5 —“ ——
N —
d Aoll
o coNT
Wyuncm
foer
Kroglard bem h
llonar 5 u 5 nad 6 derhurde ſe
b denj 6 lu larntuga l 3
a.

SCHENI, ANCONITAaA. Nl, V. CI. b (aut Opuſculi fert inſcriptio)
ILACIIUS
HISTORIATUsS. 1.. Aphorismi Politici, Taciti Regulis accommodati, ex ldiomate Italico in Latinum transfuſi, recentioribusque paſſim Exemplis Præceprisque illu- ſtrati. Tradente JACOBO LEBLEV;. V. I1. D.& P. P. GIESSF
Typis& ſumptib. Friderici Kargeri, M. DC. LXVII.
— 58
4 *

Sag. Ræ. Mtis REGNIQUE SUECIE SENATORIW SUbREMI, QUOD EST IN MAGNO FINLANDI DU- CATU, TRIBAUNALIS CONSILIAKIO,
SVEONM, METALLICI,
APSESSORll PERILLVSTRI, GENEROSISSI
OE DONO,
bDOMINO L.AURENTIO
Creutz/)
LIBERO BARONIDE Cas⸗
ſaritz/ DOMINO DE Sarwe⸗ lax/ Abborfors/ ET Liuxela/&c.
MOECENATI MEO
MAGNO.
I 8. P. D.
P. BLSKXAGRIDS
——
“
CoLLEGIQUE IN REGIAA
Drhlag
Nuntpotemülun rlon, Macema I chd wn m heaamasqur ntaic hrs cdeum nerina hhe volke Wrten duczunanr igunu 3 ſurinrinne cölter
6* Fddant rünrul
tie xperrm; nin Raniguib niütdi, dneib, amanen. jcum edem, leanenme rälaten ain liadläten aiwitot tnar deceonum klonem dut
M

Miis SUECI Okl,
0D EST IN ANDI du 3UNALIS AKIO,
IN REGIA ETALLICI, ORI; g.ENEROSISNI 9INO,
r
NIDE Ka DE] Sam T Liuxela/& TI MEO NO.
D. 4GRIWS
= — 826* 8 2 SS TSeres 8
um favorem illum ex- mium, Mœcenas Ma-
gne, qud non me tan- umn,parentesque meos charis⸗ ſimos, ſed etiam maximam fa- miliæ noſtræ partem proſequi nunquam non dignatus es, di- gna æſtimatione cõ ſiderarem, memoriaque ſæpiusculè jure merito repeterem; nihil un- quã antiquius: mihn fuit, quàm quo pacto, cùm eidem com- penſando prorſusi impar eſſem, ingrati ſaltèm animi, tot tanto- rumque beneficiorum imme- moris, ſuſpicionem apud Te a-
—( 4 bo⸗

bolerem exſtirparemque. Se adhuc de tempore opportunio- ri non conſtabat, incerto, inter
Muſasne peregrinas taàm ne-
ceſſario me graviq́ue exſolve- rem ære, an domeſticas relicta tandem hac deſultoriã vità, am- plecterer. Vicit nihilominus prior ſententia, poſteriori, tàm diuturno obſtante filẽtio, quo⸗
enuur Kch end b Gune kwtaltera
thenpor fuluscum
ani chorex Seipoc
nrlunnütnrge
differendo incraſtinum(utait
ille) res ſeveras, non raroòs licet
officii tacite memores, obli vio-
nis tamen ſuſpecti arguimur. Reſtabat quoque argumentum animo Tuo curis publicè pri- vatimque graviſſimis, quibus eottidiè obrueris, fesſo& ſæpi- usculè tantumnon defatigato,
ido⸗
Muuberos woreadilie
abegdo xgochlpu herartaer. Jeigterr
4
atheos, un u Ma
—
paraahneruuin
knrin Ghor uip lrädntld unea nnriopennt
kumqlicKincondun
ere ſiinimitumn he rhnißn,( finge Dmun 40. i II.D Pankc 4 Clils ndende n.
M.
—. 3

— mque. Sed opportunio- Icerto, inter nas tam ne. Jue exſolve. ſticas relich oriâ vità, am. nihilominus ſteriori, tam filẽtio, quo inum(utat on rarO, liccl ores, obli vio ti arguimul argumentun publicè pii mis, quibi fesſo& ſæpi n defatigath
ido⸗
idoneum, lectu jucùndum ac ſuave, haudaliter ac olim inter feſta tempora luſus cumpueris socrati, choreæ Scipioni triũ-
phale ſuum militareque corpus ad numeros moventi, literæ Au. guſto, otio negocia diſpungen- ti grata fuere. Neigitur noctu-
as Athenas, aut ad Aleinoum poma, alienæ potius induſtriæ,
decoctiori labore uti placuit,
quàm ex proprio penu tralati⸗
tium quid& inconditum pro-
ducere Viri nimirum Anplis
fimi, Excellentisſimi, Conſultis- ſimiqus, Domim 0BI LS BLel, LIL. D. Pandectarum & Civilis Prudentiæ in Acade-
mia hac Ludoviciana Profeſſo- A ris

ris longè Clariſſimi, Promoto- ris ac Eræceptoris mei ſuſpici-
endi. Opuſculum quidem in
ſeparvumeſt, aſt ſirerum mo-
menta accuratiori mentis truti- næ ſubjeceris, altioris eſſeinda-
ginis dubio procul animadver. tes. Nullus ego facerem, ſi, quæ Muſis ac Mercurio litarant, ſa- crisque Minervæ initiata, ſub
ac indignus; Eruditio Tua cẽ.
fura erit. Hoc tamen dixiſſe vix
pœnitebit, ridendum meritò ſi. niſtrum eorum judicium, qui ad nauſeam usqveprudentioris orbis, inimitabilem noſtrum C.
Cornelium Tacitum tot elogiis h tot encomiis coruſcantem poſt
ter 8³
.
1 2
un arertud wn uu Pyrnolm qide
BArinibu doci ttn
MMabecem. Smice terlijqulainr he lingu Kchoecn kle drade, kroräur 1. nem Mierndi, 6
—
. bWomnunnegpinerana incudem revocare vellem rudis
—
—
dyizat knroah 1 zurgun, qumg
mtäiäninn, n
denonenr zr be

ni, Promoto- mei ſuſpici n quidem in ſirerummo. mentis truti. oris eſſeinda, llanimadyer. verem, ſiqua litarant, ſa initiata, iub vellem rudi- nditio Tuacꝭ nen dixiſſevi lum meritoſl idicium, qu eprudention :m noſtrum
um tot elogi
uſcantem pol terg
terga relictum penĩtus velint, tanquàm juventuti noxium, Reip. pernicioſum, quibus ne- ſcio rationibus ducti ſtatuere haud erubeſcunt. Similes vi- dentur illis, qui Latinæ ſtudio- ſum linguæ, lectionem blauti, Terentii, Petronii, ut reliquos taceam, abſtinere velint, quod nonnunquam in verecundiam impingant. Hii profectò ni- hilo plus agunt, quàm quod cum ratione inſaniant, riſum- que moveant ætatèm hiſce in literis verſatis,& in primis O- ratoribus Principum, quibus non ſufficit paucis comprehen.
ſa præceptis, rudique penicillo
5*4 deli-

delineata prudentiæ facies, ſed ſolida cognitio rerum, quarum illud præcipusè ſalubre ac frugiferum(ut cum Pata- vino loquar) omnis Seed
documenta intueri, inde ſibi ſu- æqueReip. quod imitetur eape- re, inde fœdum inceptu, fœdũ exitu quod vitet. Sed quid hoc verborum opus torrente? Præ- ſentem teſtor materiam ex quà, meridiana clarius lucc adparet, quibus ſuffulta ratiomibus, quibus innixa fundamentis, noſtrorum ſe exeruit Virtus
Heroum, immortalitatis ideo corona redimitorum. Stimu- lant hæc ad virtutem animum,
—
Lalg
& cal
run pentel Mutrunacbin jitemur, laran pu iere ptemoh
——
V pn aods grgun
— —
Nituüluinlegene degiarcaemylr e Won apiä K Nuch Wümgione ejan lpricu Kunnläginende Anlaccellu drant, ua wlln aem Tot Kndrcerufirilen 1 Tii müon oexaldo mahgen, w un t dter Kdidem
mnun denrten
—

—
ix facies, ſ rum, quarum ſalubte A cum bata mnis exempl ri, inde ſibiſu- imitetur eape. nceptu, fœdi Sed quid hor dorrente! Pra teriam ex qui s luce adpatei a ratiomibus fundamentis xeruit Vittu ortalitatis ide- rorum. Stim
utem animum Rcal
& calear etiam ſpontè currenti addunt, ut etiamſi nobis vixiſſe ſatis videamur, Patriæ tamen diutius vivere optemus, Tu quoque nobis egregium fidei & fortitudinis in Regem, amo- ris erga Patriã exemplar es, quĩ Bello non ita pridem JSueco- Danico hoſti irruptionem in regiones Tuæ præfecturæ ſub. jectas moliẽti,& incerto armo- rum ſuecèſſu ovanti 5 111 uIII incusſiſti adventu Tuo terro- rem, ut metuvix hiſcere auſus, quæ niſi meliori oocaſioni re. ſervatavellem, modumye epi- ſtolæ exoędere vetitum, tàm ſicco non præterirem pede.
Spe-

—
Speculare igitur tamdiu in ali- eno virtutum ſpeculo, imagi-
nem quoque Tuam,& æquo,
uti ſueviſti, animo, hoc quod Tibi offero levidenſe munuſcu-
lum,& quanquam meritis Tu- is longè inferius, Nomini Tuo Sacrum accipe,& ſerenà fronte
adſpice. Si vitam, ſi quietem Deus clementer dace lrit me inter tuos Clientes numerarl unicum felicicacis argumen- tum exiſtimantem, cultu offici- oſiſſimo cum omnibus famæ Tuæ virtutisque templum fre- quentantibus pro virili certa- turum, polliceor. Interim di.
——
Huin lumj
huberm uleenr
—
remmſeimlä nbſce lrau Aſh
b kogrtui Küugon
vino Numini vota pro ſalute& inco-
Tauäſtuclocrn benr uneum Knananiner, N. Wäklan
—
külm Genn ſu Worucs du Cl Uarllne
he

—] tamdiu in ali Lculo, imag 1m,& Xuo) d, hoc quod nſe munuſcu mmeritis Tu. Nomini Tuo Lſerenatront m, ſi quieten onesfkänn ntes numeral cls argumer. n, cultu offici mnibus fama templum fi ro virili cert Interim d ta pro ſalute 4
inco
incolumitate Tua nuncupare non deſinam, ut Te Patriæ de- cus, Clientum ſolatium, Litera- rum& veræ Pietatis Aſylum, huicDignitatis faſtigio, in quo Te Deus& Virtus collocarunt, ad Neſtoreos usque annos ſu- perſtitem conſervet, foveat, ſo- ſpitet. Vale& Fave
Dabam(jiſa Haſſorum
4. ℳ. DC. LVII
XTV. Aus Martias.
perilluſtris Generoſisſimi- que Nominis Tui Cultori Humillimo
Reſpondenti.

cnee.
Cap.I. 4 8 5. 4
totius eprime partis Culbarl.
1Prefatio,jeu praloqwium Authoris; 11* decentia habitus, gveſtium,
2ni.. 3— eaala in facetiæ, i cond 1 üAtTaTE Arn 1 4 8 1 Tbliate ade quam reſeruntun nen Tra aa] b. Ganhinenarwoenne2e 5. 3 li uſemiend ubidt beneßcias eorum memoria, Cap. 6.) o 40 1. aouerrru uonnr⸗ Muiue 2 1 daaturalis er Organorum reao temperameno e( 99. requiſitis 1 3“ 4 Apeirudine, 3 Aulici:ni qHaævel mirum. unsotERTN.. leu Juoicio, in ndilcreriones a
6 1 1
4 loternis vi- 4 1 Perſona- videlicet. l 4 Tasenäe eacue 2 Aulicus 1. vel— 8 verſatur,“ lneptitudi. ſ berluaße onibus aliorum,& conbetudibus vbls 1. e, qu-.Preconce. rcceptis 4 Go. ar, velj ptis opini. A F F E ſi in genere, Cap.. z. 1 625 oniby quæ CTIBUsS, naſcuntur, de quibus
L Gwenrcinsdochina:Sioſäiudione,(0„ 2. fnaturx,“
2 4
3 Ca. 1. b
qvarum ſſpectat
[DIEEE. 4 eulo ad invicem,
in— 5.
8 1* 5 8 8 3 4* 1. — 3 3„ 2 4 1— 88 8 3* 4 8 3 5. 4—„— 3 5
As, Qra.] litatibus
be Aetats dividis Poteni nobiüitate;
eler aPieut 1 leer. quAd ra-
tione ſci lert 8—
„ 1
ſconci- 3 tentur:
5 lisdem, in aliis
³ 7* dee eorum nexu, leu vin-
Cæ J. G/.
ubi tra- 4ecauſe 1s, ſen fomite, tum ckatur omnium tum ſi ipgulo- u, 19. 9. 22 21,12.„
V egeob moqerandi 6 nt, in no-.
bis& ahhr, ce.25 8 25.
—
3.
hominibus Thewendam SJh.
grer..
274.
l:. Nerum ſeu degoti tiorum, quæ tractanda ei obveniuntiin quibus coni deranda caulæ mediaſeu inſtrumen-
ta,& plura alia, de quibus
Cop.2o.3o,gr.
3. Modi procedendi, tum in etorin, tum rxiertimi in lermone,& ſleatioubi e Dextertate,3223.Jfara0. 10
IV.PATIENTIA, de qua V. HuMlLITAIE, dequa
VI. PARRHESIA, de qupa LVI. CAPACI QAdalll4 DSCENO
Cap. 57.
Cap. 5S. Cap. 39. Cap. cod

Kr 4
n

4 F 4 is*
EeT Tereer
TACITUS HISTORIATUsS. APHORISNMOS T.
D Regni vel Provinciæ dominium à fortunàâ ex- altarus Priceps, exoſos Sin Anteceſſoribus titulos tugiat, gratioresque amplectatur, ut nemini infenſa, cunctis benigna ſit majeſtas, ſcoptra ſecura, domus tuta, Senatus fidelis, populus pro- bus, Imperiique orbis tranquillus.
Auguſtus Triumviri nomine, Conſulem ſe ferens,& ad tuendam plebem Tribunicio jure contentuni. Tacit. Annal. lib.. num I.
Comes Olivarius Cromvvellius, A Vir
— —

8 —
——⁄—
2 Tacitus Vir ſplendore generis clarus, no- biliſſimaq́; ex proſapià ortum con- firmans, raro ingenii artificio, for- tunaque conatibus favente, domi- nium in Anglos, Scotos Hybernos- que obtinuit, ac Londinum Ma- gnæ Britanniæ monarchiam trans portavit. Cui gemmato cùm ca. put diademate redimire aliquoties Parlamentum decreviſſet, animo- sà oblatum honorem recuſavit cõ- ſtantià, non immemor, quantis ve-
litandum laboribus fuerit, antequã
Regis dignitas imminueretur, avi. tà in purpurà geniti, quamque ex
oſum in ferocientium animis Re
gis nomen, Protectoris elogio con- tentus fuit, ut fucatà humilitate, in corda populorum diutinà novorũ expectatione cruciata, firmius im- perium nanciſceretur, Girol. Bruſa- ni,in Compend. Hiſtor. Vniverſ. vol.a:
lib. x. Guiſius
Ulriu Gals Dun R obeu Kane Fuans nai, deiwdcs c myur lund- hrum um lpebenwerur ſadi qudedr (ſedralen, nu Iine ellupen ibek, Nenur Dpmmina lrin ſpub ühorere Kptenum gane lcaas D. Jſätrau e 4n jſalugeann loieunnuſen (hezakag lſnueaduan denntten culi euen l 7 Manu,
2

2 b ris clarus, u Pià ortumcn nii artificio,h- kavente, Ganl votos Hybera LondinumM narchiam tiu :mmato cumc limire aliquoi reviſſet, anim em recuſavitc mor, quantin s fuerit, antan ninueretur, i ti, quamques tium animis toris elogioc ta humilitatt, diutinà nowo eiata, firmius ii ctur, Cirol. B9 op. Pniverſeul
Goil
Hiſtoriatus. 3
Guiſius Dux Romàâ Neapolim profectus, ut arma foveret populi in partes moti, quod Ducis Rei⸗ publ.titulos contempſiſſet, brevi tempore ſuum ibi terminavit im- perium; nam ſciens variam eſſe in plebe animorum inclinationem, coactis quibusdam ad ædem ca- thedralem, multo ſermonis acu- mine exſurgens perſuadere cona-⸗ tus eſt, Regnum unius aſſuctum regimini à plurium regulariter ob- ſequio abhorrere, ſceptra unius multorum prævalere imperio de- monſtrans. Diyvulgatis hiſce per Andream& Anneſium conſiliis, nova ſuſpicionis in ſubtiliorum ani- mis oriebantur ſemina, quaſi fun⸗ ditus everlo Reipubl. Statu, pere- grinus coronam ambiret. Hinc ex plebejo ordine quidam ad rem per- nicialis exempli cohorreſcentes, atreptis armis malum in partu ſut- A 2 foca-

vllm 4 Tacltus llr hunahn ſocare nitebantur, dum Guiſius, in- Maaunulan V
feſta conſiliis fortunà, ſat firmo unn RKregiorum comitatu in Hiſpaniam(antanul- ducitur. Sic ſpes evanuit obtinen- Harulengi d imperii, quod generoſæ Ducis aam(i animoſitati oborta inter gentem ſeditio pollicebatur, Maſolin. Bi⸗ ſNaccioni, in Hiſtor. Neapol.
rberum Chia dilt od h iwyaber PCoohe te
APHORISMuS I. M D firmandum novi Principa- ly m. Xtus cxordium, nulla res effica-. uon cior eſt, quàm virtus Magnificen- lligehen tiaæ, quæ nontam amorenm, quam enetont admirationem, nec neceſſitudines, dercrad ſed clientelas parat, molesq; ſtruit rnäin 15 publicas ſeræ poſteritati profutu- pn
—
——
ſ
lautamn, e
ras. Mitia lmperantium ingenia, indeärnae potentiam temperando auxére; lan 1 quà arte libertas, magis etiã quam bin nag d 4 4„ 4 1 FrHSnara M kerc in LOgente⸗ eranwm ane reſiſtendo creſcit erocia, comitati leimad & manſuetudini ultro Ghſeur, d

um Guiſius in. nà, ſat fitmo nin Hiſpanian anuit obrinen. generoſæ Duci inter genten 4 Maj olin.hi apol.
4Us II. novi Princia nulla res effc us Magnificen norem, qumn neceſſitudines „‚molesq; ſttu eritati protuu ntium ingeni erando auxen
nagis etiã qun
am in cogent erocia, cominl ultro fubitut-
Hiſtoriatus. 5
Pbi militem donis, Populum anno- na, cunctos dulcedine otii pellexit, An⸗ nal. lib. I. n. I. b
Chriſtianus I V. Potentiſſimus Daniæ Rex, primis regni auſpiciis tributum Civitati Hamburgenſiũ remiſit, quod frater ipſius Frideri- cus II. impoſuerat, debitumque, quo Coronæ feudi jure obſtricta erat, Bruſou. Vol. 1. lib. 4.
Hortabatur in regni primordiis. Philippum IV. Hiſpaniæ Regem Olivarius Dux, ne fortuitis armis in Italià graſfaretur, omnemque tempeſtivè fomitem extinguerer, quo excitato magnum natcl poſſet incendium, cuius exſpatiante ef- fuſius flammà, corripi regna poſ- ſent hereditaria; Unde ſecuta Val⸗ lisrellinæ cum omnibus munimen-⸗ tis in manus Ducis Fianenſis per Ferianum facta conſignatio, Abb.
Foſſati, mem. Hiſtor. belli ltal. 1623. A 3 Gui.

6 Tacitus Guiſius Dux Neapolitanorum
—. 8— 8* B. —— 4 5
b
benevolentiam ſibi obligaturus, vix
urbem ingreſſus, ex ædibus Janua- rii Anneſii uſibus ſuis, donec publi- cum exornaretur palatium, deſti- natis, ſexcentos in vulgus aureos ſparſit, largitionibus ſoporandos el- ſe partium duces exiſtimans, 5iſacc. Hiſtor. Neapol.
Johannes Bracantiæ Dux pur- pura Regiâ decoratus, tributi, quod Caſtellæ Reges impoſuerant, re- miſſione populo abblandiebatur, aliaque onerum levamenta indul⸗ gebat; Hinc voluntarium ipſi à
civibus factum ſubſidium, ad alen⸗
da peditum viginti, equitum qua- tuor millia, extructaque quadta- ginta navium claſſis irruenti Hiſpa⸗ norum exercitui opponenda, Bras ſon. p. 1. lb. 20. APHORISMUS III. IN moderandis abrogandisque
12 legibus quæ libertatem concer⸗
nunt,
ri Gnr cuttncc lprebrcanne ſplam enie (he, dd d ta. Crniter DFgruelbena Pntllluirer lkees winue pecanam. kennrlpen Nnſe an 1— ſüne 1 hahn an tauytgigia . Tedinat br
Uhaann tdele
— ͦ——
6
uihritaag
lin dätener

apolitanorun bligaturus,yi- rdibus Janm „donec pubſ. larium, deſhl vulgus aurec ſoporandosel ſtimans, Biſacs
tiæ Dux pur. s, tributi, quod oſuerant, te blandiebatur amenta inddul ntarium ipſ: dium, ad alen equitum qua taque quadta rruenti Hiſpa ponenda, Bm
1Us III. abrogandisqu tatem concen nun
Hiſtoriatus. 7 nunt, cautè Princeps verſetur, ſen- ſimque in earum executione pro- grediatur, ut evitare intemperiem queat, cuius occaſio eſſe ſolet vio⸗ lentia. Graviter ſervitium terre ſo- ler gens libertati aſſueta, hac dem- ptà, nihil ſibi præter patientiam& preces relinqui arbitratur; hinc ſuſpecta primùm, deinde hoſtilia videntur Imperantium negoria. Inſurgere paulatim munia, Senatus, Magiſtratuum, Legum in ſe trahere nullo ad verſante, cum ferociſſimiper acies, aut proſcriptione cecidiſſent, Lib. cit. n. 1. 4 Ferdinandus Alvarez Toletang Albæ Dux Hiſp. in Belgio exercitus Imperator, Vir bello& ſãguine cõ- ſpicuus, publicis ſuppliciis exorſus eſt imperium, valida urbibus impo- ſuit præſidia, caſtella excitavit, quæ vilium Caſtigationes nuncupavit; Læſæ Majeſtatis reos pronuncia- A 4 vit,

8 Tacitus
vit nullà iplum genuffexione ve- nerantes, carceribus eos mancipe- vit, qui de protractà vel denegatà conqueſti eſſenr juſtitià, fturcis ali- os, qui nimiam in ſuà clemẽtià po- ſuiſſent fiduciam, armorum vio- lentià populam edomiturus, cun- ctos porius pari anguſtias, quàm oppreſſam cernere libertatem pa- ratum. Unde progreſſuum Hilpa. nicorum in Belgio enata ſunt im- pedimenta P. Matthaus, in Hiſtor. Henric. IV. lib. I. narrat. 4. part. I. Guſtavo Adolpho Suecorũ Reg Invicto, cujusq; famæ venerabun- dus aſſurgit Orbis, ex Miniſtris qui. dam auctores fuere, ut in expugna- tis urbibus Leges mutaret, qui hoc illis reſponſi dedit: Utantur in po- ſterum legibus populi, quibus ha- ctenus adſueti tuerunt. Nolo no- vos induẽdo calceos pedibus illo- rum creare moleſtiam. Non arma b arripui
——
3 im
b jjojounga
au Edutwon onen cbein un dr w anlaNinaen 1.3, laruiramaudo i dnaneno. ſia ug enxren quiwwinroe Pconpiend, btwinwis, Fünnnelk (chionwmgu Thalkaruden, tetorwaraner dacenur. N. ſaniminoyng eranni- nuüäeg, ecpareſer liwamug arnücgen
—
heſſnmm,
1

nuflexione wi 18 eO8 mancip. à vel denega tirià, furcis al uâ clemétiape armorum vio dmiturus, can guſtias, qua libertatemp reſluum Hippe benata ſuntin ehaus, in Bili rat. 4. part. 1. 10 Suecorü Na mæ venerabal ex Miniſtris qu e, ut in expugn autaret, quih :Utantur iny puli, quibush runt. Nolo m cos pedibus li tiam. Nonam arriph
Hiſtoriatus. 9 arripui, ut antiquis illos privem ju- ribus, ſed ut novis eos privilegiis exornem; ſufficit mihi, ſi me ſum⸗ mum inter patronos agnoſcant, Guald. Priorat. in Bellatore Prudente & polit.
In ruinam autoritatis Regiæ da- ta in Parlamento Anglicano con- ſilia, utq; exueretur in Regem ob- ſequium, in novam regni tormam fit conſpiratio, diſſeminaturque per provincias rumor, animo Re- gis inhxum eſle, direptione, fuſo- que civium fanguine, ac incendiis divaſtare urbem, ſi nõ placitis quo- ad reformationem Parlamentorũ aſſentirentur. Imcaveris mulrto⸗ rum animis, novis que opinionibus implicati ex omni ordine cives, im- minutà Regis, quòd moris aviti contemptor eſſet, tamâ, tyrannidis illi notam imprimunt, extremaque in armis quærunt præſidia, Vittor. Siri, Hiſtor. tom. 2. lib. l.
A 5 Apho-

10 Tacitus
Aphoriſmus 4.
O lus illorum diligens exiſtat
Princeps, rebus ſecundis mer- lus, qui penetratis audaciſſimè an- guſtis, candem ſecum fortunæ aleã experti lunt, beneficiisq́; ſulceptos compenſet labores, licet virtutibus non correſpondecat nataliũ ſplen- dor; hiſce equidem ſtimulis cæte. rorum ad gloriam animi exarde- ſcent, tortiumq́; virorũ facta æmu- labuntur. Ubi dignis indigni præ- feruntur, ibi optimi viri aut ſegni otio, aut tranquillis honoribus un⸗ minent; aut Imperantibus, ſi con- temprtus adſit, implacabilius ira- ſcuntur. IIli ære& honoribus ju- vandi, militiæ qui impigri, mulriq;
in operibus fuerunt; quorum ea
virtutis fama, ut non fictas, non in ſervitium fractas laudes exprimat. AMarcum Agrippam ignobilem lo⸗
to, bonum militia,& victoriæ ſocium gemi.
yinu nuticnuuin, hn,-
Guunwset um Acbmee aaxuoktnri erinschnie coant, ancube bnunnsga Anrtar ügo iſeriobe l(anbl e enelead de uhgranil näd nmuf knaihar Wmuneleten nah glier 9 urdecg
½
—
——
n ohidena

zus 4. liligens exilha lecundis mer. udaciſſimò an m fortunæ alei ciisq́; ſulcepto licet virtuubu nataliũ ſplen n ſtimulis cær animi exarde orũ facta æmu nis indigni pra mi viri aut ſegi shonoribusmm rantibus, ſi con placabilius ira
& honoribusſo
npigri, mult t; quorume on fictas, noni ades exprimas am ignobilem! victoriæ ſaein
gem
Hiſtoriatus. 11 geminatis Conſulatibus extulit, lib. cit. num. I.
Guſſtavus verè Auguſtus Sueciæ Rex, cui victuraæternum nomina, expugnato Francofurto ad Viadrũ. Centurionis dignitate Optionem decoravit, junctãâ bis mille talero⸗ rum donatione, quòd primus virili animoſitate vallũ ſuperaſſet, Col- legio veteri oppoſitum, Bruſon. vol. 1. lib. 4. 6
Carolus I. Angliæ Rex congreſ- ſus cum Eſſexio, in campis Egdeor, loco ſexaginta milliaribus ab Urbe abjuncto, fortunà victorias hinc in⸗ de alternante ſuperior tactus, eo imminutam eſſe cenſebat victoriæ gloriam, quòd inter alios& Regiæ equeſtris turmæ captus eſſet ſigni⸗ fer, mox libertati reſtitutus indu⸗ ſtrià& tortitudine Smithi Centu⸗ rionis, qui illum non remorante conglobati agminis denſitate, co- A 6 mitante

——— 2
12 Tacitus Y'h mitantè ſex militum conſortio, ex eiltnea hoſtium frementium faucibus eri ehan,dlb e puit, ac in laboris fortiter peractii ſttis thaus præmium Ordini Periſcelidis à Ke⸗ pumaabetk.
e in fronte exercitus adſcriptus pm, eſt, Biſacr. in Hiſtor. Angl. ſohannes Caſimirus, Polonia 1oal- Rex, Tokalii ſummà humanitate
excepit Nobilem quendam Ru- Nlnis thenum, nominatum Skrzctuuos. NWuunnedun ki, qui Sbarasſo à Chimielneſchi ſſcubai gun
obfeſſo egrediens, in illius, ſectariö] twdura
ſe fingens, caſtra pervenit, explo-. panasliu ratoque rerum omnium ſtatu,& ſpileunu, ubi ſeps facilior eſſet ſuperatu, rem ſiunarqa totam Regi aperuit, literasque ab taenanenn obſeſſis ſcripras obtulit,& in exan- ſo'wx ana tlati laboris periculque teſtimoni- iuaa
um obrinuit, primum qui vacatu- ua 3.„ ütgyy rus eſſet Staroſtatum. Poſtea re- unnaſen um
portatà ad Sbarraviam de memo- t uma — kum
rato Chimielneſchi victorià, octies b meinae 1
13 h
mille lixas, tanquam inſignia victo- ne . Iia

g aconſortio, a m taucibus en fortiter perad eriſcelidis aRa litus adſoriptu Angl. mirus, Poloni nà humanian quendam Ra im Skrzetuuo Chimielnetel n illius, ſectari ervenit, exphi mium ſtatu, et ſuperatu, ren t, literasquei ulit,& in exan que teſtimon um qui vacani m. Poſteate piam de mem i victoriA, oct minſignia wich ii
Hiſtoriatur. 13 riæ inſtrumenta, hôc præmio ho- neſtavit, ut ſub vexillis ſuis debita militibus ſtipendia mereri dignos Pronunciaverit, Biſacc. in Hiſtor. Polan. n
APHORISMUS v. Non majus obtinendæ dignita⸗
tis remedium, quàm ſimulata recuſatio; quantò enim quis mu. nere dignior exiſtimabirtur, tantò terventiori ad illud ſubeundũ ſtu- dio follicitabitur. Plerunque illi, qui honores rejiciunt, eorum diffi, cultatem atque onera ſentiſcunt,& velob hanc cauſam eligendi ſunt, velretinendi. Nam genitos Agrippa, Cajum ac Lucium, in famihanm Caſaruminduxe- rat, nedum poſita puerili pratextà
Principes juventutis appellari, deſri.
natre Conſules, ſpecie recuſantis fua⸗ gran-

& 1
14 Tacitus granti m? cupi verat, Lib- cit. num. I.
Albæ Dux tractis ad partes ſuas muneris Imperatorii in Belgiò æ- mulatoribus, diſpoſitoque ad exe⸗ quenda armorum conſilia Regis animo, obtegens alto ſilentio arca- num, ægrum ſe, orique egenum ſi- mulavit, belli motus ætati ſuæ con- venientes eſſe inficiatus; cumque Rex aliis neglectis, dignum illum hoc munere pronuntiaſſet, idque
libenter Dux acceptaſſet, ſimula- cris deceptos ſe eſſe adverterunt æmuli, Conneſtaggio, Hiſtor. Flandr.
lib. z.
Albertus Fridlandiæ Dux diu ſe difficilem præſtitit in reaſſumendo Imperatoris in exercitum Cæſaris
———
munere, licet vehemẽter illud am-
biret, verbis fruſtra obluctatus tan- dem acceptat, ob nutantem rerum
Auſtriacarum fortunam, Principis
que Eskenbergici& Epiſcopi Vi- ennen.
Vln dvendbndamrin Perin, ulm riclimnuer todedicgeie 1.
Nauantr Pmir Lädeni. terwwüene Pnoumgiad hMcundnieis Hlupenoru, Vodn 4 Phanlhannon fn nadtane ünwmthen, Rroatttane
MJaa
+——
4ʃ
Raodagr
Acheranar
d bu larla

Lib. cit. num 3 ad partes ſua ii in Belgio z itoque ad exs conſilia Regi o ſilentio atca lue egenumt. ætati ſuæ con. atus; cumqm dignum illun atiaſſet, idqu dtaſſet, ſimuhe ſe adverterm „Hiſtor. Flanl
diæ Dux diuk in reaſſumenqdi rcitum Cæfali nẽéter illud am obluctatus tan utantem rerun mnam, Principi & Epiſcopi ſi
ennen
Eiiſtoriatus. 2 ennenſis inſtantiam; ſic tempori inſerviens, ut ſimul in Cælaris ao Regis Hilpaniæ exercitus lumum obtinuerit imperium, Bruſon. vol. i. lib.6.
Bracantiæ Dux, ſummum licet rerum in Luſitaniâ arbitrium am- biret, magnãà ſpe in defectione Ca- talanorum poſita, diu tamen verbis obſcuris& inflexis corum animos in ſuſpenſo tenuit, qui acceptandæ Coronæ auctores erant præcipui: imò conſilia cum uxore domeſtica agitavit, an ad id audendum adjice- re animum deberet, quo fruendi deſiderio ardebat maximè, Vittor⸗ Siri Hiſtor. Vol. I. lib. 1.
APHORISMuS VI.
Non decet Principem, qui arti- bus imperandi inſenuiĩt, in am⸗ iguo ſucceſſionem relinquere. Præ.

16 Tacitus Præſentia& certitudo heredis pra-
vas aliorum ſpes cohibet. Appella-
bantur apud veteres ejusmodi he- redes Principis adminicula, lubſi- dia aulæ, confortes imperii; quales ita educandi, ut paulatim aſſueſcãt gerendis in ſalutem populi negoti-
is, ut tandem apud magnos admi-
rationem, apud inferiores venera- tionem, atque per illuſtria virtutis
ſpecimina aditum faciliorem ad novam dignitatem famamque in-
veniant.
Nero ſolus e privignis erat, illuc cun-
cta vergere, hlius, Collega Imperii, Conſors Tribunitiæ poteſtatis adſumi. mitur, omnescq; per exercitus oſtenta- tur, lib. cit. n. 2.
Carolus V. Imperator Philippũ ſecundum ſilium Regem Hiſpaniæ ſalutavit anno ætatis illius decimo ſexto, qui anno ſequente connubio
ſibi junxit Mariam Johannis III. b Lu⸗
Eha Hubenie Kegis K Hipariæpot manta thpan 2ous Vah mum, Ttider erditextt uai ſerDacatuml. zdlas verit, ubi (ceptus Baabe z)prehengn, ttemplo, quo tbis egora undllm, den
khan

fu*
tudo heredisg kohibet. Appel res ejusmodih dminicula, fohi simperii; qut aulatim aſſueli em populi nega d magnos adh nferiores venan er illuſtria vituu m faciliorem; m famamquei
gnis eratsilluc en s, Collega Imyen poteſtatis adim rexercitus oßtenk
peraror Phitpii Regem Hipam aris illius decim luente connuh
m Johannis 1
Hiſtoriatus. 17
Luſitaniæ Regis filiam, vigeſimo ex Hiſpaniæ portubus ſolvit quin- quaginta ſtipatus triremibus, Ge- nuæ oris allapſus eſt; inde Medio- lanum, Tridentum, Oenipontum iter direxit, trajectaque Germania, per Ducatum Luceburgicum Bru- xellas venit, ubi ſplendidè à batre exceptus Brabantiæ poſſeſſionem apprehendit, laudatoque Parentis exemplo, quomodo geri debeant orbis negotia, addidicit, P. Matt hæ- us, in Hiſtor, Henr. IV, lib. i. narrat. 4. part.. 1 Vincentius 2. Mantuæ Dux no- viſſimo ante obitum die, impera- vit populo Mantuano, ut Retelio- rum Duci ſpecialiter evocato, nomine Caroli Gonzagæ Niver- niorum Duci tunc abſenti homa- gium præſtarent;& ut fitmior el⸗ ſet Carolina ſucceſſio, diſpenſante Pontifice in matrimoniũ ipſi data fuit

18 Zacitus
Ui ſecretorum conſilior
ſpecturus.
aperuiſſe: illam Li viæ. Gnarum
rito fuiſſet, lib. cit. nu. i. Henricus IV. directis ad
unius id fidei commiſit, ad
fuir Princeps Maria, unica Franciſci fratris ipſius filia, Bruſon. 15l. I.lib.i
APHORISMVS. VII.
Vla tede, Wrdulosi foptitconſciuspr
hunnsan
mmo bödeta K
I ma paxiccps
um 2-
Clios participes facit, abſque perſonarum ſelectu, nimiæ facilita. tis pœnas ſubit, proſperi rerum e- ventus fiducià fruſtratum ſe con-
uoad Maximum uxori Martiæ id Caæ. ſari, ueque multò poͤ t extincto Maxi- mo(dubium an quæſità morte) aual- tos in funere ejus Martiæ gemitus, ſemet incuſantts, quod cauſa exitii ma-
dacem
cum Philippo III. Hiſpaniarum Re- ge ineundam conſiliis, vaſtum hoc literis credere noluit negotium, ſed
eoque tectè,
p nxer(omien xrettaelle ta tenpetnechnlg npjſtar. Nem.( archiode den eydugnationem ſco Mari 4 Cemmann
lt Gcecl, acerrio de ca li Aamleni 7) h 4 oniaun den
er lgdan Durg lul Pett alunn 9

.. Hiſtoriatus. 19 mica Franciſc tectè, ut nullus in Gallià rei hujus on. Tol,..liha fuerit conſcius, præter Villaregium, arcanorum Franciæ Oraculum. Sic IVS. VII, nemo Alberti Archiducis„in Hi- ſpania particeps fuit conſiliorum, conſilioruma præter Comitem de Sora; neca, facit, abſqu quæ tecta eſſe Status intereſt, in- nimiæ facilua tempeſtivè divulgarentur, P. Matrb. oſperi rerume in Hiſtor. Henr. lib.J. narrat.j,part. 1. tratum ſe ca Marchio de Leganez Vercellarum expugnationem meditatus, cum „ uvori Mos ſolo Martino Arragonio conſilia Gusrum idi Communicavit, ut is de neceſlariis 4 2 3* 4 a extincto Au Proſpiceret exercitui, poſt ad ca- zra morte) u ſtrimetationem progreſſus Valen- tiæ rerum ſumma in conſilium mi- Martie gemn.. 3..: deauſarinin litare deducitur, ubi de variis locis injecta mentio, de invadendis Ver- 1. cellis altum ſilentium, Foſſati, me- rectis ad paci aiſpaniarums mor. Hiiſtor ae Auno 1638. MuihS ſtumb Domiaus de Hierge in Flandria lliis, V ru expugnato Buranorum oppido, 41t nego u ſlubigere alium quendam vicinum imiſit, adeon 94
tech in

20 Zucitu⸗ b in votis habuit Audomarum nem pe, atque ne retectis conſiliis, cæ- tera irrita eſſent fruſtraque tanto conatu ſuſcepti labores, minoribus ſuis frarribus in mandatis dedit Comiti nempe de Mega,& Do- mino de Flojone, ut cum copiis& re tormentarià Boviniacum& Ste- novicum tenderent, aliaque via regreſſum molirentur, ur hiſceſ mulacris hoſtibus perſuaderent in- vaſioni deſtinata eſſe hæc loca. In. terim ille cum totà exercitus mole
er Audomarum flexit illudq́ ob·
ſidione preſſit,& urgente ibi rerum inopiã expugnavit, Conneſtag in Hi- ſtor. Flanar.
Excutere Suecorum jugum de- creverant quidam ex præci puis Ol. muc habitatoribus, ut ad obſequia Cælaris reverterentur, vel armis vel veneno præſidiarios extincturi; o-
ptatumque eventum ſorrita fuiſſet con
UUln angpato, dün lis qenlin zhe
n gpe conce cnaroot oh Ilt, Vin. 4
Du ballford tideaFlche rendebilsädw
rienſem moxnu (upuus h ſ Iiuchi cnrn luqiamenn (lanendac deipellonbacn

lomarum nem. conſiliis, cz uſtraque tanto dres, minoribu nandatis decii MNega,& D ut cum copiisa Finiacum& die t, aliaque w tdur, ur hiſcel derſuaderenti c hæc loca. l exercitus mo lexit illudqyo rgente ibi rem Conneſtag inl
drum jugumd X præci puis0 s, ut ad obſequ tur, vel armis 8s extincturi;!
um ſortita fuif co
Iliſtoriatus. 21 conſpiratio, niſi per focariam mi- litis quandam apertum fuiſſet con- ſilium; quæ concepta laniena vigin- ti quatuor reorum capitibus expia. ta fuit, Tittor. Siri, Hiſtor. tom 2. lib. 2. b
Daux Bellifortius induſtrià Cu- rati de la Fleſche& Capellani com. mendabilis factus apud Plebem Pa- riſienſem, mox numero Ducum ad- ſcriptus fuiti ſub imperio Contii Principis, contemptim ab aliis ha- bitus, qui cum eo miſcete nolebant conſilia, ne ob arctara, quæ ipſi cum Principe Monbaſonid erat, fiduci- am, ſecreta panderentur, eamque ob cauſam nec Regina Adminiſtra- trix cum illo communicabat conſi- lia, quòd ſat interpoſita Monbaſo- niæ opera ſcopum aſſequeretur, quodmultis malis occaſionem pre- buit; nam fœminis qui arcana concredit, diyulgare illa videtur
4 inter

2² Tacitus inter univerſos, Guald. Priorat. Hiſt. Gall. lib.z.
APHORISMUS VlIII.
IN negotiis gravioribus quæ ſum- Lmam rerum concernunt, à ſuo potius Princeps, quàm ab aliorum dependeat arbitrio, idque opere- tur potiſſimum, ut ſuis auſpiciis de⸗ beantur proſperi Reipubl. ſuccel. ſus.
Neve Tiberius vim Principatus res
folveret, cuncta ad Senatum vocandd, eam conditionem eſſe imperandi, ut nu aliter ratio conſtet, quam ſi uni redas.
tur, lib. cit. nu. 2. Urbanus VIII. ſum mus Roma Pontifex eò nixus conſtanter fuit, ut ſolus rerum arbiter exiſteret, gli- ſcentesque in Curia Romana abu⸗ ſus, in præjudicium Apoſtolicæ di- gnitatis ab anteceſſoribus invectos tolleret,
— —
—————
Tylu lere,wouthe pllbacione w lKirter ld 8 RrdnallBoi- Irarbinrraro9 jſlinanons ſ dd zarba a commodaeil nagna Cadn pante cnern, te unnclew i euroniine n lſüeemgrn tPectdadinicn W patrochnaxe
—

d. Priorat. Eiß
¹Us VIII.
ribus quæſum cernunt, à ſu dàm ab aliormn „ idque opere ſuis auſpiciisdꝭ eipubl. lucca
n Principatun natum vocanl imperanai, u amſi uni redi
ſummus Rom conſtanter tui ter exiſteret ql ia Romana abt Apoſtolicæi Joribus invedi
tollen
Ehtoriatus. 23 tolleret, prour hoc affatim omnes vitæ ipſius actiones teſtantur, qua- rum illa inter illuſtria virtutis ejus miracula recenſeri meretur, qua Car dinali Borgiæ conlervandæ au- toritatis intentionem aperuit. Hic indignationis fulmine afflatus, quòd partibus ſuis amplectendis accommodare illum non potuiſlet, magna Cardinalium Hiſpanorum ſtipante caterva, in Conſiſtorium faſtu tumeſcens ingreſſus, ibique Regis nomine inſoſentius adverſus Pontificem proteſtatus fuit, quòd neglecto arbitri communis officio, Gallis patrocinaretur in Proteſtan-⸗ tium favorem, Auſtriacæ Domus injuriam, Catholicæ fidei detri⸗ mentum. Hino ob offenſam Pon- tificis Majeſtatem, dare vela retrò, Romaque cum adhærentibus exi⸗ re coactus fuit, ac licet poͤſt alii ad- miſſi fuerint Cardinales, Borgiæ
amen,

5 5 3 9 4
24 Tacitus ä tamen, quamvis ed maxime labo- 1iſo 5 i b ratum fuerit ab Hiſpanis, nunquã d enes ülulo redeundi indulta fuit licentia, Bru- ppnatcbt ſon. Vol, J. lib.10. ckehrakn Ludovic. XIII. Chriſtianiſſim⸗ tun nülin Galliæ Rex ablolutiori monatchiæ 0 brii lmg fundamentum ſtructurus, Parla. gr bhorbes lhi mento Pariſienſi auctoritatem inn. unlllmſi minuit, publicarum illi rerum ad. Eadchmimehe miniſtratione adempta; cavitque ve it niſonauha
inſuper, ut ad acta refetri poſſent, veuhſh. a 4MORIS”
non improbari Regis edicta; libe⸗ ram ſibi in diſtribuendis officiis poreſtatem reſervavit, eodem que tempore Præſidem Bariglonem, Scaronem, Salonemq́; Confiliari- r os exauctoravit, aliis jam antea in aeh varias relegatis provincias, jubens mbiene ut intra tres menſes de tribus Ma- neimm gno Cancellario rationes redderet 1 lannau Parlamentum,& ut quotannis pla- Pnprubun citum ſuæ Majeſtaris impetrarent ,& anteüt pro continuando munerum exer⸗ ſnana citio,

32 Hiſtoriatus. 25 O maxime laba citio. Tätus huic Monarchæ in vin- Ipanis, nunqu dicanda ablolutiori poteſtate fer⸗ nit licentia, 3 vor, ut extincto Anchræo, ſigniti-
cari Reginæ Matri fecerit, ſe inpo- Chriſtianiſim ſterum nullius in regno uſurum tiori monatdi conſortio, illam que, peractis gratiis ucturus, Pauh. Pro laboribus ſibi regnoque datis, uctoritatem in in tranquillum vitæ augurium Cu- m illi rerumad ταο oοmitante Bleſas duci impera- verit. Eruſon. vol.. lib. 20. et Car. Ber-
mpta; cavitqus 4 nard. Hiſtor. Ludov. xIII. lib. 3. nu. S.
refetri poſſen gis edicta; libe
buendis offici- APHORISMUS. IX. it, eodemq n Bariglonem 2m q Confiliari 5
aliis jam anteaii
Cummæ prudentiæ indicium eſt, ) quando novus Princeps, ino- entationem, ut major apud ſuos S Jama nenaudiat, celare poteſt conſilia, fu- vincias, jubas ſpenſis ſubditorum animis; ne in es de tribus Mé publicum, antequam id exigattem- ationes redden pus, arcana ſenſa erumpant.
t quotannispi Næ Tiberius cucka per Cõſules incipie- ntis impetraten Oat, ramguam veteri Republic,& am-
nunerum exei B biguus Clt

.
—-—————— 1 ¼——
—-ü—————
26 Tacitu⸗
biguus imperandi, ne Edictum quidem,
quo Patres in Curiam vocabat, niſ Tribunitia poteſtatis præſcriptione po
ſuit ſub Auguſto acceptæ, Lib. cita:
num. 2. Albanus Dux rebus Belgicis præ. ſidens, cunctos adverſus Regem ſu- um fœderatos, præteritisque errori: bus implicatos caſtigare pro meri tis decreverat quod cùm factu dif cile eſſet, mutato conſilio, priſtino pacis religionisque ſplendore reſe- renaturum ſe afflictas provincias ſ mulavit, urbes interea muniras in vadere non deſinens, mutandi Magiſtratibus, ſimilibusque nego tiis terendo tempus, eousque ſu- ſpenſos animos incolarum tenuit donec potiundi deſideriis affulge ret ipſi occaſio, coneſtagg, lib. 3. Ludovicus decimus tertius, Gal liæ Rex, peractis Sacri ſolennitati- bus, diftuſis per Francici Imperi
pl
ghlriu Hagaſeyrinadi erniduaus c caomgerüe noulu, ulder Ner gralamine eminem incaut derdeg Tta⸗ KePrinum ajet Ps Alcheglcc dui Clennomin a Conallum cterur ohlerrar um llarchio cöältars Nomi tpationemurges usbtalspope Gütecz oldl emaiputle (pptuken an entn Klone reo (elcente dei ſem yile,

itus e Edictum quii iam vVocabat, Iis præſcriptiom cceptæ, Lib. cn
ebus Belgicis Nverlus Regem xteritisque em raſtigare prom 1od cùm factud conſilio, priſt ue ſplendoren lictas provincis aterea munira ſinens, mutan imilibusque ne apus, eousque lincolarum tem deſideriis afffh oneſtagg. lib.j cimus tertius 6 3 Sacri ſolennit Francici in
Hiſloriatus. 27 plagas ſceptri radiis, Pariſios omnes Regni Status convocavit, publico hoc actu imperii adminiſtrationem exorſus, ut libera cunctis facultas eſſet, gravamina proponendi, cum neminem incautum opprimi pla- cuerit Regi. Tria articulorum capi- ta. Primum aperuit Marquamonta, nus, Archiepiſcopus Lugdunenſis, qui Cleri nomine rogavit, ut in Gal- lia Concilium Tridentinum reci⸗ peretur obſervareturque. Secun⸗ dum Marchio Seneſſayus, qui Nobilitatis Nomine juris annui ab rogationem urgebat. Tertium Mi, ronus Præſes populi nomine, cujus eò directa poſtulata, ut actu ſolen- ni ab omni poteſtate temporali ex⸗ em ptus Rex pronuntiaretur. Verũ Rex prævidebat ex Articulorũ de, claratione regno turbas inſtare, creſcente inter ſuffragiorum diver- ſitatem invidia, viresque acquiren-
B 2 te

28 Tacitus
terius ventilare hanc materiam Parlamento inhibuit, mollibus verbis optima ſperare Deputatos juſſit, lecuturamque mox reſoluti⸗ onem petitts pro temporis ratione adæquatam pollicitus, quibus ar- tibus diu luorum animos in ambi.
uo tenuit, ut interca, quò ſe con.
verlurus eſſet, lciret nemo, Bernard. Hiſt. lib. 2/num. 12.
APHORISMUS X. INies bona& mala fluctuare Pro-
cerum animos Principi comper- tum eſſe deber, proinde exploratis illorum moribus actionibusque, eo allaborabit ſedulo, ut ſiſtere mala queat ex varietate affectuum relul- tantia.
Poſtea cognitum eſt ad introſpi⸗ eiendas etiam Procerum voluntatès in, ductam dubitationemnam verba vul.
7
te Malecontentorum numero, ul⸗
Iſ N an Purvinn dennqu Mauma.
Ijckanludoie R küboa D aroponi e- ſelpbrauugeni tſcbcädkete 1 Rüync ronpetinGälar ltebanLohmi Iwültungreg winikerdvor Manllbacjere fncrolaar
Ardaelaxer lNaläesaone lnehnräre mr em cordan (hte ſidaen Anunaai phn licnng

um numero, u' nanc materian duit„ mollibu rare Deputato ae mox relolur, emporis ration itus, quibus a animos in amb erea, quò ſe co etnemo, Berna
MUS X.
ala fluctuare hy orincipi compe roinde explota actionibusques „ ut ſiſtere m affectuum tel
m eſt ad inus rum voluntaudl
emz nam verbun
Hiſtoriatus. 29 tus in crimen detorquens recondebat. Lib. cit. num. 2.
Suſpectans Ludovicus xiIr. Galliæ Rex Auſtraſiæ Ducis molitiones, Guronum in ejus miſit provincias, ad exploranda penitius negotia, cer- tiorque factus, decretum illi ac Fra⸗ tri junctis Hiſpanorum copiis, irrumpere in Galliam, ex improviſo Lutetia in Lorharingiam ſe contu- lit, militumque viginti quinq; milli- um miniſterio in ordinem redegit ſuis conſiliis adverſantem, expugna- toq; Jametio, Claramontio, aliisque locis, victor reverſus eſt, Bruſon, ol. 1. k15. 7.
Cardinal. Mazzarinꝰ, turbatis in- ter Pariſiẽſes& Romanos rebus, Co- ronæ Francicæ procurare tranquil⸗ litatem conabatur, cui multum obſtare videbatur æmulatio Con-
dæi Principis, animi ingentis, belli atq; pacis ſcientis, rebus conſultan⸗
B 3 dis

3⁰ Tacitus
dis maturi, gerendis properi& feli-
cis, in quem defixos habuit oculos Cardinalis, certiorq; redditus, agi- tati inter illum aliosque negotii, e- umque jam biduum S Germano ab- fuiſſe, ne Malecõtentorũ ſociaretur partibus ſuſpectum. accuratior fuit actionum illius obfervator, non ne- ſcius, quantis per olcitantiã Regis auctoritas involvi periculis poflet; ex intimis quendã, equitum viginti turma ſtipatũ, exploratũ ablegavit, quod ad animum revocavit ſagax fortisque Princeps, irâ correprus, quòd quaſla ipfius in aula fides vi.
deretur, Gual, priorat. Hiſtor, Franc.
l1b. 2. APHORISMUS xl. (relcet Principis autoritas, au-
gebiturque benevolentiæ ipfi- us fama, ſi in lllos deneficia ſlubinde
confe
lülrun cracheggob GPet
dhn minn irtu gau n jnüjjuzn wuug auin idoFicbsruu. rPpctän, a retood luni tjm püae (um aucachn, Torumgrr War, eunos i enun onunic candult gpöd ee donun kne naraſhn lde lancpen neiusna 1(ahndnn hloralnseih niicdile,e 9 Neurn ad/lcun
——

s properi& tel bs habuit ocuc ; redditus, ag Nu negotii, 28 Getmano ntorũ ſociareu jaccurartior hu ervator, nonm olcitantiã Reg periculis bo lle equitum vigin ſoratũ Flehe revocavit hg „irà correptu in aula fides
rat. Hiſſ or, Fran
MUS XI
s autoritas, ¹l nevolentiæ ipl eneficia fubind
cont
Hiſtoriatus. 31 cõferat, erga quos minus bene affe. ctus eſt.
In ſbem ſacundam: nepotes, prontpo- tesq tertio gradu Primores Civitatis
Féripſerat, pleroiq; in viſos ſibi, ſed jacta-
tia gloriaq, ad poſteros, Lib. cit. num 3. Ludovicus xIII. Galliæ Rex Pa- riſiis profectus, cum exercitu nu- meroſo S. Johannis Angelici Fa⸗ num petiit ad frenandam Sectari- orum audaciam, ubi, cælo in Ca- ſtrorum aggere Boyſverdumio Cè: turione, munus illius à pluribus ambitum optioni cjus, licet ſecta⸗ rio, contulit, quòd egregia in Co- ronæ bonum facinora præſtitiſſet. Bernarai Hiſt lib. Önum. 6. Cuſtodiæ mancipatus fuit Crouſi⸗ us Forquerius, Parlamenti Pariſien- ſis Conſiliarius, non velut exul, ſed quòd occultè cõſilia cum alio Prin⸗ cipe miſcuiſſet, ad ordiendas novas adverlus Mazarinum molitiones. Res ad judic8um devoluta Com- miſlari-

