. p. I70. Cô, neſtablium ſequuntur Mareſchalli Franciæ Ttamrund 28, Franciæ quibus olim miſſio data eſt ab officio: atfacie, nwurgch non ante extingui- hodie mutata rerum tur, quam eorum vita. Primis tem- poribus unum tantũ fuiſſe accepi- mus; deinde duo creati ſunt, hinc tres, mox quatuor& tandem plures. In Conſtitutionibus Regni legimus ancompetere Conneſtablio& Mare- Aiaſchallis Franciæ eorumq; Legatis ad Gmttddihügun ſa d dene& c Clewerte- uhe 2 nichun nleſani dunn Odemy 0 el na ma dan 1 betckkantg mamm octen Nicdoniwln en ma qud K dimm ng Ir Jaxbors. Enlighe' 4 Dag. 618. Manman tcu- Aluro haä 1 8 — gin Ar chonnält RTe eſtadlium ſcquunn lane Tabulam Marmorcam cognoſcere de delictis& criminibus hominum militarium, tam equitum quam pe- ditum, ſive ii in caſtris vivant, ſive in præſidiis, ſive militatum eant, ſive ab expeditione redeant, aut ubi- cunq́;t tandem verſentur. Pertinere etiam ad eos cognitionem cauſarũ circa bello captos, Ipolia prædasque, monomachias, de ſtipẽdiis Regiis, inobedientia& deſerto ſigno acex- ercitu. Plura de Mareſchallis habet Mottomãnus, in Lexico feud. verb. Mareſch. Bart, Chaſſein Car Slu. mh 283 LIIIETuUM part. 9. concl. T. loh. Tilius, Adluarius in füprema Curià Pariſ. de Reb. Gallic. Vincent. Lupanus, in Commentar. de Magiſtratibus& prafecturi Pranco- rum. Eſtienne Paſquier, es Recherches de la Frauce, lib. 6. cap. 50. p⁹. 337. Pag. 63 9. Eo proritare M. R. cona- tur N. N. ut Carainalem probris exagi- taret; Cui tamen Cardinalis omnem reverentiam& ciwvilitatem redaidit. Qupdcum reſciviſſet Rex, à venatione reverſus deſcendit in Cardinalis hoſßi- tium, expromptucq; gratiæ Regie teſti- monius, opprobria obliteravit, patroei- niumg adverſus quosvis promiſit. Perſtat N. in odio, ac ad proſternen- dum Cardinalem ſententiâ, qui Ta- citi illius veritatem expertus reipsa didicit, odium& invidiam, apud multos valere,& pervicacia impo- tentiaque eſſe mulierum juſſa, atque corruptos fæpe pravitatibus ma- trum liberos. Cedere majoribus noverat Cardinalis prudentiæ elo- 8¹⁰ unlcer 4 ſeret, 3 1 8 1 d.)c 869. F nnna Nut Corämabm nun Cu tumen Cvinze lntiim 0 tnilltate 1 teumn ſärviſerKr mn Tusdecendit u Cunse eryrumtiij Autunnu 1 2 r9 2 ut nni adterſas zuuni 1 dar Ninodoacaümim JCudünalemſent i9 enu llius veritatemeyrmurn cit odium&nim, M Lriaunne jaquc ecfemummihadt roptos(epe mid 1 a lberos(Ctwidt 1 pAlara O altle, — era Crrdmabterthn LIEIETuM 285 gio digniſſimus. Sciebat ut Iub ma- na'oris umbra enata tenella adhuc arbo ſe flectit, ita Principes ufur- pandos, qui ſuos infra id etiam eſſe volunt, quod ſunt& habent. Nam magnitudini luæ deberi putant, ſua quemque vel ignorare, vel non pro- fiteri. Majorem vrincipem cogi- tandum quaàm eſt,& ſe ipſo ſe mino- rem, Bux horn. Emblem. IIr. Haud ignoraverat ſagax ſimul& bonus Rex, inferioribus fe Magiſtratibus vi quâdam opus eſſe in curandis quæ curæ iuæ habent demandata; Intereſſe Reip.& ſum morum Ma- giſtratuum, ut idoneâ ac pari nego- tiis vi ac validâ auctoritate ſint in- ſtructi, quod ut fiat, ſitum eſſe in ma- nu Magiſtratuum ſuperiorum. No- luit ergò promiſcuè admittere de publicarũ rerum Curatoribus ſpar- las quorundam querelas, ne& alio- rum licentia in ſummam rerum ir- reperet, ac Evaneſestetillorum au. ori- 288 LIIIETUM ctoritatis, ſine quibus ſupremi rectè non poſſunt adminiſtrare im- perium. Xenophontis ſententia eſt, 7. Cyrop. Viros honeſtos, cum ſi⸗ n bi fidem nãadhiberi ſentiunt, odio pro. ſouii ſequi aiſſidentes. Periculoſum igitur 3 eſt& intutum Principi, de potenti- ſe bus miniſtris ſuis peſſima quæq́; cre- dere,& vindictam meditari. Sæpe enim innocentes invidia detert;& hc qui primum horruiſſent ſcelus, pæ. næ metu ac Principis ira in furiot- conſilia propelluntur. Caſſino Bonifacio Dueibus Honorius Im cum Vandalis Alanis, Suevis in Hit pania bella gerebat. Virtute, pru- dentia, telicitate Bonifacius præſta bat. Inde cũ gloria in invidiam ver⸗ ai tiſſet,& Bonifacius à Caſſino non modo ſuperbo immodicoq; impe- a rio premeretur, ſed& in ſuſpicio- a rem adductus eſſet; coactus eſt, 3 ſ; ut ſecuritati ſuæ conſuleret, ſeceſ- u. ſione — 1 ſ nn b me eüh mmnocentesiniiate peimum howulcr 1 jmeru ac Prachünig Aul propelmnt(h datacho Ducdoknan. im Vandals Alud enn nindellagereda ſi, entia telcitateerkinn a. Inde cũ geraitin ſet,& Dontasiliing dodo luperdo muni, optemeteun, che em rebellodi ai ghen L em aidocuc no tſecuitui luanirs, “— —ö 3 ————ʒ—ʒ—ÿ—ʒp¶——ͤ“ —— LILIETUM n Kione facta, in Africam ſe proripere, X Vandalos Alanosque in auxilium vocare, ex P. Æuilio, de geſt. Franc. arorſiner.in Tacit. pag. 42 8. Ludovi- ſcus Sforzia nuntiata Sanſeverini co- piarum ducis defectione, dixiſſe fer- tur; ſfe non minorem exiſtimare im- prudentiam, vana ſuſpicione fidis- ſimorum operate privare, quam in=- cauta credulitate eorum ſe fidei cõ- mittere, qui ſuſpecti eſſe debent, Guicciar. lib. 4. hiſtor. Contrarium lenſiſſe videtur Apollonius, qui ro- gatus à Babyloniæ Rege, qua ratio- ne tutò regnare poſſet, reſpondit: Fimultos honoraveris, paucis vero cre- dideris. Sed moderanda eſt diffi- dentia, cum utrumque in vitio ſit, & omnibus credere,& nulli. Et ſi exorbitandum, in fiduciam magis inclinandum eſt, quod Alexandro M. compertũ fuit, qui cum legiſſet epiſtolã matris, qua admonebatur ut à veneno Philippi medici caveret acceptam 2388 LILIETUM acceptam potionem non deterritus m bibit, plus enim ſibi de amico ſuo upl credebat, Curt. Laudabile fuit An. 7p9 næ Ludovici XIII. Conjugis, Regi. uſ næ Matris ingenium: quæimmiſce. re ſe noluit dejiciendo, cujus erat apud Conjugem prima gratia: Re- gem poſſidere amabat, ut poſſideri Par eſt ab uxore virum; reliqua ut poſſideatur, ut amet, ut ſe ſuaque an committat uni aut pluribus, velut indebita ſibi remnittebat in arbitriüũ viri, quodrarum fœminis, quarum ſexus, etſi vehementer impar eſt ge. rendis rebus, vehementer affectat rerum imperia, gramondus, lib. 3. hi- i — Pag. 6§2. Ab aulä aiſcedere Reginad Matrem Rex vult. Inquit Molcheni in Tacito ſuo Hiſtor. pag. Aphor. 1 69. pag. 87. Vedendoil Prencibe, che iponi atcuno del ſuo ſangue ſiu troppo amato ing dal Populo, per troncarliognitrama, che 1 poteſſe contralafuaperſna ordire, do. l Vrà — *— LILIETuUM 239 vra con un' honorato Oſtraciſms allon- - tanarlo dalla Corte, facendone naſcers 3 occaſione dellapublica neceſſità. Quã practicam exercuiſſe Philippum II. Hiſpaniarum Regem, qui in Belgiũ, nein Hiſpaniis noceret, ablegavit ohannem Auſtriacum ex Patre fra- trem, Girol. Coneſtaggio, in Hiſtor. Bel- — aa A Beſg. lib. 9. Illuſtre addi poteſt ex- inun. u Hhuuliakaan Amlann ebuh 1 la vü 2 Jäaunban 3 — Cuud u umei upya me in conclavi ipſius,& dixit: Domina ueſ unnlurjunte, Mater, venio ut tibi valedicam,& con- Äi hnnnn nüſarem rar nar ha 4 — = — — — Rr tempor. current. tom. 2.1i b. 2 di Kceſſi Reginæ Matris hæc habentur emplum, ex V. ictor. Siri, in Mercur. De di- in continuat. Thuani biſt. li. 10. p. 749. bridie adſcenſionis circa tertiã po- meridianam, Regina Mater Lupara diſceſſit, ut Bloeſas ſe reciperet, ſplẽ- didum habebat comitatum, qui ex domeſticis ipſius& ſtipatoribus conſtahbat. Multæ illuſtres matro- næ cam usque ad caſtrum Reginæ a honoris ergo proſequutæ ſunt. An- tequam abirct, Rex cam convenit 290 LILIETUM b confirmem, me tui, tanquam matris 1ar curam habiturũ. Volui te levare la- bore, quem in negotiorum meorũ ipib adminiſtratione ſumebas. Nullum aä ſote poſthac patiar in meo regno impe- éſi rare, præter me: de iis, quæ ad tuum ä llel iter neceſſaria ſunt, mandata dedi.' oni Curæum juſſi, ut te comitaretur. ſbei Scribam ad te, ſimulac Blæſos vene- hſe . ris: Vale. Regina Mater eum augu- oßy ſtè venerata, quædã lubjecit de curà, aſpeni quã pro ipſo& negorioi pſius tem- ſtbau pore ſui regiminis geſſiſſet, rogavit- Nſer que, ut ſuorum laborum,& quòd i mater ipſius eſſet, meminiſſe vellet. enn Quibus dictis, Rex eã oſculatus eſt, no & exhibità reverentiA ab eà dilceſſit. eſihar Deautoritate Reginarum&Ma- al- 9 „.. 3 trum Regum agit Tilius, in Commen- ayſget rar. de reb. Gall. lb. 2, pag, 98.& 99. di anſerd citq; quòd multi Reges regali thro- uſpot .. 8 no ad jus dicendum inſidentes, ma- aoſoniũ — 5 tres aut uxores ſuas in Parlamentis ſitonſ ſibi aſſidere ad dextram curaverint: iutan u —————““ 3 — EE—y ßßͤeo f“ „— 1 us 1 t LILIETUM 291 di an 7 ut Carol. V. uxorẽ Iohañã Borboniã dieh Keginã in maximis triũ Statuũ co- 2 . itees itdn habuit9.&II Maji. 369. in quibus ee. Wwat tiatü eſt; ad referẽdas& accipiendas 4 3 K*—. — We mmuna Baronũ Aquitaniæ provocationes, Remainäuleih de Neaaamn — Me ferwi 5 — uücmme 4 ubiRegina mater ipſius dextræ ipſio afüürzaun. Midebat. Er paulo poft: Noluerunt na Reges majeſtarem matris aut regiã i quæ multis modis anteit dignitatẽ aarium) minoribus uri privilegiis⸗ inſaaagiug t, quam obrem etiam in Parlamento, dettttnntthhg. velut Paribus, ipſis dies ex catalogo eanſcemi. aignantur, ut exactis Parlamenti elegnrlauald. apparet confectis 8. Maji, 1400. Re- Kandaaasp. gni verè adminiſtratio cum Reginis ctr güntläer r non poteſt comunicari: nam omnia h eauattmatrſad bonü regni pertinent, quod nulla earsaan vis conſuetudinis ad Reginas poteſt Aiutrutmaan mn transfundere., Summa autoritas, — gquam 292.ILIETUM quam Reginæ& Regum matres ha- buerunt, in eo verſatur, quodrecti⸗ onem habuerunt Galliæ, modòſolæ modò cum aliis, propter ætatemin- firmam, abiſentiamque, aut impe- dimenta virorum, vel filiorum Ke- gum. Et pag. 114. Rex Franciſcus J. bis abſens rectionem mandavit Ludowicæ Sabaudæ matri 15. Juli. 1515.