——— 1——=— —————

1 1
1 116
run
im Käſtne
1
31 Al
8

* —
FACULTAS R. 8 E S (Ia118.
ALEXANDER
LORE eM lt. Provinciæ Polonæ e. jESI 81 Præpoſitus M Sn 1 — „ a lebrum, qvt iuſcribi-
1 hu⸗ 2
4 Jdada Czditlts 7 dveatkieddecs oo: ietal, 0—„, Tacerdotesn l1*
771G Darpes Fcdeus. DVe⸗ 7 4
L 3
Mal.
6
/ N 0 244 7.
21122 2₰ 02
ſaulzarit, Auno
„⸗— Honu. 2 70 72
1n a2 MUa en 19,
tongs rum
ſoit 2

PROLUSIO I.
de In qva præmittitur Idea litera- 3* 1. A am culie Ge decoro ſcriben-
daurum.
) Literis(nam& hæ civiliter di-
——
. Ilcendi Plements ſunt) ordior. Ni- eW mirum ab imis celſior ſemper al- 4(urgit moles,& palmaribus pu⸗ 5 gnis etiam Iudicro Marte verbs-
qve armis præluditur. Præcant ſtir, anteqvam venias ad necatomben; beſcentis Sapientie ver qvoddam aureæ mefli præcurrat. etiam herba hæc in florem fructum- qve Iſocrati dulcem deünet, aut in culmum pro-
, tinus adoleſcet. Robuſtior& virilis facundia 4 hac etiam ab infantia ſumat initium, priusqvam MNalenn his non tam ætatum qvam artis gradibus matu- , ſ6 reſcat. Thaumaturgus non ſum, qyvicitra in- 4 7,7 1, fantiæ rudimenta mentes ad grandiora prové- bam. Adhæc qvi ipſa dicendi primordia ar- el duo complectar ambitu& tonantem latim dem
„. tibi Periclem ſine prævio leviorum nubium colliſu ac concurſa? Id verd demum eſſet ab au- reis non jam Héſperidum, ſed Hortenbi Tulliiq;
A3z hor⸗
* A
—
—
—
———. ———V—ʒ——·„4.,—

6 SVAODA CIVIILIS
hortulis, Draconis Leonisvé pro ſoribus excu-
bantis objectu obvios arcere; atqve a pulcherri- ma facultate primo ſdinaramwjnter has etiam Ro⸗ ſas intuitu aut velut objecta Gorgonis parmis deterrere. Boni proinde conſule, qvod hine Ideam dicendi ſcribendic ordiar. deſperet gran. dia, qvi etiam inter hæc leviora a ingenii molimina non eminet. At eu hic eſto inprimis Rubrius, aut Callipedes, ante vam in roſtris& ſcena gra- viore Roſcius videdre. Aſſieſce primo ablenti citra ruboris periculum(nam litera non erube- Kcit) eloqvi, anteqvam coram plauſuum certus majore powpa in Latio perores. in rudes ac lliteratos olim jactabat antiqvitas: Nec literas novit nec natare;& milii rudis omnino, qvi, etſi cum Licinio literas ceu virus non oderit, lite ras tamen, qvibus abſentes compellentur, ſeribere neutiqvam novit. Qvod probrum ut à te amo- Liare, hinc cuſce, qvomodo formanda ſtt Z rnins nis fida miniſtra tui,
OrS
1
ut Epiſtolam Naſo verior ſubinde qvam verecun-
dior nunch pa aVvit.
§. 1. Leges ſcribendarum lite- rarum. Den⸗ lex eſto; Non ſemper hic curandum, ut Scl hoiaſtiee more Exordium& Confirma- tio Epiſtolæ inſeratur, ſed ſufficit per certa ali- qvot Puncta rerum ſcribendats Uylam ducere. 2 Dexg-
————
V 3 ſte
del
——
—— *
,
=ö —

onene PROLuSToOI. 7 2 Perſonarum Adjuncta& qvalitas utrinqve Pen bene penſanda, ne in aliqvo contra decorum pe 6⸗ and. cet ft nbiſte la. 5 an 3 Stylus Boiſtolæt nec nimis floridus, nec ni- in mis Sitde jectus: Ad doctos& æqvales poteſt eſ- 2 rtg m ſe couciſus& preſſus: Item Adigio 1 nc inde wwäldim inſperſo, verſibus Poëtarum integris veltrunca- islis tis, ac etiam obiter inſperſa eruditione inſtru- Aſcemg, Aus. Ad Proceres vel Principes paulò gravior 3 nn ne eſſe debet, neillis punctis Periodorum le con⸗ 1 mneh tenwi putenc. Deinde iræ ſtylus brevis. vum eet 4. Epiltolis Patrio Idiomate conſcriptis per- Sen nls; miſcentur interdum breves Sententix, item illæ Nelten dictiones Lacinæ wænon videntur boſſe tam de⸗ Bno, qyjetl core vel commode, vel cum tanta vi ac energja cit üten Sgermone Patrio efferri: Item qvæ aliqvam ſcrĩ⸗
* ſeiden ptioni gratiaim concilient. Patrium Idioma non tateame t tam elaboratum, qvam reqvirat Oratio: In-
ſuper non tam hic amplißcatione opus, maxime Ktai in gravibusliteris, qvam rerum& verborum ra- am vexecl⸗ tionali pondere,
F. II.. s Inſcriptiones& diviſio lite- rarum. den lie⸗
Ad Summum Poulk Iſiceim.
1 iic curtam Andtiſſino Domine noſtro Divina Provi- 1& Connmt. /dentia Papæ N. N. Romano Pontifici Domi-
der cetli- no, Domino& Patri Clementiſſimo. In lite- d dlete ris: Sanctiſſime vel Beatiſſime Pater, Domine
ie A 4 Do-

SVADA CIVIIIS 5 Domine Clementiſſime. Loco pronominis, Tu, ponetur Sanclias Veſtra, vel Beatitudo Veſtra.
Ad Romanaen Tyiperatorem. 4 NXs U guſtiſſimo& potentil limo Principi ac D.
D. Leopoldo I. Blecto Romanorum Impe- ratori ſemper Auguſto, Kegi Gerwaniæ, Unga- riæ, Bohemie, Selaronie, Archiduci Auſtriæ, Sc.&c, Domino D. Clementiſlimo. Augultiſti- me Imperator: Sacra Cæſarea Maje las.
Aa Regem Doloniæ. Ereniſſimo ac Inciciſhmo(vel Dotenti iſſimo) Principiac D. D. dlehaelil. Regi Poloniæ, N. D Lit. Rnfſie, Pruſſiæ, Mafoviæ, Livoniæ, Sitiæ, Czerniechoviæ, dererie,DudD.D.
10 till 11
Ad Aerem iſbavic. — iſſimo& Pterstiſſiur Principi ac D. D.
Philippo IV. Regi Catholico D. D. Clemen- tiſtimo.
8*
3 Ad Regein Galliæ.
Okremiſlino ac Potentiſſimo Principi ac D. D.
Ludovico XIV. Regi Chriſtianiſſimo D. D C Slementiſſimo.
Ad GerAnalem.
PMoentid imno ac Reverendiſſimo D. D. Ei- neſto N. S. R. E. Cardinali Presbytero tituli Praxedis, Archiep. N P. D. Clementiſſimo. In literis,

in Lar honaring in iBahug heratoren, ſun Princgia)) Rannnorum lmh. i Geummin iar Arclicuci Aufte tilino. Augulit 1) ſls- Dd¹lonic. orelDoteodälin) lil. Regi Doloniz Maſoyir, Lironia
Severie, Duch.D. ipauie.
wo Ditdj wDD olico D.D. Cleuens
Gallie, Imobeincipi acD). Chritinilina D.
M 4
5. 4 4 nalem. renomDD linalidestjtevtiuü D. Cleuvertillmo.h Iteii
Daoruslo I. 9 literis, Eminentiſſime loco Pronominis Tu, Cel-
fitudo vel Eminentia Veſtra.
Ad Arohiepiſéopum Gneſnenſéni.
JLluſtriſſimo Principi& Reverendiſſimo D. D.
Nicolao Prazmovvshi, Archiepiſcopo Gne- ſnenſi, Legato nato Regni Poloniæ Primati Pri- moq; Principi D. D. Clementiſſimo. Aliis Epi-
ſcopis Regni Poloniæ præfigitur titulus Illu-
ſtriſſimi ac Reverendiſſimi Domini:& Epiſcopo Cracovienſi inſcribitur, IIluſtriſſimo ac Reve- rendiſſimo D. D. N. Epiſeopo C racovienſi, Duci Severic. Ad Senatores Regni Poloniæ. Lluſtriſſimo Domino&c. Principi ſeculari in- ſcribitur: Illuſtriſſimo ac Excellentiſſ. Prin- cipi a D. Duci in Oſtrog. D. D. Clementiſſimo.
Ad Sußraganeos& Abbates.
A 4 4 Erilluftri ac Reverendiſſimo D. D. Abbati
Sanctæ Crucis; Prælatis majoribus inſcribi- tur: Derilluſtri& admodum Rever. Aliis ex E- qveſtri ordine inſcribitur pro ratione muneris, Perilluſtri vel llluſtri ac Generoſo Domino. Literas in vadruplici diſferentia ſtatuo. Aliæ ſunt graves, æ continent negoti- um ſerium, aut alicujas momenti, concernens bonum commune vel privatum: Aliæ ſunt Nar- ratoriæ novorum. Aliæ officioſæ, imo etiam jo- culores aliqvando& ludicræ: Deniq; alix ſunt Mnigmaticx ſeu abſtruſæ& occultæ, qvales mit- terentur belli vel obſidii tempore.
A 5§. III.

10 SVADA CIVIILIS
. Il.. Modus& ldea literarum
gravium. 4 Duplicem modnam. ſcribendarunm hujusmodi literarum ſtatuo. Rimus: Si ducatur initium Epiſtolæ à re ipſa & qvæ circa illam occurrunt vel occaſiones vel rationes exponantur, qyod potiſſimum it in Svaſoriis, Petitoriis, Expoftulatoriis, Commen- datitiis. non prohibeo tamen in hujusmodilite- ris initium à prævio aliunde acceſſuu dusere, ma- aime cum res ardua vel diticilis urgenda ſeu ro- gSanda in literis, ne ipſà fronte& primo aſpectu feriatur aut percellatur is cui ſcribis, ſtatimqve
auimum abjicias legendi etiam ultra literas, ne
dicam præſtandi qvod poſtulant. Afferam ad
hunce modum conformatas aliꝗvot Epiſtolas. . 6 2. 2— 64 72 2 Literæ Ulluſers ſiui Regni Prima- ris nomine omuiuisn Orogeram ad Lmp.
Komanum de fuppetiis contra Hoſtem,
Auguſtiſſime Imperator, D. D. Clementiſſime. F Enit ad Cæſoream Majeſtatem Veſtram ſup- plex Polonia; coacta ſuppetins qværere ex- tra Regnum, cum in Regno ſolas propemodum ruinas
na
1 Is 1
ſ 122
5 Uulls 10 ber

rärüm
42 üenamm ſatn.
pilohe Alei vel
0 iunn ia , Commen- dioswogflte lldager,n. Irgendaſeum Apri aſped N. ltinge
ltaniterss, o
Serm. PPpiſbols. Dns Prunua
raual Inp.
peraior, lne teanbelenli etis qerteexé. dls lrheunlum nins
PRoLzusro I. 17 ruinas non ſine gemitu ſpectet& injecta hoſtili manu aris focisqve incendia lacrymis cogatur extingvere. Serpit in dies receptum ſemelRe- gni vikceribus malum, nec tantum ignea Svecici belli moles imminet, verum& Moſchus in ulti- mam Regni ſeſe armat perniciem; ut mittam qvod& a meridie(ne qva Poloniæ ſit pars, qvæ
ab hoſtili metu vacet] Tranſylvaniæ Princeps
arma jam nobis interat& urbium propugnacula demoliatur. Pees unde hilce walis præ- ſentius qværatur remedium, niſi à Cæſareæ Ma- jeſtatis fan ppetiis. Raits Re gni vires, niſi ab auguſtæ Majeſtatis Veſtræ mann 5 miĩlſisqve op- portune auxiliis firmentar, non facile alibi mu- nimentum reperient. Novimus, qvantum Au- ſtriacæ Domui Chriſtiana tes cordi ſit,& den tain arctioii affinitstis vinculo Pe an Regibus oblricta, ſlagitare Pr oihaarnerune ubſidia apud P.um Pri: neipem& nollra in ruentem Pa- triam ubet pietas,& ſperare Caß areæ Maja- Maeis inaffine Sbi Regnum propenſio. Nedve id meum unius votum eſt, ſedomnium Regni Procerum, qvibus& Pattis ſalus in votis& in- nita Auſtrincr Ma)jeſtati pietas non ignota. Qo- rum vota, uti& meæ ſuppl lices Uterr„ ſi ex vo- to apud Cæſaream Majeſtatem ceſſerint, æter- num nos ſibi tanto beneſicio obæratos habebit, cum humillimis ſemper obſe eqyũs&(ſi ĩta com-
munis Mars ferat) cum promptiſſimis ſemper
auxilils affuturos.
A 6 Lite-

42 SVADA CIVIIIS 3 Literæ Illaſzriſſ. D. Zamovshi olim Cancellarti M. 1 Clementem VIII. Roma-
num Ponti. Tantum earum initium d0, lihes
ut pel hinc: videas qvales literis ſenſus
iufen poln nt. Beatiſſime Dater, DD. Clementi ſſime.
Lementis nomen Sanctitas Veſtra ſun npfit,
Are ipſaacnomine eſt. Audiat i igitur Clemen ter& benigne gemitus nobilitatis Sarmaticæ, qvæ u univerla Sanctitatem Veſtram ut Patrem beneficum& pacitbcum veneratur&c.
Literæ diſſvadentes indocto fta- lum ſpirir rdlor 222. Vòd ad Clerum& ſacram milit tiam aſpires qvis non approbet? is tantum„ dvi facra re probat: at ego Orthodoxus lum,& f fidei amicu⸗ usqve ad ar a5. Sed heus, tuné ad aras ⸗2Vide an non ad focos Patria tuendos potius: vel certé u- enam d aras tantm! ſed qvidfi ad animarum ctiam reginie 2 Et tu metire, vod audes, tecumq; maturius expende vid Valenvr bumen:, 7vid fe fer 16 recvſe Sait. Eqvidem ſi conſilium ſeriò exqviris, non Viribies iſlis Munena oebeau 5 adeoqve& tibi dicere licet: Altupetvs Pbaetbon, non eit mortale vod OOtd.
Flog
eläu oläm
Se
red ſy nos

3
enovei, I Plllan, I intuna liteyis ſau
.
⸗mentillin Veſdra ſun igitar Clen tatis Sarutiu tram utſte ur Rc. nalnuun 4
iltiam aſpire 7, Gäccran a& Rdei amich s Ne. Nos.Velcette ldſt ad uman
9
vid fern tunſs N ilid)
eit munuesa
PROTuSIo l. Borundandum id etiam cœliti tas aggrecdi. Velim non lucra hic tantumco- ites, led& diſpendia: imò ſi lucra rantummo⸗ do ſpectes, qvæ coacetves; qvæſtus hic eſt, non religio. Malé(etſi ſæpe) curritur ad aras, au- do ffmulum admovente. Odit ara Numinis Zeraphinos, ſolius avaritiæ pennis inſtructos: nec alio igne æſtuantes, niſi qvem opum cupir ditas,& auri fäcra fames accendit. Curare a- nimos benefccia(ut vocant) curata ſabent, non marſupia aut horrea. Suffecerit tibi Tuum Pa- trimonium. Ego beneficio beatus eſſe nolim, qvo tanti emam plurium meiqve interitum. At nec ſubſidia Tibi præſto, qvibus animos juves; proinde certum hinc eorumexicium,& Tibi gravior irg Numinis. Non ſic inſtructus es, ut alios jam ſacris inſtruas; ſed munus id non ru- des exigit. Male illi nari, qsam rudis guber- nator, walè exercitui, qvein Dux rei bellicæ ignarus regit. Ergofi ſapis, non prius ad id muneris aſpira, qvam opportunis ad id præfidũs inſtruare.
Reſpondetur ad ſiuperiores literas.
Tiamné in Scholis novi extra Romam Con- ſules: primum te veneror, cui ſatis conſilii ſemper inpromptu, etiam ubi conſilio res non eget. mihi certs ſerò conſulis: pridem delibe- ravi, nec conſilium exqviro. Tua te ſollicitent, non mea. Formidondum dt id Cœlitibus, nec Tibi aggrediendum fuerat. Scilicet Tu cel- A 7 ſius
13
bus, qvod ten-

Literæ qvibuts ſvadoetar Polono a-
14 SVADA CIVILIS
4, ſias qrĩd nactus es præ Ccæœlitibus„qri idem non mul reformidafti. Lucris non inhio, niſt anima- inn rum; at nec Tu ĩipſe auri amorem Poſuilli. di Mr diſpendia times animarum„ etiam in Te time. uunc Doctrina mihi non ſupra cæteros, ſed non infra 5 Tc. Oppoſituum nec ĩpſe Tibi de me ſaſſus ſunsp, ui & fama fallit: Certior de Tua ſerpit ruditate, bwacn Tvamtamen aris& animarum regilnini admo- dent
viſti. Ergo Tibi potius Tuxdve Domui ac Fa. mæ conſule, nec monita ingere, ubi minime bo. ſtularis.
geii 130'
doleſcenti ſtudium Rbetoricæ præ SPhiloſopbico. Aliſſium te confers? fecvor te literis& af-
fectu. Qrid vero Tu Caliſti, hoc eſt in majoris Poloniæ Attica, Muſarum Emporin? Si— Ariſloteles ſapit, nondum ſpis. Mlimte Mae ſis& Tullio adjungas,& florem hunc atatis, Pu- teau fontibus aduuc irriges, vel Hortenſio comm'ttas. Polonr Aqvile pullus es, qvid in
1. 1— 8 4— 4. Academi umbras avoles? Sol x& aprieum Aqvi- V lam decet. OQvodſi nata hæc ales ad fulmina; 1
—
apud Tullium diſce fulwinare cum Beriele.
Qrid tibi cum Stoicis? qvid cum lyceo? Jovem lapidem niſi Te ſola ulſbus Pattiæ civem idone-
- S1.. Ventia. Non ilit alia facultas
18: planc hicsbiogventigs re⸗

Lls
us gfiger n
ndit,u nn, einpaliheg etiam in leii 08, ſed rain de me ll ſetpi tohe repichini n. fe Donui a ubi dicir e.
/Dolnog- orud en
te lteriKat. li, loc ekia IEmnpor? A Wlite l unc Ttati PDl rel Mortenbh luses, Grili orsum Aqri- des aä chdic; te Can denle nhceor hen
die citem Role-
II alus Gruks
A⁴
Paorusto I. 15 nec alio magis inſtructum jubet, qvam facundiæ ad miniculis ipſum Legati nomen. Nam etiam hic Orator Principis elt ac Reipublicæ. Oſſo- linio nomen Romæ peperit non tam ſplendidior legationis cultus, qyvam Oratio. Item peroras in curia? nullus es ſine Svadæ ſuppetiis. In foro cauſas agis? judicialé genus inibi regnat. Nec ad Comitia potier comes alius, qvam elo- qventia; ſeu animi ſenſum per Suffragia depro- mas Orator; ſeu ad Drincipes perores, Tullius neceſſe eſt ſis magis qvam Ariſtoteles. At nec ul- Ilalia vitæ ratio fine hac arte proßcit. Et Sacta rofira Oratorem ambiunt: ibi vel maxime fle- xauimo dicendi generi locus. Chryfologos& Chryſoſtomos ſi recipit, format hos Tulli palæ- ſtra. Did? qvod neq́; Mais Artem hauc exclu- dat? Bene convenit haltatæ Palladi cum Bello- na, Abollini cum pharetris; nec mule arma to- gaæ laurea lingvæx ſociatur. In Duce Oneſander& res ipſa exigit eloqventiaw, Qva militum ani- mos accendat. Vide qvantum in una facultate, Patrix Orbiqve præſidii? qvot eligis damna; ſi hanc deſeriss Sitamen& Ariſtoteles placet, ſal- tem prius te inſtruat optime noſter Tullius, tum demum oratiouem excolat ratio,& manfvetio- rem ſeverior literatura excipiat.
Secundus Modus. Scribendi gra ves litenas. Iceft uſitatiſſimus doctis ve ac udibu- Lſr nimirum Epiſtola reducatur 2 Icerta ali-

1 SVADA CIVIILIS qvot Puncta, etiam ſecum non connexa, quæ,
qvo velis ordine communices ei, cui ſeribis. Cum heu
enim Epiſtola ſubeat ſermonis vicem cum ab- ſente, ſicut cum præſente amico de multis, etiam
diſparatis, ultro citroq́; conferimus, ſic idem in literis præſtare poſſumus. Unde licebit iisdem
literis& poſtulare aliqvid,& aliqvid commen- dare,& nuntiare,& conqveri, prout res tuæ exi- gunt. Qi modus etiam ſervabitur in reſpon- dendo ad puncta Epiſtolæ.
Literæ cu jusclain jarta Dunc mo-
dum ſcriptæ. X. Uper ſudiis initium dedit Tuus Cliens, ſee Telt e den
— ſed utinam& profe ctui! proficit, ſed in de- terius: etiam in ipſo limine ofte ndit,& in hoc Latio grrcatur. Eum T Tuproca, qva a polles in
eum auKtoritate, per literas coërce& principiis
Obſta. Ejus Fatrern lectus morbo affixit. ve- reor, ne morbi vis invaleſcat, ni malo per re- media non lenta oce urratur. Mlitte obſecro il- lum qvem domi præſto habes Ælculapium, qvo nemo ibi eget. Commendstum etiam Tibi ve- lim latorem harum⸗ Sed vide, ne ſeiat ſê lite- ras Uriæ, aut Bellerophontis taliſſe. id enim
mnihi foret odioſum. Tein cauſa eſt, qvod major
frater Bie inſaniat. Lator hic ut; daleſtræ, ſic& ſcelerum ejus eſt ſocius, ne Pen author. Er- goilli bona verba, ims mala. credo, vel hoc ipſius pervicaciam franget, ſi Parenti ejus te id ſcripturum miniteris. lidem Clientes rogant, ſi fieri
Gt
ul
enb
1 De
lees
Reh
eundet i
d 2 8 mes bie
mni

ILl nonconden, 8 dhalee di Jicem ann iico cenuld
4' d
erichus, ſcii
Undelicatien X aliqiidunan prolt te tas. ryrabitut Vrhe
ria Alneho. C.
ſt Tuus Cin rofccit ſedlin dr lndit, K in hot en, Gapolesn eice KRprineihi orho affnit. K n wälo pet r. Altte obſtcro l Elculapum, a tumetiam Ibiſe ge, ne ſeltſelr taliſſe, il euun ekt, quot nijr rutlelre d ſcam aütlre S . caelo, dli GPrrectieiu di Olientes gen, fel
PRoLrusto I. 17 geri poſſit, ut alio commigrent:& expedit. Nam hic locus non ſatis ſtuqiis opportunus,&ille- cebram helluandi offert proxina in vicino popi- na. De coronatione Reginæ hic Fama incerta & ſæpe contraria.&c.
Reſtondetur ad Inperiores. (TRafer me habet mei Clientis inſania in loco Sapientiæ. incrs po Mlam in datis ad eundem. Sapiet credo& reſipiſcet. Fſcula- pium qvem poflulas, mitto, ſed qvam primùm morbum a Cliente depulerit, nullas eum inibi moras trahere velim. nam etiam hic eodem Deo egemus. Latorem harum benignè primo, poſt qurius accepi, culpam deprecatur& cjurat in poſterum, filentium apud Parencem ſic à me pa- Aus. Inhibui meo Clienti ejus conſortia,& vide ne illa poſtineat, nec vetus inter eos amici- tia coaleſcat. De hoſpitio nibil in præſens. Nam forte Varſaviam Clientes transferam ad novum Apollinem& Tullium. certè ut ubiq́; principia fervent, ſic ĩbi ſperare licet. 5. IV. Modus ac Idea ſcribendi literas Offieiofas. (Ecolis appello, qvæ ad politiem labentis ſeculi conformatæ grave ſeriumqve nego- tium non eontinent, ſed qvandain urbanitatem & ſolennia humavitatis ac obſervantiæ, vel co- mitatis ac eivilitatis morum indicia præ ſe fe- runt; ut eſt, Gratulatio, amica Expoſtulatio, In-

18 SVADA CIVIIIS
Invitatio hoſpitalis, nec non ſales feſtivi, jocic
urbani nec frigidi,& qvædam ſeſtivioris ingenii oſtentatio, imò& qvædam verborum aucupia in aſſentationis ſpeciem ſubinde compoſita. Moduis earum ſcribendarum cum duobus prædictis mo- dis coincidit: nam vel per puna aliqvot tra- huntui, vel unares exſpenſis ad eam Adjunctis Pertractatur. jam exempla earundem accipe.
Literæ Oyficioſce ad reducem d Galliis.
Reducem Te accipio perlibenter: pridem id nunti exoptabam; uec aliter qvàm auroram poſt diuturna noctis ſilentia, Puœbum poſt nu- bila. Te verò an Sol Patrius magis, an Gallicus recteat, cuiĩ triennio inſveviſti? Sed credo, qvod tu Ulyſſe non deterior,
vi mores homindem tot vidr; Oy uvr ber, kamen illi natale ſolum dulcius., Imò nec Gallia tantumin ſe, qyantum iu lilijsfloret, qvibus in⸗ ſignĩcur. Vidiſſe illam luffieit. nam ut
minnunt Præaſentia famam; ita ſæpe deſiderium extingvunt. Sed ego Galliæ ludes non deterot, nec Iſulam Scaldi aut Se-
qvanæ præfero: te pociùs domi meæ hoſpitem
opperior. advola qvantocyus; etiam hic Gallias reperies, ubiqve hic Lutetia. nihil tawen apud me par illis Gallicis Tempe fomnia, nec hortos arte pretioqve ex ultos, ſed qvales Flora hæc& aura patitur,& 9ol obliqvior parturit, Certe
ubĩ
5
nn
17. ki
r
ikeii
ln
ulolän fer, 5
aljt* line n
n
d9. 6
mhehel
Thlttn
n
eahe

rrn
dales eldn— per neeltties me eborum aunt conlpoſtta. Mea chusprelhnn ancta dliqntte ad ean AGmmii ducenacche
nauuen
ter: püdemin
oram aurorn whom poſtnu- gisn Gillicus ed credo, qych
d urbes, Lad nec Glli Aotet, qibuwin mmut mamg a. dedegoilt lum Ocaldi aute- wmi meæ olpten BetimbcGhl nitiltagen nu mnig Nerlerts orleklonherà rpattuit, Ceit uh
PaoLuszo I. 19 ubi veneris, non qridem Gallica urbanitate, ſè- rio tamen me hoſpitalem experiere. Nec vale Tibĩ dico, cui qvam primum volo dicere Salve.
Literæ Infultatoriæ cuidain di- ſcolo Rhetori.
Audio Te inter nepotes Tullii adoptatum; ð. vere, ut inaudio, Nepos es, Tulliano more id accipbe. Novus Tu mili plane Rhetor! Diſſo- lutio, qyam in mores etiam admittis, Iibi in uſu vel maxime. Nec Licentiæ Figura Tibi igno- tior, cui qvidqvid libet. ſemper licet: ſic nempe viyere didiciſti Licentia magiſtra! Adjunctiò Tibi alia non gratior, qvam! ui ſimilibus. Al- legoriam non noſti, niſi in qvantum inverſio, imo perverſio morum eſt. Status hic ne qære, ubinullamorum gravitas, ſola levicas animum occupavit. Protheo Tu inconſtantior, Trocho verlitilior es: omnibus Majorum imperüs con- trarius, ita hic etiam amas antitheta¹ Transla- tio in Campos, Digrelſio tibi non infreqvens, ſed ad popinam. Videris nove inter Khetores Annibal, ne Tibi hæc, in qvam ſæpius digrede- ris, Campania fatalis Hat. aut ne novum ibi Pa- rentheſeos genus ediſcas dignum tali Rhetore,
qvæ non melius Orationem Tibi, qvam faciem diſtingvat. Exclamationibus verò d qvantum indulges, qeibus noctu lymphaticus forum im ples. Canqvim vix Tu melius qvam inter pocula exclamas, ibi latera Erma, ibi canoram vocem ineſſe Iibi probas: tunc vel maxime to-
3 nare

20 SvADA Crerns nare cum Periele, fulminare cum Demohene & omnia miſcere(olitus. Mentiar nifi Elo- qventia, id eſt, Ars bene dicendi in Artem bene bibendi Te auctore de egenecavit. Profeciſſe qvoties Ie aſſeris mentiens imò ſuperementiens Hlyperbole⸗ eſt. Nec Hiſtoricus melior es; niſi fortéè unus ex illis qvi Aeae, nox humiles H Rorici mero. At nec boëtam te credis niſi vite ſimul& carmi- ni Bacchios inſeras pedes ſolis tantummodo a- pteschoreis. Lyrica te maxime Poeſis delectat & melica, ibi, ibi Te entheus imò furor Doéticus invadit. In Græcis es verſatior, cui ſcilicet græ- cari& Græcorum more bibere eſt ſolenne. Mo- ne0, f. 1acectunntgeue ſaltem famæ pro- ſbectu um conſultumqve eſſe velis; vel ut Cato monuit, Famam ſervare memento, G. VW. Modus& Idea literarum Duntiatorigrum. E his nota Imò. Exactè locum& Perſonas, à qvibus geſtum aliqvid refers, aliasqve cir- cumſtantias narrandas eſſe. 2. Narrationum etiam Epiſtolicarum tres eſſe proprietates: Bre- vitatem, Veritatem, Claritatem, inter qvas me- dia precellit. 3. Poſſunt hic ſubinde, ſires pa- tiatur., aliqvæ eventuum interpretationes non injucundæ& ſales aliqvando feſtivi permiſceri- 4. Expedit ut author horum, qvæ nuntias, refe- ratur, niſi ipſe oculatus vel auritus teſſis eſſes. Item

VII 1 PROLuslo I. 21
hele tem incerta à certis diſtingve fima communi, maan el qvorundam relatione. 9. Cauſæ eventuum din ien& qvædain facti ſuſpiciones non funt alienæ ab eait. Dut oc ſeribendi genere, ut etiam facit Tacitus in no ſaperenat ua Hiſtoria. Nota deniqve etiam hic alias par- cus nella iees Epiſtolæ noneſſe, niſi certa puncta rerum fignificandarum; unde etiam à novis ordiri po- mimem, tes,& ita uſus fert ac conſVvetudo. Juverit tamen r laRames feftivas feſtive, graves graviter, tragicas tra- antumnoto ico qvoda mmodo referre. Exemplo doctrinam boels eleg traditam illuſtro. diuter doct Ptere Narratoriæ novoruinm. Heilellicetgn Nſälenne No 5 E noſtro reditu ſyem reſume, qvais poſue- ltam omen re 14s. in mora interim eſt Comitiorum even- el ut Cit tus, à qvores noſtræ ac iter pendet. De abdica- 5 ione Regis fama hic variat: depoſita jam eſſe Regni iußgnia à KRoge ſolenni ritu pompaqve lulri in æde Sancti Joannis. Sed facti ſuſpi⸗ Trarum ionem ſpes tantum, credo, injecerat. Ergo
7. farſaviam excurreram: ſed ibi lenta omnia, ta- um& Derſons wen in propofto abdicandi Imperii perſiſtere
es,Uisgye ci Drincipem in comperto eſt. Breri Polonia no-
ra dabit Orbi alterum Carolum V.& nospa- ietinæ noſtræ tenent, cum Princeps ultro ſo- lium linqvit,& Auguſtal. Nam ab Ordinibus
.Narcxichun Prietites: D
zinter qiasme dbinde,ſ ſupplicatum, ne Regnum linqveret, inaudito pretytiones m oft Carolum exemplo; ſed lle æternas, ut a- 9 11 l
zunt, rationes oppoſuit, Coœli, animiqve amo- rem hic cauſatus. Competitores Regni ſperan⸗ ur complures, imò& animis(qvod ſermo evul-
8²0
ellin peroilei enlntis) ret iu teliseſte
ltar

22 SVALA CIVIIIS gat) deſignantur Moſchus Procerum Suff Bia etiamauro ſollicitare r ertur: ac fi etiale hoc venale doret regnum Fvod olim de Rqmf ſparſe rat Jugurtha; certe in eum maxima ſar inclinat. Neoburgico Principi pars adhæſe jell ſed plarium vosa obſiſtunt, majorem Moſtl Prc potentiam exhauſto Regni ærario magis con bes V
yo ſ g
cibilem rata. Eſt qyi Brandeburgico ſoliſg 2 ominetur; ſead neſcio an eum Lutherus id ce ſcendere permittet. Florentinum& Eothar giæ Principem alii dilzudant. Fama hic † Principe utroqve non ſurda: f res conſtara forte non pauci ſuffragarentur. Hæc noſtrat, . Eximperio affertur, Turcam iterum nova m. liri; proinde miles in imperio conſcribitur: a. M mis ibi omnia ſtrepunt& tumultu. Sed Imp. rium immerito timet. accifas ille Bbi nuperk, Perfide vires non diſtrahet. aliqvot illi propi
d 4
gnacula ademit, cx ſis inſuper Turcarum mill an bus Tvinqvaginta. Ingemuit ad cladem barbaru dr 3 Imperator,& jpſe iterum in Perſas movet, uti nam pari Fortuna! Romæ Divorum fiſtis 10 Aun ¹ lemnibus in Vaticano Ceremoniis inſeribendus an decernitur S. Franciſcus Borgia; apparatum a dat Hiſpania ſuo PDrincipi olim& Contribuli. Addo aliqvid feſtinius, noſter ille ſtudiorum ſocius, qvi ad Clerum nuper aſpiraverat, hocie nuptias celebrat: e fumilia N confortem adle- git; hæc illi ſeilicet loco Eccleſiæ Sponſa. Dar, Conſilium inilt ejus Patrnelis; vix caſtris 3 . longe ſalutati feyocatus iterum a Duce illug oppo.
—y——C—C—õ—

ette in eum min§„ VI. u, mns De Literis Knigmaticis.
Jjorerh-
üerrd nen Wpe contingit ut res ſcripto aut per tabella- 1 Nrdcgio b rium ſignificauda ſit ea, qvæ ſecreto egeat,& neun Iutensſericulum ſit, ne in hoſtium manus aut aliorum brentiamn Klotlastitiam ſacilè deveniat ſcripto commiſſa. Pro- lutmt. Pun lie de duplex via periculum hoc præcludet. vel . grs cnknam nigtnatica ſcribendi ratio, vel alia occul- entur. Warncr uſurpabitur.
cam iterum noynn— J..„
erio conſcribitur aAl0 ſêribendi Zumtgmaricas inultu. ged Im literas.
s ille Gbi nupe
Marorii Nigmatiex literæ eandem ferè obſcurita- liqrotlli propu 4 4 der urun d tem exigunt, qvam FÆnigma ſeu A lego- MM 1—.
ad nun ſubobſcurior. Huc ergo ſpectant aliqva ab- t adcadew dardn.. 4. Derfasueet ruſiora Adagia,& magis recondita Eruditio. Derſasmovet, u 3 S 5
Deor güi en loco appellativorum propria permiſcentur, Dirorum f. 3 3
manip u 3 1 ea omnia qvæ cuivis legenti obſcuritatem moniis inſcribendt 35 3 us mietbench iant,& arcanis in Epiſtola contentis borgla; apparatu.„ 6.
ldc batau, oddam veluti ſiparium obtendmt, facta ante Uunthnrentione cum eo cui ſcrihis. Juvat étiam 9* 8 Susc noſle llla, qvæ deÆnigmate traduntur, ni- dees Mirum diud Ænigma eſſe in rebus, cum rei æ- 5 3 Mn maticè deſcribendæ natura& proprietates Ecclele épone. Pripusdam Allegoriæ involucris obteguntur: nelis; Vyj n;n3 8 trnels; vix clt illud s iterum aDace il Peue

dae, Cæe loui 72 ac.
V Gryphus vel Togogrynhe dicitur, cum dictis nis alicujus literx vel ſyllabæ eam componei * tes vel ejus etymon obſcure deſcribitur, ut ill h eſt de corde:
V V Da medram, plenamve Hecaten,:n. abiemqu CA inam,
b A te nil ultra poſtulat pſe DEUS. Etian Barbaris hic modus placuit. Hinc Scy 1 tharum Rexldantura afus Hi herehPhicis. loc literarum, e extrema interminans Dario, dril i ſtrum trajecerat: murem ei, Sunale avem.) cu lum,& aratrum dono mifit. Id unus e tribuk urt nis Dariil benigné interpretatus, a oſi Scythæ Daan rio deferrent imperium, mure habitationem aqvam rana, aut aerem, jaculo arma⸗ aratr campos& omnem Regiouem po liciti. Aliu pßit e Tribunis aſesrre ſe dixit, eythas ominar
terrum, velut ranæ aqvam uulrent. drel wols ltjar rent in agrem ut aves, nusqvan: Srit ent Scy 4 tharum jacula, ſed iis conficerentur, aut ſuperſii tes ceu ſervi agerentur ad ſtivam.
Simile de Boleslao Crivouſto Rege Doloniß V Cromerus Is uni è proceribus e bello transfug
aliis qve fuge exemplum pernicioss danti, pa lem lepuſeuli, calum& fuſum, loco muneiis W1 literarum ſubmiſit, invaſi itqye hominem co

4 e PRaorusro I. 25 Kimſio tam vehemens ut ſuſpendio remedium Elierit. mwfttne Plara ejusmodi Symbola congerit Sylveſter ähad ätraſancta. Affero& Exemplum ſcriptæ æ- een mmatice Epiſtolæ ad doctiorem, qvæ hoc vo- lubr emm emhat expriniere. Princeps noſter cædibus in Kurs deſtrbiun vs cives graſſatur: etiam Te cædi deſtinat,& e hac mittet ſätellites, qvi te comprehen- de Keuennat. Hoc ex ejus conjuge caſu inaudii. Jam — nes amicos ſuſtulit, qvos putavit conſiliorum Tulus yſe Deli rum conſcios. Tu unus ſuperes, ergo fugà placuit. Hn ſeripe: theſauros qyibus ille ut& vitæ tuæ in- lus HHieroghypliit, partimocculta, partim tecum aufer bono winans Dario, nulitio ſtipatus, ad proximam exterorum o- ei ranan, axen,h. Nam in Patria nullus tibi locus ſatis eſt
entus, Joſt Scythe, 5 dans Soge ergo Sæœ Zuigmatice ex- muc MAbitatinne
ſaculo arm, ata Primenlun.
e ON. NMTarqvinium vixiſſe putas? vivit adhuc& Ga- it, Sohthas onn noſtris ſumma papaverum colla non jam um Dario ſelut mPilium, ſed per feipſum dejicit. Noſti alublrent, Vel um tibi coram dixerim Tarqvinium: extra nuscwam edtnemtnam illum cogita. ſed jam& Tu unus de Ga- cerentur⸗ mtluges; mentiar niſi dies hæc ad nocturnum cre- adivam. ulum deducta fidem faciat. Fatale Tibi rircuſto Nege Pdandum ſomnium, ſi hic ſomnias. Elſt, qvi celibusebellottmios qvieſcenti claudat Morpheus. Nöullus m pernicicss and, Clytus huic Alexandro ſapereſt. Tu niſi Kſulam, Locowuntus eſſe velis, Parthus eſto, id eſt, Parthi vel more decerta, Etſi autem non Indiam B petes,
Radtye boninen ür

26 SVADA CrVIIIS büns tamen non en ins Tuo„Ginge ſe laee des
1
te Wälu nus elten n. Utohnn bi ſy aſerimz ibi ex llebram& ſcor aulamerſ hic certum nauf braginm. Inter Ureris aute tamdiu cixem ager bræſtat, yam din Te intäalth Patritios bots alin perme non r cvocet. h
— 13. .„ d Raltio zmittendi literas ærcaes. n
Bteres hc nobis jam præivére, qvibus avs tabellariæ& per Coœlum euntes nuntii uſu fuere. dic obſidentibus Ptolemaidem Ch ſtianis Saladinus Epiſtola columbe alli gata! käpatur 0bſe ſos ad canſte ntiam 8 Beiepaende 1,
mox amisee cum lüs! literis Contrario arg mento ſeriptis; qvare obſeſſi deſperatis aureilſ deditionem fecère.
Sic Marrhes ⅞g gyptius Rex cicurata corni tanqvam fideli tibellaria diu uſus: mortua tandein tumuh honore dignatus honoricé
elivit. Alli hirundine uſi, maximeé cum literæ deſſ nandæ eſſent ad eum locum, ubi hæc ſibĩ luteum ſub ir ale ſixit opuss. Queſiti ſunt& ali volantes per ccœlum nun hæ nimirum erunt vibratæ in obſeſſam Civi
3 1
4
dit

C!— 7I PROLuslo I. 27
angeten ſagittæ, qvibus inſcriptum, qvid ſpei ſuper- netum, s cyet. 6 ſestas at, NnQvo pacto Cleomenes Lacedemonum Rex iit Tantalas. Rlitibus mandavit, ut ad obſeſſos ſocios tela lulendt Unjicerent cum hac epigraphe: Venio, ut Ur- dlebram d onm afferam in libertatemn. Vel certè iisdem ſa- . Inte Utopiastis alligabatur Epiſtola. dic Cæſar fecit ſpem tat, qrandulertatis Ciceroni à Gallis obſeſſo- nam intem- non rerocct. Ita nocte juſſit militem ad mænia propius ſug-
eſſum emittere jaculum cum hac Epiftola: — eſar Ciceroni fiduciam optat: exfpecta auxi- Niterasorcn- 8 reipſa poſtea attulit.
poſſunt& millles tormentorum globi ſecti Nprrher, giuduas partes ut E iſfolam includant,& clauſtro Camm euuts unneo deinde conftricti ad deſtinatum locum ddsbulenniten Cjici. edmnde lgn Præterea canem fuiſſe, ait Lipſius, qvi Heri anim Kitſhye liceras, curſum Bruxellas perferebat, refere- intece snqve reſponſa eodem die. Omitto res occulte s lketis cutd anicari poſſe pey faces accenſas, ex Petra- e' ceſſeruäta. Sint enim literæ ſic diſpoſitæ:
A e 1 60 s
us Rex cdicaratac b l1 p t ria diu uſus: mc e g m. ügnltas honoft d h ner X
a fax erecta ſgnifcabit a, depreſſa ſignica- maaime cunlittp, vibrata dextrorfumc figniſicet, inclinata um udiheclltrorfum lignificabit d; fimiliter binæ faces ale fait qu. Aæ ſignificabunt e, depreſſæ f inclinatæ ach Jhntes par tolurteram g, ad finiſtram h ſgnificabunt: Simi⸗
1. 2 brate in odellunet tres faces erectæ ſigniſicabunt i, depres- 4 B 2 ſæ

—
tæx.
——— 1
28 SVADA CivIIIs ſæl, ad dexteram actæ m, ad finiſtram n. 3i liter qvatuor faces erectæ ſi ſignificant 0, de
ſæ p, ad dextram q́; ad ſfiniſtr mr. Deniqve 1 qye faces ſimul erectæ e ſig nifi lcabunt s, dephutuit ſæ t, ad dextramu, x ad ſiniſtram. Hinc ſau t cem hanc Venite expriment 5 faces in g rli tram motæ, duæ ſublatæ, tres in levam in lu nata, tres elatæ,„ depreſſæ, duæ iterum iß Nan
e un
Oæſar 3 ſeribere occulte abſenti volu ſubs e eam iniit teſſeram, ut ſedem primæ litera u i phabeti qvarta litera occuparet,& ſic deinthg fieret mutatio. At verò Auguſtus literam ſer
dam pro prima uſurpabat ut Cæſar we Jucundum illud, qvod ut qvidam occultqè́ 1 primeret nomen hoc, Luerecia⸗ depinxe ae cum& retia cum gerulo qvi humeris janiſ qvæ inſubricè Us dicitur, exportaret.
Hue ſpectant alii modi, qvi tidem cecketiii ſtodiunt.
Primus eſt ex Ovidio:
Zur=r vocj, eſt falli 1c oculos e bause rec
Litera, carbonis polline tinge, leges.
. Modus ex Plinio. Tithymali(qyeæ dich- Saora lactuca) herbæ lacte inſcripta pag cum inaruerit, ſi cinis inſpergatur, Urre 3
ebunt; proinde qvidam tali modo abſente lchhinneruns qvàm codicillis.
3. Modus. Si idem facias lacte ficulner, inſcriptis humeris olim mittebantur ſervi alf ſentes amicos,

4 Ciynn 3 810 1 dew at fulten Roruslo I. 29
nc guenr i. Modus. Si alumine aqvà reſoluto chartam tnltan Da ribas hæc enim poſtqvam inaruerit; nollæ te gultauun, apparent, ſed mos kiunt conſpicuæ; ubi in- Ialſultan, 1 vam charta illa immaduerit.. ninen ecn Modus. Si pomi Cytrũ vel ceparum aut al- ltez trein nucko ſeripſeris: Si enim ibi ſcriptæ literæ ab dreſt, dur 34 incaluerint, eas legere poteris. tm. Modus. Si papyrus adipe vel aceto vel gum. truſte Meun lretur: nam literas exhibebit aſperſa vel] dien piin lie paleæ vel carbonis polline. ldem eve- h d in ſcyphis vitreis vel cryſtallinis, ſi inſeri- guſueſtem gummi Arabico in aqva reſoluto. 42 Chr u. Modus. di hircĩ adipe lapidem inſcribas;& f vicn 2erihe aliqvamdiu immergas 1 characteres et Ipten occultos adeò exbibebit manifeſtos, ut Di ind ndat 8& qvaſi ſculpti videantur. Vi nardes Pnheniqye ſi ſale Ammoniaco aqvæ permixto pottatet. ucco uvæ acerbæ ſcribas, ad ignemn nigros ch äem len Geres ſcripta papyrus repræſe ntabit. vrofunda& Hiiei fuit latebra, qva Ariſta- l rlas in in Aſia degenti qvædam arcana nunciavie iicuiderſide. Vernæ diuab oculis ægroſpecie me- Vlhnerigge elf capillos deraſit,& cutem is inſc ripſit, qvæ Tthjmli(Cn. voluit manifeſta; deinde domi eum de- 4 le ulcnim it, donec capilli ſuccreſcerent. ibi Ariſta- ulpergrur len in Aſia ſignificavit Verna Heri ſui deſide- faon kli wocoltn eſſe, ut ipſe etiam venienti capillum deſe- ncodois t. Is morem gefſit legitq́; in illius Vernæ ca- nacid lae Kln Pſconditosmiro artitcio characteres. un wittebantue Hactenus de literis,
B 3 Pao-
—

SVADA
Voad primum. U eſſe brevior vel longior. 3en evior uſus R ditionis poteſt fieri ultis modis qvos alibi dat hic in breve compendium redigo. Prim Eruditione uti poſſumus per brei Comparationem: Sic de Belgio Famianus ait: Tot decenniis hæc Troja; petit ur nec opf mitur. Item de indole cujusdam inter æqeaen eminente: Cyrum diceres inter paſtores. Secundo Biaudi tione utimur per Antononia- ſiam. Sic loco illius, ſub ræceptore diſcipuſſ u erudite dicttum: Sub Chirone altero Chriſſ nus Achilles, neſcias an plura didicerit, an cuerit. Huc ſpectat. illud e Martiale: Cu i mors venerit, in medio Tibure Sardinſa eſt; prn Tibur pro loco ſal lubri, Sardinia pro peltilef in, t ponitur. 3 ſn ertid Bruditione utimur per qvandam p 35 lationem,v. g. Meliùs nos Divon um Tutelari rat Sacra tuentur pignora, qvam Trojac Palladi vel Romam lapſac de Colo Ancilid. in Qvarzd Bruditione utimur per modum ch v. Sic de Galba Imperatore: Imperium triginge Libertis regendum dedit; ue pauciores Rom Peun qvam Avernum Furiæ affligerent. Qvin⸗ò Eruditio poteſt trahi in genſumd 6

2 Cuun PRozuslo II. 31 LUSO 0l tix. v. g. Sine Cerere& Baccho friget Venus, d dictum eſt Terentii. 8 Inn M Al- Ulexre Utimur Eruditione per Oppoſiti onem SMade Chpih, Plures alicubi gyltos invenias„ qyam Hy-
Ulas Eradttioh Bäens. bngior Pw ʒepeia9 Utimur Bruditione per Oratoriun ectionem v. g. Fuerit g glorioſum Tiberio con- dare injurias, Tu eas m uneribb is tehendis. Oaεο Poſ Erudiciones trahi in acumen. le illud ef Alrer An³, Potele? moero facr. i 19 2o,
ts is nade un redigo. kti poſlumus R de helgio nan Troſs a jetitur n
ue BEuer i5o?, Funomiene„C20 cij
Gaßh 11 2 n 1 inrtg, no Poffunt plures Eruditiones breviteri in er h i um coacervari v. g. Rarus e ſt qvi inurias ri- 7 Per,
Per Saolat ut Tiberius, ut Titus aſpernetur, ut Theo-
ræceptore qlhiſius condonet, ut Auguſtus etiam remunere- rone altero Cbü
ara Kicer. 1u:
deNard. Uſus Eruditionis longior.
Maedd Wmnaleinheinis per Protaſim& Apodoſ im: De- 8 dinia proge inde, dum aliqva Hiſtoria ſola! orſim vel iſtorics vel Oratorie aflertur. Eruditio ber wur per Gyunäntaſin 8 Apodoſim mulcipliciter Herl poteſt. osDvoran TunN p„„ Hiltoriam ber Canhargtionem vel mn Tujgiue ejectionem latius efterendo. Deinde mate- rlo Kacll. am propoſitam ad Hilloriæ prædictæ puncta utiwur per mancommodando. v. g. Alterum te Orbis ſuſpi- deratore⸗Umderut Alexandrum; ne Macedonia ſuo deinceps Gdit; ue paucotshſolentiſſime intumeſcat, cum& Poloniam aaffigeren, on impar exornet Heroum Principumqve ca tra in dntecunditas. Macedonem illum qvanta glo- ir fitis, qvanta provehendi nominis ac Victo⸗
P 4 ria-
—

——-—
32 SVvADA Civirts riarum inceſſerit cupidit 18 on no nec Alexandri nomen noverit. Parum illi fun rat Macedoniam a Phili po& Græciam rec piſſe, parum totam Perſidem, i imnd totum Orie tem domuiſſe, etiam qvos Democritus ſomni katk bat, inlinitos iIli Mundos ſubigere promptu fuit. Tanta eſt vel generoſæ indolis vel arrq in 1 gantiæ vis, ſi qrando alicujus animum pulſavi lor Sed taceat Alexandrum Curtius, taceat Mact an donia; major Tu mili etiam Alexandro, q g non tantum tot hoſtiles cuneos profligaveri- 4 4 qvod& Alexander feciſſe memoratur; ſed in ſuper Teipſum noris vincere, qvod neſciit Alei Xander. 2. Hiſtoria obiter tantum attingi poteſt apf plicatione addita longiori. v. g. Alchon Iu mil & longe admirabil liot, qram decantata illa ſa ptem orbis miracula. Nam ſive cæcas mort lium mentes in bonæ frugis tramitem reducen ſit neceſſe, pharus es regendis cymbæ curſibu accenſa; five Patriamunimento egeat, firmiu illi præ muris Babylonicis exhibes; ſive es tudine facinorum erigenda Patriæ ſit gloria, 1 Coloſſum hic Rhodium deficit magnitudo. 3. Poteſt prius poni applicatio Hi fiſloriæ poſte ris ponendæ. v. g. Pridem Tuæ propaginis 5 bpor Patriæ ſuccrelcit in palmas, flectitur in af eus, aſſurgit in trophæa, nec niſt in Polonie d wi eus creſcit, id qr od olim de ſylva Dodonxæa cre n ditum,ex qva nonniſi Principum ac Deorumin ſignia, Ducum claræ, Victorum trophæa condes. bantur, 4. EAg J

2* Cinuun apittes, Bunng Paorusio II. 33 en doſett, Aa. ExXaggeratur imprimis veritas vel falſitas opo& Grautoriæ; aut aliqvid ex illa erutum aut ad eam· etlter,indnn pertinens: tum ipſa proferturfliſtoria cum uchos Denttuſenuatione vel exaggeratione, prout res exi- ſuassſtügrren z2d extremum ſit Apodoſis. generoſe iagalbip· Poteſt fieri acceſſus ad Hiſtoriam vel Aho- Uicujus aninunh um deſumptus Adocumento vel ſententia n Curtius, tnaſllis contenta. Oſtendo Id in fabula de Cico- ſetian Aleum cum gruibus ſegetem depaſcentibus inven“ cudeos proy proinde velut rea cum gruibus ab agricolis ²memoratur, ti Vata. Sic enim fieret acceſſus ad Fabulam. ere, qyod neſäl ¹ intercedit cum ſcelere affinitas; qvæ non iter in neryum abeat. nempe ipſa etiamin- un xripi oreſeentia crimen eſt, qvando nocentibus ſtipula- eg. jor n. Hinc& pœna non rarò expoſcitur ab Secantitn Monté, qvoties illi ſi non improbitas; ſaltem m Cie cecas ml rOborum conſortia placuére. Age, qvis- s canitem rclls improbis adhæſiſti, periculi te admone- aäs cſmbe cut vel avium infortunia,& hic, qyem affero de imentoegent gconia Apologus, qui paulo ante inſinuatam Lexlibes; ſue nitatem velut putamine nucleum tegit. Ale- da Datriæ it gb famelicam voluerem ab agricola nuper com⸗ aehet maerknnlle terræ ſemina&c. Ec. leri Fillaie 6. Comparatio longior per partes Hiſtoriæ lem Tur ncm accommodan ad propoſitum, ita unicuiq; — geitn ti ſua ſtatim Apodoſis ſubnectatur longior Mlmas, Reitu previor; item ſecundæ parti altera,& ſic a) nec riſtin Doln 1 im de les Dotem 3. Principum ac Dec voad uſum sententlarum.
Nictorum nne Jl⸗ Optimè fie primè, ſ Sententia non pro- 4 B fera-
—

—yñy— ———
34 8 feratur tanqvan Lentandi
qvid ad ſenſun currenti
1 tanqvam Ap⸗ er 3dj attinens:* 4 Curtius lixit: Major u Liſſet, ſi viciſſet ſuperl am& iram inyict⸗ mula Alexander. In e etn in aciem prodeunte patuit 3 Avantum in acie eD tuĩt Guleata majeſtäs. 1 Fiet fecundo: Si Sententia in o e ſubſtituatur. Sic de Premislao ſecundo Auſ 11GerL Lechiadis ait: Mternitatem tem porum meri non iuregram menſium hebaamadem v Vixit
Himusill labor ſuerat parem magnæ rocn G znman eludere: ubich enim magnæ B ottih
ritide Tvr in alignitatis Ple V ſaeh woſlit. Tie: tertid⸗ Si Sentent a ita tEsratus; urſc rnco
ed virtutis; mihit tacente etiam Claddiano Diij proximus ille eſt, qvem ratio, non ira movd Poſſet& ſic dici: Aliud jam pace tua, Roman Orator, ſentire cogimur.
Qvarto Slegaus eſt uſus Sententiæ, ſi per ſe ſus Synonymos exornetur. Sicilla ſententia: nimi nihätte Bufſetun velle Lae nere, üei
—
2
injurjam Ti issintult Ba.; ned; p i a vicacia qvam Virtus poſſit. Experimentumiſphn te capiat aliena neqvitia, num illa plus ferire vqf leat vam tu ferre. Bortem te cave nserd„ fila us a vindicta qvætis ſuppetias: nec ſatis tibin nimu
erh
ſtut.

4 Ciyn 15 P„ RoLzuslo II. 5
tentia, ſed en 5
um Virtu obarmat, at proſtratæ Virtutis tinat, cui ſub qvovis ictu ſuccumbit animus. Atlas üſte Girſt dn es, ſi ſub Cœlo hoc qvantumeis gravi leni- 1lexnder. Ler.; 23 I. Can 1, Be i 15 er ingemiſcis. Langvet nimirum Virtus; ubi a u pantunnamum Avxvis frangit procella: uti nec ſatis 5B mpacta navis, ſi eam in hos illiſam ſcopulos eitelke inana tus hauriant,& Virtutis naufragium indu- üili ſeeunhnt. Certe convitiis non regerere convitia, pro- temporuntra non diluere probris, id demum Heroicæ Vir- Ddomagen füntis eſt. Nec prodigio vacat; ſi nubes hæ fulmi. diuturn contma non patiint aut emittant. tem magne hi Uimo: Poteſt Sententiæ acclamari per Epi- wm gnæ nthonéma v. g. Diſcant jam barbaræ Orientis le- Mem Modelniones Vittüùte rem geri decerniqve, non nume- tes lteteo0. Et. Ortho SylFlus ſibi eciam crudelis mor- reſentur, em conktivit; aded inalis ſi deſit carnifex, ſibi Wäxcchon delunt. om addiano aainm Qoad Acumen. uiemse. Ujas primum fontem eſſe alibi dixi contra- CLiorum ac diſſimilium Wavem pugnam⸗ sdententieſiſewalis eſt in illo exemplo: .Kellletet Nondum puer, jam miles, prius Sladium vi- gelle luner, it, qvam ſolem; niſi, qvod præpoſteram æta- Hmonſcid em vixerit; Nam ut Navors natus, ut Bacchus t lss; ne irsit, fortior infans qvam adultus. Mt. Pxyermer 2. Fons acuminis ſunt cauſæ inexpectatæ& „ numillplthræter ſpem, ac ingeniolæ v. g. Nero Patriam in⸗ temte caxe ies:endit ut extingveret. gpbetas: wr 3. Fons eſt Traductio, Annominatio, No- atio Nominis, Conjugata,& KEqivocatio, ut 6 patet

——ℳ 9--—
36
patet in his exemplis. fÆ
terant tunc homines, am ulteri. Tem- Harâ tu nior, qvam ara. Itea Tantum malum attulit præguſtata Adæ malup Tenm: Difficilius mentes qvam montes ſubin moventur.
4. Fons acuminis circumſtantiæ, Nominiſ Honoris, Temporis, loci, ſtemmatis, aliad; Acpapyli juncta. Hujusmodi aeumina paſſim hic occusp rent. Sic cuidam Senatori acclsmatum:
Brande Senaroris ribi nomen adbaſir; ö erg e A Sevio nomen tale Senaror habe.
Ab inſgni appicto Divæ Claræ illud acumen de has
ducitur apud Bidermanum. f
Praſentem geſtas ip/e Præ pedtore ſolem, Nine bene te Claram dicene vig potesꝝ Etiam Eruditio facile acumen offèret pluresqv alii fontes qvos alibi reſeravi.
b PROLUSIO III. In qua bre viter autinguntur varii modiſtribende Orationis Soade Civili idonei.
———
Rimus modas èſt. Si Allegoria Propoſttioh 1 exornetur qvam pertotum Orationis con-ei textum continues. Quod ſit potiſſimum, cum r dicendi materiam ſtemma offert, vel loci aut
temporis circumſtantiæ. Aodus adas, Per continuanAlluſionem vel ad

s Pnten f PRaoruslo III. 87 Hunnaa ma illius cuĩ peroras, vel ad inſigne qvod tugpnir,nanicui appingitur vel attribuitur. Vorro ad lt pregula n 13 fit ingenĩoſa Allulo mulripliciter: vel nes ſän n nim alluditur ad proprietates rei in ſtemmate s ictæ; vel ad oppoſita proprietatibus ſtem⸗- atis; vel ad Campum& colorem ſtemmatis, li,ſemnath ſea Rubeum vel Candidum; vel per Allegorias Vnn, gulin x poſſant trahi ad prædictum ſtemma; qvæ iicchatrnn. infrain Exemplis patebunt. em D 3. Modass. Si ad propoſitum adducatur, fimile venn 8 MHexemplum velSymbolum aut Hieroglyphi- hale, m per protaſim, adjuncta deinde Apodoſi qyam Trræilludacun e e 1 exigit- einsſen 4. Modus. Per Oratorium Enthymema vel cae, llogiſmum, ita ut Antecedens vel major ac ene Pus peinor tumrationibus tum exemplis Sententiis- oiktet Nreste, qvoad respatitur, illuitretur. 5. Der Expolitionem Oratoriam, cujus ſunt partes: Propoſitio, Ratio Propoſitionis, Ratio N II. ationis, Confirmatio ejusdem ab Exeinplo vel inountuupii;& Complexio leu Coneluſio. 6. Moduz. 8i Otatio ſcribatur per modam ilun Sdalt rix omiſſa laude ſeu prima parte Chriæ. onei. 7. Molus. Eſt ſingularis ſi attendatur ad cir- nſtantias& Adjuncta temporum, loci, Cauſa- Klegoii Duyn, Perſonarum, Inſignium, Eventuum, Prodi- totum Outodorum, Virtutum,& triplicium bonorum. id d ft potlime Animi, Corporis& Fortunæ- offett, ſdliNdos hujusmodi Exemplis illuſtratos infta erxam. maanllalonen
Meumſantie
B 7 Pro⸗

Cps Veusaerantc
M jAguum hic mihi panditur æqvor, ſi per ſin nin. gula ire velim; Sed ad compendium r redhl Chesd qvod alioqvin immenſi laboris& tene 99 poris res eſſet. Svada Civilis A me biportiſpy conſideratur. Primo, prout complectitur offich oſas Orationes.*. Prout ſeriesad politiem noſtru ani xtatis accommodatas. Ad brimas ſpectant A juncta Perſonarum, potil Iunum Een Sten den matis, Dignitatis& Virtutum. tria pertinentem Eruditionem Seli3
g. A.
Aliqva Stemmate erudite& ha cum Alluſione varia de- p cutruntur.
Regum id& regnorum inſgne: Romæ olin Aqrvilsa rgentea, Derſidi Aqvila aurea in ſigu m litaribus effalſit; 8 Acrülters eo, RomMü nam Advilam ra puiſle in Praxlio, Julio Calariin 1 tra gloriam ſtetit. Neqve nunc Imperialis Aqvila non in hreru 8 4 bĩces

——
Knllds PRoOxuslo IV. 39 . icep s illa, qvod Orientem& Occidentem
be b Imperio coercuerit. vide: de hac ali- ub d devis a pte: Pic biceps Aqeila hinc Occaſum, ſeryien, ine aſpicit Ortum: Alte er, ait, noſtri eſt, Cæſa-
s alter erit. andltür-.,1....1 19 Etiaw in principum familiis ac inſignibus hæc 710 Cohh- 1 ines re ſp lendet Radivilios& Gonzagas re- mer 1 lho 1 lense& Aqvilæ celſitudinem comperil ſti. Illud
iyili M. ſils ame ie Radiv lorum Aqvila dictum à qvodam: Der-
ut complecininxiſfet olim oculos tanta ſerenitas, niſt in tie lfim gvilam inc idiſſet. AſſGveta Solis ſpectaculo ünas Ggeämtes, vel ſoli emulum lumen aipiei nane. nec mum tiylcuè ndicem in pupilla ſentit radium: nam ad fere- n Sgo ad us aſtrum cæcutire noctuarum, id eſt, non näila qvilarum.
InP anegyri Gonzagæ illud eſt Oratorium: 6 erue ova 6nido Gonza agarun, provolat ſub cœlos qvila, qvæ felici- uguri io locum dedit, dum in le em evocat ingenia, QV u mbraticis domi re⸗* adot. ſſibusi nſergte nec mihi reluctari libet in- dwrig beeche Acvilas enutrito, qvas aut bellator Lechus m, vedom uotulit, aut domeſticus educit nidus. Prævolat
antuana Aqvila, qvæ multarum ſecum tra- W. ns admirationem ætatum, terræ ambitum ſu- uren de oern urgreſſa ſole jam fruitur æyiterno. un inßgne Nec inſigne tantum Regni, verum& omen eR Kelram perii! huit AqvilaAlexandto,& qridem dupli- „ nempe Aſiæ& Europæ, qvod omen natum. mnato Alexandro binæ Aqvilæ culmen na- ieee Domts inſedere, ita ut etium hic ſuum il-
.. n Clandianus oceinere otuiſſet: p erlais; bn Vhl P
Nax de-
8 ROW dicah Kei im drs o, ſübl

SAD4 8 11 Luſi ravitc, 75 72⁰ As vilus vi 2cibuer ortun.,
e dra nummis etiam denee
nicitalis m Raorſo aümenentalis I ta. Tamen apudbyrrhum(qu heh. dixe re pulchro: aſſentationis a argumento ejus milites in nummo Aqvila ſub pedibus fulmen gerenm duobus ramis in coronam flexis. Caveat ſib hoſtis ab Aqvilorum rgente, ſi Gigaseſt, fulmin Fnovamr arſun Phlegram pertime ſcat. ſ An Sin ſceptra involant Aqvilæ! Nan n Tat- 3 qvinio Priſco Romanorum Regi Sceptrum e- burneum in ſummo inſederat Aqyvila auro coro- nata. Tam antiqva eft Aqvila- nodili itas, qvæ ad hanc Priſcum eian lumre fert. Qvidni& in Symbo licam aſſumeretur teſſeram Aqyvila Mue Taceo Gabrielem n, qvia illum Famame & Scholæ non tace qvi ad ſolem exploranti pullos Avilwillus werleum jamaddidit. Mei non degenerant. De qva liaru explora- tione vix qvisqvam pulchrius ſcripſit qvam hæ c Claudianus: Pai vos aon Aovilus fas est educere fælu Anre fidem Solus judiciumq; z, poli. Nam pater mplumes convertit ad at hera nidos, 3 Et recto flammas imperat ore pati. Couaelit ardentes nadios,& lace magiſtra Naturam, viresingeniumd, probat. Degener,& refugo torſct ve lamine viſam, 1 Ungę vibu⸗ bund ſavis ira paterna ferit. EJ⸗

III- PROLusro V. 41 ulen on Exploratores oculus qvi pertulit ignes, Raſt torin Suſtinuitqe acie nobiliore diem,
.. 6 ₰ 7, 3— haler 49 NXutritur, volucrumqve potens& fulmi aus
SDEA one hares
aaimärs Geſturus ſummo tela triſuloæ Jovr⸗ weemeNon ita tritum eſt illud: Aqvila ad nidum fert ſowen gnlapidem, additur lemmna: Maturabitur partus. (uen Nam Plinius tradit felix reddi puerperium per delt, algEthitem lapidem qvi in nido Aqvilæ inveni- jeſcet. Ur⸗
ile Namer Alius Aqvilam Soli intentam depinxit hoc 83 gee tun ddito: Sola capax ſolis. Nempe MRegales Aqvi- Aqoiautocr lucem& ſolem amant, qvas extra umbram& nchjlts, doctem oblivionis auguſtior Fortuna repoſuit. ett. Oudn. Nuper Regalem Lunam Aqvilæ Polonæ pe- Nran Nutori impreſſam ſie Sarmatia admirata: Illuſtre fe Uanurodigium Tibi bolonis illuzit: Cœlum in (em exlo 1e pectus Aqvilæ defluĩt,& Luna Regia Aqvi- Famadtich. deſtinaturin monile- Si Jovi ales hæc tulit Ilarm egkulinina, ferat& lumina&c.
fapltqamyn Accipiter.
Nec Accipitrinorum Inſigne non inſigne: in lures familias ales hæc involavit, nec poſtremas. * 2 1. n nde qvempiame Polonis proceribus, cujus in- gne eſt accipiter, ſic Vates extulit: g na i Dro Latio Latiisq bonis vigil excube: anſer, tr uemag, Qvi Capitolini proditon Hoſtius erat, 5, e. 13, t Pulchrius Accipitern Soleuim compleuur e Vve⸗ geniumqznyiha Krem t qvilammt: 4 e 1 Dro Lechia caris excubat uidj, foctz. du rapatenſ 4 Hic
educere fætus umje nvertit ad an

Diyinum dvidpiam ineſſe huic ſticpi negave ris 5 Non)a m hæc ſuperilitio vetcrum eſ, ub humana major indoles& Divinitati propic- Moleratiotenreng rn hic eſſe Nu umina teſtatur. I ner
inclinatione fertur(nam Accipitris oſſa auruc
Hic Tbi fiublime⸗ rn let bon Scilicet ales bunn 2 ſerpere tanta ne vit. Odit hæc ales tenebras, hinc Publicos in Sole c ves Patriæ gignit& indgvit. Eqvidem Sol übſt Symbolumè ett Clementi Alexandrino Kani imrl Solare: tum qvia igneæ naturæ eſt,& occult n n qvadam Sywpathia fe ertur ad ſolaria: tum Wi ni foliſeu Apolni dedicatur; tum Sein ad ſolei fen, ſubterraneum, id ell, aurum naturali qvadam n. u
13
0
1
al magnetisiaſtar attrahunt,(t eſte Plini⸗)tum qvia hn
ex oſlipus Accipitris ignem elici ait Elia anus tum quia Accipitris inngine Sol Kgyptiis ex-ia primebatur ob eximiam videndi facultatem 4 velocitatem motus. Adeo nulla major illi qvam; cum ſole cogn 1ati, ut nec de eorum luce ambi., Hst te liceat, qvibushoc Gentilitium obtigit in gne. Tot pœne ſoles Patria gerit, qvot Acci. pitrinos numerat. Nec antiqvitati idem non in pretio. Acci- piter inter DEOS ab gy! ptlis rolatus. Hinc in Theflalia Ciconiam leu Ibin, ſic in Kg ypta Accipitrem occldiſſe capitale. Nolunt hi Däl. M. etiam hune non eils imin ortalem. Et adhus
S 8
is litetoruos, ut Poε Vhnn 8
4 n

Uyrn
1— PKOFHSIO IV.. 4 ttzangris oötius ili aliwentum eſt: Militares a- neluan nirmashicindigitari qvis non videat? qvas ho⸗ Kilis cruor liberaliter hauſtus ad eam gloriæ Nndit murtialis Raturam perduxit. Cave ergo dein- natotias Na
ad ſolen w
Kcchits Ofſd au-
2
.. Na moſor lEqe ijgia obtinuit,& adhuc altiora merito expe-
in predo. Keiam eidem Familiæ ſemper gratæ memoriqve 5. 8 1 s relatus, Hngel beneficiorum vel de ſe meritorum accommo- N,(e in eydari tacile poteſt. Noborh OA dreh. d 8„. dhen de Aſcia. e denc dei ven— 1 Aro eroune Hæc etiam honoraris, ſed cruentis Romano- nrum ſecuribus anteſtat. hinc in ſummo litium & Dowitaie 4 3 n lic ele Jun Sacrarum arbitro in Areopago Sarmatiæ hoc Mnn anſgne ſic metro celebra ſt: itetorelrinliS celebratunreſt 3
Nilmoror Auſonios faſées, Latiase ſécures, ſteſe venemn Aſcia Garmatiam pulcbrius Ma tégit.
Hæc

SvADA CrVIIIS 1 Hac malit qextram Themar exarmare Ja⸗ Qua micat areese ſacra propago⸗
mus. 4 Ominor; zeventas éor ſamciet omiza; qua. rr TereS, ecne aurea ſecla feret. Taceat hic Re„ qvæ à fuſcibus ſecures exactis en.
Regibus cdee: amovit ad minnendum impe riiſtin”; terrorem. Nusqvam Lechice ſecures non fum- ea mis faſcibus annexæ: nec terror reverentiams 1 nec acies corrupit lenitatem.
Regibus etiam& Düs placuit hoc inſigne; in. qvo qvid inſgnius ad laudem dici qveat? Eqyvi-ſui dem Labradeus Jupiter in Caria pro ſceptro& fulmine ſecurim geſſit Lydiæ Véro Regil bus ſceptri vicem eadenm ſubiit. Tantum eminet in- ter terrena Procerum int lignia avitum Aſciæ in- ſigne!
Pt aciem ingenii eadem ſubinde facile exa- cuit hinc de Oſtolinio hujus ſtemmatis hærede Wudi ſie qvidam acute: Veritati amicior qvam reo 3 n ſupplici, armatam ſua ſecuri juſtitiam intenta- fud bat, non ignarus poſſe inermi conſilio armatam uunn vim everti. Idem architectante aſcia in ſolati- 1iuis um calamitatis alienæ opportunum in urbelſobhe. ſua molitus eſt Pry taneum, ſuæ& alienæ Fortu⸗ næ faber.
Sh So
Campus.
Campusi intra cumpum vacuus vulgo dicitur
Janina. Hinc campo non ſemel nec falsò inſcri- plit

! 7 n PDROLuSIo lhie 45 n pſit Polonia illud Ludovici Cardinalis Melior pPortuna notabit. Teitatur id etiam hodie So- w bieſciorum Domus, aliæqve hujus gentilis Sym- ſanij umng boli hæredes. Patuit in hoc Campo. hen lon- elateqve poſſit excurrere Polona indoles, a- nes ſena en perto etiam campo auſa ommem provocare Lor⸗ ſbusſeunst: unam. Campum Marti Sacrum Romæ ne re- manentun viras; hic etiam Marti ſacer eſt, nec in eo ra- iesſecurat⸗xc creverunt laureæ. Habe Tibi, Roma, cam. um ſceleratum, in qvò jaxta portam Collinam m. Vellales inceſtus reas defodiſti: nil tam infime plꝛevit heomen cum noſtro habet, ubi omnigenæ Vir- em dicigett utis florent inſignia. Crri yo tnn Idem Stemma Llutandi materiam dvondam Lydiæ eo keininiſtra- it, ubi ſicd dicebamus: Latiſſimum no- Tantun enin pis dicendi imò& geſtiendi campum aperit Pa- nin aritun ſorritium Tuuminſigne. Non ſterilis hic cam- Sus eſt, ex qvo& nobis ubetrima lætitir ſeges, ubinde fcie R Tibi glorig meſſis obtigit non infæcunda. ſemmats ler ulla lic fatalis Tuo nom in Cu reſſus, ſed ſolæ anicir qam ecnant lauree hoili fang gvine irrigatæ. Edu- jultitan wreuimus& nos in hanc feraciſſimwam palmarum conCo armarenam non acies fed ingenia, ſola vividæ men- te AGain Gis acie de Tuis certaturipræconiis, qvorum am- witanum in plitudinem vix capere qvisqvam alius campus (ar K Nienah boſſit. Hic enim verò pulchra ingeniis Olym- b ia offeruntur, ubipro meta eſt Tua gloria&c.
us Canis dimidius. vulgò Korczak.
Jacuus, yuLer8 Vhi Non mutum id Sunnans Hioſti Patriæ adhuc Lecel nechldi a

46 SVADA CürIIIS glorioſe oblatrat ad terrorem: Arcet ferinae rabiem à Patria. ObmutueritRomæ vigila qvin id anitnal, in rucem proinde actum. 6 Galli Sennones irt Sed hic pro Pat'rſe focis pernan pride 1ene bit. Kaur. ſui lic Franciſcus Malaſpina ſuan recuderet feſferam, qvi canem Lyfimachi rogte incumbente milla Epigtaph e donaverat; Intr pidafides. Si uſpiaas, certe in hujus inſign hereditaria ſti it pe par fides eluxit. Qwvod fiin C& los Canem Mathefss intulit, nec in terri isfu⸗ obſeurius, niſi qvod Scletis 8 Syrius exurat 4—b gros, inwehat ſi ccitatem, langvorem p⸗ ariat, ma lignum plane, etſt illuſtre ſdus; Hoc verò, qv'd luu micat in terrenis Procerum uſignibu as inno⸗ centi radiat ſere eno. dac ie raun 71 fafto ru temporumd; vivit memoria Burchardus Mont morentius Heros ille; qvi in acie infracto lletit animo aliis fugam capeſſentibus. Hic à cons fdu intravit aulam Phili ppi Galliarum Regispn torqvatus monili aureo, AMod cervina capita itaſg componebant, ut ante pectus ex illis canis au⸗ 1 reus dependeret. Movit aulicorum ingeni hebeu nonum ornamenti genus Venatorum trophæa dp 98 & Sylvarum adumbrans ſpolia. Regi ergo per-phe cunctanti reſpondit, notari torqve lo Droce- res, qvi cervorum inſtar dimnigi,& ad fugam ce⸗ leres, cum ipſe manſerit in ar moloſad d cuſſo- diam Hegise Placuit virtus,& ut facti recordatio iret inannos conſ wventes, jinſtituit Rex Ordi. nem militarem, cujus inſigne fuit terqve es cum cane

1I11S PRoLzuslo IV. 47
ernn ſh ae& capitibus cervinis. Plures Fertis Galliæ
inseun Nares, non impares habet Molaſſos batria, qvo- 49] kael⸗ SeXb berta excubias, hæc illis argia ceu
üt in Cyiti zelicatis inſignin conſccravir. Nunqvam hic
ſel liiin tin cih cum dolorè occlamare liceuit:
u n ihim Actæon ego lum⸗
an Pylmuinod verò Canis in Hlculapii Templo fuerit
conuſent; Mervatus; etiam id ſtirpem hanc conſecrat, cu-
2
d h Jus inlis ceris dimidius canis inhæſit.
it. Quod 2
dr ute f 6 Cygnus ſeu olor.
SSitas exuns Non obſtrepat anſer Komanus, dulcius nobis
Fforem pai lt, ni ir olor, vi,ut de illo Poëta:
18; Me rerog S&imtel ac e ti vicinia ſenfit
inlgnidos in Ad vada Maandri fatale retexuit 1o-
in recemi ſorinc illi T allius Divinitatem qvandam tribuit,
Zarchatdus Nod prænoſeens, qvantum in morte ſit boni,
acie infracohm cantu& voluptate moritur Oantator Oy-
bos. Hic aaus funeris ipfe fui. Id qvi idem certius de Olo-
à Galiarum Ma ffirpe, qvæ Doloniæ fyavius modulatur&
ad cetinscapitæcinit ad triumphos.
aus exs cuu Cy 2a ſe rravit Apoll im antiqvitas, eredo accroch i cantus Gratiam ab Ape Blline miuime alienam-
erxdorun togc in C ygneorum familia deſunt adhuc, qvi n n. Negi elge liori 1Ap vollini ſua ſacrarunt in genia eousqve
iee ie culta, ut& Romanus anſer Olk ores Lechicos
gadſug ſtupuerit.
midi, inſe wo An&L ad ar as olor evolat: Evolat certè. Hinc 98, Umntiſliri Oracovienſi nonnemo ad Gentilitium
ditaus Olorem alludens: Candidum libi dedere
dait un f ragium merita& candidus Cygnic color, o- mina-
tes?
nde ne ba

8 SvAàapà CIVIIIS* minatus dies Poloniæ candidos ſub tantæ
citatis candidato. Eidem 5 ic Poéëtice a tum:
eeut aar:? eliqvo
3'mue meune, 4
Et, Evolat in reſſan uanvos olor albus So no; enn, Evolat in Sgno ceſeus altus n. Er. Ue au leme⸗ terris Olor æxhibet alas, 8 Sic Zbi depiangat caz⸗ aſenecta comam. ſoi & Welie Haud burnili ze uus laudare Camæ- Egno pennam poſtabe e Tuo.(nd⁴ 7 Idem Olor etiam Orationem colorat, ut vidam hu, 12 recentior: Olor Tuus Portunato verius merito-ei rum qvam alarum remigio ad debitam Tibi aen provehitur eelſitudinem. dum ad id era adit faſti- gium,& concentu Pamæ immortalis concor- dem, in aniinis omnium provocatis in certa- foun e men aſfectib bus excitat harmoniam. Nemo am bigit Te bonis avibus culmen hoc attigiſſe. Di. hasn ves calami s olor velinter prima Tua incunabu- la felix angurio Te loqvi cœpit ut ales s Apollim* uturum inter illuſtria Snes Demus nomi- na. Canente Cygno ſcopul& nalles reſpondent (teſte Cppiano) Canit autem ſvaviter, uti innuiz proinde anſeri illud non Olori Franciſcus Ca. raſfa inſcripſit: N ocet eſſe locutum,
Ea-
ſaane, Ar

Il!g
P elttne PRoOruslo V. 49
Nir an Btiam Mars Romanus ab olore deſumpſit or. amenta. Nam nullitia Romana prætenlas galeis 5. 5. mmiun) norum pennas geſſit. Sed nei Lechico Mar- tu anuni Pal deeſt ornamentum; Concludam hæc de ansſunn gno dum attule ro, qrod Sfortia Din Sorre de g ulorijnaqis cum tribus veſpertillonibus in a6-
Mits ad, ecit lemma: Candor illæſus: id eſt, etiam
ater amicas nocti volucres. qvod facile in lau- em Cygneorum trahi poteſt.
daun, Corvinorum stemma.
tagſer au Inſignis Corvinorum fawilia à Romanis ducit Wferetunmenef inem Caput Familiæ Valerius Meſſala Cor- ui luatoa us, qui Gollum Sennonem adjutus ab alite rile. ſcra ſuperavit. Sic ales hæc& Romanis ſe Aqui- lonit ut qi ad,ungit. Juvit eadem ſæpius Poloniam, quæ do eriusmennel Romam, dum tot Lechicæ propugnatores ad debitmloriæ ſubmiſit. nadideraditt Etiam Imperii omen eadem volucris Octavio umottlls cohit, cui cum panem potrigit, fimul& Imperiale roroeits inchmum. nam Oæſar mox eſt conclamatus, In niam, Nemosloniæ regno ſi non Principes parturit,at fum- hoc atigide, F ortunæ pares animas. ia lwmomn Ex hoc inſigni omen eruit Poëta: eötut Nes No0 In ſublime ſuas Tuus alas explicat ales, gner Domui Llle Zuum nomen velſuper aſtra feret.
ec illud incongruum, qvod idem Vates hine lis allestenducit augurium: hoſpiti prædicti ſtemmatis atem Cewittenire di: Olon Prucie Jure bonis avibus Ia huc advolitaſs pu
Munierat volucris cui ſoleat a Vieus.
Kelocutum 2. V G
vx obr alu

SyADA Civmls Veljuga ſummorzat tuto ſupernbis bonora Cuiondet tutum Crax ſoleaa vinm. Dism ſolen hus pulchros Vwis per ſecula pa Iaa, qo melius ſulwolet, ales habet. Tractum& in hieroglyphica idem Nomen, n. Pierio celebris viri Symbolum corvus, ali Temperantiæ, cum in æſtate ſes aginta dies p
2 — 8 8
vaſi injicit, qui eam extollant; adeo multiplicede Virtutis Symbolum Coryvini ſibi delegere. Nec illud non inſigne, qvod afferòè Rom norum taſtis; Nempe qvod Romani Corvo da derint exequias tibicine præcedente duorum A uu thiopum humeris deferentibus. Sic& avibus ſij u¹ us non detuit emeritis honor. Illud etiam de 8 vo Eliæ perquam jucundum: Zadidit illeſam jejunts morfibaus eſcam, Nunc 3 Se e S. Abluit i„n terri quicquid deliquit in undis
Crux vel ſesqui crux.
Profecit ſub Conſtantino orbis didicit; Orl aa eem colore, dum eam in Coronas tranſtulit avita plurimum Symbola. Poloniæ Pamiliis in preſſum id bene ſignum, in qvo vicit Conſtant nus. hoc in Potociorum armis reſplendet, hi in Sczepanoviorum ſeſquicruce, etiam in Din nn Cracovienſi Antiſtite Stanislao conſecrata eftul⸗ de get,pluribusqve aliis. His potiſſimum armis adh 1 5 ſeribendum eſſet, qvod aliis nonnemo inſcripſt 3n Decu
——

(ms PROEUSIO IV. 51
nJee&tutamen in armis. In Panepyrieo Feli- as atacaiani Potocki hæc de eodem inſigni ponuntur: uſtaſefahnfelicis jam arboris nomen omenq; Crux ami- uſnubs angt, ex qvo& Felicianos cœpit parere,& appenſa lie ilem Nonlli eſt felicitas Leeulorum. Ne tumen à Porocia- pbelm onde inßgni unam felicitatem ſperes, tergeminam 3 feaagnuorucem vide, nempe nimium felices haud decet lil lis grua elicitatis in commune parfimona.
tineNienh Omev ex eodem inſigni ſic alius deducit. Ne- Nant, zWzatzeit Fortunæ ludibria, quisquis ſub hoc malitat Victoris Dri trophæo,& in Victrici Crucis ſigno e, qrosnmon folius eſt vincere Conſtantini: effrondeſcit od Rmndna xc in laureas, in palmas Victrices pullulat. O- exaunte onnen deducit& Poeta:
bus. Sic& ih Ne Tu mort ales vereatur Vita cupreſſõs,
.Ilad edam Cui ligaum vita Crux dat avita domi. n: 3 libet& de Symbolis hic aliquid delibare, ad
morſchseſtaræſules orbis Te ablego. Occurret. cui pulchrũ fidus ante Nwictorla nomen conſecrat. Nicolaus VI, qui Cru- aud delizuitiuti cum ramo palmæ decuſſato Corondâ ſpinea re- wan limitæ inſcripfit: Victrix caſta fides Occurret Squl CrU Cafliddus III 3 qvĩ Cruci tiaratæ adſeripſit: O- dno ords dicemnes reges fervient ei. Quidni hoc inſigne ina- n Coronas tmimis triumphet, qvod orbem ſubigit?
M. Dolonie bm Ca put Uri.
in cho ict Tiam caput eminet ut in corpore, ſie in m annis tee PDatria. Caput humanum terra Dobrzy- goicruce eindenſis gerit coronatum: Palatinatus Caliſſien- Stanidlao canlatzs Caput Biſontis. Caput Uri Leſczynii, caput Hlis boiimmaſini Ligæſæ. Bene ominari poterit Orator Polo- Aadüs nonnenoi- C2

— 5² SvA DA CIVIILIS 9 niæ etiam hinc de Capitolio bonæ mentis. Vi ctimarum olim coronata capita;& hoc caput noi ſine intuſis. 3
Olim cum Capitolium illud Romanæ ſupet biæ domicilium ſurgeret, Toli caput in fundaſ mentis inter rudera bono qvodam omine i Vloid t ventum. Etiam hoc, dvod pleriqve in inſignſ ii w gerunt. Capite inter collapſæ jam prope Pa trix rudera ſublato eriget caput Dolohin. Bend illa inops conſlii hanc conſiliorum arcem hono. iaſu rat: nam hoc ad omnem exaggeratum pulchri- ei tudinem corpus eſt, ubi caput eminet. Huic caf piti ſecure fe credet Reſpub. à quo& orbis dei pendet; nempe inſertus ori circulus aut orbis eſt aut orbis inſigne. Hoc idem Poeta celebrat: Quai ſat conſtlii Domas hac fæcundua, durne Gæn ſe,& in patri o ſtemmate nacta Caput. Hinc quid Kirpe ſuu ir abeatos mirer honores?. Ambit honor tuntum condecorare« SDer. Jam nova conſuigens Lechicæ Capitolia genli, Quæ Caput in ceris pellidet una Iuis.
Eqves& Eqvus. Dm
Ræter Lithuaniæ Ducatum etiun alios He- roas Eques adornat vel Eqvus. Equeſtre id d Ducale Symbolum, atqve ad decurrenda Glonf Olympia peridouneum.
Multa belli decora tantus alioquin Ner 8 der non alio repoſuit munere cæſis in.Adraſtæo
campo commilitonibus, quam Eqveltri ftatua Eru.

Crrnb PaoLruslo IVY. 83 obonenai Fru tra enim pedibus terræ inſiſterent„qyi Vir- anin ginatutis impetu terras evaſere. Apage cum Sejano eqvo, qui perniciem here- G Ilas Rnndibus invexit fatalis omnibus. Apage& cum Sy- Tüchr baritarum cquis ad t bir modulos aſſuetis& tan- no gum aem à Crotoniatis alios ſaltus edoctis. Abage kie neum Incitato Caligule eqyo, cuĩ hordeum in au- lepſe i* is ah poſuit, in poculis vinum; famulitium inſu- 5 mner lliE conſulatum deſignavit caput omnis Tleran mon ſilii exſors. Nibil tale in Equite vel eqvo no- Neenrate ſomnies, ubi ad virtutem calcar generoſa Ssennſubdit indoles, non ignavia vel deſes otium luxu enn emollir Ad metam gloriæ is currit, ad qvod et 12 Suo& biam alludit Poeta: lauluuras Segradum B ellator Equèes, velin urbe mo- ranti Ipſa Tibi pulchru in gloria ſternit iter. ffecundan cſebrat adnuc Navarra Equitum lili— De. wufle quitum liliatorum or hac Rire dinema Garcia VI. Rege Navarræ inſtitutum. Celebrat& Gullia Eqvites é Carduo a Borbonio anderyjare Duce inſtitutos, quorum iuſigne fuit torqves. er hica Capitolag. S 5 es 8 1 2n'lüs cardui foliis diſtinddus,ex quibus Cruci ap- et uns hu penſæ Lemmna additum: Spes. Nec noſter Eqves Eqyus non celiciter curſum laudis peragit, etſi non mol⸗ b le liliorum iter decurrat. Eidem Equiti Gentili- catam erim Utio ſic acclamat Poeta: AEqFus. Bqbet Ex aliuls alios, Eques inchtte, curris agones,
e Addecurten Non ſatis eſt tellus cur ſibus una 7Zuus. Curre vel immeénſæ quadrupes pen Ohmpia antus Nionul- Fama;
unere c Nam tibi pro meta Fama perennis en it.
8 Gaan Epei C 3 Faſcia

—,
4a SVADA CIVI IIS
Faſcia alias Naleca.
Vod Cœlo Zodiacus, idein Patriæ videtut Qoem hæc Paſcia- utrumq; cingit& ornat: Lodiacus ſtellis, Paſcia terrenis Sideribus ſuper- bit. Teſtor nuntiam vetuſtatis Hiſtoriam& vi vam adhuc ſpirantemq; Heroum Virtutem, quia ſe hac Faſcia Patriæ commodis obſtrinxerunt. on, Quid mihi cum nodo Gordio Alexandri? Majo-⸗ae ris Fortunæ omen hujusFaſcix nodo adſtrictum maxime cum nodum Gordium gladios,hunc totſi
ſeculorum fiezu nulla ferrlacies, nulla tempo-nbs rum injuria diſſolverit. Amo Trajani virtutem, qvi obligandis mili-ſi tum vulneribus Purpuram in lacinias concidit;: Ks quaſi vel purpuram meruiſſet militaris fortitu- Fami do, vel purpuræ ruborem intenderet effuſus pu- Zilum cruor. At Paſcia hæc non militis tantum, ſed quibusvis Patriæ vulneribus ligandis foven⸗ disq; ſufficit Sandem Urſciam ſic pro more Va- cum Poeta velut novus augur evolvit: Faſciasqua qusondan redimiri victima ſuewit. Infula viteato vertice tegmen erat. Necte Pattirias quæ dat Tibi Fuſcia Ceras, Sræaſueleus diεnunm faſcibus eſſé negat. Non longo atio faſces faſcia dihtant
— Hinc fuſta angurii watibus anſa daes
Ex eodem inſigni& illud deſumpſit idem Poetz
Non tibi sontlls ſpatiam dccurritur 4v, 1 Mternitatis reniam cera gernant. 3
Its Faſcia quam nodo Pranobileſtenma courdzat Soqlian⸗
„ 7

Cunn PRoLuslo IV. 5 Nälacr Zodiaci Lechico praſtat in axe vicem.
1 or in hoc Datrii oties fulſers Plaueta nl Nuporn Draſulets qeis radiavit apex 4
h chngita:
enis i Haſtæ. tis Horun)Ulchrum& hic Fortunæ Haſtiludium, niſ onm titey qvod plus meritis prænobilis hæc Haſtato- ds oSMneam legio debeat ſuo potius quam alieno cenlu ALranciie ſlives, vel fortuiti caſus aut levis Deæ beneficio. ncdo dr De haſtis Zamofciorum Orator Polonus ſic gludoshadcht: Pallas ipia non Alias aut gerere ſagata vellet ut togata regali defigeret mocdimento: non a⸗ as novo Aſiæ Victori Lyſippus ille pro fulmine iobligandis m dextera collocaret. Ivere per varias manus cins concævolarum, dicerem. qvia notæ fortitudinis, diitais loed cum inſuper ob cognatam huic ſanguini Sa= aderet alwientiam errare in hoſte neſcierint, haud occur- on wiltis tut par nomen. Eabiis certe& Metellis ſola tem- dasgaasOr um injuria fuere poſteriores, etenim rebus m ſe hio meſtis longiſſmeè præivere. ur efofrt. Alius hinc impetum talem deſumpt. Haſtæ miriwicim ſibi Nimulum addunt, ut in Tuas excurram nnietegmeuae! Panegyres vel obſequia; Sed Ketiam bæ ab⸗ 1Tn aicilallent, achuc me fortius mel officii ratio Kimu- faſcibus ſeuuret. 3 Pfaliadiha Haſtularum faſcis Chriſtophoro Madrutio „vaus mſulacuit, cui Lemma adjecerat: Unitas. Credo ALluupft Ee luſit ad Scyllari factum, qui moriturus bliĩs em Atuwiuie ſchemate unitatem fvaßt, qvod juncti a-
imis ut in faſciculo haſtæ ab hoſte non facile
Im ceræ gerumun. Bincendi eſſent, cum tamen ſinguliſingula non
2auikſemaae C4 Jis.
68 W den

— *
56 SVvADA CIVIIIS I dicculter frangerent. Hic vero baſtarum term&e ſatis ſuo Schemate indicat, quantum hic u
nimorum cordi ſit. 1 Haſta pura olim apud Romanos celebris dicta, qvod ferramento careret. Celebris Halta ſalutis, quæ in ſumma inopia ad dam famem poſita, ubi- publicè frumentupenie e veniit. Haſta item cruentu, qux a Duce in edi ur loco præfigebatur, cum urbs vi ſubacta hoſtiſ ter diripienda militi concedebatur. Nec 1llas n omitte qvèd apud Thebanos quidam hærcckita rio jure lanceæ ſpeciem corpori a Natura in! ſtam habuerint, quA qui caretent, illegitimi ha debantur.
An vero& Achillis haſtam præteream? Ha p Telephus ab Achille vulneratus, in plagæ remeſ Tr dium oraculo edoctus eandem, quà fuit ſauciug dht haſtam eſſe adhibendam. Ergo gratia cum Achilt ſtit le inita rubiginem haſtæ deterſit, hanc vulneiE applicitam medelæ fulſſe expertus. Plun
Habdanck W. Madnos Heroas indicat ĩpſo etiam ſitu hoc inſigne, de qvo etiam Sarbievius: Pans S& Aubitas, hoc ipſe Deo da Semma lægendum De calo manum Maximues pſs legec. dad Neq́ ſterile laudis eſt idem inſigne ſi originen inſpicias, nempe Imperatori Theſauros oſten ranti, quibus Polonos ſe expugnaturum glaria. batur, legatus Regis Poloniæ annulumé digito detractum, in thefaurum conjecit, dicens: Ad. damus
expel Ncjemerr
— les

D4 Crng
It Hiſero- PROLuSIO IV. 7
lhe,un irnus aurum auro; Imperatore reſpondente natrio ſermone, Habdanck, ſeu Habeo gratias 4 Kan aucto theſauro. Sic nimirum Polona indoles wende eenienm putat, de ſuo ſelices, feliclores red- lunnnn in e,e ubiq; domeſtico Gangis& Gazæ effluxu ni u uilulam efficere Fortunatam. 5 Tuuih e eodem Stemmate eſt illud metrum:
daDu Qpanto Lubliacues te fulgeat hoſpite Cei vue urdvißn Er redᷣu O cerzs litera verſa monet. nretämn Nar, Tuntas es. ut nec Stemma TZuum Deuis ipſe le- ans guidmn lanc geudo crpua NRu E cælis magnum Maximas ipſe neget.
rreler, Negtin... 3 Fluvius vel Fluvi.
um retetean— Teidem hos fontes bauriunt ingenia nec ex- ztus,in pag hauriunt. De Fluvio Lubomirſciano Orator i, qua ſut widam lic: Hic HuctuantiDatriæ fida& tranqvil- go gratn en ſtatio⸗ barbaris myoparonibus nunqvam evi- deterſt, hanc bile naufragium. Qvoties ille rubuit cruore, expettu.„ſtium delétis copis! qvoties ingenio aid can- ck W. rem pacis revocato cryſtallo purius Hluxit! Eſt noſtro regno non Pactolus Ganges acrifer, d prænobile illud Flumen, ex ο in Rempub. neficia tam divite alveo refunduntur, ut Polo- lax muiiſ Snamn vehere videatur. Aliter exundare ne- m inigreſi t venekicum hoc Flumen, qvam in perniciem 15, Oſti, Patriæ in ſalutem, qvam illi propinat, no-
ratori Theldun: erpugreunn m hoſtius 1 braſymenum Polonix ſecundum dineun thibens Niluam. Vexerit Fortunam Cæſaris olonie annulm aemo; pulchrius Polonam Szreniavva For- 3 conect, äranam, qvi amnis ut candorem nunqvam exuit,; C ita
cat ipſo etum! m Sarbievids: d da Stemma K

——
8
SVADA CIVIIIS ite ſemper ejus Ktirpis felicitas ad purum flul Nec opus elt catena fuctuntem comprimes torrentem, ut Xerxes vinculis domare ſtud Helleſpontum; nam nulli hic motus, niſi ad nelicentiam: nulla hoc in mari Hyren inno Antigoni lacum hic ne crede; ex dyonec aclu gratis bibiſſe licuit, digriſſim plane, qui exau ſeeret, ut potecui nullus inerat ad gratuitam bp uni neficentiam motus&c.&c- Superbe olim Egy ptus nihil ſeimbribus, uug 4 hil Cœlo debere di lcebat,omuia Nilo; qvod ſthhyW- du perfuſa amne, non alio aquarum genere pingvq a ſceret, quam quas ipſa devexerit. Pluta hmichluf ſbo mini debet Polonia, maxime cum totius pige o 4 Nilus ſe cunctanter alveo ac ling videe atuleri 12 Jam miracula fontium deliba tantiſper& ob lab Ktupeſce. In Africæ lacu omnia extant nihil me Fe 4 gitur. Abſamea aqua fidem ſervantibus dulcis Pi aſpectu placida, ingdis infeſla, qvorum pedeé han manusq; invadit epota,& vomicis inqvinat, ibi 9 qve ſuam coguntur deplorare calamitatem. Sen hi-: ſit& noſtrum amnem hoſtis perfidus fuæ Glori j fatalem, in qvo hæc toties Huctuavit. Ia Epyr
fonte faces acceuduntur. Item tons eſt apud Inſ 0uuss
dos, unde hauritur aurum ſictilibus(nec eo quĩs quam potitur, niſi frangat fictile) deinde ferru Utroq; amnis hic Lubomirfeianus Polonium d tat metallo, quam& armnt ferro,& auro locugh
tat beneficus omnino. Tumide olim, utinam ex animi Sententiabe 4 ſpaſianus FÆgyptlis apud illos hoſpes dicebat: Hau.

VII PRoLuslo IV. 59 Cusad ſuundsurite éx me tanquan ex Nilo. Tumor hanc em cupib illo vocem fortaſſe expreſſerat; eventus resqᷣʒ bdomae luic familiæ ſervabatur,ex qva velut ex Nilo hau- wtus, niſdit pridem Patria tot decora, nec ſcatelgam ri- rren mnus deficit.
conech Admirabilius iud fortafſe eſt, qvod refert oplne jeElianus; In fnibus Meropum eſſe duo Humina; tad giatutulterum triſtitiæ, qvod epotum lacrymas tota vĩ⸗
1 a miniſtrat; alterum Voluptatis, qvod præte- lſeimbrburitorum oblivione inducta ſenectutem depellit. aNlo cdoc potius noſtro aimni ſumilius, niſi qvod& prĩ= gevers inmo qvoad hoſtem Patriæ.
eit Twatu Eons Solis in Ammonis nemote meridie fri- cun totiet, calet Veſperi, nocte media fervet,
Ingride exth Fpu⸗ ſucer,&s multi numen habere putant. earſger Klura ſoutaſſe prodigia in amne Lechico&c.“ E= eieRgregium illud, dvod balſami hortulum fonti in rnntidosauffgypto irriganti adſcriptum Lemma: Creſcit, a, ovotum Juodcunque rigat.
onRcsmchin Ex gentilitis amnibus Mareſchalci laudem re cauritaesomnia ſic nonnemo derivavit:
Per triplicem diſßfuſa tenes inſfegnia fontem,
is perfdasdur 7
5, 7. 8 aGoy'tt. 1 NMaxtune Sarmat:cs. Duæxg, decus qe fori. Item tons eta- Ominor haud uno fandent argenteéd riwo Dlclbus(xt Elumina Lechiaco aomon in orbe Tuum. uele Lek Eridanus cali ſpatiis dijfunditur; illa geftile zeine
ennas Dolul Hi potius fõontes commer nere Tii.
wrlcinnus un I baee,.
nut etto,eaun. Hiw pulcher fiae face atex uxentu, ant Deflaat,& umaidus melle meroq, liq vor,
Sed claudite jam ri vos,aut Praturbibere. nexami eh udite jam rivossa ubibere
ud Nlos bohhs 66 1.

— r—
60 SVADA CIVIIIS
Leo ignem vomens. WAntiale id Symbolum& qvod Patriam
melius van Draco Heſperidum horta tuetur: ornat Pulchrius qvam Leonis exu Her ulem. Expalluit corruit; hoſtis, fundi ac in Polonorum Aqvilas Duce hujusmodi Le 1 ne incidit. Nempe Polonia Leones gignit, nun h'n qvam Cervos. Gravior hic non unus Pericles, qvi qvosasitern i dam in utero Matri, in bello Athenis Leo e lämn— cred tus. 1 eü Animal ĩd luci eſt amicam, cujus magua wisſäuese in oculis ſita eſt. Certè ſolus Leo inter anima. anti lia apertis oculis naſcitur, ſic lucis avidus eſtAlhn ad qvam tam maturè rudem adlue pupillam ephru rudit: Hinc ungvibus uterum leænæ Matris diae peb laniat, eò qvod ad lucem erumpere feſtinet. Ar-pahitt guit ea res in hac Fam lin perſpicacem ab incu. 4 nabulis indolem,& qvæ lucem amet, renebrasſl vas infert nominis oblivio multum oderit achasua-
neſciat. Nam qvod Leonum rictuxs templorumf valvis Baſilicarumqve veſtibulis afflxi vigilan-nbas tiæ admonebant: qvòd in mortuo leone adhue ſoyii vivat terror, idq; non in tota tantum mole corporis, ſed in oculo etiam ſolo, qvi ſub axilla geſtatur cæteris animantibus non leve ſit terri-] N culamentum; fortium id virorum nomen 8giitpe Gloriam exaggerat, qvæ hoſtibus ac improbis] Maha æ qve ſunt terrori. De hoc Leonis etiam moxr el
terrore eleganter Statius:
mal⸗

Ty 18s PROLusto IVV. 61
pianſere tuaimi, irt es cadent: 67, 6 22
A media jam morte redit, nec protinus 9- 4 Aiod Mt 2e*
helitun en Terga dedere minæ, ſicut ſebi conſcitis alti lleonis eu Pulneris adverſum moriens it miles in ho⸗ nc dalls, d ſtem, bujnemwäl Kolitoq, exutus bonore nes gigniti Firmat hiuns oculos animamq́h; hoſtea ve eᷣviit. les, qyi qniſeret me adhuc Megarenſium, qvi dum cape- heris Kontur à Caleno, effractis caveisLeones in hoſtes . nmiſetunt, rati ſeſe obicem hoſtilitati obje- Hcujus momuros, cum(ut ferme malitin maximam ſui par- le jnter mm bibit) mileri ab iisdem Leombus Wiſérabi- elueis andwwel hoſtibus ſpectaculo in prædam ceſſere. Sic dhae puyilhm caput auctorum inßdiæ relabuntur. Aliud lernaYusoſtro Leone ſperes, non ut in ſuos ſæviat; pere keſinet, d„it ille hoſtenn novit& civem Patriæ. clcem bi Radiat adouc olim effectus intumulo Regali em antt, Khermiæ Lco marmoreus, cui oculi ex Smarag- hmuſtan ates inditi in gurgitem radiantes, etian pilces n GSkehrrore afHaſſe feruntur. Typus id inſite aucto- bulis Ma ſpatis, qvam hæc Pamilia obtinet,& e longin- wortuo kone o ſui reverentiam intendit. rota tantumn Qvidni is evafiſſet Achilles qui fuit, qvem Sſolo, Gilhrunr paſtum Leonum medullis? Crudum id bus nenſeteitagnæ Virtutis obſonium, non humiles in eo d virorum uéritus enutrivit. „hoſibos xi Nec leonis oſſa ſine terrore: Ignem colliſa dLeonis eiméictunt, ceu adhuc iræ igniculos, retineant. Il- ſtre id ſchema eſt,& radium huic familiæ ac- C 7 cen-
8:

6² SVADA CIVIIIS—4 cendit ſemper in honorum luce verſanti, necin h poſteris lucere deſinenti. Nec Symbola Leo effugit. Nam Herculi M% laſpinæ Leo Simiam devorans ad morbi remed um placuit cum Lemmate: Mihi medela. Odèp nempe Simiam Perſonatam ſolida Virtus. LPf cuit& Henrico Julio Duci Brunsvicenſi, q
Leoni Caprum intercipienti cum Corona im baan 4
minente addidit: Tandem bona cauſa triuni phat. Denid;& in aris Leones effulſere. Nain i templo Hieroſolymitano altare, ubi jugeé Sac
ficium, Leo DEl dicebatur. Timeant ſibi hoſtas uher
g
ginaticidum pto aris Leo excubat. Luna.
am extra Soliuav illuſtris, nec tam noctiL us pra eſt quam diebus, nova& prodigioſa Metamoh i phoſuubi Luna in Solem plane immutatur ut d
4
illa nonnemo recte cecinerit:
.... 7 Exuit ingeniuz Lund Iima Luna Vicesge:
Nam prater Nomea catéra Solis Hub Et in acumen, at in terras Luna influit. En l ſpitale metrum: 1. Non ſolus noſtran remoaſti uuper ad 1
bezm,
Sic wacun, Tuum circumfers Nomen, es demn 1
1
3 1. lu lam
Intuleras viduo Cælica ſigna luri. 3 lth 4 aha
ucſeit

VILIS
PRAOLuSIO IV. 6 aloce welnin
Vel Cælum reperis Vel facis eſſe loco. Ulud vero eſt de Reguli Luna⸗-
dit. Nambern ii Ninbet O quanto radiaat Regalia Sceptra ſereno.
IDs 9 motin Qveuws addit placidum Cnthia tanta ju- e. Miti wedel, 3 bar? mſclid Vits
4 Runsiienit illa ad hoc inſigne elucidandum apte qyidam: ni cum Cuuagratum huic elt ſideri procul a Principe aſtro- bom aufitum abeſſe,& continenti Serenitatis uſu nati- um intendere fulgorem, ſed ad gratiam: Odio- zcfller. Saum uippe Mundo ſidus, quod ſolum accendi- ſene uſggeur ad terrorem. Traxit hoc avitæ lucis fulgore Timeant thultarum ſecum admirationem ætatum perpe- zcubat, uam, in SolemL una ſtatione teſtatura orbi, Prin- pum virorum coguata Cœlo Sidera nusquan emorari libentius, quann unde benefica lux in amnem patriæ vultum ſparſa&c. 1 I Arcades ſe ante Lunam genitos eſſe gloriati. wlgſedeem rogantius id quam verius: Sub hujus Lunæ aecnmncllle npora meſius eſt vixiſſe, qvæ nunc in throno prougjel Nogiac. 8 lnneinmun Ridendus veterum error qui tinnitu& cym- ent: alorum ſono conati ſunt na Tua lunuu Laboranti ſuccurrere Lunæ. lmen caerauioſtra de ſuo ſecura etiam alienæ occurrit cala- s Lona illi Reati. Kexge non indignum qvod affero. Henricus remaaſi ue, undus, s Valeſius eſt, qui Lunæ plenæ adjecit aßlicum Lemma: Cum plena, t æmula ſolis. das Calitsſhulclis& hæc noſtra, niſi quod etiam creſcentem am eircamfecyaon quævis facile lux adæ qvat. N ovilunium et- iam

64 SVADA CIVIILIS am illi[ſiunqvam vetuſtas Gloriæ nevitates e noverit) intra plenitudinem Luminis eſt. 1 vod ſi aliqva fatorum violentia nubem tani tiſper offundit, adbuc illa cum Alexandro dices Eclipſata intra umbram terræ dicit: Eld Dh ctabor. 2 8 ſüber Adjiciam& vota Lunæ Regali glorioſa Idea wen ille de qvo ſupra, Henricus creſcenti Lunæ i, ſcripſit non weliori vote, qvam eventu: Dom tot um impleat orbem. Qris verò in nſran Lunam id felicitatis derivatum non videat? Ia a plet& illa etiam ultra orbem excurſura, ſi n vum illi Gloria offerat Excentricum. Qvod ſi etiam creſcenti Lunæ Philippus III. aaaht: Dum vixi, crevi; Aptum id elogiuns. noſtrati Lunæ eſt, qvam creviſſe indicio ſit Eo hunle tunx, qvodattigit, Plenilunium. in Sed tu, creſce ſi potes, Luna Othomanich i tamen I echiei ſelis occurſum time: minui Lußſak na ſolet qvoties Orienti vicina, nec unqvam ſol us. eſtadverſa, qwin Eclipfim patitur. Fruftra Sep Gois limus Imperator Tibi adſcripht: Red’bo ple nior; Noſtræ id potius cminamur Lunæ, qys 1 1 tunc ſuum orbem complebit, cum Turcicanfras aßu Lunam hauriet. Time Tibi Lunaticum in: 9 ea genus. Raü
F.ss- n Navis. ar pr s
Tiam hæc pridem Polonæ velißicatur Gof a. — riæ, nec tam unius Cæſaris qvam tot ſtirpi- um ac Orbis Fortunam vehit. Qvocunqve ap
3 ſan 9 Wai

m. PKor- uS10 IV. 65 ſemellit, Inſulas aut invenit, aut eſficit Fortunatas. nen lunnih rgo illä tantum eſt prior, non Cœlo dignior niüllentunlinc nonnemo illi accinit: cun Alart, Jaſoniam cæli ſparizs depelle carinum, dan terre tii Dignior his Lechica ſtirpis avita ratis. wod ille navi ad portum tendenti adſcripſit: Kenl gbitut ingredi, aut perire; Generoſæ id mentis ctſcentj lu, abolum ac indicium eſt. Sed noſtra certiot fi- am eſeneu. Rin tranquillo ſtationis potius quam exitii; eroin wltamen illi unquam quietem Patriæ in dulſit a- von ſäeor. Juſtius bæc Familia quam olim Lucullus in ddorſdrn, victo Mithridate navem laureatam in Victoriæ etcn. znum ante ſe Komam toties prænuſiſſet. A- Tunr Plilymenum hoc abhujus navis felicitate quod alteri eumid eegurgentibus a vento velis proprium cui ſubſcri- iſlendici ſcla cautio: Si tumeas, timeas. Neſcit hæc in uw. mma etiam Fortuna intumeſcere. Lona Othom Quod vero Ænignatice quiſpiam navenm ſic in de wirlſcribat: ina, Tecung Longa feror velox formoſc filia Glwe, printur krut Curro via multum, veffligia nuilla relin- ſcipek: Redh qv; inanut Lunaultimum de navi Patritid haud quaquam di- lebit, cum Jiro,, quæ ſuĩ recordationem altè ſecuturis im- b Lunatemeſſit ætatibus. Nec Jaſonis navem æmulatur i qvoad Heroum nomina& potiora auro . ryxi decora: nam Argo illa tarditatis carpi- 718. A Poetis. Hinc ille tardioribus nautis inſul- polone veltems: Cſaris Pan Non naut as puro vos. ſed Argonaur as ielüt. au Vercentone aſinac pigriores. Ulu u

—
66 SVADbA CIVIIIS Illud noſtræ Argo magis congtuit quod nau rsdg Salaminiæ, quæ, ut ait Critolaus, ad res mag 14 9 momenti ſervahatur. Cadit in ſummos in grannne ſtirpe Heroes. 8 Jiu ui maguos ſérvantur ad uſuz. u
Apprecatur eidem Navi bene Pocta: noſt Quum Tibi conſoguat naven geuwzilla N rbig
lowis
Conrinuo cuinſu pulchra trophaa vers
Roſæ Flores. 3 Ureum Saturno ſeculum non inridemu eina N nec floridum deſipic aut roſeum. Ploreit ban e omnia, dum hoc vernat inſigne, ac ubiqve iſpp biel famæ odor ſpargitur, quem à Roſa expectaſſoſ bari Ingrata de Roſis, ut ait ille, Oratio vix contin hn git, quæ venuſtatis& Gratiarum ſunt compe ht, Re dium:& blandum etiam in animos exerceteſu(r Imperium. Juvat ergo interim earum fragranf mn tia ſuſtentari, candore pertrahi, arcanâ impeltu he poteſtate. hitgah Nec tacent hunc florem ſecula, etſi Harpocrſ user ti Sacra Roſa ſilentii Symbolum antiquis fueriſ ar & nunc ſupra menſas ſuſpenditur, ut ſub ea Pheleums cta tacenda ſciant, Hinc proverbium: Hæc fiho Ca roſa. 5 oreun Originem hujus Stemmacis ſic logiaſtes datn ſcribit: Roſam hanc ſia ſtirpe inſpexeris. E mana eſt. Roinæ illi prima naſci gloria, ſed mi ſola: Patriam Italiæ, Bobemiæ Coloniam, bofl loniæ Regnum debet; Sed exactis Roma Reg
4
1 8

VILIS
2&. grut a PROLuSlo IV 67
drs nomen Regium nec in Hlore ferri potuit. i= duni cum Rofino Italiæ finibus ceſſit, ne Cali lam coronare cogeretur: peregrinantem Bo- earaisſend recepit ut hoſpitem, Roſembergius ut det Kaen„Poravius ut Gentilitiaw Lechus ut in- Oe: enamadoptavit, honorariam reddidit Boles- mieeuuils Chabri, gratulatus Regno Rofas& delecta- 2apie natas parirer& prodeſſe. Qolor Roſæ candidus ſic ab ecdem acute de- . bitur: Roſa hæc etſi ſanguine hoſtili perplu- n imiden cändorem non amittit; Satie cꝰr hactenus (eum. Tlobeſceret, non invenit; nèc illi Patria, nec il⸗ , ac ubiqPatriæ probro fuit. Adhæc longa ætas hos of expecninduxit canos, ut ſimul induceret reveren- tio ix can Nempe æxtates vivit integras Eoſa hæc⸗ Kunt com æſtates, nec Vaticanas inter lauros nata MOS ereri novit. Quanquam quis flores ab antiqui- earum fe commendec, qui venuflatem præhabent ve- , arcand ilati? Huc ſervit& ilud Diſtichon ubi inqui- ar, cur hæc Roſa N. N. ulaetiHm Para niwe paerior albet, nantiquis concolor ot Domini moribus Ae color. itar, utlh Roſeorum familiam ſpectat& Heinricus feibiom: HP-S Otho Magnus,& Urſinorum Pamilia; anta nomina: tam late hæc Roſea planta ef- dis geflogirnit cee rnſyen Diceres adhuc erudite de eadem Roſa, qvod aaſei gloinſir Companæ Kole ſit ſimilis, quæ præcox Nec nie Solairleſiæ,qvia ille Lerius pervenit; Nec Græculæ, exitisbuie hæc nalenri ſemper ſimilis niſi wanu coa- non dehiſcit; potius eſt Præneſtinæ Roſæ fl⸗ lis, quæ noviſſinie deſinit- Pla-

—
—— —õ—
*
68 SVADA CHIVvIIIS Phlacent Roſæ, ſed exdem etiam placan Indos provoco, quibus Principis gratiam N aurex dono datæx conciliabant. Etiam Roſt qvod Calthæ flori ad ſolem converſo quidan jecerat: Non inferiora ſecutus. 4 Roſæ tamen hæ liberæ omnino ſunt nor butariæ; etſi Dynaſtis ac Principibus Ot tributum annuum fueriĩt perfolutum ex flori in quibus Roſa primas tenuit, ua paviment & conclave Regium oppleri conſveverat. UI cum tantum Patriæ tributum debet Rofinor Familia, nempe vectigal gloriæ. Nec in triumphis non enituit Roſa Nam nelius Scipio triumphaturus de Annibale 0ctpè- legionis milites fiſciculum Roſarum manu gh re,& in poſterum depictas in clypeis Roſas M'ra juſſit. Adeo Roſæ non ſertis duntaxat idonf 7 ſed& Galeis. Idem fecit Scipio milianus everſa Cautl ne, niſi qvod inſuper ejus triumphalis cufpiſen Roſis fuerit undiqve coronatus; ſic aliis aum placuit, roſeus Scipioni curius; Tantum vel Roſæ anteſtant,& grandiores exornant tri phos: 3 E ſpinis roſæ colliguntur; Poeta è roſis et acumen: Dum Roſa cegnatum ſibi late ſgarſet odo Omen perpetui Lechia veris haber. Exorient ur, ait florentia ſecala; qua Vèernat G Adraoo Nobilis awve Roſc. De eodem ſtemmate eſt illud:
4

WVIIIS
netun wun PROLusro IV 69 ncipis ent Cum Roſeum vernd referas in ſtemmate nt. Etiann Eorenn
com erſd au&ic vel in Gberno Var facis eſſe gelu. 15.. Solea.
unino ſuta Rma hæc wagnæ Virtutis ſunt veſtigia be- rneiſiu Anè memoriæ poſterorum impreſſa. Solea dlutumete calcandis barbarorum cervicibus fatalis, 5 qun puirſtres exornat Fanülias;& Solem illis ſuo in confyeunnine attendit, aut ſuo circumductu, non: debet Mn in orbem reduco, attendit Lunam. Ad- 9. Orator Lechicus: ſi locum in Cœlo, ubi Lu- tNo NEclipſim pati ſolet, ſoleæ Gmilitudine expri- e Anvibalent Matheſeos periti: verius in victoriæ ſym- Grum manis pone cur noſtra ſolea, in quam icopingere Fbeis Ro Luna Othomanica potuit; quin deli vium Eretur. Subeſt huic ſoleæ fortuna. nam pul- us eſt weritis tantum, vnibil fortunæ, quæ 3s cwerſa Cd eſt, debuĩſſe. Si begaſi ſolea fontem elicuit, trumflakelve bæc nonuberes Poétis& Oatoribus fon-
& divitem dicendi venam aperuit. Hinc Poë-
AaunaxN
us; ſie Ali 3 8, Tantumellad derivat: e cvorh S⸗ ſolea Datrio radias in flemmate nomeén. Imprelſſit noſlris mentibuis illa Tuum. Poeta en Quin etiam celſõs ine a, ut ceriuis honores. Illa Tlbitutumacredo, parabit iter. la Jaß lel Ad celſos via tuta T294 pandetur Hono⸗ res.
1 ia veris halt. Cui robur ſoleæ nobile Pernit ten.
a ſeculu; 9u 4.
8 re weldunt eidem ſoleæ nitores& ſymbola. Cyn- Sb2 11 Ae K:,.11-—
3 Miam illi oppoficam decoro Lemmate nonne- ud;— moO

7 SVvanàA CIVIIIS molaceſlit: Luce ſua tecum certare parata- dem depingit Portitudinem Perfonatam, atie Ktrutmionis ori ſoleam ingerit adjecto Lemn e te: Non comminues. Idem depingit foleamp t ilten lima perpolitam cum Lemmate: Purior attr Idem foleæ inter incudem& nulleum aptes ſymbolum Conſtantiæ in adverſis adjecit: verſis non frangitur. Pulchrius illud, qvd dem ſoleæ in flimmis candenti addidit: In ig anen Videbituraurum. Denique idem in Vulcar Lundn ficina depingit Brontem, quĩ eandem ſoleam eg ratus loco Lemmatis dicit: Melior vulcania 4 dit: De meliore camino- Stellæ. at Ovum hæ in terris deſcribunt Zodiacut fn 3 48 Novum Lechiæ Firmamentum. Nec† ctem hæ ſtellæ afferunt, fed diem: Atlas eti non recuſat tam iliuſtre ſibi pandus ſuperad qvi nec novum in Cygno ceœrleſti& Calliope dus ægre habet. 5 Extra Galliam ſunt hic etiam ſtellati Equitz quorum in Gallia inſigne fuit ſtella in Galero reis radiis Circumfuſa cum inſcriptione: Ma ſtrant Regibus aſtra viam, qvæ nimitum ut omf bus patent, ſic lucent omnibus. Stelllæ ſech dum Mathematicos aliæ funt primæ, aliæ ſecu dæMagnitudinis usq́; ad ſextam: ſed in hacg te nil non primæ magnitudinis, etſi juxta 1 lli une um; DPrima ſectantem honeſtum eſt in ſecunl dein u aut tertiis conſiſtere.