3² Tacitus
miſlariorum dexteritati commen. datur, qui cam, juxta legum ordis nem terminarunt. Dum verò in aula feralis in eum fententia expe- ctabatur, promptum expertus eſt, ad liberationem ſui, Cardinalis ani- mum, iram molliente clementi; Hoc tamen ipſi injunctũ, ut in Italia tantisper deliteſceret, donec com- poſitum eſſet negotium Condæa. num, vel Rex ipfè revocaret. Ra- tum clementiæ exemplum in Ma- Zarino, purpuræ ſplendore, civitatis- que Rom. gloria, Guald. Priorat. His ſtor. Franc.lib. Io.
APHORISMUs Xll.
IN mutanda avità fide circum- ſpectè agat Princeps, ne evidenti expoſitus periculo ſubditorum odi- a experiatur.
Nikil Deorum honoribus relittum,
ceum
—— 2—
linus
Jwnus fhe Nun 7 15 eruuanu
drniintett
thoxen ruü ieprdepen Grerapinos a t ſruneletete Räclemgüile ſe twälinrnan di cas gütba je uoriwaweke nnepinnratur Gltunrripane n poreor Norne te geruriberer „anrtixkehli ſsonnümine
1 Nmn Lnau, 1
faun ſo dw
tvencdai n

1. 45 Hiſtoriatus. 33
eritati comm ſetemplis,& efhgie Numinum per Fla- luxta legum mines& Hacerdotes coli vellet. . Dum veti Exortis inter Hiſpaniæ Regem fententia en& Principem Arauſionenſem diſſi- mexpertuseh diis, hic, ut Belgarum in rem ſuam Cardinalis a flecterer animos, haud inani rumo- iente clement re jactitatum eſſe refert, decretum unctũ, ut in n Regi eſſe, antiquis illos exuere privi- leet, donec ca legiis, miſſurumque peromnes pro- otium Conda vincias, qui fluxæ fidei ſuſpectisin⸗ revocaret. Rjecturi manus eſſent, atque in eo- mplum in M rum capita graſſaturi, introducta in⸗ endore, civitu quiſitione Hiſpanicà, quo ipſo im- uald. Priorat, minueretur Provinciarum decus, tolleretur libertas, exhauriretur æra⸗ rium, attritis Nobilium viribus, in MUS XlI. animos omnium irrepente interitus metu, Fam. Strada, Hiſtor. de Bello ta fide circun Belg. Dec. I. fib. 2. eps, ne eviden
lubditorunad APHORISMUS XIII.
noribus relilin Onab unius nutu vel arbitrio en Adependeãt ardua Reipubl. ne⸗ b gotia

34 Tacitus gotia, ſed perſonis illorum expedi. tio committatur, quarum animus ad gloriam virtutis vià graffatur, quæ inter paucas prudentia& pie- tate ſua claræ, quarum que vitæ Iplendor ad invidiam uſque contpi. cuus exceſſit; ita ut nec nulli nec omnibus, fed perſpectiſſimis fete tantům fidat. ge in partem curarum ab ileo votu tum experiendo didiciſſe, quam arau um, qudm fubjectum fortunæ regend tundta onus, preinde in civitate tot ils luſtribus viris ſubnixa nouad unum omnia deferrent, plures facilius munis Reipubl. fociatis laboribus executuror Lib. cit. nu. 4. Auguſta Venetorum Respublic⸗ rebus Conſultandis matura, prudẽ- tid ingens, multorum in rebus deci- dendis utitur arbitrio, corum pra- ſertim, qui celſa mente, animique conſtantia in ævi miraculum prædi-
ti
yimun imrvbuhn dörrunurung u. Ur edöte d diuiö wad n cden penan trrauauvailn Bhexarcolnte n hele Hdoc Gedornesſd rjokengaidge b zin wandußcl b eiternanien vi raun man ¹ Mman diien
luenuhrn e 5½ oreün pultienolun 1 aiuanmn, dubaltnaag.

tus 2 b is illorum expa Sfetee drr3t be’ ti ſunt, in quibus fortuna& virtus quarum anm jta cõveniunt, ut utraque opus taci- AlS vIa graſtan ar ſuum. Ut verò res maximi pon- prudentia& deris, evitatis protelationibus ma- Quarumque i nu celeri perficiant, duos plures- iam uſque conſ ve ad tractatus cũ Prin cipibus ineũ- ut nec nullin dos ablegare ſolent electos, tem po⸗ rſpectiſſimist rum callidos, indole ad magna ſur- „gente florentes, felicitate, animique arum ab ilou robore negotüs gerẽdis pares, qui- liciſſe, quam a bus in mandatis eſt, ca quæ acta funt m fortunæ ten fideliter Senatui exponere, ut ab eo kin ei vitateni ultima rebus manus imponatur, ixa nonad un Fittor. Siri. Hiſtor. tom. 2. lib. l. lures facilius n
boribus execain AP H ORISMUS XlyV.
orum R espubi Mnium quæ in Regno agun⸗- 1s matura, prul tur, gnarus Princeps exiſtat, ut, zum in rebusdu emergente occaſione, uti illis in trio, corumy Status ſui emolumentum queat, vi- nente, animis rium tam ſuarum, quaàm alienarum miraculumpu juſtus æſtimator.
Cum

Tacitus cum proferrilibellum, retitariur b juſſt, opes publica continebantur, quan- zum civium, ſociorumg in armis, quot Claſſes, Regna, Provinciæ, tributa, au velligalin,& nece ſſitates, ac largitio- nes, quæ cuncta ſua manu præſcripſeru Auguſtus, Lib. cit. nu. 4.
36
Ludovicus xIII. Galliæ Rex ex
tincto fataliter Card. Kichelio, Ar. genſonio in mandatis dedit, uterx Catalonia, iter in aulam dirigeret, ut cõſcius eorum redderetur, quæ cu- ræ hactenus Cardinalis commiſſſa fuerant, ſimulque experiretur, qua ratione continuari populorum ſu- ſcepta protectio, ſolidarique Prin- cipatus illius poſſet dominium, cu. jus beneficio modos præſcriptos ha buit conatihus adæquatos, adeò ut ſpem omnem de reparanda illa ja⸗ ctura abjectura fuiſſer Monarchia Hiſpanica, niſi interveniens Regis obitus ultimam negotio manum
dene
I lUau dpegl Vlu tcuna Vee t enrwilt [urtrtuna ummdamennid (gdömunnckr Iſlan paiolen Ilendlcrr
ſidalt weile
timunoahe Ijirzalertonia jſterepöicenei udhreoe,) tnu. Cardinas Ab
quiu non Kaascontiter (ſcdibeindid 8*
Reenrocei T azamnuhe Gospeic
3 llekeäun

tus ellum, recitani tinebanturau , in armu, 1 vinciæ, tributua ſitates, ac largii manu præſcriſ 2u. 4.
. Galliæ Rext rd. Richelio, latis dedit, u ulam dirigeren lderetur, quas linalis comm experiretur, i populorum ſolidarique bi t dominium, os præſcriptos lquatos, aded reparanda ilhj niſſer Monarqh terveniens R
negotio manl de-
Hiſtoriatus. 37 denegaſſet, Biſacc. in Hiſt. Catal. Potentiſſima Venetorum Respu-⸗ blica, Stephanũ Tiepolum, ampliſ- ſima inſtructum auctoritate, ad ex- plorandam continentem ablegavit, quod is muno dexterrimè undecim menſium ſpario terminavit, referẽs intra Reipublicæ conterminos de- ſcripta ſe reperiſſe, ultra millio- nem unum, quater centena& octu⸗ aginta ſex hominum millia, atque inter eos bis centies mille armis ge⸗ rendis idoneos, Doglion. Hiſtor. Ve- net. lib. 14.
Cardinalis Albornozius Me- diolani Præfectus omnium eo- rum, quibus prompta erat in arma alacritas, confici repertorium fecit, ducto àdecimooctavo ad annum quinquageſimum calculo, ut ſele- ctos ferente occaſione milites habe⸗ ret, quorum uti opera poſſet ad tu- endos patriæ limites, quæ cura ſoli⸗ dos illi eſfectus produxit, irrumpen- tibus

38 Tacitus
bus in Vallem- Tellinã Gallis Rhæ- tisque. Guald. Priorat. Hiſtor. lib. 10. A PHORISMUS XV.
XMminutio honoris illis debiti,
b b
I Unian egauhtünpon
Jludorente a med beßo ſ
Aquorum perennis in patriæ ſalu- tem labor eſt, non rarò turbarum in Sratibus exortarum caula fuit.
Benè operanti indebitè rependun- tur calumniæ. Ne itaque in res no-
vas conſilia ſint, ſecretaque fremant
indignatione recte meriti, illisque in ultionem detur occaſio, debitis præmiis, honoribusque faſcinandi ſunt. b
At Germanico Cæſari Proconſulars
imperium petiit, miſſique Legati, qui deferrent maæſtitiam ejus, ob exceſſum Auguſti ſolarentur, quo minùs idem
pro Druſo poſtularetur, ea rauſa, quòd déſignatus Conſul Druſus, præſensque erat.
Indi-
—
(Klde Rorn (iduweniun D 1ſn, m'gnum remgejädicu jdlo nohen Im Struas Deadal Berbadwda aimolasGor. lardunanr kul'vnaloder dnd ti Dabchn (ſnes, Gt un lenldänis Räas 1 pw ehe. Ang digaereer. p m enram 1 3— 1 üinua NNe
kän u

tus lina Gallis Rh at. Hiſtor. lib.
4US XY
oris illis debii s in patriæ ſal nrarò turbann rum cauſa tuu ebitè rependu itaque in resm retaque frema meriti, illisq ccaſio, debi sque falcinan
V eſari Procanſuli
ſique Legati, ſ ejus, ob exctſſu Juo minus iin
„ r, eà cauſſarquj
uſus. preſenm
Ind
Hiſtoriatus. 39 IndignatusPhilippo 2. Hiſpaniarũ Regi Arauſionenſis Princeps, quod in regendo Belgio primas partes conceſſiſſet Margarithæ Auſtria- cæ Parmenſium Duci, quærendæ ultioni, in magnum rerum Hilſpa- nicarum præ judicium, ad obſtinatã populos rebellionem concirayit,
Fam. Strada, Decad. 1. lib. z. Bernhardus Vinarienſium Dux, animolus& fortis Princeps, cui ni- hil arduum aut impervium erat, In- golſtadii invaſionem ruminabat, quod ibi Præfectus eſſet Grazius Comes, fore ratus, ut offenlus à wallenſtainio, in deditionem incli- naturus eſſet, antequam extrema tentari pateretur. Hic enim, poſt- quam Vicariatum inter fœderatos obtinere non potuit, domum ſe re- cepit; poſt revocatus à Bavariæ Du- ce, titulis in Provincia Generalis Prætectique Ingolſtadi coruſcus, b ſpe

Tacitus eobrtinendo intra tres
40
4 8 ſpe ipſi factà d
menſes Vicariatu; ſed cum vacua
eſſent ſperato ſucceſſu promiſſa,
ſæpius lælus loci facere deditionem
decreverat, niſi tardius adventan tes Suecorum copiæ irritos pro tẽ. pore conatus reddidiſſent, Bruſän. Vol. i. lib. 9.
Philippus I V. Hiſpaniarum Rex Catholiciſſimus, ad placandũ Marchionis Turrecuſani animum, qui munere Imperatorio in Cata- lonia privatus, idque in Marchio-
nem de Leganez, cum imperio in
memoratum Turrecuſanum trant- latum erat, inter Magnates Hispa. niæ illum adoptavit, ut, quantò eum pluris quàm Marchionem de
Leganez æſtimaret, innoteſceret
univerſis, Biſſäcc. Hiſtor. Catalon.
-
ibi
A PHORISMUS XVI
ummo rerum nutante arbitrio, turbis omnia commiſeentur,
S
cum
Jhhniu, dhgcheriu t ve lrat' unbiöond in glb ecdtt, eun f4 speniöca 8 annanun un rhunalunin, di ſaitgaul muua li tan wnem, G da hm nauna ci umz Kod ecpo Gale ilgrasllaräüun te aniadb gani ge ſlntat pore ond atuare à rdis thne)lo le tulr Ker, ad ſul äexeagtach di 1 are nto ch lb mülgr aelet müds ſcenäe lanna an
—
—½

itus stinendo intrat ; fed cum vaci
— Hiſtoriatus. 41 cùm quiſque rebus fuis curandis, agceſiu promif vel fatiandis ambitionis affectibus m intentus exiſtit, erumpente in acere deditiona factiones pernicioſas consilio tardius adventan* 21 7 7 pan-
dius adventan Eicrerk urbanarh ſtatus erat,cà Pan- Piæ irritos proui„nias legiones ſeditio inceſſit, nullis no- ldidiſſent, Bruſii eius cauſis, nitf quod mutatus Princeps .— licentiam turbarum,& ex civili
V. Hiipaniaru e pem pramiorum oſtendebat, lib. nus, ad Placand ,/ um. ⸗. 4 ecuſani animun Sub cœlo Galliæ rebus no⸗ eratorio in Cau vis, iiſque ob Iucceſſuum diverſita- que in Marchi’ tem admirandis gravido, negotia »cum imperion geſta funt ad ſtuporem curiosa, recuſanuim tralibique omnia æſtuare inteſtinis Magnates Hish discordiis viſa ſunt. Mortuo Ludo- vit, ut, quamèvico xrII. Rege, clandeſtina cum Marchionem dſuſpecto Rege agitata conſiilia, didu- eet, innoteſcer ctis in ſtudia magni nominis Prin- .Hiſtor. Catalm cipibus, multiſque aliis in Coronæ 997. Statuſq; perniciem conſpirantibus, MUS XVI ur in partes deſcenderent. Rerum nutante arbittio præcipitanter actarum cardo in-
commiſeentuſf gens

4² Tacitus
vore nixus Hiſpanico, in Navarra, Bearnia, aliisque vel Flandriæ, vel Germaniæ confinibus, abſolutam adepturum ſe dominarionem, Re- gioque cinctum diademate capun ſe vilurum, velantiquos Aquitaniæ, Burgundiæque Ducatuum reno- vatum iri titulos Galliæ infeſtos ſperabat. Aſt evanuere portentol molientium conatus, effect umque- ut moviſſe Camarinam cæterum eos pœnituerit, medioque rerum in curlu involutos undique pericu- lis ſe conſpexerint, haut ſecus ac immerſi aquis ac perturbati, dum tranſVverlo ramali ſe inhærere ſom. niant, in vorticoſum gurgitem præ- cipites feruntur, Brufon. Vo. 2.19,9
APbHORISMIS XIl. Eir Imperatoris prudentia, ut Junitis viribus negotia periculo-
e
.„.. 1 1 gens erat Principis ambitio, qui fa- lo Uwingelsglel
ſa aggrediatur, ut ſuſtinere Prime beſus, do 0
1
“
py
Jylhniru⸗ ca marudcdlea. e bund podnm Nümam Gcceddo: tio da acnlüha au pu gla li eh je K Giqeganiera cr bdaemunore ri zallorenwhlcne ſe un. Qadütdnd na n caulam eynn) d Krernimd Keg te n
matifunnide 17 emſenum. h.
lhen grrnen H donun eierchu Au ſtids utac dirr emge e d fone Jlelur Pte den ſerun ſlie ru ndmdu
—
AMü eäpe

acitus Hiſtoriatus. b 43 eipis ambitio, qui t hoſtium impetus queat, ad felicem ſpanico, in Navari exitum conatus deducat, temerarii- que vel Flandriæ, Mque facinoris probrum effugiat. nfinibus, abſoluta Nunquain, ſucceſſibus aliquot cla- dominationem, Re tior Dux ‚ea conſilia amplectatur,, im diademate capl atrocia quæ ſint, deſperationis que antiquos Aquitani plena, ſibique pariter& Reipubli- c Ducatuum rem cæ exitioſa, cùm tutiorem præſtola- ulos Galliæ infeln rioccaſionem implicito bellis con⸗ evanuere portem veniat. Oranda ſubinde clandeſti- onatus, effectumqu na in cauſam communem auxilia, amarinam cæteru urt externis armis Reſpublica libe- it, medioque rem reru.
Itos undique peria Poßftremo eò furoris venere, ut tres erint, haut ſecus; Legiones miſcere in und agita verint,
ac perturbati, du kubv., citk. nali ſé inhærere ſon Solverat Antvverpià navalis oſum gurgitem pu Hiſpanorum exercitus, adeo- ir, Bruſon. Vol, 2.uth que claſſis inſtructa eſſe videba-
tur, ut cerra ſpes de liberando ab ISM US XVII, obſidione Middelburgo conce- tatoris prudentia,! pra tuerit; verùm Julianus Rome- us negotia periculi rus militum Dux artis nauticæ im- ut ſuſtinere prima pefitus, non expectato Glimeſii
h adven-

44 Tacitus adventu, qui cum aliquot navibu
. 5.n. advolare Brugis debuerat, vell dic ds hä
ventis dabat, quem adortus Ludo
hlniuu.
font zcwmiteretul
Nreng
aepfitelmiccpibe
3. vicus Boifotus, inimicæ claſſis Im di tyduidus
perator, hoſtium conditionis certi or, fruſtraque expectatis Glimeli copiis, inſignem reportavit victoti am, præda decem navium hoſtilii conſpicuam, pluribus merſis, igne que inter undas conſumptis. Et ſi diviſæ tunc temporis Hilpanis no- cuere vires, quæ unitæ pollicitar triumphum videbãtur, Conneſtagg in Hiſtor. Flaudr. lib. 7. b
Vinarienſiũ Dux copias auxiliares im̃iſſuro Nortlingæ, obſidione àCæ farianis cinctæ, Grazio Comiti pet ſvadere conatus eſt, prælio funden. dos eſſe Auſtriacos, qui prõptũ qui dem teſtatus eſt obſequium, ſed in- ſufficientes eſſe copias animadver tens, eò flectere Ducis conſilia nite- batur, ne unius pugnæ eventui reri
4 4
ſum
wowin pralun ſdon exovtesc tt ſham pol urdonedennedm in pmo clu als nnque Cruen Inſen ulrlhnn dparluper alt n rckhelleo ipe
uallkercang
am terriuadang, 1 Pos hHus geni d pes al qypoli dateiani, hinc. Aüende ütec n tenra inere regpehan enaen
ſondeam iga

Tacitus Hiſtoriatuu. 45 cum aliquot navib ſumma committeretur, turtius eſſe gis debuerat„ w dicens, junctis Rheingravii Duciſ- quem adortus Lud que Wilhelmi copi is hoſte m aggre⸗ „inimicæ claſſis lu di‚ aſt prævaluit Ducis ſententia, cui im conditionis cen totus in prælium calebat ſanguis:; expectatis Glime ſed non ex voto res ceſſit, Ipemque 2m reportavit victoiſ fefellit eventus, poſtquam enim ecem navium hoſti utrinque ſtrenuè dimicatum eſſet, pluribus merſis, ign inopino calu cæſas Dux pro fliga- as confumptis. Eil rasque à Cæſarcanis vidit copias, mporis Hilpanisn Bruſon. ol. 1-ib. 12.
quæ unitæ polliciꝑV Sparſus per caſtra Gallorum ru- idebãtur, Conneſta mor de bellico Hiſpanorum appa- dr. lib. 7. ratu, ad lolvendam, quà Perpenni⸗ Dux copias auxilin anum territabatur, obſidionem, lingæ, obſidione àC animos huzus gentis gloriæ tena- x, Grazio Comitip ciſſimos ad oppoſitionem arma- tus eſt, prælio funde tam incitavit; hinc Mareſchallus riacos, qui prõptũq Schombergius, directo per Vasco- eſt oblequium, ſedi num terras itinere, copias Nobili- ſle copias animadſt um cogebar, eodem munete pet re Ducis conſiliani Proyinciam fungente Aleſio Co- us pugnæ eventui n mite, lubſidio aderat Anguinii ſun Dux

46 1 Tacttus Dux cum voluntariorum mill tum turmis, cuſtodibus linea communes firmabat Mareſchallu Milaræus, deſtinatisque ad tuen das Plagas maritimas copiis Pertau- fium, locum tranſmittendo miltt maxime opportunum ex arte mu. nivit, omnnia adventantibus hoſtii cohortibus ſubſidiariis præpedi menta objiciens. Interea dirept vaſtatisque Arragoniæ terris Cata loniæ conterminis, ut inutilis eſſe Hiſpanis receptus, providit, ne ſu- pra tortunam animos gererent mi. lites Marchionis de Leganez, qu Ilerdam ſe receperat. Hæc unio ca- ſum procuravit Perpinniano, pru⸗ dentia Regis potius quam arms cexpugnato Zittor. Siri. Tom. 2. liba.
APHORISMuS XVIII. eſſimè geritur bellum, ubi regi.
men armorum æmulatu difſi- 1 det
Vruu
katenaniboenoe 0 Ndeu eco 1ai aunen dknidé, oic taülk ct egran 1 dcowmaniebi Pha tichge A ron iunan ſe ummmmlypenr epuſtenunm,, Wgininm lunna eun ii un fatdenas zuk ln hllhnehe gederaecn ladu Rlanun detteogo Pme lale rnc whenxrnit
de hiu
—

Tacitus
oluntariorum m cuſtodibus lim mabat Mareſchal ſtinatisque ad tuc eitimas copiis Pen tranſmittendo mi- rtunum ex arte u
dventantibus hol
t
ubſidiariis præpa
ens. Interea direy rragoniæ terris Ca ninis, ut inutilis ed ptus, providit, neſ animos gererenti nis de Leganez, teeperat. Hæc unios it Perpinniano, oi potius quam atm ttor. Siri. Tom. 2. 1
SMus XVUrII itur bellum, ubire Drum æmulatu di
riæ Dur duo peditum millia.
Hiiſonarsus. 47 det hinc obſcurata ſæpius exercitus gloria,& è manibus extorta vincẽdi
occaſio. Naſcitur ex conjunctione
æmulatio, alitur æqualitate, exar⸗ deſcit invidià, cujus finis eſt odiũ.
Inexhauſta eſt regnandi aviditas,
atque incommunicabilis natura pPoteſtatis, infelicisque eventus au⸗ gurium, ubi uter que, vel plures, ad ſe ſummam Imperii trahunt. Depulſi æmulatione, quia ſuæ quiſque Legioni eum honorem quærebant alio vertunt, lib cit. num. 5. Ferdinandus Auſtriacus arctà Caniſum obſidione premens Vica⸗
rium generalem habuit Ducem
Mantuanum, petitoque à Pontifi- ce aliisque Italiæ Principibus auxi- lio, hoc impetravit, ut Nepotem ſuuw eo ablegaverit Johannem Franciſcum Aldobrandinum, cui junctos Rex Hiſpaniæ voluit Ger- manos ſex mille; Magnus Hetru- Verũ exor⸗

48 Taciese
Lxortà inter Mantuanum Ducem
& Aldobrandinum æmulatione, ir.
rita facta lunt de urbe expugnandi conſilia, Matth. Hiſtor, Heur. lib. 4.
narrat. 2. Pant. z.
Marchio Turrecuſanus ducto ad Ilerdam exercitu Catholico, poſtquam cuncta ad oppugnatio- nem dispoſuiſſet, cvanuere conatu ob nata inter Mortaræ& Aitona Marchiones diſſidia, hæc ægre fe- rens adeò excanduirt, ut abjecto ba cillo, defungi haſtà ſuo munere vo luerit, nec ibi terminata fuit æmu-
latio, quia perſequi illum non deſ
vit Marchio Leganeſius, donec ti- gidis ſeverisque mandatis adire Sat ragozam habuerit neceſſe; hinc re moto virtutum æmulo, in aciem copias adverlus Mottanum pro- duxit, qui fortiter& generosè in- fultum luſtinuit, ingenti exerci- tus Hiſpanici damno, qui ob Duci
intet b
ernänm ſur u eryn dit G nn. har
ClKerrwiner la Imerar Hnai. AKwdü urt -wanelarnm: gatode Cin nüm ad ops jon fa Gowratonn lülr mmortirr laanr N mdc ie hane
** G me nifs thy. daübad
am n
NTahl-

us 3 uanum Ducx. Hiſtoriatus. 47 Læmulatione inter ſe colliſiones intra triginta vel be expugnan quadraginta dierum ſpatium, con- ſtor. Hent. lb tabeſcens incœpto deſiſtere coa- Ctus eſl, Bruſon. Vol. I. ib, 21. Gliſcentia ihter Marchionemde ganez ac I homaſium Sabaudiæ Principem diſſidia, poſt interce- vanuerc coma Peumn ah lioc JTaurinum, a4 LXDll- rraræ& Aia Snarione Caltri iplum arcuére, fia ee egie Juocd opus juxta ſpem peractum ic coronaturum fuiſſet illius gloriam nit, ut abjectol 23 h.. 5 Gho muner Daln orta inter illos contenrione, u- a1 kuit zu kcr introducturus eſſet præſidium, llans tunn 14 exſpatianteque longius conttover- 1iam don tfià, abſque ullo impedimento ad- aneſius, dones volarunt Hilpanici exercitus auxi- andatis adite lia, Hruſon.Vol.l.ib.⸗. neceſſe; hinci
emulo, in ach APHORIS MUs XlN. Mortanum p
& Benere Edandæ in principiis ſunt ſedi- ingenti exel, Jriones, tranquillandique furen-
ano, quĩ ob utium militum animi, vix enim eſt, ut m C ſemel
ecuſanus dus Le citu Catholu be ad oppugnai

50 Tacitus
ſemel depoſitàreverentià Ducibuj debità, à direptionibus, vaſtatiom buſq; abſtineant. Gliſcunt mala ne. glectu, aut diſſimulatione curan tium. Armis comprimenda naſcem coitio. Serò diſcimus, irritatamce dendo audaciam.
Interea manipuli ante captam ſedi. tionem Nauportum mi ſſi ob itinera, pontes& alios uſus, poſiquam turbs tum in caſtris, accepere vexilla, convèl lunt direptisque proximus vicis, iunſi que Nauporto, quod municipii inſtu erat, retinentes Centuriones in riſu,& contumeliis, poſtremòo verberibus inſt- ctantur lib. cit. num 6.
Milites Hiſpani, ſub Franciſq Baldeſii imperio, depoſità vene- ratione, acribus verborum ſtimuli-
illum impetierunt, venanteſque
ex contumeliis laudem, criminatio
nibus famæ illius notam inuſſerunt puſillanimitatis proditioniſque il- lum
N hruu ſharnb gi Mardynsgecgn3 emerrentaufe lbmend d nrunuogrire HEn berandieg-
—
—
pſer rnäa,
Jtwüpebrume wynolnt un Mxescerwen, tlecko cruy lUnn earantenrnias Eruaat
1 umononlhmren Lrdan nntt Iſrlütaon hh
d lune Dacg.
t wrärne 1

itus erentià Duci nibus, vaſtata aliſcunt malal nulatione cun rimenda nales nus, irritatam
Riſtoriatus. 51 lum arguendo, quòd Lugdunen- ſium corruptus pecunia, catapultis quatere urbein noluiſſet, eoque vinculis onerato, Harlemum, Am⸗ ſtelrodamum que iter direxêère, ut horum locorum direptione reſidua fſupplerent ſtipendia, tantaque ra- bies quaſi peſtis furiatos illorum ani⸗ „ poſtguama mos inceſlerat, ut incendio vaſtare „ e Vil, a urbes decreverint, niſi à propoſiti rimu vitu, effectu civium Ulrrajectinorum il- A. wuniaupin los arcuiſſet animoſſtas, conneſtag.
municipii in Eigor Plandr. lib. d. uriones ini Poſt expugnatam à Mondrago- verberibui no armorum Hiſpanicorum Dite- 56. ctore Zirizæam, tumultum excita- „ ſub Frand runt milites ob non ſoluta ſtipen- depoſitA iu dia, pulſatiſque Ducibus, Braban- erborum ſtim tiæ continentem peragrarunt, in , venanteli latrocinia, cædes, omneque inſo- dem, crimina lentiæ genus expediti, nihilque re- otam inuſſem morantibus Mansfeldiæ Comitis roditioniſqus precibus, Scaldi trajecto in Flan- ee 2 2 C 3 driam
ante captam niſſi ob itinen

52 Tacitus
ſto direptionibus omnia vaſtarunt, ipſos barbaros ſævitià& crudelitate ſuperantes, Conneſtag. Hiſt or. lib.9.
APHORISMUS XX.
1 Borto tumultu, ſi deprehend
autores queant, paucis forte lectis, vel judicio ſupplicium impo- natur; nam ſupplicium inter pau- cos validum eſt ad terrorem cæte- rorum. Multorum ſupplicium cla- des eſt, non pœna.
Blæſus paucos maximè prada onu
ſtos ad terrorem caterorum adici ver. beribus, claudi carcere jullet; nam etu tum Legatoa Centurionibus Goptim quoque manipulario parebatur. Lib cit. num. 6.
Albæ Dux arreſto Egmonmti Horniique Comitum aliis quoque conjuratis terrorem incuſſir, quo
factum
8—
Panun
driam irrupère, interceptoque Alo. aunasttprst
weer doninooe d baninlm
(waianenige
Nd) ſbnenrernu Do Nhtulo Ktrrten tGlenicheld pernr Ane nustn, Nnend ſeripluswaln. niRerts nrn oh trieraud anrc lee le eentnin e, annetid, danllge tn da Ahacradn
d
1 11 e erde
dcc
—

Hiſzoriatus. 53 factum, ut obrigoris metum, plus quam viginti hominum millia, de- ſertà patriâ, in Galliam, Angliam& Germaniam emigraverint, Conne- ſtag. lib. z. MUS XX 1 b 8 Mommorantius Dux captus à
Mareſchallo Schonbergio exerci⸗
1, idepreha tus Gallicani adverſus refractarios t, paucis Imperatore, ad mortem condem⸗ pplicium im natus fuit, licet Condæa Princeps licium intet; ſoror ipſius provoluta ad Sanctiſſi⸗-
terrorem d mi Regis pedes, interpoſitiſque ſuis nluppliciumt officiis Aurelianenſis Dux, viam in . libertatem illi facere luſcepiſſent, Ee 2d4¹ fuirque executioni mandata ſen- erorum adéi tentia, contra Bichi Nuntii Apo⸗ re jubet nam ſtolici totiuſque ferè Galliæ expe- rionibus Gohl Ctarionem„X& hac ratione ſuppreſ- parebatur. l ſum in cæreris extinctum que fuit ſeditionis incendium, Bruſon. 7o. I.
reſto Egmox 1½ 7.
Ütum aliis quo APHORISMUS xXXI.
:m incuſſit, Si ipſe ſedare Princeps tumultus factu C 3 no⸗
rceptoque 4¹ mnia vaſtaru ià& crudeliu 19. Hiſt or. 1ib

Tacitus nolit, vel non poſſit, alium mittat, ſufficientibus mandatis, militum-
que numero idoneo inſtructum, æ, tate& rerum uſu cautum, cui artes regendi adſint,& auctoritas. In quo
negotio maximum momentumin celeritate eſt. Hac audita, quamquam abſiruſun
C trißtiſſima quæque maximè occul.
tantem, Tiberium perpulere, ut Dru. ſum filium cum primoribus civitati
duabusque Praætoriis cohortibus mitte-
ret, lib cit. nu. 7.
E8xprobratum fuit Philippo II. Hiſpaniarum Regi, quòd in Bel gium miſiſſet Johannem Auſtria-
cum, minus congruo pro conditio⸗
ne ſtatus comitatu munitum,&
prout hoc cxegerat rerum neceſſi.
tas, omnibus ibi rebellionis flamma æſtuantibus, Conneſtag. Hiſtor. ib. 10.
Ludovicus xrII. Galliæ Rex pro- priæ ſecuritati proſpexit, regni to-
t us
—
nun 1 kari hr wdn doecnmt nprctrmr en wpänn unyet. Apirg em ntzurteenagi n urrreun GTrhäehmdm tlilwewnair Re häuh
——
Aanaxnnuch ken
b

Hiſtoriatus. 55 tius libertati viam ſtruente Riche- lio Card. viro omnium ſeculorum Kurir cui au memoriA celebrando, miſſoque ad
1„... Korj alios vento ſuggeſtionum Hiſpa-⸗ „ oritas. Inq.. 1 eee nl nicarum perflatos, Mareſchallo momentum Schombergio, octies mille armato- rum ſtipante catervà, qui lola nomi- 3ARnis tamâ rem terminavit, contuma- maxime au— ciam rebellantium compreſſit, ru- pulere, us. imperii curfuf ſtiti entiſque imperii curſum ſtitit, Bru-
7 4 4 1 orthus c*VUI 4. 7 ſon. Vol. I.lib. 7.
cohortibus nu b APHORISMUS XXII.
alium mit atis, militun inſtructum,
quam abſtru
uit Philippol „ qudd in LIKPerpfineipis præſentia, du- annem Ault biamque forritudinis palmam 10 pro condij viris ipſis facit, feroces territat re-
munitum, pellantium animos, contundit dis- rerum neca ſipatque exitiales contra perſonas ellionis flama Regnantium ſuſceptas conjuratio⸗ ag. Eiſtor 91 nes. Ex diſtantibus terrarum ſpatiis Galliæ Rexſi conſilia poſt res afferuntur. Ut Lu- pexit, regni na præcipuè mover inferiora, non,
t C 4 qu òd

tus belli ſedaudos vicinitas Regis.
Illi quoties aculos ad multitudinem retulerant, Vocibus truculentis ſtrep ré, rurſum wiſò Cæſare trepidare, li cit. nu 7.
Fratres Gauriæ Comites indignæ tione flagrantes, altaque menteſe- cum revolventes intame Parem fuo læſæ majeſtatis criminis conii. cto irrogatum ſupplicium, eò auda ciæ proruperunrt, ut interficere]a cobum Scotiæ Regem decreverin talique expedire facinus compen- dio anniſi ſunt, ut Regem à vena tione in palatium ſuum tractum al
lectumque ſubornato parricidãà, ſub
revelandi theſaurum fiducia percu. terent, ſed primo Regis adſpectu
territus majeſtate conductus per-
cuſſor, ſtuporeque correptus perh- cere ſcelus non potuit, iptus in in-
ſidias
aun, E
un Lumrnn kaoden um
nKerxenmnnte umelo na trrllget

71.. ted wieinig fh Sihieur 1 2 omcnruin ſidias quas alii ſtruxerat incidit,& einirnen victimæ inſtar immolatus peritr, n mitn nah multis vulneribus à ſtipatoribus 4 2rucaceus 3 Regiis confoſſus, Mauth. Hi Tor. „eHenr. lib. 3. narrat. 3.pari. I. lare irepiaue, Nova micabant„ factionis per Pictonum, Britannorumque pro- vincias incendia, ad quas ingens kac male contentorum confluxus, ita ss intame Da ut malorum diluvio expoſita vide- dis Crimms Gu retur Gallia; Aſt ſagax Rex Ludovi- pplicium, con cus XIII. vix expleto decimo tertio ut interlicen ætatis anno, hoc fulmine peti caput egem decrese ſuum animadvertens, imminentem tacinus com Regno ſibique tempeſtatem ſua ut Regem as prælentia diſſipavit, diſperſiſque n ſuum tracten Ducum copiis, edomare armis ho- nato parricidi ſtes potuiſſet, ſed majus& Rege di- rum fiduciapè gnius eſſe exiſtimavit, ſubditorum mo Reęgis adſ ſibi promereri affectus clementiâ& te conductus manſuctudine, Bernhard. Hiſtor. ue correptusei, 2, n. Io. votuit, iplusi
G z AplHo.
4* omites indi altaque men

Tacitus
APHORISMUS XXIII.
8 dandæ fuerint ad ſeditioſos li. qſastite teræ, mollibus reſcriptis uren. aastttzen dum eſt Principi, laudanda anti- iasdäblt quaillorum fidelitas, oſtentanda, ad apaltattuin infatuandos illorum animos, cle. Waans asta mentia, ur arma ponant, poſitain e ita Principe fiducià. lmiran) Atiſille interimfilium, ut ſine cun. I Multte Ctatione concederet, quæ ſtatim tribu den,„ poſſent, catera Senatui ſer vanda, quem its a ueque gratiæ, neque ſe veritatis exper tem haberi par eſſet, Lib. cit. nu.. Carolus I. Magnæ Britanniæ Rex rejectis vel non exauditis Hyber⸗ norum precibus, pro indulgenda Religionis lihertate, abrogandiſque i tributis abſque ſpeciali decreto Par⸗, Ii an lamenti impoſitis, fomitem excita
. 3 4* 6* 6 4 M 4 tia rebellionis erupit incendium. deahen Vittor- Siri, Hiſtor. Tom. ⁊25 lib.x. ninr
Nas 4

i Eiſtoriatus. 59 1US XXIMI Neapolitani, poſtquam libellum ex quinquaginta ſeptem capitulis riot Lonſtantem obtuliſſent Duci de
t ad leditiolas a ,e rcos, Regis ibi Vicario, in omnia coniſentire videbatur, excepto pri- mo, quod s. Elmi Caſtrum concer- nebat, quod hocà nullo, niſi à Re- Im animose gedependeret, eaque ratione fide- vonant, polt ſiter à Toraldo Populique Electo 2 Primoribus explicata, ab ulteriori lium, ut ſinen motu ceſſatum fuit, remotumque „ que ſtatinn impedimentum, quod interturbare tui ſer vandun ſeditioſorum voluntates potuiſſet eſeveritatisthi ad com poſitionem inclinatas, Bi⸗
, Lib. cit. nug ſacc. Bifior, Neapol.
enæBritannick- exauditis Hi APHORISMUS XXV.
„ pro indulge
ate, abrogandi NEſurſum deorſum cunca arbi- eciali decretol Ntrio ſuo vertant ſeditioſi, adil- „fomitemexdlos demulcendos mittendi, qui sin Anglia& multa apudillos gratia valent, tran- rupit incendu quillandis moribus non impares, Temeh 4 C 6 qui
V
”s reſcriptis un „ laudandaan as,oſtentanda
——

60 Tacitus
qui verbis conditis edomare fero⸗
cium contumaciam, fructuſque pa. cis conſequi didicerint.
Vtendum inclinatione eã Caſar,& quæ caſus obtulerat in lapientiam ver. tenda ratus circumiri tentoria jubet, aceitur Centuris clemens,& ſi qui ali bonis artibus grati in vulgus, in vigi lits, in ſtationibus, cuſtodiis portarun ſé inſerunt, ſpem oſſerunt, metumin tendunt, lib. cit. nu..
Commotis Harlemi ad ſeditio. nem Hiſpanis, tempore præſertim militaribus negotiis opportuno, cuùm in dies ob concuſſiones extot. ſioneſque imminui populorum er ga Regem affectus animadvertere⸗ tur, Albæ Dux in ſpecimen gram
tatis& prudentiæ, ut qualem qua
lem cum turbatoribus pacem face. ret, Chiappino Vitellio illis graroin mandatis dedit, qui ſolutà liberalius ſtipendiorum parte, factãque de re-
ſidui
1 2 8.„ 3 4— 3. —
Jlnun Ciruieriusa unli, lom b 1 imnſſa8 (aneudumn tumudnnun gin
0
türulle
3 1
dr ruubn Ws me den lucemkKatm fplögann, a Kanarannis repiu d nätuvanear G fäniha. ſerrihne Iſcen neane mäberim m

——— I
tus tis edomare t am, fructuſqus cerint. 2atione ed Caſun tin lapientiams niri tentoria 1 lemens,& ſiqu in vulgus, in cuſtodils poria ſerunt, meum 4. 7.
larlemi ad ſed empore praſaj otiis opporn oncuſſionesch aui populorum us animadven in ſpecimeng 2, ut qualem Sribus pacemt itellio illis gra lui ſolutã liber rte, factãqued
ſ
V
Hißtoriatus. 61 proxime ſolvendis iducià, culpæ pœnãâà remiſsà, illorum ſedavit ra- biem,, moderatuſque eſt imperus, qui intemperantiãâ tumeſcentes ex- ercitui minabantur interitum, Con- neſtag-lib.. b Philippus IV. Hiſpaniarum Rex, ut frenum Catalanis injiceret, mi- nus moleſtum Vicarium eò miſit Ducem de Cardona, Principem populis gratum, ita ut alta ubique regerminare pax videretur, niſi per inſperatam ipſius mortem futuræ tranquillitatis concepta evanuiſlet opinio, Vittor. Sivi. Tom. 2.lib. 1. Mercurii Dux, Regis in Catala- nia Vicarius, un compeſceret Cata⸗ lanorum inſolentiam, Balthaſarem Præfectum cum mulle peditibus Moræ impoſuit, quæ miſerè cum villis aliquot circumjacentibus di- repta fuit; hinc incenſi populorum ad arma animi, arctaque preſſi obſi- 7 dio⸗
A

62 Tacitus dione Galli eò Ducis direxère con- ſilia, ut eò ablegaveritjohannem Margaritham, virum pacis aman- tem,& populo ob clementiam ac.
ceptum, qui, interpoſitis modeſtiæ
officiis, turbine perflatos in ordi- nem redegit, indomitam que, in re- gionis bonum, ferocientium fregi audaciam, Bruſon, Vol. 2 lib. 8.
APHORISMUS XXVI.
citus Imperator, loco milites moveart, ubi commiſſfum eſt ſcelus, ut abolità præterirorum memoria, novas ſomniare turbas dediſcant,
Diviſi inter le non facilè denuo coi⸗ re videntut. Caſtris avulſi reliquos Contagio haud inficiunt. Nunquam
concedendum, ut magnus exerci-
tus, otioſus præſertim, ſe roburque
ſuum mirari queat. Et alias pericu-
Wa uum ſns djummuihiuo tauususſuah wunumnüa. 4 Du cu! Iaördrdiradze
l dentäskeämn
nit, wänddene mleineladrn
la
-Ommoti ad ſeditionem exer
Aulrdencm lttgansnr preunen Näberi! boczünrüüde 1n tianignngn tniuia nonnid nmum 8 enthe :WAtoate e gi llhan. deäguce
lum
hriend

fäs d Riſtoriatus. 33 cis direxéreclum eſt, oſtentare quantò plures averit] ohann mali ſint. W 1 rum pacis am Non aliud malorum levamentum, b clementiam, quaàm ſc linquerent taſtra infauſta, te- rpoſitis model merataque,& ſoluti piaculo, ſuis quuc; berflatos in on hybernuis redderentur, lib. cit. nu. äA.. mitamque, in Albæ Dux ſedato tumultu rrocientiumt Harlemi inter Hiſpanos exorto, ex Vol. 2 lib. d. urbe infectas ſeditione turmas di- miſit, relicto ibi Barone Liqueſio AUS XXII cum legione Leodicenſi, Conne- ſtag lib. J. ſeditioneme Albertus Archidux, conſilio Am. tor, loco mi broſii Spinolæ, poſtquam ad melio- miſſum eſt ſc rem mentem Diſthemi redegiſlet itorum mema ſeditioſos, publico edicto ordinavit, turbas dedita ut omnes, intra viginti quatuor ho- facilè denuos rarum ſpatium, ex omnibus luis ſta⸗ tris avulſi reli tibus exirent nunquam eo redituri, iciunt. Nunqu ſub pœnã capitalis ſupplicii, datis- it magnus ems que ad omnes ſuos vaſallos literis tim, ſe robun imperavit, ut eos qui elapſo termi- t. Et alias pen no eerehnderenta oſtllterag —

64 Tacitus
grederentur, eoſque velvivos„ vel mortuos traderent Magiſtrarui, promiſſo tradentibus viginti coro. natorum præmio, Iuſtinian. Hiſtor
lib. 6.
APHORISMUS XXVII. Uamprimum innotuit Impe.
(Arun exortus inter milires tu- multus, differre nocet remedia; ce- leritate hic opus eſt,& proprià Du. cis præſentia, antequami obſequii frenum perrumpant ſeditioſi. Scor. pius quamprimum comparet, con. terendus eſt. V
Dehinc audito legionum tumultu raptim proftctus obvias extra Caßira habuit, deiectis in terram oculis, velut pænitentia, lib cit. nu. 8.
Miles Taurini præſidiarius, quòd magnum ipſi cum fame eſſet nego- tium, deficerentque ſtipendia, de⸗
Ipe.
8
inun. pün mis 1 derane 1— Jeen lürr ain nalyicdere Rar cekrarun zuürumml hafrlimti
ng
—————
arHonüoy-
TMumelb nneauuite Ipenn ndn t talunng eacuarne düüntun wanmmie lliar neda tebeugee

itus
lue velvivos, t Magilta ibus vigintica „ luſtinian. H
1 US XXVI
n innotuit Im us inter milites
ocet remedi
eſt,& proprial
ntequan obſe
ant ſeditioſ.t
m comparet,a
legionum tum bvids extra
erram oculs, u
nu. 8.
præſidiarius,q
fame eſſet ne (ue ſtipendia, b
Hiſtorialus. 65 ſperatis jam vocibus graſſabatur, prædominante Rhætorum veſanià, quorum mox& aliæ nationes pres- ſiſſent veſtigia, niſi ultimo affici au- ctorem ſupplicio curaſſet lagax Im- perator, celeritate tumultum com⸗ peſcens, in maximam Principis Sa- baudiæ perniciem direct um, Bruſon. F'ol. l. üb..9.
APHORISMUS XXVIII. (arencumelt Imperaron, ne,
dum ex naturàâ delicti ſeverita⸗ tem exercet, in ſævitiam prolaba- tur; hæc Tyrannis propria odium generat, dignitatem diſſipat. Odiũ
ex ſævitià malum gravé& virulen-
tum; enaſcens veròex intemperatà facilitate contemptus, longe gra-
vius lethaliuſque. Cogit ad vindictæ exempla Principem necefſitas; do⸗ cet ſubinde diſſimulare prudentia,
6

66 Tacitus
ne gravius conſurgat malum,& Re- ſpublica gemino incendio con. flagrer.
rerg
g 1 1 M
Periculoſa ſervitus, flagitioſa largi.
tio, ſeu nihil militi, ſeu omnia concede.
gülhgelie
..„...„. vä rentur in aucipiti Republicd, lib. cit. n.9. U lrgma⸗
Ludovicus Requeſenius Magnus Caſtellæ Commendator, Regiique
in Belgio exercitus Imperator, abo.
litione omnium anteactorum legis autoritate ſancità, ſpe reparande tranquilliratis publicæ fruſtratus ſuſpectis fomentum dedit; quem- admodum enim præcedens Albani abolitio ob ſævitiam erat exoſa; ita
8 u niunme racennnnng
wurgrue roterrnran
1
hæc, ob nimiam indulgentiam, ex
iguam apud incolas fidem mereba-
tur, Conneſtagg. Hiſtor. lib. ⁷. Exacerbatiores in Germaniâ mi lites evaſere, aſperà nimis Com̃iſſa- riorum Cæſareanorum animadver- ſione, durum eſſe videre bona, avita promiſcuè fiſco addicta, injurio- ſfam-

Lu Hiſtoriatus. 67 Tat malum,&hſamque quam pariebantur ſervitu- incendio crem, rati, hinc multorum ad partes Suecorum defectio, Bruſon. Vol.1.
us, flagitioſa lulib. 4. eu omnia cona Carolus Magnæ Britanniæ Rex epublicà,lib.citninſtantiſſimè rogatus à Parlamento, lueſenius Mag ut reorum aà ſe accuſatorum culpæ ndator, Reginjuſtificarentur„aut in probationum 1s Imperatorâdetectu aboleretur criminalis pro- anteactorum hceſſus„ inculpatiſque fieret gratia, „3 ſpe reparu reſpondit; ſe non tantum ignoſcen⸗ ublicæ fruſtedo transacturum, verm& clemen⸗ am dedit; quter conſentire, ut omnes concordiâ præcedens Abconſtitutâ, ſive veniâ datà, diſcede- 2m erat exoſa rent, ut labefacto ſtatui robur adde- ndulgentiam ret parcendo. Quodabundans am⸗ las fidem met neſtiæ beneficium, procuraro illi iſtor. lib. ⸗. contemptu, eos abalienavit, quo- Sin Germanitrum animis ſumma hactenus erga erà nimis Com Regem inſederat veneratio, Eiſacc.
orum animad““ Hiſtor. Angl. evidere bonad
APHORISMUS XXIX. addicta, inju Magnum in Duce fidelitatis a- h mo-

. 85
68 Tacitus moriſque indicium, ſi urgente ne.
ceſſitate, privatas publico bono ta- eldifft t ce tet, u
ra kobebo
cultates conſecraverit. Auguſtus in monumento Ancyrano de ſe: An. nos undeviginti natus exercitum priä vato confſilio& privata impenſa com paravi. Quicquid publicè falutare non eſſet, privatim alienum exiſti- mans; Reſpublica enim incolumis & privatas res ſalvas facilè præſtat. Senſit miles in tempus conicta, ſtuu timque flagitavit, miſſio per Tribunu
maturatur, largitio differebatur in hy.
berna, cujus quam non abſceſſere quin tani, unde vigeſimanique, donec iiſden
in æſtivis contracta ex viatico amit rum ipſiusque Caſaris pecunia perſolde
retur, lib. cit. nu. 9.
Wallenſtainius, reaſſumptoin
exercitum Cælareanum imperio-
inſolenti audacià detonantibusini. micis, flexiſque in prava hoſtium
conſiliis, formidabiles cogere de
Iinunn Rarä nünbe
üyxni ungad
gel
xrnürtötn dn tenporuinen 1 5 nac of Wenanm K6.
larxclodera de eliſl unul Rungr ebau dk, conm in Tnnen nhel dſ cpanuna Paävilsccs luenmn, ſt knn ang 7 kahn.
Rin
negelamn
1421 Pälaleu cre.

itus Hiſtoriatus. G9 m., f urgentecrevit copias, multis ex Ducibus le- Publico bonagendi propriis ſumptibus milites li- Verit. Auguſiucentiam fecit, ſuis illos reparatu- cyrano dele: rum facultatibus pollicitus, quo itus exercitun prudentiæ fidelitatiſque exemplo, WVata impenſau brevi tem poris intervallo, quadra- id publicè tauu ginta millium armatorum hoſtibus im alienumeuoppotuit exercitum. Sruſon.'ol. 1. ca enim inco 15. G. vas facilè praſf Marchio Serranus, cm nondum empus conhn deſæviiſſet tumultuantium rabies, miſſio per Tninutaretque Sabaudiæ Principis for⸗ o differebatuutuna, exortam inter præfidiarios non abſceſſenn Taurinenſes rebellionem ſedavit, enique, donecijdum accepta mutuò a civibus quin, ea ex viaticom quaginta millia ducaroruma in exſo- tris pecunia yonplutionemm corum, quæ reſtabant, ſtipendiorum, erogavit, Capriat. 8 reaſſumip art. 2. lib.y. 1rea 1mpe 4 1 deronanmkt AP HORIS MUS XXX. e in prava hoſi On 19anu m odeſtiæ hu⸗ idabiles cogen manicati qusin agendo termi- n0s

SVnu d Gaverxhal Fetaplean Gentubcan
go Tacitus nos Princeps, injurioſaque cuma liorum Principum Legaris fugia colloquia, nec inultum fore, quod Ws cunq́ hoc modo peccatum fuerit i hem ſibi perſuadeat; magni quippete Jqum, Wan rum eventus ex atomis paſſim in 48 aulis Regnantium naſcuntur. Acha inn Giti. iæ caput Græcię decus, quod Mumi Naäsödlmen virtute debellata, in cineribus ho. dnlue Ipitatur, ſuperbiæ ipſius, qua legatoi à- nilterng excepit, tructus eſt. Vejentium Rexſ i enuscinn Tolumnus, quod ruptor fœderu(nunüſ humani, violatorque Gentium ſu. ris, eſſe voluit, Legatorum manibu mactata jacet victima.
Non Praféctum ab ils: ſed Germam. eum Ducem, ſed Tiberium Imperati rem Vviolari, Lib. cit. nu. 9.
Henrico IV. Galliæ Regi ſtoma chum movit, quòd actu violento in(aai ka palatium legati ſui Rochepotii in, uuit, a greſſum moliti fuiſſent Miniſtri Hi. atäaaa ſpanici, carcerique aliquot Nobi- ümna
les
—
—— “

acitus Hiſtoriatur. 71 injurioſaquecu les Gallos mancipaſſent; Hinc re- im Legatis H vocatus Legatus, interdicta verita- ultum fote, que inter duas coronas commercia, 0 PEcGatumſu ruptaque pax tot antea laboribus magni quiph acquiſita, Masth. part. z.lib. 4. nar- atomis palmm 7ak. 2. b nnaſcuntur. 4¼8 Prona Guſtavi Adolphi Sueciæ decus, quod Regis in bellum germaniæ inferen- , in cineribu dum conſilia, quòd Lubecæ non 1 ipſius, quale admiſſi fuerint ipſius Legati; Inde eſt. Vejentiun repertus color indicti belli, quod od ruptor ſat Germania in ſpes nimias erecta non orque Gemim expectaverat, ubi pax alta ante mo- gatorum man tus recentes,& ſi nihil ultra ab aliis
e petitum foret, manſura. Bruſon. ab ils, ſed Gem Vol..lib.⁊.
Tiberium Imha
K, nn,). APHORISMUS XXXI. Balliæ Regiſto b dd actu. Ancta eſſe debet Legatorum ui Rochepou— Principis, ctiam inter hoſtes,
iſſent MiniſtiPt æſentia, cavendumque netemerò que aliquoraliorum Sosarguat, incommodo- que

4 ͤͤ
7² Tacitus hnnu que afficiat libido, verbaque& vo l ces contumelioſæ jaciantur in illos— impunè. b
Ae ni Aquilifer Calfurnius, vin Nama extremam arcuiſſet, ratum etiam into n. V K 40
Poſtes, Legatus Populi Romani Romu 15 b nus in Caſtris, ſanguine ſuo altaru 1 ruhüm Deum commaculaiſſet, lib cit. nu.). dwfiuwan Nobiles quidam Poloni ad Bog. fiuaam danum Chimielneſchii Legati, de hien. dube recuſato à raſticis aliquot obſequio e nn erynr cum queſti eſſent, honorificè ab illo ptnpunteudi habiti ſunt, ſed vino inter prandem ſe ointatten dum poſtquam incaluiſſet, adeò tut cœpit extra orbitas vagari, ut ob ad“ ſpttainiita verſa excandeſcens nuntia, aquis 7ipenune mergi Legatos imperaverit, qui&A henniſ inter undas vitam terminaſſent, niſi ni thſannas digeſto per ſomnum vino, tempera. aun tiora uxor conſilia ſuggeſſiſſet, qui- Uüenadhuſ bus illibatam illi auctoritatem con- ia haun ab ſervavit, Bruſon. Vol. 2,lib.8. Kimnal-
alin gar⸗ APHO.
—
8

tus Hiiftoriatus. , verbaque&
jaciantur in m AbHORISMUS XXXII.
Calfurnius, ui NOulemperekrerorum„fœde- rarum ttiam ins ratorumve viribus augeri Stas puli Komani Ron tum ſuum poſſe credat Princeps; anguine ſuo alia ſed potius propriis rem hanc facul- iſſet, lib. cit. nu.³tatibus perficiat, ne aliter agens fru- am Poloni ad Bof ſtra afflictæ caulæ compati neceſſe heſchii Legati, q habeat. Qui alienis auſpiciis pu- aliquot obſequſ gnant, facere oportet univerlos, ne „honorificè abil præcipuum decus ſibi adjudicent, ino inter prande ſed aſinos ie eſſe ſciant myſteria fe- ncaluiſſet, ad rentes.
as vagari, ut obd Neque enim Dii ſinant, ut Belgarum, ns nuntia, aqu uauaquam opferentium, decu iſtud G nperaverit, qu claritudo ſit, fub veniſſe Romano nomi⸗ nterminaſſent,n n"i, compreſiſe Germaniæ Populos, Lib. um vino, tempel. Mu. 9.
Magnus Galliæ Princeps, felici-
a ſuggeſſiſſet, q Magnus Gall ci- auctoritatem co' tati Hiſpanicæ viam ſtructurus, in-
2l. 2,ib.. ſtituro per Lotharingiam& Bur. A gundiam, ageumque Foreſtenſem,
A pH d 2*