& 12². Auguſti. 1523. cum- que ſecundo infeliciter fuiſſet capt9 Carolo V. Cæſare graviſſimè libera- 1 tioni ipſius obnitente, mandavit e- dicto facto Madriti in menſe No- vembri. 1525. ut Franciſcus Del- phinus Viennenſis filius natu maxi- 3 mus, promulgaretur, fieret, accipe- 3 returque Rex in locum ſuum, gu- bernatricem& rectricem unicam adhibens Ludowicam Sabaudam illius aviam: quod legibus adverlum 8 planè videretur, nifi concionem hançadjeciſſet, ut regnum filino-ſ mine adminiſtrarerur& ſigillo ejus Sdugne f jgne ( L uwiat ilo neleet uſlgi⸗ w caru an perg nopapt d zuun 4 1 l. a 3 Mau na 4 Rtat dariisäu 1 Aüguht ſaz a. ddonneienr drblttag) (2 eregrannelda. sohoitente demntn. cdo boeie jinmenſeyh. 1 Sw ukt meleude, SNenestiab wumag. nei theadig. ſe am KLll 1j dens Ludoremm Kuaden Saim gwirgtadeſ de niceteun n chol u cadcciſet, U naniho. d. dc adwräteregroW LILIETUHM obſignarentur literæ. Cum Ludowica Sabauda regeret, ena ſomnia juris diplomata obſignata ſũt Et pag. 150. sigillo Franciſci Regis, licet capti- us eſſer; indul gentiæ verò& man- data figillo regentis; quæ diſtinctio b von caruit ratione. Jurisdictio enim em per durat in regno Galliæ, mor- tuo, capto, aut abſente Rege: cujus tei ſignum eſt, quod officiales Parla- mentij uſta Regum Reginarumd; non pullari, ſed purpurati faciunt. tach diplomata juridica contecta hmpore detuncti Regis, re gnante ucceſſfore, mandantur eesuionf non adhibira confirmatione indul- gentiæ vero& mandata non item: au 1 1 mam ex voluntate pendent& facul- tate illius qui facit aut mandat,& adigent autoritate& approbatione ſgilli ejus, quandoquidem is eſt qui loqu 1 nitur,& Secretarius ab eo obſi- nat; niſi forte in legibus rectionis N diſertis 294 LILIETUM diſertis verbis aliter fuiſſet cautum, quæ cautio tanquam facultatis pars eſſer obſervanda. Rectionis diplo. mata debent eſſe ampliſſima, ut, cumerit opus, ſint adſjumento, nem-⸗„ pe ſi quod infortunium capti Regis, ſi aut aliud accideret: Laudabile in. ſlutum eſt, ut non dec larentur ea, nec ſine diſerto mandato divulgen- tur; aur certe conficiantur duo, unüſ in populares, alterum copioſius pro adminiſtratione Reipublicæ, quocd exemplum non committatur publi- co. Hanc Reginarum Parentum autoritatem confirmat Gramondus lib. 18. hiſt, pag. 787. ubi ait: Adulta Rex hyeme in ltaliam uma- ta manu progreſſurus, Reginæ Parenti cariſſimæ, regni adminiſtrationem per- mittit actulegitimo: redigitur in alla Parlamentorum diploma Regium, quo per abſentiam fili mater regni Regens e renuntiatur. Moreé invaluit apul Gallos, profaciſcente extra reguum dade 5rr, ne Rcannöe 88 rarrenüag b Tär wlcmienr kar ſcum hen näeean AAAgün Aaanuba 4 1 düe n inmme dm 1 — 1 m ne rutmhtinn, art cnleame uüriru — 9 m thanghm. g Herium ucnna mrtutw. ltau: 4** Gr, yrtsdektvant V 1LILIE TuM 29 Regeur Fuhſiit uatur Vicarius, qui Regẽ⸗ msuomine adminiſtret Reguum. Pag. 67 4 Metuebat Rex, ne Ma- terad Hiſpanos abiret. Utcuniculi maximum utiq; in rebo bellicis mo- numentum, detecti nocent, ita Prin cipum conſilia in vulgus edita,& non, qua decet religione ſecretè ha- bita, hoſtes potius quam illos inſtru- unt. Conſo, quem conſiliis præſi- dere Romani arbitrabantur, Romæ ara ſubterranea fuit, ut ſignificaretur conſilia occulta eſſe debere, Johan. Roſin. 2. autiquit. Rom. Et inter omnia Reipublicæ Venetæ inſtituta præclariſſima, quibus illa in hunc usque diem raro Ariſtocratici Im- perii exemplo viget floretque, non aliud mirabilius eſſe Trajanus Boc- calinus aſſerit, quam quod, cum paucis concredita Reipublicæ lumma Tyrannidi viam ſternat, Nz indeque 2s LILIETVM indeq; Veneti præcipua rerum Se- natui Rogatorum, qui plus quam ducentis& quinquaginta Nobilibus conſtat, permittant; ſummũ tamen horum omnium,& ſimillimum ob- livioni ſilentium, ſummamque ſidẽ experiantur, nulla mercede vena- lem, nullis perviam proditionibus, Forſtner. in comment. ad Tacit p. 166. Cujus rei momentum ſagaci Regis animo erat impreſſum, qui juſto meruagebatur, ne facto Matris ad Beigas diſceſſu, arcana in regni lui perniciem panderentur, nocivaque cum hoſtibus necterentur conſilia, Ad arcana Principum conſilia ſpe- ctare tradit Amiratusin Tacit. utab unius exacti imperio, ab altero intu- telam recipiantur foveanturq;. Tar- quinii Romãà pulſi ad Lartem Porle- nam, Cluſinorum qui in Hetruriâ erant Xegem, perfugerant, ibi mi- ſcendo conſilium precesque, nune orabant, ne ſe oriundos ex Hetru- ſ1cis, e dent tone m p ablit — ſi A heta et pra acpu rerun m dü plesg Vugeznuxohlt ldanzmwütan dumätwinmo Reriampoicnd unnantat lunn) doennunn Seaai eruun gaale f Ha fa* K z „ danderentur nochrag Wncderenor conftl, akrneg nllaſg, It AwiruobpTatt.Ra. dimpehdalrwn. jpanduideenun.J amapüllalnenlan uänetmm wabend geütgean b afp ' 1 wonGlum ptechadt, —— delcorchäbe: — LILIETVM 297 ſcis, ejusdem languinis nominique egentes exulare pateretur: nunc monebant etiam, ne orientem mo- rem pellendi Keges inultũ ſineret, latis libertatem ipſam habere dulce- dinis, niſi quantà vi civitates eam expetant, tantã regna Reges defen- dant, æquari ſumma infimis, nihil excellum, nihil quod ſupra cætera emineat, in civitatibus fore: adeſſe finem regnis, res inter Deos homi- nesque pulcherrimæ, Liv ſi. hiſtor 1. Marcus Coriolanus damnatus ab- lens in Vollcos exulatum abiit, mi- nitans patriæ hoſtilesque jam tune ſpiritus gerens. Venientem Volſci benignè exceperunt; benigniusque indies colebãt, quò major ira in ſuos eminebat, crebræq́; nunc querelæ, nunc minæ percipiebantur. Conſi- lia tandem conferunt de petendo Romam bello. Circeos profectus, primum colonos, inde Romanos expulit, liberamꝗq; eam urbem Vol- N 3 ſcis — 299 LILIE TUM ſcis tradidit, inde in Latinam viam transverſis tramitibus transgreſſus, Satricum, Longulam, Polluſtiam, Coriolos, novella hæc Romanisop- pida ademit: Poſtremò ad urbem à Pedo ducit& ad foſſas Chilias quinque ab urbe millia paſſuum ca- ſtris poſitis, populatur inde agrum Romanum, atrox tandem Roma- norum Legatis reſponſum dat: S§i nempe Volſcisager redderetur, poſſe aãi de pace; ſipræda belli per otium frui ve- lint, memorem ſe& civium injuria,C hoſpitum beneficli, aduiſurum, ut appa. vreat exilio ſibi irritatos non fractos eſſe animos. Agricola expulſum ſediti- one domeſtica unum ex Regulis b gentis exceperat, ac ſpecie amicitiæ in occaſionem retinebat, Tacit. in Vit. Agric. nu. 8. Eleganti remex ornat exemplo Galeazzo Guald. Pri⸗ orato, Hiſtor. lib, l0. pag. Notum eſt ew recenti hiſtoria, quantum damni paſſæ ſint Polonorum gentes ex Viriu- 8 b 5 nius G plan ad, 1 ab mäen hi Tnntapnim a nuu Huuinnuf r A. 141 1 6 yrau klie tiunn iereuſ benunne Allh auſu Annh urnann Anhu rkepyullmni mecdea wnn es 1 coer aſerrain Vortche 77, ras Lhmimg. kempd ddaruſul ajt M, ſ N mnuihilinun nunmndi lumum zaua LILIETUM 299 nius ad hoſtes defectione, Qui funeſta ut fertur cum iis in Regni interitum commiſcuit conſilia. Exitum hu- jus negotii penitius declarat Paul. Pi- aſccius, in Cbron. geſor. in Europa ſin⸗ gular. pag. 423. Pag. 68 4. Mittitur Cardinalis Valettanus Aureliam, ut ad aulam reduceret Regis fratrem; Rex ipſe tan- dem Aureliam petit. Non ſemper conſultum eſt, ea præſertim, quæ ar- cana eſſe debent, per internuncios agi. Præſens in hoc negotio eſſe voluit Kex, ut occulta manerent ha- bita inter ſe& fratrem colloquia, eo que validior oonſilii propoſiti effe- tus eſſet. Poſtquam Rudolphum Habſpurgenſem inter& Sangalli, Abbatem exarſiſſet bellum, ipſus inclutus Comes arcanorũ conſilio- rum eſſe voluit interpres, de quo hæc ſcribit Chriſtophor. Lehman, Chron. Spirenſ. l. 5. c. 109. p. 631 col. 2, ad fin. ex Alb. Argẽt. Ger. deRoe. N 4 Iſt Un⸗ LILIETUM 300 V Iſt unverſehens zu dem Abt ſein abgeſagten Feind allein ins Clo⸗ ſter kommen/ eben umb die Zeitda man ſollen Mahlzeit halten/ und ſich unberuffen zum Abt an Tiſch geſetzt/ der Abt hat ſich des Gaſts verwundert/ und jhm Ehr und Treundſchafft erzeigt. Bber dem u Imbs hahen ſie von Fried und Freundſchafft geredt/ und ohne Mitttels⸗Perſoönen unnd Unter⸗ einander auffgericht. Nocere tamẽ int lubinde principis præſentia pofſet, 9 Praælertim ubiurgerer quis poſtula-¹ torum conceſſionem Statui conce- dentis pernicioſam. Poſtquam Le, gatus Pontificis Dacem Auguſtam un venit, aſſignatum ei fuir ad mona- ſterium vicinum extra urbem ho- ⁰ ſpitium. Inde Trajanum Marium ad ſalurandum Philippum Regem mittit, qui cùm jam Legatum toto ſe icinere lummis paſſim à civitatibus d ela- 2 3 „ 4 ————õõ—— LILIETUM 301 mA delatis honoribus aliquantum diſti- danne nuiſlet, rurſus ſeu vero, leu ſi mula- dtdeg. to morbo aliquam colloquio, à lega Geätt, to tantopere expetito, moram inter- dags poluit: dum interca Albanus rem ſconficeret, Thuan. lib. hiſtor. 67. Hoc quoque notatum à Gramon- do, lib. hiſt. 5. pag. 284. ubi dicit: Regina morbu cauſſata protelare moras b ſuſpectis; quæcunq; à Luynæo promitte- antur haſitare. Timorem augebat fin Fteng praſidiarius miles ſolitofrequention Ri- ddtſr paus Regem. Non defuere qui dicerẽt heſitatem, acrius urgeri debuiſſe; omis- uren fa ſis legatis ipſum Regem eo munere me- Ketetante. Kus defunckurum,& quanquam in ju- midin länude ſtum exercitum non adhuc coaluerant tedn h wires, fnem bello fore in ipſo limine, 9- Hen peratura tum vel una Regis praſéntia, wenmmämh quod non multoòpoit vix potuere ingeu- aeaagn res copiæ per magnam cladem. Ita uſu entun Mam venit in civilibus bellis, per longio- wi chn enlhan res moras wala inaleſcunt, ſetoq; anvelurhumano corpori medicina pa- V 7 ratur, Zo? LlILIE TVM atur, cum datis venenum ſpatiis ſein venas inſinuet. 