A lin PROLuslo IV. 71 Inl cettiteh-
Nullæ bic Hyades Plejzdesqve, nubilum ſidus, n Perma ſ ubi imbre aurco deplucndum eſt in calami- rit acſcnbſos. Sideri cœleſti, qvod crater appellatur, n depittwidam inſcripſit: Inter Eclipfes orior, itirps ute: Dunero hæec illuſtris nullas Eclipfes novit; niſi & nalleuntverſa hoc nomine appelles; Sed hæc etſi lucem lietls ahzigeribus intercipiant, non tamen huie genti, chriusicaam nullus gravioris Fortunæ ictus ut virtute, nti dint, luce exnic. iden in Vulc⸗ Quendam piſcem Lucernam dicimus à linguz ijenndemſeleaæ illi ſplendet ignita; huic Lemma additur: Neloryulaomen lingua dedit. Nempe illuſtre nomen& ngua parit; ſed facia& manus facit illuſtrius. lura illuſtrant ſtelfatos in Polonia Equites, qui- rbun 2 dus radios indidit vis& virtus multiplex, ſervo- menm vm ardor Märtius. den: nh Nee ſtellas imwpune aliqvis laceſſat. Nam 1 4.1.... h fenge lbilippus Macedo, qui noctu Ktellas(agittis in- dlelii a Ciſſebat ‚ab Aftere Milite(aſtyr autem ex Græ- 1 ſtellam ſignifeat) oculo eſt orbatus. Sic a- an ſelhir¹ ſe vindicant impetita. Pluribus bic non im⸗ oror, nam per ſe illuſtris de ſtellis materia&
. 1.
it tellaino. 3 4,, 1 0 cem ingeniis affundit, G acumen facile mini- infcription at
bex niwitum 24
ibus. Stell Sag Itta.
nt prime, h Fc pridem ad Metam Gloriæ collimat,& atam: Ge 2Metam hujusmodi feliciter attingit. Quodſi unis, etiſppſtis illi in meta conſtitit, haud dubie non fuit
elun elustraictum: non Parthus ſolum à ſagittis me-
lendus. Qvod

72² SvAapA CrvIIIs 1 Qrod aulicus ſuo Regi carus Sagittæi pſerat: Conſequitur, qvodcunque petit; 1c d
noſtra verius dicas, ſeu petat, ſeu impetat.
Adhuc etiam hodie miramur pernicitatz pedum in Abari ſcytha,& fidem poœne Hiſtoi“ abrogamus, qui emiſſem ex arcu Sagitte f, celeritate proſecutus eodem tempore in m Dn conſtitit, qvo ſagitta. Prodigia hæc non ex* 1! ſidem, ſi hane ſtirpem& agilem in omnia mo tem, nec deſidem& veluti ſtag nantem intue. indolem, ſed ad omnia exporrectam,& ſuo ſignĩ qvoad celeres ad Virtutem impetus conci tturam. ſlwrm
Non inſulle jaculo per tres aves traje do G99 12 dofridus Bullonius inſcripfit: Dederitné vis hal caſusvé DEUSVB. Sed hic nihil caſui& 9 tuitis debetur eventibus, ſed induſtriæ, ſed p
dentiæ momentis ſecum ante omnia expendes à tis. 1 Majus eſt, qvod illo metro exprimitur de ſ gitta, qyæ uns jactu& piſcem in aquis& hiru dinem in aére,& leporem in Campo trajecit. Trans omnem viſcas lepus eſt., contendil
arcus Ocius& ſceleri miſſa ſagitta munu Forte ſalit piſcis, Progne praæter vola: renrt
Ampbiarai telum ab Aquila in ſublime raptumꝗ delapſum ceſſit in laurum. Hinc diceres: ...„* Quod veteres ornat tibi ceras nobile telun A

PAoruslo V. 73 duit Iu virides laurds frondeat ac oleas. e De eodem inſigni eſt illud Poeticum: 8 Dant Tibi victrices decus immor tale ſagirræ.
pem Qvels notat erectun Cru geminata ſlu. œnel Nou humnilis te meta decet prænobile telum, Sagt Qvod ſuper aſtra Tuo niteris ire ſitu. bre De ſuerit ſed ꝛneta Keefef te ag⸗ Irr p no. pulchra volatura meta Cor urbuis erit. ninia . UrTres. An int.
„&GT Vrres has vides amunimentaDatriæ ſunt pro⸗ etuscr Puenaenlſe Semiramidis potiora. Nec ad
— KFÆgyptiam Polonia aſpirat„ dum hanc trajedlomeſticam habet, qvæ certiori tramite ad por- eritn um Boni Conſiliĩ proy ehit, qvam illa in mari. caſui 8 Neſcio an non in harum Turrium Encomio Kw, ſclePoni debeat qvod Philoſtratus de Turri Sapi- in exjentum Indiæ ad Hyphaſidem amnem ſita, qvam
lee mille Achilles, nec ter mille Ajaces expu- zuiitun naſſont, imò& cæleltibus præſidiis munita erat, qush fulminum terroribus circumvallata.
Obeliſcos non curamus veterum, nec Mem- heos miracula Dyramides, nec Coloſſum Fho- ium: ridenda ne caduca ſua mole& cinere, in
vem dgſière. At vero Turres has extra ruinæ& ortumt pericula poſait certa immortalitatis tot leroum gloria.
1 Corollarium ad dicta de üüna Stemmatibus I.
ben N concutſu plurium Procerum ſubinde con- D tingit,
1bo tri 7. coma
ittam prate

—mÿ——
—
—
us Zodiaco dignior præ cæleſti, melius proV
74 SVADA CIVIIIS
tingit, ut plura eorum ſtemmata una Oration
. 3 4. r ſint attingendap cu, us rei exemplum hic addo:
Sc ad illam Propoſitionem: Veſtra Magni ho
ſpites Gloria perennabit, accommodantur es
rum inſignia: Neſciet unqvam Veſtra interiu Gloria, cui Labaram hoc triumphale expandſ zur, oppugnatura Procerum nomen oblivio wi¹
in hoc ſigno vincetur. Sed nec Luna Duc
ullas vobis offundi tenebras patietur in hoc Li
na cœlite ſuperior; qvod immutabilis ĩpſa eon ſtanti Serenitate Patriæ aſfulgeat. Qvanqvam Accipitriorum alis altius evectum terrenæ me Gloriæ effugiet yeſtrum Nomen,& Leo flamm
ſtra Gloria excubabit qvam Draco ille vel tau ærĩipedes pro vellere aureo vel Heſperidum ho-f tis vigilarint. Scutum inſuper vobis contra ob vionis ictum dabit avitum ancile Romanoru ancilibus vel Scuto Perſei præſtantius: Alieru Soleæ iter vobis ad immortalitatem munient, veſtigia poſteris impreſſa nunqvam aboleri h nent: Sagittæ recta ad immortalitatem Nomid collimabunt. Faſciæ nobiliorem Cœleſti vobi accendent Zodiacum: OCruces avitæ conſecran Roſæ& lilia veſtri fimam Nominis efflareſcen Tumulus nunqvam emori, Haſtæ potiorès pall dis vel Alexandri haſtis, à berennis glorixæ merf vos nunqvam exerrare volent: Deniq́; nec- cus ſine præſidio, nec Gradus pennis inſtruti exta certum ad Famam immortalem iter, vo eſſe patientur. 1e
Gai Jruuh
= — —
8 —
uuob“ amentae 1
notri
1 f Acile Uper alu

118 PRoruslo IV. 75
ta unn.
lune Corollarium II.
Velkr De claris Natalibus.
ommona D his cùm Orator civilis non rarò agat, ad a Veltn hæc advertat.
vplak II. Laudem lünc augeti poſſe, ut patet in lu. men dl gubri cujusdam comploratione, in qva ſic dicitur: c Lun Gentilitiam ſi lubet, Parentalis dolor, extincti ieturnk Herois Glotiam perſcrutare; Creſcet hinc lu- tabillig Ctus materies ubi à præcelſa Rirpe tam nobilem t Cm plantam noveris præciſam⸗ Neqvit enim non nterem auctuoſum eſſe eos mori, qvibus tam ſplendide &leolu naſci contigit: ædvè triſtior occaſus afficit, ac meſius ortus feremot recreabat. Creſcet& funebris ille vel pompæ nitor a tanta majorum luce, qvæ latere ſperidum ab occaſu incipit, non lucere.
üscontt Kd ſimilem Panegyrim illa ſpectant: Non Noma fac lids laudem cujusdvam ad maxima, perquxe- neus: ris, qvam fi à majoribus incipias. Vix pulchri- us coloratur Oratio qvàm ab imaginibus Majo- vam d rum; Vix cuiqvan. ſvavius inhæret Eloqventia, itatem qvam avoum Ceris. Tamen fundatior ſangvinis Calch ftatus ſum nis ſe tuetur non primis Item: rapi- tur ad ſuorum Gloriam inſigvis indoles.
II. Timendum, qvod timebat Romanis Plini- us, ne in eorum domibus qvidqvam pulchrum cerneretur, præter imagines Majorum& picda fictac; virorum ſimulacra. Certe animus non ge- nus nobilitat, adeoq; licet cuiq́; ſupra Fortunam aſſurgere. Imò pulchrius eſt Magni Nominis au- Ctorem eſſe, qvam hæredem; maximè cum per-
D 2 ſæpe
im wuniet
vitæ coll inis elty r potior nis gbi Deniq pennis! alem ite

— ͦ-———
—
——
————— ————
——
SVADA CIVIIIS ſeps augeant poſterorum faſtum Majorum faſti. Rarus qvi Najorum Glorid illuſtrioremn ficiat ſu.¹ am; ſed cum illuſtres habeat avos, ipſe obſcurus eſt Nepos. Sed turbidum rivum non commea. dat perſpicui fontis latex limpidus: imò infanut improbos Majorum Gloria;& degeneri ĩpſa no. bilitas ignominia eſt. Optimum qvemq́; nobi. liſi num puto, ait ille planè ad Satyrici lenſum
juxta qvem Nobilitas ſola eit ac unicu virtus.
g. HI.
Supellex Eruditionis& Alluſio ad bona triplicia, qvæ Oratori Ci- vili laudanda occurrunt. JKiplici inqvam, id eſt, Animi, Corporis,&
Fortunæ. Etii hic potiſſimum Bona animi perſtringuntur, nempe Virtus& Scientia. IIla proprium hominis bonum eſt Tacito, eadem ceu qvid immortale contingit mortali juxta Latii Sa- pientem, atq́; in omniam animos ſuum lumen immittit. Hec illa eſt poſſeſſio& qvoddam Cornucopix; nam(ut Decima Muſa Plautus) o- mnia adſunt bona, qvem penes eſt Virtus: Hoc ſcutuin Ajacis clypeo longe fortius; nam adyer- ſus Virtutem etiam tacente Seneca hoc poſſum injuriæ& calamitates qvod adverſus ſolem ne- bulæ.
Nec laudatore virtus eget ipſa ſibi Orator, ipſa

—⸗ℳ⸗ℳ⸗ℳͦ⸗ᷣ-õ-⸗õ——⸗—C————
118 Bun Mn PRoruslo IV. 77 triren ĩpſa omnĩa. Hinc Oratorum Conſul: Conſcien-
os pjleü tin⸗ in hid. Virtuti ſatis amplum eſttheatrum. um nonen Hine& Stiliconis Encomiaſtes: däus: indi 2 qvidem virtus pretium i, ſolaq late Fexarerf) PeeAns ſeauua Qiter, néc ſaſcibus ullis ursorenne Eeiur Dlauſuve Peri- clareſcere vulgi 1 dnh N'lo mexterna patienns. nilindiga laédis I nn Divitits animoſaſitis. Tamen illud Innocenti IIi. non excidat qvi ad uitus. oleæ& palmæ ramum in monte depictum appo- ſite addidit: Ardua Virtutem. Nec illud Con- ſtantix Principis Sulmonenfis, qvæ duas metas 9 Ge AllURonnaxum unam Wacdeia, alteram Virtutis in medio ſite depibgi Jullit adjecto Lemmate: Natori Ci-Nec citra nec ultra: Nempe qvocunq́;& qvan- Arrunt. tumcunqve à Virtute deflectas, extra Virtutis igi, Corpondecus 85... man Bondu Laudandi à prædictis triplicibus bonis fontes KJddenti indico. DPrimo ſunt Aloyſi Jaglarez Elogia edito, caden Politica, inter qyx ſunt Elogia Ludovico XIII. altjuxtali Galliarum Regi ejusqve Virtutibus inſcripta. inoz ſauml Item Panegyricus Plinii, qvo vix qvisqvam feli- Lo K gr dids bona pradicta in Deincipe dilaudat. Item Muſa Plaun Panegunlel 4 Neotericis Oratoribus conſcripti. s eſt Virtus: Tolle, lege.. ir us, iamn Eruditiones huc bertinentes affitim tibi da- eea er bunt Monita& exempla Politica Juſti Lipſi: Averſos ſo Itein Aphoriſini Politici Chokeri. Ne tamen nihil ipſe dicam, aliqva obiter attingam.
e ipſa ſibi 0 D 3 PBona

—
—
— —
——
—
SVADA CrVILIS Bona animi.
3 1 Nter hæc primo loco Virtutes repono qvas
inter iterum Principe loco ponetur Religio ſeu cultus Numinis& Divorum; qyvæ qvidem Virtus Regum& Regnorum baſis: nam certis. ſimum manlura felicitatis omen eſt, ire in cub ſ tum Numinis etiam toto divitiarum apparatu.
Hinc Veritatis illa non Juſtiniani vox fuit: Ld ¹u qvod in religionem Divinam comwittitur, in o. Na. mnium ferri injuriam, adeodve fluctuare Reip. 5
navim, mota hac Anchora, qvod Famianus be- 9 ne præmonuit. Quidni& in ſolio Virtus hæc chun
emineret, qvæ ſolia Regum beat? Adi Galliam lrat 25 g 1 ndrn 4
Ludovicus Tibi ſe offeret, qvi bis arma cæpit in ii Mgypto pro aris,& in Africa vitam Religiont
ligione capeſſentem. Nec Iinperiales Aqvilæ
hic ſegniores: Carolum Magnum recole,& Germaniæ hic primas conceſſiſti. Nempe is
in Italia ter religionis hoſtes ferro aggreſſus eo- dem lauros meſſuit meruitqve. Ne taceamRuſ
dolphum Aauſtriacum Sceptris regnisqve Ccœli
Sacram hoſtiam ultimum ægro ſolatium defe- u
rent, obſeqvium. Pirhic Rudolpho Michacl Rex Poloniæ, de qvoillud Oratoris: Novumim Te Rudolphum orbis viderat. qvo primun Principe Occidentis Imperium Auftriacam
devovit tuendæ. Adi& Hiſpaniam, hæc tibi 4 Alphonſum dabit contra Mauros arma pro re- 3 4 n
tus deſtinatum nomen ob impenſum Sacerdotſ gnd ☛
un Pr

PRAoLusio V. 79 adorare cœpit, nec adhuc adorare deſinit pieta- tem. Habet Teille prope jam æmulum in For- tuna qvem habere viſus eſt in virtute. Præiverat
S tepens is Tibi in profundo Buchariſticæ Divinitatis cul⸗
netur h tu, eqvum Seſſori DEO plena officii religione
—e offerens, qvi ante zſellum inſederat: Sed præ- 8. um iverat tantum, ſolumqve inter Leac Rudolphum elt, ien temporis diſcrimen interceſſerat, non virtutis. ꝛrum m Primus nac ille inclaruit, at non ſolus habiturus vox ſit etiam Fe ideam, niſi ætatem hanc, qva novos wittite Orbi Rudolphos excitas, paucioribus ſeculis gucurrel præceſſiſſét. Incideras in potiorem qvio non
Eamim Cœl, ſed Dei bajalum Atlantem: Suppuduit
o vittu celſius vehi terræ qvam Cœli Principem, pede⸗
AdiGallſtre officium eqvi obſeqvio placuit immutare, ſa-
tis decorum arbitranti, ſ Altiſſimum adhuc eqvi-
arma cæol 5 3 tam Rei tandi uſu redderes altiorem. mm, bar Pulchrum eſt ſi cui illud Ludovici XIII. qva-
aret, qvi DEO devinctiſſimus ubiqve vixit tan- qvam ad axas Sacerdos, cavens ne qvid ageret in- dum recct rer homiĩnes DEO teſte non dignum: Non ideo ſli. Jer minus obſeæqvens DEO, qvod omnibus impera- maggrll Tet, cujus Gloriam crebris alebat jejuniis&c&c. NEnren Pulchrum, ſi Symbolica flamm inſerĩptio gnishſel Tibĩ conveniat: Nunqvam deorſum; non ut nſam u rubus, qviin terram, unde exlit, capite inligiturz ne exclamet iterum Perlius:
8 atma hu veriales
ſolatium dolpho N O pronæ in terras anima& Caleſtium in- orié: Noi anes!
qro Baſilicum illud Edmundo Sexto Rege Bri-
am Al- D 4 tanniæ

—
80 SvADA CIVIIIS 2 tanniæ dignum profecto Symbolum, orbis ca heum tenatus ex Coleſti manu dependens, cui addit nnei. Lemma: Nil fine Dep. Illud vero purpurat 18hu— Ceclite digniſſimum Carolo Borromæo, qvica atia.— vòo fontem adverſus venena angvium qværen affetir opportunc addit: Una falus. Haurire is nem aus ſolitus de fontibus Salvatoris. Illud verò dvaàm pulchrè v nempe Cythara ſine ſidibus cum Lemmate: vitam tollere? tolle ſidem. Geminum illud po ximè poſito, nimirum chelys cum rupta unaſ ſiouie de& Lemmate: Qo reliqvæ, ſi me delicit ai ſen 5
fides? II.
X Lium jam nobis fontem eumqve uberef⸗ .aperit Munificentia. Liberalius ergo ing nio indulgendum, ubiad liberalis dextræ inge nium deventum eſt; Præparcum non decet eſl iitstte calamum, ubi& manum parcam eſſe pudet. Me ean ecœænatem nactus cum ſis, cur non ſubito Maro uttue
109
nis ingenium induas? Munifccentia cujus dan dtanliie
ſic extollitur: Utinam è munificentiæ Tuæ alve ifäl um æqvè dicendi venam haurire ac beneficiis liceret 8 totam pene Titi gloriam exhauſiſij; ita benech ſeuiraite
centiæ Genio aſſvetus, ut nec horam berdiderd lirtu ur uti Titus diem. Oceanus eſt, qvem affundh utm a non modicus latex Gratiarum, adeoq; pluribu hin den
qvam Tgypti flumen oſtiis a Te exeunt congir. difüdn ria illud habente cum T rajano commune, qvod Sdiſſannen ea impertias& Tuo, lwüm.
Inge:

18 b PRoruslo IV. 81
0
Olum——— ſn a Ingenium an liberalitatem mirer Ducis Ter-
del
Tæ nOVE qvi Oceanum pĩiuxit cujus vaſtum gur-
oh gitem Sol! naurit qvidem, tamen illi addit: Non exluritur. Mirum qvãm hoc Symbolo exaete
yrr rl
Pun munificentiæ ingeniuin exX. orimatur! Meminit eh Scipionis Af frĩca, cujus armis perüt: meminit& Ro oma, qyam polt Carthagine m, auro oppugna- Piini vit, in forum qyotidie deſcendere ſolitus, nec dint inde prius ſe dor num recipiens, qvam aliqvem be- ninumi 2
1 ficio.;. n eficio afteclllet.
vm ru„ Ach Altius profecta eſt liberalitas Conſtantini, qvi Iunels 1 8 2 le ſe Reg
ded bimnechiac magnus, qvod malle ſe Regnum,
qvam liberalitatem amittere d dictitabat.— Scribit adhuc immortaje Elogium& Boleslao
Crivouſto manus aurea, qvam Zelislao Duci ebumdſe M contra Moravosſtrenus dimicanti pro manu in lius etgo Preho amsiſ ſo repoſuit contulitqz;. Nam Ale- lis dextta mndri effatum motiis eſtsqvamnut referatur, qvi n non de ubi theſauros reconderet, rogatus, amicos oſten- eſſe pad derat. on ſubith) Facit huc iterum mare cujusdam ripis exun- ntia cuu dans cum Lemmate. Me copia ripis extulit. Fa- entiæ Tu cit& Sol cum Lemmate: Onmibas exorior; enefieid Qvod Plinius in fuo Principe exaggerat: Omnia di, ite perfudilli ut Sol& dies, Ninon fate aliqva, ſed ram het ftatim totus, necur u& alteri, ſed onnbusin qvem d commune profertur. deocp l Eximium plane ſi de te qvoq́; dicatur: Qui exeunta Colonias gratiarum ſec um ducere videbatur, Iu- ſulam qva: mcunq; Porkunatam efficere potuil ſſet, ærumnas Uorin ſcire avidus, ut eas leniret:
D · negli-

82² SVADA CIVIIIS 4 negligere opes, niſi qvas erogaret, plura appe tie er 1 kens qvo dare plura poſſet: Nihil in ſua æſtinnm G* Fortuna qvam qvod prodeſſe deberet miſeris, ſat lieibus poſſet: deniqve qvidqvid Fortuna tuiſſet eripere, lucrum fecerat Virtutis; id un ſe habere arbitratus, qvod in alios effudiſegl'i Hine qvi miſerorum oculos ſiccavit vivus, hun ctat mortuus. Theodorico Regum gemma ha conſigno qvi dicebat: Exeunt a nobis dig nitiu tes, qraſi a ſole radii. Ut taceam invidenda⸗ui illud Ludorici XIII. Elogium, de qvo hoc unufti tr& qveri potuiĩt Gallia, qyod Solatia non dederit di haita turna, qvi dedit maxima. tun
oflle I 1 3 0 G le
PoM prima in Principe Sidera, ad regnorustut Solem(Juſtitiam ſic vocat Lipſius) aciehowu converte. Hæc illa virtus eſt, qva remota qvid a Cmr
liud regna ſunt niſi magna latrocinia, ut monui Inan in Hipponenſis Antiſtes? Cogimur proinde aſſe 1 C. tiri Tullio jus& æqvitatem eſſe vincula civiti enlam- tum,& Imperium reddere diuturnum aſſerent ſsit de Qrid hic veterum Annales, in tantæ Virtutis ex beuw
empla excutiam? Hic Tibi ſtatim Seleucus oOh curret, in filio adultero legem a ſe latam: hGo Charondas in ſe ipſo legem ſanciens. Hic pugi G lnIr Trajani contra ſe illum dantis, ſi non recte im peraſſet; pro ſe, ſi rect. Hic Commenus prs lufbmn ſides illud commonens: Aut injuriam aut vitem enote
uun 8
elinqvite. Hic iterum Trajanus, de qyvo ill- ifeletate
us Orator: Magunitcum eſt qvod Te ab omii fiß 6OH
“
1

PRorusro IV. 83 . uhe contagione vitiorum reprimis ac reévocas; ma- üilin utn gniſicentius qvod Tuos: Qvanto enim magis 8* arduum eſt alios præſtare qvam ſe, tanto lauda-
d Eun bilius qyod cum ipſe ſis optimus, omnes citca le ³ Vitugi Tui ſiwiles effecilſti Pulchrum Principi, ſi in 1 llas d Ludovici XIII. laudem immigret, qvi non ideo ccurit in neqvitiam oblitus plectere, qvod totus eſſet in negumgen ornanda virtate; Cavit maxime ne aliena diſſi- 2t a noosh mulandoflagitia, faceret ſua. Unica illi norma cenn init regnandi fuit, ad honeſta pellicere magnis præ- 1, de qyohn wüis, deterrere àflagitio magnis pœnis; bene wia non debi collocavit beneſicia, nec male ſapplicia: eo Prin-
cipe tam bono non licuĩt eſſe miſerum qvam ma- lo felicem. Omne fertet punctum, qvi Petri Aloyſii Ca- era, ad rgn raffæ ſtateram exprimeret cum Inſcriptione: cat lipſu Omnibus eadem. Vel libram cui additum: Ara remot Conſiſtam in æqvo. vel Antonii Maruff ſpecu- ocinia, tu lum cum Lemmate: Cunctis adve Hdum. Neq; cur prointei Pii II. annexum Oleæ ramo flagellum re jicies eſſe vincu cum Lemmate: Pœna& præmium, nam pleriq; turnum it(quod ge campana& aſino apte dictunn) ſine ver- antæ Vittr bere ceſſant..
zitim Seleum IV.
hen 801 Regnorum Lunam adjungo: Clemen- ſi Hom tiam intellige;& bæc tenenda nam crebra 1Comnenn punitio vileſcĩt& amittit aſſiduitate authorita-
tem; imo& irritat ſcelera, videbitq; ea commit-
aajuriamau= hun lus, de d idem monuit Se- 1„ e 4 qyod Ie!
ti, qvæ ſæpe vindicantur ut pi
neca, nempe& arbores qvædam reciſæ repullu-
lant.

84 SyApa OrVIIIS lant. Qvid qvèd acer timor vindictam excit qvod non minus Principi turpia ſint multaſu plicia, qvam medico funera? qvod ſcxvitia l timoris qvam Potentiæ addat? Ergo Reg nare cvi Pulr lang vida reguer nann, Nam peruagit tranq vidla poteſtas. Qpod violevta aerςᷣvit mandarac, 5 fo Lunper ioſa vies; ut bene laudianus. Audi Plinium: Princeps maxime tim meatur. Audi& Tacitum: Rex apud popubr inqvit, amorem„metum apud hoſtes qværat,
. T22s uun, 1
eat, ne
primam domi ioter manubias ducat ſævitin
Audi Alexandrun nomine non re Severum; di hortulanum, qvi aradice olera exſcindit, „ 9 Macte Pericles, vel hinc Olympi nomen ruiſti,
qvod nemo tua opera puliam vellen duerit.
Eximium id ſi in te qvadret i meant ſubditi non illum, ſed pro illo Regem inſuper apum exprimat P inter apum Satellitium ſolus ſin qve ſuperat Maieſtate tantum ait Seneco) Natura telum inermem reliqvit. atqve h Franciſcus Medices Dux Hetruriæ. HNinc jam ſcies credo qvĩd velint Pgyptii, à Hipopopotamo(qvi crudelitatis eſt hierogly cum) in intima barte Sceptri efficto Ciconin ſuperaddunt in lammitate ejus Sceptri, qvæui q́ve lenitatis pietatisqve Symbolum fuit. Denĩq́; viderit, ut in eum etiam laus illa pof
rinceps
nempe illi(G
detraxit ac iram cj oc Symbolo utebat
llud Biantis: ait
ae aculeo eſt, ex a-
* 1*
za
19 0
4 1

en PXOTuSIO IV. 85 n äntn ſit cadere: Expreſſit Principem, mielius fortaſſe qroß amantiſſimum Patrem⸗etiam iræ ſuæ, non tan- 2 tum rerum, Dominus, qvi cum placatus non ,, poſſet eſſe ſceleribus, adhuc mitis eſſe ſtuduĩt de-ha. ſceleratis: Ad veniam pronior, qvam pœnuam,
,& paucorum ſupylicĩo, utilis Univerfis: Qin 8⸗ AM-, forin... 2... S fam pertinaciam jam armis edomitam adhuc benefi
e Ludanu Eie ciis expugnabat. iime timea
1X apud PoOn V.
1 EOes gur.—. holtes qrg Inc tranſio ad Temperantiam cuivis luxui
moderantem. Hic ſe offerunt Pacinerii inre deſem Principes& gulæ mancipia, Vitellius qvi natus
dor. ſain. 2.— eraexſcindt ad hoc videbatur, ut biberet, ederetvé, non vive-
alynpünom ret. Item Heliogabalus& Nero, qui nunqvam luliamvel bis eandem veſtem induit: item Ottho, qvi in caſtris etiam prælio imminente ad ſpeculam ku- tillud Bini care faciem, capillos componere ſolebat, qvaſi dro illo nuptias initurus non certamen. Ovid hic me- primt bim morem Luculli cænas, uniones Cleopatræ, Clau- ine aculeod du luxum, qvi ſingulis convivantibus ovum ſor- n. nempell bile ex auro, ut Vitellius panes aureos inyitatis etraxit acinu appoſuit. Recte exagitat cænas Romanorum cSymbolon immoderatas Seneca? putasnè hos vivere, qui ad rurixæ. faces& cereos epulantes, funus jam prope ſuum felint Poyy deducunt? Temperantior Severus Imperator tis ethien qviviris gemmas non eſſe uſui dixit. Auguſtior ri effdoC adhuc inde Auguſtus, qvod in cultu veſtium Sceptti modeſtior, imò nitidiorem amictum Superbiæ olumſat vexillum& luxuriæ nidum vocavit. Meritò ite- ettiam laus rum Sarbievius occinat: D 7 Sur-
1 aus ducatſe

1
—y—-—
—
5—
SVADA CIVIIITS 1
Surgemus an no* diſtinet aurea 5 Menſc ſupellex vos manet(heu dolor! un Hac menſa convias d us auro fein 1 Nempe bibat cui dulce Ferrum eſt. llhi 2 Qvotus eſt, cu jus palato ita Virtus arriſerit, ut wiuute
: 71.. 1 10: præ illa omnis illi voluptas deſipiut? qvotus Seue
qvi Regium illud Blogium in ſe transferat Lu dovici, qvi onme Senus armorum noverat praſ terqvam Cupidinis arcus; execratus Probroiam
8 1
bi zot. Tens urn e
libidinum authoritatem„ qvæ Reges etiam face- noyu
rent ſervos ſibi. Temperantis& illa laus ek:
Plus ille ceræ qvam ſiceræ ablumiit; delectabils u
id tantum radus, qvod honeſtum. Orbatas ſide ribus noctes ſuis illuſtravit vigiliis, Solis placa vit jejunis famem, ex dirite ac delicato epulc nihil præter ſui Victoriam ſolitus delibare, con.
tentus Voluptate, qvæ recte factis inbiaret,
ſolas à vitæ difficultate qværens delicias. Non ille corpus inſano luxu operuit, non veſtes gem. macum flammis accendit, non Phrygio figura- rum textu ludentisqve artis commento emolli. vit ſericum; cum ali ſerenitate purpuræ ever- berarent oculos, intra ſerici auro fluentis vin- cula greſſus frangerent, fulgerent purpura, nite. rent ungventis.— Aſſume ſ placet in Symbolum, globum ex- enſſum in lanam incidentem„ R& Lemma adhi- be: In molli frangitur. Vel certe aviculami cavea cum pabulo, adſcripso Lemmate: Ad mo⸗ dum neceſſitatis. Vide item, ut eqveſtris ele- Santiæ jactantiam carpat Sarbievius lib. Imo.
3
W
UactPn N TA b Net. 1
uig e Re” Anum V reinh“r a m
mim ha 468s Eſies In S 1 nlchn 3 Tul 22r ſehuſtr Ni es 1 Tnn
ſu p.

1
2 PROLusSIo IV. 7
e(leuan VI.
ſ 3.
ven Incad Modeſtiam devolvatur Oratio. Mul-
6....
t 8 tus hic Plinius dum ſui Principis moderati-
hir onem dilaudat. Eosdemnos Tu, inqvit, eun- nt? g
dteand dem te putas, par omnibus& hoc tantum cæ- nare teris major, qvod melior. Vidimus Tuos hu⸗ Vn meſcentes, oculos, demiſſuinqve gaudio vul- tum, tantumqve in ore ſangvinis, qvantum in à⸗ Setum nimo pudoris.&c. ilr un Umbras hic aliorum laudibus effundet Ludo- lele icus XIII. qyi folem indutus adhuc latere ſpe- b Ordata raverat. In tanta opportunitate de ſe loqven- is, ddnn di unicum ſuis virtutibus ſilentium exegit ac im- dellcito; peravit. delidate, De Trajano iterum ad Plinium recurre Patris inhiaret) Patriæ titulum detrectante. Nempe qvidqvid ſelicis leve ac inane in animo eſt, ſecunda aura ſe ſuſtol- an jellsg lit ut aĩt Seneca, at htygio ſ Vera laus ſciri fugit: ipſe Sarbievius: pul- mmento ed cher
purpute Se ſua Titun probibet videri 0o fuenté Luce, vi rotus potuit laters, t purpun Major habetur.
Nonuni oggerendum eſſet qvod Archidamus globmn Philippo Victoria inſoleſcenti: Metire umbram Lemmn Tuam, nihilo reperies auctiorem. te wiu fllaſtris umbra fuit, ex qva inclaruit Alexius; ate: NA Hinc bene de illo Poëta: tecreli Enoti najor laus eſt& gloria Ale xi. S Jib, Ih Nun³ dain 14&ℳ14 celebr is, n. latu ſet erart Bom-

SV ADA CIVII 18
Bombycem qvisqvis es, qvisqvis ſapis, imitateſ Uhauj qvi operitur dum operatur: Imitare& lolem tbeun e qvi ſpectatur dum deſccit: imi ienee teſtudine ilhe nch modeſti animi Symbolum, rzit adſcrĩpſit: Sub parvo, tame
nam Aecreſcentenn cui zäjchtur⸗ minuor. Ad extremum imitare grues injes ori lapillo prætervolant tes qribus inſeribitur: Ma d
ta ſilentia. VI J.
I Oruget ſuccedat tam animi, qvæ in ferem dis cujusvis Bortunæ& fäti ictibus ſita el i qvam corporis. f8 n Doad primam: Proſtratæ Virtutis es, ſi ſu 7 qvovis ictu Tibi ſluccumbic animus. arr S Wgl tus erigitur, adverſis alitur, in eqvuleo proficit nervo roboratur, canit in Hdiculis, triumphat cataſta. Hæc virtutem conſolidant,&infrae animi robur produnt. Huc ea pertinen qvæ Ode 3.lib. 4. Sarb. deR gno ſapientis: Beatur a, Vo non bumilem gravis Fortxnus docem, non tumidam levis Expret unqvam Sr. Sc. Princeps ille Gallicus omni auſus hora prof 5 care Fortunam, tempſit, acſi ſe illis obncrinr m geſehretz ſeſh loricatus omnia præinit in diſcrimina. Juvat afferre Belgicorum L'atrum Symbe qvibus nililluſtrius in hoc argumento.
1, Pin

5. PRoLusto IV. 99 His tn 1. Pinxerunt laurum cæſam ad Coronas, ad ſtin n triumphos cum Lem. Cæſa triumphat. te ate 2. Typotheta imaginem in prælo imprimit; apte i Lem: Fingit; premnendo. „lrtg 3. Monetarius nammum format cum Lem- t: La mate: Dant pretium plagæ. ne gu 4. Chalybs ad ſilicem igneſcit cum Lem: Per- sinlcit cuſfus concipit ignes. r. Vites ſub terra conditæ. Dum condor, fæ- cundor. . 6. Panuus minutis ſectionibus ornatior cum mi, qGeiLem: Multo vulnere pulchrior. ti ieibt 7. Organum pulſatum harmonicèé plaudit um Lemmate: Multo fit plauſus ab ictu. Virtutss, 8. Avis chartacea vento adverſo in ſublime mus eertur cum Lemmate: Præſſtant adverſa ſecun- eqruleonis. lis, tim 9. Bilanx una lance depreſſa cum Lemmate: lidant diniis eadem attollit, qvæ deprimit. 10. Lebes occluſus igne ſuppoſito cum Lem- „lib.gate: Clauſus magis æſtuat.
. Horologium cujus pondera deſcendentia erauw lia elevant cum Lemmate: Deſcenſus juvat midam kuſcenſum.
12. Arca Noë, Lem: Surgit ſurgentibus un- auſus honis. zus omm 13. Vaſa navi periclitante in inare projecta, cum n neſcitt, em: Jactemur, modò proſimus. rimina. 14. Adamanti in annulo additum Lem: Du- Patrum ſat& lucet: qvod eſt Matthiæ Regis Ungariæ. umento, 1. Igni ventis aſpirantibus agitato. Lem: 3 Con-
.——— ———
——— —
—

———ꝛ———=
F
9⁰ SraApa CIVIIIS Contraria juvant; qvod eſt Ludovici Urſini D umn e cis.— lula.
16. Soli ſub nubibus emicanti Lem: Obhlan kinw tia nubila ſolvet. Deniqve ne longus ſim, dan 6 ut volam foco arderi manum injicientem acch puan ⁵ cum Lemmate: His graviora. Hucusq́; fortin it. Gun dinis Symbola, qvæ ad animum adyerſis im Dein ctum pertinent. 1 4 anen
Qvoad fortitudinem corporis& bellicam, het V liac acutè laudari poterit qvicunqve hac Virtarenn M cæteris ſupereminet: Rudimenta militiæ pofpasqen, Victorias, nunqvam Tito; anteqvam bella diſeai ret, jam docebat. Sæpe ingenio experienti ſupplens, cum nullas adhuc haberet à fama ſu petias. Ia ſumma auri copia mirum unde lfem amorem traxerit, imò proſpero ferre uſu ſeculii, wi ne fecit aureum. Totam vitam exegit in araiii, 9en nullusqve ei menſis non Martius, qvietem qwRana T. daret Patriæ ademit ſibi, armis ſuis uni ſem deruue n militans paci, Mutatis ſæpe conflictuum ini foretg m nunqvam fine, etiam orbatas ſideribus noc ir ae pluribus victoriis illuſtravit. Ubicunqve Vreririsun ſtem inveniſſet æqve fortiter ſuſtinens ac lachnu ilur ta ſens, nec deterius monte qvam campo uſusd dalu En cuit Ducem Virtute non locorum Fortunab Neuus lum decernere. Deniqve Fortitudinem ejnimpern Modeſtia tegere mundo non poſuit; ejus ſtigu g min ta geſſit In vultu, qvo vulnere magis ejus fas hi Kin qvam æqvanimitas læſa&c. MNurlaue.
Elephantum Vir fortis imitetur, qyi motli leule d pulicum nec ſentit nec curat, dicatq́; illud ex lu bh ain cano: D6
—
ö .

1Ln oisg PRAoOruslo VI. 91 A Diguum te Cæ ſarw ira Naullus honor faciet.
ntilan,... den nolenne jam votum eſt cum Philippo II. Hiſpa-
de longus tmastno Rege, ut tot Zopyros ſeu viros fortes appre⸗ Hucusi emur qvod in malo granato aperto grana con- un ainapiciuntur. Solenne& illud Marchionis Va- di: Defciam aut efficiam: qvod ille anſerĩ ts Kbellramen carpenti adſcribit. Nec illud tacendum cuncie lueli aſiani Gonzagæ Lechico adjectum. Decus entimilt tutamen in armis. Laudes Victoris hoſtium teäran blöbit Arcus Dacis, Trophæum Regäle, pluresch 1ο ο—1s recentiores. enio expert
nberet ahn X. miram unta Apientiæ laudibus abſtineam; non ita me⸗ letre uſu ſe ruit, qyvæ mentes nobis imbuit excolitq;. Apa- mexegit ine Licint; Virus eſt qvod effundis, dum virus ius, qrieten. eipublicæ literas eſſe dicis: Sic enunciandum as(ais uniſrat, ut liberius deſiperes. Melius literas amant condictuun ventq; qvi digna literis gerunt. a(derbu Baſtlice Rex Neapolitanus Robertus: Cario- Uhbicunſtes, inqvit, mihi Regno literæ. Non hic deſi- ſufiinensuit, qvi laarum auro præpoſuit,& caput gerere m cimpounaluit jvam Coronam. rum bot Par votum ut& idem Sceptrum Alphonſo, ortitudnaniſi qvod exaggeratius diceret, Malle ſe omnium oſuit, ews Regnorum jacturam facere, qvam minimam do- re magsqèCtrinx. Hinc& liber apertus ejus fuit inſig nez & contra Regem Hiſpaniæ, dvi non convenire tetur, Principibus literas cenſebat, dixit: Vocem hanc dicatq; ll’ bovis eſſe, non hominis. Taceo

SVvADA CIVIIIS Taceo Alexandri Homerothecium: Julii Commentarios, Aſce n Auguſti, doſii Ellychnium: Dionyſi laurcatam n Platoni præmiſſam⸗ tamen non tacebo i Sylvium(alias Pium II.) cujus effatum eſt. entias in obſcuro homine eſte argen atum, im riori aurum, in Principe gemmas pretioſas.
Qrid dives indo dus? Aureumn mancipih Aſinus coronatus, velille, aſellus lo Eifata i aurea a ſe lata ſupetbiens.—
Facundi Senatoris eſt laus illa pud Claus num:
Jamtunc canicies animi, jam dulce lovue
Pondus& attonitas ſérmo 4. duceret aun De Mhn 1
Mox undare foro victrix opulentia ling va ghn)r
Tutariq, reos oracula Regni 11
Elogvio prabere tuo nec dignius unqvam
Majcſtas meminit ſeſe Romuana locutam.
Artium liberalium& Scientiarum in particul rilaudes pertractare ſuperſedeo: nam hic non unius voluminis eſſet labox.

———
A Da Gaær. NaT. CHRISTI.
othe Lclh
PARS PRIMA
atge SVadæ Civilis,
uehe Upra innui Ciy ilem Svadam duplicem: ali⸗ lagen Dund, hes ad Officioſas Orationes refertur, ali- nas pretin qvæ ad ſerias: nim in utrisqve Civile inge- l Mjum& Urbana polities elucet. Driuo eérgo a- lellus iendum erit de orationibus Officioſis, ac in illis
4 rator Civilis formandus. llr pu
jam qulce Capu t J.
Lnemne Off 1cioſis Gratulationibus wentialin Feſtorum in Or be Ch riſtia- n wn no celebriorum.
ana locutan[Oojumn urbanior obtinuit, ut etiam hujus⸗ arum in n A³ modi feſtivæ ac ſolennes inſtituantur Gra- tſedeo: mulationes: egoillas ad certum ordinem redi- nis eſſet m, ſit igitur
Sechio J. De Gratulationibus Natalis CHRISTI. Atalis Verbi urget, ut ab his ordiar,& ipſæ Oratorem lacrymæ infantis Verbi provo- ant ad Natalitium præſepe. Hic ergo ſubſiſtam,
p 4 Sacro Puſione& Paſciis non alio qvam ad Ma- gna-
e — Q—᷑—;—᷑—ÿ—ÿ—ꝛ—ꝛ³,·QOF₰ℳ˙.,ͤ—————V—V—

94 SvADA CIVIIIS gnatum& Mecœnatum animos arctius Tibi qe vinciendos progreſſi urus,
6. I. Materia& modus ſeribend hujusmodi Gratulationis.
oad primum: Materia harum Gratuls num hæc eſt: Comauni orbis lxtitia plauſibus additur ſpecialis plaudendi ratio u à Perſona cui peroras& à Tua. Item lætaß omnia& plena bonĩi ominis atq; apprecation Præterea laus obiter inſpergenda Mecæna tai Sed in hujusmodi materiam, qvoad fieri po trahendæ ſunt feſti circumſtantiæ, ex qvibusuiii pe non levis ſumetur impetus& acumen. ſan Qvroad modum primus& optimus eſt peix6
luſionem ad feſti Adjuncta& Circumſtantias hn ritato ex illis impetu& acunine. Impffa
dabunt acumen&æ impetum PFaſciæ infant ſulj ſiae 1. Etiam Faſciæ Verbi mentem mihi devinch Dh me
va lingvas& calamos urget difficultas.
natalem Verbi, an Te Patriæ Tuæqyve ſt
ſpitem gratuler&c.&c. 3 3 3. Impetus: Faſces qvos Tibi Virtus deti 1
e ahiſtu J⸗

—, us
mos adih)
—
Dr GRʒXr. Nar. CHRISrI. 95 tiam ipſe venerari cogunt Faſciæ. Tam in ferbum illæ vincula qvam in mentes conjiciunt &c.&c.
. 4. Impetus: Infantiles Faſciæ novum in ter- ds ſerihs deſcriount Zodiacum, qvi Cœli Faſcia qvæ- Jam eſt. Evolvo novus augur omina ex hac Raſcia,& deſtripta in Zodiaco fidera de Tuis ia hammGonſulo ſucceffibus novus, ſed ſine ſuperſtitione ni is bſrologus. Horoſcopus hic vitæ eſt&c.&c. E plautnänt Dabunt impetum acumenqve& Lacrymæ va- Tux lenientis DEl, v. g. Lacrymæ vagientis Verbi cs atq; pprcihi venam dicendi aperiunt,& in calamum ul- dergeni Wo influunt benefico ſane influxu. Nec ta- —, qrod Ren Tu inde nibil durabile ſperes, etſi lacryma Uantie, ex hil citius areſcit; Major vis ineſt illis ac pon- us& acumeus; nam etiam lacrymæ pondera vocis habent. rX optimus(C⸗ & Circunk Vel ſic:- Gemmeum polliceri ſeculum cogunt acunine, jerbi lacrymæ: Guttæillæ meriſſimæ gemmæ tum Fadcehnt, qvæ ex oculis cadunt: nec viva illa cry- ttem miti tallus alium exſudat rorem, qvam qvi in gem- — Tam inkas ficile coaleſcat. umos, vet Eriam jpſa Verbi Infantia hunc daret impe- „iabecilitzum dicendi: Vix qvidqvam maturo elabora- n Paſcis unm ingenio à me ſperes: pudet hodie matu- dis occunt im eſſe, cum DEUs ipſe puer eſt. QCamqvam t zickcolrs⸗ in Tuis laudibus nemo non infans, qyarum Brrir Tusugnitudo omnem dicendi abſorbet ac prærĩ- . it apparatum. Etiam natalitia caverna ejusq́; 1os Ibi Voci Circumftantiæ huc attinent, ubi vel ipſe 5 ſellus Verbum agnoſcit. Ad fænum alludendo dice-
—. —tulation

96 SSaADA CrIIS diceres: Si pridemm mihi affe tu pectus incalu hodie ad fenum Bethlemiticæ cavernæ js a invaleſcit. Ex præſepi fic inciperes: Præ a Verbi brutis pabulum, Oratoribus jam praa facundiam, nempe in hoc præſepi Verbum qvidni hinc dicendi creſcat apparatu? 4 Secundus modus. Per Allegoriam vel temif ri vel ſtemmati Mecænatis veIallcuserenrun 17 gruam. Nun ertius modus. Ab Bruditione deſumpto i petu qvæ mox afferetur. Poteſt item(qvod commune eſt omnibus9utun rationibus) tractari hujusmodi Oratio nunci Syllogiſmum, nune per Enthymema, nunc. expolitionem Oratoriam, nunc ſumpto init JA. communi loco& Sententia. n
F. II.
Eruditio ad prædictas Gratu lationes ſpectans. n Ibet imprimis te hic Sententiis inſtrus 4e
Primam offeret Plutarchus. ekaba
ille, Orientem ſolem venerantur, qvam occidꝭ tem. Senecam in illa Sententia agnoſco:
Eſt aliqvid, qvod ex Magno viro etiam tacen1usf proficias. Nec Naſo hic incongrus: 1 Dii voq, ur Acundris hilari pietate colauum u2e 4 Zriſtitiam poni pet ſua féſla Jubent. tni Accinit Tibullus Vati Tomitano- b07
tor,
—— —y—

96 Ds GaaAr. Nar. CRRisrr. 97 N Er grave ſuſpenſo vomere ceſſeèr opus. 12 encReqrieſcat arator, non item Orator, calamiqve inchers vectigales. Idemn in laudem celebrioris diei Itorihne e,. dorlss canit- reſepiſi Penit post multos una ſérena dies; paruu; Qvod non diſſimile Naſonis metro qvi aĩt: tlegoramn Nube ſolet pulſat candidus ire dieg. tlalcuiee Huc& illad refer: Diffcile eſt diſſimulare gau- dia. prout etiim ſecundum Poetam:
dione deſun Dipicile est triſti fingere mente jocod Nec effatum Petronii præteribo: Die feriarum⸗ eune eKomplit, etiam lugentes rident. Neqve Diogenis- od Oratioowujus Sententia, qvilibet dies viro bono feſtus rhymema, mſt.
uncſunp Sententiis ad aliam Eruditio- .
nem transgredior.
3 R Rgni omen in manu gerimus ſi hodie Phœ- Gtas GflL X nicenſium placent arbitria: pulchro hi ſe- dtans. um colluſerunt ambitu, qvis eoram primus Sententisi'olem videret Orientem, eò qvod in Regem is hus. Dut ſet adoptandus. At Sol hic in Bethleemi Zodia- intut, qunso Taurum inter& Virginem exortus, æqvè o- eetin a,nonibus ſe ſpectandum exhibet&c.&c.
labent. 8 Jam hodie fabula non eſt, qvod fabuloſe ar- dvird etin ogaverant ſbi Mthiopes. Solem apud ſe com- congrud: noratum finxère, cui menſam appoſuerint ho- 223 Peraeapitalem.i ventus nobis ſervabatur, illis labula ef kejuadlatia: S0l jam in terris non hoſpes ſed incola, 7.. ſed civis; niſi qvod illum inhumanius excipiat un“ tellus, qvam in fabulis thiopes.
2er; eſu E Gene-

——imi
8 SvADA CrVIIIS
Genethlia Palladis& Saturnia qvam illuſtii nempe nata Pallade ferunt imbrem qureuma los pluiſſe: nato item Saturno ætatem aurels flaxiſſe. Qvam pulchra Poetarum ſomnial(ul ſe in Parnaſſo ſomniate ajunt teſte Perio)8 mniatantuͤm. Orta in terris verior Sapiagt non auro, ſed toto Cœlo pluit,& extra ſom xtatem parit auream. z hezw 36
Excedit merita geſtorumq́; Gloriam illètiagebie tus Tito& Gordiano Iinperatoribus titulus, ſ Amor& deliciæ generis humani dicebant Qod nato DEO Infanti qvis neſciat long ptius convenire? Unde qvod de Athenienlt iad proditur, eos feſtum Amoris celebraſſe, pof gie in dien hune feſtum id cadit convenitq́;. 4
Adhuc veterum monuwenta refodio,& eipum faſtos revolvo; in qvibus dies, qvo Nas xes natus, à Perſis Titan eſt appellatus. In iis aaiuor leges qvod Parthi diem, qvo Arlaces Seleus Alin vicit, ceu initium Libertatis fœlicem obſefph n rint. Hic profecto dies humanæ initium Li tatis dici meruit! 1 4 1
Huc ſpectant prodigia qvæ ſub Chriſti Gitll 2 lem contigere, qvæ etiam peracute Alo Jugl. in Elogiis proſeqvitur. Primum: a ge inter ſpicas apparuit coronatus. 2. Fons olellſ Vtſahibe me eripuit. 3. Engeddi vineæ floruerunt. 4 gi nſtwr Soles in Cœlo viſi. y. Saxa lacrymis ſuſtegtt a guttas effuderunt. 6. Templum Pacis Ron&ſeg, e corruit.

AVS
hegde DE Gaar. NXr. CHRISTi. 99 en Taſd. 8. 2 3 ues Symbolis Eruditionem con- Eno tk, cludam.
3 aunian Leiſſimæ Paci, qva Orbis perfrui viſus ſub tteſel Abiran Natalem, congruit Alc vie per alem, cong ruit Alcyon avis cum Pdenſ Lemmate: Cœlo concepta ſereno. Nam hæc dit, Ken ales tunc naſcitur cum ſumun eſtin mari wala- cia At Auguitus orbem pacaverat, eum orbem ingreſſus eſt Princeps Pacis ita DEO pax cordi, otons tpax in votis& amoribus eſt. mmi Äen A vota: apprecationes hic Solennes apte lis veeit inſerviet Joannis Baptiſte Cowitis ab Areu Iris 30 deeen Cœleltis Arcus in Cœlo A Sole deſcriptus, 18 cdledrileng eo major, qvo Sol altior, cui adjecta Inſcri- convenij tio: Amagno maxina. Hic qvidem qyvi ori- Anta retcd,ur Sol, pufillus eſt; nempe huc etiam iſte de- idus dies, Previt Gigas! Sed tamen magnitudinem fuam appellitushon exuit; etiam in Puero Gigas eſt. Hic ergo vo arlacesTibi optima, hic dabit maxima iſte ter optimus ais ſœlicemier maximus. manæ intüe§. III. 4 ratulationes Natalis Chriſti. 81 peracute- I. vlr. nshgienae inter faſcias& lacrymis peroran- d.s. 2.ob V te Verbo(nam diſertus eſt etiam dum va- e floruerwit Amor) obſtrictæ mentis munus vieesq; ma- 2a Kehue peragit taciturnitas M D. Pudet elingvem uplum luſſe hanc affe ctuum Officinam, ubi vel ipſa DEl maſcentis infantia ſic diſerta, taciturnitatis le- ges abrogat, dum altiſſima noctis ſilentia va- E 2 gitu
ocy Glori
lotibus titu

looo SyapA Civrrls gitu intercipit. Diſertum eſt Amoris ingen
um, nec ſemel duntaxat lingvis pluit. Egolt
vel in elingvem ſtatuam tranſiiſſem, 1 hodie ſubito lingya foret. Sol in Palæſtim" 4 Oœlo exoritur, qvidni faxeus hic Memnoni rdl c rum ſonet, diſcatqve afflatus radio lapis ſomu amwi e eder e magiſtro Sole? Sint hæc extra abulasſo digia, ne- pauciora hodie in lingvis ſtatuis
qvam in verbo coruſcent miracula: Abdhi cætera loqvendi illicia, vel id unicuin, Har
cratem ab ore proſcribit, qvod continuam feliſtiii tatis ſeriem, qvæ nondum metam attigit, Divinum perduxeris Natalem, inter ſum auli Patriæ Cives effloreſcens, cum inter illos inſi aaee bitur DEUS Civis Communis hæc neci vin qvos tantum contingit, alios præterit felich
jä ſed mihi non communis gaudii venam apel 49n
dum Tuæ pulchro kedere innediitur So i Gen matusaninunpe rtentat Voluptatis ſenſ nab ir DEO in terris hoſpite& Te incolumi;; en 4 Ga
momentis mea circumagitur Fortuna, ſic int 4
ditur geſtientis animi ſerenitas. Intendestz puldi dem qvotannis diutius, imò continuato ſuc uaRän ſuum contextu toties Phœnicem hunc renl dw dun feliciter coges, qvotiss annua revolutio DA ducet Natalem, cujus interim Cunabulis prot
tum ſupplex appendo. Dixi. uul Gratulatio II. 1 e
3 4 Uwn EA Eu/ infantiles Verbi luctymx mexa no

Dr Gnar. Nar. ChHsisri. 101 Ins deſtillant gaudia MD. imd nulla nunc ſvavius iſt Wneini delibantur glatia, niſi hoc nectare temperen- zisgltur; adeoqve amarum eſt qvidqvid Fons hic ziſſen, non diluit, qvem largiùs ffundit vagiens Deus, 18 u à lacrymis noſtra exorſus gaudia. Fletus hĩc usbic Ma Iætitiæ claſſicum eſt, non mœroris, nec alio mol- s ndio hj lius prodi poteſt indicio mite humaniſſimi Ver- tec extralubi ingenium qvam ploratu. sic ocelli gemini n lngrisveluti terreſtres Cœli depluunt; neqve alia ube- diirzculi: rior tenerrimo amori vàm lacrymarum plu- unicun ria, ut in rorida nube meliùs coloret Iridem,& coninmmpulchriùs Orbi exbibeat Arcum pacis. Au- metamnireus imber credi poterant hæ lacrymæ in nova An, intaœcundæ gaudia, nĩſi qvod auro pretium hæ vi- em iter ileræ oculorum gemmæ adimunt. Ego eqvidem unis hat novum mihi ab iis ad te dic endi flumen affundi sprateitſentio, qvod nunqvam uberius exundat, qvyàm ii vermlum geminis miſcetur rivulis lactis& lacryma- Linnecituum ir plauſus& in Tuæ felicitatis omina flu⸗ dot Voloptinen hoc intumeſcit. Nee ulla temporumini- incolumi qva ratio illad exhauriet, cui perennes beneli- Portum centiæ Tuæ alvei novos latices infundunt, nun- itas. lotaqvam in Tuis laudibus exficcandos. Sed neq; , contin'barciori eluvie in lingvam influent immortalia, Ticem uqvibus Patriam Famamqve Tibi poſthumam 1 uarerolui obſtringis, merita; derennes hæc Eloqventiæ Sm Canal Fontes aperieat,& novum reſerabunt etiam ſe- duuctitio wcuturis xtatibus ädvæ ductum? Sed urt in lacry- mas deßnat, acin illis felix naufragium faciat ut à lacrymis fluxit Oratio, illud mibi inter vo- 0 II. upotiſſimum ut Divinus hie Fons lacrymas ſic E 3 exhau-
2 lackymen

102 SVADA CIVIIIS exhauriat, ut nullæ Tibi à fortuitis eventibus ſu ai“ 82 perſint Abſorbeat vitale hoc Humen omnia qη+S Tibi pupillam&i gaudia fietu temerare polſin,"¹ potiusq́; perpetuos Tibi in præcordia derivent lætitiæ aqvæ ductus.
Gratulatio III. n
lbi lacrymas, Orbi gaudia indicit Verbum 8
lud inter Mortales hodie inſcriptum; Tu ſch a2 citra parſimoniam propinas gaudia, nec illa tonin merari pateris confinio lacrymarum, MD. Q enim Te mihi velut animi mei ſolem ſemper el hibes, novam hodie ſerenitatem ò divinis com
qyamuis nec ipſas infantis DEI lacrymas non ne ingentis lætitiæ ſenſu præſtat excipere, q bus irrigata qvævis felicitas creſcet uberius, pi a chrius effloreſcet. Neqve enim aliud humf 5 ni corporis nubes, qvam Sol ille Divinior ſi¹ nn 5 it, in lacrymas velut in pluviam boni pubif uaO fecundam ſoluta, non, inqvam, aliud qua ahe auream æſtatem& novam folatiorum meſſa portendit. Aureus hic nimbus eſt nec gut- tim in commune defluit, ſed terras felici dibè- vio inundat. Nec lu extra hanc eluviem MD cuiĩ ur pridem cœlun totis influit cataractis, ic ulan & in annos etiam conſeqventes plenos 1 Phau bele
Tlhi be elba

Lulls N uitse Dr GaAr. Nar. CHRisrI. 103 Feyhe.„ 2.. a elicitatis alveos ſpondet ac devehit⸗ ut etiam rumen C, rr 3 Tibi temeran, Zou 9„ ous porisra glebis Krræcorcia!
Rura fortuna ſine facs pulcher Rivus inautret.
e III. Nec pluraæloqvar, Abbreviati fon immemor Verbi, illud ex animi Sententia precatus; ut ſub Peun oc Infantiæ Divinæ rore aurea Tibĩ recurrant Bud eone renaſcantut ſecula, imd cum hac inſantilium n ymarnen pluvia Tibi
22 2 7 Grandinet geramisr, riguoos Cælum depluas
indicit Ve
i(dem(em Senn em d Abeioh. wogye cito Gratulatio IV.
1 Laue) Uaes qvidem eſſe hodie facundum, cum& audendi ni DES ipſe infans fit; nec elaborata in di- eu Clientncendo maturitas ſapit, cum& DEDS ipſe puer; Sbeatior inuſed tamen nec lingvam addecet Verborum ſte⸗ =II Uctjuurilitas, cum& uterus Verbum parit. Libet in
eſtat exden Verba lingvam relaxare, etſi Verbum illud fa-
—.relcet ei ſciis adſtringatur, cum& tanto, qvo me hœœrnèé Jenim lſopprimis„deneficiorum pondere vocem expri- wol ille Dii mas gratiarum,&humanitatis jure non vacet
uwiam boi transgredis DEO in carne humanitatem profi⸗ qvam, li tente. Novus bic Viator terrenum iter arripiens, ſolatiom etiam ad'Te mibi vian indicat: Sol hic me Tibi nbugeti umbram ſiſtit, nova gaudi luce perlaſum, qvod 4 terrus G. Te ſoſpite, qvod incolumi frui liceat. Utinam hic
a hanc eluit ſæpius recurrat dies qvi novæ ſerenitati. auctor, lait cum alium in nocte media ſolem,& Te mihi domial-
zentes Ue terum profert Non vane augurer(nams Tullium
E 4 augu-

——
—
—
—
S
104 SVvAàApDA CIVIIISs auguria non dedecent) cum inter hæc tam fe. cundæ noctis prodigia adeò lucis prodigum o-
riatur Numen, qvod purius Tibi deinceps ſere- 9
num, nec nullus non illuſtris orietur dies. Ce. dent ad tantæ lucis exortum qvævis animi nu. bes frontisq; nebulæ,& per ſudum Fortunæ, fe- liqrum ævi qvod longiſſimum voveo. nonſt.
1. 1engb terrupta proſperorum ſerie decurres. Ad omin Sewrbr
Unuteke e 9(c 4 lantui k. fvinp een
5 N 2 lot 1 dal
„,„, UG inſuper votum addo, nec aliud qvam ut lux hæs füie vitalis Tibi diuturnæ lucis uſuram provehatne ere ad metam ævi Te citòè velit conſiſtere aut Tuu 1n nomen ewmori, extingviĩ gloriam unqram ſinat. has 1
) Nn
Gratulationis V. impetus. N On ea vis hyemis eſt, ut, cum labentiac
ercet à curſu flumina, Eloqventiæ latice retardari poſſit MD. Serpit ille& in animis Gn tulantium efferveſcit, nec hyems verbis obſſ quꝝ vagienti verbo vocem minimè interc lud Sileat is, qvi Iætitiam ſuopte ingenio loqvace diffitetur; me inter Cœlitum cantus& mel Paſtoritium tacere haud expedit, non qvod h fantiam Verbĩ non amem, ſed ne ſolo apud 7
ſemper perorem affectu. Solus hogie Delphi Nfohe 1 dipT 2 dänla: mi
obmutuit Apollo, eo qvod conſpectum veritatis pati non poſſent mendacia verius qrau oracula. Abelſt hic obmuteſcendi periculun dum ipſo etiam vagitu vocale gignitur Ver vum ne ſterile dicendi omen hinc deducas&c.
*
VI. Gra.
—
ſhenn zil
abehuil berfniisSr
Ko K
IMot
ſuin 1 nenn,mte
b Wuee
nentouy Uüta jwu
lala. lnmder X
9'
wid. V

u Da GRar. Nar. CHRILSrT. 10)5 Dter la,.. VI. Gratulationis impetus.
Bmuteſcente adhuc per Infamiæ leges Ver- orſetur bo(etſi elingvis Infantiæ vocem vicesqve — qreiba ſuppleant naſcentis lacrymæ) nulla melior eſt aum hom qyam inops Verborum facundia, ſolo affectuum m voech ditior apparatu. Nec alio me inſtructum ho- mi corres die magis autumo, cui Scholam Affe ctuum a- = dqranul peruit tanta Dl Hominis dignatio. Et certè aaram prot rudis alibi, hac in Palæſtra me Verlatiorem ſen- Anſiterezu tio, ubi affectibus perorandum. Nedyve his a- nunqraml nini votis deerit aut aſpirare abnuet DEOUsS In. —;, fans, ut omnium natus commodis ſic& Tuis Impetu c. Sc.
1. cumlin VII. Gratulationis Impetus. aloqventie&ℛ Moris vires nullis non pares viribus pridem e.& in anim 4 2 didici, nunc experior. Dulce verò experi- aems vetbist mentum, qvod in amoris meta non primus ca- cim inten pio. Vix ille blandum pectori admovit tor- ꝛ ingenio lon mentum, in jucundam deditionem inclinat, ut am cantasg jam veriüs, ülit, nong Non ſtc excubiæ uec circumft antia tela,
31 ne ſolo un Qvam devincat Amor.
us hogel Ne longe petas exempla; en ille Tuis me pe- conſecu dibus advolvit, ille Tibi lingyam devovet ve- Bdacis xer ctigalem& antiqva in Cræſi Filio redorſus mi- eſcendiſeit racula, è Tacito Tullium reddit. Nimirum ve- Sle guiu hementius jam lingvas& animos kerit beatior
G vis amoris inter nova humaniſſimi Verbi crepun-
wolnen hinc n 3 4 dia&c&c.
5 Gene-
d
———᷑—C—O—C—ꝭQOQꝑ—O—BęB—ꝭ—Cꝑ————⸗—

106 SVADA CIVIILIS
Genethliacon Chriſto nato, Qva nova ſe rerum facies,;va ſcena revolvit Joßei ſuper axe ſolio Deus ergo profana In pecudum ſaubulatur hara, poſt aurea luci Ftria, Betblemiæ detruſaus in antra caverna: Qde vis ſelligero puerum de jecit 04 Hmpo? 2 Et tenues habiah ſe lares cauland coc git: 2 An conjaratis iterum Titanes in armus Emicuéere nowi cælo nova bella ferentes? Ruerſismne Enceladus Sicvtla depreſſius ab Bena Pulegraum meditatur opus? vemn poné minad Porpbyrion ruit inde ſtatu, ni micu zsᷣ Tnanti Mimas, inde nocem Ijtius per jugena uaſo 1 Corpore diſtrakze Sebréelus,e, sng, tricorpi Aae den Threficiæ ſupponere Pelion Oſſa. An) a&‿ tela Fovem jan Aeſecere, Cigantum Eluſisra nof.,, ſævo qvam cælitus a2ſ2 LEus in e T4o⸗ res nautzem traxere Penates? A,⸗ 2ffatu facunda novo Berecyuthia Marer
1
1*
96
qtsus
T'uua s nmi vafun ßsibeme ihnzas alenkis ſn muunn 2 hicparei Cagſus 68 1 Jhs- 5 Ayrun Etumn Auſhie haniun ee Anprp lAees Relhg
Inq, novos fæcunda Deos in carne Tbuantem— Drotulit,&G natum nigrantibas abdidit autru Ergo non licuit ſolio potiore reclinem Compoſae 2iſſé Denw, bn iosq, inſtraſſe tapetam Auet circunm Oebaulios jrio de vedlere ciuεᷣeα Heu ali ſidereis radiantia irnu pyropiuss? Aut ubi ſuat multor 2aeie ſnehe Poſtes, A0 0 ,15 vigiles millentls gui bus orbes;, 9 Aligeruna ne Sae ire cobers, nec nsbile ſceprra C⸗ eeder ebur, Vi idio nitet Oiadenma wmas Na ſolii regale ae cusiqvoa pulcber i ivaneret.
Cr*
8 fuſ Aw Munran AnltgRn

—— ——
1115. Dr Gaar. Nar. CBARISTrI- 107
—. 7. 4 ariſto Chryſolythus varioq, rotent ex ordiue gem mæ. Quin ulias etium puerilis Faſcia ſtringit,
. 7. Fulmina va to/ veni Rhodopeeaeeeine gvaſ⸗ Ergo vwi geminos dignantuen ſole Tiones,(ſant.
7 Xdzurnod, Hecat es auro, multad coruſcum. Lampade noltis iter, lacr)muis mergdnl der ocelli? Purpvreun cui Flora dec us, cui molle ro]sarum , e unn Vellas in agnati pudibundo muricus oſtro, Ses in am 3 4 4 3 eu Et ferruęineos wiolæ pallentir amicius, a ferenter 4. . Lntactasve niues argentea lilia debent. depreſud...„ O'DuudCuice ſuas Lephyritis ages u deber amauαs Veim johen 7 o. Veu Majes ope s,picrοτ†, horti fragruntis honores, umiun, T., he, 4. 2— naz ug; dereas igil ætlna faces rur] unmds Volernis Arjnugere........ II2g4 riis rediviva egus,cur debet acanthis Ger Jen, ᷣ᷑ar em? 2 e Aecves; 2, h 2 Immplurarum non vile decusz Tou ipſe Iogarum Delian Oſi M0lle jubar Jriosqve puer pratendit ainidTdes. ¹ Pavn.. eene. Ouxiur volucruns peunata cohors buc agmine denſs litas au Aaligeri properale greges, quos educat ingens ixere Denala, De! ru buſt um Vrt le favillis jit hia MunReddit,& Eoo radiautes murice pingi F.
arne 15
5 ſcena 7
o profan 8) pof aun n anu'trach riecit Ohmt ecat Ohn
amq; dazi
Seu qvos ſr moniuis late nutrit aura vitelis, us abdiicOel rellus Pbdniſſa parit; purs una Tbuant emn chinem dmbiat,& tenerum nativo veſtiat oſtro,
in raſſ Nnqs togam Vellus plumarum molle miniſtret.
.17—..— 7 veflere iuPar« ſvavi reereer tenerum modulumine Nume,
au gyropul Hinc Aulces Philomela modos, hinc promat a- ſlere yche cant his
ec eslile cOLftrepat,& tenui proniat de guttui e voces.
S'demas Sed vid non ſolitis reſplenduit ignibus æthert Aber ina Qpod ſidus per inane micat? da flamma ſerends E G Dræ-
ihuus orles Dodcta loves tenuare ſonos, hins murmur Alauda

SVADA CIVIILIIS Praætergreſſa faaces, aurato crine, Magorum Prodroma luſtrat iter⸗ fſic fata eſt lumine telln Sole a0vo facunda ſemel,cui Pbhoſpborus alter
AtJ, novus terris ultro aemittiraær arher?
Fallors an Eoæ regalus ternio terra,
Qvem Phabo tumidus Gang es Fulvuc, coruſem Indaus aguis roſæoq, rubens durora cisbilt, Et qvean thurifero colit ura ſabæn tributo, Ad pueraſcenti Properat penetralia verbi? Hunc long us præit ante globus, multoo;, eruſt Sole, Palæſtino comitantur calle cater uæ. Ex uti, cornipedum peregrinos ungula campos Pulſut. ut Eois implent hinnitibze aururs, Jamq; novan praſepe, novum fæuile re vir Pondere qvos rumidi comitantur pone cameh Nec uorum ſeéctautur iter, notvsd;, Triones. Qid memorem, qvanto ſubierunt limina plauſz. Sethleuiiosq Wecus, Sohhmauc;, rurndò ſed illud Vix iter emenſt tandenm mox Prona jacenti. Subdunt regua Deo lunato poplite cunis Affuſi, famuloq, genuis breve Nuamen ador aut. Ettenues ouerant gaga pradivite cunas.
Hic patrit dat thuruo pe⸗ meſſémq;, Sabaam Promit bic Eoi pretioſum fulgur bri. 4 Aſe hic odorato lacymantem cor: yce myrrham
Quatunc Regales zentarunt gaudin fibra, Qefuerat ſors veſtra Magi cum nod⁴rs Opuce
. 3. 2. In-⸗ emio ft 4—, Cεερσν SrrOng I umb, 72
Exontues noViter Tirein meliore ſereno .„. Auwir, memntesg, aovo ſulgore beavits
fuiie Kro duss n Aün J 9 uer Wnson dnendk: NretiC ſ do Acinom Cind un un Nns

7,1Lns
dine, Mangn c lha ta c lam, 3 Danſgna nttitur a Lnio tern 3 fundui KIOrA ch ſabaa tyiu venet ralian aus, mult alle cateruu, mos Engulin nitibus aun um fenien antur hone 4 vto/3, Tyune- ubieruntln
1 rura ſeli prona junm oplite cunu Namen aln livite cuna meſem 0 gur Ard cortye m nt 77 9 2 cum min sin umbra e ſerem
e beudif
Dr GAAT. Nar. ChRISTI. /p109 Hac ego dum enui vates decurro camand. Inſinuut mihi ſe Daſtorum carmeèn agreſte, Aic melos Tzbi Chriſte datui. ſëd dum tacet in-
fanus,
Dum ſiluit verbum, vos inde ſclete camæe.
Corollarium ad Sect, I. Ontigua Natali Chriſti Epiphania me ad- monet, ut hanc etiam non line Gratulatio-
nis Idea tranſeam. Huic non incongruos dabit impetus ſtella& Magorum adoratio acmunera; præterea Eruditionis luperius allatæ, uti& illud Symbolum de ſtellatis Eqvitibus in Gallia, qvo- rum inſig ne ſtella cum aureis radiis& Lemmate: Monſtrant Regibus aſtra viam. Juvat ad acu- men Oratorium prælegere Elogium Juglaris de
hoc myſterio. Sedl jam ſit
Gratulatio in Epiph. dicenda.
L in cœlis accenditur, proditqve Orienti latentem DEUM MD. Adhuc etiamnum lucet, nec poſt tot ſecula extingvi ſe patitur qvin ſuum adhuc munus continuet prælucendo. Hine dum evocat ab Aurora Magos, etiam me Tibi venerationis debitæ reum fiſtit. Urbaniſſimum id ſidus eſt, qvod urbanam politiem inſtillat,& ad civilitatem morum erudit, dum ad ſuppli- cem adorandi ritum. Svaſit Orienti ire in cul- tum Numinis divite Regnorum apparatu;& me Tibi obtulit vectigalem. Nam non Saba tantum meſſe vectigal penditur, verum& ab obnoxiis Mecænatum cultui Clientum animis. E 7 SDed

110 SVADA CIVIIITS
Sed abfuerit tam illuſtre profundiſſimi cultus
magiſterium Eruditore coœlo, adh cdus accendit flamma, qyvæ ſtinuli vicem radio ſubeunte ad ſua me perurget plena ſubwiſſionid officia. Imo ad hæc ſideris ductu non eget cul. ta, ad qvam me ſeculum format, urbanitas. Suff. cit Illi manĩtor animus,& ſui muneris conſciug Tuorum. Hic me(qvando nec Regum eſt ah Oratio, quam adoratio) hic me, inquam Tibi af-
uc mihi alia pe.
fundit ſupplicem,& ad plenam deditionis jncli⸗
nat ruinam, ex qva ſemper beatior ſ urgo.
Gratulatio II.
P Tiam nunc ſtella CœleſtisRegum anteambu lo ſeſe ductricem exhibet M P. Fatum id hu. jus ſideris eſt alienis oriri commodis„ R vel Ma- gos deducere, vel ad Magnes. Nondum ing eni. um exuit hæc ſtella, niſi qvod Reges antea de- duxerit, nunc minimos Tui Cultotes Clientesq merito lingva Ccœleſtis appellata, qvod Solem Orientem& Magis adorare peiſyaſerit& Te no- bis. Gemina dicm hanc animosq́; kilarat Appa- ritio, altera Regibus facta, nobis altera. Senlt Orientem hunc ætatis noſtræ auroræ„& in no. væ lucis exortu Tuoq́; onſpectu erubuit exqvi. ſito dicendi deſtituta apparatu. Sed taaen ſi vel Tuis par auribus meritisq́; adeſſet facundia„n0n aliud à nobis referres, qyam a Regibus DESR fans. Non Orationis hic dies eſt, ſed adorationis, Vam unicam tacentibus etiam lingvis, lunato poplite diu continuabimus,
Gra.
. 1- 21
85
158:
l Gocit 4 Aond,l 1 daneih at
Äles
vyb un Mlen n I mn re deh a ſ e Peltte iht de c aumnn biew ht ba. 84 r 5 ter ugeg lünen
8 8

vIIH trofundl dadhuerl ſtimuli. t plenale luctu m at, urband munerba nec Rega le, incun am decditia eatior ſux Il. Regum ant M D. Batun modis,&n Nondumi od Reges ultotes Cla lata, qrdd erſypaſetita! SSq; kilart dis altera. aroræ, 8 Ktu ernbute Sed toaen ſſet facund egibus Da ſt, ſed adon
n lingyb,
———
Dr GAr. EpiPH. CHRisrI. In Gratulatio III, Vod Sidus Orientis Regibus ad illapſum terris Solem, idem mihi ad Te facis præviæ munus obit M. D, Ne auo exerrem limine, hoc redromum Coli luwen efficit, qxod& Sacro il⸗
li Principum ternioni Cunas Infantis Verbi ado- raturo præluait,& mihi. Laterc neutiqvam poteras, qvem novo exorcum prodigio, ſerenius prodit ac illuſtrat Phænomenon, eximium ſane cui ad ſumma tentum nomina(qvale Tuum et- iam eſt) aut ad terræ Nunuũna illuſtri obſeqvio de- qucere ſit ſolenne. Nec mutum id Regale Si- dus, qvod igneam Qœlorum lingvamHipponen- ſis Antiſtes nuncupavit. Abunde Tibi etiam me tacente perorabit, nec feralis qvidqvam omi- nis ſecum trabet. etſi enim alibi augur Cometes malorum prodromus& luſtris cladium ſit an- teambulo; nic tamen mera Tuæ felieitatis præ- lagia portendit. Innocua nempe luce radiat, dum ipſumduminis bonorumiß lontem pulchto indicat orgumento,& ad munera liberale pectus incitat, manum Regiam aperit- Sed ego fruſtra aureum Tibi aperirem Gangem, qvi apud Te li⸗ berali exundat alveo, cuĩ præſto ſemper eſt aurea vena domi. Illud tamen(ne nunc etiam mune⸗ rum largitionem parcius bic Cœleſtis Orator perfradeat) muneris loco à me accipe, qvidqvid à memori gratoq́; pectore Tibi relatum velis, qvid⸗ qvid à Tuis obætato beneſiciis merito ſperes-
Re-

SVvapba CIyrIIs Reſponſio ad hujusmodi i (Grat. pA
— trtoler JUlla unqvam gratulantium officia refus ue unt vel aures, vel animi, præſertim qux ſnr 24
fido pectore profluxere. Qvyod enim annal 09e gemina, hoc amico pectori nova ſignĩficati Aa.. moris. Derinde eſt, ſi Fortunæ applaudas om. ſcius alienæ, acli ejusdem beneficus authora res. Neqyit noſtris geſtire ſuccefſibus, niſG cuĩ noſtra cordi ſit felicitas, vel qvyem nofi 1tem’ 2er calamitas cruentat. Hinc& ego ut inania ve 1 borum auriumqve aucupia& blandas aſſentan tium voces horreo, ita ſeria gratulantium ſeliri un Tua potiſſimum vota æſtimo. Teneros in mxiui en non alibi luculentius affectus adumbralti, SEA ASGMGO ad pueraſcentis DEI cunabala. Summum e NAGd qvod gratularis; qvod precaris, non infimum Habu dvare& gratulatio me Tibi ceu mutuæ heney Enten, il
—
lentiæ reum obſtringit,& votis paria vota i
I2
bein M
umm d¹¹
n,
animo reſpondent. Quod apprecaris, ipſe ca nm, mulatius obtine,& ſi Tibi, ſi ſupe ris ita libet,] agiiim felicior vive& vige æternum me- Gikeaan
us&c.&c. eotenm e
1' lam
ditt UMntd Dunn
htrte e
aſtitua
V
9
C

„ Dr GAAT. Nar. CHRISTI. 18 djon—.„ Sectio II.
niun, Gratulationes novl annl.
ni, XIOn minus hæ Solennes, imò apud politos ed en A ſteqventiſſimæ.
1 uovafgn
tune a§. 1. 2 4 benn Modus ac Materia hujusmodi fucceflbu Gratulationis-
2) ue Ai BH erumpere licet tum in lætas de Anno Su- 8 egoutnI Lperiore feliciter decurſo Acclamationes; S llinsitum in omen& apprecationem continuandæ eria grtirelicitatis anno ineunte,& pluribus; tum in- 9 Lenenſpergi obiter laudes Mecænatis poſſunt. Mo- 1s adumbnigus in hac Gratulatione obſervari ſolitus, tum ah. Summatalis Chriſti& Kalendarum Januarii circum- aris, nmiſtantias attingit, tum aliqvam de Annis Erudi- lceu mutwtionem, tum collationem temporum vel die- votis pan rum.
apprecars, 1. Poteſt ergo per modum cujusdam Vatici⸗ ſi ſupersin augurium deſumi ex feſti Adjunctis, non tternum mdiſſimile illi: Polliceri ſibi poterit Mundus di- 6. em ſerenum, dum manè ſic rubet ſangvine no- ſter Oriens. qvod omen metro ſic comprehen- ditur:
purpureum ſi manè rubet, ſitammat amo- 7'. Qvantus maturo Sole calebit amor? 2. Præterea poteſt duci Oratio à recluſis vel
elauſis Jani foribus in pacis vel belli indicium.
V. g.

114 SVADA CrVIrIIS v. g. Iterum jani fores recludit Januarius,& mi hi certamen Amoris indicit: Tu mihi in meta es nec alium hæc tela petunt. gravius Tuæ benevolentiæ telis obnoxi
us ſu cumbo.
3. Poſſet item aliqvod velut Genetbliacoum
ſcenti Anno ut extincto aliqvid velut ſepulcha le inſtitui: v. g. Nec dies vel Anni Pompa fun briĩ carent, nox hæc Anno Superiori parentam nox ſepeliit extinctum. untur, alli occidunt: Cogimuar& transa ſepulchralem næniam& naſcenti Genethlian inſtaurare, idqve in Tui gratiam. 1 4 Poteſt inſuper fieri Alluſio ad ritum ve rum Kalendis Januarii uſitatum. Eeiam veter diem hanc ritu multiplici conſecrarunt: in initio Anni Veſtales novum ignem excitaba ut hinc novæ lucis præſigia caperentur. Ite laureis ornatæ xdes, novi Magiſtratus initi: hi ille Acclamationes: Prrſpera lux oritur, ling vi⸗ animusq;, faven Nunc dicenda Lono ſunt boua vo: La die, Iem.: Durpura te felix, te cola⸗ orunis onor,
§. H. Eruditio huc pertinens.
I. DDSickole libet Symbolicam. Prüln
inſcribit nec adhuc melior ſubindefor-
tuna inſcribere deſiſtit puram tabulam Lul
vici Cardinalis Barberini, cui Lemma inſet
btum: Melior Fortuna notabit. Apodoſs eſi
6%
Lamvis in dies
nu hanuli Ee
Tirbe
5 R it
ur al nien (obn 2
letu un, P
.j un l nempe dum Anui unus ant
Bd
he! ſetſe ME, de
Har aut lein bii Jitiiten d 3 ſet
uicl
Egi 1 1 bee
AW 4

1 85 Ds Grar. Novr Awxxr. IS rann congeua: Annum ingredimur ignari„qyvid ejus i: Tun erat evolutio: ominari tamen licet, qvod eum 1 Din Tibi proſperis cœlum diſtingvet ſucceſſibus, ac . tell, weluti puram Barberini tabulam, Melior Fortuna notabit⸗ lut Geni 2. Puræ tabulæ nummum Adriani injicio, in rid relui qvo navis remigio vecta depingitur imuld; in- Sel Amilt ſcribitur: Felicitati. Apte diceres: Annus qvem Supetioiingrederis mare qvoddam eſt, cui Tu navem Tu- empe dum am committis felicior Argonauta&c. gimur à& 3. Opulentius qviddam Adriani nummo Ly- Saſcenti Gagi offerunt. nec mirum z nam apud illos Pacto- atiam. lus eſt; qvi Aqvilas aureas initio anni transmi- Alluſo Muſere, qvibus inſeriptum: Primævus flos æratis, Latum, Eirprimæva virtus,& felicitas, currat& recurrat.
Tconſecraun Addo Solennes hic apprecationes. em igaew aEx Tomitano Poèta eſt illa: ia caperente Auſpicio felix totus hic Annus eat.
lagirtmifx Authore Palatii illa- Habe Fortunas omnes cum Crœſo, numera Au„ arimiſc andidos cum Polycrate ſelici dies, Huant ultro nt lonadedormienti Victoriæ cum Timotheo, fat aurum olat emwnulqVidqvid contigeris cum Mida, roſa qvidqvid calcaveris cum Perßo, laurus qvidqvid palpa- l. Veris, apertines Ex Sarbievio illa eſt apprecatio: Zardum ſereni partibas ætherir Ze ſidas addas, neu properes citus Menfis reclinari,& ſuperui⸗ Caætibus accubuiſſe Divum.
1 zymboliem d. melüor ſi Suram tan 8, cuj Len Tiotabit.

116 SVADA CIvIIIS Jamex aliis Eruditionibus aliq vid delibo.
Olaunos Mecænati apprecabere, vide, ne an.
nos Arcadum apprecere, apud qvos Annus tantum trimeſtris fuerat. Potius annum Me.
tonis, qvi noſtrates Annos novendecim conti- net: vel annum Saturni, qvi noſtros contint qvadrigentos: velannum Mundanum Dlatons qvi continet noſtrorum 15. millia, qvo tempon ſpatio octava circumvolvitur ſphæra. Dic erg Mecænati: Odi Arcades, qvibus brevitas inm nis placuit. Plato mihi Platonisqve annus i votis; hunc vive& vixiſſe ſufficit. Paruin ſert an perennem Tibi fortunam ritu Venet rum deſponſes, qvi qvotannis in mare annulun injĩciunt, qvo illud ſibi veluti deſponſant& mĩcum faciunt. Fluidum aqvæ elementum e nec Vincula Kerxis timet, nec amicitiæ novit ſ dere. OQvodſi illud Poëtæ audieris: dextzrdJ] oj, ſu Jum comput at annos;
Intellige centenarium eſſe ſenem. Namm
meri usqve ad centum excluſive ſiniſtra com Putabantur. Di ni Mecænati talem comp tandi experientiam appreceris? Ut annum; 4 menſes curtentis anni Diis veteres conſecn- runt: Janunrius facer Janoni; Neptuno R- bruarius; Minervæ Martius Aprilis; Veueti Majus; Apollini Junius; Mercurio Julius; p- vĩ Auguſtus; Cereri, Vulcano September; Bac-
cho October, Novemher Marti; Dianæ Decem- ber
4 Rüüſü ſuet
3 n ntrn e
tGrid
uslh E reun” 5e
60 ain Ar
n
eut 11 ci. d.

Ln dition Dr GRAr. Nær. CHRISTI. 177 dibo. ber: Sic qiviſam inter ſe annum cum Jove Di.
habent. Adde Illud de Ludovico XI. GalliæRe- abere, i e, qvi extremo anno& morbo conflictatus qvo- Pü I tidie medico qvingentos aureos dabat, ut vitam Poticm illi prorogaret, ſcd t noſenli non potuit pretio taun breve tempus emi,. rvi nolm Deniq; mitor hic dictum plinũ: Nihil inqit ille, lundenun fſalubre eſt, niſi qvod toto Anno ſalubre. illlu,Gt Approbo tamen dictum Famiani: In rebus huma- iſphær.! nis ſecula& anni intereunt; cauſæ& eventa ea- ibus bret rum recurrunt. Sæpè aurea ſecula(etſi Heſio- atonisqyen dus qvintum addat ſeculum Heroicum, qvoHler- Aufficit. h cules Theſeus, aliiqve Heroes vixere) nempe au- reum fub Saturno, omnium rerum abundantia
danam ria & Iuſtitiæ laude celebre: argenteum ſub Jove,
ais in maren
Kluti deſpont de qvo Ovidius:— iqyæ elemen S&ubiitq; argentea proles
Auro deterior, fulvo pretioſior æres
d'c amicttiru
„ alias f 1* dieris: Qvo keihoe Aies fuit rerum Wen ſed putat ann non circa laboris ſudorisq́; impenſas. Fneum
nem. N tertium, qvartum ferreum& vitiis infame ac
gluſtve ſuih prælis. Aurei ſeculi deſcriptionem qvod Me- denati tllns nati appreceris, habes libro primo Lyrio: Harb. ubi ait:
eis? Ut am.. e Der te reficto ferro aclamantiaum
§ veterès e 3 S ſe W Offulſit aurs ſeculun& undiq
3 pi 2.
N 3 Gazts coronatum gemmis 88 Abrüld; Purpureo erR avo Ec.
ſercuroo lu 10 Leptemt rti; Duns—§. III.

—
118 SVvADA CIVIIIS
III.. 4 Gratulationes novi Anni.
Prima. 1
De
8 6 it ri
3 Hreachbs, Bii dla,
Dipuraſdens Infantis Verbi fangvine auto
primum Anni diem mundo invehit Solig lu mini coneolorem. Nimirum hiæc Aurorathn Solemqyve parie lucis confanginea, umbragi arcet a dierum curriculo, qvod Anni nalcen Olympia indixere. Sic ex rubente Oceanom
Sol tantum, veruùm& Anni Fortuna emerg
non ſine candido menſium auſpicio: Ceœli rubor[æœpe ſerenitatis eſt præſagium. N ſic tamen reliqvis, qvin& Tibi M. D. maneh
abium expers, non nubilum Fortunæ portes dit Neridiem ſerè non ad unius Anni vita veſperam producendæ. Cruentus qvidem d hic in DEUM extitit; Sed ex hoc vulneren plus ſa ngvinis qvam boni ominis emanavit. N nus id labentium Annorum obducit cicatrice-
ſic hodie inciditur Vitæ vena; remtemperent cruentæ in DEO infante cen moniæ, dum mille orbi commoda, Tibi 3 bonorum omina conciliant. Fruere jam tan lucis dieiq; exortu,& dum tam ſplendide Anm exoritur, Tu nunqvam Tuæ Fortunæ occaſu experire. Dixi. Gratulatio II. E inn tatem temporumq́; novitas pretiun 7
b Lie r hi.
1 ſagt 6 ſortoce
dorouru nnſantgte irnschl nelattät M V faua 5 n aka ermätnü Feeri) txvach Aezleinn
bbhemmch
Alacrica cns d
4
1 ſanh adeoq́; Orbis ac Tuæ felicitati conſulitur, dn
ut jam man
à 8g tellcton duj nſtedl nngeum
ineut e co- 4
la. dan

e VIi vrn DrE GRAT. Novi Ai. 119 J. ſæpe adimit priori ſeculo,& humanos in ſe cer- 0Vil tatim amores transfert. Annorum certs, ſicut florum tota penes noritaten ell gratia;& vi-
. vere optamus, non vixiſſe, adeoqve& hic præ- = dbi hwn ſentia in uſu, futura in deſiderio; qvæ præterie- do Wine re, ſæpe ſunt faſtidio. Hinc& Tibi tot luſtra hpſu fortunatiori effluxiſſe parum intereſt, niſi continuata proſperorum ſerie felicitas iret in an- nos conſeqventes. Cucurbitarumilla eſt gloria, imò tumor, citiſſime inflari, ut celerrime detu- meſcant ait ille. Sed en-* 3 auf ieie Votis aſpirant Fata ſecundi, 1 4 el praſg dum poſt occaſum jam plurium, non ſteriles boni Aelct ominis oriuntur Kalendæ,& nova Fortunæ Scena Tibi M.DNa& †,; it null tominari ces ibetqer * konufele Tibĩ aperĩt nu 0(ut ominati licet li qye) tragico actu permiſtenda. Salutares vulnerati *umius Ami Verbi Cerimonix non ſolitam, certe ſolidam Ti- rentusqibi hodie ſpondent fauſtitatem,& Abbreviacum e nor tunalioqvin Verbum metas longioris ævi prorogat ninis emm communis Gloriæ vitæqve terminos transgreſ- 1 Sdis ſuro. ti conſultu. 5 k 7 Gratulatio IIſ. DEO inin Ntiqvitati qvidem deſero] ut priori; nam& moda, I. mili: Ftuere ſ Magna eſt capitis reverentia cani; aam plenit tamen ſuperſtitioſa illius commenta deſipiunt, aæ Foftun ubi veriora recens ſeculum injicit auſpicia. Et verò male Janum Bifrontem, Numen ſane mon- 8. II. ſtroſum ineuntis Anni veſtibulo præhxit. v0
Jaar narts en is lumina? 1nch noſt enim Frontones hi ac geminatæ frontis lu ünd
um hac h grinez,) lvod Anii rubente Ai Portun

110 SVADA CIVIIIS Is duntaxat evolatum ſpeculetur Annum,
nirtlnt
rautb clattn 5
.. 1 e ecd manibus gerunt; nulla hujus, etſi tecmporuxſſuiln qvædam mutatio, intercurrit, qvæ tamen ill mi* uberiori Pamæ ac Nominis cenſu affluunt, a aahntee elabuntur: nulla illis dies non candida, huanſ eenu
4 apine n
tumvis Kalendæ Januariæ, à qvibus aliæ n üpeen trahunt originem, rubeant Verbi cruore. Iahata felicitatis omen eſt, qvidqvid Heroum inſer fen nomini. iam Tu mihi Heros, illis, qvosh enrgit roĩca pridem effudit ætas, non impar. Hera ſi facinorum approbat magnitudo, non po 3 hA in Herois titulum jus Theſeo vel Alcidæ; ſim. s nificentia, qva magis flagitioſum nonnemod ae ſuit qvam armis vinci, Tu hic invictus, Jaih daer bentem annorum ſeriem non horis, ſed ben e Kuel ciis, qyæ Tibi diem ſola diſtingvunt, tranii f Qvidni ergo Heroicæ felicitatis anguria 1 dha Annus hic deferat, qvem reperit Heroem? le n iamé Verbi fangvine candidierumpent dies. me fwrco
Gratulatio IV.
Dicta Supremo Exercitu- ſac um Duci.
El hodie tandem dicendi rudem ponem 1 Infantiam, dum ipfa Verbi Infantiunm Grane Verbis inſtruit, Illuſtr. Domine. Lactywisfal. lo ante& vagitu; hodie(ut etiam ſua voxinel ktungluns ſangvini) ſangvine perorat. Hoc Mlud eruor ustieſtn,
Januarii Kalendas dum conſecrat, non mintſ w

A Jrletur, DE GAAr. DAscBHATIs. EI nel duike noſtram colorat Orationem. qvanqvam nec Gortun color perorantibus deeſſet, ad Tuiĩ conſpectum lujus aerubeſcere coactis; nec Orationi ſua deeſſent arit, qallumina, Tuoillam vultu, qvo Patriam vel in tur- cenſu bido ſerenas illuſtrante. Imo nec illa parcius noncmlucem affunderent, qvæ in Tua ſtirpe aſtulgent 4 àqpbuprbi primæ magnitudinis fidera. Ergo à Na- Verdi cralitia DEI hominis caverna ad Tuær amplitudi- t,is Haupis adyta& atrium tot Heroum, ſtylum ac ve- erationem deflectinus. Non alius qvippe a0 iunr icinior gradus eſt, qvam aſcendere ac Altĩſſimo mituzo, 1 Celſiſſimos„R& 45 illo Gigante ad Regni Dro- Seo vel glieres, Hodie potiſſimum magna Heroum no- ſum vneina venerari didicimus. qvando 8 Auguſtum Tücimiht ulnerati hodie Verbi Nomen incipicus adora- dn ho,ſe- Qros vero in plauſus Eloqventia Tibi me- . ing un u aſfurgat, qvam qvos Princeps hĩc Anni men· Peets 8, dies ingicit? Novum enimvero Elo- adwentiæ Campum aperit renaſcentis Anni Ex- rperit Uenn dium,& veterem tacendi conſvetudi im⸗ Ml, 8 ret cendi cenfvetudinem im erumeengutat in omina ècc.
eros, ilho
Exer Sectio III.
d min Gratulationes Paſchatis.
Verbi li
Tiine. Lacſh.. 12, anu Etiam plauſus, qvi Paſchali ameenitati congru- t etiam u! 8
3 Hac Iänb hic accipe. Sed prĩmò ſit
nſecrat,) F§. I.

SVADA CIVILIS 9 §. 1 1 Vrn
. e Materia& modus hujusmo di i Gratulationis. ate ñ 1. Nee nniee potiſſmum A Circum alunn ſtantia hujus temporis cum Alluſionen Chrilliani orbis tripudia& plauſus triutnph Chriſto; Sumpto ſubinde impetu ex occu te tunc Sacræ Hiſtoriæ contextu, qvæ Scholi. more innui& acutius qvam ſpiritualius trasqpräturim debet. Huc ſpectat propenſæ Voluntati blru eum, cui gratularis, conteſtatio: item diutan äalti M ac vernantis Fortunæ ac lætitiæ augmenta ritt. I cari hic Solenne,& alia qvæ animorum propel Guneise & loqvax tunc lætitia ſuggerit. rrinmh Illæ potiſſimum circumſtantiæ Tibi acun udcena offerent. Lux Cœleſtium Geniorum pluringo lucis, aromata fragrantiæ alicvid conferent, 1 pulchrum vitale vividum qvid ſtylo& Ora 1 tribuet: Aterræ motu tripudia invaleſcent: A* pide remoto& pectoris arcana parebunt: IM lurea Victoris DEI, omen immortalitatis& 1t cis præſagia parturit. iaeggi 2. Modus ſcribendæ hujusmodi Oratiai Kaintuſe etſi ex Superioribus Paragraphis colligi pol inzuglehn tamen adhue ſpeciali jure poſtulat lætiora onm dronrwia nec qvidqvam in ſtiylo Tragicum ſonans. Aeſduie dhr lemum tunc& Trophonii antrum luctumte maräſie ga,& omnem(qvod Poëta monet)deme ſupena lrrh lio nubem: tempori tunc pare: triumphale qii tuepan ſpiret Oratio,& Pæanem canat. ſui
per 9
————

ll Dr GRAT. PascHæIS. 123 1l. lMuucpereinet etiam Allegoria vel verno tem- Shüjd For accommoda ‚ Vvel de Sole noſtro ex Oceano 1SAdolorum emergeute, vel Phœnice ex vitali duſto ionis. reviviſcente. Huc item ſpectat uſus Eruditio- wtindn nis ad Protaſim-
oiscn De hoc die dierum maximo ſunt ilſa acute IX pkolds dicta: Non tenebreſcit hæc veſpera, ſed luceſeit. Ide impetue Diem nutrit, non perimit hæc Mater noctis: nteNu wæ uni Soli veſpera fuit, aurora fit alteri: Mu- am ſpiiduminatur etiam nox initio non in fine tantum. Ad- 3oOpenſe lit Juglarez: Mundo dies illuxit maxima, in qva elatio: iedux Sol noſter auroram ſecutus non eſt, ſed letitie Mræivit. De repetundis accuſäri metuerat, ſi Srx animoruvas horas diei ademerat moriens, non redderet gggeit. in refurgens. Dat illi lapſus ipſe palmam, mlantie lina Victoriam Rc.&c.
ann Geniorun, g AI.
aliqvid colka... A Frudlitio hujus loci, Eqrid Tu Liara Eruditio ad Natalem Chrilti ac ipudu ind Liqva Eruditio ad Natalem Chriſti accom- nrem 1 prrar modata hue non incommode transferri pote- Ca.:— n imortit- luſuper addo. Etiam Chriſti ſepulchrum 0. 1.. 1 ale eſt,& vitam parit reparatq;. Argumento 7 uauklanimotum ſerenitas,& erumpens ab animo ſusn aleum lreitiæ ut proinde non mirer Sepul- graphis c ſtalttleirum Orphei, qvod Pauſania teite luſcinias pro- poſtulatlel. 4 Dieunſmelt excellentes cantu, qvaſi ex Vatis tumulo 481 voci ſvavitas hauriretur. i antrum b hujus loci„ ane hujus loci eſt, qvod Statius oceinit- monet el 7. 5* Secura procul hinc abite mortes, c. triu- 1„ pate triun Hac vitæ geniali⸗ e₰2 orig o⸗. anat, F 2 Cædat

124 SVAapAa CIVIIIS
4. ¹ abelt! Cedat lultus atrox, genisg, manent ud 6 1
. Hrd, Fe, Gadomne Pradulces lacrymæ, doloro, feſſus 1 Kmn
Qvidqvid fleverat anté, nuec adoret: u Ad triumphalem Chriſti lauream ſtalludes, tip 11“e, umphi Romanorum majores minoresvé Th inae⸗. non excidant: Ad majorem triumphum ſpe⸗ e Gant, Currus aureus albis qvadrigis vectus, Cf totnilkt ee uli victꝛrum Urbium, ſpulia ante Victorom ts ſe pullo lata, Portatriumphalis, Pompa laureata, ſitii Caätole 4 nes, captivi Duces, aeclamationes militares, C eattilitr N3 pĩtoli ingreſſus cæſæ majores victimæ. N Soel. minor triumphus minore Pompa, minoribust muinuni ſtiis& ſine curru peractus. Triumphi qvide ingmwde Divini gleriam, nec augent nec ad æqvant houl guiile M num trophæa; tamen ut ex umbra Soh, ſic exi haars e huius triumphicnagnitudo deprebendi poteh Alipeir
Nihil ad eundem triumphum Juli ali un al ne Pompa, Partlus devictis Capitoliun aſcendenf indſenn e inter lamina, qvadraginta Elephantis lychm
Tuipeid be
dextra& ſiniſtra geſtantious,& iuter Pompat Wwene fercula prælatis ilis tribus verbis: Ku O Veni, vidi, vici. JMiltis 3
*⁴ III. 3 Gratulationes Paſchatis., aubse 1. üu u Anr
Um& DElI Sepulchrum patet hodie, ze Suiiund teat& hoc Tibi obſtrictum pectus. Nonia par utriusq́ve felicitas; illad luce perfunditu 4. hoc gaudiis exundat: ſi Coœlitum illud ſtipato N 1 excubiis, iſtud Amoris Satellicio. Iinò Sepiſ 3 chru

8
rs DE GRAAr. PaschATIS. 135 es chrum Verbĩ fit vacuum& inane, pectus affectu- aſu, umadhuc domicilium eſt, qvos ad lapidem emol- g lit& elicit ſepulchralem. Usq́; adeo, dam in hunc an ſä, ſlicem impegere Sole hodie orto, animi qvoqve 8 ninota fyaviter incaleſcunt. Qyodòſi ad hunc Solis exor- triunſ tum omnia plauſibus animantur, nec mihi Te adrigis i ncolumi ſterilis plaudendi incumbit neceſſitas. nte Vich Ita plauſu omnia permiſcentur, Victore Erebi ba liurean Chriſto,& Temeorum expugnatore affectuum. nes nilten trahit ille dotraéta Orco tot animorum ſpoli; ts Wciux Sed neqve Tuhodie primum meum ducis ani- mpwinoimum in triumpho. Tot me viciſti beneſicis, ut Trowüfngratus& in aureis hiſce vinculis captivus co- necdromgar vivere. Fælix omnino captivitas, à qva nec unbra5.lſchodie me velim exemptum. Qvoddam libertatis leprehenäyeſt inſigne ſic eſſe devinctum. Gaude hoc etiam obom juierecto in Clientum animis Tibi trophæo, nove itoliun Kimd vetus mei pectoris triumphator. Advolvo Lle huns Tuis pedibus me in ſpolium, nec cum lapide re. „Ainterwvoluto me facile qyis revolvet. Pulchrum mihi echis: fic cadere, etiam DO reſurgente. Mea ſic aſſurx⸗ git felicitas, dum Tuis genibus victima ſupplex ccido, etiam de me victimam Cœlo daturus, ut I. vitæ Principe Tibi& in plures annorum deca- b Paſchut des vita,& nata hodie de vitali Sepulchro gau-
dia felicibus augmentis in momenta pæne ſin—
Sula propagentur. Dixl. lam patet e 1 29
4☛☚ ⸗ 21 7 tum pecto Gratulatlo II. uce pel... luce M Eoin præcordia, erumpit in vultum ex-
ltum i.. 4 4 œitum cuſſa nuper tragico morientis DEl ſpecta-
ellicio. l F3 dulo

motu ine luſus animo dolor,& amoto lapide
tatim ètumulo prorumpunt gaudia.
erat, fateor, nuper dolore grayatum pectus,
hodie tandem vel ad lapidem ſepulchralen ſag9
viter emolleſcit. Nec ⸗neum mollius pulſat, dan 4 lingvam officii admonet eommunis læritiuat ꝑgumentum; ecſi prodigioſo terræ motun
non ſit, ne lingvæ aut calani ferientur, ſe
plauſibus conſecrandi. Neq́; tenuis ob!
dia: nam aſſurgit etiam humi jacens repensap ſel' ge Eloqventia ſurgente poſt obitum DEO, qn arn u. emortuis Oratorum lingvis vitam inſpirat, ́ Müe cedivivus vitæ arbiter aſſertorqve. Sed ned azßln 2 minores plauſus inſtruit mentem Tua, qvam p ibhmen
;- erun. ennare velim, producta hucusqve incolurus 1iſe, a
irn n hæc meo pectori ver afflat perpetuum,& Paſ 4
1-ee Aee R wiee Cis amænltat concolores accendit Soles. 8 1
per mihi feſti um canitur acroama,& qvoddſ Cb „elai Paſchale melos intonat, qvoties Titiſ b mmnia ex voto flüere, dvoties Te ſoſpitem im nnm proſhera, inter adverſa infracto nec conciden P 1 saimo intueri licet. Vive perenniter feliv ſpes diutiſſime,& toties adhuc redivivi Numin triumphis hic applaude, qvot hodie in comn nes plaulus Univerſitatis animi conſpirarunt 44
Grat. ducta ab Exem plo. b
Tiam poſthumi NMagnorum cineres im magnis Heroum mencibus inſertam pol. talu

———
11s DE GRAAT. DascHArTs- 127 Pru ta luculento produnt teſtimonio MD. Provroco anoton, ad Orphei Vatis monumentum& vivam qyan- Saudn, 1, damin demortui cineribus relictam fvyavitatem. un Eqvidem quæ juxta Vatis vitale buſtum poſuere ſepulht nidum Luſciniæ, ſi Pauſaniæ credimus, ſvavius llius pul mofliusc; modulatæ, qvaſi ab extincti exuviis ge- munis lu niun haurirent jucunditatis. Uberiorem reclu⸗ d terrem dit gaudiorum copiam, extincti nuper, hodie re- erientur divivi Numinis hortenſe Mauſoleum, qvod Di- enuis obl vinis vacuum exuvis, xepente gaudi evaſit Prom- iſiceps e Ptuarium. Mec Te commupis lætitiæ patitur ex- um DEO, fortem, imd& vitæ amænioris offert præſagia. itam inſi Nullæ hilarius affarunt animos Principum cu- rqre. Anæ, qvam orbem ſepulchrale prodigium. Lapis rem Tun, grälle ſvaviter pulſat animos, ac d pectoribus mæro- usqye incod ris imperium propulſat. Qvrod ad Te mecq; atti⸗ t, utinam Tuis exultantem gaudiis, Tuis plau-
petuum, I ne 4— endit Scla, dentem ſucceſſibus diu me liceat intereſſe.
dama, Ag Gratulatio IV. t, groties Per Protaſ.& Apodoſ.
8(Elp 8 Te loſplae— 3 1 mum veterum evaſit ambitio, ut cum
acto nec coh A* Lemaſ 12 3 ereriren aurea ſibi arrogarit ſee ula, etiam aureos na- vercariſt ta Pallade ſowniaret imbxes„ auream ſementem hosiein felicis non infrcundam ſeculi producturos. Pa- fcaulin rum ſcilicet ſe poſteris perſvaſiſſe putarat, qvod iai conſſin JPovis cerebro vim pariendi Palladem tribuifſet; niſi prodigioſus prægnonti cerebro fœtus, Cœ- Pxeml lum ſimulaurex fœcundum pluviæ reddidiſſet! Poetarum commentum arripuere Sapientes, dvi Platonis natales, aurea nobilitatos grandine,&
F 4 pre-
orum cihe us inſettau

128 SVADA CIVIIIS pretioſa illuſtres memorant procella. nem ge⸗ qvo ſe veterum extenderant vota eousq́; fabul ſunt progreſſi, ac evenĩſſe crediderant qvod ert nire peroptabänt. Eventus resqve ipfa kibia ſus Reipublicæ Chriſtianæ ſervabatur, M. in qyan poſt umbræ ſepulchralis noctem Oriente iterun noſtro Sole, extra fabulam Cœlum aureagau- diorum detonat tempeſiate. Fluent Tibi bén⸗ ceps nobiliora vel auro ſecula,& beatioremi reddent, qvam pretioſus ille in fabulis im bery teres effeciſſet; Nam cum reſurgente DEOh novam felicitatem ſecula par eſt aiſurgere, a fato aliqvo inſepultam iterum exoriri. Fuei tam benignus Pallade communem ſubeuntel cem æther; nee à Te radios retrahet, aut umbn
Tux gloriæ, cantæ luci tenebras offundi patie itu
ta.— Hre gratulatio facile poteſt detorqveri à Gratulationem Natalis Chriſti. Gratulatio V. Odie tandem orbi redditur illa felicita qvam terra ſuis nuper complexa ViſceribuÜ vis fuerat redditura, niſi concuteretur. Redai tam grande depoſitum,& cum obicem poſuiſſa tantæ Orbis Fortunæ lapis, jam amotus. Hiac velut remoto aggere erumpunt gaudio,& ſeſi- vis vocisus omuia complentur. Sie dies lic Orbem excitat in Pæanem,& ad kriumphantis DEl lauream gaudiis pectus, ling vam derofet Plaudendi officio&c. Gra.

Us procell, Fota eou, diderante, resie, aturl em Otjen Oœluma Fluent „ R beaii n fabulisi eſurgentel eſt aſſurge n exotiti anem ſuheu trahet, aun Dras offund
eſt detotq di.
V. litur Illa a mplexu Vi uteretur.! n obicemi mamotus. nt gauci,!
24 kur. S rad trium lingfame
DE GRar. PENTECOGSTES. 129 Gratulatio dicenda die Pen- tecoſt.
N Ee Amor elingvis hodie, cum Cœlum etiam lingvis pluit MD inter hanc lingvarum af- Huentiam qvis nou repente diſertior evadat? f abscve Verbo Cœlis proxime recepto regnavit taciturnitas, hodie ſuo regno excidet, qvando miſſilibus à Verbo lingvis in eam placide cœlum fulwinat. Nec centenas Solenni Poëtarum voto lingvas exoptatim, una mihi e Cœleſti lin- gvarum pluvia ſuffecerit. Nec enim varias meo in Te amori linguas optaverim, qvem& bilin- gvem odi.,& eundem ſemper hoc in pectore ar- dere. Iwo qvia cor Amoris facrarium eſt, nec in lingvam illam effunderem, nĩſi tacere cupientem ad dicendum incenderet, ignearum Divina vis lingvarum. Vel ignea hæc Amoris tempeſtas & fonora Cœli procella indicat, qvod ſilentium Amor odit, qvin extra cor fulguret,& turbine ſaluberrimo ſuas latè flammas ventilet. Splendet lle in oculis, ſonat in aure ſvyaviter,& in lingva ſwavius deguſtatur. Arlit meliore hac flamma Ocbis torridus,& me pariter aduſſit ſubditis menti facibus& ad Tua obſeqvia,& ad præconia. Neqve flumma hæc& ardentiſſimum Tuis indul- gendi laudibus ſtudium deferveſcet, qvamdiu Te mĩli Nęcænatem hic DEI digitus demonſtrabit.
F 5 Sectio

130 SVAaDA CIVIIIS
. b Sectio IV. 3 7 De Officioſa Gratulatione No- minis ſeu Natalis. Viget hodie tum alibi 3 tum hic Ocioſa Non ölbs
num Natalisq́; gratulatio. Qvare ne hic et⸗ Ndiftei iam ætati noſtræ deſim, ſic an 6. I. 2 Materia ac modus hujusmoi nuli Gratulationum. rdice MAWeri illarum aliqvando eruitur ex etym hene ipfius Nominis. Nam etiam ipſum nome Ail Se tum Oratoriis ſenſibus, t um acumin occaſionem MMudl præbet, ut patet in Alluſione ad Nomen Mui. tenaal miliani, de qvo ſic nonnemo: Capa ciſſimi m- une Ir minis un ꝛenſuram factis exæqvans, etiam in min aäa aiie mis ſe maxit mum exluibuit. Sed tautæ magnitu. dini cum nguſtir te Uluris obſſarent, cui ſolaCœ mhin li imwenſitas par eſſet, hac ſoln potuit compré- ſaa hendi. Aliqvando alluditur ad Divi Tutelars uiſllaam eusq́; Clieutis adjuncta, obiter repetitis plaut Inſemiin bus de recurſu Natalts, de Chentela Lutelaris,a Jpes de aliis Portunæ bonis, non ſine apprecation, alioram& omine. 6 . Modus tum Circumſtantiis immoraiu e Temporum Loci, ac Perſonæ; tumq cuin communem pertractat de irorum illultr um Nataliʒ nam etiam Horoſcopum venerari ex pedit, ſi Heroem effudit eximium: tum ex Dii indi.

Dr GRer. NATAIIS, 131 9
V indigetis adjunctis acuti aliqvid eruit, ut illud eſt ictum Adalberto N.:Adalberti haſtæ mihi ſtimu- latione lum addunt, ut ad Te accedam&c. Item Joauni N. Ipſeqve Tibi in Nomen immigrarunt Gratiæ, dcOgn me ad Te pelliciunt gc. Deniq; remEnthymema- Dr re te vel Syllogiſino vel Expolitione Oratoria com- v plecti paterit ſtylo ad bilaritatem& plauſus ap:
poſito. §.
*+
hojos Pruditio ad Nomina pertinens, Ambitioſa qvorùndam Nomina. deruitaren AVis ferat Alexandri arrogantiam qi ſe non tim idlunt Q Philippi, ſed Jovis flium credi diciqve volu- umin' dcl it? Hinc è bello Perſico redux imperaverat, ut ſi⸗ ad Nonenl bi honores Divini haberentur. Sed ſenſit ſe mor- Capacl talam, dum ſe mori cerneret hic Jupiter, aut ſi Jo⸗ ins, etimi vis flius, certe Eeretrii. Ampla nomina vocat
* d tintem Afer Ule eruditus(Tertullianus) jugera nomi-
alis.
ſim, ſi
darent oul num. Sed aliqva
Ia potuitan Noruina ſatut εο æne timenda ſono3
d Diii Tu ut illud Vercingentorix, Omixiudinas&c.&c.
er repetiti Non audiunt hi canentem olorem Tomit anum:
atela Turt Ucbus cdolto h vidvan credis amido,
ſine apptes Crede mibi,& longé nomina imnag au fage. Caveat qvisqve ne ut ju venalis de qvodam. Sic
ille ſit⸗
praælato nomime tantum inſe nus.
Congero plura ambitioſorum nomina: Attila
dici voluit Flagellum DEl, Tamerlanes Iram
Dei, Antoninus Iinperato rPluloſophũ, Lucullus 1
F 6 Xer- 4%
ntiis imm rſonæ; d. 2 Virorumi pum venen um; toc

13² SVADA CIVIILIS Xerxem Togatam, Edmundus Rex Angliæ Beu. Jt- 2n. reum latus, Appianus felicena, Plavius bellate ¹ rem, Galerius Pulchrum, Henricus Aucupem guutt Adrianus Doctum, Commodus Herculem, Han a8! no Deum, Maximilianusliberalem, Antiphonf funan t Orationum coqvum. laxt
Tumide illud de ſe& ambitioſa titularum S0nn Pompa Rex Briſnagenfis. Sponſus Bonæ ſonis, Alsdi* magnarum Provinciarum DEUS, omnium Dorm1 minus, Magiſter laqvi neſcientium, Trium Iu uen beratorum Imperator, Eqves, cui nemo par, Eh Wrr'ir phantorum venator, Dominus Orientis. Nu an We
alle titulus, qvyem fibi Soldanus attribuit, eſtphf unetn ne ridiculus, dum ſe appellat Dominum P.rad ui 2 & Præfectum Inferni. 3
Etiampé parvus poſt funera cinis ſuperbity 1
rus, in cujus ſepulchro hoc legitur: Aun Orus&go Rex olim Regam conditus his ſum hwitn Pulchrior illa ex ore alieno laus Agamemnoni eut e qvem Cicero& Horatius Regem Regum voca iu in Hcut Domitianum Martialis appellat Principen um Principum. pulltem
Modeſtioris animi& Dyrrhus, qvi millitibu dhlhtn ſe Aqvilam vocitantibus: Der vos, inqvit, Aqqyil debinuen ſum, Veſtris enim armis ceu pennis ſablevor. iſinuet
1 ; Alecs⸗
Anagrammata ex nomine. an Aborioſus hic magis qvam ingenioſus dieiarpehn poteſt partus; Tamen de hoc obiter aliqyà äle ar
afferremus. Ane RS,
Anagramua fit primo: Cùm vocis alicujus] ue gn Retro.

VIIIS
1s Kex id, 8, lLuit, lenrieu lus Hercle eralem,!
nbitioſn d vonſus Dau EOS, omi entium, In cui neno usOtients aus attribol t Dominunl
ra cinis ſupet egitur:
n conduunn
laus Agmnar
gem Regun
3 appelli Dh
rhus, qi u r vos)inqy pennisladle X nom’ ingenil am ingen
Je hoc cbit
uͤm foch!
DrE GRAT. NaTALIS. 133 Retrogrado ordine ſumuntur elementa.v. g. Ro- ma, amor, aura, arva, omen, nemo. Hæc regreſſio fieri poteſt retentis iisdem verbis immutatis. Sic verſus ille Sotadicus:
putrum dicta probo nec ſacris befligerabo; ab Hxretico ſic retro legitur:
Belliger abo Sacris ne probo Dicçta Patram. Talis etiam eſt ille verſus de Amphioné:
petras ana trahit vox metris imperioſa. qyvi retro ſic legitur:
Imperioſa metrius vox trahit una Petras. Anagramma fit ſecundo, literarum ordine qvo- cunqve modo immutato. Sic ex nomine Lucia- nus fit Calvinus. ExX nominc Maria Magdalena fit Anagramma: Grandia mala mea. BX nomine Euehariſtia: Cithara JESU. Ex nomipe Urſula, Trurus. Ex nomine Ignatius Lojola: Oignis IIlatus à Deo. Ex nomine Paulus Apoſtolus: Ju populos ſalvas. Ex nomine Zlbertus: Ter al- bus. Ex nomiue Bartholomeus: Ah Sol Beato- rum.
Dulcherrimumillud Anagramma ex his vo- cibus: Pater Henricus Garnettusbingère cruen- tus ariſta. Nam hujus Martyris vultuse ſangvine in ſtramen decidente prodigioſe in eodem ſtra- nune efformatus eft.
Non omitto illud Anagramma Epigrammate comprehenſum ex tota Antiphona Eccleſiaſtica, Alma Redemptoris&c. Eſt autem tale:
Ne méetuas vam vi⸗ cur fis pernice procellæ
Nutut, E irrugit ſpumoſa navis in unda, E7 72-

134 SVADA CIVILIS 72„7, Tuaimdj, ratem Placato ſidere ducam: Clarum lucis iter curres, cita Prora volabit.
Sententiæ hujus loci.
PKreat Caſſiodorus: Abſonum eſt, inqvi 3 w3. portare nomen à moribus alienum, 8 Däiwi dici, qvam poſſit in moribus inveniri. Ln Jen Jam& Salvianum audi: Nomen, inqyvit, ſut aitrlli e
actu& Offcio ſuomihil eſt. aaxolat ee Salubre hoc; illud Senecæ ſalubrius: Diſcig inqvit, omnia præter virtutem mutare nomii wa MMonet opportune& Divinus Dlato: Nomia pin cum re conſentiant. Etſi Demoſthenes Proh tugi ir beath, ex nominis ſignificatione de morib us u Saſeyele
dicare, Sh
Sed tamen& nominis habencla ratic. Nam nuti t
ut ait nonnemo: careelu Ti
formoſa vetues premit omina nomeu. uufn E Et-Principis nomen, omen ett felicitatis. Nat u
30 Tacitus repugnat: Regium, inqvit, nomen plu ka. rium valet. Id qvod etiam Curtius ad bell diricle che eventa retulit, cum dixit„nomen maximum eſt musſeine in bello momentum. Lampridio proinde n Mubehrle mina inſignia oneroſa funt, qvæ juxta Necteri cum Pulchrius eſt mereri qyam habere. Ati V qvoties pulchræ indoles& nomina mentiuntun, Narrarntan alt ille!— Karus, qvi dicat cum Tibullo: fus Kaa Victura aeu mandantur nowiua chartu, b
Aln
imn dir

Vüut u ſan D= GRAAT. NoMlNis. 135 1.—.. uaas, Alia de nominibus Eruditio. uiſerelms Erennare alii ſoa volant nomina. Hinc vurpt Dnummis nomen ſuum inſculpſit Darius, ædi-
juslos ficiis Trananus(qvi eciam inde dictus eſt herba ſonune parictina) Turribus Babylonii, arboribus alũ 8. Salienun, cectro.. 1. 12 7., .Alemm, Plutibus hodie dicas, qvod Alexander militi Wee eodem Alexandri vomine inſignĩto dixerat in ae, n obßdione Tyri: Aut nowen Alexandri immuta, aut geras Ie, ut Alexandrum decet. Inſigneil- E ſälubriglud Nazarii dictum ad ſaum Principem: Quan- tem mutneitum nomine polliceris, tantum de Te expectat inus blitoPatria. Balſilicum illud Theodorici Regis effa- Demollhergtu mad Feliceimn- sumpſ ſti nomen ex meritis, vi- tione deniqe ut ſemper læteris veritate vocabuli- Etripode illud& peropportune Alexander benda ti, Marco Sichonio in obſidione ſaucio dixit: Quam caro emitur nomen immortale! Cisqvis pulchri omina mm noiinis menſuram jmplevit, is in landem Cæſa- eſt felicitti rum iimigravit, potiſſinum Probi Cæfaris „inqyit, onqvem Plavius Vopiſcus virum ſui nominis eſſe un Cutiu dixit, id eſt vers probum. Alia de cauſa Sparti- omen mwinanus Percinacem& Severum Impp. vere ſui no- pridio ptitminis eſſe dixit. Horatius verc ait de Avidieno:
qvæ juxtad cui canus ex Vero dultum couomen adhæ- vam huabete ſit,
omina mer Roma ægre tulit Oommodum, qvo vix ullus de- terior;& Heliogabalum Antonini nomen uſur-
Mllo: pantes. Sed Alexandro nomen Antoninorun aſſu·
. nominul

SVADA CIVILIS. menti acclamavit Senatus: Nomen Antonim lkriea rum Tu reddis in integrum. 9 kamnae AbyGni ſuam Regem appellarunt Bellugiſ bul- id eſt, incomparabilis bræſtantir gemmam. h mhhileed toſthenes, qvod ſummis Proximus in omniſ 53 uäel— entiæ genere ſecundas teneret, Beta dictus etunqjuip en
Cum M. Mnlius Reip. dominatum innadere nnliner conaretur de ſaxo Tarpejo præcipitatus, elſe uur notatus ignominia* ut in odium ſceleris nem T de Patritia Nanliorum gente Marci Præ nomaf ufurparet. lns
At Harmodii& Ariſtogitonis nonnnuf idm
honoris datum ab Athienienſibus„ ne ullus u Kdatäkn,
lamdt meritis de Republicad Tyrannide Piſiſtrati lb van e rata, propter quνæ inſuper illis ſtatuæ ins 4 Pofit.æ. lunad Laudabilis illa Auguſti& Tiberii modelt etnulesen qvibus exoſa fuit Domini appellatio. Trij en di num Plinius etiam inde prædicat, qvod nome(dune Patris Patrir recuſarit; idem ejusdem uxore 6 & ſororem dey
rædicat ob recuſatum nomen/ ljenu de V guſtarum. Nempe ut addit idem: Nihil laud* bilius, qvam ſi verum honorem non in ſplendo.'h e re titulorum, ſed in judiciis hominum reponui Cirk ae magnisqve nominibus Te parein facias etun Piiga dum recuſis. Certe illæ, qvæcuncyve illis riſp urdm tantam ſvalit modeſſiain, hoc magis dignasſdat, Cfmſſer via Auguſtæ non vocantur. ui e. Præclarum etiam Antiſthenis effatum pto⸗ liſlr 14 fun. Ncn ölmulu-

lll Dr GRAT. NATALIS. 15
Nanede fundè imprimes iis, qvi nominis immortalitatem appetunt, unĩca ad id via laudabilis vita.
pelhnn Concludo ſacra Eruditione: Hugoni Victo-
tir ein rinotria fuere optatiſſuna. Primum ut ejus cĩ-
orinwi bus ult mus eſſet ſacra Euchariſtia. 2. Ut ejus ul-
etBetit tima cogitatio eſſet de Chriſto paſſo, 3. Ut ulti-
Sminatun mum illi in ore Verbum eſſet nomen JEsU.
rLcClpltat..
in Acumina ex nomine de-
adium ſc
te Ndn ſumpta. Oòtæ exhoc fonte hauriunt liberalius, qvam itonis wo ex Caballino: Hinc laudes, hine mordaces
bbus, neu delibant fales, hine acumina profero Exempla:
tar. Datu Imùm eft de aure:
mide biſt Cur aurum inſtabili nomen deſumpſit ab
2 auras
Fluxva nimusq; fluens e utriusq;, Fdes.
& Tberin Secundum de malis Pomis:
Conwenire ſuis dicebam nomina relus, Dum porrexiſſes tam mula mala mihi.
— ejuskenn Tertium de Diva Urlula:
uſctunnen Viſc minor; majorge vale; meu Carbaſa
dem:Ni Pofebe
Urſzula cum Socits Virgine lace reget.
. 1. rillis ſutw
appellato dicat, qyct
eem non in 1 2 hominunr Qvartum de 8 Barbaræ nomine: . Barbarica mibi aomen erat gentile puelle, arein Hü- Maren deſuweia zai⸗
arer IA eſſe mitt. a⁴shtt 1 4 /ſe Ar ey. Tæcunqeil 2 Ve eibi] ſe p
Sed dum vita meos oſtendit pablica mores, Mentitum aomen ſè videt eſſé reum. In Pueri Zarini nomen pulcherrime Martialis, qvod Tu commodè in Sacroſanctum JESU no- men tranſtuleris; No.
magis diot- magis digr
enis eflu

8vADA CrVIIIS Nomen cuam vibiis roſis 2atam, Eyblarn uod ſapi: Atricosq́, fiores, Qvod nido: olet ulitis ſuper bæ,. Nomen necare dulriaus geato, Qvo nzaller Obelcs Puer Vocari- Er q vi bocula temperat Tonauti, Nenea nobile, dulce, delicatlem. 8* Nec Oratoribus vena hic præcluditur; namet iam illi muita ex nomine acute. Patet in Eh. taphio Margaretæ cujusdam brincipis: Attente ¹ viator, Jvo Margaretas oflreo Mors includa avara ut eſt, emere qvam non potuit, terris en- puit. Frugalem male gis fiugat Martenn; ple- bejo non eſt contenta cibo; Cleopatexr fercul aſſyevit, dum Margaretas ut ſorbeat, in pul verem atterit. Væ mundo ab ingluvie tant
.
A jehh 10 8”, 1 MRriDe u dm anlnltor
monſtri! Pretioſæ dapes acuunt novam famem. Waldt
Vitream tamen cave dixeris Margaretam, q in tumulum lapa krangi non potuit:integritat laus in illa par nitori? tamen umiſſam nel ugen in DEI manibus eſt,
Datet idem in Alluſione ad nomen Caſimii Magni: Vi fatorum ad prænua factorum vocs tus, exilem tumbam Magnus implevit. Hucilt decrevit Gigas! hoc deſpit. Alias qvot Myriades numeramuseo. rum, qvi à maximis in minimos decrevere. Öo- lenne enim ut ſummis culminibus, ſic mavmæ Fortunæ in punctum deſinere.
Concludo Bruditione: Metellus ne nomen Cæciliæ Metellæ interiret; turrimn marmoream
2*
Alagnitudo Piaſti in magw
ena r uſtentme
eſtmnr
Gapalen 9ue Gaht 122 unbin Ror
volcbent in tan a Aoren

.——=
L18
haum DE GRAT. NATALIS. 139 rosch 7
m exſtruxit, in qya Echo oGties verſum illum inte- w21.. de-he, grumA ocunve pronunciatum reſerebat:
8 ⁶) 2 Semper hsαQνοσ e0::een, Zutin, laudes— Waane- TAa. bunt.
Tonauth§. MII.
leattin Gratulationes Nominis. riaänn Prima,
dinan Elluferi,ſmo ar Reverend Mmo D. reo Mosi P. Archicpiſcopo Leopol. Joahni Tar-
beato,
potutt,! noyyshi, in Natali S. Founnis
Nar 3
gn Mauta Baptiſiæ.
(leohute Rodit in lucem Gracia, qyæ in Tuum etiam
t lorbeni influxit nomen, illuſtriſſiwe Antiſtes. Læti- ab ingli iam Montana non capiunt, qvin hanc etiamin uut nom Urbem redundet, ubi plauſus imperat& Joanni largnetm, ſacer Natalis& Tuus. Credo alii nobis in hoc botaltinte laudendi officio præſivere; nam non ſolus ho- uniſlim ul die Joannes eſt Præcurſor: Simul ac vox illa clamantis inſonuit, curritur undiq́; ad Gratiam,
d nomen(& nobis præcurritur, qvaſietiam nominis tanti mia fiom Gratia tarda ediſſat molimina. Sed ad nos et- impleiti ãam Vocis illius ſonus jim pertigit? nec Iurdis lo Pisliit cecipit qribus Tui nominis indixit præconia, les numa etſi tantò minora poſſimus, dvantò major ille, os declee qvi inTe colitur, utpote qvo nem major. E lin- ibus, ſ gve nos tenuit ſientium, donec inter Montana e. novo Gratiæ prodigio vox refracta, non ab utero letellus x tantuin ſtecilitatis probrum depelleret, ſed a lin- turnmou gvis etiam verborum ſterilibns. Verum& muto Parenti officium vocis jam reſtituitur,& nobis.
Pudet

SVvADA CIVIIIS Pudet hodie demum eſſe elingres, qvando wele elu- ipſe mutus Eloqvens eſt. Qvodſi non illan luein circumfluit dicendi gratia, qvam ſpirat Joanni Etymon; certe dictionis molefliam temperabi etiaa mel filveſtre,& Tuum gratiis tempera-] tum nomen abunde candiet. Migravit in Teſ (qvo etiam ad aras Leopolienſes nemo major) nominis hujus teſſera, qvod Tibi ex merito- Gädrau hæſit, eò qvod plures in Te qvam tres Gruu auife e circumfers. Merito proinde illi applauditu Ernlate nec ipſam plauſibus nomen interdicit. Docd Maisn Joannes pridem animos excultare, iu uteroer äub 2 orſus tripudia, ubi ſolutus Adæ vinculis iab 1 bertatis experientiam viſus eſt geſtiens exili Nurr e Sed en iterum Joannes in vinculis⸗- etiam ha u un Tibi Tuorum ardor injicit, niſi qvod malliuſ tant d adſtringat amor, qvam Joannem ſtrinxerit eru dele Regis Imperium. Deprecari hæc— ge. 1e non potes, ſi Joannis amas vincula, maxim ſe un e cum non ſolum Te in illa Tuus conjiciat Nataſ babli ere Jis, qvin iisdem Tibi arctius ſimul devinciat c Iti’ te entum animos. Vive,& ut vinculotum ac tans thon fha nominis hæredem Tuus Te voluit Tutelaris,& ilurhan qvæ ĩipſe mature qvia in utero cæpit gaudia, in Uihuie Te qvam diutiſſime refandat. 8 hing * Jel,, H
Grat, Natalis Adalberto n
— 1 1 8 N. Z. i Nphtt Ne
Dalberti haſtæ, qvas illi non tam picture(nitt um, dingenium, qvam vetus Pruſſiæ appinxit im. Wiuain. manitas, in ſtimulos mihi abiere, qvibus ur- un eir geor
3
¼

v DE GRar. NArAIls. 141 doigeor, ne Tuum Clientis nomen à Divo Cogno- wem ſinmine Tutelari tantiqve cultu nominis fecerni ſim Patiar vel excludi M. D. OQvamnvis ſi vel ſave id M Wref abeſſet calcar, adhuc mentem officii ratio ſtĩ Aor mulzret,&ille, qvimein Tua ſemper impulit er e d nec imbellere deſiſtet obſeqvia, ſemel animo in-
jectus ardor. En igitur deitinata cultui Tuo
Iibienn.. 2
drand victima haſtis Tutelaribus confixa ad Tuos Me-
ein cxnatis pedes accido. Si tamen adhuc ſub ſe- illi a
ne die ptemplicis haſtæ ictu 8 mihi licet vivere, non eiciei liud vitæ indicium accipe, qvam vocem in Tuæ tile, in auſtitatis omina,& canoros Tuo nowini nata- Adr im liqve plauſus conſecratam. Pretioſum qviddam ſ gellen ic nomen gerit, qvod argentea lanx examinat. geulis⸗ d qvamqvam modico maluit argento;ſtimari, nſ qol poſtqvam toto venale Cœlo extitit: nominis nem(timm acceſſit pretio, qvidqvid ademptum eſt de ar- tecari hai gento. Ne tamen ſolum metalli pondus ejus vinchl, ipretium exploret, addunt lli pretium Tuæ, qvi- us conjit bus& ſtirpi affulges,& Patriam ferenas, dotes: imul deim anget inſuper pondus illa, qvam Tibi honorum nculotun faſces conciliant, auctoritas. Diu Te nomen hoc luit Tut inter illuitres Patriæ cives illuſtret, diu Divi An- cæpit gu tiſtitis muniat Clientela, cujus etiam remo, au- ſpicatior Remus ad perennitatis Floridam& In-
lalber. ſulas ſed olim, deducare Fortunatas. lalbeld Indidein fumitur& alterius Gratulationis impetus dictæ Mareſchalco Judiciorum Regni
nontm Generalium: Non unus in Tui venerationem Iflir ayyt hodie nos impellit ſtimulus. Totidem calcari- cere, i Dus urgentur ingenia, qvot haſtis patuit Adal-
9 Por⸗

142 SvApDA CIVIILTS
ber:us. Jam illis torqvere doſiit Tutelarem T-
um Pruſſia; Sed nondum nos eisdem extra me.
tam. ia tamen male coacta reſpondent inge
nia&c. 4 Gratulatio Natalis Tertia,
Alaſiriuno D. Franislao Bir nicpp r Ki Genueraliam Rogni fudic iorum
Maroſchalco.— Iſtimur ad Tuæ celſitudinis Tribunul, ill
8 Si e
otkraün
n alis een Nden Tuthnie die
ſtriſſime D. Diem etiam nobis dixit hic Ih Natalibus ſacer, Tuo nomine ſerenus dies. G tamur ſub Tuo centuriati Labaro, ſu qvo ii pendiaria pridem militat Fortuna. Nec tiagi tantum, ſed debita etiam magnis notninibl veneratio reatum inducit, à qvo, qvamwis inte Jadicum ſublellia poſſis plurimum polleasq ſummus Themidis Polonæ arbiter, eximere no Per æqvitatis Dolonæ arbitria vix potes. Im qvantumvis in Libertatis Regno enutritis hat unica Libertas non ſapit, qvæ nos ab urbanitati officio exempts velit. Et nos qvidem ſic peren ne Tibi obſtrinxit ſtudium; Sed ned; Tu exta vincula. Omnium in Te conſpirant animi, ne- moqve Te hodie vult non devinctum, imalios Tibi alias jas omne, in Te hodie viciſſim omsi- bus. Nobis Boleslai ultra ſui nominis audacinm progreſſi non inhumanitatem, ſed in acceſſuas- daciam placuit æmulari. Conſpiramus cum Au- daci Principe in Stanislai non tam ſangvinem, Vam amorẽ; nec gladiis Te adoriti libet V af⸗ ecei⸗
P ce Ue Gſctei Ren v Nn Me aſlentn wſane ton Iunn pt tiintusfe dilo tte t Kil aulegef. to—
epu Attel ur fachin me e z
—

IVIIS
auitden DrE GRAT. NaTAILIS. 143 nos ei NaffeGtilns. Nov ergo, ut ille, Sacrilego auſu in dcn rhi ca put irruimus; ad Tuum cor penetrare nobis
in in votis eſt. Et patet id, dum Tuæ nobis aure alis 34 patuere. N m facile per aures ſe in cor infinuat Oratio ſi non hoc ipſo non abſimilis Divo Indi- kanili Igeti cadis victima, qvod Tuhen per aures mos deſti- Legnizu am cruentamus. Sed pridem didicit audaciam
7 patiamicum tolerantiæ,„Stanislai nomen&c.
dinis Tri Eidem. 8 5 ¹... 60 nobäs di Num Coacovienſis Antiſtes Audacem no- eſerenost erat, plures hodic amplitudinis Tuæ latus
abaro, ſi Obſedere, infedere atria. Audaces dixeris, qvos ortuna. N vectigale Tuo Natali præconium, ad impares magni mlaudis præſago nomini excivit conatus, nec enim qyo; quuaudaciæ notam effugit noſtra tenuitas Tuumau⸗ lurimum alfa incurrere in conſpectum.(¶o nempe non tbiter,&m irrumpat audacia, poſt tqvxam ſemel ad aras cruen. tia vix pots ta in pr;ſulem penetravit? Mdyvé illi aditus ad egno enuni teinplorum patet adyta, ate qve ad Heroum atria. 2 nos ab u Sed Tuo ĩd imputandum nomini, qvod eousqve 8 griceni audaciæ noſter proceſſit ardor. Eriam Polonæ §ed neijl Aqvibe convolant, ubi velStanislai reperiunt aſpirutun corpus, ve— perſentifeunt. Nec tacent, winctum,iqvando velemortuam novo prodigio excitaret odie viciſi facundiam vivißcum Stanislai cognomentum&c. nominisu Eidem ſic per Poëticas apprecationes acclama. „fed na tum: bir Amus d Qm Naralitio ſondes ſub nomine Famaz, tam ſang Remige de penna vel ſuper aſtra ferat.
Lri.li oriti liber 2. Pon-
——

144 SVAàADA CIVIIIS 2. Dont ificis Aigitus, qvenm piſcus gluriit olim, Hic Tibi, ſed vondam, monſtret in An J 1 . Viam. 4 3. Qvi dat G extinct os iteruto vivere Mame Is revocet Lylia vel tibi filu colus. 4· Iadigetem qua rupe Tuum truæx mucro
peremit, P
Nomen in hoc ſcalpat pofhuma fama luun Tiruin. An Gratulatio Nominis dicta nni
Sebaſtiano. en U
2 Tiam hodie deſtinatum ſemel jaculis Seb arten tiani nomen, telis obnoxium eſt M. D. 1 negant Pharetræ tela, cor ſubminiſtrat. EtI proinde intra metanm és, hujus ut hares nomf, nis⸗ ſ 3 irtueis. qvot olim ene, ille con 8
eſt ſine telis, ſier nec animos ferit ſvavi ſine vl a 6 r
nere. Adhæc non minus verbis, qvam innon! gt uT döunt
hiſce telis abundat obſtrictum pectus: plures eo aberrare à meta inſcias deprompſeris ſagt tas, qvam illigatas numeraverit faſciculus An charſis. Sed neqve ingenium ſic acuto impen- dimus characteri, ut nulli nobis feriendis cor- dibus molles ſuperſint aculei. Ergo& TuDBi Cogneminis Tu viva ſpiransqxe effig es telis huj usmodi meta& ſcopus eſto. utcunqve extr. centen dubiæ Fortunæ ictum es, certe à jaculis, qye imü.
Clien.

us eituzn DE GRar. NarXLIS; 145 2
vanſin. Clientumintentat Amor, immunes eſſe haud potes. Qvodſi gravius id telum feriet, ſcias vuvin nullafortius vulnerare tela, qvam qvæ ſolido in- flaalu torqventur ab amore&c.
nn Gratulatio Nominis V. dicta Martino N.
pehan Lias Tacitus, hodie Tullius eſſe malim. o
. 4 ait enim dicendi Parſimoniam liberale Mar- Linis(tini nomen. Elodventiam efficit Togatam, vel 0, Sagum illius militare. Prodigium id Tui Tu-
elaris eſt, qvinon minus corporis qvam Ver-
ſemel ſ orum inopiam novo depellit munere, novis dumetloloribus cohoneſlat.! qvamyis fruſtra pero- abminitt ati ficundix colores aliunde mutuer, qyibus jus ut hlam depingit ipſa erubeſcendi neceſſitas, qvod n jacuh, lruis nihil par meritis poſſit in præſens depro- lri, totil ere. Erubeſcat igitur Tullius, qvod verba illi ter ad Senon ſuppetant, ubi diſertus vel maxime ſpera- r, qvi unatur; niſ forte Tuo id imputandum nomini s ferit innam ſuam& nominibus ineſſe vim novimus) erbis, qamivod elingvem Tullium reddidiſti ac diflricto in im pecusiſhlamydem ferro, hunc etiam togatum exani- deprompetnalti. Si qvid tamen ab illo audire libeat, fami- vetit eiliari ſbi precandi formula, Salucem plurimam Ti⸗ um ſic auoi dicit. nobis fein Poſſet impetus Oratorius deduci ex eqvitatu ei. Ergo Divi Martini,& ſic diceretur: ransqye Pedeſtri hactenus Oratione uſi, eqveſtre di- eſto. uton cendi genus à Tuo didicimus Tutelari. Excur- certe a ja rimus illico in offiia, Tui nominis luce ad
G cur⸗

146 SVvADA CIVIIIS 5 ad curſum prælucente. tam ad Tua non ſuun a I urgendi obſeqvia, qvam eqvo Antiſtitis cale 15 ſubdere non neceſſe. Moram qyvidem hactenu u e injecit, qvam ſuo nomini immiſcuit Amor, ſoliq b tus qvia Atticis dignum auribus adfetret; nam een ut cecinit ille:
Res esi, ſoliciti plenu timoris, Amor; ac nn
Sed exuit jam metum, poſtqvam didicit in huteeisi leritate plurimum eſſe momenti,&c. as . ina Gratulatio Nominis VI. ſsi 3 Alexandro N. An Vod nomen olim Oriens expavit, coli 5 1
Maeedonia, hoc Tuis affuſa pedibus adaaſ Wehe demiſſio M. D. Sceptris orbisqve faſcibus denn e. tum Alexandri nomen etiam hinc Regium ineſſe qvidpiam indicat, qvod Regale animis cultoribus imponat ac imperet tributum. H læſæ waje ſtatis reos ipſa nos in jus vocaret up nitas, ſi ſemel in Baſilicum hoc prænomen, q Tibi cum maximis commune, hoc ĩpſo forem b injurii, qvod absq́ve Solenni cultu illud Mh 42 paſſi videremur. Non eò hæc attinent, ut qy- s qvid Tibi venerationis impendimus, Tuo noci un totum tribuatur, nihil meritis: Nam paria tin Malte nomini non excludis ab animo ornamenta.
nt Gratulatio Nominis VII ſ. Illuſiriſimo Domino Stephano Czaruecki fatali Svyecis bellatori. Jas
EI Tuum pulcherrime Te coronat nomen im. &r

un Dæ Gäar- NæarALIS, els 147 qyo zu Srecentes pulchrius ornant hurex. Nil in Te un qin non cororatum, ne nomen qvidem. Adorare 5 iſenn) lad Tuus imperat Natalis, qvod hoſtis fitali ſibĩ Ddas a, ruina toties adoravit,& dum coronam Principi repeteres-lauream porrerit triumphalem. Ex- n horruit illud Eeo Vandalic us,& e ceryum to- gam ii ties fuga probavit„ dAroties Te ductore in Polo. nas Aqvilas incidiſtet Nullibi à Tuimetu ille ſe- „e curus, in terra fitalem Leonibus clavam Poloni minis Herculis, in mari etiam gentilitiam tuam Argo roN. exhorruit. Triplex in Sveciæ inſigni Disdema jens exn non ſatis hoc coronaſſet nomen, cui merito(ut uſ gän Gadhtano freto Herculi) victrices in Baltineo Säweſäinerigerentur eplali 5 niß plus ultra excurſara ſit jam higc Ra ua feriari ab afmis 40 triumphis ne ſcia lortitu⸗ Reribrio: Sed neleio qvo pacto ad laudum conſinia à 1G ttban lauku natalitio aberravimus. Iterum ergo ad
. ſaureatum Stephani nomen relabimur&c. Con- S in jus c ent Superi triumphalis ferri molimina& in
Oc prænobe ebrrnntotidenrannos tuam prorogent tatem, qvot no-
jpb.. de⸗heildis ab hoſte eripi vetuiſti. Auge in immenſum ennn en crophæa, qyæ continuas; ac illom Te hoſtis no- 9.,....
Ec altinen verit, ac talem diutius reforniidet, qvalem hacte- ndimus,I Aine pulchro invidiæ ſuf nus Buropa non ſine pulchro invidiæ morſu fue-
tis: Nanprat adnurata.
mo ornane minis Acclamatum eidem pbanol Poetice:
Hellatori Jure coronatum prafers Dux Lechice, nomen: Te coru- In T, vid nomen tale coronet, habet. 1* Siu-

SVADA
143 5 IVIIIS Aaeda, domuiit 7. ⁊c Tua clava feram. Et Leo fatalem tulit 2 Te Gothicus icaum
lationis S. Stanislai à Rhetoribus Oratori MN.
Mhue nulla Oratoribus tam jucunda git Translatio, qvam hodierna Tibi Cog minis Stanislai. Bo demum Rhetorum(q Had Atticam inſpiras facundiam) evaſit ghof t eorum tropos etiam Apotheoſis conſecra Seneh qviddam eſt Metaphora, a vando ſimplici ritu jam colitur Ir anat 0. N tamen vel maximè incumbit hæc inſtaura cultus neceſſitas, ad qvos omnis pertinet Tr latio ſuo jure. Hinc eth Metaphoras dice
impenſiore ſtudio veneramur. Debemus it 3 magni Antiſtitis, qvi hodie in Oraci Capit um,& pridem pulchriorein 8 terris fech
Cœlos Metaphoram,& Tuis de Republicalt b
raria meritis, quæ ſola zefficiunt, ut in no ſemel illatus præcordia, in noſtros illapſus ſemel affectus, trausferri ſemper in eosdem mereare. Rc.
86 1
*
Tæ poft Alcida qvis neget ſè parem? 6 9
Gratulatio dicta in feſto Trus
rſß 1 A 1
ze 2 numn dodnl 4 hrſbä dr Hnu e
l* hticem in ſepius uſurpamus, nullam tamen præ hodie 3
zo le 4
Nuada it aun me leiien r orinung⸗ Auk de Aa rangelk adt
M

I Dr Gaar. DiCNITArTIs. 149
Au au C 2
4 clat 8 ectio V.
De Gratulatione Dignitatis.
Leaſ Hounores vel gratulamur oblatos, vel onuina- mur offerendos, vel geſtos cum laude me-
1 fetb moramus. Triplici huic mori morem
1à Rhax hic geram.
N. 9. 1. Materia&modus ſcribendæ hu-
us tinj
nodietm! jusmodi Orationis,
num Nhet J.
adiam) i 5 Ateria conſtat tum exaggeratione collati
potheos VImuneris; tum meritorum, qvibus id mu- Paeheris qyis conſecutus tum Inlmuntione Lyen 4 um, vel modi; qvo ad id faſtigii evaſit: tum bit her pe publici boni: tum laude famlie, qvæ in omnis heit onorum ſinu plane conſenuit: tum appreca- 1 Metmiaone ampliorum Ifi hoc non eſt ſupremum] mtamenſuunerum in boni publici angmentum. 8 ſtirpis mur. Daonoratæ gloriam. die in Cii 6 II. men 4 6 Modus icribendæ hujus Gratulationis reqvi- Luſ de Kit zaluper qvadam geſtientis ſtyli indicia ficiunt; Uſplendide omnia proſeqventis Huc faciet lo- „in nottn cus ComparationisPrælationis, qvod Majorum unsfetti ſel anteceſſorum infiſtet veſtigiis, vel qvod neteate. eorum geſla plerisqve grandioribus obliterabit. Solennis etiam eft Digreffio ad novi Honorii Majores, vi ſæpe plures paginas elogio ſuo im G plent.