Taritus
74
& Vivarienſem, in Galliam Narbo. un cchece nm en u
nenſem itinere, operante Mom morantii Duce, cum exercitu vi ginti millium armatorum, ingenti. buique auſis Galliam obſtupeteciſ ſet univerlam, niſi victricibus armi domitum Mommorantium ad la tebras compuliſſer Mareſchallu Schombergius, arcana rei militari edoctus, futuræque gloriæ hoc tac nore præludens Hinc viciniam Re gis victore milite ſtipati experta Dux, derelictus à Gallis, fruſtratul- que Hiſpanorum lubſidio, licet or bis machinam alii pollicerentur, i majoribus audendis animum abſe cit, ſalutemque in obſequio Reg præſtando quæſivit, Bruſon. Vol.l lib. 7.
Odoardus Farneſius Parmenß um Dux, Princeps bello clarus, mul- tarumque victoriarum decus, disje ctam eſſe militiam arbitratus,
1
ruun n
p drnurni z ben frubrha
dpaatann,4
1 1 ormni t reDachas
1

ritus Hliſtoriatus. 75 n Galliam Nai arma cunctatione tractantur, ex⸗ operante Ma candeſcenſque, quòd contra ſpem cum exercitſ neunda ſecum cum Barbarinis natorum, inga protraheretur transactio, ac nova liam obſtupete geſtiens virtutis miracula, inexſpe- li victricibusan ćtatus caſtra movit, atque in aper- morantium adſ tum campum produxit exercitum, ſſer Marelchal hac frerus fiducia, ut in Caſtri nego-
arcana rei mili ue gloriæ hoct dinc viciniam te ſtipati expen Gallis, fruſttn lubſidio, licen ipollicerenrur adis animumà in obſequiokN jit, Bruſon. V
neſius Parmen sbello clarus,m arum decus, di
n arbitratus; al
tio opem laturus eſſet Magnus He⸗ truriæ Dux, conſervatis à Mutinen- ſium Duce, Venetiſque ſuis in Lom⸗ bardia Statibus; hinc directo per a⸗ grum Bononienſem in Komanas provincias itinere, ſuperatilque Umbriæ montibus, Caſtrum petiit, ibique euaneſcente ſociorum auxi⸗ lio, quibus abſque neceſſitate armis territare Eccleſiam religio erat, ne inani expeditione vires equitatus conſumerentur, per inhoſpita montium loca, retrogrediin Lom- bardiam coactus fuit, tuturorum ca- ſuum ſollicitus, Bruſon. Vol. I. lib. 21. D 2 APHO⸗

Tacit us
— 4 4 5— *
6 hun
calebruwe
APHORISMUS XXXIII. w Mndbtche
8 oblatam à Principe indulgen. tiam recuſaverint ſe ditioſi, ferii igniſque remediis ad obſequia reyo. candi iunt. Naturæ affectum dare, neceſſarium eſt; Legi autemſen tentiam. Cum puniri maleficia ne, ceſſe eſt, peccantis animum, pecca tique gravitatem cum curãà Prin- ceps introſpiciat, contumacibus& exemplo nocituris ſeverus, aliis pla- cabilior exiſtat. b
lgitur Cæſar arma, claſſem, ſocin demittere Rheno parat; ſi Imperiun detrectetur, bellocertaturus, Lib:cij vu. 9. b b
Fridericus Toletanus pedeſtriũ copiarum in Belgio Imperator, poſt cruentam Harlemi obſidionem, a
liquoties, ut, poſità obſtinatione
d waiodäll-ne ro tcbdideree 1 utrn nnel aterbunnan 1 f rmr ca ſtbonrwaant Cx ett palamm ge ers lyyle
i incobule
Woho ſOrenn
Meanänguh böschider 1
bte hendueag
Regis imperio ſe ſubmitterent, un. breern cok an

ſka s Hiſwriaiu. 77 colæ hortatus eſt; verùm abnuêre
lll5 XXXII deciitionem oblieſſi, qui, Ipe lubſidii rincipe indulg ab Arauſionẽèſi Principe promiſſi ab- jilt Laclirioſ. 8 ruptà, ſub Friderici Leges miſſi ſunt, nte 1 N qui urbem ingreſſus, cohortium du-
s adobſequi ipavi 8, sadobſequiaref ces carceribus mancipavit, eoſque,
Uix affectum non habità ægrotantium ratione, Legi autemt capitibus truncari fecit, ſumpto de zuniri maleficini cæteris paulatim civibus ejuldem tis aumum, pecſ generis ſupplicio, ita ur luprema cum curä hi dies incubuiſſe civitati videretur, ; contumacibu’ ſan guine& cadaveribus ſepultæ. Sic tis ſevetus, aliuy in vitia fæviendum ratus Victor, quæ
in publicum exemplo peccant, Cou⸗ ma, claſſem, ſu veſtag. Hiſtor. lib. S. barat; ſi Impen b
ertaturas, li AbHORISMUS XXXIV. oletanus pedelt Non lemper conducit, adle-
gio Imperator,o dandos populi motus, Princi- mi obſidionem, pis adhibere præſentiam, ne ſiim- oſità obſtinatiol proſperè ſucceſſerit negoti um, odio ſubmitterent, i gravetur obſcureturque illius apud
C0 D 3 ſedi-

ha
78 Tacitus ſeditioſos auctoritas. Nunquam
Princeps vires ſuas ancipiti periculo kül
lubmittat, ne Elephantum more, qui, ubi ſemel ceciderint, invalido ſunt ad relurgendum niln, amuttat exiſtimationem, quamipſi tribuc- bat publica gentium veneratio. Reſiſtenteſque Germauico, aut Dru. poſſe à ſe mitigari aut infringi, quol aliud ſubſidium, ſilmperatorem ſpte- viſſeut? Lib cit. un. 9. Dux de Arcos nalcente genmti Neapolitanæ tumultu, ſeditiolo- rum audaciam repreſſurus, Pala- tium luum invaſuris, præſentiA lus mollibuſque& ad ornatum condi- tis verbis ocourſum iri arbitrabatur ſed vix pede domo elato, in tero- cientium incidit manus, qui depo ſità veneratione, dictis promiſſiſque præbere aures dedignati ſunt, im ex rhedà tractum contumelioſ verbis immoderatius impetiverũt m-
—yy
un rutun Waintlam
utis in,a
wamchu
ahaon ſutulli dpei Batzel PKrblupmne nwlurartunn r purn u rls Laürrn (Wteanranu awermg byrenn an Dpum kan) (prlbgenma 6 linulegd DWate rden 3 thenesi
onodo
Jhöi lenr
M a 8 1

citus Hiſtoriatus. 79 rritas. Nunqu manufque violentas intuliſſent, niſi as ancipiti peric à ſohanne Baptiſta Caraecioli Me- Elephantum ma litenſis Ordinis Priori, conipectui ciderint, invall furentium ereptus tuiſſet, Biſacc. dum nifn, ami in fHiſtor. Neapol. „quamipſitrih Ludovicus XIV. Galliæ Rex, ſe- ium veneratio. datis motibus Burdegalæ exortis, Germanico, aut Fontem Bellaqueum receſſit, ut ſæ- rri aut infrinei, viens Lutetiæ ſeditionis incendium ſiimperatoren] reſtinguerer, ne belli civilis rabie 1. 9. prorſus depalceretur imperium. os nalcente gl Quo tempore nonnulli, fub publi- multu, ſediti ci boni prætextu Regis eflagita⸗ bant præſentiam, quibus animosè oppoſitum ſe voluit Mazzarinus Cardinalis, quantum damni paſſura eſſet auctoritas Regis demonſtrans, perruptis debitæ venerationis repa- gulis, GCuald. priorat. Haſtor. Galllib. 5.
repreſſurus, N ſuris, prælentidt ad ornatum col ſam iri arbitraba mo elato, int it manus, quich dictis promi Ml W. ſedignat lunt: APHO R 15 MUs XXXV.
tum contumel Noutaolls à conatibus Impera⸗- erratius impetiye tor milires dehortabitur ad
1 D 4 præ⸗

6₰ „ 6 8
2
80 Tacitus præliandum diſpoſitos, præſertim ſi animi præſtantes fuerint& ingentis auſi capaces, Sequitur ardorem militum Caſar, jundtoque ponte transmittit duodecim millia è Legionibus, ſex& viginii ſa- cias cohortes, octo equitum alas, quus rum eã ſeditione intemerata modelu Fuit, Lib. cit. nu. Io. Dominus de Hierga, poſt Bura expugnationem, obſidione Audo- marum cinxit, ibique ſuggeſtum erexit viginti quinque tormentis o- neratum, quibus absque intermis- ſione fulminantibus, disjectisque crebro verbere muris, tanta fuit fa cta ruina, ut faciendæ oppugnationi maxima eſſet opporrtunitas, in quã- ut cæteris gloria præriperetur, inca- lucrant Hiſpanorum ſub Baldefio militantium anitni, quod animad- h vertens Hiergeſius, impedire no- Ipau luit audentium conatus; ſic facto in ui urbem
h mttn t Tu
u 5

ofitos praſen heuu, r lucrint&*ꝗ urbem imperu, cuncta ferro&flam- uerint& in mà devaſtata fuerunt, Conneſtag. Hi.
8 or. lib.I. V
eeeen 4 Ne armorum feriæ eſſent, à Sue-
4, er an cis ad pugnam Saxones provoca⸗ 21.:G Lgm bantur inter Lipſiam& Hallam ca-
Tuitumala, ſtrametati, qui etiam cum illis præ- Atemerata nu lio experiri nullatenus dubitabant, . niſi aggeribus egredi ſub infamiæ lierga„poſti pœnâ, prohibuiſſent Elector& obſidioneht Marcinus, quibus cùm per deputa- ibique ſuggei tos exprimi dolorem inde conce-
Ique tormem ptum curaſſent milites, reſponſum
sabsque inten illis nomine Electoris à Marcino
eus, disjech fuir, glorioſum eſſe ipſorum ac ſtre⸗ uris, tantafi nuos milites decentem conatum, dæ oppugnai inſerviendum interea tem pori eſſe, ortunitas, in d ad meliorem occaſionem diffe- æriperetur, i rendum prælium, ſed hoc magis ad um ſub Bald Præliandum irritati fuêre militum
i, quod anin Provocatorum animi, ac ne timoris 5, impedir arguerentur, inſtantius rogaverunt, natus; ſicfad ut in hoſtes irruendi facultas dare-
urb

1
,‧
Tasitus
82 tur, quà tandem impetratà, fadàa.
runt, ut movere caſtra coacti fue- rint, Bruſon. Vol. I. lib. 4.
APHORISMuS XXXVI.
On commodius aggrediendi hoſtem tempus, quam noctur- num, cùmque crapulis merſus, fe- ſtiſque celebrandis occupatus eſt. Quantòinopina, tantò majora of- tunduntut. Subita conterrent ho- ſtes, uſitata vileſcunt. Etenim attulerant exploratores fe ſtam eam Germanis noctem, a ſolen. nibus epulis ludicr am, lib cit. uu. 19. Carolus Canuti Suecorum Rer Ludoſiam in Viſigothià recupera- turus, Tardonem Bondium cum expedito milite mitrit, qui, ut falle. re hoſtem poſſet, per ſylvarum opa ca ducit, rupiumq; inacceſſa. Hinc nec
nimoſius irruptione, eò illos adege⸗ V
4
e aiui p
u ntuinrai Aep uA maern teäadch cileggeynai 1 fehl
ncega
ta cbohauln
cepu klänhr lemnioobrn deponala Rillasais
oholiu 3 eiedam

41 ⁄1z½23 Hiſtoriatus. 83 Immpetratà, tai nec opinantibus præſidiariis Ludo- ncsco illosad nam noctu invadit,& expugnat,
caſtra coaci Meurſius, lib.. Hiſtor. Danic. lib. 4. Invaſerunt Haganoviam Cæſa⸗ reani, quòd cives Præfectum, offi- MUS XXX cialeſque præſidiarios lauto convi- vio excepiſſent, moreque inter Ger- odius aggtedt manos recepto, nimid vini quanti⸗ bus, quàm n0 tate ſoporaſſent; hinc abique labore apulis merſis capti fuêre Præfectus, Daceſque dis occupanu ſomnio obruti merſique, occupata- d, tantò majon que portæ ſtatio,, per quam intro- dita comterren miſſus miles urbe nullius fuſo ſan- cunt. guine potitus eſt, GCuala. Priorat. Hi-
rant exyloramn ſtor. part. I. 1⁰. ſ.
is noctem, a] Plutora Kozuch rebellantium in amm, lib,cit. uu Ruſſia Alba caput, cum triginta ſe⸗ uti Suecorum quacium millibus Scadz obſedit, iſigothiâ reciyj urbem dominatui Ducis Bogislai em Bondium RadEzyilli parentem, cui Prætectus mittit, qui, ul im poſitus Loſnouuſchi„qui ſuſti⸗ „per ſylvarum nando hoſtiumim petuiim par, ad q́; inacceſla! aciendam deditionem inducias D 6 petiit,

34 Tacitus petiit; quibus impetratis, aliquot dolia vino aduſto repleta in caſtra miſit, ad reficiendum exercitum, qui largius indulgens genio, obru⸗ tuſque inter ſympoſia lomno, facta per Præfectum excurſione, ingenti ſtrage confectus fuit, Biſacc. in Hi- ſtor. Polon.
APHORISMUS XXXVII.
L leer procul eſſe videantur ho- ſtium arma, non tamen negli. genda eſt excubiarum cura, nein prædam ex improviſo irruentibus magnãà incolarum ſtrage cedat pro vincia. Parva ſæpe ſcintilla contem. pta magnum excirtavit incendium. Nihil tutò, in hoſte deſpicitur; què ſi ſpreveris, valentiorem negligentiã facies.
Ventumque ad vicos Marſorum, C
circumdatæ ſtationes ſtrati; etiam tum
7
4 1 I HRnuu
V lyneſen b M nuunyſung aarluſgur
ugebueb ulnachiehr Murax G Dmiekeasti- wcscmnläh Taoo gatn an DGeki ane, (an ebonrn vhwiagernt tedlanige (äürn lb
burzerm gädan Atiaen ca unnrnan
hade

4 Hiſtoriatus. 85 Petratie ligge, cubilia propterque menſas, nullo repleta in caimetu non autépoſitis vigiliis aded cun- dum cXércin7à in Curia diſcreta erant, neque belli Ens genio, h, nr. Lih, cit. nu.. o0. oſia ſomno, i Ob neglectas excubias, interce- curſione, ingr pta fuit à Thomaſio SabaudiæPrin- uic, Biaccin cipe Auguſta Trevirorum, captus ductuſque Bruxellam Elector, Gau- ald. Priorat. Hiſtor.part.. lib. 10. US XXXYI Princeps Chrſſtianus Ulricus Daniæ Regis filius naturalis, Hiſpa⸗ eſſe videantu nicis conductus ſtipendis, dum in non tamenn pago quodam cum aliquot turmis iarum cura, i equeſtribus ageret, nihilque inſi⸗ roviſo irruen diarum ſe habiturum arbitraretur, n ſtrage ceduf obrutus inſperatò fuir ab Orloviæ e ſcintilla com Præfecto, captiſque citra multorum eitavit incend ſanguinem Danis pleriſque, neci- ſte delpicitus pſe intercipientium effugere caſſes tiorem negi potuit, à quibus ter ſibi oblaram ſe- curitatem conſtantiſſimè repudia- vicos Marſann Vit, Sraſon. Tol.x ib. 9. 8 nes ſcratuen Agebat in Dudlingæ confiniis b fœde⸗

86 Tacitus
genterque diſpoſitis vigilibus, ac in varia corpora diviſus; cujus ſciens tactus JIohannes de Werth, copiis
victoriam, quinque millibus capti. vorum inſignem, Bruſon. Vol. 2 K1b.J.
APHORISMUS XXXVIII.
Romiſſis ſtare Principem decet, potiuſque augere, quam immi. nuere gratiam, ne perfidiæ argua⸗ tur, vel mendacii. Paucioribus D; uſum,& finem 17
Ridã oratione, cunctaque, quæ Germa- nicus indulſerat, ſer vavit etiam apud Fannonicos exerciius, lib, cit. nu. 10.
fœderatorum exercitus, ſecuritatis ſuæ non admodum diligens, negli⸗
ſuis equeſtribus Dudlingam circũ. dedir, dumque Mercurius cæteris aditum intercluderet, ſine 1ulo luo⸗ rum ſanguine pleniſſimam obtinuit
rici motus laudavit, ſed intentior,&
—
Dum
tlarm m it kadhe u Axrche 5 lada c IVn tün Ithhugx rei
Nuuxx ni ſenunbden u, aBbeer an (, NaDhar
ranfanzeg
Dar lun dinn cerubi wanr rui etdeleren d benmn ner dümabcene lchan ande ſhna nit V leina 3 Agnen
1 daunx
——

citus
ercitus, ſecuni Hiſtoriatus. 87 m diligens, u Dum obſidione Rhodum cinge⸗
itis vigil bus ret Turcarum exercitus, vacuæque iſus; cujush militibus naves in portu deliteſce- de Werth, a rent, abſque periculo eas vaſtandi Dudlingam 4 incendio facultas Venetis fuiſſet, Mercuriusca non procul diſtantibus, unde à leret,ſine lub Rhodiis abſque receſſus liduci cæ- niſkm am ohn di profligarique potuiſſent copiæ eee dü per agros palabundæ. Aſt religio que mill busa fajr. Aßdt S Sraſon.7a 71] uit, à fide ſemel dai divortium fa- JSa ae. 2h cere, Nicol. Doglioni, in lenetia US XXXI onfantepe, 3. Dux de Arcos Regis apud Nea- d politanos Vicarius Iohanni Auſtria- Principemds co auctor fuit, ut naſcentem extir- gere, quamim paretrebellionem,& antequam in ue perfidiæ a; animis civium inveteraſceret, de- 4 negatà populo clementiâ, qui in il- ſam,& ſimn] licitis armis, contemptã Regu filii "iſéd intentin auctoritate, præſidium quæreret, adue, quæ on ſupplicia magis, quam benevolen- ² va vit etim tiam promeritus. Oppugnabant us, i. iens aſpernabanturque hoc conſilium b non

Tacitus
88
non pauci, iniquum eſſe aſſeveran. nsi 1. Aptzum
tes, ruptæ fidei, violarique juramen- ti titulis in arenam deſcendere, ju- ratam populo ſub cerris capitulis fuiſſe pacem, hanc ſervandam eſſe.
Sed prævaluit Vicarii ſententia, ſpar- ſuique per diverſas urbis plagas mi.
litum in caſtigationem furor. Hinc recrudelcebat lethale rebellium vulnus, immortaleque in milites Hiſpanos odium, ex indignarione furor erumpebat, arripiebanturin
ultionem arma, nihil niſi vindicta
ſomniabarur, execranda paſſim pa-
trabantur flagitia, ubique fœdiſſimè offenſorum inlolentia graffahatur, pernicialis malorum omnium in a- nimos irritatorum irrepebat conta- gio, adeò ut receſſui canere neceſſe
habuerit, ſeq; furiarorũ oculis fub-
ducere Johannes Auſtriacus, tardd
ductus pœnirentiâ, quòd intauſtum ſccutus fuiſſer Vicarii conſilium, Bilſafc. Hiſtor. in Neapol.
1 Vtein an aükedünn ryeui Dp ihernar dlencmtmc 1 ein wn rachecwunnun dm natale

citus„ um eſſe afey Hiſtoriatus. 89 lolatique jura Comeſtabilis Luynans cxpu⸗ m deſcendete Snato Regiis artnis Clairaco, majo- ab certis czj remelemne. dua Lewchiien in nc ſervan dan cum eſſe voluit, omnia civibus ſalva carit ſententia forep olliciruscſt. itaciomi renun⸗ as urb Itiaretur, interim quatuor capitibus as urbis plaga rato Regi litandum eſſe judicavit. Se turor. 1 Urbe egreſſus præſidiarius miles in lerhale rebel adverſam fluminis ripam cymbà rraleque In ni craducebatur. Funis erat ductarius, 1, ex indigna quem trochlea facilis rudenti in u- t, arripiebam tramque ripam protenſa nectebat, mihil niſi yid quo duobus palis in adverſum è re- ecranda paſin gione poſitis, in utramque ripam ,ubique fœdii commeabatur ſine remige. Regius lentia graffat miles viam ultioni quærens, ferro rum omnium rudentem ſecat: ſtatim vacua remi- in irrepebateu ge cymba in ſcopulos agitur, pars ſſui canerens magna forbentur aquis. Atrox fa- Iriatorũ oculiſctum,& gravis Regi injuria à milite s Auſtriacus, u ſuo. Hinc ne impunè foret ſeditio, rià, quòd infautin autores inquiritur, qui mox ad Vicarii conſifluminis ripam, codemmert quem
Neapol. V. Præ-

90 Tacitus præciderant fune, in furcã finiunt, ut miniſter delicti ſupplicii execu- tor eſſet, Bernard. Hiſtor. Lib. 6. uu. 16.& Gramond. lib. 9. Hiſt. Contra ſidem ritu ſolemni fir- matam, occupaſſe Bononiam Lu⸗ dovioum XI. Regem, ex Johanne Molineto leribit Ioh. Jacob. Chi- fletius, in Lam pad. Hiſtor. Vindic. Hiſpan.pag. 70. Addit Petr. Mat. thæus, lib. Hiſtor. 8.& II. fuiſſe illum bemaur Principem, qui religionem ſuis apta« unattiin, bat conſcliis, non conſilia religioni. Et gt na Haillanus, Lib. de Rebus Franc. ¹¹³ 3 lum res quidem ſpecie bouas feciſſe, ſed u iniquã mente; Deoque& hominihu 1 1 limulatã pietate illudere intendiſſe. Ei lunntn Jac. Auguſt. Thuamis, lib. Hiſlor.
120:pag. 831. col.I. ubi de Hiſpams n
ait: Nulla re impudentius„aut majori n utn cum Numinis contumelià illuſum eſt, u en m quàm in Xavatreni Kegni mentione ſinn
toties repetità, dum pater filiusque con. inadue cien

itus ; in furca ſini ei ſupplicii ex d. Hiſtor. Lib 9.9. Hiſt. ritu folemm iſle Bononiam! gem, ex oha Joh. Jacob. ad. Hiſtor. Vn Addit Petr.) .8.& II. fujſi religionem ſuu nſilia reigian de Rebus Pran ecie bonas feuiſſ eoο†ue& homn ladere intend uamis, lib. Hi I. ubi de Hii Lenttus, au'm tumelià illuſin reni Kegni un
n pater huun
1
Hiſtoriatus. 91
ſcientia morſum præſe ferunt,& ejus Texonerandæ curam pater ſerio fortaſſe
de ed cogitans in hilium rejicit, E& ille porrò in filium, ſemper dilato, nec un- quam terminatonegotio-.
APHORISMUS XXXIX.
IIcordia inter Duces hoſtilis exercitüs, certum eivictoriæ indicium eſt, qui rectum non igno⸗ rat occaſionis uuum; nec tempus aggrediendi, vincendique hoſtis magis opportunum, quaàm cùm in- ter duces inimicos graſſatur æmu- atiowh..“ lnitio veris& repentino in Chattas excurſu præcepit, uam ſpes inceſſerat aiſſidere hoſtem in Arminium, ac Se⸗ geſtem inligvem utruinque perfidia in nos aut fide, lib. cit. nu. 1I. Poſtquã irrito niſu Schvveinizium tentaſſet Wallenſteinius Dux, ad oppu-

92 Tacitus oppugnandum Lignizium conſilia direxit, cujus rei certiores facti fœ. ſ derati, ſummãà celeritate cum co- piis auxiliaribus advolarunt, ut pe. de preſſo manum cum hoſte con. ſererent, qui prælio impar, ſoluts
obſidione, in colle ad Sueinizium ſumm
quærit refugium, ut lub umbrà mu⸗ nimentorum meliorem vincendi occaſionem præſtolaretur, interim vires in varia ſparſas colligit, extro- mumque agmen frequenti equite claudit, vix accidere poſſe arbitra- tus, quin mox ob diverſas nationes, varioſque illarum lenſus, collapfuri diſſidio eſſent Ducum animi, nihil ceorum omittens, quæ ad interclu- ſionem annonæ, excitandaſque ad verlus hoſtes vicinorum copias eſſe exiſtimabat neceſſaria, Bruſon. Vol 1. lib. 9.
Nata inter Marchiones de In- voioſa, de Mortarâ, de Aitonia&

Su Hiſtoriatus. 93 Lignizium cor Torrecuſa diſſenſio intuitu occu- 2lCertiores tpandæ Ilerdæ, maximum rebus à celeritate cu Mareſchalli Mottani incrementum advolarunt, ndedit, qui per emiſſarios de rebus im cum hoſtehoſtium cognoverat, hinc operan- ælio impar, di tempus eſſe cenſuit, quando in- olle ad Sucinater hoſtium Duces viget diſcordia, ut lub umba conteſtimque ad Ilerdam cum co- neliorem vinapiis comparuit,& ad præliandum eſtolaretur, in Marchionem Leganeſium ſollici- erſas colligit, ntavit, victoriamque multo ſanguine n frequenti uobtinuit; poſt quam ore faceto in Lidere poſſeathæc verba erupit Marchio Legane-⸗ b diverſas natizius- Sicuti Hiſpaniarum Kex re- nſenſus, coln munerare Torrecuſanum deberet, ducum animi, iproptet occupationem llerdæ Du- 8, quæ adinticum æmulationibus præpeditam: excitandalquſic Galliæ Rex præmio afficere de- cinorum copuberet Leganezium, ob conſerva⸗ eſſaria, Brum tionem Ilerdæ infortunio ipſius de- bitam, Bruſon, Vol,1 lib. 21. Marchiones d. 1 ara, de Ab APHO.

3— F 4 8 1
—„ Tacitus
94 APHORISMS XL.
Non peregrinetur poſt partas victorias exercitus, nec incur. ſionibus miles infeſtet provincias: occupanda loca receſſui deſtinata, ubi deliteſcendum, donec oppor. tuna erumpendi affulgeat occaſio. Nam de futuris nemo ſatis callidus ſatiſque prudens eſt. Fortuna homi. num prudentiæ inimica futuros ca- ſus in occulto tenet. Poſitoque Caſtello ſuper veſtigiapa- ꝛerni praſidi in monte Tauno, exped tum exercitum in Chattos rapit Lucii Apronio ad mutationes viarum,& fiu
minum relicto, Lib. cit. nu-Il. Carolus Emanuel Sabaudiæ Dux, poſtquam in agrum Genuenſem cum exercitu veniſſet, variaque ibi oppida expugnaſſet, in Apennini montis adſcendit faſtigium, ut ocu- lo
8
4
4 3
—,
ha
w lrb hum eu dult m
mrnun nde m deberworeg Kar xrarn b prihus
gnaleung mummaend gtekiw chen dijonesaern nauni
dingi Puhunaa 1 lanu, d nüläair kütm dn
büna

itus A Hiſtoriatur. 95
los intuendo Bononiam expleret; verùm diſſuaſit progreſſum Aldi⸗ ghierius, antequam cuncta à tergo ſecura eſſent; maturòè expenden- ne dum eſſe ratus, ne quid præcipiti fe- nteſtet proum ſtinatione peccaretur; Hinc retro- receſſui deſu duci fecit præcipuas exercitus le⸗ IM⸗ donecoy giones ad expugnandum Gavium, i aſtulgeat on maximi ponderis fortalitium, quod nemo ſatis cil confeſtim oblatas deditionis con- eſt. Fottunah ditiones acceptavit, Foſſar. Memor, inimica futun Ei;ſtor. de Auno 1615. net. Agnoſcente Suecorum leges ello ſuper veſin Moguntià, nutare incipiebant res nonte Taunons Auſtriacorum, indies floreſcere 2 Chattos riulsuecorum conſilja, qui Regi pare- tiones viarumꝗ bant prudentià militari inter pau⸗ ib. cit. nu-lI. cos conſpicuo, qui, ut de aſylo ſuis uel Sabaudulproſpiceret, in angulo, quem ab u- grum Genuina Mænus, ab alterà parte Rhe- eniſſet, variapnus alluit, inſigne extrui curavit for- aſſet, in Apertalitium ſeptem propugnaculis ſu- lit faſtigium, unperbiens, ſuoque nomine Gſtade ur-
SMUs XI
inerur poſt e LerCitus, necin

96 Tacitus
burgum vocavit, Guald. Priorat. Riſt.
part. I. lib. 3. Archiepiſcopus Burdegalenſis ex
Provinciæ portu ſolvens, ut mare Mediterraneum pererrarer, cum
claſſe quadraginta triremium ma-
jorum, duodecim minorum, alia⸗ rumque navium tam onerariarum
quam incendiariarum, aliquamdiu
Hetruriæ legit plagas, poͤſt Neapo lim verſus proras direxit; ſed dereli· ctus a triremibus fuit, quarum Du.
cibus altum ſulcare mare relig io e/
rat, neſcii, an portui poſſenrt ſiſti, pe-
riculo, ſi quod obtigiſſet, ie extrica. turo, an ullibi apparitura eſſet certa navibus ſtatio, annonâ mediocriter inſtructis, ideoque dare retrò vela, Provinciamq; repetere viſum fuit, Bruſon. Vol. l. lib. 19. APHORISMUS XII.
On concedat Imperator, ut ho, Ĺ X Nſtis profligatus diſſipatas re- b
ſtau
a unfe- bmem a
1 5
rrhn Aon 1 nuümsdi inlit, d Gräuwalru. buusvm 1 anuncaau A magmunad dt nal
Pa wae
eunaana
t klän 1

Hiſtoriatus. 97 d. Priorat, ſtauret vires, novamque ad defen- ſionem ſe præparet; ſed ita vires il⸗ rdegalenſ lius atterat, ut reſurgendi præcida- ens, utm tur fiducia. Quippe qui hic aliter erraret, d agit, blandientis ſibi fortunæ cur- riremiuma ſum prohibet& ſiſtit,& faventem norum, à hoſtibus veluti tranſſcribit. nonerarian Sed Chattis aded mproviſus adve- n, aliquamt nit, ut quod imbecillum ætate, ad ſexu, pôſt Nea ſtatim captumi aut trucidatum ſit, lib. xit; ſed den cit. nu. III. „quarumh Poſt ſanguinolentum prælium nare religi ad Campas datum inter Vinarienſes ſſent ſiſtuj ſub imperio Comitis de Guebriant, ſlet, ie exi& Cæſareanos, agmina ductante tura eſſetc Lamboyo, ne partæ victoriæ fru- à medioch ctum perderet Guebriantus, per arc retrow ſpeculatores certior factus Baro- erc viſum nem Zeltium ſparſas Cæſarcarum copiarum reliquias collecturum, ut AS XII alis Hatsfeldianis jungerentur in ſubſidium Noveſium, Koſamable⸗
Sperator, utl! 5 b gavit ad diſſipandum novum dele-
diſſi hans. Ma.

Tacitus
98
ctum, deſtruendumque ſupplendas
turmas, qui poſtquam illi occurriſ- ſet cum equitum aliquot peditum
que cohortibus, cæſo Barone,& quibuſdam aliis intertectis, reliquos
ſub jugum miſit, 1'ittor. Siri. i. om. lib. 2. Exprobrabatur Succis, quòd, poſt
datam ad Lipſiam pugnam, nõ per.
ſecurti fuerint victoriam, converſi
in Auſtriacas ditiones armis, quod que invadendo Electorum terras
tempus Wallenſteinio indullſerint
erigendi per collectos exercitus ca.
dentem Cæſareanorum fortunam, Sruſon. V ol. 1. lib. 8.
APHORISMuS XILII.
Rudentis Imperatoris eſt, ea de-
P moliri fortalitia, quæ conſervari
nequeunt, ut ea recuperandi adver- ſariis præcidatur occaſio, Loca, ex
rtrran aells uur
l Wwemunn. bb rlnae
bend Aäiigede ſae

ue ſupplen Hiſtoriatus. 99 m illi occm quibus continuus metus, vaſtare ex luot pedin ratione naturali permiſſum, ne ho⸗ o Barone, ſtibus inde robur, imperio peri- fectis, relig culum..
er. Siri. In Cæſar incenſo Martio, id genti cæ- put, aperta populatus vertit ad Rhe- ecis, quòd 2ueeie-eie ueen. b gnam, nô Do quam Genuenles terras re- dn, connt cuperaſſent ad occaſum ſitas, Zuc- llus, auxiliantibus S. Crucis s armis, qu Lafellus, aud r.
ctorum e Marchione,& Vatevillio Barone, io indule Gareſium expugnavit, cùm verd alo indulld dubium eſlet an conſervari poſſet, 9s CXetcHIu op adventantes Thomaſi Principis um fortun copias, militem eduxit, Arcemque ſtructurà inſignem, muro cunicu-
lis Iuffoſſo, everti curavit, ne hoſti-
US XlI bus uſui eſſet, Capriat. part. I.lib. 9.
Dubalius Sueciæ legionis Præfe-
atoris eſtte Gtus, juſſu Regio Freiſtadium felic' quæ conlen ſucceſſu expugnavit, præcipuum perandiad Wallenſtaini promptuariũ, quod aſio. Loci que conſervatu illud difficile judi⸗ E 2 calt-

100 Tatitus
caſſet, incendio corrupit, Guald.
Priorat. Hiſtor. part. 1.lib. 3Z. Annibal Schaumburgii Comes,
qui poſt abitum Torquati Contii,
h ra' Gbnern'al-
Kedim Kle
K erntä—
Campiductorem pro Cæſare in Po. Waip a meraniàâ agebat, arctiuſque Grazii tuyper à Suecis teneretur, cùm diuturnæ unwh defen fioni ſe imparem animadver⸗ dödahr. dr teret, magnæ molis tormenta, quæ uunau abducere non poterat, medio ſub C awoll flumine demerſit, perditàâque an, Nicgzeuni nonà, incenfiſque lignis quæ muris mcelln 3 admoverat, clam portãâ Francotur. larann tanà longioris moræ impatiens e- Am fae
greſlus flammarum hoſtiumque
A han arm,
prædæ urbem commiſit, Bruſon. Vol.1. ib. 4. 4 7i 1 APHORISMUS XLI. 88 V Aa
.(tnaal
Sui erunt per arma factæ divet- rrüülhn fiones in fœderatorum hoſti⸗ dnn lium provinciis, ſuis enim conſer- u relt van- Göpolee
Br. 1 3 2

pit, Gu Hüſtoriatus. 101 3. vandis intenti, auxilio eſſe aliis faci- rgii Com lè dediſcent. Huc Ducis faciet aſtu Wuati Con& experientiA prævalentis conſili- lare in] um; cujuſque minimein negotiis viquc Gh expediendis cæcutit lagacitas. uin dium Neceſſe quippe aliquando eſt, ho- nanimad ſtes ſuorum popularium ſanguine debellare. Prævenire& diſtrahere rmenta, q ſumma ſunt bellorum compendia. „ mecdol Quò famoſiſſimi per antiquitatem er ditaquc- Duces confugere juſſit ſæpe urgens nis quxm neceſſitas. tà Francd Ppuerat animas Cheruſcis, juvare 1mpatiehh Chattos, ſed exterruit Cacina huc il- hoſtium 2e ferens arma,& Mar tios congredi ſit, Bnl auſas propero prælio cohibait. Lib. cit. nu. II. Ludovicus XIII. Galliæ Rex ſua- Is XII ſu Cardinalis advigilans ad impe⸗ dienda Hiſpanorum conſilia, mul⸗ aa factædi tumillis negotii in Germania,& in atorum ha Belgio faceſſit, ne quid audere in enim com vicinos poſſent: id enim temporis, E 3 Hol-

102 Tacitus Hollandi communicato cum Re-
ge conſilio, obſederant Moſæ Tra.
loh
do, ut univerſæ Hiſpaniæ, Imperii-
jectum, admoto exercitu adeò vali.
que vires ſalutem præſtare obſeſſis nequirent.
ret occupatiſſimos, adeò ut Aurelia-
nenſis ex eadem neceſſitate impe.
traret quantum poſſet; unde Mar. chionem Fargiſium in Hiſpaniam miſit, qui ſupperias ampliores ex.
polceret. Auctor Miniſterii Card. Ri.
chelii, pag. 847. Bavariæ Dux, expugnatâ per Du- cem Vinarienſem Ratisbonaà, reite-
ratis precibus Wallenſtainium ſol- licitavit, ut cum copiis auxiliaribus
in ſuas advolaret provincias, quiid recutſavit, culpam hoc reſponſo ex- purgans: ſe magis defendendo Cæ-
laris patrimonio, quàm recuperan⸗
A 8
Gorlala enim neceſſe habuit omnes eò copias converte⸗ re, cùm illa obſidio Hiſpanos face-
ſr rütn 11
Nreuteä ſehennn an
— = —2
nur onaer burum eanr
A tatferr,
eenddehe tdaldexfau

ato cum h t Moſæ l itu adeòw niæ, Impe eſtare oblfel enim neck ias conve lilpanosfa eò ut Aurc eſſitate im —; unde M n Hiſpani ampliorest Qerii Card
gnatâ perh ris bonaà, tel aſtainiumt is auxiliari incias, qu reſponlot endendo0
m recupe
Hiſtoriatus. 103 dæ Ratisbonæ Ducis incuriâ omil- ſæ devinctum eſſe, Bruſon. Vol. I. lib. 10. Dominus de Valenſe divertere
fcederatorum arma decreverat, quæ jam imminere Bononiæ muris videbantur, eumque in finem traje- ctis cis Padum ſex millibus armato- rum, omnia flammis ferroque va- ſtaturum ſe comminabatur; quod animadvertens Johannes Pelarus ob virtutis merita Ducali apud Ve- netos dignitate exornatus, utque ingruentem Reipublicæ tempeſta- tem amoliretur, Equitem Cararium virum longà experientià conſpicuũ revocari curavit ex Ducatu Muti⸗ nenſi, ad cujus defenſionem cum Reipubl.copiis miſſus erat, ut ad Padi littora exercitũ duceret eum- que legionibus Imperatoris junge- ret, ad tuitionem provinciæ, quam arma Eccleſiæ infeſtabant, Bruſon. Fol. 2.lib. 1.
E 4 APHO⸗

104 Tacitus APHORISMUS XLIV.
( Umaffeckus optimi expreſſio-
ne eos Princeps excipiar, qui
depoſito rancore, præſidium in j-
pſius clementiâ quærunt ſic Princi⸗
pis indulgentis merebitur elogia, a- liiſque reditum ad obſequia ador⸗ nabit. Addudtus tamen in ſpem clementis Romand pertulit patris maudato, be- aignue que exceptus, cum praſiaio Galli sam in ribam miſſus eſt, lib. cit. nu. il. Sigilli Regii in Magnaà Britannii Cuſtos contra multorum ſpem B. boracum venit ſecum ferens Re- gium ſigillum, quo valde conſter- nati fuerunt Parlam entarii, quòd illum à Regiis partibus prortus alie-
natum eſſe arbitrarentur, interim
benignè à Rege fuit exceptus, ma-
nifeſtaque optimi affectus teſtimo- nia
le ne werſth un h aa 1 fackarni- anu rnr a äen ul urt to neaberrie waosegant,, ndienerih Arni Lug

Hiſtoriatus. 105 nia expertus eſt; cujus exemplum XLIV. plures ex præcipuo nobilitatis ordi- ne imitati lunr, Vittor. Siri, Hiſtor. mi ex prell tom. 2. lib. 2. xcipiat, Ludovicus XIII. Galliæ Rex, ræſidiumi poſtquam clementi magis, quàm unt; ſic Prin armorum terrore ad obſequia re- itur elogu duxiſſet S. Johannis Angelici Fa⸗ bfequia a nùm, Sectariorum alylum, hilari fronte adhærentium locorum De- pem clemm putatos excepit, Regiæque cle- maudao, mentiæ memor, ſtupore defixis cul- praßaaiobi pam remiſit,& à ſupplicio voluit lib. cit. nu.i eos eſſe immunes; Quæ Regis in- gna Britan dulgentia in cæteris æmulationem Drum lpen excitavit, qui præſtito fidelitatis n ferens homagio; oblariſque urbium clavi- valde con bus, conſtantem pro Rege inpoſte- ntarii, qu rum optimamque intentionem te- s prorlus à ſtati ſũt, Bernard. Hiſtor. lib. 6. nu. 14. rur, inten. APHORISMUS XLV. ceptus, H re Principis fuerit, ſi ad partes cctus teſti Lſuas trahere ilios noverit, qui pa- E5 ri

Tacitus ri apud ſe& hoſtes auctoritate ſun: nih hoc equidem fieri non poteſt abl. fuat que maximo adverſariorum in, u mmih commodo. V Tractusque in partes Inguiomeru Arminii patruus, Veteri apud Romann auctoritate, unde major Cæſari meiu, lib. cit. nu. 12. 3. Guiſius Dux, ſummus ingenio rum rerumque æſtimator, in ſtudia parteſque populi trahere nitebatut Matalonem Ducem, nontantuͤm quod inimicum illum expertus el ſet, ſed ut obilluſtrem ipſius fami. liam fortiori amicorum potiretut 9 munimento, ſine quorum auxilio brevi collapluram eſſe fœderatio. nem arbitrabatur, Biſacc. in Hiüſtor. Neapol.„ Dilcedens inopinato Lutctid d¹ Mazarinus Cardinalis, ut gravem Parlamenti effugerer perſecutio- nem, ab aliiſque ſtructas cluderet inſi⸗
mm elhrrd,
te tdolen

citus. b es auctoritatei. Aiiſtoriatuuu. 107 rri non potell inſidias„prompta vidit amicorum adverfariorum officia, qui decem armatorum mil- lia in auxilium ipſi offerebant. Nec partes Inguium dormitabant Hilſpani augendæ ſuæ veteri apud Rum fortunæ memores exulantemquc major Caſanm Cardinalem inſtantiſſimis precibus ſolicitabant, ut lberi Monarchæ partes amplecterectur, promiſſis centum coronatorum millibus pro annuo ſtipendio, retuſis omnibus reditibus in Gallià amittendis, Gu⸗ ald. Priorat. Hiſtor. Gall. lib. G.
Non deerant officiis ſuis Galli, omnique artificio ſuis partibus de- vincire nitebantur Vinarienſium Ducem, cùm imminutam Caæſa- rem inter& illum fuiſſe fiduciam, rumor inceſſiſſer; hinc larga benefi⸗ nopinatò Lun ciorum Holſcitario, fummiquein lnalis, ut ga Majeſtatis Chriſtianiſſimæ exerci-
tus imperii promiſſio, unde octo Beret erlecm millium veteranorum Germano- e ſtructas cluchi rum Gallicis legionibus incremen- 1 E 6 tum,
fſummus inge ſſtimator, in h litrahere niteb. cem, nontam illum expernu luſtrem iphiusi nicorum potin ne quorum au m eſſe fœœdera r, Biſacc. in i

108 Tacitus
tum, quæſitorumque in Alſatiã lo⸗
corum conſervatio, nec ſpes exigua ingentes nationalis Ducis auſpiciis in Germaniâ faciendi progreſſus, Suald. Priorat. Hiſtor. part, I. lib. Io.
APHORISMUIS XLVI. R Eleioſ humanique Principis
Lgloriam promerebitur Impe- rator, qui commiſſo prælio, debita ſolemnitare extremum illis perſolui honorem curat, qui tortiter agen- do in acie defuncti ſunt.
Primum exutruendo tumulo eſßi. tem Caſar poſuit grati ſimo munere in defuncto,& praſentibus dolorb ſocius lib.cit. nu. 12.
Wallenſtainius, poſt pugnam ad Luzam datam, pompoſis cæſos tu-
mulis honoravit, ſuperbumque de
marmore monumentum erig Pa-
penheimio Comiti fecit, largius ef . fun;
buri Naiciunm lüanür
49 äkner ſtheren enrar

itun A iſtoriatus. 109 umqucin Alſatil fundens pecuniam in funera bono- atlosnec p es exig rum militum, recteque merentium alis Ducis auſpi præmia, Guald. Priorat. Hi ſtor, patt. I. aciendi progreßt 1i6. 5. iſtor,part,L. lbno Bouillionæus Dux, fadà cum Gualliæ Rege pace, hoc inter alia ob- SMUS XLVI tinuit, ut Sueſſionum Comitis reli⸗ quiæ in Galliam tranſportarentur, umanique Princſ ſepulturæque more majorum man- romcrebitur Imy darentur, cum ea funebris pompæ miſſo prælio, deh iolemnitate, quæ illis debetur, quos tremum illis peri ſplendor commenqdat illuſtris tami- t, qui tortiterag liæ, quorumꝗque honoranda eſt me⸗ acti ſunt. moria, Bruſon. Vol. I. lib. 20. ruendo tumula d 1 StasHISt e gratiſſimo musa APHORISMUS XLVII. ſentibus doloru fa b G Pof longum ancepique prælium
ius, poſt pugnam non mmis victoriæ credat Im-
pompolis cæloòt perator. Eo iplo cauto Ducihoſtis
it, ſuperbumqus formidandus eſt, quod victus eſt. umentum erigi! Katio duplex; quoniam victoribus
miti fecit, largiuu invidetur, victi miſcrationem inve-
niunt,
d

110 Tacitus niunt. Nec permittat, ut in prædam diftundantur milites, cùm ſæpius auri cupido victorum manibus ex. torſerit victoriam, perempto cum glorià exercitu.
Cæcina dum ſuſtentat aciem ſuſfaſſo equa delapſuscircuveniebatur ni prima legio ſeſe oppoſuiſſet. Iuvit hoſtiuma. viditas omiſsa cæde prædam ſactan, tium, lib. cit. nu. 13.
Suecorum RKex, poſt memoran- dum adLipſiam prælium, certior fa- ctus, quoſdam ex Imperialibus im-
pedimenta ſuorum invaſiſſe præda ii
tionibus intentos, fronti hoſtilis ex- ercitus quatuor ſelectiorum millia
opponebat, quorum veſtigiis inſi. ſtebant quatuor millia ſclopetario-
rum,& octingenti Dragones, qui⸗
bus tantà animoſitate impetum in Cæſarenos fecit, ut ante horæ la.
pſum duobus circiter millibꝰ cada- verum ſtrata fuerit planicies, qua ratio-
14
ͤͤ
hi ao peullre r pom aühe din golüch (errm 60 un 1h. anes kti doefererents en Lah n0 abrmtte greliens Nac ni egequiny incndohenne u an h(4

xcitus b Hiſtariatus. 1I1 ittat, ut in prau ratione ad Suecos inclinavit victo- tes, cùm ſæy ria, quam, niſi prædæ aviditas impe- rum manibis dimento fuiſſet, ſibi pollicebantur , peremptoa Cæſareani, Guald. Priorat. Hiſtor. b part.TIb. 2A. 1.r entat aciem ſiſf Comes Fridericus Miroglius E- veniebatur ninn ques Ferrarienſis cui in mandatis t. luvit hoßim crat à Cardinale Antonio Barbari- le prædam ſau- no caſtra infeſtare Venerorum, e⸗ grediens Ricciâ forralitio cum bis
mille& quingentis militibns, ſubità incurſione invaſit ſtationem præto- rianam Dn. Camilli de Gonzaga, nullilque reniti auſis, tacilem ha- buit, ſed in propriam ruinã ingreſ- ſum, nam ubi perſequi fugientes, in eoſque convertere, vel corrumpere obturatione tormenta debuiſſet, vacare prædationibus militi permi- ſit; hinc obrutus ex improviſo à Gonzaga, cui unum in virtute præ⸗-
ut anke hotal ſidium, qui auxiliante Capelleto⸗ eiter millib' cal cum, ſive Croatorum ferocitate, t planicies, W 2 cæſis
rati b
c, poſt memon rælium, certion Imperialibusit m invaſiſſe pral fronti hoſtilist electiorum mil rum veſtigiisil nillia ſclopetari Dragones, q́ itate impetum

11² Tacitus
cæſis infinitis, captoque cum tribus Centurionibus& legionis Propræ- fecto, Miroglio⸗ſupinæ ſuorum ne- gligentiæ pœnam dedit, Bruſon. Vol- 2.11b. 1.
APHORISMUS XLVIII. Hdud inconveniens eſt, Princi-
pis uxorem, abſente marito ſta-
tus moderari negotia, animolaque
virtute illius conſervationem tueri.
Sedfæmina ingens animi, munis
Ducis per eos dies induit, militibusque
ut quls inops, aut ſaucius, veſtem Grab. menta dilargita eſt, Lib. cit. nu. 13.
Stabant jam inſtructæ acies, ea
demque utrinque arma& ſigna,
ba unagret
te präaurn dei brumianan in ſameim ri rrnrdie Eu maguutm n linalen ce dem o dac:bewennmn dnn œrawahwpd lie dmitnge
Milanmen
de getar 1 ſaberenur er A l ung. dif
Tuni de
h tatnra.
ſtultas arguentia iras;& dominis
tünelen
ſuis verecundiora; glilcebarque jam eepralan
pugna, victis& victoribus æque lu. o
ctuoſa;cùm fœminæ tunc certè viris
ſapientiores ex transverſo impetu facto,
24
u ahnenn tidia erän, dad

itus„ Stoque cum tr ◻☚0QQ0w/p(; Hiſ 2mAt. 113 legionis Pro facto, in utramque aciem ſe intulé⸗ 8 i re,& appoſità ratione tela primum, ADe fuorum deinde criam iras maritis extorsere; dedit, Bruſon, implicatam etiam litem tantã inge- nii dexteritate ſolvére, ut jam iis ſanctum aliquid& providum ineſſe 108 XLVlIlII, crederent;& inpoſterum etiam de⸗ cernerent, in contultationibus de eniens eſt, Prin pace bellové nunquam hoctam cer- bſente maritol rum oraculum eſſe negligendum& Fotia, animolag lites domi foriſque ortas ex mulie- lervationem us rum poriſſimum ſententiâ deciden- ensanimi, un das; quòd ſemel non importuna lo- nduit, militibun cutæ crederentur omnibus horis eucius, veſtemo&t ſapere, Polyænus, lib. VII.Strag. de Lib. cit. nu. 13. Gallis. nſtructæ acies,;( Cum Taurini mœnibus appro- ie arma& ſat pinquaſſet Principis Thomaſii,& iras;& domi Marchiones de Leganez exercitus, azgliſcebatqueyi ac inter ſpem& metum ciyes trepi- victotibus æqui darent, Princeps Chriſtiana, ut mo- inæ tunc certett tibus obviaret, vias urbis obeundo transverſo impt perluſtravit, periclitantes ſua præ- fal b b ſen⸗

114 Tacitus ſentid corroborans, gnavos lau- b dans, pavidos increpatos coercens cunctantes excitans, nullo prorſus neglecto, quod illuſtrem illius com. mendare poſſet generoſitatem: qui- bus heroicis officiis notum ſecitu. niverſis, quam dignè ſoror eſſet Re⸗ gis inter Bellatores maximi, Capn. at. part. 2. lib. 16.
Philippus IV. Hiſpaniarum Rex Mantuâ Carpetanorum diſcedens in Cataloniam iter moliturus, Re- ginæ curas Regni commiſit, conſi tutis conſiliorum adminiſtris Cat. dinale Borgià, Duce Villæ Ermoſr. & Comite Caſtriglio; quæ res Co ronæ turbatas ſingulari moderau eſt prudentia, ſuà præſenti anima. vir copias abeuntes, fortiter atque in Regnigloriam ur agerent rogans, monenſque ſupra caput hoſtes eſſe, alios in ſinu, quoſdam in faucibus Sum exergitu urgere, ac ne quic-
quam,
— — 4.
hue qun gruubtr lum agnect, dor urnnemn cer aweonmm (diwnawit: nuſtün ihe un tencgne no im ſi
1Ä,.
(ucmeane dan Sdeconne Id saldnaa ArGfagathn 1 kgoruvga n göprinl d bonedni been Vi dusde m diaap,
da 2 Khäbo Alhagg
—

Tars A Hifloriatus. 115 ans, gnavos! quam, quod ardeſcentem ipſius Ze- crepatos coeta lum exprimeret, omitteretur, in tans, nullo pro ſummâ rerum omnium penuria tre- lluſtrem illiusca centa aureorum millia Regi in fub- generofitatemg ſidium transmiſit; hinc vota bene iciis notum ſec precantium ubique perſonabant, ignè ſoror eſſelſ partaque Reginæ victura æternùm res maximi, C nomina, Vittor, Siri, Hiſtor. Tom. 2. lib. 2. Hiſpaniarum! Caſtrametatus ad Tangermun- tanorum dilcedt dam Suecorum exercitus octo mil- ter moliturus,] libus militum auctus fuit, quos ex ni commiſit, coi Sueciã Wolgaſtum conduxerat Re- m adminiſtrisé gina, quorum pars juncta legioni⸗ Duce Villæ Erm bus Regiis, pars in Ducatum Mega- riglio; quæ rest politanum transmiſſa, ut arctius ſingulari mode premerentur Wismaria& Koſto- chium, urbes Cæſareano præſidio
uà præſentiA ani munitæ, Bruſon. Vol.I. lib..
ates, fortiter a nur agerent rog⸗
ra caput hoſtesc APHORISMUS XILIX.
uoſdam in fauch Princpis fortunati coruſcabit e- rgere, ac ne q logiis, cujus urgente calamitate qau ſub-