1 uu Pag. 69 4. Agitur de declaratione in Dixviodunipromulgata, de qua diſputa- Haut Senatores Parlamenti Pariſienſis, Vyi quos Rex ad Luparam ut pedites accede- ſue rent, cita vit, tbiq; illis in genuaprovo. Iun lutis, inhibet ne iu posterum ejumodi is diſputationes ſuſciperent. Sic habe“ iun tur lib. 9. pag. 666. in Contin. hiſt. Thuani: Rex primus orſus eſt loqui, C dixit cuitodem ſigillorum expoſiturum cauſas, cur in hunc couſéſſum veniſſe Quibus dictis Cuitos ſigillorum ad Rog iage 1 aſcendit,& genibus nixus eum allocu: lur tus eſt, Rege adinterrogata ipyſius reſon, nun dente, poditea deſcendit& ad ſuun lacũ luin reaiit, cauſasq; expoſuit, cur Rex in Pur⸗ ſu lamentum venire voluiſſet: Tunc Prin- uk ceps Senatus& omnes aſſeſſöres Parli un menti in genua procubuerunt: quds diii cum Rex ſurgere juſſiſſet, Princcys l Senatus cum omnibus aſſéſſoribus der ſar lamenti 1 82 7 6 eNanan Whom lamnunun uamigu 1 b 3 lane M a eun mh an danren u emupuau. ſ er ma 1 an muigſi annn 1 ede. Rex pParlamentisenatoribusper Cancel luud. buit. Et lib. 8. pag. 546. col. 2. larium ſuum ſignificavit, quod pote- ſtatem ſecundum leges ipſis conceſſam rransgreſſi in eum ſolummodo inem in genatum allecti eſſent, ut jus ſubditis dicerent, non ut de negotiis Regnisabs; ſeciali mandato cognoſcerent: quod Rex Franciſcus I. decretum Seuatus, qui tunc temporis idem, quodnunc, machinatus erat,& psteſtatem Reginæ kegentis, Matris ſuæ reſtringere vole⸗ hat, reſciderit&irritu declaraverit, atg. etiam præceperit, ut illud intra quin- decim dies afferretur, facto interdicto, quo induceretur, ne Senatus deinceps tale quid prater officium ſuum aggre- deretur, quod pluribus ibi addu- ctis exemplis demonſtratur. Pag. 699. Petit N. us Cardinalis in jus vocetur idé petebat N. quæ res inſer- viebat lucro 304 LILIETUM lncro diſfamantibus libellorum conſar. 1 cinatoribus. Rex tamen curam A-fen- W dendi Cardinalis ſuſc epit, cui multa ac up varia objiciebantur. Generoſi robo- pit ris animi non patiuntur inanibus ſi. biilludi; Leones lunt, qui, quous- auiſ que oculi clauſi lunt, alieno arbitrio ſe duci ſinunt, ſed ubi vires fuas cir- en cumlpicere cæpere, vim indomi- uf tam exſerunt. lidem conſpergi i floribus nonnunquam& in theatrũ deduci ſuſtinent: Sed ubiin ebm ſua, vel reflexa ab aquis imagine, de ſe agnovère, diſcerpere lolent gene- i roſitati ſfuæ adverſantem ornatum. 2 Quippe qui non convenit, niſi boũ utſ ſtupori: qui ſe ita ad Sacrificalem vol aram duci patiuntur. Intererat puſt maximè Regis eum adverſus delato, yrg res defendere, qui ſomno vacuus eo liß indeſinenter vigilabat, ut ipſi us tue- y retur autoritatem; metus quippe e⸗ ou- rat, ne alii, in quorum manibus tot lii legiones, immenſa ſogiorum auxi- i lia, mi- 1*— üadünngn. eunnaälter rnthek à prn br cpsrdtltt ter puanmn trigu in Arated dasgug — nnnanun nrcruben LILIETUM 305 lia, mirus apud populum favor, ha- bere quam expectare mallent impe- rium. Eum exaltare qui adinſtar Jonæ in iratos maris fluctus præcipi- tem ſe dare paratus erat, ut in tran- quillirate monarchica Regni navis conſervaretur. Compertum Regi erat plus roboris eſſe in unius viri prudentis conſilio, ad ſedandos ſedi tiolorum motus, quam in infinito⸗ rum maleteriatorũ nequitia. uod ſiplinio credimus, Trajanus de dela- toribus hominũ genere peſtilentis- ſimo& inſidioſiſſimo, judicia exer- cuit exemplo latronum& graſſato- tum, quippe quos a bono Principe tollendos, non tantum coercendos putabat Plinius Secundus, in Pane- gyr. ad Trajan. quem laudat Barn. Briſſonius lib. 3. ſelect. Anliquitat c. 17. Cui addatur quod ſcriptum reli. quit Vincentius Caſtellanus, de Of- ficio Regis, lib. 2. cap. 40. Wijam de Antenore patria proditore,& Par- dali fori- 306 IET1 dali foribus ipſius ſuſpenſanibil dicaturs ui idn. late proſecutus eſi Goropius- Quid il ſceleſtius Sycophanta? quid infeſtius al Valerio largo? cui propterea Proculius, bu caſu obviam factus, os naresq;, manu Ul compreſſit ſua: fignificans iis, quicum 91 eoerant, Largo praſente, ne quidem turo licerereſpirare, Petr. Ærodius i lib. 9. rer. judicatar. tit. 8. cap. 14. mp Guid. Panciroll. de nov. repert. lib. unf 2. tit. 2 pag. 9g. Inquiri in nocen- gus tes, nemo, qui quidem recte ſapiat, mſp reprehendet. Nec enim abnuitur map ſalutem legitimi Principis propu- gnatoris bonorum ac detfenſoris, iins unde ſalus quæritur aliis, conſoci. ſl- ato cunctorum ſtudio muniri debe- b re. Sed illud lugubre eſt,& deplo- Tif randum, illos, qui inquirendis ceſ reis, in Majeſtatis maximè crimi- di ne, conſtituuntur, data calumniæ indulgentia, mandatorum ter- ni minos ſupergreſſos fluminis mo- u 1“ dofor- 1—xuu 1 * uan. unuei mm unjiani a m 4 Netu ſe qjuigen une, Der. Ptog Kadat d.. ap. ol. denangen b. d laqyitinnooſr dlquicemtecdeſan, Neev'nabnd ur ini Dinciis erq Kum ac detenlort, mrrdar Aäs, conloci. umodio waräade dlogudtect, in. dlos, qui inqutegè ajeltars maume chin. uuntur, dnaclumhe 1, waanarom Nr. ergrello duwinis K0⸗ tionis bonorum. filium, quod quidam dederunt 307 do fortunis com plurium ſeſe repen- tinos infundere, Ammian. 14.& cum malis bonos, cum nocenti- bus innoxios trahere atq́; jugulare. Plura vide apud Forſtner. in Tacit. p. 104.& ſeqq. Pag. 72F5. Cum Miniſtri qui- dam Regi ſuſpecti faſciculos litera- um deferre deprehenderentur, ita coercebantur, nt ad dominos tranſmi- grare haberent neceſſe, aut intræ menſem ad privatos lares mearent, nulla exinde copia ex reguo eundi niſi Regio permiſſu, fub pæna publica- Huc ipectat con- Senatui Romano, temporibus Tiberii Imper. fluvio Tiberi ſcili- cet venam eſſe incidendam, aliò divertendos lacus& fluvios, qui in illum ſe exonerabant, ut nimirum vis ejus imminuere- tur, neque propter inundationes Roma zos L.IIIETUM Roma in mnetu ſemper& periculo 1 verſaretur. Dividendi inter fefa. ctioſi, à conventibus& glo bbis arcem p di, nec communicandi conſilia fa- cuſtas concedenda, immittendajur. gia ad diſſenſiones. Sic de Britanas ha loquitur Tacitus, in vit. Agricol. 1 olim Keibus parebant, nunc per prin⸗ e cipes factionibus& ſtudiis trabuntur; i nec aliud ad verſus Validiſſi mas gentes en pro nobis utilius, quàm quõdi in commu- ne non conſulunt. Rarus dua bus tribus vecivitatibus, ad propulfindum co mune periculum conventus: ita dum inguli pugnant, univerſi vincuntur. ſ Præcellens periculorum, quæ ma- levolentiæ minantur, Cautio, ut prævideatur, ne ſit caput aliquod, ad b quod populus infenſus& exacerda. ij tus confluere,& ſub cujus præſidio ile in corpus aliquod coire poſſit, Ba- con.de Verulam. in Sermon. fidel c. Ii. Ejusmodi viros pravis conſiliis ob- ſtituros ad externas adminiſtratio- nes ap Mellllone 1 4 1Es inſit 4 8 Cen ſepl, 4 preienunt 7- enas O dainnhng àd averas. tatuaſ däliſſmug Rentlutz uan aama Khrſalaut Ruruuaiuyu duha nin anas Nhnuelaummm 1„ r„, hn wiuum mamux nhn ſenut, undhf unannn esdlohm gwma. Renux nnon, Cana videatur N dueege —— dpopumntatek caccd. conßuete Klh cipmi rotpus aiquod oi un de Tmaltminbemu ikee modirios ptu mllü ros ad extetnas aniddbad 1 „ſ pertæduit. rantium, Franciſco 1.& Henrico 2. Regibus cariſſimum Franciſcus 2. aſlerens. ſpoliandum Regem Ptolemæum. Geminum hicartificium eſt, præ- textu ætatis ac laborum& benevo- lentiæ domum remittere, quorum Ita Annam Mommo- Matris Catharinæ& Guiſiorum in- ſtin tu, qui virtutem ac( prudentiam viri, uti novæ potentiæ adverſam oderant, metuebantque, ex aulâ de- miſit; ſenio& meritis id ſe tribuere Hratem iſtam non ultra laboribus atterendã; maximis tan- tum rerum momentis ſeponi debe- re. Fixum Regi eſſe, non ut mini- ſtrum 1 1 14 310 LILIETUM ſtrum negotiis fatigare. led bans 9 inſtar colere. Pag. 730. Agitur de frden in. und ter Galliæ& Sueciæ Reges. Verbafœ- jol⸗ deris iſta erant: Fœdus iniri prode- xcp tenſione omnium amicorum qui b oppreſſi lunt, pro ſecuritate com- iit mercii maritimi,&ut reſtituantur m in ſtatus ſuos omnes Principes atq́; ii Ordines Imperii, quemadmodum mi ante Germanicum bellum tuerant. m Cujus capita ordine ſequenti rec ſet P. Piaſecius, in Chron. Gêſſor.i Europ: ſingular. pag. 425. Sit fœ inter Galliæ& Sueciæ Reges pro fenſione ſuorum communium ami- im corum, ſecuritate etiam maris Balti tou ci& Oceani, libertate commercio- ilen rum, necnon reſtiturione opprel- ren ſorum Imperii Ordinum,& ut pro- uli pugnacula quæ extructa lunt in pot-Nyiſ tubus& littoribus alterurrius marisuuui Germanici,& Baltici, vel in Rhæriaiibo demoliantur ac in eum ſtatum redu cantunſ uU Srau LILIEIT UM 311 a i, G ſcantur, in quo proxime ante hoc bellum Germaniæ fuerunt. Et quo- un. niam adverſa pars a juſtaillatarum Fetbe ſjajuriarum reparatione in hunc us- dtürüigae que diem aliena ſit, factasq́; hacte- n mammn u aus circa iſta interceſſiones reje- do tentians a. ſcerit, idcirco communium amico- 1 4 M 4 Adar d3 din Lurdum tum ſalus armata manu vindicetur, elamalcha tacin eum finem Rex Sueciæ trigin- 1 eni quewadmos n ta millia pedirum,& ſex millia equi- — anienm belln tn t ſtum ſuo ſumptu in Germania ha- utrcnekalennnm bebit. Rex Galliæ quadringenta elttann uChm ſm n millia talerorum quorannis contri- nealn a Kum s buito, ejusdem ſummæ mediam lattätezalegsgus partem 15. Maii alteram 15. No- nlaetunmeammainan. embris Pariſiis vel Amſtelodami, nm emunewihä prout Regi Sueciæ commodius ac- aOceniebmnaramne. ciderit, ejus miniſtris ad hoc um, eee deputatis numerabit. Conſcriptio otum lmgeriam aige wilitum& nautarum, exportatio wgnacuareencamiat naävium ac rerum bellicarum in R lirandudenumutuis