1r0 SVADA CIVILIS
dibus huc pertigit, Atqve huc ſpectabunt ea aſä in Proluſ. j. attulimus. Etiam Suffragia cligeh tium hic extolluntur, de qvibus tamen meri dicas: Militat omnis virtuti manus,& eligenti“ um Suffragia inclinantur. Calculis prcata⸗ omnium, adeoc; omne tulit punctum, qvemtuo virtus dignatur calculo. Oaien etiam Patit
felix deducitur, qvod videre licet in Panegiim u Regi nuper iuſceipto aliisqh.
III.
Item inſignis illius Honoris qvem aliqvis peſſit, ut Epiſcopi, Nitra, Annulus, Scipio Po eihcius, acumnis materiam obtulecunt Authdqe enee ri Panegyricĩ qui inſcribitur: Solennis inaug aed ratio in Epiſcopatum Luceorienſem Nicd ane Prazmovvski Cancellarii tunc Regni. Ubi wito Scipione Pontificio ſic dicitur: Oln Paſtoritiſ fithäe baculus fuit Regalis Sceptri anteambulo: Oh Wifm notiora prius caulæ, qvam Autæ itinera: Inſel ilg joculariter DEl manibus arundo, Doteſtatis Po tiſiciæ ſuccrevit in Sceptrum,& fragile venb rum ludibriam calamus iisdem DEI Patien duratus malis in robuſtum Scipionem enaht Idem de Annulo Dontificio ibidem hæc halbet- Reſtat coronanda auro manus, qvam Sacer‚er- unxit liqvor. Exporrige manum capiendæater- 1 nitati, cui vel ipſo annuli circulo præludſſi, cui i ii hoc perennitatis pronubo, hoc Sponſore ſubar- dei ſlt ien
rhatus
Niljub ten 3t:
0 hht r djegiur n
—

Dr GRAT. DiCNITATIS. 158 irhatus adaras deſtinaris. Polycratis annulo Tu- t, Gum diem non conſigno, qvem infelix felicitas fa-
ucl de bricarat. am Sufn,
Pibus m IV. man Etiamnovo Eegi oblata Regni inſignia non .Caplleve acumen offerent, DeRegaliburpura ſunt il- tpundma: A multis Tu retro ſeculis purpuræ deſtinaris: men einec primus kulges in trabea, qvi in Regia Cæſa- e licet n m ſtirpe ſolia inſediſti. Regum Purpura Re- „ mnorum eſt Aurora, qvæ novæ ortum gloriæ in- ucit; nan ſerenancur omnia, dum primum ru- et hic Phoſphorus. Erit cum& Tu velut novus fris qyen etatis Tuæ Julius novum hoſtilibus caſtris in- nnulus undes Rubiconem, qvi barbaro permiſtus ſan- nobtulem vini hoſtili murice Regale Tibi Paludamentum . Soſenelorabit. Novam Tyrü Purpuræ ſæcundam dabit ccorienn“ tabo hoſtili luffuſus Tyras,& non ſine fatorum ane Kegii bitrio Auroram poſſediſſe Tyrannum Orientis ar: Onlatebit, qvx illi cruenti omen eſt diluvii&c. ulteanbi 1. Sed poſt Purpuram, capeſſe& Coronam: Per — iren lud Brythræum navigatur ad hanc aurea Cher- Ando Port'neſum. 2. Decet tot votorum victimam coro- g ferbiaxi&laurum paternam immutari in aurum. 3. Szem D Nec abnuit Patria, cui nihil in votis potius qvam cnn antum verticem coronare, ne Baſilicæ virtutes . Seipionn incipis non coronatæ incedant. Sertum qxidem ibiden mllis Beata nectit æternitas; Sed Aqvilonari Prin- 11s; Cam gcigi cat interim in præmium corona Borealis. wum cpen Aurum meruit cui jam dulce pro Datria ferrum culohrrl eſt. 4. Utinam nobis tales ſecutura ætas offe- hoc Sponl 8 3

152 SVADA CIVIIIS rat Coronatos! In aliis non raro præter aurum nihil in vertice coruſcat; Sed Turmegtis im. menſæ capacitas& ſolers in omnem partem in⸗ genium in Te coronatur. Coronæ aliis glorir coronis ac teiminus funt, Tibi primorqdia, qi nullam in glorioſe gerendis coronidem patia. re. Semper Tibi inter primordia hærers ſide- ris, dum ſummum gloriæ pertigiſti; vix dxa- ſtrum Tuo unius judicio meritus(qvæ magm. rum mentium moderatio eſt) ubi laureis often inumbraſli.
Sed aurum adhuc avro adjicit Libertasus rea, dum aureum Regni pomum non e ſabuvlc- Heſperidun horto decerptum offert. Rega hie Autumnnus, Principis palato& Palatiis gniores fructus gignere haud novit: Imo vixii
lus Autumno Tuo Auguſtior, qvi hæc regni po
fert dellaria, qvibus Tibi gloriæ guſtum aulch
condit. Nec alio in ſpem ætatis aureæ paſi
obſonio ſpes publica. Aureas nempe Kegt animas è Platonis Sententia, qvo commodt aleret metallo? Quid in Libertatis lance Tibig poneret hic Aleinous? nec vile pomum eſt,i
ꝗqvo Tu melior grandiorqve Antonius KRegnm
ediſti nec immaturum, qvod tot jain ſeculis ma- turuit. Et qvam'is plerisqve pomwum Regle tantum eſt malum aureum; Tu nihilomims meliori ſpe noſtrum afflaili ſœculum, velema- lo aureo ſolam honorum auri fodinam expteſſu⸗ rus. Refundts ditiorem Pactolum aufiche venam aperies, qvod Tibi in Regales manusin.
gerit
d.
aon 3e more N dlawije erili A Jun 4 anauo ĩò 1p'
Inkl3 cgei uhe dhr Eun E awwi’ An
(wünr
ul I 1
Mn den
nh, t
haaeml intlilt wege 5 121 enlai u i qrn in qper) k. dehtuern Richee.
get am
1

lün ndpren
anrengi Sdrone. lidi prim. is coroui nordia hw ertigili itus(G ) ubi hor
adjicit li mum nona im offert. alato& D! d norit: Im qui hxen riæ gultun 1 œtatis aufe eas neinpe , qPyo enr ertatis ncx vile pomu Antonic! tot junke qye ponu- Tu ait [xculun, ri fodimm Pactolun nRegalss
DE GAAT. DicCNITATIS. 153 gerit hoc auro Tibi obærata perenniter Libertas. Nec enim ſterili ſolo committitur qvidqvid Re- gum manibus Midæ prodigia in orbem facile re- vocaturis.
Manum inſuper Tibi aurce Princeps hinc au- rum ornet, hinc ferrum armet: utroqve hoc me- tallo wajeſtatis reverentia intenditur. Nec Mer- curiĩ virga ſceptrum adædvat regale, qvo melius qvam Columnis Harculis orbem fulcies, hoc et- iam auro non unam Olynthum proſtraturus cum Philippo. nec enim fulmen aliud Joves ter- reni geritis, qvod ita luce ſua oculos animosqve percellst, qvam qvod Sceptri aureus ementitur fulgor. Atſi ſceptra lioſtis non paveat⸗ Gladium extimeſcat. Stringe hunc Regalis dextera, non unam' illi Pharfaliam exprobroſiores l'unicis Cannas iuinaciter intentans. Meminit Choci- mum Campiqyve illi, qvos in ſolas Polonis lau- reas, Olinanno in Cupreſſos reddidit fæęcundos cruenta eluvies,& effuſa inibi barbari cruoris procella. Impreſſit certum laureatum omen huic Regali ferro, victrix tot Regum dextera: impreſſit illi horridum Martis vultum Crivou- ſtus qvadragies ſepties triumphator: impteſſit Audax animi vigorem, Uladislaus felicitatis toſ- ſeram, Caſimirus inſuperabile inter adverſa ro- bur, in arduo triumphans, in turbido ſerenum, in qvo etiamaliqvid Caroli V. noſtra ætas ſu- ſpexit, dum Sceptris ſe ultro evolveret; nultum Auguſſi dum regnaret, Victor hoſtium, dum ar- ma caperet, Victor etiam ſui, dum ſponte Pur-
G puram

154 SVADA CIVTIIS facile parem habiturus niſi Tu ſueceſſiſſes, qyen Jagellonum manipulo Braterna Korybuchi pro. pago illigavit. Cellit ille, ut mature Tua Virtus ſceptra caperet, digna Superis viſa, cui cederet Caſimirus velſuæ diſpendio Fortunæ illamco. ronaturus ſuperſtes.
In ſolem jam evade ac Solium Kegum bottu-
ſäcend i
opTe uh de (ſ9s
ur M.. wiän.
40 ibd;
—
natiſſimé: Pateat orbi ſita in arduo Tua par Ow verſi faſcibus, terrarum imperio deſtinata indoles Nil latere magis neſcium, qvam ille qvem aur
Wboyl 4 uanai Jelel
dotes Principum accendunt fulgor. Eninenth ac ſlummæ inſtar in publicum eruipunt: nec rum inter coætaneos, nec Achillem in Scyroh tere ſinunt. Hoc Tu ſolio diu nobis Orbiq́; im pera, diu Sol novrus in hac auge conſiſte: tantu
hic emines, qvantum meruilti, infra Te hinc ces E enae8
nes oinnia, qæ Tibi Cælum, qvæ propenſa Polo nĩæ vota ſubjecere. Gradus ad ſolium Tibi ſtruunt Vota& animi ſubditorum, qyva viv illi ſtrior patuit ad regnum via. Imo Principumum ſtrorum pedibus affuſa toties Otaomanica Lun & cervices Barbarorum, Tibi gradus inſteuen triumphales. Succedis in Regum trophæa, di
in Solia. Eodem nempe gradu conſcenditur i felicitas. Qvodſ anguſtie throni immentm Principis mentem haud capiunt, habes Tuæ gen. tis pectora, in qvibus latius imperabis. Is verou⸗-
hi Princeps qvi ſic in animis eriumphat. Nulls
civium præcordiis thronus augutior ſolidiotqye Regibus aſſurrexit.&c.
V. Ut
4 uan 3
D' Se en galie
n he Fa und Tinui
In
deuh T axuud ttin ee ltiſtu ar 1* 1. uu⸗ miine ea. unggnan mminde riſanas vipal 6 1 7 Antenae f ſcin
p

flG Ds Gaar. DrGMITATIS. 5 u ſaccegile 1 rna kon V. nture Ut hactenus vidiſti ad Regum alludi inſignia, eris ha ita& ad reliqvorum Procerum inſignia licet al- Fortua Iudere. Cujus hoc exemplum accipe qvod eſt in Jaude Cafimiri Lecnis Sapicha d bene geſtis ho- ium Regn noribus: arduou Adoptavit bene memot poſteritas, qvæ Tibi io deſtim decora publicis conſignaſti notis olim Lithua- am illee niæ Notarius haud notior, tuncex munere qvam algor. Eüexrebus geſtis. Honororium Scipionep ita ges- erumpunt Leras, ac ſi cotius Lithuaniæ Fortunam is ſuſtine- chillemixet. Jam nec Romanum Scipionem, nec Virgam u nobO Mercuri vel Promethæi præ Tuo Scipione orbis e conie Præoptaſſet: melius hic A Regno impendentis a. ing leumali procellas abegerat, qvam Herculis clava o- qvæ Drefes lim monltra bropulſiret. Honorarius Regisan- 3(honlreambulo docuiſti, ut præire Fortuna, non ſeqvi pleres; Niſi hæc, qvæ vitream aliis, Ie Tibi gem-
orum, q..:..;5;
no Prinche méam præbuiſſet, punoris annuli gamma Tibi 1 Kl.. †.
Otawnm conſiguata. Macte, Caſimire, Annulus hic Tex-
1 eTAas ternitzsi infnnat tanto pulchrius, qvanto llu- Sraabs ſtrius eſt tanti muncris vicem taan ſplendide obi⸗- gum trohu. dene i a ne d 5 conſtert iſſe.. Rarus inhac ſcena Roſcius„qyi gemmam ethrogii hanc ita verſäre ſciat,& apprimere, ut auream 1 non opprimat libertatem. Demum ab œtonomiæ 9 rationibus totum referre Te ſolitus ad Oecono- uwai miam animæ, tam Kegia procuraſti bona„ qvam eruphn Divina, celſioribus eò dignior ſubſelliis conſtan- gullior bi tius ea detrectabas, non neſcius, tantum Honori ineſſe oneris, qvantum& auro ineſt ponderis.
6§. II,

SVADA OCIVIIIS II. bn 61 .. 3 1 Reliqva ad modum ſeribenda hujusmodi Gratulationis attinentig. nn Ræterea Principibus maxime in Solenni eo. nn rum Inauguratione Arcus Triumphales in. h ſcribuntur. Talis inſcriptio eſt illa ColofU unc e dislao IV. erecti: Collige& colliga florennis ævi meſſem nn. jölr
„ſ qvam ſeneſcens Virtus. ot guttis Moſchowii.gie 2 1 cus cruor Arctoam rubefecit canitiem bellans cen 3 Uldislio, tot pullularunt laureæ, tot purpun ure ſ Victori Uladislao. Hinc ſerta necte, Virtus; n g 1
teniam qvxris, cape æternitatis orbem. 4 Nec illa hic omittam, qvæ ad nuperam Inauſ tunn gurationem Regiam ſpectant: Triampliosp] ditn para, plauſus inttrue Polonia. Plauſum impera a Tuus natalibus, Tuussuffragiis Princeps. Can, ati ra eſt Principis tanti gloria Triumphos item in rie5 perat novum de Libertate trophæum: triumpk l e lia hæe Aqvilis vineula ſunt, qvæ Reges crean Ou Ergo ignibus omnia feltivis colluceant, ubiqe blin ardeat Ilium triumphale: hic rogus Phœniem nin et Principum decet! Mra etiam feſtivum inſonent: lube tam tubas nunc clangor decet, qvam Aqprils, did i 1 Reboent feſtiva tonitrua,& machinæ militi. Wuil es ad hujns bompæ ſerenum fulgurent fulmi. algettn entq́;. Regales Po npas amat hæc tempeſſastri- Irſenl a umphalis gaudiorum procella detonat interbeæc uinma tonitrua: imo Sereniffimos Regnorum Joves] ài hæc decent fulmina, qviſi ingeniis Oratorum ſai dulece
3
—

AIUs
a, Im lenn onig and aiwe in us Tiun Heſt ill
nis xvile öt gutti t canitien aurex, th ta necte ſi tatis orben æ ad nuyer zt: Triun 4. Dhuſco güs Däine, Triumpami ophæum „qyæ Regf collucen c rogus! feſtivum cet, qym & machin n falgur thæc tem 1 detomi 4 8 Regnes 1 ngenlb Go
0l
DE GAAT. DiGNITATIS. 157 qulce admovent tormentum, admoveant& tor- mentis. inter hos ignes ſerenlor continget Ap- paritio Mich aelis. SSic appareat, qvi publi icum famæ theatrum meruit. At Tun noles Cœlo ad- move triump holes Architecte arcuum Amor in Principem: heæc Te Pharetra, hic Arcus decet
nunc vel maxime. mimis imbellis es, niſi hac tem eltate Meus excites triumphales. Opple
illis Tioinm vicos, potentius multiplex Arcus feriet: in meta lli cor Principis,& ſpectatores orbis oculi. Tot Romas hic dabis, qvot hæ pate- bunt Drincipi Portæ triumphales: Tyberim ef- finget Viul 4, Vavell collis Capitolium. Si deſint alii vel Luna Princi pis ſeſe offeres in Ar- cum Pacis. Adhuc inſu per vins hilarior Flora depingit: non ſolum hæc verna facies decuiĩſſet Hyacinthum. vernare vel in Autumno vias de- cet ad Lechicorum Principum Plorem&c.&c.
z. Præterea in huj luannogi Orationibus ĩpſi Honoride tanto viro gratulamur ut ille incepit Orator-
In Puplica hac certaqve omnium Iætitia una nos circumſtot dubitatio incertos animi, Tuosnè Tibi honores, an de Te honoribus gratulaci con- veniat. Qi enim Patritios Tibi faſces gratu- lemur, qvi apud Te Honorum hæreditaria in Do- mo genitum novitatis nomen pridem amiſere? An honoribus de Te gratulemur, qvi honoratio- nes in publico apparent, qvoties Te adornant&c. Rc.
3. Inſuper Circumſtantia Temporis acumini
G 7 anſam

158 SVvana CavIIIS anſam offert. Sic cuidam infra Epiphaniam Ho. norem conſecuto Poëstice acclamatum: 34 Quando Tuus Vvulgatur Honor, novua ſtel, 4 reuidet,
hubgens cæptis fra vel ipſg Tui;. 9 VZeę nerito decorawie Dono, Sc.
III. Eruditio huc attinens. I.
Rae qvidem advertit Boctius, qvod non vi- tutibus ex dignitate, ſed ex virtutibus digui. tati honor accedat; nihilominus juxta Claudia-
num:
En S
3
Virtutem aciusce priores Commenda repetitus Honor, vir tvusq; redueit Qo5 EForitu, da regit. Ceæcerum illud indubitatum& decantatum eſt ejusdem Vatis⸗ Tgſæ videm pirtus precium ſibi,. late Fortuna ſécura nitetonec fuaſcibus ullis Erigitur Plauſisq petit clareſcer 6 vulgi Sc. Divitits animoſa ſtzus'c. Hanc eanen zavirans Slando veſtigat& vltro Aabit Honor, Sed tamen illud Symmachi veriſſimum Honori exordiis læœtus, dehinc animos laborum æltus ir greditur. Imo(dvod Auſonius advertit) auecᷣdur See e, Invidiæ objicitur; adeodh juxta Senecam: trepi- danr
1
14 3 jpninn
unm usas Jheuhu 4
acde ei e
flangs 38 dit Pe
wemc donüt k
b E er 7
6 94w ſente Ptoihe
¹ zulot Geruttet p ſat 15 8* ulti ib terdrennta zen Näth 11”„ Sl 1* renaun 1 In dlchock widpelda. wclih lr vris fohun momun. ddt dulhon. eunan an

3 DrE Gwars DieNITAXTIS. 9 maa dant multum ſublati„gFyoties deſpexerunt Mud 1 u ſur magnitudinis præceps;& qyæ alis excelſa, illis prærupta ſunt. uli en Tässawue Tacitum? Honor& gloria, incleit, Ye. pediſſeqva virtutis eſt. Eqxide m‚ ut nonnemo ait, vix noſcitur coliturq; Regina alioqvin virtus, ſi 1 ſuo in comitatu ancillantèmn Fertunam, ſipedis- ttinens ſeqvis non habeat dignitates. Ex Ambroſio illud par ambroſiæ monitum: Ne ſit nomen inane,& crimen inmane, honor ſublimis,& vita declivis.
rius, qyobh G 4 3 2 lus, qhoth Sed tamen pejorem ſæpe facit, qvem malum di- X virtut nitas invenit. nus juxaa0.
II.
wine Multi ex humili emerſere. r, virtusn Ortunæ hic ludentis genium expende mi- nimos ſæpe ab imo attollentis. Emergunt & decantt ſubito, qvi delituerc,& vos natalium Fortuna deſtituit, etiam in ſolio effulſerunt. Sic natales m ſibiiſdlay tenebra non obftant, qvo minus qyvis Solem vi- ſcihus uli deat. Nec exempla deſunt Agathoclemsiculo- reſcere u rum è figulo Regem memora; ſed Fortunæ hic memorsillud ſibi iaſcripſit: ndo veſtiga Rex ego Sicanid hulo ſum genitore ſatus. An& Poloniæ faſti Piaſtum?an non dabunt Pre- mislaumꝰ Lrior ille à bobus ad Regni regimen e- erimuml vocatus,& apum mellifcio intentus dulcem da- s laborunè boris fructum Regnũ collegit: Alter prius Auri- us adverii fex, qvam Princeps, aureumn ſbi in illa incude re- cudit ſeculum& Coronam SedRomãà reviſe: Oc-
tta Senecm curret Cinctius Dictator ab aratro triumphalis agri-

160 SvapDa CIVIIIS agricola. Incunabula Tulli Hoſtilii agreſte tugu, rium accepit: rarqvinium Priſcum Mercator ge nuit: Servius Tullus à ſervo Imperium obtin. it: ex taberna macellaria Varro ad Conſulatun aſcendit: viles primò fuerant Deciorum anima, qvæ tantum poſtea inclaruere: Septies Romaab aratro Conſulem Marium vidit pilam fottung, Sacra etiam hic præſto exempla. Mogunti Archipræſulem Villegiſum meminit Patrems dario, cui proindè rota inſigne fuit. Romaſehe alias poſt Petrum infimos extulit. Certe Xilua coluit inter Pontifices è Criſpini, alias tenuian familia.
III. De Symbolisjam delibo.
H Uc imprimis referes fumum cum Lemm te: Et hic alta petit. Item kucum inter a majorem, ſed absqve melle, cum Lemm: N mole, ſed virtute. Item molarem lapidem mer ſum natante arundine cum Lem. Levioram tant. Item florem ad Solem converſum cun Lem: Vide, ut videar. Item Simium in pu pan cum Lem: Claro ſe deformat amictu. Iten Cochleam vel Domiportam, qæ caput exerens facile conteritur, cui Lemma addes: Tutids ih latet. Ovæ Symbola fäcile hic ad propoſtun accommodabuntur. Plerisqve honor nonpre- cario nec ſorte obtigit, ſed impendio medto. rum, ut jam meritò uti poſſint Eduardi„Peßd vel.
ea h Na. us
uunik e nen. ae=
agintd, 4
Ekent Kanſi k, ngelese Puut n L3 unl 8 düi Um autm de p auaen elom f nilml t. enba
Wi l t uIrrm nſalij m liſen.on
S

Loi D GaAr. DiGNITATIS. 161 riſcun vellere auteo cui Lemma ille inſcripſerat: Preti- um non vile laborum. 6 lnheie At videris qvi Honoris culmen obtines, ut 4 Kde Pharus altera eſſe videaris. Hujus te commonet it Decin illa Cardinalis Lotharingisymbolica lampas cum c: Jehte Lem: Lux publica. Non raro item poſt attri- dit hin tam in obſeqviis Principum vel Pat:iæ obſeqvis ema ætatem tum primo Honoris inßgnia deferuntur; memii& tunc Vincentii Mediceéi symbolum uſurparis, de fit. nenipe Vomerem cui adjecta Epigraphe: Longo tulit Cin ſplendeſcitab uſu. ſbini, Inn Qrodſi aliqvis è porvis initiis emerſit, oppor- tune Tibi Joannem XXII. Pontiſicem revocabo, qvĩ in gemma annuli ſculptum habuit: Tunc gutta, nunc gemma. Deniqve non paucis bene m debbe munus publicum gerentibus illud accommodes, nmeud etũ jam uſu protritum, nempe Alphonſi Arrago- ni lucernam cum Lemmate: Alüs ſerviendo
tem kucumii d
eun lam onſunnor.
blarem lapike IV.
Lem Le Reliqva Eruditio.
em conſeth Approbo Carohi Magni Sententiam cui tan- Simiumi tum illi Principes in votis fuere, qvi Auguſtum rmat anbu Imperio, Periclem judicio, Alexandrun bello . Jr n adæqvarent. At qvotusqvisqꝰe cum Pericle ſibi 1 üagh occlamet ſæpius: Attende 6 Pericles; cives ²hic zaht ſunt, liberi ſunt, Athenienſes ſunt, qvibus im- sqre bond peras. d impendt Nec Chryßppi Dilemma improbo. Roga- Uint Edunèt tus is cur nollet Remp. regere: Si male, inqyit, rexe-

162² SvàpA CIVIIIS rexero, diſplicebo Dis: ſi bene, hominibus. Nempe juxta malum illud ſed veriſſimum me.
trum:
Sæ ſeqveris verzuin, ſoa damaas, peme vivis,
Odlia Divorum contrabis, aut bominum. Augultior adhuc hinc eraſit Auguſtus, qvod Im- perium adeptus ſibi gratularetur eum gradum, ex qvo benefaciendi omnibus facultas daretur.
1
auliecehe dterune
Eßlole
G woddli
6 lner in tſumene kiunb n
An etiam& Olitor opportuna locutus? Tur. aununten
carum Imp. Bajazetes exprobrabat Tawerlaui al lit e .. f
natalem Daſtoritium, ſed hoc reſponſi retulit: Mhabnitte
Neſcis x lana etiam ovium, Parpuras Regum fieri? Hinc Tamerlanes loco monilis fulmen de torqve gerebat cum inſcriptione: In terra va. por, in nube terror. Sacris rem concludo, A- drianus VI. rogatus, qvod ſupplicium hoſti im.
.
precaretur, reipondit: Pontißcatum. Hinc ejus
Epitaphium tale eſt; Adrianus VI. hic ſitus eſt,
qvi nibil ſibi infelicius, qvam qvod imperayerit,
duxit. G. 1V.
Applauſus Gratulatorius Dignitatis I.
N tantum ad ſuperbas Principum xdes pervigil moratur Honor: Lucet ille velin- ter illuſtres modeſtiæ umbras, ubi â profani ambitus afflatu immunis, nec aſſentantis plebe- culæ plauſu extollitur, nec maligno livoris ob- tunditur obtutu. Talis reluctante licet mo- de-
lde I and Dh
reien
(aubnln h.
4 . Per Anran knrte en teſinu wlt inſen Ghe lalluega dlhün e woſau. drorunran dalb.* ufag

II bene, n
Mg
kerilln
eas, peln ut homim auguo, etur eung ficultasd Ana locut obrabat J) ereſponi Parpura. monilis ſu
ne: Ilad em concias ppliciumie Lcatum. Ba as VI. hicſt
rod ine
dlatoril
„ 1. Principol Lucetile „ ubi 4) aſſentant 1: 1oo dalgnol uctante l
DE GRAT. DiONiTATIs. 163 deſtia Te reperit reus ipſe ambitus Honor, facile ad ſummum glorix ſubvehendus, ſi tales ex um- bra Soles fæpé legeret. Is Tu ſcilicet ſemper eras (id qrod olim de'tilicone audivimus.)
Verersntuer del Or 0
Iuperiuim Tibi ſero dari;
ut jam nec illius, cujas humeris ante tota Im⸗ perii moles incubuit, Atlantis jctura feriat, qvando non impar ſuccedis, Cœli ejusdem ba- julus Alcides; extea dublum jam relinqvens, Nervæ bono Ttajanum fuccedere optimum po- tuiſſe. Sunt nempe Titi pro Veſpabanis. Erit cum& Tu ampliſſimum hoc Tuæ gloriæ thea- trum nactus, grandiores nec orbis indignas ſpe- Gaculo, nec noſtræ impares expectationi ſcenas dabis.
Applauſus II.
Eponit vicem honoribus, qviscvis eons e-
merita manu capeſſit. Celſius eos erigit honoratæ Virtutis privilegium& Heroum do- tes in arduaſuſtollunt. Idem hic, qvod radio in ſpeculum illapſo evenit, qvi reciproca cry- ſtalli luce ſuas amplius opes auget. Qvodverò uſpiam Honori magnificum obtigit, hoc ultra voti audaciam prælſtas M. D. qvem honores non tam ornare qvam à Te ornari videntur, tantum- qye illis à Tua Perſona dignitatis accedit, qvan- to Tu diguior. Ut multum ſuffragiis, ſic Tuis
plu-

164 SVApA CIVIIIS
plurimum debes meritis, qvæ his gloriæ Eortu- nædve inſignibus decorantur. Nempe libentes
volentesqvei in ſolio adoramus, qvos in animo pridem exvirtutis calculo coronavimus. Oka.
rius in altum ſubvecta Virtus emicat: idem illi,
qvod ſoli evenit, qæi publico mortalium bono in Aug. ſubinde collocatur.&c.&c.
Applauſus III.
JOſra etiam coronantur vota, dum in Cim Patriæ emerita coronatur Virtus Pars nenmr pe felicitatis eil, eum in arduo conſpicari in qvem eligentium& animi conſpirarunt& calcu. li. Nec in Te conſpirare non poterant, ubi flu. (tuandi periculum votis abſtulit Tua, qvæin comperto eſt, ad orbis Imperium unice facta in- dotes. ſBi ſuſagantiam diſcrepent ſtudia, ubi ægre meritorum diſcernitur magmirudo. At fruſtra de pluribus ſortiare, ubi uni merita ſuß- zganur⸗& plurium oberrant demerita. undh imperet, ubi nemo alius mereri ſceptra poſſſt
Adeo non ſolus in ſublime eluctaris, ſed omni
um de te trabis judicja; inter meritorum fatæſ
htium, inſuper fuffragiorum ſplendido in hoc
faftigium ded uctus comitatu. Timeri haud po⸗ terat, ne faſces non ex merito poſthac gereres, qvi nonſi ſine pulchro gloriæ proventu alieniset iam fiſcibus paruiſti. Diſcit qvippe ace linis pie- tate animus regere, ſi permiſerit ſe vel ſemel re: gi: illiqve bene jugum norunt imponere, qvi ju- gum ferre didicerunt.
Ap
De 1
As B” agihen F= lcallt dn re el mdl; cum k. eyyte e Sedule Ixte 10 n
tvoſeayro.
coenenn Ir doit. u nnemey e lieem 8 nEnni ner dri of Iu8 titE dait ntn DIn 1s Thrk ur At, Klar tiungn EIprag nigiitn T. i ſttesen.

ILIs lisgza, DE GAʒXr. DieNIrATIs. 155
Tenn Applauſus IV.
55 qhc:. B R Aro qvidem Nervæ Trajanus, id eſt Bono — ſucceſſit Optimus, ſæpiusqveAntigonum
emicate 4 4.
nortalu refodere pœne cogimur Autigono deteriorem AlIua.....7.
gc nacti; cum interea dignior qvi ſuccedat, non
.
aliter exoptetur, ac poſt hyemein Ver ac æltas: III. Sed Tu ſucceſſiſti bonis ſemper Optimus; ita meritus audire par ſummis ut eligeres audire non impar optimis. ab hoc videlicet Optimi s apft cognomento in Te Optimatis nomen& gloria d onp defuxit. Tu qvidem tantæ virtutis radios ne ſpirarunti in Pamæ publicum erumperent, obtentu mode- potelant, ſtiæ premebas; Sed ipſa ſe lace ſua Virtus ab alit Tun, umbris vindicat, nec ilſi aliter qram Soli latere ium unicet contingit. Habet hoc primum debitus Virtuti ſcrepentlu Honor, qvod nihil tectum, nihil occultum eſſe magnitun patiatur, proborumqve vel intimos receſſus re- abi uni mei cludat, omniaqve arcana Famæ noſcenda pro- int demein ponat. Repoſitum ergo Tuæ Virtuti præmium, eereti ſceytu ne ſola recte factis ex conſcientia merces con- ataris, ſ ſtaret; Sed haberet inſuper theatrum auguſlius er meritom’ evecta in arduum Virtus, in qvo& plauſum ex m ſplendti æqvo referret,& ad pulchram æmulationem a- Timeri w nimos inflammaret. Eras igitur in animis, eras to polluch in Virtutis comitio Princeps, nec aliud Tibi per roventus fuffragia delatum, qvam dvod ante ſuffragia in qyrippeaal omnium votis fueras, vel fuiſſe certius mere- ſcrit ſevelt bare. Addo& applauſum Gr tulatorium Inaugu- ratæ Polonorum Reginæ Ludoevicæ Gonzaganæ: Ade-
Vota, doni r Virtusha
t imponele

166 SVADA CIVIILIS
Adeſte liberi qvotqvot eſtis: Matrem Datriæ coronanms. Cœlo acceſſit Auſtriaca, ut Öce- ptro ſuccederet Mantuana. Liberis vocata ſuf- fragiis, qyia ad Regnum Libertatis. nam na. ſcuntur alibi Principes, hie eliguntur:& natu- ra Reges inchoat, non abfolvit; imò magni ſan- gvinis magna qvidem ſucceſſit, ſed major weri- torum. Nec ſoln evadis ad ſolium Ludovica: orbis de Te judicla Fecum trahis. Ad regnum qvæſita es extra Reguum, ut Patriam extrabr- trium invenires. Sed natale eſt omne virtu ſolum, nusqvam illa niſi domi ſuæ coronatun
Sceptrum tamen, qvo fulcis Patriam, ne fragit
fuſpiceris, qvoc olim Conſtantiæ iplius mum temperatum eſt. idem leve ne crederes, pondu accepit à mamibus Uladislai, qvas vimium eſt graves didicit levitas perduelliam. Scande jan Auguſta Sarwaticum KAuguſtal velper vota ſi ditorum, vel per colla, qvanqvam ne eiviun colla calcares, victor providit Caſimirus, dun pro ſolii gradibus Capita ſuppoſuit Tyrannorum Maturum Honori Tuo carpe Pomum aureum; aliter enim glorieſa laudum Fames non expk tur, niſi depromptis ab Honore alimentis. De tur alibi PDomum Regium Pulcherrimæ, hied́- gniliwæ. Fragile nempe eſt vehiculum ad re gnum venuſtatis deſerta ab animo pulchritudo. Violentum formæ Imperium eſt, adeoqp ſölius naturæ tenuis dos hahetur, niſi aug eſcat ærario meritorum. Laus
Labd an ite d 4 dlb. 5 Sfb uc uüs mu e edbelt 48 ien r wug Memn d Arauwd s rfi l loquls IIn un er Ans in Ee⸗ whmnilg di hig a ghri ga Tnitp a (mage Rälin, a gütpnin ur Pngehe Hicn
.
1n 1
*

Ln DrE GRAr. DiCNTTATIS. 167 is: Mitas
Aulin Lausa bene geſtis Honoribus.
tLibersu.—enl uine Perſonatæ in Purpura Simiæ, bertaits qvibus potior nominum, qvam meritorum liguntu cenſus. Projecit in Vos Portuna Clavum Ho- fit; iwom noris, ut ceu ad Maleam frangeret. O ſplendida it, ſedmſ luxis mancipia, pro qvibus ipſa etiam purpura ſolium h erubeſcit. Adoro merita, qvoties Purpuram in rahis. ſtirpe N. N. veneror, qvam tinxit totics ſangvi- t Patruana ne barbarorum. Sed Tu non tam Heæres Par- le eſt on puræ qvam Auctor extitiſti Ludovice; accerſen- omi(dæ Gh dis honoribus æqvè nunqvam deditus, ac ſemper Datriam, 6 fueras par oblatis; In primo Honorum aditu ta- ltantir ini lis, qvales ſe tantum pleriqve fore pollicentur. ge credeich nam grandia anteceſſorum acta paribus illu- , qpras vig ſtrans zimd pœne obliterans; exemplis opti- elliam. Sn morum inſtitiſti& ipſe inter exempla numeran- ſal velpe, dus. Fortius alios A Ie ſplendide acti muneris anqxam g oria ad rmulationem excitabit, qvam olim Jit Caßmis Themiſtoclem Miltiadis trophæa. G ofutlm Concludam ex Plinio, laude Trajani titulos dde Pomuu recuſantis, Ac mihi intuenti Sapientiam Tuam 4 Parnes u minus mirun videtur, qvòd mortales illos ca-
ee alinebh ducosqvè titulos depreceris aut temperes. rea ſcem Sci enim ubi æterna Principis Pulchenicn 3 54 5
ubi non fluxaſit glo-
zeft vehicub . 8 ab auimo pu- ria.&c.
1m eſt, ab- „ niſi augt
3—

168 SyvApA CIVIIIS
Caput II.
3 DeC
Gtelbineme NTu marnl riun etuni
De Officioſis Salutatio- ſes cire= nibus. umſelurt.
Is ut optime ac abunde ſis inſtructus, dro-Ltiulä Itidianus pœne nſus admonet,& urbanitas(alcunicni exigit, 4 1 E 1 b fe fiuhy—
6 keagdul. 9
Materia hujusmodi Orati- saimis
onum.
Hx* primo exigit geſtientis animi indici
de adventu hoſpitis. Varie id præſtare po
teris: 4
Primo ſic: Et oculis dulce ſpectaculum&s
nĩmis grandem geſtiendi præbes illecebram, N D. per oculos agis in præcordia&c.
4
re N
equdd Aes ceptaehgnn e cunſprſl e Huduaudh 0 cemeab
lreseuiſ
2.8ic: Nec Solis poſt noKurna umbrarumb Sns
vortia, nee boſpitum poſt diuturna abſentiæ t dia conſpectus absqve nova ſerenitate animorun contingit.
3. Exeinplum accipe ex Salutatione ſuptai Exercituum Ducis, ubi illa eſt teſtificatio gan- dii: Etiam hinc Te illuſtri argumento Ducem exhibes, qvòd te ubiqve animorum ſtudia ubi ſatelles hilaritas ac Urbium plauſus cowite- tur, Duxllluſtr, non minus è qvæſtotro- phæorum, non minus ex adſcititio tot Heroum Dux agnoſceris comitatu, qvàm ex ſatelltin
gaudiorum. Serenas omnia, qvocunqve patri ti
cibe lumn guitnegre
nuh ne ingerm 2e tione Täutr Jer
W
kechn ii junheſh.
ugfßluach 1 Kdrtiicge eſit d
unith lil aer aupluige te winu 2 egkrſer c Lol

Vl Ds OFFIcC. SArurA TIN 169 U tiæ lucis Rortunam motu benefico tranſtuliſti. Tuo cum adventu mera gaudia, non imbresplu- aluta viam quantumvis Cœlum depluit, imo ſudum ſerenumq; diem efficis quemcunq́; Tuĩ vultus ac . purpuræ luce affiaviſti. Adeo Imperialis Clava, ſis intu gvà Lechicæ Tuæq́; Gentis innititur gloria, etiam nonet, Nœlorum influxibus moderatur! 4. ſic: Senſit hc ipſa tellus impreſſam ſibi Tu- is veſtigiis voluptatem. Ita qvocunq́; Tuam in. d0 di Ofers amplitudinem& conſortia Tecum felicita. is,& populorum trabis ſolatia. n. 5. Huc ſpectat illud Płinii ad Trajanum: Tam jentis ꝛiqualis ab omnbus ex adventu Tuo lætitia per- Vatieit mepta eſt, qvam omnibus veniſti: quæ tamen ipla um ingreſſu Tuo crevit ac prope in ſingulos radus adaucta eſt. Matres voluptas ſubiit, cum ernerent, cui Principi cives. cui Imperatori mi- rgi ac tes earum viſcera effudiſſent. Teſtis ipſe es, Rurm unkur in ore omnium læticia: inde reſultantia vo- diuturnadtus tectumiild; tuntis clamoribus ſatis clau- ſerentetesn: quis tunc none veſtigio exilit? nam gau- io qvoq; ſia cogendi vis meſt. Salofatos 1: Ad materiam Salutationis ſpectat exagge- e tekictta laus hoſpitis,nam ab hoſpitum magnitudi- 4 ze animorum ſerenitas intenditur. Sic in ſiluta- 8 arGumdnone cujusdam dicitur: Unus quidem ipſius hu⸗ nimorumanitatis paſſibus ad nos divertiſti, ſed cot ſimul um p auheroum lumina tecum infers, qvot e tua ſtirpe minus e ſelut e luminum fonte citra Poetarum fabulam adleititio tzoles emerſere. Ædem hanc tot dderum efficis , qyam atoloniam, qvot e Gentilitia Tua Domo Sidera nia, qyocl- H Cœle
lce ſpectacl xbes Illecc

v0 SVADàA CIVIIIS Corlo Patria affulſere. Huc& illud ſpectatét Opprimimur argumenti magnitudine.& verbe rum inopes materiæ fæcunditas, laudumqè́veh cit copia.
Trajanum Plinius in ingreſſu Romano ha dat: Quam deſideratus tuus in Urbem ingres fus? nam priores invehi importariqve lolebant non jam quadrijugo curru& albentibus esxis, ſed humeris hominum, qvod arrogantiusertt,
mboſhes f= Pwlederd Alet becq jan Luslone nerpirur j corkclnts
veluti pedum uſum amiſiſſent: Tu ſola corpo. ris proceritate aliis excelſior, de ſuperbĩa Plgi⸗ pum qvendam triumphum egiſti.
3 Exiggeratur tenuitas loci& eorum, ad 9h divertit hoſpes tamen illud diceres: Loci ang. Rie non obſtant immenſæ mentis capacitat nam vel illas ſua granditate dilatant, vel illuci gredi nil penſi habent non ignari, magnitub nem hoſpitum a loci magnitudine non capen incrementum. Item diceres-Ad tenues ſe dem tunt animas Principes, Solis ipfius cdocti mag. ſterio, qyi e Cœlo ad ima per radios deflectit ul- jam inde ſuæ lucis diminutionem paſſus.
4. Deſiderium adventus pridem antea inam- anis conceptum exprimitur ſic nonnemo: Na gratius agris ſitientibus rorem nubes, Rome Pompejum Aſia, Scipionem Maſſiniſſee Rom
Retrame Küt wedeter lan de 82 döfrü Ie Ahäie k Kemlun füe lewone Mtattaag. 16 ttun an arrdi nl d fj ſan 1s Wtuien. i au eg. Inpſem
fubmiſit, quam Te nobis Tua humanum prater- vecta faſtigium humanitas. 4 5. Sæpius digreſſio inſtituitur ad hoſpitis illi- us Majores,&, ſi qvid in illis admirandum aut il- luſtre occurrit, depromitur. De-
u luüg a dr guu he de ocher negerl a
n 9,

V
———— 1 Ulz— adn Dr OpFric. SATuTATlo. 171 agutan Deniqye illug hic dicere poteris cum Plinio: ditas Veniet ergo tempus, qvo poſteri riſere, viſen- dum tradere nepotibus adhiuc geſtient, quæ tecta igreſtek magnus hoſpes impleveris, qva ſub porticu o- usin U lim conſederis,&c. Adderes: Nec nobis unquam porennh excidet hæc quamvis potior Tua dignatio: hoc 1 R Jb ipſum Tuis ſgnatum veſtigiis iter,& poſthac ve- 704 ung nerabimur ĩpſi,& excipient facai memoriam anni ent. Iü conſequentes. Fere hæc omnia Puncta Salutationis comple- e de luht Aitur illa
egiſti. Eian SalutatioUrbaniVIIIPont. Max. diceres;! à Fammiano Strada in Collegio ſæ mentis Romano. edilatant, Ngens hic fulgortenebris noſtris obortus B. in 18nan, M P. perſtringeret oculos intuentium, niſi Maje gnitudine gatem Tuam urbanitate cumulatam temperares S-Adtenm pſe nobis, ad qvos non magis de via, qvam de lis ipfius diaje ate deflexiſti. Redis,ut video non gravate er radios cid notum Gregorinnæ Sapientiæ ſtadiun, qvod ationem pi primis annis palmari ſemper ingenio decurri- s pridem mti. Juvat opinor alvearium inviſere, ubi prima r ſic nonmsloqventiæ mella, cœleſtia plane dona elabori- orem nbsti. Et nunc ſervat ſedem honor Tuus, ſervabitd lem Miliun poſterum: hæc qvæ conſurgunt tecta, hi gra- ua humdus Fuis ſignati veftigiis erunt nobis templi ad . inſtar, qvod à Greg orio qvondam extructum, ab uitur adhUrbano hodie eonfecratum religioſius colenus, s admirtin eoqve cœleſtem utriusq; imaginem& vene- tabimur ipſi,& excipienr tacti memoriam anni V H 2 con-

N böfralt Uarllior s lia 1
172 SVADA CIVIIIS conſequentes, audient́; à nobis non ſine aliqu invidiæ morſu poſteri qvod hæc aliquando tech luſtraveris, hic Majeſtatem oris tanquam d cœlo trahens ſpectandam nobis ſubmiſeris. é fäsh nos humaniſſime Pontifcum, Gregorianos f.! i 1 ſos Tua humanitate complebimus, hinc diem 8 v & Chriſti occurrentis in via diſcipulis,& Chriſti litsahtne Vicarii ad nos de via divertentis gemina gratu. cd Ug r Latione feliciſſimum, nova ſemper ad poſteros weigumates prædicatione trausmittemus. ſtasg hen onhecut de
r II. dſacto tem Modus multiplex contexende Inate Salutationis-.hln Btſi, qæ dicta ſuperiore§, ſatis te inſtrumg, ben tamen hic pluribus modis Tibi men- 3 nedl S tem imbuam. welet s.
Primus Modus. Ta Er Aſlluonem ad Circumſtantiam Tem ba ris, eam in plauſus& laudes, qvot fieri poki Siann 4
trahendo. Exemplis id illuſtro. Sic imprusſ an ee
conformatur Salutatio Ducis Exercituum Drſ t ne ee minica prima Qvuadrageſimæ adornata: Eünn llſile er
— ——
deſertum Chrifti nos dilertos efficit Dux R& bo. nüki ſpes Illuſt. In ſolitudinem bodie ſecefſit Verf bum, ſed adhuc in Urbe nobis verba in tauti te ie nerationem hoſpitis ſuperſunt;& fameſcente 4
Chriſto, ciborum magis abſtinentiam amus in 5 quam Verborum. Sane in Tuis laudihus pliuſh 6
qve Tibi hoſpitaliter adornando nunquam i

Vns Dr OrFICIOSIS SaLUTAT. 173 nobisma. bis jejunia poteſt contingere Oratio, qvorum de- lhecnn Sderia Tui conſpectu usqyè ad ſatietatem adim- em oish ples. Circumfers tecum populorum ſolatia,& nobis(ühe poſtexacta nuper Hilaria nova bilaritate anic os um, Gie perfundis, trophæisqye aſfuetus, etiam nu- plebims, bes animi triumphas, eadem Imperiali clava& ia diſcipu hoſtes à Patria-& mærotem ab auimis propul- tentis on fans. Usqve adeo tam armorum Imperium reti- va ſewpa nes quam animorum. Prodit ergoe Sacris ci- neribus novus Phænix, cum toties nata Tuo de Il conſpectu tripudia renaſcuntur! Non ſic nempe . cota ſacro illi cineri voluptas inſepulta, ut ei 2X COhti Pheœnicis prodigia Tuo cum adventu nonm recur- ionis, rant. Buſtum hoc cinerarium vitale eſt, qvod Sa- 28,(cbt cris temperata imo extincta legibus gaucdia Ie INsTiiauctore poſtliminio in animos reducit. Et quid- dun. ni reducerer, Ie anguſta Tuæ Domus decora„ NModus qvorum in Ie illuſtre geris compencium, in hæc mania inferente? Sed neqve Patriæ minus ircumſtant“ſpondes ſolati, qvia plurimum confilii. Dome- laudesqiciſtieæ Pacis arbitrum illa Tereqvirit; cujus armis Ilufro, Svictricibus in Toga decerpit oleas in Sago ne- zucis Bxetc'ctit laureas. Eam ut conſiliis in PDrocerum con- gmæ adonſeſfu fulcies,ita nos ed, qv potes pollesq́; bene⸗ ertos effciivolentia complectere em bodie! Etiam ille Salutatio ex eodem Bonte proflu- obis verbiixit,nempe Adjuncto temporis: verſunt; 5 Hæc, quæ Tui deſiderium pridem accenderat abſtinenti Hamma hucusqye arfit in animis; Sed jam ſun- n Tuiskot gitur ſuo munere December,& ardorem beato lane temperat eventu, dum vota ſeliciter co- H 3 ronat;
aus.
ornandot P
—

174 SVADA CIVIIIS
ronat; Adventui Divino Zuum permiſcens, qxo Tuæ focit pretium tarditati. Sic& ru adventum diſtuleras usq́; ad Adventum; ne tardius ad nos venires quam Deus, nempe tantis hoſpitibusa. i quid cum Deo commune iutervenit, etiam ad. ventus Nec differre viam licuit, ex qvo factus etiam Viator Deus Sec.
Secundus Modus.
Saitur perſæpe à circumſtantia Natalium a- Steimatis; qvod item exemplo illuſtro. êe
in confluxu aliorumn Procerum CracovienſisAu-
tiſtes ex Olorinorum Familia ſalutatus?
Qrvo Polonæ convolarunt Aqvilæ, necOlore abeſſe decuit, Dux& Præſul Illuſt Regiam nem. pe candidamqve Regni alitem carere candic vix docuit comitatu ſvavis in Regnis harmoni ubi&clangunt Aquilæ,& concinunt olores. utn qve ales candidi eſt ominis, diesqve candidun meretur lapillum, qvo alcerutra in urbem invo- lant, ſi non hoc ipſum altius Polonam effert glo riam, aut meliori dat locum augurio, qvod cum
alibi Aqvilis prævolarint vultures, Cygni& 4
quilæ Poloniam tantum circumvolent. Qvarea Regalihus Aqvilis ad Zuum nos convertimuso- lorem. utrumqve eminet: nam& Aquilæ ad ſo- lium& core nam,& olor evolat ad aras& Infu- las celſiores. Et nonne evolaſſet, cui candidum adjecit ſuſtragium nativus color,& translatus ab avita volucri in Pontificiam nientem candor Hinc Urbs illa Lechicarum urbium—
gaudet
E ulimn ntbilisc e dauſeic en Iu T 1 dlnd Sa amri. Pzorun dü doxrende
noaoletel n (a tblaner ſti ilK Vux In
2 bwo den
tagtitoſ de
tenlalisu loemäe nGrd Det)iuger nün lne ſud blran
vyam
1
( un. 1e 186 dältue g nie M g Comainn
drerate
lre I lunn ar

VILIg
. DE OFgric. SaturATloN. 175F alum petc
emg gaudet ſe tantum Infulis coronaſſe caput, omi- Sicdn nata ſibi dies caudidos ſub tantæ felicitatis can- D netn didato. Sic à cura minoris Annuli ad grandiorem tant h annulum, qvi Te deſponſaret Craci Eccleſiæ, lintereen profeciſti? Solenne qvi ppe eſt annulum annule icuit,& catenari. Adeo promptum Tibi fuerat dom Honorum inſignia mereri, qvi olim amorem 1Odus ſtuporemí; in Te traxeras exterorum, Capitoli- no auſere Polonum obſtupeſcente olorem, ubi nſtantinh ſvavioris facundiæ velut Cygneo cantu aures La- xemploll tii tenuiſti,& ab Advindté Romano Solem in umCra Tuum pectus ac mentemſne ſuus terris deeſſet lia ſdlutm Zodiacus] tranſtuliſti. Proveherent nos altius t Acyilen tanti hoſpitis, tanti Antiſtitis laudes, ſi tun al- lIlluſtRé te noſtra ſubvolare poſſent ingenia, quam Tuum litem cata olorem decuiſſet. Dicendi ergo finem(loqui e⸗ n Regnshnim diutius eſſet anſerem inter olores cbiüre- ncinunto pere) non tamen gaudendi facimus, tum pri- s, diesqfes mum exhibitæ nobis per hunc ad nos deſcen- rutrain unſum humanitatis memoriam poſituri, cum& Polommd vitam. ugune Tertius Modus.
altures, Cy cumyvolert om plura ſimul Adzuncta Rerum, Loci
nos confe Temporis, Perſonæ coacervantur. Talis eſt nam& A0- Salutatio Archiepiſcopi Gneſn. Primatis Polo- olot d us niæ Primiqve PDrincipis dicta Leopoli in fine luſſet, ait Commiltionis, durante adhuc vinculo militari Færderatorum:
am mente Poſtremus tempore, re ac nomine Piimas il urbiun Ptimusqve venis Princeps Archipræſul Illuſtr: H 4 Aliũ
color,&t

—
176 SVADA CIVIIIS Alii Tibi præivere Proceres, ne ſoli tantum Dla. netarum Principi minora præire ſidera credere. mus, qvocunque Tu ordine magnus urbibus hoſpes illaberis ſemper es Primus Princeps: ſeu primum ante alia ſeu ultimum oriare ſidus, ſem. per Tu primas; plane ut idem ſidus eit ſeu mane inter prima diei crepundia oriatur Phoſphorus, ſen ſub quoddam diei Senium Heſperus illuce. ſcat. Tantum emines inter Patritios Procerum ſplendores, ut jam liceat maximos ſolſtitii des à Tua hoſpitis magnitudine derivare, quæ it Urbium, quas paſſubeato conſecrat, Fortunan, ita Solem in auge conſtituit. Crevere in immem ſum gaudia, geminumqve gloriandi illiciun recepto mænibus& ex Vaticana Urbe Legato: latere,& Ie Nato Doini Legato à Corde. Si nu hoc ĩpſo aliquid in Te Apoſtolici elucet Numi qvod volueris Evangelizare Pacem. Advolan & Tu nuper e Lechico Aquilarum nido, non Polonas Aqvilas nexibus ſoluturus, miſertuses rum vincula, quibus unĩca eſſet in amore Liber- tas; Sed Gordio intricationem nexum invene- ras, contra quem jam pæne gladium vibralt Romanus Macedonico major priorq́; quantum. vis VII. Alexander: nexum inqvam explicitu difficilem, quamvis in Te incidiſſet, cuĩ poſt Ro- mam hic eſſet ſolvendi ſumma cælitus poteſias, Noverat Polonia qvem tanto præliceret negotio utpote qui tam fæcundus conſilii ſis, ut etium in avito ſchemate caput geras, ne gentilitium qui- dem Symbolum absqve capite eſſe volens. Acci- nere
1 neyitt jauni
ni i 1
aum'i uum T er tinosI dipiangu ie v Celen nnaiter T unn g leerinyk toprtad
geuene
Tau
dhig
4 Ke n.
1c e n giim. DRer auläliat nſut en wo(elh n deigenälit pu dur Dl Iie krun nn. gkecott d ſoh Cek. ninſbier e
d mdi

1
Iyls e ne lte, rxir i 1 ine nunn rimus he Rum oriae zem geu 1 Oriatur h dum Helhe ier batritia maximos- ane deripan eonſecrat at. Creyerai ve glorim ſicana Urbe
gato a Con Ktolici elua te Pacem- kiilarum nie
1. bluturusmi
eſſet in ama nem nexun ne gladum r priorc e minqyam cidiſſet, cui na cælitus o præfccen
enſilli ſis, u-
ne gentilt e elle vola
*
DE OFFIClosls SALurAr. 277 nere proinde Tibi parabat Patria, qvod parum grata Regali manipulo vincula Tu etiam diru- peris, niſi iniqva temporum ratio& qvædam
fatorum vis obltitiſſet. Quod vero inſuper ſpe- tandum Te nobis exhibes,& tantus cum ſis, ad minimos Te usque inclinas, non eſt qvo grati a- nimi argumento id reponi qveat. Ad ſola nos vota Celſitudinis Tuæ dignatio& noſtra da- mnaylt tenuitas. Vive, ac tot quaſſatam flucti- bus Patriæ onerariam remo Adalberti& conii- liorum impulſu ad Inſulas impelle diutius For- tunatas.
uuta eundem modum ſcrĩpta eſt&c. Jalutatio Epiſcopi Cracovicizſis
aitta 1. Novemb. in Baſilica SS. Jo-
annis Bapt⸗& Eyang.
R Ecreas tandem Tuo, qvo lerenas omnia
conſpectu, quos ipſa Tui etiam adyentus fama ewinus hilaraſti, Antiſtes Illuſtriſſime. Diffe re Tibi placuit Urbis gaudia, donec Illius ang uſtias Tui deſiderio dilatares. Sed differre non licuit niſtad Kalendas,& a luce univerſo- rum Cœlitum illuſtres,& à Tua; ut ardori deſi- deriorum ille hnem afferret dies, qvo proxime piaculares Animorum flammæ& diu irrita Cœ- li deßderia temperantur. Nemo tam numeroſe ſplendido ingreſſus comitatu, quamtu, quem pompa Celebri tot Votorum imo& tot Divo- rum induxerit freqventia. Candorem nempe a- mant, candidis aſſiſtunt mentibus coœleſtes ani-
H y mæ,

/878 SVvRDA CIVILITS
miæ, qui color illis in Gentilitio Tuo reſplenduit olore. Sic nunquam ſolitaria incedit infulata Virtus, qvæ nec Superum excludit contubernin, nec conſortia gaudiorum. Etiam hæc ipſa bez. torum adyta Tuo induitu beaſti, rurſumqe hu. jus Baſilicæ Tutelaris exultat vel in utero aſſye- tus ad tripudia, poſtqvam ad eum deflext ho- ſpes in Virgine DEUS: jam, qvantumvis illone-
.
mo major hac æde celſior aſſurgit, cum Tu inhe-
gni Clero Regnĩq; Proceribus tantus, minimo. rum conſortia non declinas. Quare candido, i eſt, olorino diem hunc, qvi Te nobis exhibet, lo pillo ſignabimus, illud in votis habituri, ut Tu V vultus ſolatia, qvæ hodie dediſti maxina, non deneges diuturna. Qr dvislem religioſarun mentium vota f approbas, non magis à Te pr⸗ mo inter Clerum initiandis(qvod Th eologo um eſt placitum)quam toti huic Oidiniinovum gu- ti animi imprimes characterem. Quartus Modus Oteſt deſumi aliquando ex Circumſtantu nominis, haud enim dubium eſt aliqua nomi- na amplam dicensi offerre materiem. Patet id in hac Salutatione Petri N. Non unius Petri cul- tus nobis hodie indicitur, cum& Alexandrinum Antiſtitem annua revolutio,& Te nobis rota devehat Catharinæ. Nec invitos ad Te pextra- hunt Petri vineula, qvibus Apollinem arGius, elvam Tyrii quondam Herculem Tibi, maximus
——
hoſpes devinxilli. Romanæ fidei ſumus, Petrum
liben,
5 M ssdents malrde 88 139 Koin r dar ltanlr lpens 4 Koaweke i
N Urte an
Laugem d tneuun pa Ue8le ee dcdChmm er rltrruch Carnx 1 dame
M
IUN nas
tlce a her
Klulh 4
Ne In Uhrin an N grunige hettune map lni er wnſbione
fuai a
2

* 8*
ten Dr Orriclosis SaluTAT. 179 5* lun libentes volentesd; colimus,& filii Advilæ fili⸗ un init um columbæ. Si non hoc ĩpfo Te grandiorem cludte probas Aquilam; qvod Soli Aqvinatico diutius ttium u inbæſeras, dum ad illius lucem ingenũ Tai indo- aſſi, u lem explorares. Romæ jam Petrum invidere ne- lt velinn ſas qucimus, cum ad Tuũ admittimur conſpectũ. ad eum t Romam efficis, qvo Petri nomen intuliſti&c. „qvantumi.
unpin Gintus Modus.- Huv tantus Na eventus occurrens,nunc idem Dignita- » Qurecn tis fulgor aut infigne Honoris dabit dicen- renonie di impetum. Sic ad qvendam dictum: Fatalem tis habi nuper exhorruimus adventitiam Cœlo facein, ediſni mnn fed Commefeshic augur lætitiæ fuit, qua libe- ralitor animos perfundis. Hoſpes deſideratiſſime.
wicem relg TaAllt 2-5S Thde. Oait nempe gaudii parßmoniam Kegalc viBis-
non ungb 3
qrod Tlel mundi nomen&c. 1
Oudinimn Sextus Modus.
tein. Eſt uſus Bruditionis in Protaſim& Apodoſim
[odus tractæ, cujus exempla hæc accipe: Salutatio deducta à Sym- 1
o ex Cirau
ium eſtala bolo. materien[ Aram in pari faſtigio Tuæ humanitatis Yon unidsl ſpecimen ad has divertentis loci anguſtias„
m& Aleu magnum illum in Romana PurpuraxrevocatBar- ,& Te n berinum, Sacra ille Muſis an Tullio civiutio;Ro- wwitos dl mano limina viſebat hoſpes(ut ſerme à literis Apollinen non abhorrent, qui digna literis gerunt) Sänn lem Tibi pro Lycæi korlbus hortulum miris diſtinc&tum
LCck!
adei 6 Lori⸗ adeiſumus,. H1 6 Hori⸗
—

A
180 SVADaA CIVIIIS floribus,(nam& hortuli non deſunt illi Horten- fio) advertit, qvi, ut adje cta innuebat inſcriptio, Expeczaret apes Datum hoc& D'urpurati Datti inſignibus qvæ mellis opifices condebant con. diebantdve Apes, datum& hoſpitis dignitati qyæ tantam in illo Romanæx juventutis flore ſ. tim ac deſideria ſui adventus accenderat. Qrod qvidem literarium ſchemna qvam ex congruo Purpuratæ celſitudini fuerit inſcri
8
lerung reſſcndee Aagaettſeb te
ptum in
Nuridie 5- M
comperto eſt: Mlud in eo, ſi Roma ſinat ferat, non ineongrua criß notaverim, qvod benebi. um ſe potius præbere velle, qvam accipere illiu Hortuli cultores teſtarentur. Aliud nos tefui cogimur, te intra hæc mænia recepto: diuturna exſpectationi,(qvam non ſatis Tullianus ill hortulis ſuis coloribus adumbraſſet) præmun referri potius ꝗvam Tuæ amplitudini pa em ur- banitatis inſtrui fatemur apparatum Colligi mus à benefico ad nos deflexu plura vividi ams ris argumenta quam Barberini Apes de appicto Scholæ viridario, vel ex inſertis Uberali pictor ingenio floribus collegiſſent. Sic non ſielile bonum eſt tanti Herois e proximo conſpectus, qvi& oculos novæ magnarum mentium ſcene intentos recreat:& animis novam bene præſa- giendi neceſſitatem inducit. Vive, vir ampliſſi- me, diu Patriæ, diu inclytæ Tuæ ſtirpi, vive& mi- i, ac luce hac, quam Tibi Genus& Virtus ge-
mina Heroum proſapiæ fax accendit, diu Patrium ſerena.
Al.
lecvdl F 64 tbuscu em Macerantte IKDRGor ga pykrAcn illun 12 de on gllee wriutme. cheut e. enimnla hlünm. Tumul he Äſkan, Se ſtrlini 3e Neinit m. tädnoitl mer xellet aee ntſtglze dSfrera. AlPtiulee

111 Idelcntt,
innueha 1
& Dond,
ices ca
hoſßii
: jurernu
8 ccenet, qvam ei
rit inlcrn
Roma un
im, qyot Tvam acohr T. Aliud D recepto: d- ſatis Tullu braſſet) on plitudinin paratum( plura vii di Apes de: tis berlli . Sic noh ximo couſi n mentiun ovam beme ive, vit a e ſtirpiyin us& Vit endit, eiul,
3 8 —.——
Dr OFEIC. SALIuMTATION. 181 Altera Jalutatio deducta ab Eremplo per Prot-& Apod. Dlerumq́; magnitudini hoſpitum par gaudii reſſ ondet magnitudo, adeoqve hujus men- ſura eſt ſola venientium dignitas& Fortuna. Ad Numidiæ Regem Maſſiniſſam provoco. Deos ille ceu inſolitæ auctores Fortunæ gratiis vene- ratus, dum fatalem illum Carthagini& Africæ cladibus quam ſuo notiorem nonune Scipionem ad ſe cerneret divertiſſe. Inclinarat illi animum Rex urbaniſſimus, cui ſuis inclinarat ſe ruinis ſupplex Africa:& in ejusdem ruerat amplexus, quaſi ſuam tanto in hoſpite felicitatem ſtringe- ret, non facile⸗ſi liceret, dimittendam.
In majores mie impellit gratias ea, qyæ me circumſtat, ac toto ſe infundit ſinu felicitas. Nec enim aut Tu mihi Romano Scipione minor, nec ille, ſibi Te major arrogantius videretur, ſi ean:, quam ubiqve circumfers amplitudinem maxitnis invidendam, in Te adverteret. Unum eſt, qvod Maimſſam inter hæc Fortunæ angebat munera- & me angit vebementius, qvod eam, qvæ mihi tecum oritur( utinam absq́; Occaſu) Fortunam ita preſſis tenere manibus neqveam&c. Denicq; poteſt Allegorico tractu res tota deduci, ut patet ex Salutatione dicta in Proluſione de Stemmati- bus ſub titulo: Campus.
H 7§. III.

13² SVàAPA CIVILIS §. III. De Inſcriptionibus Arcuum Triumphalium in ingreſſu Principum.
INſSlenni Principum ingreſſu eriguntur ſe- pius machinæ theatrales& moles ſuperbæ magnifico exſtructæ apparatu, vulgo Arcus Ui- umphales, quibus vel Picturæ Symbolicæ ad- duntur, vel aliquid proſa aut ligata Oratione im ſcribitur.
Picturæ autem in Arcubus Triumphalibus adhibendæ, poſſune deſumi vel ex Alluſione ad
inſignia Principis; inſignia, inqvam, Honoris
vel generis, ut patet ex proxime dictis de Barbe- rino Scholas Romanas inviſente; vel ab Analo- gia, ſeu ſimilitudine rei alicujus cum Perſonadè munere Prineiĩpis, ejusq́; adventu.
Sic Philippo II. Regi Belgium ingredienti de- pictus eſt Sol quadrigis vectus cum Lemmate; lüuſtzubit omnia. Vel certe pictura hujusmodi
eſt index ac teſtis publicæ lætitiæ ex adventu Princĩpis derivatæ. Sic Alphonſo Regi urbem ingredienti depicta eſt Corona laurea in annu- lum deſinens cum Lem: Hilæritas Uuiverſa. Huc ſervient& alia qvædam Symbola. Primunn Henricus Dux Brunſvicenſis lunem depingi juſſit cum Sacra illa inſcriptione: Vi- ſitavit nos Oriens e xalto. Sscundum: Carolus Lotharingius lampadi accenſeæ in halta inverſa, Lem⸗
E lenulär Er airet rnc. kibind Se
5 b x 5 unſerb Nn
i Abet an ann diryg Kpulkelih ſcifio gan Fbwikns datt iien V R b Wabi c Ktnr Tllibdhe danel'a äulb nagge Nluuete e Colt dun pas 234 ea CPperiller Niln. e Keiſtolt e ſe dn Nan ießcor e
d ſti d
njäbuge

TVvn
0
dus L in ingni m. reſſu enn 8& mol du, vuſga ure Sya tligatin
Ibus Trium velex Alui , inqvam,h ime dictis d nte; vel b, jus cumle entu. ſum ingret us cum ler pictura bu letitiæ ex¹ honſo Regi na laureiil aritas Und- am Syabch runſriceni inſcriptiu Scundum ſe in lult
DE OFric. SarurAriok. Lemma addidit: Lux publica Priucipis ingens;
Tertium eſt Marcelli Veneti Ducis, Columba
cum ramo olivæ& Lein: Bouæ Spei. Quartum
eſſet iris in nubibus cum Lem: Adſeret Ma ſere-
Nl.
Qrodſi in Arcubus Triumphalibus velis ali- qvid inſcribere quacunqve oratione, Inſcriptio illa debebit concinere brevem ſed nervoſam lau- dem Principis, vel apprecationem, vel omnia, vel publicæ lætitiæ indicia. Solennis illa fuit In- ſcriptio qvam in Arcu triumphali, qvi fuit Im- peratori Trajano erectus, Rôma appofuit:
Patri Pio, Patri Senatus, Patri bonorum o- mnium, Datri Pacriæ Pio, Juſto, Belici, ſem- per Auguſto. §. P. Qxk In Arcu Triumphali Nieææ erecto hæc inſcriptio poſita in ingreſſu Neoſponſorum:
Felicibus Pacis ſuæ Sponſis Sereniſſimis Sa- baudiæ Principibus 8 P Q N. pro Jani foribus clauſis has triumphales aperuit.
Aliquando hujusmodi Inſcriptione pluribus verbis contexuntur. Talis illa Oladislao IV.
Ingredere ſoſpes avite Divorum ſangvis, Tuæ Pat iæ votum& ſpes, Fortium Clementiſſime, Clementium Fortiſſime, sota Lechici nominis Majeltas: Ingredere Vita Civium, Conſilium Reipublicæ, Senatus Oraculum, Mens Poloniæ. Tecum Tua felicitas ſceptra capiat, Tecum Tua Virtus coronetur: Imple factis faſtos æternita- tis: addant Tibi Superi tot annos, qvot nobis e- ripi ab hoſte vetuiſti. Ta-

— d—
4 SVADa CivyIls Talis& illa Inſeriptio Arcus Triumphalb Cardinali Cæſari Montio Mediolanum ingredi. enti: Aſuewiſti Victorius, aſſizeſce& izmpbu
Et Cæſarem,& privatum eſſe non licer,
Ad prima Roma regimen,per ſecundam dee thloreu be
1 u9 nl zid
de. Pe
Ad Te ſublimia quexve referuntur, ut. Sne. luriie wnt
ſcanr 4 ileblun* Eminentia titvlus eſt alius Monti etiam me tujilbhh
TIurn d. 3 ip Alonel Ga
S&i virtuti pramia non reſpondeant, G Sln
Merent is gloriam crede, non tenacitatem de. um üpa
bentig. rna At
Ingredere igitur,& inſubriam TZuam etian ltulm te
Seu. ſe Daun uv finjut
S&cias, Vod iterum Caæſaris u ſet. Auha
§. IV. tlirten Eruditio hoſpitalis deliba- ſern
Mükal tu F. 6 9—
. Ongiores hic alii, ego brevior, ne in notion nhne e bus videar heluari,
fellnun Auguſtum imprimis mirabere, cui offcioſim o— Salve magis ipſomet teſtante placuit, quam luan.
ſumptuofſin um epulum. Tanta vel in unĩco verdo latet ſyavitas, maximè cuùm arcana men- tis detegit ſtudia, qvæ vocabulo veritatem con- cilient,& ꝓratiam intendant. bip— 2. Jam in fricam Te relego; Annibale receyto b triumphantem. Certè Annibal Salutationem fan.
poſ
cesſttens 60. ut ſi 15 lor colh r
1 ſcat

„ Arcl M leccln
ſueſee 6 Valum 1 e Pen ſecu eferummj
eliu ome
zon reſon
2o Iennli 5 zbriam Tu
eſaras ſeab- 1 I ſeut
llis cer
—
evior, ne in
bere, cuicki ate placui Tanta lelu e cum aren ulo veritat
3;Annibal bal aluni
Dr OFrlC. SALuTATION. 18 poſt rem cum Romanis bene geſtam ipſi trium. Pho prætulit.
3 Congeſti à Salutantibus in hoſpĩtes etiam tituli, Sic Decius Cincinnatus in triumphoUr- bis Datronus eſt ſalutatus. Sic Dentatus Romam ò bello redux Achilles eſt appellatus.
4. Execror Alexandri faſtum, qui 4 nemine ſalutari dorari ab omnibus voluit: Nempe Jo-: vis ſe flium credidit credique voluit Victor præ- tumidus, ignarus imbellem videri animum, qui de faſtu neſcint triumphare.
5. Quis adhuc non inſultet veterum Impera⸗ torum fuperbiæ, qui Urbem non quadrijugo curru, aut albentius equis, ſed humeris hominum ſuccollantibus ingrefſi ſunt? etſi hinc excipiat ſuum Principem Plinius de hac ſuperbia Princi pum triumphantem.
6. Urbanitas ſi quem deſtituit, à ſaxo etiam in politiem emolleſcat. Nam apud lIones in viis pu- blicis ſtatuæ lapideæ Bgebantur, quæ adventan- tes hoſpites Græce ſalutarent. Non tamen o- mnino placent ſaxei Oratores⸗malim animos per linguam quam ſaxa per inanem ſonitum per- orare.
7. Barbari etiom non omnino barbare: Thra- ces veteres intelligo, apud qvos ita mos ferebat, ut Principes cum ſe mutuo ſalutarent, ter digito labra compeſcerent, ſe tantis hoſpitibus ſiutan- dis impares ſic teſtari. nempe præſtat appreſſo la- bris digito conticeſcere, quam non ex merito ho- ſpitum blaterare.
8. Et

186 SVAPA CIVIIIS
8. Et Tyrannis aliquando ſapuit, ferumqye exuit ingenium ‚dum morum comitatem exi e- ret hoſpitalis Sapientia. Dionyſium vide. Tyran. nus hic Siculorum ſed Sapientiæ cultor eximius extitit, dum Sapientiæ Platonis id honoris detu- lit, ut iniſſus obviam coronatis navibus, eundem navi quadrigis exceperit etiam ipſe illi obäus. Tantuur Sapientia in Tyrannos etiam exercet im- perium.
9. Etiam aves ad hæc officia olim inſtrud, Hinc Satyricus: Quis expedivit pſittaco ſuu chere?— 3 1
Sed Bruditio potius illa huc ſervit, qvæ ad particulares rerum ac Perſonarumqvæ ſlutan- dæ ſunt Circumſtantias attinet, ut de virtutibus, Honoribus&c. de quibus aliquid in Proluſioni- hus dictum.
V.
Aliqvæ Salutationes. Superius allatis adhuc aliquas ſuperaddo. I. fi
Jalutatio Delegatorum Reguni
Judicum.
R Ediiſtis tandem cum reduce juſtitia, Am. pliſimi Proceres, ſimulque loci hujus ſeli- tudinem& ſqvalorem Curiæ depuliſtis. 7bta pænè inter deſideria nobis effluxit hyems, qyæ non alius facile torrens reſtrinxiſſet niſ totis huc alveis veſtra decora influxiſſent. Vota Ma- jus tandem coronavit non floribus, ſed Solibus, quibus pretioſa hæc tempeltas liberaliter qvot- au⸗
N— zlebe hſ alr n in ſete 8 Ik HS lheuäni dr lRreo Ten
V
V
doReg 8 ts Aas tn vtto-ebiln Kir araund(2 te e 1KNoyſm. aobe Ge sbrihnpe Sluuu e ulbo vnen AbTindoUE. it, cwmm eie Arin me Thuii,4 Igen-wten minkur Ar tiſwellln Ke hernul 1 aamſtt vdherne in 4 8 m tin hdtan, 2
bru 0 ac:
elllnar

4
iyI 1o ſaput dum conſt Anyſumie ntix alh Wonis lührn etis nayiblö deiam jpfe os etiam en
icia olimi erdivit pfiun
hueſerſt, arum qpe Knet, ut deii eiquid in Da 1
b
ationes 1as ſuperuut orumk
de
luce jultiu lque locihi- iæ depulit Nuxit hyed ſtrinxiſſet lXiſſent. N ribus, ſet as libenlii
4
De Omlc. Sarurarton. 187
annis deplait, nec enim vel Themidis Polonæ
gladio ſuus fulgor, vel hoſpitibus tantis nativa non ineſt ſerenitas, cuiqve ſuperbiam paritura Zodiaco. Hos vel maxime ſoles ales Sarmatica indulgenti palpebra contuetur, ad hos& cauſa- rum& reorum indolem explorat illuſtrius, qvos primus Regno invexit Batorius, deducta cœli- tus Aſtræd cum tam illuſtri Jadicum corona tanto nobiliori induſtria, qvanto certius Regna corruunt& Coronæ æquitatis adminiculo de- ſlitutæ. Athenienfum vos componerem tribu- nali, qvod lucem in judiciis oderat; niſi noctua⸗ rum illud tribunal foret, hoc Aqvilarum. Nam alios fot Præſides qvid vobis vetuſtas conferat? Zeleucus erui ſibi oculum unum, alterum filio paſſus ob parricidium Virtutis; Sed neſcio an uno minus oculo cauſarum momenta perſpexe- rit, cum tamen vobis laus ſit integra, qvæ illi diminuta. Charondam Judicem prædicarunt Thurũ, damnavit temeritas, qvi dum contra legem progrefſus cum telo, eidem imcubuit,& vitam& judicia in ſe peremit; ſed à Sarmatico tribunali longe abeſt omnis temeritas. Qvod ſi Thebanus Judex ſine wanibus, ſed judicia voce corrupit, dum lingvæ& affectui neſcit temperare. Iluſtrius eit delegatos Regni hu- jus judices etiam cum uſu manuum Juſtitiam re- tinere ſolamqve manibus in foro apprehendere Juſtitiam. Atticus Draco leges tantum ſan- gvinarias tulit, at hoc in perniciea& interitum
gens-

—
188 SVADA CIVIIIS generis humani, non in legum tutelam; Solus illi character ſangvinis, vobis mitioris Juſtitiæ character Elogium inſcribet Immortale. Nam Judicium Paridis-(qvo melius pro Helena egit quam pro Juſtitia)in Dearum diſſidio expertum vindices Junonis iras; Minois vero æcyitas in- ferni tribunas meruit, ad Orcum ſcilicet rele- ganda, ut quæ Cœlum minime weruiſſet, euĩ vos olim inſeret vobis inſitus æquitatis amor, Deniqve Romanæ ſecures etiam in Innocentum cervicibus hebetatæ, fæpe Juttitiæ, læpius cruda litatis inſignia; nam& ſæviere in cives inno. xios ſub Tarquinio,& ſeptimam infamarunt Mariũ Purpuram: Veſtræ æquitatis gloria vete- ribus omnem præripit, qvibus omnia ée legum præſcripto ad bilancem Juſtitiæ revocantur. Sad ne dicendi mora dictionis gratiam præfocet, cum non loqvendi opportunius ſit quam tacen. di artificium, conticeſcimus interim, ipſo es iam ſilentio facundi, utpote qvos Sarmatici A. reopagi laudibus impares ipſa taciturnitas atte- ſtatur. Jalutatio Epiſcopi Viluenſis Didla àA Sarbievio. Ohordun omnium, qvos circumfuſos vides, perinde hilares animi, atqve conſpicui vul- tus eſſent; videres profecto, Præſul Illuſtriſt Ie non intra has æ des, ſed in noſtris cordibus con- ſediſſe. Hæc enim condita humanitate Tuĩ oris
majeſtas, hic Tuæ virtuti non impar, ſed For- tuna
D
9e aEnondb
lcdeſe tiw 18 1 funlür merru kn Aütrrdnn
teto(n
Tuuur
ſewal
aun
N
ii Winte. heitn Amhe er Drn n Nindp. 89 Imn ſelll
6
Dilte ga
2 lir n⸗ dud 19 L dkrte en Kpwge:

——
IVIIA
Lumtun. Dr OrFICroSIs SALurAr. 189 bis nien tunâ major animus, hiĩc niveus non ætate magis et Iunn qvam candore animi vultus meruit, ut non ma: lius pnie gis hodie per animas, quam per Tui adventus um ais letitiam animaremur. Occupa igitur hoe a- nimorum Regnum& ſoliam, atqve iſtam Salu-
nois ver I. 3 2 4 Oreum tandi Tui alacritatem, qvam in vuleibus- legis, nininne un noſtrorum animorum Vadem prædemqve ha- Ftus azu beto. Cæxterum cum ad Sacræ manus Tur o- 2 9 1... etiaufmſ ſculum accedemus, illud cogita. non magis nos 9. 142 aftißee labra Tuo annulo, quam animos Tibi conſi- 1 guare. eriere S V eptiman in§.. ◻.. rouitis De Salutatione Regis in Co- bus omm mitiis Polonorum.
ſitiæ mioen † Ta fert mos Patrius, ut initio Comitiorum gratum JIRegni à Nuntiis Palatinatuum Rex publicé mius ſitqun ſalutaretur. In hac Salutatione primo omnium us interm, Ordinum lætitia exprimitur de incolumitate e qvos Sum Principis; ad quod juvant hæ Sententiæ: Re- pſa tacitum ge incolumimens omnibus una. Wdem.: A ca-
pite ſilus corporis dependet. Idem: Sslus Rei- vilneyfii publicæ Lacillat, qvoties& ſlalus Principis. Ju- varet item illa Eruditio, qvod pro ſalute Augu-
10. Hii ſtirpem olim Romani conjecerint in lacum circumſuſ Curtii. tqve conſſ 2. In eadem Salutatione laus Principis per-
„Draæſulllu tractatur ab ejus vigilantia, felicitate, trophæis, V ſtris codh& ſtudio boni publici promovendi. Hic vero umanitit hæ ſententiæ adhiberentur: Imo: Meximo Im- on impa, perio maxima cura ineſt. Nem: Qmnium o-
tium

190 SVADA CIVIIIS tium ſomnos vigilantia Principis defendit, o- mnium otium illus labor, ommnium delicias, il. lius induſtria., Fem: Princeps remiſſum ali. qvando animum habebit, nunquam ſolutum. Item: Princeps ſibi dictum illud putet ex Clau- diano: 3 Nec Tua Tę moveant, ſed publica damma, Et illud Senecæ: Et Reſpublica Tua eſt,& Tu Reipublicæ. Ceas. Moderatori Reipublice Wa Civium beata propoſita eſt. Rurſum Seneds. Principis magnitudo firma ſtabilisqve eſt, qyven omnes tam ſupra ſe, qvam pro ſe ſciunt. Tertio Immunitatem& Libertatis tutelam inſinuant. Deniqve ad Regiæ manus oſculum admitti petunt. Hujus Salutationis Exemplum accipe. Jalutatio Regis in Comitiis, nonu. ne Palatinatuum aliorumd Regni Poloniæ Diſirittuum. Vos in hoc Lechicæ libertatis Comitio „Tuæ majeſtatis ſolio circumfuſos vides, publicæ internuntios crede latitiæ, Regum Se- reniſſime. Nec aliunde animis ea voluptas inſe.
D*ℳ nübc ee Jniyfr luui niro Se baumi c tma eig ier ab ah R mnleh ae
tam Vr tie
I
dit, quam unde ſceptris oboritur non deſiture
ſordis fiducia, in qvam certius haud aſſurgitur, qvam ſi non inſuavi ſane Imperio, id præcipiat Coronati Principis incolumitas. Etiam hæc Regnorum baſis eſt, nec ſolide ſtabilitur illo- rum felicitas hac vel leviter concuſſa. Servan- tur Imperia, dum Cœli munere Bonus Princeps
nec
hir onlt 0 Mibon Se anute ir⸗ RRolhn prluut Tinil d ih Kalu m ate (aninume ulegim agin V K Atoehe n Au do. 25 Worar.lan ſän E. Tepra 5i n tl Aa rac vnde 0
NRc gi 19 n. deispan 51

——ꝛõöFõ——
VII
1 e d Dr OrFIClOSIS SAlurAàAr. 191 meihs, nec fatis, nec fortunæ telis obnoxis conſerva- Dnmönbi tur. Deniqve alternat Eortuna vices, cum& céps ii Principis vires; nec Civile hoc lmperi corpus, nunumn od nonniſi mens Regum animat, non laba- tilladpn Kit, ubi Capitis pericula terruere. Non po- rema evgo Regni ſelicitas eſt Princeps Incolu- ſed yulu mis, velſi non in Romano tantum ſolio Valen- licn Iut tem ſceptra noverint, qvi vitam Bmul Civibus, rori Rehi vitam Patriæ inſpiret. Hinc ut nihil utriqve Rurſen huic ampliſſumo Ordini, nihil Patriæ in votis labilsqyti potius, quam Salus Principis, ita nec uberio- co ſe fäun rem quidqvam aperit ſcatebram gaudiorum. Et libenus ſane tot quaſſati calamitatibus Imperi moles, gie mans yæ Tux Majeſtatis humeris tuto incubuitznon stationis R imbecilles poflulat lacertos, quibus ut ſe jam e- rigit, ſic fatiſcentibus laberetur, ubi autem lo- vmitui um tam felici dedere auſpicio, etiam de helici b Comitiorum exiti non irritum præbent augurl- vrum 1 um, qvippe: uum. Rege incolumi mens omnibas anap ut umi ſſo rlibertats( rupere fidens; ircumbie adeoqve hic etiam occlamare licet, qvod olim axtitie, R Roma ſuo Principi: Salva Reſpublica, Salvus 1Sea voloſt Imperator. Nec difficile ſalvum libenter habent ritur nonâ fubditi, qvein ex ſe& pro ſe pariter norunt. At 8 haud alu Te ruentis Patriæ ſceptris domeſtica deſignave- Derio, il; re ſuffragia, eundem Patriæ Patrem ſibi gratu. vitas. Eüi nata, qvem Civem Patriæ Regum Cæſarumqve dge fahln Fortunæ affinem Coœli beneficio accepimus. nec enim minimo reponendum loco, ſi im. peraturum Patriæ Civem dent Kdera, cui non
oncuſſa. vre Bonusl

—
—-——
19² SVAbA CIVIIIS non melius pondus ac regimen terrarum incum.
bat, quam Atlanti Cœlum, vel Magno fnex
dulcis ſarcina Anchiſes Parens. Hæc demum
xætas Te Principe defloruit, qvæ Reges Re.
gno, dum parturiit,& ſolio parem effudit animam. Nec non auſpicato ceſſit, qvad in Te Patriæ ſuffragia conſpirarint: pace fruimur, quam vix arma unquam peperere. Ita hoſtem orbemqve vel Regium nomen ad reverentim componit& ferrum veneratio excutit, vel male ſibi præſagus hoſtilitatis timor armorum otiun perſuadet Pavet Tuum etiam clauſum in va. gina mucronem hoſtis, qvem ſibi fatalem pra- ſentit. hinc ne ſuis te laceſſit armis& tua timet antequam præſentiſcat. adeo ſuaves Patriæ ſo- mnos Tua parit vigilantia: pacatum in Tuo lr. bore otium, in Tua fortuna dies reperimus for- tunatos, nec jam priorum Principum fatis im gemiſcimus, quando in Te redivivam eorum maginem& amplioris fortunæ capimus praſe- gia, Sed ut Patria in tuto, dum imperas, ſic& Patriæ libertas, quæ ut ſceptris adoptat Drinci. pes, ſic Principum benevolentiam experitur, de Te ſibi non aliud polliceri poteſt, quam qvod de Principe, in ejusdem libertatis ſinu à faſcis e⸗ ducato. Dabis jam Regalis hujus benevolentiæ teſſeram cum nos ad oſculum Regiæ manus, quæ ut hoſti minatur exitium, ſic Patris legibus no- ſtraq́; immunitati tutelam appromittit, admiſe- ris&c. Ca-
MOrS
4
xcd ledieite Me lii ie dſcotaetin degalbec N
ſio ſsc T
drc
Tfk ür
oe rNKene Gus ſtl felkär r eL n
Phs
n 1 d. Uäſ, Latr Ud e. kiſlu 3 l ia
12
₰ (4 Æ
le be

Wm DE ORAr. VAITEDICT. 193 en teram
vel dun. C a pu t II J.
ens. H 4 1.=.— ,2l De Oratione Valedictoria. ſölio pne Deriaene Salutatione locus eft Officioſæ celltt, Valedictioni; invicem hæ ſuccedunt; fi bic t: picei Salve Tibi contigit, contigit Vale alibi: nec Ti- petere, bi falutandi boſpitis daretur copia, niſi alter ei- nen àd t dem alibi dixiſſet vale. Qvare& hujusn di Ora- tio excutt tio Idea non careat,
wor armom 1.
iam claulu
cen Primum genus Valedi-
t armisn ctionis. 0 ſuaves d Aledictoriæ multiplices: aliæ, in qvibus pe- pacatum i regrè abeunti amico vel Mecænati Valedicĩ:
dies repem mus;& in bis I. teſtamur dolorem aliqvem de eo- Principuni rum abſceſſu, qvorum ut nos exhilaravit conſpe- rediviram“ ctus, ita contriſtabit abſentia. 2. Apprecamur iter mnæ eapims felix& reditum felicem. Quæ omnia in ſubjici- dum impens endis Eemplis patebunt.
eris an Valedictio abituro Hoſpiti vel dian eme Mecgœnati.
teſt, quan tis fnuat NBe in te nobis tam ſolida effulſt felicitas, hujus benei qvæ non aliqvo maroris conſnio læcere- Regient tun MD adeo ſors vel maxima raro ad purum Patts leg Hluxit! Deterit primæ felicitatis notam inſtans, tt, a Tuo diſceſſu orbitas,& antea loqvax coram
lxtitia ſuas dolori cogitur partes cedere, dum
ſolo Tui relicto deliderio aliud hinc inoliris iter.
1 Usq;
ppromit

194 SVADPDA CTVIIIS
Usqyve adeo non ſolum a minoribus aſtris Soled T'uorken
5 *
hoc diſcernimus argumento, qvod nube vel ocess min- Ara e ſu interceptus nocturnam caliginem pullaa oegoingn— veluti poſt extinctum diem inducat orbi. Pon ecumin in juſtam erumperet qverelam dolur, niſi te itſ au teniir r
neris longinqvitas non aliter noſtris obtutib ſubduceret, ac eundem Planetarum Düneipen præceps in noctem occaſus ſubtrahit, Drevialuci extinctæ damna exortu craſtino penſaturus, Ve rum nec iter nobis te ſic eripit, ut non toti hæ rea adhuc in præcordiis, in qvibus ſtabilelbi do. icilium defixit amor. è lare domeſlico, put temporum rerunqve urgebit ſeries, extnts men animorum penetralia evagari nunqvamiii licet licebitq́;. Oculorum hæc jactura eſt, un animerum, dum per viarum locorumq; dinoha-
itſbrm ttn ſceddſett 9n d*. ſc otehes d.. nserin d Ke rte 92 Shr ope mrwehe NSNc tr ſtrstney rr Hhatene G¹0y ſegbe 28* 11
—
tantiſper divelleris, qvia tamen& oculis ürne næ noctis ſpeciem hæc adumbrat abſentia, as te ubiqve comitabimur, nec aliis, niſi ut ſol lus nobis occidens qvamprimum iterum oriare.
2. 1.. Valedictio dicta delegatis Re „gni Judicibus.
Hic varii aſfectus Oratorio efferuntur ambi tu. Imo Orator jacturam felicitatis& gaudi ſic exaggerat:
Rgo qvæ perenne invehitis Patriæ ſerenum
urbi huic, lucere tandem, ſidera Lechici ſo ri, deſinetis? Utinam fxarum indolem ſiellr
rum vobis patritia ſors indidiſſet ne hunc exti Zodir
fe ticr nbſgelh tus iſtr u Nongk, ſe dhena nocennthls l
ſältetete
Tähym vraent
A re un mefel r In Pa er u⸗

QQ.—— HLvIn Ir ValE ineide 8 Dr ORaToNA anrb, d 15 e wa Zodiacum liceret Prscele I Ahan n n. 3 dih minum Patriam ‚ locus lie iean 4 3 vic dinen iw indn qvamdiu in purpuræ Vei ræ luce radiavit; ſe n ecce, dum in Zodiaci libra felicitatis noſtræ pon- lun daln dus expendimus, tota ſubito amittitur, vobis Ju- alitern ſtitie libram alio transferentibus. Adeo vel ter- lanetuu rigenas ferit October, qvi Zodiacum ſcorpionis S lubtrin Hgno temeravit! non torum in Cælos effudit vi- altino den rus, etiam in urbis animos idem inſpirat, qvi id- ripit, um circo non ſine vulnere, qvia nee ſine dolore. in qribu Secundo præfagium famæ non intermoritu- de lre douræ abeuntibus Orator edicit: gebit ſeis Dies hic Juſtitium qvidem foro, ſed non ve- aa evagrinſtris hnem indicit præconiis, qvæ ampliora ſunt, n hæc junqvam ut terminum pati norint. Plus ultra pro- um loconmoviſſe gloriæ limites, ultra votum aliis non tamen Kνεοceſſit; vobis ipſa Patrii juris tutela jus omne umbfaten gloriam transſeribit, in qvam vobis tam lon- nec alis ulga bonæ Hdei Præſcriptio, vobis, vindicata vir- untus, aſſerta Innocentia elogium inſcribet Im- nortale, ſub qvibus nec bono licuit eſſe miſe- a delegllamm nec malo felicem; xqyvitatis bilancem ita . oderantibus, ut nulli eſſetis, niſi peſſumo, ma- licibus. i; ne ſcilicet aliena diſſimulantes fagitia, facere- torio effis veſtra. Tertio propenſa in abſentes ſtudia idem Ora- or declarat: ehitis bui EX urbe, non ab animis exceſſiſtis; ab oculis dernd Iaaona lideli recordatione. Seqvemur animo- uum ſtudliis, qvo pedum pafſibus ab immenſa znnhr Famæ Olympia non aſſvetis haud licebit: comi- adidiſſet N 1 2 deu
um iten
jam felicittt

196 SvADA CIVIIIS
tatum ubiq; præbebit noſter ſatelles amor, ubiqſ yrni 4. 10 9 ₰
promptus obſeqvendi ardor veſtrum omnium liſm“ tus claudet. i §. II.. b 8 Secundum Valedictionis genus] lom AMir Vale dictoriæ ſunt, in qvibus ipſe ani cus vel hoſpes abiturus peregre amicis ypel euu hoſpitibus valedicit. Et hic 1. tenttur delaen net ortum ex eo, qvod ab illis divellatur. 2.85 eſt ho Ckllhhe ſpesnon vero domefticus, gratias exhibetpn ounos exnibitis hoſpitalitatis hactenus arguments 3, anain⸗ 1, 44 2 Valedicens rogat, ut eadem benevole neia Sih. 11se dio ſe proſeqvantur abſentem, qvo præſentem wirn ſfunt dignäti. 4.fu ei Valedictio peregre abituri, iante ſ Ti vocat iter; urget ĩpſa negotii nch & graviflima tot caufurum momenta. e¹
certutn iin nude antken e dt ſenlid
jam inde tantiſper divellinur, nec divulſioßs citra novum animi vulnus; animi, ſedui qvem arcte hactenus obſtrinxiſti. Herculemm melius Tyri aurea catena devinxere, qvam me amoris& ratæ hoſpitalitatis pignoribuben jus& meminiſſe qulce fuerit, ut fuit non inlias
.
m
tantiſper illa frui. Nec ſola hæc nori dolorsn 1 tio, Ameo diſtrahi Mecænate, à tam amicop;(ſbet⸗ tore viarum fiexu abripi major fortaſſe, qyd e
me ingratum coges vivere, qvia cedthibend domg
Tuæ humanitati gratiis nunqvam parem- Han 13
rum tamen ipſa etiam tenuitas ad qwævis ſiibn
urgebit obſeqvia, officia impellet. ſed neſ gnſti 1
orarig ſe
dlhaych 4
2
1
85 1

el, DE Oar. VAIEDIOT. 97 erun 4m qvæ urget, pluribus morer, poſt gratias ami-
l cum accipe Vale,& ipfe dvam diutiſſime hoſpes vale. 4 1.§. III. iotb Tertium valedictionis 5 Aoda genus. 5— nd ot in uſu apud Polonos, ut ex Eqyeſtri ordi- 1. teln L ne inter Regni Proceres, ſeu ad Palatinorum lauue aut Caſtellanorum fubſellia adlecti ad conclave gratig: Regium aſcenſuri e conclavi Eqyveſtris ordinis, anus Ir jisdein Eqvitibus more& urbanitate Patria vale- benee gicant. ubi lmo Regalis benevolentiæ vel beneſi- 1m, quoy centiæ munus fibi collatum commemorant. De- inde expoſito ut hactesus ſuo inter Eqvites mu- a2re a neri conati fuerint ſatisfacete, deprecantur, ſ non ctipſam omnia examuſſum præſtiterint. Præterea pe lli- ram mo eentur ſe etiam in Senatu Eqyeſtris ordinis fiu- ir, neci dium nunqvam pofituros,& Eqveſtris Libertatis 4; anin amorem. Deniq́; valedicunt ſimulq́; precantur niſſi uiut idem Eqveſter ordo ſemper boni publiei ſtudi- derinen, Oſiſſimos proferat floreatq́. nſh Corollarium ad Valedicti- iit, ut tutece 8 hahrem 1 onenn. ite, An SOlet maxime à Poëtis peregre abituro dici mijor in vel ſcribĩ carmen Valedictorium, qvod vocant e, qu Propempticon vel Protrepticon. Videre hæc li- unqumh cetà Papinio Statio culciſſime ſcriyta& miris af- enu ti5 1 fectibus abundantia. Primum Metio Juveni vavi- mpellet gaturo ſcribit:
153 Dii

198 SVADA CIVIILIS Diovibus audaces amor eſt ſer are carinan Sævacjh, ventoſi mulcere pericula Sanas Sternite molle fretum:
Grande tue rari, Aamtes Naptuneè, profunde Depoſitum. ſuvenis Aubio commitrtitutr alto Meriur,- at—; Aν mæ‿ arté ſuper æ½ vora noſtræ Majorem ti ncſe e puarat:pr oferre benigna Sidera Soli Zepliyro ſir copia cœli Solus agat buppes.
Sed hujus carmina artificium ex prædido
Poẽta aliisq;ve diſces; nam ego hic Poëtam un
inſtruo. Caput IV.
De Oratione Euchariſtica ſeu Gratiarum actoria. Mliiler hæc, prout& Materia vel occaſo Aliqvando aguntur gratiæ Principi po collato munere, aut aliis Mecœnatibus pro q- cunqve beneficenti 85* argumento: 2 aliqvando be.
hreuif gyreſede
he Kochyte
ihl alus
den dwn te
iciqfon 1 unnkeyieh an del ckman Luhun Whtiſm nütte W dge
du chur
—
leſarſe
N enauch 12 vie enng T acc ſü ltäb.
Ppen. 0 ae at
ne meritis de Republica viris pro re bene gelt vel impenſis Patriæ obſeqviis, ut ſictum nonin pridem in Comitiis Regni& Senatu Steplunmo
Caarniecio terrori olim S“ecorum& Molcho-
rum. Aguntur item gratiæ hoſpitibus ad funuh vel aliam celebrem poinpam invitatis&c.&c.
F. I. Eruditio hujus loci.
(Kdior Agententiis.& Romanus inihi Stra⸗ — da
Littaleni m e 1 a jn Nuun ben a intögel teigenu. Ga men 4 dan C
hron”
2 1 1

35 DE GRATIARUNM ACT. 199 ſerumada primo ſe in mentem calamumqve inſinuat, kalala cujus illud etſi jam uſu vulgatum, vere tameno- raculum eſt. Beneßciis pleriq́; utuntur ceu flo- Netnribus tamdiu gratis qvamdiu recentibus. Et Be- vmmin neficium præſens gradus eſt futuri. Illud e us- uher adem, ſed non ita qvibusdam innetuit: Pacilius prcfm benelicio capiuntur ſnguli, qvam multi. Item: aceli Animi qvorundam arctius tenentur benebcio vel uno accipiendo qvam acceptis multis. Paria il- ſcium Jaex eodem oraculo: Sparſa in commune gratia egohichs ab omnibus accipitur, redditur Anemine. Item: Qridqvid infra votum venit; beneficii nomen a- V mittit. Item: Aliqvi heneſicio pretium ab ar- * duo captant. hariſti Nondum Roma libet excedere. præter Roma- dorig, num Stradam etiam me ibi tenet Seneca. Qrid Dlan, ille? Moram benefciis(indvit) ne objice. Itenn: Materſediegare nocitura, benebcium eſt; exorari in per- ratie lin jcem rogantium, ſævabonitas. Iten: Benekicii— eccnituaccepti meminiſſe oportet, dati obliviſci. Item: uto: ln iberalitatis ingenium animus invenit etiam in⸗ 5 brote vter angultias egeſtatis, s ut ſ Sed jam Romate in Syriam deduco; ibi Pu- & Lenntl Abliam Syrum audi,& dietum adora: Beneficium, ecorum d inqvit ille, accipere, libertatem eſt vendere. Qvo hoſpitioi’ nflectes illud Poetæ: Pro benefactis vinxerunt inritatud Agamemnona Graji Etillud aureum Vatronis diétum menti imprune: Qvi aqvam hauris, pu- teum corona. Aere id ad grati animi argumenta calcar. Sed d qvam crebto illud evenit, qvod Pom- 1 4 ponius
zus loc
omanuU,

200 SVaADA CIVIILIK ponius extimuit: Facile poſt munera gratia con. ſeneſcit. 8
Audi jam Oratorem Trajani: Nullum, inqvit, impendi genus P incipe digmus eſt, qvam qrod erogatur n poſteros.
Audi& Neotericos: Suauma ſelicitas eſt,poſ- ſealios felices reddere. Tamen turpiſſimam damni genus eſt, inconfulta donatio, Prodigeæ largitionis comes eſt pœnitentia. 4
Sententias concludat dictum Ænilii: Nä. lum, inqeit, Imperium eſt tutum, miſi commun. tum benelcentia.
4*
Sententiis varia ſuccedat Eruditio.
1. Tres Gratias finxit antiqvitas: plures tus Mecœnate reqviris& obtines.
2. Immortales Gratirum hortos cenſuit At- ſtoteles: credo ut doceret, benefici ſeu gratt memoriam nunqvam emori debere.
3. Conſtantinum hic mirabere: etiam ile hinc ſuo cognomento major qvod monitus, ne cousq́; profuſa liberalitate procederet, illudre- ſponderit: Mallem regnum, qvam liberalitatem peidere.
4. Severo Imperatori nomen abroget poſteii- tas: aliud nowen meruit ejus munifcentia qem a ſe nihil petiiſſe cognoverat, ſic illum aggreſſus dicitur: An nie tibi vis eſſe debitorem? Poſtulz) ne de me conqveraris.
;. Lau-
2 u men S ANe rmäd 11
anstos 1. d.Mke tlge klandet ſu Täkrnll Amuft kewnſit hr Neh ee per Ni u. „„ I g prul k⸗ cſ Anum ſ 00 1 T e lter dr an 4 Lerw;- fen nr hum 12 8 Irpem. len ur 1 eus pan Neſeram. lenponuss d 1 delr m ſe 6

18½ unengn.
i Nol nuseh
ni ſelieite Tamen tu
A Gonato) ntia.
tam Knuil tum, miäa
a ſuccet 10. tiqvitas: i es. hortos cl , benektit debere. mirabere d r qvod o- procedetct n, qramlhe
omen abroh jus munikce rat, fic llon e debitoler
DE ORKRATIONE VaLEDICT. 201
r. Laudo Titum, cui unica fuit obſtinatiſſima conſvetudo largiendi. 3
6. Et Anax aus in regno non vinci beneliciis, id demum duxit honeſtum.
7. Tamen& Perſas recole, qvi in jus vocabant ingratos, hodie reorum bujusmodi unde eſt.
8. Athenienſes certe erga bruta etiam emeri- taleges gratitudinis fanxere.
Elegans illad de Domponio Duce Romano. Victorinlli Pyramidem flii voluerunt atuere, ſed non permiſit viri modeſtia, proinde qvatuor illi erectæ ſtatuæ: prima Pugnatori: z. Vicétori: 3. Triumphatori: 4. Contemptori.
Et ymbolis te inſtruo.
Hæc ad Tuac rem facile accommodabis, uem-
e Adiantum herbam, qvæ etſi perfundatur, ſicca
manet, cui Lemma additur: Nihil tamen hæret. qvod eſt in ingratos. 3
Item. Cancrum cum Luna creſcentem, cui Lenma adde: Vacuum ſine Lumine corpus-
Item. Calcem ardeſcentem, aqva affuſa, cum Lem:Ignes humor alit: Diceres tu& beneficia amorem.
Item vas vacuum cum Lemmate Tinniteina- ne eſt Item Horologium cum Lemmate: Feriar, dum audiar. Item ſomitem juxta igniaria fo- menta cum Lem: Sic fimma nutritur! It. lam- padem, qvam oleum affuſum extingvit cum Lem: Nimium extingyit. Vel. ne qvid nimis.
Item Navem cum velis expanſis cum Lem:
11 Ex.

20² SVAPDA CIVIIIS Expectat ventos. Item Molam vento truſatilem cum Lem: Absq́ aura vieſcit. Item Torqven aureum de cervice appenſo cum Len: Gravat, & ornat. Item globum ingentem Sphæricumin menſa cum Lem: qvolibet iimpellat digito.
Notum illud Aloyſtii Cardinalis Symbolum, Sol cum Epigraphe: Non exoratus exorior. Di- ceres& Tuo Mecoœnati, Solis ingenium in ejus oceanumtranfiiſſe, qvæ poſtulantiuen vota ants. currit, nihil precatio dare ſolita.
RFqve aptum illud, cujus Auctor eſt Dux Tar- ræ novæ. Oceanum ille de Pinir cujus vaitus gurges hauritur deſuper à Sole, tamen(qvod 3d. jecta innuebat Iuſcriptio) Non exhauritur. Die & Tuo Mecænati- Citius qvivis Oceanus, qram Tua poſſet exhauriri muniſicentia.
§. II. Modus hanc Orationem ſeribendi.
Otes Mecœnati trophæum erigere ceu Tu Dpar Victori, imò benefic ia qvæ ſbarg guntur in commune trophæa funt. Alibi fuſt hoſtes, ſed domeſtica in arena devicti beneficiis cives illa ex- citant.
Familiaris etiam eſt hic locus communis de Munißcentia, de Principum beneyolentia in 9 VSS; VO8
Non fic excubiæ nec circumſtantia tela
(Pan tur ratur Amor Civium. Imo ſruſta l ſe terrore Princeps ſuccinxerit, ſi cha-
——
ennub enRapl n rw ägſt Aaume he MnaR
ſir II d
dann de
gärnr ſii 1 1
Fe. Hro0 s ai: 0 Aeo
w 9E
Gra 4 RlHa ee
gentr, p 1 1* od ir
Ie e
o lrugn dn
elm 4 E
Di
un me Nx ſipo. 100
1

lunla tem den pelnn . tia — Al Sead — v ingen mallantiu 1 it. iadot h 4 hünida errna * n egthun ivis Caa an centin.
—
—
— raton.
di
— an erigee — *
ſcia Tyeſt
A Alibi fuſn rrebeid
lacus col- 2 beneroler
——
inſtantta! r Civiun
Keps ſueci
DE GAar. Acr. 1203 charitatis ſatellitio ſeptus non fuerit: Unum enim inexpugnabile munimentum eſt Amor Ci- vium, inqvit Seneca: Reqnare qvi vult langvi- da; addum ego,& munifica regnet manu. Recte amorem apud populares, metum apud hoſtes Mrren re Tacitus jubet Principem.
Item huc ſerviunt Adjuncta illius, cui gratia aguntur Juvat ejus laudes non obiter coacerva- re, qvod erit Plinius in Panegyrico: juvat eum ajls magni nominis Mecgœnatibus conferre aut etian praſerre. qvod eorum exbauſerit gloriam, latias munificentiæ genio progreſſus.
Poſſet item per modum onqre erentis inſtituĩ Oratio& dolenti is, juxta illud Furii, qvem illud potiſſimum angebat, qvod Auguſto ingratus co- geretur vivere nempe impar gratiis redhibendis. Sarcinis Euchariftici materiam darent tres Cha- rites in id muueris evocatæ. Orator vero diceret: ubi perſolv endæ Tibi gratiæ, tres gratiæ haud Ti-
bi ſufec erint. §. M. Impetus Oratoris ad gratiarum actionem Principi vel Me- eqnati. LHWjusmodj Gratiarum Acdtoriæ continent tum æſtimationem& exaggerationem be- neficii 0n ſine tcuorum extenuatione mierito- rum; cum Encomium Principis ſeu Mecgnatis; tum pollicitstionem de memoria beneficii nun-
qvam ponenda. 1 6 Impe-

SVADA CIVILIS
Impetus Gratiarum acto-
riis J. 1* tuto collocaſti benehcia, non in Letheum unqvam ſcopulunrillidenda. Non degenerant
apud me unqvam Gratiæ in Rſas mox debiſcen-
tes, ſimul ac evolutas. Florum id& Mii fehe- ſcere neſcientis ingenium eſte, uon Gratiarum, qvarum primordia Tibi nunc exhibeo, nem nun. qvam: aut certe tun demum cum Gratiarun Harti(qvos perennare cenſuit Ariſtoteles) def-. nent eſſe immorcales.
Impetus II.
Iberalius jam Eloqventiæ indulgendum, ubi
ad liberalis dextræ ingenium deventun et non decet parcius lingvam agere, ubi nulla ur num infamat parſimonia Mecœnatem enim m ctus qvis non ſubito Maronem induat? utinan tamen è muniticentiæ Tuæ alveo æqvè dicend venam, ac bene ſicia liceat haurire; non tenaciu in Te rsfunde erentur Elogia, qvam congiaria d nianent.&c.
Impetus III.
Unus hoc, qvod meritis te meis deferre au- tumas, Princeps maxime, verius demerits detulidi imò etf hre abeſfent adhuc e omne meritum tanti Principis d'antunlhe e- xilis favor. Utinam id muneris dignius geram qvam obtinuerim? Jam credo, Patria ut in Mis qvi mihi præivere, lucra cogitat ſua, ſic in me vere-
7
e EEIS
kfäin 1 6
ta son0d 5 Pramdh fh e nenne. chtbcm m
3
74 kur9. — et precer, 31 nt 82 3
V onn ſo (h nr
9 Gaen hpr
8 lbn eer 1 ,n
1((Pon 4 g
——
—ᷣ—ᷣ—ᷣ—ᷣ—:PA9

A 3Ae 1 —
1 ateue
ur
cgf . nont
K con
. eisde e 1S. 1achu antur an igrir — tri ult —,
Dr GRaar. Acr. 205 veretur diſpendia. At ego accerſendis honoribus æqve nunqvain fai deditus, ac impar invenior oblatis: nullorum nibhi conſcientia merirorum; at nec ultra werlta ambitio. Non Ulrbentterm. grandioribus etiam nanc titulis evolverem, non neſcius, tantum oneris honoribus ineſſe, qvantũ& auro ineſt ponderis. Tam longe wihi abeſſe de- cet a 3 æmio, qvam longe abfum d merito; nam ubi mulos ſeqvuntur Dremnia,haud qvisqvam gra- tuito bonus eſt&c.
Etiam hic illud adnota ex Plinio, qvi ſic ad Tra. janum: Qrin etiam berqvam modica Civium merita Portunx Tux viribus in majus extollis. efficis enim, ut tantum qvisq́; Tibi preſtin ſſe vi- deatur qrantum àa Te recipit Qud inibn gni- tati precer, niſi ut ſemper obliges& obligeris, in- eertumq; frcias, utrum magis expediat Civihus Tuis debere Tibi, an præſtitiſſe&c. Ut felicitatis e, Kantum vehs poſle, ſic magnitudinis, velle qvantum poflis.
. IV.
Gratiarum actio Principi
pro collato beneficio.
Adere venerabundus cogor, dum ine ſi ſic erĩ · gis, Princeps. Opprimit me tauta bene ficiĩ Regalis moles, nec abäſderei in gradu, he me reponis, qveo, qvin ſucenmbam. Seutio jam tandom(qvod& hoſtiles copiæ, nimium dram
didicere) graves Regibus eſſe manus, qvæ tan. 1 7 tum

206 SVADA CIVIILIS tum etiam pondus beneſicio impreſſere, Argu. mento ſit hæc, qvæ plantis me Regalibus aKfudlit ſupplicem ruina. Sed felix plane, qvæ me bea- tiorem arguit ſub onere, qyam cum nullam mihi hujusmodi pondus incumberet, qyæ non me corpore toto ruere, ſed toto vertice aſſur- gere luculenter indicat. Ruina hæc meæ potius priſtinæ infelicitaris eſt, qvæ jam concidit, ſimul ac me ad Tux Majeltatis pedes accidere leniter adegiſti, Nec ruere probrumeſt; Sic enin ſor- tunatior ſum in umbra Principis; ſic plane ſum publicus ſub te ſole Civis. Etiam tibi ad ſo- lium gradus eſto per ſubditorum colla, qvæ ul. tro ſe lubjiciunt;; niſi qvod aliud adhuc impe- ret beneficentia Principis: nam& munera pul⸗ chrum in animos exercent imperium, dulce ve- ro imperjum; ubi amor favorqve Lrincipis po- tius qvam Princeps imperat, nec aliud niſ 1per. ennem dantis memoriam,& grati pectoris pi- gnus. Cui qvidem imperio libens volensqve mentem deſpondeo. nihil hic non exigitur ſuo jure. debitum eſt, qvod Regalis munificentiæ velut Premiam reqviritur citra imperium, ed meſipſa cogit beneſicii magnitudo. iĩpſæ gratia- nimi lleges perurgent, etſi tantum Regalis bene- volentiæ pignus nr ulla ſatis poſſit reponere gra- titudo. Sed qvia nibil ditius rario bonæ men- tis, nec Regi pulchrius in Solio, qvam in Ciri- um corde ſedem defigere; illud vel maximè in meum cor, Drinceps maxime Tibi jus eſto, ple- no tibi alias jure mancipatum, hodie pleniſſimo
dibi
1u e
f An
Rahbt.
drare
la (r- ir Dun 1 Wnuu hipuise 5 DMe
er 9.
NM Nno- br Rp g i rqtenl NMuusss m Bi Ifin n Ccetair fb wte üoän Jie vhe iib⸗ ſgen b ag Ho nin e rWxal 8 run 9
fet

K conci ccicer 1 dicen 1 tjis; ſe a dtimtii coll, u hu X ane 1om d
e binei clun
ti ehi
* vnle don ege s munitee
nnerion e ihleg Ner 1 pone rio bon qrami- T rel um 7 joscken depkai
Dr GhAr. Acr. 20
tibi addixiſti: ibi tu regnabis berenniter, nec ul⸗
la pectus hoc oblivio Tui nominis aut beneſicii occupabit.
Gratiarum actioRegi pro colla- to Ducis Exercituum Munere.
Imul ac mihi armorum regimen benefica in Patriæ Cives contulit majeſtas, me ipſum in Nova conjecit Vincula, Regum Clementiſſime. Prima hæc tibi optima ſi ſpofia cælum detulit me Duce apud Te captivo. Sit hoc etiam Tuæ be- neficentiæ vel præconium vel præmium, qvod Ducem habes in Vinculis: nec enim aliud eſt Novum hoc beneficii Regalis pignus, qvam au- rea, qvæ me ſolio velut captivum adſtringere cœpit catena. Mancipas Tibi æternum, qvos ſic Princeps Maxime devinxiſti! Clava Imperialis non tam mer eſt inſigne muneris, qvam animi SymbolunTuæ ſemper militaturi gloriæ. Tibi de me trophæum erigis, dum Clavam dextræ in- ſeris: adeoq; primis Cattrorum faſcibus mihi oblatis. nova Tibi laurea pullulavit. Augebo de me laureas, qvamdiu hoc inſigne Regio me thro- no Superſtitem advolvet: Sed nec alia, in qvo- rum Spem mens præſaga Principis aſſurgit, de hoſtibus Tibi excitare trophæa detrecto, ne uno duntaxat modo Principi æs exolvam. Et ani- mum Tibi hunc obligaſti,& manum, qvæ ſub Re- galibus auſpiciis Cœlo aſpirante collo tibi ſubjĩ⸗ ciet barbarorum Hærebit inſuper memori ſemel 10].

208 SVADA CIVIILIS
impreſſa menti gratiæ amplitudo, tanto dignior
Principe qvod ſupra merita; tanto gravior, qyan- to has infra vires, nec enim aut meritis qvidqvam arrogo, aut de Viribus wibi blandior; nifß qvod jacentem animum Tua, Princeps iuvicté, ſelicitas & hoſti fatalis dextra erigit, qvæ Sacro etiam con-
tractu Virtutis qvidpiam clavæ huic& manuu.
cum toties impreffit. Ivit illa per tot Heroum
bajulas nec Alcidæ impares manus, nec illis in
laureas ſterili proventu effronduit; Sed non al-
unde vis illi fertilis, qvam Virtute ſibia Te indi. ta, qvi nempe qvidqvid palpaveris, effcit utin laurum evireſcat.
III.
Gratiarum actio Regi, pro
collata dignitate.
Tiam mili beneficio Majeſtatis affulges ra- Qedio? etiam imimo hærentem gradu repen- te ſic erigis? nimirum ſic Regale ingenium vo- tis etiam autecurrit,& meritis, veritum ne be- nelicii Nomen amittat vel deterat, ſi qvid prece vel meritorum pretio comparetur. Id demum Principi immortalitatem merituro impendi genus eft dignias, ſpargere fementem auream, Unde nula ill ſeges niſi gloriæ proveniat;& ad Heroum facinora Regalibus urgere bene ciis, ne virtus torpeat, ſinen biice calcaribus excitetur. Neſtio tamen, an ulla munus baſi-
licum refundere qveat indultria, qvæ ultrà vo- 6
to:
—
—
vinaiin e nörun
weoneen ſotse i I te 2 nlvycbit 9' ſawoadne. dean M 1h 2 Lumuchen AIr lhe ſeDerunet ovlr Ingſ e Sopen ar
d on. 19 EIDka 1r 1n ss rilA. 111 deogs 1 INo ' Pa 05 leGn me dehnngan 1. Imt Kefeta en
en d”” dKe

ann necll diced non. e len Eot!
Sr
eradn
⸗ nngei
erſtunn — ii —
. lat *. aro il untem enl —
— gelen urg
niice d a lIa mure unn el
DE GRAATiARuM AcCr. 209 torum audaciam vix aſſurgit, ſolo mentis in o- mnem eircumactæ partem impendio, ſola æter- nitatis tænia auſa Principem coronare. hoc ta- men eſt nativum ſolis radium velle amplius mi- nore facula& emoriente lychnulo ſerenare, vel aurum, æris peniculo inaurare. QDanto ma-
gis me omnis propemodum facultas etſi non vo-
luntas deſtituit aliqvid moliendi, qvo Regalis in me benevolentiæ ceſſeram citra ingrati pectoris notam proſeqvar, piget me ingratum vivere ed qvod non aliter Patritiæ ſortis inſignia meritum, qvamqvam Tu cenſuiſti. Sic etiam Civium me- rita, qvæ vix atomo adæqvanda ipſam pene ocu- lorum aciem effagiunt, aucto ab honoribus pre- tio in molem intumefcunt. vippe inde Princi- pes Deorum qviddam referunt, qvibus etiam mi- noribus litatur victimis, cum deficit Hecatombe. Nam qvæ wihi merita iter ad hoc faſtigium pan derent, ne dicam ad beneficam Principis men- tem? cogit me inter hæc Purpuratorum Nomi- na erubeſcere tam exiliun Conſcientia merito-
rum, qvam tanta Regiæ mentis moderatio&c. Denmí licet ex Plinio Normam capere, vo nemo eloqventius egit gratias, poſtqvam à Tra- jano Magiſratui Romano elt admetus. Legere licet qvam liberalem ab illo hujus Principis pa- negyrim extorſerit gratitudo: qvidqvid laudum congerere in Trajanum potuit, fere congeſſit; Nec fortaſſe ita Trajanus gelſtis inclaruit qyam calamo& benevolentia ſui Oratoris. ſic& illum Muſa

210 SVADA CIVIIIS
Maſa vetat mori, aut potius ſvada. Sed eloqven- tiam facile proritat liberalitas adeoqve veriſſimuũ illud: Sint Mecænates, non deerunt Flacce Maro- nes, nec Tullii.
Caput V. De Oratione Dedicatoria.
Epius contingit ut liber, vel qvodcunq́; mu-
nus literariuc, ut ſunt etiam Theſes Theola- gicæ aut Philoſophicæ, alicui dedicentur ſeu in- ſeribantur; qvare hoc loco agendum de hoc di- candi dicendiq́; genere.
F⸗ J... Materia modusq; hujus Dedicationis. (Merhoe loco partim tenuitatem muneri exaggerat, partim motiva exponit, qvæ ad dedicandum id eum impulere, qvæ qvidem ratio- nes cum laudibus Perſonæ, cuĩ fit Dedicatio, ſint conjunctæ. Aliqvando patrociniu ac tutela qvædam libro reiqve oblatæ qværitur, cujus ſub auſpiciis lucem videat: Aliqvando iis dicatur li- ber qvorum id maxime intereſt, vel ad qvos ma- teria libri pertinet ſuo jure. Acumen ejusdem Dedicationis deſumitur à pluribus Perſonarum reiqve offerendæ Ad, unctis, ut patebit ex afferen- dis mox Exemplis. Dedi-
D 1 Mai Mldo S
1
Tius 1 enlo. Awwub Iüng 1 phna8 427
A. Lmchetn
28
dhin 8 Mltu le b Teis. EtaſaGhe
ronl an
Weren e Wachrm eraeny JA. Vteniltuse Nhennn me An T te’Me npns ge bß K bun ime ealec 4

12
ele Ne ſei . blaca
ak ſeuncn en&Thec par(ei = ehe
S hrjo 1
— Atem le
un„N
qöicen )hedicaih
m iua ae ar, l dn iis die adch men
amn lerdu eeolt ex
DE OkKATr. DrDICATORIA. 211
Dedicatio Theſium Logicarum DEI Hominis Matri in Anneæ ute- ro, id eſt, in Gratia con- ceptæ.
TLogicam Tuis ſubſterni pedibus patiere
poſtqvam id noctis Principi Lunæ permiſiſti, Augulta Univerſi Princeps. Amicum tenebris utrumq; nomen eſt, nec alibi p ulchrius, qvam à proximo Tibita circum ſuſo 8. ble ſerenatur. Si Luna eſt, qyod calcaveris, etiam affuſæ pedihus Tagicr novum accendes Plenilunium. Quan⸗ qvam lucem nor mbit Logica, ne nomena mit- tat, cuĩ c Aomem mmi ſemie: lateat ſed ſub tam illuſtri planta;& hocilli ſatis eſt ad gloriam. Ploudet sd Augultos Ancille pedes zncillans Scientiis facultas,& ab offiſ Tibis piritus um- bra, ſuæ pretium obſe uritati faciet. Qod tamen Organi ſui concentus Tuo dedicet Cor nceptui; Ratlonalis eſt, Conceptus amat: eos ſi dirigit, Tuo rectiorem non novit: hic illi velmaxime di- gnus dirigente DEO Conceptus placet! Minor qvidem illa eſt, qvam ut Te extra uterum Majo- rem, imo minimam colat; Sed tantilla etiam qvidni ſubmitteret Tibi ingenia, qvæ Caput con- teris⸗ Primos ingenii fructus non abnues, etſi malum Adæ, hoc elt, prima mortis bellaris non libaris. Certe Dillincio ſuo jure ad Te perti- net, cu'us primum in utero exortum à reliqvis
Gratia ſic diſtinxit.&.