116 Tacitus ſubditi, poſtpoſito privato commo.
do, vitam& tacultates ad juvandum 1
publicum bonum conferunt.
Cæterum ad fupplenda exercitu
damna, certavére Galliæ, Hiſpaniæ, talia, quod cuique promptum, arma, e. quos, aurum oſferentes,lib. cit. nu. 3z. Glorioſa Venetorum Respublica omnium ſeculorum meinoria cele branda, ſub cujus feliciſſima domi- natione, admiranda conſpicitur Se- natum inter& Populum, in ferendis ſub ſidiis æmulatio; Hinc tremenda ſuſtinent bella, viamque gloriæ fer ro, fidelitatis tributorum aperiunt
inur
TVUurlen diaxi u prnnm pene 4 1 Coccud adaodbr autle ni powaarna
nextaulh AMnawadm nittrumadäe ncänqlt Neg eig ipumtun, nn pohulénies n läger 9 tenpawat, lu gſtu, i
munificentià. Opprimunt auri pto fuſione Ottomannorum, quæim minet, potentiam, nullis fracti labo
ribus, cava roſtris armant navigia, ſtipendio militem conducunt, u
opimum in Martis cam po incorra-
pti meriti fructum colligant, Guali.
Priorat. Hiſtor. part. 3. lib.Io.
1 4 ſakeg S rüganu A hattaäur
1) gücnen mcaencnn chäütenabe
8 tundg
—.
d
colhe

acitus Hiſtoriatus. I7 ito privato com Utilitatem Regiam adeò unicè ltates ad juvanâ ſibi habuit propoſitã Villa- Kegius, m conferunt, ut propriarum penè rerum oblivi- ſupplenda exan ſceretur. Unde factum eſt, ut parva e Galliæ, Hiſpanuadmodum acceſſione fortunas a promprum, um majoribus acceptas auxerit, magno enteslib. cit. nu utique integritatis ſuæ documento. aetorum Respol Equidem adeò diuturnum ejus mi- rum meinorias niſterium, adeò labores aſſidui, tan- us feliciſſimada ta quinque Regum benevolentia anda conſpicitat erga ipſum fuit, ut divitias ſibi pa- dopulum, in fera rare potuiſſe videatur, illius Roma- ni opibus pares, qui flumina intra viamque glotiai terras ſuas nalci& deſinere vidit, riburorum apen Toachim. paſtorius, in Miniſtro Sta- Dpprimunt auti 1u354.74. VæKegno, quod abi- annorum, quas gnobilioribus conculcatur, quod- m, nullis fractili duemp rædam kactum eſt degeneri- tris armant ma bus, qui ſanguinem ſubditorum in G ludicra convertunt, tributaque ma- em conducunt, Jinisth ſibus. aiſ feſ rtis campo incon mmetheattanbus, aunque pitek⸗ ſione ſua indignis deliclis deſtinant,
. 4 8 0. 1 colligant, Gu côque Regem prædationibus adi- art. 3.lib. Io. gunt,
io; Hinc tremeu

118 Tacitus gunt, ut non niſi artificiis degere vitam queat, Auctor Maximarum al Inſtitutionem Regus directarum, pug
184. 45 APDHORISMUS L.
(Qelsetapud milites Imperato. ris exiſtimatio, qui poſt pugni
cruentam ipſus viſitat ſauciatos, fou tia illorum laudat facinora, prom pto nummorum preſſis adeſt ſubſr- dio, mollibuſque dictis demulcen- do animos melioris imprimis con- ditionis fiduciam. Malus miles, qui gemenslmperatorem ſequitur.Ne ceſſariis ergo, niſi dubitare de diſſſ patione quis velit, inſtruendus; ne- que enim Deo devoti in cœnobiis vitam ex aere ducunt. Neque pe⸗ nuria cum libertate armorum con- V ciliatur. Ægypti Judicem ſine ma- nibus formatunt, ne quid poſſetac- cipe⸗
cheadnn
E.— enenu
Tinn
he erg, ha
marla
ce in ul
nih wge,:
tennn gun Anxa liu ſe aa Jui Gan 16 dutanng auleer ti ſenna) luh tene di pdel tio bi rdaggr mewnendn netugl wchu a terheſlanan far hulün, 7 üüna
—
5

6 Hiſtoriatus. 119 lartiltcii pci pere. Hodie jacet eruditus, rectè- er Maximmque meritus, in ambigua ſpe ani- direiamg mam trahens, opinione omnium depoſitus;& ſi Centimanus eſſet, nihiltangerer, ac ne videret qui- 5 MUg dem, ſi oculeus totus.
Pri: zue cladu memoriam etiam co⸗ milites ln; mitate teneret, circumire ſaucios, facta dio, quit, ſngulorum extollere, vulnera intuens Niſratſauig aliuwen ſpe, alium glorid, cunctos allo- arfacinon, guio,& cura, ſibique& prælio firma⸗ preſſisais Pat,lib. cit. uu. 13. b ie dicis ea Celebratiſſima meritorũ æſtima- loris impim trix Venetotum Keſpublica, Anno n. Maldn falutis 381 fremente adverlus Ge- toremſeau nuenſes bello, triginta familias No⸗ iſ dubige bilium ordini adicripſit, ob excelſa i, inſtrud memorandaque armorum facino- derotjnc ra- Anno 1440. Lodronii Comiti, cunt. Na quòd ipſius„ ob univerſorum ſalu- ate armoru tem, periclitarentur provinciæ, tria luch cemſin umptuoſiſſima palatia in virtutis ne quid aaPræmium aſſignavit. Anno 470.
1 cum

120 Tacitus
cùm juvenis quidam Anthoniiusäg Siculus fidem Mocenigo Thalal' uh ſiarchæ obligaſſet, de incendenda ct Turcarum claſſe, iſque in facto flan
grante deprehenſus,& ab lmpera- tore interrogatus, quid ad tantum facinus inſtigaſſet, intrepidè reſpon- diſſet, odium adverſus Chriſtiani nominis hoſtes, ſibique in votis eſſe ut non tantùm claſſis, verùm&l.
Doglioni, in Venetia Trionfante, pag
27.
neratis providenria, dum ſua ægros digna-
Poſt ſanguineum inter Cæſarca. nos& Suecos ad Norimbergam commiſſum prælium, rara prædica tur VVallenſtainii in curandis vul
ioi Nhe oi mecte mübr
a 1
6 4
Polo cbun de tohn rei la uaunull nn Roxvin mwofoltenr
1 than
Mtohaune 9 m
Rhn

————
Tacii 9 Hiſtoriatus. 121 quidam Anthot qignatur præfentià, donis egenos Mocenigo Thi reficit, conſolaturque qui cum an- let; de incenda cipiti valetudine conflictabantur, ſe, iſque in facto munificentiæ ſtimulis ad gloriam enſus,& ab Im exardeſcens, Bruſon. Vol. 1. 1i5. 8. us, quid adtan Monrruilli Comes, poſt peracta et, intrepidètey ſtrenui Ducis officia, in expugna- adverſus Chrift tione Taillaburgi funeſtà glande ſibique in votst ſauciatus, d Ludovico XIII. Gallia- claſſis, verumt rum Rege inviſitur, qui fubtriſti& verator concepta anxio vultu de valetudine ſua eum tt,& ob id lerr diligenter interrogat, illudque vul- et, fratri ipſius, nus lummo cum dolore ſuo accidil⸗ itibus, ſorori dei ſe conteſtatur, ſidemque dat, fore ſe prolpectum eſt ipſius familiæ protectorem, donec aRefpublica, N vixerit, atque in evidentius fidei da- enetta Trionfanth] tæ teſtimonium, filio ejus natu ma⸗ jori, in caſum extincti fataliter Pa⸗ neum inter Cæſn tris, legionem Campaniæ aſſigna⸗ s ad Norimbeuy vit, Bernard. Hiſtor. lib. G.nu. 56. rælium, rara prad APHORI S MUs Ll. ainii in curandi G! fidelia ſuorum experiri Prin- lentia, dum ſuazs— ceps velit officia, Aà munerum ea- dg FE vere

1²² Tacitus vere ſibi diſcat nundinatione, nec hoc importunis tribuat ſupplican. tium precibus, ut ad Magnatum im terceſſionem promiſcuè muner- dignitateſque obtineantur. Multaque eo coram adverſus ambi tum, O potentiam preces conſtitutaiſtu dum veritati conſulitur, libertas cn rumpebatur, lib: cit. nu. 14. Tenaciſſimus hujus regulæ oblet vator fuit Albertus Wallenſtainius qui nullo natalium habito reſpectu neglectiſque commendatitiis lite. ris, etiam à Cæſare ſoriptis, illisin exercitu munera eoncredidit, qui evidentiora bellicæ virtutis ſpeci- mina edidiſſent, Bruſon. Vol.i. ib7 In Republicà Venetorum, licei non improbent ſapientiſſimi Pa tres, officiorum Magiſtratuumque ambitus, non tamen permittunt, ut illicicis Nobiles aliorum emercem tur vel eblandiantur luffragia, 2un oble
od egh in Werxyte de mnrälhe qa tuntda dn vorlen ar wabitmn 8 6 ure be Wim lrnt, Na M.
dpp 7
Mworbe belqhao Jitedls ne Oh ſene I ntenue C plenas n lvonm

acitus undination
tribuat lof tad NMaguu, romilcuè a. brineantu. vram aduen mn preces emmſj Iſalitur, lin cit. nu. 4. sujusregie ertus Wallent lium habitor tommendau elare ſctipu era concredi ellicæ virtuu nt, Bruſon cà Venetormn ent ſapientit in Magiſtrau tamen permi es aliorum ene lantor luftage
Hiſtoriatus. 1²3 obſequio& reverentiâ peragi ve- lint hæcnegotia, ita ut nulla inter ditiorum luperbiam, egenorum- que humilitatem differétia exiſtat, in hoc reſidere baſim Rerumpubli⸗ carum arbitrantes, cum immineat
Civitatibus interitus, ut regula ha-
bet, ubi nimis potentiores excre⸗ ſcunt, Nicol. Doglioni, Hiſtor. Venet. Kb. 18.
APHORISMUS LII.
II lubleſtæ quis fidei ſuſpectus, meruendumque, ne abulus po- tentid, contractiſque ambitu clien- tibus, motibus initium det, furenti- buſque ſedirionum faces præferat, vinculis onerandus antequam con- cepta ſemel& coalita execution. mandentur conſilia. In ranunculis capiendis inutilis opera inſumitur. Salmonum& majorum piſcium, ſi 2 noci-

1²4 Tacitus cumbendum eſt. Ioterim non o⸗ mnia gladius conficiat, præſertim ubi meliora ipes emendationis pol. licetur.
Rector Syriæ Creticus Silanus exu- tum cuſtodia circumdat manente luxu & Regio nomine: Annal. lib. 2. u. j.
Philippus IV. Hitpaniarum Rex nalcentibus in Luſitaniâ turbis, col- latiſque in IJohannem Bracantinum Regiis titulis, metuens ne ſecreta conſilia cum adverſariis miſceret, Medinæ Sidoniæ Dux Bracantinä confanguinitate propinquus, è fubs lllum ſtatibus in aulam cvocaytt, certamque, ubi degeret, in Biſca)a urbein ipſi aſſignavit, Bruſon. olll lib. 20.
Ludovicus XIrr. Galliarum Rer certior factus, in Prioratu S. Marti⸗
ni in Campo, domicilium ſibi con
ſtituiſle ex Summatibus quendam, Pala
nocituri ſunt, venationi ſeriò in.
Dalhomus b pto vlh coſt b coſ s, pat lahe LUarmam cee rabill Sedhas ter terne clt rauos, Der ard.N um R 3o unkee Ke mialim ſtei genete netedat, de dmerd julle duom dic telega ter Soundha orſue no pgle nci we ſyga

9*
uns b enationi le Hiſtoriatus. 125 b lorctim Palatio muris circumdato, Lupara ciat, pua procul, eòο liberè irrepere milirum wendatch copias, eoſque in fui exitium fieri paratus ſuſpectans„in cuſtodiam ꝛeticus Sm Luparanam, ut ſecuritati ſuæ provi- mdat maun deret, trahi illum kecit, neperlon⸗ Anual.ihan giores moras invaleſceret malum, Hilpanimu ter ferrum poſſe, quamdiu candens aſtaniätn eſt, ratus, poſt irrito labore tentari, nnem Iracu Sernard. Hiſtor. lib. 3. uu. G. Cuùm Ramirus Sanctii filius Ara- dverſarism Sonum Kegis krater„à Proceribus ie Dux Nuu Regni ad Imperium vocatus, po- epropinqu ſteà ſperneretur, Virum cui maxia in aulam e meé fidebat, ad Abbatem S.Pontiĩ Idceeror, u de Tomeriis clam miſit quærique 88 Pnn juſſit, quomodo à contemptu vin- „aant; Bdicare ſe poſſet. Abbas, perlectis li- Gal teris, nuntium in hortum duxit, al- fe 4 4 tioreſque flores gladio decuſſit, mi- in Priorauuut noribulque æquavit, eoque facto lomiciliumüi nuncium dimiſit, qui ad Regem re⸗ mnatibluge verſus, quę viderat, retulit. Kex con- FE 3 ſilio
metuenstei

126 Tuacitus
ſilio intellecto, in Oſeam civitatem ſe contulit, ibique vulgavit tantum ſe tintinabulum facturum, quod
in omnibus totius ſui regni locis au⸗
diretur. Ad quam rem omnes Ara. goniæ Proceres convocat, qui Re- gis ineptias ac deliramenta riluri frequentes adiunt. Sed cos Kex in partem domus interiorem admit- tens, ſtatim omnes jugulari juſſit, occiſoſque filiis oſtendi, quibuspa- trum veſtigia preſſuris idem mina. batur, Lucius Marinaus Sicul. Kectius Johannes I. Daniæ Rer rebellantes prælio victos convixiis & ſpectaculis edomandos eſſe ad. verlus duriora ſuadentium ſenten-
tiam arbitratus eſt, Iohann. Meur⸗
ſius. 2. Hiſtor. Dan.
APHORISMUIS LIIII.
On eadem perpetuò eſt Re
Daaade in Miniſtris fiducia,
idcir-
cwtuvdc he trah,: n rrölr nn withx Gabech
de pott 90
im Waiad c shmndold Psllendorad do ucidis oh
LCahnn
uha-
micuſ
mdut wmman deer iem du 2¹ lh Man 1 ſann, A

itus Oleam cimi.. Hiſloriatus. 1275 evulgxvit idcirco ſi alio luſpectis occurri ne-
aurum, queat remedio. arduis implicandi lui regni ſunt negotiis:ut ambitione demen- urem omn kati; noviſque ritulorum llecebris vonvoca. faſcinatis periculis merganturt caſi⸗
Zelira na bus expoſiti. Abſurdum, Miniſtros 1 Reipublicæ, Principis fidem ſuæ
dien immolare vindictæ: Sic gloria Pri⸗ anes jugl ci pis tamulo ſubmittitur, quaſi S0- Sul plendor ab aſtris, illius bene fi⸗ oltendh,qi cioh cidis, obfuſcaretur efuris em leen dee e eetu Cæterum Tiberio baud ingratum nuncus Iiu accidit, turbari res Oricnl bs ut ea ſpecie n esl. Du germanitum ſuetis legionibus abllra- lio vicbos eu„eer, novinque prowincis impoſii un domando d dolo ſimul&caßibus objecta Tetelib. cit. uadentiumk„u. 1. eſt, lobum Comes Dux Olivarius, ut mo- k tuum impendentium cauſas præ⸗ ſcinderert, ſuſpectoque ſibi Bracan- § MUs UI tinorum Duci præcipitium crearet, perpetuo d aulicis illum faſcinare blanditiis n Minilträtè tentavit, oblatis ipſi ſplendidis ex- i- F 4 tra
——

1²8 Tacitus V tra Luſitaniam officiis obeundis,
mr
ſummo prælſertim in exercitus Hi. rno
ſpanicos imperio, datis intereaſe- cretioribus mandatis, ut fortalitio- rum Præfecti ſub viſitationis præ- textu manus illi injicerenrt, atquein Caſtellæ regnum abducerent, Sru. ſon. Vol. 1. lib. xꝛ. b Magni Prati Comes cum quibub dam ex Proteſtantibus ad Regem Hiſpaniæ deficiens, ur expugnate- tur Monſonium auctor fuit Archi. duci, cujus loci paulò ante Prætc- ctus, ſed ab inhabitatoribus cjectus fuerat; nec irrito conatu tentata tes & urbe potiti ſunt Hiſpani; ſicu- men attemperata fuêre conſilia, ut loci quidem deſignatus fuerit præ. fectus, reſervatà tamen, ob incon- ſtantiæ ſuſpicionẽ, Hiſpanis poſſel⸗ ſione, ſub colorato prætextu, quòd in Caſtris opera ſuà Rex indigeret, Cuala. Priorat, Hiſtor. Franc. lil.. APH
1
renxdid 8 aät dn gprisate ih lhui llepüdul turpched get dilenind ten llohisiwee
umnndat 7 luninn Il phr
jauu
n dütnohi l mn Nan mlm une e Uan dell 1 tünder Keölde

tus b
fci Hi* 12 tliciis obe Hiſtoriatus 9 nin exetcin „ datis inne
datis, U
AA tbon.... 73 .. jone alicujus negotii
b NiGtatioh nexpeditione alicujus neg
11 injiceretda certos factus ſtlmperator, Auole nabducete dam populos à tergo relictos 12 principi debità declinaſſe, non ni
hiiſce jugo lubmiſſis opus inchoa- mesGuni erlequi debet, nec ultra per- tantibus aun berlequ 3 l(cenris lens, nem get, n iſi extincto fide iter naſcen nauctor 3 rebellionis incendio.—
Alletot lü eizenti Caſtra Caſari Augri Vards 6 paul aul„„ defectioà tergo nuntiatur, miſſus abitatordus llico Stertinius eum equite,& arma- oconatute ε euν, igne,& cadibus perfidiam unt Hlipanii rus eſt, il:cir. nu.2z. ata fuetecon Albanus Dux, licet retruſiſſet A- ſignatus ſu ranciæ Principis exercitum in ſub- atamen, oh ſidium Montis Hannoniæ trans-⸗ nẽ, Hiſpan miffum, urbem auxilii exſpem vio- tato prætexw lenrid ad deditionem cogere no- i ſua KRex inch luit, ſed ſub conditionibus honori- Aiſtor. Frau ficis liberum Ludovico Naſſovien- FE5 ſium
—
pHORISMUS LIV.
— —
— —
—— —

“
130 Tacitus ſium Comiti diſceſſum indulſit, ſe- ſtinandum eſſe ratus, ut conatibus Belgarum reſiſteret, qui Brabantia moliri videbantur interitum, Gon.
neſtag. Hiſtor. lib. j.
Arato in terram hoſtilem tran-
ſitu, ſi trajicienda ſint fumina, pontium ſtruendorum exacta Im. peratori habenda eſt ratio, cuſtodi- bufque oppoſitis muniendæ fſunt ſtationes, ne aquarum, vel invaden- tium hoſtium arbitrio committa- tur exercitus. b
Caſär niſi pontibus praſidiisque in Poſitis dare in diſcrimen legiones, Land
Imperatorium ratus, eqnitem vado transmittit, lib. cit, uu. 2.
Albanus Dux inſecuturus Nal- ſoviæ Comitem, qui deſerta Gro- ningaà, Emdam ducebat copias ſuas,
veſti⸗
„ 4 2 — 2——— 1* 2* 3
rütsbin un mümn
bolſranu
neödedo
Gtade polmnsth uib Ficnalons n känen mn, duma cſwetnnr cajpede lot un grd, Cnn
tous
dünnin dahn mrfcna
b 1 waneäa Ienhs

Tacitus
ſceſſum indulſi ratus, ut conan teret, qui Braba tur interitum
PHyIſoriatus. 1 veſtigia hoſtis preſſit, habità pon- tium, tranſituumque curà, neab hoſtibus occuparentur, Conneſtag. 21.“Cub. 3. Comes de Boſſu, poſtquam cum 1S M decem legionibus in Hollandiam SMUS II trajeciſſet, Brielam recuperaturus, navibus delcendens parum ibi op- rram hoſtilemt poſitionis habuit, quæſtumque ex cienda ſint flum urbis invaſione ſe facturum ipera- ndorum exactal vit; led ingentem paſſus eſt jactu- da eſt ratio, culuu ram, dum ab Hollandis igne naves itis muniendæ t conſumebantur, arbitrioque in uarum, vel invadi continente hoſtium committeba- arbitrio commi tur exercit“, Conneſtag. Hiſtor. lib 4.
nibus preſtaiuqus APHORISMUsS LVI.
ſcrimen legiones,
atus, equitem 1 A nullo melius, quàm à profugis it. uu. 2.& captivis arcana hoſtium ſci⸗ ux inſecuturus N untur; circumſpecte tamenillis ab n, qui deſertaon Imperatore habenda eſt fides, ne ducebat copiasiu Higmentis decipiatur.
b vel F6 Cæſar

—
132 Tacitu⸗ Cæſar, transgreſſus Viſurgim, indi. cio perfugæ cognoſcit delectum ab An minio locum pugnæ, conv'eniſſe& alin nationes in Sylvam Herculi ſacram auſuroſque noctarnam Caſtrorum op. pugnationem, habitaindicii fides,& cernebantur ignes, ſuppreſſique propius ſBeculatorés, audiri fremitum equori immerfique&inconditi agmwints mu mur attulereo lib cit, uu. 2. Mandaverat Heraclidi Philp. pus, ut quovis pacto naves Rhodio. rum corrumperet. Quod manda rum ut exequeretur Heraclides, flagris ſemet ipſe laceravit atqueita progreſſus è Regiâ, cùm flens ſieſe à Philippo miſere habitum eſſe di ceret, mox ad Khodios clam contu- git, eiſque epiſtolas Philippi oſten- dit, quibus is Cretenſes ad ſocieta- tem adverſus Rhodios hortabatur. Paulò poſt occaſionem nactus, na- valia Rhodiorum incendit, Valsſtus — 15½
Jhran 7s Wd lun hnn
üur(ar fn buaxräd ala e bhxrau
de lüheanag
vha
dbanuh dütan 1 T bmalm dWen ieConne äihn, — denx ul iu, en 3 öcnden untnah aenne ſeadaneir lcen

Tachta
greſu noſcun gne, lwan Cturn
babit,
nes, ſ
udiri
ICO; lib cit rat I is pat peret quet iplel Kegis niſere 1Kho diſtol sCre
Rho am
Caſio orumi
4 Hiſtoriatus. 3 19 pta Petreſcui ar 4,„ annotat. ad excerpta.
m, lybii, pag. 3 5. , uidem Poly 204 6 ant? Marſilius Carrarius Venckias 3 ulo peti le lapidibus ProOfectus,d populoh Dominis ſuis paſſus eſt, ne Scalanis
enuui dh aßhn — is nomine w Nm d Venetos ſub Oratoris M acceſſerat, ut occultè cum 4 ⸗. am dendo Patavio ageret, Betr. Li⸗ nus, lib. 4. Hiſt. Venet. mium cre- Rcläſ Albanus Dux non nimi dGe- ayesn didit nuntiis, qui retuleranr au Orc uo mingham in Amaſii fluminis arte 5 faiſſe Ludovicum in Hen caſtrametatum egiple, Ri⸗ aün Naffoviæ Comitem, ſed ip unru in eunta pantibus illuch aliquot Tieteor Reinm turms fecit periculum, 3 lurirale chm rior factus, cum ma or dcanfch uhn ad felicem exitum duceret c 3 es Conneſtag. Hiſtor. ib.3. ſoribus ru⸗ Interceptus ab cem Aduobus ruh ſticus Bannerio aperui 3 m cſle aſ illum lateribus aggreffurt dalh Pap-

“ 8 4
134 Tacitu: Pappenheimium, ut militem ſubſi- diarium Magdeburgo immitteret, nam in pane præter alia agricolæ ablato, reperta erat epiſtola, quam Pappenheimius Mansfeldiæ Co. miti, loci illius Præfecto ſcripſerat, mentiſque conſilia retexerat, Bru⸗ ſon. Vol. 1. lib. G.
APHORISMUsS LII. Cum ambigui ſint bellorum e⸗
ventus, hoc prudens curabit Imperator, ut, victus ab hoſte, fuga- que ſalvare vitam coactus, à nemine
ordine.
gittarit, illa rupturus, ni Rath'orum, Viudelicorumque,& Gallicæ cohortes
4 ͤ
obviorum agnoſcatur, vel tincà cruore facie, vel mutato veſtium
Arminius manu, voce, vulnere, fu- feutabat pugnam: incubueratque ſa- G
ſigna objeciſſent„ niſutamen corporln u
lhus oi pnnan ſu mnenzan
uubenac
4 4 biu ce krara
ühnruan d. dhiha
merute Kanttſr unbes anallgwnen Nr oraär
u Tharaß

— ☛
Tacii u b 10— Hiſtoriatuz. 135 debi incs impetu equie vaſit, oblitus faciem pra 4 diſuo cruore, ne noſceretus lib cit. nu.. b ere 3 29 Commiſſo inter Cromellium, “ aSc Carolum Angliæ Regem prælio, cda cælus hic ut fugà ſibi conſuleret, no- 8 Ie n olaſctem in Pontificii cujuſdam ædibus üilia xa transegit,& poſtquam corpus de- bilitatum ſomno refeciſſet, rare⸗ centibus ad primum crepuſculum 18N s humbris, gregarii veſtibus indurus, attonſiſque ne noſceretur capillis, igui unbelninſequentium hoſtium eluſit cona⸗ hoc a iematus, Biſäccione, in Hiſtor. Augl. victt au holk) am o aah ugalt APHORISMUS LIIX. noſca m, nit. yel an 9 NOn ſemper Imperatoris pru- dentiæ adicribendum, ſi victus anus an wwabhoſte, falvus evaſerit, cum ali- „ nau duando ab inimicis volentibus e- uptun deiu ue f.. ue, C d liuul Qui 2 Agsrn, Aréiniun Chaucis inter auxilia Romana agenti- hny) e ee
—

136 Tacitus bus, emiſſumque tradiderunt, lib. iit
nu. 2. Marchio de Innojoſa, poſtquam
ex caſtris Vercellas rediiſſet, morari
Palæſtri potuiſſet ad intercluden- dum Sabaudiæ Duci reditum, ſed petere Caudiam maluit, facultatem Duci præſtans reficiendi feſſos mi⸗ lites Palæſtri& parandi altero mane
in ſtatus ſuos redirum, Foſſat. Mem. b
rab. Hiſtor. de Anno 1613.
Mareſchallus Millaræus conſem
tientibus aliis Ducibus unitas tenuit copias, factà Cardinali Ferdinando abeundi cum exercitu licentià, qui nulla re magis atflictus receſſit, quàm quòd liberare ab obſidione non potuiſſet Atrebatum, Bruſon. Vol. I.l1 19.
APHORISMUS LIX. Nar temere glorietur Impera- tor de expugnatione urbis ali-
cuſus
— 4 fr — 2—““
Ah cajo dde ch 6, non l todal und A bd huc exi mnio, R conge i
hiorun 0hn Hilianni- dau nhanan Holseunma unwaubne
itun, Anchr
840¹ N N len maümama 4 hdli 1 Oh aaner
40 acjdn vlpedrau

Taci m Hiſtoriatus. 137
r loujus obleſſæ, quia adverſari non- anunquam conatibus fortuna ſolet, 4 pchunde lædi poteſt illius apud hoſtes ſe 4 ſwiexiſtimatio. præſertim ſiin aggere Dg a econccpta victoriæ indicium con- ſpiciatur mm mit, IPlE 3 3„ del Quinta ab hora diei ad nocëtem cali teß un diſtes decem millia paſſuum cadaveri- bat int ateg us, arq; armis opple vere, repertis inter cäit a falingolia eorum catenis, quos in Romanos: tnns nſ. ut non dubio eventuportaverant, lib, us— tæuacit. nu. 2. Duc h mi Cum decretum Hiſpanis eſſet, Card abibeuſub imperio Franciſci Baldeſii ob- exct an licniſidere Lugdunum Batavorum, ur- gis min du bem ſitu& acris clementid illuſtrẽ, Iber mb dvariiſque aquarum ductibus irri- Att anum guam, valde ab Hiſpanis cupitam, maximam illis ſpem injiciebat, an- nonæ, quâ premebantur obſeſſi, in- IIS nIS lopia, aut mersâ aggerum beneficio eun aquis regione, turmatim cùm ad-
hete 2 1 pug apud volarent auxiliares copiæ, vela re- tto

138 Tactitus trò dare coactus fuit Baldeſius. Cu. jus in ſtatione reperta fuit mappa depictam urbem exhibens, cuiin. ſerta hæcverba: Vale Civitas: Valent caſtetla parva, quia relicta eſtus propte-
aquam, non propter vim inim icorum,
Conneſt. lib. 8. Spem ſuperandæ Reæ Inſulæa-
deò facilem conceperat Bukinka.
mus, Angliæ Claſſis Imperator, un
ad Regem perſcriberet, ſe intrao- ctiduum ibi ſigna Angliæ fixurum. Hinc extrema in munimentum
Sammartinianum antequam acce⸗ derent auxilia, audere decrevit. Sed obſtitit conatibus invicta Thorali
virtus, ingenſque Canaplii fortitu do, ut irritis conſiliis,& incaſſum ex
ſuggeſtu tonantibus catapultis, plu- rimorum ex ſuis jacturàâ, reditumin
Angliam Conſtituere opus fuerit, Auttor. Miniſter ii Card Ricbelii.
.
Kcedi ern 1” h trno irr Wadeh
„Ibhnanm, ttien hunnt
an eutnſtn
Nua. to ääbre
m daa

rep e F uia; Dter
ranc
onc lafl ſeril gna a 1 num auc ibus ſque
nſili
ntib is ja zſtitt
iſten
41 deln i ApHORISMUS LX.
1
werlicruant audaciâ.
Hiſtoriatus.
339
396 apertà fronte prælium ineat .h Imperator, proprio militum ani- immos incendit exemplo, ut minus vitam curent, fortiorique in hoſtes
a E: Germanicus, quò magis agnoſce⸗ mpexx„etur, detraxerat tegmen capiti, ora⸗ kabatque ut inſeſterent cædibus, nibilopus e lahgapt vis, ſolam internecionem genti
u un Fnem bellofore, lib. cit. nu. 2. ateqla In prælio adsedanum commiſſo,
adecnanceps aliquamdiu fortuna ſtetit, dallan Kegiis, an Malecontentis fautu- 97 upiit ra eſſet, neſcia. Sueſſionum Comes
ene confuſos eſſe horum ordines a-
u w nimadvertens, in fronte alarum, ut m Regios aggrederetur, comparuit, a opu. tunicà& loricâ gravis, ſudoreque ul madens, caſſidem, ut vultus maje⸗
ſtate milirum animos ad fortiter
PIæ-

140 Tacitus 4 præliandum accenderet, aperuit ellh t quò factum, ur dubiam ad tempu b lolixhamn Regiis fecerint victoriam, Bruſon di ße
* Holh mecie
quàm captivitas defuit Erancilcide Widtcat
2 F. — ⸗ S — 8 0 — — 8 8 — A 0 — 8 —. — 5 —— =
duit coeda
APHORISMUS LXI. amuüha ſunrtlübim
LUTüllara cladis damnum repa. Ae an gh ret Imperator, celerrime ſpar. Wwyu

Tacitus b b Hiſtoriatus. 141 accenderet, ape las colligat legiones, renuitaſque ur dubiam adten hoſti opponat, ut reprimatur ex vi- nt victoriam, 39 ctoria reſultans audacia. Prælio cum hoſte committendo, tantum extra ni Anguinm Duci aleam præli ſervare expedit, quan- ja retulit victoriam tum ſufficiat inſtaurandæ, ſi fortè Kocroiam report adverſa incubuerit fortuna. Eòan- illuſtrando trium nitendum, ut domiti magis quàm itas defuit Francilc victi recedant hoſtes. 1 atoris, qui, ut exim Sed fama cla 1s amiſſa, ur Germanos eulo eriperet, im ad ſpem bell„ita Cæſarem ad coercenz urbam projecit, q dum erexit. Cajo Silio, cum triginta n militum quis Au peditum;, tribus equitum millibus ire lit, qui ut intrepid Nin Chattos impera, iyſe majoribus co- etindicium, prof uts Marſosirrumpit, ih. cit. nu. z. im capiti im poſui Colinius Mareichallus 1 poſt⸗ lque criſtatum,] quam parato ad Ssedanum conflictu Petalium ſe recepiſſer, quanta po- tuit celeritate diſperſa collegit a- gmina, iiſque copias Lotharingicas junxit ſub imperio Grancæi, tanto⸗ que cum apparatu novam inſtruxit
RISMUS LXI
cladis damnum t
an aciem, ut Sedanum verſus rambo- b jus
erator, celerrime 3

* 28 8 “
14² Tacitus jus cum copiis recedere coactu fuerit, Bruſon. Vol. I. lib. 20. Leslius Comes Scorici exercitu Imperator, cælſas ſuas profligatas que à Cromwellio legiones adyvet. tens, ad ſpoliandum victorem tii umpho, novis undique, præſertim ex occidentalibus provinciis con. tractis viribus fractum reſtaurayi exercitum, liberareque Edembur gum ab obſidione molitus eſt, qm cinxerarillud Cromwellius, Guali. Priorat. Hiſtor. Gall. lib. 2.
APHORISMUIS EXII.
I feſſos diuturna obſidione cive
reficere muneribus noverit prin deps, parta illorum benevolentia, præteritorum laborum præſenti li beralitate memoriam extinguet.
Addidit munificentiam Caſar, quun profeſſus erat eci!
tum quis damni Vendo, is. cit mu.z. Inel.
e 1
—
15 leböü am umäb ne euun i Lei 5, ul ten enliahl Ar 1 hiu liäpokc Dto dab ſ ciit unnn rici vumpa dot ttoly der dihdin ho ganma
—

Ta
4 Hiſtoriatus. 143 9 4 let Ineffabili conſtantia non tantum de o) armorum faſtidia, ſed etiam anno- 1es
iin næ penuriam toleraverunt Cives SmLeidenſes, ut Hiſpanorum elude- ourent conſilia; hinc ſoluta obſidione an un ſi Aranciæ Princeps vero Protectoris un mMumfunctus officio, collecta ex vicinis, ib ofn provinciis pecunia faini publicæ, tt nn udiſtributilque pro neceſſitate mu⸗ bei an beltnicipum panibus, munifica largi- ion amltione proſpexit;& ſic refectis pau- r ml peribus, ditiorum quoque, quibus Ga, hocgratum acciderat, peperit ſibi benevolentiam, Couneſtag. lib.d.
—
Jl N I
APHOKISMUS EXIII.
ntur anbhdc
une nun Etuens Princeps, ne augeatur
Ilor Mxnn Miniſtri alicujus inStatus per-
nb nnm. niciem autoritas, interrumpat illi
noi m eri creſcentis felicitatis curſum, aliam
iiſe Auch illiaſſignando provinciam, ubimi- nor praæbeatur nocendi occaſio.
1 h h u 1 7 4 Non az

—88 5
144 TZTacitus Non decet Miniſtrum, tanta ſubni. ſmyiſi xum eſſe poteſtate, ut fata fortunal. i que Principis in manu habeat, in. luui terceptiſque vectigalibus ſuo jure
ciendus captis, Tiberius, acrius mode. Aonahſe ſtiam ejus ag greditur, alterum Couſa- lus gautge latum oſſerendo, cujus munia praſem ſurR
obiret, lib. cit. nu. 3. 5 In curanda ſecuritate Regia ſoC. ytlli
licitus fuit Philippus IV. Hiſpania rum Rex, hinc augeri indies Me- diolani auctoritatem Cardinals T Trivultii edoctus, cui tribura offe. a rebantur Kegiis Prætectis reculata, ani illum ex Ducatu Mediolanenſiin à cnac Hiſpaniam evocatum Vice-Kegem onp ünr Arragoniæ declaravit, Victor. Surh icha Hiſtor. Ton. 2. lib. 2. V umu Marchio de Populo, cùm vidiſlet an bnaf Bragantiæ Ducem, cui dictus Hi. Äüzma 1 ſpaniæ Rex armorum in Luſitanis an iwge Whua
—

a2 s FRHißoriatus. 145 ſtrumtantal imperium concrediderat, Regio te, ut fata tonu pparatu, comitante ingente Nobi- nanu habeat, lii numero Ulyſſiponem ingredie- tigalibus ſuo nis in hæc verba prolapſus eſt: Malè Prut Regiconſulrum, qnòôd, dum Du- lanico, annun cem in Statibus ſuis turbaret, popu- e:- jus, acriun li oculis illum objiceret, virtutis il- tur, alterum(u lius dignitatiſque amantiſſimi, Bi- cujus munia ni ſacc. Hiſtor. Luſitan.
.
ecuritate Reguhl APHORISMUIS LXIV. ppus IV. Hitpa. augeri indiesl EN gloriA alterius naſcens invi- tatem Cardu L dia, magno exercitibus damno 18, cui tributat eſt, ideò ſiab Imperatore ad quen- Præfectis recui dam ex Ducibus literæ dentur, ut Mediolanel ab opere cœpto deſiſtat, parendum arum Vice-Ao omninò eſt, licet in præjudicium aravit, Vittu, Principis vergat obſequium. .2. Hauda contatus eſt ultra Germani- oopulo, cùm nid cus, quamquem fingi ea ſeque per invi- em, cui dictus diam parto jam decori abſtrahi intelli-
im G Ex-

4
146 Tacitus
Expugnandæ Aſtæ ſecundà vice miſſus Marchio de Innojoſa, ſupe.
ratis jam collibus urbi imminenti. bus, a Galliæ Regis Legato Pacis Hiſpaniæ Regis inter& Sabaudiæ Ducem mediatore, literas accepit, quibus, ut, ab armis deſiſteret, mo- nebatur, cum periculo ſperatæab expugnatione victoriæ, ſolvereob- ſidionem coactus fuit, taſtidium diſſi mulans, Foſſat. Mem. Hiſtor. A Auuo 1615. Poſtquam à Duce Longavillo terræ Saravallenſis expugnatio cõô miſſa eſſet Marchioni Villano, cum tribus peditum millibus, quingen tilque equitibus plagam illam in- greſſus, expugnationem que Caſtii molitus eſt; aſt revocatus à Duce
Tortonam obſidente, licet præ. ſtantius, intuitu transitus, reinom
ſtraſſet eſſe Saravallæ, quàm Torto- næ expugnationem, reiteratis ni-
—
dlot 11 1”
hilo·
—
quüun nxelt
19,25 o
G 3 d
1d8 da lliepphi icdesobe von lalhes
eM et,
vol dun Weunh unn Ranui
An Äh nut badtyn
zut jaunt pi t anm
apa c0 lag 1 del 3 Kb cunn wim

latus. Hiſtoriatus. 147 Aſtæ ſecundiſ hiominus mandatis præſtare obſe- de Innojolay, uium neceſſe habuit, Bruſon. ⁷ol. 1. s urbi immm„. 21. Regis Legatoh b b inter& Saba APHORISMUS LXV. ore, literas aca mis deſiſteret; AI ſuſpecta Principi eſt cujuſdam periculo ſpern Ofides, haud præcipitatum dictet ictoriæ, ſolyen illi ſupplicium, ſed latentibus illius us fuit, taſté iones obſervet artificiis, quâ ra⸗ ſat. Mem. Hiſ tione luſpectus ipſemet contumax evadet, Iuſpectati flagitii reatu in- Duce Longai volutus. nüs cxpugnau Atque interim Tiberius Lihonem chioni Villanos o⸗uat Preturà, convictibus adbibet, amillibus, quin non vultu alienatus, non verbis coms s plagam ilm motior, adeb iram condiderat, cuncta- nationem quel que ejus dilla, factaque, cum prohibere aſt revocatusal poſſet, ſcire malebat, lib. cit. nu. 4. idente, licttii Sagax Venetorum Reſpublica, ucransitus, teir conſiſia& aptè invenire,& ſcitè te- vallæ, quam 1 gere,& bene exequi non neſcia, onem,, reiterm cùm animadvertere in Carmag- b G 2 nolam

148 Tacitus
nolam decreviſſet, quòd in patriæ præjudicium cum P hilippo Medio- janenſi Vicecomite conſpiraſſet, ita deliberationem moderata eſt, utſe ſuſpectum eſſe Keipublicæ eò uſque iĩgnoraverit, donec in vincula actus eſſet, ubi finito triginta dierum ter. mino capitis amputatione pœnam Iuit, Matth. lib. 4. Narrat. 2, part.z2.
In aulà Pariſienſi cùm metuses ſet, ne quid novi pariturus eſſa Franciſci Ducis, Claudiæque Du ciſſæ diſceſſus, Nancæo Lanavillam directus, eò juſſibus Regiis cum ex ercitu profectus Mareſchallus For cæus, ut Morha in manus Regiaste fignarcrur, Claudia Dauciſſa Lute- tiam pergeret, mileique præſidia- rius Lunavillæ imponeretur, inſtan- tius petiit; placuit tandem loci reſi. gnatio;pòſt, cùm adrhedam Daux comitatus eſſet uxorem& cogna tam, adſcenſo equo, Mariamvillam
“
itet
4.—
jer tent Duc gäten ldl aeh, Rel airde nſt collh
w ſh ale Mit ui mar h dh
caimiah
tem ſe To lne igens, red adhn tep twmlie tin
We M atr tog damke cergelr vin Maim Fer lecte

1 t. N-
8 4 14
dlm Hihloriatus. 149
pgaliter direxit. Vix ſuſcepto itinere 9 1 1.„ Ducem interrogat prætoriano mi-
maa liti Prætfectus, quò nam tenderet: icn Reſpondit Dux; quò Deus inſpi⸗ aine raffet conſilia, cum jam nuſpiam aua Ppro. ipſo eſſer ſecuritas. Regeſſit inn Præfectus, ut ipſi inſerviret, ſe in n mandatis habere, viam que Nan-
2
1 4..... 4 cæjum verſus, aliis omnibus tutio⸗ da drem eſſe. Tune Dux captum ſe eſſe
arltug.. unintelligens, furore actus alperrimis 1 ol verbis adortus eſt Galliæ Miniſtros, n reprehenlus tamen ſervavit ſilen⸗ 1 mutium priuſque cuſtodiæ Nancæja- Klnn e mancipatum ſe expertus eſt, ö AuaAm reſoiviſſet aulæ pate facta eſſe Da ſua conſilia, Pruſou. Vol. 1. lib. II.
8
a julius Mazzarinus Cardinalis nran arreſto nectere cũ reſolviſſet Con-
nenb dæum,& Contium Principes, Du⸗
V au thets cemque Longavillæum, trahere in
umäh vincula ſimulavit Conſturium ci⸗ aium vem ſeditionis inſimulatum, idque
63 Con-⸗

150 Tacitus Condæo aperuit ſignificando, ob nonnullos ſibi Principibuſque infe- ſtos, è re fore, ſi ad equos,& arma Regii milites vocarentur, adqditi blandà rogatione, ut& ſuas cohou tes in paratu haberet, cui obſequem Princeps, ipſus ſuæ cuſtodiæ inſtrus mentum fuit; nam paulò poſt, ni hil fucatæ humanitatis omirtteme Cardinale, unà tres ad conſilium vocati, Kegis Reginæque imperio cuſtodiæ audivère ſententiam, in ſylvam Vincennam conducti, Gx ald. Priorat, Hiſtor. Gall. ltb. 3.
APHORISMUS LXVI.
IN primordiis refrenanda eſt te- merariorum audacia, ne bello in- teſtino vexetur Princeps, in Status perniciem, quorum ſi primi fracii fuerint conatus, cætera in lalvoe runt. Parum ſibi conlulit, quialt
ſopo-
——
opo dn, 1n ion Gehcn cel g Gon ct. nn tun puneſir li,igaeu
1 N
—
dähhn
letobch no iucam deg ioßlipe wetcbexone riririnne Alplhahu
belühe, bo daahu me e dal dünge dünetennl 2 lnnäg ui Gliee
—

acit us Hiſtoriatus. 151 nit ſignificando, foporatur, animis civium ad ſedi- Principibuſquei tionem diſpoſitis. Vulnus in ſpe- ſi ad equos,&a ciem leve, demum lethale tactum focarentur, ad eſt. b due, ut& ſuascch Eodem anno Mancipii unius auda- aberet, cui obſe ciz immature ſubventum fuiſſet alſcor- s ſuæ cuſtodiæint diis, armiſque civilibus Rempublicam nam paulò polſ perculiſſet, lib. cit. na. 6. mmanitatis omi Beroda, civis Harlemienſis, ho-⸗ unà tres ad conſi mo audax, compertum habens, ob- Reginæque ime ſequio Hiſpaniæ Regis addictos eſſe vere ſententiam multos ex concivibus, convocatis nnam conduci, tribubus impreſſit, nullam fidem ſtor. Gall.lib.z. Albano Duci habendam eſſe, quòd læpius oſtensà fronte explicatâ, ri⸗ 1S5MUS LXÄ gidam uſurpaſſet ſeveritatem, au⸗ ctorqueillis fuit, ut Principi Arau⸗ ſionenſi præſtitum ſervarent jura⸗ naudacia, ne bebj mentum, civitatem que cum vitæ ir Princeps, ini languiniſque diſpendi tuerentur: quorum ſi primit verbawir ipotius, Nuaun com- u, caterainh Pta acundi prolata huncin ani- ibi conlulit, qui mis civium operata ſunt effectum,
1 G 4 ut
liis refrenanda el
——.

152 Tuacitus 3 ut rebellare adverlus Regem, Dac denegare obſequium decrevetis Conneſtag. lib. 6.
Cuùm Duci de Arcos Pro-Regi apud Neapolitanos, relatum à Nau⸗ glerio fuiſſet ſuſcitatum iri inter ci-
ves tumultum, qui niſi in principiis
ſedaretur, in magnum Kegnitotius detrimentum effer erupturus, ſub⸗ ridendo reſpondit; nihil curanda eſſe motus pucriles; ſed hoc ip crevit Julii Genovini audacia, quiſt caput ſeditionis Profeflus Thomas Aniellum pecuniâ conduxit, cæte. roſque ex plebejo ordine ad foyen. dos motus ex citavit„ unde cxtte
mum inſtabat obedientiæ Hiſpaul-
11
co Monarchæ debitæ exitium, Br.
ſac. H 11/4 Lor. Ne. 4; d01.
APHO
Pa
ORISMUS LXVII.
Rudentiæ encomiis dignus lm- perator, qui tuturorum ſollici- tus
dun ſaugem püſdnuan Ixämua kei penlchi Rh t aamean u) Uunianu⸗ chiau
4 m ll 9 4 u wechen

ℳ.. die Regem,.. Hitoriatar. 153 mun decrcn tus, in rem Principis ſui, uti ſcit oc- di calione, quam tempus ſuppeditat. Non quilibet in herba anguem vi- det. Nec dilationem ſemper pati- tur, quodagendum. Læta primordia rarò ſequuntur exitus intfelices; quippe famà geritur bellum, quam primi caſus occupant. Exequuntur milites, ut juſſum erat, 1 aein ſpeculati noctem incuſioditam, ac- les; ſodhocf cepta idonea manu vinttum clauſo ore Vini audaciaqt 2 palatium traxtre, libzcit. nu, S. Profeſſus Thon Pelix glorioſulquc, ob expulſio⸗ la conduxit,c nemn Gallorum, Parmam reconci- dordine ad fot liatamn,& expugnationem Sabione⸗ favit, undech tæ, Marchio Leganeſius, fed glo- 20 die ntia Hlih rioſior, quòd exploraris Rhætiæ ne- Sbitæ cxitium, goriis, occaſioni temporique infer- . viens, quo malè à Rohanio Duce habebantur incolæ, Antonium Bi- M US LXN gliam miliilet Curiam, qui, juxta comiis dignul mandata, adeò dextrè civium ani- ituturorumiol mos ſibi devincire novir, ur Rhætos G 5 omnes
2 Arcos Pro.] os, relatum a eitatum iri inta ui niſi in princ znum Kegniu let erupturus, Lit; nihil curan

154 Tacitus omnes adverlus Rohanium concix. taverit, migrantibus Gallis, Vallis. dilll
tellinæ poſſeſſione fruendi Hiſpa
4
nis facta fuerit licentia, cõtractum ladüme que Auſtriacos inter& Rhætos fœ. I Gu
dus perpetuum, Foſſat. Hiſtor. 1637. ah
Mſered
Forcæus, Schombergius& Ma tuham rillacus Galliæ Mareſchalli, alterni con du brr diebus in exercitum tènentes im. uon antlta perium ſubſidio Catalenſi deſtina- Tlan tum Hiſpaniſque oppoſitum, licei ſai ſomn viribus impares ſecognoſcerentint ſſbie hilominus rem prælio terminare uaitat geſtiebant, clauſis negotio pacis ar nu iuua ribus, quam omni conatu perlua ben gnden dere illis tentabat Mazzarinus Pom ann ku tificis Miniſter; verùm rectè ufi oo ma G
caſione, quam ſubminuiſtrabat ho. q nun ſtium trepidatio, optimas in Hiſpas una
niæ præjudicium obtinuerunt pacis conditiones, Capriasa. Hiſtor, part.i 16. 12.

*, edn
. 6 Nniſ
Hiſtoriatus. 155
APEIORIMUS LXVIII.
Ericuloſum eſt, ſeditioſorum au- I ccores publicis afficere luppli⸗ 1 enciis quia verendum, ne latentium fautorum in tumultus erumpant
uconſilia. Ira tegenda, ſiultionem
emnon patitur tempus.
Nulen Nec Tiberius pænam ejus palam au- nollm ſus in ſecreta palatii parte interſici fus⸗ d nolr ſit, orpuſque clam auferrié lib. cit. nu. 6. nrlon Nonobſtante hac regulà, Alba- an oidus Dux, Bruxellis in publico foro, monmſocis omnibus milite in lecuritatem zuncircumdatis, capitibus truncari Eg- rmondum& Hornium Comites fe- aitacit, in majorem auctoritatis emi amalnentiam, Conneſtag. lib. 3. ue Dux de Arcos Vice Rex apud Mhideapoliranos, Julium Genovinum bræſidem, Arpajamque collegam plius, ob excitatos motus civiles 4 G 6 puni⸗
*
Nhu

156 Tacitus puniturus, navigio illos impolſuitpi ſcium cibo deſtinatos, ne ſupplicio
populos irritaret, optimè ergaillo affectos, Biſacc. in Hiſtor. Neapot.
Pœna publicaà Morſino Comite in Patrem Ythierum pronuntiata Conventus Franciſcanorum, qui Burdegalæ eſt, Priorem, quòd po- tentem hanc& maximam urbem ad Ludovici XIV. Galliæ Regisob- ſequium reducere conatus fuiller Principum malccontentorumpar- tes odio gravavit& contemptu, ou ald. rior. Hiſt. Franc. lib. o.
APHORKRISMUS LXIX.
I„cujus apud populum intume
ſcit auctoritas, ſiex Regnantista milia eſt, honorato Oſtracilmo co ercendus eſt, ſumpro ex neceſſitat publicà prætextu, Ubi à ſummis ii ris admiſſum eſt crimen, ur ſi ſuppi
dzun dar 1 non lin
n ach e
—
tni ghauxa anfuun, aa naguun aüceden gerieda la tem bal Gooenaſäl a ain
te anadio
le Aler 4
Cium.

Hiſtoriatus. 157
1 i cium lumatur, metuendi venianr e morus, conſultum eſt, inter impe⸗
—
—
—
rü arcana, pœnam, quæ ſpeciem honoris habet, excogitare. Nec ideo ſincera charitati fidem] i- vVerius aſſecutus amoliti juvenem ſpe⸗ cie bonoris ſtatuit, ſtruxitque cauſas, aut forte oblatas arrixpuit, lib: tit. nu 6. Animadvertens Philippus II. Hi⸗ ſpaniæ Rex, D. Johannem ex patté fratrem bello Granatenſi, prælio- que navali ad Lepantum dato, illu- ſtrem, altioreique ſpiritus geren- tem, maritimo otficio quod in Hi- ſpanià mazimum eſt, vix conten⸗ tum, potentiorumque Principum comitatu honoratum, removen⸗ dum ab aula eſſe arbitratus eſt, idco- que, ne inimmenium creſceret il- lius aliena detrimento porentia, ſummum illi in exercitus in Belgio verſantes imperium contulit, Cen- neſtag. lib.9. Eodem

158 Tacttus
Eodem ulus eſt artificio Comces Dux Olivarius, dum ſpecie honoris D. Carolum Philippi IV. Kegis Ca- tholici fratrem, defuncto Philiber-
to Sabaudiæ Principe, reclamari na.
valis exercitus Imperatorem fecit, Hixtor. Siri, in Aercur. Temp. current. Tom. 2. lib. 2.
APHORISMUS LXX. Vk ei Princeps concredat in ex
ercitus imperium, quem ſan. guine, vel arctiori amicitià hoſti junctum eſſe noverit, ne occulta in Status perniciem conſilia miſcean- tur.
ticum Silanum per alinitatem conne⸗ xum Germanico, quia Silani Rlia Ne- roni vetuſtiſſimo liberorum ejus vaui, erat, lib. cit. nu..
Caſtellani, cum ſecundã jam vi, 06
Sed Tiberius removera: Syria Cre-
4 cei ebl⸗ cnt 1 1 di
erd ahmn öpar, n d da po nu A L da dul cohna fuite, g
he Janelh-
pk Wgbrer
ken
Kan ſc
Ud rhich 3 laline
1 Ghet
un- rr. n

4 4 Hiſtoriatus. 159 colce invadere Olivenzam, urbem in 1 3 8 conterminis Luſitaniæ ad Guadia- 4 4 Uhnam fluvium poſitam, tentaſſent,& n, nätab Alphonſo di Melo Luſianici ex- rin iercitus Imperatore retro dare vela 8I aon coacti eſſent, vitio vertum Comiti Ae u TaDuci Olivario, Regique uberius ex⸗ poſitum fuit, imprudenter Medinæ Sidoniæ Duci munus Imperato- dIS Ms lhrium contra Luſitanos collatum fuiſſe, quòd ſanguine junctus eſſet ce enct Bragantiæ Duci; metus crat, ne ex mpe inn, propinquitate exitioſa enaſci poſ- ard Mtamd fent conſilia, Fruſon. Vol. i. lib. 20. nox im neea
cien allen APHORISMUIS LXXI.
„ℳ nu NIIhil detrahit Regnantis aucto- pen in zan Nritati, ſi ob infelices Miniſtri a⸗ c0, 4 vunn licujus act iones, alium virtute cele⸗ mol ana brem precibus ad munus lubeun-
dum invitet. AMox Bruium& Caſſtum ſècutus, .
7. 1 „cut auod
.