territoriis liberæ ſunto, ho- Zermanici,&dawaih ſtibus denegentur. S1Deo placuerit cmolqantotacipemm m 4 felices 1 — 4 — — — — — 8 — 3 LILIET UM felices progreſſus concedere, in ne- ada Sgotio religionis non aliter ſe geret in locis occupatis, quam ſecundu leges Imperii,& in locis in quib exercitium religionis Romanæ re periretur, id integrum maneat. Ad wir hoc fœdus quicunque alũ Prin cipes ſrj vel Status, ſive in Germania ſive ex-x, tra cam accedere velint. admitran.. admiiſ uorint, nec ckm nec palama ſuo vel alieno nomine adveriæ parii ciu faveant, aur Kegibus prætatis, communi cauſæ noceant, quin tius ſinguli ad hoc bellum ſum contribuant, quantos cujusqu n hc res permiſerint, aerationes en h 1 runt, ſeu quod peculiari conventio- ſat ne paciſcetur. Cum Duce B a. dur riæ& Liga Catholica in Imperio) l. Romano amicitia ſervetur, vel faltéplle neutrarum partium eſle permittan. tur, ſi illi reciprocum præſtiterint 1 Quòd ſi per Dei gratiam occai Jh — e- LILIETUM 313 nid gſtractandeæ pacis ſe ofterat, ex com- t muni fœderatorum conſilio tracte- 1 1 tag dur, nec ullus fœderatorum finealte- — dcedte d. ſcommuni rurlus fœderatorũ con- 2 ann lio prorogetur. Hoc fœdus acu- nteatenns lcato calamo perſtrinxit Alex. Pa- oranieadea tricius Armacanus, de Iuſtitiã fœæde- negbuprat Sallicorum cum infidelibus, lib. 2. cneracan gün* 24. p. 259. varüisq́; in medium dacbelun ün prolatis argumentis Galliæ Regem e ettsene, ab hoc fœdere dehortari conatur- dtei Ammöt. Quibus animosè reſpondetur in eteräthmn. Marte Gallico; quem an Velitatio- tenn dndan. nibus fuis fubſidiariis profligaverit 1(äanh D. I. Janegefio Belſeſano, acriori uemictaten e pollens judicio, nullisque turbatus pa Jionibus, determinet. 3 8 * rrmm zam enpall I tetzettzat Pag. 779. Cardinalis Ric helius re- een u lia: De Parium dd! pel diga cipitur Dux& Par Galliæ AIIUIT a origi- 87 3r LILIETIA origine hæc tradit Eſtienne es Re.“ cherches de la France, li. z. c. 8. p. 60 La plua grand partie du heupie uemſin hiſt oire treſcer taine, que! Empereur Char- lmaigne pour aſearerſen eia, Ge le coeur des ſiens, donna preſque ſemblablt autoritè qu a ſoy,à douxze de ſes principaux ⸗ aà la charge toutes fois de ſe retenir la printi. pale voix en chapit re.&p. 6 I. Parquoy pour un deſcouvrir ce que jen penſe, mon opinion eſt 199 que le mot de Pair est inſinus entre nour de 8 4 Lancienne dignité de Patrice qui fu à u (onſtantinople. Pour laquelle choſe de. ii duire tout au long, il faut entend que ſur I enclin de empire de Ro Conſtantin le Grand voulut introdu „, p., bat ne ſe donna de la en avant par les Em pereurs qu à leurs favoris& autres per. i 1,: ſonnes qu ils avoyent en grande ecme i mendation.& pag. Sequente circa med. N Vrayement je ne fais aucune doute qu aun Na generaux Parlements, que tenoyent Lapu 2 Char. dh wacenn t. 4 80 5 64 8 3 fen Wheeun, malnn. Irar b „ win 1 1 1 anua, Tun d Jana. n gnl nin unnuns edu une nh,„d da nn ah, nn n un en a —— * 6*— 5 A ſ 3 8 1 ſe Nrd R Lm hn a —ᷓ—= donu K Aatanig en ſu bn ſeni pa puu an aan n h eehaſat i Inan K M Karene 4 nentſe ne faranm une LILIETMM 315 Charlemagne,& ſes Succeſſeurs, tels Ducs & Patrices ne tinſſent lun des premiers de- grés comme auxquels eſtoyent commi- ſes grandes provinces en Charge. Et qu' auli- eu de Patrices ne les ayons appelles en noſtre oulgaire Ducs,& Pairs, comme j'ay leu dans une vieille hiſtoire Francoiſe,& depuis par abre viation Ducs& Pairs de France ainſi que nous voyons d un Magiſter Palatii, a- voir eſte fait un Maiſtre,& depuis Maire du Palais. Plura ad hanc rem tradit Joh. Tilius de rebus Francor. A quo primum inſtituti fuerint Pares, obſcurum eſt. XII. per initia fuêre, ſacri ordinis ſex, Archie- piſcopus Remenſis, Epiſcopi Lingonéſis, Bellovacenſis, Catalaunenſis, Noviodu- nenſis, qui hodieque perſeverant, Laici ſlex, Burgundiæ, Aquitaniæ Duces, Flan- driæ, Campaniæ& Toloſæ Comites, qui omnes tractu temporis evanuère, ſubro- gatis aliis arbitratu Kegis, numero parum certo, ac definito, quorum prærogativa ordine creationis procedit. Plura vide apud Jul. Cæſ. Bullenger. Hiſt. lib. 1. p. 16. Pag. 902. Cupit denuo Rex Chriſtia- e elnant Knſe aiſemus reconciliari N. oblatis ex regno opibus , cüuritati Re 3 LIIIETIUM 4 opibus largis ſtipẽdiis, prafécturiogq, qu e obſéquium pollicetur, modo praie. cen rita abolerentur, ac priſtind Rex bene- Volentiä temperaret faſtidium. Rara il ac nunquam ſatis laudanda in Prin- ma cipe toties irritato clementiæ ſpeci. mina. Ex umbrä prælumpti mali mic conſternatus Romulus, fraterno egit manus cruore fœdavit. A tfratrum nate cadibus non abhorrere dicuntur aaxu Ottomanici, ut paucoru mcal u ſe* gnantis, ac infinitorum e qui obſequuntur, incolumitati pro- ſpiciatur. Severus eſſe poterat ar Juſtitiæ Rex. Clamat juſtitia; ani- ruc madverte,& aicto pare. Severitas; qne ſite ſecundolumine offenders, moriere; dden cum enim nullũ non eſſet facinus, or ſi quod non vitioſiſſimæ naturæ teme, nac ritas inſaniaque conciperet, abolita. gen que eſſet generis illa humani chari- ibia tas, quæadomnes, ſicut ſeipſum di- nni ligendum inclinaret, opus erat faſci-, bus, terrore, virgis, ad extremum ſe- verl⸗ wecedn e M ond da Vxaeonmen nege a Nnm Ram umn tKrcniäpm 1 la Caſtu 1 an dtähn rnn P 1 1 nnannin fanaum ddon iienn neraihſt 1 45 cTaweeme. *. 24 aurtms icegu ar A uungeod N “ ierd iu LILIETUM z veritate, quæ minime nocenti par- cens communem ſalutis ſtatum tu- eretur. Clemens tamen eſle volu it, ſævitiæ neſcius: nullum quippe magis decere clementiã quam Regẽ noverat. Cerebrum juxta Anato- micos, duas pelles continet, quibus ſtegitur& vallatur, unam quæ pia mater, alteram quæ dura mater vo- catur. Veruntamen quæ pia ma- ter dicitur, magis conjunctà eſſe ce- rebro aſſeverant, duram magis ab eo alongari. Talem eſſe debere Principem voluerunt prudentes, in- ſtructumcerebri more, præ aliis rati- one& prudenria, utraque matre, clementia& juſtitia, ita ut propi- or ſit clementia, qua ex voluntate, hac ex neceſſitate utatur. Facit huc Seneca, lib. 3. de natural. quæſt. ubi ait. Quare id fulmen quod ſolus Iupiter mittit placabile eſt,& quod ali- is quoque Diis auctoribus miſit, per- O nicio- 8 L.ILIEII nicioſum id. Quia fovem, id eſt, R. em prodeſſe etiain ſolum oportet, nate. e non niſt cum pluribus viſum eſt. Di. ſcant hoc ii quicunque magnam po⸗ tentiam inrer homines adepti ſunt, ſine conſilio, ne fulmen quidem mit ti advocent; conſiderent multo- rum ſententias, placita temperent, & hoc ſibi proponant, ubi alquid percuti debet, ne Jovi quidem iu. um ſatis eſſe conſilium. Hinc id Sencca, lib. 1. de Clementia inquit: Si Dui placabiles& aqui non ſtatim b deliëta peccantii fulmini bus perſeqquu tur, quanto æquius eſt homines hom nibus prapoſitum miti animo exertert imperium. Lento gradu ad vin- dictam ſui Divina procedit ita, & tardiratein, ſi opus tuerit„ 4 gravitate penſat ſupplicii: nec e- rubeſcit acerbius punire, qui ſce⸗ leroſius offendi difſimulat. Quos nec ipla natura, nec vibratæ pœna 8 dara gälg ngubenr Rlüeen d üuxNad. drr d M 1r w duhn uüm He e(leneer h ani un ſA 49., unnpjcha N Umune tont. W An t 8 d n N— 1 M doced! — Ren Lchü Aerl va wA eras ea F — 4 4, d * I F 4 ℳ Gp 4nd üe. LILIETUM 319 pœnarum minæ continere in ot- ficio poſfunt, magnitudine pœ- næ fſubmovendi maleficio ſunt, ne malitia pernicioſius impunita- te ſerpat: Sed gravior ſuppli- ciorum menſura taxet culpæ gra- viratem,& humanæ licentiæ horrorem incutiat, Didac. de Celada, in Rutbam, cap. I. verſ. I.§. 2 2. in princip. pag. 5 6. Elogiis quoque haud indignus D. N. quod Regiis obtempera- re mandatis, fraternaque ejus venerari monita voluerit. Quo Thuani illud lib, I. hiſtor. pag. 14. non inconyvenienter referri poſſer de Carolo V.& Franciſco 1. Regibus apertum judicium, ubi dicit: Cæſarisne ducia major fuerit, qui Kegis irritati tolies, & ſeverè nimis cum captivus eſſet, haliti, poteſtati ſe commiſit, an ſides & generoſitas Franciſci, qui hoſpiti, 3 0 2 quem 3z1o LILIETUM quam ſibi omni officio colendum propo. ſuerat, ne fuſtà quidem petitione mole,* Hus eſſe Voluit, multis& magnis utrin. que rationibus agitari potuit. Pru- denter deniq; actum à D. N. quod 7 præteritorum, quibus offenlum no verat Regem, quæſiverit abolitio. nem. Licet non perpetuà ſecurita⸗ te hoc niti remedium abitratus ſit Boxhornius, in tr. de Amneſtid, § 22. pag. 429. ubi dicit: Gaterum in Amneſtid nibilſecuritatis aut fiducie eſe: ſemper metuendos, quos ſemel e. Feris; ſubaitis ſecretum illud& abaitu, Principum, ut paſſim loquitur Tacitus, Juorum odia hac larwaâ tecta conaie deferri poſſunt in occaſiones; Princini. bus autem eorum, qui ſemel perduelles extitére, ſtudia ſemper ſuſpecta 2ſeo. portere, ſunt qui aſſerant. Quibus ſand ego haud alia repoſuerim, quam ſicum— optimis res ſit, nihil ſupereſſe periculii cum malur ac perab, modò deyoſiraſint arma, non admoaum metuendas lua e in- LILIETUM 321 5 eand inermes inſidiarum meditationes; ac 1 bunn ad alias omnes peſſimorum clandeſtinas miu. artes,&prævidendas& turbandas,& dnihg cavendas, optimuis adeſſe ſemper pru- endt dentiæ munimenta. Sede&, etiamſt daelre concurrant atrociſſimæ omues quæ fingi lhepad poſſunt ſuſpiciones, haud eò minus ve- dm P rum ac immoti manet; præſtare ægram n e Kempubl. in eo Statu eſſe, in quo, ſi qua 1 inter homines ſit fdes, utrumq poſſit 1.An——.. 