21² SVADA CIVIIIS
§. II.
Edicationis Impetus& acumen perſæpe ex
* Stemmate deducitur; qvod duobus Lxem- plis illuſtro.
Primum accipe in Dedicatione Theſium L.0- gicarum Epiſcopo Cracovienſi ex ſtemmate O- lorum:
Etiam Tuas aures ambiit Ariſtotelis organum Dux& Antiſtes Illuſtriſime. Amicum noverat concentibus Olorem, qvos ſvavior condit ac tem- perat Sapientiæ Harmonia. Si tamen bæc Wavi- tate careat, eodem trabet gratiam ab Olore. Sed qvia concentus hic præliaris eſt, nec Lasonibus tantum pr elia inter Symphoniaci modulos ine- uneur; eqvidem nemo fauſtiori alite arenam im- greſſus, qvam cui Olor accinit& nativa penna- rum Ceruſſi, candida Philoſophicæ laureæ ſpon- det auguria. Celſius illius pennis eluctata Lo. gicæ felicitas evolabit&c. Nec audaciæ damnam poterit, qvæ obſcuritatis ſuæ conſcin Solem qvæ. rit Patriæ in Tuo Illuſtriſſimi titulo affulgentem, qvem nen tam Zodiaci ſigno, qvam in Cygnore- peret. Simhilaminus audaciæ notam illi pate- ris inſpergi, ſatis illi ad pœnam eſt, ſuas ad inſi- tam Tuomuneri titulisqve lucem umbras lucu- lentius prodi. Qamyvis& Audacem tolerare no- veris, qvem æmula Antiſtiti Stanislao dignnits& digna hoc Culmine; his Infulis, Virtus inſigni⸗ vit&c.
Secundum eſt in Dedicatione Theſium Logi- carum
Aene
Bunt,l E dule A dernon ee Pröban hyin n tnen“ et taſa Fdd M doee Vanige oIj mi dn nri 1 pm cs den Es ſalteTm fulen an En
Päli t ioplen u uſlle 8.
nü ag

men ei, 3 bux
e
1
80 Ngan iennoye
ae e Ocr Laa 1 a 2 Akel 1 t
12 aüte
1am il ſus e anbt telen a0 dig — Irtusit helduni-
i
S atn
* eluct
„ Dr Orar. Dfpicar. 213 carum cuidam è Proceribus, cujus inſigne Laba- rum ſeu Vexillum Eccleßaſticum:
Nec altiores Scientiæ ſub Tuo militare vexillo abnuunt, IIlaſtriſſime Domine. nempe ingenio- rum duellis aſfvetæ ut ad velitationem literari- am, ſic ad vexilla inardeſcunt. Placet illis hoc triumphale ſignum, trophæi ds adverſantium in- geniis omen pulcherrimum. etiam mihi, ſi qvod uſpiam, hoc omnino ſignum eſt ad placitum: certamen aggredior, ſed in hoc ſigno vincam, ſe- curas Victoriæ, qvi prælucente hoc Victoriarum Symbolo ingenium committo. Metuntur laureæ,
ubi hie Manipulus præfertur, non ictrita ſecum Victoriæ trahens præſagia. Tuis ergo ſub auſpi- ciis, qvia ſub ſignis arenam ingredior Tibi acce- ptam relaturus, ſi qvem in hoc cert: minis incru- enti Campo lauream decerpſero Neq́; hanc aſper- naberis, qvi omnes pridem literas adamaſti. Hoc in literas ſtudium Te Logicæ ſua ſe caligine in- volventi velut amĩicum ſidus indicavit. facile qvip- pe flawma, etiam qvæ in corde alitur, erumpit. Qanqvam Logica etiam ad Tuæ humanitatis adyta errare non potuit, qvæ erroribus inimica, rectiſſima eſt Actuum directrix,& ad Tui venera- tionem nominis tota, qvanta eſt, refertur An ta- wen recte ſuas decidat controverſias, Te, qvo neq́; Paridem ullum meliorem ſperet, Arbitrum re- qviſivit: Rectitudinem ſuis inſoribit actibus, ſi e- jus placita ſummus Arbiter approbalti: ac ubi ei- dem Tuæ ſinum benevolentiæ aperueriso recte ſi- bi omnia videbitur concluſiſſe.
§. III.
——

214 SVADA CIVIIIS §. III. 8
X munere& Stemmate deſumptam aliam af. fero Dédicationem Theſium Logicarum ju- dici Regni Delegato, cujus Stemma Sol æ: Ream Tibi ambitus ſifto Logicam. profanis una Scientiis eſt, ſacras attamen ambit manus: Ancillari ſcientiis aſſveta, Procerum ſe immiſcet
conſeſſui; acſi edò qvod Clavis ſcientiarum ſit
etiam illi patere debeant Procerum atria; Nil qvod reſeret Scientias, Etiam accedere poſſit aras Veniam tamen inveniet, qvæ Philoſophici cur. ſus in ſtadio Tuam impegit in Soleam, cujus illa ductum ſecuta& veſtigia Famæpublieæ impreſſi ad Tuæ aras benevolentiæ evaſit. neq; enim vel persolis radios, niſi ad Soëẽl iter eſt, vel per Soleæ Tuæ ceu Lunæ terreſtris veſligia, niſi ad Ie. Sed nec aliamilli metam vel terininum Tuæx in- dicarunt Sagittæ, qvibus Cœlum pro meta eh utpote in Cœlum ſemper erectis. nam terras yo-
latu prætergredi, id demum Sagittarum ingeni-
um eſt; ut jam illi duntaxat mirum fuerit, Tein clero tantum eminere, cui mirum ſit Sagit tas A tius evolare. In hujus ergo celſiſſimæ irpisſ- num ſe recipit Rationalis Scientia, ut ubi Sapien- tia ſimul& Honor perpetuam fibi metatur ſiati- onem, ibi& illa pule hriùs conqvieſcat. Auribus illam, oculis e us placita dignabere, qvi mentem ctiam Scientiis dedicaſti. 8 In ſimili argumento eſt alia Dedicatio etiamà munere& ſtemmate deſumpta: Etiam
zineg an un
ſ 1 anunai)0 4
1 3 fas Acem rel9en
V ciel 3 4
To Gyidl
rwoninodk Ieiilun e Wutete Naoyr. n Ana 2
1
dag 1 lKünd r Muion tn tnlln nbt maſe
Cun c
Du 2
(unah rr viCrane lud er n ket 1 rujcan*½
6

1 Smai 12 laßie emd ₰ am. a en aubi arunſein eng eeatine 222d atri; adeſob. e Aloyy 1, cl mlen nechi . nal , vil vicunl. — am prom — Dannten ättuuni 3, n um ſrett, un e S ſt L. E— 9 1llme
umüſ
bi mett
1
ielcat¹ 8 ere, qit
tryiiri 21
Dr ORAr. DgprcAXT. 215
Etiam ego ad Tuæ amplitudinis tribunal e- vocor, nova ſane judicii forma, Patronunm ex- perturus, qvem judicem formidabam. Aliena in me inſurgent ingenia, verum ad aviti Tui gla- dñ aciem retundentur: Satis mihi ab illo præſi- dii, à qvo ſat ſemper Patrĩiæ munimenti. Vel ſi no- dus Gordio abſtruſior intercurrat, eſt contra no- dos gladius Macedonico inſignior, qvi diſſolven- dis etiam Regni litibus adhibetur. A ſoleis ve- ro non minus mili lucis affore confido: Splen- dent illæ in Pontifcum Infulis& Aulis Princi- pum, nativum earandem jubar intendente per- petuo per ſtadiahonorum curſu, terrenæ metas gloriæ exceſſuro&c.
g. IV.
ILvis etiam bt ſubinde Dedicatio;& tunc par-
tim propenſa in eoruin cultum voluntas, partim laus eorundem expriinitu„ cun aliqva Alluſone ad materiam libri velrei dedicandæ. Sit exempli loco Dedicatio Theſtum Philoſophica- rum Eccleſiæ Triumphanti, Reipublicæ Beatorũ- Arrogans credi poſſemm, qvi Mecænates extra Cœlum non qværo. Sed nemo arrogans, qvod Cœlam colat. Majer arrogantiæ nota, nolle niſt in Cœlo curſui metam defigere. Sed notamn haud vereor: arrogantiain talem tota coronat xternitas Ibi ſit Plloſophiæ meæ terminus, ubi rerum onmium Finis. Pulehrum eſt Trium- phanti etiam Eecleſiæ augere laureas,& illi et- iam Capitolio ingeniorum ſpolia inferre. Nec Sce-

SVApDa CIVIIIS Scenam majorem vel plauſum ambio, qvam teſte imdò ruente in ſuppetias Cœlo defendere. Bavete ſummiimiqve Cœlites, Gvibus ita has Theſes conſecratum eo, ut nihil non veſtro cultui Sa-
cium eſſe velim. §. V.
MLid dnd hit Dedicatio tantum per titulos velacutas Deßfinitiones cong lobatas. Du- plex hujus accipe Exemplum. Primum eſt: De- dicatio Theſium Logicarum Beatæ Virgini: T1b1 DEO plen Theſi, VERBN bajula concluſio, Illationis Zeandricæ In ventrix, Demonſtratio DEl potilltma, Unikum Cæli pradicabile: DEO Conſangwinea.
Eytra Arborem Conſangvinitalis Scientiæ Bon
ʒ& mali: SubtilMime Speculativa DEl. Ejfteſelkeme Drackica in uſus Hominun, Qe prima Orbis Salurem in Bona formua con- cluſti, Nvanm rationem fundandi nalta ad Al- Miaum, Ancillunm Scientiaram Logicam Domini Ancilla: Sapientiæ Clavim Cæli oſtio Dicat con ſecrauiq; Alterum Exemplum accipe in ſimili materia-
qvod eſt tale: Ite
Turnbil n Cui 1 2 r Bu 8.
(num⸗ e —
d
Asn Ne 88 bga An
9 14o ſrb e ſut en dchatm

— m per ats
Am el!
130 it
a beniri AX ma
calhk: ¹ Lablle, vine⸗. =4 Scien
aDlI.
DE OQRar. Drplcar. 217 Tie Aeacandaesns Potior mibi Mecanas Dee Cui, ejusc; Matri Autguſfte Scientiarum Draſfidi Bus genitæ Sapientiæ altrici& Audrors nnlus Kientiætantzs m ndli, Qvam Alii ex Aréore Scientia hauſimus; (At fir Capere, deſipere eſt) Viézrici Incnuent-e, Olim de comt rito Capite, Nanc de Capitibus ac ingeniuws triumphanti Primam Dhiloſopbiæ lauream, Dicat dedicarq́, N. N.
H. VI. Eruditio Dedicatoria.
5 Uneris exilitatem licebit excuſare vel cum Lipſio; qui ait: Pretium muneribus ab af-
fectu, non à ſe facimus; Vel cum Sarbievio: Dar Vo coronat aunene ſe Deus
Al Plerumd,, u ᷣoæ paupere dat manu „ſunn Ladies ſe Oa Haue, e Ks
Bona I — ndi vdl
naz Loiu 8 conſer
u in üni 1
Dives voluntas: parva mugnis Sæpe aèimo placuere magno.
Vel cum Stengelio, qvi illud dixit: Tibiis ca- nunt, qvi tubis non poſſunt;& minoribus ho- ſtiis placant ſuperos, qvibus non ſuppetit heca- tombe:—
Tumen- Acceptiltma ſemper . Aunera unt author qua pretioſa facit. ita Ovid. Nec mirum: nam juxta eundem
Multiplicat doni grabitas aut horis honorem
* Er

SvàADA CIVIIIS Et Majeſfarem res data dautaws baler Monet adhuc Tullius: Ei tribuendum eſſe plu
rimum, a qvo plurimunn qligimur.
Si id neqvimus, ſolatur Seneca: Valentio ſortuna eſt voluntas. Imo juxta Plutarchuenek gium eit accipere parva,& magna largiri.
Divinius illud eſfatum Divorum Gregorii 8 Auguſtini: Niloffertur linqviunt] Deo ditiu bona Voluntate. Adhuc Ericii Puteani teſtu- dinem in Symbolum aſſume cum Lem: Sub ar.
cuſabitur.
Vitem auream Darius ab Ariſtobulo: phu. num auream à Bithynio, dono accepit. Sic Pie illi aurea tantum munera placuere. Aliter p barbaros ſapit orbis, cui vel exile ab ingeniom nus ante aurumeſt. Imo& alteri Perſæ, nemy Artaxerxi pugillus aqvæ à prætereunte eblan non ſine præmio regali tranſiit.
At vero Auguſtus Capitolino Jovi 16. mill pondo auri addidit præter gemmas infiniti preii Sic Jovi Cæſar tenuius humana dotantur ærari ingeniacoluntur.
Caput VI. De Oratione Funebri,&
Parentalibus. Non ſolæ Orationum hujusmodi Ideæ, fed qvid- qvid ad Pompam exeqvialem ſplendidum ab ingenĩo depromi ſolet, huc per- tinet.
§.I. De
—
vluT 0 f fune minat P ionie treArer ae
une krt 1
Kdgaits 3
.. 8 vo ſed meo. Qo qridem muneris tenuitasex. engtbin
28 GRN n INifi'te (rlich n ulbe Rüin ide deeln e: ltN delnean 8a, a Inam wopi Ft. niſten oye dhaw)
1 in D dch ea Ara tütn im tan

B—.—
uu. an DE OQkar. FuNEBRI. 219 aan 1§. I..
u. De Inſcriptionibus Sepul- a chralibus.
dan Dlur
ul FE f ſiunt vel in labide Scpulehrali vel in la⸗ un minà tumbaæ affigi ſolita vel labaro de tem- 9. 2 1 1 n) pli fornice appenid. Gaudent acuta Ryli brevi- il tate& nervoſa, Scribuntur ſoluta velligate O- nTatione, ita ut nomen, cognòomen, genus, ſtatus — mla 5 8 5 3 n ac dignitas, cates ſngulx, virtutes& facta, vel In jenn evencus inſigniores, Scientiæ, merita,& brevis cotius vitæ ſumma decurratur„addito ad calcem kadu Inſcriptionis ſne vitæ, ætate defuncti,& Anno ccepte Chriſti currente, qvæ omnia nontam Hiſtorico nene. qvam Elogii ſtylo deſcribenda. — Ilebin Initium Indcriptionis variabitur multis mo- bett dis, he ſemper vulgare illuf ponatur: Hic ſitus terem eſt. Aliqvando ergo ſic incipies: Tegit hic . hapis, Viator, dvem non una Iibi Hiſtoria rete- rino hit get Lucam N. cujus venerabere cineres, ſi mores m inm& acta coguoveris. a dom Aliqvando ſic incipe: Breves populorum A- motes hic lapis teſtabitur: Premit ille magnæ . V anim exuvias V“ Aliqvando ſic: Heu qvantula urna capĩs Ste. nebri phanum N.&c. s a Aliqvando fic inchoa: Hoe alliſa tandem ad 1S. ſaxum eſt fortuna Alexandri N. oülir Aliqvando ſic: Alexander N. emeritæ vir- Nm tutis æterna præmia hoc ſub lapide præſtola- hnch tur.
K 2 Ali-

220 SVADA CIVILIS
Aliqvando ſic: Lugete poſteri mortuum, qyem vix credatis extitiſſe mortalem.
Aliqvando ſic: Date lacrymas mortuo, vivo debuĩſtis obſeqvia Alexandro N.
Aliqvando ſic: Adeſte Cixes& lacrymæ: qui nos toties coegit ad gaudis ſemel cogit ad lacry- mas Stanislaus N Bjus obitum ſine lacrynis ſtu- bor- non fortitudo pertuleric. Vidit illa caden- tem, qvo toties ſie terat.—
Aliqvando ſic: Cave ne Alexandrum N. èſi- xo metiare, qvo capitur. Heroas nusqvam mi.
qi
Mehrion E maoaic M
lnler e Dr d
Imiren Lush
. 1
nus qvaa in urnis reperies, illis nulla pars mun uu di vacat, qvi& Cœlum replent anima,& terri iidite Pama. 1 tihen m Alidvando ſic incipies: Solare fletibus tub glnnd mærorem Gratiarum Polonia, qvando ipſæ Prr. 1 14 ficas agere non poſſunt conſepultæ. Lugeanto. d culi damna ſua, ſi aliena diſſimulare neqveunt: uun Iade dolennt ſibi objici argumenta luctuum, um 8n 3 de ſemper anten flaxerant gaudiorum. ncinis Velſic: Tanto funcri ommes deceat adeſſe llilele Præficas virtutes; omnes regnarunt in vivo, o- nen e wnes deplorentur in mortuo: qvamvis ejus ni. Eänte hil miſerandum in morte, cujus in vit invidenda unenn tm ſunt omnia. Præclarior vita omnem honeſtare ans obitum poteſt. dohgule In fine Inſcriptionis Tempus mortis acute tögkenss, berſtringi poteſt. ſic de qvodam ſub Majũmor. Jesfitnaan tuo e Familia Roſeorum- Docuit etiamRoſis Ma- 1 vr jum fatalem eſſe. Et de alio ſub Autumnum ex- uſſa 3 tincto, Cœlo jam maturus Coneigit mtna u nigal Inſcri- 4

ottunn. — ¹ 2
nnu 2.
131 rum N. 501s Ia
Eluem
1 8
— etryrum.
a runtii
Wmi 4 1 nfit i
n nem 4*
1 S mott ſub M ctetiunk AAutum- it in-
alune S
a decet.
—*—* Dr Okar. ERRI. 221 Inſeriptionum ſepulchralium Exempla paſſun habentur, aliqva tamen hic accipe.
4 N 4 8 t Inſcriptio ſepulchralis I. Perillaſtri Dno Stanislao N.
— Tiam in hoc murmore perennet Fama Per- MMluſtris Domini. ætatem is attigit, qvam rariſſimi; circumtulit merita, qvæ optimi. Pri- mailli tas ingenium acuit; maturior in hoſtes Patriæ ferrum. Binas annorum decades in armis exegit& trophæis; Patrixæ impendens, qvod li- teris ademerat. Nam Stephano Batorio tunc Re- ge ſtipendiarius, bellicis excurſibus in victorias WVit, his potius qyam edvorum curſu orbem per- agrans ubiqve ſtrenuus, bellandi vincendidve artes docuit cum diſcere videretur: plurium entium lingvas weritus, qvas optime calluerat, nec fortius in hoſtem agere noverat⸗ qvam pari apud Turcas mente libera qvadriennio captivus. Redux e vinculis meliori ſorte uſus, in Patria be- neficiis auctus, qvæ meruerat. Per bina deinde connubia in plurium Familiarum gloriam influ- xit, non melius tunc ſpartam privatam domi qvam publicam foris adornans. Tandem meri- tis& ſenio gravis, eodem ſemper vigore ad ca- nos virtutem produxit meritis in Patriam im- mortuus, anno xtatis 94. Ejus gloriæ ſuper- ſtes Flius N. ſfaxum hoc ætati poſthumæ Pa- rentis gloriam locuturum poſuit Anno Domini&c. K 3 2. In-

122* SvApDA CfvIIs 2. Inſcriptio ſepulchralis. Caſtellauo Podlachiæ.
Ngemiſce, poſthuma ætas. Caſtellano Podla-
chiæ mors inſcripfit hoc in lapide, non plus ultra. Genus ille foititus, qvod ambirentuobilis- ſimi: Parentes, qvos feliciſſimi inviderevt. ſed nataliui fortunam virtutum adhuc tinxit radiũs; ne præter ſangvinem illuſtre in eo rihil erederes, candorem vitæ inqviris? ex cælibe ſtatu collige. æternitatis neoſponſus terrena non ambiit con. nuhia. Nec publica luce caruit tanta virtus. E. qyeſtris ordinis ſuffragia primo meruit qvæill publicum nuntii munus, mox æqvitatis Sarma. ticæ bilancem in Areopago Lubliuenſi detulere, utrobiqve nec Patriæ d⸗fuit, nec legibus; illam conſilis munivit, has etiam luppliciis perſvaſit cum flagitia pænas Hagitarent, nec virtutem ſe- tisſplidarent præ nia. Nec inter Eqvites tantun eminuit, ſed& inter Proceres ad eorum intimum conclave admiſus& Succamerario Podlachiæ Cr Hellanus. Huc ejus merita cum alite gentilitia evolârunt! ſed ſolea, quam in ſtemmate geſſit, in hunc tandem impegit lapidem,& docuit immor⸗ talem vitam meritos poſſe mori. Martius ſenio ſatalis terris eum eripuit, cœlis intulit Annoæ- tatis 60. Chriſti 1600
3. Inſcriptio Palatino Bra- clavienſ.
11” hæc, viatar, magnæ animæ tegit exu Vias.
S,s in0Ts . 1,Sh ihen lria Mn atait lunrr J— Tum
laidm iicfll Uie l ulgba nom S Irun. aunon
Pboler
mAet Ldhesme M e 3 2g. Ckloma P en
dan aud
IM-

——— 8
Dæ OMAr. FuxEpRI. 223 Jlh vias. Hie N. N.ereptus tempori ſervatur æterni- tati. jadturam urna hæc non capit! IS hauſtam'à
— 3 Majoribus lucem morum armorumq́; fulgoribus intendit: qvam per oras exterorum cireumferens plurium lingrarum peritia famæ ſilentia evafit- rit Totam in ſe viſus Europam exhibere. Roma de Sbiu Gallia indolem apud ſe mirata peregrinam, qvam Br inwilnam maluiſſet. Placuit& Aulæ Regixæ ra- 4 ra indeles, qvam ille ſubferreo ſeculo ad armo- G annen rum gloriam tranftulit;ibi Princĩpis amores, hie 7an nulli non hoſti gravis, meritus trophæa. Hxc 1un dum augeret ſtrenue, auxit& Honofes; in ejus 1u Jecus ſumma omnia conſpirarunt, Palatinus
nn ſplendor in titulos, caſtrorum faſces in gloriam A mt militarem. Auxit hanc Honorum lucem, dum di Lunæ Sieniavianæ ſplendores ſibi connubio ſoci- i, avit. Obſtupuit ejus conſilia ſenatus, facundi⸗ *im am curia, lingvas exteri, Cœlum virtutes. Deniq; e Cœlo maturum transmiſit Leopoli Autumnus. uni Pelix October, niſi lucem Evangeliſtæ Lucæ ſa- l oiln cram tanto funere temeraſſet. 3
JaMallg§ 11 24 teeg.. 4 DeEmblemnatis ſepulchra- 1 libus.
e tulte vblema proprie dici ſolet qvodeunq́; ver- miculatum opus vel in aureis argenteisqve 35— vaſis cælaturæ, vel in teſſellato pavimento; ed ta- 1 men hoc loco Emblema ſumitur pro apta rei ve- ræ vel fictæ expoſitione ſub involucro picturæ, Lemmatis,& metri. Qvi ergo volet Emblemate
net K 4 rem
5 ᷣ 5 r— x* 1 7 5 5——— 7—+

224 SVADA CIVIIIS 4 rem qvamcunqve adumbrare, piimo inveniet. ſymbolum rei exprimendæ, id eſt picturam qvæ habeat aliqvam Analogiam& ſimilitudinem cum re per illam adumbranda;& iaſuper Iuſcriptio· nem: poſtea metro utrumq; camplectatur.
Porro Emblemata funsbria non ſolum duei poſſunt ex Adjunctis defuncti, vel funeris; ſed etiam ex aliis plerisq;, qvæ in comparationem ſymbolicam trahi poſſuat. Exempla hujusmodi Einblematum jam affeto.
Enblema primum in Funere Ferdinandi III.
Pingebantur infra Ducales mitræ Ducatuum
Regales coronæ Regni Ungariæ, Bohemiæ, Cco-
in nubibus alia ſplendidior cum Lem Manet ul. tima Cœlo. Cui pĩcturæ hi verſus ſunt ſubjeci: Huctenus auguſto radiafti Plendidas auzro.
Nil, qvo te melius terra coronet, babet.
Di de corona, Iuus qud redimitur apex. Jamibi Skmbyreun⸗ defert Oiademata Cœlum. O vantus Cælo judice Caſar eras!.
Emblema ſecundum in funere ejusdem.
Pingebatur mors, in tabula monumenti pe- nicil.
Imperialium indicis. ſuperius depictæ ſunt qV nh;
Entrtua
atis, Dalmatiæ, Sclavonia indices: fupra hiasin 3, ordine depicta eſt Corona Imperiolis: denih
15* Aahfu, 8: 1 4 9
u 2 4 neſ I
dnam
ukhr iedtce. dißelg AMeatn
U Ht lte
Tias
dſets
.. Erngo novunm dant aſtra jubar: manet ultimuCal
Ind r ¹ 3 1” I doacg Näh s 1 4 lcer d 1ast he a 1 1 Br
2 A
clc nn3t 1 dnnten J KkeGE J- dde Im
—

8
m, 3 Dr ONAr. FuxrRI. 225 m i nicillo aliqvid depingens: pone illam adſtans uun Genius AuſtrirMoraviæ, Bohemiæ, Ungariæ,
Bn cum propriis inſignibus,& cum interrogatione ad mortem directa: Cujus eſt hæc imago? 4 morte Reſponſum loco Inſcriptionis: Cæſaris. lan Deinde additum eſt metrum: 8 Emortuales lineas Parca mahiuzs 4 Aſeta pridem ducere, atz aro Tuum,
h uſria, colore Prinzcipem damnat ferox,
Hæc&ſt inαςο Cæſaris qvondam Tui; Pon Heu ueſcit aliud Parca picturæ genus/
ill. Enmblema tertium in funere
trede ejusdem. crm Dingebatur Advila Imperialis ſoli eclipſato Bohe intento cum Lemmate: Non lucet ut ante: ad- ſu diti verſus: 1 ericls Hactenaes Iuperium Te ceu Titane nitebat, ausenb U/ ges in occaſius hoc Libitina decus. funt inc ſolio Aecedir honos. Non lucet, ut ante, aan, Non duguſte 2ovilis lux micat illa Tuus„ Clarioro tumalo Titan, qvia Chriſte reſur,gis,
aee An Feorre ac unl ſoles amplius hra duos.. — Emblem in funere Uladislai IV. aemal Pingebatur Faſcis Jagellonius à morte vel a! manu nubibus extenſa diſſolutus cum Lem: . Melior Fortuna ligabit. — mll Regalen vid dira paras diſſolvere ſcirpum
₰ Parca, Ladilai Principis auſas necem?
— t lal 1
nonum Deérge feras temerare manus. Fortuna ligabit Hunc melior Eaſcem, qvem religare cupis.
K Levius

. 226 SVApbàa CIVIIls Levius illud, ſed tamen idoneum propoſito Emblema in funere ſiudioſi. depicta eſl campana in ſcholarum tutri ewinens, ſuo ſono ſtudieſos convocare ſolita: hane trahebat mors& ſic veluti pulſaus loco inſcriptionis dicebat: Pinis ladditis his verſibus: DPalladio nem Jve dat Campana labori, Eac viræ finem wors dedit atzm-³s Tiid. §. III. 3 Symbola Funebria. Pleraq́;H ſine Auctoris nomine hic reſerentur, qvorum aliqva defumuntur. Ex animatis rebus.
Priĩmum ſit Phœnix in flammis cum Lem: be- rit ne pereat. Vel cum hoc: ſe necat ut vivat.
2 Generoſus Eqvus mortuus cum Lem: Ante honori, nunc horrori..
3. Piſcis cui eſca offertur in hamo cum Lem; Qvod paſcit, hoc enecat.
4. Papilio lucernam circumwolans,& al:s ad- urens cum Lemmate: ſpecies præclura fefellit.
r. Taurus paſcens in campo cum Lem- Ut edatur, edit: ſic homo ſt eſca vermibus.
6. Aqvila volans ſurſum cadente ex capite co- rona, ſed alia in nubibus corona piagatur cum Eem: Nonà coronis, ſed ad coronas.
Ex Plantis& arbuſtis.
I. Sit Arbor cujus folia decidunt cum Lem: Facilis jactura. At non perinde jactura ſacilis inſi- Suium virorum: nam hæc difficilius reperatur.
3 2. Pla-
2 Kri.
Iuk
Nawan
1 Lünsr uddihe
Nonw
3
1 Ntss WRt 4 1Gne dger unt
znt anruen. ee ht Ab in: f. uU Län an apy ſte
klb Kiften
ned er
ſ 1 te rerth hen (kuu⸗ ont.
Af

NNE.„ 8 8 1 T
mn Dr Osar. FuNEKl. 27 E ucie 2. Platanus ingenti umbra nullo fructu cum u Lemmare: Nil præter umbram.. n 3. Balſami liqvor ſeiſſo plantæ cortice ema- Im nins eum Lem: Alis mea plaga medetur. 4. Lilio florenti]oannes II Dux ClivirLem- ah addidit: Hodie aliqrid, cras nihil. Ita& huma- b ⁴ 29 na omnia. Ex inanimatis. 3r1.. 1. Nubes in aeremà vento ſublata cum Lem:;
u Nen Mox reloluta cadet..
2. Sol Eclipfatus cum Lem: Spectatur, dum 14 defcit vel: Officiunt lumina luminibus. 3. Focus extinctus cum Lem; Cinis eſt, qvod ſ 4 eunl ante micabat. Item fax extincta ſolum poſt ſe fua 4=uf mum relinqvens eum Lem: Cum nidore perit. unle 4. Ignis ex domo incenſa emicans cum Lem: Non ſine clade micat 3 on.. Pyramis uno denic; lapide clauditur, cui Lemma additur; Lapis omnis clauditur uno. umebh nempe ſepulchrali.
d 6. Cythara vel lyra ruptis fdibus cum Lem:
un le Ruptis perit omnis gratia chordis. Eidem Cy- — vim tharæ integris fidibus Lemma additur: PFeriar, deeexct dum audiar, pia 7. Fluviuy in agros exundans cum Lem: Cur- Js, rendo currere ceſſat. M lis. 8. Eax in ſole cum Lem: Lux magna minorem . obruit. 5
9. Iguis ſub cinere cum Lem- ſepelitur, ut
vivat.
Q.
1u unt eur iun fai us repn
K 6 10. Ho-

228 SvADA Civm Is
10. Horologi rotæ diverlo oppoſitoqve mo- tu volvi ſolitæ cum Lem: Metam properamus ad unam. 5 3
11. Calamus anſeris cum Lem: Mortuus lo. qvor.
12. Bulla in mari, cum Lem: Et brevis& levis eſt. ſic vita hominum..
13. Mons minor umbras miyores projicit, qvam alius jaxta grandior, cum Lem: Minor um- bra minoris ſic& grandior luctus, ubi grandior lIuctus Heroum jactura!
In funere Principis pingeretur Atlas ſubœ- lo cernuus cum Lemate: Princeps auxit onus.
Tribus adhuc ſymbolis rem concludam. Pri- mum eſt Clemeoti VIII, initio Pontificatus ob- latum Horologium cum Inſcriptione: ſemper prima, nunqvam ultima: Inania vota!
Secundum Philippi III Ragis Galliarun qvi Lunæ creſceuti in nubibus illud adſcripſit: Dum vixi, creſcebim.:
Tertium Julũ Dneis Luneburgenſi, qvi facem debinxit cum trito jam Lemmate: Aliis ſer vien- do conſumor: qvod applicabis bene merito debr- tria& meritis immortuo.
F. lV. Funebres ſententiæ.
POetæ primum occupent locum. Bilbilitanus olor præcinit: Naullo fruta loco pallis excludere: cum mor⸗
Veneèe-
R 8 M- 1 Vbet
an

₰ 3 7 2 1
DE ORar. FuxEBRI. 229 Venerit, in media Tibitre Sardinia eſt, harſolicus vates Lucanus illud punctim omni-
Aen
= 1 1 bus: . Mch. eu. Davido fortid cadend utin eſt. 8 Illud vero ſummatibus: dreſü Summusg, negatum Stare diu. ₰ 1 Illud vero utriqve ætiti: Anes At ſta ſenum uc javenum denſantur funera. An Mun Oraculum eſt qvod à Seneca audis: 3digrn llli mors gravis incubat. — Qpi nolus zimts omnibus. uui gnotus moritur ſebi.
uuüt Et Felices ſo*ςᷣuerlus mors, miſéro⸗ Fugu!
malluin Do tibi& Tuum Lechia Horatium: Sarbievi- müch us is eſt, cui auſculta- iae. 1 Quem ſai ruptum gemuere cives ot Hic diu viwit.— Gälin 2 Semel advdebemur, * dcri Qans u.,gamtes ſemper 7 1 Inſalam
Seu lata mag A5 æ*vora ravimus
* en. Reges carines ſeu Qvirites Aüka Ex:gaa dehimur Pba, e4o eie mettot clu d* Ven O2es
— Et urna, væ‿ os colligit,omniun. 2 Meuſuera ei, um eſ. — Poctis alii proiniſcue hegenf intrinne Seneca: . Nemo inqvit, erravit ad ſepulchrum. Qrisqvis an tig. ad vitam editur, ad mortem deſtiniatar. Ut fabu-
um in
m. B la eſt, ſic& vita, non qyam diu, ſed qvam bene — acta ſit, intereſt. Notum jam illud Tullii: Mors nobis qyvaſi
R 7 Tan-

230 SVADA CIVIIIS
Tantalo ſaxum imminet. Mors optimum qyem⸗ qve ex acie oppignorat.
NMors iis terribilis, qvorum omnia cum vita
extingvuntur, non iis, qvorumn laus eworinon
poteſt.
E Plinio illud adunota: ſemper acerba& im- matura mors eorums qvi immortale aliqid aut fecerunt, aut parant. E Tacito illud: Non præ- cipuum hoc anicorum munus eſt. proſeqvi de, functum ignavo qveſtu. Et: Mors omnium obli⸗ vione apud poſteros vel gloria diſtingvitur.
Proinde monentem Saluſtium audi: Cum vi- ta, qva fruimur, brevis ſit, memoriam noſtri qſã mavime longam efficere ſtudeamus.
F. V. Reliqva Eruditio funebris.
Deſte Principes,& Principi occidentis imo&e
orientis Philippo III. Hiſpaniarum Regi au⸗
rem date: Moriturus is dixit? Nihil refert Re- em eſſe, niſi ut eruciet in morte fuiſſe.
Dignam adhuc Lacone vocem audi, qvi ani- mam agens diccbat: Non me movet qvod mori- or, ſed qvod nullo edito facinore morior.
Iuvidendum illud Elogium Imperatoris, ſu- per qvo ſic comploratum eſt: Utinam aut nun- qvam natus, aut nunqvam mortuus fuiſſes!
Sed iterum adeſte Principes& faſtum poni- te: qvem ſummi pariunt faſces. Severus Impe- rator hunc ponere jubet, qvi viventi ſibi lnn
am
2
luuii 4
daxanto ant.
CrnlV. Tn Keredta 2 kfeni
Duceg dmn
Kauduntſun
nilé, Nl ten lcperta. ihong Tohe d l⸗ denar randura ninlüt Iunbpep ukMhese Weam Pnaw Chaum tchnen 1an n aßd Kapuun ga tiſſtule afplun gar
Tpſtor. ſnla a fat br
lu

imn manha
nun al
Acer ale h 1 N. 1 toſeg ImzM iamg 1 Mu. a Cnn ncii 1
1 Aebr.
d. s dentz um unla
an ille
1 oric. Neru mwmane ül
faltuw
* ner
— nti ſ 9 1
1 ail telnl
wrnudi gi 1 min.
Dr Onar. FuxEBRI. 231 lum parari juſſit, cui ſe interdum includens ſic dicere auditus: Tu virum capies, qvem orbis non capit! 4 Caroli V. factum ſimile an majas, dum ſibĩ vĩ- vo parentari juſſit ſecuḿ; tumbam mortualemn devehi?—
Ducem Thebanorum Epaminondam in bello ſaucium clypeus integer in obitu recreavit, qva- re ille: Nunc veſter Epaminondas n aſcitur. qvia ſic woritur.
Philippo forte non lætior Epaminondas in a- Bone⸗ Proceribus ille«vi morientem circumſta.
bant flentibus: Non morior, inavit, nam Ale- xandr un, in qvo viv m, re linqvo.
In funere Caſſii Brutus ultnumiſlam e Ro- manis appellavit, qvaſi in eo omnis Roma expi- raſſet. Pallantis in exeqviis, Æneas illud:
Salve ateruun zmihi, mavtae Palla
Rernamq, vale. Claudam Bruditiones oraculo ad Philippum Ma- cedonem de ratione vitam diutius prorogandi di- recto; reſponſum illi: Vita qvadrigas. Sed Pau- faniam non vitavit,«ujus gladio ad capulam qva- driga inſculpto obtruncatus. ſic qvadr ige glios in ca Ptalun eeelihent⸗ alios præcipitant in tumu-
lnue §. VI. Epiſtolæ ad Funus Invitatoriæ.
Onſtant hæ doloris teſtificatione è& morte defuncti: Item denuntiatione dici, qvi fu-

23² SVADA CIVIIIS neri deſtinatur: deniq; ad leniendum dolorem & Chriſtiauæ pietatis Officium invitatione. Li- terarum hujusmodi exemplar accipe. Literæ Invitatoriæ ad funus Parentis.
Ktiora ſæpius Tibi defero; nunc, qroipſe
dolor exatat, ſtylus hic doloris eſt;. qvivm calamo ſuum indulget hæc exarandi munus, dum totum cor obtinet. Eo tamen vulnus dete. go, qvod pectori obitus mei Parentisinflixit. ſuccubui telo, qvod rimus Aprilis dies in me tam ſerio intorſit: illuſit ille(ſed non ut alias) noſtræ domui, noſtræ ſpei! in lacrymas totus abeo, necaliud magis fluit è calamo atramen- tum. Sed Tu lenies luctum, ſ juveris lugen- tem, dum juſta& plane Parentalia extincto Pa- renti perſolvam. In ultimam Aprilis juſta hæc diſtuli juſtas ob cauſas; fed ultimam Aprilis tantum, non luctus. Aderis& Tu& Pompam augebis funebrem, nec Chriſtianæ pietatis exlors eſſe voles. Quad ne velis, preces cum lacrymis hic includo.
Aliæ Invitatoriæ ad idem
funus.
1 Sqve adeo nulla ſub ſole ſibi conſtant gau- dia: lacrymæ illa præeunt aut cowitantur.
In me jam poſt alios capies experimentum qvod dies heſternus dedit, dum Parentem isea mihi potiorem vita ſuſtulit. Auget doloren totius Domus orbitas, nec ſolatii qvidqvam præſto! Re-.
uünonpe i. u. Ne unte u pudsfic en
Jyib ot. Pn Ailnabe kr
¹ Arnie IE
m derera con 3. R au
grsean Atr Hokr V wite eme
Pridlr M gtauil 11

b De ORAr. FuNEBRI. 233 1 unc„.... 8 ⸗
e Renuit illud nimius dolor.& ſibi mimium inqul- 62 4 get mora illum aut tempus haud lenis, niſi in a-
micorum pectora diviſo lugendi officio diffunda- 1 ie tur. Necaliud ſpero, dum hæc intelliges de 4 Parente meo ſemper Tuo, Tibiq́;(qvod ſciam) 1 o in paucis primisq́; caro. Sed nolim te literis tan- tum illaerymari& primo huie Nuntic in qvintam Aprilis communem cum amicis luctum indico, qvem Parentali Pompæ deſtinavi. Te hoſpitem & funeris comitem opperior-.
2* et c 12 nci h ¹ a ulnuse wisandi 4. Säai— n. F. VII. ann In Funere immaturi Adoleſcen- mnm tis Oratorii impetus Fu- uver. e nebres. lexti———— V An IN* tali Oratore maxime affectus ille regnat, qvo 1 n».-.... 3 Furan de mortis inclementia ætati etiam huic infen- ruahn ſæ conqverimur,& qvod.-=e inani Spes tumidæ crepuere vento. a letane 0 5„.— d 1 ſ d 1 cunk hes ergo Patriæ& Parentum deluſæ deplo- ànat rantur. Præterea adoleſcentis præcoci fato ſub-
lati dotes deſcribuntur.
=d ide..
. Impetus Primus, ex ſuglari. =—, Abiere in exleges fletus tot Provinciy, miſe- icenla ratæ fatum N. cui ad hoc ut Majores aut æqva- en rer aut vinceret non aliud defuit præſidiam mne gwam xtatis. Immortalitate nihilominus in memt tuto repoſita, infortunii hujus damna non ſen-
— ſit Maturis moribus nullum ſupervenit præcox 1 9ſann,— fa-

234 SVADA CIVIIIS fatum ſat am zph vitæ ſpatia, qvibus tot t cahi me⸗ rita potuere!
Impetus II.
Etiam Polonæ telluris impatientes Aqyilæ ſemper ad volatum erectæ, diu à Ceærloabeſſe ne- qveunt. Habes digi smandum N. qvi ad ſolem originis ſuæ ſe vix matus explorans. qvos Heroas referebat in nomine, eosdem reſtituere viſus eſ in virtute. Felieibus nempe initiis præmaturum præſentiens interitum, ſeuium, qvod habiturus ſuo loco non erat, in pueritiam præpoſtera matu- ritate tranſtulit. Sed diuturna eſſe neqvũt felici:
tas, qvæ ipſa propemodum populi vota exceſſe:
rat.
4 Impetus IIl.
Solis fletibus folari cogimur mærorem, dum præcocia fata omne gaudiun præfocarunt. Phœ nix ille juvenum Matris qvidem ex funere vitm hauft, veluti& illa novum ſolew enixa non alio qvam Auroræ fato deberet deficere, ſed decepit naturam ipſam ſumma maturitas. Creditus eſ ad Autumni jura ſpectate, qvi nil teddebat acers bum ut intelligeres illum abire in lucem, exeun- te nocte qeſecie, etiam ſe inde probans fidus eſſe, qvod evaneſceret in Aurora.
Impetus IVV. Eheu! cum ille in virtutis ſtudio majores æ- tate paſſus molitur, ad hunc offendit lapi dem ve.
re terminalem. Adeo magnis paſſibus viam æter⸗ nita:
t venlnn n. aa ipt dgantur f niſert ri’ Te nt chi 2s acm
2
Ncimi dklenanr rding et mitle ch zPkund Apirrtar klltg Uenn 4 rr (Innan lud o oſl hen m K aie 8 Aa 8 ur ob 1
nmn

E— DE OAAz. FuxEBRI. 235
—u, mitatis ingreſm cito ad metam accurrunt: Nibil tu in eo immaturum cogita præter obitum ac æ- tatem: in ipſo vitarapparatu tantum operum de- 21 tern dit, qvantum ab aliorum ſenio vix ſperemus. Mi- bC rum erat niſi 1 prior ad bravium& palmam præcur- 9 reret, qvi relioves omnes in probitatis ſtadio ſtu-
4 8 dioq; uteceſlöt. eAſeh e Hnrre Impetus V. V unn Poteſi ſumi ex illis. ae Od habi..„. fih 1. Plerosqve in ipſo vitæ apparatu vita deſti- holeruu Kaaenit. ſic nulli fere& magna bona& diuturna Aeue düt
contingunt! Non durat neqve ad diuturnum redit lenta felicitas. Qridqvid in primo flore adultum videris; diututnum ne ſpera Caæca . iors inter juventam ac ſenium non diſcernit.
ner x Mo Virgili: eſocanu. Beeen bunc terris tantutm fata nec zltra,
exuen 2 Me eſineut. meim Aliter idem de qvodam: Arteqean ſelicitatem
1 ulſna
rr, iu ſuam noſſet, exemptus eſt. s oe 3. Poteſt per Proſopop œiam ind uci mortuus niltetlin loqrens⸗ nlm Inveni portum, ges& Fortuna valete. a 3 Vel illad: d robansl-„, * 5 Attigimus, certumq, tener jacta anchora . Portun. 4 Poſſet& Sy lice depingi. — V. 4. Doflet& ymbp ice depingi Horologium kulion e* floribus; index horam indicaret in anno de- attly functi adoleſcentuli cum Lemmate: Necat vel è
e Horibus hora n aſiibus u- 284 47— Vel

236 SVADA CIVIIIS
Vel pingeretur Hemerocalis avicula qvæ uno die vivit,& ſingularum avium cantus ediſcit cum Lem: Non diu, ſed bene:
Vel Hortus vivens, qvem ingreſſe tres Parcæ ſertum è Roſis nectant cum Lemmate: Coerone-
mus nos Roſis. §. IIX.
Alii Impetus Funebres. non immaturo Doloris conteſtatio. FE Tiam non immaturo Doloris conteſtatio po⸗ teſt vel ſic fieri: Utinam vivo potius oculi noſtris obſervanti N. qvam extincto Panegyrim texeremus, id eſt breviſſimam mortalitatis illece- bram,& peritura cua voce ſolatia lacrymarum Sed in lætitiæ partem migravit dolor, qvi excha- mare cogit: O breves populorum amores! Velaliter: Qvod nobis lacrymarum fæcundi. or qvam verborum inſpirat Dolor, hoc inter Pa- rentales lugubris pompæ Cerimonias eloqvimur, Non tam Eloqventiæ, qvam doloris quctu totz plorationi, qvam orationi ſimilior in luctum geli- nit, cadit in lacrymas oratio. Nimirum fruſtraad limpidos Oratorum fontes ſe poſfe ſperet e vade- re, cujus ſemel inter lacrymas fluctuare cœpit e- loqventia. Mœſtius perorandum, ubi cor& lin- gvam ſemel occupat Orator dolor. Vel aliter: Tantus eſt etſi jim poſſ ſataſit mo⸗ dicus cinis, N. ut ſola lugendo illi fuffciat xter-
ecmüigg. lo
De E terh Net Clmf0 Rkenn
utepine ch Se wum. Sr ,&m.
ber rü en hetamtt ie un cadeen Narirban er
qytiſs eran Tnüic ga C ä daun tch n
ſtrg i g
Ala
b Le 1u LIIru n-
1 5 ſei 8
wie Plur
Keſe es
L 1 d teal ür

2 DE ORaAr. FuNEBRI. 237 1 an xæternitas, Nec enim brevius lugeri meruit. arra cum qvo perennia tot decora tumulantur hinc eantæ animæ cladem perennia vix eluant diluvia rn lacrymarum. Et magne qvippe moles parem . ruinam,& magnæ mentes ab obitu non impa-
rem luctum tradunt; ut nallz idcirco ſeculo- . rum decade plorandinec ceſſitas finiri debeat, qvã 42 illuſtrioris animæ ſtrages inducit. Nec medi, 9 Mre nec termini eget is dolor, qvo maximis ſimul ac on optimis parentatur. M i Tenuioris animæ poſthumum illud ſit dede- 2unl cus, ut ei vel nullis lacrymaum, vel hauſtis tan- 11 din tum ex oblivioſo fonte aqvis litetur tam cito de⸗ aoha ſituris, qvam Pnnam eruperinr. n a rrlt Ad funebrem laudem. 1 1 Audem demortui Gralh ab cjus geſtis, 3, virtutibus, Honoribus, Horum Ideam ſu- Jnamn mere licet tum ex laudibus Ludovici XIII. qvas ru fulc in Elogiis proſeqvitur Jugluris, tum ex aliis 1 luin recentioribus, ubi in laudem virtutum alicujus 0 isan acg 9 zeſtorun excurrunt. Man otsstun tiam ille ĩ npetus hujus eſt loci: Ergone poſt
in wi nt iwinortalia Mortis jara non evaſeris N.
Girunt Adeone mars ex acie, mois e DPalatiis optimum ebher TEnndye rahi it? Oi morti obnoxiis faiſtes, qvi
(t uen nihil in vita non geſſeris immortale.&c. Vo- , Wa cali lus tua vel a buſto ſepulchrali perorarunt ur merita, qvam emortua orationem illa felicius olitn œternitati ſeipſa inſinuant, nec adhuc plus ex-
b illi primunté calamo atramenti, qvam ex oculis
3 lacry-
—————

238 SvApA CIVIIIS lacrymarum. Utinan te poſteris ita ſtylo noſtra tas transmitteret, qvalis tu factis in æternita. tem immigraſti: maltum enim intereſt noſſe, qvibus itineribus ad Famæ Capitolium& gloriæ adyta qvis penetrarit.
§. IX. Aliqvæ Orationes Funebres.
Unebris oratio duplex in uſu: alia qvæ htab
invitatis Hoſpitibus vel Legatis Drincipum ad propinqvos defuncti, aut ei qvomodocungye obltrictos. Alia qvæ ft a prepinqvis, vel eorum nomine ad Hoſpites Pompæ funebri præſentes Prior oratio tria centinet.
Doloris conteſtationem de obitu defunc, Item Defuncti laudem. Ad extremum Conſcla- tionem propinqvorum.
Ad Doloris conteſlationem aliqvando locu
aſſucnitur communis de altiſſimo jure mortis i omne hominum genus, vel de brevitate vitæ ac Præfixis ei limitibus. Qvandoqve inchoaturo- ratio ab exclamatione& indignatione qvadam in jura mortis, ſicut in obitu Stephonĩi incijit Ferrarius: vel alluditur ad tempus mortis vel exeqviarum, vel ad vitæ genus, ita ut in fanere Principis ſlendidum, in funere Militis wartia- le, in funere docti literarium qvid ſpiret ut tota
oratio, ita& ejus initium.. Laus defuncti attingit præcipua illius inſi- gnia genus, honores, facta, virtutes, perniſcen- do affectns commiſerationis, Gesrulseonede tem
Ien unyl2en Pulunet Cnllt 1ods p. luowin Amn ſ ie N o. M epen ſ ctunaie fo 1 Mt hh juteulrt Kluiuiohe p 1. I Er 8. Nraten, k zlngn ka Fwinh ak 1 one fo n VI dr zü Au pu u r bn
e Auee Pnn itg be
ſei g. h beni a . n afem HG.B ſafg. 4 eg bog . daTe Klac b lhe Ar ſene 1 4 Aeen En, han

DE ORAr. FuxEhhkr. 239 10 iut Item comparationes cum magnis qvibusqve ex unn, Kliſtoria veteri. ait Conſolatio propinqvorum ſumitur tum ex ecolu commodis evitatæ mortalitatis, tum ex immor- ali nomine defuncti, vel morte glorioſa, tum ex
— omine proſperiorum eventuum in futurum.
1. At vero oratio qvæ nomine propinqvorum di- 1eSüneh citur ad hoſpites invitatos 4. punctis conſtat. A mu alh 1 1. Mæror& luctus affinium indicatur, ac e- I ts Ui jusdem lenimentum ex hoſpitum comploratione 1 ancde R lucta in plures diviſo. *, 2. Spesde defuncto& erepta ſolatia præparce
min inſperſa ejus laude attinguntur.
3. Invitatis gratix exhibentur pro ſupreme =. Chu. officio illi exhibito.
Jerenu 4. Hoſpites ad epulum funebre invitantur.
M Oratio in Funere Ducis
= lliſe Exercituum.
1a mojen Lrre aenen I Vih Sägi
E hrein ncere tandem& viyere deßiiſti Dux invi- cn ir cte. Unicus tibi hoſtis mors ſupererat, mui qyem contemnere tibi tantum licuit, non pro-
b Jre m fligare, Nemo ab hac unqvam bellator lauresm nn extorbt cui perinde eſt ſternere clavas Ducum, 4 ufm ac Tarqvianio colla papaverum. nec Ducean illa —'inn ſecernit à gregario, nec Achillem à Therſite, nec
e Mli 3 3— 3 1 A 1 fit magnanimum ab imbelli. Exacuit dolorem ja- d lone...-..
mu ld lo gurx Sravitas, Patriæ ezusqve civibus vix feren- da. Amiſit hæc Troja Hectorem, qvo hactenus
1 cihu ſtetie igconcuſſa. nam ejus dextram palmarum »— b
n Heracem ac tot præliis exercitam hoſtis ſemper
izatubie. 2
N

240 SVADA CIVIIIS exhorruit. Martem i ignorat, qvi hunc virum neſcit, in 410 militare viſa omnia, genus&i in. genium, vultus& manus: non unusia illo exer- citus& multarum legionum collecte vires compendio vide ebantur. Ammilst& curia Civem publicis intentumcommodis, nec confilio ma⸗= gis& lingra, qvam manu viribusqve ſtrenuam. Goties ille in turbidis Comitiorum fluctbus malaciam attulit ſui unico interventu! Qa cu- piditate inter Purpuratorum ſententias audhri ſolitus, qvorum ita captivas aures tenait, utne logvide ſineret, timeretur! Ainiſit& Domuse. jus Patria lluſtre ſui nominis ornamentum, ut merito de facis illius fas ſit conqveri, qvi tot He- roas in tantam lugendi neceſſitatem impulerit⸗ Sed tamen ſolatia nobis non ademit onmi?, qyi dedit ſemper maxima. non ita in ſpolium morts-
litatis ceflit ‚ut imunortalis eſſe ieſeutr. timeri illi
potérat.&c.
Oratio in Funere Philoſophi
dicta.
FR jam philoſophari in terris amplus —haud licuit? hæc poſt illuſtres Præmiſſs concluſio? hæc in feretro mortuli theſis ſeu poſitio tibi demum obtigit: 2 Etiamme inter præ- ciſiones literarias ſic vita præciditur? Ofatum hominum, qvibus nullum ſit contra mortis as- ſultus ingenium, oppugnare ubi illa cœpit, pro- tinus expugnat. Agnoſcit& illa ſuumaliqvid in Phyſicis, ubi forma cadaverea paſſim adſtrui- tar:
tr Kelre ernüilum 10 V tinsleun Ere
dol tm lebit 8 V n In nuggreſtut nadeſtenet Uukxxaben u fain Kr maentte irr
dühreöd un t jyſi ltne h tatn eee p aurh a
Pralln ir
Occthgie 3 Ihea A& 7
Caidun,
npſh S Klthun p 2 na⸗ 1 2..ä. Lapo, 3 1 5 fmd 1 Ah Ia 1 6 ſe 1

ae i D ORAArT. FuNfhHr.— 241 u kur: hic illi maxime eractatus, hæc arriſit unice n Lrma informis, Corruptio Illi in votis& ſtatus clt animæ ſeparstæ: Demonratio eidem nulla po- tior quam ſepulchri: nulla kamiliarior qyan in. eccc tra urnam concluſio, in tumulum illatio. Etiam e Te 2ggreſſa nuper eſt,& anteqvain de illa qvid- um dvam diſceres, kormam tibi indidit cadaveream. 1m Unam hanc ante alias didiciſti experimento citi- arid us Privationem formæ,& de Duratione ſcienti. u ai xternitate præveniſti; in ea Continnum Gloriæ ac Inbnitum comptehenſurus. Philoſo- 1 tahrdhio Boetio mortis meditatio eſt, ſed tibi mors unenſfima. Illud tamen ſcholarum ſolatur vidui- eiy gitatem, qvod Tuæ virtutis Ideam ſuperſtitem in Mrmn manimis reliqviſti&c. itom Eidem leſſi funebres metro comprehenſi ſunt aliu additi. 1 leert
J. lOOccidi ante diem vir idis ſub vere aventa. 1* Eſes ab Juſoniu, non rediture, plagus? — Occidis, ut niveæ, 2um ſavit Jupiter udas, hann tenin Imbre ſuperfuſo, Aecubuere Roſa. 4 (ss h Scilicer Autumaus fepidis de veltus ab-duſtris antul ti Cælo matzuram te probat eſſé caput. aumel⸗ V an tcar) II. eSan ne Wando Stagirai terit ardua tedta Dcai— b ic Et aäsentem Pbyſacts inbwit dacj, moduis, AMors fuit auſa novs juvenem tentare duell Ac ar gumentis implicuiſſe novis. 1 . 4. Hiuc
ſuun des hullo

SvADA CIVIIIS
Hinc argumentans ſac in Feſfino: ſubinfert, Vixiſti; debes protinu⸗ ergo mori.
Sed male concludis, Mors nempe rud ſima dicas Fixi ſti usodicum; Vixerius Ergo dia
1 1 J 2
Ergęo erat in futis Lechicos tibi viſere Joles, Atq́, ſub Aratoi Climatis axe mori?
Non unus petiit Sacras afuſtas nal aras, Tuc ſimul vicæ ftamina longa Tua.
Epfera ſed Latiæ veluri Aors neſcia liugva Noluit eſfis ſas aure bib ſſe preces.
Non ſapit hoc Aonftrum, in formu concluden
neſcit.
Nonniſi concludens putre cadaver humi,
IV.
Qvæ lux DPalladios recreare ſolebat alumnot, Hac eadem triſti vulnere corda ferit.
Namq; ſcholis toties: repetito fanere latam Audet Mors obitu contemerare diem.
Perge juventa Jois temer recrent e diebus,
Qvæ Jovis est ſimul eſt Mortis& illa dies,
Caput VII.
De Oratione Genethliaca.
Enethliacon etiam veteribus erat plena fi- laritatis gratulatio. Hinc Exordium Ora- tionis Genethliacæ, qvæ in Magnorum Infantum natalibus in uſu eſt, ſumitur ateſtiſcatione 5 i
b
nuui Unisd EA aawetol 28. tyudlen be Xote un peront Di (uuruue:
aekgiilboer
ian. 4. Itog el ud AM⁴ Äb gen! a rvruich. 2buintm deiee hh Exulha Iyuaag cexhdeo. ümun e G0h uer rge aneld Fi 1 Ä Ss luge ung⸗ mein 4

—— —
Samn-. e DE ORATfeNE GrNETHI. 243 — 2Ghan,..1z „— 9 dii& Gratulatione tum familiæ de Infante, tum a 5 u A, E converſo. Confirmatio cauſas lætitiæ exagge- S, nat, nimirum optatam apud cæteros æternitatem e nominis& fimiliæ diuturnitatem. Concluſio *
continet omina de Infante, Apprecationes& vo- ta publica pro eodem.
11 an A circumſtantiis loci& temporis aliqvando 4Okaa hæc ornatur oratio. Hinc non ſterilem materiam 1. Oratoribus dedit Sigismundus III. natus in car- wialzn cere. Sic ille natus die Sacro Divis Primo& Feli- rSla. ciano. Sic& de Caligula Cæſare nato in caſtris un cmh luſit Elogiaſtes: In mortis ille caſtris vitam hau-
A vſſen
1 ſit, nondum puer, jam miles; prius gladium vi- aerh dit, qvam Solem. Sed ut Mavors n⸗tus, ut Bac- 1 chus vixit, fortior infans qvam adultus. Præpoſte-
,, ram habuit ætatem tantum ut Imperium raperet, 0 u ſui ortus memor. Sic& Claudianus: wle Reprtaſti per ſcuta puer, Regumq; feroces 4 Exuviæ tibi ludas eraut oc. Adjunctum temporis dedit materiam acute di- cendi de Ludovico XII ſub Jubilæum nato: San- ctiſſimam Principis animam non alius potuit qvam Sanctior annus concipere. Fuit ille plane 1 VII Jubileus mundo, cui tantam faceret Indulgenti- anmn DEUYS. etuü Spectanc huc& prodigia in qvorundam nata- „ libus. dic in ejusdem Ludovici Elogio dicitur: usen IIluſtre argumentum natura novum fiqus ac- 2 1 b ehm cendit in Cygno& terram feftos egit in motus. on Julto Rege concepto qvidni contremiſceret ſbi liicu tam wale conſcius mundus, Parum fuit ab ar- 1 1 2 mato
d2 are Aen Hh uAreutun
1 i,Ch

244 SVAapàA CIVIITS mato ſibi metuere, etiuam nondum genitum tre. pidavit. Dabit impetum eidem Orationialiqva
Huc ſpectans Eruditio. FEit prodigi ioſa qvorundam infantia. Nam
Seleucus impreſti m ſibi naturæ opißeio an- choram geſſit, nec ſpem de ſe lenam boni omi- nis exclußt. Zoroaltrem Bactrianoram Regem vagitui& communibus humano generi lacrynis riſum ſubſtituiſſe vix natum miramur. Cunus Dentatus nomen à Dentibu tulit, cum qvibis natus. In ore Pindari dormienris,& platom adb ae infantis apes mellißcarunt. Vila circs
ervii Tulli caput tamma Regiæ lucis ilſi præſa- g. um fuit. Da tridhetn Parens ejus Hecuba ceuf.
em ntra viſcera accenſum ſenſit Trojæ utiq́; ex- itial m. Mater Auguſtam enixa, viſa eſt ſihi ſo* lem genuiſſe. At Mater Periclis leonem ſbi viſ eſt in utero tol ſſe, dum Periclem.
He reuipraud cta videcur ſua magnitudo cum vix duabus noctibus in lacem ab utero prodite poſſet, qvaſi in tanto Heroe producendo plus b- lito natura laboraſſet.
Themiſtocli ſæpius Præceptor dixit: Tu miſil mediocre eris, ſed omnino vel magnum nDatriæ lu- men vel magna pellis.
Etiam munera in natali dati ſolith. Hinc Mart.
Vi poſeas, Chre, mumats ex igasch,,
Uuo naſceris octies in anno. Viperæ nonnemo adſcripſit: Cum ario, Lee Se
(ddodci E Sellu” 30 lBi
n ersulte Hegenautulise
ei iranes
1 Warid 2 Güige dmilin emaie
Cotuildn doenennen Ibbon. Thnen) 1u IlL. I a c M dor dftttelan on Se fuel gin 12 ſaam,
1O.
Ktloaw

1.,. Dr Osar. GaxIHr.
1 3 Sed mali owinis id Symbolum; mielioris illud, i nempe Luna creſcens cum Lemmate: Creſce in
Aah lene. Sic Matrona qvædam ſuo partui vovcbat.
1n Oratio Genethliaca 8 nen In Natali illuſiris alicuj us Infantis. 1
1Pund, 8 Uges hodie titulorum gloriam tot jam For- 20 d ran. 1 tunæ auctus inſig nibus MD. dum Oæli mu- at nen nere novum tibibarentis accedit cognomentum. uh im,( Perennaturæ id familiæ omen eſt, cui par conti- a ng git felicitas. Eorum nos tantummodo voto- 1en lh rum, ejus tu felicitatis capax vide bare, ut nihil in . W te, niſi alterum te deſiderare poſſemus. Reſpon- 1 woäl dit jamcommuni Patriæ turch Domus votoe- „lan Kentus tanto fangvinis ac gloriæ hærede tibi 1 ii Tuſn conceſſo in qvem cum ſaugvine parem tuæ men- 11 win tis capacitatem transtudiſti. Ductæ jum in hoc eI n leane Infantis vultu videntur lineæ(id qvod etiam Na- 111 zarium de Rliis Conttanrini ominatum ascepi- mi mus) qvibus tuaram virtutum efhgies includi
nn poſſit. Habet enim nobiltas ſangvinis, adjun. l en 1 Ktam plerumq́; uobilitatem mentis, eſiq́; ingens
2 ad virtutem ſtimulus, majorum virtus. Tu jam
p netdiiti iufans nobiliſſme, inter tot Fortunæ pignora in
raund publicam educte lucen, s tantillo nunc pritnua
ſidere in novum Patriæ ſucereſce& matureſce ibh, ſolem.
In Oratione Laſtrica ſit alluſio ad nomen in-
— —„, ditum Infanti, cum è Sacro fonte ritu Chriſtiano 7... a levatur; reliqvaufurpantur, quæ in Gratultione
Nutalis& Nouinis, de qvibus ſupra-
L3 Affe-
1 8
n hah V

246 SVvADA CIVILtS Affero Luſtricum Elogium Caſimiro Leoni Sapieha inſcriptum, qvem è Sacro fonte Uladis. laus& Conſtintia Regina Poloniæ ſuſceperat. qvia tamen hoc Elogium in funebri Panegyrico proponitur, ideo ſic incipit. Etiam inde lacrymas dolor hauriet, unde vi- tam hauſerat Caſimirus. Vitale hoc flumeneh, non minus agit in animam, qvam in pal pebram, & abluere natum& humectare. Qis tamen Ca- ſimiri laudem audeat aqvis committere? labili elemento laus cito nimium aboletur: Fluxo ed ingenio aqva; neſcit famæ immortalitati conſu. lere. qvis enim ſtabilem gloriam Aà ſtare neſci- ente elemento unqvam ſperet? Male Roma Co-
clitem& Clæxliam in Tyberi adnotârat: haufſ-
ſet hie eorum gloriam, niſi melius illam in faſtis pietas aduotaſſet. Sed tamen Caſimiri laus** qris etiam inſcripta perennabit. nam ſacer ille ſons nihil magis colit qvam bᷣdem,& fluida qvar- tumvis indole, refugit fiden fluxam. Debet tam conſtans ingenium etiam Conſtantiæ, qvæ fon- tem hunc baſilice coronavit. Nunqvam Fontina- lia Sacra auguſtius celebrata, qvam dum Caſimi- rum è fonte illo levaret Uladislaus& Conſtan. tia. Auguſtum id, Caſinire, qvcd te ſic totum Auſtriacorum Faſcia abſterſerit, nomen Regium coronavit, cui ferendo parenu te ſenſit Conſtantia, Uladislaus approbavit. Inveniſſet tuæ Domililia amicum Lilis Caſimiri nomen, niſi pridem ea in ſagittas ſolidaſſet, à robore laudem potius affe- ctans, qyam odore&c.&c.
Nr ſll Dr. kor
ac 5 hn retes aione nn 4 Hästrd ene dan tittrenti lig an piin Aren ann P (iidm zil Mua ben NMn Hbena Lei de Ern ſda 5 ſu Fadb Ko nl gn Ahkrl aa fle Pol 1 Vdn ſ An ehi J 3y 3 e gan ky NYaag ů Wan a h He ae, a am. har

4
—
wim Caput VI II. d.
1Tair 1
a sin De Oratione Nuptiali.
1 T Kipliess ĩe Otationes in uſu. Primo qvæ ch fiunt vel aà Sponſo, velà Paranymphis ad Pa⸗ 12 in rentes Sponſe,vel Tutores, Detitoriæ. ² Sunt O⸗ muxä rationes Oblatoriæ munerum 3. Orationes qvi- dus traditur Sponſa nomine Parentum vel Gra-
Sun tulatoriæ Nuptiarum. 4. Inſignes ſunt Orationes hujusmodi apud 1 atäl Waſſembergium, qvas Legati Uladislai IV. pro (= m an Crcilia Renata Regina Poleniæ ad Ferdinanum „A llek III. Imp. Romanum dixerunt, qvas in praædicto rtin Auctore vide.
1lil Habet bajusmodi Orationes& Orator Poli- 1(ulm eicus aliiq; paſſim.
. un Eruditiouem q́νæ huc pertinet copioſe tradidit ema Radau in ſua Oratore extemporaneo. Etiam Po- u mam D lyanthea plusima ſuggeret- De Annulis ſelectam ahnih; habet Bruditionem Sylveſter Detra Sancta in anpmkt Symbolis.
ma Inſcriptiones Arcuum Triumpha-
m 11 lium in Nuptiis Principum.
nana Iunt metro vel Proſa. plauſum aliqvem con- ſto tinent vel omen ac præſagium fauſtius de mn tturl Neoſponſis, Poteſt isdem includi Apprecatio uüün tum familiæ, tumn Patlix. Inſu ber Hieroglyphicis dean& Symbolis iidem Arcus depingi poſſunt, qvæ
idem Orator Exteiuporaneus ſubminiſtrat. L 4 Ia
——

„248 SvADA CIVIIIS
In Nuptiis Cæciliæ Renatæ Auſtriacæ Regine
Poloniæ inſcripti Arcus trium phales carmine: Prima Inſcriptio. Ahaſamn, Regina, 2, cireu ſbice turbam,
QBa Vé³ds, Oude dir eᷣperir e Viau, Plebis aaor tauras tibi con vocar Urle cater uaz,
Q 1ib. clauſa vragis ſemira, perta forer.
Secunda. Has aperit, Regina, tibi Parſavia valvas,
Lata patent Pomina mazin, corda nagu:
Tertia.
Cæciliæ Renatæ Duci Auſtriæ, Imperatrids Domus ſideri felici Poloniarum Reginæ, conju- gi fortunatiſſimæ, S. P. QV.
arta.
Uadislao IV. Moſchovitico, Turcico, Scythico,
Pio, ſelici, Victori, tertori Orientis, Occidentis ſpei, Conjugi Fortunatiſſimo⸗ S.P. D.
Vinta.
Divi Divæq; bonde& Auſtriæ Indigetes Cæciliam Renatam Auſtriacam, Poloniæ Sveciæ- q́ve Reginam diu Kegi, diu regno, diu huic urbi ſuperſtitem velitis, impetretis. Ita vovemus
S. P. Q. Sexta. Divi Divæq́; Poloniæ Sveciæqve Præſides ac
tutelares Uladislao IV. Poloniæ SveciæqveRegi faventes& ſecundi bello& pace adeſte. Diu Cœ- lum ejus virtutem terris commodet, dum Otien⸗ tem laurea, Occidentem olea præcingat. Ita veli- tis, oretis, ad votum 8.5. QV.
PARS
Ln
„ ¹ ſ-

4
Eu
rhri
den V
1—˙* e — zrireu d 8* —.
1M uha 4 ass oyaa n
5
9
b 3 e M 7:Seci atelle le.) ☚ det,dui iig.
9
6 1ee laa ce
S
Dr Peenoonr
Svadæ Civilis,
D hanc referuntar Orationes ſeriæ ac gra- 7 ves contradiſtinctæ Officioſis datis hactenus. Tales ſunt, dum qvis legatione ad Principes orbis fungitur, vel dum in Senatu perorat ſuamqʒ diciĩt Sententiam, ſeu dum in Curia vel foro cauſam
agit.
0⁴ Sectio J. Svada Civilis in Legatio- nibus.
4 L f ſeu Orator Princĩpis aut Reipublicæ
ad orbis Principes ſæpe eſt in uſu. Admiratio- new illi parit non tantum ſplendor comitatus aut cultus Eqveſtris, ſed etiam Eloqventia intra Civilis prudentiæ ac decori terminos conſiſtens: Eloqventiam ejus hæc concernunt:
1. Pro ratione Principis à qvo& ad qvem Oratio conformanda, ita ut nec nimis demiſſe agas, ſi a majori Principe legationem obeas; nec abjecte, ſi ab xqyali; nec non demiſſius, ſi aà mino- ri. Logatus enim eſt os& lingva Principis, pro- inde ſermo, qvoad res exiget, ſuo Principi accom modandus.
2. Etiam
L)

250 SVADA CGIVIILIS ². Etim materiæ legationis conformanda el legati Oratio. hinc nec tumide agendum, ſi qvid Principis aut Reipublicæ nomine poſtules, nec timide, ſi bellum indicas, aut pacis optionem of. feras, nec non demiſſe, ſi obſeqvium Principis v. g· Romano Pontifi ĩ deferas, nec non nervoſe, ſi grave qvid ſvadeas vel diſſvadeas, nec nonjacan- de, ſi ſolatium afflicto, Principis nomine affetas.
3. Legati Oratio his fere conſtat. Imprinis
inſinuatur a qvo ſit Legetio: mox puncta lega. tionis proponuntur: deinde rationes Graves qvas res exigit, ſuhnectuntur. Si item res po- ſtulet, Regnĩ& Priacipis propenſio in eum, ad qvem fit Legatio, memoretur; vel affinitas in. ter hos Drincipes, ſi qvæ intercedit,& alia hu- jusmodi.
4 Plauſum Legato parat parit́; tum Elo- ventiæ gravitas ſenſuumq́; grandium non tam Scholaſticorum qvam Politicorum muturſtag tum acumen grave à Sententiarum pondere de- fumptum, tum exacta rerum circumſtantiarum ad rem legationis ſpectantium circumſpectio& inſinuatio: tum apta rerum Ilitio pro re nata: tum ſi Legatus præferat notitiam rerum adbrin⸗ eipis illius& Regni gloriam ſtatumq́; pertinen- tium, deniq́; ſi appoſita& ad perſvadendum per- idonea modo& actione plauſibili dicat.
F. Legatus etſi extra Regni fines, non timen ultra Decori limites abeat;& qvia Regis Re- guiqve Orator eſt, illius arbitria in imperiis,
juſſi
ſülttm n= ſtetrn Dhan indnarte. unpaltt Ap wotedit mubl 5„ meTarxi do biuna Tn pitui w
U ahh 4
d drni rte rmſek Abgoluhe Uhdh Ar jzärcae
tlilplorn Aenire au dritm er nt urg:
1n nne
erh(i mr
Auzali ine ſta
iun a
V i e
w

n DE LECArTIONINVS. 291 8 jaſſiin oraculis, defideria in opere, conſilia ponat in eventis..
6. Jurat eſſe inſtructum Sententiis& Erudi- —a tione ad puncta legationis pertinente non tan- tum politica ſeu qyæ proxime rem& regnailla
ad ak 2 n rl 3 1 Bsn J
. um concernit, ſed etiam ſcholaſtica. Et qvoniam Le-æ en gationis materia vel eſt Delatio ObedientiæSum-
in mo Pontilici, vel Poſtulatio affinitatis, vel Gratu-
1 Bt. IM latio aliqva aut Gratiarum actio pro ſuppetis ali- m un qvid ad hæc Eruditionis offerain. 1 b 1lles g- 5. uh emn 4 ditio Wowen* Eru 1Sa Adlegationem de bello, pace, vel W asi, induciis aut ſuppetiis. Okntenriss imo oracula fundit tum mare la- Jn cteum Livius: Major inqyvit, ex civibus amiſſis
denn dolor, qvam lætitia fuſis heſtibus; tum Tacitus: 6 Ubibellum ingrait(ait) Innocentes ac uoxii a u juxta cadunt. tum Svetonius in Auguſto dicen- 5 antui te: Minima commoda non minimo ſectantes 1* 5 diſcrimĩne ſimiles aureo hamo piſcantibus, cujus abrupti damnum nulla piſcium captura penſarĩ poſſit: tum Auctor Horologi Drincipum: non Amhm funt, inqvit, nunc bello utiles, niſi qui vitam n ate parvi, Conſcientiam minoris æſtimant. Item ait: aiat, Pluris æſtimanda Chriſtiani anima, qram Romani es, vita. V 4 1
u ke Trajenus: Jaßum bellam pace ſuſpecta tutizs, an Pabius: AaAverſus inferenten damnum juſia ultio est. 1
L 6 Dio

252² SVADA CTVILIS
Dio: SPellando⸗ ejgcimiuas, ne ſenper bellandum ſa. eneca: Pacena redisci Velle Trcor cxpedit, Vici
neceſſe ſ.
Curtius: Fama belli couſtant.
Lampr. Laborem in Tictoria neino ſentit.
Sallult. In i‿roria vel grrair gloriari licet.
Juven. Major vibvesclam Fama ſiius l,vam
Iirzutis.
Gratianus: Nou eft cuwn DET hoſte belli Societu
incz da iterum inqvit: Omauin
Ferro ot Salaas. Et Sen. Male vecst, vem pænitet iαorræ. Iterum& Dio: Non par audacia iis, qvi pro ſuv dimicant, qvam qvialiena invadunt.
Svetonio teſte nullus in hellis felicior Augu ſto, qvia nemo juſtior in bello inferendo.
Cæſar Metello obſiſtenti, ne pecunias ab an-. rio tolleret contra leges: Non idem inqvit, armo. rum& legum tempus eſt.
Vile aliqvos illicium ad bellum pertraxit. Nam Galli, teſte Livio, guſtato vino Italico arma adlta, liam ſubigendam corripuére. Longobardi con. tra Pannoniam propter pom dulcia, carnem ſuc- ei plenam, vinum odoratum. Xerxes Athicas
Caricas dulciſſimi ſaporis appoſitas guſlare nolu⸗ “t, niſi prius terram, qvæ illas ederet„ ſubigeret.
Carthaginenſes non amore juſlitia, ſed triumphi
gratia plurima regna bello afflixere.
Contra Palæſtinos dimicatur Conſuli Vie- tro Apollinem conſulenti de Victoria reſpon- ſum:
4
1u Psood
kan
n TInn 9 u
Vwmdte
luetlas Mreattga dn& Mbn Pdeck du br Han n ue ftir 846 dtiloem henr. dſecete aloh fyallenn Nloln n en ee Piman Nening tln. ar dfl. ci Don ſban ae
gü Ei

„ 4 4 A il
1
s
N 7 da
“ 8 wia,
m
k— D in
AX K 43 4
l or miit;0 4 7
deri *
is o m iunt. S eich L ſereul —
ehecu 1
4 um perrn talicomn
Lonoin.
ulcian Xeria
dts gul a etet, tiie le
ere.
u0
Micaar
Dr LrCarleRNlEus. 253 ſum: Si victor vis redire, reſtitue nobis Sacerdo-
tes qvosa templis noſtris abquxiſti.
Ideæ Legationum, ſeu potius Orationum a Le- atis dicendarum.
H◻ Abes primam in Waſſembergio, qvi legati-
onem Georgii Oſſolini ad Urbanum IIX. Romanum Pontificem ab UladislaolV Rege Po- laniæ deſcribens, ejus Orationem cum plauſu Romæ auditam affert. Adyvertit fateor Romæ o- culos& ſplendidior Legati Sarmatici comitatus; nam dubium vultune is an cultu ornatior, in qvo ita ars pretiumq; certabant, ut nature ornamen- ta non excluſerint; Non ſic tamen admiratione defixa hæſerat Roma ad Lechicam Eqveſtris Ele- gantir pompam, ad lectiſſimum exqviſitæ juven- tutis florem, jam auro, jam veſte Phrygiam, culta patrio& peregrino,nec non phaleris arte pretio- q́ve certantibus aſpectabilem, tot diſcolores ſexi- gas, eqvos Cœlo& ſolo Turcico generoſe fero- ces, auro etiam prætumide ſoleatos; qvam dum hic Polonus Cyneas ad vicariam Numinis pote- ſtatem de genu, arrectis Quiritibus peroraret. Ejus jam Orationem accipe:
Venit iterum Romam Uladislaus, Pater Bea- tiſſime,& qvi nuper barbaricis ornatus laureis ad Tuos pedes venerabundus jacuit, is hodie tri- plici cinctus diademate per me Oratorem ſuum ſupplex procumbit: Uladislaus inqvam Poloniæ
L 7&Sve-

254 SVADA CIVIILIS & Sveciæ Rex, qvi anteqvam regnaret, Regum ac regnorum Tyrannos debellavit: qvi Remam triumphator ſine triumpho ingreſſus, pia vota & Pontißciorum pedum oſcula triumphalibus prætulit, qvi cum videre noſciqve maxime nol- let, urb's& orbis oculos in ſe couvertit, qyino- va Iyberim felicitate beavit cum arctius fluere ſolitum, ultra Tyrum ac Boryſthenem promo- vit. De hoc tali ac tanto Principe Tibi B. P. noa in cuuis ſed in ipſo gloriæ ac rerum geſtarum faſtigio, non fuma, ſed aſpectu ac familiaritate noto qvid in hoc ampliſſimo orbis theatro affe- ram) haud reperio. jam enim lian Sapienticli. mo Tuo judicio omues ejus penetraſti ac per- cenſuiſti virtutes, easq́ve uti probe cognitas, qvæ liberæ gentis ſceptra moderentur, dignas judi. caſti. Huc ergo potius mea deflectat Oratio, ut qvos qvalesq́; populos Apoſtolici ſedi lupplices Rex noſter ſecum offerat, declarem. Quidcunq; gentium ſeptemtrio tegit, qvam late a Carpatiis montibus ad mare Caſpium, a glaciali Oceano ad Pontum Euxinum patet Europa, totum id ge⸗ nu flectente Uladislao aute thronum Tuum pro- ſternitur P. B. Omnes enin illæ gentes aut libe- ris ſuſragiis eum ſibiKegem dixerunt. aut here- ditario jure illi ſubduntur, aut deniq́; armis ſub- actæ Dominium, recognoſcunt&c.&c. Polonia ergo ad Tuos prima procumbit, illam cervicem nullius unqvam jugum ferre ſolitam, manus li- beras excelſam indolem& ad Imperia natam Regis ſui exereplo majorum inltituto ni ub-
db ttge 28 O lhn 2r mtente modt egtketn lvssilt. waCnt n Auhwa,Ti
Sentuth, Ten
9
(Diei nüſiiſen amn RunaChn t3 tir tbd liliyſu. 2 ex Arm rar ſcßweis ſm gehd 9 Iielan hgitura Mr, lh r entui en
ci ledeimn.

m 41 1 a u, r 1 m 1 iet s. un uſ hen 7 urch 30 enen tol Tu ords Sung id n tr
— Ae N A
1 letrakt ſel cg
4. ſen 10 ⸗ dlga.
3,0 t0. 4 1 ſetiſ
dt e G t ltea(r
duf u wil0
Dr LEGCArrONIBus. 25 ſubmittit&c. Erige hanc Tuam dexteram Pont. Opt. Max. qva neſcio qvo turbine motum ac pœne ruentem orbem retines. ſummo hujus ſe- culi bono deſtinatus,& Sacra benedictione pro- ſeqvere, tam ſacri pignoris pios conatus&c.
Hibes inſuper plures Legatorum Orationes apud Curtium inter qvas illa eminet Oratio Scy- thatum ad Alexandrum quæ plena gravillimis Sententiis. eſt autem hæc.
Si Dii habitum tui corporis parem aviditati animi eſſe voluiſſent, orbis te non caperet; alte- ra manu Orientem, altera Occidentem contin- geres,& hoc aſfecutus ſcire velles, ubi tanti nu- minis fulgor conderetur. Sic qvoqve concu. piſcis, qvæ non capis. Ab Europa petis Aſiam, ex Aſia tranſis in Europam; ſi humanum genus ſuperaveris, cum ſylvis& fluminibus ferisqve geſturns bellum. Cid tu? ignoras magnas atbores diu creſcere, una hora extirpari? amens eſt, qvi fructus earum ſpectat, altitudinem non metitur. Vide ne dum ad faſtigium pervenire
contendis, cum ipſis qvos comprehenderis, de- cidas. Leo qvoqve minimarum aliqvando avium fit pabulum,& ferrum rubigo conſumit: nihil de tam firmunreſt, cui periculum non ſit etiaim
ab invalido. Qvid nobis tecum eſt? nunqvam terram tuam attigimus: nec ſervire ulli poſſu- mus, nec regnare deſideramus, At tibi qyvid divitiis& terris tot opus eſt, qvæ Te eſurire cogunt? primus omnium ſüätietate pataſti fa-

256 SVADA CIVIIIS ſamam ut qvo plura haberes, acrius qvæ non ha- bes cuperes. Sed ut major fortiorqve ſis qvam qvisqam, tamen alienigenam dominum nemo vult pati. Tranſi modo Tanim, ſcies qvam lite
bateat, nunqeamn tamen Scythas conſéqveris,
pauperies noſtra velocior erit, qvam tuus exerci- tus, qvi prædam tot nationum vchit. rurſus cum procul abeſſe nos credes, videbis in tuis caftis:; eadem velocitate& ſeqvimur& fugimus. Pro. inde fortanam tuam preſlis manibus tene; luhri- ca eſt, nec invida teneri poteſt: impone ſelicitati tuæ frenos, facilius illam reges. Deniq́; ſi Deu
Aauben i b tjrn e Teanm uſgtb nc. b Aimm
idr
ran Mhuxis 2
ep enn en
ſie e nimmmnnT
Rpra
es, tribuere mortalibus beneficis debes, nonſu
eripere; ſi autem homo es, id qvod es, ſemper eſ. ſe te cogita. Stultum eſt eorum meminiſe
propter qvæ tui obliviſcaris qvibus bellum non
intuleris,velut amieis utt poteris: nam& frmiſ- ſima inter pares amicitia eſt,& videntur pares, qy non fecerunt inter ſe virium periculum.&c.
Sectio II. Svada Civilis in Senatu.
DWlehwr hic eloqventiæ Campus eſt,& gravis- limusSententiarum conflictus, qvas exanimi Sententia Proceres ad Reipublicæ confiliaad- hibiti libere proferunt ſeu de ſtipendiis wilite- ribus ac vectigalibus, ſeu de bello vel pace, ſeu de qvibusvis Reipublicæ negotiis diſceptetur. In hujasmodi Orationibus ſenſus animi declaratur
non
Bame) dkodi MAlats a chra un uiaka ke im kbsRahe lt a ſeneen lain, au Gnte dl Ciin me aal ITL xiit
Ari gg
.1 ralcle 199 ſ 8 ugeg ſßimn r
ſege klt e

2 Scn.
94 Tohe.
k R8 gim blt as ſäi 4 are elsc. be Nta 221 t. n
en l
88 ntu
71 e iwa 3 ate tene — ns zane ſ 2 ih AI 11 atlesln ten at um dicj usd
Dentu 1 culu
2 1- 2 enet
useh 4 8 Ji, 4* licæ a a ipeni — lo rel — diſcen
1 aiuie
—
DE ORAr. SENAT. 257 non ſine rationum momentis ſententiam fulci- entibus, nec ſine argumentorum contrariæ par-
tis prudenti& ſolida diſſolutione; vel invento
ſingulari modo incom moda Reipublicæ, de qvi- bus agitur, occurrendi vel ſuccurrendi ærariosc. Jurat inſuper modice inſperſa Eruditio præſer- tim domeſtica& à majorum exemplis deducta authoritas. Item graviores Sententiæ, qyæ tuam rem concernant.
Vide ſraſionem belli contra Romanos gra- viſſimam apud Tacitum in vita Agricolæ, ubi peroratur nervoſe& ſublimiter. Ibi invenies gemmas illas: Omne ignotum pro magnifco eſt. Romani ubi ſolitudinem faciunt, pacem ap- pellant: Metus ac terror ſunt infima vincula charitatis: Noſtris illi diſcordiis clari, vitia hoſti- um in gloriam ſuĩ exercitus vertunt.&c. Virtus ac ferocia ſubjectorum ingrata ſunt imperanti- bus: Vanus aurifulgor& argenti, qvod nec tan- git nec vulnerat.&c.
Sententiæ in Senatu dicendæ plurimas habes Ideas in Argenide Barclaji,& qvidem in utram- ꝗve partem. Sic libro primo unus ex Conſiliariis Qr⸗ſtionem illam esagitat: An ſucceſſio Prin- cipis in Imperium naturalis, an vero per Electio- nem ſit potior? Sic libro tertio alter Senator ſapientiſſime impugnat munitionum, arcium,& præſidiorum ingentem numerum in Regno. Sic libro qvarto duplex Sententia profertur de illa qvæſtione Politica: An miles ſtipendiarius ſemper ſit habendus alendusqve in Regno, ubi-
utra-

258 SVADA CIVIIIS traqve pars graviſſimĩis propugnatur rationibus Cleobulo& Dunalbio, qvas afferre non vacat.
Juverit legiſſe Politica Lipſii, item Monita 8&s Exempla Politica ejusdem.
Sectio III.
De Eloqventia Militari Ducis.
Nter virtutes Ducis præter Oneſandrum et. iam alii Eloqventiam reponunt. hinc enin præcipua in exercitum commoda derivantur: ſi- qvidem Imperatoris Oratione erecti milites ar- dua qvæqve intrepidi excipiunt, nec ita auribus lapſi tubarum clangores animos ad pugnan acuunt& irritant, ut hortatur ad virtutemà gloriam Ducis Oratio, vigorem mentis ad obje, cta pericula erigit, imo& metu conterritos aW pene jacentes conſtanti roborat adhortatione. Hinc perſpicax ille cæcus vatum Parens Home- rus Eloqventiam in Ducibus tantopere commerm dat, cum Menelai ſvavitatem, Neſtoris flumen melleum, Uhyſſis vim& gravitatem celebrat. Nota nihilominus Eloqventiam Duci con. venire Civilem aut Martiam, non vero illud di- cendi genusex Schola& Rhetorum floſculis il- ligatum, debet potius eſſe vehemens, incitatum, gravibus inſtructum Sententiis& qvod nonni⸗
hil ab arte& ſummorum virorum lmato judi- Clo,
Ce eh„ onttui 2* fubam re imaut T K mad Pd celmt!
Poa a Grlkeu 9 Paxel M ninteni tt
tengmi ern
tuen M aed 90. vuhe nm k dilh 1 G Gh, Fa VAnatt: hN En wpuna ilnm keglon Nten b. em zue ahe di. des gertbl nse lcſeru an a l kari
b V I

32*4
11 4 nun 3 em ſic in ]— W1l er ailita
DE ORar, MiIITA. 259 cio, uſu Reipublicæ,& qvotidiana diſertorum conſvetudine capiat expolitionis. Et qvoniam ut plurimum Dux hortatur milites ad ſtrenue dimi: candum aut bellum ulterius proſeqvendum(etſi alia non deſint ad qvæ illos urgeat) argumenta
deſumet Dux.
Velaà rebus feliciter geſtis ac toties fuſo hoſte. Sic Alexander: Magnitudinem, inqvit, rerum qvas geſſimus intuentibus nobis, Commilitones minime mirum eſt, deſiderium qvietis& ſatieta-
8 maeandtu teim gloriæ occurrere. Teſtis eſt adverſus multi-
u e. üi 5 derinm 04 a edi n
ier d necit p s M u—+ àd iin 5,Ml weru t contr t aühnt 2rl D ud rtoperedn ſj ae Ne io 3Weemcck [ tim D
H ſer
rum b mens 4 ☛☚ 5&⸗ (uu b⸗
tudinem inviéti Macedonum roboris Granicus
amnis& Cilicia Perſarum cruore inundata,& Ar⸗ bela, cujus campi devictorum à nobis oſſibus ſtra- ti ſunt. Sero hoſtium Legiones numerare cœ- piſtis, poſtqvam ſolitudinem in Aſia feciſtis vin- cendo. Eandem vincendi facilitatem ſic innuit: Vix ariais opus futurum impetum Macedonum hoſtis non ſuſtinet, tota acies ſuo pavore fluctu- ans umbonibus propelli poteſt. Spernant aciem hoſtilem auro argentoq́; fulgentem, in qva plus prædæ, qv ain periculi ſit. Victoria non ornamen- torum decore ſed virtute qværitur.
Item ab eventu& ſpe gloriæ prædæ qve ingen- tis dux militem adhortetur. Sic idem Alexan- der: Non Perſis tantum ſed onmibus jugum gentibus imponemus. Macedonum, Bactra& Indi erunt. Minima ſunt, qvæ nunc tuemini, ſed omnia Victoria reſerantur: Spolia vobis totus offert oriens.

260 SVADA CIVIIIS
Item à loci opportunitate vel à neceſſitate in. evitabili bellandi eo qvod fugæ opportunitas præclaſa. Sic Darius ad milites ait: Jam non de gloria ſid de ſalate,& qvod Saluti praponitis de libertate pugnandum eit. Hie dies Inperium, vo nullum amplius vidit ætas, aut conituet aut finiet. Eô ventum eſt, unde pulds nelagæ qvidem locas ſuperſit: omnia tan diututno o-. WoNlnl d hauſta bello poſt tergum ſuut, non incolus ſuas un Orti urbes, non cultores habent terræ. Audete mMoh dk.(n im
T
tentgiue
„h mne
. Kuc A inſopbne det derch 0
v. Auc vincere ſamumqyve infirmiſſiaum contra forbs Eatint Ser Viros telum contemnit, temer tas eſt, qvama Captru lem huc pro virtute timuiſtis, qvæ ubi primunm impe duplor e tum effudit. velut qvyædam animalia amiſſo acu mehm't leo, torpet. irb, E r ltem ab eluſione ſeu extenuatione pericllni tbn be addet animos militi. Sic Alexander: Multa Ct dtedbne dem ab Indiæ incolis induſtria jactantur qvæ vs ll terreant, ſed non eſt improviſa vobis mentient de ſo um vanitas. nunqvam ad liqvidum fama perdui pein, Ia tur. Olim fugiſſemus ex Aſia ſi nos fabulæ de in 1 ſ bellare potuiſſent. Neum. An Exempla hujusmodi Orationum Ducis adlr Witkent lites habes in Lucano, habes in Curtio inſgnes, laſtel qvarum plerasqve Cauſinus congeſſit in librum V läpuen an XIII ſuæ Eloqventiæ. lradeen, Hic non omittam militare conſilium qvodZi-(aibii tus Manlius Dux Romanus cum fſuis inüt ante nnl 1 bellum Latinum.— gent e Titus Manlius. Tiaoor ee B dun nobis, Qvirites, gerendum eſt wnn Keſtelr hoſte,
f

A 2 1 Dr Osar. U. Sexaru. 261 hoſte, qvi nec bellum, nec pacem pati ſciat. 91- Wa“ mnites jam dhenpeſeiiamns, adhuc nos Latino⸗ A n rum arrogantia elicit in certamen. Scilicet non nc üe ſatis ad Regillum lacum Latin nhzuſtum ſangvi- Nidh un au nis, adhuc eciamnum farentibus miſſione ſan. 1☛ enu grinis opus eſt. Sed cluet tandem, qvain ſibi t. eaud Duldn confl vit notam Lätinorum fdes novos- gun unn 4 ve lacus ſuorum teſtes ſtragiun ſuo cruote co- 32 Peabie Omenbelline qværite: in veſtra manu 4 2.Ja eſt. Qandvam ominis ad inſtar mihi eſt ipſum ſenmam Latium noſtris ſemper oppreſſum armis. Jovem 5— Capitolinum coron ſemel ornavit aurea, nun- urs Set di pü qvam Romanos acies ſine laurea diniſit. Memi- 1ad e ulln nit mons Algidus, ut ill. aMma us Dictator ab * aratro; ne qvic da ruſtici operis imitatione ceſſa- 44 untin ret, victos more p eendamſeb) jugum miſit, re- u s iitqve ad boves triumphalis agricola Fæderum binh rrdann ill⸗ sreligio non tingit, ſed adeſt fœderum vin- di E vobundex— r, qvæ Tullus cum Albanis Latinorum m 4— amfu patribus,& Lueius Tarqvinius pepigit cum La- 2 ſimaltinis. Audiſtis cœli procellam maximo fragore
. effuſam: Adeo Cœli etiam excuſſit iram fluctu- aic m umans Lati fides; exitium qvæxrit, non prælium! ,N Cun Bene habet, Dii ipſum movete be. lum: eftccle-
wil ſte Numen, es magne Jupiter: Diis ducibus ſic 1 ſtratas legiones dabo, ut Legatum Lati ſubita Cœli vis ſolo affxit.
3
9 n üle
afem 1 iemue 1. Mihi ſpem ille oppugnat me-
4„ qvem non virtus, lea caſus barit. Habet *
4 ndeanR oma, à qvibus Latium vinci poſſit; ſed vereor, nelauream nobis infringat aut labefa-

SVADA CIVIIIS
ctet armorum ordinumq́; confuſio. Hoſtem e. nim habemus, qvem à Romano nec virtus, nec arma diſcernunt. ſeu ordinem belliqve modum, ſeu viros ſpectes, utrinq́; Romanos, Latinos„ U. trinq; jures. non Triarium, non Velitem, non Antepilanum a noſtro diſtinxeris, adeoqve ti- mendum ne Romanæ ſternantur acies, ubi puta- bimus cadere Latinos.
Com, z. Ille qvidem illo abſolvit metuedi- Ktum Conſulare. qvo enim conſilio illud Manli.
ustulit, niß ut ea confuſio tolleretur? Suoille injuſſu ac præter conſulure imperium pugumn inhibuit. ne error facile cladem induceret. hoſſ- lia erunt, in qyæ Romanas Aqvilas involare Con- ſul juſſerit.
Com. 3 Ergo in ſolum Conſulem is non cadt error, qvaſi acrius Ducis unius oculi diſtingunt hoſtem à Romano?
Com. 4. Errori tardius patet qvĩ totidem oc-
Ios, qvot æxploratores habet. Seandum ergo eit ctis Conſulum, ſi ſtare Patriam, hoſtem cadere ye.
limus. dic ſtetit hact nus, ſtabit imperium.
Manlius. Pares Latinorum animos novi, amma Paria; Sed adhuc habet Romana virtus, qvo ſea Latio diſcernat&c.
Sed tandem Civilis Svadæ finis eſto, nec alius, qvam qvi rerum omnium eſt FINIS Ultimus.
SNL.
E a notc
uſol N Nakſ e r 1b n w Paab* 4 Menan Imub
darr
Cpbl a
8 Delaat Ncau NGr ger DeGmn
N aso
pu. J d 1a A (o
4 2 2 4D. 27

——
3 SvapA CIVI. SrIIABuBS. 263 ( lo.— un Syllabus 1 8 g 8. Proluſionum& partium 2* Libelli 8* Prolaſio Prima De literis.
Proluſio z. De eruditione& acumine uferatosva-
3 dlyit Aa Ceviliu. 1⸗ a loilla Proluſio 3. De mnodi, ſcribendaæ oratiozis Soada 7 raun Civili 1doneis.
1 erun Proluſio 4. T'adit eruditionem Spada Civili ſus- ervienten.
*= rius Hic erudite 442 mara decwzrruntur.
lumm Eem bona triplicia Animi, Corporws& for-
tuna,.
leni
— pars prima Svadæ Civilis.
3uta Cap. 1. De oſpciaſi, Gratularion bus Feſtorum in 1n Orbe Chrißiiano celetriorum, ubr
· 8⁸ De Gratulationibus Narulis Chr. hti GE 1- ar 3 iin„ pbaniæ. 5 e Gratulationibus Novi duni. nninchk De Gratulution ib=e Paſcharaz. itunh De Grutulationibas Nominuis ſeu Nutalis alicui jus Herous. ehh De Gratularione Dignitatis.
Cuput 2 Oe Oſficioſis Saluratiomibus- — mume Caput 3. De Oratione Valedictoria. 13 Caput. De Oratione Crartiarum azdtorin. 9 Capat. De Oratione Dedicatoriu. 4 3 Ca⸗
&

2644 SyvaDf ClvII. SvIIABuS. Caput 6. De Oratione Funelri, Caput 7. De Oratione Genethliaca.
Caput&. Oe Orations Nuptiali.—) Pars 2. Svadæ Civilis. Fecrio I. De Legationibus. AN 4 Sᷓectiο 2. De&ada Civili in S&enatu. b Sectio,⁹ν. De eloqventia Ducus militar:. A V
AMDGBVICNA. I
PHOE

V 8 pHGN IX
RHETORIHIM, 44 RAKRIORIS g8s ATTICISMI,
Nec vulgaris Eloqventiæ Fun- damenta& Species:
86 Auctore Joanne Kwiatkiewrcz, — Societatis IESU,
In UÜſum Oratorum PROPOSITEÆ.

Et ille Latinus Atticismusex intervallo reguſtandus. Ciece claris Oratorib. 4
18 1
Rara juvant primis ſic majer gratia, Mart. l. a.epig. 22.
*
¹
Ma 8* ma G M i 6 eos l m' don 6(5r oled 4 ltl b ümm.
143 I 1 a
krw
n ibe T
4 M Ael rt hed tel en 5 ſl lren bh
—

14 A 440 16 1 4
—A— ] —
—
—
——
—
2
1
8 dan 2
3 T.
22 2 2 9
8) Si een ⁵ X 2—,—
38
1. erORl
Benewolo, imo& Male volo Auct or. I cricis multum omnis Srtas detulit, ubi elo- gyventia falces tenuit DLin! ericle, culmen in Bemoichene Usqve adeò non ella tantum ex Attica, verum 8 melleus in dicendo profluxit lepos. Ab hoc fonte novos mihi derivare placuit aqvædu- Aus,& dare Atticiſmum extra Græciam& Athenas; ne ſolæ Gellii Nocteg Atticæ lucem ac diem viderent, velſola guſtu⸗-
lum ingeniis moverent Attica Pontanisvadam qvi- M 2 dem
Bellaria.

6e. PRFEÆFATIO dem Atticam Puteanus dedit Belgio; imò& Latio toti; ſed eam nullis legibus inſtruxit, qvi- bus tamen ſe illa patitur eircum. ſeribi in hoc etiam libertatis re. gno. Has dum ego noninter Græculos graculosve aut Athe- narum noctuas, ſed inter Polo- niæ vel ingeniorum aqvilas, vulgo inire gratiam nauſeantis ſeculi laboro, qvam veterum ſubinde capit faſtidium tædium. qve, nec ſapit, qvod non Atd.
cum penu condiit aut inſperfit, u-
Neqve per hæc veterum fontes obſtruo, ſed recentis etiam fa⸗
cundiæ ſitim famemqve(ne ve- Tih tus jam& toties reſorpta cram- iu
be faſtidio qvosdam prope ene- cet) injicio. Vida ſeſe in no- vo etiam cultu Regina menti- um Eloqventia, nec unam fibi
tan-
pſt E a G reciee geatſe rfem u
llekan ſetens. Goosdbe emake titlhs
A,L
nin,
are- i dig ncj rdc Nh
—
mh!

ahujj Ap Lrcronzw. 269 iitantuͤm, eamq́; veterem aclon- n. go detritam uſu ſyntheſim in- tar ducat, qvin artifice contextum Iber jngenio Paludamentum illam w efferat ſupra vulgus. nam vul- au garem cultum refugit trabeata ter Majeſtas ſeu in Principe, ſeu in qiſermone. Nec titulus libello in- malditus offendat: Phœnicem di- m mcimus, qvod rarius ſit eloqven- (imntiæ Atticæ ſpecimen, ut illa et- miam Arabum ales: Non qvod driut-
mun Phoœnix unica ſemper avis) zeintalis Oratio non fit plurium, ſed erqvod paucorum. Ergò hæc in purlucem publicam protruſa boni reconſule;&, ſi fæcunditatem in- aleigeniorum non penitus odiſti, u cõtra maligna, ſi qvæ ſunt, qvo- urundam ingenia tuere. Neq; in- avidiæ plenum Atticiſmi enco- M 3 mium
—
———

27 DKRÆFATIO AD LrErCTOREM.
mium affecto, qvod illi Qvinti. lianus inſcripſit, qvo teſte, Attice dicere, eſt optime dicere: ſat præ.
mi labori immprobo retuliſti, fiſ
hanc etiam(—væ comunis Rhe- toricæ notio eſt) artem bene etſi
non optime dicendi definieris. all (Wod’n neqve hoc dâte impe.
traverit; faltem, titulo Phonlcis reſpondeat, eam in ignem& ci. anie hi
bis.
2
FA
12
Und ne Hn
Vove *
— — — —
A G ra. Jls ſül Na. hr
lchr kent H'm Vn, e,d Vlhl 1 3 Andd ſüm ah 8 bo 9— Mah! Ir Anaad ir
ar Plo

FacCUlLIas
N Reverendi Patris Provincialis . d Societatis FEsil per poloniam.
70 Um Oprſculum, cui titulus, (bhœmxKhetorum, ſeu rari- Wn oris Attiviſini fundamenta à P.
Mr 8 8 IOANNEKWIATKIEW ICZ. ſ anden Societatis IESU editum, aliqvot
T ie ejusdem Jocietatis Patres ad id deputati recognoverint,& in lu- au dein edi poſe proba verint, Pole- ſate mibi facka ad Adm. R P. N. * JOANNE PAUIO OLMVA, 9 Prædictæ Societatis ẽ‿‿‿ᷣ ræpo- hiuo Generali, Facultatem concedo, 4 ꝛut lypis mandetur, ſilis, ad ꝗꝙJυο 3 pertinet, ita videbitur. In cujus 4 Fidem haſée dedi manu mea ſub- — eriptas& Raillo Ojjicit ſnalas Cracoviæ ad F. Barbarain 27. fun. 4 Anno Domini 1671..
2 ALEXANDER LORENCOWIC. AP.

APPKROBATI.
(un hoc ſcriptum Rhetoricum Eloqventiæ ſtudiofis, iis Præſer. tim, qvi Attico ſermone& cultiore delectantur ſtylo, non mediocri fu· turum ſit commodo& ſubſidio, q facultatem, ut publici juris fiat, imprimatur, 20. Martii, Anno D
mini, 1672.
4 X*
NTACINTHNIS LIBER 71¹8 S. 715. D. Præpoſitus SS. Corpo rus Cbriſßti, Cenſorlibrorum,
3
1 4 A N 1
0-
2

Fundamenta Eloqventiæ non vulgaris.
usi Unaqvæq; moles ſuis inſiſtit
um tutius, ſolidius inhæret funda-
mentis; niſi velit,(ut canit Ly- ricus)
redordir: probroſum
Icaria ſonitum ruinæa.
Adem non aliter in faſtigiũ, niſi ab imis aſfurgit: nam vergit in præceps, qvid 5 qvid aliter ſub Cœlum ivit. Nec Elo- A⁴æ Jventiam vulgari contrapoſitam, qyæ fulciant, ac in ſublime erigant, deſtituunt fun- damenta; a reliqvis molium ſubſfructionibus d vel maxime diſcernenda, qvod qvisqvis hæc rite
poſuit, jam Admirabilis Orator evaſit, qvi
Ef Aigito pelli monſiruari,& dicier, Hic est.
M 5 Fun-

274/ DRIMuN FuNpAMENTuRN
Fundamenta hæc breviter pro- Ponoon mox operoſius collocanda.
Suntautem hæo:
I. Jenſſits Sauralilen
nis. 3. Mirum cumen. 4. Deſcriptiones Adnrabiln F. Méckus non vulgares. 6. Mira per allegoriam, S in- 4 Buiores Tigaras hryli exornatio. 7. Grcumſtantiarum, reruinq; mira combinatio. §. Amplificationis uſit fing ngu- lari I3. 9. Angumenti tractandi väria, nec ohvia ratio. 0. Naerus Oratoriu,& Admirabile decorum,
Ca⸗
2. Eruditionis uſus non vulga-
8 1
F E
din Sen th mmb p Prreäsie Fläkal ſuui u0 1 1 T laſipe T 1 1 i NÜhhn 4. 4 ſeran odte Aneller Peenn dei 2* dle b Navma n Ne

Duurs lan
0
1 n,
ſta. b
Nox VurGARIS ELoeyrx Nr. 278 Gaput ä.
Primum non vulgarisEloqven- tig Fundamentum. SENSIIS AD AIRABꝓES, e⸗ ſenſus non obvios, ſed NeEvelut illuſtris ingenii partũ præ- Snobilem, ſublimem, minine expé.
) Ktatum,& argumentum alioqvin (Shumile, ſua granditate attollenté. Qvia tamen non à cujus qve Jovis cercbro facie
talis ſperanda Pallas; hie ingenĩum, ſiqvod in te eſt ad illuſtrens hune fœtum informabitur. Senſus ergo Admirabiles deducuntur vel à Paradoxis c inſignioribus Hyperbolis, vel à Wavi rerum, ac verborum pugna, vel agrandibus gra- vibusq; dictis,& vibrantibus lententiis: veld
miro acumine, vel eruditione, mire ad ſenſum ac- commodata, vel a Cauſis ingenioſe ac præter o-
pinionem adhibitis: vel à ſenſibus reconditis, ac
u profundis, qyæ omnia exem plis illuſtro.
§. I. Jen ſits non valgares ãauſis inge- nioſe adbibitis.
Ngenioſa ætas non ſegniter hic deſudat ac e- Aminet, dum rerum ac eęventuuan Caufas, vas non facile ſperes, adſtruit, ingenii melioris fœ- tum omnino admirabilem. Triplices hic caulas
M 5 mtel-

276 Cap. I. FuxpAMENruN I. 4 intelligo. Imprimis per ſe, ac primo aſpectu in- ¹h9r fe genioſas: Hæ autem cauſæ deſumuntur, tum ex 1 p“ Fruditione ingenioſe accommodata; tum ex ben
Srata,& inſperata oppoſitione; tum ex inventas k k po connexione arguta effectus illius ad Cauſan; ¹*⁸ tum ex fontibus acuminum cap. 3. aperiendis. tin he
2. Notas qvidem& obvias, ſed non ſine qyæſi- h i f
to colore propoſitas.= fan
3. Sententiam gravem, ac vibrantem, dicto, vel ant
facto alicui per modum Cauſæ adnexam. nsee 11 3— ſen te Primi& Secundi Modi exrempleæ un bæc accipe. 1n
Xhoc fonte habet ſuam admirabilitatem il- 9
lud Plinii de Nerva Imp. Eo Carsor omniba r
ac Aeſider auedus, vod proſpexerit, n0 deſiderare- 7r un an pe Et de Nazianzeno, Athenas profecto Studio-. m.s. Tas
rum cauſa illud: 2tbhena⸗ profettus, ut Ainer van l rape, et.(væ ſcilicet ibi uuice colebatur.) ln Et de D. Gregorio Thaumaturgo: Saæbfrigi. ſ o Cælo narues, ut MAlud pſuin incenderet. ſree Etè contra de Nerone: Patriam incendit ut dau e Phra extingverer. kii 2 unm Et de Phaétonte; Phaeton fabula⸗ illzſtravit, lm gvia mandum accendit. d n Et illud de Veſpaſſano. ieroſolyma ut elau. 1nn dAeret fores, Jami fores apey éit? ut pacem pare- uſu ar ret, Belbonæ nupſit; ſuun ſeripſit nomen, cum il- en,. lam urbem delevit.— den 5. Illud vero Cauſæ de D. Eulgentio ex Africa dirs
pulſo

wel Drnai
Mantem d dnexn
al en
dcitadt Po Car rit, e
K sproſ dtun uhh colelatu.
n aturgo 2 acenlmn
42 urianm
7 bulul 4
enxſihm ut)* 2 ſit uum algeni
14*
Nox VuxGaARIS EIOGVENT. 277
pulſo, qvis non miretur& approbet? In Sarai-
niam relegatus, vod, gemini ſolts ardores Africa pati non poſſér.
Et illud de Viro doctiſſimo inter Cardinales adjecto: Inter Purpuratos Romæ Latres adſcitee eſt, ne ſitus deeſſet Mercurio galerzes,(Loc vtiqVe capitis inſigne Aercurio tribuunt Poeræ.)
Poſſunt& plures ſimul Cauſæ hujusmodi conglobari Sic de S. Thoma Aqvinate: Jacen- tem humi, nuntiam ſalutis Schedam, bonam ur aleret indolem, deglutivit sut mirandum non ſet, ſe Sapientiaiqvam æras citius adole verit: hanc e- nim guttatim cum lacdte fuxit, unico illam bauſta exſorbuit,bolo unico abſum ſit.
De D. Cypriano: Ue Africæ geminaret arao-
es, natus in Ifrica ſuum etians Car: bugini Tul- lium dedit ut qvando deſeerat armis cum Roma contendere, eam cowaretur Ffacandia ſuperare: Idem ut virtutes meteretvitia demetens z ut ve- ritutem firwiaret, 6one Penituis euerans · n- ſontem Athanaſium damnareé alauens, ne ſe 7vo- qve damnaret, peccata neſciens, niſt un corrige- retzerumnas omviun ſcire ambiitut leniret. En ſenſus in ſignes à Cauſis non vulgariter propoſi- tis ſic item conglobantur Cauſæ in hoc exemplo de Joanne Caſimiro: Sgeards Uladeslai labori- bus metas obiens amulo&lonia paſſe grandibus inſtabat Veſtigiu nibilg ve der errere Porterat ani- mum ſenpa infractum ac Jſabi hemilem, ne Con- hantia natum te orbus ambigeret. Hinc reguum Tbi Putria detulit, ne tantæa virtautes Principis . 21 7

278 b. I. FuNxDAMENruNM I.
non incederent Coronatæ, nulli cvippe melius in- cumbit capiti orona qvam qvod ante ſua merita coronaverunt: Mererar ſceptra bene ferro ao⸗ ta manu: ⅓⅜ Capiti, ſape galea preſſo, mitius in- cumbit pondus terrarum.
Huc ſpectat illud brevius, ſed vibranter dictum: Ne ſolus Apollo ſuis ſe commendaret Oraculis, a Te qvoqve reſponſa petuntur, qvem, qroties peroras, beata circum fluit Oratio.
Et illud: Duces illos mitra& galea male uſos, ne ſeinel perirent, ſæpius fugavit.
Dixi tertio ad cauſam ingenioſam referri vi- brantem ſententiam, qvod patet tum ex proxime dictis, tum inſuper ex illis de Antiocho Rege: At ne perturbute peccet Autiochus, ordinena te- net in ſcelere. 4 grandiori filio crudelitatens au=
icatur. Auerſamti ſcelus Martyri ling vam præ cidi. jube t: nan prima Dranni cautio&ſt in lita= vas. Doſt ling vam Martyr utram manum po⸗ ſtulatus citius porrigit, qvam abetur;&☛ hoc D= rannicam ſt mamuzs forwiidure poſt ling vas.
Paria ex eodem fonte ſunt illa de alio Duce: Una Regalibus exuviis loricata bellum ſeſſorem teſtabatur Regem; hunc Dux noſter, virtuti tuæ- ſcopum deſtinat: Sic eunt humana, in conſpi- cua collimatur. Sed loricam hoſtis objecerat telis pectore vacuam: Hi mores Tyrannorum: arma geſtant, non animum: timent, dum ti- mentur. Par illud de Tito: Liberalitatem acri delectu exercuit, ut daret, non projiceret hees
icia;
Ihri Alolu asen 1 1 Klo
Vn oni
19„ ſale
A.
ſti. 4
7I 17 u

1 1 4 ande ret0. td en, ith ur
. aunlt
mmtes
i docho, — oran deltan linnno
uuatu n lnu llun ten im au, ht oſtis d —m Weent,
N L enün
o merf
i var 9 etts tur i
,h de hoh
—
Nox VurGARIS BIOGVYENT. 279 ficia; turpiſſimum genus damni exiſtimans in- conſaltam donationem.
Sic de 8. Franciſco Xaverio Viaticum ex Euro- pa recuſante: Recaſaio viatico longillimam ſé dat invii maris in viam: in maritimis enim pericu- liws lenillimua ſupernatat uno ſatis onuſta D0 mendicitas.
II
JFenſibs à Paradoxi& inſigniori- bus H'perbolis deducti. DRie ingenioſus Paradoxum efficit ſenſum admirabilem. Id vero ſumitur potiſſimum ex oppoſitorum nova conjunctione, aut unius oppoſiti in alterum qvadam transmutatione: item cum credibile effertur per modum incre- dibilis, Patet id in ſeqventibus Exemplis. Hinc ille ſenſus de eximio Oratore deducitur: Diſer- tiſſimus etiam dum taceret; nunqvam avidius audiri optabatur, qvam cum auditus diutius fuiſſet
Illud vero de Claudio nonne vibrans Darado- xum Ante Imperium fine fama fuit, qvia latuit: in Imperio infumi, vid non latuit; clurior furu- rus. ſi fuiſet osſcurior.
Et illud mirabere Paradoxum de Sandtis! Eternitatis feliciimæ luminæ, 2 piarum fer- tili plavia lacbrymarum ſiublimins enataftuws, formoſtus enituiſts: facile nimirum laciyma igueſcit in ſidus, quia ligvor Amaoris eft, ex vo etiam oritur non occaſurds diut urnitas: NOC

290 Cap. I. PapAMHENTuM I. nec seina occaſum habet ea felicitas, cui Vvel æru- mnoſa lace ymæ cadentis unda latillimus Orieng. Et de Nolano Antiſtite Paulino: Omnium in- Felicitimas ſibi viſlus, ſ ullo felicior extitiſſer,nu. vaim liberalior, qvam aum non hubere: altru, cvod daret. Vunqvam ille illuſtrior, vam nter renebrar carcerivr, qvο arctius tenebarur, eo hbe- rius in cælum evolaus, tam primum ſil 1, vidor Ve ſzas, cun Aeeſſet u‿oůd vinceret.
Nec illud Paradoxum ſua caret admirabilitate: Non ſola parturit pugna laureas: ſubinde pul- chrius faga triumphat, adeoc melius pedes, qvam märus tuentur: tam qvadrigis qvam pedi- bus itur in Capitolium ad triumphos; vitiorum ſibi ſugam nemo infamem duxerit: fugis hæc? vieiſti, negpulchrior victorem, qvam Te profu- gum cingit laurea. At nec fortibus in bello fu. ga intra probrum. Pacthos vides, nunqvam hos metuas, niß palabundos conſpexeris: Laureas il- lis fuga nectit„fuga trophæis condecorat: non tam fugere, qvam fugæ ſpecie victorias inſeqvi videntur. Adhuc edtenat Muntuanas Mau- rum, victoremqve fuga Parthum, verfiscyve ſa- gittis.
Jecundo Inſigniores iy perbola fa- ciunt ſenſum admirabitlem.
On illæ Poëticæ, Fulmtnes ocyor alws. Vel:
Odor& ventu, venrosq, aᷣvante ſagitta.
Sed Panegyricæ,& qvæ Paradoxum contineant,
alio tamen modo, non ut proxime dictum: nem-
dne r i er 5* V pin AUle
ughn
ha
es
1) 3 L ſes

7
leiſa- a lan, ino,h.
ney oul Nerisl vndeenr
—
—= Mantum
1
— m, n peni
rahtn au con a vun
xLrco
roxicre
Nox VurGaNIS EIoGrrNr. 281 nempe dum incredibile poniĩtur per modum cre- dibilis impetu effuſo laudis vel extenuationis. Talis eſt Hyperbole illa de illuſtri Heroe Non minu; à Te Patria derivat luminis, qvam ab aſtro- rum Principe minora ſidera ſerenentur. Hyperbolicum& illud eſt, at longe pulchrius de Uladislao IV. Hac bellorum extrema eſſene ælius, ſed Zibi rudimenta; ſeculai tot alios defeciſ- ſent, qvot Zibi erant ſatis ad victoriam dies. Tun alits erat iucredibile rauntam belli ſiſtinere mo- lem, ꝓvam Tibi facile tantam delere ruina.
Qbidgvid humanas exceſi vires, TZwas nondun
Moexvitur. Nondum bell bumana vis effecit, vod virtutis Tua exiſtimatio ſine bell. A2t nec tan celer&ſt ylus noſt er uam wus Qladius, q Paucts aunis tor ſeculorum Hiiftoriam de. ſtiznec libell⸗ ang ueſii‿ or iaᷣuee Polfiur cum glorian, Tvæ vix Cælo capi poſſe videantur.
rata& illa Hyperbole de Sanctis: Suos Cœ- lum reparat è noſtra mortalitate Luciferès, ex qvaillis tot proveniunt ſidera ĩpſo qvo capiuntur Majora Cœlo, uno ininora DEO.
ltem illa: Nubilum tonantemqvepPatremil- læſa ſerenitate excipiens, credi potuit altitudine mentis Olympum excedere.
Et illa de liberalitate cujusdam: Totam Tibi gloriam exhauſiſti, ita munificentiæ genio as Ketus, ut nec horam perdideris, ubi Titus diem. Oceanus eſt, qvem affundis, non modicus latex Sratiarum: Pluribus qvam Fgypti flumen o-

282 Caxp. I. FuxpaMENTuNM I.
ſtiis, aut qvam Thebaruin portis exeunt, à Te congiaria:& adhuc exhauriri neqvit Tuæ bene- ficentiæ Nilus.
IIlæ autem Hyperbolæ de præcoci cujusdam adoleſcentis virtute, an ſenſum non pariunt ad- miĩrabilem? Ejus prætextu multorum togas vi⸗ cit: ſemper ille pollicitus majora, cum daret ma. xima, in ipſa ætatis aurora qvendam exhibuit
meridiem,& ubi vernant alii, autumnavitzadeoqq; neſcias, an virtutem ex inſtitutione traxerit, anex
utero, qvam cum lacte inbibens, cum ætate corro- borans fecerat incertum, au in eo virtus differ- vet à natura: Deniq́; puerile nil unqvam præter ætatem præ ſe tulit.
§. II.
Jen ſus non uunlgares ſvavi rerum
ne deducli.
V Ix qvidqvam admirabilius eſt, qvam Con- cors ſententiarum diſcordia, ſeu oppoſito-
rum ac inter ſe pugnantium, vel qvaſi oppoſito rum jacunde connexa coacervatio vel conciliatio. Tale eſt illud: Anlagravis fuerat, qvod levis eſ neſciret, vir in omnibuus aui eus, niſi ved ævats haud placeret. Ab oppoſitis& illa ducuntur ai- cunturq́; de Auguſtino: vera gaudia auſpicatus
àgemitu, tenebras ſuas dum in lucem edicit, illu-
ſtravit: nunqvam videlicet puduit ſolemà tens-
bris erupiſſe, Felix ille, dum errores deleret ali-
enos; ſin cerus, dum nec tegeret ſuos.
Non
V
V V & verborum pugna ſeu oppoſitio-
Te ſcrotfn ras rii* m ee Com 12 vit eitun zeſer 3e
daats
1' mnb 1
n tn er uln 4 A fI2 tum an 18s Wn Apue ſten NR hur en ſn. u feue ter mmeidem ” N lu⸗ u
ſie 3
en e
ſſau gn

1l * Dnn 3 Ecod Pr wan te a dron. et ncunt 1l mdam. p mn id ma:tme eit em ett u as eorirze 63 E lunge 4
27 da 1 o n 1— I f
tio feler rard
1. welqni ¹
2 vibn 64) Aſ
z Aiha
1 gu — lucen — lduit 2 etrota , ret ſua
Nox VuroARIs Erocyrr. 283
Non minus&illa de inſigni Duce admiranda: Nemo tantum diſtricto valuit enſe, qvantum Tu in vaginn recondito; poſuiſti nülitie rudimenta victorias. Veteranum ſi de peritia æſtimem, nun- qvam Tu tiro; anteqvam bella diſceres, docebas. Cum nullas adhuc haberes à fama ſuppetias, ſo- la virtute pugnaſti: Menſem omuem Martium effcciens, Januarium ipſum ſervire bello coegiſti. At vero monte non deterius qvam campo uſus, docuiſti virtutem Ducem, non locorum Fortu- nam bella decernere. Nullibi tamen majores ſen- ſiſti anguſtias, qvom ubi veniam locus non cape- ret: ſemel proinde ſeverus, ne ſemper eſſe coge- reris, paucorum exitio cæteros monuiſti, ut Te hoſpitem mallent, qvam hoſtem.
Etillud de Blia: Nil triſtius videre mortales qvam ſerenum triennio Cœlum hilaraſti terram cum triſte feciſti cœlum: ſiccaſti lacrymas, cum fudiſti aqvas&c.
Ad eundem fontem ſpectant illa de Ambroſio: Re qvam nomixe dulcior, mel ante habuit in ore qvam voces: idem avoruen&loria illuftris, illu- frior ſna, Chritianves eſſè cæpit, priusq vam fie- ret. Ita miſéros diit, ut felices dimitterer; ita Feliciores admonens, ut redderet inſelices: in hoc rimenduts, q; vod neminem formidaret; ſæpe de- preſſiu, ut cauſam erigeret oppreſſum: probis fa- Crue 40 luvn, lgellam improbis; ara ſuppliciireo ſc opuiezlts. Deni eo melioren: reliqwit Urbem, Jv
dereriorem acceperat laboruns nunq vam aidi. or, qvam cum diutins laboraſſét. Par

284 Cab. I. FuxpAMENruN I.
Par illud de Aloyſio Toloſſano: Non ideo in. nocentiam minuit, qvod augeret x;tatem; alio- rum nunqvam oblitus, ſui ſæpe immemor; ut vitam produceret alienam, contraxit ſuam; ad. dens meritis, qvod annis ademiſſet.
Spectachuc& illud in Tiberium: Avorum Seſta ſuo teſtatus calamo, ſuua geſta nepotum ca- lamo reliqvit deteſt anda. Tiumpbavit emel,pu- gCnavit nungvam: omuia in Tmperio habuit pra- rer Imperium o⁴ies hine conſilio Con ſuul. Oladium
Fugicns ſceptrum labenit. Scelera ſi ne ei Vit, in regno didicit licentia Magiſtra. 3
Et illud de occumbente glorioſe: Erigitur in ſublime gloriæ, qvĩ ſic cadit: ruina hic altius as- ſurgit: vivere incipit, qvi ſic moritur- oritur, qvi fic occidit, ipſa deniqve morte redditur im- mortalis.
Etiam Divus Auguſtinus hoc modo utitur, dum ait: Ideo volunt eſſe miſeri, ne miĩſeri ſint. Furne miſer ſit, malus eſt,& ideo mĩſerior qvia
malus.
8 7*„.«* Jenſiss dgra vibuts diclis gra vibuts-
Jve Sententiis dedukti, e hic ac in ſuperioribus dicendi modis re- * centium ingenia elsborant. Graves ſenſus diſtingvo 4 gravibus Sententiis ſeu gnomis; nam illi poſſunt eſſe ſine gnoma vel ſententia, modo ſua ſupra vulgares emineant granditate, qvam illis erumpens ingeni ac prudentiæ do-
ctri-
—
.
a 1 Prnaſt 1
ſeum.= e S. 820 lurlm dyene Mue e frhisl cler filgr irn u
3 Ddoh 2 4
wdhtdee vn lte hc Ik Imimr Lane (uenn in
—

Nox VurGaRIS EIOGVYTNr. 285 n trinæqve perſpicacia conciliat; Sententiæ vero nn grayves poſtulant rotundam&(ravem rei ſenſus- Gm Are comprehenſionem univerſa lius propoſitam. t Gravis illa& gravibus referta ſenfibus Oratio ad Attilam pro Roma: Flagellum DElte inſolenti vocabulo- Prin- ceps, vocari præcipis; proinde ut flagellum Te „ Klutat Roma,& timet. unus Tu es, qvo nimiam iiſem urbis felicitatem ſuperi caſtigare volunt. Sed qvid? Romam ergo peſſumdabis? at qvod in ea crimen tanta eluat clades, haud reperis. Sit ve- iuſt ro noxia; at ſupplex eſt. Vide qvæ Tibi urbs ſupplicet,& noxiain donaſti. Deſint cætera, ſum- mum parcendi illicium eſt, Roma ſupplex. Ad- hæc inſolens id Elogium eſt, Romæ peperciſſe. Annibalis olim arma exborruit: ſed habuit ad⸗ dni huc, qvi Pœnorum faſtum frangeret, Fabium Cunctatorem; nuns togata non ab armis ſed ab mon aſtris,& Tua Clementia petit opem. Eqvidem ſi nem urbiarma infers, mœnia in blanum ſubmittis, mitn periit cum Urbis nomine Tuum nomen, ejus in- ſepeliendum cineribus. Invidiam poſteritatis non efſugis, ſi tantæ Urbis ama: ruinam, tet o- wu diorum futurus victima, qvot audient legentq; 5ge tuum facinus. Adeo Tua fimul peſſumit gloria, 7 ſi Roma per Te concidit,& dum illam vulneras- enim Le obtruncas. At nec Tuis ita viribus virisqve Cms Præfide, ut fortunæ bræceps non pertimeſcas. ag Habet adhuc, qvod paveat, qyem multi expa- rells veſcunt. Communis Mars eſt,& eidem laurum dn ga inſerit, cui Parentales taxos plantaverat: Sæpe
F prace e. me⸗
un 23 71971 1A
—

286 Cap. I. FuNxpAMENruM I.
medios ſecuit triumphos contempt as hoſtis. Ergo parce, ò Plagellum Oœlitus intentatum, parce in ſonti, parce ſupplici Romæ, gratiam diu reti- nebit, ſi qvam ei victor præſtiteris; nec Iyberis facti memoriam abolebit. Quod ſi aliud animo inſedit, age Princeps-Urbem irrue, Sacraoonia profanaq́; pollue, aderit innocentiæsaderit ſecle. rum vindex Deus.
Graviifima& pulcherrima illa eſt Oratio E- leozari Cibos vetitos mandere detrectantis, com tra amicorum Conßlium. In hac autem qvam graves ſenſus apud Theſaurum.
vod ſvadent amici, etinm hoſtis ſyadet, bo- na fide ad cænam vocatis, qvam Tyrannus parat at egone hoc ore leges violem, qvo legem do- ceo? At moriar? neceſſarium utriqve malum minatur annoſus tortor. dandum hoc vitæ ben- ſum, qvod qvi perendinat, morti ſœneratur diu moriens. Non æflünat annorum meorum pon- dus, qvi morte me leviorem putat, ergo pulcher- rimam vitæ fabulam in extremo actu corrum- pam? Sine fruge hanc frontem aravit tempus, niſi laureolam meto. In hoc naſcimur ut hone- ſte cadamus. tum dignum eſt mori, cum indi- gnus es mori. Cur ferre verbera hac ætate non poſſim, qya Tyrannus poteſt infligere? tam com-
tra ſenectæ mores crudelitas eſt, qvam fortitu- do; pudor ſit, ſi naturæ imbecillitas vitio ſup- pletur, non virtute. Pridem in huc initistus ſum
Sacerdos; mei muneris eſt ſangvinem ſundere,
nec ſemper ferinum. Qousqve minoribus vi- cti
alb A 9
i

ctimis operer ignavus Myſtes? tot hoſtias feci, ut ſeinel hoſtia fieri diſcerem. Ergo mortem ap- para, Tyranne bene mihi cautum eſt, non poſſum totus mori. Virgas expedi, ſolum pulverem ex- cutient,& hunc reparabilem.
Vide qvantum grandes ſenſus& illam attol- lant Sententiam: Animi pufilli eſt vindictam
vellæjumere, qvæ ſic Synonyme eſfertur. Injuri-
am Tibi qvis intulits feras, neq́; plus pervicacia, qvam virtus poſfit. Experimentum in Te capiat aliena neqvitia, num illa plus ferire valeat, qvam tu ferre. Fortem te cave dixeris, qvi læſus à vindicta qværis ſuppetias, nec ſatis Tibi animum virtus obarmat. Langvet nimium virtus, cuĩ fub qvovis ictu ſuccumbit animus. Athlas non es, ſi ſub cœlo hoc qvantumvis gravi leviter ingemi- ſcis. non ſatis compacta navis, ſi eam in hos illi=
ſam ſcopulos fluctus hauriant,& virtutis nau-
fragium inducant. Certe convitiis non regerere convitia, probra non diluere probris, id demum Herois eſt; nec prodigio vacat, ſi nubes hæ ful- mina non pariant aut emittant.
Vide& Elogium ſenectutis: Senectutem ca- ve oderis, cui ætas diuturnior injicit amorem. Ad ſenium aſpirat qvisqvis mortalium mortem odit. at vero vivit hoc in te edium, qvamdiu vivis. Ad- hæc ſenium prudentiæ ſedes eſt,& maturus con- ſilii fructus ex Inverſa hac dependet Arbore. Stat
illa,& totam Prudentiæ fructibus, uberius qvam
Aleinous alit Patriam
Sic
NoN VurGARIS EIoCVENT. 287
— 2

288 Cap. I. FuxpAaMENTuN I. 2 Sic de Stilicone Claudianus: Nilbreve molirz lur de 1 ah 2r3, loqvi tam digna futuris A te deponitur b 9
ocyus ira, quam moveat. Et illud: Senſamq, 3. 10 nwer
malws detraxerat uſus. Dod Lucanus? is vel hn iote
maxime hic regnat. Undn dcld 4* LnU
ADDO. B le ce Onn F
Onſun prædictos uſurpari non invenuſte et- iam in narratione Oratoria, permiſcendoilli graves Sententias, Sic de Niecislao dicit Au- thor Lechiadis: Mitem alias Miecislaum Purpu- 1 ra efferavit; pejorem enim facit qvem malum ſ 4 dignitas reperit;& plerisq́; Imperium pro gri- mine, Fortuna pro ſcelere fuit. 7 Item de Premislao II. Mternitatem promeri-
tus temporum, non integram menſium hebdo- rf au ſpr madem implevit: raro nempe bona eximia& V wai heim diuturna contingunt. Primus illi labor tuit in- Wio* ſir vidiam magnæ Fortunæ parem eludere; ubiqve ji wee tum enim magnæ felicitatis comes eſt invidia, nec au it fen ulla tam modeſta extitit fortuna, qvæ maligni- V Tinme r. tatis dentes vitaverit. Principum diſſidiis tur- anse fri bata non nihil conqvievit Respublica, omnino ſunm Aui reſpiratura niĩſi illi expiraſſet. Heu ut nulli ſere- unlb ſi no non inimicus turbo! Perſtrinxerat tancaSere- ſin i u,
qværis? Fortuna kuit, qyæ in pleris—; bro culp⸗ chann 1 eſt. Plurima hujusmodi apud eundem aliosqye ble ue
nitas Brandeburgenſium animos: cauſam odii urhi u.
videbis.
Huc pertinet& illud de illuſtri Heroinain ſul funere illius dictum⸗ Nec tamen ita Majorum in 1 illu- an

NoNx VuLGaRls EroovENT. 1893 illuxit fulgoribus, ut non ampiius luceret è fuo exiguam rata lucem qvam darent famoſæ imagi- nes, vel atræ poſt funera faces incenderent, niſi eam aurea probitas intendat extendatqve, æqve Lunam Stellarum ac Heroinam virtutem illa de- cere cenſuit comitatum.
§. V. Jenſibz à miro acumine& argutiis hinc inde inſgerſis deducti. K
E Acumine& argutiis infra fuſe agetur, ac
de earum fontibus, illos adi,& ex illis ſen-
ſuum admirabileincopiam ubertim hauries. Hic
tantum, quam admirabilem acutæ argutiæ red- Hdant ſtylum, paucis exhibeo.
Quaim enim illud pulcbrum& acutum Vale-
lN 7ii Aaximi: Ex ejus vulneribus non plus ſan-
gvinis quam gloriæ promanavit? Cui ſimile Ma- n eulus de Joſepho Putriarcha: Ex ſicca ciſterna Tibi manavit fons Gloriæ. Acutam& illud de S. 4 Joanne: Non gelu formidabas, in cujus pectore melior arfit flamma: durius Tibi cervical ſaxa præbuerant; ſed lacrymis, qvas noctu ſuderas, molliora effeciſti. E ilad de Joſue: Sol non occubuit, anteqvam hoſtis: qvo longior illuxit dies, eo pluribus vitam cum luce ademiſti. Er il= lud de Enoch aupud Maſeculum: Recepit iterum hominem Paradiſusvel ideo tutus, qvod abeſſet Jjam mulier. Indicant& illa, de aranea Divo Feliciab ho- ſtibus conſervando prodigioſa obtenſa: Eelicem te no-

290 Cap. I. FuspaAMENTuN I.
te nomen loquitur, ſid felicitatem nominis auxit aranea, ſub cujus tela, hoſtium tela effugeris. Ni- mirum ſelicem, etiam celat aranea, etiam tum ſe. licem, cum videri potuiſſet infelix. Hoc illuq ve- luin eft, qvod Imagini ſuæ non ſine prodigio De- us Apelles obtenderat&c.
Idemm indicant illa de Antiſtite mĩtenſi ſtipem auream in dotem egenorum erogante: Hodie tandem dies aureus. imo aureum effulſit ſecu- lum, Nicolaus melior Midas in aurum ommia, etiam dies immutat. Nempe mens aurèa, in aureum facile degenerat Pactolum in commune fluctus aureos deſpumantem, qvi non arenam ſed glebas devolvit aureas,& in miſeros absqve ſui diminutione profluit. Adaurum hoc in ſub- Hdinm virtutis manat, cunr datur Pulcherrimis, qvæ impares numero, pari cumufantur beneficio, ne tanto muneri ſuæ deſint Grarir. Deſineret jie eſſe Fabula, qvæ de Phryxi velle circumfertur ſi ſæpius Paſtores, ſie aureo gregem vellere con- foverent.
Huc ſpectat cum aliquid latens eruere debet Poteſtqve Auditor ex tuo dicto, ut ex illo Plinii: Perſvadendum Provinciis erat, illud iter Domi- tiani fuiſſe, non Principis.
Acutum& illud in Plinio: Non eligo quæ re- feram: Propoßtum enim eſt mihi Principem Jaudare, non Principis facta; nam enim wali udabiliter multa faciunt, ipfi laudari niſi opti- mus non poteſt.
§. VI.
Is r nb. en:O: Wandk:
n
Uudtr dgas8c Cir be
lone
ſehmar
Platpe 1
5 dd
ſmeht

. — 1 — c 2
3 m
9 m mn. un naela nie 2 2)eir dn Q1 IN.H
niſ w
en h: rit ge rogm m
grir Ma ellecr
Id er rtad Sut er!
nl lludit
4 p. nlit rronelg
4 ,1,„1 cnit witi! un d
uot Nace
21
Nox VuIGARIS ELOENT. 291
5. Wi.
Senſibs per ſenſius reconditos. Hlres efferatur per ſenfus reconditos& pro- fundos, ac docti ſpecimen referentes, admira- bilem arguet Oratorem. Senſus vero hujusmo- di ſumuntur à nova rerum combinatione, vel con- traria experientia ac effito, ſenſuiqve conmmuni; vel hæc ſuperante: vel ex aliqva rerum Ana-
logia ac Sympathia combinationi ingenloſæ de-
ſerviente. Ad hunc fontem pertinet illud de loyſe: Sanctum Ductorem ut ſeductorem Po-
m pulus criminatur: adeo nec probi immunes A ſ probris. Profuĩt Moyſi Paſtoritia: Didicit cum
brutis vivere.
Item illud de Occiſis in beſlo: Hic ab invicto Duce deletos vides: unde vixerint neſcias, niſi à tumulis, qvi hæc nomina viresqve oppreſſere. Et de Ezechia Rege: Primo Imperũ anno tem-
plum aperuit, qyod nihil fanctum pœnè viderat
niſi Regem.
Et de ſuperbĩ tumule: Krito illi ſepulchro in- terdicitur, agro qvem coluit tumulatus adeo ſu- perborum viciniam horrent vel mortui.
Et de Sauczis Innocentibus: Vix è materni ſi- nus portu ſolverant, ſuo in cruore nauſragium fa- ciunt: nicirum hie etiam mare rubrum ſuo mo- re naufragium eſt.
Et de viczore ac venatore: Orbatas ſideribus noctes pluribus victoriis illuftravit: venationi- bus non tam feras qvam otia perſecutus, Et il- N 2 lud.