Tacitus conceſſo reditn, petitione bonorumal-
ſtinuit, donec uliro amlbiretur delatun
ab Auguſto Conſulatum accipere, lil cit. nu..
Ferdinandus II. Imperator Au. guſtus, ur nutantem fortunæ Au. ſtriacæ molem firmaret, contralpè cedentibus Tillii Comitis negotiis imperium in exercitus demandare Wallenſtainio decrevit, miſſis, qui precibus& pollicitationibus ad con- ſentiendum impellerent, Bruſan. Vol. I. lib. 6. b
Hiſpani animadvertentes, nones voto functos eſſe Duces officioſuo
im liberando ab obſidione Trajedo
ad Moſam, Imperatorem, Bavatie
Ducem,& Wallenſtainium rogr runt, urad tempus Pappenheimi Comitem eò mitterent, cui, ut ſpe- ratam navaret operam, aurei Velle- ris Ordinem,& urbe liberata, cen- tum aureorum millia polliciti ſuns Vruſon. Iol1ub.7.
APHOG
—
cigenaſde atriulk
lost ocenlh
1

4 V Hiſtoriatus. 461 det e ⸗enng o aa, APHORISMUIS LXXII. ſal 189 duijn
I exteræ provinciæ interre arma us) Uypar Princeps decreverit, ab alio for- utz mbme ſan potentiore oppreſſæ„nonim- afi Ma aprudenter volitare famam faciet, ſe ili hainon aniino dilatãdi terminos Prin- ex nscacipatus, ſed tuendi ſibertatem arma od minarripuiffe, quod dulce apudpopu- oll anonh los nomen libertatis exiſtat. im aeten, SeA AMarobaduum kRegbs nomeuin- viſum apud populares Arminium pro im Wnren T'ertate pugnantem favor habebat, CI TLS NeA cur. uM.)7. 26b n kc Deſperans rebus ſuis apud Hi- mp n uen Panix Regem Araneius Princeps, „W A lun coram accitis Principibus 1 civita- tan lus tumquceproteſtantium legatis, adeò den Fin dextrè aperire animi ſenta novit, ut dm 1 caulam armorum in reſtaurandãà pa- cto hm triæ lalute fundaret, quo factum, ut n,& a iu libertaris favore multi Principes, um! nrpul b Civi-

162
Civitateſque ſeptendecim, ab ipſiu
ſteterint partibus, horrendumqus unitis viribus compoſuerint exer- citum, Conneſtag. Hiſtor. iib 3. Guiſius Dux, præſtito Neapoll- tanis, protectionis, defenſionis& f delitatis juramento, ſpargi rumo- rem fecit, eò ſe veniſfſe, ut preſlos ju go Hiſpanico priſtinæ reſtitueres libertati. Tituli quibus in expedi tionibus utebatur, ſequentes erant
Henricus Lotharingius, Gui- ſii Dux Comes d' Eu, Par Fran- ciæ, exercituum Imperatou Regni Neapolitani ejuſque i bertatis defenſor, 5 ¹cc. Hiſfa
Neapol.
APHORISMUS LXXIII.
Ræcipua RKegnantis cura circ conſervationem Keligionis ver
T
rinm ullim
undenthan rinamerr
qpanrre
u Maü 1
daunn za.
feh gu. lüa
ſetun 4
—

1 2 8 Hiſtoriatus. 1 163 Anetfetur„neulla rarioneimpedlacu um rurbeturwe Deieultus„què pluri- 49 demum faciet ipſius Principis exem- r, a lume e„„„ da toh Ee iiſdé temporibus I iberius Deim 2 biln edes vetuſtate, aut igne abolitas, cæ nel, g heiptasque ab Auguſto dedica vis Libero, dW Malh Liberæque& Cereri juxtacircum ma- !MRximum, quas A. Poſtumius Dictator tul ibun woverat, lib.cit. nu. 8. att nqum Animadverſum per ſecula, Prin- ot qpi cipes proſperrimè agentes, lacro- me uruft rum plerunq tuiſſe ſtudioſiſſimos. dA iln Sic Conſtantinus evaſit Magnus, per ſacra Chriſtianorum, quæ at-
2 1.
p0 akrjej fumplerat, hos gradus Pipinus ad fen in b Regium thronum præſtruxit; hinc Carolo Magno imperii decus obti⸗ git Regnumq Hieroſolymitanum SIL Gothofredo Bullionæounde Tur- carũ genti, armis exercendis natæ, Ae wWc nullus, niſi à Chriſtianorum ſignis a metus. Auct. Miniſter. Card. Richelii, tion an 9 1 9 1446. 4. V Poſt⸗
☛——

164 Tacitus
Poſtquam Jubilæum AnniSand à Pontifice obtinuiſſer Henricus IV. Galliæ KRex in æde Aurelianen, ſi, primus cum Kegina eò ſe con. tulit, ut proprio aulam exemplo ad imitationem adhortaretur, AMut. thæus, part. 2. Narrat. 2.
Keligioſiſſima Venetorum Rel. publica, Catholicæ fidei propugna- culum, pietatis inflammata zeloe vaciiatis ærariis, ſacrificatoque ci. vium ſanguine fidem contrapoten- tiſſimos detendit hoſtes, nullis par) cens laboribus, utab infideliam op- preſſione, Turcarumquet uperbii liberet orbem Chriſtianum. Hiuc Etetna promeruit pietatis elogib magiſque illuſtria, quòd multo ſu- dore, curaque Fridericum Barba- roſfam Imp. cum Pontiſice Alexaus dro tertiò reconciliaverit; qui l. nobarbi armis, ſolio depulſus ab al-
tem wdannae
la
Nn
to quòè fugeret dubius„‚cui ſe com. mit.
lh ritr te Laröni Judethe rhim riin Mcme io, Pnlen im Pwobeeen y näiemau
Ahaba- Nun d wau
für kerprnen
uni in
bom 4
tuae uu ile

—;—:⸗ꝛ:::’O—
Tacitus Hiſtoriatus. 165 Jubilæum Anniamitteret oræ, præ reliquis Venetum öbtinuiſſer Hem prudens elegit Aſylum. Hinc impe- x in æde Aurelmrii in Mare Adriaticum confirma- um Kegina eòſentio, in ſingularem Keipublicæglo- rio aulam exemphriam,& totius Italiæ ornamentum, adhortaretur, Ayickor. Siri, Hiſtor. tom. 2. lib. z. Narratzx.. ma Venetorum! APHORISMUsS LXXIV. aolicæ fidei propig atis inflam mata NI On contemptim Princeps ha- iis, ſacrificatoqn X beat hoſtem; ſed conteſtim i⸗ e fidem contrapupſius ſe opponat conatibus; nam ſi ndit hoſtes, nuliotempus ei moramque cum aliis ſe 18, ut ab infideliun uniendi conceſſerit, brevi Statum Lurcarum que lopsextremis expoſitũ videbit pericu- n Chriſtianum. His. Sunt res, quæ audaciam& celeri- neruit pietatis etſtatem poſcunt. Imminentem ante⸗ aſtria, quòd muncapere pugnam prudentis&glorio⸗ lue Fridericum huſum eſt. Non puniendis tantum, dum Pontifice Aladſed prævertendis maximè injuriis, wonciliavcrit; quPrincipi arma cœlitus data ſunt. Ne is, ſolio depulſosatuetur ſe quidem, qui tueri conten- et dubius, cuiſec tus

166 Tuacitus than tus eſt: Nocenres animos irritat im. Ri üſumn punitas. Iria uxixiu
godem anno ccptum in Afrita bels gus tatnti lum, Duce hoſtium I. acfarinate; is na. vent düöhagre tione Numida in Caſtris Romanuws au. Wlitraßts xiliariis ſtipenaia mcritus, mox dofer. ſulſtnut tor, vagos pri mum,& latrociniis ſue- tos adprædam,& raptus congregars acoh dein more militiæ per vexilla,& tu. drtobeshte ein mas componere; poſtremo non incondi cnvtittt tæ tur bæ, ſed Muſulanorum Dux hahe. AMutznule ri, lib. cit. uu. 8. leca Menſe Martio, cùm feſſus àvi Reittuiga vix quieviſſet Albertus Archidux la Gzaümtt Caletum, maritimum Kegni Fran. batlunnsenn ciæ oppiduin, natura, opere& mil anp te munitum modicis copiis aggre pre ſus, paucos intra dies clauſit, atqueſ doſ cxpugnavit. Inde progteſſus; An.- llgigaa V dream, ſitu ac militari præſidio mu- uenaa 5 nu lmdar
nitiſſimam, menle Aprili ad dedi i 4
tionem compulit, Aubertus AMirauh du* in Chron. Belg. Anno 1596. u ee . Bers au.

1A BHiiſtoriatus. 167 din Bernhardus Vinarienſium Dux, Britacum primoò ſuperficialiter exi- u ſiguis militum copiis cinæit, poſtquã nmaverò ipſi Caſtra aggeribus circum- ummallandi, virelque augendi conceſſa ia unfuiſſet licentia, formali obſidione ¹ lunnurbem preſſit adeoque validè ab umacceſſu arcuit Cæſareana ſubſidia, ie wil ut fruſtrato labore, deditionem fa- muucere coacti fuerint obſeſſi, Gualdus umnl Priorat. Iiſtor. part. 2. lib. 4. uòd Comes Dux Olivarius unt deriſiſſet nuntiũ, quod aulam tran- uuu Lcripſerat Bajadoſii præfectus, de re- t amzs bellione in Luſitania exortàâ, maxi- n aom mum Bracantiæ Duci, ad augendas seai Proprias fortunas, incrementum u u cu dedit, damnum Hilpanis inflixit om ingens, pretioſamque regio diade⸗ Kimmatigem mam avulſit. Negotio Re- An Ei aperto, Comes Dux interroga- 4 lauſts an fruſtrandi conſilia Bracantii acultas eſſer? reſpondit, hoc unius » 1— f or⸗
2 —

168 Tacitus
forſan diei opus eſſe: cui Rex, uti nam ita ſe res habeat; necfetelli eum opinio; nam ſtabilito in illi provinciis Regio ſolo, florentiorilſ liif dies factus Bracantini Sratus, in ma ximam rerum Hiſpanicarum pe niciem, 5iſacc. in Hiſtor. Luſitan.
APHORISMUS LNXXV.
Iabſque armorum ſtrepitu fi- mare Statum decretum eſt, pra- denter uti occaſione diſcat Prin ceps,ex aliorumque diſcordiis, date propriis regnisincrementa. Qui⸗ G liis artibus capi non poſſunt, inje ctis diſſidiis tentandi ſunt, plerun- que è reb' turbidis quæſtus petitut. tt Dum ea æſtas Cermanico plures per iii provinciam transigitur, haudlewe de- op cus Druſus quælivit, inliciens Germi nor ad deſcordias, utque fracto jamta-
robocio, oſque in exitunm inſcllereum
Omn.
— “

Tac itus ENiſoriatus. 169 us eſſe: cui Rex, Omnibus intenſis nervis eò alla- habeat; necſi borabant Auſtriaci, ut faventem re- nam ſtabiliton bus Cæſareanis haberent Carolum egio ſolo, florent Lotharingiæ Ducem, quiarmorum acantini Sratusi famàâ Galliam conſternaverat, in n Hiſpanicatun cujus turbis requielcere videbatur in Hiſtor, Luſim Germaniæ lecuritas. Ut ergo nova eſſet accẽdendi bellum inteſtinum [SMMUS LXXN’materia, alenda erat Regem inter & Ducem Aurelianenſem fratrem rmorum ſtrepu diffidentia ad quem finem ad Du⸗ im decretumehycem ablegabantur Viri nutriendis caſione diſcu l'diſcordiis idonei, quo ipſo pedem imque diſcordisegno efferre vetabantur Galli, ad sihcrementa. GSuecos promiſſa non adventabant pi non poffunt ubſidia, Guald. Priorat. Hiſtor. part. I. entandi ſunt, plagi 44hʒ/. b rbidis quæſtuspei Hungariæ Rex, profligatis Rhin- 2 Cer an, Angravii copis perſequi adverlus Sue⸗ 1 nsigitur, hrullacos vickoriam noluit, uttrackis illis Air ent iems uteficiendi vires tempus largiretur, aiutque frach june ad incitas redacti petitis Gallo⸗ rum deferrent, in illorumque ma-
in exitium inſlon H nur
0 3

1 3 8 4 1 8——— 7 1 4 1
170 Tacitus nus fortalitia ad Rhenum poſitate ſignarent, Guald. Priorat. Hiſia part. I. 1b. 9.. Johannes IV Luſitaniæ Rex, lub ſidio eſſe noluit languenti Barcc lonæ, ut inter duas(.oronas in pt prii novique regni emolumenton arma continuarentur, Bruſon. Vola
lib. 10 wadh Tunl ſe) APHORISMUS LXXVIEM M
Ullus ferè nova molitur adyer ſus Statum conſilia, niſi corm- ptis prius Nobilioribus. Circumppe cté igitur illiſcum agendũ eſt Pi cipi, ne aliter agendo armis cisinſ an bus convellatur Reſpublica, velm h vadendi eam extraneis præbeatui f occaſio. Non tanta ubiquc concor diæ paciſque fides, ut non preſſao dia interdum erumpant.
Catualda valida manu fines Mu comah
wyg chat
nuph

ovble
1
1 unn Hiſtor Iatus. 171 eina comannorum ingreditur, corruptlsque Primoribus, ad ſatietatem irruimpit
mieh Regiam, Caſtellumque juxta ſitum:
meni Veteres illi Sue vorum præda, lib. cit.
oton 22ℳ. 10. Regils armis in partu luſtocata
enehn) fuit rebellio à ruſticis mota in Nor-
mandi interiori, adverſus tributo- rum exactores, quòd fulcro Nobili- ulsl tatis, Magiſtratuumque deſtituti fuiſſent præſidio, Brufon. Vol. 1. lib. 18. Nälan Memoranda eſt orta apud Gal- 19 los conjuratio, cujus caput eſſe te- Teui rebatur Henricus d Effiat; Domi- au nus Cincmarſii, qui oblitus acce- ptorum beneficiorum, ejus turbare 1 Kegis quietem conatus eſt, qui 3 bir lumma illum honoraverat benevo- n lenria, urque ſperatum conſilia effe- ta tum ſortirentur, Nobilitatem, mi- rr 6 litelque luis admixtos eſſe conſiliis dm 1 voluit, perſuadens illis& ipſum Re- b 2 gem
an malr
8

172² Tacitus
gem conſpiraſſe in Cardinalis Ri
chelii perniciem, quo artificio ma gnum Nobilium numerum, proxi
moſquea latere Regis in partes ſua
APIIORISMUS LXXVII Umane Princeps in ſuis provin.
FIa excipere alium Principem debet à ſubditis ejectum, vel adver- ſante fortunâ preſſum, adverſique ejuſdem caſus mœſtitiam ſolari. Moroboduo undique deſerto unn aliud ſubſidium, quàm miſericordials- fari fuit, transgreſſus Danulium qus Noricam provinciam perfluit, ſcripſſi
Tiberio, nonut profugus, aut ſuppleas
fedex memoris prioru fortunæ, nan multls nationibu⸗ clariſſimum quon. dam Regem ad ſe vocantibus Romanam
amicitiam prætuliſſé, lib. cit. nu. 1o. Lotharingiæ Dux, poſtquames arce,
— 8
A ce l batl,9 lari no n dengg fn m fbſe tie k 49 4
cep
A to en ln
aſt bu 1 guegn b anlſ

n
antäi Hiloriat S. 173 ma arce, ubi cum uxore captus detine⸗
aeaun batur, evaſiſſet veſte in dutus hortu- na lani, bemi gnè exceptus fuit a Victo⸗ rio Amedæo Sabaudiæ Duce; eun-
dem favorem apud Cardinalem In- lh fantem Mediolani expertus eſt, à
quo prompta illi nummorum minln fubſidia. Tandem cuͤm Floren- tiæ domieilium elegiffer, ſplen-
2 1
2 w didè à Magno Hetruriæ Duce ex- n ceptus fuit, Sruſon. Vol.l. lib. 11. Carolus II. Scotiæ Rex perſecu- tionem a ſubditis patiens, ex Hol- uh landid in Galliam profectus, non Buſhn procul Compendio, à Marchione uu oquincourtio,& Duce Vindoci- elu no in rhedis Kegiis ad aulam con⸗ au ductus fuit, cui Kex altero die co- ma mitantibus le Andegavenſium Du- mnſce, Cardinale Mazzarino, primori- dnls buſcqh aulæ, obviam proceſſit, eum- n que, poſtquam varia ipſi exhibuiſſet 4 aamicitiæ teſtimonia, ſtipante hono- J

174 Tacitus
rificà Nobilium catervà§. Germa num ad inviſlendam Matrem con- duci fecit, Guald. Priorat. Hiſton. han Eranc. lib. 2. Or
APHORISMUS LXXVI
Ervata ſfides à Principe data, pre.
tioſiſſima gemma eſt, quæ coro. nam ipſius temporaque cingit à exornat; hanc, ne ullà rarione vio. let, apprimè caveat, ſi luorum exte- rorumque evitare contemptum cu pit, nec ſuam ceſſim ire fortunan vult. b
Reſponſum à Caſare tutam ei, huno ratamque ſedem in Italiã fore, ſimans retzſin rebus ſuis alind conduceret, abi- turum ſide quà veniſſet, lib. cit. uu. 1o. Wiin
Henricus IV. Galliæ Rex inſtiga, k 1 tus à Sabaudiæ Duce, ut pacem cum demn Rege Hiſpaniæ initam rumperet, ſim reſpondit: religio mihi eſt, pacem
rum⸗,

a49 Hiſtoriat u. 123 a ſar vrumpere adeo uſam. T ned a- Jin 9 riam, abſque præviào enſione; hoc ſ facerem, lubjectum eſſem omniũ Chriſtiani orbis querelarum, cærte- 4 rorum Principum fabula, belli ex- 6 A terni cauſa, inſinirarumque calami- tatum renovationis, Matth- part.2. cheih,„2rrar. äW. a c Ludevicus XIII. Galliæ Rex, ob⸗ qu ig ſidẽés S. Iohannis Angelici Fanum, mra rait permiſit Nobili cuidam, ut inde Ve- llumt ruanum proficiſceretur, ad invilen- eſ dum fratrem à Regüs vulneratum ii captumque, cumque perluadere ipſi conarentur nonnulli, ur inter num captivos illum retineret, reſpondit; üßnt illum bde luà nixum hic eſſe; rephi- män, cantiinſtigatori, fidem hanc non
E luau niſi verbis fulram eſſe, regeſſit; ver-
aleNat bum apud le loco juramenti eſſe, fi-
aa demque ſemet datam religioſiſſimè napf ſervandam eſſe, Bernard. lib 6. nu. 6. 1 el, 22 3l
H 4 APHO-

176 Tacitus ſal APHORISMUS LXXIX. an n,n
D refrenandam hoſtium inlo⸗ D
Xlentiam, iis adverfus illos Prin. e ceps utatur Ducibus, qui jam ante maßs illis terrori fuerunt; ne aliter agen. lua do temerè cœpta primorum ſuc- umſ ceſſuum famam lacerent. nyg
Et Maroboduus quidem Ravennz uu habitus ſi quando inſõleſcerent Sueui, cyn quaß rediturus in Regnum oſtenide unn zur, lib. cit. nu. 10. JOan
Imperator in Hungariâ bellum"M, adverſus maximè formidabilem totius Orbis terrarum hoſtem mo- turus, Regem Galliæ Henricum W rogavit, ut& Mercurium Ducem N mitteret, qui jam antè illaſtriaibi ediderat fortitudinis ſpecimina, qui nhi c˙ùm permittente Kege, ad Caſtra 8 Cæſareana veniſſet, ingenti metu odu hoſti in jecto, generoſitaus, pruden- b dät
V
tla⸗*
“ ,, 5 4

T auitus Efloniaus. 77 KISMUS LNN tiæque milltaris illuſtria reliquit exempla, Matthe lib. 3. uarrat. 2. . arr.-ä. enandatm hoſtiumi Defuncto Suecorum Rege, ſu⸗ m, jis adverfus illosn Serſtites exercitus Duces commu- Ducibus, qui jaman conſenſu belli imperium Duci fuerunt; ne aliteta Vinarienſi contulerunt„non tan- cœpta primorum ltùm ob ſinguſares fortitudinis actus mam lacerent. in pugnâ ad Luzam datàâ demon- boduus quidem huſtratos verùm eriã, quòd naturalis aando in föleſcerem Acopiarum Imperialium hoſtis eſſer, rus in Regnum Ahemmagnique à cunctis Proteſtantium u. Io. Ordinibus æſtimatus, Bruſon. Vol, 1* or in Hungarià belib. g. maximè formidat s terrarum hoſten APHORISMUS LXXX. 2m Galliæ Henricun & Mercurium NoOn decet Principem ſub ho⸗ qui jam antè illiſtu X ſpitu prætextu hoſtem frauda- rtitudinis ſpecinimre; hoc quippe abſque impietatis la- ttente Kege, ad(be fieri vix poteſt, cunctorumque veniſſet, ingenti modio. Datam fidem ſanctè cuſto⸗ 5,gencroſitats, ptuddiat, utarctius aliorum fidem ob- 1 H 7 ſtrin⸗

——
“.—
¹
b
178 Tacitus ſtringat. Majorum gloriæ memot, juſtis potius armis quàm dolo gral. iti ſetur. Rheſcuporis ſanciendo, ut dictabu NTi æderi convivium adjicit, tractaqu N 1 in multam noctem letitid pet epulu, rähſt ac Vinolentiam, incautum Cotyn, Gm poſtquam dolum intelligeret Sacra Re. fti gui ejusdem familiæ Deos& boſis. foli ſes menſas obteſtantem catenis onerat, uud lib.cit. nu. 1o. c Sæva in Belgio Albani crudelitas i indignum illum judicio multorum ꝛuc pronuntiavit imperio. Majorem ml hoc perfidiæ notam im preſſit, quòd ⁵ Egmondanum, Hornium que Co. mites, convivio à Priori Ferdinando m Tolerano filio ſuo excepros, mali] d inſtantis tulmen haud præſagos, in( carceres conjici fecerit, Conneſtag. uii ſib. Eiſtor.3. 6 ann
APH O. Uul

a Moran.
d. ah pHORISMUS LXXXI.
4 1 b, D.. Non facilè Princeps armorum
Hiſtoriatus. 179
iun anit, V cte di A X civilium domitor permittet, ut 2, oublica ſuccesfüs erigantur monu-
9 n menea„ne eodem tempore mixta ufortunæ crudelitas compareat. 4m n usPoſtquam alios viciſti, inquit Pa- teſt ancam.. triarcha;cave, ne te vincat ſuperbia, cryudelitas, furor, rabies. dgi iadain Arnqueidem cum Valerius Meſſali- lum an con us ſgnum aureum in ade Marts Vl⸗ em Po. lrori„Cacina Severus aram ultioni ſta- no mpi⸗æendam cen ſaiſſent, prohibuit ob ex⸗ um emm zernas ea victorias ſacrari, dictitans; rio, nk domeſtica mala triſtitia operienda; An- loh au ccyt„al. li. Z. nu. 3. nen unipth Carolus V. Imp. Auguſtus, ob. jich ri hſtentä ad Ticinum, adverlus Franci⸗ ſcum I. Galliæ Regem, victoriâ, nec campanis, nec pyrobolicis partam Hälluſtrari victoriam voluit, dicens: H 6 non

180 Tacitus non triumphandum de Victonz Chriſtiani, contra Chriſtianum,
Franciſc. Guicciardin. lib. Hiſt. 16, Henricus IV. Magnus cogno- mento Galliæ Rex, poſtquam Vi ctor extitit in pugnâ ad Cotracum commiſs, adeò moderatum ſe ptæ- ſtitit, ut Anthonius Sadaet, unusex captivis, ſubmiſsà voce ad circum⸗ ſtantes dixerit: Felicem& verè gta⸗ tià Dei ſubnixum eſſe eum Princi⸗ pem, qui inimicos à Deo pedibas ſuis veluti ſubjectos, menſam capti- vis quaſi coronâ, cinctam, parietes ſignis hoſtilibus, tanquam aulæis velatos, cùm videret, non ideò plus folito efterretur- ſed eundem in adverſis, ſic in prolperis vultum& conſtantiam ſervaret, Iac. Aug. Thu-
an. lib. Hiſtor. Sy. Ludovicus XIII. Sicuti Regni, ita Magni Parentis virtutum ſuc⸗ ceflor, expugnata Kupellà, non 64

„. A„“ 0 4 Hiſtoriatus. 185 a dn ea pompaã ingreſſum habuit, quam n RKegesex antiquitate per oppida ca⸗ Ru pta oſtentabant: ſed pietate& mi⸗
du ſericordia Regis Chriſtianiſfimi;
kalg quæ virtutes tantum illt confere⸗ Aus bant ſplendorem, ut victi oculotum
aun acies in ejus vultu retunderent, pro⸗
l ſtrati ex platearum utroque luſere, . ceut ad clementiam, quam experieban⸗ mwan tur, devotius agnoſcendam, Auctor am eem iniſterii Card. Richelii, lib..
ah Albanus Dux Trophiæum ſuper-⸗ aen bum Antverpiana in arce ſtatuen⸗
1 a dum, ex tormentis bellicis Ludovi⸗
unqu co Nafſavio ereptis in Gemingenſi
an prælio, conflari ſibr juſſit, homo ie
maden gloriam apud poſteros intentior, eubsn quàm ex præſentium offenſione lad timidus. Erat hæc armata ejus effi⸗
gies, nudo capite, dextro braehio I gaut inermi,& in urbem intento, pede uum ſtatuas ex æte duas premens, hoc aur eſt, duos extribus BeleiOrcha b 8
b Nobi⸗

182 Tacitus
Nobilitatem, Populumque, ſicuti & operis inventor Arias Montanus affirmaſſe dicitur,& Orangiusin- terpretarus eſt, Albani faſtum irri- dens, qui ſibi ſtatuam erexerit ipſe, pede conculcantem Ordines, ac Populum omnem Belgarum. His verò geminis ſignis manus ineram plurimæ, libellis, crumenis, ſecuri⸗ bus, facibus armatæ; ora larvis te- cta; aures& colla pendentibus gravata caliculis, menticuliſque
Gheuſiorum ſupellectili. In baſ
marmorea elogium inſcriptum;
Ferdinando Albarez à Toledo,
Albæ Duci, Philippi ll. Hiſpa
niarum Regis apud Belgas Præfecto; quod extincta ledi⸗
tione, rebellibus pulſis, Religionc 9.. 4 3 A. 2 procuratãà, juſtitià cultà, Provinciis
pacem firmaverit; Regis optimi Mi.
niſtro fideliſſimo poſitum. Baſis la⸗
tela
rn aäm
—
——m—— ᷓ—
——

4 Hiſtoriatus. 183
3 4 35 tera vario emblemate ñguratarintra Na additum, Jungelini opus ex ære ca⸗
ut Dan privo. Quod ſimulacrum, mirum
„1 ii quantum omnium odio invidiaque
at anenm[pectatum ſit. Hinc ex indignatio-
m ne quorundam verſiculi:
let agumn Curſtaruam vivo tibi Dux Albane
ſig a mun dediſti?
8, m jen, An quia defuncto nemo daturus
art anz oa erat?
Lin pei Non malè conjectas, neque enin
lis apenie crudelia laudem
ſo aal. Fadta tua, infamem ſed meruére log uß ind crucem.
Al MzAl Vid. Conneſtag. lib. 4.& Famian.
23 Ph abbill git oudh AbHORISMUS LXXXII.
1 us d. M Ortalitia in limitibus hoſtium
b X poſita, ejus cuſtodiæ commit- „ 5 mtenda, quem tfortitudinis, gloriæ, a honoriſque fama commendat. Cu⸗
S jus
Strada, lib. 7. de Bello Belg.

184 Tacitus zus gubernationem tempeſtas inge⸗ nium res arduæ oſtenderunt. Cuiĩ integritas avatitià intacta, vigilantia ineredibilis, ſed luxui novitaubus& diſſolutioni inimica. Praerat Caſtells Decrius impigen manu, exercitus militia,& illam obſ dionem flagitii ratus. Is cohortatus mi lites, ut copiam pugnæ in gerta fauts rent, aciem prs caſtrir inſtruit; primo-
que impetu pulſa cobotté prorupiusin⸗
ter tela occurſat fugientibus, Lib. ciu nn. 4.
Cardonæ Ducis,& Joh. de Kubel- lone Comitis, ad limites Comitatus Ruſcionenſis, indeque ad Leucatæ obſidionem, ubi, cùm oppoſitum ſi- bi animadverterent Dominum de
Berri, virum generoſum,& imper- territum, ſubito præſentire ineipie-
bant, paratum ſuis molitionibus
Miſſus ab Hiſpanis ſedecim mili. pi tum millium exercitus, iub im penio 1
II-

Tacitus Hiſtoriatus. 185 ionem tempeſtas infortunium„ Bruſou. Vol.I. lib. 15. luæ oſtenderunt, Bremi fortalitium, quod pavore atitiã intacta, vigln totam Lombardiam conſternabat, ed luxui novitaubu numerolum viribus orbare exerci. nimica. tum capax, imperio Hiſpanorum eſtells Decrius inj adjectum fuit, quòd Præfectus hoſti us militia,& ilum divitias invidens, ex militum ſti⸗ ratus. Eeohortuu pendis, mercaturaque illicita co- im pugnæin peru actas, loci deditionem feciſſet, Bru- caſtrir inſtruit; Im. fon.E. ol.lib. I6. 8 ſacoborte prorupiu
2 Fugientibus„ Lih 4 PHO RI S M Us LXXXIII.
diſpanis ſedecimm— Ninceps, cui in patriæ inteſtinis xercitus, lubing ³¾ hoſtis eſt, ſummam rerum non eis,& Joh. dekit uni prælio committet, ſed leviori- ad limites Comus bus Velitarionibus vires illius immi⸗ „indequc ad Leus nueretentabit; nam exutis paula- bi, cuͤm oppoſttun tim viribꝰ victoriæ expers redditur. terent Domimm, 5ed Tacfarinas berculſis Numidis, eneroſum,& imp 2 bhn 2ſpennantibus Fargit beb o præſcntire incii ,2e inſtaretur, cedens, ac rurſum m ſuis molitionb Iergaremanens dum earatio bar⸗ 1 5uaro

186 Tacitus baro fuit, inritum, feſſumque Roma mueaii num impune ludificabatur. Lib. tin moli un. 4. katte Eò ſummis viribus nitebatur A. wyo rancius Princeps, ur in aciem copias agui cduceret Albanus; aſt congreſſum an declinavit veteranus Dux, in con. n ſumendis viribus Principis maxima j operam impendens; hinc retrò da. anili ta vela, magis ex furore, quàm ex luhi neceſſitate coactus fuit Arancius, us Conne ſt. lib. iſtor. 3. Nlurii Aliquoties Fridlandium impule. diui rat Bavariæ Dux, ut caſtrorum iuf
propè Noribergam aggeres invade-
ret, qui reſpondit, fame macetan das eſſe feras, mprucientirquer b ctum eſſe appropinquare moloſſoſ mn rabie agitato, Bruſon. Vol. I.lib,s. i
an
APHORISMUS 1XxII n
(Ochodar à nimiis impedimentb po
lmperator, ne hinc recepri ij mol

K2n Hiſtoriatus. 187 22 féſſumqueln mora injiciatur, interturbatoque ilcabatur. Lil armorum ſtatu, hoſtibus facultas . fiat reportandivictoriam, atque in viribus nitebau majores conatus fiducia. Improviſæ s, ur in acieme aggreſſiones adverſus milites ſarci- nus; aſt congtdi narum onere defatigatos, perturba- ranus Dux, in re ſolent exercitus. us Principismi Poſtquam deflexit ad maritimos lo⸗ dens; hinc retu cos illigatis prædæ ſtativis caſtris hare⸗ sex furore, qum Lat, Aiiſumque Patris Apronius Ceſia⸗ actus tuit Arant nus, cum equite,& cohortibus auxi⸗ dr. 3. liariis, queis velociſſimos legionum ad⸗ Pridlandiumim diderat proſberam adverſus Numidas dux, ut caltm pugnam facit pellitque in deſerta, lib. gam aggeresim t. 2u. dit, fame mach Gallici exercitus Imperator Co⸗ imprudentiag mes de Guebriant copias Lamboja⸗ Zropinquare ml nas aggreflurus, antequam milites 7ſon. varlhs illisjungerentur Hatsfeldiani, Or⸗ dinghæ ducentos injecit præſidia- MUS LXXN rios, ibique gravioris momenti de- nimniis im pedime hoſultimpeciwenta Guald. Priorat. 8r, ne hinc tech Hiſtor. part.3. 1b.3. 1— Guſta.

188 Tuacitus
intellexiſſet iturum cum exerci Soloniam verſus Pappenhcimiun
Comitem, ſubitòlmperialium pre fit veſtigia- cujus ſciens factus Wal 4
lenſtainius, juſſit, ur ad caſtratedu
Guſtavus Kex Sueciæ, Poſtquan liy h
ceret copias Pappenheimius, qud tandem non niſi comirantibus tij bus legionibus pervenit, quòd dit pta Hallà minus ad iter idonei el ſent milites prædã onuſti, Bruſan Vol. I. lib.8.
APHIORISMIIS LXXXV.
virturibufque miliraribus illu⸗
ſtri munus Imperatoris concredat
Præparantur, niſi illius qui regit, ne- gotiis affulgeat peritia.
Neque multoò poſt miſſis ad Senatun
Oaniſſ experientia conipieuo
Hudeſ periezu untcon 19. 3
1
1 1
8
6
Iiu-

racitus Hiſtoriatus. 189 X Sueciæ, polli literiν 7. iberius motam rurſum Afri⸗ urumr cum excam incurſu Tacfarinatis docuit, ju- ſus Pappenhem dicioque Patrum deligendum Procon⸗ itòImperialium ſulem, guarum militiæ, corpore vali⸗ jus ſciens factu dum& belloſajfecturum, lib. cit. nu. 6. it, ur ad caſtrau Philippus IV. Hiſpaniarum Rex ppenheimius, animadvertit declinare militiam, liſi comitantibu quòd Marchioni de Spinola in im- pervenit, quoè Perio ſucceſſiſſet S. Crucis Marchio us ad iter idom tantooneri impar; Bruſon. Vol. 1. ædã onuſti, I lib. Z3. a In captivitate ex vulneribus ad Lon dinũ receptis Landſé exercitus MUS LXXM Imperator cũ defũctus eſſet officio, munus hoc collarum fuit Baroni de perientid conſii E etken Scoto, cahis 4 nrer arma cõ⸗ que miliraribu PSI103 qui olim ſtip endia meruerat peratoris coue 1ub Vexillis Guſtavi Adolphiõueco- elices ex armöan ern Kebi. famam animoſi bella⸗ it. Omniatl a De Ps, Viſata⸗ 4 Hilo 4 Angl. drlius cuiwri,ORISMUsS LXXXVI. if lius qu ch Ol in diſſitas procul à Regiâ pro- PerftIA. Tvincias Princeps ipſe advolave-
ſz mi ſſis ad ea pOſt miſſis ad—

190 Tacitus
rit, ſuàque ſolari noverit ſubdita 1 prælentiâ, multis in publicæ rei talu
tem malis obviabit, quibus caute incuria Miniſtrorum, vel dolus pra
irruptio minitatur.
Adaiau pauca Druſius de matrima col
nio ſuo; nain Principibus adeunudſt pius longinqua Iiperii, lib. cit. nu. b. Carolus Angliæ Kex, quòd ſuiii plagis Kegni Septentrionalibus co. piam feciſſet, cum ingenti apphau- ſu, populorumque acclamatione exceptus fuit, à Nobilioribus præ
ſertim, qui quævis magna policit
ſunt, etiam cum fortunarum, vit⸗ que diſpendio. Quod benevolenti genus non paucæ ex Civitatibusi mitatæ, partes Regis ſui adverlus
hh in
buit. Vequæ barbararum gentium 1
diusa i
*
3o J
fus, Re boren Coen deg o rahaſch
Parlamentum am in EHiſtor. Angl.
Omni uti remedio tentavit Gal lia ad extinguendam apud Burcde
plexæ lunt, Biſaus
810
bda, colin 7 9
8
———

4.—
Tacitus Hiſtoriatus. 191 lari noverit ſih galos ortam ſeditionem, cumque tis in publicætai eò deſtinatus Eſpernonii Dux tar- abit, quibuscu dius abitum paraſſet, ſuaſit Ludovi- rorum, veldolu Co XIV. Mazzarinus Card. ut eò darbararum gen ipla profectus ſua præſentia emolli- aur. ret exacerbatos ob duritiem Eſper⸗ 2 Druſiu denm nonii populorum animos; quod rinciyihus adum conſilium felices laudarunt ſucceſ- peri, ib itn, ſus, averruncatamque vidit Rexar- n per ii, lib. cit.nul b feditionis fatals gliæ Kex, quoi Dorem ſeditionis fatalé, prompta „napbn due in poſterum expertus eſt Bur- eptentrionaliba; eere degalorum obſequia, Guald. Prio- cum ingenti 8. 2,„ 4 8 A Tat. in Hiſtor. Gall. lib. 4. mque acclama à Nobilioribih APHORISMUS LXXXVII. nævis magnap 25es n forcunarum, Quod benerob 8
ucæ ex Civitati
[à potentioris alicujus in ſedi- tionem directis conatibus me⸗ au ruat ſibi Princeps, illinc ad Aulam, es Regis lui adn vex aliò ſpecioſis avocet prætexti- amplexæſumn! bus, præciſa communicandorum 1. 6 conſiliorum occaſione& fidueia. emedio tentan guur aquà,& igui interdictum endam apud 3 reo,
9

192 Tacitus
reo, adpoſitumque, ut teneretur inſuu neque Macedoniæ, neque Thaciaq portuna, lib.cit uu..
Ludovicus XIII. Galliæ Rex
anguſt heduli
lie
poſtquam capite Ducis Mommo. rantii ſledaſſet rebellionem in Re- gno exortam, Imperii militaris vi. Cariatum ademit Ventadurio Duci, Mommorantii Nepoti ex Levorum familia, licet conjurationis experti aliamque in Provincia ipſi prafe- cturam aſſignavit; munus digni- tate eminentius, utilitate minuszsut hac ratione ſummoveret, quemob
malß, Tonh Gaul
Ducis agnationem valde populus fuſpiciebat, Guald. Priorat. Hiftor
part. i. lib. 4. Ranzovius Mareſchallus Duin- kerkæ Præfectus, licet non valde ad-
dictus Condæo principi, cùmts. men durante Pariſiis tumultu, au- rem præbuiſſe videretur quibuſdam Hiſpanorum ſuggeſtionibus, pa-
b rum
acerc,

acitus b Hiſtoriatus. 193 e, ut teneretur iſrumque liberius locutus fuifſet, ſu-⸗ e, neque 7 mau tpectus factus eſt Mazzarino Card. „. S. ui eum Sangermanum evocavit, XIII. Galliæ unde in Sylvam Vincennæ miſſus te Ducis Mom fuit, aliis Gravelingæ carceribus cebellionem inl mandatis, quibus libertate pars Im perii militatſ Turenam, pars Thololam ire juſſa, it VentadurioD Guald. Prior- in Hiſtor. Gall.lib. 2. Nepoti, ex evvpſ 43 s ke njurationisem APHORISMUS LXXXIIX. rovincia ipfi wvit; munush NI Imium tributorum onus, ſæ⸗
.
s, utilitate mins viria Miniſtrorum, exactorum- amoveret, quen que inſolentia, rebellionum cauſæ nem valde poy ſunt præcipuæ, imperiorumque in- aala. Priorat.¹1teritus. Mentem flubditorum ſæpe
in transverſum rapit tributorum Mareſchallus Di impotentia. Arguitur! plenis aug. licet nonald mentum omnium membrorum Principi, cin exinanitione. Diſpiciendum igitur, eariſiis tumultu,“ ne amaritudo exactionis affunda- videretur quibul tur tributo, ſatis per iplam naturam luggeſtionibus, acerbo.
1 1 Igi-

194 Tacitus ditioſa diſſerebant de continuation tributorum, gravitate fænorls, ſæ viu ac ſuperbid præſidentium,& aiſcardi
re militem, audito Germanici exiin
Igitur per conciliabula& coetus ſ
egregium reſumendæ libertati temyui ib. cit. nu. 7.
Nihil æquè odium Albano Du.
ei, Hiſpanoque nomini cumulavit acC nova tributi ratio. Ea erat, utte- rum mobilium, quoties venderen- tur, decima, immobilium vigelima omnium verò centeſima ſemela Belgis penderetur; et licet remon- ſtraretur interverti eo tributo com mercia, unicum Belgii incremen- tum, nihiltamen effectum fuit appd armatum victoremque, ac nulloa-
hoſte ſollicitum, eoque Belgasob-
ſequiũ faciliores habiturum. Sic non alia rebellandi cauſa Belgarum po pulis quondam fuit. Conneſtag. lihan Fam. Itrada, lib. 7.
Cxo
obew nilta
rl
1
dad
tuh Näh

☛ 1
Taci tus Eiſlorialus. 195 nciliabula&an Carolus Magnæ Britanniæ Rex, ant de tontinn non contentus tributis, quæ propriã Detnee fenorusn auctoritate rebus conlumptibili- denttum Gäſ bus im poſuera r, omnibus quoque dito Germaniiu totius Regni ædibus nova indixit, ende libertatimn fruſtra reclamantibus populis; imòo
ccollectas ex ſylvis, agriſque incultis odium Albano exegit, nullo inter Nobiles& Ple- ie nomini cum bejos dilcrimine, quòd arripiendi i ratio. Eaerat' illis arma occaſionem lubminiſtra- n, quoties vend vit, iſacc. in Hiftor. Angl. nmobilium vigel Philippus IV. Hiſpaniarum Rex 9 centeſima ſer ob extorſiones à Miniſtris ſuis Pro⸗ etur; et licet in miſcuè uſurpatas, erecta vidit in Ca⸗ verti co tributs talonia rebellantium vexilla, cel⸗ um Belgü inci lumque peregrinis potentiſſimi en effectum tun Principatus dominium. Eandem toremque, ac n ob cauſam jugum excuſſit Caltella- m, eoque Belgi norum Luſirania quietemque pru- es habiturum& dentiſſimRegis armo un moribus li cauſa Belgatu rurbavit Neapolis, Biſace. in Hiſlor.
m fuit. Conntſagi Neapol.
3.7. 0 1 2 APHO⸗
b

f.
196 Tacit us b APHOKISMUsS LXXXIX.
1 Mperator, qui in aciem produci homines agrorum cultui deſtina tos militariſque diſciplinæ rudes haud felicem conſiliorum ſperate poteſt eventum. Optimi illi, qui ho⸗- ſtes ferire, nibhil metuere, niſi tur- pem famam, hyemem& æſtatem juxta pati, humi requieſcere, eodem tempore laborem& inopiam tole- rare, ſud orem, pulverem epulisu- cundiora putare didicerunt.
Non dliu hæc⸗nec apud leætos; etenim
propinquabat legionum acies; incondu tique ac militiæ neſcii Oppidani nequt auribus ſatus competebant, lib, cu. au. 7.
Comes Tillius, fixis ad Magde. burgum tentoriis, ut arctius hanc urbem ſtringeret, al
del
iquot legiones inter eam& fortalitium Albi impo. ſitum N
JVurdge dar batt w

A
itus Hiſtoriatus. 197 UsS LXXXIftum collocavit, ut communicandi 4 conſilia hoſtibus præſcinderet ta⸗ in aciem pros cultatem, quos conatus felix comi- rum cultuidel tatus eſt eventus, dum fortalitii Præ- diſciplinæ u fectus belli neſcius, metuque con- nfiliorum hoe ſternatus, abique ulteriori defen- Optimiilli,qui ſione, Ioci deditionem facit, Guald. il metuere,nil Priorat. Hiſtor. part. I. lib. I. b vemem R&ah Sex, vel ſeptem ſediriolorum equieſcere,col Burdegalenſium millia obſidere Li- n& inopiam burnũ decreverant ductore Cham⸗ Sulverem epu baretro veteri equite, modi copias didicerunt. Pedeſtres ducendi neſcio, minus apudletosi Partium Imperatoriarum gnaro, cui miles ex ſeditioſorum turba, gentequc ruſticà congeſtus, à man- datis togatorum dependens, nulli adſuetus diſciplinæ militari, qui vix , fixis ad Ms obvii Regiis, longo ad labores bel⸗ ) ut archiui licos exercitio induratis profligan- rur,&ad internecionem cædun-⸗
„aliquorſegun tur; unde conſtare potuit, quanta .„.. 2 U G 2 alitium Albiim. atep*
num acies; ind ſcii Oppidani n etebant, l
inter veteranos,& cives, paucos 1 b 13 col-

198 Tacitus
exiſtat differentia, Guala. Prioru. in Hiſtor. Gall. lib. 3.
APHORISMUsS XC.
Aturà deliberatione, ante. Iquam ſuſcipiarur, expenden dum negotium, an, quod inchoa tur, Reipublicæ utile, geſturisgco. rioſum, aut promtum effectu, aut certè non arduum ſit; cum omitee re quædam melius ſit, quàm intem peſtivè atque in damnum auctori aggredi. Temeritatis eſt, neceſſita tem impugnare,& ab adverlo flumi. ne ſorberi, quod obliquandotrajei
potuiſſet. Quicunque ad extrema
proruit, cùm lorte aliqua gaudete potuiſſet, deſperationi ſacrumfa- cit, rarò litat. b Sed Tiberius ſæpe apud ſe penſitau an coerceri tam profuſæ cupidines pcſ
fenn
eoſque bonos,& multos inexperto-
uunj mun,
n Vann Furt thait
nulſtn
L
eäuh Tnl dnd xerziuÄſ eploruu dCc lor, nieng niunis n Sgedd
hn.
Ke
1

* 8 BBGV—
acitus
Hiſtoriatus. 199
& multos inex ſent; num coertitio plus damni in Rem⸗
9.;z. ISMUsS XC.
elliberatione 14 ripiarur, expen , an, quodind
Eutile, geſturk
mtum effectu,
um ſit; cumonm
lius ſit, quàmm n damnum aud eritatis eſt, necl „&ab adverlof d obliquandon icunque ad exn lorte aliqua gau berationi factun
epe apud ſe pen‚ſi rofuſæ ahuin a
cia; Guali, m publ. ferrent, quàm indecorum attre⸗
ctare, quod non obtineretur, vel reten⸗
tum ignominiam,& infamiam viro⸗
rum iluſirium poſceret, poſtremoò lites ras ad Senatum compoſuit, lib. cit.
nu. 9. 1— Chriſtophorus Mondragonius Tribunus cum bis mille ex omni exercitu ſelectis militibus, auſus, exploratà fluctuum recedentium ocgaſione, Oceanũ pedibus trans- mittere, quinque circiter paſſuum millia, admirabili fortitudine Goe-⸗ ſium ad Scaldis oſtium obſidione liberavir, univerſamque inſulam Zunbeverlandiam, exercitu hoſtiũ partim cæſo, partim fugato, cepit, atque ſio prudenti conſilio maxi- mam difficultatem ſuperavit, Con⸗
neſtag. lib. 6.& Fam. Itrada, lib. 7. Rer. Beſg.*
Tillius Comes poſtquam relci- 1 4 vil-

200 Tacitus
8. viſſet expugnatam eſſe à Suecis Cop bergam ne tamam imminuerer tol victoriis inſignem, recuperare loca amiſſa noluit, ab obſtinatàâ populo-
rum defenſione ſibi metuens ideo. que confilium ad Magdeburgiob. ſidionem direxit, illudque tandem non ſine virili obſeſſorum oppoli tione expugnavirt, diripuitque, ꝗ&r/ ald. Priorat. Hiſtor. part. i. lib. r. Commercia conſtituta Galliam
utilitatibus magnis ibant cumulate potiora tamen deſiderabantur, ad magnificentiam reducendam. Rex diu multumque rem meditatusMi- niſtrum quærebat operæ præſtan.
dæ, rebus in eodem deliquio hæſ-
tantibus, donec Card. Kicheliige-
nius fortiſſimus accederet. Cogun-
tur Miniſtrorum principes, uſu ro-
rum prudentiæ famam adepti, Lutetiam Rex poſtridie Cal Dec. in Curia ad conſeſſum in-
hit
5 C nuuna com uta 3 ram bi all im3 luch
NAnhe eman tumexhd com ecchad nott üige vele Bmae cict ſand DM, u ct, Raun dam Büüre d Wnase inerſute 3' 1 tum ulna
7Ä ſung
Hun un
—

A, b Eiſtoriatus. 201
ae b eade 89 nült. Convocatos eſſe ad rurbas regni 1 Auncomponendas„cuſtodem ſigillo⸗
arum inſtituti rationem uberius ex⸗
ul* Richelii. lib.z. lir, in ludrs „ APHORISMUS XCI. irt afeletm 2 4 th Non ineat Princeps transactio⸗ r* nem cum eo, qui publicè con- ina tumax& deſertor eſt, paribuſque m ban cum co conditionibus, ac cum aliis de drden hoſtibus agat, compoſitis articulis, ti udur vel erectis pacis inſtrumentis; niſi nꝗ unmtekiſtimationis pati jacturam velit. net u open Ditficile, ut priſcorum lententia mn amdeſt„ antiquarum inimicitiarum fi- ſon Imadl dam ſtäbilire reconciliationẽ, Vul⸗ mt anrein nus jam modo conſolidatũ, ſi quid tor agroch in eo puris remaneat, recrudeſcit. enl aamät Non al ds magts ſua Populiquè cou⸗ R aoltt rumelia Romani indoluiſſe Cæſarem fe⸗ d cn runt quam quoòd deſertor,& prædo hos⁷ ſtium more agerel, lib.cit. nu. 12.
1Lz Mazri.
—

40 Zacitus
Maximilianus Imperator ab O. rangio Principe rogatus, Archidu.
cem Carolum fratrem ſuum in Hi. ſpaniam ablegavit, ut Regi transacii- onem perſuaderet cum Orangioin.
eundam, ſecurioremq́; hanc, quàm armorum viam eſſe demonſtratu.
rus. Reſpondit KRex, nimis atrocia el- ſe Principis hujus delicta, exempla- rique animadverſione digna, ar. tento quòd in rebellione perſevera- reu hoc quodpeteretur, nec juſtitiæ, nec auctoritati conveniens eſſe, im Regiæ Majeſtatis famæ adverſans, Caneſtag. lib. 4. Ludovicus Xir. Galliæ Rex, pro. fligato, per induſtriam Schombergi,, Malecontentorum exercitu, capto- que Mommorantio, ad Galliara Narbonenſem iter direxit, ut ad proprium commodum adſſtringeret fratrem ſuum Aurelianenſium Du. cem, qui fruſtratus Hiſpanorum au. b xilio,
8—
u eio Raih JacisRäh henc aehhn. peni eute gret dgenr
dit ban ne diin den ſoe
4

irus
Or 4G 5 1 16
propoluit, quibus locum eſſe noluit
ogatus, Archi atrem ſuum in
t, ut Regitransa t cum Orango
remq́; hanc, qy
eſſe demonſta X, nimis atrocia delicta, exen ſione digna, bellione perſes
eretur, necjufu
nveniens eſſen
famæ adverm
1. Galliæ Rexy iam Schomben n exercitu, can atio, ad Gall er direxit, ut- dum acſſtringei relianenſiumh
s Hiſpanoruma ail
Hiftoriatus. 203
Rex, id Fratri remonſtrans, dignam ſuà perſonà conditionem in aulà ftui potuiſſe, Bruſon. Tol. lib. 7.
Idẽ Chriſtianiſſimus Rex rogatus ACarolo Angliæ Rege, ut Angli, cæ- terio; ex Religionariis deſertores in pacis Rupellanæ atrticulis compre- henderentur, reſpondit Rex, im- pertinens hoc petitum eſſe, quo ĩid prætenderetur à Carolo, ur ſuos re- belles Rex tranſactioni includeret, contumaceſq; in Coronæ ſuæ igno- miniã protegeret, Bruſon. Tol.l. Lib.j.
APHORISMUS 92.
On liberum nimis Princeps exercitus Duci permittat in diſtribuendis muneribus arbitrium, ne, devolutâ in Ducem cunctorum benevolentia, præcipui militum ipſi- 1 6 us ob-

204 Tacitus us obſequio protuſis largitionibus mancipentur; terribiliq́; motu qua tiatur publica tranquillitas. Deben enim tam honorum& publicorum Judiciorum eſſe quædam inſignia, quibus in ſolum Principem collaxis, quiſq́; intelligat, eum ſupra eminen- tiſſimos eminere. b It perfecta ſunt Caſtrainrepere pau. latim militares animos adeundo, appel- lando ſimul Centuriones, ac Tribunds ipſe deligere; neque Senatorio ambun A5bſtiuebat, clientes ſuos houoribus, au pro vinciis ornando facili Tberionug ita pronozut Socium labor au non madd in ſermonibus; ſed apud l'atres,& Po. pulum celebrarer, colique per theatia, O foracſgies ejus, interque principis legionum ſineret, Aunal. lib. 4 num.l. Quòd liberum diſtribuendi offi- cia miliraria arbitrium conceſſũ eſ- ſet Wallenſteinio, machinandi ad- verſus Imperium illi occaſionem
præſti.
grüi wyirr
— 8 —
nubn nüht nEhughen
z6 ulu lune In
*
conn 45
ohin ſar
2 oül 8 d ceelwee rurn ockher cele wylt hinc gulia
geeru ſaühr
uurbes
acei inner
ühr duner Necnm
Clum ſig

. 4 75 harhtzn. Hiſtoriatuu. 20 1lis largition præſtitit, ranti muneris fiduciA elaro, tr übiliq motug Bruſon. vol.I.lib. 6. Addatur P. Piaſec. nquillitas. Ddh in Chron geſtor. in Europa ſingular p. um S publicon 68. G& pag. St. infin. quædam inſen Ludovicus XIv. Galliæ Rex voti rincipem col compotem fecerat Condæum Prin- eum ſupraemin cipem, imperiumque illi in varias . provincias munitalque urbes con- Caßtrainrepen ceſſerat; cùm verò illas hominibus à mos adeunduy nutu ſuo dependentibus repleviſſer, riones, ac um creſcens ipſi ſuſpecta fuit potentia; e Senatoris anu hinc ſiguificari curavit illi, ne inpo- ſuos honoribun ſterum quid peteret, niſi repullam Facili Iberun pati paratus, Sruſon. vol. 2. lib. 7. labornm noum 2 apud l'atres,C6O APHORIS MUS XCIII. oli que per thtan— 1 interque prin On ſubito fidem Princeps de nnal lib. 4uunl L X latoribus habeat, præiertim ſi diſtribuendi accutatione petitus quis ex Magna- ium conceſſi tibus fuerit, ne abſque intormatione machinandid præcipitatum acculato dictet ſuppli- illi occaſion cium, indeque contumeliâ& pœni- pral 1 7 ttentis

3 —y— ———— ——— o 8 — 1
cipiis credulitas addicatur. Melius
206 Zacitus tentiã torqueatur. Cavendum, nt uni alteriq; præſertim ex aulæ man.
omnibus quàm ſingulis creditut Singuli enim decipere& decipipol. ſuntinemoomnes, neminem omnes ftefellerunt.
Haæc vulgo jactata fuper id, quul nullo auctore certofrmantur, promyn refutawerts. Quls enim medtocriyru
dentia, ne dum Zil erius tantts reb' er.
ertitus inaud to filio exitium offerrut iaq ſua manu,& nullo ad pænitendun
regréſſu. Lib. cit num. z.
Ex Monaſterii ſolitudine addu. lam revocaverar Bernardum de cx brera Petrus Arragoniæ Rex, ur ad ſublimius illum dignitatis eveheret faſtigium; ſedtantis cum inimicio. nerarunt eontumeliis, ut innocuo caput à trunco carnificis manuavul- ſum fuerit. cujus iniquitatis moritu- rum Regem pœnituit, cognitoque ſupe
dhauihl liR gripd
zert(ut ob Amochn n. Nſeruwni nes, Eane.
E
cyer punn
BNes geten
tn 1 term nän lterne b NMA- 1 1

dikus dAiſßoriatus. 207 Cavendm ſuperatam à calumnis veritatem, in rtim ex aulen agone cabreram fidelem Regni Mi- ddicatur. Mi niſtrum pronuntiavit, bonaq́; ipſius ſingulis ctet Nepotibus reſtitui curavit, Mattb. ipere& decipij lib. 2. narrat.1,p.J. b— s,neminemom Inter præcipuos Nobiles, quos Guiſcia Lugduni Præfectus Hen- ata ſuper il, rico IV. Galliæ Regi commenda- Frmantur un verat, Cazul erat& Borg, ambo renim medusn ob armorum experienriam cla- erius tantinl ri. Verùm invidia virtutum co- lo exitiumoſth mes, ſat potentia ad proſternendum eullo adpæninl illos conſilia moliebatur, ſi in Prin- 1zu. z. cipem ſævum magis, quàm clemen- ſolitudine a tem inciciſſent; ſparſi quippe per Bernardumotl cõclave Regis codicilli reperieban- goniæ Revn tur, quibus mirumin modum lugil- ignitatis exche labatur innocentium fama, quaſi in Regis perſonam conſpiraſſent, ten- taturiq; fruſtra facinus Morlierio id terminandum mandaſſent. Sed non prævaluit in candido Regis animo præceps iracundia,— mall⸗
ntis eum inimid neliis, ut innoc nificis manuas niquitatis mon ituit, cognnoc
ſuj

208 Zacitus
maligno profectos codicillos judi cabat; hinc vocato ad aulam Cazul magis ut bonam ſuam de ipſo opimi. onem confirmaret, quam ut diff. dentiæ indicium imprimeret, impe.
ravit, ut datis literis Borghio ſigniſ.
caret, ut nullo obſtante militem conſcribere pergeret, Matt h. 3. Nyr rat.; part. z.
APHORISMUS XCITy
nudatus domi ſe tueri non poteſt contra hoſtium inſidias.
zum expeaitæ cohortes, aliaq' quam inparté aucerentur ignareæ cito agmi. ne rapiuntur. Simulque cæptus dies,&
coucentu tubaru, ac truci clamore aiut
Tant
9 8 ͤ—
4 ſian dulan bauc æDo gi an a
tete hue mü lit da rül kadra he nnn de Wm, t
wina

8 Il
.
& ☛—
45 6 Hiſforiatus. 209 „ant femiſomnes in Barbaros: præpe- . daih qitis Numidarumequls, aut diVe: ſos ant ipaſtus pererrantibus. A? Romanis con- aune fertus peder, diſpoſitæ turmæ; cuncta rnah prælioproviſa, hoſtibus contrà omui-
1 dan umneſcibs non arma, non ordo, non con-
bann ſhum; ſedpecorum modo,trahi, occidi, l capi, lib. cit. num. 4.“ Acculatus in aulà Regis Chri- ſtianiſſimi à Duce de Crequi, Sa- Uh baudiæ Dux, quòd occuparo Oteg- gi portu excurſionem ſubitane- ubn am ad muros Mediolani permit-
almitere uoluerit, cùm ad evitandam di-
d pun reptionem, diſpoſiti ad faciendam enn deditionem cives viderentur. Pro int fui exculpatione regefſit Dux, neq;
militarem neque politicam regulam
A
rei du..
s eſſe. proprium ſtatum relinquere in-
au: defenſum, ut alterius invadantur
e 8 4 2*
Tuuhe provinciæ, Foſſat. Aemor.
a 5 Hiſtor. 1636.
ntichu n APHO.
1

zZacitus APH ORISMUS TC). T vigorè Legionibusi imprima Im perator, in memoriã revocã. da ſunt han ab hoſtibus inflicta, ani. moſiſque remonſtrationibus incen. dendi ad vindictam militum animi Ifenſus miles memoria laborum,O
adverſum eludentes optatæ toties pu. guæ, ſé quique ultione,& ſaaeuneas
lebant, lib. cit. num. 4.
Guſtavus Kex Suecorum, ante. quam ad Luzã cum Cæiareanis con- grederetur, ad fortiter præliandum Duces exhortatus eſt, Germanos fratres vocando, cumcei ſque in me·
moriam revocando„quanto affechu
erga Germaniam ductus patriam re ·
liquiſſet, ut oppreſſis ſubveniret, ut- que magis incenderet militum ani- mos, compta& vrili facunchãà ſæii-
Apolenh 5 n
ie un 6
4 ſ ceuma exl däe lerm wede prell ſenr maljpexg nos⸗ 1 1 ſich aar
R
„ bi
tiam Miniſtrorum Auſtriacorum nun tau
cxpo.