27. ditmmaia con valeſceue, quaan in eo, in quo ſi ma 4 2 F 7 1 7 77. mneuit aumd neat, certiſſime peritura. Deaman 4 4 5. F) 9„ enn a V s A ceps Seventus dubii remedium, H aliua non ſuppetat, opponendum est mor ho; cu jus alids lethalem ictum fore conſtat. De Amneſtia hæc icribit um Pſajhg b Dn. Boeclerus, in Diſſertat. Acade- mics pag. oa. Crterumut frmi- as am neſtiæ perpetuitasque vindi- * ctæ item abolitio conſervetur, multa ex anteattis conſtitutisq, in Republ. aut umuinn Tun Ide wuitätn, anm eaaaſeneg, din — — M muhch 1uaeaan eh tattlleaetkdt„.„. 6 matns eaadu, latis legibus, licet non probentur, tem- reänabnie 4 porls causâ& majorls commodi confir- .. naßassattait n2⸗ ſunt. Ita acta C æſaris pacis cau- 0 3 /4 o — — z2. LlLIETV1 säconfirmata ſunt à Senatu, ſcil. in ipſo illo, 5Cto, quo Amneſtia contine- l batur, Cic. Philipp. 2. 39.& Philipp. 9. Acta Cæſaris ego, qui ill nunquam probavi, ita conſer vandæ concardis tau G harbitratus ſum, ut non modô quos vi. vus Caſar leges tuliſſet, infrmandas hoc tempore non putarem: ſedneilaus quidem, quas pot mortem Cæſaris pro- latas& Rxas videtis. Igitur male Antonius& eluſorie, cùm multa contta leges Cæſaris ageret, reſpon- dit: Introductàâ amneſtia conſtitutumn quidem eſſe, ue quid de prateritis muta retur, ſed id mitigandi populi G emp⁰ ris causâ factum&ſſe. Præcipusè interim oblivianem injuriarum ſpectari, juſi.- m ,,„„ IW usq; ſe menté Scti quàm verba valerr.— Quod ſi admittatur, nulla nec amnme ſtia, nec pax fida erit aut firma. Pro 5 bono Salomonis agnovit decretum Semei, ob variorum quæ in Regem commiſetat criminum reatum pe 10a 888ͤſͤſͤſͤſͤſͤſſſſ 2 Aan ſ. b ſn. b lelin h rte(oh Rahaehna 3eean 1. aluniea b Kuhnaaun Ä igma haom ſnas 1 4 inmenaann auln lrun 1 ulodt, an Caauaand —— lä mu i anſt ſuiltenaaiun au atſeaig amh. Nehe aumiun ſiin — 3e aantt dah aurr-h A 7 AA 1 57—ga Aw-ang ccmumuim — “ M ““ A LILIETUM 323 jora ptomeritus: præcipuè interim indietum propoſito capitali ſuppli- cio, ne tranſirer Cedronem, quia id videbatur à Semei minus ſervari poſſe, Caſp. Sanctius, in Commentar ad lib. 3. Reg. cap. 2. verſ.65. Pag. 931. Conſilio Chantaluppi in- ſtituitur raptus; quam conjurationem revelat Ruvreus coujuratorum prima- vius, indicatus novem factionis princi- pibus, qui in carcerem Baſtiliæ redigun- zur Principem aliquando factio- nes habent, ut Romæ viſum eſt, du- rante KRomuli ac Tatii imperio. Hoc fataliter extinccto, alteri factio- ni princeps erat& auctor, alteri au- ctor, non princèps. Defuncto Ro- mulo, utraque ſine principe erat, non ſine auctore. Auctores ſine rincipe habuerunt factiones Guel- fia& Guibellina, auctorum dun- raxat nominibus protectæ. Sine auctore& principe pleræque b O 4 Ler⸗ . ““ 5 4 —— 4 — 324 LILIETUM cernuntur factiones àplebe conta. ckæ. Quarum omnium peſſima eſt — ultima. Näa aliæ ſedari poſſunt lub. lato principe vel auctore; hæcdiff-. culter, cùm vix pœna certà univer- ſus aliquis absque Reip. damno, co- erceatur populus, latè Girol. Frachat- a, in Seminar. Stat.& Belli, 14p. 94. Franc Guictiard. lib. 7. nſtor. Prodi- mf tor, inquit Baconus, in ſermon. fidel. id cap. 4 9. plerunque rem obtinet; poſtquam enim, res diutius, tanquã in æquilibrio, ſuſpenſæ hæfiſſent, tũ demum unius aſicujus ad parte contrarias tranſitio, victoriam re mulate. inter alia quæ Veteribus 8 bol ſanciendæ legis Papiæ delatorum das ₰ 5 Præmiis, anſam præbuerunt, fuerunt mal clandeſtinæ in principes perditorüũ lüp hominum conjurationes, quæ cum aar occultis corum machinamentis im, im Ppunitæ, ut plurimum eſſent, utile vi. con ſum eſt quoſdam inſtituere, quifa- col cta dicta⸗ 4 8288 wrai lUpenle ygen jlheneiten Wwalefiras ang ee drr bum dr aas Scenrena 1 4“ Galtmartn — 3 4 1 1 ugemma 4 cturus ſit calumniam. UM rent, ut eo proclivius occultum illud animorum virus pateret, magnis quidem eam ob rem delatoribus de- cretis præmiis. Ne tamen nimia credendi temeritate notetur Prin- ceps,& delatores ex criminationi- bus præmia reportent, ferianturque impune innocui, ſiſtat delatorem, fidem que ſibi fieri jubeat ejus quod retulit. Qua ratione multò prin- ceps vivet tranquillius, quòd nullus eò progreſſurus ſit dementiæ, ut de eo quod probare nequeat, alicur fa- Cæterum imprudenter faciunt quidam: qui poſt detectam in ſe conjurationem, non contenti ſunt in auctores ani- madvertere, ſed ultra ab addictis ſupplicio correos perquirunt. Qua in re Neronem priſtinæ ſagacitatis immemorem graviter offendifſe conſtat: utpote qui detecta in ſe conſpiratione, omnes quæſtionibus O 7 actor- ——3ſſſſſſſſſſſſſſſſn 1—. 2 LILIETVM ac tormentis delicti conſcios exqai. ſivit. Per quæ nihil aliud eſtecit, niſi quod accuſari viderit plurimos ſibi conjunctiſſimos,„ quos omnes æqua lance mortis iupplicio con- E 1 demnare debuit, quæ leveritas po- ſtea in cauſa fuit, ut ee ones& provinciæ ab eo defecerint, Tacit, lib. 14. Annal. Videatur Franc. b Guicciardinus, lib. huftor. 13. Et Ca- rol., Moſckeni, in Tac. Hiſtor. Apbon rum. 20. Coneſtag. Hift. lib. 3. Vanſan qu Vol. I. lib. 7.. Pag. 1027. Leisn, eum rh Lotharingius pacta fibi propoſita ratt ¹ BHazuiſſer Nancejum inęreditur, ibi. inl que ordine omnia prudeuter aiſponit. ea Docet uſus humanarum rerum, a nonnullos ſi ingulari quidem felici⸗* tate pariter& virtute eſſe in acqui- rendo, in retinendo autem infe. ma lices. Ur diſſimulemus noſtri polf temporis exemplum non unum 9 quamyis Muſtreiin veteris æxo talis b tuit V 4 . AGeg V ſkloe bte — 14 dür n emna faun 34. 2. Ae dn n eR ehe anehn 1 1e er aucn 3 15 3 Tr mia „n mum N as enan nuduhe aſten LILIETu 327 fuit Pyrrhus Epirotarum Rex,& a- vorum memoria Carolus VIII. KRex Gallorum circa regnum Neapolita- num. De Pyrrho ita Juſtinus, lib. 25. Cap. 4. Ned illi major ex imperio quàm ex bello voluptas erat: nec quie- quam Pyrrhum quà tuliſſet impetum, fuſtinere valuit. Sed ut ad devincen- da regna invictus habebatur: ita devi- 2——— ctis acquiſitiso celeriter carebat. Tan⸗ to melius ſtudebat acquirere imperia, quaàm retinere. Ea ſanè de caula An- tigonus Macedoniæ Rexſcitè Pyr- rhum aleatori comparavit, qui ipe colluſores ſuperandi lucrahdique inſatiabili, non contentus viciſſe, ea etiam quæ lucratus jam eſt, aleæ diſcrimini denuo ſubjiciens, omnia tandem perdidit, recen- ſente ex Plutarcho, Du. Her- manno. Conringio. in animadver. politic. in Tacit. cap. 6. pag. 69, Ut igitur felicitate partam provin- as LIIETVM provincia, prudentia conſervarer ² Rex; 1. Genti ſubactæ omue genus be. 1 8 nevolentiæ exhibuit. Rectè à Tacito N monitum, Annal. lib. 4.: Novam in imperium inchoauti opus eſſe clemeniie fama. Dro regula erat Romanis: i⸗ Remi ſius imperanti melius paretur. Eſt quippe hoc ingenium contuma- ciæ, ſubjici poſſe, non domari; bræ- u valuit ut plurimum a pud illos clemẽ tia, qua civitates devicerunt, provin cias ſubegerunt, regna occuparunt, majorem gloriam in remittendo. No quam trucidando quærentes Hinc"b-« Tacitus, Annal, lib. 12. Cillorum Re belloruü egregios fines, quoties ignoſcen- plil do tranſigeretur. Dicit Victor Siti ſci a in Mercur. Tom. I. pag. 5§. Perche una volta, chei ſuditi hanno perauto il 5 riſpettoal Prencipe, n aſſommigliom mu que i leoni, i iquali tratenuii lungamen- im, teinun ſerraglio ſe rompono i ritegnie mi- Mo, ono alla campagne, fanno ſtrage di Luahu 8 nan weän Mae 2 Keern mekn —— 1 24 1 en wm 1 4 à umnu un 1 LILIETUM 329 quxlunche animale chi ſi faloro incsutro Et pag. 16 ½2. Soleva dire Ludovico XII. Reai Francia, che gli privile gii conceduti à popoli di fhieh acquiſtati, FHono àguiſa de confezti che ſi dannoa pu- ti amalati, quando piangono, accio il molto piantonon acréſcail male, ma ſi 22 creſciuii& ſani ſeguons àpiangere,s adopera lafruſis. Poſtquam Ludo- vicus XlI. Galliæ Rex Mediolani ingreſſum ſolemni pompaà celebra- ſſet, multis privilegiis muneribusq́; Nobiles exornavit, Fr. Guicciard. lib hiſtor. 4. Sic Philippus 2. Hiſpan. Rex devictis recens Luſitanis, am- pliſſima conceſſit privilegia; bene- ficis violentiæ memoriam extingui poſſe exiſtimans, Siri, Tom. 1. pag. II5: Felices eos Imperatores dici- mus, inquir Auguſtinus, ſi juſte imperant; ſi inter linguas ſubli- miter honorantium,& obſequia nimis humiliter ſlalutantium, non b extol- —õ-—— — 1 85— 33,0 LIIETuM ſalutantium, non extolluntur, led homines ſe eſſe meminerunt: ſi lu- am poteſtatem ad Dei cultum ma. ximeè dilatandum, Majeſtati ejus fa- miliam faciunt. Si Deum timent, diligunt, colunt: ſi plus amant il. ludregnum, ubi non timent habe- re conſortes: ſi tardius vindicant, facilè ignoſcunt:: fieandem vindi- ho ctam pro neceſſitate regendæ tuen- dæque Reipubl. non pro ſaturand's inimicitiarum odiis exerunt: Si cit eandem veniam non ad impunita- o tem iniquitatis, ſed ad ipem corre. bu ctionis fücdulgent: Si quod aſpert aa coguntur plerunque decernere, mi. ſericordiæ bonitate& beneficiorum lar gitate compenſant:: Si luxuria tes! tanto eis eſt caſtigatior, quanto ſon let eſſe liberior: ſi malunt cupidirati. bus pravis, quã quibuslibet gentibus bris imperare, Quibus ultimis verbis æ mulatio Imperãtiũ taxatur, quibus, ad res ſuas augendas, religio ſubinde Ate lidi ſe c cot run non 1 unnrna Wnang an wodi egerm. 4 1 4 nn iidhn u datgen m ent diqcod aoaäarenete radendn ane J ttacgzi un Ddernidänrnü vrünetemidl, u Lundmne rolnxinnn Lisuüh — — —ά 8 5——— 1 4 —— ö“ ͤ—— 5 33388oſſſſſſſ 8 8 LILIEIUM 331 non eſt, Vicinis creare moleſtiam, quos ſui officii in Reipubl. bonum commonuit Card. Oſſatus, Legati- onum ſuarum l. 9. p.. 1184. 