29² Cap. I. FumpAMENruN I. V lud:Fatis demum ſuccubuit, nulla magis quamm Iu* p merkorum ſuorum mele laborans: nunquam eiw 2e mortalis creditus, niſi cum reipſa mori viſus. ſittun fe
COROEL ARIUM. nual Modus, leves& obvios ſenſus efſf. ¹
. dexuume A
ficien di graves. 5* fn
Modus bic multiplex eſt; ego oëto profera. Nehes e k Prim Us Tuptilbuu age ſen
M Odus eſt per aliqvem ex ſex modis eruen.'e her 4dorum ſenſuum admirabilium: nempe vel eitgi ur hu per ſenſum Paradoxum, vel pera ĩquem pugnan. Idr kn tium nexum&c. Exemplis aliis id, geclaro. ezt e i) Primo per ſenſum Paradoxum v. g ſi velis mi. Sui& pi ram& diuturnam à cibis abſtinentiam alicujus'duntr hi admirabili ſenſu efferre, diceres inſtar Paradoxi: ſ' umans pa Famis per inediam opſonata. vel Famem ille in eoler Piſe opſoniis, inter laucitias inediam collocavit, nihil Pcumine p ex divite delicatoq́; epulo præter ſui victoriam ſo- ſeri
..1 Le.n n hitus delibare.&c. 1üKaanüae g Similiter, ſiillud de Divo Alexio admirabi- lé e hn
lius eſferre velis qvod glorioſe latuerit, in Pa.'iſgen a ternæ Domus veſtibulo; diceres per Paradoxum füümn* & Antitheſim Illuſtrem umbram,& qvod magis ſficlo claruerit, eo qvod latuerit: Etiam Te Domi qræ= Tiſima ſitæ illuſtrant adhuc tenebræ. Alexi, nec alia Ti- ſe uu 9e bi præ illis Ad lucem potior via, quando etium fibi per noctem ad diem itur; obſcurior fuiſſes niſi i ui lucem ſic odiſſes; qværit quippe tenebras, odit fn- bublicum ſolida virtus, nec minus oculos qvam iu n 1 ſol A
nee

d m. 1— 4 1 Nox VurGARIS ELOGVENr. 293 nallol refugit. Sic& gemmarum nitorem in conchĩs ſ abdidit natura,& fulgorem auri intra montium yenas abſtruſit! 8- osh Similiter ſi velis admirabilius proponere: A/ Qod exadverſis magna ſepe oriantur commo- 97 eBadiceres: Prodeſt plerum; avod nocet: Non — ola felices reddit felicitas, ſed acerbis etiam ſva- IU mia, utilibus noxia permiſcentur. Non ſic nobis =Rmpoliuntur exitium, non ſic ruinam omnia, ut his dd s iun elut gradibus non celſius aſſfurgatur Latent un iwlerumch in adverſis ſolatia,& nubes bæ ſolem eng gid agunt: nucleus latet in putamine, in vili concha a2d nig gunturmargaritæ,& marini fluctus naves hau- DDi mn jenürunt, ſed fundunt uniones: turbo inſtructam ad inlmina nubium perturbat aciem. Aln Sic de S Helena tollente Venetis ſimulacrum- Alhvum tunc oceinit fama; Helenam Veneriad-
9
* luirlam!
Secundo, per pulchram oppoſitorum congeri- leyn ſenſus Admirabilis efficitur ex obvio& ſim- n Ci. v. g. ſenſus hic eſt ſimplex& obvius: Lau- pile guandodve eſt eſſe ſeverum: diceres au- zum admirabilius: Non ſempeér corrumpit leni- ein hl'is gloriam puniendi ſeveritas. Item ille ſim-
ex ſenſus: Nemo eſt ſine aliqvo crimine: qvem
de tnn
eent lexboê..1. 4.
en mirabilius efferes cum Plinio: Adhuc nemo poti Qunhs.... 2.. ] 1 4 ktitit„ cujus virtutes nollo vitiorum conhnio tas emlriot
derentur. tern Huc illud Claudiani: Ve Parguntur in o. 50 En 00,- mnes,
In ſe mifta iuant,& ue diviſa beatos.
N5 ER-

294 Car. I. FuxpAMENTuN I. ElRciunt, collecte, tenes, ther ds Et illud ejusdem: Hic publica felix,(ekw p Sed privata minus, S&c. quom Vultus honeſtut. rni een 3 Dedecorant mores; animus qvem pulchrior fnllh k
ornat. nrlldas Den M Corßtus deſtituit: bellis inſeg nior ille. ut. Cner ſſr Sed pacem fædat vitiis, Sc. partitim ſinguls tu, Oin P
ITVem. 3 nobilitant. lein au flel
4
Item illud Hmplex dictum, Tolerabilior eſt cäthh ſan mors miſeris quam felicibus; admirabilius pro- hintam ſn Poneres: Qvoddam felicitatis genus eſt, eſſe in- mudun due felicem. voypee m
III. Per cauſam commode adjectam ſenſus ob- dhtan hr vius attollitur,& admirabilior evadit, Sic ſim- mymm ful Plex ille ſenſus attollitur: In tua aula omnes] asnle pee po obi& timorati: Caſtigatos aule Tuæ mores auc.
f inſexerie, Numæ dixerit Regiam, in q8 12b- Probitas Bisit domicilium; ne ſub virtute Do- u mina diſpar famulitium pro foribus moraretur. thn Proſcriptam ab aliis pietatem ad Tuas ædes invir caſti; ſolitudinem exillimans, ubi pulſis virtuti N bus ſcelera obertarent. ſant hni
Item: Nec literatos a Tuæ muniſicentiæ Ni. nge h
lo excluſiſti: ne unum ſub Auguſto Mecæna ſn 2 K g
1 9u
tem orbis haberet. dr. Secundus Modus., hu ſe &mplicem ſenſum mutandi in ad- 1 mirabilem per excultam Oratorit ii 4 Comparationem. Jaa as hr Sle ſimplex ſenſus eR: Creſcunt ſcelera nii de aur ju lle„
2
—;;’
₰

A¹— i— ³&0 Intu 2
mu Aupl
1 oM
7 uutal
NeoN VuIGARIS ELOCVFNr. 295 plectantur: ſed admirabilius per comparationem effertur: Idem vitibus ingenium eſt& vitiis: ex- uberant, ni falcem ſentiant.
Item ille ſimplex ſenſus: Hic homo claris eſt natalibus, per comparationem ſplendidius effer-
tur: Cohibe oculos inaſſveta luci tantæ poſte. ritas: Sapiehani ortus ſplendorem non qvævis
palpebra impune adſpexerit: Meredianum hic
crede ſolem, in qvem oculos nemo conjecerit, un qvin vindex lumen in palpebra perſentiſcat, qvaſi u nec modicam tanræ lucis uſuram cælum ferat
absq́; tributo lacrymarum. Sic& illud Aaronis
cdictum: Levius auctorem torſit Phalaridis tau- u rus, qvam meus me vitulus: ſemel ille gemuit,
ego ſemper. Poteſt ergo eſſe& comparatio Eru-
le dita de qva mox.
Tertius Modus.
Jimplicei ſenſun mutandi in admirabilem.
hu Pe ſenſus Synonymos‚ ſeu per pulehram ſimi-
lium ſenſuum congeriem.
Sic§. 4. Supra per ſenſus Synonymos ex- ornacur illa ſententia facilis: Animi pußlli eſt velle vindictam ſumere. Sic& hic in prime Modo exornatur illud Paradoxum: Prodeſtqvod nocet.
Sic etiam per ſenſus Synonymos effertur ills Saluſtii fententia, Nemo per ignaviam factus eſt Immortalis: Adhuc nemo extitit; qvi ſolius ignaviæ paſfibus ad Immortalis glorig faſtigi-
N4 um

296 Cap. I. FuxpaMExruN J. um evaſerit. Altius equidem illud eſt quam ut illuc teſtudo hæc pertineat: Nec Albes An- nibali, nec juga ſublimioris famæ citra ſudo- rem ulli patuere Caro emitur nec facile molli committitur ingenio Nomen Immorta- le, Odit inertem gloria, nec inertiæ manibus bene tanti pretii gemma teritur. Sudandum: nam etiam ad hoc Famæ non intermorituræ Latium per diſcrimina tenditur. Conjurata ventorum agnina non ignavus toleres neceſſe eſt, antequam hoc tam beatum littus teneas, Scilicet absqve meritorum pennis ad ſudum Immortalitaris evehare; Jacent hucusqve& ſitu oblivionis ſqvallent qui delituere otio, de- ſidia diffluxere. Adeo nusqvam ignavis im- mortalitas obtingvit, qui Campanis emollire deliciis Sybaritarum luxu virtutem atteri quon- dam paſſi ſint.
Similiter ſenſus hic ſimplex: Tenax es& ava- rus; ex hoc fonte ſic mirifice exornatur: Etiam- ne autem colligis qvod nunquam ſparſeris in communes Inundat Te aureusßortunæ torrens, nec ſupereffluis? Domeſticus te Ganges&
fine face pulcber
Rivus inaurat 5
tamen inde ne plambeus quidem rivulus, in miſerorum examina dimanat? Dives ergo Tibi arca,& inops animus: Et ego Te divitum ſyl- labo ac enſuerim, cui nihil ad manum ſit, quod Ateri largiare. opulentum dixerim, à qvo nil
0plS,
1,A khn 153
1 un 8’ Faema Te ſ aln,(uEn Fe
Tee tna I di ltw mn n ſeicuic Ab fn reu flt aus na fa krbm
f um ten ⁵⁴”* 1 Ut
aacte
uj An
unla gim
Ganm
ngr ner
1 yge 52.
V V tu 6*

Lb l 1 n Nox VuLGARIS EILOGVENT. 297 Na opis, nil op um xpugnandæ aliorum inopiæ im- t pendatur. Tres tantum Parcas nuwerat Doeſis, (niw qyvarta eſt Tua manus: Dum accipiendum eſt, tng a ane Briarei manus Tibi vix ſufficiant; cum largi- aur ainenendum, ſine manibus es. En novum jJudicis ennd r. ſchema, qvalem Thebani voluere! Hoc demum
Meſt cuſtodem eſſe pecuniæ, non heredem: hoc
am int 2 3 Rtnr plane eſt opus damnare ad tenebras, qvibus uni-
don aan cole
4
—
d caves ne lucem videant.
A ſn Item ſenſus Synonymi illud attollunt: Vince meitn enri vam tenacitat emn, eſto liber alis Jam tandem 1⸗ enacituti modum pone, cui opum abunde est. Si . A³ nt dn,phaum ZTibi placet, 4 Ta ipſo illud exige⸗& ei Khen rimam duc in manubiis purcitatem. Unicus m aur hoſtes ſit avaritia, qvam ſi vincus pulcher
Aceo Pit, wpubt me triumphaſti. Slibi hoſtes fundere, hic ope: Nun em taſfzndere palmare eZ. Im minus flag itioſum . Rarmu, quam liberalitate vinci. Adhac ha- 1 d= lenn t*ᷣ ad inſtar Philippi depug ac: argent eus, qui ne- it ormtu vir ferreis: Vincat aur 0, u neſcit ferro:etian Gci am ſuvrr bella manus triumpbat„ ficut ibi ar mis tIed ortuntſtem opprimit, ſic auro alibi ſublepat æge- auc Er Gargaesrem. Brevior illa Periphraſis Synonyma loco hu- taac us ſententiæ. Sine ftipendiis miles torpet: K llanguit bellatorum virtus, ubi nervus mili- 15h em iintis vines ſolidare deſiit. nec citius ferri uſus diſ- plicuit, qvam ubi pretium ferro deerat. He-
1din acDirvese 3
8 Te cibelcit hujus acies, ſi aurum ſillud non acuat,& u ianum: virtus manet absqve æmulo, ubi abs-
loti M rim,“ qve præmio,
N 5 QDar-
.

Cap. I. FuxpAMENTuN I.
Qvartus Modus
Jenſum Aamirabilem ex obvio 3 eſftciendi. E ber Eruditionem ſeu propria Nomina ap- L pellativis ſubſtituta. Sic loco illius: ſub Præ- ceptore diſcipulus, pulchrè poſitum: ſub Chiro- ne altero Chriltianus Achilles, neſcias an plura didicerit, an docuerit.
Eodem modo illud exornatur: Poeta ad hor- tos digreſſus: ſic enim exponitur: Ab Apol- line ad Alcionum, a Pallade ad Powonam, à Mu⸗ ſis aàd montiũ fontiumq́; Nymphas digreſſus&c.
Similiter indolem N. inter alios emiventem deſcriberes: Cyrus inter Paſtores. Vel rarum in-
enium laudares: Anacharſis iuter Scythas, Et illud; Herculi ſuppar non unum ſuis laboribus fitigavit Euryſtheum. Siwile illud Stradæ de Belgio; Tot decennüs hæc Troja petitur, nec Qpprimitur.
Ex eodem Fonte illud de Leſco Albo; Hele- na Matre natus, tamen neqvit eſſe Conitantinus. Et illud Gviniſii; Pleriqve cum perorandum eſt, alie nam uſurpant facundiam, cœteri ſuo Apolli- ne delectancur& Miuerva ſua. Item de bono ſuc- ceſſore; ſunt pro Nerva Trajani, ſunt Tibi pro Veſpaſianis.
Siwiliter illam ſententiam; opes à ſegete&o vellere facile proveniunt, ſic effert qvidam re- cenitior; Ceres& Jaſon non rarò Plutum partu- riant; Simlliter illud; Scholæ Palonæ tuo ad- ventu
istsn Cwr 55
fanſt
yh hra mne
N

——
Na ru . oa No8 VuIGARIS ELOYENrT. 299 AM ventu gaudent, ſic exponitur erudité: Et Mi- Mu em, pervæ noctuam lux tanta recreat,& minores A- 4— qvilr lolaribus aſſvetæ radis: gentilitiæ Tuæ roui luci ſvaviter inhærent. ccol Neſcio an non pulcherrimum illud ſit Mar- Säüocolll. 1... itun tialis dictum ex eodem fonte, cum loco ſententiæ: 21 e es n. Cum mors certa iagruit, locus ſalubrior proinde s, nel.„ 1. 1. 1.; ³ ac peſtilens fatalis eſtʒ dicit ille. 1=== aum AMors at tur:!..... ef Venerit, in medio Tibure Sardinia eſe. A=nituTibur amænum ac ſalubre, Sardinia peſtilens&
19 5 poum graviore Cœlo..
Pphas it Huc ſpectat modus ille alia nomina aliis ſub- m r Jliost ſtituendi: ut: res ſeCervos ipſos Tu adventus fama Léones effe⸗ 14 ioater c ciſti. ae uumſ Quintus Modus.
ncile illu 1 1 7 ro 2Obvios ſuſ us attollendi per luſum . in verbis ingenioſum nec levem. 1LK)O hujus xen'pla non obvia, etſi perilla ſen-
¹
SeeCn⸗ ſus obvii exprimantur.
—
lamitati uon cellſſé.
. 0es y. De arbore Par adiſt bumano generi fatali:
. Tantum malum attulit malus ilia! leatæ lu
A frucdtum dum carpimus, ſylvam aumittlmus.
2 no n 4. De Martyris manu praciſa: Cadit ſub ſé⸗ N 6 curs
g!

300 Cav. I. FuxpAMENruM I. cæri ſoczera dextera,& palma illa praciſa pal- An a‿αt.
S. De EHladiο Veſpaſiune: Aa Sectacula thea- rrum dedit; ſed ſBecraculam ſeipſo nolilius dare xöan porzit, diguas& ipſe ſectari.
De Aulo Vitellio: ſe à Fauno originem tra- here patawit, ſed ille ſemiferas fuit, hic omnino ferua: Perpetuo Conſul, perpetuo inconſultus: fami non famaæ conſulait, duna Diu- ſacra, gulæ Vrtellius conſecruret. Sed tandem morti in vi. Cᷓimam ceſſit hic Vitulus.
7. Qe Apſolus in Cæua Domini. ſecundis diu- tius v.cant menſis, qvem primæ, ſécundas epulas Primi ad poſteros transwiſſiri,ue non citiues fi- nem ccipiear, quam mundus
†. De Abſolone: Lanceu illius cordi iutentata e;, ſedezvenit excordem, bhoc eſt ſne amore Eili- usm.
9. De Elia pluvias dante vel negante pro arbi- tria: Eul Pifaᷣnm ſubite cæluu ærenm: aliud amperar: repente r cereuan.
10, De Noe diluvio: Qvale ſpectaculum, ſi ſu= Perfuiſent Gectatores! Et de floribus: Aluntur
Hores dum alluuntur, venuftatem prahabent ve- T2‿t att.
7t. De Sancto ign bus exuſto: ſisavias etiam virtus fragratsdun Mgrat.
12. De Gallis jam Cbriſtiguis clalt um olim contr⸗ Raman cauentitu vidan Polonus. Ca- Ve TZIli Romu cave: nunqtuns Guallus cecinit, qvin Petrus oret.
. De
n fan
7 7 9) h leud iuſ 6 Men] Se Ui uiun/8
éL
rr,.
X
lnc
ſemn al leui A 111 Nor lſckeo L pun ger
mitdſin
„,n

NoN VuLeaARls ELOGVENT- 301 u De Juda Proditore Juglaris: Damones fuga: re potuit, fugere neutiqvam. Ex eodem foute
da ſei„
Lipſius: Nihil regna eitius ſecat, quam mult plex
pſ hen ſécta. Item de Ladrbeus XIUII., obitu: Nullum li- 171 — bentius felwit debisum,;uam ſupremum. Item: 1 MNA„ Dacen: plerum— qva nocent. 17* Et ille luſus Alexandri memorandus qui de Beu Filium, ſui Parentts ſe ſe pulchrum re e aratro 4 710 5 — cernerets dixit: Hoc eſt Parenrem colere! aen
Sextus Modus. — amg Jenſuam facile commutandi in 4
a ſe non obdvium. N* Er inſignem Alle goriam vel eruditam, qvæ — ſit in propriis dictionibus: vel aliam, qvæ in
„cua appellativis. Profero Exempla utriusqve, In 17A⸗ Hopel hæc:
De ſtipendiis aut præmiis veluti calcar ad- lweu de tibus eſt illud: Non obſtat in Colchidem na- — lamanviganti ware infeſtum Jaſoni, qvem vellus aure- 1— um ad ſe allicit&c. ſecan Itemillud de Parco in milites Principe: U- r num Roma Cunctatorem norat Fabium; plu- res id ſeculum effudit cunctatores, qvi dum ex-
₰ tem yra
tremumoppugnant Annibalem, adhuc iniqvam wmeritis parſinioniam domi neqveunt expugna-
ſfre — 1n, Hac ſpeciat jocus ille in ſudantem in pellito V amictu: Atlantem Te non injuria qvis juras- 2
2 adch ſet, etſi ſub molliori cælo, ſub Tlerio Zodiaco X(qvem ſolius arietis ſi ſgnum colluſtrat) deſudas. N7 In

302 CaAb. I, FuxpaMENruR I.
In Appellativis plurima exempla occurient. Sic illud Bahuſii loco ejus; Malo eſſe lentus qvàm præcox; Tarda qvercus eſſe malo, qvam repens cucurbita.
Item illud Gviniſi nondum in qvodam argu- mento convictum alloqventis: Si nondum vi- des, expecta fulgur ab auctoritate, qvod ani- mum in nocte iſta cæcutientem illuſtret pariter ac præſtingvat. Etiam ab hac oris tranqrilli- tate time; diſces ſereno etiam Cœlo fulgu- rare.
Sic illa ſententia: ſtipendia militis virtutem animant, effertur. Pluvia profecto lauearum fertilis, trophæorum fæcunda, lunt effuſa in mi- litem congiaria, non unum Orbi redditura Tra- janum, ſi diberalicer illa Princeps impertiatur de ſuo. Hos depluat ſæpè patrium cœlum im- bres, revireſcet credo nec ante florem emarceſcet virtus militis&c.
Septimus Modus.
Senſus obvii in inexpectatum commutandi. FEst per alium aliqvem Tropum, vel Figu- ram, aut locum inſigniorem. Ex tropis, qvos jam uſurpavimus hactenus, præter Metapho- ram, Allegoriam, Antonomafiam, ſervit huc Periphraſis acutior: Qyalis eſt illa de primo li- terarum& characteris formandi inventore a- pud Theſaurum; Nalli adhuc legebantur cha-
racteres niſi ſervis inuſti; tandem ille veloci dex
T dateult Ei hax erun Or
adceitse butgſ 4 iuniſtn log
Polan n. Tiuru ns F b u nraentn larntgt
doamn
aaf In Madch
Wanm 541
twa
MMaen. 5b; 3b
(up, l8
I

3 bo
ag em 12 Æᷣ Tfo 1 Ar mte, t aella un ☚ß orsd
in e uli
11 ecto!
(ccuh tuntei D reth ihShs ps im 5 1 iume Rcd z vremer
1S US,
lm dtam
9* llz de u ii ine 1 Lege iam iem
Nox VurARIs ELooyrrNr. 303 dextera fugientia verba moratus, calamo in ta- bella defixit: certavit cum loqventis lingva ſcri- bentis manus, novocyve miraculo audiit oculus, dvod digiti præpetes loquyebantur. Qvuale por- tentum in fertili pagellarum æqvore, Muſarum agello, nigerrimum notarum ſemen committi, qvod aratum calamo, ſepid rigatum legendam do- ctrinarum Meſſem feſtinat.
Et illa: cum alii Serenitate inceſſus auram ac-
cenderent, intra ſerici auro fluentis vincula vi-
brarent greſſus, argenteis elatis ſubſtrata mar- mora in plauſum excitarent&c.
Huc ſpectat illa Periphraſis de Diva Scholaſti- ca, qvæ ut diutius alloqvio D. Benedicti fruere- tur, Hlaviam cœlitus impetravit. Sic hoc expri- mit nonnemo: Ut longius Divina miſceret col- loquia, cœli uſa patrocinio: pluviam lacryma- rum effudit, qva ſerenitacem aeris extinxit: ad pluviam tacitæ preces evocarunt fulmina, clariùs inter fulgura pietas effulſit, qyid tam mirum, qvam qvod Soror cœlum armaverit in Fratrem cœli amicum?
Sic loco illius: Pacilis eſt materia laudare D.
Thomam Advinatem; acutè effertur per Perĩi-
phraſim ex appicto ſole in Divi pectore, ſic: Niſi videam bodiernæ debitum laudationi argumen- tum, ſolem non videam! qvem etſi terra cœlis
„addidit, adouc tamen lucet in pectore.
A Figuris etiam attollieur humilis alioqvin Oratio: ut eſt Apoſtrophe, Antitheta, Compa- ria, Expoſtulatio, Annominatio, Congeries&c.
V. g⸗

304 Cap. I. EuxpaMENruis I.
v. g. loce illius: Deplorari debet heros iſte: quam admirabilius dicitur per Figuram: ſtamus ad invicti Herois tumulum,& adhuc lacrymas te- nes, dolor? triumphales plauſus meruit; Tu nee planctibus Auguſlos Manes dignabere?&c.
Item loco illius: Dolendum eſt qvod tantus Victor obierit: diceres admirabilius per Figuras: Ergone poſt facta Immortalia moreris Dux invi- cte! etiamne illuſtres animæ extingvuntur det- iam Patriæ ſoles occidunt: Legis Parentales ta- xos, qvi laureis inſveviſti? Moni ergo poterat mo- ri neſcia Fortitudo?
Item loco illius, Fudiſti hoſtes in Campis, velad fluvium; admirabilius Tropo& Figura dicitur: Meminere Varcenſes Campi, ubi toti- dem Tibi laurearum manipuli ſuccrevere, qvot hoſtiles manipulos meſſuifti&c. Fluxiſtis& vos tot magnarum ſpoliis animarum prætumidi Polo- niæ amnes, ſæpe non tam veſtris intuweſcentes fluctibus, quam hoſtili ſangvine.
Sic& locoillius: pavent ſceleſti: pulchre per tropum, cecinit Pocta: ſemper pavidum eſt ſce-
lus. Octavus Modus.
Jenſits obvios attollendi per Eypo- litionem aliqvarum circumſiantiarum Aaſ unctorum loci, Perſonæ, rei, emamatisr. Sc. 8¹* Romano Pontifici loco hujus: 5
.0*
Tüitesi Te ChrellIm ſenäih,O K
wOblie f Al on p beruoha fi
ltlbo bilw im. Wnen e die i den nd N. Jalse ſg tl’ igne p umlenfe im Keu Ar t Vlw un
. fnj Uhar hen n b
ſan d 5 Tosel ag Kh Aunetbe d 1 asn 2 n. 4‿ fen — 16i

. ru Sede don oun 1i hu m men I a enaben De 2 et 0 re bosn r- orerb. tsal tingſe dtn MAisban 7= wom 31
„ 4 a drirt Srntkä Tropo! 1— ardh ‿ ainp mat uu uccten n 1 4 Flu n 3u pratu tc bses intun
—
„- n
1h tti: pol
les in
Nox VurGARIS EIoGVENT. 305
Roma; diceres: Novit Te Tyberis& in Tui præconia pleno decunsit alveo: novere ſeptem il- li colles& ſua Tibi fubmittunt faſtigia: ſuos Tibi faſces inclinat Romulus.&c. Sic in Dedi- catione Theſium Logicarum IIluſtriſſimo ac Re- verendiſſimo D. Andreæ Irzebicki, cujus inſi-
ne Olor, loco illius ſimplicis ſenſus: Etiam Theſes Logicas non ingrate recipies; admirabi- lius ex hoc fonte deducitur idem ſic: Etiam A- riſtotelis organum, Tuas aures ambĩit, Antiſtes illuſtriſſime: Amicum noverat concentibus o- lorem, qvos ſvavior fapientiæ condit ac tempe- rat Harmonia. Si tamen hac ſvavitate careat, eo- dem trahet gratiam ab Olore&c.&c.
Similiten de qvodam qui in Belgio& Gallia ſtuduit, dicitur ornatius: Ætatem necdum är- mam Leoni Belgico firmandam, vernantes an- nos Regno liliorum conceſſit.
Sed exempla ad hunc modum ſpectantia paſſim hic occurrent. ego ut cum Claudiano di- cam,
Sing ula compleçli cuperem, ſed denſior inſtar
Dodtrinæ ſeriesrerumg, ſeqventibus undis
Obruimur:
Imo ſi velim omnia huc ſpectantia exempla de-
9 7— Jper promere, merito dicam cum Naſone:
7 4 ſtanll „ 4 Sr/on4
1☛ 1,
Deſinet ante dies,& in altobhæbus anbelos Gurgite condet eqvos, quan conſequar 9= ꝛmnia dict.

Cap. II. FADAMENruM. II.
Caput II.
Secundum non vulgaris Eloqven-
tiæ Fundamentum Mira Eruditio ejusgi uſus inſignior.
Vantum gemma in annulo, in auro nobiles
cælaturæ, purpurãâ in prætexta, in cœloſ- dera, tantum Eruditio ſuo loco adhibita obti- net dignitatis. Admirabilem proinde reddet Oratorem& multiplex Eruditio,& Eruditionis uſus non vulgaris. Maultiplex Eruditio tum le- ctione librorum comparatur, tum Eruditorum auſcultatione. Ad Eruditionem autem refero Hiſtoriam Romanam& Græcam, qvam brevi-
ter comprehendit Florus& Juſtinus: ritus&
conſvetudines veterum, de qvibus multa in At. ticis Bellaris Pontanus: Poetarum Fabulas, qvas in Electis Pontani vide: ſymhola, Ewblemata, Hieroglyphica varia, dicta gravia& ſententias, adagia.&c.
SECTIO UNica. De uſu Eruditionis non vulgari.
H de uſu Bruditi onum, infra de uſu ſenten- tiarum agetur.
—0*
Modi rariores Erudite ſcribendi. V Dlgaris Eloqventis contenta eſt Hiſtoriam pro-
alaer Tn
biti Oe
1pr2 P
Aue. Al 8 fll 7
ſruo e
e me füe ben e Kedn A ſenrMee kr dedl 1. ül 9p Tne. WM. 9 K 7
E cn ſüt rn ſöt
8a We Wban ri güen M Roer em ſige dnne
aln ha ſeit an ti Wadin han (ant
Omn ſül fin 15 fte diſe hc Aaes ſe dad avb.
tan fuſ

.
1
n Krräl, ten airah 1 M tniy. u lo, in
A
pot geten, ai 8 locod Addh Ecn ptat
tio,&
tum!b
N l’e ſt ad alentac
Nox VuLGARIS ELOOVYENT. 307 proferre vel innuere citra ayibitum Oratorium; Admirabilis modos hie uſurpat non vulgares. qyare
Doceo I. KAeanes Voſle non vulgariter poni per breviſimam Comparationem rci, de qva eſt ſermo, cum alia ee ex Hiſtoriis petita, circa tamen uſum valgarium particulsrum, Qremadmodum, ſicut, ita&c&c.
Sic de Principe Viſiioviecio noſtor Orator: Staturâ non exceſſerat Alexandrum, virtute æ- qvarat. Sic de forti Duce- Te in hoſtem irruen- te patuit, non ſolam Spartam viros gignere.
Sic de profligato hoſte erudite Mius: Stra- ges illa alteras hoſti Caunas, alterum dedit Tbraſymenum(locus eſt cæſæ a Caituagine Ro- mæ)
Sic de Duce invicto ad beilum loco Regis proficiſcente alter dixit: Non enim Regum ſan-
gvinei oppoſdit hoſti patria, cum alios invictos
haberet Duces: ſunt nempe pro Theodoſiis Sti licones 1
Sic: Non in loco. ſed more Corybantum ubi- qve inſipienterqve deſipiunt: barbam velut in tactum ſecuribus lucum Apollini paſcunt& di- cant.
Obſerva hic loco illius Qremadmodum, ita- vel, non, aliter poſſe te uti varia circuitione ſeu ambitu dicendi.
I. Sic ſi deberes illud exprimere: ſicut ad A. lexandti adventum ſudavit Orphei fimula- crum,

308 Cap. II. FuxpauENrTum II.
crum, ita& nos cogimur ad Tuum: ſic potius id exprimeres: Non ſolſus Alexandri adventus Orphei Bmulacro, ſed Tuus etiam Oratorum ingeniis ſudorem elicit, quibus lene admoves tormentum&c. Velaliter: Adventus Alexan- dri ſudorem elicuit Orphei ſimulacro, ceu in tan- ti Princĩpis encomio vel elingvis ſtatua deſuda- ret: admirabile id, niſi miraculum hodie O- ratorum ingenia ſortiantur.
II. Sic, ut ille Orator Uladislai contra Amu- rathem ſine prælio victoris: Amiſerat nomen mundus ſuo undiq́; pollutus ſanguine:ſᷣibi mun. dum reddere neſtio an duobus niſi tu alter ſis Imperatoribus contigerit: diu vel in Auguſto ſangvine requiſiimus Auguſtum.
IHI. Comparatio hujusahodi ſic inſtituatur, ut Panegyriſtes noſter comparat cum Julio Vis- nioviecium: Habet ſuæ fortitudinis æmulum Cæſar, qvi non prius hoſtem viderit qvam vice- rit.&c. Habet ſuos etiam Polonias Cunctatores ſi morã opprimendus ſit externus Annibal: vel Jullos, ubi in celeritate plurimum eſt mo- menti:
IV. Fiet per ly Alter tu: vel: Alterum no- bis refers Annibalem&c. Sic de Leone Sapieha dictum: Alter tu ſcilicet videbare Pericles, qvi & in utero Matri& in bello Athenis Leo es cre- ditus. Sic. Exhorruit ceu viſa Gorgone ad reve- latam Perſii Parmam, Vel: Conclamatur perin- de ac ſi ad portas eſſet Annibal.
Do-

rne mnnelai cm da wiſern dola nuien 1 19 utut geit u el in 4 ☛☛&r. doſc ſic inkt 1 Sum u lu dinb⸗ dolt e rit qu
tel u Amni
tat run
10, Alteu
. r leore et e Deric dell unn nisle 1 d gole: du angtu au m
Nox VurGaARIS ELoowsNr. 309 Doceo II. LRuditſones poſſe non vulgariter poni pera-
liquam prælationem vel poſtpoſitionem: ſeu ĩta, ut res, de qva eſt ſermo, alteri rei ex hiſtoria deſumptæ, obiter præferatur. Tale elt illud de liberali Principe: Pluribus à Te qvam Nlli oſtiis exeunt congiaria.
Tale& illad: Fortius tua poſteros urgebunt, qvam olim Themiſtoclem Milthiadis trophæa.
Tale& illud: Dictum hoc gravius Te, qvam Telephum Achillis haſta perſtrinxit.—
Tale& illud de Gentilitio qvorundam Flumi- ne: Tutius huic Flumini commiſſa fuit toties Polona felicitas, qyam Oceani qvondam fluctibus Fortuna Cæſaris crederetur.
Eadem Prælatio het aliter ſic: Eſſet ad qvod Saxum poſuiſſet triumphans de orbe Roma, il- lud in Te cum togatis miratura Quiritibus, qvod & ſemper vincere,&, contra quam Annibal vi- ctoria uti ſcias.
Aliter ſic: Ibĩ tu laureas collegiſti, ubi cum Tullo Hoſtilio pleriq; iterato Pavori& Pallori templa voviſſent.
Aliter ſic: Eidem telo, qvo grandior ætatis noſtræ cadis Hercules, ſuccumbere è non quci- mnus indecorum..
Aliter ſic, ut ille de arcibus oppugnatis nec kamen expugnatis; In fortiorem Trojamillas hoſti converſas crediderim, ne decennio quidem expugnabilem,

310 CAP. II. FuxpAMENTuN H.
Item ſic. ut, de cujusdam Aula: Caſtigatos Aulæ Tuæ mores qvi viderit: plusqyam Numæ dixerit Regiam.
Item ſic: Præripit palmam Areopago Tua æqvi- tas: ubi vero liberalitate certandum eſtfomnem Titogloriam ademiſti&c.
Item ſie, ut de cujusdam Conſiliariis: Præſto erant, à qvibus reſponſa peteres, qvalia nec Del- phicus Apollo,nec Conſus ipſe depromere po- tuiſſet.
Sic& illud de Zamoyfciorum Haſtis: Ivere per varias manus Scævolarum dicerem; qvia notæ fortitudinis; ſed cum inſupei ob cognatam huic ſanguin. ſapientiam, errare in hoſte ne- ſeierint, ſraud occurrit par Nomen: Fabiis certe
Sic. Doceo III.
„Ruditiones non vulgariter poſſe inſeri per modum Cauſæ utendo(præter ſolitas parti-
culas, Ne, Ut) etiam his: Documento, vel: ut
Orbis noſſet: ne dubitaret orbis:vel credo ne;vel ſcilicet ne;vel, ut jam pateat.
Sic de qvodam Milite forti dictum eſt: Ictum lapidis vbjectu pectoris excepit fottiter: docu- mento; Polonis æqyve ac Spartanis pectus pro muro eſſe.
Sic de Galba Imperatore dicitur: Imperium tribus Libertis regendum dedit; ne pauciores Romam, qvam Avernum Furiæ affligerent.
Sic de Magnanimo Rege: ultra Regn imo& Orbis
e e
EoeE pun Keit ennls 5 Iescvge. le e⸗ An kn dim lhinäinga an W

Nox VulcAkis ELoGyrNr. 211 , Orbis terminos gloriam& Tua promoves trophæa: n, nempè non ſolum Macedonia non capit Alexan-
drum.
Sic de Uladislao IV. Qod Pompejus jactabat, eventus resqve Tibi fervabatur; ne dubitaremus, Did qvoscunq́; Magnos aut Maximos edidit antiqvi- ufuch— luu tas, Fe minores fuifſe.
1
ſon— Aliqvando& Bruditioni Cauſa ſubnectitur, 3 ſ e ut: Rowanis ſolenne fuit ut qvotannis corona-
turi ora Fontium, Fontinalia celebrarent; cre- Lh n H do, indignum arbitrati, negari certa Fontibus, um Krm det à qvibus vitam qvodammodo hauriebant. icht Mipet Hoc illudeſt: Qri aqvam hauris, puteum co- dentag re n rona.
an Mer Doceo IV. Ruditiones poſſe non vulgariter poni per Doced Antonomaſiam, ponendo nomen proprium
7 A pro Appellativo. Hic vero modus à primo per dun Ahoc differt, qvod ibi aliqva fiat Comparatio, hic Ep— ne vero qvædam ſit nominis appropriatio. Sic in rnt alaudem ſtudioſorum ſtrenue ſe exercentium di- At noſter Orator: omnes lij n venias, Ephoru üüte calcaribus, ad alt d ctabat. rIe an Tale& illug de Ludovico Rege: Therſitem vemcunqve tui exempli violentia Achillem ef⸗ yenc— ſeciſſes. n Tale& illud tritum, ſint
2 u erunt Flacce Marones, DoRI? 2
c Theopompos in- m neminem, ad qvorum unum erum freno ſe Iſocrates egere di.
Mecenates, non de-

1² Cab. II. FuspAMENTuM.
Sic de duce ſemper invicto: ſi Tiro non hor- ruit, contemnet Hydram grandior Hercules.
Sic erudite ponitur Phalaris pro crudeli, Sten- tor pro clamoſo, Ariſtides pro juſto, Protheus pro mutabili, Momus vel Theon pro Mordaci Pœnus vel Punicum ingenium pro ſubdolo, Verres pro fure&c.—*
Sic etiam illud: Athenienſium noctuam an. ſeri Capitolino antetulit. Sic& illud Mar- tialis:
Ardua res hæc eſt, opibus non tradere morin Er cum, tot Cræſos viceris eſſeẽ Numam.
Dôceo V.
Ruditiones etiam conglobatæ, ſeu plures ſr
wul in anum coacervatæ non modicam ad-
mirabilitatem,& non vulgarem ornatum Elo- qventiæ concinnavit. Rem exemplis illuſtro.
Primum ſit de tolerantia injuriarum: Rarus eſt, qvi injurias vel Titus aſpernetur, vel rideat ut Tiberius, vel ut Theodoſius condonet, vel ut Auguſtinus etiam remuneretur. Stc diviti pero- ranti de temperantia dictum: Din taces tu, qui dives ut Craſſus, vivis ut Lucullus, loqveris ut Cato?
Secundum: De exereitio corporali ſtudioſo- rum ſub ſextiles ferias: Non ſic illi ſtato ſolenni- qve Sextilium æſtivorum otio, ut qvondam An- nibal Campaniæ hybernis emolliti, ut vel tan- tum cum Caligula conchas legere, natare cum
Macedone, piſcari cum Nerone, obire lucos cum
bubeft ee
4 chue et 19 f2 inwi e ſchk nl Mfbs le NMro Chpn Eoan 4 pöluhe Nete Äcf dr u Koe ¹ ,n bbate iwrälen vvv iine⸗ fugs dſgei
1 71 do-- 3 4

8 S NoN VuGANI EOGrI. 3 eum Auguſto, Glras degere cum Acade: 0.
ddg les obeqvitare cum Carolo, metere colla parave- mwrunt cum Tarqvinio, venari cum Domitiano, uui Prandere inter arbores cum Trajano, cum terge-
——
ei n uba Rc. 3 Tertium: De inſignibus variorum: Non idem inſigne qremris indicat, non idem nobilitat: Athenienſes noctua, Perſas Aqvila aurea, Canis Oſiridem, Juſtitia Polyxenem, Thebanos Sphinx, Aſſyrios columba, Dona Fortunæ Demoſthenem, — nn Qarolum V. Columna,&c. e Quartum. De titulis qyorundam: In qvæ non . nvolavit nomina mortalium ambitio? Attila ſe — pn dixit Iram Dei, Tamerlanes Flagellum, Fulmen 2 n 1 Dericles, Lucullus Kerxem Togatum, Havius „ Zellatorum Antigonas, Nerva Bonum: Trajanus cn Optimum,&c. intum Clemente Alexandrino qvi ſic ait: 1 i qyis Iſomacho ſuduerit, agricola fiet: Si Lam- ene ridi, Nauclerus: ſi Charidemo, Imperator: ſi Cro- SC lo, coqvus: ſi Perdici, Caupo: ſi Archelao, Sal- 42— ktar, ator: ſi Chryſippo, Dialecticus: ſi Ariſtoteli, A phyſicus: ſi Homero, Poeta: ſi Tullio, Orator: Luſ CHRISTO, ad imaginem Magiſtri perficietur in carne circumiens DEUS. Hæc ille.
= on lmo una ſententia poteſt ſic conglobatis Eru- e clli ditionibus mirifice exornari. Sic exornatur illa ſententia:
gr O Non
All
1 emo, col-
= minis Romanorum Horatius certamen ponere,

3141 Cav. II. FuxpaMENruM II. Non omnis fert omnia tellus.
½ 3.
C Edris aſſurgit Libanus, nulla Cretam fera in- ſe
ſtat, non timetur fulmen in chiopia, ter- rus ræ motus Galliam non concutit. Lupos non no- vit Anglia, lepores Ithaca, Aſinos neſcit Pontus. Ss Crocodilum profert Ægyptus, Phœnicem AG- 8⁴ ria; Tyrus purpura ſuperbit, Corynthus ære o- ptimo, Memphis Pyramidibus: Hymettus& 1 Attica mel in copia producit, odores Arabia, uim Smaragdos Erythra, Leones Da 8 Arcadia, Hyr- bu 9 cania tigrides, India Blephantos. Verum& fiu- er minum gloria diſcrimen admittit; Pactolus auro ru fluit, Hydaſpis gemmeis fluctibus intumeſcit, ma- 1 rin re gemmarum eſt Patria, Fons Caſtrius olores een educat. Colchis Phaſidem, Hydram Lerna„Ni- dui lus crocodilum parturit, Strumon gtues. Qid d 2
montes? Mtna& Veſuvius flammas evomit, E-
rymanthus cupreſſo ſqvallet, lauru Parnaſſus e- V
vireſcit: Imolus& Taurario montes vitibus, An- ticyræ helleboro, eqvis Theſſalia, venenis Pon- tus abundat. Nec in hominum ingenĩs idem vitium odoris aut virtutum amor: Afiatici mol- les, Perſæ otioſi, Syri cupidi, Alexandri deriſores, Campani arrogantes, Cappadoces, Cretenſes, Cilices mendaciis, Græci dolis aſſeti, Pœni aſtu & traudibus valent qvam plurimum, Thraces oratoribus, Parthi jaculis, Athenæ lingva, Roma plus manu valuit. Stob. Nec omne Cælum proſpicit undiq;
Terras, nec omnus parturit omnia
Tellus
U do⸗ TkdT lhacc Elean lech.
0A

h e 4
M. Nox VulGànils EIOGVYENT. [ 4 Tellus,& in magnis relucet
kldan. Diſcolor ingeniis vetußt as
mäaun nk. e, India nigrum
4 n lu Virg. Fert bebonum ſolis eſt thurea virga Sabur- l sn ris. d Gn Obe Hic ſægetes illie veniunt felicius aua
urrſuh onn Arborei fætus alibi.
ah s Doceo VI.
8:
4— Cdd.....
ale b 4 3 Rnefelonesin poſſe poni, ut in ſententiæ a- . licujus ſenſum trahatur. qvod omnino per-
lrire et,n elegans- — n Sie loco illius ſententiæ; ſæpe victor hoſtium G momento vincitur, ſic erudite dictum: ſæpius
diuturnis qvæſitam belli lauream, vel Annibali
e rm
Capua infregit.
Sic& loco ſententiæ illius: Matura eſt qvævis
. 4 xtas triumphis:erudite dicitur: Nec ſola Ale-
xandri trophæa ſenium, nec ſola Cyri indoles æ- — tatem reqviſiit.
Ee Tale& illud eſt: Rarus Annibal ſua caruit
ec In en u Campania.
4 Tale& illud: ſæpe aureus Macedonis penetrat
In cun ni aſellus, ubi bellico ariete nil profectum.
te,( Tale& illud. Præſtat eſſe Oſyridem, qvam
Grrd lei Typhonem(ille ſobrius, hĩc obeſus& ſtupidus.)
kr lnun, Exeodem fonte illud Terentii: Absq; Cerere a& Baccho friget Venus.
jrcul Doceo VII.
44„ len vü 74—
ſei-
. Amu. E.MWtionss poſſe poni per Oppoſitionem dũ G2

Car. II FuxpaʒeNrun ll. ſcilicet oppoſita ſibi exempla, ut antitheta po- nuntur.
Sic eſt illud: Plures ſæpe videas Fgiſtos qvam Hippolytos: Phædras qvam Penelo pes. Et illud: Probra literatorum plerosq́; non lere dixe- ris? Mœnadum choro non Muſarum, Libero non Tullio vel Apollini aptiores. Et illud: Paucos noſtra ætas profert Curios, plures vel in tenuiori Fortuna Craſſos, aut qvi uno hauſtu patrimonia abliguriant Antonios.
Etillud: Non bene convenit Eurytheo cum Alcide: Odit ſecutorem Retiarius, Mirmillo Tra- cem(ſunt paria gladiatorum oppoſita.)
Doceo VIII.
Ruditiones poſſe poni qvaſi contemptim,& „per Oratoriam Rejectionem. Sie illud eſt noſtri Oratoris: Apage ſangvinarium Catilinæ convivium, ubi non plus hauſtum vini qvam ſan- gvinis. Non bic more barbaro Lapitharum edi- tur, non hic Sybaritico luxu infames cænæ termi= nautur faſtidio. Certe Cambyſes ut lubet majo- ribus ſuper menſa poculi,&c.&c. Sic& illud: Jactent nobiles Thebæ primam a- lumni ſui Herculis induſtriam, infantili manu
ferociam ſerpentum præfocantis: loqventur Se-
leucum Anchora, miro naturæ artificio illi in- ſculpta? At nec invidemus Zoroaſtro rifum, qvem natus, uſitatis huwano g gene ri lacrymis fuL ſtituit; plus Tibi naturæ conceſſum privile- gio,&c.
Ali-
I
ſerot an Ndl
ondel
nrelrrn 1 na
dot

U 1 U 1 tolu 2 tzan
1 aperf 2 49
— ſe* ub Fü hud n ener
2 11 efluu
T
Nox VureAkRIS ELovENT. 317
Aliter illud de horti amænitate: Did huic Heſperidum hortos opponas, ceu veris in hoc Ti- bure Eliſtis fbulæ conferri poſſint?
Aliter illud: Tace jam Roma Scævolam; cer- tior nec obnoxius errorĩ militis noſtri ĩctus, qvo ſternit hoſtem, trophrum erigit.
Aliter& illud: Liberas eo metu Poloniam, qvo Plinius aliqvando extimuit. ne Romani no- bilis nihil pulchrum in Palatis præter avorum imagines haberent.
reddes, ait improbe reddes; non fite fer reus apger. Aimiat, aut triplices alio tibi car- mine muros
Amphion auditus agat,(nam hoc contem-
ptim innuit)
Idem ſiet ſic: Et qvisqvam mihi prædicet, in ore Steſichori ceciniſſe luſciniam, cum etian,&c.
Item ſic: Cogor hic vetus caſtigare proverbi- um; qvòd non ſit qvædam flere volu- btas.
Item viderint Syracuſæ, an ſuo non minus jam tribuant Archimedi, cum Coſrois cernunt molem,&c.
Addo inſuper Eruditiones poſſe necti per Par- ticulas, ne qvidem, nec ipſe&. Ut- Hunc lu. ſum ne ipſa qvidem Svada vel Conſus perſvaſe rit: Tale& illud in Utopia Bidermani: La- bem animo inſperſiſti, qvam ne Lua qvidem Ma- ter eluat.
Tale& illud: Vix Ulyſſes hujusmodi Syre- num inſidias eluſiſſet. Huc poteſt referri obiter perſtricta eruditio, ut: Moram in vincendo non

318 Cab. II. FuxpaMENruN H. admittimus in tanta præſertim penuria Fabio- rum: ĩmo nec in copia eorundem.
Doceo IX.
Vando pluribus exemplis una eademq́; Dro- poſitio conbrmatur, duplex conatus adni- bendus, alter in Elocutione, alter in Exemplis nova& nova tranſitione nectendis. Sic inilla ſententia elaboratum vides: Qrisqve ſuo labo- rat vitio. Sic enim ab exemplis dilatatur. Veritatis oracnlum, non Plini effatum cre- dite, ubi cenſuĩt, adhuc neininem extitiſſe, eu- jus virtutes nullo vitiorum confinio læderentur. Aſiæ Orientisqve terrorem recolite Alexan- drum: Diſcrepant adhuc faſti, num illo plus vi- m̃ĩ qvam ſangvinis fuderit, ut qui æqve trophæis inclytus ac temulentia infamis, cæde inſuper a- micorum laureas inumbrarit. En ut ne tanta qvidem virtus extra vitii ſrobrum! Etiam tu Trajane non absq́; næro: Plinius te e mortali- um cxtu eximit, inter feras inſcribit cruda in inſontes immanitas. Sic Macedonia nobis Ale- xondrum, Occidens Trajanum objicit, in qvi- bus virtutis per vitia infuſcatæ labem notare li- ceat. At extra ſolium& Purpuram probra hujus- modi,& virtutis cum vitio affinitatem veſtige- mus. Qinctum Tullü fratrem nobis Roma of- feret, in cujus laudibus unam omnes excepere iracundiam. Etiam Tullius fratre qvidem ma- jor, ſed hic non melior. amo illius eloqventiani, taſtum odi, qvi non unam mexruit in orbe Phĩ- 4 5 3 lippi-
l
iypea. Crloer nuj Wiebe e=
ric n
1
urd Ms. hudd (adanedt Kceo ns Pw ſüige Bnnl om.
Kbon ennoh Lhlünke
Aode er
Lu Na reg d
inrg. lie
ſher lwe

1
N w m. Nox VuLGaARIS ETOYENT. 319 vid ſen lippicam. Qyem autem Tullio adjungam? nempe ConſuliRomam, gentium regnatricem, ſed luxus mancipium. Ego Te, Roma, in armis veneror, orbis exhorruit; at luxus Tibi gloriam exhauſit ac ærariumn, domeſtica potentum ambitio laureas ac purpuram temeravit. Nec æmulam Romæ Hüd rnts Carthaginem hinc excludam. Unicus Annibal * hic eſto argumentum. Saguntum ille ſuis cine- des d dlen ribus vidit inſepultam„ ejus gloriam Campania- — n Adeo nulla dos animi beatior extra viciniam vi- tiorum.
X/
c attt um r e lexe Uoc raltet
alun ,linit ienn ed hujusmodi argumenta& variam ac miram * onnalp emplorum coacervationem abunde Tibi dabũt et= eccil iſi Monita& exempla Politica.
nta 3, nanl
Si nä Doceo X.
luui g., cetrꝗ Ruditionem afferri poſſe vel per Protaſim u i ktrA=cum Apodoſi; Hiſtoriam ſolam ſeorſim Hi- r 2 run ſtorice aut Oratorie referendo.
niust Eruditio per Protaſim& Apodoſim tractari
e iſertpotelt multipliciter.
2 S edont, I. HiSrokiaM per Comparationem vel Re- Uudan ohjälectionem fuſius referendo. Deinde Materi- mu Se libenam propoſitam ad Hiſtoriæ prædictæ Puncta ac- und m ram ucommodando v. g. Alterum Te bæc ætas ſuſpicit 1 knitte Alexandrum, ne⸗ Macedonia ſuo deinceps in- 1l hn clſolentiſſime intumeſcat; cum& Poloniam non Mad r onma impar exornet Principum Heroumq; feæcundi- 111 r g ts. Macedonem illum qvanta gloriæ ſitis, qyanta provehendi nominis ac victoriarum inceſſit cu-
lr lius ebt Ief::.— piditas! is non novit, qvi nec Alexandri nomen
Dul aruit i 1— 0 4 nove:

320 Cap. II. FuxpaMENTuMN II.
men noverit. Parum illi fuerat Macedoniam à
Philippo,& Græciam recepiſſe, ſarum totam ber-
ſidem imo totum domuiſſe Qrientem, etiam
qvos Democritus ſomniabat, infinitos illi?dlundos fubigere promptum fuit. Tanta eſt vel generoſæ indolis vel arrogantiæ vis, ſi qrando alicajus animum pulſavit. Sed taceat Alexandrum Cur- tius, taceat Macedonia; Major tu mihi etiam Alexandro, qvi non tantum tot hoſtiles cuneos profligaveris(qvod& Alexander ſeciſſe memo- ratur) ſed inſuper teipſum noris vincere, qvod neſciit Alex ander.
II. Hi'sroRi obiter tantum attingi poteſt, ap. plicatione addita longiori. v. g. Major Tu unbi
½
& longe ad. irabilir, qvam A cantata illa ſe. piem Orbis müracula. Naun five cæcas mortali am mentes in bonæ frugis tramitem reducere ſit
neceſſe; Pharus es regendis erronum curſibus
accenſa: five Patria munimento egeat; firmius illi præ muris Babylonicis exhibes: ſive magni. tudine kacinor um erigenda Patriæ ſit gloria;„ſu
Coloſſum hic Rhodium debcit magnitudo&c. V
III. Poteſt prius poni applicatio Hiſtoriæ po. ſterius ponendæ v. g. Dridem Tuæ propaginis 1. bor Patriæ ſuccreſcit in palmas, Hectitur inar- cus, aſſurgit in trophæs: nec niſi in Poloniæ de- cus creſeit, dum ſummis faſcibus pares illi He- roas profert, id qvod olim de ſylva Dodonæa cre- ditur, ex qva nonniſ Prncipua ac Deorum inſi. gnia, Tyucum Claræ, victorum trophxa conde- bantur.
e
dn, d
grls⸗— tan en etm Se 8. talen 1 Nogn di ſdods h Filla 0 wol’ ußle en 3br it düe Kzt im.
lun Ka muten T nAuu p- tr, Dc tr. 19I 1
ddto baa e F
=
feri a ar, ſtil gr ſge hnaik inl pur finh
len 79 ,g hi
dai
d mu d 3

Nox VurGARis EIoGrNr. 321 un IV. Exaggeratur imprimis veritas vel falfitas Hiſtoriæ aut aliqvid exilla erutum, aut ad ean- 4„ dempertinens: tum ipſa profertur Hiſtoria, cum n extenuatione vel exaggeratione, prout res exi- ai Teic. 5 17 it; ad extremum fit Apodoſis. A Poteſt ergo fieri acceſſus ad Hiſtoriam vel A.
2 h pologum deſumptus à documento vel ſententia au Arm inillis contenta. Oſtendo id in fabula de Ci-
Ameint venta, proinde veluti rea, ab agricola cum grui- em in bus captivati. Sic enim fieret acceſſus ad fabu- . lam: iir e ern Rara intercedit cum ſcelere affinitas, qvæ non pariter in nervum abeat. Nempe ipſa etiam in- unka nocentia crimen eſt, qvando nocentibus ſtipula- tur; hinc& pœna non raro expoſcitur ab inſon- in te, qroties illi ſi non improbitas, ſaltem impro- a borum conſortia placuère. Provoco ad interpre- aMdt ten veritatis Apologum qvam velut putamine ew nucleum tegit. Age qvisqvis improbis adhæſiſti; 1m periculi te admoneant vel avium infortunia, ac V potiſſimum præſens qvod affero Ciconiæ Acon- b
.— un tubernio infelicis periculum. Alebant famelicam um volucrem ab agricola nuper commiſſa terræ ſe- 15 in mina, Rc. dRI n 4 nch di u ldem patet in apologo de Pavone&
ſitæ planius, ornatius exponunt:
ised tus di cui veſano turgent præcordia faſtu,
, ntch Qove tumet, reliqvis ridet abeſſe jubar;
O Hinc
12 1 hs gruenqvem ſententiæ præ ipſo limine appo-
auuj conia cum gruibus ſegetem depaſcentibus in- —

3²² Cap. II. FuNpaMENTuN II. Hinc ſapiat, Charitumq́; mera ſub imagine næ. vos, Et radiis umbras credat ineſſe ſuis. Sors tenues auguſta animas non horret, amicas Quin etiam vibret cæca per antra faces. Qveinqve ſuus commendat honos: nec temnere tutum, Si qvem ſors tenui figere viſa loco. Sanciet interpres taciti rem fabula veri Junonis referens& Palamedis avem. Dum lautis adhibet volucris Saturnia menſis, Aerios Proceres Threjiciamq́; gruem. Et bene conditæ miſcentur pocula menſæ, Dumq ve Acheloe, tuis incaluere cadis. Strymonĩam tumidus voluerem ſic Pavo laceſſit, (Viſa cui Aſſyrium cauda rotare decus. Et fiſtum nutriunt oculatæ ſidera pennæ, Qxvem leve criſtati verticis auget onus) Quin mea ſceptra colas pennatæ pubis habenas Cui dat in aerios edita forma thronos? Haud tibĩ par ſpecies: pennam haud natiya co- lorat Iris, nec ſimili ſyrmate verrit humum. Quæ ſibi conſpiĩcuo radiant in vertice criltæ, Surgit inauratus qveis mihi fontis apex? Caada mihi vigili magis eſt oculatior Argo, Qeæ præ millenis ſolibus una micat. Talia flammato ſecum grus corde volutans: Et mihi ſors inqvit non inimica viget. Non Thaumantiadis mentitur penna colorem, Nee mihi multiplici ſidere cauq́ micat:
Sum
an 2 Uimkkn 11r Klhen ſwitbche iſee
Alehe
el t punmg d ſdate, 31 uano Sen wlugif niſce tsvirib 1SGm. qu, ddi t ani oltas 8 pe Ktu un tnn wha keill e
8 3 1 Hlihr iſenen 2 Umn 2* dl br

aslb. euuua nictt om grd voOluts
vit vol Vige⸗
1 * me
5 Un 13 S u
Nox VurCARIS ELOGVENT. Sum tamen in peunis alium fortita decorem, Qui mage diffuſo me ſinit orbe frui. Tu teris agreltes umbraticus incola pagos Nee ſuperætheream te vehit ala plagam. Audũt hæc, poſuitq; ales Junonia faſtum&c, Similiter in Symbolo tractando acceſſus qvæ- ſttus eſt in illa ſalutatione qvæ incipit: Te ĩpſo humanitatis deſcenſu has ædium anguſtias ſub- eunte, rara Tua humanitas magnumillum in Romana Purpura mibi revocat. Barberinum, qviĩ dum Muſis vectigalia Tullioqve limina hoſpes inviſeret, pro Lyei foribus forte hortulum Apel⸗- lis miraculo vel hyeme herbeſcentem adyertit, ſolas qyæillum depaſcerent Apes expectantem, qvod ipſa indicabat inſcriptio: Expectat Apes⸗ &c. Similiter in alia ſalutatione non prĩus de Mal- ſiniſſa Rege Numidiæ protaſis affertur, qvod Di- is grates habuerĩt pro Scipione apud ſe hoſpite ʒ ſed acceſſu prævio: ſemper magnitudini hoſpi- tum par reſpondet gaudii magnitudo; adeoqve hæcillius menſura eſt. Ad Numidiæ Regem pro- voco.
3²3
Doceo XI.
Ruditiones poſſe non invenuſte trahi in acu-
men pulcherriwum. Patet id in eo qvi luſit
in Neronem ardente Roma Cythara canentein:
Vincere Thebani tentat miracula Fabri; Condidit ille urbem, deſtruit ſte lyra.
Et illud ex eruditione acumen: Tres tantum
“ Fa-
*
“

324 Cap. II. FuspaMrNTuN II.. Furias qvisqvis numeravir Alane, Oxoris genium neſcüt ille Tuæ.
Et illud de S. Franciſto Xaverio acerbiſſimis pomis diu vitam ſuſtentante:
Zum maln jejununmn hi Tuutale mala munerenr,
Sapplicium majus. ſifruerere, foret.
Et illud de fano vel templo Solis ſuccenſo: Phaétontis Pater, Dei ſedem affectans, Phatontis ſupplicium tulit& ex fabula hiſtoriam fecit.
Et illud de Abaſſio ſupra: Furis Gigas videri potuit nullo hoc nomen magis meritus, qvam ꝗvod cum Jove Sarmatico puguaſſet.
Et illud Allegoricum erudite: Elt contra vin- cula nodosq́; Gordios gladius Alexandri.
Et illud de Matre Slii mortem fortiter ſeren-
te: Nioben maternus dolor, Te Conſtantia du- cavit in Saxum.
Doceo XII.
duie re lrlbagn
poci lo
amha
NOnvulgarls omnino& doctis ac multæ le-
ctionĩs viris dignus eſt ille Bruditionis uſus,
in Dialogiſmis maxime, literis& colloqvio fami-
liari; loqvi tum Adagice tum deſumpto verſu ex Posta, vel alio auctore, vel alludendo ad aliqvam Eruditionem. Exemplum dabit Lipſius in Po- liticis, aliiq; Affero& ludicrum, ſed ad rem de- ſerviens exemplum, ubi de ludorum genere con- ſulunt aliqvi.
LlDICRIINM.
I Elu do venimus; ſed libetne ludum repete-
te, cuĩ pridem inſvevimus? II. Apa-
V
man Näb L vin Ii ch lu e IrhR d Aaang. An Jeing. Kahn 1 1 d 1 ſitg nr a,

ſotent mnT a
Gju. fan d ſel oü Diiſcd ni
Kex ſb
Doces,
end= eit
Seignus bna
1. nuuime; dteX coba-
Ligis i ſom
15HI dn, Bts enci
kierrl u itliſ ol e ſc Wui ung
Ne* VurGaRIS ELoVENT.
tus ait) ut cottabi in tuo dorſo crepent?
III Oin ergo tantiſper ſeria ludicris diſpun- gamus juvat ex Venuſini præſcrĩpto diem ſoli- dum dimidiare, miſcendo conſiliis ſtultitiam bre- vem,& deßpeie in loco. Ergo nos ſcrupis molis- qve oblectemus.
IV. Num à Plauti primoribus ſtirpem ducis, cuiĩ adeo Piſtrinum ſapiat; O factum molis tru- ſatilibus circumagendis caput! Næ tu furtarem pro cerebro, pollinem pro Apolline garis, qvi nos ad molas dumnare velis! 5
V. Ego aleæ luſum ſvaſerim. Hoc ludi genus etiam Deæ placet: Fortunam hic veneror, levem illam qvidem, Deam tamen.
VI Ludum ſvades, qvem nec ĩipſe Cenſus nec Svada mili perſvaſtrit. Vel ſi qvovis jactu Vene- rem ego, aut Herculem Bafilicum, ſi nunqvam Valturnium, vel canem, ſemper Venerem aut ſe- nionem jaciam, Fortunæ hic litare nolim. O di- ctum bene!
Ludens taxillis, bene reſpice, qvid ſet in illis;
Sors tua, qvin etiam tua mor⸗ dependet ab
illis:
Aleu, vina, venus, tribus his ſum fatus egen
nus. Brevius noſter Emanuel te olim meq́; docuit: Aleas fuge, mortem meditate.
VIlI. Ergo à ludo& calculis vos provoco. Brevi ego qvemcunqve ductu reductuq; caleu- lorum conficiam, eum Criſpini familiæ additu-
O 7 rus.
——
311 II. Apage cum ludo; num optas(qvod Plau-

3²26 Cab. II. FuxpaMENruR II. rus, dignos Ttagædis cothurnos, comicis ſoccos aptare poterit,&c.
Deuntilusr antiq vas doctus producere pelles.
II. Galbæ potius vel potius Craſſo juratis ri- ſui hoſtibus, lufum hunc ſvaſeris, non Rhetori. Illum is deceat, qvem nativum Saturmi ſidus af- Huerit; Me vero æqvior amavit Jupiter,& ſereno Lucina cœlo produxit. Qvodli interiore alveo calculos promovere velis, etiam ibi talorum ja- ctus aleatorem decet non Rhetorem.
IHI. Ergo latronum prælia ludamus, loqvor cum Naſone; clarius Senecæ Phrafi dixero, aba- co& latrunculis teramus diem. Baſilicum ſane ludi genus, abi& Regis auctoritas,& Reginæ li- bertas,& Eqvitum aſſultus& Flaminum inſidiæ, & oppoſitæ in fronte peditum decuriæ jucundiſſi- mam ſcenam dahunt.
I. Iufame ludi nomen; meum mihi ſuffcit patrimoniam. Latrunculis ludere lubeat, cui latrocinari libet. Adhiæc horam tantum ludendo inſumere velim, non diem.
III. Cid ergo demum? ergo ſine ludo nobis hora effluat? ĩmo ludi materiam ego præbeo. Ur- banos nuper inſtitores tranſieram, unicum ab eis mercatus librum; ei evolve ndo ſi damus ope- ram, erit, qvod etiam ille& Trophonii antro ri- deat; vel Jalemum recreet id volumen. Par- rhaſii linteum, uvas Zeuxidis, nec Thimanti la- boratas eſfigies ſic depeream, ut rudes hos colo. run ductus..
V. Di-
v 10Ꝙ Ki Uin
kl
Ioh D.
1
1 8 3 2 ſatenan en) n tetun ge reied uodettor ſo dr Te kor inlip mia n Dhiok hufa um, Rruinur tei al 2 An i dne 31 fmloß
en u 2 4
1 up Aaku li

ic. 4* Nox VurGaARIS ELOGYENT. 327 V. Dicendo me præveniſti, non votoz in mea 44 1 deſideria ĩta immigras ut nec ovum ovo, nec lac lact, nec nummus nummo ſit ſimilior, qvam me-
1 um votum tuo. en 8* Doceo XIII.
a ePuht Templs& Eruditiones cum ponuntur per 4 M deſcriptionem rei, ut eſt geſta, poſtulant bre- s ii vitatem claritatem&(ne admirationis deſit ille- h m cebra) elegantiam ſtyli, vel alicvid ingenioſe lam inſertum, prout res patitur. Patet id primo in rt hoc exemplo Petraſinctæ! Polycratis Tyranni aun a lün annulus eſt Fortunæ luſu celebris, qvem utiqve 80 ł nh ſponte metſerat, ut aſſiduo gaudio laſſus ſentitet 11 mim mœrorem; mox vero recepit intra piſcis illa, ut d rmie agnoſceret aliqvando eriſtimari poſſe argumen- 2* tum irati Numinis, ſemper eſſe felicem. una Datet ſecundo in hoc: Achates opißcium ſo- Krel lius naturæ, in Regis Pyrrhi annulo Apollinem tut cum Cythara, Muſas cum inſignibus propriis ef- 21 finxit. Si cantum addidiſſes& ſonum, fuiſſet md olml vere ibi Parnaſſus, nec in rupe, ſed in gemma.
n M ep Patet tertio in hoc: Noni Senatoris annulus
2 wma ex luxu enormi retinet famam adhuc aliqvam,
lu ſed malam. Hominem Antonius proſcripſit,
aun Avem univerſa Respublica ægre totum ornare
an lun ſatis potuiſſet; qvandoqvidem pro unius digiti
nn ornatu vig inti millium gemmam induerat. tan-
1 ae t rut⸗ anPendeht mauum imo digitum luxus oppri- mit!
Et:

328 Cap. II. FuNxpAMENTuN II.
Et: In aliqva Italiæ parte homo calculoſus ve- ros adamantes pretioſo ac divite humani corpo- ris vitio ejecit.
Additut& ratio, ut: Romani cor in annuli pa. la celarunt: credo, ut ejus ſymboli admonitu, corde præſtarent, ali hgurabant Amorem inſi- dentem leoni, habenisq́; iram ejus regentem; eò qvod fortia qyæq́; Amori cedant. Nero Narſyæ effigiem excoriati ad arborem ab Apolline habe- bat,& congrue: etenim lanienam ſimilem in Principatu exercebat.
§. II.
De uſu& formatione ſententia- rum non vulgari.
Qvoad uſum ſententiarum.
V
doa Tuws lbbr
lusolen
LCVen uolel ais.
T ul
alg
1 80 reik MIE. duw On dlie dwoiht: Mn ud
lmelo
OTA I. Pulchre ſententiam Orationi in-
ſeri, ſi non tam ut ſententia qvam ut aliqvid ad ſenſum currentis periodi pertinens uſurpatur etſi periodus per ſe uon ſit ſententioſa. Tale eſt illud ad Uladislaum Regem: aciem prodeunte confeſtim patuit, qvantũ in acie pofſit galeata majeſtas. Sic de Matre pro filiis contra Tyrannum. Ma.
Te in
le pretium pro filiis lacrymas offers, ubi cladem
furor anhelat: male precibus pugnas contra bar- baros.
Tale& illud Curti de Alexandro: Major fuis- ſet, ſi viciſſet ſuperbiam& iram invieéta. mala, Alexander.
Tale
e Ha ſaerlen Uol T Am eed a. fme zic hauzu numm ba d. in iar lero an Fie äl dc 9 dtuen

¹ ardor
. Kemm
Nox VurGARIS EroOYENr. 329
Tale& illud de noſtro Rege: Fortunam for- tibus in manu eſſe, ignorare neqveunt, ad qvos Tui nominis fama pervenit.
Tale& illud noſtri Oratoris: ſpem ac metum duos conſultantium ſcopulos, inter conſilia& ſubſellia Judicum haud unqvam admiſiſti.
Tale& illud Politicum: Qvi à Tacito arma conſilio temperanda didiceras; cautis potius qvam acrioribus conſiliis potentiam tutius reti neri, hoſtem docuiſti.
Deniqve ex eodem fonte illud: Augebat hoſti Sarmatico ferociam modo perjuri conſcientia, veniæqve deſperatio: qvæ duo qvantam ſervili- bus qvoqve animis vim& audaciam ſuggerant, meminit Roma: ſed qvia vincendi libidine non longe abeſſe folet, furor infelix agebat præcipi- tem, ut Tuis demum vinculis conſtringendus videretur, qviĩ fic inſaniret.
NOTAII. Etiam illum Sententiæ uſum eſſe non vulgarem, ſi cum qvodam Epiphonemate ac- clametur veritati ſententiæ, qvæ periodo cux- renti includitur. Patet id in illo exemplo: Didi- cit tandem orbis infortunia raro incedere ſolita- ria, dum poſt luctuoſum Principis noſtri obitum nova in Regnum detonuit belli procella. Patet idem in hot: Diſcant jam barbaræ Orientis le- giones, virtute hic rem geri decerniqve, non nu- mero: Diſcant non confertas gregariorua tur- mas rem in bellis conficere; ſed qvandoqyve par- Vis in copiĩs ingentes animos, mentemq́; magno exercitu majorem,
Pa-
—

———
CaAp. II. FuxpAMENruM II.
Patet idem in hoc: Nil mite aut lentum agi⸗ tabat Oſin annus, adeoq; totan in nos exciverat Auroram: Tanti eſt ſemel iram in conſilium ad- miſſiſſe,& qvæ in transverſum agit præcipites, late regnandi libidinem!
Patet& in illo: Ottho Sylvius& Nero ſibi et- iam crudeles mortem conſcivere: Adeo malis ſi deſit carnifex, ſibi non deſunt!
NOTA III. Sententiarum uſum elegantem eſſe, dum in locum Cauſæ ſubſtituuntur, idqyve potiſſimum per illas particulas, ut ferme: vel, do- cumento; vel, arbitratus. vel ut conſtaret: vel non ignarus: vel nimirum, nempe⸗qvippe. Affe. ro exempla præter allata ſup.
I. De Sapieha: Bellanti ſemper affueras maje- ſtati, armorum gloriæqve comes; ut ferme ſem- per magnis ſtipatur nominibus galeata majeſtas.
II. De qrodam genere ac meritis illuſtri: Non ſolo antiqvitatis pretio, ſed geſtorum etiam
nobilitate, laudem Tuun conſtare voluiſti, ſcilicet
miſeram arbitratus vel felicium conditionem, ubi nihil moribus, ommia majoribus, omnia ſangvini tribuuntur.
III. Ipſo ætatis vere Caſimirus exhibuit qvod vix alius in Autumno: ſterilis argumentum ingenii exiſtimans, ſola diu ſpem alere in herba.
Et illud: Neqvid in te fatorum vis poſſet, il- lud ab armis, qvo præire fortunam non ſeqvi ſo- les, præſidium comparaſti, æqvè impium ratus,
arma
mmiinet tte WIA
rall; W
Aluwi se
V. 815
Phwt
Vim
haa ſlert unr
CDywn JE.
yuli 4.

a Nox VurCARIS EILOCYENT. 331 i arma injuſta& juſtitiam inermem bello commit-
tere. 3 — ma IV. De Uladislao: Ne qvid in Te Fatorum R d vis poſſet, Tibi ab armis etiam præſidium com- paraſti; æqvè impium ratus, arma inzulta,& ju- . oln ſitiam inermem bello committere. 1 1 vV. De liberali in egenos: Miſerorum vota „ſ occupas, precariam peroſus gratiam; nonigna- 3 lun rus, illud inter beneficia Principe loco reponen- A iun dum, qvod gratuito qvis elargitur. unt Arin VI. De cultore B, V. Sic Tu inha rebas Do- rcu mino, ut Ancillam quc; Domini à cultu non i im he exclaſcris& affectu. qvippe non recte vitam di- i ligit qvi non diligit vitæ Matrem. lg iran VII. De Jorann: Ad regnum ſublatus fratres Mzu ſuſtulit⸗ nempe Tyrannus fungvinem ſitit, qvem vn Mnagit timet, nunqvam lætus, niſi dum canit exeqvias. 1 em Similiter de eodem: Rogo demum caruit, non dlrannahn fraudatus qvem meruit, nimirum
lan ec Tyranno maxima pœnarum eſt, poſt obitum non ed K conlucere. üg unl NOTAIV. Poſſe aliqvando ita referri ſen- tentian, ut apte alia ſibi oppoſita refellatur. Ta- 2.. a euüle illud eſt: Palinodiam canet qvisqvis hucusq́; m.=s 1 ſenſerat, plurimum in celeritate ſitn eſſe mo- 42 n menti; Cunctatorem illi Pabium mora invictum opponam qvi lento Pænum moderamine luſit
1
4
8 misf(Manil.)... 4. mna Et: Errorinterim Plini, cui in magna For- e tuna occultum nihil, veniam apud Te qværit, in
avo&cc.
Tale

33² Cap. II, FuxpaMENruM II. A
Tale& illud- Sentiat deinceyis qvi volet, iram f.A cotem eſſe virtutis; at mihi tacente etiam Clau. 1 4 b diano, uhe 9„ b
Dius proximuss ille eſt, 8 f V Qvem rationon ira movet. n Tale&illud: Afiudj jam pace Tua Romane i5 3
Orator ſentire cogimur. Et: Tace jam Macedo; jam Regnum capit Sfn
duos. tace& Tu Tacite, qyi pacis intereſſe dicti. aſkes tas, ſi ad unum omnia referautur. i 4 NOTA v. Sententiæ uſum in Oratione ele- gu8 gantem reddi ber ſenſus Synonymos; ſi ſimili. bst bus ſententiis et ſub diverſis Allegoriis confir- 44 metur breeiter, qvæ etiam Allegoric ab Exemplo 9i obiter inſinuato duci poſſunt. Exemplu. n hu⸗ ſl n
jus habes ſupra in Corollario Capitis primo lun tertio o45. ubi ſententia illa elucidatur alis ſynonymis ſentent is: Nemo ignavia factus lmmortalis Icem illa: Animi puüälli eſt vindi ctam ſumere. Go. r
Hue ſpectat ex hoc Fonte ducta a Juglare ex A ornatio illius ſententiæ: Pleriq; ſibi perni- ten un 7
6 uain
educant in clientibus& alumnis. Sic: Lactamu a dla ſæpe catulos mĩſeræ Matres, q ĩ noſtra poſt uben 20 depaſcantur: Rigamus aſſiduo fudore Cicutam, 1 qvæmox in culmum adulta nos perimat; Rt tr 4 in noſtris incudibus ferrum acuimus, qvo cada- Sui fa mus, adeoqve non unum ſuus torqvet vitulus n. 1¹ Perillum. mth
NOTA VI. Sententiæ alienæ vel proferun- e 1 te tur ſuppceſſo auctore ut hactenus oſtenſum; rel
cita V

1n—— 4—
1 2 1 NoN VulGaRis EIoGVENT. 333 pcitato;& tunc Auctor ſententiæ non ſine inſigni acceſſu, eoq; vario pro ſententiarum varietate ci-
tabitur. Aliqvando illo acceſſu uteris: veritatis
lu pin ₰, illa non Salluſtii vox fuit, conſilii ſanitate ſaluté einnan ie, Reipublicæ conſtare&c. Simile illud: Clemen-
Nua elriæ illa, non Adriani vox fuit&c. 2
giwur,
8 — Nced i
Aliqvando hac. Ita te veritas amet, Romane Roapiens, qvam vere cenſuiſti primos in acie vinci nculos. Vel: Aſſentiri& Tibi cogiwur Romane
Orbisq́; Or- tor, cui Parſimonia magnum vecti- nOzal Rc. Vel: Hinc qvis vati Mantuano non ſub- cribat, qvo judice&c. Vel: Effatum Julii Cæſaris audimus„ ſuos milites etiam ungventatos pu- urnare bene poſſe. Nimis hoc ilie tumide,& ex 'ictorie genio inſe lenter. Vel- Senſit idem Ro- na vetus, quæ a ſuo didicerat Livio, nihil non ag- igreſſuros homines ſi magna conantibus magna Hræmia proponantur. Item: An& Satyricum au-
Nire placet,&c.
KAliqvando, qvod potiſſimum in expoſitione hhrix vel ejusdem Teſtimonio ferĩ poterit, ipſe- erh dnet Author Sententiæ per Proſopopœiam indu- rie bendus, elucidans ſuam fententiam Sic factum in d n.Rententiæ Sarbievianæ expoſitione: Is auro bibat, ellh s mui dulce ferrum eſt: Brigite mentes, ac è tumu- ana A duino ſuimet oraculi dignifſimo Interpreti auſculta-
dh se: Faceſſant, inqvit, faceſſant imbelles animæ,
T ommeritis, adhuc tamen auro fulgent, nitent Pur- bura&c. Non hos ego faſcibus honsrariis ad- 2 munoverim,&c.
ne— wule NO⸗

334 Cap. II. FuNxpaMENruN II.
NOTA VII. Cum plures ſententiæ diverſo- rum Authorum aſferuntur eidem propoſſto ſer- vientes, varia tranſitione& ipſimet authori ſer- viente, fi poterit, ad qvamlibet utendum: nunc Apoſtrophe; nunc Admiratione,&c. Et qvæli- bet ſententia explicanda ornatius.
Patet id in Teſtimonio ad prædictam Sarbievii ſententiam confirmandam allato: Sic& Printi- pum wajeſtas, tuam ſancit, dum factis aſſerit ſen- tentiam, Caſimire Sarbievi! ſic aureæ Regum mentes eam probant, dum reipſa approbant; Qvidni ſapientum exedræ venerentur, qvam ad- orant& ſolia? Qvidni teſtentur calami, qvod ſceptris regalibus manus Principum adnotarunt: Tota plane vetuſtas præmiis militanibus pluri- mum detulit, perinde acſi nova it Patriam cu- mularet merita, ſi bene meritis præmia dec reviſ-
4 Mled
ſet. Sendit id Roma vetus qvod a ſuo didicerat
Livio in qvo velut lacteo mari honoratæ virtutis delibaverat ſvavitatem. Senſerat ille(qvi etiam ſenſus veritati eſt) Nihil non aggreſſuros ho
mines, ſi magna conantibus magna præmia pro- ponantur. O vere dictum! ipſiqve ſuppar ora-
culo! habent nempe ſuam præmia, habet aurum illecebram, nihilqve tam acceſſo arduum eſt, qvo virtus aureis concitata ſtimulis non penetret, qvo auri opumqve afflta radiis non emicet. Ad- dis præmia virtuti, non mediocre calcar ſubdidi ſti,&c. An& Satyricum Aqvinatem audio? &c.
0.
Dü olur A ieUi 0.X A p Ucare
N 1 anta ura Tndnen ditm. Kd ae peu Ulau Aon Tari
her lco
n

W 1 Nox VuxGARIS ELOOVYENrT. 335 Ppooteſt ſubinde Auctoris ſententiæ acclamari 3 v. g. Id orbis auctiet nec ad luxum ſbi ſecu ieru- beſcet? xffiti venuſtatem ſuſpiciet, nec auctorein nn dicti venerabitur? NOTAIIX. Sententia poteſt afferri ex aliqvo — Auctore per qvandam Rejectionem, de qva vide n wih Doctrinam octavam de Eruditionibus. nanch 2* NOTAIX. Cum oratio ſententioſa gratiæ
nct i multum habeat, nec tam Oratio, qvam qvæ- ieth udam tuncd oracula fundi videantur, ſi graves&
n, u rotundæ argumento inſint ſententiæ; ideo ju- uths aam vabit paſſim hæc lumina inſerere,& hypotheſi
dvenultus exaggeratam theſun fredventius fman permiſcere. Exemplum accipe in Oratione pin afili Regis Cimmeliorum poſt obitum Parentis: iead h. Darentem noſter ad ſceptra natus ternio, ſo- eu mlium nuper anmiſit Principem Grandis utrinqve unt aljactura, ſed noſtra penſetur orbitas ſeu publica, e u veut ferine fata Principum raro incedunt ſolita- 1 dltia, vel absqve cognatæ domus ſceptriqve vul-
vM gmere, nec ſtatim obducitur, aut facile mora tem-
1
* porum coaleſcit tam livida cicatrix. Plerisqve . Principum funus Jaſta fortunæ peragit,& inter Parentalia Patrum Patriæ, privatæ publicæq́;ſpei
. upræſagia tumulantur. Nec liberis tanti eſt feli- mritas folii, in qvod naturæ ſuffraglis enituntur,
um non beatius ſit regno, qvam parentum ob- E heutibus frui, nec corona potior, qvam eorum ita. Maæret proinde regia, ubi hæ fatorum vi- ces Regum atria pulfavere: Mærent provinciæ,
an qvi-

336 Cap. II. EuxpaMENruRM II. qvibus viduata Principe poteitas luctum& ſqva- lorem indicit,&c.
oad formationem Sen- tentiarum.
Terinie brevi ambitu concluſa, ſenſu præ- gnanti ſit ſententia, qvam bgura vel tropus ex- ornet, nimirum ſynecdoche,&c.
Hine gratia illi ſententiæ apud Statium: Dri- mus in orbe Deos fecit Timor Item: Nil falſum trepidis. Item: ſemper pavidum eſt ſcelus. Item Paterna Prolein fortius allicit urgetq́; virtus. Et illi apud Senecam: Facile provocantur mala ab-
ſentia. Item illi: Male reſpondent coacta in- genia. Item: Langvet absqve æmulo virtus,
Item: Arma bello mlites pace franguntur.
II. Allegoria exoruantur Sententiæ non vul- gariter. v. g. ubi virtutis cultura acceſſerit, nihil ſterile eſt. Item: Multorum capitum ambitio nunqvam in unum corpus coaleſcit. Et: unum Reipublicæ corpus uno animandum eſt ſpiritu. Et- Avarum munus eſt, vitæ autumnum DEO dicare, non florem. Et: Inter Ledæus ridetur corvus olores. Et: Impia ſub dulei melle ve- nena latent. horret aqvas.
III. A fimili etiam non incongrue ducuntur Sententiæ ſic: Qvod DEUsS univéerſo, ſolcœlis, Phœnix avibus, idem Regnis Reges ſunto. I- tem⸗ Vites& vitia ni falcem ſentiant, latius
ex-
Et: Tranqyvillas etiam naufragus
Kdut. dan MS E u d08 UafllbBr onch. it aun) 6 3 V Amne V thühr Wh Hndn ESRcim. kae a üt Aruuer 8r0d V (tadaen Pso
dtaber
A NI- feyr; time ee Iruod f uw eg emacſe ltam atr M kſie le
9,
Uee I 4
n d ur ſl

G
Il Nox VurcGARIS EroyrxNr. 337
excreſcunt. Et: fic humiliuit efonte Tybris, Rc.&c.
Drn m IV. Sententia pulchre ſecunda perſona ef- min— fertur. Sic Salluſtius: Anteqvam inceperis, conſulto: poſtqvam conſulueris, mature facto o-
mitl neia,g neccoc
1
Iaj
a pus eſt. Etilla: Qvod ſcelere paraveris Re- gnum, inſtabile eſt.
V. Admittunt& Annominationem pulchri- vudrem ſententiæ ſic: Feſtiva non ſunt, qvæ fe- en ſtina. Et: ſemper formæ formido eſt affinis. dltat: Specioſum walum eſt ſpecies. Item: Do- geiſ:ent qvæ nocent. Et: Thus dum flagrat, fra- cmxrat. Item admittunt ſententiæ Figuras: aFraductionem, ut: Regnare qvi vult lungrida
MWerregnet manu. Compar, ut: Pleriqve in ca- Dalrs mnnrugtris feroces, in acie timidi. Correcti lonem, ut⸗ drnn tensrangas potius, qvam corrigas qvæ in pravum
Aaen nauruete.
m ah VI. Ab aliqva oppoſitione lucem deſumunt-. denr Sic illus juvenalis, Rara eſt concordia formæ
Muntqve pudicitiæ. Sic& illud: Crudelitas lenis
uumſt, qvæ vitia palpat non cùrat. Et illud: Me- laulico nunqvam eſt bene, niſi cum alſis inale. Item-
uionis nocet, qvi parcit malis. Item: In bello illĩ
1 enn naximum perĩculum eſt, qvi axime timet: au- dacia pro muro habetur. Sallunt.. i. i * VII. Ab Eruditione ſumuntur inſignes cen.
ſelhtentiæ. Talis illa: De armis coram Achille—
es Therſ tem diſſerere indecorum eſt. Item: Etiam 7 nunc citra fabulam Mars Veneri fœderatur. P Item:

338 Cab. III. FuxpAMrNruR III. Item: Ignis non unam ubiq́; Trojam effecit. Et: Val Max. Fabio non dimicare, vincere fuit. Et: Nolim te Athenienſibus ſimilem, qyvi qvæ recta ſunt approbant, facere detrectant. Et illad Ju- ven. Mirum eit, ſi Clodius accuſet mœchos„Ca⸗ tilina Cethegum.
VIII. Aſenſu& experientia, ut: Primain a- cie oculi vincuntur. Item: Furor arma mini- ſtrat. Et: dabit ira vires. Et: Ingenio ſtimu- los ſubdere fama ſolet. Et illud Barcliji: ſæpe temeritas& fortuna felicius judicat, qvam inter momenta prudentiæ incerta laboransqyue ſo- lertia. Et Pacatus: virtuti addit torma ſuffra- gium.
IX. Ex ſcientiis& artibus variæ ducuntur ſententiæ. Sic, Etiam ſolem ſuæ deformant maculæ. Item: Linea recta linea brevifſima. Item: Nec inter ſidera omnia ſunt primæ ma- gnitudinis,&c.&c. Item: Nullum caruit exem-
plo neſas.
X. Sententiæ acutæ unde ſuum acumen ſu- mant, ſeqventi Capite dicetur.
Xl. Senteutiæ admirabiliores ſunt, qvæ non vulgari ſed docto contextu rem alioqvi obviam 6 kerunt- vel rem non obviam adhuc miro colo-
re adornant Allegorico, vel reconditum qrid
4
ſpiraute. Sic in Pentecoſte dictum: Ardentis- fimus Amor ignem fervido menſé perpluit. A- moris enim plavia Ignis eſt. Et de Paulo B. Sta-
nislaum Koſtka, inſeqvente: Fruſtra cum fuga
*
zllius certamen init furentis fratris qyadriga-
rum
uic e nagr r
... ſANNN
Flmlen
* reni Wn
Lata a wi an Äop) 8 igunag h hen.
Neien p ldad. 5. Durze 3 tem, u ad 8 .. 7 WWan h
46
C⸗

—
1 Niax Vateeen EroovrNr. 339 rum curſus: velocior eſt pedes, Amor qvam Fu-
n ror auriga Et: Pugientis impetus, qvĩ terris non potuit cœlo debuit terminari. In cœlitum ergo ſedem igneus transfuga demigravit: Ignis enim fuga in ſublime eſt Fugientem meta&pramium . excipit cælum. Et de Pilato: Nudam non agno⸗ kenei** ſcit veritatem,& innocentiæ candorem. Scele- e1 a ſtitſimt udicis non ferunt oculi, Cruentum co- mies 2* lorem amat crudelitas, artifice Lmiena induen. Pl. dum. tl 1. XII. Sententiæ Adagicæ hoc ſpectant. Ut illud n i mebn tritum: Nec Dares contra Eutellum. Et⸗Nanus 6 ſiſ i tn in Coloſſo Gigas ſibi videtur. Et illud dictum A- 1 lexandro à Cytharædo: Aliud eſt ſceptrum aliud 5& n plectrum. tin a ur NXIII, Mire exornat ſententias, ſi ut Parado- 5 na en xum efferantur. ut illud: Nil pr rodeſt, qvod non dmn lædere poſſit idem. Et S. Chrylt. Nemo læditar len Euna niſi à ſeipſo. Et Gaſpar Ens: Placentini Vero- nenſibus potiores. mf= e XIV. Gratiam ſententiæ conciliat opportu- rid nus in verbo luſus. Ut Non qvantum cupis, ſed qvantum capis hauriendum eſt. de qvo in
dciit 1 nelu
e 1 oo qvinto. aed 4 XV. Pulchre in ſententiam trahuntur carmi- 6 nin na Poetarum. Ut: illud in ſubdc los: Timeo
1 2 6 Danaos veldona ferentes. Et illud: Rode caper 1n vitem, tamen hinc, dum ſtabis ad aras,
tm Su in taa qvod ſpargi cornua Pr, t, erit.
3— Ei Virgilii iſtud comminatorium:
M. A ſerats Deos memores fundi ato;, nefandi. P 2 Cap ut

340 Cav. III. FuxpAMENTun III. Caput III. Zertium Cultioris Eloqventiæ
Fnndamentum cumen Ora- torium.
II jam fert ſeculum, ut nihil ferme avidius au-
diat qvam qvod argutum: tanto illi admirabi- lior, Eloqventia qvanto acutior,& qvæ plurimum hac ſeſe oſtentantis ingenii pollet illecebra, qvæ acumen eſt. Nec ipſe aliud ſentio, ideo tertium id mihi Admirabilis Eloqventiæ Fundamentum, qvod ut optime collocem, ſit.
Sectio I.
§. I. Leges Acuminum Oratoriorum. I. Aliqva acumina Epigrammati potius qvam Orationi deſerviunt, eo qvod illis aliqva levitas inſit, qvam ut Epigramma, vel Epiſtola, vel Col- loqvium Familiare non ſemper refugit, ſic gravi- tas Oratoria non admittit. Qvis enim Orationi acumen illud Mureti de Naſuto inſerat? Si tuus ad ſolem ſtatuatur naſus, hiante Ores bene oſtendet dentibus, hora qvota eſt. Vel illud: Malo ego diphthongum, vocales tu Lyce, binas.
Velillud in Surũ nomen: Aere gaa tibi tucge- at, ære mihi.
Unz⸗

ud ü⸗
d1d e)
1 aa bori 200 rs wun dl 1 guu St
1
Nox VurGaARls Eor. 341 Una tibi pulchrum corrumpit litera nemen Nimirum Surius diceris; es ſpurius.
Vel: Attale ſalſus homo es, cur? qvia multa bibis. Velillud de barbaro nuper è pugna profugo: Hitcum barba probat, nuperrime te fuga Cervum. Ergo merum nobis Ens rationis eris. Doctior& Mufis,& Phœbo doctior
Et in ru-
ſſes dem: Eüles;
Si foret ex omni ſtipite Mercurius. Vel illud de Otthone Sylvio, ſibi ante mortem oculos eruente- Dormire vult, ideo claudit feneſtras alluden- do ad illud qvod ſomnus ſit frater mortis. Nos bibimus vitro,tu mytrha DPonti-
Et illud— ce, qvare? Mart: Prodat perſpicuus ne duo vina li- Vor.
Econtra Illud Plinii qvam graviter acutum! vidimus humeſcentes tuos oculos, demiſſumq́ve gaudio vultum, tantumqve in ore ſangvinis, qvantum in animo pudoris.
II. Acumen Orationis frigide affectatum ca- ve. Tale videtur illud de Angelo in caſtris Sen- nacherib 180000. dormientium hoſtium peri- mente: Per tene bras cæcutiente Angeli gladio Aſſyriorum millia 180. ſomnus conſignavit 80. rori, id eſt morti. Tale& illud eit H geſiæ qvi in Alexandri laudibus nati ea nocte, qva
Dianæ Epheſinæ templum conflagraverat, di-
3 xit

342 Cap. III, FuxpaMENruN III. conflagraverat, dixit: Minime mirandum, ſi Dia⸗ næ templum tam gravi incendio arſerit: qvippe Dea in ipſo Olympiæ partu, qvo Alexander edi- tus, obſtetricandi laboribus diftricta, ignem non valuit reſtingvere. Qvod acumen Plutarchus tam frigidum cenſuit, ut illud incendium reſtin- gvere potuiſſet.
III. Lex. Acumina ſint argumento Orationis & Perſonæ accommodata: ita ut ſi gravior ſit& ſeris, graviſſima tunc uſurpentur acumina. Gra. via illa ſunt Legatorum Darii ad Alexandrum a- pud Curtium: Vide qvantum poſt te reliqveris, intuere qvantum petas: Periculoſum eſt præ. grave Imperium:& diffieile eſt continere, qvod capere vix poſſis. Et noſtræ manus expeditius ra- piunt, qvod continent. Neſcio an Darius non ideo multa amiſerit, qvia nimiæ opes magnæ ja⸗ cturæ locum faciunt,&c.
§. II. Fontes Acuminum ſeu Argutia- rum potiſſimum non vulgari Elo- qventiæ deſervientium.
IK, Potiſlimum; nam etiam aliud dicendi genus ad ſe hinc plurimum derivare poteſt. Aoneo tamen Acumwinis& argutiæ nomine in- telligi dictum qvacunq́; Sententia comprelten- ſum. qvod ingeni plurimum præſeferat, tum res etiam inter ſe diſſitas maxime combinantis,
tum rerum ac eventuum cauſas,& qvaslibet cir⸗
0 b enrrtur IE abi Ud 21 2 7 bns Mlln 2 N I
4 1 saar
„
f ue n Anl unn 3 1guan
Kühdo 4
ſaaen ui Karure WM. amaa F fewüuke a r og, m ted en pn laſesan. tlaign ſem ge
drum
d h ſa del ar

ktne nect. 1¹ nt, 3 8:. 2m b s
1
3
Unul 72
mum I s Guf
i dels
— lu
l derin
.
—
7 ium
ir 1 r reer
. lurr ¹ ni 1.20 dillts ii
„
Nox VurGARls ELovENr. 340” circumſtantias ſubtilius penetrantis,& abditum aliqvid indagantis, eruentis aliqvid inexpecta- tum) ac in omnes partes oculati. Fons Acuminum Oratoriorum.
Ulcherrimæ ſunt argutiæ, qvæ ex contrario-
rum vel qvaſi contrariorum pugna& diſſimi-
libus aut ſecum pugnantibus eruuntur. hine qvi- busdam Acumen nibil aliud eſt niſi concors l)i- (ordia. Exhoc fonte dictum illud de Caligula Oæſare: Iu caſtris, id eſt, Mortis veſtibulo, vitam hauſit⸗ nondum puer, jam miles: prius gladium vidit, qvam Solem. Sed piæpoſteram vixit ætatem, nanmut Mavors natus, utBacchus vixit, fortior in- fans qvam adultus.
Sed hæc oppoſita debent habere aliqvam Ad- mirabilitatem ex eo qvod ſint præter ſpem& o- pinionem adhibita. ut illud de Divo Chryloſt. Securitatem qvam daret aliis, rapuit ſibi. Virin omnibus aureus etſi ferreum probarit tolerantia; veram invenit Patriam, cum in exilium prope- raret.
Hæc qvaſi oppoſita Compar pulchre exornat- ut de Diva Agnete Ambroſius. Mori adhuc ne- ſcia, ſed parata; nondum idonea pugnæ, jam ma- tura victoriæ, certare difficilis, facilis coronari,&
qvæ non habnit, qvo ferrum reciperet, habuit, qyo ferrum vinceret. Huc refer Antitheta Oratoria ut illa de Stirpe Jagellonia: Glorioſum magnis Heroi- P 4 bus,

344 Cap. III, FuxpaMENruR III.
bus, in pulvere prius& Sole, qvam in Solio Da. triam tueri. Nimirum in Regnatrĩce hac domo natos iſto maxime indicio agnoſcit Orbis, qvod non priusſceptrum quam haſtam in manus ad- mittere ſoleant, neq́; coronæ prĩus qvam galeæ caput ſubmittant.
En qvam varie noſtri& oſculum judæ per hunc modum efferunt: Aſigno pacis exorditur bellum: oſculo amoris internuntio& blandi- mentis abuſus amicorum. Item: Inter amicos oſculorum anhelitus odi venena deſpumans, a. micitiæ ſy mbolum vertit in teſſeram proditionis. Et Inſtrumento pacis, charitatis pignore vulnus infligit; amoris teſſera hoſtili ſervit odio. Nimis
noverat ex Amoris caſtris barbarus transfuga,
nullis Amorem armis gravius vulnerari qvam ſuis.
Exeodem fonte illud: A vitiis exorſus, in vir- tute confecit ætatem, miſerandus, qvod ita ince- perit; mirandus, qvod ita deſierit; non idcirco poſtea innocentiam minuens, qvod ætatem au.
geret. Virtutum iter qvando alius inchoaſſet,
abſolvit. Item de Duce religioſo in Cœlites: Hoſtem
dejicit, dum manum erigit; hoſti etiam gravis,
dum amicum ſibi Cœlum inermi prece expu- nat.
Et de S. Martino: Dei beneficia provocans ſuo, parte chlamydis, totum emit Empyreum. Item de impuro libro: cur eſt hic effrons, etſi multorum capitum liber?
Recur.
— 9
flülten
Aiu
li en eil Jra
len

R
ie voſt trunt: mrs maxucf Itu ij
an lerat
calu 1 unr 4 mel rc 1 dh i rii
3 an
1
u beſſen 6ʃ4ʃ rrè cul anns
— se lus 9 rit;! unmin K qfots 2 au aui
ng— elte
aneri ll e
Crd rml 9
e Ua Ren T
b f no: ö d eſbci 5, 1 malt n. ihic 1
345 Hine
Nox VurGaARls ELoGENT. Recurrunt ad hunc fontem& Poẽtæ: Bahuſius: Stultitiæ laudes ſcripſiſti primus, Eraſme; Indicat ingenium ſtultitia ipſa tuum Item illud de Poetarum Entheo: Poeta tum maxime ſapit cum maxime furit. Et illud in præ- cox ingenium Trochaico: Curre curre Magne Vates me juvat lentum ſeqvi, Tarda qvercus eſſe malo qvam repens cucur- bita. Et illud Claudiani:- Diligimus pariĩter pa- riterq; timemus Ipſe metus te noſter amat,&c.
II
1½ Fons Acuminum.
F St cauſa ingenioſa& inexpectata alicvjus eſ-
fectus& dicti præcedentis. Eruitur hæc tum à loco intrinſeco vel extrinſeco, cum figuris qvibusdam, potiſſimum Annominatione, Anti- theſi aliis in cauſam tractis& per modum cauſæ enuntiatis.
Patet in illo: Aulæ gravior,( nollet.
Et de Domitiano: Fratrem ſuſtulit, ut ſe at- tolleret.
Item de proculcatis Coronis: Qein etiam au- ripræſtigias duas decepta mortalitas non videt: qvod aurum in capite, atq́ve adeo in oculis ferat, calcando deſpexit.
Py
qvod levis eſſe †
Et de

346 Cap. III. PuxpAwFNrum III.
Et de Nativitate Chriſti: ſubiit ſuburbanum antrum paritura Virgo ſanctiſſima comite Joſe- pho: nondum enim urbes Virginitas& ſanctitas incolebat. 5
Es illud de Uladislio IV. Adſciviſti in hujus Societatem Victoriæ Sereniſſimos Fratres Ale- xandrum& Caſimirum:- ſive ut Patria ſacro He- roum ternione redderetur inviolabilis, ſive ut hoſtis victorem ſibi liberali optione deligeret: fuĩt qve hoc admirabile Fatorum opus, ut tribus cederet victoribus qvoniam ter cadere non pos.
ſet.
eeger: ut ſcias magna inter vitia magne Virtuti locum eſſe. Et illud de Caino: Urbem primus condidit, &e merito; ut ſicampis ſecuritatem depulerat, carcerem ſibi moliretur. eſt latebra,&c.&c. Nec illud omittam Elogium ſepulchrale fot- tium, Eheu: Stanislaus Zolkievius ibi vitam amiſit, ut Patria inveniret, viurus niſi vincere maluiſſet. Ibi Carolus Chodkievvicius victorem effudit ſpiritum, ut Datriæ inſpiraret: ibi tot ſtrenui Bellätores, daturi uberem glotiæ meſſem campo ſangvinis. Ad eundem fontem ſpectant illa de Caligula Cæſare, qvi primus aurea cor ona uſus. Primus Apollinea commutas fronde metallum Caſar,& aurifero tringis in orbe caput: Inſano capiti fragile⸗ Per temporæ frondes
7
Non
Et illud de Probo: In corrupto ſcculo ille in- bubr
K lum d Ae Und Im lham un NIAN Fr K A ſi ſ 1n dtunbe Küdl rnt u riinb tih m f,. banab ſa de, kieT petwo leide Vlenr m Alm gen i gpe heiu
lud er ha Tar int Fig Iw, kti nil ulni

20- 8* NoN VurGARis EIOVENT. 347
8 11 Non ſat erant: nodo te meliore ligas.
au 1 Et: Sæpe genus jactas Romanunm Toſſule: cre- 8 4, 1
140 nn Nam Romæ multos leg imus eſſe Brutos.
t Aa Et in Paulum Eremitam ſoliis Palmæ eſitum
minn br Zotum te Palmis veſtiri, Paule⸗ neceſſè e:
er ln Nam Tui roto corpore victor eras..
Et: Hac ego jure ſalas Epigrammata dixero:
uA ꝓvare?
a Nempe ſui faciunt ſape relecta hetim.
r ef at Pruitur ſecundo Cauſa Ingenioſa è ſententia vi-
* brante: ſic illud acuitur; utrumqve Judex te- b.n ſtem ſeorſim de criminis loco ſcitauus, utrumqve guſ am diſcrepantem invenit,& mendacium mendacio detectum dulcius nihil radiat, qvam veritas, cum Sie nubem kregit: 1eemn Etillud: Tot inter mortes mortem reperies; miſerius enim eſt miſero animam trahere qvam [◻☚ trzdere. en l uns ſtä Etillud: Ia Patriæ incendio& ille rogum in- arid en venit; nam qvi ſceleribus inelaruit, ſola togi ſenitct uue un Iuce indiget qyam meretur.
C u in Et illud Uladislio IV. Tua ſelius trophæa 1bin ſunt, qras intranti obvias moles vides, Tuo Lu e iel' bellatoris ferro non cælo artifcis elaboratæ:
non eget hederis alienis qyvem ſuæ ornant lau-
„hal rex- 1 u4p— 6— Et illud: Lingvam Martyri præcidi judetznam . prima Tyranni cautio eſt in lingvas.
e⸗ 2 ‿t
„97 fr. 1 per /”” 4 4—

348 CæA. III. FuNxpAMEFNTuM III. II. mn
.. mnDnt Fons Acuminun Oratoriormmn. Hu E cum alicui dicto ſeu Sententiæ, ſubnecti. 1gom. tur alia præcedentis deſtructiva. Sic de Impio tict Rege: Clarior fuiſſet ſi fuiſſet obſcurior: regna 10
meritus ſi non regnaſſet. ſet Simile de Miecislao II. Poterat felicior dici- emt 2 Boleslaus niſi ſecundum hunc genuiſſet. ür Item de qvodam: Vir in omnibus aureus nii luul qvod avaris non placeret. vrun IV. uu d 75
Fons Acuminum Oratoriorum. E luſus in verbis qvi vel eſt Traductio, ve eu Annominatio, vel nomen Ævivocum vel] Iuul locus Conjugatorum, vel Notatio Nominis. Ul- Düna tinium ſeorſim ponam, interim moneo, Admira- i bili Oratori luſus hos gravi ſententia eſſe tem. an perandos, ne ad contiia levitatis defl ctant frnu Adverte. Etſt ad ſecundum Fontem hinc aliqvil EIa derivari poſſe dixerim; tamen hoc loco aliter Mhe adhibentur, ibi autem tantum per modum àa5
Cauſæ. cnr Luſus in verbis à Cenjugutis Traductione,& ſtbn Annominatione ducti. Nn
Talis luſus eſt ille de corrupto ſeculo- Fta- tun tem vitiis anteverterant homines, nondum ad- Ei ulti, jam adulteri. Non diligenti manu mit. tenda erant fulmina, qvæcunqve caderent. in ſa- ſceleſtum caſura. Hominem inter homines nl 1
Jam
1=

denuſdd beric— tet a
an u *
.[1 dhns e a0- ferdis 1
lio, ich un wrn, ti neim
128 ,8 Hℳ, nter
aat of eei iar
41 Tecus neen.
d am
rerin au bo
teru es, l 1 ri n 1, m e ait boh an er l
=wun;
Nox VurGARis ELocyrNr. 349 lum reperiſſes, ſed vel Angelos vel belluas, vel ara Deorum dignos, vel hara pecudum.
Tale& illud Tullii in Verrem: Qvæ iſta cum cognoviſſet novus Aſtrologus, qvi non tam cœlĩ rationes qvam cælati argenti duceret,&c.&c.
Tale& illud de Clementia Principis: Non ſupereſt qvem metuas hoſtibus metuende Prin- ceps. unum hoc times, ne timeare Sanimorum
victor pariter& armorum.
Tale& illud de Uladislao: Ceſſit impar tan- to æmulo mundi terror Amurathes, ne caderet; ſi non loc ĩpſo proſtratum orbis videt, qvod ſup- plex Tibi venlam ac pacem orans prociderit,&c. Moſcoviæ tellurem vix pede preſſeras cum op- preſſiſti.
Tale& illud de S. Gregorio Thaumaturgo: Difficilius ſæpe montes moveri, qyam mentes ex- pertus,
Et de S. Joanne Baptiſta? In deſerto etiam di- ſertus, qvi urbem fugèrat, Urbes ad ſe traxit.
Et illud de Tito: Exuit ferocem animum, cum purpurain induiſſet.
Et illud de qvibusdam in Panegyrico non commemoratis ob ſcelera: Novo igitur ſupplicio ſcelera ulciſcitur, dum tacet ſceleſtos: calamo ponis, qvos expungit, totq́; capita obtruncat, qvot truncat nomina.
Et de Divo Martino: In ſolo miſerorum amo- re eo usqve conſtans, ut facile pateret eum ſub Conſtantio meruiſſe.
Et
————

350 Car. Ill. Fuxpaxewrun lil.
Et de Boleslao Audace; Et tamen interrogale ſuam audaciam debnerat, cœlone oppugnando par eſſet? ultra nominis audaciam progreſſus fi⸗ dem ſuo fecit nomini.
Et illud Berrarienſ Hactenus perluſtrationem illuſtriorem advena Xaverio qvam nativo ſole Indiam, hoc eſt è Poetarum mente ultimum So- lis cubile: ſed non qvieſcit Xaver us ubiſol cu- bat, perinvia avaritiæ, pervia charitati ſpatia ex- currit.—
Deniqve huc illud ſpectit⸗ Illis modulanti- bus in furorem acti hoſtes, inter ſe digladiantur, paribusqve momentis illi canunt illi cadunt, chordarum concordia cordium diſcordiam irri- tante. Rifit Mors NMuſica imbellem numerum, cadere ad numeros,& lyram inter arma nume- rari, ut inter aſtra..
Hic multi Poetæ: magis ex hoc qvam è cabal- lino hauriunt. Sic illud ad Hæreticum: Ore manuq́; canis, caneres tamen aptius, Aule,
Si ſe tot ſidibus juigeret ana jides. Er. Cur aurucn inſtabili nomen dedusit abaura? Fluxa nimsc; fluens eſt utriusq́; fides. Fine coronari dicuntur cuncta;
Et in ſenem vovetur diitem. Hæc etiam vitæ Plute, corona Tux.
LUSUsS in verbis ex nomine Æoqvivoco, Vel qvaſi æqvivoco. Talis ille luſus eſt: Incipite Principes qvæ præcipitis; Male imperat, qvi im- perat tantum.
Item
VF
lns
Knag Imil s trn gir Ifano ker in. brwr n ire Woni ne Sr Nenr ſo A han 9 Cra, I, Mn MAur 8.* Dinn 1 eD ums in Kaba elm A
U=

2 5 Nox Vurcak's Erocwsar. 351
Item de læto obitu: Nullum libentius ſolvit debitum, qvam ſupremum.
Item illud de Nave Noëtica: Hec neqve velo acta neqve remige, ſemel omnes mortales in novum orbem trajecit.
Itemde Chriſto hortum ingreſſon; Alter Alci- des hortum ingreſſus non ut ſumeret, ſed ut ab- un ſumeret inala. Et de Adami eſu; Tantum ma⸗ et in lum orbi attulit præguſtatum Adæ malum. Hiinc& Poetæ ſæbius. Sic illud in malum Ora- lain.—zn torem:
,ech Qous ueget orando populum te, Racce,movere; ents i ti Orantem qvando concio tota fugit?
encu t a icn Item in illum ære alieno obrutum-
luüch hren Mercator jacet hics cujus milu aomina lon-
,Klſf Ksstaet: gum 1 2 Dicere; nam moriens nomina mille ha- 1: ean bzit.
1 clal augtin Item illud de d. mnato: 5 gvam velles A mierdicta forent iguu& unda Tbi.(qvsd eſt a ſupplicium exulum) Et- Coavucniſſe ſuis dicebam nomina rebus,
Cum porrexiſſes tum malapmald mibi.
ra l Fons Acuminum Oratoridrum.
I—
5 1..
e i F'ir f t varia Eruditio zhexemplis, Hiſforiis, fa- dser! nn
4„ bulis, ritu& conſvetudine gatium deſum- lsil ditzs et
pta- item ais, qvæ ad alias ſpectant ſeien- tias: ſi tam illa, qvam kæc ad rem tuamin-
gen: 10 8
. Jperat haſ K. ke

352 CAP. Ill. Fuspauznrunlll. genio moderante detorqveas nen ſine illecebra venuſtatis.
Sic acute, illud de urbe in mari ſita ſtupris in. ſami, dictum: Nec loci genius A bruta libidine alienus: nempe Venus in aqvis nata ibidem re- naſcitur,—
Et in Aqvilinum fulmine petitum: ſolam hanc Aqyvilam fulmen petit, non in aliorum dun-
1a81
taxat, ſed in ſuum etiam caput Jovi fulmina mi- 8er hi Wa
niſtrantem.
Et illud de Oratore inter Cardinales adſcri- pto; Vaticanæ Purpuræ Patribus adlectus, ne hr ſuus Mercurio galerus deeſſet. n
Et illa acute de Divo Thoma dicuntur Erudi- pite tione à Mathematicis deſumpta: Cælum in pa- ha h ginam tranſtuliſti; nullum in eo micat, niſi pri- uui mæ magnitudivis Bdus,& qvæ libi luminum ube copia eſt, viam lacteam vel ipſo exprimis atra. caviV. mento: qæ argumenti felicitas, inveniſti in wi
tellis fingalis plura ſigna, cuivis ſuperbiam fa. li Ctura Zodiaco. 2
Etiam id Poëtis familiare: Sic illud- Vonc
Dum fugis ex acie, fruſtra culparis, Alane.
Pugnam Parthorum more, modoq́; cies(ok
Et in bene capitatum: ile or
Una Joris cerebro, tibicum ſit grande cerebium,
Ex illo naſci bina Minerva poteſt. 3 Et illud: Alter Ariſtoteles noſtro jactaris in lüm
ævo, Illius Buripos Eunomiane cane, cl
doctwe
2
duun
am
hrace age ſferxi 3
Fü an
büu

Non VurGARIS EIOGEENT. 353 Ei ilud: Sit nox centoculo qvamvis oculatior Argo, Plus uno cernit lumine luſca dies.
VI
Fons Acuminum Oratoriorum.
n Ires efferatur per ſenſus reconditos& pro- res⸗ nni fundos, nec obvii ingeni ſed docti ſpecimen neial e ſit referentes, diſtinctos tamen aà ſuperioribus fonti- bus Senſum vero hujusmodi deſumes(ut ſupra un An a dictum) à nova rerum combinatione, vel contra- Duh ut ria experientiæ ac effato, ſenſuiqve communi, ans e. vel hæc ſuperante; vel ex aliqva rerum Analo- dDd m in gia ac Sympathia combinationi ingenioſæ deſer- aich d ua:(viente. nl eon Iale eſt illud: Sacrificium prætendens tem- 21 plum ditipit: deerat hoc miſeris, Regun pieta- Le tem timere. Vide plura exempla in ſenſibus Ad- ws mirabilibus. en öh Et Doctis hic fons familiaris. Sic illud in Mo- 44 noculum: 16 8: K Non patitur geminos Soles illuſtris Olym- „ 0¹ Us: 4. Cum cælo 9 viddam frons Tua moris habet. un. Et illud: Candide, venaris lepores, ſed prædia rgrn AG P erdis,—: uMun Actæon canibus ſic eris ipſe tuis. E⸗ illd: Si non vis blæſus, ſi non vis balpus ha- Arütcf= h beri,
, ur 1 Do tibĩ conſilium, Pontiliane tace. rlpod 1 2 1
Et
——-———. ——

354 Cap. III. FuxpAMENTuN III.
Et illud Sarbievii in malum Poetam de ſanci hhi Magdalena& Afra ſcribentem: Digna fuit las h- crymis Magdalis, Afra focis. ſcilicet Poema„1 88 iſtis ſanctis.
— pkmclbr VII. ſen .— auhWa We Fons Acuminum. ue Sqve locupletiſſimus circumſtantiæ& Adjon dreaut cta rerum, Perſonarum, loci, Temporis. Ad. dlasn Verte adjuncta reĩ potiſſimum eſſe ſex: Locuimid tempus, occaſionem, modum, facultatem, inſtru InCe mentum. Adjuncta Perſonæ ſecundum Cicero]tu di nem duodecim: Nomen, natura, virtus, habitus, ſernet-
fortuna, vita, affectio, ſtudia, conſilia, facta, caſus Innbe
oratio. M Acumen ex circumſtantia a nominis.
Educitur hoc vel inveſtigando Nominis et) un p 8 eulll u nominibus comparando, vel ad illud Eruditionei ſerh accommodando. V e M.
Patet id in laude Divi Maximi: Maximus ci dau paciſſimĩ nominis menſuram factis exæqvans, 3 ne iam in minimis ſe Maximum exhibuit, ſua mag. en 4 tudine illum oculis omnium Prodente Mariuan 1 tamen ſe negavit qvod ſe in dies ſtuderet facete, 1 majorem. Sed magnitudini tantæ cum telluti ſt obſtarent anguſtiæ, cui capiendæ ſola cæli im. menſitas par eſſet; hac ſola tandem meruit com- 12 prehendi. Pa
1
S97
V

1 Ad 26 2
dind n, Nox VurGARIS ELoGENT. 355
1lil D. Patet idem in Epitaphio Margaritæ Princi-
wini e N.
e En qyvo Margaritas oſtreo Mors includat! Frugalem qvis male fingat Mortem, plebejo non eſt contenta cibo, Cleopatræ ferculis aſſvevit,
Ildum Margaritas ut ſorbeat in pulverem atterit- Væ mundo ab ingluvie canti monſtri! retioſæ
rapes acuunt novam famem. 1
De Leone Sapieha eſt illud ex nomine: Invi-
hta hæc Domus Leones ſemper generat; nun-
unqeam Cervos. Usqvée adeo Blizabeth gratiæ olim uipartu celebris. Hoſtium terrorem parturit& ſieones: Te tamen poftremum edidit, ceu de lgrandiore partu diffideret, cum Léęonem edi-
2
diſſet.— 1 ac—1 Brevius laditur à nomine in Filium Tullii de- generem: Paterni nominis nihil habuit præter aom ſyllabas.
decidit ☚ At de Miecislai Uxore Rixa: Admirandus o- 3 o m mnino Drinceps, qvod cum Rixa pacifice vivere epdt dpotuiſſet. Euit hæc vere ſuĩ nominis, cui fidem arunta Sn lubfecerat innata ſexui affectuum impotentia Dacis publicx perturbatrix. Felicior illa Mater qvam uxor qvod filium Regno dederit compo- nsa nendis civium diſſidiis natum, adeo ut Rixa Ma- 2rbun tre genitum negaſſet. ern Et- Barbariem mentitum in Barbara nomen. sh' Huc ſpectat laus Trajani apud Plinium de accu- ara ſato Patris Patriæ nomine: Nonne his tot tan- 1e6 tisqve meritis novos honores&titulos mere-
4 ude Di is men
f ſehlia

N
356 Cap. III. FuxpAMENTuN III. bas; Qvam longa nobis cum modeſtia tua ſu pugna? qvam tarde vicimus! Nomen illud qvol 4nK alii primo Principatus die receperant, tu eo usqn milok diſtuliſti, donec tu quoqve benefactorum tuerum i parciſſimus æſtimator, jam te mereri fateretis Rrdnna Itaqve ſoli omnium tibi contigit, ut Pater patiis agiit eſſes, anteqvam Hieres, hoc tantum cæteris ma- 1 jor, qvod melior. Eras enim in animis noflris,a ras in judiciis nec publicæ pietatis intereat, qyil lafilan vocarere, niſi qvod ingrata ſibi videretur Datra en qvod te Imperatorem prius vocaret, cum Patrem iny ei prius experiretur. ni Etiam Poëtæ ex hoc fonte delibant, Sic Bider ie at, ſer manus de S. Clara, Rrr,Pn Pl Præ entem geſtas iplo præ pectore Solem, b hian ſe Hinc bene te Claram dicere qvisqve—
b— ee d llmitar hrc Et Bahuſius de S. Urſula: Urſa minor maje⸗ Aim sbe bll
.„ *2
arſwuſ
qve vale, mea carbaſa poſthac le h Urſula cum ſociis virgine luce reget. Au n nl Item Senatori ſic qvidam precatur: vhr 1 9 . ,1. A oleA d Grande Senatoris tibi nomen adhæſit;, ôer naaer ſa ſätkner hm 80 ſe umh. u Aſenio nomen tale, Senator, habe. Guhä V ealelim fm . 4. rr en Kcumen ab Adjundtis ſeu cir- ua — 4 een„ cumſtantiis Fortunæ. 44 5 a lie ..„;e. A Djunctum Fortunæ continet. Genus, Stem Tp Ama, Honores,&c. er i 5 Aai 1
I. Acw

d- 41 Nox VurGaARis ELOGYENr. 357 1
amn Aeumen? Natalium claritate.
u e Generis ſplendor proponitur acute, vel
ua en ſic:
e Vix pulchrius coloratur nunc Oratio, qvam
lfens a imaginibus majorum; vix cuiqvam ſavius in-
Wanzeret Eloqventia, qvam ceris avorum; qvaſi non
apu arilius laudes Heroum ad maximum deducat,
Gal am ſià Majoribus ordiatur.
un n en, Velſic: Aritos ejus fulgores non qvævis pal⸗
dra impune adſpexerit; meridianum hic crede
2, lew, in qvem oculos neino conjecerie, qvin — ndex in palpebra lumen perſentiſcat. Per-
inxiſſet olim oculos Poloniæ tanta Serenitas,
us aſtrum cæcutire, noctuarum id eſſe non A- e iilarum. Itenu de alio: ERege natus nunqvam ddai— Regem credidit, niſi cum ſe ſubjiceret ſibi. Et Lan gr ud Genere& ingenio laudatiſſimus Princeps, ce Solem originis ſuæ ſe vix natus explorans, unid os Heroas referebat in nomine, eosdem reſti- eee ſtuduit in virtute. Rapitur nempe excel- enth unins indoles in finilitudinem ſuorum. Et illud in funere prænobilis adoleſcentis- At 3* eparentelie Dolor, gentilitinm inprinis ejus 5 riam perſcrutare. Creſcet hinc luctus materi- nſan As, ubi à tam nobili ſtirpe, plantam noveris reci- m. neqvit non eſſe luctuoſum, eos extingvi- portur aewibus tam ſplendide naſci contigit, xqve triſtior 40O ccaſus afficit, ac ortus ſerenior recreabat.
Se-
ſ in Aqvilam incidiſſet non ignaram, ad ſere-

338 Cabv. III. FuxpaMENruN III.
Secundo, Ad Natales acute deducendos juvat Digreſſio de Majoribus in particulari, ut eſtin Panegyrico qvi inſcribitur Roſa Pſtrokoniana,& aliis.
Tertio virtutum& meritorum radis lucem Natalium auctam oſtendunt. Sic illud: Avorum claritatem, armorum fulgoribus illuſtravit, ne tanto minor eſſet, qyod Majores tot haberet. po- terat Auctor hujus ſplendoris eſſe, niſi hæres fuĩſſet.
Item: Non otioſus Majorum fuit ſudor, dum velut ſuffragiis poſterorum gloriæ laborabant. Ta vero niſi à Majoribus ſenio qvodam ac ſacr canitie venerabile genus accepiſſès, feciſſes; dum tantum familiæ addis ſplendoris, ut non ita ex
illius claritate Te æſtimem qvam illam ex Tux Sic enim ancillante Fortuna pulchre Tuum con- iii
fundis genus, ut intra Majores Tuos eſſe merea- ris, illi intra poſteros Majora illa, qvæ Tibi debes nec munera cenſeri poſſunt fortunæ, qvæ um Tecum erigis.
II.
ZEr teumate Aeumen.
I. JNSvada Civili plurima de Stemmatibus
affero, hic aliqva propria hujus loci. Eru-
untur hic acumina vel ex Adjunctis rei in Stem-
mate depictæ: Sic de Avido Lubomirſciorum flumine Orator: Ab hoc Tu amne ſtare inſcio, aii qvin bono Reipublicæ devolvatur, in lergiendo, celeritatem didſciſti. IIlius nomen dulcedi- nem
daN
Eitti En tine Vyrit 3n slkub Dr ed corc à ſt
ickitl druiti ſece i
Nurnein
blon e„
1ic uSes 89 dl 1n
WPm an
NVm
eunn G
Touda

1 Nox VuLGaRis ErorNr. 359 emmem nec inter maria amiſiſſet. At idem ut Pa- itriæ fida ſemper tranqvillaqve ſtatio, ita barbaris
4 Nlyoparonibus inevitabile naufra
ties ille rubuit cruore barbarorum? qyoties in-
mn n g
flaxit? l Sic& illud: Inbæret capiti mucro; ut jam in- A nge Patriæ nonniſi armata prodeant conſilia.
el Sic de tergemina Cruce Potociorum alius: . Non unam Doloniæ lauream ominatur tergemi- dis nunum Potociorum inſigne, qvando victrici Crucis und Wrbiagno non ſolius eſt vincere Conſtantini. Ne utd qurero ab illa ſtirpe unicam felicitatem ſperes, ter- Wer 8 Sgeminam crucem vide. nempe nimium felices rs, naud decet felicitatis in commune Parſimo- leald amhia. rtees umler II. Velab Eruditione ad Stemma accommo- I Tulata, qvam habes in Svada Civili. Ut de avitis ee— otamoyſciorum haſtis: Pallas ipſa non alias aut is tm erere ſagata vellet, aut togata regali deſigere- onumento: non alias Aſiæ Victori Lyſippus le pro fulmine in dextra collocaret. Ivere per trias manus Scævolarum dicerem, qvia notæ enuu unortitudinis, ſed qvia errare in hoſte neſciunt, C0a raud occurrit par nomen. 1 un III. Velab Alluſione ad Gentilitiorum armo- wun um colorem. Sic de Roſa Pſtrokeniorum: andidam ne mirere; cur enim erubeſceret ha-
* ☚ Mch 9. nil inveni;11 2 9 Ner ſenus, nil invenit. Longa illi ætas hos induxit
1 r vmos, ut ſimul induceret recurrentiam. a- i AT uunio xtates hæc vivit integras, non æſtates,& 4n.
3 VE“

360 Car. III. FuxpaMENruN III. venuſtati adjungit etinm vetuſtatein. De eadem eſt illud.
Cur Roſa P
rokonidum bura nive purius albet, 8 Concolor eſt Domini moribusi iſte color. IV. Vel à Comparatione rei ejusdem cum a. lia, Sic de avita Navi Czarniecii: Vexit hæe Argo totius Poloniæ Fortunam, dum ille HaLulo- ſo major Jaſone, non tam vellus aureum qvam
veterem Polonæ fortitudinis Sloriam repeteret, &c. De eadem eſt illud: 8 Jaſoniam cœli ſpatiis depellite Navem, 1 Digrior his fuerit Czarnieciana ratis. Illud de Luna Daniloviciana; Exuit ingenium Lunæ tua Luna, vicesqve, Nam præter nomen cætera Solis habet. Et de Gentilitio qvorundam Eqvo: Curre vel immenſæ Sonipes per Olympia Famæ: Nam Tibi pro meta Fama perennis erit.
Et de qvorundam inſigni, qvod eſt Urſus cum
Virgine coronata-
Urſus& auguſtr radians in luce coronæ Virgo, tuæ condit nobile Stemma Domu Cum fic Virgineo tuus emicet Urſus in
auro;
Urſo cœleſtis fit minor urſu tuo. Kllusitur etiam ad Auctorem Stemmatis& cau⸗ ſam ejusdem.
341
III. Acu⸗
i
ſcurel2
10-
p tfeulo3
ate d' Ol
er t nihnklan
AUritela
dullula e iugnie 0nr Rnmuer
oag m
imäa uſunn cr Gym 180 am unGa gns ci(pa ſeran ienliene 19 n Ee Alarn endeng2
doug 4 dagi

unlu d
reu.
ten Nox VurGaRts ELooVYENr. 36*
III.
Acumen ex plurium Stematum A combinatione. — Ic ſenſus ille: Felix hiſce Heroibus Poloniay a- Bcute per Alluſionem ad plura Stemmata ef- uertur: Qvoties Accipitrinorum vel Olorum pen- nis in altum provecta Poloniæ felicitas, qvoties Lunæstellisq́; cœlo Patrio perenne affulgenti- dus illuſtris, avitis Pilavæ Crucibus conſecrata, e1 Agni vellere Jaſonis cariore conſpicua, inLeo- iine flammas eructante inacceſſa& formidabilis, umargenteis Szrzeniavæ fluminibus late glo- uniam diffundens in imuro Leonis ſepto excubiis n nexpugnabile nacta munimentumin Urſo Cœ⸗ weti Cynofura jubar auguſtius, in Uri Capite 1ortita Capitolium Bonæ Mentis, inRoſis perpe- “ Num ſibi Ver afflantibus vere floridum nacta ſe- alum Gentilitæ qvorundam faſciæ nodo(cuĩ meerius Polonæ gloriæ omen, qvam Gordio Aſia-
—
lci ſpemlmperi fata innecterent) Faſciæ inqvam i 5do ſplendide cincta, Tauro velut victima ſolen- honorata, deniq́; armata ſagittis, munitasoleis, — denculta vomeribus, Acervis vallata,&c.&c.
59 1 IV.
Le
n Acumen à Circumſtantia Keene Honoris. Uxta illa qvæ in Svada Civili habes de Gratu- latione Honoris Acumen poteſt deſumi tum khonorum infignibus, tum ex Muneris præ- 4 AQ ſtan⸗

36² CAb. III. FuxpaMENTuN III. ſtantia, tum ex meritorum falgore, qvibus eye- ctus,tum ex nomine Muneris, fi acumen patitur decorum, tum à Modeſtia honorati.
Sic luditur ex inſignibus Regiis: De Coroua: in aliis non raro præter aurum ni. hil in vertice coruſcat, ſed tua hic mentis im- menſæ capacitas coronatur, nec majores coro- nato Capiti radios affundimus quam diffundas.
Coronæ aliis coronis gloriæ ac honoris ſunt, tibi primordia, non qvod tibi ſatis gloriæ non fuerit ante Coronam, ſed qvod in glorioſe geſtis nul- lam,ignarus termini, coronidem patiure. Nec impreſſum capiti pondus aureum ita mentem opprimit, ut hæc in rem boni publici non ſub- volet. Et pondera nempe morum imprimunt, 7 niſi qvod Bafilicum id regalis coronæ pondus, qvantum nos infra Te deprimit, tantum te ſu- is pra vulgi Procerumq́; capita attollit, adeoꝗ́ unus inter omnes non ſecus eminere indicio Coronæ comprobaris, ac aurum inter metalla. Ex- 1 palleſcit hoc aurum, ſe, fæcundum conſilii ca. o
put unica exornare gleba unde ſerenius ipſa elu- nins
seſcit
De digillo Cancellarii: Majoris annuli curam qvam gemmæ adinſtar Tua illuſtrat virtus, ſuſce- piſti. decuit hoc tandem ſymbolo immortalia mnerita inſignirio& Tuis initiatam laudibus æter- nitatem hac veluti arrha deſponſari. Honora- rius Regis anteambulo factus docuiſti ut præite Fortunam non ſeqvi ſoleres, nĩſi qvod ſe cum vi-
5
tream aliis, Tihi gemmeam præbuiſſet, minoris it Annu-

IIA dent 1. 4 Le* usk 51 raten ct uhir ron cc m gun qum gI chon Ine glonr⸗ Jo rorioſ
8I, LaDdem
Tretrn ci pu⸗ nen Jorua ic ²—
16 ribu
3 attoli-
uSa rte inta aufntet
3— andond
lu t jori m 1 auſtrat in 1 mbolo ai aaſr tan, ll6 1 ponſin * docuiti 1— ſi Pat GAabull
Nor VulGARls Erocyrxr. 363 Annuli gemma Tibi conſignata. Macte! hic te Annulus æternitati inſinuat.
De Clava Ducis: Erit cum in virentes tibi laureas effrondeſcet& Imperialis Clava, uon minus hoſti Patriæ fatalis, qvam Herculis Clava monſtris.
De Principis Trajani Modeſtia: Eſt hæc natu⸗ ra ſideribus ut parva& exilia validiorum exortus obſcuret,& ſæpe aliorum adventu dignitas inum- bretur: Tu tamen major omnibus, ſed ſine ullius diminutione major,&c.
Itum: Recufabas imperare; igitur cogendus
fuiſti cogi porro non poteras niſi periculo Pa-
triæ& inutatione Reipublicæ. Obſtinatum enim Tibi non ſuſcipere Imperium, niſi ſervandum fu- iſſet, in magnà vi, magno terrore modLeſtia Tua vincenda erat.
Etillud ex eodem fonte: Conſulatus ipſe ſibĩ tuis humeris attolli& augeſcere videtur, qvem ſuſcipiendo gerendoqve majorem f cis. Tu qui- dem ut maximum recuſaſti ſed hoc perſuadere nemini poteras, niſi aliquando& non recuſaveris. Doces futuros Principes non ideo tantum, velle Conſulem fieri ut fuerint.
Idem ſentiendum de Adjunctis doctrinæ, vir- tutum,xtatis. Ut in illo patet: Longe a propoſi-
ta brevitate Oratio declinaret, ſi tuam Infuntiam qvam æternitas ſuis jam involvit faſciis, ſeneſcen- ti orhi in ſolatium revolveret. Et- In immenſum creſceret Oratio, ſi viriles annos in ætatis flore exhibitos,&c.&c.