Hiftoriatus. 211 duu expoſuit, Bruſon. vol.i. lib 8. b Kotemburgum aggreſſurus Io- Nnannes de Verth, civibus convoca- 1 iduttis per quoſdam ex ſuis excidium miminatus eſt, niſi ſponte præſidiarios int milites recepturi eſſent quo pavefa- a do cta Givitas jam Bavarici præſidii re-
d
M2n Sim ceptionem approbatum verat, niſi
unex concivibus quidam cordato
ymſermone aliam illis ſententiam im- o prefſiſſet, remonſtraſſetque, quantis malis hæc gens Franconiam hacte- uen nus afflixiſſet hinc juncti Civibus ru- can ſtici armaarripuerunt, tantoqueim- ian Petumilites adorti ſunt, ut vix fugà gel, falvi evadere potuerint, Bruſõn. Vol⸗ ameigt 1. lib. 12.
ApHORISMuS Xcr..
a s lbh. 9 ⸗ dervir Ræſtanda ſunt amicis, fœdera-
al un tiſque ſſubſidia, nec ſine armo- rum præſidio, decenteque remune- ratio·

Zacitus ratiõe nõ prætereundi, qui, expoſito periculis proprio Statu, nobis auxi. lia dederunt. Non licet otioſè vici. norum ærumnas ſpectare. Serpere ad nos poteſt, quod viciniam depa- ſcebat incendium. 3
Cognitus de hinc Ptolemæi per id bel.
lum ſtuaiis, repetitus ex vetuſto mas,
muſſuſque à Senatoribus qui Stipionem Ebernum, togam pictam, antiqua ba- trum munera daret, Regemque e ſaui. um, atque amicum appellaret, lib. iit. num. 4. b Poſtquam Cæſari per Legatos ex. plicari feciſſet Saxoniæ Elector, Torgæ augeri indies Banneri copi as, indeque in omnes provincias fie- ri excurſiones, decretum in arctioti fuit conſilio, ut Galaſſius ad inferio- rem Saxoniam exercitum duceret, ad liberandum Ducem fœderatum ab oppreſſione Suecorum, Bruſön vol, j. lit t4. Ducem, Paremque Fran-
Cclx
8 dexe Dhna
—
dwicu uW0
plricugnn
ſanlih 1n
peid t ed na b debe
1

n, Hiſtoriatus. 21 eun di, qui ene ciæ Monaci eineiperh Sieadin Lu- tatu,nobir⸗ dovicus XIII. Gallix Rex, a ignato 2n licerb doln ipſi viginti quinque millium corona- ſpcctarc. torum proventu, præter alia benefi- P ctarc. dea cia Marchioni ipſius filio collata, od vieiniam quòd deſertis Hiſpanorum parti- „bus, Gallicas amplexus eſſet, Eru- Prolemiperu ſan. Tol. i.lib. ar. itus ex vetufun b ibus ussu APHORISMUS xcvu. ictam, antinu t, Regemquei n appellaret,
1.
I eò exercitus Imperator ſe re- dactum cernat, ut vel gladio ſa- crificare copias, vel hoſtis clemen- tiæ arbitrio que ſe commirttere ne- ceſſe habeat, vitio ipſiverti non pot- dies Bannetiq eſt, ſitranſactione rem componere anes provincut tentaverit, antequam extremam pa- ecretumina tiatur armorum violentiam ‚ne ex- alaſſtus adinti periendo ſævitiæ rigorem vitæ faci- xercitum ductt at diſpendium; cui tuta non tantùm, ucem fœdes ſed honorata etiam virtus eſſc suecorum, I debet.
ari perLegatal Saxoniæ Elet
Paremque I b

214 Tatitus
verum? Ducibus, Dinis proveiln ſenecta,& longo uſu vim atq clemen tiam edoctus, ponenda arma, unumiſ
Hidkis id remedium auſſerebat, ib. in
num 7.
Petrus Arragonius Povari Mar- chio, qu cum numerolo exerciti ad liberandam ab obſiciione Coli. bram miſſus erat, undiq́; Gallorum catalonorumque armis irretitum ſe animadvertens, arcteq́; copiis Ma- chionis de laMotte circumcinctum
non alibi ſaluris ſpem, quàm incl
mentià Victoris quæſivit, cujus arbi trio ſe milireſque commiſit, quiſpo. liari illos armis, tunicis, ocreis, cal caribuſque fecit, equis relictis, utot- natiori triumpho Barcellonam in- grederetur, Victor Siri, tom. 2. ibr Wallenſteinii Dux, cùm fallafa- ma Proteſtantibus perluaſiſſet, ſein Saxoniam cum exercitu irrupti-
80 3„. 6. rum, aliò copias direxit ac fortun in
—
u “ 1
5 elwmil du r
golll ad ment Roh men unnon lenſtewioh comdinaen rarr aenn
Kdl

4 b 4, Hiſtoriarus... 2 5 an in Turciam& Tebaldam incidit, qui 4 nuſSchaffgorlchi turmas has eſſe autu- 5 he manteszaciem inſtruxerunt; verum, upoſt in fronte eſſe Friedlandii exer- citum conſpicientes, retrò dare ve- sluulla, ſed fruſtra conabantur, ideoque entransactione terminandum eſſe ne- ü gorium arbitrati, arma, reinquetor- 2 aäi mentariam hoſti obtulerunt, quo ta- uimen cumnon ſarisfactum eſſer Wal- reha lenſtainio, vexilla, milites queillius iten committere arbitrio neceſſe habue- dun, u runt, ſalvàtantum Ducibus libertate, amellcte Bruſon. vol. i.lib. 10. . mh
APHORISMUS rCyII.

216 7Tacitus ſtum ſilentium in certos obſeſſoreseſfe cerat, cum Sabinus circumire, hortari nec ad ambiguaſänitus, aut ſimulatin nem quietis ciſum inſiaiantibus aperi
rent, ſed ſua quique munia ſer varen ‚que uen in falſum jaclis,
immoti, teli lib.· cit. num J. Julius Romerus juſſus ab Albano Duce, cum mille peditibus,& quin- quaginta equitibus noctu Aurauſio. nenſis Pprincipis copias aggredi, tan- to rem ſilentio peregit, ut plus quim quadringentos ceciderit Germa. nos, antequam rumor ad equitum
cohortes perveniſſet,(vnntſag lib. ß.
APDHIORNISMUS XCIX.
81 potentiorum quis firmam ſu-
am eſſe velit apud Principem auctoriratem, id curer, ut apud eum habcat amicos, ex quibus ea explo-
rate
d
3 nrquege
miodenken nairot dih drone ütän
trubh nl
Anwto chelin not dam Dobles daſet dltah in ocrnylee
vüm heteds llodun eog uhle dosj leden 90 Ranu

dns Hiftoriatus. 217
erroi abſeſon rare queat, quæ ad Status ſui conſer- ⁰ndumire un vationem faciunt. Fruſtra ad altiora lur, aut ſmun nititur, cui explicandæ virtutis in⸗ inſidiantihun ſtrumenta delunt. b ue munia ſerun Fnit ingenatu Iunius Ruſticus, com- en in faſumjiͦ ponendis Patrum altis dilectus à Caſa⸗ e, eoque meditationes ejus introſpicere s juſſus ab alh creditus, Annal-lib. nu..Z. peditibus,& Armandus Pleſſæus Card. Ri- us noctu Aut chelius favori Kegio juniores quoſ- opias aggredi dam Nobiles ſuos clientes commẽ- eregit, ut plusq daverat, ut ab iis ea addiſceret, quæ eciderit Gen in occultis laterent Kegis conſiliis, rumor ad equ quæ aſſecutus conformes illis red⸗ niſſet,[uu dere poſſet actiones ſuas, pro ſtabi⸗ jienda ſuà inter aulicos auctoritate, Bruſon. Vol, I. lib. z1. 10S XCII Comes Olivarius Cromwellius animad vertens ſuſpecta eſſe in Con⸗ n quis Erman filio 5 tatus ſua molimina, idque in aud Drincſ o agi, ut fuſcepto adverſus Hollan- curet, ut apule dos vel Bat vos bello, ſuis conati- X quibus caar bus obviaretur, eò directis, ut totam 1 1 K An-

218 Tacitus Angliam ſubjugaret„ amovit ex Coſlegio adverſarios, novos ſuilqus deſideriis faventes ſubſtituit, ad.
empta Parlamento auctoritate, ii
““
armorum in tria regna adeptus im perium, Bruſan. Vol. 2, lib. II.
APHORISMUS C.
JNeerirum ſæpe Miniſtris procu
rant tancoresin magnum Keipu⸗
blicæ damnum; cavendum ergo,ne
germinent inter eos naſcanturqxc ejulmodi mala. Nihil tam pernicio- ſum, quàm diſcordia conſualorum non aliter quàm ſi remiges& nautæ digladientur in unà aliquà navi, Sii mulat illa in publicum exitium. Multiıque Patrum orantibus, pone- rent oaia in perniciem itura manſan infenſi, ae minitantes donec M agiſtuu iu abir eut, liꝰ. cit. nu. 3. 5 Confiliariorum quorundam Hi
ſpa⸗
wn du Kä zmd rui
rrjaug rbid rw oru c tcom ſate zele norwe ujt li
(keuli Knduu dl hah
ut9 Pnern den duha tatomn S ubn R'uma

A
H'oriatuUt. 219 n panorum, inter quos crat Areſco⸗ noat us Dux,& Barlamontius Comes, an mulatio, cauta fuit impulſiva mo- aulen tuum in Brabantia exortorum, Uli d quĩppe depoſito obſequio, Scaldim
mhn trajecerunt, captoque Aloſto Bru- xellis incendium minitati ſunt, di⸗
Reh recto illorumadoffenſionem æmu- lorum conſilio, ſine ejus quodju- nt ſtum eſſet deliberatione; hinc cre- am verc motus. defecere obſequia, Con⸗ mrendn neſt 40 lib. 9. on Oderat Comes Dux Olivarius, lm ut& aula Hilpanica Marchionem de Grana, cujus conſilia inter Prin- n cipum Legatos Rex ſequebatur; a cum enim varia eſſet ſuper itinere KRegis lulcipiendo conſultatio, ille ur Saragozzam in Aragoniam ten- derct, ſuaſit omnino, diſſétientejo⸗ ſephode Gonzales, Conſilii Kegni, Sratus, Inquiſitioniſcqque Auditore. 1 z Ex quà conſiliorum dilparitate Or- dell K2 bi
f M

220 Tacitus
bi conſtitit, Miniſtrorum affectus,ſ
ipſa ſecuritate, Principiſque præva- lenriores fuerint exiſtimatione, au⸗
ri,hominum, Statuſque ruinam ge
nerare, Bruſon. Vol. I. lib. z1. APHORISMUS Cl.
IN cœptis conſtantia, digna brin- cipe virtus eſt, quæ adorabilem illum in mentibus ſubditorum con. ſtituit. Pudendum temerè ac turbi⸗ dè bellicos excitaſſe tumultus,& veluti mare terram que præliis mi- ſcere voluiſſe, deinde turpiter in⸗ ceptis deſiſtere, niſi excuset neceſſi- tas. b Sed non Tiberius omiſit inctpta Ti. ridatem ſanguinis ejusdem amulam Artabano, recuperandaque Armenis Hiberum Mithridatem deligit, An-
nal. lib. S. Qu. 6. Guſtavus Suecorum Rex Mo- guntiam occupaturus Rhenopon- tem
ca qmwe tſqo Nai wii ſhra ren rfa rickenäal ton uühe
vnnn rec huw
1 dan.

1 n AHiſtoriatur. 221
1 emi teminjicere conabatur, fruſtatis ob ln interjccta Hiſpanorum impedimẽ-
Mun ta conſiliis. Scd hic animoſus gra- wüg dum non ſtitir, imò ardentiori auſu
rem aggreſſus eſt, factaque militum
D ſuorum cum Haſſiacis copiis uni-
b tione, in collibusPalatinis majorem mman locavit partem exercitus, occupa⸗
6 au 1 tiſque vatiis locis, extracta tandem b
1in navi Rheno demersa, milites ad al-
a teram ripam trajecit, armorumque
em violentià ad faciendam loci dedi-
au rionem Hiſpanos coegit, Vol. T.ib.
a
6. Bruſn.
en Infclix fuir,& non ſinc mole: enan ſia, Horni ad Conſtantiam
expeditio, quam, cùm ferreorum
ie mjn globorum grandine eò redegiſſet,
hus ut pauciſtimæ ex adibus incactæ ean arun manſerint, invalus ob adventum h unn 4] Feriæ Ducis terrore panico, deſere-
66. re coactus fuit, Bruſon. Vol. v lib.q9ꝗ. 5§ aun
cd Gss
55 “

— 8
122 Tacitus pora Ludovici XiIII. Galliæ Regi cinxit Cardin. Kichelius, cum omm attificiorum genere Kegem abob- ſidione Kupellæ cum exercuu do- mum revocare non pauci conaban. rur, tanquamab expeditione prot ſus deſperatà. Verum generoſa eff- cit conſtantia, ut, non obſtante An- glorum claſſe, cæterorumque Prin. cipum potentià, triumphansRen urbem ingreſſus fucrit, Bruſon.yn 1.119.1. b
APHORISMusS ClI.
D Rotuerit ad obrinendam vido- X riam, ſi per caſtra rumor diſſe-
minetur, mortuum eſſe, veloccu⸗- 1i
buiffe exercitus Imperatorem. Hoc proſtrato planctibus caſtra perto- nant, mox velut in vaſta ſolitudine triſti cuncta torpent ſilentio: ad co·
gitationes, quid deinde fururum ſ
1
dolore converlo, Fan
6 —
—
uim nn texruit mu 1 4
ret omndh Gäll anun Cactlohhe
dcgal
w Sw agu, m nyrl rir uan cegemr recl ead

14 Hiſtoriatus. 223 Gi Fama tamen occ iſi falſo credita ex- in al awet zerruit Parthos, victoriamque conceſe n Na Sére, lib. cit. uu. 6. de uman Velitante ulterius Marchione a nn an Caveſio, equeſtrium copiarum ad in rggeln Valenriam Duce; egreſſus cum 4. Muxrr præſidiario milite Marchio Leag- lie ancnat neſius, uthoſti negotium faceſſe- Ie metam ret, cum reliquis turmis equitatum n Kn trin Gallicanum invaſit, qui proſtrato cl ackt Caveſio Duce confuiſus in fugà præ⸗ ſidium quæſivit, Folſät. memor. Hi⸗ ſtor. 1636. 8 O uuaIh Sparius per exercitum oeciſi Succorum Regis rumor, facilè au⸗ daciſſimos vertere terga coegiſſet, it;: ahptneat.— 5
ip M ke niſi diſſimulatoria Ducis Vinarien- s virtus, conſetvando in acie Re-
or mh gium corpus, commilironum ani, mis impreſſiſſet, non mortuum, ſed inter hoſtium manus Xegem eſſe, ideoque intenſis omnibus nervis ee recuperandum eſſe, quo prudentiæ Ju u K 4 actu,
— — 8— 5 2 . 4 —. — — — — — 8
——

224 Tæcitus ro, adverſariis terrori, obviaque quæque fulminis modo diſturba vit, Bruſon.¼ ol. 1.1i.8.
APHIORISMUIS ClII.
S Eyvientibus in Republicaà imte Iſtinis diſcordiis, cavcaturà po- tentiorum auxilio; nam facilè, ami- sà libertatis fiduciâ, calamitatemab auxiliantibu; adeptura eſt, à quibus pacis tranquillitatiſque fructumer pectabat. b Trecenti opibus, aut ſapientiils cti us Senatus, ſua populo vis,& qui⸗ ries concordes agunt. Spernitur Pun
zhus, ubi diſſenſere uum ſibi qulque
contra æmulos ſubſidium vocat, atci⸗
tus in partem adverſus omnes valeſcit lib. cit. nu. 8.
Significaveratbrincipi Cardinal
Sabaudiæ, Richelius Cardinalis ihha — dum
actu, magno Succis fuit hortamen,
b
1
lpae pabi conlhe tuma i ram tolh loclae lt dom euh tun conn Ge
Nin än cat a
Ni en mar ddanu

acitus
Hiftoriatus. 225
uccis fuit hon dum adverſus Regiam proprioſque
terrori, obha inis modo dih .1.016.8.
SMUS CII
s in Republicii diis, caveatut ilio; nam facil ucid, calamitaxen deptura eſt, à qu itatiſque fruqun
dus, aut ſqpieuti ſua populo vuo gunt. Hperxim nſere dum ſibi qu abſidium votu, verſus omnts uli
at Principi Cats ichelius Cardi-
Status arma arriperet, periculum eſſe, ne armis præda cederet, quæ in auxilium evocaverat; hoc certum eſſe, ubi ſemel pedem fixiſſent Hi⸗ ſpani, abſque extremãillos pelli nõ poſſe violentid. Veridicum prorſus
conſilium, nam ubi copiis Hiſpano-
rum auxiliariis frui ſperabat, mili- tiam pro illarum arbitratu, nonut ſocius, ſed ut ſubditus, gerere coa- ctum ſe vidir, Bruſon. Vol. i. lib. 2 1. Civitas Noribergenſis armisSue- corum ſociata, re ipſa& cum effe- ctu experta eſt, alterius protectioni ſe cõmittere, aliud nihil eſſe, quàm ſubducere ſe proprii Domini obſe⸗ quio, ut ſub auxlliantium auſpiciis pernicioſius Rceipubl. damnũ pro- curetut; hinc undique deſtructum vidit territorium, exhauſtum ar- mamentarium, mercaturæ inte⸗
ritũ, Chald. Prior. Hiſtor, part. N.¹ib.o.
K5 ArHO⸗

226 Tacitu
APHORISMUIS ClV.
49 mmehäͤßt 3 run oltän uginäg
1
IFab neceſſitas urſerit, receptun diſponat Imperator, ut fugæ ca reat ſuſpicione.
Ea ſententia valuit, quia plurim auctoritas penes Abdageſen,& Ti datesignarus ad pericula erat ſedfus
ſpecie Aiſceſſum, ac principioa gemes rabum facto, cæteri domos abeunt, ul in Caſtra Artabani, libicit. uu. t.
g den renurtc penue ſama ſtsimw amtſch Kidetetgrene 10 20G Tardte
Poſtquam Hiſpani cum armau milite diesaliquort circa Alcmarian vagati, repulſique eſſent, ſpeicaſ ut receptui conſuleretur delibets. bant, ditficile quippe erat perlocs paludoſa abſque damno tormens
vehere; quibus tandem erne 1
ordine milites& abſque detrimen to receptui ſe dederunt, Conneſti ſib. 7.
Marchio de los Velles ſupet
b cume⸗
Mat 1 Ji-
Haunug
cedet
Elel 4 nle ndedag wen dem
lotbdna
*
ſtun, u

acitur Hiſtoriatus. 227 tumefactus conſiliis, invadi Catala-
SMUS ChIy. niam poſſe arbitratus, recondito in vaginàâ gladio, Mongevium oppu-
as urſerit, recen gnare decrevit Civitatis Barcello⸗ derator, utfu nenſis præſidium, aſt intelicem ex⸗ pertus eſt lucceſſum, dum fugam
Valuit, quuym ſuorum animis, vulnera tergo ho- Abdageſen,&l ſtes imponunt, itaut fugà potius, periculi eratſtuun quàm receptu rebus ſuis proſpexiſſo
ac principiougm videretur exercitus, Bruſon. Vol.I. eri domas abeun 1ib. 20.
4
ni, libcit. un.. Tantà ferocitate cohortes Ducis liſpani cuman Mutinentis invaſerat Comes de 1ot circa Alcm Haro, ut extremæ internecionis in⸗ ſue eſſent, lpeit ſtare periculum videretur, hinc Do- Afulcretur dels mino d Eſtrades in mandatis dedit, quippe eratpelſ ut, ne ſumma rerum periclitaretur, e damno tom reccdere phalangem dextram fa⸗ srandemen ceret, dum ille à reliquis copiis con⸗ & abſque detin fufionem averteret. Verůùm hic me- cderunt, cusl rucns, neimmatur us receſſus ma-
ioris damni cauſa eſſert, auctor Duci
los Veclles lis fuit, ut ſparſas militum copias uni- 2 rer,
—

,.
228 Tacitus ret, utad noctem uſque luſtinen rinnu hoſtium impetus poſſet, cujus ta floupi dem beneficio abſque contuſion Dalt 1 cani poſſet receptui, 3uald. Srimn galtüü Hiſtor. Franc.lib.-ä. le nil
p
APHORISMS Cy.
Masnanimi titulos Prince merebitur, damna publican iui gloriam convertendo, popu que hac occaſione pro facultatiba lubveniens.
Idem annus gravi igne urbem alſ cit deuſta parte Dirci, 94 me Aneun contigua, ipſoque Aventino, quod dan num Cæaſar d gloriam vertit exolus domorum,& Iuſularum pretiislibei
——
1 6
—
nu. 9. ngad
Poſtquam§. Johannis Angeliſ autii Fanũ expugnaſſet Ludovicus XI]N yſaia Galliæ Rex, adverſus Capitulation aus oonventæ formam, adurbisdisf amm
u

mauin a, 6 an venu ima uuſ
Dnohann antlun
aululn a), K.
ptionẽ nonnulli inclinabant, Tem⸗ plumque Reformatorum ædeſque
preſenti accenſus implicatur ob ſidione
Hiſtoriatus. 229
Paſtoris ſpoliabant, quæ ulterius graſſata fuiſſet inſolentia; niſi Rex ipſi occurriſſer, mediante magno latrunculatorum prætecto, repara- tis damnis à militibus inflictis, Ber- nard. lib. 6. uu. 6.
APHORISMUS CVI.
DRudens temporis moderator Lexiſtat exercitus Dux, ſi inex- pugnabile eſle fortalitium expu- gnandum judicaverit, ne fruſtra coniumantur exercitus vires, atque ſulcepti conatus in hoſtis commo⸗ dum cedant. In quas Bardanes, ut Patris ſui quo⸗ que defectores ira magis, quàm ex uſu
urbis validz,& munimentu objecti]¹ amnis muroque commeantibus firma⸗ Iaudunal lib,I, nu.3.

8 ——
230 Tacitus
In obſidione Oſtendana triennio plus quàm quinquaginta hominum millia occubuere, quibus integta occupari regna potuiſſent, cumque interea Baravi alia expugnaffent fortalitia, Graviam nem pe& Slu. ſam, pro hoſtium arbitrio inducias facere coacti ſunt Pontificii, Pomy. Iuſtin. Hi/l. 3. b Poſtquam difficilem eſſe depre. hendiſſet Arancius Princeps expe- ditionem Bruxellenſem, diſſuaſit eam, præſtareque duxit aggredi Lovanium, ut hac ratione tributis vexari Flandria poſſet, Famian. Itru⸗
da, decad. I. lib. 7. Poſt pugnam ad Dumbarium da. tam inter Scotos& Anglos, abhis occuparum reportatâ victoria a fubita expeditione fuit Edimbur.. un gum, obſidioneque preſſum Ca. qHusg ſtrum cuſtodiæ Drundæ Præfecto i, commiſſum, ibique legiones ali-. aana quer

aß inab döübe nz aüilen ani g eh 8* dec a birrot ar uci
Mlemete ral ſid Däi ru enlm, ſta Goe duli arl ratin 0 et un
un)ucthe
a ytt!
Oum
d2 Anb,
Hiſtoriatus. 231 quot relictæ, cum cæteris Leithum expugnatum, poſthoc Sterlingum etiam tentatum, ied cùm valido ur- bem munimento firmatam cogno- viffet Cromwellius, cum exercitu Edimburgum reverſuseſt, ut Ca- ſtrum, antequam accederent Sco⸗ torum lubſidia, expu gnaretur, Gu- ald. Priorat. Hiſs or. Franc. lib. 2.
APHORISMUS Cyll.
P NMejpis alicujus Neutralitas plerunque aliis luſpecta eſſe ſo- let, qui veriti ne in unam nimis in- clinet partem, eò aperire illum ani- miſenſa volunt, ut conſtare poſſit, quam partem ſuo fovcar patro- cinio.
Italus jamque ad proximos jam lon: gius clareſcere, cum potentiam ejus ſu⸗ ſpectantes, qui factionibus floruerant, aiſcedunt ad conterminos populos, ac teſti⸗

h
reſtificabantur adimi veterem Germ. aim il niæ libertatem,& Romanas opes inſur. b bo chife gere, lib. cit. nu.. cmäg
Auſtriacis, Sueciſque ſuſpectae qaenpit rat Electoris Saxoniæ neutralitas, maea quia ad propriorum Statuum de. amu hi fenſionem circiter quatuordecim anniun militum millia ſub vexillis habeban una hau Hinc, ut ſuis partibus addictum il- arma bin lum viderent Auſtriaci, ablegato pellit imd Comite Schombergio ſollicitare il- aoſteub lum conati funt; qui, cùm imperio ara potius, quàm rogatione expeditio. qcierims neim ſuam exorfus eſſet, turbato tan ad Ducis animo, re infectà diſceſſt E Imò miſſus à Duce ad Sueciæ Rke. gem Arnhemius, qui honorificèex. ceptus ſuppetias Lipſiæ promiſitaà Tillianis obſeſſæ, Priorat. Hiſfor. 1 part. I. lib. 2. 1
2 32 Tacitus
3
.„ A öhe A Regiâ Sabaudiæ Ducitsa trãſi- un tum non tantum per ipſius provin; neln
cias petiit Galliæ Rex frater, verum di
1 . na ctiam, n

al 4 . Mhun.. Hiſtoriatus. 233 m, lduus etiam, ur juxta fœderis cum marito ſuo olim percuſſi legem arma ſe- is, Alas cum jungeret. Inſtantiſſimis qui⸗ t Mm dem ptecibus conſervare Neufrali⸗ oht ngm ratem prudens Duciſſa ſed fruſtra ci a a conata eſt, rerritante ipſam Regis Ii an comminatione, qui hoc ei nuntia- rum voluit, niſi confeſtim ſua Kegiis is asepcbadt 8—— n arma ſociarer, primam omnium t tah belli fulmina experturam eſſe; hinc ho Angat hoſtem ſe Coronæ Catholicæ de- lui aii ci clarare, fœdufque offenſivum ac aàm Wüons detenſivum cum Galliæ Rege con-⸗ cx ch trahere coacta eſt, Capriata, pari. 2. no itt 719, 16. 18 à Headd b em Munn APHORISM US CVIII. pei a pla b oble Ei militaris fundamentum in 3 Loblequio exercirus conſiſtit, AS aMlehs quod aſperâ tandem diſciplinà ob- tant merplt tinet Imperator, ufurpato interdum a arns diſſimulationis artificio. Non im- mitis
—

334 Tacitus
mitis ſemper& aſper ſit Impetatot ſed in aliquibus miliiti indulgea Quemadmodum interdum ægro.
tätibus Medici quædam concedi
leviuſcula, ut majori in re obtempe rare ſibi non recuſent. Feruntque militem, quia vallun nonaccinctus, atque alium quia pugir ne tantum accinctus foderet morie iu nit os, lib. cit. nu.. Rigidus latæ legis obſervator fui Albertus Wallenſtainii Dux, levis. ſimè mandata ſua transgredients graviſſimis pœnis coercens. Equx tem non ocreatum deprehendens in exilium egit; leviorum errorum Pœnas, mala graviora avertendi cer tiſſimum eſſe remedium arbitratus Bruſon, Vol. 1. lib. 7.
APHORISMUS ClX.
Etuens Princeps ne in Civita- * Tte aliquà oriatur ſeditio, pru- dea-
malor imt
EI ll dadeluis male dd agru ln 1
on ha hie l ChA n,
—

Tacttus X aſper ſit Impen bus militi inc dum interduma ci quædam conct majori in reobten ecuſent. vilitem, quiu ui at que alium quunn 2ctus foderet mun 2.5.
-legis obfervatol lenſtainii Dux h 1 ſfua transgredis enis coercens. N katum deprehen t; leviorum ertu raviora avertendi remedium arbitta 5.7.
ISMUsS CN b rrinceps nein Chn
oriatur ſeditio,
—
Hiſtoriatus. 235 denter egerit, ſipræſidium mutavo- rit, armaque populis ademerit, de-
fixis in actiones illorum oculis. Ar-
ma poteſtatis Regnanrium funda- menta ſunt. Nec enim mala tan⸗ tum exſcindenda ſunt, ſed& malo- rum metus, necabeſſe metus po- teſt, quamdiu eædem ſuperſunt malorum occaſiones. b Et nati Frihonum poſt rebellionem clade Lucii Aproni captam infenſa, aut malè fida datis obſidibus conſedit apud agros à Corbulone aeſcriptos idem Se- natum, Magiſtratus, leges impoſuit, ac ne juſſa exuerent praſidium immu. nivit, lib. cit. nu. 5. b Bavariæ Elector, veritus, ne ci⸗ ves Auguſtani, quorum major pars Proteſtantium fidei addicta erat, ad partes Succorum inclinarent, im- poſito præſidio, armis illos privavit, portaſque, armamentarium, loca⸗ que maximè præcipua occupayit, Ghala. Priorat. Hiſtor. lib. 3. b Car⸗

2 36 Tacitus Cardinalis Valeranus, qui em, 0 fratre Candalio Duce imperiumu ſeranj
1 nebat in exercitum Gallicanumi lu ie 4 Itahâ milttantem, certior factus 4 tus unſ literas, quæ fortuito caſu excideran 4un“ S manibus Præfecti Caſalenſis, cun Gununf Hiſpanis illum ſecreta miſcere coux* ſilia, clam cohortes aliquot in ur Wäcl immiſit, alié antiquum miſit prat. nuli f dium, injectaque Præfecto mans lanttlit cæteros ſibi ſuſpectos exauctorayi, êoterm am
Bruſon. yol,r.lib. 16. 54 1 obym APHORISMUS Cx. deren d
quiy e
U Teffloreſcentem Princepsui 8 m Ldeat Statum, eò allaboretie. Nchä h dulò, ur honores, muneraque pu 1 blica virtutis exiſtant præmia, ui na gratia& natales procul habeantus dat 1 niſi& virtute valeant candidati; in kni uii
terque cives domus& militiæ off- al ſ Ciaex merito diſtribuantur. un

4 7.
Tacitus Hiſtoriatus. 237 Valetanus, quu Apud majores virtutis id pramium Duce imperinuerat, cunctuque Ci vium, ſi bonis ar⸗ titum Gallicanu ribus fiderent, licitum petere Magiſtra- m, certior faduu ⁴ε, ac ne tas quidem diſtinguebatur, tuito caſu exciu quin primà juventâ Conſulatum ac Di⸗ fecti Caſalenſu&t at uras imirent, lib. citat. nu. 6. ſecreta miſcer Ex æquo præmia conſtituens ortes aliquotin Wallenſtainius, potentiorum im- atiquum miltg minuit pratenſiones, populi conci- que Præfectom liavit ſibi benevolentiam; tulgen⸗ pectos exaucu, tiorem tamæ gloriam reddidir, am- .16. bitioſorumque frenavit libidinem. Solis potentioribus gratiam exhi- 1S MUsS cx. bere, nihil aliud eſſe arbitratus eſt, aum cæxteros ad eperuonem redigere, in magnam Prinoipis per⸗ den benn 4 n nietm Guald. Priorat. She zale. es, muneraqſ Sapientiſſimi Reipubl. Venetæ iſtant præma, Pasres, nihil magis conducere ad sprocul habem iervãdam auctoritatis reverentiam leant candidimi rati, quàm ſi Civibus rectè meren- dmus& militiat tibus una virturis meniura ſit& cõ⸗ ſtribuantuf. b pen- 2

9 4½ 4——
239 Tacitus 1 penſatio: abſque diſtinctione ill Gunlg rum animos ad magna quævis ac lunm ane cendunt, conſtirutis in honoratos utyin labores præmiis, compenſatiſque amai maximis honoribus exantlatis ptot aaanii Reipubl. lalute periculis, Nicol. Doglſ hrauuph Hiſtor. li. 10. ula Naosma APHORISMUIS CXI. ſIMlca
opee on Xardelcente inter duos Princi lamlna Lpes vicinos bello, in promptu] borncdbe tertius exercitum habeat, ut victum ſeien ann tueatur, victorique pavorem incu.- hanu ii tiar, ne fortunâ tumidus altetius entſa quoque turbet invadatque provin. uunau cias. Receptiſſimũin aulis Regum weuuſ dogma, ſerviretemporis quodmube eena tis ignotum, velneglectum eſt. Pru un im dens, cui mens è longinqua præut uneſa dens calus,& providens caſibus abnuf clam magis, quàm aperto Mane mh
aſtu& arte magis, quàm vi. aaum S. ſa 1

A
Tacitus
ſque di ſtinction
b Eiſtoriatus. 239 Scriphii que Publio Atellio Biſtro,qui
ad ma 1 onem,¹ da magna quxi papnoniam praſidebat, legionem ipſa⸗
aſtitutis in honon lis, compenlan dribus exantſalb
periculis, Niaal ſram quoque
ISMUS CXI
te inter duos bi bello, in pron
Im habeat, ut ri
rique pavoremi unã tumidusak tinvadatque pi Iimũ in aulis Raj temporu quodi
lneglectumell
se longinquap X provideéns cali quaàm aperto 3 gis, quam vi.
Kor. 1635.
que 2 provincia lecta auxilia pro ripa
componeret, ſubſidio victis,& terrori
adverſus victores, ne fortund elati no- pacem turbarent, An- nal. lib. 12. Venetorum Keſpublica rerum Italicarum arbitra, Juſtitiæ cultrix, oppreflorum tutrix, in vigore Ita⸗ liam ſervatura, neutralitatem Al⸗ bornozio Card. promiſit, ægreque ſe terre obteſtata eſt, invalam àRo⸗ hanæo Vallemtellinam; led verita, ne turbaretur ab Hiſpanis patriæ tranquillitas, duo millia Gallorum veteranorum, ut lubſidio KRohanæo eſſent, dimiſit, Bergamo& Brixiâ rem frumentariam vehi in Gallo⸗ rum caſtta curavit, eaque ratione adverlus potentiam Hiſpanorum, validum negotiis Kohanæi addidit incrementum, Foſſat. Memor, Hi-
b APHO-

Tacitus APHORISMUS Cxll. Hâ* ud nova prudens Duxnega I Atia ſuſcipiat, niſi iis quæ ccœpu jam ſunt, perfectis, ſi periculum en tare cupit, quod plerunque incon. ſtantia ſubminiſtrat. Concupiſcum quidam fieri quæ nequeunt, avid tate uſum memis rationiſque vin cente. Qui, ubi ad rem propr' ven- tum eſti, invarios prolapſi errotes abſiſtere ab inceptis non ſine dam. no coguntur. lam ventum haud procul marinqunl yberniam Inſulam adſpectatE cum er. tæ apud Brigantes diſcordiæ retrarse Ducem deſtinationis certum; ne noun molirentur, niſi prioribus firmatus, Ul, cit. nu.. Rogaverant Sueci Haſſiæ Land gravium ſibi fœderatum, ut copias (uas pararet ad liberandam ab obſ dione
240
exw n faxenepeni rultd ſüon Ww iod Allauitab ſant Baäce noriſimg egtrelube ſerar re
ader pyun
rata dales
alha
3

N
Tacitas Hiſtoriatus. 241 dione Hanoviam. IIle utilitatis pro- IISMUsS CXI priæ haud immemor, ſe venturum cum auxiliariis copiis pollicetur La prudens Dons peractà Mindenſi expeditione; quà iat, niſi iis quæc ex voto terminatâ, eddem fortunã cctis, ſi periculm favente promiſſum Hanovienſibus uod plerunquein tulit ſubſidium, Brufon. Tol. I. lib. 14. niſtrat. Concupita Banerius& Hornius firmatis in Juæ nequeunt, a Alſatia rebus, felici conatu aggreſſi emis rationiſque ſunt Briſacum, locum arte& naturà i ad rem prope munitum, quem arctius preſſum ad varios prolapiem extrema kerẽ redegerant pericula. ceptis non ſinci veruùm relicto ad Briſacum Banerio, adexpugnandam Conſtantiam pro- ba nd proculmans perabar Hornius, cujus conatus ut m Aſpectut mn reprimerent Feria Dux& Aldrin- ꝛtes diſcorditian gerius, arma junxerunt, iisqueut re- ionir certum; un Ceptui cani faceret adſtrinxerunt Hornium; hinc ab obſidione libe-
prioribus firmunu 1
4 Ens ratum Briſacum,& non expugnata t Sueci Haſſiæ la Conſt antia, Guald. Priorat. ederatum, utcoy— Hiſ ant.xſib.6.
m n b lberandam ar L APHO

Zacitus
APHORISMuS crm
A Nrequam cum hoſte manu conlerat Imperator, operatuuit pretium eſt, ut penitius expendaſna quam in partem arma convertat, u,nti certior victoriæ ſpes affulgeat, mi. nuſq; periculi exercitui immineal 4 Tum Oſtorius circumſpecti quein penetrabilia, quæque pey Via, dutitin F fenſös, amnemqus haud difficulter eus[Liou ait, lib. cit. num. 7. ſtai Determinaverant Hiſpani inob. ii ſidione Porralongonii cuniculis uti eu & vineà, adexpugnandam Lunam 71 dimidiatam: Verum diſplicuit cæt. lautt ris Ducibus audax hoc conſilium, dui parcendum eſſe ſanguini arbitranti⸗ſreſei bus, quem fuſum iri præſagiebant ſijunii factà ruina, militem aggreſſuri eſcon ſent defendendo hemicyclo obnu. ihan merum& fortitudinem non impa. 1 rel

15
Zacitus Hiſtoriatus. 243 AISMus af tem: Tutius ergo eſſe judicarunt ar- Allius illam aggeribus ſtringere, ante- o cum lolenentatent, üüaratoneabſqueperi- t Im dent, d heabnduc t Imperator, qulo in caſſes præda incidit, quam e- ut penitius expanere ſanguinis pretio decreverant, In arma convenae,„ſon. vol. z. lib.d. æ ſpes affulgeat, 4 exercitui immn APHORISMUS CyIT. s circumſgectuqu“ puæque un T Ternitan famam Imperator pue haud aiiwcumd. I conſecrabit, qui vitam dando 47. ſubactis in clementiâ gloriam quæ- verant Hiſpaninrit; ubi ſi morte illos puniverit, brevi ongonii cuniciſcum pœnâ evaneſcet memoria. Ni- Xpug nandam Luſi prudentiæ lege utendum eſſet, ut erum diſplicuci quid ex devictis hoſtibus ſuperſit, adax hoc conlitquod aliquando poſſit victori noce- ſe fanguini atbinre, ſecuritatis potius publicæ& belli um iri præſagicbajuris in ferro& flammis, quàm in- ilitem aggreſm conſultæ& noxiæ clementiæ ratio do hemicyclochihabetur. itudinem noninm S:/tatim deautustraderer, neq mea 3 b L 2 forta-

fortuna, nequè tua gloris inclaruiſi Ymur & ſupplicium mei obli vio ſequerenn ſris,
at f incolumen, ſer vaveris æterm nam
exemplar clementiæ ero, lib. cit. n.. goim Ludovicus xin. Galliæ Rex pol dikes quam vi expugnaſſet magnum; gerem in defenſionem Suſæ en ctum, urbe etiam potitus eſt, qu h ſpeciali Regis Juſſu à direptiaa præſervatafuit, exceptuſq; cumm gulari humanitate ingens Duem numerus, qui novis adſcripti ver in poteſtate victoris Regis mank runt, ꝶrufon. vol. i. lib,. I. Ferdinandus Capuanus EFques Neapolitanus Griffenhagio defen fir dendo impoſitus, poſtquam captu 9 eſſet à Guſtavo Sueciæ Rege, uo Aucn ſatis illius prædicare potuit benevo lentiam, brevitamen ex vulneriba 2,
e 2* M receptis Stetini defunctus eſt. Das aumj
vin
—
pewiti plotau dosche caäcſie
— —
—
— —
clementiã tractatus à Rege fuit â
*„ Nt 7 meon, Turris Comes, Eques nobi;

Tacitus 1e tua gloris inln Hſtoriutus. 245 mei oblivisſ 9 liſſimus magnæq; expectationi s ju- en, ſar vaueen enis. Sic præter fortitudinis fa- nentiæ ero, libcij 1 mam, inter hoſtes etiam clementiæ 1 XII Gallieker loriam ſectabatur celebranda Gur dugnaſſet magnu ſtavi Regis ambitio, Eaſun vol. I.
efenſionem Sü 14 b etiam potituset ApHORISMUS CxT.
gis juſſu à dicn
nit, exceptulqau. e mita 4 gecon Ntequam urbis alicui præfe- novis adteripan ℳ cturam Princeps committat, pun penitius ingeniumillius habeat ex-
9 K n plo rarum; hic enim ſi pecuniæ avi- us(apua dus fuerit, majori Statum damno, Griffenhacid! uàm violentia hoſtium minaretur, Sriffennagiot afficere poſſet. Sunt qui per omnia fitus, poſtquamè jaudabiles exiſtunt, belloq́; invicti, — quos ſubinde pecuniæ expellit cu- pido. vitamenex yuba ta Rhadamiſtus fruſtra, vel cum ni deff unctus et damno tentatis munitionibus obſidium ctatus à Rege li incipit,& cum vis negligeretur avVari- is Comes, Equess„iam Prafecti emercatus obteſtante Ca- b 1.„ Herio,

———
2 4 2
2 46 TZacinus ſerio, ne Socius Rex, ne Armeniam Ea. nbos be puli Romani, ſcelere&p ecunia Vende, cdoctur mn rentur, lib. cit, num. o. 5o. Thomaſius Sabaudiæ Princepd Marchiæ Léeganeſius, feliciter od ANM0 cultis, quæ cum præfectis miſceban Hiſpani, conſiliis, Taurinũ interce Olmus pPerunt, nã pecuniâ corruptus muro- d aü rum cuſtos, non tantum appropim ciit bi quantes non repulit Hiſpanos, ye] ſecto u- rùm& ipſus, lictis Duciſſæ partibus nende ac Thomaſii Principis vexilla ſecutu deatu! eſt, Capriata, part. 2. lib. 16. darp f Eſpenanius Armorum Gallico. pusal w rumin Tarragona director, auro ca- mun die ſtellano corruptus flagitio ſe inqu. an li- navit, Exercitus Duce Prorſus indi. ſhnäl gno; vix enim de defendenda uſqur ma ad extremum ſpirltum urbe ſidem 9u interpoſuerat, nullo comitante e. mun greſſus ad hoſtis caſtra, ibique intet vmi prandendum cum Marchione Tu- kegun recuſano, ingloriè pactus eſt& exo. tenyn mnibus

Tacitus
Hiſtoriatus. 247
Rer ne Arnen mnibus locis militem Gallicum ſe elere Cpecunnu educturum promiſit. Bru ſon. Vol. 1. . 10. Iib 10
Sabaudiæ Drinci aneſius, felicin apræfectis miſa liis, Taurinüinr nnid corruptun on tantum aphn pulit Hiſpano, ctis Duciſſepm cipis vexillata it. 2.11.16. Armorum 60 nna director, au otus flagitioſen Ducc prorlusi le defendendal pirltum urbeſt nullo comitant caſtra; ibiquel im Marchione! iè pactus eſt& müi
APHORISMUS cxVI
alicujus uti miniſterio exiſtima- vcrit, ab munere illã removeat, lut⸗ fecto magis idoneo, ne illum teti- nendo actiones allius approbare vi-
8 minus conſultum Princeps ſibĩ
deatur. Hoc ut cum decoro proce-
dat, perſuadendum removendo ver- bis ad modeſtiam temperatis, ut do- mum quieti ſuæ contulturus diſce- dat; lat laborum pro Republica ſu- ſtinuiſſe, ſecutura digna officiis præ- ala. b 1 Lod ubi turpi famà di vulgatum, ne cateri quoque ex Peligno conjecta- rentur Helvidius Priſcus Legatus cuns legione mittitur; rebus turbidis pro tempore ut conſuleret, Lib. cit. num. 10. L 4 Phi-

———
248 Zacitus Philippus IV. Hiſp
indignatus ob infau
rium Marchioni del Caſtell Rodti.
g0 commiſit, Pruſou.„ol, 2. lib.I. Anna Auſtriaca Galliæ Regin,
Percepto nuntio de
nis armoru
ibi Comitem Harcourtium conſti. tuit, ⁰-/hacc in Hiſtor. Caralon.
APHORISMuS cvn
habeat rei frumentariæ curam, licet enim fortunata fuerint initia„ pro- ſperitati tamen Victoriæ ſæpe obſti. tit penuria. Urſis, pabula ſi deficiant,
rabies
pugnaà infelici. ter ad Leridam data, valida Catala. Corlc m promiſit ſubſidia, mu. Yrætedi cato quorundam imperio, Vicarium tentus
pum
4 4
—— 8
aniarumRen ſebies it ſtos armorum in ſecitioh Belgio ſucceſſus, inſtantibusque ci. in Ductij vium precibus commotus, adem. bunu,
ptum Marchioni Leganeſio impe. procunſ
Nrequam expeditionem Im. womi Peratoraggrediatur, exactam(abei
Niiaß ennu henya tisLut
hodh gjpole prulen
adlocx
—
1hl.
Wüb grun letent

—
Zacitus
IV. Hiſpanianm
4
infauſtos armon uus, inſtantibug s Commotus,; oni Leganeloi oni del Caſtelll ruſon. Ila.h riaca Galliæ N lio de pugnaänl a dats, validaa romiſit ſubſici, mimperio, Via Jarcourtium cu ſtor. Caralun,
SMus cn
expecditionem! grediatur, exalt ntariæ curam li uerint initia, i ictoriæ ſæpeohl pabula ſi detiu
rab
Hifforiatus. 249 rabies inaudita. Sic fame territante, ſeditioni promptus fit miles, probra in Duces ſpargit, pars diffugiis ela- buntur, egeſtate plures& morbo procumbunt.
Dein atrox hyems, ſeuparum proviſi commeatus,&'orta ex utroque tabes perpellunt vollogeſen omittere præſen- tia, Lib. cit. num. 10.
Comes de Sirvela Mediolani Præfectus recuperandæ Tortonæ in- tentus, non obſtantè hyeme in cam- pum duxit exercitum nive& gelu
horridum, ita ut vix officio ſuo fun- gi poſſent milites; nihilominus hæc
prudens removit obſtacula, advectis ad loca contermina neceſſariis, ita ut omnium rerum in Caſtris conſpe- cka fuerit abundantia, Bruſon. Vol. z.
lib. 1. Wallenſteinius Dux, cum in a- gtum Noribergicum Cæſaris duxiſ- ſet exercitum, ut ad antiquam inco- 5 las

250 Zacitus las devotionem compelleret, ob an. Michust nonæ inopiam mutare confiſum 1 coactus fuit, quod ne hoſtibus inno. teſceret, diſſeminari rumorem fecit, 1Imß à Cæſare ad ſubigendas alias provin. h 1 cias le evocatum eſſe, Eruſon. roli an 10. 8. b 9
Thomaſius⸗ Princeps duie 4 iter cùm Finalium locum Genuz conterminum moliretur, ut illius expugnationem tentaret, mox all. mentis deſtitutum ſe vidit; cumque Celare el fruſtra ab exercitu Gallico ſolatium dgg expectaſſet, ne fortunæ ludibriis er- Suntſ
0— remilt ercitum committeret, imperfecdo b
uumqh 4
vuu ſj
trunu ad tit nuni
Ven to armorumn.
Inftt rere mc e negotio receſſit,&ruſon. Pol. z lib.z. 3 ellen
APHORISM US CxYIII S 1 adorta ſupplex civitas aliqua M
Erincipem fuerit pro levandis tributis, adtemp indul gendaeſtre- 0 miſſio, ne afflictantem deniq; cum M
lar

a rlah tiumque. b mima Vnde primo quæſtuoſi;& opulenti di atss poſt magvitudinem oncrum urgentem oc, ancl, Fnem, aus modum orabant, annitente
aſu Tar vce O7eCens] ſS0. G Tulais Fu in b tributain quinquennium remiſſa, Lib. inu molten ctt. num. 13. 1 dot u eun Venetorum Respublica, poſito cſi unki armorum furore, contractàque cum ex WaCh Cælare ejulque fœderatis pace, ſin- gulis Qvitatibus tributorum onera ers aamei rcmiſit„ut lætæ gaudere fructibus (A rh pacis, augeriq; facultatibus ꝑoſſent, tec enſij ur novo urgente bello, prompriores eſſent ad ferenda patriæ nummo⸗ 10 WShll rum ſubſidia, Paruta, Hiſtor. Lib. 4.
lort lrn AbHlORISMUS CNXIX. ncipe iwett
adt mriadle 1 Oderatra Principem com- ne⸗ Naxas Amendat in coercendis Civi- 1 um de-
—— ‿
1
—

252 Zacitus um delictis ſeveritas, habito tempo. ris, aliarumque occurrentium cir. eumſtantiarum reſpectu; cum non abſque damno ſit extra tempus op. portunum uſurpata ſævitia.
Tum Agrippina verſisartibus, per Slandimenta lavenemaggredi, ſuum potius cubiculum, ac ſinum offerre con. tegendis quæ prima atas,& ſumm Fortunaexpeterent; quin& fatebauur intempeſti vamſe veritatem, anul lib. 13. num.z.
Ognonius comes, ne in aulam venire cogeretur, afflictum ſe poda- grà ſimulabat, ut ſeditionis Burde- galenſis in rem ſuam ſpectator ex-
iſteret. Ac licet conſcius eſſet Co- mitis deſiderii Cardinalis Mazza- rinus, credere ſe id, quod nunquam credebat, ſimulavit, tutius eſſe ratus,
non turbari Comitem, quàm diffi. dentiæ indiciis anſam illi præbere amplectendi Principum partes, qui-
bus
2—
nis ſe d elletcui cumqe interj ci

4 fißoriatus. 25z
ſe i he 5 u bus faventiorem ſe, quàm Regis 0- ru g xek ſtentabat obſequio, Guala. Priorat. i Keenn Hiſtor. Gallilib...
nm Mareſchallus Hoſpitalius, cum uf Wli ex Parlamento Pariſiis convocato e- 'r attunjſ Tal grederetur, altaque voce quendam tal Mimu lamare animadverteret, ſe alterum eus ae iun Mazarinum eſſe, retroſpiciens reſo- ae] ein nis verbis interrogavit, quisnamm is per mzgat eſſet, qui Mazarinum ſe appellaret; iua Neiu cumque è populo quis inſolentius, 2.. interjectisque contumeliis, reſpon- niu N s, u diſſet, Ego ſum verum quis tu es, qui get un ci me interrogas? Subticuit prudenter aba rledim Marefchallus, indignationem diſſi- int Mumt mulans, quòd gentis ad excitandos Ac aecon tumultus proclivis noſceret ingeni- ſide Racdhu um, Guald Priorat. lib- cit. rede Nrhgh. Philippus IV Hiſpaniarum Rex, d Lutxrvie ſi in motuum atalonorum primor- dari Sm, diis penitius expendiſſet Catalanæ
ni emmi gentis, naturà ferocis& fidelis, inge- Ceiruca
dend a 2pld-—
dcnd a*9 L 7 diſſimu-
—
—
—
nium, majori cum phlegmateillius