2 Accurate inſtituit luſtitiam. Eſt Juſtitia compages membrorum& nexus quidam, quo ſummi cum in- fimis, atq; cum his medii æquabili jure conſtricti tenentur. Quod in ſtructura lignorum,& lapidum cõ- pages& ordo valet, quod in exer- citu diſplina militaris: id ipſum in omni Rep. æquiras eſt, ſancita legi- bus, munita judiciis, præmio valla- taatq; ſupplicio. Quod antiqui conſiderantes Juſtitiæ templa quaſi Numini conſtituerunt; intelligen- tes nimirum, uri Dei Numine ſo- la terrarum gnberfatur, ita ſine præ ſidio Juſtitiæ urbes& regna non poſ- ſe conſiſtere. In divinis etiam li- bris juſtitiæ imprimis& ſæpe cura commendatur iis penes quos eſt re⸗ rum poteſtas, Iohaun. Mariana, de Rege — 332 LILIETuM Kege& Reg. inſtit. bib. 3. cap. 12. Juſti⸗ 3 tia virtutum KRegina, Vinculum ſo. cietaris, Bellorum profligatrix, quà remotãà, ut Auguſtinus judicat lib. 4 ⁰ de Civit. Dei, Regna nibilaliud ſuns niſz magna latrocinia. Conferatur Lipſius li. 2. Monit.& Ex. pol.. 9.4. 2. pol. c. Io. Et quòd ad cognoſcendam Romanam juſtitiam pertinet, 4. de Magn. Rom 54. Et ſi nonnulla deli. bare exempla cui viſum fuerit, adea- s tur Freinsbeimius Comment. in Curt. l.4.c.12.§.1. ubi exemplisé- Radeno petitis docet æquitatem hoſtis non rarò bella diremiſſe. Et Hugo Gro. nius de e jure B.& P. lib. 3. c. 10.§.6. ubi bello injuſto capta reddenda cenſet exemplis ſimilibus. Inquit Ant. pe- rez,in tr. de las obras: Venturoſu es d reyno cuyo Rey quiere ſaber las quexu de los puebres; Felix regnum, in quo „hei dr be pro l üpr ney ejus calt Rex libenter miſerorum percipit⸗ abo querelas. Er Thomalo Roccabella ci in Principe ſuo Morali, lib. ap. 1. — 5 ner 4 Cae adeaggalcge daam erida X bünana- aeuftmb unuus(mnene —— —— — rrilke ng 1daaaot docparäüa Aänüido eara ceaou ſauga n Kjeeaupud detne fanm a identer demn KTNndaua ache uolloudit LILIETUM 333 pag. 133. La Giuſtitiae protettrice del- Leleggi, quindi ſegue, che comel une eſ- cludono ogni vizio,! altra ogni virtu abbraccia. E come tuttoil choro delle Virtunon ba altra forza, che i compor- re, ed illuſtrare quell animo ove ſitrova ciaſcuna, quaſi peculio caſtrenſe, che nõ ci divide con altri,ò qualità, che ſöava- mente incatenata col ſuo ſoggetto non Puo far piu, che ſupellitile à chi la gode, co ſila giuſtiæia con eminenza miracu- loſa paſſä aa un ſoggetto all altro,e men- tre illuſtra chi lapoſſiede corre à benefi- care ſtranieri. 1 3. Curamannonæ. Hac Respubl. bello paceque multum juvatur, eaq; procuratione vel maxime, frumen- ti præſertim copiâ, popularium be- nevolentia Principi conciliatur: ſi ejus induſtria rebus quæ ad victum cultumꝗq; corporis neceſſariæ ſunt, abundare contingat: quod ad feli- citatem ſuorum temporum perti- nere populares arbitrantur. Hinc Taci⸗ 2 3z4 LIEIETIM Tacitus lib. z. Annal. cap. 54. un.s. Hanc P. C. curam ſuſtinet Printeps. Haec omiſſa, funditus Remp. trabet. Et lib. 1. Annal. cap. 2. nu. 2. ibi: Aq4. guſtus, pofito Trium viri nomine, Con- a julem ſe ferens, Radtuendum plebem Tribunicio jurecontentum; ubi mil- tem donis, populum annona, tundlos Aulcedine oti pellexit. Cato mille quingenta talenta Romæ ad tru- mentationem dicavit, utſcribit Plutarchus in Caſare, Clodius legem annonariam tulit, ut frumentum„, gratis daretur populo, ait Aſto. nius, Trécenta viginti millia èple- be frumentum accepere, narrante, Suetonio in lulio cap. 41. Julius capta hie Atricazo. myriades medimnorum, e 30. myriades librarum olei pauper.„ tinæ plebi alendæ Romam intult, ſhaes ut Dio, lib. 43. Auguſtus ex.„ pto ducenties centena millia modi- orum, ut Sueron. lib. 2. c. 40. L wuch LILIETuUM 335 aga Paul. Diaconus lib.. Hiſt. miſtell. Qui aay s ambiru graſſabantur, iis emerendæ hdd ih plebeculæ nihil promptius fuit, quã mnnu, H ſiannonæ conſulerent. Hac via grat⸗ luhula ſi lati omnes qui ad Imperium alpira- mam, in tune⸗ Lucan.lib. 2. de Jul. Cæſare: munm, ms Qupque modo vanos populi concirer ſlunn(n Kd, e denn dowun Gnarus,&irarum cauſas,& ſum- n dan, udh ma fevonus 2 cäles Caäuttdt Annona momenta trahi. Nam aſ u ut 1 ſerit urbes 4 enah 97 Sola fames, emiturq; metus, cum ſe- ann iiwälla Qe Potentes. Mng 3 Vulgus alunt. c oſun In annonæ penuria plebs in turbas niare plerunque ibat. Sidon. lib. 1. Epiſt. esntänmd o. pvereor ne frumentum populum nfeamtüim Roman. Theatralus caveæ fragor in- itaa mmmd ſonet,& infortunio meo publica de- sapnterur eſuries. Symmach. lib. 4. drrrescenln epiſt. 18. Comperifli haud dudum fru- 1,1Ham br mentarias magnæa urbis querelas. Suc- 336 LILIETUM. Succe ſſit huic oleipenuria,& aahuc ma.'m net ae fruge cauſſatio. Hinc rerunm felſt i Diros curiæ oratum rem edia legavimus, ſku & ſpes eſt elementiſſimum, divinumſ,; ſ Principem ſalutari ope conſuurum pe. Nu mitlts. Interea laborantium murmur üuc ait ſtrepit civitas. Ammian. Marcel. Ab lin. lib. 21.& 26. Roma aſfeduꝰ orta d murmura uper inopia vittus. Vopiſco dtin in Aurcliano; Nibil letius eſt populs Nom. ſaturo. Symmach. lib. 4. epiſt. iu 4. Aajecta eſt pro aumentis populi 5 Rom, ſupplicatio. In metu enim ſumus, 5 A* obſt. 7 commcatibus Aunonaril me- üitt diitemporis mora,& pertur bativplebu bun oriatur. Et Tertullian. lib. adverl. Pſychicos; cum ſtupet cælum,& aret ubo annus, nudipedalia denuntiantur, mu gifſtratus purpuras ponunt, faſces rein h avertunt, preces indigetant, hoſtiam din inſtaurant. Rationem aſſignat Fabi- la us declamatione 12. ibi: Salurem) ei blicam vehis, de claſſe frumentaril loquens Enen tui populi roporis b omni d uſan ah. uß mutu- beun lnn enn 29 miteunn Unan nunm. l4 emma ne ſan„ Aunana d) Nällang 1 19 mm decs I uma kanu h netbemn wmectiltr Aunnan unnakuin Wera da em ynan muxiui knnrin arg un remu 9 ſem ur n un MMA m. nrainul kecmanr lan dun unn kbenmn lhn dxn imm. anah 8 1 LILIETUM 337 omnium noſtrum iſta claſſe navigant animæ, quid pem publicam ad ancho- ras alligas. KRomana plebs ſab peſſi- mis Imperatoribus„& Florentini trucidato per inſidias Alexandro duce, nullam ſtatus mutationem expetebant. Quippe annonam vi- lem fuiſſe ſatis erat ad amandos iſtos Principes. Hebræus populus etſi in Æygypto graviſſimam ſerviret ser- vitutem, à Pharaonis miniſttis labo- ribus continuis ita preſſus, ut vix reſpirandi haberet facultatem, in victus tamen& rerum neceſſariarũ abundantiaâ facilè hibertatis oblitus eſt. Poſtquam verò ſtupendis om- nipotentis Dei miraculis& poten- tia ineffabili velut manumiſſi Palæ- ſtinam verſus per loca omni ſolitu- dine vaſta iter facerent; ac initio panis, mox aqua, denique carnes eficerent, non ſemel duriſſimum lervitutis jugum,& allas Ægyprias optare — 338 LILIET UM Mgyptias optare ſuſtinuerunt. Cô- ſentit Italorum adagium, quo di. cunt panem in foro, juſtitiam in tribunali, ſecuritatẽ ubiq;, boni im- perii ſigna eſſe, recenſente Du. For- ſtnero in not. polit. ad Coruel. Tacit. pag. Io. 4. Curam pietatis. Pietate regna fulciuntur. Ochus percontante fi- lio, quibusnam artibus regnum tot annos tutatus eſſet, ut ejus ſciens factus, domeſticum imitaretur ex- emplumꝰ pietate dixit, in Deum, juſtitià in homines. La pierad) ju- ſticia ſon fuentes de otras muchas ver- tutes: polos del movimiento) concier- to de los reynos, firmeaza) hermoſura de los ofcios politicos. Pietas& juſti⸗ tia fontes ſunt multarum aliarum ie/ N ſ virtutum-: poli arque compages re. gnorum: robur& pulchritudo of- ficiorum publicorum, Ant. Perez cor ült in⸗ le aclPin dac irde hyr n! 110. 4 7 Uhal fun eb. 77 ttiſe in Iio a. ficiorum icorum 1. 3 in in Aphoriſm. Hiſßan. Veteres illi Im„ Vne A ſerüünuan LILIETVM m am,a Püii dicti, quod ſubditos patria pieta- len anntetoverent, Chriſtiani verò Impe- . dian rarores, quod Deum colerent,& pietatis officia ubique frequenta- aanTa Tent. Solebant enim ante quadra- geſimam, de jejunio in Senatu age- .... re, de fide ac pietate Chriſtiana in conſiſtorio diſſerere, preces tacere utun. Udae 6 ean auſaem. clini Ronib em bu dan in aureo triclinlo, Proce 10 nibus enct umd ſacris intereſſe,& ad campum usq́; Wettcom iͤiraxxe fe b hymnos canere„cum domi, tum dmines uuzun enta tectru muchat hask unmimi nnu pneaiſh danzauua. Naal e d Vn p. 147. Itaut non potuerit Imperator in Senatu ſolemnem ſermonem habere de jejunis, quod dicitur ſilentium. Euleb. lib. 4. Conſtant. Conſtan- einus ſæpe apud milites,& plebe ma jos, ſæpiſſime apud amicos de pi- Maemaeg etate in Deum ac fide in audi- erm rrtründ torio conſueto agebat. Cedre- nam in en nus in Leone: Michael, cum harfasi rilh preces auſpicales, in aureo trielinio b reddi- Sacerdortes ſequi, matutinos Deo in Regio facello. Zonaras tom. 3. — 346e LILIEIUMW redaiturus eſſet Deo, exutâ veſte quam uilil Ferebat, dedit uni ex comitibus. Inde lhie diſceſſit in templum, quoderat in pala- n tio, cæteri ſequebantur præeuntẽ; Theo oppi dorus Anagnoſtes, mortés erat Epiſco- il pum à Tauro ſella geſtatoria geſtatum il preces facere campum usg. Socrates un lib. ult. Theodoſius Ai cadii filius di⸗ ſun luculo alternis ců ſororibus ſuis ymnas canebat. Manaſſes de Leonis Atme- un nĩ cæde: Ergo de nocte introducunt Ha pſallentibus haſtatos loricatos rompba- ſinn as ferentes, qui irruentes in feram per. lu- ditiſſimam obeuntem officium hymna. ui rum antelucanorum, enfibus conſcin. un dunt. Civitatem contineri in officio ade . ter excellentes ſummosque viros, ut. magnà laude dignos eſſe, qui relt depe gionis cultum recte inſtiruunr, ipſe iseh Machiavellus tradit, lib. I. de Repu cap. 1o. Facilius urbem condi ſin Sole, quam opinione de Düs pe iezaut LIEIETUIMWM 41 uaanii us ſublara Civitatem coire aut con- ha ſtare poſſe Plutarchus cenſuit, pri- tarna mamque eſſe& maximam de Diis diaanll opinioné. Ita Cicero Or. de Arusp. „ dun reſp. Nec numero Hiſpanos ‚nec robo- 14 7e Gallos, nec calliditate Pænos, ſed pie⸗ 1 tate, ac religione, atq, hac ſapientia, * an ifie quod Deorum immortalum numine o- 4 9 uſitmn nia regi perſpeximus, omnes geutes — narionesg, ſuperavimus. Et Valer. eenntumn Max. lib. I. cap. IT. Omnia poſt reli- ann mumme gionem ponenda ſemper noſtra civitas naufamd duxit, etiam in quibus ſummæ majeſta⸗ entn fium ſag zis con ſpici Deus voluit. Quapropter un uſtuanta.