Cap. III. FuxpaMENruR III.
V.
.. 2 0 ExProprietatibus ſeu Adjunctis. Artis vel Scientiæ Acumen.
A△ Rtes intellige tum liberales illo contentas Verſiculo:
Lingva, Tropus„Ratio, Numerus, Tonus, Angulus, Aſtra, id eſt Graminat, Rhetoricam, Dialect. Arithmet. Muſicam, Geometriam, Aſtro- loginm, tum etiam illiberales, inter qvas eſt Ars militaris: item ſcientias tum humanas, tum Di- vinas; exharun enim notitia& vocibus inibi uſttatis, ac in tuam partem non inconcinne trans- latis acuetur Oratio. Exempla paſſim in aliis vi- dere licet, hic ſufficiat.
Salutatio Areopagi Sarmatiei a Mathematico dicta.
Ec Matheſi ſalutandi officia licuit detre-
ctare, ubi nova tori Patrii ſidera illuxiſtis. Novapoſt exortum in Cyguo& Caſſiopea Phæ- nomenon ſeſe hic offerunt Aſtrologo raræ ma. gnitudinis lumina cujusvis Zodiaci radios ex- tinctura, niſi qvod fixarum indolem Stellarum haud præſeferant. Nec Arithmeticæ inter Judi- cum ſubſellia non ſatis fit. Subtrahi è dierum cal- culo peroptat, qvoties foro veſtri orbitas indu- citut, qvoties ſedem hic figitis, addi& multipli- cari in immenſum, Non aurea potior illi regula, qvam leges aure, qvas fovetis. Qvodſi ad tubos
aſſyveta eſt Opricos Matheſis; etiam citra tele- ſco⸗
364
lldce 2 alu br.
T
RE lſälunſt
ſon ul w Ur Kearn
Plar n juenitne nceic
Aone enn rych
irntn
Nlr
hauicge
—.—

— Nox VurCaRIS ELoGNr. 365 ſcopi uſum Urbis augeri videt anguſtias, qvoti- es huc deflexiſtis, vel atomos aſfurgere in mo- lem veſtra imperat magnitudo. Qvæ hie ſpecies non ſvaviter oculis illabuntur? qvanta radiorum à veſtra luce reflexio? qvanta refractio in obli- qvumè vix ullus nempe in orbe ſqvallet angu- lus, qvo veſtra ſerenitas non pertingat. Nec Staticam veſter non hilarat adventus: ponderi- bus librandis intenta, nullum grandius qvam judiciariæ auctoritatis repetit pondus, æqvitatis bilancem in vobis,& nullis partium ſtudis cir- cumactæ mentis æqvilibrium venerata. Ubi au- tem horarum ſpatia e lucis acumbræ ntortio internoſcimus, horas æqvamus ſeculis, ubi akia qvam tot novorum ſolium, qvot Procerum luce dierum ſatia capimus dimetiri,&c.
VI. Acumen à Circumſtantia Temporis.
A Lludi ſolet hic ad proprietates temporum, dierum, menſium, imo& ad ſigna cœleſtia qvæ tunc Sol ingreditur.
Sic de Ludovico XIII. mortuo in feſto Aſcen- ſionis Chriſti. Duos una pompa diesq́ve in cœ- lum Reges extulit: alter, Deo Cœli Capitolium conſcendente triumphi comes aſſumitur.
Ad Autumnum alluditur in funere Sereniſſi- mi Principis Sabaudiæ tunc extincti: Plurius vobis, ò Cives, autumnus eſt, ſerenitate ſepulta-
3 Ulci⸗

366 Cap. III. FuNpaMENrui III. Uleciſcimini fletibus præteritæ felicitatem æſta- tis, Octobri vindemiam lacrymarum offerente, Adeo Autumnum neqviit evadere ſumma Prin- cipis maturitas& Sole libram ingreſſo decreſce- re lux magis hominibus cœpit qvam diebus.
De quadam Drincipe ſub Autamnum ſublita illad: Cœlo matura concidit in Autumno,& October qvi eam dederat thalamo, dedit& tumu- lo; ita ludente cum hominibus Sole, ut illis idem qvandoqve dies contingat funerum, qvi fuerat nuptiarum.
Et alius, Sol ipſe tanti admirator funeris, in libra etismnum hæret, qvaſi non alia dignius lan. ce poſſit explorari jacturæhujus magnitudo, qvam Cœleſti. Ergo in libra Cœlum examinat noſtra infortunia?
Exhyemis conſideratione eſt illud dé obĩtu cu- jusdam; Ita vel in hyeme tua felicitas autumna-
vit, idemq́; Tibi æternitatis, qvi anni menſiumq́;
inicium Menſis fuit, aliis faſces novos, Tibi æter- nitatis faſciam impertitus.
Bt illud de Principis obitu: Infenſa floribus rza lchnge
hyems eſt, Februarius Hyacinthos non tolerat. cam mites animas, non alii qvam immaniſſimi fuſtulere dies. Sed jam tandem extra contagium hyemis eſt, ubi amænius ver perennat.
Mortem Czurniecii qvæ ultimo Antecinera- lium feriarum die contigit, ſic alius ſexpendit; Amiſere tunc nomen ſuum Hilaria, triduumqve illud diris potius deſtinatum qvam lyris, qvod intempeſtivo tanti Ducis funere communem
con-
t,tn. 3 du Ula
Uuuet Di di 1
Ane hum
donon nur un hachi detnerr ſun me d cict iee
lu Id
veenmr
RG nin nar
405 kel an rhorr be b

1utunn 1 t in t der A t —
h0 n JLoher tin nenn, ſetd. niratn dd us an
ra= n eun
raſmeſtillul yeie ſelicia nit=vi anni⸗
li, wc
— di m«: lne Srum athosm dsqvam in atMnextuc 18 aum erennt ü m leiro u
t= ſcc aliubſ 1 laru, ii ra hi
nexre r
et,1t d on alah
Nox VurGaRls EroorENr. 367 confudit læritiam,& lacrymas expreſſit Poloniæ. Jecularis Bromio Naumachia tunc placuit in la- crymis, qvibus& pocula dilueret& gaudia. Poe- ſis illum& India velut Numen agnoverat. Jupi- ter eſt, at Feretrius, bacchantium plauſus, plancti- bus, luctibus luxum permutans,
Huc ſpectant acutæ Alluſiones ad feſta in Orbe Chriſtiano celebria de qvibus in Svada Ci-
vili. VII. Aeumen a Circumſtantia Loci,
Ta de mortuo ad 8. Fauſtinum: Ubi autem feli- ciot Tibi mors obtingeret? qvom ubi Fauſti- nus ſuo nomine portendit fauſtitatem?
Ita de S. Cyprĩano ſupra; Hic ut Africæ gemi- naret, ardores natus in Africa ſuum etiam Car- thagini Tullium dedit.
Et de Euſebio: Non ad unius gloriam Provin- ciæ natus, in Sardinia animan,, in Latio fidem; in Inſubria Palmam accepit, Roma ſe dignum non putabat, ejus incola, niſi addictam ſpectaculis nĩ- teretur novo ſpectaculo paſcere, virtutes omnes in ſe ceu in theatro circumferens,
Et de alio. Patria non moribus Aſaticus, eti- am ĩin Aſia fortem naſei& ali præpoſuit.
Et illud de Chryſoſtomo: Sylveſcere metuens ſeceſſit inſylvas; exuturus inter feras ſi qvid in- ter homines ferinum induiſſet; felix, ſi qvam a
feris expulerat teritatem, in hominibus non vi- diſſet.

368 Cap. III. FuxpauENrun III. Et de alio: In eremo innocentiam, qvam intet homines amiſerat, qvæſivit. Vel: qvi viveret inter homines, didicit inter feras. Et de Hilario: Relegatus in Phrygiam, no. vum Solem ab Occidente in Orientem red uxit.
IIX Acumen ex modo rei tractanda qvandam novitatem præſeferente. Atet id Primo in Valedictione Delegatis Re- gni jadicibus in ſine judiciorum dicta. Adhue vobis una fupereſt, qvam forum hoc diſcutiat, cauſa Fqyviſſimi Legum jarisqve arbitri. Sed novam judicii formam inducimus, utpote con-
tra judices acturi apud judices. Eundem ho- die reum& Judicem forum accipiet. Nimirum ſai de vobis placet conqveri coram vobis. Effue
in Urbem humanitatis rei hactenus, veſtro jam Jam appetente abſceſſu, luctum eidem indicitis!
Haud leve piaculum eſt, non conſciis noxæ mænibus inducere orbitatem, Solatia dolore
conſunditis, qvibus per vos adimitur æternitas, dum in Urbem immigrat ſolitudo. Qricdè juſti- tiæ dare juſtitiam, nec ultra tueri velle jura æ- qvitatis: cavere ultra nolle, ne metu ſupplicii exulante, ſecurius regnent vitia ſine freno ti- moris: ad hæc urbi Solem(ſic enim Juſtitiam& recte vocat nonnemo) Solem Urbi, imo tot Soles eripere, an piaculo vacat? deniqve ſup- plicia reis qvi hactenus irrogaſtis, jam inſontis urdis animos vulneratis. En qyvot reos crimi-
num
1u,205 rbſ 24e ſ nu k eid 2n ende W euebim Fll üA ee ik V G ller3 br Ra a d mw de ü
dam 1' dun N be
ate ar f 9) uLe ein 4 (8 ei-

½ A
' el in
4 5 m — Ate = an .
1 i)rier. Nien —
— ein n rele aV one 1ins orunt
MO rank
wit
egud, wqyen „ 1
um ſ wos, pu ees. tod e ripiet
1nd mew. urita ſice hle eniw u UF,)
un— t? deri
.. am i=, ¹l „ um JYot ked
Nox VaIGARIS ErOGYENT. 369 num facit Proceres, hoc qvod adornatis iter, Agite,& Jvod alibi vix conceſſerim, veſtris vos aut abſolvite ſententiis, aut ad longius hiĩc de- morandi ſpacium damnate. Si tamen ſic rei Ur- bem deſeritis, vel alio ſaltem inſgnes titulo eandem poſtliminio reviſite Hoſpites, vel cum cadem Themidis ſecuri, qva illam hactenus mu- niſtis.
PAIET II. In objurgatione Encomiaſtica Albricciĩ apud Jugl Si laudes Modeſtia reſpuit, Tolerantia qverelas admittat od in null accuſari valeas, reus es. Avocas ab optimis ani- mos⸗- qvando exhibes meliora. Mortuo Tullio aures obſtruimus, ex qvo cæpimus redivivum audire, cujus excitaſti memoriam, gloriam ex- tinxiſti. Cum ſine crimine dicas, Te nemono- ſtrum ſine crimnine audiat, utpote qvi cogamur illico vel deſperando vel invidendo peccare. Pa-
ſcendis auribus natus es: dubium tamen an ea-
rum magis acuas, an mitiges famem; cum eas nunqvam ſine Tui fume dimittas. Qo diutius dixeris, eo magis cogimurntimere ne deſinas. Id unum nonamamus in Te, ſine qvo vix quid- qvam amamus in cæteris, Parſimoniam Oratio- nis. Auditores Tuos dicendo beaveras, qvoties ſvavitati adderetur æternitas. Minarum horro- rem ita confudiſti deliciis, ut magis à Teargui dvam laudari à cæteris peroptemus. Qvod dege- re cogamur Iufantes, crimen Tuum eſt, qviita totam exhauſeris Eloqventiam, ut extra Te nulla ſuperſit. objurgare tamen te maluimus qvam

370 Cap. III. FuxpaMeNruRN III. dvam laudare, cum ab eo uno laudari pro meritis poſſis, à qyo uno non debeas.
PATET III. In Diris ac Imprecationibus Pane- gyricis xi in Cruce Religioſi firmatis per Re- novationem tribus Votorum Clavis. Næ tu di- ras mereris, felix Cruciarie! Ergo ſi Profeſſus Modeſtiæ encomia recuſas, Sectator tolerantir meritas admitte qverimonias: jam te ſic devo- veo; Obſtinatus huic immorere Cruci? Tuo- rum hic votorum meta eſto; ternum hic aff- xus hære: hic te thronus Regem affectuum: hic feſſum laboribus torus excipiat; ſic qvieſcat, qvi plumam odit! Iadignus es, qvi terram vel calce contingas, ſupra illam ſic emine. Si Rhe- cor es, hæc Tibi qvadrat ſuſpenſio; æternum te voluptas horreat, oderit te Libertas; Crucia- rius es, necdeſine. Utinam te vita prius, qvam Crux hæc deſticuat! meruiſti; cauſus accipe, reus es qvòd hanc ſpeculam aſcendens, ex qra hu manæ profundum Inconſtantiæ metuens, Te ſupra eam efferres. Mundum calce pro- teris? pulcher hic faſtus, ſed Nlundo gravis. In Delicias cor hoſtile geris? in Crucem abi, & lene hoc tormentum. Qrid ſi eciam ideò dies Veneris in Crucem Chriitum egit? La- tebras Religionis anas, ut ex inſdiis Mundum adoriare! Hic ferve, ut orbem novus Phaé- ton vitæ integritate in æmulationem accendas! Adhæc rides innumeros Democrite, qvi ſe- qvuntur, qvæ ſolus fugis; ſic unus tu ſcilicet ſapis; ſic ſeculum deſipit? ſeqvi pauces in
opti-
= ) üul aune 8 tult woler 525 11 aloc lkroh N2
V
Otho
A mn Nu 1 Fita en atul eeltne luls,te ata den Oddeos HwrTade
V
Peon.
hon 5 „I. Al, 4 7
Cü d San
di 4 7Cn 1 1 dnn

d
Fu b end. ris an xecun im N— b☚&σ☚(hit -r— krr rech ectt eri a: jant ucſ mere 0.
ladr es, qib mt cennir drs s nſo;: erit= ibertu Uti tr iita 21Ipi; aul peg iuſſcente nlamantie k res Wdun cl
le— in Cur 1n 2 id ſjeir cen itum ey 5 n ingdisſe †“h mord 1 1☚☚t Ionemac ro ocnte, i mas tW
pL
ei= Ni lu
1autan.
BSed Nlure.
NoN VurGARIS EBOCYENT. 371 optĩmis Tibi bonum eſt; nec pluralitas hic con- cludit? Qvid plura? At qæ iſthæc ambitio, per egeni titulum, in cæli Princium titules invo- lareꝰ Item juratæ inopiæ nibil dceſt,& Centu- plum adhuc expectas? Hem m'ihi pauperem!& ſideruu ſceptra capit, Olympi hæres? Hem Pu- pillum! Cui egeſtas, Dives Mater, cui Pater Deus ipſe! Acœca Dea nil exigis, ſed à DEO qvi totus oculus? Nulla Tibi res propria, ta- men totum Cœlum rapis Proprietarius! Ovid Satellitium loqvar? Nunqvam incomitatus
prodis, Algor, Ardor, Fames, comites latus
claudunt!—vantæ inſuper id inconſtantiæ? Orbem ſugis,& orbem pervagaris! Imò angu- ſtus Tibi Orbis hic eſt, Antipodas qr-æris& ſu- bigis! Lucem refugis;& Indicem Orientem reviſis: Pondus terrenum excutis,& KÆthio- pem ſuccollas? At qyvod arrogantis audaciæ id genus? Homo æmulum Te angelis cando- re opponis, inter homines non homo ſed An- gelus! qvod id arrogantiæ genus, nolle pa- rein eſſe terrigenis, velle cælicolis? Cæli in- gemum, telluri velle inſcribere, transferre in mores, Spirituum Innocentiam? Adhæc, delicatus tu nimirum, qri roſas inter& lilia tantuͤm degere velis! Item, Cuùm Spinolæ ſis affinis, Eqvitem te jactitas Liliarum! cùm ſis Orthodoxus, puritatis ſtudio te novum, etſi non qvoad fidem, exhibes Puritanum. Adhæc in- credibilia ais agisqve, id tuomet teſtimonio aſſe- cutus, ad qyod ambigui Sarmatæ Mundusdve
hæ⸗

372 Cap. III. FuxpAMENTu III. hæreat! Juratæ ſervituti veram libertatem inclu- ſiſtil in ſervitute liberrimus, in libertate manci- pium: cum ſis in nullo non maximus imo( qvod perſvadet demifſio)& non minimus, dubium in qvo major eſſe poſſis Liber es,& vinciris, tuĩ ĩpſi- us Regnucralteri gubernandum tradere, omni- bus Regnis nobilius reputans: verbo, non alius Tu, qvain natus es: vivere ſatagis Dei ſolius fa- mulus, cætera liber. Ob hæc novam objurgatio- nem, ſuperiores diras meruiſti. In Crucen ite- run in Crucem, perennis Crusiarie, qvod nulli hac in parte diſplicere poſſis, Reus es.
Sectio II.
Qatuor Species Acutæ Dictio- nis adEloq ventiam non vulgarem pertinentis.
JReæter Epigramma, qvatuor dictionis acutæ aſtigno Species: Orationem, Elogium lnſcri- ptionem,& Dialogiſinum. Diſtingro bæc; nam Elagium latius patet qvam Inſcriptio;& Oratio-
nis partes illas notiſſimas, Exordium, Propoſitio-
nem, Confirmationen, Confutationem,&c. non reqvirit Elogium de qvohic. His tribus adjicio Dialogiſmum, in qro inducuntur plures acuta miſcentes colloqvia, ut fit in Dramate, vel inter Collocutores ſcenicos& Declamatores, qyvales in Declamationibus Senecæ, De ſing ulis hic.
= 2
17Opo IE A n rn uoeg T
Jrr 2
bles(
ehn feigensn
tr
Tnedle g c iſchln
lnte khte r

——
7 mn i — Kint.
mamtr.
Nox VurCaRis Erorxr. 373 1. Prima Species Acutæ Dictionis, Oratio Acuta. Non vulgariter Acuta Oratio duplex eſt: A- LN- longior, qvalis eſt in Panegyricis, ut eſt Panegyricus Trajani, Orationes Ferrarienſs, Arcus Picis,&c. Alia brevior, qvales ſunt Ora- tiones Oſicioſæ, Salutatoriæ, Gratulatoriæ,&c. Utriqve huic generi Orationum Acutarum, ego nune leges non præſcribam, qvia id non eſt huſus loci; ſed tantum exponam, qvæ ad earum acu- men admirabile attineant, ſeu unde& qvomodo
acutæ reddantur. 2 1* . Oratio Acuta longior. 5, Eqvirit Inventionem& Dropofitionem A-
Dcutam: Dilatationem& Elocutionem acu- tam.
Ad Inventionem Acutam pertinet tumex co- gitatio Propoſitionis non obviæ ſed ingenioſius erutæ, tum algumentorum non vulgarium.
Propoſitio acuta& ingenioſa ſumi poteſt
I. Ex non obvio Oppoſitorum nexu, ut eſt il- la de tribus Religioſorum votis: Libertas in vinculis. Et in Panegyrico de B. Stanislao Koſt- ka, cujus argumentum& Propoſitio eſt Pia in Parentes impietas. Itein apud Ferrarium dee dem Propofitio: Ex fuga victor. Item de P tecoſtes die; Beatum Incendium, I
7 pofl-

374 Cac. III. FuxpAMENTuN III. poſitio de Honorum Mundi; Contemtu in B. Franciſco Borgja: Sol ab occaſu ſerenior. Item de S. Alexio: IIluſtris umbra.
Huc refertur illa: Conviva DEII'S, id eſt Chriſtus patiens& moriens, alludendo ad illud: Saturabitur opprobriis.
II. Propoſitio acuta fumitur ex Paradoxo, qvod in propoſito aliqvid non vulgare ſonat. Sic eſt illa Propoſitio de flammis Piacularibus ſeu Purgatorio igne die Animarum anniverſario: Mitas in Autumno. Item apud Gviniſtum: Co- metæ felicitas. Et illa de Immaculata Conce- ptione,& contrito aB. V, Capite ſerpentis, Pro- poſitio: Contritio ſinepPœnitentia. Item de B. Franciſco Borgia: Oriens in occidente: ubi ex- ponitur, ut ex umbris, qvas ſibi ultrò obtruſerat, clarior emerſertt. Sic de B. St anislai Se raphico amore in Deum LZona terrida in Aqvilone. Et de eodem geſtante Inſantem Deum: Deus Ca- ptivus. Item illa Propoſitio de S Andrea Zo- roardo 40. nucibus ſub Quadrageſimann victi- tante: Fames per inediam opſonata. Sic in Fe- ſto Theophoriæ: Cibus Ambulans. Sic& Sacri Oratoris: Beneficium DEl minæ. Itein: Jeju⸗ nium Aetlas Orbis.
III. Propoſitio acuta ſumitur ex accommo- da Scholaſticarum rerum vocumqyve ad Propo- ſitionem translatione: Sic illa Dropoſitio de S. Franciſco Xaverio ejusqve indefatigabili tot orarum decurſu: Motus perpetuus in Di-
vo, Orbi exhibitus. Item illa Propoſitio de Im- ma
7 aube0Ne ie Er No Ctiki cr àr KNN tſanun I eislco
dihb 00 dr IF Io tuOa e Hlubr en u den!
rka ar
(lhren aa. Atn NDaa 5
dr
Aac one 4
(ud dud de de0, p NAanNoe 1
afpäen in. ha Nug

—
urh— X Se Nox VurGARis Erocver. 3 (n ſenr maculata Conceptione: Sol ſine maculis. Item isud ☚ A illa de Incarnatione Filii DEl in Annuntiatione Cr& Dt B. V. Metaphora in Verbo. Item illa: Solen⸗-
nis Chriſti ad corpus receptio. Item de S. Fran- ciſco Xaverio: Nova Gigantomachia. Similiter in Aununtiatione B. V. Propoſtio: Logica Cœ-
norice Acen.
1 en 'id. lgm edi An m am
ginis concludendo.
IV. Propoſitio ſumitur ex Analogia even- * 1 mm tüsin Oratione pertractandi cum alia re ſmili- ie ini gic illa Propoſitio de 40. Martyribus in frigido ld hln lacu demerfis; Felix Naumachia. Item vi- A— ekr Gtori: Arcus Pacis. Huc ſpectat ſymbolum dec tin virtutis vel vitii, hinc ſumitur illa Propoſitio- Nen cent in qva Allegoricè proponitur B. Aloyſius: Eqves ut Kültro Liliatus vel Lilium Caſtilionenſe. Sic de B. 1 nli Franciſco Borgis; Phœnix Qccidentis per Al-
ih Aolr luſionem ad ineres Iſabellæ, ex qvibus hic Nont an eum:D Phœnix. dpd& 5 V. Propoſitio acuta ſumitur ex Honoris in- ſuh gelm figni accommodato ad Panegyrim. Sic illa, in ud matz SPanegyrico Mareſchalci Victoris. Scipio ſeu 8 ra Inſigne Mareſchalci in laureas effloreſcens. Huc 5 e l Killæ propoſitiones pertinent, qvæ ex inſigni-
bus ad Divorum fimulacra appictis deſumun- lt. V u eru tur, ut ex Rota Catharinæ, Anchora Clementis, unpyet Keino Adalberti. Sic ex Cotvo, qvi S. Vincen-
rh tio appingitur, Propoſitio eruta: Felix augu- 4— inc rium.. 1 D epn VI Propoſitĩo acuta ſumitur ex generis inſi-
cpeli Tnibus ſeu Stemmate ad Propoſitionem zülee 1 10
⅓
leſtis ſeu Concluſiones de Verbo in utero Vir-

376 Cab. III. FuxpAMENruN III. Sic ex Regio: Luna in Solem verſa. Sic ex Czar- nĩeciana navi& Stephani nomine: Argo Coro. nata. Sic ex Gentilitiis Turribus: Pharus Lechi- ca. Sic de B. Aloyfio: Aqyvila ad Solem. Item etiam ex Regni, Provinciæ, vel Civitatis inſigni. bus.
In gratiam Dolonæ juventutis refero hic inſi- gnia Palatinatuum& aligvarum Civitatum in Polonia, refero autein cum aliqvo acumine.
Inſignia Polonica.
2. Inſcgne Dolonia ſ Aqvila alba in Campo rubeo cum Corona aurea. Ei ales hæc ſublime qviapiam portendit, Gcolor alitas oſt boni ominus. voaſe cam pus rubet,id gentem nd bella G triam-
Pphos natam decuit: Nec imbellem feroces proge- nerant Aq vile.
II. Palatinatus Cracovienſis, in Vexillo Asvila
Candida cum Corona anuren in Campo rubeo, in
alas extenſes linen aurea.&- Aqvila in Cælis;
cvidai Sie Ro is ejſulgeat nbi ad amuim aur euim, generoſitatir decoza explorantur. 3
LIl. Urbis Cracovienſis inſegne tres Turres ci ana Portann qua Aovila. Alibi ſi ferant Advi- læ fulmina contra turress hic pro turribus, etiam hic Porta Triumphalis.
IL. Palatinatwues Sandomirienſis Scutum, in 7vo d medio tres Campi rubei, tres albi; iæ altera parte Campes Cæruleus cuim tribus Stellarun or- dimiburs. Hoc plaue iufigae drmat& ornat, imo veddam Orbis Compendium ſt, vod fideribus ꝛer ππ.
Lla-
HA „,r ba then n Vl.ühn Alet, en 19, n
lade
J
9 Ugn Ff.
usCamtt
Um Aln 1
n 1 4
A,

2 4 l.p 1.
muinJeeht Nox VuroARIS EIocveNr. 377 teh 3.* 1 3 Illuſzr: fadere jungit.
8* Iek...—.„. lltis:.h V. Saudomiria inſigne Rex in Solio, S Ao vila.
&7 neq terrenum Jovem ſua deſerit ales, Rex alibi hoſpes, hic Perennis incola. 11 77. Dalatinarus Lublinenfis Cervus in Cumpo Dn m tis n„ Leo, 1n o Mae, ne,o 3 A eo, collo aurea Corona. Belliger eſt Potiuace — 1. G Teo 5 nam cer Vus ſitit iſte cruoremit nec tainc qrOò oronam unq vam timid' meraere. nia pnllc⸗ VII. Lublini inſcgne Caper. Hic ſi Cæleſte Zodi. nit⸗ i alis aci ſcgnam 2ſi,vidni& inſegne Urbiam„perpe- raut 3¾ I als Tul Carlo Vrctima? tsh IIA. Palatinatzaas Poſnanienſis, 4xvila Cundi- nich e adl da fine Corona in Cumpo rubeo. Sie ſine auraro A ken Pondét e. 2— Hec celſtus Volat ales. e e,. 1 5 7A 7 A 9⁰ naui Te* 125 eg, In Porra duæ clade⸗ 7a4 in(an decuſſitim poſita Decuir gemmanm Urbium- ge- 446 1.— 5. aurca Aru wina ſusb Clave eꝙpozn.. 4 1 t„. 8. .= A. X. Palalinatue CulRenſis inſgne Caput Bi- 2, ſontæ il er cufas cornua aurea corona,per nares tv d u expbra, 34 „=„ mcirceelo trunſéunte. Campaus infar alveoli albzs ien 5 3 ijßim ruber. En ut abacus trinmepbat: nec triumpbo CI 3— deſunt victimæ Coronata,— XI. Cal Mi infaae Porta in muro nigra, Sduæ eyſile?un esinten qvas tubicen inflat cornu. Nec iſta nienſti di..— Vr5⸗ aAb ⸗z, Corxacopia, ejuiq; nomen late canir , tres alj. 4 Hac buccina. XII. Palatinatu Siradisnſis Leo ruber medi- 122,& ſemiavila Qéigra in Corona aurea, flaæuo Rhanus Campo. Et ſul dimidias lir integra virtus, Cdi- 5 Euucoronas. AIUI.
fo adg rori Ci
urn bas protun „.
„/7 muron

378 Cap. III. FuspaurNruN III.
KIII. Siradiæ, Tres tarres cum porta, in me- dia turri Ad vila. Sic turres& Urbes optime communit celſa indoles,
XIIV. Territonti Vrelunenſis Iuſcg ne Agnus cum vexillo& calice in campo rubeo. Sub boc ſaguo vincesfortior hic Agnus qvam alibi Leo.
XV. Palatiuartus Lencycenſis Semilio ruberin albo Campo ſemiaq vila alba in Campo nigro, in Corona aurea.&i ſic dimidius nari vid in' egen
XVI Dalatinatus Plotenſis Aovrla nigra in Campo rubeo in peczore D. nati vus hic Aq vilæ pla. cet colorqvem ne alienum ab Aovila Dolona pu- tes, ædjectd litera ſibi vendicat Polonia.
XIII. Palutinatus Raven ſis⸗ Aqvila nigra i
Campo rubeo, in Pedtere K. Non ſolius Roma A4vi⸗
las hoſtis timeat, ſea& Rava.
XIIX. Térritorii Pobræ ynenſis Caput humanu, Canæ bærba,cornutui, in Campo Rubeo, deſupe G infra habet Coronam. Capurt hoc Moyſis mira- cula prafert, nec fanum gerit in cornu ſed au. rum. Pogonatum inſuper crederes ceronatum.
TIMX, Ducatus Lithuaniaæ& Viluæ, inſigne F. qves Cataphradtus
1 22 An he 6 0ν thuiß Nynin Iaa nch!d FAcs 2 Ndas Ula ur
Ade orsodn Htea Rnan a
Mn luai llase
Vfin
= currit per Ohmpina Famaæs
nec ſociatas ſibi Reg ni. squilas ita prævolare ſinit vin volacri ao æmulo paſſus ſeqvatur& aſſex va. tur.
AX. Palatinataus Smolenſcenſis Vexillum ru-
brum iu vo Szipio aureus griſeo campo. Sub hoc
ſano militat fortunaimilitat ather. XMI. Smolenſci inſigue Eves atmutu:. Eia E7 ve⸗
eh ahr
Au. 8 iin
ann
tan ren p mmi fer men
Aerſ
tranae, penſt unn
1 41 k./14 9p ha huaj, anc 3

1. ba es an Sic 4 doles, jelumd cam Tnus Lenq vila dimid Dlpt ioreD tlienun ſbi e tus Ra dlore t e& Dolrz um ij onamt fand n ape ithud 1
er 0 gnli eub p.
9&r attet naunl
— tul 1
b Nox VurOaRfs ErocvrNr. 379 u⸗ Eqvẽés ſrenue, arma capeſſe„& Zuuri A4a chici jugum excute. 5 XTII. Dalatinatus Novogrodenfis inſigue An-
en, gelus viger in Campo rubeozin altera purte vexil- 41 li Eques armarus. Hic tuta omia, ubi urma llile praſto,& arma Calum ſociat; uec pictura terre- Lem at, niſ heſeæm, cui nodᷣtem& tenebras hic Gexius ay miniratur. umhx III. Palatinatu⸗ Breſtenſis Eqves urmatus — 4zun amicta caruleo cumpo rubeo. Cumpeßtres bene ah Sarmuatæ campo bellagerunt. Sarb. rii XNII Braftæ inſi;ne drcus intenſus cum im- beh Poſita ſagitta, ſemper feriet hic ſi — 1n, crand minabitur Arcues. ha, Xv Dalatinatus Ruſfiæ Leoflavus in Corona — æurca, Cumho crulco. Hiunc nec terruerir Clapi- — 7 Cs ger Hercules,& Zodiacum recipere non puderet. — wo hun Nec aurum virtutem opprimit qvim cotouat. Leo hor 4 eſt,& ſe Leonem ſemper meminit. Bium XXVI, Zêrræ Halecienſis Monedala nigra in eru Corona aurea, Campo albo. Nigra pedes, nigris ve- u latæ Monedala pennis(Ovid:) olim par A4 vilu,
4 regumq, inſeg ne; nec corona zegat.
XXVTI. Terra Culmenſis, albus Urſius inter
Iam 4 7, al, inpral tres arbores Virides, CLampo wiridi, Nec Aqvibo. — w7. Luauh Tem Tachieen ſua deſßicit Arros, VUrſa
— Caleſti Clariu⸗ Urſe Micas.
c,, II. Zerra Dremlienſir Avila biceps coro- —
—, 2u nata in Campo cæruleo. An& hic Caſarum ſedes: — ther abi& Imperialir xvila:;
armun * AXMM.
— C——
reen —
—
—— —
——

380 Cab. III. EuNpAMENTuN III.
XXIX. Palatinatus Belzenſe. Gryphs albuu in Corona aures Campo rulro. Auro alibi tantum, ſed bic Cryphs& ferro amicus. nempe Campuu in arma vocat.
AXX. Palatinatus Podolienſis, Sol cum radiu in Caampo albo. Hic Oriens LZechicus, ſunt hiccu- nabula Solis.
AXLAII. Urbir Camenecenſir S. Ceorgius inEqve draconem interimens.
= at pro Te milirat aæther Cælit namq, Dhalanx. XAII. Dalatinatus Braclavienſis Crux alla i2 Canmao ruleo. Munit& conſecrat bac ſacra de- rallts. Idern infegne Volhyniæ,
XIII. Przaltea d vilet alba in Camporabeo, in Collo gerit Corouam,& dextra ala prodit ma. nus hominss Hladio armatn. Et volat& in hoſtem inVolat nec lapſum timet Corona.
XA.TII. Palatinatus Masdienfes A vila al. ba in Campo rubro. Qvi candor ſit genti, color his alitus adumbrat
XXXNI. Dalati uatus Podlachienſir Ao vila al- ba Cumpo rubeo, ex altera purte Eqves armatus. &c Lechica rutior ales.
XA.IIT. Samogitiæ Niger Urſus albo Collari, Canapo rubeo. Exting vit famam Eyymanthides Urſa.
XXAVII. Dalatinatus Kijovienſis Urſus in Campo rubeo; ex altera parte 2ng elus in rubso Campo. Ni metuas Urſum, Hoſta, Cælites time minas.
XXXIIN
N u
Arlttabe N nuim&e Sähar. Dronn mtttwnen uh Io mnn felvye 12 dgige urr 2n tsu) dnnd g⸗ Shkethhen
Agſdt
mme un TyJ
Tn, z2
RReauiſke
Ualot, Sg
Aodd ag

ka u! Dors rroa
tus D Opi
Nene
1 NoN VurGaRls EILOOVENT. 381 — 7 Ch. XXTIIRN. Gedani Duæ Cruces una deſusper al- an teri immine: G& ſupra has Corona aurea. cru ⸗ — nen cem diadema coronat. Eſi ſuus hic etiam Craci- * us honor. X/ VII. Propoſitio acuta ſumitur ex Eruditione. qrod Bt aut præferendo, aut Comparando unum cum alio, vel innuendo qviddam tacite non ſine qræſito colore& luce Propoſſtionis eruditæ. — Cn Sic de B Stanislao propoſitio: Amoris Olympia,
hu
us...* 712 ſeu Curſor Amoris. Sic ſuper Nata Deipara Va- 4 u cicinia Sacta, ubi Oritor conſulit Sibyllas mote uf. RKRomanorum de prodigioſo in terris exortu. Sic Latts.
unit 2 Tol- 471 2 AT atim Natur
L9
Ftl4 abfe ales tis
ing-
nal⸗
der 1“
A V
n& in Feſto Conceptæ ſine originali noxa Virgi- erral nis à qvodam Oratore inſtituta Salutatio Auro- rr more Romanorum, more Atlantium, more ban Tyriorum: Tyriis enim matutinæ lucis aſpe- ectran Gtus Regni fuit Ruſpicium: Atlantibus populis — vainfenſior, utpote Solis& æſtus diurni initium: — na. Rom anis aliisqve gentibus amicius hoc ſidus eſt. — vie Sic die Daraſceves Orationis materia Ferrario: = ſa Darricidium. ubi alludit ad Romanos Veteres, qvi diem infamem cæde Julii Parricidium voca- chiet"runt. Sicde S. Franciſco Xaverio utriusqve elf Orbis Thaumaturgo illa Propoſitio erudita: Octavum orbis miraculum. nam alia 7. Orbis
2 Uſudmiracula ſatis vulgata ſunt. Item de Sanctis am Hylartyribus palo infixis ſub Nerone, Propoſitio: Nova Memphis Roma tot coloſſis inclyta qvot . rviſ Martyribus. Sic ſacer etiam Orator in laudem
—
„acræ a cibis abſtinentiæ, Jejunium Atlas
, otbis. 4 IIX.

382 Cap. HII. FuxpAMENTuN III. IIX. Acuta Propoſitio fieri poterit ſumptas
occaſione ex aliqva circumſtantiarum ſupra re- ui cenſitarum ſeu Adjunctorum. Sic occaſione lai verni temporis tunc incipientis Propoſitio de S. r ⁸,³ Benedicto: ver inter ſpinas Benedicti reflore- dhAi. ſcens. Sic de Sanctis omnibus⸗ Autumnus Di⸗ ulſipin vorum ferax. ot tn Item ex eventu& prodigio. Ut de S. Xaverio hu Ferrarienſis: Vir lingvarum omnium. Et ex no-(r mine 8. Stephani: Infantis Dei corona. Sic e-(Ci tiam ex ling vis igneis in Pentecoſte: Eltas A- kumfe moris vel Pluvia lingvarum, Sic etiam ſacer Gun Orator: nam ex concurſu Evangelii de flente Chriſto ſuper Hieruſalem& feſto S. IGNA WN III. de qvo Breviarium Romanum, qvod tem- plis nitorem, Sacramentis reverentiam redu-, ſ 2 xerit, formavit nomen& Propoſitionern Pane- agl gyricam: IGNATIUS Chriſti Paraclitus, Com lani ſolator V IX. Ex varia cerum combinatione. Sic non. irm V
4
2
nemo conſiderans plures in Polonia familias in gentilitio inſigni præferre caput Leonis vel V
tulum, alias Urſum vel Sagittas,&c. Videns ea- in g dem in Ccœlo ſigna à Mathematicis deſcribi, hæc V
in Danegyricum Poloniæ combinando, Propoſt- tplu tionein illam eruit: Polonia terræ Zodiacus. iN u— Neqve hic modus coincidit cum 4. qvia ibi reqvi- lita ritur ſimilitudo inter combinandum hic non; ſed umi 1
etiam inter diſſimilia,& qvæ vix aliqvam habent it proprietatem inter ſe, ſed ingeni ope vel conjan⸗- iri guntur vel diſterminantur. ſſter
X. Eti-
re fl IIT5
Enl
eloals
daner Thne- Atur
TAdrt,

A— 8
Pux A ull b
6 A 5 Nox NurGaAR'S EroGprT. 383 dant X. Etiam per ſe tenuior Propoſitio reddi po- 5 Mriun, teſt admirabilior, ſi Metaphora vel inſigniori dun., R Allegorid ejus attollatur humilitas, ut eſt de dind m Fanctis omnibus: Cœlo donata terræ ſidera. Et nter Benii de B. Aloyſio: Eum æqvè virtutum ac Honorum is o e Am tenuiſſe Principätumn. Vel ſi ex offerente ſe op- portuno in verbis pro re nata luſu acuta eruatur R&pr Uit Propoſitio. Sic de B Aloyſio Ferrarienſis: Coro- ingi anrin natus Coronæ Contemptor. De hoc Puncto plu- lo= c r Capite 9. 1 deii ecdk Hæc qvoad inventionem Propoſitionis Acutæ. i n QOvoaddärgumenta non vnlgaria leru— A per qvætrabatur Oratio acuta farid namn bæc adverté. crun= reſe JNprimis facile obvia ſeponantur vel ſaltem. ene cp contextu Allegorico vel ſenſu ſingulari illu- 1 Tübm. ſtrentur. v. g. Conſolatio xgri, Morbus te lecto affixit? habes unde tolerantiæ Coronam decer- un miim pas. pedum uſum amiſiſti? fugæ turpitudo Ubi llos m bolontt haud timenda.. Vel colore aliqvo aut Erudi- ei eu le tione aut luſu illuſtrentur Sic commendat iel rasde d'ispiam monſtra& feras: Nec monſtra ſine — commodo aut gloriæ cenſu. Herculem Theſe- 441 binmb umq aſpicite, cui monitra ceſſere in trophæum. dlen e r, nunqvam eo glorfæ Heroes hi pertigiſſent, ni t: un ie Minotaurum Theſeo:Creta, Urſum Herculi Ery. winſ un a manthia, Aprum Arcadia, Leonem Nemeæ ob- erc mühne jeciſſet ſaltus: qvid feræ aliæ? horres in Pan- 3 nar thera feritatem? at ejusdem pelle non minus e, ☛ 4
Vam Hercules Leonis exuwis inſolenter ſuper- ins 1 bis

Cap. III. FuxpAaMENTuN III.
384 bis triſte lupus ſtabulis? ſed te contra hyemem
obarmat. Ex luſu in verbis illud: Ferro fimul ferimus& ferimur; propugnat id vitam& ex- pugnat; perit perſæpe iisdem armis, qvibus qvis hoſtem ferit.
Deinde Cauſæ ingenii aliqvid præſeferentes excogitentur. qvo juvant imprimis cum graves Sententiæ; Sic illad: Etiam hoſtilis tibi prodeſt rabies, qvando bæc gloriæ Tuæ ſeges crebro ex- titit. Laurea tibi non obfigit, niſi hoſtilitas il- lam necteret; erigit Tibi Coloſſos& trophæa, dum in Te hoſtiliter aſſurgit: adeo ab boſte ſeu cadas fortiter, ſeu ſtrenue cædas, gloriæ deſtina- ris. Nemo vires ſuas in pace probavit. Si bella deſunt, virtus experimento caret. Tum Adjuncta & circumſtantiæ expenſæ, de qvibus toties.
III. Si Proprietates rei in Allegoriam aſſum- ptæ, cum aliqvo acumine ad propoſitum detor- qventurzut Orationis dictæ in Annuntiatione B. V. Allegoria fniĩt, Metaphora in VERBO: ubi in
contextu Orationis, Metaphoræ proprietates
ſunt expenſe: utilitas, neceſſitas, voluptas;& il- la qvod non debeat eſſe freqvens,& qvomodod longe petita, non obſcura, non humilis ſeu tenu- is, qvæ omnia cum acumine ad præſens argu- mentum, iunt derivata, ut videre licebit in ipſa Oratione. Deniq́; argumentis addes admirabili- tatem ab Blocutione admirabili.
Qvoad Elocutionem Admirabilem& acu-
tam, hæc habebitur ſi ad ſelectiores Acuminum fontes ſupra indicatos recurras,& juxta doctri-
nam
.
1u bne D— ea en he en a E p
A cu 4 40. feke deei 1
deie T lor., ut nun n
ful Füc V del D ſeuule ſeitte pru eden dir l nie wul Sr Sl9. eiic hult mn ſ G e ſan ſant un

8 eun Nox VurGAkRIS EIOGNT. 38]7 iin ubeden nam Capitis J. Senſus Adwirabiles paſſim ufur- H9n 1 r pes; inſperſa Eraditione hinc inde, juxta doctri- 3 in nam Capitis II. gravibus item aut vibrantibus b u ſententis, qyæ omnia videre licet tum in Pliniiĩ
Panegyrico, tum in plerisc; Neotericis. Juvat et-
inge e ſri ga; ic
1g bt am præter hæc, qvæ de Oratione acuta hactenus ſurſ et drimza dicta, videre Caput 9. d: Ian awlllb II
810o ſegs 1
KAcula Oratio Brevior.
igt cloſth Reviores Orationes Acutæ ſunt in uſu fre- er= eo qventi, ut in adventu& receſſu Hoſpitum in ren= a5, gu Gratulatione, Petitione, Gratiarum actione, in Sin aprodii Luſtricis, Epithalamicis, Bunebribus, aliiscq; of- InTret.l ficioſis, imo& insvaſoriis,&c. De his toto fere
non, nit
pel e qib libello in Svada Civili te inſtruximus. Hic omis- ttes Alla fis qvæ ibi fuſé afferuntur, tantum leges tunc a- 5 3
uni= proyte cutæ dicendi accipe.
1s iAnnut Prima.
ſeti Tin VE A Liqvando hæ Orationes ita ſcribentur ut
una Propoſitio ſit, ad qvam collimetur, ſed
twug ex pluribus Adjunctis ad illum aliqvid acutum m referatur. Patet in illa Gratulatione natalis
is,==hore 9
) 9
eſſe ue u, 8 e. 3 4.
(i lun Chriſti, cujus hæc Propoſitio: Loqvi hodie prus non decet;& decet; tamen proloqvor& gra⸗ 1 8*ʃ**
fata— dere lrei 1 3 5„ 1= t Gratulatio Natalis Chriſli acuta- ee nirbie Qipſe Infans eſt: ut neq́ve ſtyli decet maturi- (1 es kores o tasftum Deus Wipſe Puer. Sed tamen ad Infantis
8—, Kjus etiam 1
e nu li. Lacrentem hodie pudet eſſe, cum& Deus

386 EAr. III. FuxpAMENruN III. nec lingvam obtinet verborum ſterilitas, cum
In & uterus VrRBMM parit. At nec ſilentio locus
ſaopte ingenio loqvacem eſſe ignorat; me ubi a un cœlitum cantus& paſtoritium provocat in plau- aclu'u ſam melos, etiam obmuteſcente Verbo tacere wunt non decuit. Solus hodie Delphis obmutuit A. utatt Pollo, ed qvod conſpedum natæ Veritatis patiſ. neqveant mendacia potiùs qvam oracula. Sed] ht ar hic ubi verior aff ctus perorat, abeſt obmute- lu ſcendi periculum, nec Orationis lumina ad Te Uotelb peroraturo deſunt, cui nova Bethleemitico Sole n ai- lux affulget; cujus Orientis afflatus radiis, hac nna. prævia, hac comite ad Te venio non ſine iterae e li voto, ut qvam hodie ſparfit in commune libe- ne raliter oriens ſub carnea nube Deus, vitalis lucis V ne copiam tibi qvàm diutiſſimè affundat..en
Idem patet in hac Salutatione Ducis cujus. m
Salatatio Ducis cujusdam ad Re- 82 em Poloniæ properantis. Nrn Ead Solem Lechicum(nam Regum ſereni. ei 4
tas hoc Solis indit nomen) properante, vel* in ipſa novam repentée lucem hauriunt ingenia;
n .. 3 ne 8 1 Ae fulgor illis oboritur, ſed qvi coruſcantibus latè ütri e
per Urbem radiis viam ad Te patefacit. Sic qvo- an eunqve ingentes Animæ divextiſtis, copioſa lu-. minum
etiam Dei cunas, omnis matureſcit Eloqventia; iutie, 3 ch Er eſt, ubi vel inter noctis filenria vocaliſſimo va. ſen ler, gitu Verbum loquitur. Sileat is, qvi letitiam, Ktrde

34
‧
Il Ed Krdal 8 3 3 H ont rii Nox VurGaARIs ETOCVENr. 397 biinet un e mnum Vos copia circumſtat, adeoq́ve Urbibus uM p. Rrg novum iuvehitis Orientem. Etiam minores A- r no* nu qvilas, qva intra hæc primæ indolis formandæ qutd nti adyta in ſpei publicæ Solem educantur, lux hæc b iſ dn afflat& recreat, etſi vix oculis delibata, vix ob- &er wgan orta in qvendam præmaturo abſceſſu broperet 1ch m enkeſ occafum. Sed juvat Mamia tranſcurlu vel obi- h pii ter delibare„ qvam Heroica Tibi mens circum- coſ per fundit, militari gloria innutrita:
[ aue juvat usqve ſacro- aciiſ hanam Rre oaaee 1 T r n Herere vultu, raroqve Ducis ſpectaculo bea- c MMit, 8 re oculos, qvibus ubiqve ad plauſum ſplendidas n, tionil illuſtres ad emalationem ſcenas exhibet. Ba- nt Gn beüln dem in Tuæ virtutis admirationem alitem Po- 8(— 5 cht lonam exciviſti, cuiſummum Tibi armorum re- te ad= nionns gimen, virtutis ſuffragia ingeſſere, ubi tiu meriĩ- holit nt in en torum mole nos pænòè obruis, dum hoſtem(6 citg m zeDeut Jymphaticus in ſuæ cladis documenta temere te diu i ffunu Iaceſfit) Tuorum luce arworum opprimis. Nec 1hat Tutioneh minor in Te a Principe redundat ſerenitas, cuĩ lulttenu fidiſſimus ſemper Achates etiam ſub inimica virtuti tempora adhæſiſti, mirante Polonia(qvod
— 7 de Petro dici noverat) etiam in Paulo tunc(Pal- A All lus huic Duci nomen)fidem non deſicere. ut ſem- n ᷣe feran per hæc eluxit is ſereno batriæ ſtatu, ſic in tur- chi mn unRg bido enituit, ne unqvam in Patriam, in Prin-
1
—
ni en) po cipem Huctuavit. Sed ne moram injiciat O- 1.—...* 0== hautiu ratio, qvam Regis imperium vix patitur, ſic Te
a caroler hincabire tantiſper patimur, ut reducem votis Iinttid calentibus exoptemus. lbis tu qvidem; qvò te oni publici impellit ardor, ſed abeunten
ni crilli, V. 1 R 2 Votis

388 Cap. Ill Fuxpaugrux IlI. votis animisq́; proſeqvemur, ut Te digna meri- tis, votis omnium non impar ubiq; felicitas co. mitetur. Secunda.
A Liqvando brevis, tamen acuta Oratio ita ſcti-
2 bitur, ut non una Propoſitio per totam Ora- tionem dcducatur, ſed variæ nexu tamen inge⸗ nioſo& cum circumſtantiarum innexa perpen-
ſione: Exempla ejusmodi Ocationum paſſim hic
occurrent.
Tertia. ALiquando poſſunt breves hujusmodi Ora.
riones ex una circumſtantia multiplex acu- men deducere, acumine ex fontibus fupra datis derivato. Sic de Divi Joannis morte ſub convi-
vium natale& ſaltus Herodis etſi hæc una tan-
tum circumſtantia, tamen vario politur acumi- piun
neà Juglari- Affinem ſuis ſemper initiis finem eſſe didicimus a Joanne, qvi vitam a choreis in
utero auſpicatus, eandem perdidit in chorea-
Nempe nulla dies magis funeſta virtuti, qvam qvæ neqvitiæ natalis eſt. Neſcit hæc convivia dare, niſi qyæ vitam perimant. Ergo ceſſat vini ſitis incipit ſangvinis: fit convivium belluarum, qvod erat hominis; conceptam inter aras victi- mam lictor immolat, non ſacerdos. ſapuiſſt di= xiſſes Herodiadem, cui miſſus hic feralis ſapue- rit; qvæ Joannem Regni dimidio prætubſſet malletqve illum non integrum qvam Fortunam Regni diviſam. Et eguerat plane Capite, cuio-
ume
1 8r de cne
Um ck 82 dmm n ft au

ul. kutlehn, t Wiihſ.
cuti. gio fer nexah am ine ationut
24 m.. ees hoſn
. ntia du ontibu
inis worte
ttiis etlih mn ario pol i lemyet t vitam 46 dun perdilti 1ieltz iri
eſcit ba
t. Etpoc
22 wivium le 1 an intet.
eros b us lic n mma limidio ſ
A 6, 3 e 1 EI.— 8 1*
Nex VuLGARIS EIoGrNT. 389 mne ingenium fluxerat in pedes. Sed jam è fera- li cœna, Hoſpes, te, proripe: Extincta Lucerna eſt; jam nihĩl hic dignum luce expecta.
Ovarta. Liqvando brevem Orationem velut acu à phrygia contexit multiplicis acuminis jun- Aura ex pluribus circumſtantiis. Patet id in ſub· jecta Gratulatione, qyæ ex circumſtantiis pluri- bus acuitur. Gratulatio Nominis dicta Joauni N. acem hodie prodit Gratia: prodeant& gra-
e „
1 N tulantium certatim officia Dræivere nobis doali, nec unus hodie præcurſot eſt, ubi ad Is aninorum votis ceu pafſibus ad Gratiam excur- rendum. Sed neqve tarda reſpues obſeqvid, ar perennia meruifii, niſi qvod hæc tanto minota ſuut, qvanto major ille, qvi in Te colitur, utpote qvo major haud aſſurrexerit. Muros hactenks ſuiſſe haud mirabere; Clamantis Vocem niſi montana proferant, elingves efficit nomen Tu⸗ um. At nunc lingvas in plauſus& præconia laxa- mus, qvando muto etiam Joannis Parenti tacen- qi neccſſitas relaxatur. Pudet elingvem eſſe ho- die, qvando vel ipſe mutus eloqvens eſt,&c. placet idem illuſtrare in Materia Philoſophiea de ſpatiis imaginari s. ubi Præfatio ex vario acu- mine, puta Philoſophico, Poetico, Oratorio con- rexitur. eſt autem hæc 8
R3 Pra-
r——

395 Cr. III. FuxpAcrNrux III. Præfatio Philoſophica. De Deo in ſpatiis imaginariis.
Rovocor in certamen, Auditores Spatium
imaginarium nrena eſt, in qva Vetuſtis Gi- gantum in Jovem prælis qviddaã æmulum con- templer. Exeſſe inde cogitur Deus, nec ultra ſpati realis terminos ditiones ſinitur promove- re, nihil extra hunc, qvem novimus mundum, eſſe complures volunt, ne Deum qvidem, Tam anguſte hi inumenſitatem dehniunt, ac ſi coelo ultimo illa caperetur. Agmen ducit Gabriel Vasqvez robuſtum& natum in prælia Nomen. nempe pridem Angelica Nomina oppugnare DEUMetſi Doctor hic tantum à ſpatiis ima- ginarüs illum excludat) didicere. Sed attua, arma Socii: immenſitas coarctatur pulchrum eſt pro Numine arma capere,& ademptas illi re- ſtituere ditiones, illisqve DEUM. Sit, inqvi- unt illi, ubiqve DES, at non ubi nihil eſt, alioqvin eſſet etiam in Chimæra. Chimæra his auctoribus illudit? Chimera illis pro ſcuto eſt! at noverint Bellerophontem etiam Chimæram expugnaſſe. Ego Chimæras non timeo. Ergo De- us non ſit, ubi nihil ſit aliud præter DEUM Qvomodo, inqviant, Deus ſit, ubi nihil eſt. Sci- licet aliqvid aliud neceſſe eſt eſſe, ubi eſt Deus! Quid ergo in hoc ſpatio, ubi nunc Mundus eſt, ante conditum mundum Deo coexſtitit? an il- lum hic fuiſſe ante Ocbem conditum neges? Neqve ad Chimæram provoca, ni rideri velis qui
unls ĩ Mu te I one nlt i
ma vem tbl 19g 1
Aanſ.

—
AAALA.
Aul
M E ohn Nor VurcaARiS ErooyEhr. 391 IE l qui ſpatium imaginarium cum Chimæris con- 1onua fundas. Nec volo coexiſtere Deum ſpatio ima- le e te Linario ut reali alicui; hoc enim redvirit actu dea wa e&ſſe utrumq́; extremum eo exiſtens; Sed tantum, lS aM exiſtere ibi Deum, ubi nihil aliud eſt niſi Deus,
aſſero, nec aliud unquam perſvadebis. ita me Im⸗ 2
ecO)eus 7 1 dii niu menſitas& cælis excelſior Majeſtas,&c.&c.
ſ
qye iouzn. II.* 6 1 1 gi ecunda Species Acultæ Diclionis. ten i ant, Elogium.
.1 mmäuct.
2ne prabl
xeiq im
Logii nomine nunc intelligitur non tam laus qvæcunqve, qvam quoddam concifæ& ii mn nacutæ Orationis genus, ſeu referta acutifſimis ic m a aconismis Oratio, qvæ poſſet qvidem dici li- t) ete. bera Poéſis,& qvoddam Epigramma continu- ltas atut um,& multiplex, ſed lege Poetica ſolutum; nii G— adempreqvens Bpitrammatis levitas ab hoc illam no- M. vine abſolveret. 1on uhl Plogi proprietites hæ inſeparsbiles: Brevi- Ch gr. Cias, non Oratiomis ſed ſtyli,& Acumen, fine limd s plo lavo hoc rara linea, Sxpe hic qvidem una perio- ol S tim Cllus eſt 5 lis independens fuo contenta acu- nes ane tineoline(ficut& in Oratione unum argumentum ſt aoreterUb alio non dependet) tamen onmes ad idem Dq e ubinilpectant argumentum. Acuminis nomine intel- le„ wicige etiam argutiores Sententias,& lalum in io,ſt ne Munverbo rarioremn. Acumen id ex dicétis ſupra fon= cenlltitibus hauriendum. Excellunt in Elogüs Theſau- 94 endtnrus&e Juglaris,& Maſculus; ab his Ideam ſume 1= i it legendo. I 4 2..

39² Cap. III. FuxpAM4MENTuN III. 4
„.. 4 1d9 1 Zripler Modus Elogii ſéribendi. 12 3 :„ur fein
Primus. h
Um Elogi totum Acumen conliſtit in ſenſſ. ¹ bus Admirabilibus, ac ingeniofis qvibusdam 3 Paradoxis, Oppoſitis„Contrariis, gravibus, acu- Ii tisqye& doctum ſpirantibus ſententiis, nec non 3 grato verborum luſu, comparibus, ſimiliter ca- 30 dentibus, Antithetis. Hunc modum tenuit in 1Naur Elogiis Emanuel Thelaurus,& in poſtromis Elo. n 18 giis varis Juglaris, præter Elogia I'ei hominis]! Idem ſtylus eſt in Elogiis 12. Cæſarum Exemplo Unico rem declaro. a ... e J Elogium Sugiſinundo III. in Coloſi& ſin ſo larſavienſcinſcriptum. V li Igismundus III. Svecis A Natura- Polonis n, ſirhi Olen populorum ſu ttagatione„utriusqve7 kiſot Deo datus Rex, é vetuſtiſſimo hinc Gottorum, m hing Dolonorum utrinq; Regio fangvine natos in. APatre regnandi, aA Matre vivendi artem 8 har ctus;ita vixit ut regnare; ita regnavit, ut vives] Winan eum dintiſſime Reipublicæ interfuerit. Regur in vit à pueritia. vixit ad ſenium. Semper bonn ſen zen P nin ſupra ſuorum vota: Semper felix ſupra Patrie fnug o merita: Bello iavictus; victoria mitis; pace ju tng ſtus. Nil unquam magis timuit, quam bellorun eite cauſas: nil minus, qvam eventa. Bellavit ſæpe bi
vicit ſemper, triumphavit nunqvam; Qvod ditle k ceret: Regum rationem ita demum conſtare 3 der kru Killis labor, Reipublicæ fructus, Deo Blen una pmn
6

2
Fux u rit Im bus 8,0
rant
l 8- A em oh — üädm = ntent an moda
eomi i'egm Wwen 8 am reelile dnr ru with 1 3 at.. M G a a denm ud!
¹
4
3
393 hoc eſt, ſua cuiqve reddantur. Vixit annos LXVI.qvod Regum non multi: regnavit XLIV. qvod pauci: ubiqve inculpatus& ſua laude in- nocens, qvod vix aliqvi. Fama cave, Livor fi⸗ le-Poſteritas mirare; ego wagnos Manes vene- ratus, fimiles orbi terrarum Reges precor,&!
4 crymans abeo⸗
M na vel multiplex decurritur acutifſimis Conceptibus, cauſis ingenioſiſſimis,&ecçC. Tate non tam à ſenſibus admirabilibus, appoſitis, pa- radoxis, concifis, comparibus venatur gratiam & admirabilitatem hic modus, qvam ab acumi- ne laborioſo& multiplici. Aliqvando autem u- nam tantum rem pluriwis acuminibus deſeri-
bit, aliqvando pluret v. g. totam Hiſtoriam. Exemplum primi habes in Juglare, ubi de hoc tantùm acuts agit, Cur nova iella in Chri- ſti ortu exorta: ſic ergo reſpondet per multa a- cumina. 1. Sine novo Phoſphoro oriri non decuit novam diem. 2. Pulchritudinem ſuam in terras miſerat Deus; ejus proinde ſpectandæ gratia novum Cælo oculum condidit. 3. Plebejus po- tuerat Princeps luminum natus haberi, ſi ve- niſſet ad tenebras ſine face. 4. Procedens ut e thalamo ſponſus, Hymenæos ſuos adducta è cælo tæda nobilitat. 5. Hâc fugitivum in terras Numen accenſa lucernã Superi veſtigant. 6. Ex qvo Solem habetis in terrà mortales, vobis, ul- R tro
NoN VurcaRls ELoENr.
4 338
secundus Odus Elogii ſcribendi eſt, cùm materia u-
—

394 Cap. III. PuspAMENruM III.
tro ſidera Cœluai cedit 7. Loquitur lingva ignea pro tacente VERBO peroraus. Sümile exem plum habes apud Berrerium die Pentecoſtes, Cur tempeſtas hæc ignea,ſeu Amoris æſtas mis- ſilium lingvarum innocenti prodigio fulminat? An qvia Amoris fulmen lingva, amabiles flam. mas ad cor facile jaculaturs an qvia prodigus Aaior ſuum erga nos Amiorem ſat profuſum ne- qviret niſi ardentibus lingris explicaris an quia VERBI Divini munus aptiſſi mum, cœleſtes lin- gvæ ſunt,&c.
Similis modus tenetur in Elogio ubi acutæ ra- tiones afferuntur: Cur Polatii Imperialis pars exuſta proxime ante obitum Ferdinandi III. Im- peratoris.
Melior cadit Phaëton, qvidni orbis Imperia- lis ardeat? ſic ſoles hi etiam dum occidunt, co- ruſcant,& videri deſinunt, non lucere; niſi tor- te vel Buropæo credas Alcidæ rogum ſic excita. V ri; vel navigaturo ad Indulas Cælitum Fortuna- tas hans prælucere Pharum; vel Domitori tot
hoſtium, ignes accendi triumphales; ne non ſere. i5s
.„ nior ſit in occaſo qvam in ipſo vitæ ae Fortunæ meridie. Usqve adeo Menti ſplendoribus in-
nutritæ Palatinus ſplendor pretioſis ign' bus pa- B
rentat, ceu parum etiam Auguſtal niteat, niſi cum nativæ lucis diſpendio flimmas augeat favilla. Sed abſint fatales baſilicis ægibus faces, adhuc Aulæ fumigant daloſis ignibus, mox funium& cineres daturis: fumus lacrymæs ab im-
erlis elicit vectigales. . Ali⸗
2 ki Uätbn
hren pnd ſeti m. V Ept ie lhe 1l u kan 8* r): uoer alee 2”'
„
o- lor-

I. H
ncedh Ee. uhre R30 d Pe ecigt rinn fulm
unn win
len jicl n an 10s 4☚0 lan dus l rexyle musſ Em enumh tenet logqa : CAtü lm te ohra erdiu netO anid diet= uma ſinut n luc das rogi 34 i Crliuwi Phal e vel Du ndit ums halege mm it Huts vite u eo tittze(pleue blen etioſsig ctij eens zultli di Se flumna e1e cis 26 unt m is igl * vla es
Nex VurGaRIS ELOVNr. 395 Alidvando plures materiæ acute decurrun- tur, ut paſſim videre licet in Elogiis Juglaris& aliorum. Affero tamen unum Elogium hoc ſtylo ſcriptum, in qvo vita S. IGNATII defcribitur.
Elogium S. ILG NATTIO Socictatis FESlI Audtori& Parenti.
bem inflammaturo nomen igneum fons ſacer indidit;& facile fammam concepit cuͤm natale præſepiunrilli fœenum obtuliſſet Nec imbellem probavit militia, qvàâ arcem pri mo propugnavit, ut mox oppugnaret orbem Principium illi roboris caſus dedit ac melioris militiæ faſtigium: recepit in vulnere ſanitatem & concuſſo pede ſtare ſrmiùs cœpit; nam& de- bilitato crure(ut fermè in virtutis curriculo a- nimus generoſior non claudicat)& æsd tibid pervenit, qyo Deus. Vidit Hieroſolymis Chri- ſti veſtigig, græ deinde exprimeret. Socios, qvos hic è milite Imperator ſibi adlegit, JESU nominis(qvorum dives patrimonium Heus) hæredes inſtituit; qvaſ non aliâ teſſera IGNA- III Blios diſcernere debeat, qvam qvod DE- UM referunt. Ovid deinde? Rudis adhuc, orbem docere non metuit; nova iu Gymna- de animos exercens: nempè ad hos illuftran- dos, ſatis eruditus eſt, cui DEUS affulget,& qyi Deo calet. Digito Dei uſus, ſerĩpſit le⸗ gem igneam: Deum alicubi exulem, revoca- vit. Gemuit hærefis, dum hiec extulit arma Cantaber, erroribus gravis, Orci terror. Sed
R 6 dum

396 Car. III. FuxpaNru III.
dum orbem per ſuos incenderet, non minus ur. bem ſuis accendit exemplis, ne torperet chari- tas in Chriſti Regia, in converſarum Cænobio Amorem extinxit. Indixit& ruditati bellum, qvam publicis proſcripſit literis. Totus tandem Divinis càm nec Odorem terræ ſuſtinieret, Cæ- lum rapuit: Cœleſtis animi veſtigia ſtellas re- linqvens in oſſibus.
Tertius. Odus ſeribendi Elogium eſt mixtus ex pri. 1 mo& ſecundo. Et hunc modum tenuit in
Lechiade Ines. §. I.
Tertia Hecier Acutæ distio nis.
Inſcriptio.
Nſcriptiones aliæ ſunt ſepulchrales,& lugu-
bres ſeu Epitaphia: aliæ qvæ Arcubus tium- phalibus, Coloflis& pyramidibus: item primo lapidi templi, Hortis, aris, Templis aliisq́ve pro- aniſcuè inſcribuntur.
Hæ emnes brevitate& aliqvo acumine gau- dent, qvare earum hie Exempla afferam.
I.
Iaſcriptiones ſopulcbrales Acutæ. H* ſeu fiant in Lapide ſepulchrali, ſeu in ta- bella argentea tumbæ aſfigi ſolita, feu in la- baro ſeu vexillo; acutè& breviter alludunt ad ſtirpem& genus demortui ad facta officia, ho- nores,& ſtatum vitæ,& ſi qvid in eo 1 3 eni⸗
—
le
e ter 2 Nen Aun Inb Runae Denn
8 2
an
Wrael J eden
voeler eretü ſülhe 4 R 1'
1.. MViw
h bth
5

H— Pu
zi meet u 1 , W di 8= wi aAn. ſel Deis. 1 D nerrel ſii m i fel
1— luus.
dl m mela 10 inc mal
d un⸗ A =tio.
2 epulch iſ iqvæ ànd
1 enpuhi
1
65 plaafku —
chrala a pulchuu ſlgi(ch revitet! Dtim ad faGh 14— vid in 4
——— 9
Arrnmidibps:
it aliqom
Nox VuxGARIS ELoGENT. 397 denĩqve ad wortem mortisqve diena, Tamen hic
Parcĩus aliqvi utuntur acumine ac ſententiis,
qvam in Elogio. Acumen tamen potiðs matu-
rum qvam floridum, eſſe hujus loci. videtur.Ex- emplis declaro.
Inſcriptio I. Perilluſiri Domino, S.A NISLAO TAZLSICKI. Tiam in hoc marmore perennet Fama Per- illuſtris Domini Stanislai Trzebiecki. Mta- tem hic attigit, qvam rariſſimi: Circumtulit merita, quæ Optimi: Primailli ætas ingenium
acuit, maturior, in hoſtes Patriæ ferrum. Binas
annorum decades in armis exegit& trophæis, Patriæ impendens, qvod literis ademerat. pem- pè præliari ſeculo potior eſt acies ferri qvamin- gemii. Stephano Batorio tunc Rege ftipendia- rius bellicis excurſibus ac victoris magnam or- bis partem peragrangubiqve ſtrenaus, bellandi & vincendi artes perdidicit: Plurium gentium lingvas meritus, qvas optimè calluerat. Nec fortius in hoſtem agere noverat, qvam pati, a- pud Thracas mente liberâ qvadriennio captivus. Reduxé vinculis meliori ſorte uſus, a Januſſio Duce in Oſtrog. beneficiis auctus, qvæ merue- rat, nam hæc ſvavius libantur, dum in illis non plus relucet gratiæ qvam mercedis. Der bina
dein connubia in plurium familiarum gloriam influxit, non meliùs ſpartam privatani domi, qvam publicam foris adornans. Tandem meri-
KR 7
tis

398 Can. I. FuNxpaMENTUN III. tis ac ſenio gravis eodem ſemper vigore ad ca⸗ nos virtutem perduxit, meritis in Patriam im- mortuus Anno ætatis ſuæ 94. Ejus gloria ſu- perſtes filius N. Saxum hoc ætati poſthumæ parentis gloriam locuturum poſuit Anno⸗&c.
Inſcriptio II. Lluſtrisſmo D. GEOA⁴0 Lubomir ki S. K. I. Principi. Comiti in Uunicz Supremo Rogni Mareſchalco& Exercituum Duci,&c.
Heu! hic mortales poſuit exuvias GEOR-
GIUS Lubemirski dum viveret brinceps, Mareſchalcus, Dux: nunc cinis! Bortana illi non infra genus: honores non iufra merita; Cognatio cum ſummis, affinitas cum ſupremis: Paternum genus è Palatinis in parente, Comi- tumqve ſplendoribus illuſtre: Maternis natali- bus in Ducunm Jaroslavienſiam gloriam influ- xit, è regio ſangvine derivatam(Tam ſplendi- de terras ingredi amant Heroum animæ!) Per Maternam Koſtkarum lineam etiam Divis con- ſangvineus. Nec in umbra primam ætatem egit, ſed in Sole; nam ſola inertia odit publicum. Ergò mentem exteris limandam Muſis,& Leoni Bavarico limandum commiſit, reliqvam ætatem honoribus exegit& trophæis, ſeu Patriæ hoſtes vincere, ſeu Fortunam. At rarior qvi Fortunæ non ſuccubuis qvam armis. Eluxit ejus inprin- cĩpem fides ſub Sveticos tumultus, qyem& Pa- triam ſibi non tam ære obſtrinxit, qvam auro, Regni
„
nul penn 2 aa osrat
dooi Eran
Uwon roOn
leokhe
dten en deroder is
m i
de 13
1 A ſd

axll —e nn.
kit, nk — Fju nu atii luth
cri
l
IA ri..☚σ i n) Aſha aun G, lle jexuiis Aiyverat inis! on i
nis acun Da in pate. 8,1. Mten A um glen = n(Iu. ☛pan anin d etim) nam ebtk Ii aia odt — 22 m Mubs- I ba relna q azn ſeu Nii aa aricroit 12r luuttc a ltus,pt. — Mlt, 9)
1
b
——
— —
—
kocum dumn neqviret conſiliis, ĩ
Nox Vurdants ELoluknr. Regni inſignibus tunc in tuto collocatis. Ra-
399
gni in Tranſil- vanis, armis in Patria fregit. Defixit& Aqyvilæ Imperialis in ſe oculos, dum Legatione ad Fer- dinandum III. ſplendide functus, Imperii Prin- ceps rediit: qvippe foris etiam triumphat, qvem domi viventes, adornant laureæ. Contra immis- ſum Torunio robui Sveticum, armorum regimen Dux obeinuit. Clava hæc Iwperialis mox illi in laureas eſftonduit, qvæ in Cudnovienſibus cam- pis ſuccrevere, cæſis fugatisq; inibi Moſchorum 60, rebellium millibus 40. Sed non Sc de Patris meritus, ut non etiam de cœlo-Clarum Montem, ſuis muneribus reddidit clariorem, tot votis ibi propitiata Cœlorum Regina Gratiam apud PDa- triæ cives collegerat, qvam Optimus Patriæ Ci- vis. Tandem æqyve bellis ac telis Fortunæ infta- ctus, Cedere tempori juſſus e Patrias etiam ceſſit e vita; Ac ut xtatis Jubileum attigit, extra Pa. triam meliorem invenit Patriam„& Srzeniava Gentilitio prænobilem Cœlo intulit aqvædu- ctum. Vixit Vratislaviæ Anno Chriſti, 1667.
Inſcriptio III. Generoſo Domino Kræzycki.
Axe ſiccis oculis hoc marmor videas Viate pro ſanguine du lacrymas Alberto Krzychi, qvem fidei litavit& Patriæ. In eo ſumma omnia Præter ætatem. Indoles par optimis, ultra æta- tem merita. Vernantes annos amænioribus ftu- diis; ſuccreſcentes Martiali gloriæ conſecra-
it,
7

400 CaAp. III. FuxpaMENTumR III. vit, ibĩ Apollinari laured, hic Martiâ non indi- gnus. Venerati in eo Duces præmaturan Ducis
prudentiam, collatâ ei peditum Prafecturd. Ex- imi pavit Martialem ejus Spiritum hoſtis, qyvi fata. Su- lemillius manum expertus, finiſtram globo ap-
petiit, Fluxit de illo vulnere, plus gloriæ qvam
cruoris, cujus effuſionem victor animus eft ſo- cutus. Vincere vivereqve deſiit anno tatis 22. contentus ſe tamdiu vixiſſe, qvantum ad immon
talem gloriam ſatis eſſet. Inſcriptio IV. Serenisimo Principi Poloniæ Sigis- mundo Septenni.
I Ege in his eineribus excidium Spei publicæ,
Viator, in ipsâ herba peractum eit. Magni- tudinem jacturæ penſa ex nomine. Sigismaun- dus Uladislai IV. Pilius, Pueritiæ bullam in- duens, exuit vitam; vix ſeptennio Princeps! Illußt nefaſtus Aprilis ejus ortui: ver orbi ape- ruit, Principi tumulum! nam Cæcilia Renata qvid pareret niſi ſceptro aut Cœlo natos? Expe ctas de eo judicium Uladislai? illo expirante hic examinari cœpit. Tanto Principi, tantum creſcere licuit in Auguſtum! Invidit hic Men-
Aa Caſar Regni ſpem Sigismundo. Indicavit
Gœlum qvid adimeret, magnæ ruinæ maximum
fragorem anteverteus. Sceptra meſſuit, dum 1—— 4 ariſtas; nec antea bas qvam Principem fuperbà
ſane meſſe in avitum Jagellonicæ ſtirpis mani-
pulum collegiſſet. Tandem febrilibus exuſlus 18
ig ni=
ſeh fehag
b len 1

Fox huret eo D 4 eip 4- epe lo ru lon ereq unn eſſe
eri MN.
Pr olanu- 10 nm
ribiÜ liun herh tum⸗ n mipe. eritr 7;= pteune lis= tai:n
aull.
1 9 = emuu
antan
ot unas Sclont 1
1e lai).
ar min
in S Brincii
d lonice m febrl.
AALS
latin r.. 1. atän ggniculis
ptta mW
401 cum Laurentio laurum petit. Tuo Sarmatia ad Coronatum Principis buſtum ne fleveris, nihil ille in vita egit dolendum, niſi qvod ſpei publicæ omnia fatis anteverterit, qvæ factis alere jam cepiſſet. Inſeriptio V.
Ex ſugl.& Ines. 4 nie lapis.: Vĩator, qyem non una Tibi re-
teget Hiſtoria N. N. cujus venerabere ci- neres, ſi mores agnoveris. Majores hie ſortitus, qvos tales decerent poſteri; fulgorem natalium claritate facinorum geminavit, dum idoneam tropheis ætatem ad arma tranſtulit. Aureo ta- men homini fuĩt omnis ætas ex ferro! nullus il li Menſis non Martius: arma tractavit vel cum ferre vix poſſet, nulli labori non impar, ſeuin Palglo ageret militem, ſeu in ltalia Ducem. Obfeſſus ARege, pro qvo præter virtutem tem- pus& Fortuna pugnarent, omni tentatus ariete, nullo fractus, ſuĩ admiratoxem dimiſit, qvem ho- ſtem acceperat. Fortitudinis ſtigmata geſiit in vultm Tandem ita avidus Immortalitatis ut non videretur amplius memor Mortis, Patriæ dolores maturo licet funere auxit. AIIla brevior Inſcriptio Thomæ Mori: HicThe- mæ Mori eſt nihil.
Inſcriptio ludicra Heluoni.
Desdum,& mihi propina, hoſpes: Salutem mihi precare, non reqviem: nam& poſt nata ſitio. Vixĩ qvidem, ſed ut Philoſophus ille in
8 Nox VuLGARIS ELocyrNr.
—

4⁰² Cap. III. FPuspAMENruN III.
in dolio: nec Philoſophus tamen, qvod vacuum ßeri poſſe docerem, in populis; nec Grammati- cus, qvod caſus, qui crapulam comitantur, de- clinare neſcierim. Imo extra Philoſophi mo⸗ rem, viciſſim credo Centauros& Lapichas, ſi crateribus certandum foret. at victorem non ali- ud ſertum melius coronaſſet, qvam hedera, Sed qvousqve te ſiccus alloqvar? huc pocula, &c.&c.
ZLuigmatica Inſcriptio an Briie Parenti ex Theſauro.
Iſte gradum, Viator, mira leges. Hic ille ja⸗ cet per qvem omnes jacent: Cœlo natus ſum excxno; nec orbus nec poſthumus fuĩ, ſed pa- tris Matrisqve expers, lignea nutrix ſine lacte irum me genuit. Rexego ſine urbibus, dives ſine auro, ludum aperui, tet nactus Auditores, qvot homines. Heu ſtolida Sapientiæ fames! cum omnia ſcirem, ut plura ſcirem, deſipere cœpi! Virorum ſapientiſſimus dementor à fœmina, qvam male ſvada! Pomum cœleſti interdicto cireumſcriptun attingens, beata ſrlue d Tuctus dum carpo, ſylvam amitto. Raqve ex Rege agri- cola, qui Nuinen non colui, terram colui, tam- giugygi ſecui terræ Matris uterum, donec utero me recepit. Uxor er go me Immortalem peremit uxorem ego,uterc; omnes. Ah quam de mini- mo perimus! tantum malum attulit malus cu- jus frondibus obvolutus angvis, venenum vo- muit, omnes hauſerunt, Tuus ege genitor, ſed non
5
athe
e: 2 per
3
felresn eaedC 8*
dei T
hnr ſam) Ctekd
51„, ſi wage

— NoN VuraARIS ELOGVYNT. 403 1 4ſE*.„*
dinnunqvam viſus, te peremi, anteqvam gignerem. m ſed lætas malorum vices! ligno eodem repa-
e sonitn ratus, qvo perii; indidem venenum traxi& me- — ia Selam⸗
en Klyj II..
3 n icdoten
9, nlnſcriptiones Promiſéuæ Koutæ. 8 a k N ali's inſcriptionibus qvarumcunq; rerum, Brevitas etium& aliqvod Acumen ex rerum .arüsqve Adjunctis, ac Fontibus acuminum pe- tti itum reqviritur. Exempla inſinuo. Kalulmſériptio Templi Corporis Criſti, Goh es. k Taurini. Calu COcurtite Cives tanto hoſpiti: apud vos ite- 1uArum Hoſpes Chriſtus eſt, non antiqvate be- — nutieficium; qvod qvia æternum eſt, ſemper eſt no- 8— le umeum. Alia Inſeriptio Ejusdem. 4 ne Bire procul hinc bella, præoccupavit Ur. diſ Ibem hanc Deus Pacis„Adeſte Cives,& Pa- ata um, qvam non invenitis in terra, è Cœlo qværite. raleii dm apud vos non hoſpeseſt Chriſtus: jus Civi- ua ſlitis acquiſivit: Populares ſuos Princeps Pacis V—&ter arma non deſeret: tueri vospoteſt, qvia De- an alsz ult, quia Civis. am) inſériptio Cacelli Jotivi S. ſoſe pbo. aottie lvitas hæc eundem dum moreretur experta = qumn Pacronum, qvem Chriſtus dum viveret, Pa- tttuſit em; Sopita peſte, voti rea Saccllum hoc po⸗ is, ſen it, m egeges

404 Ca.III. FuxpAMENTun III. N Inſcriptio Organi in Templo Tau- iun rinenſi. ielte
CDum Philippus N. amans in concentibus aſn
vam proftetur in moribus Harmoniam; es cum optime de ſe merito Numini dare gratei]((ot
una ſat voce non poſſet, effuſo in mille ſexcem 4 ta gottura Spiritu, multiplici modulamine, lſhe tiplicet m charira teu aſſidue voluit hoc in teml plo laudari. Hic plumbum wanſyeſcit in con dürl centus,& qvod alibi occidit, bic occinit- ei ſemder ingens Paci hreſagi um, DEO ſacris⸗ cium, Auctori præconium, Societatis IESU P 9 K tribus ornamentum. h
„ 2
Inſcriptio Arcus Triumphalſe Eminentiſimo Card, Cæſari Montis ſuns Medͤibl auum Ingredienti. ſi 1le
S(Feviſti victorii s. aſlpedee& triumpbis,I 4 8 Exſarem& privatum eſſe non licet, adhi ille æ Romæ regimen per ſecundam aſcende: as at n lubli nia qvæq qye referuntur, ut ſuccreſcant. Emi nentia titulas eſt aliis Monti etiam natura. Ki 12 vittuti præmia non reſpondentmerentis gloriiq 9 credesnon temeritatem debentis. Ingrederei 9 tur& Inſubriam hinc felicem crede, qrod ien— Cæſaris ſedes ſit. ſir Inſcriptio laureæ Coronæa Tlaas lIao Il. Victori. 4 C Ollige& colliga florentis ævi me eſſem, unh. qvam ſeneſcens virtus. Qod But I ch.

A Nox VurGaARIS Erocrgr.. 40)
Tachoviticus cruor Arctoam rubefecit canitiem bel- — unte Ulzdislao, tot pullularunt laureæ, tot pal- atmæ Victori. Hinc ſerta necte virtus: ne teniain oinqværas, cape æternitatis orbem.
— Nüuni,., 7.
= n Inſcrüptio Colalſi Trianiphalu. iei wau Ic furoris Othomanici limes æternus eſto, E e di Buſtum Barbariæ eſt qvod calcas, Viator.
— m yn Cecidit in hac valle Oſmannus, clade ſua qvyam dtt, ſi Imperio orbi notior. Nec procul abeſt impermi- zeion ſtus profano cineri Heroum fangvis. Eheu! Sta- (2, Socenislaus ille Zolkievius ibi vitam amuiſit ut Patria inveniret,&c. Inſcriptisnem calami dicati B. V. Matri vide Tlpud Lipfium. ,Cohr Fiunt& aliæ minores etiam ſymbolicæ, acutæ B en. L beedsaſtehe 3 S pulchra illa& brevis Inſcriptio Horologii ob-
1 keltedne Clementi IIX. Romano Dontifici: ſemper eſlensrima,nunqvam ultima. tm conteni Et illa Symbolica Inſcriptio præclara, bomby- — unatln intra ergaſtulum laboranti qvæ eſt modeſti ani. oniitin Symbolum: Operitur dum operatur. 1 ente Et illa Soli Liberalium Symbolo: Non exora- 1= bentb. us exorior. em cch Et illa Inſcriptio uon diſplicet ĩnſcrĩpta ferro nilitari ex Sarb, Is auro nempe bibat, cui dulce 1(orolerrum eſt. ridwi Inſcriptio Gladii poteſt deſumi ex Poëtis. v. g.
iex Seneca:
—e, C Nec temperari facile nec reprimi poteſt ſtricti 5, Lenſis ira-Bella dclectat cruor. Vel
—

Cap. III. FunpAMENTuN III. 2 Vel ex Sarbievio: Ferro res eget& manu,& uirni magnis animis: hæc tuleris tria, Aicam Gergom ine,
406
Parem,&c.— ee f Velex eodem: Formoſa fortes arma timent in us viros, Frangicve nolent. 1 beno a92 Inſeriptio primi Lapidis ulke a
In Zempli Structuram conſccrari e d ſoliti. Hkaa A
Nſcribitur huic titulus Templi, Auctor ſeu mlime fül Fundator, Lerns Dicconeener Ponti- Gunar fex, qvi eo tempore Eccleſiam rexit, Imperator iii
Chriſtianorum, Rex. dan de Sic Templi PreKenſis primus lapis inſoriptus. e k DEO Opt. Max. hui A
Et SSimo JIESU Nomini 8s
drSe
Divoq́; Principi ac Regni Indigeti 1 t S Cr CASIMIRO.
Primum Templi Lapidem poſuit 6 5 Illuſtriſſimus D. Cafimirus Leo Sapieha 3 1—
Procancellarius, M. D. L. Capitaneus&c. ſinn 1
Conſecrante IIluſtriſſimo ac Reverendiſiimo ſaule
Domino N. Gembicki, Da n Luceorienn& Breſtenn Antiſtite A 1 tr Romano Dontifice Innocentio X. 4 Imperatore Chriſtiano Ferdinando III. un Rege Poloniæ Joanne Caſimiro 6 Die /2. Jali i Divo Bonaventura ſacra, 48 Anno DEI Hominis, 1653. Ke Eadenm Iuſcriptio ſic acutids data. hen
H- qvod terræ impactum vides Marmor, mo⸗

m 9 ſemel Cæli oculos meruiſſe. Idem Lapis Baſili- cam Sacroſancto JESU nomini& Divo Caſuni- — ro ſacram ſuſtinet. Aceò vel tantorum Nomi-
Wfen num illi gloria tutò inſiſtit! At tu Caſimire Sa- 1 M., eunle pieha, ne tuo nomini umbras metue; poſtqvam aelanni fic Divinum A fitu& umbra vindicas ‚dulcius& TuunT in faſtis ſonabit, ſvavitate A dulci nomi= eimul ne delibatä. Unus Tu magnum alioqvi nomen N docuiſti templo poſſe capi: Altiſſimi nomen D N adhuc admotis Cœlo Bafllicis altius poſſe erigi:
4 .
*—n LI terris perenniter occultatum: ſatis illi eſt vel 1 i
* admirabile, ſtructuris mirabilius reddi. Qyæ s tibi Cœlum præmia deflinarit, ſacer Divo Bona- IIRO. venturæ dies prædixit, qvo primum Lapidem apicemAngulari Lapidi conſecraſti; Oem ne ſolum Jenituslierigeres ad terrorem, Terribili Dei titulo, gra- 1L. Ciam mufuaſti à Lillis Caßirmiri. qvippe cum ac keCaſia& Myrrha ſvaviter fragrat effulum Oleum. —endich Deniqve Baſilica hæc& Divini nominis erit,& an ſtenn üui pereime poſteris monimentum.
—n Iynnocet Huc pertinent& Librorum Inſcriptiones, Ferämqvænon parum gratiæ libro conciliare poſſunt. nne Clacumen earum fumitur vel a non vulgari com- avenroinatione materiæ cum aliqvo Analogiam in- un minis tvicem habente, vel ex Principali Perſona(ut Tra. auEœdiæ) vel ex Principali Propoſitiene, ſeuae I 1 ibri,

408 Cap. III. FuxpAMENruN III.
libri, vel ex Eruditione; vel certe ſi liber Ora. ulliin
tionem continet, titulus eruatur ex iisdtm Ponti. ε
bus, qvos immediatè de Acuta Propoſitione indi- t cavi. Sic Orationibus Puteani data Inſcriptio E. 1⁵ 12. rudita- Svada Attica nempe per Oppoſitionem irese
ad Aſiaticam& robuſtam Eloqventiam. Sed ho- ſic-
. Nilo.
rum exempla in promtu. ſan S IV läprn ee
. 2 re ns
QOvarta Acuti Keyli ſpecies, iud DlALOGISMI. ſi
4: lu à Cutus Dialogiſius eſt. cum duæ vel plures
3 ⸗ 72 12 Perſonæ inducuntur colloqventes, reiq́; ac n materiæ ſenſus admirabiles congruos, ſententias gravi judicio elimatas,& profundioris internun- ,2
m
—
2...., Or tias ingenii inter loquendum permiſcent. Ho- rum omnium fonten ſupra aperui. Hic exemplum
ludng.
affero in Manlio Dictatore qvi blium contra ſu- 3 um edictum cum hoſte pugnantem& vincentem io ſecuri ſubjecit. dic ergo Victor Filius. 4
DIALOGISMUS T.)
um decuiſſet. Habes ſpolia Latinorum Duci, ma- ſiuma nu haâc detracta;ea Jovi Capitolino, Tibi Victorie tétli cedo gloriam, Grandioribus Tuis minore prælufiſſe
laurea. ominari licet, ut prima belli auſpicia ceſſe. lul
. ſlügn⸗ re, ſic fore deinceps univerſa. Ame unus tantum ſiiyr *
accepit Metius,a Tua manu omne Latium cladem êo ultimam preæſtolatur.

1 4
(Mb cum du
4am e
I4
ruul Nrneiih. Arer
NoN VurGakls ErOGuENT. 4⁰9 Manlius. Perüiſti: vincere non licuit, ubi nec pugnare. Exploratorem Te miſeram, ac ut ho- Tufih ſtem videres eminus, non vinceres. itulg Filius. An vero Tu victoriæ nomen intra cri- nperO men rejcis? an victam maluiſſes Romam, qvam d qhenu. Victricem?
Manlius. Nolim Victoriam, qvam violata e- dictorum authoritas dedecorat, nec illa placet laurea, qvæ de militari diſciplina vel modicum ldecerpit. Præſtat non viucere qvaàm viciſſe AII turpiter.
Filius. Turpe ibi detrectare victoriam, ubi turpius pugnam. at me illuc impulerat Fortunæa, ut& poſſem vincere,& deberem Hoſſem mihi Fors inopinato obtuht& Victoriam.
Manlius. Ergo Tibi Ducum imperiis fortuita potior Victoria?
u Filius Aggreſſorem qvæ unqvam lex oc-
Ori rupare armis vetuit?
A llog el odn kunca⸗
rn Manlius. Illene aggreſſor, cujus minas elude-
1„ P'ſ.. 4.1 dt Ee potuiſſes? Metius pugnam tibi obtulerat; at
AU[govetueram, 2 igin Filius. Ergo probrum Romani nominis plar uit?
e D. 7 Manlius. Eeiamne tu parere probrum putas? ttte, qt
then Filius. Inſultante viresqve etiam Romanas ri-
m lente Latino, injuriam armis haud vindicare,
— olnol robro vacat?
— Tusm Manlius. Adeone tuo caviſii, non item Con-
han probro qvorum Imperiis derogãſti? Eo- Amelem ictu& hoſtem confodiſti,& Imperii reve-
ymne lin Ten
——

4¹⁰ Car. III. FuxpAMENTuM III. W b rentiam! Fruſtra es, ſupplicio Victoriam elue, unsν Ilictor, ſecurim expedi, manus colliga, ütcn Filius. Etiamne Victori? xuiln Manlius. Etiam legum Contemptori Victo. unde 5 via nulla eſt, ubi pulchrius non viciſſe. de 1
Filius. Ergo ſecuri me ſubäcis? Manlius. Te ipſum ſubjeciſt, capitale noveræs decertaſſe. Filius. At Parens es? V Manlius. Etiam legum vindex: male vero Arh. zuctoritati legum caveretur, ſi plus daretur ſan- 4 gvinis. Te Filius. Si fuſus fugatusq́ve, ſi caſtris exutus ſin ſuiſſem, an aliter facinus rependiſſes? A 4 Manlius. Cauſæ utrinqve æqvitas necem dt: n 24 1 Kingyeret, uti imperaret. Pruſtra agis, diſce Man fu f
1 1 z
liana Imperia venerari. ſar ſi .1.. Ghns 1 5b Filius. At precibus locum& aurem, Parens, 9e at
dabis! 3 Manlius. Non aliam, qvam apud Metium ſi müj h vindicem habuiſſes. ha ur g Ilictor, manus ad palam deliga, virgas& ſe⸗ qeldh hir curim expedi. Mltar i It de pueritia Alexandri Macedonis, in qroſhn, a nulla pars ætatis laudum vacua etiam tunc ib ſtaa le magnus, cum magnus eſſe per ætatem neqviitſ:xl nec major fortaſſe Vir, qvam puer. Referat ergo hiec præconium pueritia, qvæ dum prudentix fixi morumq́; qvoddam ſenium attigit, pueritiz 8 3 n
(n be k.
Dſec 9 100 8

1n x 1* Vi cll 1
* erh tech
1 en iel ich. — heni
= ine „—, dWe
1 e, i ct itß entiſ 1 1— Kan
1
d n Ran
Nox VureakRs EIoeyfr. 411
eas tranfliit. Qvod qvidem eo libentius affero,
qvod hic ſenſuum eorum ſit copia, qvi ad eluci-
dandam doctrinam initio hujus libelli de ſenſi-
r admirabilibus traditam ſpectant;& præſen- em de dialogiſmo doctrinam illuſtrant.
PUERITIA Alexandri Macedonis. F. J. Alexander cum aliqvot éphebis.
Alexander.
T Riumphos mens agitat,& creſcere piget abſ-
qve laurea. Alexander non ſum, niſi mihi ſupplicem in genibus Orbem pono. Promovit parens regni terminos; ſed neſcit terminum no- tra virtus. Fruſtra es, Philippe; Macedonia me non capit, nihil tuus à te accipit Alexander, ſi Orbem illi non dediſti. Immenſain gloriæ Stim
pPatri amnes haud reltingyunt- Oceanus Orbem ah 8
terminans qværendus eſt: is mihi pro meta glo-
riæ, vel ſi qvid ultra Orbem excurrit. Nec obſtat nn ætos, ubi virtus ætatem ſupplet,& in puerili cor-
pore gigas eſt animus. Etas mihi non ultra
Pueritix terminos eſt, ſed animus adolevit. tro- des phæa malim, qvam annos computare. at ubi tro-
phra qvis mwſi tur, virtus in cenſumabeat, non atas. Deſes nimium manus eſt, qvæ annos com- putat ad triuwphum. Is wihi demum victor, qri vincit etiam dum vix poteſt;& laureas prius numerat, qvam annos, Imo ſimul mens cum 5 2 viri-

41²½2 Ca III. FuxpaMExruN III. viribus matureſcit,& ipſun animi robur corpo- ris vires conſolidat. Qrin ergo jam Philippam vefero, nec maturioribus præludo prælis? ſem- per mihi promptum vincere, qvamdiu expedi-¹949
tum eſt vivere. Parentein opperior; armorum 111» E”
regimen is ubi mihi dederit, Orbis time. ultima terrarum& Orieneis luſträre armis mihi certum eſt: Macedonum ſigna inferam, qvo nec Mace- oshin donicum Nomen pertigiſſet.
Ephebus Primus: Tewpora votis, 6 Princeps, bæc- non viribus iſtis Conveniunt- nec tam Puerilibus an-
atla dt
nis. vota hæc ultra ætatem, etſi non infra hanc rièſer
indolem. tantiſper expecta, dum Corpus cum ah viribuùs coaleſcat: annis grandioribus ĩd gloriæ 4 reſerva: ſtabit intra gloriam, etiam nunc velle ſic vincere. Iuterim bulla Pueritiam ornet, ar- ma virum.
Alexander.
Agna molientibus mature incepto opus enun
6 eit. Maturius curſum inchoat, cui immen- ſa famæ ſpatia decurrenda. Velle vincere illi elu- ihi dat vota gloriæ, cui magnificum nihil ſupereſt nm niſi velle; at ego trophæa velim, non defide- ndh ria trophæorum. bullam Puer induat, arma Ale- d 1 Xander. plus mihi ornamenti in galea, qvam in corona vel adoleſcentiæ inſignibus. Neosi purpuram amo, niſi qvæ hoſtium tabo erubnit. iſeoſſn deniqve idonea Manus pugnæ, qvs adulta vi-iſilm Corix. däre „„ a. lepler h Epoe il te
laie fe
1

4 39 ni Nox VurCanls ELocwENT. 4¹3 an Epbebus Secundus.
12 lubon, Rit, cum victoriæ tibi dies continuos di- 1 au ſtingvent,& Solis excedet vices tua gloria; 1— ed nunc potius ludis animum relaxa,& curas a- 4
aiwo per ludicra diſounge. Oi tibi dulce victoris mnomen, certamen offer6.& una hæc juvenum 4 m emanuse aabes lic pugiles concertaturos ſtrenue, eſi, eu diſcum, ſeu luctum malis& palæſtram, haſti- udiam ſi lubeetel mihi annulum haſta induet: wei⸗„Rc hoſtile latus tua qvondam hauriat. Qodſ, =mnt curſu vales qv an lrtihdrt ‚in Oly mſeen etins rocurris ftadium„præf to ſum: alibi eibi laurea, m ämlic mihi obtigerit oleaſter. ant uin A lexander. 8 13e 9 Udicro hæc victori ſvaſeris; at milu ludicræ n non placent laureæ. Orbis mibi meta eſt, nõ anulus: excurrere in hoſtem, qvam in Olym- er, a potius in votis eſt. Sed neq́; magis pernicita- b'edum, qvam manu valeo. Securus ſum ubiq;
nt atuw e ſi gigna Princi Krtrar rafh 4
ureæ, ſi digna Principe contingat ratio pugnæ: 6—n fu dhæc, ut velim vincere; qvem vincam, par relj Ile viace
Won occurrit ſpecie hoſtilis experimenti pugil: 1 eges miĩhi oppone, ð Olympia decurrant. Lan- vét absq; pari æmulo virtus. illa mihi laurus mnanon indecora, qvæ nobili, de hoſte decerpitur. ec vallem petunt fulmina, nec leo in agnum in guruit, nec Viro proſtrata imbellis infantia De- iamt 1 parit. Paribus cong redi ſpecioſum; minori- 1, Mats extra laudem eſt. Rex ft oportet, qvi mihi ſum efferat: Regibus colludere tantum libet. 5 z§.I.
*——*——

6. II. Nantius, Aexander, Legatus ex Perſide.
M 7 redl
1
414 CaP. III. FuxpaMENTuRN III. b *
ts bo
Nuntius. ar un ii AMDlune ex Perſide legati, Princeps, tua pe- bmun firr tunt alloqvia, qvando Cheronæa Philippum una detinet. Illum opperiri ſui Principis cogunt We fun- imperia;& moram, cauſæ momentis poltha- an Fün bent. Cultus illis, qvi barbaros decet: itineris io'ui pinl cauſæ in aperto: incertum, pacem an bellum fe- 191 rant. Sed Philippum reqvirentibus, etiam Ale. lr- xundri conſpectus in votis eſt. V
Alexander.
Paces illis regia, patent aures. Viderim gen- 1 tem, cui(ut jam præſagit animus) fatalis oſ lim erĩt gladius Alexandri. Vos illis comitatum V b præbete hoſpitalem. Cum Regibus vel Regum u legatis agere id demum Principe non indignum:(er Facr pulchrius mihi ſic animum, qvam cæſtu velcur. èi fban ſu diſtrahere.
Legatus ex Perſide. 1 6 A tigimus tandem, qvo nos Oriens deſtina 9. 3* C. it. Princeps fnclyte, Philippum redqyiti a, nn
;; kera nus, ſed in te Philippi ſangvinem reveremutſ m Pn Neſcit metam veſtra gloria, qvæ Aſiam late Der h ne ptt vagatur. Philippi armis intremuit nuper Thra
cia, Tygris& Suphrates inhorruit. Ad eum no
... 5 1 Rex Afiæ D ius deſtinat, moram tantiſper, dum 2
Ale
redeat, tuo conſpectu levaturos.

Nox VurGaRIs ErouvrNr. 4¹½ Alexander. nc. 3 B itinere feſſos qies& Subſellia excipiant. 3 Hic Philippi reditum præſtolemini, dum vincat: ſpatium illi victoriæ concedite, aderit — lim ille, nec laurus differet, nec reſponſa Græciæ il- en lm arma diſtinent, cujus clades proſeqvitur in de ilin Bootia, qvas alibi auſpicatus. Sed Darii res an in d an. vom turbido? oleas metat an laureas? pacisne atti- 2 te bus magis ſtudet qvam trophæis?
1
cel mum zcenn Legatus: mt abo A B armis agit otium: arma ponere pax alta n s jabst. olim infeſta nobis Graciæ ſigna, tunc
e r. federantur. Habettamen, qvos opponat etiam- Jl, num berſia, ſi qvis virtutem temere laceſſat, „Pt ur nunqyvam millitaris ceſſat exercitatio: etiam n: m pacem in armis agimus.
aaf ee2 0 Alexander.
n.( s Vod vero Perſici exercitus robur? nume- uu aber rone plus valeat an virtute? qvæ gentes niſ ama arma ſociant?
4 CLCaegatus- 15 eru Irtus an numerus in milite ſuperet, in medio ger s Or relinqvo. Numerum vix ineas, qvem Sociæ
she Dhlyx gentes copflant. Xerxes alius Septingenta millia
un e ine de regno armaverat, trecenta millia de auxi- t
rt e lu liis: exhauſta tunc flumina& carinæ. At 3
nunc etiam Virorum abunde eſt. Aſiam& Aſiæ
d. populos animo percurre,& numerum militis
inüſti. Mitto immortales copias è decem mil-
libus conflatas, pereen neſciunt, qyvin par 4

416 Cap. III. FusDAMENTuM III. numero ſuccreſcat robur. Regiam item arma circumſtrepunt complura, in præſidiis hærent Plurima. amat nempe Pares excubias ſumma poteſtas. Alexander.
Albe qvæ vaftitas? qvæ opes? quæ
commeatuum ratio imperium tranſeunti?
Legatus:
nes prope auror; populos noſtra ditio
comprehendit. Aſiam, imperio coercemus: qvidqvid inter Helleſpontum& Halym, qvid- Avid Tygris alluit& Euphrates, Regsi Perſici munimenta crede: Egyptum nobis Nilus ſœ- cundat. Hy) daſpes non aureis inundat Huctibus: nobis aureum Bactra tributum debent: Hirca- nia, Media,& Indorum accolæ atqve ad Cauca- lum& Tanaim vix ipſo notæ nomine parent gentes. Seneſcendum foret id terrarum obeunti. Opes imperii tot aurei torrentes fundunt: for- tunas felix Arabia ſubminiſtrat. aurea ibi ora aureum ſemper parit ſæculum. Commeatuum ratio expedita: agri fertilem glebam alunt: mi- ra frugum ubertas, meſſes opimæ, ſerax vinde- mia, armentis campi vix ſuppetunt. Alexander. O Dignum me Principe imperium, niſt uni- verſum Orbem malim. nam tanta etiam tuo Iiberali præconio Perha minor eſt, qvamut me impleat capiatve cui vix orbis ſufficit. Pudet ibi curſum Victoriarum fiſtere, qyo llas commu- 1118
dnlchs 12
A 41

ng 1
.
35 uu
2 r
5
1
urs
* t. A.
fincit nn rion, all arn tantie.
m 4 Tlldt alt, U T., o fliclt. l
„l Jlac e 5 wo llac
ferro,
liflimi ſfangvinis ph
conjice, qvæ
NoN VurGARIS ELOWENT. 417 nis pluribus armorum ſelicitas promovit. Non- dum pulchram gloriæ famenitotus Oriens im-
plebit, ſi extra captum etiam Euphratem& Gan- gem aliqvid capiendum ſuperſt, dyo vela glo-
licem ac convertam. Sed qvalis in hoſtes
riæ exp 1 4 an tyrannide omnia⸗
Darius? qvalis in Cives: an benevolentia coercet? Logatus:
XIvit cum Civibus, ut parens cum liberis, ho-
ſtes armis, cives benevolentia devincit: ibi bic auro plurimum Seteſt polletqve. Ty- e nomen qvidem audimus. etiain vi: lchra inibi parſimonia.
. I11. Vuntius, Alexander, Parmenio. Nuntius.
Ene habet, Princeps Maxin jam vires Græciæ concidere, qvas ad Chero- nxam effuderat. Numerum hoflium ex clade ræciæ Imperio finem attulit tanto
fuit opus apparatu ad tantam ſtragem! Tantum um nec
ibi datum hauſtumqyve lngvinis, qvanta Athenæ vellent, nec Thebæ crederent. Crevit litas conſcio tantæ cladis& lace doniæ arma
rannidis n
:e, vicimus, totæ
Bœotiæ vico nobi triumphi. Sic pereat, qvisqvis N infert. Non alibi pulchrius qvam nic tuus tri- umphavit patens, vix Ducis Giæciæ nomen 6 tot ſpoliis ad ſe pertinere paſſus, cum jam Græcia Regem dixerit. Satis illi ad nowinis decus vieis-
d8 5 2.

418 CAp. III. FuxpaMENrun III. viciſſe: tantumq́; imperium tanta deleviſſe rui. na. pulchrius Victoris illi nomen, qvam Regis, Alexander, A Deone Parens me per imbellem pueritiam domi deſide profert laureas? ſic arma ubĩq; victrĩcia ſolus circumfert- jam Theſſalos attri- vit. jam Thraciam palmari ferro domuit: fra- ctis demum Græciæ viribas, qvid mihi paran- dum gloriæ, qvid vincendum ſupereſt? Meis adimitur trophæis, qvidqvid accedit Paternis; nec modica mihi pars laudis interit, qvæ ab alio præcerpitur. At ea mili guſtulum proritat glo- ria, qvam nemo inter cruda ferrti opſonia deli- bavit. Parens certe qvot oras Victoriarum cur- ſu peragrat, tot mihi præcipit. Mea fuiſſent, qvæ incendiis populatus vel in plana ſubmitcit. Pa- ruiſſent mihi, qvos fudit in acie; tuliſſent me cogente jugum, qvos ferrum oppreſſit. Parmenio: E iunne ad Parentis glorian, Princeps, in- —gemiſcis? an malis victricem Græciam, qvam victorem Philippum? ergo te illius cru- entant laureæ, victoriæ dehoneſtant? Attrita Græcia num Orbis imperia concidere? nihilne ferro domandum ſupereſt, ubi Athenæ corru- unt? Arcte verò natura definiſſet Orbem, ſi extra Thebas Athenasqve nihil reliqvum protuliſſet. Vicerit ergo Græciam Philippus, nondum Or- bem, qvi tuis armis ſupereſt,& jugum jaaAle- xandri expaveſcit, Ale-
7 4 Inbie e ſ uu zar M miln Iu. Ir luni inn un. hrrne Rnd den nicn ſu
Ra
ſhb

1 8 t uppre8 h r
n. im, Dn
Il ricen!
pKrgo tel url neln 1 uu neider den i biAte rl um lett Il qrung nl m. us, M 9 Kk juor
NoN VurGaRis EILOOYENT. Alexander.
Vun qvidem Parentem nolim, qvia nec
illius amo dedecus; ſed nec meum. mihi ve- ro probrum ſeritur, qvoties triumphi prærepta materies triumphos minuit, vincendi præcludit induſtriam. Vinceret Philippus; ſed Alexandro ſigna inferente. Græciæ amo vulnera, ſed meis armis inflicta: ruinam ejus haud ægre tulerim, ſi mea manu concĩdat. Neq́; hæc invidiæ vox eſt; ſed mihi auferri gloriam, cum winuitur, ægre habeo. Meæ fortunæ author eſſe malim, qvaun
419
hæres. mallem, à me potius Parens, qvam à Pa- rente Græciam recepiſſem. Eqvidem ſi mihi in
fatis eſt Orbem vincere, nec Græciam detrectas-
ſem. §. V.
Epbebus, Anaximenes, Arifioteles.
Ephebus, Rator tuusregiaæ gradum admonet 6Prin- ceps, credo, eloqventiæ penſum exacturus. Alexander. D qvidem meditatum& multa, qvod ajunt, cruciatum lima, indultriæ wihi primas, ingeni deferet non poſtremas. Anaximener. Tut nulli tributo velit obnoxium fortuna Principem, ab ingenii cenſu non eximitur. Stylum reqviro, qvem literariæ Principi leges indixere.

42⁶ Cap. III. FuxpAMENTuMN III. Alexander.
I5 vero tributi pendere mihi extra probrum duco. Impera tributum grandius, feres: impe- ne gravius; feram. En laboratum ad lucernam opus: non ſemel id mihi, ut Apelli linea, in ſpon- giam incubuit elimatum. Argumentum eſt: con· nlia Principi ubic; in bello maxime arcana eſſe oportere. Mœonius item vates mihi in deliciis. Sub pulvino Homerus tantum& gladius: is me regit, ille tuetur. Huic vati inſtiti, ac Etopœiam Ajacis pro armis Achillis contra Ulyſſem ad E- loqventiæ leges excolui. Anaximenes. Gregium vero& dignum hoc calamo argu⸗ mentum! Eqvidein Conſilia tamdin tuta, qvamdiu abdita, tum iluſtria, cum lucem ne- ſciunt, niſi cum in apertum fatorum violentia cogit erumpere, Sint hæc ut oracula, qvæ tum ex abdito panduntur, tum abſtruſa oratio perple. xius mentem innodans, eis nubem& reveren- tiam intendit. Hoſtem non exterrent conſilia, qvæ ex notitia pondus minasq; amiſere, adimit ällis metum arcanis obliqva garrulitas. dolus etiam doli rationem amittit, niſi aſtu colas, Sed en Ariſtoteles ſe huc infert. Alexander. Eneror ſummum ſcientiarum Antiſtitem. tempori veniſti: Philoſophari tantiſper libet, &KRhetoricen diſceptatione interpungere, qvamn
mihi nuper per aures in animum, in memoriam transmiſiſti. Ari-
eum 1r
loey ln ſ de mmen,
o i er Nprle Urar 2 maa
Chnl’ n0
TTono chr fühen
Whae eert=

Nox VurGARIS ELoCFENr. 4²¹ Arißoteles. Vando Prĩncipi etiam tunc parendum, cum defe rt imperia, pareo,& diſceptandi argu- mentum è politicis eruo. Qvod vero tu Im- bi Küir. perii genusterris aptius ducis? an plurium re- 2—en gimen, au unius? Monarcha tibi potior in im- 0 men perio⸗ an Optimates vel populus? Nam hujus- ten m mi modi ſpecies ex re. Zia gubernatione prolabuntur St s g in tyrannidem, ex Optimatibus in paucorum 0 nn potentiam, é populo in avaritiam magiſtratus. l il poteltatem ergo unius improbo;non qyod Prin- ldi. dns cipes oderim, ſed tyrannos, in qvos hæc guber- rin g nanqdi ratio ſæpe degenerat. non tam hi pre- cch munt hoſtem, qvam opprimunt ſubinde civem; n aut eundem furorem, qvo in hoſtes detonue- hu m un, Tant, amoliuntur in ſubditos,& ut ait ille, lau- rum polluunt ſævitia, dum fuſis hoſtibus in po- 8 Palater fæda populatione g graſſantur. Adhæc ſolitaria poteftas vix naturæ congruit: vel e- 4 nim ex fimilibus coaleſcit Reſpublica;& ſicj jus — omnibus ad idem regimen: vel ex diverſis;& ſic e non unus inter hos eminet, cum tamen unus Præponatur. Iio nec ſemper qvi eminet, fa- Aſces capit. Qvare lex potius dominetur, qvam unus Civium.
Alexander. Ngenium in omnem circumactun partem in te ſuſpicio, non tamen id efficit, ut Drincipa⸗ lo en anilum unius reprobem, qvem te Magiſtro ſemel
unt ungemultiplex ad rationis ſolem expenſa ratio ap- nni m in. an 87 pro-
1 Wna —
anl lie ſi u n
Intilee

4²²¹ Cap. III. FuxpaMENTuR III.
probavit, ſenatus enim populiqve imperium ob certamina potentum& avaritiam Magiſtratu- um, ut tu& veritas aſſerit, eſt ſuſpectum: duo-
rum Principum electio, Civilium eft bellorum ε⁷
fax& origo, qvid plurium? Oamia ergo ad u- num referri, pacis intereſt Unus Sobunus Prin- ceps. nec duobus ſolibus regi cœlum, nec orbis ſumma duo imperia ſalva terrarum ſtatu pos ſunt conſiſtere. Natura commenta eſt Regem in apibus: at hie unus eſt. Elephantorum gre- gem excelſiſſimus ducit, utiqve unus. Divinior inſuper hæc gubernandi ratio, qvia ſic Deus, qvem ex te unum didici, gubernat univerſa. Nec obſtant, qvæ in contrarium opponis., nam tyrannis irrumpit, ubi unus oinnia ex libidine regit; non ex legibus regni, qvas ſuppono. Iy-
rannidem item dicimus, dominatum unius ad
proprium commodum intendentis; at Drincipi respublica curæ eſt,& illud vitium non Princi- patus eft, ſed malignioris ingenĩi. Nec leges
melius ſolæ gubernantar. nam hæ tantum in u-
niverſua provident, non de ſingulis, qvæ acci: dunt, jubent.
Ariſioteles.
Elle tu qvidem de regimine ſolitario, nti- nam tibi ſic uni dominium orbis contingas qvam ſolide imperium unius adſtruit. Sed Phy- ſices adnuc exprimentum placet ſumere, Qid
tu ex me de terræ ambitu? de Mundo? Ale⸗
V
u brof V 3 rbonn ze 38 n N. A ſ bucm file , Jr anr. - pp rEric ſein ſat cer fit in ger h LS 1 e ſe 6 in ä hi K k R an. frjin L00 der de. kkrgl 1hn L u e a. u hel, dnia ſun nae do— etee 9i

ſe erku
uch u euad
dan=, U
umlt ent’ iun
„] 1.*Jen
4—.
fovent ingenia, qvæ pietas ſimul excolit& do-
cit. Ergo Dĩis ſacrißca,& thure illos pro Mace- donia, pro teĩipſo placa.
namd u. mbet.
adhuc præter ſangvinem, eſt qvod in Dis eo-
F Rgo huc ad aras. en acerra: eĩ thus ingere,&
Nox VuLGARIS ELOGVYENr.
Alexander. Nus eſt, ſed plures cum Democrito vellem, ne in arcto iinperem: unum tamen ex te
audita evincit ratio. Terræ ambitum melius ex-
plorabo, dum terras victoris emetiar. Ariſtoteles.
Okd en educator Principis Leonides gradum
accelerat: cedimus tantiſper, dum grandior
Chiron noſtrum Achillem inſtruat.
§. V. Leoniaes, Alexandor. Leonides. N Ihil usqvam proficis Alexander, niſi Deos etiam rite colis. morum tibi fruſtra forma- tor ſum, nĩſi Divinis etiam mentem imbuo. Dĩi
ctrina. Princeps es? ut diu& feliciter fis. Diis ſupplica. cadunt imperia, qvæ religio non ful-
Alexander. Reſto ſum, necDeos invitus colo, in qvorum familiam nos auctor generis noſtri Hęrcules inſervit. Ablit etiam hæc cum Divis cognatio;
lam. Leonider.
Deos rite coluiſti.
Ale-

4²4 Cap. III. FuxpaMENruR III.
Alexandro thus liberaliter ingeren-
te, Leonides U vero liberalius Deos colis, qvam ipſi ve- lint modico illi thure placantur,& miuor
illis placet hoſtia, non tantum gravior heca- tombe. Inter Macedones ſa crificasnon Sabæos, qyorum hæc nativa meſſis eſt. tum demumo- dores prodigalius accendes, cum Arabiam& odorum regna capies triumphator.
Alexander. AI ego parſimoniam odi, ubi Düis aliqvid 2 dandum eſt Magnis colantur Maximi. Pro- bro non vacat, eum parcius habuiſſe, cui omnia accepta reſeras. Refluant in Deos, qvæ Dis fluxere liberaliter. An amnes velis mari, ex qvo occulto meatu ſcaturiunt gratiores? olim tiba etiam plenas Sabea meſſe naves transmittam, nunc Dĩis tantillum negem? Ignoſce, 6 Leo- nide, hic me vix habeas obſeqventem. Parcius agerem, ſi Leonides eſſfem. Sed liberalitas hæc & Deos addecet& Alexandrum. Nenrius: Ab Cheronxa Philippus rediit vi- ctor, Princeps Max: Alewanden: Din procurrimus obviam,& victoris 2ſpectu fruimur? §.. VI. Philippus, alexander, Commilitones. Philippus:
tandem Græci, qvem illi æmulum in Ma-
¹ 1
1h) 2

Nox VurGaRIS ELOVYENT. 4²⁸⁵ Macedone fata objecetint. Adorare cogitur Macedonum virtutem ultima ſui ruina. Vix 1 fr unqvam Oibis pronius illam adoravit, qvam nſ Græcia ſic IadendoUr inam pro Patriæ tam ſtre- Gun ghe nuc hoſtilis egiſſet rabies, qvam olim pro Hele- 6 mn na. Trojam melius oppugnare noverat alienam, de m, vam propugnare ſuam. Dolis Græciæ qvon- dant nt dam, qvia vistute nequiit, Troja corruit, ipſa . n in noſtris dhd eſen arnis concidit. Thebas ſibi in 8 r. vincendi ſiduciam adjunxerat, ſed illas par inte- 1¹ u ritus ſociavit. Nec illam ſua Minerva, neqve
has tutelaris Hercules defendit. Erit, cum inſu- 42— t per Thebarum mænia, qvæ ad carnem coalu-
V Alaan
dnes.
ſh.
—
1 1
4 Des erant,i inter lugubres excidii leſſos diffolventur. sucb Si fata conatum præripiant, idem tibi, Alexan- A Vel
A der, impero, in te haleo; qvo vel oſl nta The. t 4
p ratlore Sir bis noceam& in emortuis cineribus vivere pro- 1äR=e bem odia. Alexandrum relinqvam;& hoc ad
— 1 919 1— 3 Thebarum cladem ſufficit. nunc ſub communi — e tem. eum Athenis clade ingemiſcant. 1 Sedlbe Se Al— um. Commilito f.
1 Da Os vero& Macedoniam te Rege perbea- : tam! vix totidem prælia recenſet, q wocheri. 91= imus imphos; ita palmam victrici dexteræ virtus ml nſerit, qvocunqve arma triumphalia intuliſti! aurum induit, qvidqvid palpas calcasve. Thes- aliæ vix regale veſtigium im preſſeras, cum ho- (omm tem oppreſl iſti. Gemit tuo ſub jugo Thracia, gil— bſcurior futur ra, ruſſuis claqibus. tuis incla⸗ eai Umuiſſet trophæis. Victoris nomen pridem apud te
21

4²⁶ Car. III. FuxpAMENTuN III. te novitatis nomen omiſit. Sic vincere, aliis prodigium, tibi ludus. intentare tibi pugnam, eſt offerre lauream. Cogis hoſtem arma ponere, cum tua extuliſti. imo fama ſubjugas, qvibus manu parcis, ſecurus victoriæ, ubi conſciam vir- tutis aciem explicaſti, deniq́; hoſtium inclinan- tur acies aut ſternuntur, ubi tu inſurgis: dum irruis, illæ corruunt; tuæqve virtutis mole ob- ruuntur. Sed camen id unicum de te dixiſſe ſut. ficiat, filium habes Alexandrum. Commilito II. Trobiqve tu Magnus, Philippe, domi forĩs- qve, niſi qrod grandior ab Alexandro. Ne- qve hic te poſthabeo: tibi imputa, qvicqvid in Alexandro æſtimatur. Redit ad Auctores glo- ria,& in majorum decus redundat, qvidqvid laudum congeritur in nepotes, ominari licet
grandia de Magni filio. Ejus tu victoriis præluſt.
ſti in Græcia, qvas ille iminiſſo in Aſiam bello adornabit. Creſcit jam in ejus perniciem,& bel. la continuaturus& trophæa. Ipſa illius indoles mihi non unius præſagium eſt triumphi: ani.
mum etiam nunc gerit dignum, cui Orbis ſuc- cumbat, nil in illo præter annos puerile: indo- les Marti peridonea, ultra ætatem ratio; reſpon-
ſa, qvæ a ſenio vix expectes, animus orbe major bellorum avidus, triumphi cujusvis non inca- pax, Martialis gloriæ ſtudium& famæ perennis cupiditas vix terrarum omnium imperio ex- plenda. Id unum ergo de te dixiſſe Lfiieur Fi-
lum
zu l Nand dud M ri vnendb
tnin Kaach Tph ,ein üich,,
aee pa

n 1= cdun ur tes,
ie=— tuſ
dniſſoin tun s perii Ath AA. hpül reſt uaueſt triu gelt 2as 1m, Cl
pn— nos pbi el, e datem l
2p aam anim
. 1=xr icu)us
orit u 1m& rrar nium 1 rod badixiſſe 5
Nox VurcAkIS EroyENr. 4²⁷ lium habes Alexandrum. Pulchrum tibi victoris nomen, Parentis glorioſius.
Philippus.
D Ignam& ego Orbis faſcibus duxi indolem,
₰ qvam amatis talis gignendus erat, qvior- bem vioceret. Me vero te hlio fortunatum Ale- xander? qvod te regui, qvod trophæorum h ·
edem relinqvam, id mihi ad immortalitatem ſufficit. Tibi Græciam, tibi Theſſalos Thracas- qve vici: relinqvo tibi imperiu n, qvod ab A. mynta non accepi: Macedonia primo fuit, dum regnum caperem; nunc centum& qvinqvagin- ta ſunt Provinciæ. Auge tuorum gloriam,& tibi parta tuere.
Alexander.
Ffciam ut nec dati te ĩimperi pœniteat, nec me accepti. Modicum tamen eſt, qvod tri. buis nec pro meæ mentis immenſitate. Mace- donia mihi etiam ſic aucta non ſufficit, Orbem volo. Græciau mihi das, qvam ipſe cepiſſem: Thraciam mihi olim cognatus ſubegit Hercu- les. Latius ego arma cum votis circumferam; ac ut tuam virtutem Thracia Hebis aureis inſcri- bit fuctibus, ſic olim Indus& Ganges in tuas measqve pariter laudes deſpumabunt. Etiam
tux obſecundabo gloriæ, dum militabo meæ; non arctius imperaturus, qvam mundi immenſi- tas patiatur.