254 Zacitus
diſſimulaſſet inſolentiam, nec im. maturo rigore eò eam adegiſſer, ut neglectis reverentiæ terminis, Gal. lorum ad res ſuas firmandas implo. raret auxilia:hinc ſuo malo edidicit, ingenii ſubditorum habendam eſſe in arte imperandi rationem, ſimula. tionemque primum eſſe Regnanti-
um elementum, Biſacc. in Huſtar.
Catalan.
APHORISMUS CXX.
Ntereſt prudentis Imperatoris
exactam cunctorum quæ apud hoſtes aguntur, habere notitianune ſimulacris circumveniatur. Infclix Status, ubi optima volentibus re- rum notitia& uſus abſunt.
Adea Corbulo ſats comperto volo.
b
1
euman Lnnu
Funuran
57 Catem
dicaneß cmmife pümi
Celaa
falloch
geſem defectione Hircaniæ attineri
ſuaaet Tiridati precibus Cuſarem ax- greaipoſſe illireguum ſtabilt,& resin- eruens
bergil ctum Hmol 1 potto nt deaN in uo troduh cett Uda Claa ſepun adols üm

4 8 2 b Hißloriatus. 255 aſſer M enn a e 22
1 din ruentas contingere, ſiomiſſa ſpe lon- 3⁰ 3½ ana ginqua& ſera,præſentem potioremqus 4 Mirn ſequeretur, lib cit. num. 10.
d re i inm Si Zulechi Præfectus ab inſidiis vili iirlunh Catembachii Cotmarienſis Præfe- ludc ah cti cavere ſibi potuiſſet, non unàã
mnpe ns tan cum militibus ſuis in plagas illius ca- que ſnmd ptivus incidiſſet. Simulaverat hic nem an Jla Cæſarcanas le partes tueri, ſtructisq; falſo charactere literis, quas Schom-
bergii Comitis, qui Briſaci Præfe-
10 ANMIUL ctum aebatzſlgil muniverat, eoq́; ſmulacri artificio urbis poſſeſſione
potitus eſt, Guala. Priorat Hiſtor. ².7. Cves Rhenoburgi preſſi obſidio- ne à Mauritio Comite, poſtquam in urbem captivos quoſdam in- troduxiſſent, illos hoo artificio de- cepit Præfectus; ſingulis nempe mi- „ litibus tantam panis& carnis tribuiĩ ses an quantitatem fecit, quanta intotam afi e ſeptimanam alias dare conſueverat, 6 u„ ad oſtentandam rerum ibi affluen- leil Dts tiam; quog cùm reduces ad caſtra rretulil.
eſt unmbh am amtorun dgum nberen ris d Wo wccinn ubi Mem ſod dtiat Ju

4
256 Zacitus retuliſſent captivi, pacis conditio. nes ex voto obtinuerunt, Pomp. h. Kin. Lib. 5. 25
AbHORISMUS CXXI.
Haus militibus permittat Im.
perator, ut inſequendo hoſtes extra ordinem vagentur, quia ſæpe
ad decipiendos adverſarios fugaſſ-
mulatur. Quo ſtratagemate totiet- iam exercitus circumventi ſunt, Non præcoci gaudio, ſecuritatisque neglectu irritanda eſt fortuna. AGultare ex di ver ſo iridates un uſque ad jactum teli, ſed tum minitunt, rum ſpecie trepidantis, ſtlaxare oraints
E alt verſos conſectari poſſet, Lib. cu.
num. 10.
Rohanæus Dux, ut clade Auſtria- cos afficeret ſimulata(olenium ver- ſus fugâ, in nemus quoddam inſidiis deſtinatum ſe recepit, cumq; illi tra jeclo.
Jjedo.3 ſes rübl rent,i b exinld Kaxen
la can Inn
49
N 9)
elt m wiunani tun cr ſopolet Cam⸗ aum enn dhia kerah frura h

9. tca iig Hiſtoriatus. 257 u g0. Addæ ponte quaſi triumpha- dd0 adam, Je O. Acaa p Clall dr Pha⸗ jes nihil niſi Gallorum exitium ſpira- .—. 8 rent, in appropinquantes inopinatòo O AMM exinſidiis erupit, tantam que in illos 0 1 0 jdi d ſoru 11 ſtragem edidit, ut duo cæſorum mil- dn AlMr ia Campum ſtraverint cadavera, 1 A. l1n Mum Byuſan. Tol.I. Lib.1z. rato A nlecn b dine tzan APHORISMUS CXXII. dien aWidhetan Q. ang lmius in ſedando tumultu ri- ercu eritem gor, ſæpe non abſque periculo ecoc ag doſceſt, magisq́; irritare ſolet indignan- lirri Meltimtium animos, præſtat ergo pauco- Itare muupbrum cæteros in officiis continere jacn viſumſupplici. tetm, cuſu Cumque ſeditio ad ſaæxa, Eminæ⸗ arca Neitignium progreſſa necem& arma perli- ceret, Cajus Caſſeus adbibendo remedio anxu Tancu dilectus, quia ſe veritatem ejus non to- mialſit lerabant, precante ivſo, ad Scribonios puibfratres ez curatrangfertur, data cohor- an eprætoria, cujus terrore,& paucorum
ſupplici
rerel in ne zuml

5 3— 2 “ ——
258 Zacitus“ ſupplitio redit oppidanis concerdia, ii. condenf cit. num. 13. nün.
Albanus Dux, ut Fliſſingenles co. dxobi erceret, civium ædibus aliquot mili. Cauuj tum turmas impoſuit, cumq; hac de chſg re multorum per plateas querelæ audaci audirentur, inſolentiusque à meta. uinsn tore reſponſum daretur, exiguum hunc militum numerum eſſe relpo. 4l ctu eorum, qui ſecuturi eſſent; o. mnes, cùm feſtus dies eſſet,& proſl. N bertate verba faceret ſacerdos, mi. I. nus bene erga Hiſpanos affectus, a- cin, ma arripuêre, iisquc multos ex Hi- parni ſpanis trucidarunt, Coneſt lib. 4. Aut
Marchio de los Velez poſſeſſio. inm nem Cambrilli in Catalaniâ nactus us eſt, quòd ſalvam cunctis fore vitam b viye promiſiſſet. Verùm promiſſis non ſhu ſtetit, dum ex ducibus nobilioresin ä murorum apice ſuſpendi fecit, inter-· cunſ fectis militibus, captis que qui in tu. Ben ga lalutem quæſiyerant, ad triremes] dipon conde.

yed. 6 Hiſtoriatus. 259 . Faim condemnatis, vel ad Caſtrum Con- 4 ſtantinum miſſis fame ibi perituris;
* n guo factum, ut in dies magis eſſerati n unlbuir Catalani ex deſperatione jugum, mas früm obſequi excuſſerint, ferventioriquo orut ſn audaciâ rebellionem continuave- dtur, Menin rint, Bruſon. yol.I. lib. z0. ſpon mndaren, 1 b iütu nea APHORISMUS CXXIII. um, apeenui b cum Mdet X JOn inconfultum eſt, ſi eorum vet iscah L N Princeps Legatis copiam fa- ne et eihan ciat, quæ exaggerare poſſunt illius puch ecquem potentiam. 3 truci SeCa Prefecbique Romam, dum aliis curis Bolc intentum Neronem operiunturinter es damb KinCn quæ Barbaris oſtentantur intravere Dddt yemd Pompeii theatrum, quõ magnitudinem ſället ump populi viſcrent. Lib. cit. num. 14. dum acbön Guſtavus Succiæ Rex concluſo vum Siuim. Lum Galliæ Rege tœdere in campo lit Wapus ervaldio, in aciem propè Stetinum müg n diſponi fecit exercitum in præſentia utem r ſealhe Galliæ
rrchi
—

2 2— . —.— r„ͤ
260 Zacitus
Galliæ Regis Legati, ut viginti milli. um militum apparatu potentiam ſu. am oſtenderet, Guald. Priorat. Hiſtur. part. I. lib.I.
Montacutius Comes, Anglorum ad Ludovicum XIII. Galliæ Regem Legatus, explicatis mandatis, juſiu Regio per caſtra ductus eſt, ut muni. menta luſtraret, quibus inſpectis, e. dem veſper ad Anglorum Impera. torem remiſſus fuit, Bruſon. Tol.1. l.
Legati Regis Achemi Mauriti- um, tum caſtra ad Graviam haben- tem, ſalutarum ivéère, dona à Rege ſuo ferentes. UÜbi vim peditum equi.
tumque& opera non barbaris mo⸗
dò incognita, led apud Batavos quo- que ſuetis majora attoniti ſpecta- bant, Arabum nomine cum illis tranſactum. Harum rerum tamaali- um in orbem perlara, non modò va- nas ſuſpiciones diſcuſſit, led plerisq; Perſuafit, plus in Batavorum amict.
ti,
—
„ V ih qua
raldi 93
d jusnt apuda am uli
temb RA
iitzj riauu liniin eſenah WOnun
fuñi
ditann
R
b lnchn b Arcti 1 al

eon 5.. Hiſoriatu«.ʒ 261 8 Srduſ tia, quàm in ſerviture Hiſpanicà eſſe dum immn præſidii, Hng. Grot. Hiſtor. lib. 11. det Suhe B1 APHORISMUS CXXIV. tach E2 m wic Eru a I edeum Dlarebenelaſd „cx t äom L₰eſt, qui ſemel Principis alicu- er ca n uia jus fidei ſe commiſit. Notabantur uſtr etbot apud antiquos, qui perfidià perfidi- perz Hauzm am ulri contra Romanam dignita- emil erit i tem barbaros imitabantur. ti R FAGhen Heæc in publicum Anſibariis reſpon- InC AC ciit; ipſt Bojocalo, ob memoriam amici- lura M tr, l fiæᷣdaturum agros, quod ille, ut prodi- „ntes Aim tionis pretium, aſpernatus addidit; de. 2& di SWenobis terraniudua vi vamur, in qus vrid walk moriamur; non poteſt, arque ita in in- Sgrit e Hiaht fenſis utrimque animis diſceſſum. Lib. letis 1n,„um. 14. Ara t u Ad faciendam deditionem jam dum. mm inclinabant Khinteldii defenſorcs etben Siam arctius à Philippo Rhingravio obſeſ- piciot ealli ſi, cùm verò percepiſſent, id velle tit, pl an Arſol- Comi-

.
28 8 Zacitus Comitem, ut vivus arbitrio ſuo committeretur Mercius Præfectus, indignati ob iniqua poſtulata, mor- tem porius ſe ſubituros, quam ami- cum fidei ſuæ commiſſum extradi- turos, expoſito rubeo vexillo, conte- ſtati ſunt, Bruſon. Vol. i. Lib II. Dominus de Laurea Toulonio ſolvens ut copias quaſdam auxilia- res Gallicas Forta Longonium ab Hiſpanis obſeſſum conduceret, im- minentem à tergo ſibi habuit Gia- nettinum Auriam, militiæ maritimæ apud Neapolitanos Præfectum, qui cum duabus triremibus& duobus navigiis bellicis veſtigia ipſius pre- mebat, adeò ut in Baſtiæ littoribus Corſicæ juriſdictionis refugium quærere coactus fuerit, quod etiam à Johanne Vencroſo loci Præfecto impetravit, qui datis ad Auriam lite-
contta⸗
ris debiti Reipubl. Genuenſi reſpe- ctus illum admonuit, ne monitis
““— 3
controyen nocopi acexpe
4
elpetu bam ſer nibus to ſegen tria via plerain
nis rac
undasc
odſerin udn dllß lpp hhCen
conreltad

citus b vivus arbittioi
Mercius Præfedu Jua poſtulata, un
Situros, quaman ommiſſum exxra ubeo vexillo, con Vol. I. Lib II.
Laurea Touloli es quaſdam auuih ta Longonium im conduceretin go ſibi habuit Gi
n, militiæ maritim
1o0s Præfectum, it kemibus& duob veſtigia ipſiushi in Baſtiæ littoril ctionis refugim
fuerit, quodetim roſo loci Prafedi atis ad Auriam9ie 1l. Genuenii fehe dnuit, ne moriij
contl
Hiſtoriatus. 26 5 contraveniens, vim tormentorum pro copiarum Gallicarum defenſio- ne experiri neceſſe haberet. Auria veſperante jam die, ſe rediturum El- bam verſus ſimulans, naviculam à tribus viris rectam eò miſit, qui lit- tus legendo quaſi terram petituri, tria vaſa pice, reſina,& ſulphure im- pleta in triremẽ à Laurierio jam ar- mis vacuatam immiſerunt,& inter undas cremarunt; quod cum Corſi obſervaſſent, indignatione fremen- tes, arreptis armis de tranſgreſſori- bus ſupplicia ſumere feſtinarunt; Ipſa Genuenſium Reſpublica, pro conteſtatione faſtidii citari Auriam ſubditum ſuum peredictum fecit,& in caſum contumaciæ, in perpetu- um exilium damnavit, Guald. Prio- rat in Hiſtor. Franc. lib.. APHOKRISMUs cxxv. Oſt validæ alicujus urbis expu- gnationem, ad alia loca inva-
denda

264 Iacitus denda ſine indiciis properare cum exercitu deber Imperator, ad quo- rum deditionem recens terror inco. las impulſurus eſt. Si moram nectat, aucto hoſtium numero, fruſtra ten- tabuntur majora, cum irriſu gredule facilitatis. A Corbulo poſt deleta Artaxala, utendum recenti terrore ratus ad ocuu panda Egranocerta, quibus exſaiſſi metum hoſtium intenderet, Annul. iib 14 HNum. 4. Poſt expugnationem Francotur. ttad Viadrũ, ex improviſo Rex Sue- corum aggreſſus eſt Croſſeram eam- que telicibus armis ſubegit, illinc Landſpergam direxit exercitum, extructiſque ſuggeſtis tormema- riis, apertiſque aggeribus, ed
præſidiarios obitu Grazii Comitis
recentiq; hoſtium terrore conſter-
natos adegit, ut pactis honorificis
cõditionibꝰ, loci deditionẽ ultro fe- eriml.
9 ä
dN
lenb der lmperac perield
kuitpri aiquod
lent, V
herret.
doruma mnane Alhal hnginu nitigha erihmi Lado ſebdeu ſarech ratin
berch

Tacitus b Hiſtoriatus. 265 diciis propetnsi cerint, Cuald. riorat. Hiſfor,p. lib. er Imperator, ad b em recenstetteon APHORISMUS CXXVI. Seſt. Si moramnes b nnumero, frulun( Ieabelli incommoda, quæ pati ora, cumitriſuged ſolent gregarii, ferre didicerit
Imperator, promptiora ſuorum ex- lo poſt deletauu perietur obſequia. Id conſuetudinis ti terrore ruuun fuit priſcorum Ducum, quoties opus certa, quihus an aliquod egregium à ſuis perfici vel- eintenaeret, Anl] lent. Via, quà ad victorias itur, ſpinis
horret. Generoſo animo nullus la- nationem Ftanti borum metus; quo percullus, ad o- ex improviſo Teat mnia ineptus languet. b us eſt Croſſerana Adhæc penuria aquæ, fer vida aſtas, armis ſubegit, longinquaitinera, ſola Ducis patientiã direxit exetii mitigabantur, eodem plura, quam gre- fuggeſtis tomma gario milite tolerante, lib. cit num. 4. zue aggeribus,, Ludovicus XIII. Galliæ Rex ob- bitu Grazii Coui ſeſſurus Clairacum, repentinâ tẽpe- ium terrore comt ſtate obruitur,& penè ſubmerſus e- ut pactis honoit rat in vimiles, denſiorenimboim- ci deditionẽ u ber effunditur tantà copi, ut vix in- 1dEareee M terje.
—

266 Zacitus terjectis lex horis tota planicies in. undaretur. Rex parum de ſe ſollici. citus equum conſcendere, abnega. tisque in communi luctu fomenti, queis à vulgo diſtingui ſolent Princi. pes, hucilluc impetu rapi, quò voca- bat neceſſitas; his vocc, illis geſtu, cxemplo omnibus ſolatia præbens dignum magno lmperatore factum, cui eſſe debet militis ſui prima cura. Bernard. lib. 6, num. 16. Gramond lil. 9. Hiſtor. b
Fridericus 1v. Elector Palatinus novam civitatem& arcem apud
Manhemium vetus ædificare ag-
greſſus, quamvis imbre largo&ven- torum vi procelloſa inſolitum ſtre. pente, manus ipſe primus operiad. moyit, arreptoque ſarculo, circum. fuſa& ſpectante prope innumerabi. lihominum turba fodit, in quo ſcro- bem quadratam ceſpite abraſo in ſaxum quadrum ſupernè incitum&
excava.
—
cavabl nem lui am cun ror let inpo-i aptäv mnbcog ſgnobe isqueac
permin beryoka rantum
mito
chröcon rto 2ng Lerel tum La Naden fanum dlo ſc ptis longe

—
Zacitus ris tota planicisi x parum de ſe ohi onſcendere, abhe muni luctu fomen
liſtingurſolembim mpetu rapi, quòia his voce, illisga ibus ſolatia prade o Imperatore kan militis ſui primaal num. 16. Gramanl
1v. Elector Paut
atem X arcem a vetus ædifican vis imbre largobi celloſa inlolttumt sipſe primus opei oque larculo, citai ate prope innumens urba todit, inquoſi am ceſpite abrab am ſupernè incitmn een
Hiſtoriatus. 267 excavatum depoſuit, cujus imagi- nem ſui vultus in auro fabrè expreſ- ſam, cum die& anno rei, quæ gereba-
tur, inſcriptis filir lui Friderici manu
imponi, moxque operculo ad lα⁴. aptato contegi voluit. Quo facto o- mnis comitum manus certatim, ceu ſigno daro, ita ut erant palliati gladi- is que accincti,& his ipſe Princeps ermixtus, adinſtrumenta foſſoria pervolare 3 vehiculis manubriis tantum ceſpitis& terræ arenæque miro quodam animi ardore& pul- chrâ contentione impigrè conge- rere, properarunt, Marquard. Freher. 2. Orig. Palatin. 19. Sereniſſimus Ludovicus VI. Heſſo- rum Landgravius, Princeps Pius, Prudens,& Fortis, cùm Aquilonum flatuimpullus eſſet Lacus Darmſta- dio vicinus, apertiſque aquarum ſe- ptis undique urbis viæ mergerentur, longo ambitu circumfuſæ, primus
M 2z noctur-

268 Tucitus nocturni itineris Dux comparuit, multis auctoritate, plurimis auxi. lii ſpe attractis, dum clamor cœlum enetrat, queſtulque innumeri de iucdiorum inopiã audiuntur, cum omnibus exemplo certans, ad vete- rem alveum ſuperſtagnantes aquas diduxit, inſtansque civibus pericu. lum prudente animoſitate propulſa- vit, offerri famam ratus,& ultro au- ctam periculis. In expeditione Dutlingianà op. poſiti Pontificiis Sueci totam no- ctem in acie poſiti exegerunt, itaut Duces, recuſatãà quieſcendi occaſio- ne, nimbis nivibuſque madidi ean dem cum gregariis ſortem experi
ſuerint, Guald. Priorat. Siſt. lib.7. APHORISMUIS CXXVII.
X pugnatis urbibus, nihil negli gendum Imperatori humanita- tis
asclem amticdi datannu
MAy niſ ju yyyura um inn Witnub
naclun
ltxri ret
Hun dam Praſeds odrult, ereuncl ſerllse no fonb Kimpee necéaru qudem denäg tii Guu

Taeitus tineris Dux comhm toritate, plurimim ctis, dum clamor co- queſtuſque innumei m inopid audiuntua xemplo certans, adm n ſuperſtagnantes a nſtans que civibuspen
nte animoſitate ptoyi
famam ratus, R& ulta ulis. ditione Dutlingiani- ificiis Sueci totam! e poſiti exegerunt,i
uſatà quieſcendiocuſ
nivibuſque madicis gregariis ſortem el- MHS 1. ald. Priorat. Hift-ihy
Hiſloriatus. 269 tis clementiæque, ut ſalvis juribus antiquis, libentius jugum obſequii patiantur. b
Nec multo poſt Legati Tigranocerta miſſi patere mæniaaſſerunt, intentos populares ad juſßia, ſimul hoſpitale do- num coronam auream tradéebant, accte birque honorem, nec quiaquam urbi de- tractum, quo promptius obſequium in- tegri retinerent, Lib. cit. num. 4.
Hungariæ Rex, ut populi affe- ctum ſibi conciliaret, ſequentes
Præfecto Ratisponenſi conditiones
obtulit, ut nempe cum præſidiariis exeundi licentiam habiturus eſſet, vexillis explicatis, tonante tympa- no, funibus accenſis, ſalviſque armis & impedimentis, ſartiſque tectiſq;
incolarum juribus, liberaque cuique
RISMUIS CXXI
„ 114 natis urbibus, nihilnes m Imperatori lurun
quo emigrare vellet facultate, ven- dendique bona ſua liberrimà licen- ti, Cuala. Priorat Hiſtor. part. I. lib. 9. Cuùm diteptionibus, prædis, in- M; cendiis-

270 b Tacitus b
cendiisq́; Ungariam vaſtaret Tranſ. ſylvanus, quoſque ex incolis cepiſſet venum Turcis exponeret, Vienna Auſtriacorum auxilia imploravit Palatinus, quæ cùm tardius adven. taſſent, hoſtium libidini expoſitatu-
zt Caſſovia; quò intro ductus Ragoz
zius, quòdcontra ſpem de ſe conce: ptam clementer cum incolis ageret plurium aliorum arrtificioſà huma nitate ſibi affectus conciliavit, cog fucatis illexit blanditiis, ut lubentes
pronique novæ Dominationisjugo
collum ſubmitterent, Bruſon. Tola Zib. 2. V
APHORISMUS CX XVIII. Nnaum permittat militibus
Imperator, ut inſolentius illis eum aganrt, quorum fruuntur hoſpi. rio; hinc enim diverlas infinitaſque ortas eſſe ſeditiones, experieutia docet
—y— “—
docetN zviſom, tens ani
vran Amnui vnnun 3 inten cantunl dhinfun
hiun 4
Viwha b vitio f tijimi myſj M 4du Dacem, tum ſeyi gem lec do, inlohen mpen 1639 Mer
—
—
———

Tacitus 1 gariam vaſtatet lu que ex incolisceill sexponeret, Vien auxilia implon ix cum tardiusade im libidini expoliu n0 intro ductus Raq ontraſpem deſecon ter cum incolisaga rum artificioſa ur ctus conciliavit, blanditiis, utluba væ Dominationioju itterent, Eruſin
18MUS CXXMI
im permittat vi aror, ut inſolentiusi
1
uorum fruuntut bo m diverlas infmitad
ditiones, expetieli do
Hitoriatus. 271 docet. Nihil hominibus, ac Deo tam inviſum, quàm poſtvictoriam impo- tens animus. Præcipui quiq kensrum, quaſi cun- Ctam regionem muneri accépiſſent, a- vitis bonis exuuntur,& propinqui Re- gus inter mancipia habebantur, qud contumnelia,& metu gra viorum, quan- doin formam provinciæ ceſſerant, ra- iunt arma commatis ad rebellionem Winobantibus,&y qui alii nondum ſer- vitio facti reſumere libertatem occula ris coniurationibus pepigerant, acerri- mo in veteranos oaio, Lib- cit. num. 5. Ad Ssuecorum partes Pomeraniæ Ducem traxit armorum Auſtriaco- rum ſævitia. Eandem ob cauſam ca- dem ſecutus conſilia Saxoniæ Ele- ctor, fruſtra aliquoties de militum inſolentiã conqueſtus, in magnum Imperii detrimentum, Eruſon. Vol. I. lib.z. Gh. 4 Mercurius Dux declaratus
M 4
Cata- loniæ

272 Tacitus
;
loniæ Pro Rex, diſpoſiris eò equis otDu
ſe contulit, ubi Statum effreni mili. tum licentià corraptum ofſendit,& licet Dominus de S. Columbaà adru. ſticorum inſtantiam ad rationes red. dendas à Deputatis adactus fuerit, edomari tamen non potuit invete. rata militum inſolentia, hinc recuſa. ta in poſterum tributa, ademptumq́; dicto Domino de s. Columba mil- rare in præſidiarios imperium, Sru. ſon. ol. 2 11b. 8.
trit, du donſalin prete Banben Prancon wrinye belog criſtas Halticie
prorup
icinis
(xden
APHORISMUS CXXIX.
Tolida Imperatoris eſſe judica. tur operatio, qui neglectis off. ciis militaribus, recreationum, deii- ciarumq; vanitate tempus conſum. pſerit. Graviora ſubinde pacis mala quàm belli meruendaꝗ. Nec arduun Videbatur exſcinden b Coloniam nullis munimentis ſeptam;, quul
tnxerun
(ec pöſalde non ei coſlt intentu enct tander ceclet lan

Tacitus
d Rex, diſpoſii 1 9
it, udi Statum efteu
ati corraptumofe ninus de§. Columbz: inſtantiam adraiions Deputatis adactwit tamen non potuiti tum inſolentia hincn terum tributa adenn omino de S, Columh ræſidiarios imperiun V,416.8.
IOKRISMüUS-M
da Imperatoris ell 4 peratio, qui negei taribus, recreationum vanitate temmpbi ta Braviora ſubinde pacbi lli metuendd.
rduum viaeluu etſů „ nullis muuintuni 5
Hifforiatus. 27 uod Ducibus noſiris pa um proviſuv erat, dum amænitati prius, quàm uſus conſulitur, lib. cit. num.. Præfectus quidam poſſeſſione Bambergæ potitus ſecurumin totius Franconiæ diſtrictum ſibi polliceba- tur imperium, quaſi ceſſante jamn bello, pacis diffluens deliciis. Hinc criſtas erexère Cives, hæreticorum faſtidientes imperium, è latebris prorupère in apertum, factaque cum
vicinis quibuſdam, conſpiratione;
cæde momentaneà præſidiarios ex- tinxerunt, Fruſo. Vol. I. lib. 6. Crequius Dux cum ſociatis co- piis Valentiæ obſidionem aggreſſus non exiguum Hiſpanis metum in- cuſſir, verùm rei venaticæ nimium intentus obleſſis validius ſe muni- endi occaſionem ſubminiſtravit, tandemque negotio imperfecto re- cedere coactus eſt,(apriata, part. 2.
116. 14. APHO-

274 Zacitus
ApPHORISMUS cr-
A D pugnam provocatus lmpe. rator, ſi militum numero hoſt inferior fuerit, Iocum eligere debet qui à tergo ſecuritatem præſtet, ſ- cilemque, ſi occaſio id exegerit, ek⸗ bendi facultatem. Periculo meluch⸗ bili ſe ingerere, religio eſt educan inter arma ingenio.
Iam Suetonio quarta decima Légu, cum vexillartis vioeſimarits, e Ximis auxiliares decem fermè milis armatorum erant, cum omittereun. Cctationem,& congreai acte parat, deli- Litque locum artν⁵ faucibus„Epa terbo
Hlvdclauſum, ſatis cognito, nithil Huſli. um niſi in fronte,& apertam planitium
eſſe ſine metuinfiaiarum, Lib- cit. n.
Bannerius circumcinctos ablm.
Perialibus ſocios liberaturus, ho.
Keacim. Jemiam, exercitun dxaleho urüns ho Vnlhr buace ad Doc. armis cans, in ibus le wium, vantenc le doccn
D
Ju
d conrm dlemen
25 iam hoh ſtem numeromilitum ſe ſuperiorem ele
ftados

Tacitu Hiſtoriatus. 275 LOKRISMUS G eſſe animadyvertit, ided ſubito in Bo- u hemiam, exinde in Milniam duxit exercitum, electaque ſitus opportu- Pugnam provocaut nitate hoſtium conatus eluſit ablque or,ſimilitumnumen unius hominis diſpendio, Bruſon. uerit, locum cligetet Vol. 1. lib. z0. b o ſecuritatem ralu Princeps Condæus caſtrametatus ſi occaſioidexegen ad Boſnium, imparem ſuum Regiis bultatem. Periculom, armis ſuſtinendis exercitum judi- gerere, religio eti cans, in editiorem locum cum milli- a ingenio. tibus ſe recepit ſinuoſis anfractibus etonio quartadumi invium, caq; ratione,& multum ju- ari Vieeſimuruu, vante noctis beneficio ſe ſuoſque il- viliares decem femi læ osconſervavit, ernard. lib. 2z.. 21. m erant, cumoningg b b
2, C covgreai acityui APHORISMUS, CXXXI.
um aritu fauuituxo, ſam ſatis cgpuim ull[J Umanum ſe ſubjectis oſten-
frane,&chenuybi dat Imperator, rigore edomet eruinſfdicrum, lihdi contumacium audaciam. Tanta eſt
rius citcumcinct- 3 clementiæ gratia, ut frequenter et- iam hoſtem delectet. Acrior in præ-
s ſocios libetatun ALcrior ꝛeromilitum ſeſiles ractos& cervicoſos diſciplina eſt.
d

276 Tacttus trahi,& niſi defendant Patthi, leviu ſer vitium apud Romanos deditis quim captis oſſe, Annal. lib 1. num.l. Maufeldium aggrelſus uecia Rex, infeſtà tormentorum diſploſi one, bisque in urbem facto impetu, ad faciendam dedicionem adegit Prætfectum venturi ſubſidii exſpem, eâ erga ipfumuſus humanitate, utei explicatis vexillis, vità iarciniſq; ſal vis educere permiterit præſidiarios, Gualdus Prioratus, Hiſtor. lib. z. Oblſeſſurus Görliczium Wallen. ſtainius, ad validam defenſionem diſpoſitum offendit loci Præfectum, cùm tamen factum hic ex improvio à Cælareis impetum retundere non
poſſet, unà cum præſidiariis gladio
hoſtium immolatus occubuit, Eualdus Priorat. Hiſtor. Lib. 7.
lam de Armeniâ conceſſum proxina
APHoO.
—““—
AI Lbi ch ditlap itanr Ehu halajar runnul Wa betgn capaxe quage tumena weler cinca mai G dum,S
d

Hiſtoriatus. 277
nit u . Ken ArrORISAMIIS CXXXII 4 Där— Bi aquarum inopia vexare por- 2 Iu leſtexercitum, id maximè cura- ted age bir lmperator, ur muniti fontes ex- afeſt ,nemon: b— Meli Demm;ſtant. Sduj denti BEi quia egena aquarum regio eſt, Ca- lench E eaim ſgella fonribus impoſita, quoſdam rivos tum riltti congeſtu arenæ abaidit. Lib. cit. num. I. ipiuj n Shum Vallenſtainius poſitis ad Norim- aris Kz iun bergam Caſtris, licct intra ſepes ex- cete ienmm cavare putcos,& ex tetræ venis a- Pr unkk quas clicere conatus fuiſſet, de illis cſlun orhuu tamen armorum violentià proſpice- re cxercitui opus habuit, ex quibus, cùm cœno turbatæ eſſent, plus da- mni, quàm com modi militibus da- tum, Fruſon. ol. i lib. d.
1
arum* dütloc amen Sahcch arcis i tumtas , un. preld gpr
ſtumſ Dlatud HORISMUS CXXXII. Gaal, inudh
5, adamc
7 I quid ab hoſtium inlultumetu- —.7. Dendum Principi, valido urbes
M 7 præſi-

278 TIacirus præſidio communiat, illas præſer- tim, quæ periculis maximè expoſitæ ſunt, ur imminens anteverti queat exitium. Vis hoſtium retunqitur, u bi tutus manu& copiis eſt Princeps.
Ea dum à Corbulone tuende Srrie
ſes, ut famam ſui præiret, non iaeòne- ſcium aut incautum Tigranem offendit qui occupa verat Zigranocerta urbem copia defenſorum,&magnitudineme
nium validam, lib cit. num... Torquatus Comes Nobilis Ro- manus Cæſareani in pomeranià ex. ercitus Dux, allato nuntio, Holmia ſolviſſe Guſtavum Sueciæ Regem. in Imperii viſcera penerraturum, collectis undique copiis, vahdum Gorzio& Alcano præſidium impo- ſuit cumq; luſpecta ĩpſi eſſet Pome- raniæ Ducis fides, quòd negotiis Bohemicis illum faventem ſciret, eò omnibus nervis allaboravit, ur eum b b Cæſa-
146
parantur, acto raptim agmine Mont.
Ciy me apui VM pui mewtor Gorien g ar Pntoito A paubi toque, vm8.
injecko iolun
Tlor,I
Mc repoti kauce lam, p ordi n tqae losgh rültw netor
allefe

2860o Zucitus
torum diſploſione, obtentæ vi- tiæ nuntium ad Regemablegat,
ui ſparſo per provincias rumore,
nfinito omnes gaudio affe cit, quod paulòè poͤſt, a pertâ rei veritate, rela- oque, præcipuam Hiſpanorum na-
m S. Mariam dictam igne à Gallis injecto eonſumptam eſſe, in propu-
dioſumdolorem converlum eſt, 1.
Chor. Stvi. Hiſt. tom 2.ib. 2.
Marchio Leganeſius perſuaſio- e potius inani, quàm vivà ductus
ſiducid expugnaturum le eſſe Caſa⸗ 1
lam, propriæ oblitus conditionis,
orbi interitum comminari videba- ur quodimaginationis venenum a- lios quoque Hiſpanicæ Coronæ Mi- ſtros adeò infecerat, ut coram Ve- etorum Principe gloriari certoque
meEs
Civitatis Regiæ Dux, rei mariti- mæ apuct Hiſpanos Ppræfectus, factai vix primà in Gallicam claſſem tor-
ſleverare haud veritus fuerit Co-
9“

Hiſtoriatus. 27
Cælareis partibus addictum eonſer. varet; tempeſtivaque nanciſceretur ſubſidia, antequam ex conterminis inſulis in continentem irrumperet Suecorum exercitus, Brufſan. Tol. l Lib. z.
APHORISMUS CXXXIv. Icet proſperi rerum faveant Llmperatori ſucceſſus, felicique augurio niti videantur armorum principia, non tamen ſpein certæ
victoriæ concipiat, ac de illà Princi
pem ſuum cerrtiorem faciat; cùmu. tercedant ſæpe parvis momentis magni caſus.
Longinquis itineribus percurſauun
quæ obtineri nequibaut corrupto, qu
captus erat commeatu,& inſtante jan
5 7 Hemenreduxit exercitum, compoſuitſ
ad Cæſarem literasquaſi confecto belli
verbis magnificis rerum vachas, ib
gir. nunn. 2% Civits-
u del Maüme ſelllone quüdco u 2 curis b amditu, busme ne ulbe
A Ma
riker Aralo Matiag naclthe drodie dütm Dsk ochair
Var vhſg

Hifloriatut.,„,„: 5Pa uh, adciänn RHuſfori atus 281 mpeſtiraque raun mes de Rocca, certã inſtantis tunc 3 antequamcxcone Maji menſis die, plena Caſalæ poſ- aonenenrenn n ſeſſione potituros Hiſpanos. Aſt, dentem irmm quid contra ſpem ſuam aliorum vir- m exercitus, Bfuſaſ tus poſſet, expertus eſt, dum Har- courtius Comes expugnato aggeris ambitu, felicibus in hoſtes conati- IORISMUS Chu bus in caſtra irrumpit,& ab obſidio- proſperi rerum i ne urbem liberat, 5ruſon. vol. I. lib. 19. veratori lucceſſus, ci niti videantur an APHORIS MUS CXMI. a, non tamen(peme concipiat, ac deilit IMpeezwoc aur alius Principis Mi- m certioremfacisnet Aniſter non difficilis ſit in audien- nt ſæpe paruis mu dis aliorum, ubi de rebus magni mo- aſus. menti agitur, conſiliis, præſertim bo- inguis itineribuus na ſi fuerint& expediendis negotiis proficua; ſibi enim qui nimiumtri- buit, mutatà fortunæ facie,& Princi-
aeri nequibautai'uin at commeatu, Culla
4
duxit exercitum, un Pis,& ſubdito rum, malè ſi res cedart, em literanquiſtſtit odia incurrit. agniffeis tenum aunu Verum ubi à viris militaribus ad- 8. verſus urgentes caſus firmatus erat,
runſus
Cj

1 —11, ö“
282 Zacitus rurſuu ne alius ſententia inaigens u. dus las deretur, in div'erſa ac deteriora tranſ. pedelt bar, lib. cir. num.. expogn Comes Olivarius Dux propriæ kacien ſententiæ tenax, acceptis 2owani toprion Marchione literis, quibus exercitus ſſaube interitum prænuntiabat, ſi Regiis inii præceptis obſequium præſtaretur, oneni indignatione commotus, has exau. ciſſme Ia ad eum ſcribi literas curavit, qui. Iayant bus ſignificabatur, licitumm eſſe ſub. ditis difficultates proponere, non Ap verò adverſus reſcripra Principis quicquam replicare, obſequendum TM3s illis, quamvis cum ſuimetipſius inte. lann ritu. Hine motus Marchio præme. meau moratus adæquata Regiis mandatis Hanneſ præſtitit obſequia, quorum effectus licaiu variis anguſtiis totam inffexit Hi-. 0m ſpaniam, Iictor Siri, Tm. z. lib... Mluns Carolus Columbus à Marchione aulif Torrecuſano„cui nullum tunctem uim Poris incaſtris imperium, certiorfa- i ctus

Acitus alius ſententis ni in aiderſaac rnring T. num. 2. es Olivarius Du m Prenax, acceptbit one literis, quidiben m prænuntiabat, 1 is obſequium praka tione commotus hai m ſcribi literas cutan- uficabatur, licitumel fficultates proponen, dverſus reſcripta in am replicare, obſeqr amvis cum ſuimetipin linc motus Marchio
s adæquata Regibir
it obſequia, quorunti
anguſtüis totam inler.
m, Iictor Siri, Dm.vlh olus Columbus a Mci cuſano, cuinullumtme- Caſins mpetiumgs-
Hiſtoriatus. 28; dus Padum trajeciſſe Gallos cum
pedeſtribus equeſtribuſq; copiis, ad
expugnandum Freſcarolum, atq; ad faciendam in Hiſpanorum Caſtrair- ruprionem, non tantum illius am- plexus eſt conſilium, verùm etiam, imperium illi conceſſit ad ex pediti- onem neceſſarium, quam etiam feli- ciſſimo ſucceſſu terminavit, Capria- ta, part. 2. lib. 4.
APHORISMUS CXXxVI.
Nferendis ſubſidiis, militum non rantum, ſed etiam annonæ com- meatus habenda eſtratio; ne fracto fame, laboribusque milite, fruſtra fe- lices armorum ſperentur ſucceſſus. Comitabatur exercitum præter alia aſſuetabello, magna vis camelorum o- nuſta frumento, ut ſimul hoſtem, a-
memque depelleret, lib: cit. num. ². Infauſtum fuit Taurino à Carolo Gatta-

284 Zacitus Gattano datum ſubſidium, qudd opeelos non unà cum præſidio invecta fuiſſet oblellos annona, neglectaq; fuiſſent, quæad ch., 3di uſum rei tormentariæ pertinebam, Nenten
hinc aucto milirum numero, decte- mils, ſcenreque frumento, major factafuit culen incolarum calamitas, Capriata, part. gulbe 2.l1b.17. lbup
Haſſiæ Landgravius, præſcctd pulo, Cæſarcanis recuperandi Hanoviam dus tu fidaci, introductiſque in urbemtte.&peti Centis plauftris pulvere tormenta. H, rio, frumentis que onuſtis,& injecto eres a novo præſidio, eò Lambojumade. autyn git, ut ſolvere obſidionem necefſe auban habuerit, ductis in agrum Spirenſem njaud copiis, ut cum exercitu Galaſſii jun. yema gerentur, ad ſuſtinendos Gallorum umn impetus, Eruſon. vol.. li6.14. reiuie
Cr
APHORISMIIS CXXXVII. ag3a
Bleſſa urbe aliquà, velmuni. Ati,
òꝶ mento, eò directa eſſe debent ru obſeſſo-

2 Lan ns rech atrodu latiſten entisq fidio, olyere du Kis t cume „adhn „Bruſon
¹ 1 2 2 5 4 Nobſeſloris conſilia, ut arctius ſtringat
4
Hiſtoriatus. 285
Mobſeſſos, eoſque, quantum fieri pot- neſt, ad incitas redigat, anrequamad- mwentent auxilia. Properanda operum umoles, tormentorumque fulmine nconſternandi Civium animi. Inveſti- 4 gandis cominus munimentis hoſti⸗- libus progrediendum, leviori mani- upulo, neque enim iis expeditioni- bus turmatim procedere prudemis nrc periti eſt. Hlis, atque talibus in commune ala- 9 Kcres,& erant, quos pericula fratrum„ uhaut propinquorum propriu ſtimulls in- aan cenderent, continuum diu noctudq; iter aun properabant, eoque intentius vologeſes aul premere obſéſſös, modò vallum Lezio- aum, modò Caſtellum, quo imbellis ætas ar defendebatur, oppugnare, lib cit. num?2. Cardinalis Infans, deſperatis in
ullaggeres hoſtiles, quibus cincta erat
Aria, conatibus Lambojum evoca- chvit, ut junctis armis Gallorum caſtra 4 irrum-

288 Tacitus b irrumperent:cujus conſilii certiorsaso tacti Gallici exercitus Duces, cun. AlHO ctis viribus promovere expugnatiiio. nem annixi ſunt, inſtructaque vinca(Nli tentatis acceſſibus, animisq;, eòne. Wdi ceſſitaris obſeſſos adegerunt, ut de. osqylea ditionem ante adventum Lamboj tungul facere coacti fuerint, Bruſon. Tol.. ſendh Lib. z0. us hol Leonardus Folcolus magno me dirtcot rito apud Venetos refulgens Senz. klidt tor, non minus incitamentofuis, kin quàm hoſtibus admirationi fuit, æ. limu ternà apud poſteros dignus memo. mdhug riã, fuſis aliquoties Turcarum co. Ahſ püs, obſidionem Giſſæ in confnit Nerunin. Dalmatiæ aggreſſus, eamque adeo Nbronn arétà preſſit obſidione, ut antequam tonjora appropinquarent Techielis Ballæ coneie auxiliares copiæ, eam quaſi rupibus iuna avulſam ſuo lubjectam viderit nund Dominio, Eruſon. Tol. z.. Car
Lib. 6.

Tacitus nnt: cujus conſiliten
ei exercitus Dacs, AbHORISMUS CXXXVIII. s promovereexpm i lunt inſttucaglwi Urioſus exiſtat Princeps in per- ceſſibus, animisoq K cipiendis, velper ſe, vel per ali- bſeſſos adegetun,i os, quæ ad Status facere emolumen- ante adventum lu tum poſſunt, nullo referentium di- acti fuerint, Inſin Icrimine, cùm ab infimæ conditio- nis hominibus non rarò aperta fue- rdus Folcolus maau rint conſilia, à quibus univerſorum Venetos refulgen falus dependebat. a minus incitamem Witur captà luce in hortos Servi- ſtibus admixationit lianos pergit,& cum foribus arceretur, ud poſteros dignun maséa Gatrociaafferre aictitans, de⸗ s aliquoties Turons ductuſqus ab lanitoribus ad Libertum ſidionem Giſſeinca Neronis Epapbroditum, mox abeoad æ aggrellus, camou- Neronem urgens periculum, graves füi 5 Bliione,ut usf conjurationes& catera quæ audieras, dauareut Techicls conjecta verat que, docet, telum quoque le e, eam ui in ne ejus paratum Iſtendit lib:cit. um ſuo lobjectam Cardinalis Sabaudius poſtquam ominio, Brufn ulo 1a H ſaniein ablegalſet Alorar 4. pP egaſſet onlum 26,6 de
Hiſforiatus. 287

Wr wree
28⁸ acltus de Villanova Optionem[uis ac Tho. gpendat maſii principis literis inſtructum, ui ienſis: moliminum conſiliorumq; Mona. contem cenſis Principis cum Gallis mixto. te scli rum, certiorem redderet Comitem pronp9 Ducem Olivarium, nontantuman. dtam. res præbere nuntio dedignatus i eſt, verùm& carceribus illum man. M cipavit, qui præmio digniſſimust rat, quâ actione ſcenam thearrine EI gotiorum publicorum ita immute- tus vit, ut extremis anguſtiis Hiſpaniam gotiag univerſam expoſuerit, Bruſan. Til verlis Lib. 21. IWmam Ludovicus xIII. Galliæ Rex, Li- lw tetià profectus; ut religionariotum n inlolenriam reprimeret, gravi au cinſuu toque catarrhoBloeſis, tantoquein ſenam de nato dolore correptus fuit, utle hrectſe cto incumbens remediis tormenta i'umm lenientibus uti coactus fuerit: nihi 1 lominus inter maximas animi agiu pedi tiones, cùm adventaſſe Nobilcu quen
——

Taci eOptonmlh 1 WIiſtonuub.. 289 wipltenent uendam ſtatum obſidionis Ton- s mnieu nenſis explicaturum, ipſus eum, mmn conſiliorumg Mcontem pto dolorum cruciatu, audi- ncipis cum Galin re voluit, ut quid opus factu eſſet, orem reddetetcn promptius in Regni ſalutem expe- Nivarium, nontamm diretur, Bernard. lib. 7. num. 2. ere nuntio dedign b b n& carceribus ilm APHORISMUS CXXIN. qui præmio digaiſi ackione ſcenamte Xtra imperii fines bella molitu- publicorum ita m+ rus Princeps, ut recto ordine ne- remis anguſtis H gotia gerantur, ſecum ducat ſub di- m expoſuerit, Wnſu verſis officiorum titulis optimos maximæque inter ſuos famæ Mini- vicus«ni. Caliæls ſtros, præſertim ſu ſpectos. fectus, ut telgionsd Multos Alagiſtratibus magnam iam reprimeret, g conſularium partem Otho non partiti- rarthoßloeſis tnp pes, aut Miniſtros bello, fſid comitum lolore corteptuti- hern feen expedire jubet. lib. Hiſtor.
ens remedis tom. umb Ludovicus XIII. Galliæ kex, ex-
coactusfuerſ 1.10 bus un a an peditionemRuſcionenſem ſuſceptu- sinter N rus,
cum adfentafe Ni —

“ —.
290 Tacitus
2
rus, exercitũ eò miſit, numero&fot. titudine conſpicuum; cumq; àcen. tro Kegni, ut rebus alibi emergenii bus conſuleret, abeſſe cogeretur, conſilio Cardinalis Kichelii inde. ctus, ſecum Reginam& Aurelianen.
ſium Ducemvidere voluit, ut horum abſentiâ turbis inteſtinis prævigila. retur, filiis Regni ſucceſſoribu Sylvam Vincennam conductis, ê ctor Siri. Tom, 2. lib. I. Simile quid ha
be: Guald. Priorat. Hiſt. Gal. lib.5
APHORISMUS CXL]
IN ſuſceptis belli negotiis, præſen. Lria Imperatoris promovendæ i ctoriæ cauſa princeps eſt. Utge præſentia Turni. Sicuti Sol orbem radiis, ita exercitum Imperator pro-
1— priarum virtutum ſplendore collo⸗
ſtrat, ſuoq́; omnes exemplo præſtu N
invictos,
V *——
umd elle rtet, n delic ptam vitan dodm qub gleme tong hoci noll mon ces Mi nec

. citüch conih ni, utt luleres Card umke ucemf turbi
hiliis Vince . Tom. d. Pris
HONN
lceptis nperate caula p ria Tut itacxer mm virtu luoch ol 08,
d
ae Hiſtoriatus. 29 ¹ d 3„.— ·.
da Nec illi ſegne, aut corruptu luxu iter,
it kuw ad ca ol he
1
4 11
ba A. 2„ milis, Hiſt. liib. 2. num. 4.
ture præſidium eſſe, addens; hoc diſcatis exemplo, ſciatisque nulli mortem parcere, cnm omnes
. is Jed lorica ſerreauſus,& ante ſigna pede⸗
er, horridus, incomptus, famæ½ aiſi-
Guſtavus Adolphus Sueciæ Rex,
vchtatus cum hoſte ad Ingolſtadi-
um, poſtquam à Ducibus rogatus elet, ut ſui corporis rationem habe- ret, reſpondit: non ad quærendas delicias inter arma ſeverlari; acec- ptam eſſe mortem debere, quando vitam honori, utilitatem publico lubminiſtrar, effugere mortem quis-
quis contempſerit, timidiſſimum
quemque ſequi illam, unum in vir-
Meo
mortales ſimus, cæteros belli Du⸗
oes illuſtri docens exemplo, cum Minervà Marteq́; movendas nanus, nec laborum finem, ſed viciſſitudi-
nem
Na

292 Tacitus nem eſſe, ſolis que mortuis optan. dam requiem æternam: Plebejas efſe animas, quæ ſempet eidem in. fixæ ſunt ſolo, otio merſæ; nobilio. res illas, quæ cœlum imitantur,& gaudent motu. Gualdus Prioratus, Hiſtor. part. 1. lib. 3. b Intrepida, timorisque neſcia Se- renĩſſima Sabaudiæ Princeps, nihil, recuperandi Status avida, intermiſit, quod virilem animoſitatem deee- bat, hc inter alia effata: à cœlo pro- tectas eſle juſtas Principum actiones corum præſentia, oculo, linguà plu- ra ſuperari quà3m multarum manu-
norumque diſpendium fieri, quàm
ſummus eorum arbiter eſt. Nihil morti in eos porentiæ, quibus mori dulcius, quàm iniquæ oppreſſionis ſpectatores ageté.
um violentià. Non rectius vitæ bo
ſihæc cultui ejus conſecrentur, qui
7
Bel raioie labor! Xüll. dorie
tedert cbaur ghod juxta confi cilal rabat niſtr exeg ſbill naden omdi

41 A
„lo am Hiſtoriatus. 203 ient An Bello in Gallià externo ſucceſſe- 85,g3 4 3 rat inteſtina leditio, novus ex labore Gors n labor: quo mirari licer Ludovici * dn XIII. Regis pertinacem ferendo la- in bori conſtantiam: tota ipſius vita à motu, uh teneris in hanc diem bellis transacta rt. u n eſt, queis aſuetus, torridam æſtatem, lda,tit Mun glacialem hyemem, aſpera, plana Sabau nin juxta habebat; præſentià paſſim ſuã ndidt ahin confirmabat militem, ttansalpinas lem à Min ciſalpinasquc expeditiones procu⸗ Nreral aurh rabat unà ſæpe& ſimul, quæque mi⸗- oſtas han niſtro dictante ſluggerunt, ſedulo xſcntk aboh exequebatur; raro aliũ lubſtituebat ari quèt uum ſibi. ſi Rege digna eſſent, quæ deſti⸗ tid.! ah nabantur⸗ denique fortuna Galliæ ue dilpe alk omnis in eo ſita erat, quòd conſultus tui eſt aum Optime ab adminiſtro luo, conſilio eotum dt ubi facto opus, per le, nõ per Legatos cos po 2 quod vulgò ſolent Reges, cité con-
dam in ſ ficiebat, Grammend. Hiſtor. ſ16. 18. A De expeditione Narbonenſi alia Nesn Nz quæ-
—

294 Tacitus
quædam Kegiæ fortitudinis ſpeci. b mina refert Victor. Siri, tom. 2. lib..
Fd emicuit invicti Principis Con- dæi armorum gloria in memorando Pariſiis in ſuburbio S. Anthoniiha⸗ bito conflictu, ut eontempta pro⸗- ptia vita, fulguris inſtar, ubique& inter extrema mortis pericula capi- te nudato animoque prorſus imper territo conſpectus fuerit; quemad- mlratus adverfarius Marelchallus Turrius, per totum agmen oculs, manu, clamore volitans, in hæcvet.
ba prolapſus inter amicos dixit: in
mandaris mihi erat, committere cum Condæo Principe prælium, al inter congreſlus, plures quàm ſa Condæos mihi obvios habui, quo- cunque enim inclinabat acies, ibiin fronte ejus manu gladium vibrans
M
[ Um
can holtum ſeecrit vandar ubi c pant; eatpa tain inlin ſtien
Aun mieiie tora jere: yeu herl
eminebat Condæus, Guald. Prioru. uco
Hiſtor. Gall. lib. 8.
¹,
APHO. 1.