„on dubitarunt ſacris imperia ſervire. emanaiain ſaddus Pontifex Alexandrum Hie- enni Uih roſolymas devaſtare minitantem ackefnuibigi de religione ſedavit, Joſéph. in autiqui- enn unnanen rat. Judaic. cap.è. Quæ in hanc rem aüpnchih de pietarte Rudolphil. Imper. mul- anltmtis elogiis deprædicantur, videan- uänntnu tur apud Jacob. Chiflerium, in Vinaic. 8 dan kalaummt Hi ſpan. pag. 321. Enſis Conſtantini Magni religione plenus tuit, quemm P Hugo 342 LILIETUM. Hugo Rex Galliæ ad Henricum Othonis Magni patrem miſi, in quo literis aureis noinẽ antiqui poſ- ſeſſoris legebatur. In eapulo quo- que ſuper craſſas auri laminas clavũ aureum affixum cerneres, unum ex quatuor, quos Judaica perſecutio Dominici corporis aptarat fuppli- cio, ait Continuasor Bed lib- 2, cap. 8. di Parmenſis Belgii Adminiſtratrik, eum omnia tumultuariè& poſtha- bito religionis cultu agerentur, ſic uil Egmondanum Comitem compel. oſi lavit. Tu verꝰ, de cujus praſertim h, Fde& virtute Rex ſibi ſemper pollii- an rus eſt omnia, patiaris in provincia tibe Dri eommiſſa, tamimmania in Deumſte- mes lera impunè patrati? Cui reſ onaenti, primam conſer dando imperiocuramin inch tendendam eſſe, religionem facile dein uu 1 de reſtitutum iri: uegawit non ſine in. dignatione Gubernatrix æquum ſli colf conſilium abeo deri, quin potius rebus do p ier Suma ————ſſͤſ“ ——ͤ——— 5——— ——————— — — uum Gienaum ſun auim ttul LILIETUM 343 humanis omnibus prahabendum Dei honorem cultunc; Fam. Strada, Rer. Belg. l. 5. p. 218. 4. Eccleſiaſticorum patrocinium. quod hi conſcientias populi poſfide- re, multumq́; pro umbone ad com- movendum ſedandumq́; eum poſſe videantur. Tanto illis fervore ad- dicti fuerunt Ferdinandus& Iſabel- la, ut militantibus in Indiis Ducibꝰ t1eriò injunxerint, nihil ibi ſuſcipere niſi comm unicato prius cum Religi- oſis conſilio, Joh. Boter. de Rat. Stat. lib. 2. Hinc viros Theologos vitæ lanctimonia conſpicuos conſiliis Principum arcanis aſſumptos aſſu- mendosq́; tradit Præſul Bleſenſis, de Monarch. lib. 2. cap. 14.& epiſt. 150. inquiens, Tunc ſalubriter diſponi- tur vita Regum, cum Religioſorum hortamenta ſectantur,& ducuntur conſilio Sapientum. Uno quaſi ver bo id expreſſit Siracides, cap. 37 P 2 Cum — —— ronciltavit. 344 LILIETUM b Cum viro ſancto aſſiduus eſto. Et Phi. lo, de Principe, cap. 7. Veri enim Dei miniſtri eb mentis acumine praftat, ut ne minimum quidem erratum pro le- vi habeant ob excellentiam ejus Regis, Tui ab ipſis colitur, hæc multis exem- plis illuſtrat Chokier, in Aphoriſm. yolit. lib. 3. cap. II. pag. 277. G&/qa. Quemadmodum ſacra olim aucto- ritate Civitatum, ita& Eccleſiarum defenſores conſtituti ſunt, quos quatuor tuiſſe Johannes Epiſcopus Citri in Reſponſ. ad Cabaſilam ſcri- bit. Vid. Varnefridus de geſt. Lon- g06. lib. 3. cap. 27.& Ca ſſiodor. lib. 9. ep. 25. b Fide data&& ſervata autoritatem Non temere Romani in Capitolio fidem prope Jovem ſa- eravere: ſed ut indicarent rationes imperandi fide maximè& veritate niti. Quam turpe autem menda- cium, quam indignũ hominis præ- ſtantia 8 K n Nun ac. Hl unpg adun ac nai aun nKdada cac r 1 A erans hna al Ceima enehülud gkA N Glüſtah. 0. A ſruu ngäeg n. Nrmda wiadruxmheg A wwadaaxdx wrndk unlen Wuran un ern atgiun LILIETUM 345 ſtantia ſit, ex eo perſpicitur, quodi etiam qui ſæpe mentiuntur, magnũ laborem luicipiunt, ut fraudem te⸗ gant: ea recluſa vehementer erube- ſcunt. Atq́; ita cum alia crimina ſint majora, pauca majorem igno- miniam perpetrantibus afferant: uſuq́; receptum eſt ut contumeliæ inſtar graviſſimæ ſit morte vindican da injuria; non ſi quis avarus, adul- ter, aut homicida vocetur, ſed ſi mentiri objiciatur, quod fuſius ex- plicat& mendacia colorantibus ex aſſe ſatisfacit Joh. Mariana, de Rege, & Regis Inſiit. lib. 2.c. 10. Eleganter hac de re diſſerit Silhon. in Miniſtro Status, part. 2. diſc. 4. pag. 59.2u a tous ceux avec qui on peut traiter& fa- ire commerce en conſcience; on eſt obli- ge en conſcience detenin les choſes proma ſes, quand le traitès eit fait ſans fraude & faus violence,& sanscette juſte cra⸗ inte, qui wmbe dansl ame des gens de P 3 coeur; 346 LILIETuM cocur,& qui ne leur laiſſe quune libert? mutileẽ. Cette concluſion coule ſi na- turellement& ſi neceſſairement de ſes principes; quil ne faut point a autres preuves pour! eſtablir, nyd' autres lu- mieres pour b eſclairer. Mentis in- terpres ſermo eſt, humanæ lſocieta- tis magnus conciliator turbatoryve. Eum duabus lub clavibus Virtus ha- beri voluit, Veracitatis& Taci- rurnitatis, de hac ſupra fuſius actum, Hlla ita promit ſermonem, ut men- tis intimo ſenſui reſpondeat, nihil utique, cum verè ſuæ ſpontis eſt at- tirmans promittensve, quod tueri non velit,& ſervare poſſe ſperet: di- ctorum ita tenax, ut&injurata fidem plerunq́; inveniat, ſemper utique mereatur, non jurans niſi ſumma neceſſitate, nec unquam mente in- jurata. Si fucum facere hominibus poſſit, conſcientiam Dei& ſuam reformidans; ſenſus in fraudem ali- enam mcianune Sdäaduſer Nexanuln edactpatllan Rerwonen,n alui repoonden,i Werelur ponnsch deabie, quodt anpoleipete dra abacrtatd man ena AMNNNx un xrnae 1 4 Nwm a ma. I. rcer u rricm näta LILIETuM 347 enam non obtegens, non implicans in ambiguum verba, candori addi- cta,& veri fiducia in periculum etiã decorum animoſa, mendacii pror- ſus neſcia, Paſtoriusin Charactere Vir zut. p. 33. G. Pro aſſecuratione validum urbi imponit præſidium. Vinoere, ſed tue- ri tructum victoriæ non poſſe, eſt non vincere: ſubditos acquirere, qui obſequia detrectem, pejus eſt, quàm nullos habere; cruciat fortius jactu- ræ præſentis cogitatio, quàm aequi- ſirorum præteritorum memoria. Fructus citò matureſcentes facilè corrumpuntur: quod difficulter ac- quiritur, facilè amittitur. Vix con- ceptum eſt mente lucrum, ecce ii⸗ lud adverſans fortuna è manibus ex- torquet: Malis hiſce applicanda re- media in matura prudentiâ ſolido- que requieſcunt conſilio. Verum quidem eſt, conſervari acquiſitos P 4 Status .* “ 382b unTru Status erectis fortalitiis poſſe; verius l eſt, quòd non tam fortalitia, quaum idoneus militum numerus, genero- ſusque præſidii animus urbes con- ſfervet, ubi forris imperium Duxte- Ièp net. Nicoſſia Cypri metropolis deſtituta præſidio ſufficienti, licet We naturà& arte munita, Barbaris in cit; prædam ceſſit. Benfeldia ob de mi ftectum præſidii validioris facilè à eorr Suecis expugnata fuit, P. Paruta in deſcript. belli Cypr.& Bellator prud. C pol. cap. 29. Capur præſidii Vir ſit animo& corpore fortis, longaque Sonſpicuus experientià, architectu ræ militaris gnarus, bellicis expedi- tionibus inſignis,& ſecundis conſi- liis clarus. In expediendis quippe belli negotiis, quod immotæ in fir. mandis navibus anchoræ, id pru- dentes animoſiq́; Duces præſtant. Q. Fabius Max. patriam prudenti fortitudine à dominatu Hannibalis libera⸗ (pur naiaſi Dale bt lnn b erieneiarchies oon Laamai cod V danünd düi V d dandan — nnci Dumie du Nu. xa ſt dre dowanun o“ — LILIETUM 349 liberavit. Unitas Batavorum pro- vincias adverſus Hiſpanorum im- petus conſiliis& armis defendit Au- riacus Princeps Wilhelmus. Sola Pappenheimii Comitis experientia Wolfenbutelum conterminaque Weſtphaliæ loca ab hoſtibus tuta fe- cit; ſceptrumq́; Imperii Auſtriaco rum generoiſa hactenus fulſit virtute eorumq; hoſtibus timorem incuſſit animoſitas. Quid ad Ludovici XIII. Galliæ Regis invicti obſequium tot ſtupenda redegit fortalitia? Quis triumphantia Regis arma in lItaliæ ſinum conduxit? Quis immorta- lem tanti Regis præſtitit gloriam, quam inimitabilis Richelii Cardi- nalis prudentia, cujus admiranda in Regni negotiis perficiendis indu- ſtria mortalium cunctorum judicia ſuperavit& encomia. Quo haud pa rum contulerunt egregia Ducum bellicorum merita, qui omnes fer- mè pro- . Io LILIETUM 2 31 mè probatæ fortitudinis, fidelitatis immaculatæ, prudentiæ incompara- bilis edidere ſpecimina; in omnibus actionibus conſtantem erga patri- am affectum, raram in occaſione promptitudinem: ſolidam in rebus arduis circumſpectionem, ſummũ in luſtinendis periculis robur, inet- fabilemque vigilantiam,& nunquà ſatis laudandam gloriæ acquirendæ ambitionem teſtati lunt, Audl. Du. Guerrier. Prudent& Politique, c.30. yag. 167. b 7. Arma tanquam ſeaitionis in- ſrumenta amovit. Inquit Forſtne- rus in not. pol. ad Tac. pag. 22 Nam nec ſecurus eſſé poteſt Pprinceps, maxin qui vifraudeve occupavit alienum 1m⸗ perium, ſuper ttite priorum Regumpro- genie:& in illorum, qui armorum pu tentes ſunt, manueſt, ut regnet Prin- ceps aut pereat. Et pag; 348. Cyus amues gentes, quasſuo imperioſubjete. rat; — K— —— ———— apeclündn, 1 ildmm R dan d penn räun aretanun b Vuu d luü uu tunſun tuu mnnit. kun Mdaxulg 4 ℳ5 hn uche nakot Hnnan, nan 1 1 acere emnileun mitepum lem dulum Fin un amg rar ueu. I 8 .” eune auaa 5 4 UILIE TUM zyr rat, ſublatis armis ad fundarum uſuns coegit, quod hoc armorum genus maxi- mè ſer vile arbhitraretur, ex X. enoph. 7. Cyrop. Theodoricus Oſtrogotho- rum& lItaliæ Rex tutiſſimum pacis ſtabiliendæ remedium ratus eſt, Ro- manos cæterosque Italiæ populos armorum exercitio arcere, ex Orlia Malavolt. 2. hiſt. Sen. Sanè oivilium bellorum curandotum neceſſariam medicinam eſſe, civibus arma adi- mere, cenſet laudatus Auctor, quod Romanis quoque in uſu ſuiſſe refert ex Dione Caſſio, lib. 42. 