4²8 Car. IV. PuxpaukxruMIV. Philippus. Mo indolem, Macedonum dignam Solio. Aliud ergo tibi regnum qvære, ô flli, qvan- do te Macedonia non capit: i, vince, ac Orbi impera. Hactenus alterum Dialogiſmi exem
plum. Simile acumen in Coll
6qviis& Jiteris ſectari
qvandoqyve licet, nĩiſi qvod in his Sravia ſeriaqye ſas un
ludicxis temperare ſit ſolenne
CapuTr IV.
Qartum non vulgaris Admi- rabilioris Eloqventiæ Fun- damentum.
Mira per Allegoriam& iuftoniores S.. Fguras Sr) li Exormatio.
Deo Ennodii ſeculo Allegoriæ uſus percre-
4 Xbuerat, ut Talliana dictio, qvæ alienior à freqventi Allegoria, vulgo diceretur ferrum Ciceronis. Aurum ſcilicet illis vel auro qvid pretioſius pulchriusqve fuit Allegoria: at mul- to magis de inſigni Allegoriæ uſu,& Stylo per eam ac inßgniores Figuras exculto id cenſuis- ſent.
9. J.
hedla
heuth
61O anal drr 79 7, kii Varmi

nIyi en
5.t Cl 1 KIc 1
X△ „g an gri ſolt un
u W. lrä!
r A 8 1CGA!
ri i inſgn
APin.
ie ul ¹
1na Q7*
leu
leg 17 19
r ceretut; ſil is eln e
— gornl.
ulo it
Nox VurGaRls EIoCYENT.
6. I.
Rariora qyædam de Allegorico characters.
Ræmoneo nimiam affectationẽ& tumorem
qvendam Allegoriæ merito carpi abomni- bus, qvalis illa eſt Ennodii: Eat nunc,& co- thurnatis elationibus Alexandrum jactet anti- qvitas, cui famæ opulentiam ſuggerit dos lo- qventium,& per facundiæ prodigalitatem vide- tur creſcere rebus mendica laudatio. Hoc poſi- to, ſit jam de Allegoriæ uſu non vulgari.
429
Documeutum T.
Oſſe Admirabilem Allegoriam eſſe eruditam qve arebus ſumatur ac Perſonis in Hiſtoria vel fabula celebrioribus, nec vulgari modo ac- commodatis. Sigillud de Alexandro VII. Ro- mano pontifice, qyi Areligione voti qyvemdam abſolvit: Eſt Romæ contra hiujusmodi etiam nodos ac vincula gladius Alexandri. Sic de Re- gè noſtro hoſtium tot pridem Victore: Si Tyro non horruit, contemnet hydram grandior Her- cules. Sie de Moſchorum Victore, qvorum in- ſigne Taurus- Iterum novus Hercules Taurum edomat.&c. Sic illud noſtri Oratoris de Duce invicto: State admirabundi Heroes, ubi pro avi- ta Majorum Troja contra ſui Temporis Dolo- pes& Achivos alter Sarmatiæ ſtetit perſti- titqve Hector; hoc vetere illo felicior fortior- qve qvod altu varium Ulyſſem, armis validum Dio-

430 Càr. IV. FuxpAMENTuM IV. Diomedem a deſperata expugnatione in ſugam vertit. Brevius Strada de Belgio: Tot janide- cenniis Troja hæc petitur, nec expugnatur. Allegoria ergo aliqva eſt Erudita: in qva et- iam aliud ſenſu, aliud verbis dicitur, ſed verbis Propriis& ex Hiſtorica vel Poëtica Bruditione petitis. Patet id etiam in hiſce Rythmis: Adriam qvisqvis horruit, Et lenem Cydnum cavet; Telephi haſtam metuit, Ictum qyi leti pavet. Et de cura minimorum: Hæmum ſi dorſo dejicis: Cyclades parvas time; Scelus Non ſtatim evadit Gigas, Sed creſcit culparum moles, Senſimq; ſit Sthenelus. Et in ſuperbum: Sd criſtam Tereu erigis? Et ales criſtam gerit. Qrid jabam celſum furrigis? Haud Cyllaro par erit.
Documentum II.
A Llegoriæ Synonymæ& Conglobatæ pal- 4 cherrime adornant Orationem. habes ex- empla cap, primo ubi de ſenſibus Synonymis. Sic ad confrmandum illud qvod rarus ſit, absq; aliqvo nævo ſeu vitio Allegorice elaboratur in Rychmo: Nec
ſertan Lun 6 341 17 un ai am airge
..
Ino⸗
Adk z d
iint mr wi. ira e 4por J. däulig 4 dhd du

Nox VureAkNis ErodrNr. 431 Nec ſine cortice lignum, Nec absqve lappa ſeges; Nec ſine carie tignum, Nec ſine cæde leges. Et roſas ſpinæ aſperant, Teguntq́; nubes Solem; Nimborum clauſtra reſerant Zephyri, æſtus prolem- Sic nil ex aſſe gloriam Vendicat totam ſibi. Sic pro modeſtia animi contra faſtum. Tutius humi repitur, Nec lapſum ima timent. Ecelſlo ruitur in præceps, Atelispax eſt trifidis, Nec Jovis is pavet facem Vales,&c. Documentum III. henen„N efar. non refugit acumen imò Allego- riæ acutæ pulcherrime ador nant Orationẽ. m ueiß Sic de ſacro Pnevmate in igne& Spiritu vehe- d Eehugeit menti defcendente Ferr: Per Nan nmeas lin- In K! ris gvas jucundiſlimus hic æſtus ſeu Amoris æſtas Mopuät vehitur, vehementi Spiritu commode ventila- „ I tur ut vitam efficacibus flammis per ventum
4— Cn inſpiret. qvandoqvidem unus poteſt Mile on* Amor ardorem ipſe ſuum er zentilare. ſ forte m ionel 4 fimul in ignem atq́; auram ideo mntetor Amor, = 4 1— 6 ut in Amoris æſtu amsrem pro aura reſpiremus. en Arſit gelida Septemtrionis ora, nec remctiſti⸗
it rice tu 21 mum

4³² Caàp. IV. FuxDAMENruN IV. 1 mum Solem deſideravit proxitno illuhris DEO, Sul¹* qvo melius incaluit, qvam averſo atqve avio 691 iul Sr 3 le. Arſit torridus mundi tractus& ſolis immi. uren 22. nentis aſtum, præ amoris æſtate ftigere utili em tat ſh experimento intellexit. Ron 3nn t. Sic& ud de Sanctis: ſplendidiora hæc„qvia aed du 1 infiniti Solis ſdera ſunt; non hæc ſp lendide 18 1 ei mendacihus fabulis, at debitis cælo virtutibus viniten lucent: non in vaxias feratum ficies efferata lhen'tn hl crudeliter ruben t, ſed ip ſo Deo, qvo feliciſſime Mtyte ias ardent, beatiſſime effulge ent. O vere amica fide- nrdoe fabe ra, qæ veſtrarum magis fulgore Virtutum qvam i Wii cœleſtium luce flanunarum Stellatum annum ahv e
circumvolvitis. ae n
In Poëtam obſcænum ex hoc documenro illa 3h Fchr
Allegoria: a etur
Multorum Capitum ſcripſiſti, Pontice, librum: ul hur Cur frontem Tuus hic non habet ergo liber? us
Documentum IU. dm
—. 2.. An r t.
T Ait Allegoria pulchrior& admirabilior, 1 65
qvanto aptior; in Allegoria enim eſt qvæ- 1*
Manto priors in Ailgoritenimelie in Flbar
Jam tacita Comparatio, at Comparatio ſoh plauſum meretur, qvæ concinna,& rebus ido- nea. Sic Nepoti non degeneranti à Klajoribus apte accommodat Gabriel Cæſarinus Aqvilæ lou Allegoriam degenerem fœtum ad ſolares 8 idi explorantis addito Lemmate: Mei non degene- ici rant. Hinc ſvavitatem haurit Allegorica illa peti- aſen 1 tio: Etego ad pedes munificentiæ Tuæ cum puu n
pre

14
rayi 8 3 Nox VurOANIS EIOENT. 433 k,75 Lan recibus ſupplex corruo, ut beatior ſurgam,& ml e, in hac felici tuina ac Majeſtatis Tuæ umbra, ed s altr Fortunæ meæ lucem& laſtigium igveniam. Scĩo petentium deſideria Magnis mentibus glorĩæ 9. aun theatrum ſternere,&c. = damge Ex cadem cauſa illud de Turca tumido à Po- * n lonis victo Allegorice dictum eſt pulehrum& — Gah admirabile; qvia aptum- Orbe terrarum hauſto mi ſuum completura orbem Luna Turcica videba- h tur: ſed præſto eras qvi cocuntia Europæ diſſi- u m Yi gis Lunæ cornua objectu laterum impedires. Ing nſie Hue illud refér Allegericum ad tumidos de le— ulu vaporibus terreis: Nec vapoi tutum altius
rnl weie Nubibus caput credit. Solutus æſtu triſtius mſe t Dt Illacrymatus redit.
uns— ahuEt illud de ebrioſis: Diſſolvitur in poculo
umt: N. ams Naufraga vitæ ratis: ma* lior äth Ni caveas hunc ſcopulum, gornnein Péribis Palinure.
ara t Conn-
acs Documentum 7.
4u4, At— 1n em J Anto pulchrior d admirabilior Allegoria GCrE 2 dvanto continuata illa Metaphora Eru- Alllitionis& acuminis multiplicis capacior eſt. 113: Miudinc illaſtris admodum Allegoria apud Neo- ericum de Scytharum Victore Uladislao: 6
Ooœleſtem Vigorem! nam& Stellas poſtLunam
V
h Ehralllegrie 1 d Mut ilern thomanicam ducit in triumpho, niſi titioni- i T bus
—

ar
434 Car. IV. FuxpAMENruN IV.„
bus inſignire malis buſtuariumScytharumRege 80 ſed ſtellæ ſint, qvarum aſpectus vel Roma ſem- p 9 f u'
per exborruit cum utramt; Solis domum tenc. ret. Jam occidere coguntur, vel extingvi cogil sani nc Uladislaus; qvia Sol eft perdere natus aſtra uiiawn nora. Nunqvam luiſſet Podolia, niſi aliqvandiu his ſtellis luxiſſet: nec ominoſius qvidqvam ac Aupn cidit, qvain erronum hujusmodi cum Luna con(al junctio. Sed reperit Atlantem, qvi hunc Zdinhoe! cum verſat. olim periiſſent, niſi lucerent aliaſnlime no: collucere jam ſoli poſſent; ed noctem maut Eia, convolve Bgna„ erratica Plauetarunde cohors,& ſi qvid monltrorum ibi agnoſcit Maſur ⸗ theſis, cuncti ſub noſtri Herculis pedes eant. gün Hic vid es qvantam admirabilitatem tripuieasum A Stellis ducta Comparatio ob mulciplicis acuſi. minis& Eruditionis Mathematicæ, Komanæ, Poeticæ capacitatem. Tales Allegoriæ eſſent de Aqvila, Leone, Pha d n nice, Cœlo, Floribus, Igne, Gemma, Mari, Tem. di- peſtate, Sale&c.&c. kaaſt Usc ergo Allegoriæ lucem addas, ſi hæc à naſ ulma- mine Appellativo ducatur, Hiſtoriis& Erudr 0ol dione ad nomen hoc pertinente illaftretur. Sic Wo in Allegoria Roſe meminiſſes fabulæ docentis ddiſsr Roſas ex humano ſangvine propagatas: hinctuſ fu- horem traxiſſe. Item qvod olun, teſte Baſilio, Spiſ ſélien nis Roſa caruerit, ſcilicet ante Adæ peccatum] Whnn
nl
uel qvod Indi placare aſſveverint Dynaſtas Roſi tem Ablata. Et ſic de allis,&c- tſenza tal a
Doch
Enil lae
hen

Fä
is b 4 15 NoN VulGaARIs EIoENr. 435
waru aß Documentum I1.
mu ms 1 Oſſe Allegoriam non vulgarem ſami 3ue.
cog—₰ w bus ad aliqvam artem peanibns velab
88 9 dpßßs autibus. Sic à re nautica illud Stradæ: Quo- da ties mota eſt facræ religionis anchora) toties flu⸗
dir un tuavit Reipublicæ navis.
um it I pe n ſo Are Imo bn⸗
unt⸗
Ana
i nalls,
. Sic in Panegy rico Divi Martini ex eo qvod! ole Coœli ſuſpex dtrur idem Sanctus: Nemo mihit =*n poſthac Aſtrologus, nĩſi cui cœlos ſic lbeat con: ull templari: vianrtamen in C œlis non brius La- cteam reperit, qvam morum innocentia in ter- ertic ris expr reſſiſſet; al liqvas in ſole; nullas in ſe paſ- ü ſus maculas.
reoh- Sic itinera à S. Franciſco Xaverio animarum rime cauſä obita cum. Motu perpetuo alius compar oll ravit.
Documentum VII.
an l admirabilis Allegoricus aliqvando de- Gemo lectit ad uſum& contvetudinem veterum-
Sic illud Servatori Patriæ: Non unam Tibi Ci⸗ vicam, non unam Obſidionalem debet bDatria,, HAa niſi qvod ſic Polonam coronari non ſufficit vir- A tutem, dvo Romanam.
ene Sic illud brevius: Age,libertine, interim De- s ul cembriutere ubi alluditur ad Saturnalium Ro-
3 14 hrafh manorum dies in Decembri celebratorum: tune. e = imele enim ſervis om nia licebant. Sic etiam illud Poe- nte te:. dextrach ſuos jaw computat annos, id
— 4 en ee ies eiin l eſtcentenarius eſt. nam veteres usq́;ad 100.in ſin-
=
niltr a numerabant, à centũ in dextram numero- T 2. transe

436 Cap. IV. FuxpAMeNruN IV. translato. Item ſi Phryygem plaga erudit,& tezne in care facere periculam Fortuna videatur.
Hinc patet etiam Allegoriam non vulgarem ab Adagio ſeu proverbio deſumi poſſe. Ut& iilud de donis ſaſpectis: Munera qvibus colitur, edvum Sejanum reputat, aut monile Hermio- nes, vel fatale ſuis Poffe ſſoribus aurum Toloſſa. num.
Sie ſtulto Nautæ dictum: Cum tot maria ter. rasq; luſtraveris, reſtat ut ad ſolas naviges Anty- cyras(ubi helleborum in copia purgando cere- bro idoneum.)
Aliqvando Allegoriy hujusmodi maximein Dialogiſinis verſu ex Poeta deſumpto efferun. tur: ut iſiad ex Juvenale ubi ſvadetur fuis par- cendum eſſe: Cognatis parcit maculis ſimilis fe⸗ ra- Et ſævis inter ſe convenit urßs.
Documentum IIX. 5 Llegoric dictionis proprie tates ad rem Al 3 legorice deſcribendam cum delectu accom- modande, ita ut etiam earum oppoſita perſtrin- gantur; puta, ortui occaſum, luci tenebras, ma- laciæ tempeſtatem,&c. opponendo. nam ut no- Gtis umbrarumqve horror diei gratiam, ſic op- poſita lucem allegoriæ intendunt. Documentun, IX. POfis interdum uni Periodo plures inſeriAl. Dum bellis arderet Italia, incendium illud late
legorias non inelegantes. ſic illud Stradæ: dimanavit&c, Et illud de Exercituum puce a-
lius,
8
C 1
905GS 91
onTE un e
dalem O alen Ne
4. kemer lgcn 2 da R1 Kdaun be 2
llu c eui u Cn w (oD e ba m Ulnan n üln e. ig 2
ſadkulte
N*
ble ſ

„Eo— re. Nex VurCARIS EIocv-2Nr. 437 Diuyg e cula ſu lius: Qris Te vel inter immanes Sarmatiæ pro- lculad u cellos, qvas Gotticus turbo excitarat, ſereniores
a Sum patrix dies,& qvandam reſtituiſſe malaciam ne- el— wi. ſciat, cum Tu non Tam eqvorum, qvam victo- ſeis i riarum curſu, tot ſpatia decurreres, hoſte Pa- n un rentalem aupreſſi um, Te ubiqve triumphales duſt m amm laureas colligente-
edich rann§. J.
dlet Sun Hea Alegoriæ rariori.
um n Xempla hujusmodi Plura alibi; hic duo ſuf.
Hiciant. Prirnum accipe in Allegoria de Chri- egon u flo Patiente ex Ferrario Allegoria eſt ſub nomi= Nerl ilr ne l'arricidii. Ad qvam mire Paſſionis myſteria nrende ln. adaptantur. iti me Ülluxit tandem dies, qvæ vitæ Parente im pie glecd ſen Perempto, verius qvam Idus Martix caſo T Ty- — 1 ranno Cæſare debeat Darricidium nominarf. Tam atrox tam inſolens Parricidii ſcelus, non ns communibus lacryinis ſed præſudato fangvine un deplorandum fuit. Oſculo filiorum aliqvis vul- dun ens neii præluſit, ut ex facilioris aditu, omnium — gra iſſime cor paternum vulneraret. Vulnerun 8 Bwn jam reliqvorum non miror licentiam, dum tan- un tum oſculo in cor liceret. ſubi jam Vincula, Pro- i 3 dite Pater; decet enim poſt Filiĩ Hatale Tibi o 2 1 ſculum, amplexus vinculorum: neqve Tui Te * olun fllii mitius tractare norunt qvam vinculis. An leil& depalmatus graviſſimum leviter perfers a- enir pæ ludibrium? nempe Patri alapis blandiri Sen 1 par eſt Filios Parricidas. Sed imbellis eſt manus 13 cola-

438 Cap. IV, FuxpaMENruM IV. colaphos infringere; valentiores hic Pater libe- ros babet, qvi ad ſaxeam delig atum columnam, illa ſane duriores, alterno fatium impe tu Pa- trem in mancipium deforment. Bqvidem nunc an didici Saxeos homines moveri poſſe— qvanqvam hujusmodi Saxa nimium animæ ha- bent ad motum, Ker crudelitate animantur. Sed ſatis jam ſævitunreſt: libet jam cum Patre Filiis tänciſs r luſitare. At iſte luſus inter ſpinas a- chlen mhabet. O ingenioſiſſunam Amoris Phi- 491 phiam, quæ non Philofophum modo So- cratem, ſed Deum etiam ſuis cum Filiis docet in arundiae repueraſtere 2! Eia verò Filiorum a. tio levis arundo eſt; Crux par habens nio
1..... 8 pondus inauditum Dei Patrſeihum peragit, IVæ 93 non minus dedecore illum cruciat qvam Bnle e. 1uod
713 ⸗ ν:
Ubi jim mactatus a Rlliis& pro Filiis tumule. tur Dater? nusqvam credo decentius, qvam in rat
emollitis cordibus Filiorum.
Idea II. 1
Ffero Dedicationem Theſium Logicarum
M Domino Rylski§. R. M. S ecretario. Alle- bas
9 ex avita ejus gemina Luna, qvam gladius np diſcriminat, ſumitur: d 0 Suam jain nomen felici auuittit interitu ſo. nine
lius jacturam paſſa caliginis Logica, dun Tux ſatig non tam noctium, qvam dierum Præſide Luna un circumfunditur. Gemina ut Datria, ſic Atticis, 4) ingeniorum noctious,& Academi umbris face einae præluces, cum unam Cœlum proferat, adeo par⸗ r clus

Nox VuxGARIs ELooyrNr. 4 ⁸G
cit cius in Cœlis Lunæx proveniunt, qvam in Hero- nmem um atriis; cum& geminos Ccrlum neſciat ferre It Wund, Soles,& Lunas. Nocturnas qvidem avitum hoc 10et.h. ſdus umbras coinuta luce impetit, Lunam utri- 608 8—8 un. ꝗre Solis Donũni, utriq; hewiſph ærio eandem dd imm. deſtinat, ſed diem ctiam ingentis accendit.& or- ed an itten be nec dum etiam completo(qvamvis hæc etiam t: nau aeän coéuntia Lunæ cornua non obſtant, 4 ſi ut orbem fama icpleas) plenum melioris præ- ènrmh ſgiĩ accendit Plen aadi ut ſolis induiſſe in- on u e genium Lunæ bajusmodi videantur. Qid enim eti* cung illis, ad diurnæ lucis deſit copiam, dvam Regia er i Serenitas, hoc eſt, Lechici Solis radius, illis in t; vhr! intimum conclave, ceu in terreſtre cælum ad- Dde rili miſſis, affundit? Eclipſin qvidem aliæ in Solis teil uci Vicinia patiuntur Lund ſed non Tuæ; qvibus binarius vita Lucis, vires luminum intendit extenchtq;:& infuper contra fata les cuivis Lde- ri umbras melipri qyam cœleſtis Perſeus gladie muniuntur,&c.
el§. II.
ad elel Mira Styli Exornatio per Figuras
„ aT pfto
.— 1m Bum decent
. — 6 —
1.„Lecktut
13 Mie qvasdan.
34 1 1 TLlud hicte moneo, non Figurarum Speciali- : um tantummodo uſum à me hoc loco com-
5 uiti mendari, ſed vel maxime uſum ſpecialem ea- 1 cpin, rundem, qvod fiet, ſi non verbis tantum inani- 3 bus,& grandiumn ſenſuum vacuis Orationem 3 tam concinnes, ſed qvibus grandior ſub ſternatur alenit ſententia& non vulgare qeidpiam ſonans. en T Patet

440 Car. IV. FuxpauzNruM IV.
Patet id Primo in plerisq; Pliniani Panegyri. cĩ locis.
Talis illa eſt ongeries, Antitheſis ſimiliter cadens, qvæ inſigniter exornant laudem Trajaui 4 Jaſtitia: Quam mitis ſeveritas? qvam non diſſoluta Clementia non locupletando Bᷣſco ſe des, nec aliud tibi Sententiæ tuæ pretium, qvam bene judicaſſe. Stant ante te litigatores, non de Fortunis ſuis, ſed de ſua exiſtimatione ſolicitij nectam verentur, qvid de cauſa ſua; qvam qeid de moribus ſentias: O vere Principis, populos non Imperio magis qvam ratione compeſcere, intercedere iniqvitatibus magiſtratuum, infe- ſtumq; reddere, qvicqvid fieri non oportuerit; poſtremo velociſſiini ſideris more omnĩa in viſere, audire omnia,& undecumq́; invocatum ſiatim veluti Numen adeſſe& aſtiſtere!
IHlud vero apud eundem exornat non russ Comparatio& Oratorium incrementum; ſed Tibi nihil accommodatius ad gloriam qvam pe- nitus inſpici. Sunt qvidem præclara, qvæ in pu- blicum profers, ſed non minora, qvæ limine te-. nes. Eſt magniſicum, qvod Te ab omni contagio- ne vitiorum reprimis ac revocas, ſed magninccen- tius qyod Tuos. Qranto enim magis eſt arduum alios præſtare qvam ſe, tanto laudabilius qvod cum ipſe ſis optimus, omnes circa Te ſiuniles ef. feciſti.
Et illud ejusdem: Veniet ergo teinpus, qro Foſteri vilere,viſendum tradere minoribus d
gelli⸗
No 21 e tticiun EE ennt)
1 oyo. 12 1oe
—
An. aa)l E AnNN Doehnoe Fhrite HLanlul 1 haku Ack Clune tnani
ktwüm in
ku
dr. elläbubac
1lu. A. dadd, Cin Päm c ſean it
rrofti ü E. Bacrane

rita Oit uni Lun eſe 36 nt vod 99 In m; nis
14
n
Nox VurGARIS ELOVYENT. 44¹* geſtient, qvis ſudores Tuos campus hauſerit? qvæ refectiones Tuas arbores, qyæ Saxa fonmum prætexerint? qvod conclave langvotes Iuos
em mi viderit? qvod hauſerit lacrymas? qvod deniq́ve en tectum Magnus Hoſpes impleverit. At hic
8
aj iterum congeries, ſimiliter cadens,&c. In ien Pulchrum& Compar Antithetis permiſtum, lian, ſed antithetis grave ſubſit acumen, ut illi: Afla- lm gitio Sanctiſſima, luctuqve qvam riſu feliciot =h Magdalena. Dini Piofero longius Exemplaum de S. Joanne ain Bapt. Clauſis oculis perſpicax, Solem ante vidi- eamir ſli, qvam diem cerneres, ante adolevili ad San- eian ctimoniam, qvam naſcereris ad vitam,&c. one Et de Sanctis Martyribus-. Clauſiſtis ora, a- — 6 peruiſtis vulnera, vulnere qvam ore eloqventi- ores. n Et illud: Neqye illa Rhete brapenſ eim Mud: Neqvei 14 N zetotul pro ra peniſi lenhabemus, qvinatam in ſummo Thraſonum ore inckan cundiam æmulati, de ſuis rebus inconcinne de —1 gbin ienis loqvuntur indiſerte, peſſice de utrish;, n mdlſtum vel maxime diertis cum Floqventtæ Flu- a on, hämen calicibus dervant, Nymphis qvatn Mufss, ce bon Libero qvam Tullio, raſſris aratorum aptiores, caſtluqvam roſtris Oratorum. ims Et illud ſmiliter de Doctis: Videas illos ob. d d Kuli ſcu is lacem, notis gratiam, antiqvis nitorem,
8, cirallignorantiæ interituim xitium erroribus, expe-
:
dita dubiis reſponſa afferre: Unicus illis eſt ho- — ergote ſtis ignorantia, qvam editis à ſe ingeni moni-
lul te Tin 17 men-

44² Cap. V. FuxDaMENTuM. V.
mentis profligant: ruditatemn ab hominum tp
mentibus proſcribere&c.&c. Qumillud illuſtre ab iisdem verbrum lu.
minibus ſeu figuris, Divi Fulgentii de Chriſto 1 5
nato: Qi portatus ut parvulus, adoratur ut De.
us: parvulus in præſepio, immenſus in Cœlo, vi. b
lis in pannis, pretioſus in ſtellis. Venit non ut bugnet vivus; ſed ut triumphet occiſus.
Datet ex his obiter attactis, pluribusqre apud“
recentiores exemplis mirum in modum Blo-.
Aventiam hujusmodi ac allis Figuris exornath
ſi ipla inſuper Bigura ſublimi Sententia vel acu-
mine exornetur.
—
Caput V. Cintum non vulgaris Flo- dventiaundamentum pulcher- „rimæ Ex'iſitæ Deſcriptiones.
Leriq; hic uon mediocrem plauſum captant,
dum rem ſuis ad vivuqcoloribus uss; adin- genii oſtentationem& legentium illecebramnſa. borant depingere. Eximius hac in re Gi iuiſius in Allocutionibus& Strada in Proluſionibus, item acuti RR. præter alios.
SECTIO IJ. Primum Genus Admirabilis De- ſcriptionis. Oplicem deſcriptionem ſtatuo; aliam Hi. D ſtorico, aliam Oratorio ſtylo, utramqe ta.
wen
ltore un
nr Nwcmn bu umtdbo
känm
Dln 8 ent
0.
ſdren 8 7
tdtale
deman ndl gte UChle 7 Allleg, r
Vh dn

A⁸
eman
7. B
nt:
iderg)
Uat
uris
eAa lr dsu=*waun, ptet dell tioſh ttgiis. ſ ed ut ee letic dite h wpli an in nodi ber gurs den⸗ . .
l. mton lcrin m l § 34 colorbi
neiuni
dem . Jn ink. tet e.
9 1 nirali ſ aagru. atu Og Kl
ci
Nox VurGakIs ELoovENr. 443 men artificio admirabili excultam. hæc non ſine flexu qvodam& pompa atq́; acumine& affecti- bus defcribit, qvod illa breviter& dilucide,& a- liqvo colore Rhetorico.
Primi generis Deſcriptio apparatum ſumit ab Adjunctis rei deſcribendæ, contentis illo verſu: Qris dvid ubi&c. Eadem Ornamentum ſumit&
admirabilitatem ab Hypotypoſi accur ta: Item
A concinna rerum congerie, diſtribution 5 om-
paratione, Iſocolis, fimiliter cadentibus, erudi-
tione obiter inſperſa, aliisq; verborum lumini- bus& viva Adjunctorum deicriptione. Juvat ſubinde Deſcriptionem maxime Hiſtoricam
condire qvæſito acceſſu, vel ex viſceribus rei e-
ruto, ut in Prima Deſcriptione videre licet, vel à
loco communi, ſeu documento in gnomen con-
cinnam redacto, qvod ex Hiſſoria eruitur; ut in
Deſcriptione qvarta patet.
§. Unicus. Deſcriptiones Primi Generis, Prima.
Deſcriprio Cæli Terreſiris apud Coſrvem. N Perſidem vos& ſtylum transfero, qvo me vel fctile Coſrois Regis Cœlum rapit. Admi-
rabile artis portentum, qvod melior qvantum-
vin in barbaria condidit Archimedes, tanto S0- lidiore gloria, qvanto fragilior machina argil-
la. Cryſtallum id era:, in qvo tota Cælorum im-
menſitas, ſolis ſidcrumq́; curſus, Lunæ vices la-
borq;, æternæ wicantium Stellarum con erſio- T 6 nes,

444 Cap. V. FuxpaMeNruN V.
nes, Cœli altioris ſpeciem miro artificio exh
bebant. Aderant machinæ, è qvibus vis aqvarum erumperet, qvæ modo ſubirent in imbres, modo rigeſcerent in grandines, modo tumeſcerent in fluctus, modo præcipitarentur in torrentes: tum vero aer nunc ſerenus blanda velut Eteſiarum amænitate ridebat, nunc nubibus obducebatur, nune furebat procellis, nunc micabat folguribus, nunc minaci fulminum terrore omnia confun- debat: Rex ipſe velut terreſtris Jupiter in me- dio collocatus ad nutum compoſitos curſus re- curſusq́; Stellarum contemplabatur, pluebat, to- nabat, fulminabat, peimiſcebat omnia. Viluere Cœli oſtenta, Cœlo ſic oculis ſubjecto,&c.
Secunda. Admirabilis Deſcriptio veris ex Nazianzeno.
Mæna omnino hæc nec indigna Divi cala-
mo Deſcriptio; qvam Figuræ Rhetoricæ& Dartium enumertio venuſta nobilitat: Vide qvalia ſint qvæ oculis oeruntur, qvales Regim cemporum inducit po npas, qvales ſcenas expli. cat omnis amænitatis ſtipata Satelliti. Nunc cœlum ſplendidius intermicat, nunc lol ſubli- mior m agisqve aureus, nunc Lunæ orbis clarior; purior Siderum chorus; nunc& fluctus cum lit- toribus,& ſtirpes cum oculis in gratiam redeunt: nunc fontes manant licqvidius, limpidius fluunt: nunc flumina hibernis exuta compagibus, vin- culi:
nüten Se mcin ſie ir hihn Nun e zo mict ult ma imm ni udleidr ichen Valn 1 naniden
nir ¹ Nab
Sau 8 DMPann 2ar NMann mi 1 pen u
l Dr V Alis p oh 1
Wiunbee 4
ulſu o Len io g,
1

F
b u 8 ſ 1
T un mac 13
itanga nodé R enu andi Fo eiſt r inwe enu Te t, nd e ibch. celli A nil a
Nox VurGARIS ELOCVENT. 445 culis ſoluta liberius latiusq́; diffunduntur: nunc prata collucent floribus, arbores gemmis tur-
ent, detonſi nitent herbarum tori: nunc& hortus ſvaviter olet,& plauta pulchrius viret,& per virentes agros agni laſciviunt: Nunc navis cum celeuſmte è portu ſolvit, velorum alas ex-
blicat, per gyrum aſſultant Delphines,& tran- — qvillo mari nautas comitantes deducunt: nunc nnſ em ſuum reſumit opus agricola, vomerem fulco eel rs h imprimit, jam avis nidum conſtruit& ſvavius nut e modulatur, calamos auceps inſtruit,& ad aucu- mcde lhen pium ramos deßgnat, plumasqve avium ad inſi- e, biten dias eleganti artibcio contexit: Jam apis labo- rlhslu rioſa explicatis pinnulis ex alveari emicat, jam prata bervolat,) am flores populatur⸗ caſtra ce- Lec d. rea concinnius Chborat& alternos implicat an⸗ koI erun Siportus,&c.— m. Tertia.
J; kal Deſcriptio Elegantuli tumidi. 10n mi ADarde qvod Deſcriptio, ſi fiat a partium e- 950— zurte numeratione, admirabilius inſtituatur, ſi
fj uok 5. 3 li—„non omnes partes ſi ſimili contextu& congerie als tunſen pr ſecunda Deſcriptione ex N
„Proponantur ut in ſecunda De crip ionée ex Na- TDoa alslt
ziameno; ſed varietatem qrandam in deſeri- tsEi zulln bendis partibus confecteris, novaaiq; ſtyli ele- int 7 nun gantiam. PDatet id in hac Deſcriptione Elegan- eus Ses anrai tuli, qvam ſubjicio ex Cauſino:
i Sflts Qvr illa frontis exporrectæ ſerenitas? qyvæ sun ſvavitas oculorum? qvæ dignitas oris: qvæ re- tle etlinpin nidentis ad ſingula vultus amænitas? qvot in fa- 1 e ompsei 17 cie

Ca. V. FuxpauENruN V. cie veneres! qvot in ore Gratiæ, in genis roſæ? qvot roſeis labellis inſdentsirenulæ: ut illi di- gitos magnæ lucentesqve incendunt gemmæ! qvarum pondera æſtivo tempore, ferre vix po- teſt, qvin annulos
— ventilet(ac) æſtivum digitis ſu- dantibus aurum. qvid qvod comam habeat ſei- tiſſime rotundatam„ madentes cincinnorum fimbrias! qvacunq; pergit, pullulure roſus, flue- re opobalſama,ung enta olere diceres. atq́; cum talis ſit, qvid mirum ſi, ut Pavo conchatis caudæ voluminibus,& verſicolore plumarum amictu ſupetbiens ſeipſum circumſpicit, cervicem ro- tat, gradum frangit, nunc tenero& molli inces- ſu eundem ſuſpendit, magis de ſui capitis deco- re ſollicitus, qvam ſalute, utpote qvi malit Rem- publicam turbari qvam comam,& comptior es- ſe, qvam honeltior.
Qarta. Deſcriptio cujusdam Adoleſcen- ris evanidæ formaæ.
AIN initio hujus Sectionis concinnius Hiſto- ricam Deſcriptionem fieri per acceſſum qvæſitum à documento in Sententias redacto, qvod Hiſtoriæ contextus indicat: In curſu vero Deſcriptionis admiſteri obiter poſſunt oppor- tunmi affectus, Patet id in hoc Exemplo: Sæpius mora detigit, qvam ſub fucato men- tientis Ceruſſe vel illudentis minii colore depe- rimus venuſtatem. Momento forma corporis
de-
V rn 82 u r n heun
flru 2d

am — adia
d 5)
Ji irenl
8— Icena,-
1= or,
— cfii omm
1enntesa
. ullulr
e diict
Il vo con 1d unn plum —i dicit,
rero
2 — —
— de lu
lu oteg
m,
iene
Se concin. tic e ieri pe 3t mmdententi
acat: l
ext s cat.
ner poll
r 1e BXen). ninjü ccr 1ro fornl
Nox VorGARIs ELoGNr. 447 deformatur, nec fragile id bonum ulla tempo- rum mora(lidat, qvin de illa ſenſim decerpat plarimum,& vicrum hoc in emortale ſaxum il- ludat. neinpe qvod Poëta ceciuſit:
Mendax forma bonum deficientibus
Annis præcipitat, vitrea concuti,
— Cerea diffluere
Horuæ more roſæ; qvam modo roſcidum
Dum fovit tepidis mane Favoniis,
Diſſo lvit pluvis veſper Eteſis.
Vidimus huc ætate juvenem, cujus ſi genus inqviras in Ducum originem ceris majorum& natalibus influxit: ſi oris gratiam, Ganymedem alterum, aut Damoclem juraſſet; vel Paridem. At cum hinc excedendum eſt, nullus elt eximĩus: neqve ille iuvenum formoſilſimus cæcum fu. rorem mortis tam liberali& luculento vultuà ſe abſtinuit. Hic nempe induciarum locus nul- lus eſt. Venit ergo ad extrema in ipſo ætatis flore,& dum naſceretur hæc roſa conſenuit. Floruit, ſed flos fuit ille caducus, neqve plus, ui- tra florum tempus moremqve vixit viruitqve. Inciderat forte morbi vis vehementior, cuiĩ ſæ- pe in ſpolium forma ceſſit, ergo ille jam treme- re, jam pallere, jam formæ, jam vitæ plurimum timere, breve roſarum ver incuſare. Diverſa plorant, precantur multa, feliciores ni talem genuiſſent Parentes;(illud tamen vel maxime, ut poſieris ſui vultus vel ſic exhauſti&palleſcen- tis effigiem velit non invidere; depingi ſe per- mitteret, ſi poſit ars imitari naturæ penicillum.
Ve-

448 Cap. V. FuxpAMENTuM V. Verum nec precibus nec lacrymis qvid qvam de-
dit, ſurdus ad illas æger, ut olim Ageſilaus ad ſi-
miles. Hoc ſolum annuit, ut poſtqvam pluſcu- los dies humi delituiſſet, eam qvam tunc repe. riſſent formam penicillo excipi ac exprimi cura- rent. Ergo extinctuin terræ inhumant, certos- qve dies uti dixerat, opperiuntur: tandem ur- nam aperiunt, ſed heu, qvam fæde mutatum re- periunt! macellum dixiſſes, unde eſurientes colubri opſonium ſumerent. Horrent illi ceu ad revelatam Perſei Parmam,& velut lapideo fri- gore obrigeſcunt,&c.
Sectio II.
Deſcripꝛionum ſecundum Genus.
Lter modus Deſcriptionum admirabilior&
longe ab Hiſtorico proxime indicato diſſi- tus, floridæ& ingenioſæ Narrationi plurimum deſerviens; Hic vero modus in eo conſiſtit, ut adhibitis liberalius Oratorum coloribus etiam primo genere Deſcriptlonum indicatis, ſenſus illi admirabiles, acutos, ac eruditos, de qvibus capitibus 1. 2 3. actum, inſpergantur; ac inſuper infigniores affe ctus, de qvibus brevi.
S. Unicus. Deſcriptiones ſecundi Goeneris. Ho genere Deſcriptionis ſcribuntur nunc Panegyrici Divis& Viris illuſtribus. n
em
Nünr
2 Ht n fina ne
end— t
hh ür i’n Dn
tuad ni. nslun mm cuig ha ue wſe ne füdhn 5 makrnt nSz0 lujrrde K auts hxaen tan e hanuna: uot n gj 2 ſagab 2 didao an ſetun ae Tum L. ü Des irn f 1 D I g lae:
ger de

¹Myni Nox VurGARIS ELOYENT. 449 üm dem genere ſcribuntur Elogia iisdem uti& vi-
1. ctxi tuperia. Dabo tantum aliqva talis Deſcriptionis
1 uon exempla. Ue⸗hire Prima Admirabilis Deſcriptio inia Prodigii fatti a Divo Antonio — tor: 4 R— eer„ Patapinò. 4i=, un Habet Italia fuum, habet& Pgyptus Anto- Hom. nium, nĩſi qvod hic inter virgulea nemorum 1 icu ac in umbra, ille in urbium theatro veiſatus pro- l giit in Solem. Iteruin ille vetera Manlii tro- . phæa cenovat, panes in hoſtium capita è Capi- 1 1 II tolio jaculantis. Prodierat hoſtis non jam Anto⸗ 1. nio ſed Deo ipfi gravis, fabulofa Gigantum præ- Aecunl lia in Hiſtoriam mutatur us; hoſtis plane in ſa- G= cram altatis hoſtium injurius, mil rale in Deum dKumai auſurus niſi in latentem. Sed latete inibi tantum 1 dimeut Hoſpitem veſana haud potuit cenſere increduli- E mtu tas, qvaſi non perĩude poſſit Uutere Deus in pa- Dicoa ne, ac Sol in nube, vel animus in corpore. Fre- oli Hit tumidum hoſtem munitus Cibo Fortium I e Antonius, etſi non arietem illi admoverit op- 65½ 1 indiei pugnando, ſed Aſinum fregit, dum injurium in 38 Mta, abditum Numen jamenti magiſterio pervieit, in . amurzt eſcaria lance proponens Deum ut haberet mo- 1 brei, mentum non leve librata fdes. Grande profecto ns. ſpectaculum„Pugnator Kſinus, hoſtis Perfidia, Gen Triumphator Deus. Rurſum agnitus à jumen- rur tis Deus renaſci viſus, ut fidem pararet& trium- — e lultt phum! Dorſuarium animal cæteris firmum one- ribus, ſuccubuit inolito ponderi Majeſtatis,&ec. 8 Se-

——
410 Car. V. FuxpAMENTuNM V.
Secunda Admirabilis De- ſcriptio. Virtutis Caſimirianæ.
Egiam, Cadmire, Purpuram non alius Ti-
bi tinxit qvam verecundiæ color, aut fſla- gellis excuſſus cruor. Noctu qvoqve dum ſacram ædem reviſcres, conſcia Tuæ pietatis fecifti ſi- dera, conſciam ſed non ſine metu Lunam, quæ cum Te pro ſuorum incolumitate in preces vi- dit effuſum, Othomanicis expalluit in ſignis. At Regalis hurputa ſolito magis erubuit, cum vidit 4 Te ſibi præferri condorem. Nunqvam Tu fuĩſti ſanior, qram dum æger, proßpoſitam pro pharmaco Venexsen reputaſti venenum; præſe- rens impuris facibus Tuum rogum, genialem torum le cto funebri, regmi ſolio tumulum, Ve- ner Libitinam.
Par illa Deſcriptio virtutis Pyivi Hyacinthi: Feciſti Hyacinthe vera virtutis pulchritudine deformem de altero Hyacintho fabulan, qvem de Ajacis ſangvine natum credidit Poëſis. Deus ipſe Tibi cruentus& aſper comparaſti, cum du- rum capiti lapidem ſubjiceres, qvo effloruiſti ſi non mollius, certe pulchrius. Nullæ in Te in- ſeriptæ fuerant flebiles notæ, niſi morientis Dei. Sed illo imprimis expalluit natura prodigio, cum Vandalum ſine navigio trajiceres, auſa non eſt aqva perdere pulcherrimum florem, ne- qve ex Hyacintho facere Narciſſum.
Ter-
at2-
.h Md, ⸗ 1*
leue E. — u 7
nolt
Ippb
„ 912* a 7
1— TsOr on 199
G lan 1e pe
ebrat en l rdn ei. tfaet lu g Rätu fln näplul aV= N eland eer kar. hune h anl le pi düferl ul Pe Ao k bc h Nam ſe uh ln ſt lnee emm aah c Mn

— bü Nox VuxGaARis ElocrNr.„ 2 U Tertia Acuta Deſcriptio.
1 Tempeſtatis D. Naverio immilſe& ab 4 VI eodens ſedatæ.
II- 1.. 2 unt T ecce infidum mare, qvod ſuas Tihi opes 1— 8...—-.
üec obtulit, jum ſurripit Tuas, dum violentior,
4'ohſ procella tranqyillitatis obſidem, Chrilii, Tuo ng lien magis anima, qvam Cruci affixi hæerenkisqve 8. etulu effigiem refigit ac ſorbet. Tuncenimverouter n tten qve naufrag um feciſtis: merſus eſt Amor Tuus ur allin Huctibus maris, tu doloris. Condona tamen, itoſ eruu condona Xaveri, piam Oceano rapinam: ſuum cn. Mwille lmperatorem ut offcioſo tantiſper comple dud*, IM xu coloret, prædatricem in Te procellain inno- reh enen center immiſtt. Proſpice jamé littore, ut ad Te 81 ogun Tu gaudia enatent: Vide ut breviſſimæ venera- „i iiotu tionis offieio perfanctus llle, ac læta malacia 8 Tiblarridens, per tenacem portitorem Cau- 5 Uihcrum Tuos amores ac delicias remittat. QOris er u tS Te marine Cancer ſideribus digniſſfimum non H. Abllw affirmet, qvi Solem revexeris? — ldt. Delſcriptio Claudii Cæſaris ex qva patet qvo- panl modo unus etiam eventus Deſt riptiouem exor- ba qeo tnet dum acutè exaggeratur- Væ Tibi Roma ab 1lg es Nul hoc ferali monſtro! Bene in ſua Claudius la- moi tuiſſet latebra, non in ſolio ewineret, eo ferior, 3ſ mtm ro felicior, meliorqve ſpeluncæ incola i tnjjet Avam ſceptri bajulus. Imperi qvidem lucem 1.= vunke ante fugerat in latebras,& ſe feram verius qvam lun⸗ hominem fetino damnarat carcere; ſed inde 1 neſcio qvo Imperli fato protractus didicit

452 Cap. V. FunpAMENTuN V. in purpura ferocire. Patuit illum è luſtris fera- rum emerfiſſe; dum, qvi ſic cum vivere coẽge- rat, mori adigeret. Vixit in Imperio ut fera, ſpe- læo dig nior qvam ſolio.
Oarta Deſcriptio Acuta. Eunei Eliæ ejuso; geſtorum.
Va Te celſitudine ſermonise xæqPvem, qvem
ardua virtus in Cœlum curru cxtulit ab humo prodigioſe ſublimem? Supra natursm credi poterus, qvi naturæ jura poſuiſti: Juſſitti? Cœlum tranſit in æreuta. aliud impetafti? feci- ſii cereum. Nihil trĩſtius videre mortales, qyam ſerenatum a Te triennio Cœlum: nunqvam tanta mæroris nubes offuſa ett, qvam cum ſem- per irent clari& ſine nube dies. Exarult aér? demadusrunt oculi., Impiis non eripuiſti ſolem,
ut per famem eriperes lucis uſuram. At verò tum primum exhilaraſti terram, cum triſte ac
pluvium feciſti Cœlum; ficcaſti lacrymas, cum fudiſti aqvas. Qvod ſi in impios exar ſiſti ſta- tim concitatus ad Imperium Tuum aer aut exundavit in imbres, aut exarſit in flammas. Sed qvantus Tu dicendus es, qvem dum tellus non ſatis caperet, immenſus excepit æther! Nempe nil Tibi commune cum pulvere, qi fuiſti etian immunis à cinere; eo vel Scle, qvem ipſo reters nomine illuſtrior, qyvod non occideris.
QLin⸗ V
98 Ib flal e Mänoge ealsn ztanc ſen Wbel ger e h tarr l or 1 dirlirs tlh g
Se m P on.
9 Aur rin 8r
urzug ie toul j mache turm n
Tn
a. Tocen 12,5

1
44 e
— —*
2= lin rit eereo 1a
Cu.
80 ☛t, q
„I onei tes e uſumn urs am, a 1 dn Kiiben
p In Tun 5, afſti
64; ul
wi trlol, as,
ueet: totus erat etian in mortuo Chryſoſto-
b
Nox VurGaRIs ELooysNr. 453 Qinta Deſcriptio Acuta, Davidis Regis breyior.
F Caula revocatus ad aulam, conjunxiſti ple-
ctra cum ſceptris; etiam cum paſtoritiam
inflates arundinem digna calamo gerens. For- tis tunc non clava ſed manu prælufiſti majoriĩ- bus bellis pugnando cum belluis. Quam alte ns m asen poſthac Tua Te virtus extulit, qvæ ſuperior fuit na Gigante. Cum illum funda Tua funderet, feciſti tle W hoſtis occaſum, renaſcenti Patriæ natalem&c. ad e polt Wro Tibi ſuperfuit pugna cum Filio, qvem ri
plex haſta reperit excordem.
Sexta Deſcriptio inſignis Pompæ,
eis, Cum qva corpus S. Cbryſoſtomi Con-
ſtantinopolim est inductum, ex Cauſino.
Fortunata mors, quæ trium phorum fuit principium? Ferebatur pretioſum pignus
otius urbis vel humeris vel ſtudiis,& tot illi rant ſepulchra, qvot hominum pectora: qvam- vam nullum eiĩ ſepulchrum fuit, cui certa ſem-
welt, Ce e;— 1 ·n— enſer fuit immortalitas. Redibat ab exilio tan- i=“ eia am ex virt
tutis ſuæ theatro pæne adhuc vivu;
. d.— 3 4 n m puſe ſpirans. nondum enim extinctus videbatur o-
Prum ardor, nondun attrita frontis gravi- nondum lingva Cœlo altior plane conti-
mas,

454 Cap. V. FuspAMENTuM V. N
mus. Oyæ antea loca exulem, ſine lacrymis vi. dere non poterant, eadem ingenti fœuore leti. tiæ videbant triumphantem., qvacunqve ſicræ nn inferebantur exuviæ hic inundantium populo-& rum multitudo, hic inciedibiles p aufus mor Ghes tuo, hic ſvraviſſimæ carminum modulationes, l hic renidentes florum elegantiæ, exqyiſitiſiumi N. n odo'e,: Flammis omnia collucere, dvaſi Cœ- WWbe⸗ lum ſuis diſtinctum ſideribus, in terras defiu. äin xiſſet; dies& noctes non tam ſuis ardere lumi⸗ tdlm
nibus, qvam freqventis cercorum: oppleri vias, lcarir omnes uno agmine obvium ſeſe efun lere, Pro- hcaiount ceru nglobui m vultu cultuque ornatiſſimum ſsbſti emicare; non ſexus, non valetudo qvanqvam& ie retardare, ægros etiam ad hoc ſpectaculum, ut unint ad faluris potum, deferri; ſatis ſe vixiſſe exiſti- 1un mabat, qvi hu,usm di mortuum viderat. Ln⸗ſnitge. peratorem ipſum dignitas non tenuit, qvem re- qkuno ligio incitavit, quin Herym Antiſtitem religio- ass an ſid en eptum manibus, ſuo- ferret navigio. 0 man felix navigium! non egebat reinis, qvod favor liriien
Nominis impellebat. Vidiſſes in pſo aditu Ur- ipttan bis muros lldentes geſtientes domos, con⸗ Gial une fertiſſimos pompis vicos, tecta ipſa laborantia& rräi ridentem Civitatis fociem,&c. cpr 3
Ex aliatis exemplis patet, qvantus ſit ſplen⸗ h
8 37)
dor Deſcriptionis qvæ initio§ præ ſcriptis præ. auh ceptionibus in ſilit. vide etiam Deſeriptionem du direptæ dis Lauretanæ in Gyiniſii Allocutione oſha
Tertia-
u g
15 1
4

I7
2 vm
ne No VuLGARIS ELOGTNr. 475 iwe 3 2 ru Caput V 1.
1 d. Cn.— 1..
an Sextum Admirabilioris Elo- aübe dventiæ Pundamentum Affe- mmn tus Admirabiles. 1 Enii Ihil Oratore admirabilius, ubi affectuũ ſeu q t cllta habenas laxat ſeu reſtringit Hic ille impe-
1r 2s, n rat: hic triumphat, ſi leni affectu aures permul- 9 imſ ceat;& feræ manlveſcerent: ſi detonet ſeverius, orun daſſicum cani putes, vel(qvorum Satellitio „a ſeſett cincta fuiſſe dicitur Attica Demoſlhenis& Pe- 1l uc riclis Eloqventia) fulgura& tonitrua reformi- 1, e nen des. Citharædum Eiici H. Dariæ Regis, ſi e d och nuntia vetuſtatis noſti Hiltoria, eloqventem in aats eo adumbratum credas, ubi primum is inußta- tæ ſeveritatis concentum edidit Kupore qvo-
1 uu 3 3 4 Ideonta dam& mæfore omnium animos oppreſſit: ubĩ —— 7.. 7..
I Ait ſVaves ac mellitos effudit cantus, omnes acta-
l u ercn tione corporis, intemperantem teſlati lætitiam;
t reub ubi acrioribus modulis inſonare cœpit, conti- 3— 3 j 1 5 0 OS=e nuo totis tectis fremere, tumultuari, arma& gla- t ans es mf— 8
eno⸗ dii paſſim inclamari; Rex effractis atrii fori- tes eentee
iht bus, arrepto enſe in obvios promiſcue bacchari A 6 1 ac ſævire. Par eſt vis Eloqventiæ affectibus in- c.
ſtructæ. Aut certe ut illud aſſentatorum genus » apud Juvenalein ab aliis, qyvorum gratiam vena- . 5 1 tur, colorem ducit, ſic auditor ab Oratore; niſi 5* 3 qvod ab hoc verius ſimiles affectus in ſe transfe- n. Sinêe zat Auditor, qvam aſſentatrix plebecula qvæ ſi
..— rides, Majore cachinno
.* 9 d NA r, Gan
Con-

456 Cap. VI. EusnAMENruNM VI. 15 Concutitur. flet ſi lacrymas conſpexit amici; 1 Nec dolet: igniculum brumæ p. tempore po- aru ſcas, Accipit Endromidem: ſi dixeris Eſtuo; 49 ſudat. ment 8 5
Verius ab Oratoris affectibus vultum theatra runi 9 ſumunt,& cum plaudentibus plaadunt, colla- ſmilee erymantur lacrymantibus; ſæviunt, ſi Oratio tcteste
ferociat. sſe20 I ärnon
S. 1.. uldm
Mectuum admirabilius ciendo-.- rum ratio ſeu Modus. ioda
Rædoceo Affectus eſſe duplices, Ethicos& aiiſp-
Patheticos; Il'i funt lenes, comes, jucundi aaw tn motumqyve animo imprimunt moderatum: hi amm vehementiores ut procella, incenſi ut fulmen, tmtta incitati ut torrens erumpunt, ac ferme circa o- ues n dium, iram, metum, invidiam, miſerationem iiperln verſantur. llgens,
Primo ergo ad motus animorum juvat viya Iuchr rerum Deſcriptio ſeu hypotypoſis& Enumera. aui tio partium colore orationis qvæſito temperata- urigh Sic Ariſtides Urbis Smyrnenſis reſtaurationem ius eas Antonio lmperatori ſvadens miſere urbis fitum uuss gs ob oculos ponens dicit: Jacet Smyrna orna- feän ag⸗ mentum olim Aſiæ, Tui decus Imperii, Mox iſaun ane expoſitis ejus ornamentis ſubinfert: Hæc omnia eesio 3 ſunt in cinere; clauſus eſt portus ille; perierunt fori ornamenta, collapſa gymnaſia: jucunseiſſi- u ma Urbs luctuoſum facta ſpectaculum, ruina
nr tum& cadaverum tumulus. Olim flioruit; nunc dan veroc

cm
Nox VuLGaARIS ELocyrNr. 45
1 vero deſolatam perflant Zephyri. Ad qyas voces
2 Tn ſin Imperatorillacrymatus⸗
im
d dde 1 1
tic
1us
llo
orat 9m nſ
u
dici 1 1 nel ſas g ) 1 un
—, Secundo. Valent ad incendendos animos Fi- uræ, ſententiæ graviores& rotundius propoſi- S tæ, mora in lenibus, excitatio& conciſi breviter n tornati ſenſus in acribus. Spectant huc Accla- = iin mationes, Deteſtationes, Diræ, Apoſtrophæ lenes vel acres, Converſiones, qvxerimoniæ, aptæ Derſonarum ſermocinationes, Exempla, Compa- la rata. Moduni ſic incendendi animos per exem- Dla deductum infra ſubjiciatn. Alih Tertio, Oriuntur affectus ex Perſonis& eo- lc rum Adjunctis. qvod etiani Poetis Solenne. Sic 1e waffectus ille ab ætate deducitur 6 Tneidos:
1 Heu miſerunde puer-ſi qva fata aſpera rumpas,
ner Tu Marcellus eris manibus date lilia plenis, , a Purpureos ſpargam flotes animamq́; nepotis.
n, MHis ſaltem accumulem donis& fungar inani
Munere. um Kloco&c tempore etiam affectus ſumitur, ut p0pud Viigilium— 1rfu O nimium cœlo& pelago conbſe ſereno. r Nudus in ignota, Palinure jacebis arena? nker. Amodo rei geſtæ tum Oratoribus tum Poe- :t SMNI affectum ducere ſolenne eſt. qvem modum A lxuire cxornat Comparatio ſeu ſimile. Talis aff: 8 infetltus eſt in Sarbievio: f. occidis occidis Erneſte ceu qvondam procellis
tsile 1 Exanimes cecidere Nardi,
nula; culu lan Ceu duin per hortus cxtuloa mana
4 Yi V Pa

19
5 CarP. IV. FuxpaMENruM VI. ¹ pler
Deſævit udus Jupiter, imbribus Sterni reluctantes acanthi Laſſa ſolo poſuere colla, Similis affectus ille 8. neidos: tana n Volvitur Euryalus letho, pulchrosqve perar- en 2 tus Ihasce W It cruor, inq; humeròs cervix collapla recumbit n Purpureos veluti cum Flos ſucciſus aratro udu Lang veſcit moriens, laſſoq́re papavera collo hr Demiſere caput.
A bonis fortuna& corporis auctis vel amiſſis affectus elegans cieri potelt. ſic de obitu Iſi- belle: G
Eigo peris anguſte nitor, ſoliiq́; voluptas, 1
Cui tumido Ganges amue reclinis ilt! fus
Sic niveum cervicis ebur, ſic lactea colli Nnnan
Fluxit hyems, vivæ ſic periere roſæ! gu aen Os illud qvod terna Charis Sirenqve regebat ran me Officio lingvæ diſpereunte tacet! Pabenm Dulcia quas nuper poſcebant baſia malas, ſoerarita His putris ſanies,& gravis horror inelt? fertuhe Et ut in offuſas buſtis morralibus umbras, tjuunache Deſſit Heſperii lux lſabe lla throni! llkens
Illad hoc loco nota ex Tull⸗ Fieri non pateſè iſtll 2 ut doceat, ur oderit, ut ad ſletuin deducaturis aauim qui audit, niſ omnes ei motus in ipſ Oratore ſuhy in impreſſi atq; ĩnuſti eſſe videantur. Recte enimde- ieu neca: Aficiente diſcendum qvid faciendum ſit. Wrran-
IV. AEctuua admirabilitatem efficit aut au. une, 3 get verborum& ſententiarum energia:item ſen⸗ uit 14
ſus grandes&ꝑrofundi figuris oratoric lue ean derhn a
ana E
laaſtn n

B cu MA 1 1 1 24 danti
Nox VurGARIS ELoENT. 459 V. Iu affectibus ciendis Stylus coneiſior preſ- ſiorq́; locum habet; nam longa verboſitas alicu- 3 na bĩ exting vit potius affectum, qvam ſovet, qvi ci- dn ecius qvam ad nem pnevmatica decutrat perio- 81 dus, intepeſcit. Nempe animus loqvitur dum af⸗ 8 fectus cies: at is momento qvod concipit, effun- ne S al dit, aliaqve oris eſt, alia mentis eloqventia. as Harum omnium Præceptionumxempla hæc
5 M accipe. II.
mais 2„ 1. n Heæ affectuum lenium, juxta docstri- nam Superioris ſ.
1
8 a li I. Idea. 0O me Ateria affe ctuum ſit minimus ille Cimme- nich licb riorum Regis hlius, qvi, dum inter fratres
de Regni ſucceſſore poſt obitum Parentis non
lS,7 ttteperie
ter bonconveniret, metam ab Ariopharne Thraciæ Re- ed Hs unteine, qvem arbitrum elege rant, propofitam ſimul- ahe nttaee regnum repudiavit. In mieta Thrax arbiter ari= bbr arentem eorum demortuum gc tumulo pro- 5 b— aub ractum collacari juſſerat, ci Regnum deferen- ül 134 Alltdum edicens, qyi ad cor Pareutis ſagitta colli- 4. gaaſſet. Placuit meta duobus majoribus natu Ti- u arlis unusch; illorum Parentis brachium, alter pe- i u as telo perſtrinxit Recuſat minimus& metam me gese Regnum: affectus ejus jam audi:
iel tia⸗ Bene habet 6 Principes, metam nobis Ario- 1ſdh aſiuie harues propofuit, qvam vix nota Buſtridis im. 4dnſ t⸗ nanitas unqvam ſtatueret. In meta nobis nte cnetz arens, in votis ſolium! Regnum in corde qvæ- 1l V 2 imus,

466 Cap. VI. FuxpAMENruM VI. rimus,& per Paternum pectus ſceptra prenſa- mus, ac inſignia regni per ferociam tam inſi- Snem Etiam nos herro ſerntamur viſcera, dubĩj credo an ferrea ſint, qvæ tales in lucem effude- rint! Præiviſtis minimo, Magni Principes, ſed ſequi ſie præeuntes pudet pigetq́ve: Pietas ve- tat · Feliciores putaſſem, ſi metam hujusmodi figitta declinaſſet, aut nervus manusqeve detre- ctaſſet obſequium; Feciſtis hodie- quod ne bar- baria quidem uſpiam fécerit. Reges eſſe placuit & Gmul Parricidas/ induere Purpuram& exue- re pietatem? ſævire libuis in mortuum cui vi- tam Regno potiorem debemus? Eheu Parens Augalte, Nec in ſolio Tibi felicem eſſe diu Kcuit, nec in tumulo? ibi hoſtium telis appeti- tus es, hic filiorum, felicior ſi tam fæcundus non fuiſſes. Tacet in meta tuum extincdi corpus,& purpura placet ubi luctum impe- rant ferales exuviæ“ Stetiſti medius ut noſtram regnandi ſortem decerneres; ſtetiſti, ut per Tua vulnera Filiorum aſſurgeret ambitio. Sci- licet Regalis Purpura non ſatis rubet, niſi Pa- terno fangvine imbuatur/ Sed egone in Te ge- nitor arma capeſfam? hæc manus jaculum in Te contorqveat? Paternum cor feriam, ut ſce- ptra feram? an Regem eſſe non licet qvia ſi- mul& Tyraunum? at pietatis jura probibent, f fradeat ambitio. Si tam infame iter ducit ad ſolium, auguſtius eſt non regnare. Non milti tanti ſunt vel Regni opes vel Cimmerio- rum regimen, utexuam Filium, dum induam
Regem
hrnn uuſ 2 rari eru 5 Pcr d ſer 2 3 Pnen ds OWor Ln wrunib tent n rudl. rdsg Adrer Ani bse hrae ie Tpiiks Apub: ſwem it. äne Ser 1 din
Ulen

1 4
ML an 8
Mherd aan Gu Nox VurGARIS EILOOVENT. 461 u teg* f Regem. Coronam non exambio, K per cor Pa- sſer ne m rentis petenda ſit, nec regalem trabeam, f per lnt, m an fangrinem. Qrale id mihi Regnum, qvod in an ſic Paternum vulnus faneſtat⸗ Pudeat Purpu- te geh 1æ uæ hoc cruore rubuit: Pigeat ſceptrĩi qvod ad n& Paternĩs viſceribus ſerali ſagitta eruitur. Fa- 61 um bula ſit, qvod Amori Poeſis jacula tribuat: m, us meum in Te, Parens optime ſie, ut arbiter ju⸗ bet pharetratum Amorem eſſe nolim, qyi ſi ad- un n huc cæcus creditur„ vel in Cimmeriis tenebris lan. tantam ſceleris immanitatem luculentiſſime 4 n videt. Eilius non ſum, ſi cor Parentis ferio: neq́; ten us, Rex, ſi ſic impero. Procul qvidem à me Re- ein ſahiſt gnum, ſed ſimul impietas. En ut etiun ipſe nuloſ moſtu nervus trepidat! ipſe ad tantum facinus Arcus nun t ſh intremit! ipſa excidunt tela, qvia ipfa etiams ct d h manus obrigeſcit! Utinam aliter litem hanc de rpun aa ubil Imperio, Magne Arbiter, terninaſſes! Pro me- t[. mellrea Darentem Filüs ſtatuiſti: nollem etiam decen= lei mancipiis crudelem ſane metam,& qvæ nec run aretm Thracem deceat! Abfit tamen, ut me tam fe- ph is m rum videas, qvam ferum eſſe voluiſti. Focum bunt degm Scævolæ manus hæc prius ſentiat, qvam in Pa- m? eum rentem irruat, aut inſurgat. Solo Tyranni Dite or fr nomine diſcrepat, qvisqvis Parentem ferit ut Regs== non imperet, At ego Rex eſſe velim non Tyrannus- 1 m. S jun od ſinon aliter imperandum eſt, privatus
Ai uuinfane malo vivere Filius, qvam Rex ſimul&
us u regnn Parricida. 1
Re we(e
r V 3 ldea

Cap. VI. FuNpAMENTuN VI.
Oratio Manlii à Parente ſecuri adaidti, u gvod ejus injaſſi pugnaverit 8 3 viceritc. a Ar ESonc manus etiam triumphales ad inta- mem deligabuntur palum⸗Caput hoo ultti- 1 cem virtutis ſecurim excipiet? feram vincula, qvi ex hoſte tuli ſpolia? At qva cauſa? qvod vi- cerim? victoribus ergo ignavi feliciores,& pul. chrius fuerit non viciſſe? Præclare ſane fach fortia rependuntur, qvibus par reponis præmi- ui, ac facinoroſis ſupplicium! O fita Imperi noltri miſera! ubi jam& virtutes plectuntur! Uif At contra edictum Conſulis pugnavi! Non v- s get lic pugnaſſe, ubi victorin delictanv ſatis ex piat. Si qvod in præliantem reduudat dedecus He 2 mijor in viKoris facinore latet gloria. Adhæc e Inringi auctoritatem Imperi doles, non etiamn e jura pietatis hanc expungis,& retinere labotas i⸗ diſciplinam? Non Ducem Te ſolum& Conſu- h lec, ſed& Parentem cogita, Times ne non di- n i ſciplinæ amans videare, non item ne crude lis?
Uhrirs on ic 1l p ne recte factis præmia? Itane corruet diſciplina ſr 4
5 Ah 1L
Idea II. melt 5

3 les
14 1 uuin
vI ns edh
3
1
1 1 4.
n 1 1 1 1 Nox VurCARIs EreGENI. 463 —*Aum extorſerat; Ilud cum hicabfuerit, qvæ ſu- — eſt erit noxa vel vincere, vel pugnare? ſed ſi Parens
an ita Fili mortem amas; ſi vincere non licuit, . qvin& vivere; En jugulum; habes paratum mo- run ri pectus, non ita vincere didici, ut mori exti-
buntd h meſcam! occumbere mihi probrum non ſuerit,
vrim
et dum Victor moriar: amitto vitam, ſed non glo-
ſali un riam. Perime.lictr,Vicorem Minlium, Manli
erg iel famam nen extingres. Tu jam cadentis Fili ul- g ela 8
rich= ral timas voces audi& xternum vale.
tut r h
annd ldea III.
bi jc atur Deploratio exciſæ Hieroſolymæ
mC ur ex Theſauro.
dne— 0 Solymæ! 6 adyta! Slæti colles Sionis! hein Ta Hæccine ila beata urbium Mater, qvam ,b pere vternam Cœlum ſpoponderat Qeia erg o ztent h diuturnum, ſi æterna pereunt: cecidit, ce dit wei Aun ſuperba Regia, jam nihil nĩſi fumus& funus! O
on Da re loln tem q i Ticesl
doara n deſf emin⸗ oſte jerita urpu pug cett rect
— fumum ſemoeer aulæ moleſtum! o rediit ex- im cella templi moles, Angelorum colonia, cœli mm item l. pomærium! Evertitur mortali manu Divinus il-
— 4
i le lapis, ecdemq; elemento profanatur ſanctua- mnn corn rium, qvo luſtrabatur! ubi vaſa, ubi ſacra, ubi an piilli fontes? ignavi fontes& naturæ obliti, ignem nõ um Iextingvunt, qvem culpa ſuccendit. ubi menſa, u- oli bi ara ubi lampas æterni folis æmula? jam nihil el ime eſt, niſi Lmpas una totum femplum. Ovas ite- tir ratura preces inibis infelix turba? altiora votis cieul jncendis ſunt, cui ſupplices feretis palmas lin-
V 4 teati

464 Cap. I VFuNDAMENTuM. IV. teati ſenes? abiere Angeli templi Indigetes: po ſtremo exuſta Domo abiit Deus incola! 3 avida ignĩs potential quam nobis Patrĩain linquet, qui exulem fecit Deum! Q'o congeſtæ opes? qo exoticæ merces? qvo arinillæ? incumbit ſpoliis hujusmodi deprædator ignis&c. Idea IV. Pulcber Afedtuas Chriſto morienti compatientis.
D Ormis jam ſomnum Tuum, vigiliam no. ſtram⸗ Victorem tot cruciatuum effundis Animum, qvem nobis infundas! Concludis di-
em ultimum, ut nobis dies æternus oriaturl In- nixus manuum pedumqve vulneribus, ubi con-
Aieſcas, non habes, niſi vel incumbas in vepres,
vel declines in vulnera! Itane vero⸗ſvaviſſime Vir Dolorum, ita decuit reſtaurari mundum„ ut te. ipſumillo ætatis, illo vitæ flore deftrui patereris⸗
aut non erat vita, qvem dares, niſi præripi vitam
tibi ſneres. Novum proſecto ſalutis genus! ut orbis vivat, orbis vita perimitur,& hoc funere fu⸗
nus omnium ſpecioſius effertur!
0 III. Aſectus Patbetici& vehementer.
A D Affectus vehementes ſpectant Objurga-
tiones& Invectivæ, ex probrationes.& Ora- tio furoris minarumve plena, aut aliquid fera- le& Tragicum ſpirans. Af ctuum hujusmodi Ideam dedit Demoſthenes, cujus Oratio fulgu-
ribus,
1 V ſe ge wole hrit au dc Sr tte Un troct ſe d.
— ᷣ =— 2 2 N8— —
K Ten ua M 1 na umkr pe nlwr hole ugen he ſac. Ph ki. bAhen ag
iet en ſrie un 1
ffet t furaame pg nneug fe,8 iwar awn mar ſbalate as⸗ In? pun to! aäien la nrur gko tabe
pril ue Ch
7;

1LAA 4 emlpe 1 Deni
ua ee Dan
ue— ene 90 re k. u La. ld W.
dh vrißhn on] Auu.
ſoh nan Iuum, dors= crucn nob e r dss Ich. Arkernh heduh ulneti enl e ncum ner vit n
ill
6
Nox VurGakis EroeyrNr. 465 ribus,& coruſcationibus plena, ipſe etiam bel- lum in lingva gerere videbatur. Dedit eorun-
1 ¹ An. ⸗ A dem ldeam Tullius, in Catilinam, in Verrem, in
Antonium, in Vatinium inſigniter debacchatus. Atrocium& feralium Kffectuum pleniffimus eſt Seneca Tragædus. Medeam evolve, infanientem ferociter perhorreſces: lege Furentem Hercu- lem, diſces& ipſe furere.
I. Idea hujusmodi affectuum ſit in Dialogis- mo Manlii Dictatoris cum Filio, qvem ſupra at⸗ tuli.— 3
II. Sit Invectiva illa in Judæ facinus 3
Bene eſt, non vulnere, ſed oſculo excipitur. 6 ſacinus ab ipſa humanitate barbarum! crude- liſſimam& dig nam proditore Clementiam! Ni- mis noveras ex Amoris caſtris, barbare transfu-
*
mm e eic ga, nullis gravius Amorem armis vulnerari poſ= Mimum ſe, qvam ſuis. Superi Te perdant Divinitatis ven= ein ditor, emptor ſuſpendi, qvi& Divinitatem ha-
gpfes nſſtæ ſubjeceris, dum præconis im puriſſimi voce
d Alluti
10
rita 3
ols turl
9
publicatur ſeflertio Venalis Deus! Pluris ſæpe
ar&luveniit jumenti mortui, qvam Dei viventis. Caput
per Te veneat! Fecialis tu onmium fœderum ruptor, audes inter amicos oſculorum anhelitus, odii venena deſpumare,& d ſigno pacis bellum
hen un vehemexordiri? Salutare non erubeſcis? qvem falvum eſſe nolis? prodis amoris pignore benevdlenti- am? pacis inſtrumento Pacis Principem! ſed mihi crede, oſculum incuria foœneratus es, mox²
aqveo redimendam. 1 Par ille affectus in Chriſti nefarium percur N
teu hectun ctie brtin m=, ast àl rans e Fkuum 3 ltbei us O6
ſorem 2

466 Car. VII. PuxpAugxrux VII. ſorem; Qvid agis impie verberos Sic Aram illam tangis ut violes? non audis innocentiam vel ta- centem. Et tamen ut audires, aurem tibi a pta- verat ille, qyam Petrus præciderat, Sic gregario- rum ingratiſſime reddita etiam auricula„ ad vo- ces benevolentiæ obſurdeſcis? adeo in ipſa pu
doris Regia, tua imo improbitatis manus fit im-
pudens? ò plane ſiniſtrum dextræ ſic plauden. tis obſeqvium! 6 finiſtram nefarii percuſſoris dexteraml nimirum apud ſerviles ac venales a- nimos beneffcium ſeritur, contumelia meti ſolet.
Item: O qvidqvid in Cælo fulminum lentum atq; otioſum es, propera, prohibe hoc humano ma) us, uno dignum Herode ſcelus.
Capur VII.
Septimum Admirabilioris Elo- rentiæ Fundamentum, Ampliica- tionis uſus ſingulavis. Mplificatio communis eſt Oratoribus ſedin Oratore noſtro neceſſe eſt, ut ſit ſingularis. Amplificationem ego duplicem ſtatuo, in qya eminere debeat Orator non vulgaris. Alia eſt Amplifcatio breyior ſeu Dilatatio Sententix intra periodum: alia longior; id eſt, Dilatatio argumenti vel in tot Oratione vel eſt per ſe am-
plum, velexſuccum& arctius. In utroq́; hocte inſtruet Capur.
§. 1
— . 1 Ande
Re- 5 fr
umcbe
Urriod ber
p' ene fe 1 7 r. Elt 1Cn 2 .
Vä P mden pol zor Ner, A
deeriler
ſena 1orn Iareet dotcin krdt pll Gabe di ler lr
V
araf Uer a eh Nit falnnn arf mr fi puct urr
1

Lodlu imo i eliniſt 6 goi ruma mſetit
qridi
ptops
num B
bl 44
andas Jir uſ
an eun e ec t e
— ton
— 1
— lne
'hbe
ſcelu —
2—
I
ül- h A aua.
comn ttto n neme Orta eriot Ala ſtot
Or ſ un kd licentt
aael Ulg
a llätath —; id et — 1 In rle kelel
umg. Iu
V
Nox VuxGaRis EIoeVENT. 467 — 85§. 1. 3 4 4 A wplificatio brevior non vulgaris. Deribrem iatelligo qvæ t, cum ſententia in una periodo, vel paulo pluribus dilatatur. Utriusqve modos afferam ac Exempla. Fiet Hæc primo. Pr Periphraſim eruditam: Sic illæ tres di- ctiones, Ovenus impurus Poeta, amplißca- tur: Exeat è vatum num ero ille qvant umvis in- ter Caſtalios hauſtus, caſtioris venæ ructis omni- no Vates, melius de Nymphis ac lenonibus, qvam de Muſis meritus myrto proinde, non A- pollinis Lauro coronandus, ideoqve ſolum pul- cher, vod in eo tot Veneres, ideo apud alios in- genioſi Capitis laudem meritus, qvod frontem pœne amiſerit, totus effrons, dignus qvi Tomi- tano vati hic non impar, ĩisdem qvibus paginam
inceſſavit pedibus in Ponticam ſolitudinem de-
portretur, ut inter Scythicas nives multum ca- lere dediſceret,& PDonticis frigoribus calentem impure ac impune entheum temperaret. Fiet Secundô. Prr Deriphraſim Oratorio ambitu liberallus X circumductam: Sic illa Sarbievii Sententia dilatatur, Is auro neimpe bibat cui dulce ferrum eſt. Faceſſant imbelles anmæ, qvibus genus in cenſum abiit nec virtus in pretio,& cum nullam domi, nullam in hoſtico gloriam collegerint, adhuc tamen auro fulgent, nitent purpura, qvæ pro

468 Cax. VII. FuxpbAaMEYTuN VII.
pro illorum ignavia erubeſcat. Non hos ego ſce ptris, non hos faſcibus admoveriin, non illis au- ream melioris Fortunæ venam aperuerim, qvi nec domi conſilio, nec foris manu ſtrenui, nec domi Curios, nec militiæ referant Camillos; il. los potius, qvorum toties armis ſecura, tuta pe- riculis Patria è cruento illo gloriæ Martisq́ve Lechici theatro tot Victrices collegit lau eas, ſuo ſæpe, hoſtili ſepius fingvine irrigatas: his ego divitem domi Pactolum ‚his aureos non in- felicis adluc hujus Arabiæ ſinus totis lveis in- fuderim. Tudere ſanguinem? merito patrius ad
illos Ganges divite vena refluat,& laurum ſequa-
turaurum: par eqvidem eſt ut ſtrenuas ferto manus cariores exornent manubiæ: par ut op- preſſum clypeo pectus aureum vellus induat,&
inſomnes vigilias pretioſum Darii cervical repo- nat, ne ſola recte factis merces ſit recte factorum
conſcientiu. Fiet Tertis. DrTerPwalian Senſibus Admirabilibus nec
obviis, idem tamen ſignificantibus exornatã. Sic aliquot hæc verba: Liberalis fuit in miſeros, dilatantur: Nullas ille reperit anguſtias, quas non maximis largitionibus dilataſfet; nunquam ſibi viſus beatior quam cum plurimos de fuo fe- lices redderet 3 novam ergo aliis cum Sole oriri Fortunum, occidere calamitatem imperat, negli- gere opes, niſi quas erogaret: plura appetere quo dare plura poſſet; nunquam miſerorum er-
8*
hli 8* ſtnath en umm upaſ= ullet9 aladern Sw dn Ijm 1 29n uwiltan feri 0
äraen üsprim asthe vtutils luhseit. ſetuein ar hern gur ün e Drro (am all rwid:1 Küon mar Vie g, Uinl be ſüta an lig 92. 1

mtot Sa went Mixhi ot clh epiu ein lba aism 8 Ar osti ſng 1= mei even Al eqth utt aond n ectus preti adi
Rt nJen men erba
—
e rin ntdur i füt säle Wir wan tioni en tlkin aan rino rame Scun) 1unpin
ecll e Pel= plun⸗
et; 1 aaib⸗
Nox VuIGARIS ELOGVENrT. 469 gaftula inviſere, qvin ea ſimui Inſulam efficeret Fortunatam: nihil inſuper in ſua æſtimare For- tuna, qvam qvod prodeſſe deberet miſeris, feli- cibus poſſet: deniqve qvidqvid Fortuna eripere
otuiſſet, id lucrum virtutis facere, ſolo gloriæ cenſu ad illum redundante.
Similiter illad: Bonus fuit inter malos juve- nes, amplifccatur: Jam tunc ille intet æqvales non æqyvis paſſibus ad animi lucra properare, qvibus illi ad interitum ruebant præcipites: jam virtutes in ſe ceu in theatro, aut earum compem dio circumferre, ſuccreſcens corpuſculum, non aliis pæne qvam ingentium virtutum augmen- tis dilatare, nilil unqvam puerile prater ætatem præſeferre, Cœlitumqve mores usqve ad ipſam vultus ſimilitudinem exprimere, cum interea in coætaneis in vitæ oblectamenta effuſis patmaria
ſemper regnarent vitia, ut fere illa ætas poſt
tincturam voluptatis ægre alium bibit colorem.
Fiet Qvartd. Er brevem Comparationem à ſimili dedu. Gtam. Sic illud dilatatur: Militum virtus
P
præmiis excitatur: Crederes imbrem aureum fortium eſſe præmia, ſolidum virtutis bellicæ nutrimentum. Etigitur hac aurea tempeſtate ac in immenſum creſcit etiam collapſa bellantium virtus; ſolidatur, ubi aurea Cœlum Patrium pluit grandine,& pretioſa hac in caltris detonu- it procella.

470 Car. VII. FuxpakMENruN VII.
Idem brevius aliter: virtutis in publicam e. merſuræ adyta, facile aurea reſerantur clave, a- deoqve muneris, ac præſtitæ mercedis ratio mentes hac velut aurea virtutis eſca pertrahit, velut aurea cote acuit,&c.
Similiter illud dilatatur, Nolo congredi cum impari: Langvet absqve pari æmulo virtus: IIla mihi laurus non indecora, qvæ de nobili hoſte decerpitur: nec valles petunt fulmina, nec leo
hun 0 wcun,
cyian 9 7 ſGo i ſol L ſctod 9
MNlt e TTanda eug
in agnum irrujt, nec viro proſtrata imbellis in-
fantia laurum parit. Frer 5.
PE brevem Comparstionem Bruditam: ſic de fortiter adverſa tolerante: Hos ille inter Fortunæ ictus ſtat velut Marpeſia cautes, Capi- toliiqve immobile ſaxum. Item: Nubilum To- nantemqve Patrem illæſa ſerenitate excipiens, merito credi poterat altitudine mentis Olym- pum excedere, utpote celſior, qvamut ad eum doloris tela pertingerent: imo vibrata ab ilb Jove fulmina tantum in eum potuere, qvantum aut mucro Srellati Orionis contraſolem, aut
contra Perſeiſcutum atrocior aſpectus. Simliter illud: Judices corruptionibus ob- noxii: Non ſola Græcia argenteis Philippi ha- ſtis patuit,& aureus eſfecit Macedonis aſellus, ubi bellico ariete nil profectum: etiam jurata qitati pectora hæcſæpius pulſavit proſtravitq;
machina.
Siwiliter illud, Præmiis miles capitur: Rete au-
Rkrco tear ſenaden mn. Et Fuſie Inſalten
1*
pel e ntds fni 2 pen ir khl lad faitl a line

T st vel leſas amil erat 3 utbote inpen kum.
ati 0
relse dill xcle
4. 14
h—— 2 8 3 Nox VuiGaRIs ELocyrENr. 471 d...„ n a ureum credas eſſe præmia, qvo citra Timotheĩ ſomnium verius victoriæ, qvia& militum ani- m mi capiuntur. Non unus credo reperiretur Lili-
a 5 Much machus, ſi ſuum haberet Alexandrum, qvi deco-
—hn ras pro Patria cicatrices, auro obſtrueret, vulne · e ra coronaret-. 2
ahr—— Sic Juvenalis;
n Palluit, ut nudus preſſit qvi calcibus angvem,
uu Vel Lugdunenſem Ruthetor dictus ad aram. duu aüra. — Fiet 6.
4 Er congeriem Plurium Similium, ſeu per
ſenſus Synonymos eosqve vel Eruditos vel m non. Sie illud, Prodeſt qvod nocet; dilatatur: .h Non ſola felices reddit felicitas, ſed acerbis et- n iam ſ(vavia, noxia falubribus permiſcentur. La- h tent plerumq́; in adverſis ſolatia,& nubes bæ ſo- ente lem tegunt: nucleus latet in putamine, roſæ ſub mgene ma ſpinis, lub cortice lignum, in vili concha le- 1, om guntur margatitæ, in montium venis aurum tegitur, in Therſite viget illuſtris animus: ma- rini fluctus naves hauriunt, ſed iidem fundunt uniones&c.
Sic& illi Rythmi de minimis non temnen- dis: At patva molem ſubruunt: Et apis ſtylo necat. Remoræ iter obſtruunt dum proraban- tum ſecat. Scintillis flfammam Ilii, Surculis de- bes hortum. Parvis immanes fluvii ſcatebris
— debent ortum.
Fiet 7.
wobr otüeke conr 4— ahe = rrupte entebl lceämi m: etr laitge
Præf
1 es cyiu PEr congerĩiem Eruditionũ loco vocabuli ali- cujus

472 Cav. VII. FuxpAMENTuNI VII.
tur velut ſpecies Sic illud dictum: Superar hoc opus omnia mirabilia in orbe opera; in particu- lari hæc exponendo dilatatur: Cave huic o- peri componas Ægypti Pyramides arte pretioq́; certantes; Coloſſum ſolis Rhadium ſitu&moſe admirabilem, Phatiæ turris lumina dignum Pto- lomæo Rege opus; Epheſinæ Dianæ Tem plum, muros Babylonis, Mauſoli Sepulchrum, ſimula- crum Jovis a Phidia in cœlos eductum, Coſtois regiam, Minoi Labyrinthum, auream Neronis domum, Amphitheatrum Pompeji, Apellis Ale- xandrum, uvas Zeuxidis, Parrhaſii linteum, Do- riphori ſtatuam. Coam Venerem Draxitelis, Minervæ clypeum, inciſa ſoleæ Lapitarum cum Centauris prælia, aliæq́; ſexcenta orbis& artis Portenta.
Similiter illud dilatatur: Delicata fercul⸗ velles. Somnias tu cum Vitellio neſcio qvæ ata- genunm jecinora, phaſianorum cerebella, Muræ- narum lactes, Numidicas volucres, Arabicam alitein, patinam Vitellii; luxum Heliogabal,, gemmas Cleopatræ, Neronis convivia&c.
Similitet illud Rythmicum de ingenti crucia. tu Purgatorii:
Einge Drocuſta luctulum Aut cutaſtam Perilli;
Nec callis comam iguea, Nec liq vor plumbi potas,
Nec vis morborun aneau,
1 7 8...„ ☛
cujus univerſalis& generici, ad qvod illæ Eru- ſa
ditiones& exempla obiter memorata referun- WV!
7 ☛ dhezi 8
EMTn emba¹ ſarsh ile,ib llvom dl ¹ i 2 farcliher courlec d g
4
Rrqus lchad 1 Viten 2n Koonesun räantn lrüus ar dime ngr 1n. ulibd dane gf tnüan Ämcel an wit ei tuu a

*
al en
64 Nox VureARIS ELOCVENT. 473 vlu 1 4 Vel ardor Rtne Toias, 8“ h Non Rhalaris aut Siculæ nbild u Torſi Srannus aræ, hen Uha piantur macal,
19:(
1
* Foco vel levis moræ. Ker B itn Item Parva non temnenda Eruditionibus con- ſn Sua globatis effer: Qvis ſibi à minimis non refor- itiel Erin midet, cum audit in Hiſpania ſuffoſſum a cuni- usz Eeda culis oppidum, à talpis in Teſſalia, à ranis in ,M uln Gallia, a locaſtis in Africa- à muribus pullos ſduin 2* Megarenſes, Phaſelitas Aveſpis fugatos Gymne- Labyr un fios coutra imbelles lepuſculos opem à Roma- theltt u nis flagitaſſe! a 2 ih Fier Odᷣtapd. n, ij wserln PE explicationem ſubjecti& Prædicati in 1, dü t remu Propofitione contenti. Sic illud dilatatur: Pluvia terræ utilis& neceſſaria: ver imbrium d dil er. Mi fœcundum& ſolutæ in pluviam nubes, agros fe- tucud lom cundant, exhilarant hortus, pratis amænitatem, phali cl floribus luxuriem, arbuſtis gratiam, fructuumq́; unich eucs copiam reddunt& nitorem. Emoritur horto- icl unl rum gratia& in Zonam torridam mutantur o- e, u ccon mnia, niß ros ille Cœli ardores temperet,& effu- dtt a einge ſæ nubibus procellæ terræ viſcera humectent: amorna nequit eſſe tellus ridente perpetim Sole; tunc primum ameeniore vultu arridere ſolita,
d
—
dd 3.,
,7 dum cœlum in lacrymas ſolvi, in lacrywas ſe „ 1 cœpit effundere: denique eſurire cogitur agri-
5—
i ſitiunt, nec cœlitus i tur. 7ſ cola, dum agri ſitiunt, nec cœlitus irrorantur

474 Car. VII. FuxpAMENTuN VII. Fier 5.
Er erolutionem ac explicationem qvandam
partium alicujus vocabuli in Piopoſitione contenti. Sic iſtud dilatatur; Vox Muſce arti- ficioſa. Principio conſtans auctoritatis veſti⸗- gium inaffectata vox impriciit, adeoqyve gra vem minimeqve vacillantem glomerat,& me- titur gradum, ut omnem plane ſpeciem glori amqve negligere, nec ſeſe in inceſſu circumſpi- cere, ritu ſibi plaudentium videatur: mox ubi genius ille vocalis incaluit, ſenfimqyve in artem incidit artificii fuga, hic etiam concidere mi- nutim ſonos,& canora velut in puncta diſtin- gvere, pluribusqve momentis& minimis maxi- ma eorum tempora compenſare: hic argutiores
& belle cadentes ad numerum Charites, velut
artis appendices ultimas,& qvosdam qvaſi cin · cinnulos concinnare: hic ductum celerrime ſpiritum librare veluri pennis& in ſublime pro- mittere, mox aut ad ima devolvere, aut re- trorſum a wedio curſu reprebendere, deorſum impellere, ante expectatum premere, ſiſtere, re- vocare, circum agere velut turbinem, adverſa- re, ut non ore ſed torno vibratum rotundatum-
qve crederes: hic dexteritate blandifſima dul- ... ,*. cedinis ſatietati conſulere, hic improviſademis-
ſione vocem introrſum flectere,& ſuida qya- damtitillatione provehere; hic exultantem cantus bilaritatem fractis identidem numeris, & qvadam mœroris ſpecie temperare, getiohe
o-
F nln
ur
fan,- 2
eriswo d KeRn Nenv ari un Gyjil 1 7 NT A⁴ lotuus: mlte ee mnire2), voe llnr ul Nyees
drci EH ah Gotke dk el 8 fzur Na0.

VI.
NoN VuLeARIsS EroavrNr. 475
fie ſonum illidere, implicare, explicare, ſuſpendere, . 4.».* nend nn, variare, producere, ſuſi piris, trepidatione, modu- cöjus n. latione, concentu, plane, graviter, acute,& ſex- udah S ſa centis modis nobilitate facultatem ſuam. ih d h Sic& illud: Aves varie canunt& animalia
1 n vocem variant: upi lingulis avibus vox propria enell lln& animalibus ateribuitur: Vere adultiori audi- umd aes as pipire paſſeres, plauſitare balumbos, tinninare
8 paros, merulas ſvaviter concinere, mitilare acre- t, c et nal gulas, trutilare turdos, ſturnos piſitare, gratita. re anſeres, grues gruere, gemere turcures, tre- tinnire anates, drenſare cygnos, pĩparè accipi- 13) mu tres, lipire wilvos, cucurrire gallos, gracillare &cnc mgeuſr gallinas, pupillare pavones, trinſare turundines, Pemte du clangere aqvilas, pulpare vultures, crocitare cor- ora co— wh vos, graculos frigulare, glotorare ciconias, cu- 6A m=(E culare cuculos, cicsdas fritinnire, bombillare a- ulticqun pes, bubones bubulare, dridere veſpertilione:, ne äüm cubire putiones, cucubare noctuas, ululare ulu- evelar SAud las, meropes zinzilulare, pfittacos humanas vo- aut 3&reldln ces imitari, philomelam per mille diſcrimina vo- cur henten Cem floctere: Ad hæc audias rancare Tygrides, expet prenr rugire Leones, fe lire pardos, orcare lynces, ur- ger uis les uncare, apros frendere, barrire elephantos, Tn tumn rudere aſinos, cervos& onagros glocitare, mu- ice ehm gire tauros, qviritare verres, blaterare arietes, ond ccinz balare oves, mutire hircos, gannire vulpeculas, M ere, Slaucitare catulos, vagire lepores, dintrire mu- 71*⁸ l ſtellas, grillare grillos, diſticare ſorĩces, coaxare 1 Lrtir ranas.
ſp— nperi
luded mm iden
lis ucs in
Fiet

476 CaAp. VII, FuxpaMrNTuM VII, u Fiet Decimd. tteumi Er raras Definitiones conglobatas. Sic vor, cüümn Liljum, dilatatur: Flos ille terræ ornamen. 8 tum plantarum gloria, oculus florum prato. un rum gemma, ſdus hortorum, pulchritudo ſia. h'¹-* viter eminentibus radiis eminens. Sic Strada 1¹” 4 procerum hominem deſcribit: Qvem ob imma. fenn nem corporis molem de Geryonaceo genere aut 9 Enceladi Typhoeive ſobolem ſeu centunt gemi- helu 4 num Briareum credidiſtis, hominss, inquam by- fun perbolem, veſpertinam umbram, Rhodium co. 198 2 loſſum, Gigantomachiæ colophonem, unum ex t nf Herculeis colamnis, cui inſeribi poſfit, non plus kian. ultra&c. inn nnulndm
Fiez adecimd. enu
Er Oppoſita vel quaſi Oppoſita Synonyma. Sluilad
Sic illud dilatatur: E milite ſit præſul. Ab armis ad aras tranſiit, non cruore jam hoſtium, feiumi ſed ſanctioribus hoſtüs litaturus; claſſico ante n aſſretus ac lituis, nunc vocaliori in laudes Nu. Kia minis harmoniæ, laureas triumphales in mitio- e res Oleas, galeam in infulam, gladium& laſti- ea ee lia in Honorarium Dræſulis ſcipionem, chlamy= 18 Te demin Sacram Purpuram permutavit. Etiam
1
Tlesorcare
hic 8 86 22. Succedunt vittæ lituis, haſtilibus aræ. tihn
Huc illud etiam refertur: Adverſis virtus eti- Jfu
gitur, adverfis alitur, in eqvuleo proftcit, in apru nervo roboratur, canit in fidiculis, triumphat,
in cataſta. Proſpera Tibi ad votum fluunt? te- ali . tro
4.
dirnu

an
6 VII—
Ret n Nox VurGAkRis EroGvrxr. 477 etc n tro ſæpe refluit virtus, melius virtutem adverſa hn an conſolidant.
atatur lie... 1
ngrd. lat Fiet Duodecimd.
duIh— DBr Ad)unctorum& variarum Circumſtantia- dus td in rum conglobationem. Sic illud: Familia
ſinen u.(. Sapieharum fortis& honorata, dilatatur, A Cir- nolem nd cumſtantia nominis, Stemmatum, Dignitatum. deiſell ☛ ſeut Nes Tu à Aartia Sapieharum gente degener, credidſ. aun qyæ Leones generat, nunqvam cervos; qvam& dertnn am, Sagitta gentilitia Marti conſecrat,& adjunctum tomach neidem vitule ſignum immortalis gloriæ ac lau- umn dcbierex ſecuram reddit, ſi non hoc ĩpſo æternitatis ſecura, quod æternitatis pronubem minorem annalum illi merita detulerint poſt honorarium. fit 1inl Aute ambulonis Regii Scipionem, qvo ſuam Pa- weld zxæ yubtriæc gloriam ſuſtentarat.
etnorſt iteſt Fiet 13. anſit ueringenioores conceptus plures ad ean- hoſlit e, L dem Prohoſitionem illuſtrandam congloba- 8 nl loi ios. Sic illud dilatatur: Magnum eſt quod Te „hud umiiaudet ſummus Pontifex. Tantus es, ut Septem- mini a,glürionem cum meridie Tui nominis Fama con- mDd Aiipiemungas. Amplius Elogium ne qvære, qvam dum Dur uspemulibi exornando ſanctiorem Roma Tullium pro- dit. Securus es gloriæ, qvam Patri clavibus alibommiſiſti: patent illi gloriæ Immortalis ady- mr 1 Autia, cuĩ lyiger hic recludit. Eqvidem nulli un- t prula Tyam pulchrius laus conſignari potuit, qvam — licuis libi annulo Piſcatoris, zvæ perennare poterit, 2* otup etræ illi fartiſſimæ ſemel inciſa&c.
44
gi-

478 Cap. VII. FuxpAaMENruM VII. Similiter hinc ducitur Dilatatio illa acuta Juglaris de Chriſti ſadore ſang vineo: Exegit a qvavis corporis part e trihutum avarus dolor; nulli ſudorem vel lacrymas condonavit. aliter
flere Chriſtuin non decuit qvi totus oculus eſt. tbe An oblatus de cœlo calix venenum propinat,
qvo propĩus admoto ſadat nobilis gemma? cer- te oriens noſter cum ĩta veſpere rubuit, pollice- ri fibi mundus poterat cras Serenum.
Fiet 14.
Iutamur ſimul pluribus aliqvot modis ex modo recenſitis, eosqve in una propoſitione dilatanda conjungamus. Patet id in dilatatione hujus Sententiæ- Honores mutant mores, qyæ ſic amplificatur. Non ſemel mitec alias Pur- pura efferavit, aut pejorem fecit, qvem digni- tas malum reperit. Sic plerisqve lmperium pro crimine, Fortuna eſt pro ſcelere hæc umbra, ſo- les hujusmodi, hoc faſces ſatellitium comitæ tur. Nec gratior ill's ſubinde Purpura qvam qvæ plurimunrrubet humano ſangvine; nec ſolium auguſtius, qvam qvod per depreſſa civium Ca. pita conſcenditur; nec ſceptrum potius, qvam qvod plura præ Tarqvini virgula non jam papa- verum, ſed innocentum colla decuſſit. Adeo honorarixæ ſecures ſæpe virtuti excidium mini- tantur,& Regum felicitas raro priſtinæ probi- tatis conſtantia ſolidatur, vix illius guftu re. licto; poſtqvain Regale pomum, aureus vide- licet virtutis fructus obtigit. Primum, ne di- cam
paun dn hrne
ucbn tylel 1 ſeret,
4 ur. tun
ſunß⸗
rrirad ie eah As ll hr echoc m II
4 an
el ias⸗ uhd me eun 8 l aor Fertgr ſe o 3 am

lrn dd e i. Kſ ir.
dn ell Cohl
done cc doto
cum dera
R' nul ies, ngan k. H N aut nt. S nelt
hos rills thum
6 1 cln,
2—
Nox VurGaRNIS ELocVENT. 479 neam, unieuc ſpectavit Roma Ticum, qvi acce- to Imperio melior, animum ferecem exuit, u eum Purpuram induiſſee: ſed plures in ſolio en vitia didicere Licentia magiſtra, qvæ in Fortunæ
ſitn faftigio poſites in ſcelerum qvoddam baratrum A. enu præcipitat,& cum Diademate præteritæ ſortis blibh ac virtutis oblivionem imprimit. Qvamdiu eiem nocturnæ vel nativæ regnant tenebræ, Sol hic umn em infra terras deprimit; ubi effulſerit elarior, alie- 2 na lucis excludit conſortia& minora extinguit
Küdera, veluti Sol non foret, niſi interdiu ſolus lgu luceret.
ua—§. 11.
mun Amplificatio longior.
Aai Væ hic dicentur, ſervient ad argumentum i Tetiam exſe minus amplum dilatandum. apjerAlicvot modos afferam. Illud moneo: ne ſua whwadmirabilitate uſus modorum hujusmodi care- urliut, debet præſuppoſßtis jam Eloqventiæ Admira- — punupilis Fundamentis inſiſtere,& ingenioſius qvis- giin Aue modus pertractari.
chrel Primus Modus.
ui Argumentum reddendi amplum. — Ü8e Acilis& ingenioſus à Circumſtantiis& Ad- a junctis rerum, lacorum, temporum, Perſo- o ularum, idque vel à pluribus ſimul circumitan- * ulis, vel ab una tantum, hanc diutius expenden-
o, ac per acumen varium ac Eruditionem, ſi res
3 hurat, eam librando: plures autem mire iune-
endo ad propofitum. Exem-

480 Cap. VII. FuxpAMEVruM VlII.
Exemplum accipe in hac Oratione, qvæ po- terit trahi in Gratulationem novi Anni. Hujus Propoſitio:(Annus hic naſcitur) ſumit acutam amplificationem tum ab Adjunctis FeſtorumNa. talis& Circumciſionis Chriſti ominiʒ tum An. nĩ præcedentis&c.
Natalis noyi Annt.
IN lucem, imo tenebras nuper prodiit Deus Inſans,& ſane opportunius Sol oritur, ubi lu-
cis, qvæ tenebras profliget, premit inopia. Poſt ih- „ Set, P
DEI crepundia& annis pæne vagire ac inter
VERBI faſcias coarctari libuit. An enim ſic an
adſtringi annorum ſpatia detrectent, cum æter- nitas verbi temporum cunabulis anguſtatur?
Ergo natalibus deſtinatum tempus nova venu-
ſtat ſæcunditas, cum& Deum in carne proferat, (nam extra carnem ante annos gignitur, quem tota parit æternitas)& anno inſuper gerat ſe ob- ſtetricem D'ei qvidem ſvavior Infantia, ſed anmi nonnihil amœnior; qvod Natalem numinis te- meratint lacrymæ, anni crepundia communis plaufus excipit, Genethliacon illi otbis inſtruit; ut illud præteream quod Anni. Faſcias tingat Purpura, quam VERBI cruor imbuit; nec aliud illi in Horoſcopum potius contingat ſidus.
quam Sol Deus in ulnas virginis declinans inter
bonorum præſagia, etſi hodie pluat ſangvine. nam hæec teneri Amoris pluvia beatæ ſementis
pabulum eſt;& qvidqvid malorum ſupererat,
extinctus proxime Annus ſecum pariter traxit, dum
A Imert 2 nendle le ultnntt 29 talldes in toinen ur
iram d,u rame 8
1
2 5, rin. dierenttien
4 2 1 1
Hacdorid eicc 3 Ppyhn
n Cge p reganno ae enfun Ua f Mneen
Naibr h ſtulatn lturm u pg.

V.
rtull anroi dum rueret. Funus e jusdem beractum eirca no- auus tu ctis meridiem, ut ille ait: cum vitam oroduce· ut Anah re ultra natules alterius haud liceret. Satis ta- Ni um men habes encomii, qvod vitam inſpiraverit A.. nato in carne Verbo, in agone merito gloriatus 68 ſe vitam dediſſe vitæ Auctori, qvam ab anni ſu- atali Am nere ordiatur. Sed en melior ex qvodam an- mu el awm, noſi cadaveris buſto erumpit Phœnix„& ab in · ecc a Slle teritu occaſuqve un id, ortus ac vica emergit
alterius. Oritur& illé nuper exorto Sole, purio- debi e kelli res haufturus radios ab hoc terre5lri qvam A 1 à: ne Cœleſli tiaxifſet. At qvidqvid illi aceeſſit lumi- cne M i. Anum Tuis M. D. ut augurari licet, accedit com- numh ari modis Neſcit enim mutuaſſe lucis parſimoniam npercſ en dbuli cœpta illuſtrius Anni revolutio, qvin radios deltil asmempu- ſpargat in commune. Qvodſi nec una Tibi con- wun er mine ſtanti lerenitate luxit, hæc ſaltem fauſlis com- nema— 09i precationibus, qvas per repetita ſæpius vota qvĩ- dits)ſ inlieſbus ſua vis ineſt, cumulatiſſime augeo, poterit ider— in ſtabiliri.
lt 2. Modus.
— nor;Eunwata m,; cund. Gen ile PE variam Eruditionem& multiplex acu- mini. H men[qvod res poſtulat] dilatatur Argu-
1 9.7. 12 mVI 2 Tuorinmentum non vulgariter. Argumentum ſt diĩ 1
usemnlatandum, Currens moneta in Polonia; de qva nis d ſic conqveri poſſis: 8 eu Præclarum ſane fecimus qvæſtum, dum ab i⸗ nbeu pſo triobolaris monetæ cenſu inopiam auri ä- aloru mo jacturam duximus! Merito hodieqve Creta nuvel Corymthus, ſed Lee credi poſſit lo⸗ ni
G) Am 1
24
accs Nun, Nox8 VuxGakis ELoovrNr. 48 2

——
482 Car. VII. FuspaMENruN VII.
nia, cui æris ſit tam abunds, auri arge ntic; pro- Cr pe nihil. Non Sola tribunos coluit wrarios ve. urE tus Roma; etiam hic, ubi ſcilicet æs triun hat- me92 Kneum repente offulſit ſeculum, ubi fulgebat luu ln aureum, ære ſolido obrigeſcit. Olim gemmis aülu'en riguoqyve illi cœlam auro depluit, nunc ærea tu. 9 tantum detonat tempeſtas. Ita vix æs cixitate wuune donavimus, aurum cogitur exulare, adsoqve oiph jam non auri ſacra fames, ſed æris prufana cru- p iile cint. Neſcio qvis Mneas in orbem ncam ta- ſcet i² tem revocat, verumqve ac ſui nominis indicit eihtm xrarium? Novum ali vis Porillus vitulum ex aslon ære conflavit, qvo Poloniam torqveret. Sed ve- um reor ne ipſe parem Perillo pœnamtoleret, davan = doceati; ſaui mugire juvencum. Wwin) Panprodigio, niſi te Aqvilo noſter devoveat, guiiſ qvisqvis aureo Patriam ſeculo exuiſti; per tecæ- Lti ſignatiqve argenti, per te faci, infectiqve 1 auri copia ſublata: Tibi uni ſuum nomen debet juum xærarium, Tibi, Gange Lechico rigata ſæpius ex drihr terorum gaza, tibi inducta regno meliotis me- rym talli pauperies debetur. Nimium ſane pre- ielhge tium æri feciſti, cui vel argentei Leoues, vel Imæ elge periales in argento Advileæ cedere coguntur, tan efe non jam aureus oppugnat ærarium Datriæ alel- its ua Ius Rc. ſensle Sic& in pellitum Sarmatam ample luditur ſiha ex eodein fonte: Ades perſonata vulpecula, cu- ire jus exuvias in dorſum, non tamen ingenium in ea animum tranſtuliſti. Tua friget gloria, qvan- ili tumyis corpus a pellibus incaleſcat, cum ie uie d. ig
85 2

N 4 5 ttm n NoN VuIGARIs ELOO ENr. 483 noht—* n dis Cœli injuriis imparem ac imbellenn te pro⸗ tanlid 2 cn u bet hæc mollior armutura. Denula contra plu. nceoffl 2 u viam, pellibus contra brumam pectus obarmas, gldoo ſune ſuas novo ſcilicet Ajaci deſit clypeus. Pridem i jam Sparta corruiſſet, ſi tale ro muro pectus ha- beret. Sic tibi novum müliciz genus auſpicanti⸗ non urbium tantum meœnia ſed& rigorem hye- mis placet ariete expugnare. Alcidem te dixe- 4 n rim, niß Leonis illum, Te imbellis vulpeeulæ 4 Ma Ornarent exuviæ: rel gerte Aclantem qvi ſub- erun um meliori hoc qvantumvis Zodiaco,[qvein ſolius Wun eilh Arietis f ſgnum occupat] deſudas, adeoqve effi- Abqſ e um cis, ut novorcrum ordine Sol in Ariete plus- rem Dq asss ernut qvam unius menſis moram pat atur. Dixerim aufi iennon immerito, O te præclarum ovium, præcla- rum arictum cuſtodem,&c. n Tertius Modus. 1: I a un DD Er reductionem Argumenti ad Propoſitio= oigt nem Univerſalem, non vulgarem nec vulga- tibj ig cauuriter propoſitam, vel ad locun communem; qyæ nu univerſalis Propoſtio per ſimilia vel caufas vel lWrl⸗ exempla elucidetur. Exemplum accĩpe in laude cece cujusdam Herois Honorum eximii contempto- un 118, d gvos tamen non effugit, eo qvod honof fu⸗ gaces ſeqyatur: Quæ laus ſic Gommuni loco- r mailerirur: t. Acriter contra te honor inſtitit, palmaris in⸗ d meni juriæ memor, qvam illi proculcatis baſilicæ for⸗= erg utis inſig nib intuliſti. fgre habuit tuo ſub calce llb ku, Wemere depreſſa pulcherimo faſtu ambitio, to-
cclam ☛ ru ſ, üt tem— lu auran exu- crafl 4
X 2 dann.

484 Cav. VII. PuxbaMENTuN VII. ſwr tamdve in ſui vindicias Romam impulit. Novit tefllete nempe ludibrium expertus ſeſe vindicare Ho- nnlitle nor, novit reos eximii auſus plectere uſitato au- wius Gioris fortunæ ſupplicio. Sæpe qvidem regali 9k dæniz immeritum innectit caput, ſæpe aurato unu- vellere immeritum pectus induit; Sed in tra- a 4 beatos, è ſolio fortunæ transfugas totis irruit h 7 konorum copiis, coto vel poſt fata involat mu-* Rerum apparatu. Unicus illihoſtis, ſacri profa-ae mive ambitus fuga- huic uni Cyro compedes 2 deſignat argenteas, ut velut in nervum abeat n- 9n ra virtus: huic Velut ceſſuræ ſub ĩictum victimæ er0 lin coronas deſtinat, huic honorarias intentat ſe- desn cures. Nec usqvam in irritum ceſſere honotis êi iig ſe vindicantis minæ; citius compedes induere, nn A qvas ſolerti virtutis ingenio declinabant. ILate. 19⸗ re Iynceum qvæſitorem neqyiit inſolens virtus, 3
qvæ dunn latebras prenſat, in Solem incurrir.„Due Karo non in purpura illuſtrem fugam erubuere unhn modeſtiores animæ: raro fatales profugo ſaſces, arhe hoc eſt, talium reorum inßgnia vitavere. 1 1fd
1 Wartus Modus. ale 2
Pr exaggerstionem rei vel eventus alicujus, gerr⸗
non ſine inſperſis ſenſibus Admirabilibus de Ie
3 d nnenlerege qibus Cap. 1. en
Sie Nuntius Cannenſis Cladis victoriam An-n
. ⸗ 1 ⸗ el, I
mialis Carthaginenſibus exaggerat: Me. In
e 5 ibal fr l0 Theu
Bene habet, Carthaginenſes. Annibal effra- ra
⸗. 8. 7 fſereh, d
ctis Alpibus Romæ jam Punicum intentat in. 750— ekewi
gum: ſtegit acies, qvas ad Aufidum& Cannas b
Ro. 2

44
II aen. ſntſ euug Nox VurGakis ErocyrNr. 485 ſum=, Roma effuderat, crevitqve ignobili vico nobili⸗ elii; he itas conſcio tantæ cladis& triumphi. Fluxit& 0 a b9.ℳA. Aufdus aliqvandiu cruentus ſangvine Romano un= c decolor. Sic occidat corruatve, qvisqvis infeſla tun in Carthagini ſm inferet. Non inferet jam Ro- ma, aut ſinf erat, habet adhuc à qvibus iterum vinci poffit. Diſcat non contemnendamaciem, . 1 lh T-am ca S oportuit, nec vires minus Punicas, rg qam ingenium eſſe metendun. Oppolunit Sue iG:
. mi Carthago Ducem, qvo luculenter didicit, nteas tiam 5* InRomanas vires fortunæ ludibria pati poſſe- ge- eſeh= al mit ergo ſub armis Africæ, obſcurior fusura, ni , J nan noſtris ialaruiſlet tciumphis: clades numerat, gih iune ubi victoriam arrogantius ſomniarat: truncos niar or ſuorum artus colligit, ubi aurum legere atten- tuts Sih 4 tarat. Effuderat kein Campum, ſed ut ultimo 2h ünfunderetur: numerum attulerat, non parem Æ- ras p 5 ngfon Duci virtutem: tanto ſeilicet apparatu unu BMahm it ad immenſam cladem, ignara Carthaginens im tlanvirtute bella gerere, qvæ numero non compu- reord Aaiintat; niß in hoſte cæſo. Numerat nunc,ſnume- art ſollrrrigelets boſſunt, qvot ei Pœnus reliqverĩt ſu- Aſs perllites cladi ſuæ&c. ton eler Sic item Scipio Africanus amplificat Cladem derlt asäts Cannenſem: Ducem me, Commilitones, ado- ptavit Roma, eo tempore, qvo& ignavus nolit Cu llivincere,& magnanimus non ſperet. Ducis ti- lnen gge tulo me non invitus evolverem, uiſi piaculum Cu 1ies bducerem, ruenti Patriæ vel negare fubſidia, vel me) iem fejasdem icperia detrectare. Accepit hodie vul- 6 Auldw nus Italia, cui vix ætas poſt ſhuma medeatur. Fe· 3 X 3 cit
ol= u 8, t ☛ pott

——————
486 Cax. VII. FuxpaMENruN VII.
cit Annibal, qvantum nec Amilcar Romæ ſem- per obliqvus, nec Carthago ab eo fieri voluiſſet. Nec altius victoris Geutium populi ante Fortu. na ſſurgere, nec ſub Anaibale magis potuit hundts peſſumire. Adeo nec ſumma Imperia extra umih e Fortunæ ictum! brubuit ad rei indignitatem snerse ate Thraſymenus, nunc Aufidus, poſtvam no- 1 ro cruore diu decolor, paluſtres inter vortices tmune ſcuta virum galeasqve cæpit volvere. Credeut- dld me poſteri conflatum ad Cannas tantum Roniæ 8 dececus! duos Romanorum cæſos exercitus, donec Annibal militi diceret’ Parce ferro&c.
Ovintus Modus. Vr Digreſſionem. faciunt hanc ſæpe& Hi- i mle ſe Duras qvixrebris de ſitu locorum ac Regio- i tr br num avocamentis à propoſito Hiſtoriam laxant. an π u Faciunt& Oratores, tam in Panegyricis, tum t. Cym A a laudeé alicuius, qvem potiſſimum laudare in- zum d sendunt, in prolixas avorum, conſangvineo- Mi-ub. in rum ejusdem hudes digrediuntur: tum pere- awmb vagationem ad locum communierein virtuts, iu g vitii, mortis, doctrinæ, rerum humanarunmj vi. älle ee cĩſſitudims, omiſſo interim argumento, etſi id ſſpir a- referti poſſit ad Prinum modum. Prĩmi gene- irum ris Digreſſio plurimum conducit ad amphiorem uue, Panegyrim, maxime cum pauca ſunt ditaudan- ugn. dr in eo cui Panegyrim adornas. Secundi gene- ba ris Digreſſio ficilis, ſed gravibus Sententiis ad. pinan mirabilior reddenda. hie
Sic
auiſf

denam V Nox VurdaAnis Erorrxr. 48„ ½ d lanen Sic cujasdan ad exteros ſtudiorum cauſa eo er lſt profecti laus amplibcatur: Is domi tantum la- pcpul mehhe teat, qui foris Pytriam obſcuraret: Domo pe- Mmile agijei dem non efferant, quorum& res anguſta domi, tuna lapein gtn nec animus, orbe major. Sed angultum eſt ma- 1 itte lnügnihen gnis mentibus Cœlum Patrium. Solum vertere lain ae magnorumr eft cultura animorun Sit vere aliis aluitrs ireroras exterorum oras viſere probioſum, tibi ſemper Cllee.(kelt. ſplendidum&c. nss dntuamRqme Am cxlos dis 7 Ande. ttt lare. DPr Exem pla, Sententi Saucterumen ſed non Onvio contextu; qvem ſcilicet& rarior Tran- he tio,& ingenioſa Elocutio admuiratione nen „ ſellicut. tnc fedfe« Siec dil-tatur laus Matheſecs Mu ullum in dbeommakego. Otbe ingenium hæc non afflavit, ſcientia: etiam aliotampe coronata Regunm) Augufla lmperatorum exam- adanegſteb dn bivit. Carolum V. adhuc Europa celebrat, quĩ eilinun lultet. triumphales manus ab inttrumentis gloriæ ad en, anlipi- erudita poſt traduxit molimina, in ſacro illo o- unu ancte tio, quod orbis Iinperio evolutus delegerat, u- roniaen ſitltz, nam quæ ex Mathenmaticis bauriri poteſt, in uwommum conclave adwittens voluptatem. Celebrat adhuc ewn, etiit& Maximilianum Auſtria, cui nomini immen- dun Däu gn.- ſtas haud ſuffecerat, quin eam factis ultra men- luct Mmnbnn furam nowinis extenderet uguflus Geometra, aucaſutäun, augeret teleſcopiis Io perii Archimedes. Præfue- os. Keomnge. tas longe ante huic&Carolo, Adriane, qvi laten- bus dentne tibus in Matheſi ſvaviariis, poſt Imperiale pomũ, norg inburpura Tantalus inhiaſti Adeo& Impe- 8 X 4 ria-

. 7 488 Cap. VII. BuxpaMENruRM VII. tC4o
riales Aqvilæ ſuam indolem ad ſolem cum A., a ſtronomis explorare ‚altitudini metam deßgere 4 e in Altimetria duxere non incongruum. Sed ne. qve Occidens hac luce non illuxit. Hiſpaniam veneror, cui oriens etiam paret lucetqve. adeo Cœlum illa ſuo coërcuit Imperio;& adhuc oc- h 4 caſum gloriæ timet ſuo in Occidente, niſi novus W* alli extra Indias, intelligentiæ Sol oriatur. He- MG ſperus qvidem illorum eſt, qvem Mathematica V retulit in Planetas, ſed totun inſuper Cœlum, ,gun Cantabriæ Aſtronomi ad ſe trahunt. vivit adhuc ſais in tabulis(qras Alphonſinas vocitamus) Hi- fpaniæ Rex Alphouſus&c. IaceboPhilippum Hipanix, Philibertum Sabaudiæ Principes, qxia illos Fama non tacet; Principes ſe non puta- runt, niſi ut Solio„ ſic in Matheſi eminerent; nec alia illis inſignia cariora, qvam qvæ in Zo- diaco ſigna præluxere. An vero& Cœlites hæc afflavit gloria? Ibi vel maxime regnant Aſtrolo- gi&c. Aliud Exemplum habes in Chria in il. lud: Is auro nempe bibat&c.
Septimus, Odta dus, Nonus Mfodus. illm Ilatationis Oratoriæ tum per Syllogismum 1 tripartitum vel qvinqve partitum(ubi Ma- ud
jor& Ratio majoris, minor& Ratio minoris 68 5
præter Conclufionem dilatantur) tum per Ex- pan Pe
politionem Oratoriam. qvæ conſtat Propoſitio- enn
ne, Ratione ejusdem, item Ratione rationis, præ- au⸗
terea ejusdem confirmatione ab exemplo, vel ſi- 1 1
muli, vel teſtimonio,& Concluſione: tum per ffr'r Par-
Pt tal IE
onpIn⸗
3. llotr 2u etn dis ſemnu derh, a Mrnc'ue dcrar s o An m

5 f. Nox VurGARIS ETorxr. 487 tCn a Sie cujasdao ad exteros ſtudiorum cauſa “ brofecti laus amplificatur: Is domi tantum la- e l teat, ui foris Pytriam obſcuraret: Domo pe- 4. ui rkn dem non efferant, quorum& res anguſta domi, en ah nec animus, orbe major. Sed anguſtum eſt ma- tus a wit gnis mentibus Cœlum Patriuin. Solum vertete uuw n* luſmagnorunr elt cultura aumorun Sit vere alits dclon M anigexterorum oras viſere probroſum, tibi ſemper leye M larſplendidum Rc. tum d mss tr„ Wda. § Ronid 1m Gaſd mltid= bar DEr Exempli, Sententi's auctcrums ſed non obvio contextu; qvem ſeilicet& rarior Tran- Fintus I1 fitio,& ingeuioſa Elocutio admuratione fen 4 Hdeflicu. t. onem. ſI u m. Sic dil tatur laus Matheſeos Mn ullum in redrisdh eOrbe ingenium hæc non afflavit, ſcientia: etiam sa 10 u ilitoronata Regun Auguſla lmperatorum exam- rores t R anpivit. Carolum V. adhuc Europa celebrat, quĩ „ qhen riumphales manus ab inſtrumenti; gloria ad luss d u enrudita poft traduxit molimina, in ſacro illo o- lies dg 2 Atw o, quod orbis Imperio evolutus delegerat, u- ¹ wham quæ ex M thematicis bauriri poteſt, in
bun uonclare adoitteus voluptatem-Celebrat adhuc Ibinre n ur Maximilianum Auſtria, cui nomini immen⸗ b uun n lüitas haud ſuffecerat, quĩn eam factis ultra men- riu d ururam nowinis extendcret suguflus Geometra, taumf lundugeret teleſcopiis Ia perii Archimedes. Præfue- Vine 1) S Kemn as longe ante huic& Carolo, Adriane, qvi laten- gfint e gnlibus in Matheſi ſvaviariis, poſt Imperiale pomũ, ls 6ig d aovg inburpura Tantalus inhiaſti Adeo& Impe- da. X 4 ria

490 Cabv. VII. FuxbaENTuN VII. cini non aliter ac Sol’ latere contingit. Nempe ut Principem aſtrorum Solem nativa radiorum prodit Serenitas; ita Regir dignitatis fulgor ſua ſe luceà tenebris vindicat; ut qvidqvid Princeps in Regia molit ur, erumpat facile in a- pertum, facile in vulgus emanet. Eruſtra eſt cum ſus gemma Gyges, cujus probra non ita cela- vit annulus, ut omnium ætatum notitiam effu- gerint. Adeo doloſus eſt Fortunæ calculus, qyvi acta Principum gravilimæ vulgi arbitrantis uc ætatum(ubiit ceufuræ! Atomum non effu- git veltant felicitas&c. nec ita ſubditas gentes ſaperio coë:cet, ut mentes etiam& lingvas.
Decimus Modus.
A Mplifcationis inſtitgendæ per deſcriptio- 2nem exactam ejus rei, qyæ in Argumentum cadit. v. g. atrox prælium, qvod nox Sola dire- merit aumplius narreturas prælii deſcriꝑtionem affecres ex Cauſino: In lato patentius Campo mſtruſur acies: hinc glomerati inter ſe pedi- tes addenſautur, pes pedi, Vir Viro, clypeus cly- peo conſertus adhæret: illine ala un vice ex- plicantur eqvites criſtarum u nbris opacati- u-
nus eſt omnium ardor, ſcintillant oculi, ſpirat
in vultu furor Martius, fiduciæqve permxtus horror virtutem qvaſi ſubditis ſibi ſtimulis in- citit: concinunt litui, clang unt tubæ, volitant
ſigna, fulgent giadi, immani qvodam ſtrepitu ſouant cyinpana: jum congreſſus jam pugna, e. tiam pulveris nubes varſiqve diſcurſus: jam
6
Imentb d4
zoran S V:
anea ar
lictäe ſfe ue G rerdesn bollsi en geim t ingi 1itr 3 enue In tre nüke Il Aa WIIadien ries 13: 2* eal s om dare 2
Kodch
1 Umm
a Plm 4 8

— L
edri zu vul m65, omu loſa gr rceul jcitas t, u
decl nis m 7 Apt8 natret lüno : bil „pes darxt Scri n au3 atei 1 G2
Nox VurGaRrs Eroorr. 491 ia, tormentorum fulmina& fragores, miſſilium ua telorum concitatæ grandines, mox colliſæ inter —en ſe acies alternis velut hiuctibus reciprocatæ: ſe- u iſ qvuntur deploranda, quæ ſoleut, fortunæ ludi- * Zimn, bria, cædes multip lex, de victorum faga, clades =— a nunc ſingulorum, nunc univerſorum, armatis uhn inermes, eqves pediti, integris exvulvere jam tum debiles implieiti, eqvi in cruore lapſantes, lue- n ciſi poplites, ſpirantia cadavera, worientium ge- I ulß mitus, inſultantium clamores, atqve inter hanc wi rerum Kaciem Humen exundans Sangvinis,&ad- iuſ ac exundaturum immanius, niſi nocturnæ te- cim nebræ atrox pralium diremiſſent.
Undéecimus Modus. Rplißestionis per particulares inductiones ie ad dictum univerf lias propoſitum perti- n neutes, v. g. illud: Nihil in terris ſtabile.qvod fa- qul cile dilatabitur, per inductionem regnorum qvæ mam relil olim floruerunt,& jam interiere; item urbium, o un item hominum, puta, Regum, Ducum&c.&c.
enih
: Vin Caput IIX.
rige an)
Octavum præ vulgari longe
nilns cultioris Eloqventiæ Funda-
1 ua mentum.
uuct Tum rerum tum circumftantiarum 1 niem Combinatio.
Tiam hæc ad Fundamenta mirabilis Plo- e üla X6 Aen

492 Car. IX. FuxpAMENTuN HX. qventtæ pertinet, qvia eſt ingenii melioris par- tus, imo vel maxime ingenii vim& acumen pro⸗ bat apta& mira rerum& Circum tantiarum ali⸗ oqvi diſparatarum connexio atqve idonea com- binatio. Operæ pretiun fuerit fundamentum hoe bene collocaſſe, qvia recentium Orationes freqventer ſolum huic Eundamento inſiſtunt,& pulcherrime aſſurgunt.
5. 1
Mira Circumftantiarum aa unam Pro- poſitionem accommodatio.
H¹ elucet Oratoris induſtria, dum qvaslibet Circumſtantias miro contextu ac fœdere conciliat,& propoſito accommodat. Hæc vero accommodatio fiet Primo ex affnitate pro- prietatum relucentium in Circumſtantiis; i- tem ex affnitate, ſi qva eſt, nominis cum re in Propoſitionem cadente, velà contrarietate cum eadem. Declaco id Primo, in Dedicatione The- ſium Logicarum novo ſoli ſine maculis, Dbl hominis Matri, in Anna, ideſt in Gratia Con- ceptæ, orbis& ſcientiarum Dominæ. ubi Pro- poſitio hæc eſt: Merito ſe Tibi devovet Logica ac ſubmittit. Ratio pritna ducitur ex Combina- tione tum nominis Logica, qvæ per Anigranr- ma Caligo dicitur; tum Lunæ, noctis& tene- brarum amicæ: Sicut ergoLuna nocturnus pla- neta, ſic hæc obſcurior ſcientia merito ſe illi ſubdit. Deinde, qvia ſi obſcura eſt Logica, ab il- luſtri planta& Sole ſerenabitur. Item Ancilla ſci⸗
h
dugutir U autruc m
2
famnah tur. ar eeblin vuu. Vpe Ewman kente detul am ehs Kdm dun, mae kleet dar lnet, agn killie Im ap eotr m a ets e. 1mn0 bucu an dinn lae uin e.