J Legie dFickh cuitin kum 1
ſubur licdu, tulgur
teman
anime nſpect
advett ber 10 amote
dus im 8 mibi adæol ngrelt 05 mihi cnimi eſus We dat Cont Gal.3
3¹ A
u a ApPllORISMUS CXILI.
1 1
Hiſtor iatu. 295
2 u peſtivè de neceſſariis proſpi-
ciant ſibi, quibus metum arma im hoſtium incutiunt, ne pacis decepti an ſecuritate irruentis belli malis invol- nn vanrur. Circumſpectè agendum, unubi cuncta belli apparatu perſtre- anpunt; ne tempus ſit, quo ſacra lub- lear pœnitentia. Non cœlo ſapien⸗ umutia in mentes ignavas illabitur, nee aut inſinuatis pectinatim manibus, ho⸗ ain ſti cxtorquentur victoriæ. a Non Italia adiri, nec loca ſedesg pa- dhep triæ videbantur tamquam externa lit⸗ an rors,& urbes hoſtium urere, vaſtare, ra⸗ yere ed atrocius, Jubd nibil usquam an proviſum adverſum metus, plani agri, in aApert« domus, occurſantes Domini jux- ta Conjuges& Liberos, ſecuritate pa⸗ cis,& belli malo circumveniebantur,
rub. cit. nu. 4. N4 Tiu
2 u

296 Tacitus
Tillius Comes Wertheimiumte. enerai cuperaturus, Noribergam iter dite. iscim xit, ur exigeret ab eâ pœnam, quod auhbo apertè Suecis addictam ſe proteſt um bi eſſet; verùm cùm Cives de cundii bobol neceſſariis tempeſtivè ſibi proſpexit lin ſent, milites verò ſui omnium rerum myim inopiã laborarent, premeretque la- zuuyla tus Suecorum exercitus, ſtationem feaum deſerere, atque in Palatinatum lupe, ſeltul
riorem ſe recipere coactus eſt, Sr usſtraj
ſôn. Vol.. lib.. inſoli m.z.
APHORISMUsS CXLII. On
vn Til
CI calens militibus in prælium ſam age
guis, nec refrenare ardorem lue dſpcl perator poteſt, deferens illorum des ubus ſiderio ad pugnam illos comitabi- ahans tur, ubi clade affecti propriũ agno- uben ſcentes errorem, promptiora impo- eca ſterum præſtabunt obſequia. Alias kde 4 teme. ſeud

Caaaeh v Hiſtoriatus. 297 ed Norjbeen ima temerariumeſt, famam viresquein ergam iel discrimen adducere, impari manu geret ab ed pœnam aut labore fatigatis copiis. Præſer⸗ nccis addictam ſe' tim, ubi absque certamine, volenti- um cum Cires dea bus hoſtibus, diſcedi poteſt. Stempeſtivèſiipnm Fit emeritatis alienæ comes Spurins tes verò tuiomnuna na primò coactus, mox velle ſimulans, Sorarent, premetan quo plus auctoritatis ineſſet conſiliis, ſ orum exercitus, tut ſeditio miteſceret. Poſtquam in con⸗ atquein alatinatun pedtu Padus,& nox appetebat, vallari recipere coactusel, aſtra placuit,&s labor urbano militi . lib. 7. in ſolitus contudit animos, Libr. cit. Nus. 5. 1 IORISMUS CNII Omnibus viribus Pappenheimi- um Tillius hortabatur, ne Suecos nsmilitibusinptziu aggrederetur ad Lipſiam in aciem ec reftenate ado diſpoſiros, veruùm aliquot velitatio- Soteſt, deferensillonm nibus cùm hoſtium robur tentaſſet, d pugnam illos comi alternas belli vices expertus eſt, ar- lade affecti proptig mis cnim hoſtilibus irrctito niſi cum rrorem, promptioran exercituf ubveniſſet Tilius, inte re- ceſtabunt oblequi.I lade fortunâ& vitâ illius adum fuis- ſet, Bruſon. Vol. I. lib. 5* 1 N Ca-
6l

298 Tacitus Caſtri Taurinenſis præſidiarii in ter anguſtias murorum includi ſ
impatienter ferentes, irruptionemim hoſtem moliebantur, ardore Martia
li feroces, quorum deſideriumer
lasindu olant,g ls deber hindole Cabtel
plere noluit Cardinalis Valletanus aufail aſt precibus defatigatus, permiſiten gnulin
curſionem luh ductu Nereſtanidſan chionis, verum clade affecti fun magnâad Civitatem Vecchiam er ſo Nereſtano, hinc proprio damm cæteri addidicerunt, quantum inos dinato lateret debitoque ſupetioi bus obſequio. Capriata, part, uill 16. 11 1 1
APHORISMUS CXLII Nter armorum principia noui
1 virturum miraculis gloriæ famam adaugcat Imperator. Eyitato as-
b
5
4
cularum fato, quæ ſe ſponte in in
(Oeti Othunit yuniſe Gconte hu jac puynui veniii ſauſim
Ar Oſcna nit am
putcia ur imn glori
fet, u
dus

Tacitu aurinenlis graldh Hiforiatus. 293 ſas euatoeh dlas inuounr.&ad ſpectaculum ad⸗ erfarentes iun 2 üc volant, quod inauſpicatum fugare i- vlichann dn las deberet,& abſterrerc. Genero.
vatdorelln 1 ndoles ad extrema contendit, aut duorum deſicenim Cælar eſſe vult, aut nihil; aut ſtella, lit Cardinalis Halau aut favilla. Nunquam canere fin- 15 detatigatus permi gitur ſummus Juppiter. 1 lub ductuNereltmi Cæcina Padum trausgreſſus, tentat¾ verum clade afteGi Orhonianorum fide per colloquium, G& Civitatem Vecchin promiſſa ibkaem. Peritus poſtquam pax ano, hinc proprioin&& concordia ſpecioſis,& irritls nomini⸗ didicerunt, quantuni pus jactara ſünt, conſilia curasq; in op⸗ reret debitoque lii pugnationem Placentie magno terrore uio, Capriaivpuhl wertir ignarus, ut initia belli provenis⸗ ſent famam incætera fore, lib cit. nu. 6. Strangulato à milnibus Sultano ORISMUS CXII OQſmano, ex laqueo ad coronam ve⸗ nit Amurathus IV, gemmatoque ca- irmorum principan put diademate cinctum vidit. Hic, m miracalis glotie m ut innatæ generoſitatis in nominis Imperator. Prütaw. gloriam, character cunctis illuceſce. fato, quæſe tona ret, urque proſpera omnia in udi⸗

———— “
300 Tachus b rum polliceretur, inaudito animol tatis exemplo regnum exorſus eſh imminensque periculum, tempeſtti vo miraculo prævenit. Ulturun ſe Fratris necem præ ſe ferens, in fronte exercitus, arte edoctus eqyue- ſtri, admirandãà velocitate in gyrum egit equum, emiſſaque in aerem, a
mox receptã lanceAà, virili voce ex
clamavit, ſe omnis timoris neſciun eſſe. Unde rantùm primis ſucces ſibus ſpes increvit, ut, vix modicaau ſihactenus, maxima quæq́; ſibiſpon derent, Vittor. Siri, in Mercur.temu. eurrent. Tom. I. pag. 17344 Cum felici armorum progeeſſ Stetinum expugnaſſet Guſta due- corum Rex, Pomeraniæ caput, mo- ris turribus, foſſisque validis muni
tum, brevi tempore in univerſamfo meraniam abſolutum, nemine teb ſtente, obtinuit imperium, Guul Priorat. Hiſtor, lib. T.
Er
k witen l, cxæt
— dette
telgi

liceta eemplo cnsquc
aculo ris ncc a
exerci mirang uum, ecepua vn, lec
Unde pesinc chus,g t, Fitte . Tom am teli num cx mRcx. nridus, brevite aniam: te, obtit rat. Bſ
Hiſtoriatus. 301 Expugnato per Graneæum Co- mitem Barro Lotharingiæ metropo- li, cæteris ejus provinciæ Civitatibus At detrectare Galliæ Regis imperium nn religio fuit, Bruſon. Tol.t lib. 20.
e APHORISMS CXILIV. . 31 Dlmjonso itinere fractus, ca⸗
mnreu ſtrisque muniendis occupatus ann eſt hoſtis, parari in eum impetus de- mum ber. Sic penetratis audacter angu- nan ſtiis, exiguà manu infinitæ potentiæ aauh inſultatum. , Celſo,& baulino abnuentibus, milieq- an em tinere feſlum, ſarcinis gravem 55- apk ji ers hoſtinan admiſſuro, qudõ minus dm expeditus,& viſi quatuor millia pas- u JLuum progreſſus, aut incompoſitos in as nn gmine, aut diſperſos,& vallum molien- Ann tes aggrederentur, lib. cit. nu. II. Directurus in Saxoniam iter Til- N7 lius
—
av 6

4 2—
302 Tacitus b lius eò tres præmiſit legiones ſub im, ſetui perio Monticuculi, Holchi& Ber⸗ sen neſteini, quæ laboribus lafſaræ dum(uosi quieti indulgent, ab tribus legioni- qupg busSuecicis obruuntur, adeò urcum ccni paucis evalerit Monticuculus, reli ccue quis cæſis& in fugam actis. Bruſen. uiſi Vol, 1. lib. 5. 7 Torſtenſonius Exercitus Suecici is Imperator, cùm arcta obſidione jam Lum quinque ſeprimanas Brigam vali- denſt dam munitam que in Sileſia urbem uimm preſſiſſet, compertum habens ah; faſ propinquare in ſubſidium Cælaris vunu exercitum, militem laboribusfra. n ctum prælio committere noluit, ed C ſolvere obſidionem maluit, no⸗h um exeroitu adhuc vigente pati ſtragem Nul cogeretur, Victor, Siri. Tom. 2. 1ib.2 tle
APHORISMUIS CXLV. 4 1 1 4 7” 9 per exploratores reſciverit Im⸗
pera

1. 1. Hiſtortatus. 0 eptxn ihut. 1 3⁰3
onticn it ſerator inſtructà acie progredi ho⸗ quzih m ſtis exercitum, cavebit, ne ulla inter dulger„ ſuos milites ap pareat contuſio, ordo b dulgen an quippe neglectus ſæpe hoſtibus vin⸗ icis odt nnd Ccadi occaſionem dedit. Multi alent hn excrcitus fatorum invidiâ, multi vi⸗ 1s& in Mut tüs fatiſcentes interière. 5.5. Di ſpoſita Vitellianarum Legionum tenlon ſabu acies ſine trepidatione, etenim, quam- tor, ciu aru quam vicino hoſte, adſpectus armorum ee lept aens k denſis arbuſtis prohibebatur apud Ot ho- unitan apudt nianospavidi Duces, miles Ducibus in⸗ et, co famm Fenſusmixta vehhicula,& lixæ,& præ⸗ quare vltu ruptis utring, foſſis„via, quieto quog. tum, krukk agmini anguſtaslib. cit. nu. II. rzlioc Mum Comes de Sorbellone Morbeni⸗ „obüd Mam um tendens cum exercitu, locum ruadhi Weom Vallistellinæ primarium, proculab- durA Wil eſſe cùm arbitraretur Kohanæum exercitus Gallicani Imperatorem, i- oHIOI 20 deoque ad præliandum minus dis- pooſitum, negligentius caſtra muni⸗ det exph mnal A

——A
304 Tacitus. vit; Verùm ubi eximprotiſo come Huful
atet Rohanæi miles rectè in aciem pyuln diſpoſitus, præliari neceſſe habuit, ſtam ſed pila ſauciatus mox retroceſſit, conſt quã occaſione totius terræ Rohanæ. anpf us Dux obtinuit dominium, Capris. 21
ta part. 2. lib. 14. lu b gtell APHORISMUS CXLVI. pbel tamii
LTRbem armis quæſitam nontti. tuit, umpho ſuperbus Princeps im exci grediatur, ſed ætà fronte cunctisbe- teſ nevolentiam exhibcat, abolità pras nolu teritarum injuriarum memoriâ,& ducen ſic cum viribus ſeneſcet Majeltas, üuan Subditis libertatis amore vilior via lutum eſt. Sævis Victoribus infenſi des dota- bellatorum animi, corumque inii. Deu dia viſceribus ſerpens in ipſa im peti Gore vitalia graſſatur. perm lpſc Vitellius à Ponte ailvio inſan Do -l
—yy—

im u a Hiſtoriatus. 305 hanzif au, eTud paludatus accinctus; Senarun,&
1
s, pta Ach populum aute ſe agens quõ minus ut cas tuciat een Pfam urbem ingrederetur amicorum Üonet 8 conſilio deterritus ſumma Miueei⸗&ꝙ btina* ennaſ agmine inceſſit, li cit. num. 1,u h Ludovicus XIII. Galliæ Rexs in- 1OR AT teſſurus Pontium urbem, manibus rebellium armorum violentia extor-
tam, interrogatus à Deputatis Civiũ
dematt inak fuit, quonam ſolemnitatis apparatu aphok sl excipi vellet; generoſè& modeſtè ar,ſedl um reſpondit, ſe tanquam ſuperiorẽ in- miame un, troiturü, an[acra ibi ædes eſſet, quò uudeſcenſo equo pollet diverteres hæc lſinon eſlet, absq́; pompa ſe ingres- lben manſurum necdecens eſſe eo in loco ho⸗ Srris I Awt norari ſe, ubi non prius veneratione Deum coluiſſet poſſeſſionis ſuæ au-
orum a o 62 Ctorem. lId tandem ceremonlarum
ſccridus Wolf. an — permiſit, ut cives armati obviam ſibi 2
„rulu du Procederent, contra multorum ex- u a. pecta.
um inſu m vinbi

3 —— 4
306 Tacitus pectationem, qui tali apparatu indi. un alq gnos eſſe rebelles judicabãt, Sernard, ſini lic. 4. nu. 27. ſiionis Chriſtiana Sabaudiæ Princeps dur, qu Taurinum ingreſſa, extructisque a. dälctt cubus triumphalibus inter ſummo bau d populi applauſus excepta, cuncii d clementem ſe exhibuit, vultus ax vocis hilaritate omnium animose. 4 rexit, ur levatà ſollicitudine mente vacare gaudio cœperint; extinci H oblivione præteritis, Capriata, yn 1a 2. lib. 17. cowm Ludovicus XIv. Galliæ Kex, im teran poſito Burdegalæ præſidio, antequi tali Pariſios reverteretur, indicia qur aiu dam fiduciæ ut populis imprimecet curlan metu conſternatis, prætorianamle] dus gionem præmiſit, exiguum ibimii a tum numerum retinens, ut quaſih Gy bitantium poteſtati commiſlusi 1. deretur, quo maximè animos ilo 1 run 3

Tacitu Hiſtoriatus. 307 n dal tali apparm rum atque benevolentiam ſibi de- belles udicabätn vinxit, qui ex eo ſinceritatem inten- tionis Card. Mazarini auguraban⸗ na Sabaudiæ Umm tur, qui per omnes urbis plateas rhe- ingreſſa, extruꝗinr da vectus absque ſtipatoribus tranſi⸗ mphalibus interlum bat, Guald. Priorat. Hiffor. Galliæ, dlauſus excepta, au 1i5. 5. n ſe exhibuit, uu titate omnum ain APHORISMUS CXLVII. vatà lollicitudinen aer udio ccœæperint, en HOſtum commodonon ſint in- præteritis, Cayniu duciæ; indulgentur autem commodo hoſtium, ubi rebus felici⸗ ficus XIV. Gallala ter à nobis geſtis penè victi illi jam ardegalæ præſidiou toti ſint ac proſtrati: quippe qui hic revctteretur, indet aliter agit, blandientis ſibi fortunæ iciæ ut populis lmyu curſam prohibet,& faventem hoſti⸗ ſternatis pretonm bus veluti transſcribit. præmiſit, exiguum M Itaſalubrim 299 3 /vas vites afferre, nerum tetinens ütgu G& præſeutihus nihilperiturum Hiſtor. o lib. 3. nu. I. 2H
teſtati commilh.. 1 6 maxiwè animmoo Ludovicus XIII. Galliæ ex tem- qu E V poris

1 .„.
308 Tacitus poris avidus, ut fubſidio Cafalenli êunwu bus eſſe, resque ſuas in Comitiis Ra cauae tisponenſibus promovere poſſchi ei, lico ratas habuit ab Hiſpanis, Cau’ selius rcanisque oblatas inducias, Bruſan bulty Vol. I. lib. 3. veriln Exprobratum fuit Marchionil: Hauhů ganeſio, quòd inducias Longavillas faaih indulſerit, qui in Caſtro Taurineul gub ad incitas ob annonæ penuriam m Lodo dactus fuiſſet, ſi continuatà violenti inſtant in obſidione perſeveraſſent Hilpam dam t Ca4 priat. part. 2. lib. 16. 8* . busreg APHORISMUS CXLVIII. ſam 114— beren Ortis exercituumImperatorhio ſos u prio invictos cæteros reddit exs quodi plo. Summam de illis ſpem gon ti om cĩpiunt milites, quos exaggetati lii dedden tutibus animi fama commendat, iu Na ctique collocatos eſſe labores cis tanda — dum

Tacitus
lus, ur lobſcäd G Hißoriatus. 309
ine gloriam esque tuasin Cand dunt ubi proprio ſanguine gloria abus promoxetu Ptare Ducem experiuntut. habuit ab Hil ehh Eo poſtremo ardoris Antonius pro- oblatas ind DanbSectus eſt, ut vexillarium fugientem 3 uc, h24 transverberarit, mox ereptum — 4 cum faitla 1 vexillum in hoſtem vertit, quo pudore atum tult hlareiin εε᷑ plures, quam centum equites reſi= uôd inducias Long
4 iſtere, lib. cit, nu, b „quiin Caltto 54 Sub pellibust aliquando degens ob annona penm Ludovicus XIrI. Galliæ Rex, Iparſo ſſet, ſi continuainſtantis periculi rumore à quibus- ne perſeveralſenthdam rogatus fuit, ut in loco aliquo irt, z. lib. I6. munitiori ſalutem quæreret: qui- bus reſpondit, ſe nullibi, niſi inter DRISM0S CXINarma hoſtibus inferenda talutem quærere, conſcenſoque equo, cæte⸗ xercituum mperuuros, ut ſe ſequerentur, lollicitavit, victos cæteros tcdtquod fortitudinis exemplum imita- nmam de ills ſpeoiti omnes ingentis animi ſpecimina
ilites, quos exaggen dcderunt, Bernard. lib. 6. nu. 31. imi famacomment Robertus Marchiæ Comesadmi⸗- llocatos eſſe huas randam intendendæ audaciæ ratio⸗ nem

ͤͤ 11 ——,.,.
310 Tacitus b nem in pugna ad Novariam exeruit, tterae ſtimulis enim naturæ compundtu pläusa in Helvetiorum jäm triumphan puüt. um phalangem, quaſi devotus, n 14.g. multo equite itruit, ut Florangen & Jameſium filios, ex vulnenbu— proſtratos eriperet: ibi fortitudinen fortuna ſecuta, Helvetiis ſtuporen incuſſit, ut vivos periculo eximi, inviti paterentur, Auctor Miniſtn ddat Card, Ric helii. gred Princeps Condæus prælio can Gäac Regiis inSuburbio S. Anthoniicom renii miſſus, turmas quasdam ex ſuis ho tem, ſtibus impares eſſe animadvertem, N illas præſentià ſuà firmandas rarusin ſuund fronte legionis equeſtris compatut ddhh copiisque adverſariis tanquam tx ²4 garius mixtus, multos ex hoſtibu d propriâ manu proſtravit, inſigniqu- al fortitudinis exemplo eonfulos ſup ſn rum ordines reſtituit, cjus ſa u tle

Tacitut gnAad Novariama nim naturæ con tiorum jam rrindh ngem, quali desom uite itruit, ut Nhra um fllios, ex vul seriperet: ibiforuiu ccuta, Helvetis in it vivos periculoent erentur, Auctor Ri helui. ps Condæus pral Suburbio S. Anthoi rmas quasdam exl bares eſſe animadt entiâ luâ firmandasi gionis equeſtriscom advertariis tanqum xtus, moltos exli anu proſtrarit ingn
lis exemplo conkuls
ines reſtituit, alſ
Hiſtoriatus. 311 ſtrenuè orbem pervagata omnes in ipſius admirationem cultumque ra- puit. Guald. Priorat. Hiſtor. Gall. lib. 8.
APEIORISMUS CXLIX.
Um hoſte conflicturus Impera-
tor, omnem ſuis ſalvandi ſe præ⸗ cidat fiduciam, ut eò animoſius ag⸗ gredi hoſtem cogantur, ipe elaben⸗ di ademptà, ur diſcat miles, dari tertium nihil victoriam inter& mor- tem. 1 Et probinqua Cremonenſium mænia quanto plus ſtei ad eſfugium minorem adſiſtendum animum dabant, übr. cit. nu. 4. e In prælio navali in mari Harlemi⸗ enſi commiſſo, eum animadvertis- ſent nautæ claſſis Aranciæ periculo involutam navim prætoriam, pro⸗
Pin-

312 Tacitus pinquumque littus eſſe, in aquas ſ projecerunt, ut natando evaderent quorum& milites exemplum imi- tati ſunt, quod experiri neceſſe non habuiſlent, ſi in alto mari fuiſier ipſi negotium, Coneſtag. lib. 6. Johannes Caſimicus Polonia Rex, antequam Tartaros aggrede, retur, ſub graviſſima pœnaà tiuisin junxit, ne ordines deſererent, im dejiei pontes curavit, ut tugiendiil.
5— S.. A
lis præcideretur occaſio, animique cum ad fortius præliandum incenderen. ia-
tur, Biſac. Hiſtor. Polon. APHORISMUS Cl.
8l rectè hoſtium fugà uti noyeti
Imperator, belli artibus clatus, potietur, absque magna luorum ſtta ge, fuſoque ſanguine, victoria.
Foſtquam pulſos ſentit Antoniu atun
1
b
ellet
Nai 1 palal ſont
1

Tacitus ne littus eſſe, inan nt, ut natando eyas milites exemplun uod experiti necele „ſiin alto maritulte „Coneſtag. 10.6. nes Caſimicus ba- quam Tartaros ae
graviſſima pœnmali-
ordines delererent, tes curavit, ut tugie eretur occaſio, anii præliandum incent diſtor. Polon.
1ORISMOS-.
hoſtium fuga uiim tor, belli artibus 9 bsque magnaluorun- e ſanguine, victori
mn pulſog ſentiaumu
Hiftoriatus. 313 ſo agmine obturbat, laxat oraines, ab⸗ rumpuntur, nec reſtitui quiverunt im- pedientibus vehiculis tormentisg,; per limitem vieæ ſparguntur conſectami ſe- ſtinatione victores, lib. cit. nu. 5. Sueſſionum Comes, trajecto no- cte concubiã Malecontentorum ex- ercitu, illa in profundo ſilentio loca occupavit, quæ maximo ſibi vide- bantur opportuna reportandæ à Co- linio Mareſchallo, qui Sedanum
cum Regiis copiis obſederat, victo-
riæ; Cumque ad manus ventum eſſet, inani metu copiæ equeſtres Regiæ perculſæ, retro pedem refere⸗
bant, quas repetitis præliis ſolutas
palantesque adeò fortiter inſecuti ſunt Malecontenti, ut fugam hoſti⸗ um animis, vulnera tergis im⸗ poſucrint, Brufon. Vol T. lib. z0.
9 APHO.

——
314 Tacitus junt APHORISMUS LL. ſan frerau Sbe direprionis militum animiin an cenduntur, promptaque ad ex rele pugnandas urbes redduntur obſe. 7
quia.. lan Multa cum ſtrage inceſſerat couttzin Ju
ui Duces feſſo militi,& velut irriu aon exbortationes abnuenti Cremonm on monfſtraſſent, lib cit. nu. 6. 1 Thomafus Sabaudiæ Princeps a, flectere cùm nulla ratione potuiſſet ge Carolum Cacheranum Villæ Norz au Aſtienſis præfectum, ad faciendam am loci deditionem, ſummo mane adz uah moveri mœnibus ſcalas jubet, col-A. ceſ ceſſà in prædam militibus urbe, qu aux hac ſpe direprtionis accenſi, non ob- a ſtante animosâà Gallorum detenſio- ne, ad ſpes ultimas coegerunt obſes los, quos vallo ſpoliant, opes dirip' piunt,

APHO
diteptio aduntor
49das U
8. 74 tunſt . 7
er fe2 47110.
lent Amahus cum n m Cack vptefe
Ationet* mœmb.
prædam
direptio:
aimosa ees ultig jallot
Hiſtoriatus. 315
n piunt, tantumque ſæviendo terro-
rem injiciunt, ut totà urbe trepida- rerur, ædes civium incendio vaſta- rentur, habità tantùm ſacris locis re- verentià, Capriata, part. 2. lib. 6. Ivonia Valachiæ Princeps ad Mol- davam fluvium, ubi cùm Moldavic- uos ad paſcua abactos, ad manum non haberent,& nusquam fugælo⸗ cus eſlet, inſtantibus Coſacis, ampli- us clo hominum internecioni de- dit; horrendo prorfus ſpectaculo, per patentes campos ſagittis, pilis, ſcuris, gladiis horrentes,&jacentium d cruore paſſim undante ſolo, caſtris mhoſtes exuti,& præda omnis Ivoniæ 8 ceſſit, quam ille tempeſtivà maxvima & laudabili liberalitate inter milites
gatâ, lacob. Aug. Thuan. hb. Hiſt. 58.
02
BD 1 . d
70 * APHO-
diviſit, potiori parte Coſacis ero-

Tacitus APHORISMUS CLII.
Es periculis plena eſt, ſi, duran. te pacis negotio, firmantur in urbe præſidia, locaque muniuntur vicina; cum hac ratione manente rmulatione augcatur in animis ho⸗
ſtium fuſpicio. Sea omnem prolationem ut inimican Victoriæ legiones ſuſpectabant, ſimul Fulgentia per colles ve illa, quamquam imbelis populus ſequerttur, ſpeciem ho. ſtilis exercitus fecerant, lib. cit. nu. 16. Carolus l. Magnæ BritanniæRex, aliquor pacis conditiones Parlamen. to intimari fecerat, quæ dum expen- derentur, valida urbibus aliquoròco tiæ comterminis injici præſidia cura- vit, non obſtante, quòd paulò antea- ctum erat, ut loca illa habitantium cuſtodiæ relinquerentur. Quæno- VItas
₰
——

Hiſtoriatus. 31 ⁄7 b
vitas ſuſpectandi Regis conſilia oc- caſionem dedit, impreſſeruntque u⸗uuuu
niverſis Parlamentarii, alienum à pa- ceRegis animum videri, eoque arca- nas directas eſſe ipſius rationes, ur
dominatum in populos cxerceret,ul
182 ad omnimodam Parlamenti deſtru⸗ tionem. Hinc infectæ odiis inco- mlarum mentes, paratumq́; Regi exi-
an uum tium, Victor, Siri, Tom. 2. 1 ‧2.
APHORISMUIS CLNII.
IIIT ad loci obſeſſi deditionem taciendam adigatur Præfectus, perſuadendum illi, fulas profligatas- 24 f que eſſe copias auxiliares, in cujus rei ſidem, oſtentanda vexilla illis ad-
Ir t emptai aut aliis ſimulacris incutien-
dus illi metus, ut animo cadat, ur-
bemque hoſtis obtineat. civilt captarum cohortiunn ſigni circumdatus, ut ſuo militi recens gloria 03 ante

3¹8 Tacitus
znte oculos,& hoſtes memoria claais t- rerentur, Hiſtor, lib, 4 nu. 4. Sueci, ut metum injicerent Ha⸗ melenſibus obſidione arctà conſtti- ctis, poſtquam copiæ auxiliares Cæ⸗ ſareæ eſſent profligatæ, in conſpectũ duxerunt Merodit uxorem, cæteto que ex Ducibus captivos, oſtentati Imperialium exuvis, quibus moi obſeſſi, initis pacis conditionibus,ſ. ci deditionem fecerunt, Guald. Prin rat. Hiſt. part. 1. lib. 6. Reverſus poſt infelicem in Belgio expeditionem Papenheimius, copi- is Gronsfeldianis, aſtu magi quàm armorum violentiA Hildeshe- mium occupavit, expoſitis oſtentx- tioni vexillis, quæ olim adyverſario- rum copiis extorſerat, quaſi recens
illa ab hoſlibus reportaſſet, hoc do-
cturus obleſſos, fruſtra illos promiſ expectare auxilia; qua ratione ce-
dentibus militum fortitudinicivium mets
3——— 8
meruco doitlocie
nonaqu aholba 39,4
M-
ha ohe rumg. ſtand
Ah Vulig And hueffn peraa nicye 1i d
Tl tumte dur d
Auun,

b Hiſtoriatus. 319 metu conſternarorum animis, ſada 1 fuit loci deditio, cujus pecuniâ, an- nonaque rekectus reſtauratusque fu⸗ ichoſtium exercitus, Bruſon. al. 1. 4.8. b ApHORISMUS CIIV.
1
nr Inſtante hoſtium obſidione, omnia Aquæ extra muros lunrt, obſeſſuro- in e rumque commodo eſſe poſſunt, va-
n. ſtanda ſunt.
*
Adverfus has belli concurrentie mi- u nas Legali Legionum Mumius Luper- an cus,& Numiſius Rufus vallum, muros⸗ ni que frmabant ſubverſa longa pact d pera haud procul Caſtru in modum mu-
ul d nicipiiextrutta, ne hoſtibus nſui forent, Lib. cit. nu. 4.
iliius Comes datapultis quaſſu⸗ rum ſe Lipßenſium muros minaba- umtur, niſi prompta juſſibus ſuis obſe- quia praæſtarent. Illi verò continua-
04 tà de.

3²⁰ Tacitus tà defenſione, incendio ſuburbu moderan verſus ſeptentrionem abſumſèren gufueri hoſtium uſui forent, quo incendia premarj oppugnationein impediverunt, qut 4uy eodem die obſeſſis deſtinaverat Til ſuan lius, Bruſon. Vol. I. lib. F. j auid Katisponæ Præfectus appropin. ſuniu quare ad obſidionem faciendan um'i turmas Vinarienſes animadverten, Mal illico æquare ſolo fecit ſacra ædiſicu au cim ad muros poſita, metuens, neillis in ded ſh rem ſuam Sueci uterentur, disjecitq, nidiſ Pontis arcum, ac de rebus neceſſar.. panbu is urbi proſpexit, quibus ad ſuſtinen, ltiali dam diuturnam obſidionem opus ctyans
eſſe videretur, Bruſon. Vol. 1. 1b.lo⸗ lanal APHORISMUS CLV. na id
[L.Oei alicujus Præfectus, cui diu- ddem
turna minatur oblſeſſio, marutt nau
illi de rebus neceſſariis proſpiciat düche
prudensq; rerum diſtribuendarum qdd mo⸗

mnlone,*. Mfloritus..321 cptenn moderator exiſtat, ne, ſinimis lar- n uiu t aa us fuerit, urgente neceſſitate, cives eronel a remat inopia. 42 ee Sed parum proviſum, ut copiæ in ca⸗ hn ſera conveberentur. rapi bermiſere„ita ** aucis diebus per licentiam abſumpta lütſunt, que adverſus neceſſitates in lon- 1 edl S igum ſuffeciſſent, lib. cit. nu. 4. anane uein Marthæus Serranus Sluſæ Præfe- aarreſcſ aila Etus cinctus obſidione à Batavis, a⸗ unsgaltt Kaun deò ſtrictus parcusque annonariæ an zucc aaa rei diſpenſator fuit, ut ſex tantum arcun a Kchun Panis uncias in cibum diurnum mi- ipropexi Püba liti aſſignaverit, ſebi aliquid ſubin- Vaunat lm de panis loco inter eos diſtribuens, daran, n Pamp. luſtinian. Hiſtor. lib. 3. ummam Eſtradius Duinkerkæ 4DHORINB G Præfectus gloriam promeritus eſt, quòd non tantùm raro fortitudinis , exemplo, non comparente auxilio, daicuis n Shuse omnibus AiRcienribus obſi⸗ ma winat ſn nem luſtinuiffet, verum etiam
4 15 1 1 5.„ : redo d0 † quòd aceuratus alimentorum diſtri⸗ 2sg ferl? 1 0 5 butor

3²² Tacitus butor fuerit, cùm ſex ſeptimanasle tantum panis uncias militibus viri tim aſſignaverit, quindecim dies pa nibus hordeaccis fami illorum com ſuluerit, quorum unum quilibet, ta. cta deditione, geſtant, quantusm urbe commeatus in reſiduo fuer, oſtenſurus Bruſõni yol. 2. lib. o. Obſeſſo à Werthio Hermanſtain, 2dtransmittere copias auxiliares de- creverat KRamfavius Eques Seéotu Hanoviæ Præfectus, cum qve inopi Preſſos audiviſſet præſidiarios, naves aliquot Oſtenbachii emptas dolib aliquot pulvere nitrato refertis ſib. urrari, illisque alia dolia carnibusſ- le cõditis repleta ſuperimponi, Xhe- noque ſecundo obleſſis rransmuu curavit; quo tandem Iubſidio con- ſumpto, intercluſoque itinere, ſub conditionibus honorificis dedete locum coactus fuit Præfectus, Bru. Tön. Vol. I. lib. 14. APHO.
—
— ——
Ab lug
69 moreri⸗ addend tate pol
das. N
ſtrenuis
Mox Silanun dblam eamm untbin, Kniunn
V dug, Mn
alakeun, miuurih cit,u.
Em lpectat lio, uünl

Zacitus tit, cuͤm lex ſeptinas
anis uncias miltbe aVerit, quindecimti
deaceis tami illotum,
luorum unum qulbe one, geſtant, uum nmeatus in reldduoh s Bruſöni pol.z.heh
oà Werthioermas nittere copiasauxllun Ramtavius Eques 9 Præfectus, cumqyel adiviſſet præſidiariosi Oſtenbachii emptat ulvere nitrato refen isque alia dolia cami repleta luperimpomi ꝛcundo oblelſis tam quo tandem tubſco- intercluſoque itinen nibus honotifcis actus fuit Præfecus
r. l1b. 14. 1
Hiſtoriatus. 323
APHORISMUIS CLVI.
I Iuſpecta Principi fuerit Ducis
fides, nec absque periculo is re- moveriab exercitu poterit, alius illi addendus armorum ſocius, autori- tate pollens, ad ſpes ſuſpecti coercen- das. Nam& vices ſuas in maximè ſtrenuis etiam patitur virrtus.
Mox C. Cæſar turbidus animi, ac M.
Silanum obtinentem dfricam, metuens
ablatam Proconfuli legionem, miſſo in eam rem legato tradidit: aquatus inter duos beneficiorum numerus,& mixtis utriusq mandatu discordia quæſita au- ctaq, pravo certamine Legatorum jus
adole vit, diuturnitate opicii, vel quia minoribus major amulanai cura, Libr.*
cit. nu. 11.
Cum Parlamento Anglicano ſu- ſpecta eſſet Eſſexii Comitis cuncta⸗ tio, isque centies mille libras Sterli- 06 no⸗
*

324 Tacitus
norum, ut rebus neceſſariis conſu- leret, avidius petiiſſet, velatà illudiu ſpicione, transmiſit petitæ pecuni: ſummam, facta ipſi licentia tractan di cum Kege de pacis negotio, hac addita cautela, ut quindecim, quſ addendi ipſi eſſent, Parlamentarioſ
rum audire ſequique neceſſe habe
ret ſuffragia, Biacc. in Hiſtor. Angke APHORISMUS CLVII
Rudentiæ eſt hoſtem aggred antequam ſubmiflis auxiliis auſf geatur ipſius exercitus. Qui proſe- ctè audaculus non eſt, id manmt cavet, ne plurium populorum bells fimul implicetur.
Hoſtes diviſis copiis advenere aan Plerig. culpaban: Cerialem paſſum jungi
. 8 8.„ quos diſcretos intercipere ücuiſſei, I
cit. nu. 18.
AdVeneti nominis cxcidium,al Arl-
.
Krimin nam oecuy lanoh bos E; (amer ſuüüs tesgi xit.( celam lent, mil, Fraac Daci guo, Rur deba ptad ade etat⸗ Ruin daa 1

1G m utts eicche diciu Ka ode, nan Kr enn wam ad 5 iem um Jege&ä brg iracuucls d üitt endipug 4e daudie lo iw etc utrga, Sukh
4PHON KZLL
Rudenua olkr
aMccball aa ü 3 nrpiu en mderue eh net, neplut nn cyut mlimpüch a.
Hiftoriatus. 325 Ariminium, Faventiam,& Raven⸗ nam de Eccleſiæ Romanæ ditione occupaveram, cum Cæſare Maximi- liano, Francorum& Hiſpaniæ Kegi- bus, Ferrariæ& Mantuæ Ducibus Cameraci in Belgis fœdus percuſſit Julius 2. Pontifex, eosque repugnan- tes graviſſimo anathemare conſtrin- xit. Cujus atrociſſimi turbinis pro-⸗ cellam, cùm Veneti ferre nequivis⸗
ſent, amiſſo ad Glaream exercitu o⸗
mni,& ingenti prælio à Ludovieo
Francorum Kege ſuperati, atque ex Ducibus Liviano capto, Pitiliano ftu- gato, cunctas brevi momento copi⸗ as,& urbes, quas in continente poſſi- debant, amisère, diviſis inter victores
prædis. Arque ita gens, cujus toto
orbe terrarum maxima& inveterara erat auctoritas, intra paludes circum- flui maris beneſicio permunitas, re-. dacta eſt, Onuphr. iny ità lulii rr. Licet atduum ac difficile eſſet ag 07 gte⸗ Än

326 Tacitus
gredi exercitum Lamboji, cuiſtatio etat in loco haud procul Campis ad Iſalam, habito nihilominus militati conſilio, præſentibus Gebrianto Co- mite Gallici exercitus Duce, Eber⸗
giliarum prætecto generali,& Conſi- lii præſide, Koſa aliisque magni no⸗- minis Ducibus, decretum fuit, præ.
mum præſtolari interitum; felixq;
prudenti conſilio reſpondit ſucces⸗
ſus, nam cæſolmperiali exercitu, me
xima officialium præcipuarum pas
amiſſis tormentis, in captivitatem
abducta fuit, Guald. Priorat. Hiſftr. par:. 3. 1lib. 3.
APHORISMUS CL. VIII. On parum damniabillis nene endi
—
ſtainio Comite copiarum Haſſiaca. b rum Præfecto generali, Ohemio Vi-
ſtare ambiguo Marte rem prælio committere, quam unitis Lamboſi Hatsfeldique copiis, in otio extte-
I end,
cäexad polle
noveri
au heui bat,Ih. Co
prolt
gillet, eltiwy Dolk laberen adyeta Freqqs Komal dwac lcomi mume lehy
nnun

14
[ Hiſtoriatus. 3²7 ereitun a.e endö, qui regno aliquo, vel provin⸗ dcolal ea dl cid exacti ſunt, præſerrim autoritate ade lun ſi polleant; quorum induſtrià ſi uti grele a noverint, in quorum ſtatibus refugi- Galcen eDa um quæſivere, magnum rebus luis bComis om. dare poterunt incrementum. 8. rkeog rilht„. Agricola expulſum ſaditione dome⸗ un erie N cad ica unum ex Kegulis gentis exceperat, 1ice Ao uxn a4ſPecie amicitiæ in occaſionem retine- bat, In Vita Agric. nu. 8. Coriolanus damnationis ruina roſtrarus cùm ad Volſcios confu- 9 giſſet, ibi brevi lummum adeptus gie geneſtimperium: evenitque, ut, quem aptriolat rnm pro ſe lalutarem Imperatorem cives
1*
Duddas etun eandeno Dem zmantere, G AKnd
4 pAn
tenn end mn haberc noluerunt, penè peſtifterum mamerbln taiet adverlus ſe Ducem experirentur. atenant zabu Frequcnter enim fuſis exercutibus iln mnnch aed Komanis victoriarum ſuarum gradi- uat kat, G wnn bus, aditum juxta mœnia Urbis Vol- 7.z ſco militi ſtruxit: habuiſſetque ulti⸗
mum diem Koma, niſi filium mater Aeohd Tld' lachrymis ſuis exarmaſlet, Plurarch. Ou ail in vita Coriolani. En⸗

I*— —— 44 8 bs
Tacitus
Entholſius Batavus in exiliuma. ctus, in Flandriam ſe recepit peſſ. mè erga Patriam affectus, quòͤdib
(
pater conſpirationis inſimulatus ca. bitis pœnam dediſſet hincin anino iram revolvens nihil intentatum te- linquebat, quò citiùs illatam ſibiin⸗ juriam ulciſceretur, factusq; per ami- cos rerum in patriâ actarum gnarus nec plures quàm ducentos in foraa litioSchinkio præſidiarios efle, incu- ſedal rioſas vigilias, vadari foſſas poſſe buso Amſtelodamumq́ feverſam eſſenz om vim loci cuſtodem, mixto cum Hi qxcun ſpanis conſilio, rem aggreſſus opers mlu Comitis Endemii, munimenti iliu icconte nactus eſt poſſeſſionem, in quou Woneſe pugnando conſumi potuiſſent tott contac us Europæ exercitus, Guald. Tri dedtene
orat. Hiſtor. part., lb. ille 10. ſuden magn vuk Ochr

¹. 3 Hiſtoriatus 2 tvollu 82 si N. 3²9 nha em OCkavius Ferrarius tabara e h, in
rcondtpitn ta aln à pcmng ſ ologetica 2 dœmand k. POlog
terchen ä tn Pro Cornel. Tacito. cda.,gud la
mülcitet Kg Leuſini ſacra omniumo- rruning eum 1 lim myſteriorum religioſifſi- eos d en ma non tota ſimul tradebant,
chaboſ mm ſed aliqua ſervabant, quæ fevifenti⸗ nele nül bus oſtenderenr. Quo indigitat, teotumt Prih relegenri Tacitum ſemper aliquid celit drumn occurrere, quod non animadyvertit us cnit ar Prius. In animo ſeriptori eſt Taci⸗ mkaa tunti contemptores refutare, Qui I. auck ol En non eſſe bonum latinitatis auctorem 55* uu un contendunt, verbis incurioſum, m fententiis oblcurum, poctica licen⸗ skucrc n tia laſcivientem. Quorum judicia nac Nil ſuperba eſſe dicit, abfurda, inepta, magnisq; viris prorlus indigna. Ma⸗
vult Plinio Juniori ex antiquis cre-
— dere,

330 Tacitus b dere, qui eum eloquentiſſimum vo- üüen cat, quam uni aut alteri novitio Cr ldtecoo tico. Prudentiſſimus ille Annalium dos opus conditor,& aulicarum artium vata(em. 4 rimus indagator. Maximus pru acatii dentiæ magiſter& ſincerus huma. foles- narum actionum arbiter, Bauduzus. C quxcim vilis ille prudentiæ magiſter,& nun moten quam tacendus Tacitus, Crut. 1bz mincs! pag. 294,, ch Hiiſtoriarum ille non anteſgne obſcur nus, ſed dictaror& vir lupraomnen Secu prudentiæ humanæ alcam pofim, um a Idem. Scriptor mente magis, quam nomim lingua copioſus,& ſententiarumni dülle mole ſed pondere æſtimandus. M- vorcum Cuùm hogdie vix centeſimus quisque Gcpunl ſit, qui purè, atq́; emendatè ſctibat: Vada ſed vix milleſimus, qui, an latinaota ned tio ſit, judicare poſſit. In verbis mi ldie hilaut pauca admodum obſcural bo ctor inveniet; Sententias abſtruſio cuten res temporum culpa produxit: cim diben b ni

I citu 4 dn n donueie nihil expoſitum&apertum placerer, udenten terinonn ſad recõditi ſenſus, ad quos intelligẽ⸗ ntiſſimusile au dos opus eſſet ingeniò, in pretio es- t,& aulicarum anium ſent. Ali, cum ipſi non capiant᷑, nec jdagator. Marmu à cæteris intellig arbitrãtur, non ab- magiſter& ſinceroh ſimiles vetulæ illi apud Senecam, ctionumarbiter, Ban quæ cùm ætate oblurduiſſet, malum prudentiæ magiteru morem inceſſiſſe dolebat, quòd ho- cendus Tacitus n mines ſubmiſſius loquerentur: aut „ illi, quæ oculis laborans de cubiculi oriarum ille non anui obſcuritate querebatur. 5 dictaror& vit uua Secundo ſcelerumque ac flagitio- tie humanæ aleam n rum artificem vocant: Chriſtiano criptor mente magi nominiinfenſum: De diis malè, aut opioſus,& ſententir nihil ſentientem:& Epicuridegrege d pondere eſdimand porcum. Quod Machiavellus præ⸗ duur cen tmun cepta, Tacitus male agendi exempla vurè, atq; emendutiſt Tadane Quod ſi verum, pleriq; o. milleſimus,qui nlin mnes criptores Ethnici, non pauci di fEt. Inretz facri flammis abolendi lunt, in qui⸗ idlcarè po bus ſcelerum mpla ubique oc- auca admodum obſan eue m exeipla uuee enierz Sententissabll curſant. In illa tempora Tacitus in⸗ Calers duriue ciderat, quibus mortales, nec vitia porum culpa pro un. a
Hiſtoriatus. 331

8 8
derüſmu
ſua ferre poterant, nec remedis, Tempora virtutibus inteſta, quibus
non pietas, nullus Deüm metus e
tyranni flagitiis pares ſcelerumqua magiſtri, ac vindices. Scribererh.
ſtoriam Tacitus,& hæc ſileret, au
diſſimularet. Prævaricator, non ſcn.
41
ptor fuiſſet. En quemadmodum plus Annalium argumentum velin vitus profitetur. Nos ſæva juſla
continuas accuſationes, fallaces a dan
micitias, perniciem innocentium,e- osdem exitu calus conjungimus. I. adem ad hiſtoriam præfatut. Opus aggredior plenum cafibus, atrox præliis, diſcors ſeditionibus, iplaet- iam pace ſævum. Quatuor Princi⸗
pes ferro necati, tria bella civilia, pol- lutæ ceremoniæ, magna adulteria,
plenum exiliis mare, infecti cædibus ſcopuli atrocius in urbe ſævitum. Nobilitas, opes, omiſſi geſtique ho- nores pro crimine,& ob virtutes
cer⸗
nawin de era. O dowinos! qubus de opptell Ssatus, 73. catenhe daquein moliebat non niß bant. tü itaink enteincl verlum r celletat, tuimp sVilla- docteinp Kadndes
rat. H 6 aulhi aggredi

Tacitus Riſtoriatus.
rre poterant, nec certiſſimum exitium. Nec minus
. 5* 4 4 3„.
Sora virtutibus infe, Præmia delatorum invila, quam ſce⸗
letas, nullus Deimm lera. Odio ac terrore corruptiin
ni flagitiis pates can dominos ſervi‚ in patronos liberti,&
, ac vindi qui inimi er amicos tri, ac vindices. cin duibus deerat inimicus p
m Tacitus,& hæchn OPPreſſi. Sic Paſtorius in Miniſiro ularet Prevari l g, a us„pagin. 31. Non mediocres niſſet En üemalinea tempeſtate deliberationes, nego⸗
— 4 tiaque in aula agitabantur. Ardua
nnalne 1 Nosmmollebatur Rex,& conſilia cuncta Prontetur. Nos kanon niſi pugnas victorias que ſpira- auas accuſationes, fala 2Sperniciém innocenitu ita in Kegis obſequiis Gallos rapi- exitu calus conjungnente in diverſos aufus. Unde uni-
ad hiſtoriam prafatu, Verfum regnum in duas partes dil-
lior plenum cafbis ceſſerar, quarum prætextus religio,
diſcors feditionibus, ce ſævum. Quaruot- ro necati, tria bella cirlii
remoniæ, magnaadtt& abnuèrc, perinde periculoſume-
n exiliis mare, infeci allrat. His verbis hiſtoriarum libprum jatrocius in urbe ſeine. auſpicatur GRAMONDusS: Opus tas, opes, omiſſi gelige aggrcdior plenum variis caſibus, diſ-
333
bant. Keligione ipſà, ut in Dei cul-
finis imperium erat. Et pag. 54. Ta- lis Villa-Kegius apparuit difficillimo octeinpore, quo& dare conſilium,
pro crimine, Tb Sols

334 Tacitus cors per ſediriones, præliis infauſſũ, & ſparla ubiq́; morris imagine hot- rendum. Video èlonginquo infe- ſta cædibus& naufragiis maria; Wi. deo infectum ſanie, tabo, cadaveri-
watgiie Karunt? Dell Commm Egoied bus ſlolum, muruo ſuccedentibus qucueyf
bello, fame& peſte. Haæc de qui. cuuchas busdam militum inſolentiis reten aconräil
Iohan. Iacobus Chihletius in Vinali Hiſpan. pag. 346. ex Bzovio; Sed & ſimilia quoque; ubi ſuperbiaà, lu- xurià,& crudelitate omnia com- plebant, inaudita vectigalia impo- nebant; intolerabiles obventiones exigebant; invita nobilium& diyi- tum fœminarum conjugia inibant; nuptarum recèns virginum pudo- rem primi delibabant, præque voo-
loris Abc üobih., laumexl b zerdjdg omnl
ad imian
vellw 6 umabſe
Cde dowit
Fclunta
latas maritis relinquebant; atqueas usquy dulteria etiam in nuptas machina: zubner
bantur. Quibus ſcelerum flagitio- rumque exemplis omnes fermè re⸗ fertæ ſunt hiſtoriæ. Aſt iniquitati
dltated, lddun 1 laben
115

aci, Aiſtoriatus. 335 aes, Mübn tis argui exinde hiſtoricospoſſe, quis noOrI mnfag ſtaruat? eoO e i De Machiavello hæc Rupertus in aufr un Comment. ad Valer. Max. pag. 5o. mie, α Ego verò non poſſum hic præterire; utus ncoh qui cane pejus& angue odiſſe foleo deſte lal conceptas de Auctoribus opiniones, Im, i An ent accuratiſſimi] Cti, acdigniſſimi cen- Chiß a 1oris Aberici Gentil. lib. 3. de lega⸗ 6. e Aunp tionib. c. 9. judicium, ubi Legatum ue; 1 h pes ſuum exX Philoſophia inſtruens; Nec lelite mt verò, inquit, in negotio iſto verebor lita zu omnium præſtantiſſimum dicere,& cabil a der ad imirandum proponere Machia- vellum, ejuſque planè aureas in Li- un ce a ſat vium obſervationes. 3 Quodnam- ns v Mun que hominem indoctiſſimum eſſe aban iras volunt& ſceleſtiſſimum, id nihil ad inqut Mhtia me, qui prudentiam ejus ſingularem in m. un laudo, nccimpietatem, aut impro- ſa Pak bitatem, ſi qua eſt, tueor. Quanquã dus Ic Nunt librum edirum adverſus illum con-
ſeil. Misof un fdero, ſi Machiavelli conditionem riæ. n re-
ita m wum.

—
¹ 1
336 Tacitus reſpicio, ſi propoſitum ſcribendilu. nilomet nſ um rectè cenſeo;: ſi etiam meliori in. b humad terpr eratione volo dicta ejus adjuna⸗ re; non equidem video, cur& iis eu minibus mortui hominis fama libe rari non poſſit. Qui in illum ſeri pſit(Innocentius Gentiletus) illum nec intellexit, nec non in multis ca- lumniatus eſt,& talis omnino eſh trunhm qualis, qui miſeratione digniſſimus algenph ſit. Machiavellus Democratiæ lau- b wräütrſ dator& aſſertor acerrimus, natus,e ducatus, honoratus, in eo Reipubi ſtatu; Tyrannidis ſuammè inimicus. Itaq́; Tyranno non favet; ſui propo- Man ſiti non eſt, Tyrannum inſtruere, ſed un he 2 arcanis ejus palam factis, ipſum miſe. Wanag ris populis nudum& conſpiouum exhibere. An enim tales quosiple amq deſeribit Principes, fuiſſe plurimosi- bazatgt gnoramus? Eœccur iſtiusmodi Prin. hi cipibus moleſtum eſt vivere homt ap nis operã& in lucchaberi. Hoctuit da b viii 6
desae kawir n

erri n un 8, 1 N lum an ia. fav mügf umn a r act lun & Kh im* Jo fui unn
Hiſtoriatus. 337
viri omnium præſtantiſſimum con-⸗ a ſilium, ut lub ſpecic prineipalis eru- n ditionis populos erudiret. Pergit i FEERRARIUS:Nectam malorum, quàm bonorum intererat, illa ſeculi dedecora, aulæ fraudes, ac machi- doſt namenta, denique togatorum latro- cinia memoriæ poſterum prodi. In-
tereſt inquam Reipubl. intereſt hu-
M mani generis, icelera ac flagitia cen- mforia hiſtorici nora plecti, ut homi-
nes à peccando poſteritatis atq; in-
tamiæ metu abſterrcantur. Cui dbono hæc noviſſe exempla? ut frau-
dibus caveatur. Siintra Monacho- tum ſepes vivendum nobis eſſet, ve- lut extra mundum projectis, aut ſo⸗ lum cum bonis verſandum, ſuperva- caneum eſſet iſta perlegere. Sed ma.
u gna pars noſtrum aut in foro verſa- untur, hoc eſt, in ipſo ſtropharum re- gno, acfallaciarum mercaru. Aut Trendamuhulzaek fraudum
26

1 8— — 8 — A r e — 8—— 1
3338 Tacitus ac ſimulationum officina, ubi nullus. conſeneſcat, niſi qui injurias accipi ibappion at,& gratias agat. In hac umbrai- vüslkcne cà& ſedentaria vita quantum obir. rem. ctationis falſa laudum imagine, qui- ann tum occultorum odiorum, quam quotmi b tum municipalis æruginis, quantum akt maleſici riſus, ac peſtiferarum alu. mnnꝗf mniarum? Aſtus& doli undiqte u circumſiſtunt, tallaces amiciriær inie li 1 da ſocietas, inſidiæ, illecebræ, lubde nitch: la perfidia. Nusquam pro tecto gen mlen tium tam neceſſaria Taciti lectio c b k ut ſimulationem ſimulatione exci ſm- piamus,& opertum blanditiis Mro- rem, falſosque riſus ita intelligamum urnonintelligere videamur, vetera. Ven— toriasq́; artes pari arrificio cludan, a n Ob id perperam de Diis ac religi unn one ſẽtire quibusdam videtur, quòd ee Hiſtoriarum initio hæc debcat. Kd Nunquam atrocioribus Populi Ro- nun d manitladibus, magisque juſts juce b

aMumn an gid 2 a m au m
mici.
a ke an ked al ilet an l
.
—
Hiſtoriatus. 339 eiis approbatum eſt, non eſſe curæ piis lecuritatem noſtram, eſſe ultio⸗
nem. Nullus tamen ex his verbis
eum Epicureum fuiſſe intelliget, quod miror Lipſium feciſſe; nam ex Epituri ſententiâ Dii res huma- nas non curabant, nec virtutibus propitii, nec infenſi ſceleribus erãr. At hio Tacitus Deos ſcelerumul- tores inducit,& flagitia hominum vindicantes. Sæpe eriam alibi in- tereſſe Numen humanis rebus pro- fitetur: ut Hiſtor. III. Diis— is ſi per noſtros mores liceret: Ergo ſi illis ultio cordi eſt, id vitio morta- lium evenit, qui non patiantur ira- cundalovem ponere tulmina. Alibi tamen aliqua ſino Deorum curã e. venire conqueritut, idq́; ex Epicuri
caſtris. Sed ridere ego foleo cos, qui homini ethnico ac religionis noſtræ lumine deſtituto vertũt vitio, quòd fuerit Epicureus. Sic nullus anti-
P 2 quo-

340 Tacitus
quorum Philoſophorum liber q. gnos inter Chriſtianos lecturaà foret. Mendacii tandem à Tertullian arguitur. Diſpiciendum hic, an do loſe adverſus veritatem peccaverit dum mira quædam ac pudendade gente Judaica ſcripſit. Aſt facilè ve. niam promerebitur, ſi indolemiilii us gentis conſideret quis accurats us, quæ ſuas hiſtorias cum Ethnicis ne prophanarentur, non commu- nicabant, imò eas ſupprimebant; hinc coactus Tacicus com munem errorem ſequi,& cum à Judæis pe⸗ tere non poſſet, quæ ab aliis utcun- que tradita erant, memoriæ conſi-
gnare, nam quemadmodum Mau⸗
cellus] Ctus, meretricem turpiter facere ret pondit, quòd ſit meretrix; non tamen turpiter accipere, cùm ſit meretrix. Ita quoque impiè tfe ci ſſe Tacitum, quod non fuerit Chri- ſtianus; ſed non impiè adverlus nos 41 ſerit
2— 4——
b cipliſe
obrutuse ni& Heb
tei ad l9 tut, hea vorumco ille ctede multo m Upianur quendis cognitior acerbitat quoque leamus, 5 Dluriom, cisaffecit. donetür; des, Cla cxelerit Deoenam

tu
ph
an u hi
em
imf
1— Hiſtoriatus.. 341 ſctipſiſſe, cùm gentili luperſtitione * obrutus eſſet. Cuͤm enim Chriſtia- ni& Hebræi, quaſi omnium ſcelerũ A Me rei, ad ſupplicia quotidie traheren- mn rur, neminem hiſtoricorum à ver- a borum contumeliis abſtinere potu⸗ 1u u iſſe, credendum, Si hoc ſcelus eſt, eu multo majori ſcelere obligandum a Ulpianum, qui leptem libros de tor-
G af quendis Chriſtianis, non ad hiſtoriæ
aa cognitionem, ſed ad ſuppliciorum imn acerbitatem, icripſit. Sceleratum am quoque Suetonium, ut de cæteris ſi- u ſu leamus. Sceleratiſſimum juniorem
anb Plinium, qui eos deterrimis ſuppli-⸗
an aus ciis affecit. Hoc unum Tacito con- zwam donetur; in reliquis, an hiſtoriæ le- mmm ges, quas ſibi ſeverè præſctipſerat, ms exceſſerit, in ſequenti Aeroaſi cum en Deo cxaminabimus.
an ein
du dell F— N 1 S. n fell

—
2 5
84 8 2 8 5 1

—
—
2
—

3 — 57
F