45. Plinio, I 34. cap. 14. 8. Suis Ducibus Rex imperats ne ni- mio fubactos onere tributorum gra⸗ vent. Inquit Tacitus, Annal. lib. 2. Vt uovi populi adſueſcant no- bis, noſtrumg, facilius jugum pa- tiantur, oneribus eytributis levandi. Scribit Bruſoni Vol. 1. lib. 20. Gio- vanni Duca di Braganza inſtallato nel Trono gonius carm. 13. 352 LILIETVM Trono Regio di Portsgallo Sgravd i po- poli dalle Gabelle introdotte da i Redi Caſtiglia, ottenendone in ricompenſa da gli Statt del Regno una contributio. ne di venti milã fanti, quattro milaa- valli, e quaranta Navi per opporſi all UArmata di Spagna, che minacciava di ſogliarls del Reguo. Et Bilaccione in Hiſtor. Neapol. II Duca di Guiſa per acquiſtarſil amore, edil favore delli Cittadini armati di Napoli, ſub ito arri- wato vi, per aſſiſtere alle loro armi, get- rolli con mano liberale dalle feneffre delle caſa dove allogiava, ſeicento du- cati di moneta. Deſævitia veterum in exigendis tributis hæc ſcribit Si- Namnunc muſa laquax tacettri. Suro, Qua pro Virgilio Terentio Fexrantes legit unciasg Fſi, Marſiac; timet manum ad ru- dentem, 2u „ denn lhuang -; I. 72 mnnaüſene V adMcpas anUd 2 lniſn Etordlehnmk un ünal ul a ralyn ſaum Deeiiiſerern Sudi wäea m. unhzutn, unn. Vomkeülhu. lrun tra I Urius anun — LILIETUM 39 Qui Phæbi ex odio vetuſtiore, Nunc ſuſpendia vatibus mina- kur. Ideo ſæpe ſeditiones motæ, cùm novum aut grave nimis tributum indiceretur. Sic ait Libanius ad Theodoſium de Seditione: Veue- runt literæ, quibus aurum imperabatut, res jam olim terribilis, etiam cum id crederetur, quod eouſq non erat credi- tum. Et cum terra tantum onus ferre non poſſet, cogitantes eorum corpora in extremus nece ſſitatibus futura, homi- nes quidam ills tacentibus turbas fece- runt, Imperatorum Statuas dejece- runt. Adde Nicol. Boerium Tra. de Seditios. Damhoud. in prax, crim. c.99. num. 10.& ſeqq. Buchanan. lib. xo. Hiſt. Scot. fol. 10.& 133. Ga- guin. lib. 9. rer. Gallicar. Theod. Zwinger. in Theatro vitæ, 91. 3. pag. 909. 910.911. Bernhard. de 8 rard. —— 5—— 354 LILIETuM rard. lib. 2 fol. 124. Aliosque quos citat Caſp. Klock. de Coutribut. cap. I8, num. 309.& ſeoJ. pag. 463. Cum raro adres magnasper- agendas bona ſufficiant, quæexna turæ proventibꝰ coſliguntur, ſubin⸗ de ad opes privatorum eſſe debet re- fugium, quorum tributis, quod natura denegavit, compenſari ſolet. Juſta interim hæc eſſe debent tribu- ta; quæex imponente, ex fine, ex forma, ex modo& ulu æſtimantur. Eximponente, cum imponit, qui imponendi habet poteſtatem. Ex fine, cum boni publici cauſaimpo ſita eſſe intelliguntur, Ex forma, cùm ſine injuria, vi& tumultuexi- guntur, Ex ulu denique cùm col- lectæ ex iis opes, non niſi in utilia Reipubl.& neceſſaria impenduntur Buxhorn. pol. lib. I. cap. 1o0. 9. Ne etiam armaa viris autorita- te pollentibus aliquando aliunde indu- cerentur, “ 4 0 cerentur, ejus rei nomine ex præſtanti- 3 oribus obſides petit. Nam viri periti& 9 9” ingenioſi magis quam arma, metuendi d äe dus ſunt. Hannihal parto Hiſpaniæ uihotden regno, quo res ſuas Carthaginen- nanthai ſiumque frmaret; ex interioribus en müm ciritatibus delectæ juventutis ali- Innan d quor millia Carthaginem, non tam e ræſidium, quanquam id præten- and debat, quàm obſides fidei Hiſpano- hehas rum miſit, Polyb. lib. 3. C. Cæſat Atelhatmnn occupataaliqua urbe, arma, equos, aminponn d obſides exigebat; obſides legens o- xrpotelatem, V mnes, qui aut manu prompti, aut dipbic euuinm boni conſilio videbantur; In Bri- Km tannos expeditionem movens ro- iͤaas bur Gallorum ſecum abduxit. De ttaanamaſ zure in obſides conſulatur Hugo nuiah Grot. dejur. B.& P. lib. 3. cap. 20. nu. Arrum 2.& ſe*d. Necalias Tyrannis in- mlaau frequẽés eſt magni animi viros deprio- amuman mere vel tollere: metuunt enim ſi- d naahtani iabillis, ne, cum intelligant, quan. mn tummn 4 54 4 356 LILIETUM tum Reipubl ab illis noccatur, ul- ciſci illud poſſint. Unde primum Tyrannorum præſidium locatur in cæde ſummorum virorum, quosvel virtutis opinio, velcognatio, vel gloria digniores videri facit. Sicutn fur nocturnus, dum alienas ædes pervadit, primum omniumi in eos irruit, qui candelam ferunt auxilio. Quibus nihil injucundius eſt, quàm Viros magnos jucundo introitu il- labi animis ſubditorum. Nimi- rum juxta Martialem: In Tauros Libyci fremunt Leones; Non ſünt papilionibus mo- leſti. b Sæpius quippe leges uni viro inniſa omnia; cui maximæ poteſtatis ſub- inde inſignia tribuuntur: cujus f- dei atque virtuti poſſeſſorum fortu- næ: uream erawin dl Uuntulg 1 o tancoinnini ttn ſa f Tun liy fimun n In u ſeum m 4 arumen vünn aa dMnamaxen enpandunn an auririxäuar — — LILIETUM 377 næ: turtelæ urbium, lalus mili- tum: Keipubl. creditur gloria. Statius: — Ftat proxima cer dix Ponderus immenſi Etalibi: Ille ſecundus apex bellorum& proxima caſſis. Nihil quippe ma- gis metuunt, quàm qua deſtituun- tur, virtutem. Hince illa Neronis apud Senecam, in Octav. vox; Qui C= quid excelſum eſt, cadit. Nobili- tas, opes, omiſſi geſtique honores pro crimine ſunt, Tacit. I. Hiſtor. Si- niſtra erga eminenres interpreta- tio, nec minus periculum ex magnà famà quàm ex malãâ, Tacit. in Agric. Quam ob cauſam, ſub Tyrannis ſomnum& inertiam pro prudentiâ haberi cenſuerunt eruditi. Ita Bru- tus affectæ mentis vitium ſimulavit; Domiti- 38 LILIETUM Domitianus ſimplicitatis ac mode- 3 Pr ſtie imagine ſtudium literarum& feril amorem carminum, quo Tititratris& co æmulationi ſubtraheretur, Tacit. elen li. 4. Hiſt. Addi tamen poſſunt moni- um ta quæ dedit Olivarius in Nicandro, intu⸗ apud Victor. Siri Tom. 3. pag. 578. Hat. ibi: Doveva dare à Cavaglieri borto libe Cheßi Viceregnanti, Governi in Caſti- cit.4 glia, e provincie àeſſe föggette, Veſco- dſul Vadi, Abbazie à gli Eccleſiaſtici, econ mul queſta proporzione introdurre Caſtigli- quſii ani in Portogallo,& Portogheſi nele dos: b parti Europa, dove impera voftra uma Maeſta. Dovera levar il veſtigis di dnel caſareale che laſcio in Lisbonaspercheno uder vedendo eſſi queſto apparato, non hu luno vrebbero ardito cercar anima per quel byren crpo. 8 äa Officia etiam feræſentiunt, nec cont G ullum tam im̃anſuetum animaleſt, 4 quod non cura mitiget,& in amotẽ Toli b lunm vertar, Sen. de Beneſic. lib. ve latug 3. Tj= Nac. 5 lnkut pu, lann denn kuy i delim detalähauenn dh anpeu un Netnmuumßg . f 1 Aam re. d 8 M Rndamdd ſa u, ineunn 9 dtnm mcn lhn LILIETVM 359 3. Primos honores conjunctiſſimis, veriſſimos benevolentiſſimis defer, & Corporis cuſtodiam tutiſſimam eſſe puta, tum in virtute amicorum, tum in benevolentia Civium, tum in tua prudentia eſſe collocatam, o- crat. ad Nicocl. Hoc in Germanico Tiberius obſervavit, de quo hæc Ta- cit. Annal. I. At Germanico Cæſari pro- cõſulare Imperin petivit miſſiq. Legati ſimul maæſtitiamejus, ob exceſſum Au- guſti conſolarentur, Idem ad ſedan- dos inquietorum animos remedi- um agnoſcit Pius Mutius, Medio- lanenſ. ad Tacit. lib. I. Annal. Con- ſiderat. 76. pag 129. E queſta? la piu honorata maniera, con laquale poſſa Prencipe buono aſſicurarſi di ſogetto emineute, come era Germanico. Ex contemptu quippe plurimas fieri ſolere everſiones tradit Ariſtotel. Polit. lib. F. cap. 1o. Non interpel- latus Princeps ſuos ſibi devinciat. Quemad- 36o LIILIETVM Quemadmodum Sol non expectat rioe preces, ut oriatur, ſed illico tulget, lul- ut ſalutetur ab omnibus; Ita Prin- ¹¹ ceps nonexpectet plauſus, ut bene- lund faciat, ſed ſponte conferat benefi- 1⁶˙ cia,& æquè ut Sol laudabitur, Stra- lerar Lo, Serm. 44. Quam ſententiam ma poſt Muſonium, probat Salvator nili Cadana, in Principe Renante, Dilem- tel man. J. pag. 1 5. inquiens: I Pren- ple cipe, che pretende governare il ſuo Stato Ope convrudenda: Beneffchi i Crandi, ſa. Ia ſteutii mezzani,e alimentii poueri. Et cile ſic omnes recte, atque ordine ad ex. mir- tremum usque vitæ ſuos colentbe- tunc nefactores,& promotores cohone- min ſtabunt, Plutarch, in Præcepe. Reiy. Jall gerend. Fides amore, amor Impe- flin rio paterno conciliatur, Thomas Roc. bioꝗ cabella, in Principe Pradtico,cap. De tigo Autorit. Princ. conſeru. Verumm Ki ſe Princeps convertet ſubditorum lunt amorem, ſi recto Deum cultu, pa⸗, u b trioq; . n 8 aenrjarsc Nean n huenn u mur aur Renmnuane ahaiftund. tralmuſ 1 — cmena oih acen, ucka emal LILIETUM trioque populum affectu proſequa- tur. Sublevare bonos, in admira- tionem rapere magnos, evidentia ſunt media illorum promerendi be- nevolentiam. Vitiis indurata ſce- leratis corda ſunt, qui difficulter majeſſatem Regnantis venerantur, niſi eò illos metus adigat. Bonita- tem affectus nutrit, hæc ſi erigatur, iple reſpirat augeturque affectus. Operibus Imperantium generoſis magnorum animi incenduntur, fa- cileque ad amorem illos flectit ad- miratio. Solidum affectus boni fundamentum eſt rectæ Juſtitiæ ad- miniſtratio, hac ſubditorum conſer- vantur obſequia, conciliatur amor. Hinc ante omnia curandum Princi⸗ pi, qua ratione legitimum inveniat rigoris& clementiæ, indulgentiæ &vigilantiæ temperamentum, ut juxta præcepta moralia, expenſis re- rum, perſonarum, temporum loco- rumque 362 LIITIETuM rumq; circumſtantiis, legali ordine delictis pœnas, bene geſtis prewia accommodet, ſapienterq; ac in rem fuam prudenris Miniſtri utatur in- duſtriâ; quibus obſervatis, coruſca. bit autoritatis ſplendore Principa- tus, nec facilè in Oceano Poli- tico Princeps patietur naufragium. f I N I. e E- 2 M —= 2—— ————— öͤͤůͤͤlͤᷓͤᷓͤ“ͤ—— ——————— ᷣvœä3ü½ů bu—m=ůÿÿ— 6 3 3 4 1 “ MA 1. 2,Ae 2