„
1 um
d rn me= un, run und doh u deet ar eitt ſe,, teeni Ahul cer rgu
1
ſtaß rar A hem on. tarl rh, 3 tus ontem polt het umi el t entid um ircult te, i Stt⸗ noni caded Aconts- oid!h a Deiu ro m ine W , n. 1 eltide ſcien dmn D)'enin llel dt ioidew Ltiog a iture is= qFrf ur, t w, 3 ielt amun Sul n atil m „git Adta l Ael ur
6— 3———
Nox VurCARIS ELOGVENT. 493 ſcientiarum Logica habet aliqvid ad Domini Ancillam;& νσœσ Rationalis eſt Scientia Con- ceptus, proinde& huic Conceptioni eſt amica &c. Quæ ommia ſic complectitur
DedicatioLogicæ B. Virgini Tuma- culate Conceptæ.
H Logicam Tuis ſubſterni pedibus patiere, poſtqvam id noctis Principi Lunæ permili-
ſti, Augulta Univerſi Princeps, Amicum tene- bris utrumqve nomen eſt; nec alibi pulchrius, qvam à proximo Tibiqve circumfaſo Sole ſere- natur. Si Luna eſt qvidqvid calcas; etiam affu- ſæ pedibus Logicæ novum accendes plen lu⸗ vium. Qanqvam lucem non ambit Logica, ne nomen amittat, cui caliginem imiiſcuit. Lateat, ſed ſub tam illuſtri planta;& hoc illi ſa- tis eſt ad gloriam. Plaudet ad Auguſtos Ancillæ pedes, Ancillaus ſcientiis facultas,& ab offuſa Tibi Spiritus ambra ſuæ faciet obſcuritati pre- tium. Qvod tamen Organi ſuiĩ Concentus Tuo dedicet Conceptui; Rationalis eſt, Conceptus amet. eos ſi dirigit, Tuo rectiorem aou norit: hic illi vel maxime dignus dirigenteDEO Con- ceptus placet. Minor qvidem illa eſt, qvam ut Te extra uterum majorem, imo minimam co- lat; ſed tantilla etiam qvidni ſubmitteret Tibi ingenia, qvæ Caput conteris? Primos ingenii fructus non abnues, etſi malum Adæ, hoc eſt prima mortis bellaria non libaris. Certe Di- ſtinctio ſuo jure ad Te pertinet, cujus primum in

494 ApP. IIX. FuNxpaMENruM IIX. in utero exortum à reliqvis Gratia ſic diſtinxit, &c. 4
Secundo Eadem mira Circumſtantiarum ac. comm Odatio ad Propoſitionem fit, ducendo Proportionatam Allegoriam a qyvalibet Cir- cumſtantia, ita tamen ut qvælibet Allegoria ad eundem ſenlum detorqveatur, ad qvem alia eandem Propoſitionem exprimens.
Sic primo ad illam Propoſitionem: veſtra, Judices, gloria perennabit; accommodantur Judicum avita inſignia: veſtra neſciet unqvam interire gloria; cui vexillum hoc triumphale expanditur: Oppugnatura Procerum nomen oblivio, vel in hoc ſigno vincetur; At nec Lu⸗ na Ducalis veſtro nomini ullas offundi tenebras
Patietur, hoc Luna Cœxlite ſuperior, qvod ecli-
pſium ignara, conſtanti ſerenitate Patriæ afful-
get. Qyanqvam& accipitrinorum alis altius provectum terrenæ metas gloriæ effugiet ve- ſtrum nomen, nec Olorinus candor ullas ei umbras inſpergi ſinet,& Leo flameus Zodia- codignior præ Cœleiti melius pro vettra glo- ria excubabit, qvam pro aureo vellere vel He- ſperidua hortis craco vigilarit: ſcutuin inſi⸗ per vobis contra oblivionis ictus; dabit genti- litium ancile, Romanorum ancilibus vel ſcuto
Perſei præhabendum: aliorum Solexæ iter vobis
ad Immartalitatem munient,& velligia poſte-
is im reſſa nunqvam aboleri ſinent: Sagittæ recta ad æternitatem nominis collimabunth
Faſciæ nobiliorem cœleſti vobis accendent Zo-
dia-
frun E weN” E
diß 2
ſeSche 1
ftockar ellemtte
euch. 32
doſta e

IL. Pux
im ars
lem mi 1Dop n Alle tunen deto ſtionen illam peten Pgnia cui
*
ul n 4* — 1 —₰. 1 3 1 ba =n nem. tiona zccn w . Kn hor 1 brocen
= loiid cana fuu
418; d.
an Ancilbo 1 1 Solexi
6 3 „
Nox VuIGARNIS ELONr. 495 diacum: Cruces avitæ conſecrari, Roſæ& Li- lia veſtri Fumam nominis effloreſcere, tumulus nunqvam emori, haſtæ potiores Palladis vel A- lexandri haſtis ab immortalitatis meta vos nun- qvam aberrare volent; deniqve nec Arcus ſine
præſidio, nee gradus pernis inſtructi, extra cer-
tum ad Famæ perennitatem iter vos eſſe patien- eur.
Sĩc item ad illim Propoſitionem: InAugu- ſio ſcholæ Sarmaticæ vacant, accommodantur Divorum feſta& inſignia: Nec orbi qvondam, neqve Muſarum domiciliis altiſſuna pace frui licet niß ſub Auguſto; ibi Jani ehuuſss foribus, hic Scholarum. hine non iola in Auguuo Pe- trumarctarunt vincula, ſed& Rhetorun lin⸗ gvas; nec Apollinares tunc laureas cum Lau- rentio decerpere, neqve ex Hyacinthi fragran- tia melleam condire dictionem, nec Philoſo- phari cum Augultino, nec triumphalia Coro- natæ DEI Hominis Parenti licuit inſtaurare; Sola tunc Inventione conceſſa Stephano, ad- empta Rbhetoriz interclaſa Oratoribus voce, u- bi voci Clamantis in fersli convivio vox aufer- retur& vita; præciſa ſpe laureandi tunc cujus- cunqve capitis, cum nec VERBI prodromo cum Capite(ſine qyo tamen nemo illo major) eſle liceret, volente id Saltatricula, qvæ egebat plane Capite, utpote cui onme ingenium fluxe- rat in pe ics, orbi Salutatorio, cui or. us pro cen- tro ſit, aſſvefactos.

495 Car. IIX PuxbAMENruir IIX, g. II.
Mira Circumßiantiarum inter ſe Combinatio.
EGiaus de mira earum Combinatione in or⸗ dine ad eandem Propoſitionem; nunc agen- dum de Combinatione earum inter ſe mire con- nexa, etſi diverſæ Propoſitiones ſeſe continne ſubſeqvantur. Nexus earum proveniet tum ex luſu oportuno in verbis, tum ex affinitate vo- cum& proprietatum, tum ex correctione Ora- toris, tum ex qvacunq́; ingenioſa earum ad rem
propoſitam detorſione ac deflexu. Patet ĩd primo in hac Salutatione DucisExei⸗= cituum Dominica Ima Qadrage ſimæ dicta, ubi varias vides Circumſtantjas inter ſe combinari
dicto modo.
Salutatio Duvi⸗ Exercituum.
I) anun Chriſti nos diſe rtos reddidit Dux Illuſtriſſime. In ſolitudinem hodie ſeceſſit Verbum, ſed adhuc nobis in urbe vetba in Tui venerationem ſuperſunt. Eqvidem fameſcente Chriſto ciborum magis abſtinentiam amamus, qvam verborum. In Tuis laudibus nunqvam nobis jejuna contingere poteſt Oratio, qvorum deſideria Tui conſpectu usqve ad ſarietatem im- ples. Circumfers tecum populorum ſolati,& poſt exacta etiam Hilaria nova hilaritate ani- mos perfundis, ac trophæis aſivetus, etiam na- bes animi triumphas; eademqve Imperiali cla-
va
Fhoe ater 9
1) 1u den)n Ngen Mdden Avch 90 ſee uu nerd, in nener Ja enletnee
qharwa un
dowe ger
Agkor mt Gein,
äri m unaté an

NoN VuxOARIS EIOGENT. 497 va& hoſtes Patriæ,& mærorem ab animis pro- pulſas. Usq́; adeo imperium& armorum obtines Kanimorum. Prodit ergoe facris Cineribus no- dun vus Phœnix, dum toties nata de Tuo adventu a- m nimorum vultuumq; ſeronitas renaſtitur. Qrid. tiond ste, ni autem renaſcatur, Te auguſta 1 ua Damus de- ſe eh cora, qvorum in Te comp endi um geris, in hæc fer u Divoru madyta inferende,&c. eh aat Patet idem in Salutatione Areopagi Sarmati- tun,ran ci, Lublini, ubi etiam Circumſtantiæ variæ mu- 1un la tuo innectuntur: tone FEtiam nobis litem ĩipſa intendit humanitas,& ointd an reos tarditatis ertrahit ad tribunal, Illuſtriſſimi , Judices Salutantiutn officia& lene hoc urbanio- unls t Tis ingemi tormentum, diſtulimus ultra cru- cemz acſi gratiam invenire oratio neqviiſſet, niſi dum Helena Crucem reperit; veldeclinans eDg miu in Veſperum dies, veſtro adventu qvovis orien- te kactus illuſtrior, umbras Oratorum lumini-
† an Foß k u mnk bus offundere potuiſſet. Expectatum donec nos 1uc autben ipſe propemodum remus impelleret, urgerent gerll iten lanceæ Adalberti, ac emortuam& Ooodrageſi-
ung A eniir mæ cineribus inſepultam excitaret facundiam cum Petrovino Stanislaus. Sed nec tardius A-
1 d udbu.— 99 e O qvilarum bropaginem advc dlare decuit; nec ci- 6 d asi tius, ne temeritatis probrum incurreret celeri-
al d ulum tas imparata. Espectandum fuerat donec à Bo- e 2* leslao aliqvantum audaciæ in acceſſu, ab avita n Stanislai ſeqvis cruce aliqvod felicioris facundiæ 1n ctg, omen traheremus,&c.
8s; e S 38

—
498 Cap. IIX, FuxpaRzxNruxN IIX. V
Corollarium han
Ad ſuperiores Paragraphos. ν Mira Combinatio Temporum. m
1 Taliæ Cireumſtantiæ in ordine ad Propoß- pN cionem unam, vel inter ſe in ordine ad plu- l
res combinantur, ita& plurium teinporum uule Cireumiſtantia; cun. nempe condderatur vel
pars Anni currens, vel dies ac dici aff xa celebri. 1ul tas aliande accidens, vel menſis el Solis tunc in aliqvo aſtro mora, vel eventus tunc b rtus a M⸗ aliaq́; hujusmodi. inirin Patet id in Valedictione Orato ia lisdem De- Mift
legatis Regni Poloniæ Judicibus: Sed ecce dum Jirei in Zodiaci libra felicitatis nollræ pondus ex- Fhe pendimus, tota repente deltituimur, tota exci- lrem dmus, vobis Juſtitiæ libram alio transferenti- bus. Vix nuper Cœleitem Nichaelis bilan- Hus. cem intuiti, kumana illam tracta e manu re-. ler nuitis, quæ Angelicam meruilſet. Scilicet iinil⸗ hucusqve de Poſſeliionibus fuerat litigandum, u u qvousqve non deventum adjutatum ſacræ ege- plhlan ſtati Franciſci nomen. adeoqve felicibus nobis eſſe non licuit, nĩſi ad Octobrem, qvi ſolus ob-(un ſtruit, qvæ Aprilis Fortunæ gaudiiqve ottia re- ſerarat. Adeo& animos menſis vulnerat, qyl i s Zodiacum Scorpii ſigno temeravit! nec totun( in Cœlos affuit virus, etiam in urbis animos ½ idem inſpirat, binc neqvè nos ſine dolore, qvia w« nec ſine vulnere. Maæret abſceſſu veſtro Tul- uoa, lius,

— 1 6
8
XFu AAnn
21 Nox VurGARIS EIOMVENT. 499 10 11n lius, cujus Judiciale genus hactenus coluittis,
&c. riore Aar Sic Menſs November dilaudatur per eandem
5 1 Tem orum feſtorumqve Combinationem: Et- Inid atie iam November in eximia feſe luce circum ſpieit, 7, 16 aue ne cul ſätis fuiget luminis Amultiplici Univerſo- tun rum Cal tum lucs, qva ſuas Illultraverat Calen- e das; fitis illi gratix à HVav:. mwoedulantis Cæciliæ 13,e dAis concentu, dignac; ipfu, Cœli auribus harmo- bn ns nia. Ab Andrer noumne matu uit e)us felicitas. 1,(.,t qvam& Clementis fulcit anchora,& rota Ca- 4. 2 tharinæ in ſublime evehit,& Coronatorum qva- AKda Laro tuor inſignia coronant,& Thau naturgi prodi- d0 onid uu 0S ia reddunt admirabilem.
A Mira combinatio Conceptuum.
epenth== wir Um eadem wateria pluribus illuſtratur ar- Mn 1— aliotm gutis Conceptibus vel argumentis, hæc in- ger 945 nter ſe nexu ingeniolo& d rerum ac verborum a nexigentia petito ſatius eſt conjungere, ue illud Ingelt etulltt Tibi qvispiam è Mom familia ob)iciat, qvod Tld un dert thæc tun videaatur eſſe Irena ſine calce, aut Cly- rcud e urxn peus Phidiacæ Minervæ ciſlolutus. Sia combi- Pnen- Wle elcnantur illi conceptus de qvodam Schiſmati d un em, Græcorum inimico: Gqve Tu Vaticanæ Reli- 1s! 1 audiy Zionis cutor ac propagator, illius amorem in 8 nls mdeliciis jncrementa in votis repoſueras; ita in- l muit fenſus Sctilmati, ut Mud ditius eſſe velles, iti- 4. ſerendo illi nobilem e Piſcatoris Annulo Unio-
min
lnem; ita ejusdem incegritati providens, ut nul-
vond dutes linec
l a ceſſu
lum eGiæcis Capite iminiputum velles; eos præ. miis

Foo Cap. IIX. FuxpAMENTUNI IIX. miis coronans, qvi Caput ſe habere agnoſce- rent; alliciens, qri rationem adhue cum Capi- te recuſarent, miſertus ſcilicet eorum, qvibus Celi oſtia patere haud poſſent, eo qvod Komæ abjeciſſent Claves,&c.
Mira Combinatio Stemmarum.
On raro contingit maxime in Procerum
concurſu hujus Combinationis uſus. Varia ergo ex illis ſumpta Allegoria ingenii ope ne- tenda& Principali ſenſui accommodanda eſt. Dedi exemplum ſupra: addo
Sic accommodatur nectiturqve in hac den- tentin: Bene erat Urbi vobiſcum, ò Proceres; In Luminum Patriam urbs hæc tranſiiſe viſa, qvamdiu in Purpura veſtræ lucis radiavit. Ipla ſub avito qvozundum Labaro militare ſelicitas videbatur; abunde omnium, ubi hic præſerre- tur manipulus: vernare hĩic omnia, ubi Roſæ& Lilia perpetuum Patriæ ver affatura; micate, ubi Lunæ; eminere, ubi Acervi; ſirblimius evo- lare cum Accipitre, dies candidos fumere ab Olore, felicitatis meram attingere cum ſagittis, calcare ardua cum Soleis, in grad bus avitis as- ſurgere. Faſciis ambiri omnia citra ambitum vi- debantur: à Gentilitiis Turribus muninentum, à Fluwiis, aurei Gangis omnia; ab Haſtis, præ- ſagia triumphorum, ab aure gladio munita, Fa- mæ; à Campo, Victoriæ; à Capite, Boni Conſi- liiauguria deducere&c. Poſſunt eadem Stemmata ad diverſas Propo-
ſitio⸗
NanesTr ſeer) 1C gedur urhaldrn dorwl 2 alerd dm Buroc
Aentn
üut in L u
hälen Game n du pe Eelth nr M) eißam 35
lupo ar e. en bid

ml NoN VurGaARIs EroyrNr. 501 tent fitiones accommodari, ita ut ſicut unumqvem- qve ex Proceribus deprædicas, ita& uniuscu- ſeg jusqye ad Stemma, prout hoc& ejus laudes exi- h a 3 gunt, alludas. vide Exemplum in arcu Pacis, ubĩ auctor meminit ſeorſim Soleæ Koniecpolianæ s calcandis barbatorum cervicibus fatalis; ſeor- roih Tem 2.—„ ſim Fluvi Lubomirſciani, qvi fluctuanti Patriæ nin änen Sda ſemper& tranqvilla Statio, barbaris myo- 8aaihn paronibus inevitabile naufragium; ſeorſim Ha- 3 in ſtarum Zamoſci, qvæ cum ob cognatam huic aiſ ccm ſangvin Sapientiam errare in hoſte neſcierint,
(o Scævolis potiores Heroas armaverunt. u S Mira Cauſ arum Combinatio.
2 P Ationibus Brmare Propoßtionem commu- lag„ ne eſt, ſed rationes ipſas ſpecioſius inne-
Ctere eſt ſingulare. Admäirationem hic conci-
plum. Primum habes in Oratione ad Attilam ir volentem Romam ſubrertere, qvod diſſvadetur, dah multiplici ratione& nexu. Vide S. 4. Capitis getec primi.
gr Aliud Exemplum habes in Præfatione philo- tn ſophica dicta contra Diſtinctionem Scotiſti- vem cam; Subtilem Scholam exeunte Januario ag- l greſſus, etiam tunc recluſis in bella Jani fori- Ldom bus, arma per inducias ſemeſtres poſueram. Re- pitel ſumo jam præliares animos,& ſubtilium caſtris
8 iterum novus Fecialis certamen literarium in- gtt urgddifen dico,. —

502. Cap. IIX. FuxpaMzNTBM IIX.
dico. Nec præ liari contra Martem Seraphicum temeritas eſt; non ſola rem decernunt, nec ſola ſemper nomina laurum pariunt aut infringunt. At nec ratio prohibet in terreſtres arma capere Seraphinos. Concurrit hæc& cum Angelicis toties ingeniis velitatur, qvæ illi Avinaticus Sol oſſendit: utrumqve id Angelicum nowen eſt, qvod ſemper ratio colit, etſi non ſoqvitur ſemper. Auyplector Scoti ingenium, ſod non ubiqve ſententiam. Citius mihi qridvis aliud qvamn Diſtinctionem Formalem ex natura rei perſvaſerit. Arma, arma, contra illam incla- mo,& prius in eam ſic talum intorqveo&c.
§. II.
Mirum cumen ex varis rerum Combinatione.
Nerhiofs rerum con binatio& ipſa per ſea-
icumen eſt,& mirum ſæpius acumen parit. Qvod ut hat, videndum an res aliqvam affinita- tem cum Eruditione qvapiam vel parcœmia non habeat: velan pariat jucundam aliqvam Am- phibelogiam, vel æivocationem illud voca- bulum, qvo res enuntiatur. Exemplis aliqvot rem illuſtro.
Sic dum Hiſpanus Gallorum aliqvot millia vere an fallo nuntiaretur cecidiſſe, nonnemo ſcripſit: Hiſpani aliqvot Gallorum anillia ceci- dere. hic luxus Martis Hiſpani eſt, ubi vides a- ptam& ingenioſam combinationem’ victoriæ
Hiſpa-
wa. rlcur 7 2 ſegſ ſt K. heten ie knab iiow 3 9 blees! DWro na mägü L haugad 10 ſgen. Kdepamn teb g n We ulouno d ſlbes kllsd Se ekenT Anenbag dohjl as pal gn Jſäuicce Dlr, e ſlu 0p I ſeAdei e ſne on Akotio: AN« Rde 2 ono gn krkur,g baureig

Nox* VULGAR H EIoENT, 503 rßzun Hiſ anæ de Gullis cum Iuſu ex a uſione ad no- uh men æqvivocum, Gallus;& apte luxum tribui Mn nget Muti&c. ohn Sic item Collegi cujusdam, ubi literæ per- 4* 34s qvam florent, Fur nidator elt, eujus nſigne Gen- as tilitium elt, Caput Aſini. hinc nonnemo inge- unn nioſe res& Prudttic bnemde Pallade ex Jovis ce- 2 a rebro nata combinans: Iterum Pallas Ocere- an bro,& qvidem Afini non unus hinc Aſiniusbol- a Glul 1 lio, magnum in Græcia nomen& literatorum mane Numen. a il. Sic de primo inventore lyræ Jubal dicto: In- An grate Paftor ſecta pecudum viſcera im paribus V diſcreta nuneris extendiſti: ſic in Cytharæ e-
4 qvuleo mortuos torqves& inter tormenta ca- un nere jubes. * Sic alius de morte Ferdinandi tertii qvæ con-
tigit Feria ſecun zir Paſchæ, mire combinavit in acu. nen hæc: Splendide o pfonat e viſa mors A- gno ſibi nuper in ferali Go gothæ colle appoſi- to, poſt Agnum placuit Imy periala pomum hon. ſtro hui c delibare. Hæc lunt bellaria Mortis poſt illud opſonium. Sic& de obeſo ludit Stratius: Vir es, inqvit, o magnæ continentiæ. Ubi diverſi ſenſus conne- „ ctuntur in acumen. n dic& de Studiofis Collegii Karmkoviani ſub 5n e ſgno Agnialiqvis: Hic fi uspiam numeroſus 1 cernitur Eqveſler, ordo, omnes hic Eqvites vel⸗ in U ſers aucie 17 E
kir
arlacn a al A ſocl-
ddc-
——
—
——

504 Cab, IIX. FuxpaMrNruM IIX. 5
25 pu 4 3 üh A Ex varia rerum Combinatione eruuntu»⸗ um
miræ ropoſ tione:. INieralia qvibus glorioſe inſudat præſens ſe.
eygriath culum ‚ſunt raræ,i zingenioſæ Propoſitionestam„unn i 1
in Orckione pt ofana, qvam facra. Earum inge- A
nioſe eruendarum Modos aliqvot dedi ſuprau uhj egi de acuta Eloqventia: Hic addo ex reru va- ria Combinatiene mire acutas erui Propoſitio. hlmudr
ſlämus
nes& tanto admiral ziliores„ qvan to magis præ. volltatJ 2 ter ſpem hinc eruuntur. linperrma ias,oa dn
Sic nonnemo Hæreſim hujus ſeculi à Roma- no Pontiſice alienam Stylo invaſurus, argumen- s tum ſibi præſßixit Hydra ſine Capite. nempe id urεum monſtroſum hydræ multorun capitum,& cui 1 uno avulſo aliud non deficit.
Sic alius die ſalutatæ ab Angelo Virgini Mi. tri ſacra, ad aſſumptam tunc humanam carnefh Ruusag. à Verbo alludens Otator, pro argumento dicen- SSr), di habuit: Ignis ſepultus in cinere. Alius eodem Conbae die id argumentierufr: Perſona Promota Deus dedecha Homo in Collegio& Univerſitate Mariana. A- Uirhet lius vero: Unio in Mari Gratiarum repertus. u- qnuſ e bi Alluſio ad unionem Hypoſtaticam,& unio* wſern nem ſeu gemmam. OQrx omnes Propoſitiones& itn; varia rerum Combinatione, ut vides, eruuntur, uhn
Sic& in Feſto ejusdem Virginis Matris ſine primigeniæ noxæ macula conceptæ eruta ex di- verſa rerum& vocum Combinatione Propoſi an tio illa- Metropolis Divina à communi tributo i att 21
exem-
ſf
hat
1 bui A

—
Nox VurcARIg Frouvexr. rof exempta. Et Conceptus Gratiæ. Et illa: Sol ſine maculis. Item: Meridies ante ortum. Et: Pleni- lanium in Novilunio.
5. V e Ex varia rerum Combinatione mira ſu- e. muntur argumenta pro bandæ Pro- 8 e) DPoſitioni accommoga. Au. Hlejam uſus obtinet ac expolitæ atatis inge- un anltt. Dnium, ubi ſemel admirabilis videri ambĩit, mi- namolitur omnia,& Propoſitioniĩ non vulgaria, ſcd inſperata adinvenit argumenta. unde autem ſepius, qvam ex varia rerum„temporum, loco- rum Fruditionum conſiderarione,& conflato ex isſur cauſe Brmamento. Res exemplo evadet illuſtrior.
Sic in Oratione cujusargumentum ſeu mate⸗ ria fuit: Nagilter piæ in Parentes Impietatis Sta- nislaus Koftka, argumenta in laudemhujus vir- tatis ex varia vitæ, Circumſtantiarum, Eruditio-
nis Combinatione deſumuntur hæc, in laudem taute doctrinæ 8
& magiſterii: Primum: Circum-
ret
egerf I

706 Cav. VIII. PuxpAMENT uN VIII. ret extra Capitolium tiiumphare. Qvidni ſe illi hoſpitalem præbuiſſet etiam Andrer Domus, qem tota exceperat Roma Petrus? Ibi pulcher- rimæ artis auctor ſubſtitit, Franciſco olim Gau. diæ Duce artem probante. ſcilicet qvi Franci- ſcum ſe Peccatorem ſciipſerat facile hic Pecca- tor, pie in Parentes impium ſociali adlegit ag- mini. Verbo, facile locum reperit apud Sanctum Peccatorem pia crud litas&c. Secundumar- Sumentum: Dedit illi plauſum triumphattix Roma: dedit& Cœli Regia Securum eſt diſcere, qvod cœli prodigiis roboratur. Affucre de cœ- leſti Gymnade prænobiles Ephœbi- daturi præ- conium Sapientiæ, qva rudes ille animas erucii- ret: abfolvitur A noxa Impictas, qvæ Caæleſtes Genios in dulce ſpectaculum evocavit. co leſti pabulo recreari meruit, qvisqvis id didicit. Æ. ther ĩpſe tota Divinitate alit tantam virtutei,& Scientiam Profeſſoris. Adeſt& illa Virginum Coœlitumq́;H Princeps, ſudanti inter febriculæ an charitatis deliqvia,& in pio facinore docendo la- boranti Koſteæ non aliud Solatii afferens, quam quo Cœli æternitas bearetur. Inter ſilios adſcri- bit ilia, qui ſic in terris Matrem oderat,&c.
Sic& in Oratione de Annunciatione& Incar- natione Verbi, ubi materia& Propoſitio fuit: Metaphora in Verbo, argumenta conſtant rara combinatione in laudem Cœleſtis illius Meta- phoræ: Primum: Didicit tandem Cœlum gran· dioribus uri Metaphotis, cum Deus fecit Meta-
phoram in ſe Verbo. Tot ab orbe condito fluxe- runt
ente des Secl En K Ird Wks Nr nen ren
fachts. Aluluer ſaate pa lors tn n, An eckelm emma Ähen 2 Adig nchſte
liri t
rirunnn
ucp s
jmnse kin icpes ſteidiäeae (n el e el utaoh b giſena ſo

1 1 ₰ 1„ TLihien Re Pemnb, lcher. Kauou
13 ſu.
bus. V 4 detg. wZdun 4 Mahhr. dyäti Ealtlege, nakld. d am. Aina. a 2las an wil
ab ulcii. 2.
2 alut,
8b rungech
4 4
Nox VurGARNIS ErovENr. oy
runt ſecula, dum unicum hunc Tropum aſtra diſcerent; ſed tandem Iꝰeo Rhetore profecerunt. tum primum agnoſci Metaphora cœpit in Ver- bo, cum Deus in carne: neq́; prius illa potuit mente concipi, qvam Virgo conciperet. Secundum: Nec ſvavitas Cœleſti deeſt Meta- phoræ, qvam condit gratiæ plenitudo. Origo illi Paradiſus eſt: ab illo voluptatis horto noſter hic Hortenſius: Præguſtatum Adæ malum tam vonam artem protulit, ubi ex arbore ſcientiæ ta- li fructus, id eſt, hujus Metaphoræ neceſſitas pullulavit. Svavitatem ejus inſuper commendat Nazareth; neqve enim in hac Elorida Galilæa Floris illius translatio contingere poteſt inju- cunda. Vernat& ĩpſum natalis loci nomen, ipfa- q́ve citra novam Metaphoram florentis Nazareth ndent prata, ad hanc floridi qvia Nazareni trans- htionem Verbi.
Sic& in Oratione de Cometis, qvod hæc illu- ſtria cœli oſtenta& crinitæ in cœlo faces, ſint fe- licitatis præſagia: Argumenta ex combinatione variorum ſumuntur ingenioſe. Primum. Qvia Ignis ſæpe lætitiæ index& augur: hinc ignes Triumphales. Seccundum: QOia in Cœlo etiam natura immanes feræ manſveſcunt,& ſua feri- tate ibi deſtituuntur. Nemo timet Urſam Cœle- ſtem, vel Scorpionem, nemo Lecnis vel Ophiu- chi ſidus, nemo Centaurum vel Herculem; in- nocuo hæc ſplendet ſereno. Crinitas ergo cau-
askchſtt datasqve fuces in cœlo timeas,& feras non times:
Deotabe: rant
&c. Capur
¹

ſ08 CAP. IX. FuxpAMENruN IX.
Capur IX, eene
emcun,
Nonutm non vulgaris Eloqventiæ Funda- uiins mentum: Argumenti tractandi va- Kmenn ria nec obvia ratio. fin0 1
„ Tiam id in plauſum theatra& roſtra excitat, —ſlit alaudabiliter uni inſiſtas modo, ut pluri. J 8
b us dve poſſis. In unam trallere formam), uor- r p mamdve omnia, tædio non vacat. Hic hic maxi- eu ae pr me ſätietas aſt dio proxima. At Eloqventiano-& hi ſtra fæ ecunda eſt modorunz in argumentis, aliter 9 acomumhni& obvia ratione tractandis. Srerllita. Lnn A tem hujusmodi& rudem ino piam odit. Profero w aen ſi nonnullose plurimis. 5 1 g §. I. Modi complares qvibus Orator Admira- 3 bilis utitur in tractandis A- gumentis 3 8 ſeu matsria Oratconis. Kne e 8Ota Primò, Modi qvi hic recen ſentur, tum unO ur
S varlis materiis diverla um Orationum, tum Ps eeD uni eidemq́; materia diverſimode tractandæ ſer. Ilie han
viunt.
Nota Secundo. Uſum hujusodi modorum eſſe tum in longiori Oratione& Danegyricis grandioribus, tum in minoribus& S zcioſis, ut ſunt Salutationes, Gratulationes&c. non nego n ei tamen aliqvos ex recenſendis modose f etiam fatia 2 ruigairapendin uſitatos; ſed tamen iis no- ſter Orator ita utetur, ut in vulgari alioqvin mo.
— 8 4d0
ſrom 5oe jm
Ko dil bid
————

II4
—
—
Nox VurGARNIS ELoGTNT. o do non vulgariter ſe gerat,& communia non communiter uſurpet, ſed modo ſingulari& ſuæ admirabilitati congruenter. Argumentum hie idem intellige qvod mate- riam Or ationuin, qvæ Iratt tari pote ſt primo ſic: Bsq́; ſoleuni exordiendi forma,& Dropoſiti- one expreſſa, ſeu pollicitatione de qvo ſis dicturus, ordine à ſententia Propoſitionem Ora- tionis ante inventam includente, reliqva ad eam ſpectantia contextu connaturali proſfeqvendo. sic hit in Oratione illa in Annunciatione, cujus materia& Propoſitio: Metaphora nova in Ver- bo: Statim uium incipit Orator-Didicit tancem Cœlum grandioribus uti Me etaphor is, cum Deus ſecit Metaphoram in ſe Verbo&c.& ulterius contextu naturali per Sit Oratio„ ex ponendo qvalis hæc ſit Metaphora, qvæ ejus neceſſitas, 6 zwitas, utilitas Sc.; Similis modus eſt in alia de eodem feſto Oratione, cujus materia eſt Solen- nis Verbi ad Corpus receptio. Statim enim inci- pit: Tam nobile Maktaxi Sodalitii corpus eſt, ut Deus etiam hoc in corpore cerni velit. Pridem id ambiit, hodie tandem in Corpus& Ile rece- ptus eſt, qvid enim Deus eſt in carne qvam So- d lis in corpore&c. deinde contextu naturali, pergitur, qva ratione id per tuim, ubi de Angeli legatione, Divinæ Matris aſſenſu, Sodalis cos- ditione ad propoſitum. Sic& in Delibecativis Orationibus, ut inillo 1 3 Man-

510 CaAb. IX FuxpAMENTuN,IX. Manlii, cui propoſitum eſt Militem Romanum contra Latinos auimare; Sic ergo incipit: Bellum nobis, Qrirites, gerendum eſt cum hoſte, qui nec bellum nec pacem pati ſciat. Sa- mnites jam compeſcuimus, adhuc nos Latino- rum arrogantia elicit in certamen. Scilicet non ſatis ad Regillum lacum Latini hauſtum ſangvi. nis; adhuc etiamnum furentibus ſangvinis miſ⸗ ſione opus eſt. Sed eluet tandem, qvam ſibi tur- piter conflavit notam Latinorum fides, novasqʒ lacus ſuarum teſtes ſtragium ſuo ſangvine colo- rabit Omen belli ne qværite; in manu veſtra eſt, dvanqvantominis adinſtar mihi eſt ipſum Lati- um noſtris armis ſemper oppreſſum. Meminit mons Algidus, utillos Ovinctius Dictator ab aratro(ne quid à ruſtici operis imitatione ces- ſaret) victos more pecudum ſub jugum miſit, re- diitq́; ad boves triumphalis agricola&c. ſie con- naturaliter ultra pergit& aliqua refutat.&c.
Tractari poteſt 2.
INPeri Allegoria Propoſitionem exornando, eamq; per totum Orationis contextum conti- nuando, obſervatis iis quæ ſupra de Allegoria Admirabili cap. 4. Modus hic ſolennis eit& uſi- tatiſſimus, ſed ex dictis ſupra admirabilitas illi quædam concilianda eſt,& ipſi Allegoriæ Para- doxum ſubinde vel Oppoſitum communi ſenſui & Proverbio adſtruendum. Ut in Oratione de S. Borgia per honorum contemptum glorioſiore, patet, ubi materia dicendi eſt Allegorica: ne
eres⸗
ar Anäee Ocriſfr. lemin uilol L pulon Dort ne älie Ad* mled ſta 8 ſein ahn Mlde „ M n eehji R 12en n kaſſe 3. Ub Thiuu terder Eih Kn daßt. Nfenae 1b Sr ſh R blu 8 ſturan 8 yiſan
ni u N.
fl) 1 2 han 7 41
3 Ile
lere) bla T,
7

4„
-
anrch⸗ mt tee⸗ auc a.kl
ull 4 ⸗
don
Mſenu 1 „nee
9 Me.
rnun
liſtcatum gloriæ Cc. Sic item in cujus inſcgne Luna; EFlerem extindtum Familia
7
Nox VurGARIs ELovrNr. yrr ſerenior ab occaſu& ibidem ſic incipit: Orien- tem hactenus cum Phœntcenſibus adoratis So- lem, Occidentem nunc adorabitis&c.
Idem in ea Propoſitione patet de Seraphico PoloniKoſtcæ in Deum amore: Zona torrida in Aquilone. Porro ad Stemma fit ingenioſa Alluſio mul- tipliciter. Aluſio ad Stemma mulliplex.
I. Vel enim alluditur aa cslorem, ut ab Olorir & Roſc colore Ae qvodam: Candorem 2 gentilitia alite in animum& mores tranſſump ſit. Et: Concolor eſt Domini mor ibns iſte colar.
2. Velalladlirur ad Proprietates rei in em- nute depicta. ut de vodam 2 familia Roſcorum⸗ BRhaimæ odorem euwm ubiq, ſpanſit vem 2 Roſa e** pecr. 6 S..
5. VTel per Alluſionem ad Oppſira proprie- tatibus Stemmatus. ut de Gentilitia Luna: Lue na hæc diern ehicit æxve noctem ac tenebras ullas veſcit, qvas avitis fulgoribus ex illuſeri fumilia
exclufer.
a2. Vel per allegorias gua Paſſunt trali adsrem- ma, v g. Gentilitius Tutas Amnus. Putriæ pore tus; hoſti ſemper naufragium: in qvo ut totier hoſtili⸗ fludtuavit feliciras, ſic Polonæ ſemper ve-
obitu cujusdam
terrug, lumen niſt Cælo Iunam deberi ſciré. De- 7 derit

—
pI2² Car. IX. FuxpDaMENTunI IX. 1 derit illuſgriores hactenus rerru dies, noε‿rurun beder 21 certe bic Planeta aoei, renebra⸗ non refug it, Tvas taumaulus offundit. Er, Miram in largiende ſit,¹ celeritatem è Tuo flamine deri vaſts.
J. Vel Eruditio Semmti coneniens aſferen. da, Sic de Fluvi ædito Domies cuusdans Pauri- Unpin riæ: Car Zido ſemper decurrit a4Veo, nif 7vod tho- 7Ou 0 Ktili clade ſæpiu⸗ erulbeſcat& hanguine„ ne qvid punhe de laude 77 nraſymeni non decerpat. Hic etſi dena Sardiniæ fontibues éou fura wibus non btbitur,
6. Vel Comparatio nuu Praletio Semmarir al aliam rem himilemn iakeituendu. Vt illud⸗
. X 1— mevu npune zlar ro. n 9 lewpi
lmynen
Urſa C. æleſtas fit minor urſa Tuo. Mirir Et de Naui/ Caraieciann: frhmib
Faſoniam randeam Cælo dopellite Navem Dignior hoc fuerit CCarndeciana Ratæes.
7 Dn
7. Vel ad Cunabuuns Srouo*μ—‿ ntude h xta rua
6. 7* 0 l s Pel Candiatenn, Ge.. Non Certe Stemma ſabinde dar iærdetam totiOra- Wät-
tiont, ut patet ex alibi aidᷣir.
Tractari poteſt 4.
„
GUwpreo non rudi impetu adreliqvum totius Rulumn Orationis contextum a Comparatione rei del Derſonæ cum alia. Sic tot Regnorpm gentiumqo; liige S à C— A 4„cee illuſtrator Xaverius à Sacro Oratore cũ Alexan. telt .. e bis, a dro compopitur, cui unus non ſufs Lerat orbis. ſenr 3 Sic Cauſinus E oqventiam cum DPantarba hpi. nſſlkee 8 37 ef, 7 de, qvi ſemper ardet& fulgore ſuo velin Wis Eertun a nocte

Nox VurdaRls ELoEr. 513
n. nocte diem effcit, aliosqve Japides ad ſe argata
Ihr, vi pertrahit; ſed& captantium manibus facile
Afe effluit, Sc.
n Tractari poteſi 5.
4 25 O nſptwingemiolo impetu dicendi ad totum
3 Orationis contextum ex titulis, nomine vel
Honore, Honorisqve inſignibus.
Wht Anomine illud Eliæ N. πα ⁵☛ autem ex Græ-
up. co Solem lgnißcat: Ne à Tuo errarem limine,
inſitus Tux menei nominić; ſlendor fecit. Eum Tu ſemper animo, qvem nomine circumfers 1G Solem, nec ullas invenis tenebras, qvas non Tuĩ
2 nominis luce expugnes. Qocunq́; immigras,
Calum efficis, diemq; non winus ædibus qvam
7 ingeniis accendis. An enin aliunde magis Ora-
. tionis lumina deriventur qvam à Sole? Calum
an dues non poſſe pati ſoles aſſeruit Macedo, Tu
Teipſo refutaſti&c.
Wne E citulo etiam ille impetus in Salutatione Thefaurarii: Nunqvam minus inopem verbo- vam ſo agnoſeit Eloqventia, qvam cum ad Te perorandum eſft. Idem qvod opibus& auro Pa- triam ditat, etiam verborum Überaliter illi ſup-
ped tat Tuum ærarium&c,
Tractari poreſt 6.
rn Ffectui uni potiſſimum, qvem Tempus& o 4 Tresexigit inſiſtendo; eic fervientes Figu-
ma ras, ſentontias, Eruditionem accommodando;
aln von ſcilicet glorioſe, ubi gloriandum eſt; nunc uch excitatius& animoſius ubi erigendi animi; nunc 2 4 Ora-
2 9A A

714 CAp. IX. FuxpAMENTUN IX. Oratione in luctum attemperata, ubi triſtitiam res ac eventus imperat&c. Sic in Gratulatione læta omnia, omina lætiora& applauſus: in fu. nere leſſi lugubres, ſimiles Illis cujusdam ſic or- dientis: Quod nobis lacrymarum fæcundior, quam verborum inſpirat dolor, hoc inter Paren⸗- tales lugubris Pompæ cerimonias eloquimur. Pauciores hic lineas quam licrymias numerave. ris, ubi non tam Eloquentiæ„quam doloris du- Ktu, tota plorationi, quam orationi„ fimilior in lactum deſinit, cadit in lacrymas Oratio. orandum nempe lacrymis, ubi cor& lin ſemel occupavit Orator Dolor-
Tractari poteſt.
Ota Oratio quod potiſſimum convenitEpi-
taphio vel Concioni ſacræ) per Pi 0ſopopæi- am. Sic illud Rlogium Jabel⸗ Viator bene mihi precare ſi malus es, ego Lamechi prinigenius, ſed Patre pejor,de malis bene merui: namn cum Cæ- lo teſte viverent impii, ne ulla ſceleribus qaretut latebra; primus tentoria prætexui, quæ Cœli conſpectum raperent. debet igitur impietas ini- hi, quod Cœli oculos fugit&c.
Tractari poteſt g.
M Axime Oratio Parænetica&Exhortatoria, 2— 4 Poſtulatoria,&c, per ſolas Eruditiones ac Exempla concinnius conglobanda, gravesq́re ſententias. dic vides Juſtum Lipſum in monits Politicis agere; ſic Tullium in B. uto.
Per- guam
De
Deub
Siurn
(ae ſelenon
mmba nl tin 2 dadna ithul N
Nd in btn m. (üüius nin hy 1 0 dpier e düteſerae lka un Händ lhsl ga djsias WDn

Nox VurGARIS FEroowENIr. FI)
De uſu autem ſingulari Eruditionum& Sen- tentiarum dictum ſupra cap. z.
Tractari poteſt g.
Pe Protaſim& Apodoſim, juxta docttinam
decimam Capitis 2. adducto ad propoſitum ſimili vel Exemplo, vel Symbolo, vel Hierogly- phico. Sic in illa Gratulatione Paſchatis, ubi eſt hæc Protaſis: Eo demum arrogans evaſit am- bitio veterum, ut cum aurea ſibi atrogarit ſæcu- la gemmmeos ſomnniaret imbres, gemmeam uti- qve ſementem aurei non infecundam ſeculi Pesauchu os, nempe ſe veterum vota extende- rant, eo usq; fa fabulis ſunt progreſſi, ac eveniſſe crediderant, quod eveniſſe al nbiebant.
Sequitur Apodoſis: Eventus certe resq; ĩpſa Tibi ac Reipublicæ Chriſtianæ ſervabatur, in quam hodie Cœlum auream pœne gaudiorum eſfudit procellam. Fluent Tibi meliora auro ſe- cula& beatiorem reddent, quam pretioſius ille in fahulis imber veteres efetiſſet.
Sic& ille Principis Clementiam laudaturus, trahit in Protaſim Symbolam Medicæi ſic Quisquis de Tua inaudiit lenitate(quis autem non jnaudiſſet, cum tantæ virtutis canora ubĩ- que ſi ſint præconia?) is mentem& Heroicæ men- tis teſſeram in Magno Hetruriæ Duceßerdinan- do Me edicæo penitus approbavit Leniftatis illi Symbolum Rex apum erat apum Satellicio cin- ctus,& illarum tantum armis non ſujs; nulla illi aſperitas, nullus aculeus; S ola Majeſtate anteit,
V6 qvod

516 Cw. IX. FuxpaMENTUN IX. qvod illi Dux idem Blogium inſcripſerat. jam Apodoſis: Tua hic adumbratur gloria, qyi non terrore ſolium, ſed arnus benevolcntiæ Beware ſolitus, Majeſtate tantum ſubditos, Principes anteis lenitate.
Sed de Symbolorum uſu lege Didacum Saye-
ram.
Tractar: potest 10.
PE Oratorium Enthymema velsyllogiſmum unminutum vel integrum, ita tamen ut An- tecedens vel Major ac Miuor tum rationibus ac Exemplis Sententisqveilluſtretur. Porio ſyl⸗ logiſmus Oratorius poteſt eſſe rectus, duin pri- mo exponitur Oratorie Major, deinde Minor, demum Concluſio: vel inverſus, dum retro Partes Syllogifini pertractantur: vel imaiuta- tus, dum dvocunqve alio ordine cadem efferun- tur. Hæcomnia ut ſint digna Oratore Adma- bili, Stylum& modum tractandi tenere debent non vulgarem,& Sententie Antecedenti& Conſeqventi compreltenſe non ſine circuitu& Pulchro verborum ac grandiorum fenſuam am- bitu efferendeæ. Patet id inEnthymemate illo Prafationis Dlii- loſoghicæ: Et tempus& Perſona cui dedico The- ſes, nec non auctores meæx ſententia faventes me ad diſputandum excitant. Ergo diſputabo. Qyod ſic Oratorie expoſitum:. Provocor in arenam, in qva non ſteriliterPhi- leſophicæ ſuccreſcunt laureæ. Poſt zujtit 1eltem
dacdita kiian IIl. Audt fakinn ſege r peirnk
dean SWg ei ſtm bur T“helHrre llslubr jl

12 ₰ † NoxN VurGARIS ELoCyENT. 717 t 1 hoſtem diſtuli& trophæa, ut brevior litem ci-
zte ſtetit decerpta momento brevic; affultu laurea. aaſes Qanqvam a Solſtitio Eruditæ longius incale- ſcere poſſunt iræ, niß eas vel ratio contrahat vel dies. At nec iufauſta alite certamen ineo, cui felix augurium præcinit Trzebiciorum olor can- didus. Sic nec Ariſtotelici Organi ſonos bæc ales horret aut abauit, cuĩ nec anſer olim Ca- pitolinus ingrarum obſtrepere inter plauſus Theologicos Romæ videbatur. Nimirum hæc
ſen tius terminuret dies. Semper enim inter gloriam
— —
—
4
4 4 volucris amat flumina, tam ſacris fontbus A- 1 4 qvinatis, qvam Euripo Ariſlotelis petamica.
Plas mihi proinde hoe agone conferet, qvam nf] Valerio Corvino virium contulerit ſacer Ales. 8 mn Neqre præliaturo recentes Hiſpandrum deſunt auaf ſuppetiæ, qvorum ſub arinis ut ante imperia, ſic . adverfa ſemper ingenia gemuere. Cadet qvis-
qvis Præciſiones Objectivas illis objecerit. Acu- tius qviddam eis indidit mens ſubtilior, qvam uit tam craſſe audeant præſcindere: adeoq́; for- moſius trophæum ſibi Mars Hiſpanus ſtatuit, u-
2*
a. bi ſolas,&c. Aundi Tractari potest 11.
1 81 Prr Expolitionem Oratoriam, cujus ſunt g.
I partes: Propoſitio, Ratio Propoſitionis, Ra-
tio Rationis, Confirmatio ejusdem ab exem-
plo vel ſimili,& Complexio ſeu Concluſio in
Mlrih qva repetitur Propoſitio. Exemplum habes ſu- Müt pra.
hrict Y 7 Tra-

518 Cab IX. FuxpaAMrNruN IX.
7ν zh,, Tr, 70*/ 72.
Tyls wodum Chriæ dempta laude ſeu prima parte Chriæ; i uimirum expoſita qvæcun. qye Propoſitio, tum à Cauſa, tum à contrario& ſimili, tum ab Exemplis& Teſtimoniis robur deſumat, Creſcet in immenſum Oratio velre- ſtringetut, prout ſe in dictis partibus effadenit FEloqventia, liberaliter ſcilicet vel perparce. Pa- tet id in illuſtrata per partes Chriæ illa Sarbie- vii Sententia: Is auro nempe bibat cui dulce ferrumeſt. Sic enim illuſtratur per partes di- ctas:— Propoſitio: Amas virtutem militum, oͤprin- ceps/ ętiam hanc corona,& ſtrenuum ferri uſum auro etiam repende Cauſa: Sitit nempe ſanguis effuſus par præmium,& reſundi auro poſtulat, ſecuræ ſua virtute Patriæ aureum parans ſecu- lum. Equidem niſi Ducum muniſccentia virtuti hoc aureum addat calcar, curſum gloriæ inter- cipit. Quis enim arma pro Patria capeſſat, imo quis citra probri ullius metum arma non deſe. rat, ſi falcatis curribus nullam colligat meſſem? Hebeſcit Martia fortitudo, hebeſcit& ferri a- cies, ſi illud aurum non acuat: nec albo milli- tum bene ſaum convenit nomen, niſi cando- rem duxerit ab argento in praliares animas ef- fuſo, quæ tanto ſegmus agunt in hoſtem ferteis, quanto parcius aureis domni muniſcentiæ telis oppugnantur. Quam felicius arma hæc aurea ignaviam militi,& ruituros in prærupta ieſ ix
Nrenin de ſike emt 3 lles-
rane 1S gen nonete none gebunRe lahlert m treeüne dtelu’ 2 mdor eg . Jöns d ole d dn m en WaGhi a.
klilbe 2 rminon, enr rue lai Nn dg 1

: vlũ tlt, anscad- 4 e a 81 za⸗ 34 1
a ir
Nox VurGanfs Erooyryr. 719 diæ animos ex sugnant! quam uberius argentea
hæc ſementis, dum 1 vargitur in cruento ille Sloriæque Campo, pulcherrimath
ein& frequentes laurearum mani-
Itur nempe in hoſtem animo- ſius redeunte virtutis præmio;& hoſtiles copiæ manum expaveſcunt, quan. præmiorum urget Cornucopiæ. Languet agricola, ubi t
terile ſo- lum experitur, bigetque illud excolere, in quo
„Solæ propemodum herbæ, ne dicam laborum
curarumque ſpinæ ſuccreſcunt. Mætet ergo il- luſus agricola;& militum virtus ſuo deſtituta munere non concidat nec pariter elangveſcat? glebam gratis vertere piget,& hoſtiles cuncos ſubvertere, venalemque animam gratis circum- ferre libeat? Neque Tuus, credo, tam alacer in hoſtem irruiſſet wiles, Juli Cæſar, niſi auſis grandioribus non impar decerneres hoſtimen- tum. Tuus Verò, Trajane, quam fortiter& infli- xit hoſti,& inflicta fiLi vuinera excepit exerci- tus, dum conciſam in lacinias Regalem Purpu- ram obligandis fovendisque militum vulneri- bus adhiberet. Altius fortaſſe progreſſa eſt Bo- leslai litberalitas, quanvis non ultra equitatis terminos, cum victorem exercitum reducenti A Moravis Zelislao cum aurea manu occurre- ret,& novum plane in illo Duce Scævolam, in quovis tamenborſena errare neſcium, wanu firo- nue amiſſa inſignem, manu aurea illi oblata ſa- lutaret. Dulcius Zelislao poſthac ferrumfuerat, dum noro melioris Midæ artificio in aurum
EX-

520 Cap. IX. FuNpAMENTuM IX. extra fabulam demigraret. Sapuit certe Roma Vetus, qvæ honoratæ virtutis bellice delibatat fravitatem, in lacteo ſuo mari Livis identidem inſtillante, nibil non aggreſſuros milites, ſi ma- Sna conantibus magna præmia broponantur.
Tractari ſolet& per Partes ſex GrationisRhe- toricæ, puta Exordium, Propoſtionem, Narra- tionem, Conßrmationem, Confutationem, Per⸗ orationem, de qvo mox fußus agetur.
§. II.
Tertius& a. Modus infignior& facilior,
Orationis ſcribendæ ldmirabili
Oratori uſitarior.
Dyertendo ſingulariter ad ſenſus congruos ac ingenioſos, qvos eruit è Circum flantiis & Adjunctis Temporum Feſti, Menßum ‚Die- rum, Locorum, Cauſirum, Modorum rei geſtæ, Perſonarum, Nominum, Titulorunulnſignium, Stemmatam, Honorum„Natalium, Eventuum, Geſtorum, Dictorum, Prodigiorum, Caſuum, Virtutuin, Rei bellicæ, Sapientix ac Artium, Fortunæ ac opum, Vitæ actæ, Mortis inſig niter Obit e,elogiorum& Plauſuui t ophæorumxc.
Nota non ſemper omnium horum fontesa- periendos, ſed ex uno ſubinde vel paulo pluri- bus delibare ſuBci. t.
Exempla ab his Circumſtantiis ductuum O- rationam at acuminum ſupra dedi aliqva,& alibi ſeorſim dabo.
Porro qyam inſignes impetus ex dictis Cir-
cùm·
4
1l”
p niti 91 1
vient au. turnen
Atuhge

2 1 89. 17 1 1
8
e
ri 2 Nie.
M7. Roon, 2, an cun, du ulte l R A r 7 e 88 un0 3, 5 84 468Cit unn.
Nox VurGaAnts Erovrxr. Fal cumſtantiis deduci poſſint, obiter addudtis ali. qvot exemplis inſnuo.
Oramillud aptum ex nomine Michaelis in qvadam gratulatione Michaelis N.
Angelos etiam in terris commorari& Tuo didicimus nomine; nempe extra cœlum ètiam, nec in Solo Gargani colle Michaelein intueri li- cet. Toties hic eſt Michaelis apparitio, qyoties Tuum admittimur in conſpectum; niſi qvod Tu mitius comiusqve Te exhibeas, qvam Cœle- ſtis Michael etiam in cœlis, ubi Pacis viſio eſt ſo- litus præliari&e.
Sic& ad Hoſpitem qvendam in Autuwno ve- nientem Circumſtantia Temporis apte ludi- tur: Te iu Urbem hanc avitum fidus inferente ſua Autunmi primordia, non tau lax deereſce. re cœpit hominibus qvam diebus,&c.
Etadalium, infra Octavum Epiphanix Ho- ſpitem: Etiam nunc Stella cœleflis Regum an- teambulo ductricem ſe exhibet. Fatum id hu- jus ſideris eſt, altenis otiri cemmo dis,& vel Ma- gosdedugere vel Magnos. Nondum ingenium exuit ſtella hæc, Reges antea deduxit, nunc re-
etores&c.— Orortus Nlodus Orationis ſcribendæ modus
—
eſt ſententioſus& hypetheſi crebram& longius ac venuſtius exaggeratam thefim permiſcens per rotundiores ſententias, idqve vel planas vel eruditas, Exemplum vide cap..§.z. notatione nona de ulu ſententiarum,
S. III.

——
52² Cap. IX. FuxpaAwr NruN IX. §. III. Flltimus Modnus Orationi- potisſimum Panegyricæ non vulgariter pertractandæ.
U Talibi, ita& hic primus labor ſit raram& ſingularem invenire Propoſitionem.
J. Modi Propoſitioni⸗ Panegyricæ variande.
IDRiund poteſt eſſe Comparativa, vel ſic v g. Le- chicum in præſens affero Alexandrum quem
Polonus olim adoravit orbis, barbarorum ferocia
ſemper exhorruit A A. Uladislaus is eſt,&c.
Vel ſic Probleinatice:Nondua Orbis apud ſe concluſit, uter magis grande illud Magni cogno- mentum meruerit, Alexander, an Uladislaus Nec mihi minus laboris, dum id dubii diſſolvo ‚quem tanta obruit magnitudo&c.
Vel ſic: Unum hactenus Macedonia totaque retro ſuſpexit antiquitas Alexandrum; alterum Orbi dedit Polonia,& ego in eruditiſſimo hoc conſeſſu dare ſtatui. Uladislaus is eſt, qui unus ita ommem Alexandri gloriam exhauſit, ut meri- t0 tatis ſuæ Regniq; Alexander credi colique poſſet,&c.
Secundò, Propoſitio Panegyrica variabitur ſ per modumProblematis quæratur, quæ in re ma- gis excelluerit is qui laudatur. v. g. de forti ali- quo Heroe inquireres: Magisne eum hoſtes ti- muerint, an tantam illius virtutem amaverint?
Ter-
N htihen ta O2 KIkurtt lmos,¹ 4 hi. Len Sr Kothen dilil ris Nnt, Ee Kkoroe älcucts uelzvuül K. or wm ls, abe Fefalm dluler
dodeme Kwodel ado on ar,
Riro, Ne

*
n Nox VurGaRls ELooyrNr. 523 L Tertid, DPropoſitio Panegyrica variabitur, ſi an virtutes alicujus pro norma& Idea ſtatuas virtu- an, ſts vel Fortitudinis. v. g. ſi laudandus ſit Judex 4 uiſſimus, illum ſtatues ut Ideam judicis po- ſteritati.
Aung Quartò, Propoſitio variabitur, ſi Panegyrim n Kllegoria exornes idonea. Ut in laudem Dirvi
d, kranciſci Naveri: Novus Occidentis& Orien- ts Oriens.
1 Quintò, Si è triplicibus bonis Anitni, Cor-
s poris,& Fortunæ potifſimum animi bonum ſè-
e ſtgas aliquod laudandum, aliis obiter inſinua- mach ts: vel ætatibus aliis, puta pueritia, adoleſcen- u&c. omiſſis, mortem potiſſimum glorioſam a aß ſatollas; qui modus eo magis tenendus, quo ar ſertius eſt aliquem in ea tantum ætatis parte, vel dus Nr ſittute laudabiliorem eſſe. unm Sextòô, Per modum quxvſtionis ſeu interroga- onis poteſt inſtitui Propoſitio Panegyrica, in- ad une fuirendo v. g. Quo honore affeciſſet ætas prior an mn pntam virtutem? e wbue Septimò, Propoſitio jucunde variabitur per a iud Toncordiam diſcordem ſeu queam Oppoſito- rn conflictum in Propoſitione. v. g. de S. Ale- ur 10 ſeſe Parentibus non prodente: Hluſtris um- ,lou quod magis eo inclaruit. an Octa“, Dropoſitio Panegyrica gratiæ multũ encipiet, ſi varietur per dlctum quoddam ab ho- ulnum opinione& rerum curſu ordinario alie- 4 um ac pœne incre dibile: v g. de abſtinentia mi- an 15Andreæ Zoroardi dicturus, illud aſſumeres: Fa-

124 Cap. IX. FuxpAMENTuNM N. Fames virtutis cibus. Vel illud de Annuntiatio.* ne B. V. MARIA ſervitute Regnatrix. 4
Nonò, Ad variationem Dro poſitionis potertiu du? aſſumi res difficilis eſfectu vel impoſſibilis..G blls ſc in laude Divi Xaveriiĩ Indiarum Apoſoli Mol- In tus Perpetui Inventor. Et de Sancta, ſe per Ie gnen in qvem ſe ultro injecit, a libidine„indi cante, eſſet Propoſitio: Prima hæe docuit ex e-ih u tingvere ignibus ignes. unen G 3n
Decimò, Novum ſidus vel cœlum in aliqyo ſec 5 viro condi aut oriri diceres. Vel ad lmaginem Outolie virtutua coforibus addumbrandam melioren in'eurbise
vit ires vel conderes Apellem. tundd 1)
Undecimò, Artis vel ſcientiv inßgnior s Kirere,q i 5
entiæ nomen accommoda ſubinde illi qvem e opaitt er 1
laudaturus. v. g. Novus Geometra, Aſtroleruug He
gus&c. ſetiol Aer iner Duodecimò, Si res ferat, omen ev nomim linnexmee pit laudandi Herois deduc? Item auguria ſive pransscoi a, l ſagia ex aliqvo eventu. v. g in Feſto Immatulam èulmgite gun tæ Conceptionis: Ex ortu Auroræ illius qxalenibgtunen nui orbis diem ſperare poſſit. Vel in Annuntiatio' le ne: Ex lla legatione ſperet Orbis pacem. CEnäſc Qrodſi laudandus ſit de qvo nihil ſciatur ferenum ills. tantum qvod fuerit Vir probus& lau dabilis lh poteris inqvirere cauſas cur lateant ejus acta. Bi
g. qvia non ſatis ea caperet orbis; vel: qris MMein
ſtudio demiſſionis ſcenam non ambiit ac thekccu im zi
trum, Cœlo& conſcientia telte contentus.&um angr2e n
gregie facta terris occultavit. Vel certe potet Cinnſ u aon
aſſumi qvid genericum. v. g. Qwanta viris, yonaa u⸗
ruhx
88
Kchrlor er

Nox VurGARIs ELOoyENr. 521 eantit mum etſi gelta tacentur, tamen optimi ſemper ſunt habiti, veneratio debeatur? vel certe ex- Jealeale aten ejus Patriæ, Majorum, ſi er dil. qvid de illis ſcitur.
.7
19 II. Idea concludendi Propoſitiones 3 Panegyricas.
. ugins 1 2* Oe qvidem non reqyviritur in Oratione; ſi
ttamen id facere velis, ſic præſtabis. Primo eraaſo poteit ſic concludi: Illad moneo ut non ſecus o an eunden teuai Oratione tanti Herois decora æſtimetis, asir ram ex uibra Sol deprehendi poſſit.
Secundò fic: Illud apprecor, ut digna hoc aedſ munere, qvod fuſtineo- digna Principe, qvem dlgesſ⸗doro pariter& adorno, digna eruditis auribus d Atlot fnem usq́ contingat Oratio.
Tertiò ſic: Et Gvia non eum nacus esOrato- uumuerem Princeps Maxime, cui tuto laudationis Tuæ nteſmunus committas; illud maximis qyibus or- nlubem illuftras prodigiis non poſtremum ad, icies, mbnut ipfa etiam loqvendi rudis, de Te loqvi ali- ntdioqrid poldit Eloqventia. en. Quartò ſic: Atqve urinam palmare aliqvod iagenium id ꝛggredi tentaſſet, jam Tu qvidem icjeo pulchriorem præcerpfiſſes lauream, qvo mi- at us à jacente tenuiq; ingenio delibatam. Sed dotTux id imputa amplitudini, qrod noſfra illi muillecu ndant ingenia, omnem eorum induſtriam terum magnitudine ſuperunti. n QCrioto ße: Tu qvidqvid de Tua huwanam auisPrætervccta ſortem gloria minus dixero glorio- ſe;

Nx wrilh m B. 1 13‿
5²6 Cab. IX, FuNpDAaMENruM IX. ſe, de fortuna meritis ſuppare minus fortunate; y 1 vel Tuæ ſuccenſeas Fortitudini, vel oratoris Iim. ¹'cunni puta tenuitati, nonduin eam aſſecut gloriun ut iuigi 4 res ex earum merito pertractare poſſit. aiten) G Sexto ſic: Qodſi eruditas audientium aures muarltun ꝰ2 grandius à me aliqvid præſtolantes, ſpe excidere, neimche votis elabi contigerit; non tam vitium Orato- Kcereclim 5 ris credite, iĩmbecillitatem Eloqventiæ tantz igie lmmme moli ſuccumbere, qvam Drincipis facin ribus Sitb ulu ſua mole qvemvis Atlantem, in qvemcunq́; Caœæ. ſtuut ine lum hoc inclinaverit, oppreſſuris. erdi iſe. Nedäi ten TII. Aliqvot modi exordiendi inge- h 1 nere Panegyrico. dconti po a U alibi, ſic in genere Demonſtrativo Exor. xyyhien en dia nunc apud plerosqve ita hunt, ut prima s c-u fere ſtatim periodo ſit Propoſitio, ut ex illa ſta- unlinget= tim Orationis materia dignoſci poffit. Sic if rer autenn Feſto S. Sdephani, Ferrarienſis: Infantis DEl Re. d“-don k a gium Caput coronariĩ decet. Qæx poſſit autem'ruten Püie Stephano corona aptior inqviri, cujus vel ipſum ir ludeslen nomen corona eſt? ſi coronorariam ejus virtu- uis dnittt G tem magis qvam nomen oſtendero&c. aest. Alias Primo exordia Paneg yrica duci poſſunt Keunèd: Mna Amodeſtia laudandi Herois, qvi agere laudanda- ſetyig ageni ne magis qvam laudari malit. Tale illud exordium inggitulineu e in funere Duciſſæ Oſtrogienſis in Panegyrco daOrtuinchi, inſcripto, Gratiæ Parentales. Aatzrhoulte, an Ergo vel hodiernam demum fuſtine lauda: eumynſo tionem, plurimas olim merita, mullas audhire altnt ſienn. Paſfa Panegyres, Heroinarum maxima. Hodie aoumnes zan 1 ta

erl Nox VurGARIS ELooyENT. 127 inon tandem illa mortuam Te aſſeqvatur Gloria, mheh qvam, cum nihil non glorioſum faceres, unam zmmn, in vita fugicbas. Diſcat ex Te orbis veræ laudis ſtramitem, qéæœ rectiſſimis ſemper itineribus ad A a ns Immortalitatem contendiſti. Pallet qvidem 3 er nunc etiam, credo ad ipſum gloriæ nomen eru- nin. beſcere olim aſſveta Tua Modeſtia; ſed hic de- nrente niqve ſumma mereris Elogia, ubi pro univerſis hs meritis unicum expoſcis ſilentium. Eorum eugGx. duntaxat funeribus tacendi relinqve inferias, A— b qyvibus ad dicendi materiam ſatis eſt nomina re- iiqviſſe. Neſciunt miſer ira demum ſe inglorios apparere, qvod hoc uno ſtylo laudari debeant⸗ N oo cuncti poſſunt. At vero in dedicata Tibĩ ruhr⸗ Panegyri, nemo ſuas virtutes expectaveritenam anina a ſolitis cæterorum præconiis, ipſa Te glorioſe b. Ectorum longe diſcrevit inſolentia. Ki Aliter laudem à Muodeſtia laudandi incipit Ju- alne. glaris, dum Albricium(ut habes ſupra) laudes un aſpernantem Encomiaſtice ſic reprehendit: Si hih Tua laudes Modeſtia reſpuit, tolerantia qveri- itt monias admittat. Qod in nullo accuſari vale- 4 48, reus es&c. 1 arm Secundèò: Exordium duci poteſt à Modeſtia vluund Oratoris, ingenii ſui viribus diffidentis. Vela anlu tei magnitudine actimore Oratoris. Sic Theo- 2 doſii Orator incipit: Si qvis unqvam fuit, Im- ſperator Auguſte, qvi initio dicendi trepidave- alulnt, eum profecto& me ipſe ſentio,& qviĩ cir- 1 acumſtant, videre poſſunt. Nam cum Te ſemper * ld ultra omnes retro principes laudari oportue- rit
——

L Cap. IX. FuxDAMIENruN IX. rit in ea urbe, cujus Libertatem aſſeruiſtisrmas an- tus,& auxiſti dignitatem togatus, qvo tanden
modo&c.— rul Econtra alius absqve metu Oratoribus ſh. endun. 19= lenni orditur: Primum id Tuis in laudibus ba. enrOum nefcii genus, velut præſeus certumqve proſpe ſer g,J— ritatis omen capimus, qrod ſolenni illa Oratc- r-, un nur ribus trepidatione Tua nos abſolvat celſitudo⸗ ernurums V Neqve enim veremur, ne aut ſtyli diſficultate afite officiamus virtutibus Tuis humanum ſewel wtr ane prætervectis faftigium, aut non ex merito di- ſte brae Iaht gnitatis Tuæ videamur loqvi; non ignari, Iliu- e, eoreees ſtrium virorum acta neqve a ſcrĩptoris magnitu. an tas, ur ſ dinie grandiora fieri, neqved tenuitate lauduato, Nomreue! 1is capere detrimentum. In hoc patius elabora
le,dra t dum nobis, ne ita de Te ſcibamus. ut idem d.²² alio ſcribi poſſit. K cogfaſaer ſ-
Tertio: Exordium bene ducitur abAlluſiont nodun ad Allegoriam in Oratione tenendam. L6.Erpee Item Pxordium pulchtum eſt, ſi qvid affernt, ,00è e
g 1214 3 I6z je„ qvod inſperato percellat Auditorem. Ut in die lebena p Pentecoſtés: Adſum incendi! nuntius, qvo Hie., ⸗¹
.... 81) 4 Hltl— roſolyma& orbis conflogravit. comes enim ſemnantne flammæ, validior ventus longe lateqve ſpargit S s e 7„. Ir. 5 incendium. nec tamen opem imploro, ſedar- lhurin eer dorem gratular: non euim Nero trabeatus u-- 14 3
S 3 3-14..; 44. 2 ſtor feralem ſubdidit ſacem; at ipfe ignem in-
3 DI 8
„ 3 1— jecit Amor hominum DEUS: DEO autem ar- 9* dere beatum eſt.— 9 Mrec Ovartò, Exordium à temporis& feſti Cir-u½
cumſtantia in Pentecoſte Ferrarienſis. Dicto- aalee 5 rum

zethl⸗ krcg ) me
Nox VuxGaRls EroovENr. 5²9
rum apud Te, verecunda veneratio elingyem me
faceret, niſi Divinus è Cælo Ignis, efficaces in lingvas lberaliter pluvius inflammaret ad lo- qvendum. nec enim inerudito cuiqvam deeſſe patitur Orationem eruditam, Cœlellium afflu- entia ling varum. Equidem ex eo lingvarum nu- mero, non centum mihi Lqvod canorum Poeta- rum votum efl] ſed&c.
5. Ab affectu congruente tempori, bene ĩin⸗ choabitur Bxordium. Sic idem Ferrarius orditur in die Paraſceves: Erumpe t indem, erumpe, qva licet, ex ore, ex oculis, ſine Rhetorum fuco in- comptus, fine partitionis ordine incompoſitus, Deo moriente Parentalis Dolor. Leviter enim dolet, dolorem qvicunq́; fuum poteſt ordinare, Hæc una triſtiſſimam decet orbitatem Eloqven- tia, confuſa cum rerum univerſitate flebiliter tumultuari&c.—
6. Exordium poteſt deſumi à Circumſtantia Loci vel Perſonæ. Non inſcite qvispiam apud Cæſarem orſus: Qri apud Te audent, Cæſar, di- cere, magnitudinem Tuam videntur ignolare; qvi non audent, bonitatem,&c.
7. Si propoſitio eſt incredbb lis, augeri potelt in Exordio rei incredibilitas.
Il. Aliqva ad Confirmationem Pancgyricam. Uplex eſt Confirmatio Panegyrica, alia in qva virrutes& ſacta alicujus Oraturie re- cenſeng„& hæc Confirmatio eſt continua Nar- Z ratio

530 CaBIX. FuxpaMENTuN IX. ratio Oratoria; aſia in qva Propoſitionis pro- bandæ argumenta aliunde ſumuntur.— Ad ſecundum modum zuvabunt dicta de In Compinatione argumentorum. eanes Ad Primumn juvabit 1 virtutis cu, usq; pul- thalie chritudinem in genere tractare, anteqvam ean-„ dem in Mecœnate Tuo vel Prĩincipe d. laudes. um ie Juyabit 2. Eundem Principem conferie aat mrunit Præſerre alſis, qviin hacvirtute excellu re⸗ ut aeu ille: Habet ſux laudis æmulum Cxſ'r, habet& ενα Pompejus, qvire non ſtylo teſſati plurimum in„ ir celeritate eſſs momenti,&c.(A Et ille: Mundo Pacem reſtitnere, neſt io an,"fuee ducbus contigerit, niſ Tu alter fis, Imperator- 7.0n hus: diu velin Auguſto Sangvine reqviſſimus, ſtsſun Auguſtum. 5 fAsn Juvabit 3. Digreſſionem inſtituere in laudern rijun Majorum veh affinium Principis laudandi; vel,„Hens Aule ac Comitum. aereituebe Juyabit 3. Oames ſingularius ad ejus ludem. vAhbn ſpectantes accuratius& argutius decurrere Cir.. 2
. kadn cumſtantias, 4 t Juvabunt Killæ Danegyritæ Lranſitiones in wts 1
3 5 lide 2 Confirmatione uſurpanda. wud
I. Starer bic admirabunda Oratio, ſi GTia nean bi2 ſeriſeenr tropbæa, verum hæe eapangais anime, Ulhm Tvi prodigioſe fulia majoribus continuo falts Anchei debes&c 4 topene 2. Wõn intra hos fines ſtetit TZua gloriæ ampli⸗ ut Tus Tudo: niſt enim inplura ſe ornamentas dip unde- l ,: rœr, A Te angufta judicaretur Ec,* Jügran z 3. A Ci.
5 In 46 1e rusl ſſe Wen,
ni ye imre
72

e die“ tuüpro. . 1d6 e V 41 Wangl.
— **
AgeAaAns:
Nox VurGAkls EILoVENr. 531 5. A Civibus qvidem Tuu bumuana aſtimanti- bur deeſſe videbat ur vo TZuat Virtu⸗ aſcenderet, niſi Im re& fuckis ultra cogitationes mortalium progre ſiu Jacandam, ævo noſtro ignorautiann objeciſe⸗ Sc. 1 2. Plura ejusmodi memorarem, ſed Oratio- enn admirationemd, abſorbet Tuorum facino- rum im menfttas c. Vel⸗ Prodigiun foret ſi a- mnid Pæꝝe e/Vrrem E. Veram hoc Tuts in firct admirationem ha⸗= ler præcipuae vod Sc. 6 Atq. utinanm Iibi gemino bufu⸗ ær Trajæ- no purem dicat emus Oratorem&c. 7. Credentne poſteri te nibil ut impetres agi= taſſé wiſi qvod meruernzs E parueris 2 G. Auud ex alio mibi occurrit, quam evim Pecioſum ſt&c.
9 Eſt egregi um, lmperator,ae Tüum collup ſum — 7 ₰„ 74) 4
exercitues diſciplinam reducere&c.
V. Aliqya ad Perorationem Paneg:& c. K aliqvando deſinit in apprecationen&. votum utilla: Illud ad extremum appreca-
n libet:ut nobis tales ſæpius oriantur ſoles, ne: tales ſemper occidant&c.
Aliqvando conſtat Gratulatione tot deco- rum, qvæ in confirmatione memoraſti, vel lau⸗ dato Principi, vel patriæ aut Familiæ. Ut Tullius:- Gaude Tuo tam excellenti bono, fruere his glo- riæ inſignibus&c.
Aliqvando continet Adhiortationem ad ſini-
L32 lia

932² Cap. IX. FuxpauENrunt IX.)
lia facinora. Ut: Hibetis co nelticum adexem. tum,
plar, illuſtre ad æmulationem exemplar; dilcite dtume⸗ rectiſſimu n ad immortalitatein nominis iter,& uon en cum tantæ gloriæ vos amor cepe rit, parium fuci- feſogpne norum ſtudium una pectus animumq́; incendant. 1*n 3 Rc. 5 tutie en Aliqvando excuſationem Oratoris continet, ori quod rem non ex merito tractiverit. Vtn Aliquando laudatis virtutibus Principis, poteſt etus O eropheum erigi vel coloſſus, vel cedro inſerib imiclut boſſunt nunquam obliterandæ. ch. vbe Aliqvando ex opportune oblata Circumſtan- unn.)r tia ad conticendum concluditor Danegyris, ut in(uliosi- Annunciatione: Sed qvia Orator Angelas felici F, uſus peroratione, tecris exceſſit, loqvi deßſit; neas 8
qvoqvèe Oratio tacente in utero Virgiuis Verbo conticeſcit. Tern a2.
Et alibi in eodem feſto: Plura in præſens dis- l i ſererem, niſi cum Verbum utero incladitur, mi⸗ ſeulan re hi pariter eſſet concludendum. ea ler
Et de Paſſione Domini, ubi materia eſt: Pro-„ſne ſanguine lacrymæx Peroratio: ſed finis ſit. nil enim lacryma citius areſcit. vos tamen ſic are ſcite doloris lacrymæ, ut in Amoris fumaas trans- eatis.
R
§. IV. lmare
Modus rarior Orationis eruditæ. unot aet
... 8 (Dut eo conſiſtit, ut id qvod mente conci- Jadhue pis Qratorie efferendum, tuo qu'dem ſenſu&
Tpl àgn
ac re⸗

dtmaſici nirerzunt weriaart, r.
—ã
Nex VurGahls ELodyrNr. 5333 ac rerum nexu a te præconcepto, ſed aliena phraſi totum efferas,& variis auctorum ſententiis ad tuum ſenſum exprimendum accommodatis,& per ſingula pœne commata mire concatenatis. qvem modum tenuit Lipſius in Politicis. Mo- dus hic rorior, qdvia muſtæ lectionis, compreben-
ſionis& memoriæ ſcriptorem reqvirit Exem- plob unc modum il Uuſtro. Sit illa ſententia vel potius Oracu lum Apoll mnis datum Philippo Ma- cedoni d l tandum: Haſtis pugna argenteis,& viciſti. Sic illud dilatares ut appono? uhi primo ponitur auctor Oraculi, deinde expoſitio, tum
Cauſa oracuti& Exempluinz demum Deroratio-
Haſiis pugud argenteis,& vinces, Oraculu=æ. pollints.
Terum Apollo tripsdem movet, ſunditq́; ora- Lcula. Inſanam auri orexim& Demoſthenas ar- gent ang inam redars u t, dum Philippo nova con- tra Græciam tela ingerit, de qvibus
ſecreta auſus Cirrhaa mobentem llicitare Deum. 8 vodſi ejus Oraculis Ch ſippa⸗ totum imple- vit: volumeæ tum obſcuru⸗ ain falfis-tamen houd Macedonem.-Phaæbi cortina fefellit, dumm illi daret non in arena conſis um, led extra arenæ a. Lam, novam Marti adderet ſolertiam. Jam non uno fuit Græcin,& = leuto colliſa duellb; Sed adhuc ovebat lacertos, uę deeſſét, qvod Phi- lippus& aurum vincerer. I)elphos navigat hic L Sbella-

834 CaADP. IX. FuNDaMENTuM IX. bellator,& exqvirit, qvid— Depbicæ laurus moneant; cum tripode Emicar Vsſt frugore aajor bumano ſéntus, nec mor tale ſonang:
rgenteis, ivquit, pugna telis, atg omnta diner.
Ad arma, Philippe, nec ſomper ferrea, ſed au. rea qvandoqve. Vincat auro, qvi neq vit ferro. Non ſemper catapultis aut ariete bellico pul- ſanda mœnia, melius illa ſubruit ouuſus auro aſellus. Canat palinodiam, qvisqvis cecinit:
Non auro, u ve tianulis Dugnundunm Bhalerts. vel qvod Formeſa forres arma timeant viros, Frangiq; nolent. nam hic Vates Pliœbo& Oraculis ſe opponit. dAmentata haſtæ ſunt, qvæ argenteæ; ac Baleures fnnda aies fundunt felicius, ſi Mida contaci, amr eas effecit. Sit nocens ferrum, ſed opus&c. Ferroq nocenttus aurum bellumqve vincit, vaspag nat utroc,. Imo-= Sal⸗ welius omen in aura,- per medios ire ſatellites Er perrunpere amat ſaxa,potentiue Lctu fulmineo. Etiam cum ſpei nibil, ſumit arma formidi, Si formidinem animet aurum, qyvod hoſtemex. animat oblatum eidem ceus aurun Tolaſnum. Nempe ſi Solo fulgore arzorem boftes ſapius terrantur, id qvod docuit Cimbricus ille domi- tor& Jjugurthæ, dum acis converſa in Orien- rem, ex ſglendore galearum ac repercuſſu vaſt ar-
retul aurer t deriworen Er
Unt
raani wadmn en unnuij N dühriy A hlu ult fultute= 5n
vttor,
epr p l tepeklaett rlatur ge
„
ch.), n.
haglan bn. un lu, de frunſu huliine fnr Makrey a n
de A gens
u ue W beituge o ehm 4 E fdem olk) a vn rano
unaia E 8

ardere cælum videretur; qvid non arma præfla- bunt aurea cominus illata& oblata, ſi tantum feriunt enunus intentata? Vincit profecto ho- 8 11 dieqve, ac in deditionem- mortulin pectoraco- 2 git Auri facra fames, nihilqve tam Sandum vod non Volurtenit tam munitum ved non ex-
ah. pugnari, nil tam firmun, qvod non frangi ac de- nn ilitari pecunia f Mt. Pleris qve beno olet occæ-
l ſus hoſtu, non minu' bonus odor lucri num iq;, u vultures iſtos ceu putris cadaveris cdor tra- Kei lat, cu, us gratia-fmpgger extremo- carrit a nuun mervuror ad Ina—
dum 424
Mimettemlate imperat avaritias Caufa ror gn. bus E hna fer ven⸗ 77, qvi on. nia uomos ha- dmnt. bere perſyadet, modo inexp lebilis avaritiæ ſitis e expleatur, qvam tamen diff c.lius implea- e unneu Noiuns J⸗ 4 duma. Exemr At audiit Plik⸗ P V Lppu. Anknem, brofecitqve plas dandb He. ler ut es vam belande, in qvem etiam vulgo jacta- ad eua tunrikud, Nor Philippum, ſed Dhilippi aur un V Græciam ſubegiſſe. ſane hic- callidus ex⸗ptor
amor urdet habs
Olynthi in eam urbem ſitu& arte inexpugnabi- lem aureo aſelio invectus, apprime gnarus ut-r. nh ticus Vvel moriens manum porrigeret, qvæ lucris nnn inſvevit undiq; captandis, atqve adeo apud Atti- lam cos etiam
e ſgu Auro pulſa fides, auro venalia jura. n Fidem poſtea fecit Oraculo Roma vetus, in qva „om. non vano illius Numidæ convitio fere omnia 1ꝑvenalia, E Urb⸗ ipſa venalu, ſemprorem habe- 621 2 rer.
Nox VurGARIs Erouurxr. Fzy

536 Cap. IX, FuxpaMENruM IX. ret. Peroratio. Ergo qvantumvis virtuti con dast amen dolum bunc Apollinis& Philippi vir tuli miſcæas. Nec audi, ſi qvis ſvadeat non fran- de, occultis, ſed Palan& anmatum hoſtes ulci ſeiʒ non inqvam audi; nam Lelli færta dolusqve mi- litaris palcherrimam laudens baber. hinc Sparia Duces ſi rem dolo coufeciſſent, lovem immoln. bant, gallum, hi prælio; Majorem victiman pro victoria qvæ ſine ſangvine, cujus etian vi. Mmi parſimonia dedecer Principem.&Z e/ſ A nu ⸗ma digniorem magisq, homini conrz Si uren wriorſen cee ſuas Scbænn faas Peone ac menre inſtitutam, Vaes Kam per vin ac robur. 3
Ergo licet in argento dolus it, tamen hunc
adhibe ſaltem cum hoſtem ægreè frangere poteſt
ferrum.
Caput X.
Wuima laudatioris Eloquentiæ Fnndamenta, BNumerus Oratorius, & exccllens Decorum.
„Uohæc Fundamenta Nirabilis Eloqventir. ultimo qvidem loco poſui, ſed Principem locum apud Oratorem obtinent. In oratore Ci- cero nil magis exigit& commnendat, qvam ge- minum hoc Orationis ſidus. Multi hac laude, ĩdeo& Eloqventiæ laude caruere. De illis nos hic aliqva.
§. J.
8
Kaptn Lun Tr un collodc Conin ſate rin uuui- ln s, 0 9 Ohlerra 2 rſuaaesn anComd aäet din gil
Norem nolern Etladrſor lapt unn net
Vhrxeule, eSn lsen lheni
Iutrdo de 3E 1 1
1 Obſenale:0
Mcinun conx.
ngeſefilb t a

Nox VuIGARIS ELOGENT. 837
5. I.
Numerus Oratorius.
FE St apta, concinna& in pronuntiando qvi- busdam temporum ſpatiĩs dimenla verbo- rum collocatio, ac Sententiæ qvodam auribus non in ſvavi circuitu comprehenſio. At hic au- rium judicium tiine, ſi hoc eas lenocinio non de- linis. Codne incurras.
Obſerva Imò Numerofam Orationem exNa- tura ſua facere qvasdam Figuras; ut ſunt Anti- thera, Comparia ſimiliter caderitibus perwilta. Patet id in illo Plinii: Tantumqve in ore ſau- gvinis, qvantum in animo pudoris.
Et in illo de Galba: Durus alis, ſibi mollis; metum exegit, odium extorfit, tam omniumti- more dignus qvam odio: ſed dum hRiétis armis mortem provocat, veris mercatur. Diſce lector: Mortem non ſpernant, vi morĩ tinient..
Et illud numeroſum: Arbor Iodica innume- ris apta uſibus, dat truncum in latera, ramos commodat in remos, comam in vela, in rudentes aſfamenta, clavos præbet, fundit oleum, fundi- tur in ſuccos, liqveſtit in remedia, flectitur in umbracula, excreſcit in trophæa, aſſurgit in co- loſſos. Item illud hinc numeroſum eſt: Cœlo è virtutibus, Patrix de trophæis, holti è ſuoruin ſtrage ſæpius, è pugnandi Solertia ſemper notiſ- Hmus.
Obſerva ſecundo: Ad numeroſam Oracionem plurimum conducere, non continuo brevibus
Z mul-

338 Cap. X. FaxbaMENTuNM X.
multis aut tardioribus plurimis dictionibus co. la& ineiſa inſtruere, ſed ſi bermiſceantur pedes longioribus breviores,&&contra alternis ſæpe ſpatiis.
Patet ĩd in illo Ducis Encomio: Orbem non bedibus magis, qyam victoriis peragraſti, ita ut cum tribunum ageres, eſſe interim Dux poſſes, nihilq́; dicendum amplius haberes tem pore do cendi. Canto magis prædieanda moderatio Tua, qvod innutritus bellicis clad bus pacem ames; victoriam putes niſi Lqvod pulc hrius eſſ triumphis amnibus] vincendus nemo ſuper fue. rit.
Obſerva tertiò: Clauditur periodus numeroſe & ſvaridime Cretico Dichoreo. v. g. Bellum Pa- ci turbidæ præferenduin; vel Cretico Dijambo. v.g. Aut eſſe immortalem, aut glorioſe Princi- pem decet mori.
Vel Cretico Diſpondeo aut Epitrito 4to, vel 1m0, d⁴o.v. g. Læta triſtibus peranſcentur.
Vel Cretico& Diſſyllabis binis qvibusvis di- ctionibus. v. g. Nero injuſtus aliis carnifex, juſtus ſibi.
Vel Dactylo& lonico minore. v. g. minima non aſpernabere qi maxima meruiſtt.
Vel Spondeo cum Dactylo. v.g. Præviſa mors malos terret, non corrigit.
Vel Dictione Diſſy llaba eum Ionĩco majore. v. g. Lucus& ſylva non lucet nis fl'graverit.
Vel Auapælto cum triſyllaba dictione media langa. v. g. Ebur Elephas miniſtrat,&c.
Ob⸗
Obken e Heltel= redics en teKe.Jfr oroligr n annptinee Odſer n vnemKcu niuelter Sr arſum S ſasbere 2 nqädlie
a Eoren mtion e
dt tun Aodhe Sori aid ine la Tignami rnt, e: lgerum, 3 le t F: ente unner uncngnte
dNOWiwee A Wow x
(comno
ltem Iurn (icun g.
nan ei
Haten bs

Nox VurGaRIs ELOCGYENT. 539 Bu. Obſerva 4ato: Ad numeroſum Orationem fa- cere, ſi Sententiæ ſuccincte, rotunde cum paulo ugge ante dictis obſervationibus fiant, ut ſunt prædi- (tæ,& hæ: Bonis nocet, qvi parcit malis. an EProdigæ largitionis comes eſt pœnitentia. Er⸗ uu Bona primordia raro ſimili exitu coronantur.
5 Gbſerva f. Ingratam terſis auribus eſſe colli- ah fonem& concrſum freqventer fibilantis, aut mai caninæ literæe; nec non freqventem vocalium concurſum, qvo hiulca redditur Oratio,& os
sat hians perpetuo Deniq́; videndum hic, ne man- 1Mait. cum qyid ſit in periodo, ne. q idſuperftuum.
F. II.
1 Aamirabile Decorum.
Ecorum Græce ρᷣειeατν ſi ebſervetur, admi- o. rationem parit; ſi non, judicii defectum ar- . guit, deſtituit omni laude.
Ad qvod videndum ſedulo, qvid loco, qvidetetn-
— L A8
2 u Pori, vid Perſonis conveniat Alia Duci Oratio,
2 alia Togato Principi accommodanda. Alia fu- n rentt, alia pacato: alia poſtulat tempus lætum&
ans ltls V proſperum, aliares fflCtæ. 11 Itæ ſty lus brevis eſt& conciſus,& ipſe cum 1 n furente fulit: Item ad Decorum ſpectat maxime 6 * 4 non congruam tantumOrationem& ſententias,
de qvo prior præceptio“: ſed erista cong ruos ao-
commolare affe Ctus perſonis& rebus.
er cnnh Item Decorum ſervabis facilius, ſi ad omnes
ct Circumſtantias te accurate reflexeris, ne contra amat aliqvam exorbites.
n Hactenus Admirabilis Eloqventiæ Funda-
Z 6

740 Cav. I. FuNDAMENTuNM. I. menta, qvibus primo poſitis facile tota Mirabi- lis Eloqventiæ moles aſſurget.
Pars Altera.
De Speciebus cultioris Elo- qventicæ. U Tnon unum in Orbe prodigium poſt Se. ptem orbis miracula; ita& multiplex Elo- véntiæ Species, qvas propono.
Capuxr I. Prima Hecier euli ioru Eloqpentiæ. EELO SLENIIA. Extemporanea ſeusubitaria.
§. 1. Laus Extemporals facundiæ.
Ubita& extem poralis Eloqventia per ſé ad-
mirabilis eſt, eltq; indicium animi ccleresa natura ingenii motus conſecuti.
Scio qvidem Fabium hoc Eloqventir genus, extemporalem garrulitatem& circulatoriam jactationem vocitaſte: Scio Plutarchum Ora. tiones ex tempore prolatas initio& fine deſtitu- tas cenſuiſſe: Scio qvantum Sapiens Epictetus 4 ſubito fundenda Oratione abhorruerit: Ma- gnum enim(inqviebat ille) periculum eſt, ne, væ non concoxeris, evomas. id qvod etiam A- riſtides ab Imperatore ad ſubitarium hoc dicen- di genus invitatus, reſponderat: Hodie, inqvi-
ens, propone, cras audies: neq́; enim ex ĩis ſum, qvij
5 mi wnut M unhc, 19e calorlu, Sr tteusHlet. (aſuluo e le, Pxtatsb augah n riis ine 1 ſwicu g t lhingeli de lngrco 4 dabat;ege Necorece Kignobil l unt Al dn gic Ebgſecian tirem DVers= dhecnaulin. Aonis iontme duncepsin u vritaggu ur Wcommunit Ge Klropcrite Re nceregn n dapore Crer ft vdihuds B ewclat 1oudg kalorinus Ma leerdilit ge lt eL. lutzteun

1 rn „
n le
ae docdle-
a
Nox VurGANIS ErOGNT. 141 qvi vomunt, ſed qri accurate faciunt: Scio qvi- dem hæc, ſed tamen his extemporalis facundiæ cenſoribus, alteram oppono aciem. Eqvidem Atticus Herodes ſubitam Orationem potiorem Conſulatu dixit, aut a Conſulibus ducta origi- ne. Extat invidendum Vinicii Elogium, qvod illi Auguſtus dederat: Unus(inqviebat is) Vi- nicius ingenium in numerato habet. IsS ille eſt Vinicius,&οο(teſte Sencca) nemo in agendis cauſis ingeniutn habuit præſentius,& qvicqvid ellonga cogitatio præſtitura erat, prima inten- tio dabat; ex tempore cauſas agebat.
Nec origo ſubitæ ac fortuitæ hujus dictionis eſt ignobilis. Eam aliqvi ad Anaximenem refe- runt Alexandri in Eloq; entia Magiſtrum,& loc huic Eloqventiæ ſufficeret ad gloriam, Alü- ſchinem Demoſthenis æmulunm, Periclem olii Athenarum Ducem malunt, a qvo promptæ O- rationis fontes promanurint. Scd verius eſt, ut
Princeps in ea reputetur Gecrgias, cujus reiin-
gens id argumentum, qvod ille primus Athenis in communi theatro dicere ſit auſus ſolenneil- lud, Proponite;teſtatus hoc unico verbo, ſe para- tum de re qvacunqve cui ſuis libu ſſe t, dicc re ex tempore Crevit poſtea immenſus ardor,& hu- jusmodi laud.s cupiditas; hinc in hoc genere excelluit apud græcos Polæmon„ Scopelianus, Favorinus, apud Latinos Ifæus declamator„ qvi ſemper dixit ex tempore, ſed qvaſi diu præme-
ditatus. Laudat cujusdam volucre& Extemporale in- L7 geni-

54² Cab. I. FuxpaMENruR I.
genium Strada, qvi Cardinalis Medicæi juſſu de Mole Horarum per ſonum indice ſeu Horologio pegmati impoſito ſubitarium carmen dixit ma-
gnoexceptum plauſu& aurea torqve honora.
tum. Eſt autem hoc: Hac gva metitur vocalus tempora moles Cum(ælo tacitum, credite faædus hubet. Nam,(ælo Sol qviag vid agit nocteve diuve, Inſcriprum tereti wacbina fronte refert. Artwus opus mira. adterrum revolubile plum- Sun Nititur,& ſpiris trockhlea verſau onus, Tempore aæd hoc motus nan dum vi Vertirur ax*ς, Dentatas cogit mordicus ire rotas.
Morſu idlo implicitos obᷣverſos, orbibus orbes Penduli ſrſpen/o exuarn. ne libra mowet. Eueo hinc moniter turri ſonat, Sſeimul horas AMobrlis inſcripio lingula in orbe notut. Diwidit kic index vitan,: otanmq; minutim Concidit, ſolidum dilaceratg dien.
F. M. Gecialia Extemporalis Eloqven- tiæ comparandæ ſubſidia& Prætceptiones.
Ximium ex tempore Oratorem ne qvis im
poſſibilem putst, hic illum idoneis ad fubi. tun facundiæ genus inſtruam ſubſidits, mocisc; illias comparandæ.
I. Ex.
5 2
Bummpedn Ftexetcie uui Pe ctet Jalu nigittet,ſt Rcirtionit dlebis cuſtan iinonturitn du done Te a qrunncl e duditor, dechot dtancprol Ee. rrmecitate run unc eatrao mpto dtci Ta in gaüuns
2*
Eum ur Oniten m
Aütel ger ner
fedokum cng a
durns lun e KAcetptt eu e
reuwieimy 1*
i deproms Cer (rs laruuns O* Hinris,bn. tstrudtun P.

Nox VurGARIS EIOGVENr. 743
Primum. . Extemporane⸗ facundiæ fubſidium.
dis n E St exercitatio, tum privata domi, tum in um-
bratili utcunqve peritorum confeſſu, ubi&
excitet Aaditor ſiudium,& pudor ipſe verba
miniltret. Privatann ergo præmittes publicæ ex-
ercitationi Demoſthenis ad inſtar, qvi anteqvam
Athenis cauſas ageret, delituit in ſpelunca, ibi
9. KX ritia naturæ corrigens& ctionem exercens.
kEt tu aſſuine privatim Dropoſitionem vel mate-
a riam qvaincundyve,& de illa ſolus Orator&ſimul
usn Auditor, declamator& arbiter ex tempore age,
ea tunc proloqvens, qvæ in rem propoſitam non Præmeditate occurrent, idg eſxpius. Juvant ad
hanc extraordinariam exe reitationem aliæ qvas
7. 1.7.. 4.
o ſumpto ad dicendum ſpatio Inſtituimus. Facilius
f zenim g ladium vibrat qvi aſſyevit.
8 Ghautt 8
ewen⸗
1 Secundum.
Extemporancæ facundiæ fubſidium. Onqdvirenda hujusm d. Oratori ſubitario
antea per wultam lectionem fylva rerum& —
1 am verborum ac multæ erud tionis; qvo collimat M
3.. 2
1 longus ſtudiorum labor& evoluti tot auctores, K Rexcerpta ex illis ſeu adverſaria ſæpius lecta& 2 V menioriæ impreſſa,ex qva velut ex cella penua- mreofslh
ria depromas opportuno tempore qvæ conges- ſeris. Inſtruonda ergo eſt lectione memoria, mul. tis Hiſloriis, Exemplis, ſententiis& omnis ge- neris Eruditionibus. Talem fuiſſe& Gorgian in- dicat
1 regu Gh
aut lGSedhc,
!

544 Cab. I. PuxPaMENTuN I. dicat ejus ſolenne, Proponite, id eſt de qvocun- qve.
Tertium.
(Oununes dicendi locos qvam exploratiſſi-
me habere par eſt. qvo refero non tantum locos Oracorios intrinſecos& extrinſecos; item locos ſvaſionis& Diſſvaſionis, nempe Honeſtum & Inhoneſtum, poſſibile& impoffibile, facile& difficile, delectabi le& jacundum ‚ utile& in- commodum; ſed etiam notitiameorum qvæ ad generalia nomina vitutum& vitiorum, aff ctu- um& eventuum, belli& pacis, vitæ& mortis, artium& habituum pertipent; ita ut horum m- turam& proprietates,& de illis plerasq́; ſenten- tias ac Eruditiones in promptu habeas& memo- ria rerineas, qvibus uberrime colligendis non defuere decora, ſedulaqve ingenia.(Qæ qvi- dem notitia facilem tractandæ materiæ rationem amplamqve ſuppeditat: facilem, qvia ail facilius qvam proferre, qvæ in radice prænoveris; am- plum, qvia qvæ communia ſunt, facile tum rati- onibus, tum Sententiis, ac eruditione varia dila-
tari poſſunt. Qv vartum.
ES St, ſi locus extrinſecus Exemplorum& Te- timonii, Symbolorum, Seutentiarum;& locus ſimilium ſeu ſimilitudinis ad rem accom- modatæ freqventi exercitio reddatur facilis& expeditus juxta dicta ſuperius de uſu horum§ enim ſumpta ad rem ex tempore declarandam
Ora-
mu rexpoue Ir tuhe oce K
Eremnp 9
lxrui, f13 rm: 3. ariculi de
Gnobelo te nun Ai mcoccunee losrtr 2F dicnol oan
Pokledü In
— 19 99
Lentent’en le eu erlecete, † manar n
da mcoldee wW podſſ. t ipile ge
„
Nuta 20 t 1 4 110! ttesdul rr
1tnte R
tonem cor n e He luyl (etteloc git Nnſon⸗
tin gne ac
MRexornar n
—

† ril. 1 2 k ka ⁴₰☛. 86 cb. Ain. 1 1 9 war . , aunon - mn 1 WMakh⸗ acl 81 2 8 b um aena 1 cls 3 a eDdln Or
7
Nox VurGARIS EroGrNr. 545 Oratorie Sententia, vel inſtar Chriæ progredia- re, exponendo illam Sententiam, ceandem aCau- ſa tunc occurrente roborando, à Contrario,S m.- li, Exemplo&c.& ample& non ſine admiratione ingenii, facileqve intentum perhcies. Vel ſSen-
tentiam aſſumptam aliqvibus inductionibus in particuläri illuſtres; item exemplo, Hiſtoria, Symbolo, Hieroglyphico Apodoſim accommo- des, non ſine aliqvo Apodoſim fulciente, qvod tunc occurrit, argumento; nil facilius nil lauda- bilius præſtiteris.
Sic nonnemo è Proceribus Polonis novi Re- gis Electionem Rege adhuc ſuperſtite omitten- dam ſvaſit, diſcurſu& impetu ſumpto ab illa Sententia: Res eſt ſolliciti plena timoris An r; unde intulit: Ab electione novi Principis ſu- perſedere, ſyadet noſtea in ſuperſtitem Princi- bem amor. Amamus qvem ſemel elegimus,& diu incolumep, diu felicem nobis imperare volu- mus, qvod meruit ejus in Patriam Amor, merue- re vigiliæ& trophæa,&c.
Qvintum. Pportune occurrens& adhibita ad propoſi- tum Allegoria deducta a re, cu‚ us proprie- tates& multæ iint non ignotæ,& propoſito ſer- vientes: item Allegoria erudita per Compara- tionem cum Camillo, Cæſare&c. Qvo ſpectont ea qvæ ſupra cap.4. de Allegoriæ uſu tradita. Certe hoc ſubſidium inſigniĩ& voluerlingenio
n eſt inſgne,& qvod extemporale Elocutionis ge-
nus exornare poſſit. Sex-

746 Cap. I. EuxpAMkNTuN I. Sextum. Füubitariæ Eioqventiæ fubſidium.
Ont qvidam peculirres loci oratorij intrinſe.
ci nempe, Partium enumeratio, Effectuum& Conſeqventiam congeries, ſinilitudines, Com- Parata,& Contraria. Nemo difftebitur, hæc per ſe am lam& ingenio etiam mediocri faci- lem primo etiam intultu& breviſſima reflexione mentis ad hæc adlibita offerre dicen am.
Sic ing reſſus Hortum foridam nonnemo,e tempore in ejus laudes a partium enumeratione excurrit.
Heodie tandem mihi Horte nſius videor, dum hortenſe mihi proponitur argumentum. imo cum theatrum& ſceuam fiares inſtruant, videpr mini Raſ. jus inter rcſ.s. Age ſiciil orum, fi qvid Attici coloris& gratiæ reconditum gelis Eloqrentia, totum in bujus Flore ſinum& en- comia effunde. Qvid hic non aſpectabile? areo- las vide: in illis herbeſcens viriditas intermi- cantium florum varietate velut artifici naturæ benicillo depingitur. Qræ illa roſarum purpu- ra qvæ in areolis deſcripta candentium flerum ſerie via lactea? qvantus liliorum fulgor? qvam excelſa ſpecies? ut majeſtate cinctum caput! ut argenteorum foliorum ſtriati ordineslut pau- latim in amplitudinen ſe explicant anguſtix, ut reſupina per ambitum labella, ut delicatiſſuna
qvæ
di materi-
No N deihteris 2 rols roe 44 sctome Se drborur i r
damio atom uun G bic 1ites
rinſer,u 1
1
u,Kgre
geetune Ff 1 entemee m tadis a- Rewanul eu h Alt Mtter Es
dden 974 tot öteg e AKKnmcontb edccuttentub ſeitiund&a un
2 preianiſe: N Uancide ds modi 6c em ibi tune g ente gennnuni dzententi Ual Drawe Nrers
—

Nox VurCaRis EIoorENr. 547 qyæ interius emicant fila! ut filorum ſtantia ureolis crocis capita! ut odor, ut candor exi- um wias ctiam me tacente florem hune prædicant! c. Quid arborum minantia Ca lo capita! qvid pul-
iirſe. 3
, chram in iis féliorum luxuriem, fructuum abun-
uih K“ 4 4 Ma. d'ntiam eloc ar? Hic malus Derſica&c. hic Ml-—..
a,e platanus diffufis late ramis ſolis aſtum defen- ia. dit, hic vites diſfaſa corymborum luxurie mol- ll“.. 7 1. 11: 2.
ge liter inſergusrt collibus: hic melliti svi- ularum . cant us,& grata rivi decurrentis murmura&c.
Sic etiam à ſimili Gratiarumactoriam Oratio- nem extempore duceres, Mecœnatis beneficia rum radiis a ſole præmicantibus conferens; vel certe manum llius novum in terris Cornuco-
en biæ, aut Nilum non uni pgypto ſalutarem as- d ino Kerens. 1 a Sic item Svaſurus aut Diſſvaſurus aliqvid 2 aſ Rhetor ſubitarins, brimo hie es 9n 2 9„ moda& incomnioda rei ſvadendæ vel d. ſvaden-
dæ occurrentia adduceret; licq; ſubito a conſe- qyentium& affectuum congerie peroraret. an ior* H. III. m Feci aliſſima fubſidia Extempora- K lis Eloquentiæ. r Rimum eſt, ſi data qvavis aut inventa ſupra una ſ dictis modis Propoſitione fubito occurren-
m pet 1... tem tibi tunc rationem ad Propoſitionem ſeu anfuSententian univerſalem reducas, vel ipſa ratio ut ulu ſit Sententia Univerſalis, eamqve primo extem- 2 Kzedun qor
porenee proferas, ac Synonymis ſenſibus& Com.

748 CaAp. I. FuxpaMENruM J. en Comparatione aut Eruditione occurrente illa- ise ſtres, vel etiam, ſiiopus ſit, deſcriptione rei, de iii igr qva ſermo, ut eſt in ldea tertia; dein ad rem ig particulari deſcendas. Qri modus eo amplio- ndebs rem reddet Orationem extemporaneam, qyo iisde ia plures occurrerint propoſitionis probande ratis eextemut ones; qvarum aliqvas prædicto modo tractes, Armtein alias brevibus exponas. Exemplis id illuſtro.„ullléjna . uiumged Oratio Extemporanea. aotn. ( ex tempore qvidam ſvaſit aut ſvadere eitt- potuit Diſſolutionem vinculi ſeu Conſpi. upunis U2 rationis Militaris Regno pernicioſæ, Occurrit ei ſowulnen primo mentis conjectu hæc ratio ad fvadendum etgil m id idonea: Ovia nunc affl cta&exhauſta Patria; at⸗ Nonl u qvid ergo amplius affligatur& exhauriatur per iEuru Cives Patriæ? Occurrit& alig- qvia id labem nmod,cfEe corum nomini iaſpergit, eo qvod Ducum ex. maugen er cuſſerint jugum&c. Has rationes ſubito occur. Nii id rentes ad univerſalem Sententiam mox perdu. et(ih xit. Primam ad hanc- ſi Patriæ Civi incumbit a runels Patria propulſare incommoda, certe in diſcri- twjirgade men eandem inducere nefas, ſd fuĩ potius com- modi qvam boni publiei pati diſpendium, Item(ratoa. non inniandum lmpendiis, ut Patria peſfum eat. N Ad quwod confirmandum facile occurrit paritas klesut deſumpta a filiis& eorum pietate in Parentes; arup tum Sententiæ, qvalis illa: Dublica privatisan- dicacure teferenda bonis. Secundam umliter rationem wafrejäjen momento temporis reduxit ad hanc univerſi- ta. lem Propoſitionem: Stipendium Pamæ pul- chrius
ier s to lnopolticf

V Nox VurGARIS ELoovENr. 549 tnſe militi, ingratior eſſe debet inſperſa nomini la- e bes.
Tum deinde ad rem propoſitam ab Univerſa- lbus his Sententiis illuſtratis deſcendit, ſicq; pæ-
e urt. ne ex tempore dixit?
Aig Arma tandem ponite, aut ſi ponere non libet, 2 in hoſtile jugulum illa convertite. Redeat ad ob- ſequiam nec ult a Principi Hucibusq́; datam fi- . 14 m exuat toties victor hoſtium, ſui nunc etiam e wiCtor exercitus. Exhauſtum ærarium, afflicta . comwuunis noſtrum omnium Darens Pat iazqvis
iiei illi novam luctus materium offerat? Ergo hoſtis
ein deeſt, qvi Patriam extingvat, niſi Cives id faci- e, 2 Non ill Patriæ Civem tantum d er ant? Non illum Datriæ Civem tantum d Xero,
dar dPvi ſe natum in ca gloriſtur, nib ejus ut amet aen commoda, ſic incommoda propulſet; quid ſi ea- a. dem augeat etiam,& Darentis hujus flius ferro Bu. rimetunviſcera? Equidem nec fllium ſe hic pro- mnn. bat, nec Civem. neas non eſt, qui Anchiſen t tantum abeſt ut e Trojano efferat incendio, qvin mu ctiam in gravius conjiciat&c.
n Oratio Extemporanea coutra Ju- a dicis ayaritiam. 1 V Elles Judicem muneribus inliantem taxare 9 ex tempore,& diſſvadere inolitum illi vi- n tium, occurreret tibi ratio: Quia hoc vitium m non ſine judicis! ujus dedecore ubiqve circum- nen feitur. hinc rationem reduceres ad Univerſa- Aieu lem Duopoſitionem illam: Oportet bonum vi- chi rum
chrius eſt quam pecuniæ;& ſi ingrata eſt egeſtas

550 Caop I. FuxpaMrNruN J. N* rum à magiſttatu geſto evadere clariorem, non iſetin i ditiorem. Qvam Sententiach mox ſenſibus Sy. ainren nonymis exornares ſic: Scu Fortunæ ſeu meri- xeus torum calculo ad honorarios faſces evafiſti, un⸗ 5 qvisqvis es, vids ut tuo nomini lucem non ab ulis ⁵ auro cui perdite inhias, ſed'a factis, qvibus in- mpelut clareſcas efflictim mutues. brevis ac evanida lux wo toandlb ab auro, perennis avirtute. Si affluant ſponte unxtu munera, ſis inter hæc velut inter aqvas Tanta-⸗ inaeas En lus; ex illis nil præter Tui victoriam ds libes. Si orne 1= juri dicendo præes, Thebanum in Ie judicem ef- itate O finge, nec ad Spong iam Veſpaſiani aſpira. Cito gventinn effluunt divitiæ, qvæ iniqvius afHluxere;& in au- ein e reos hos torientes ſæpius egeſtatis ferreæ tems increu
peſtatem inducit avaritia&c. ſcuse n doro n
Idea. dc
lauun EBe
Ellesextempore aſftudio militari aliqvem
retrahere, occurreret Tibi illud loco ratio- nis: Dulce bellum inexpertis; qyvod varie confr- Nuunm mari poteſt à ſiinili de navigaturo inmari tempe- 17unlen ſtatum ignaro- de peregrinaturis, inſciis viæ ienane dithcultatum&c. diceresqve orſus a belli deſcri- uns u rr ptione ſic: Güxne Nunqvam ille mihĩ cominus hoſſem, nunqvãt jinr ig eminus proſpectaſſe, nunqvam belli adiſſe dis., Ua- crimina videtur, cui dulce ferrumeſt: Vidiſſet il. ireu. le confertas hoſtium legiones, commiſſes utrin. tfne qve exercitus, conſertas utrinq; acriter manus,& ſeikugal a clypeos clypeis llekle S
—. pila minantia pilis.
Vi-

1 Nox VurANIs BIo SßI Vidiſſet circu myolitare kele, mni ſe dlänse
u ones. rna ob- 1 2 4 ſtrepete. fundi acies, certe nonere eeenum ſun. agi dium. Sic nempe& flumini ſe committunt,
1 3 aunh awi nullis jacteti procellis, nullis unquam vexau
zir tempeltatibus, vix earum nomina audivere; ſed Re ſero tandem ad littus aſ; ni ant,&. navigandi fiu- 1 Ie dium ac temeruria vota da. monnt. At necali- m qvinatalis auræ pertæſi Ulyſſis inſtar orbem be.ſi peragrare contenderent, ſi viarum difficultatem, meſ. ſperitatem locorum,& immitem alibi cœli in- clementiam in conſilium adhiberent. Adeo; ple- au ra Ave in votis, p leraqve ſunt dulcia inexpe is. trmm Minc neqve te niiror tantopere ad Martem Le- chicum aſpirare: nondum tibi experiri conti- git, qvod hic fugeres: Experiere, ac fero tandem Tollianumillud orcines: Cedant arma togæ.
Jme luem
nr Ides 4. derecnd Iuturnam coli& aëris inclementiam qvi. aaine. dam in malum Patriæ noltræ omen trahens andibir ex tempore a ſenſibus Synonymis id ipſum in-
lletlcr culcans, ad illam mortalem Sententiam deflexit: Coli& aéris portenta ſünt cœlefies minæ,& Divinæ vindicte jam am terræ imminentis in- dicia. Dixit ergo: Timeat ſibi orbis, cœlum illi minatur: time- wnilsun at ſponte in præceps rucns Patria, iratus hic cœ- da ittruedls l vultusſ falſus utinam Bm aug ur Iſecuturæ mox muinei index eſt? Odi q videm Al ſtrologos, nec ipſe

552² Cap. I. FEuxpaMENruN I.
ipſe Judiciariam profiteor; ſed tam minax Cgœli facies& verna hyems neſcio quid frigido huic
8
Septemtrioni ominis portendat. Atros in hoc Cœlorum vultu velut in pagina lego characteres ferreo pæne ſtylo exaratos. Præter rerum orai- nem ommia plagam ominantur præter ordinem. Raro hanc frontem æther pręſetulit, qvin ter⸗ ram feriretlugub rem mundi caſum cœli triſtitia anteccdit; adeoq́; mœror hie ſideruin, interitus humani quidam prodromus eſt ac prænuntius. Cæli& aeris portenta ſæpe iræ cœleſtis ſatellites aut prodromi fuere. Vidimus toties Principum Regnorumq́; funeribus crinitam cœlum accen- diſſe facem, qvæ imperio ceu plenæ bonarum mercium onerariæ ultimum ſubituræ naufragi⸗ um ut nora Mœlo Pharus, ſed fatalis præluxit. Adeo ſemper eœleſtes minv,& prænuntia cladis portenta terrarum exilio præcurrunt. Quid
ergo nune&c. §. IV.
Oſtenditur in Praxi qvomodo per enten- tiamllniverſalem ex tempore dilatari posfint Orationes buic ſeculo uſitatæ.
Rimdò, Salutare ex tempore velles magnum Hoſpitem, occurreret Tibi vel illa Sententia: Pars felicitatis eſt, maguorum Hoſpitum fui præſentia. Vel illa: Vix unquam ſfummi Haſpi- tes ſine animorum ſerenitate tranſire poſfunt. Qvas ſententias ſi obiter confirmares vel fimili ducto
t eat ki ſin uandana donadilnue nteuria: B⸗ mis bäti’e ae dootn’ u nit ſenderes Ien uuncerg ſorunl oni 99 erin Ke 1. Bach k ſritellitnnas ſegeem. E srullante atrno e liacipanhe pernen i (i ro, ln Iſet, felutss unkc Vt. pinchuein (tpligri’n ardavi n Dänüet enpl hetmit Tniehegi ſsim G ber me byg aupeletz

dn M
I,h 1 xturazn
4 set Aitra
, Oyinſer
8
dnr
7.
, Irterlus
Altenuntils
Cltln dü 11 a Alitir
2a tulb A T lühdaten
1 Mlitm 9
2 all
dd
a lakh- V
b en eclsrtgyün b
liunde; jam tibi inde pronior eſſet ad hoſpitem audandum acceſſus ſeu virtutes, ſeu alia in ee decora dilaudes, Vel certe illa sibi occurreret
Nox VuxGanls Erover. zs ducto ab exortu ſolis tenebras depellentis, vela-
Katentia: Hoſpitum magnorum præſentia& 4⸗
um. ninris hilaritatem,& linguis inſpirat fachudiam,
quæ duo tanto melius capiunt incrementum,
t d-anto mjor eſt Hoſpitis amplitudo. Et mox
deſcenderes ad particulꝛrem Hoſpitis laudem. v.
g Tuuncerte magnitudinem etiami pſa tuorum
tes
V mzerita.&c.
Majorum gloria teſtatur, teſtantur& Honorum inſignin, quibus te adornat ac coronat virtus e-
2. Eachariſtica ſeu Gratiarum acoriz oratio urĩ felicitite hinc deſumnetur. Sic qvidam nuper
. a Rege evocatus& beneticiis prætey ſpem affe-
ſtusnullain cogitandis gratiis ſpatium nactus, ad illud recurriſſet nniverſim dictum: Præcipua Principum dos eſt hoſtes ferro& armis, cives be- neßcentia expugnare Quo loco, ut ſe offerret, il- luit ato; ſeipſum etiam ſic expug uari hodie di- xiſſet, velut in meta Regalis beueſicenti poſi- tum&c Velillu t aſſu npliſſet: Solis ingenium in Principum manibus mentibusq; elucet, quĩ (ut Soli qvidam in Symbolo adſcripſic) Non ex- oratus exoritur. Et illi ſpara unt ſur munilicen⸗ tie radios etiam in immerentes. Ne a longe ex- empla petam, meipſum mihi nova ſittit felicitas Tunq; Regalis muniſicentia&c.
3 Beiam Gratulatioges ex hoc fonte manatt uberrime. Ex tempore Gratulaturus Anni exor- dium vel felti alicu) as celebritatem, reſle dere
A2 te bre-

754 Cap. I. EuxpAWnN TuN J. N7 re breviter ad illam prope ſitionem.: Nullam ſte. ül:Felchts le votorum aut plauſuum tempus eſt amico lel raunſ 25 clienti&c. Sed neq́; hoc&c. vel Pla fententid dt. nuC curreret: Ipſum etiam tempus extemporalon aur Kiees fubmuniſtrat facundiam, præſertim qyod velſe Lusetis licitatis auguria ſecum trahit, vel ea continut tumdlr Xo. rum gen er lItem gratulatutus Natalem velnomen, habesrunn res in promptu locum illum: Cujus vitam amasſellein Cts mus, hujus& natales; i, ſumd; adeo illius noe nertoſc i men aures delinit, anin os demuleet. aterivak Velillum locum: Clientem te alicu' us 6 he sidenim:9 benter agnoſeis, eum etiam clientem eſfe Calhiuse utum tum qyidni gaudeas: Hac vero tu Cœlitum i u,Mcee entela&c. uin Cœbsdt- 4. Etiam Nuptialis matcria hinc facile etrwingue tempore locuplatabitur, ſi de amicitix& affinenuine cua tatum commodis, de awici perennis pretio a eertur 1 dvid in communi præloqvaris. Rlacle 12 In oblatione ſerti v. g. illud adduceres: Pro iwren Gäce penfis animorum Hudiis ſaa piæ ſto ſunt arna- r undte 1 menta, qvibus amicum ſibi Capur corsnent. Velefcir cee illud: Pulchrum vividæ, virentis; femper awis pento dil e citiæ Symbolum eſt, ſertum virens&c. kſongtrktos Imoblatione item Annuli illudd occunrertt nkennec gurt Annulus æternitatis Symboluin etiam in peren-ite luell a nis amicitiæ pignus& arrham merito aſſumituras i ehnen 2 Velillad: Annulo ſponſalitio,velut aurca com pede animi vinciuntur. rt ho, F. In funebribus vel maxime locus regust g
L neclo, eommunis: Nempe vel de Mortis decreto ine. boscekin
1 et) GAod nec 9
1

k
¹ lat„itabili: vel de mortis in omne homiuum genus 1aa jure ac dura ſed ferenda omnino Tyrannide? vel rane de fontibus Conſolationis, qvæ oinnia paſſim Wchalle habentur, Sein Grada Civili vide. magt. 6. Laus etiam fubitaria hinc facile eruetur. v. a ati g Hortum aliqyeu ingreſfus ejusq; areolas mil- lfnrum Zeneribus conßtas conſpicatus, illud lunte, es tecore poffes imvirere: Qvidnam pulchri- Mn luns. us,Stelle in Calosan flores in eiridario, de qvo dul deso. argumento ſic qyidam ſubito: ad Materia miki dicendi obtigie illuſtris& flori- am unfit. da. qvid. cnim autilluſtrius Cœlo, zut hortis ver-- . mntiusz utrum tamerralteri præferam velpoſt-
2. de onui, anceps hæreo. Si florem flellis- præha-
beo, in Cœlos inſurius ſum: ſi floribus ſtellss in
aakehi terram ingratus., Eligerem tamen terræ injuri⸗ Krilie am, maxime cum Ccœlorum ſtellarumí; infu- 1e kiocdi Ws, tor terrarua germina mira virtute operen- ſur. Sedfacile buic etiam Rerbarum florum qye alluetsilp- irturem quis Opponat, vorum& ſuccos ſalu- w brior fundit reedia,& color ac fragrantia ſen- aahl. 1 ſus reficit ac reſtaurat. Eid ergo in tam an cipiti an ugagi’ſagumnento dicam- an. utrumq; potius efferam, K. aut um præferam Sed nec altius Cœlum efper- i rreaine flores poſtulant, qvos in imum de- c eindfſt- preſſa tellus è ſuo gremio nec evelli patitur nec dalcn lunhr efferri, ut tamen uerumdve efferam, velilludme di exuc movet, qvod nec Cœlum absq; ſderibus, neqve Nortos absq; loribus qvispiam velit. Moyve viri- a pe luwr Goria florum coloribus, a: Cœlum Stellarum a tb aahſtulgoribus deſtitutum ſdvallet,&c.
ſR Aa 2 S. V
No VureANIH EIoeENT. ſr
b
—
—

r16 Cab. I. FuxpaMEkNFu T. Ne V 3 F. V. fe ſtlinulus. Aliud Iecjaliſlmun Erxtemporali Keeer cundiæ ſubſidium. lccklit Tute irum Circumſtantiæ& Adjuncta rerum iſterxuut locorum, temporum, Perſonarũ, de Tvibh aaetimn vi dixi toties. Dicturus ergo ex tempore deq hgote ſom runq́; materiꝰ, brevi mentis con, ectu, rei in O oheſer- tionem cadentis proprietates& Circunſtantis pulchriores& dilatatu faciliores atd; acuminie 4 ruendo apeiores circumſpici:s, ſeu illos Allegat Ertem ria inveſtias, ſeu non; ſeu a loco communi ſu cendela
ſerviente ordiaris, ſeu ab aliu ua ſtatim Circuneghäwumen ſtantia.
cas commolt: hiodus hic eſtoptimus facillimus& amhl reninzahen
candæ ac peracumina deducend rei nõ ſine Seteneön, An teumporalis ingenii admiratione berqaα idonsd nin ed a 18 4 8. Me ninnse Exempla hunc Modum illaltrantia ſupi inmade 8 tuli,& nunc attin go Sic Judices Delegarosa Crannen cpunſtancia Temporis aliisqſalutavit ilie; Rarprenatet b
diiſtis tandem cum reducs Juſtitia Incolis tau anif erellee hic vos malim, qvam hoſpites; nec arss e ent 4 tantum degere, ſed ætates. Sxpius ineuſiſi fiet nenne gore pigram hyemem, ſæpius lentos ſoles, nehrr Tno uini huc redeuntia vobiscum diu Be Barzunr ſelne s 9 1 3 1 Ofom. 44,9
donec Majus qvovis Auguſto major eu cumulal ſran dc
... 4 affunderet Vernare incipit urbs hæc Aakchuih ſücon nit 1 7.„hR, on 1 ubi. veſter illam afflavit fulgor Patritius, R&Bua cochalit 3 4 oſtium venæ m nianæ Roſæfragrantia&c. deger gent
Se8 Grarulieio Naaniai.D. Adlten Titaine
8 A. DBceunret repe⸗ N. ab iisdem Circumſtantiis feliciter ex temp 1 deß aarl, repentirne
re deducta. Aodius Di
Noclelud Kator. ug 1

4 n Nox VurGAxis EIouvENr. 357
Non unus in Tui venerationem hodie nos im- 6 n pellit ſtimulus. totidem alios ſentimus in geniis Aau dmoveri,qvot haſtas Adalberto. Jam illis tor-
2u chen gere deſiit Tutelarem tuum Prufſia, nos adhuc
3 dlernd..—.., danns n urget literaria urbanitas. Sua nempe nominibus auj gſ
. dnn cogendi etiam vis ineſt, maxime ubi ſummis 1 Di(gvalem te fumm in foro Sarmatico teflatur au- deepeen.. nn Ktoritas) inhæſere&c. iunlata X
I at aum i§. VI„. alll, Auud Extemporaneæ Elogventia exer- 4 osnul lca fendæ Mediuim, idq, faeile.
I h Facwum etiam auſim dicere, Maaime ſi los b—' cus commuris fit tibi dicendi argumentum. Tunc enim poſt elucidatam occurrente periphta- Bfententiam, adhibita ſimilium congerie& ex-
1 u„ Ilig adeuuin x
4 biu emplorum in eo argumento paſſim orcurremi- ehun, res iwmodice dilatabitur ctiamex de mpere. Aumulin ſe nonnemo dilatxyit Pehe Estemporeg, cert A nnin Kenon præmeditato illam ſententian: 2 aau llehe uwili emerſere. o nec- ae
uüi Emergunt ubito, qvi delituere, fortunæa hic DInl’n tfs.— 2 3
aen 3 ludentis ingenio admirabili. Nœc natles obſtant e; S
he er an minus qvis ſolem videat; nec jno-
worrortlohtit. 1 15 4
5 chhagh dat.
ata owefäcf
4 nib
N Tralan
welei
arb.
—y—

NN VH
178 Cap. I. EuNpAM8ENTuUM I.. M Sarb: Feſſos duxit hers bover, geni 11 Dat mages hodie jura Qwiritiban, rrrg 4
Et qæeobus ademerarr, ſuid am ni
rleotiaezc
Imponit Cabizs anrsbaas Juga. DQid plurasè nuntia Vetuſtatis bĩſtgria repetam⸗ 1 Incunabulz Tulli loſtilin agrelte tuguriumac- eligva Ex cepit: Tarqviniun Prifeum taberna inſtitoria in Soliuin effidit: Servius Tullus è ſervo impe⸗- rium tenuit: è taberna macellaria Varro ad Con- ſulatum aſcendit: plebeiæ primo fuerant Decio. rum animæ: Septies Roma conſulem ab aratro Marium vidit: item ſinuatur in arcus, perlaye flectitur in trophæa., effingit Deorum ſimulacta SlignoNlercurius, qvi Olim truncus erat ficulnus, inutile lignum 3 Areennr 1 ut venuſte cecinit Venuſinus. Agathoclem ad.. Ruc memora,& fortunam in eo veneraberis, cu- jus ille Rex e figulo memoridentidem illud fibi Occlame: Rex ego Sicariæ · figulo ſum genitore ſitus,
iam Heci⸗ lamelb ſdes nbrevimen ir kelaäit: davone t. Krimn filo eytee
ſrcamektt 1 eiaedarinbr bartI 1 dant Arlcd.
o edicenaan
2, . Setlnguh pror Ad Polonorum faſtos ſtylum& maemoriam PrO. 1,2, 5, 43 1 4 dahſeuenten) moxco Piaſtum hirecolunt, qvem à bobus ad re- e eo eipoflunt!
gni regimen fortuna evocavit, edoctum ex apum mellificio& horti cultura dulgein laboris fru- ctum, regale pomum colligere. An& tu Promis- lae in ſofio? at prius aurifaber qvamn Drineeps, tuæ tamen fortunæ faber, qvi aureum tibi do- ln meſtica in incude ſæculum recudiſti. Libet ſa- ſu nain, cros etiam annales conſulere? qvoties Roma Di- aeänaäuzrgl ſcatoris annulo vilem conſignavit& extulit for- umottſeglu tunam? fane Xiſtum vidit coluitqve&coriario iabz les Parente Orbis Autiſtitem; ut Moguntia Ville- giſunm
da occartunt n dien grotanäyn puſtr kem e aienſ non dipni

.—— 5—
3 1 Nor VurGaRIS ELOGENT. Ff9 1 gilum rhedario Pat c oriundum,ſed fortunæ ro-
8 S pn„i impellente ad Septemvirales infulas evect um. 1191e Adeo ubid; 1ammis cito infmos ſubita fortunæ 1 J benevolentia exæquavir.
⸗F. VIl.
RKReliqva Extemporalis Eloqvenria
hti f, I. ſubfidia. vim. e Ain e h erhe. r ie Amac Ertium Specisle ſubit riæ dictionis admini- 1 am. 1 culum eſt, ſi de qvacunqve materia dicturus, dann leio.
eondem brevi mentis ratiocinio in partes aliqvot n bareirre, vel ad aliqvot redigas argumenta: ſeu, ſi 4 3 Diſtributione utaris Orssoria qvoad fieri poteſt: V rc enim diriſto jam materiæ dilatande prom- hritudinem præbebit;& ſi partes lingulæ poſſint 4 1 e ſuis exX tempore fitmari rationibus nervoſius Probolicr cam extemporaneis verborum ac Sen- An tentiarna lamin bu‚laculentum exim Orato- Ab eanns dabunt arguümentum. are z3 certa aliqvot
¹ e aetr
3 1 aiahnn)
1
—
5 71 4 Pb puncta dicendam ex tempore Orationem redi- 1t 3 e 3 gas,& ſingula proſeqvere. Sic& Concio ſic& 22 no⸗
t. Votum ſeu Sententia in Comitiis ſic& pleraq eü ſubito dici poſſunt. v. g. Propoſitio aliqua ſit ur, a genda, occurrunt wihi brevi mentis conjectu ad R ul eandem Probandain aliqvot argumenta, ergoil- e L proſetlvar. Item diſparata, kacilius in puncta 12 amnen partiere; non diſparata diſtribue per plures cau-
18 i 1 ſas,plura motiva, plures rei faciendæ vel conſe- 92i l dvendæ modos, plura exempla, effectus, plura
ll
es ROIlſ⸗ 1 3„— P 5 dn ineommoda vel plura emolument:, vel plures rei uin Rciendæ ideas. O vil A A 4 Aliud 91 Natii Vüll ans mu 8 5*

p60 Cap. I. EuxpAMENTuM J. Ne
Aluud ſubitaria dictionis ſi ubſidium eſt, qvod(. etiam ampliorem dicendi ſubminiftrat appara- tum? ſi res, qyæ in materiam dicendi cadit, pro. kkera H. blematice tractetur. Certe tanto hic amplius er tempore dicetur, qvanta plures pro utraq́; pro- 2 blematis parte rationes ſubito occurrentes ad- efauilid duxerit. vide exemplum in§. 4. ad finem de illo rſai 1 Problewate: Ovid pulchrius ſtellæ in Cælo, an 1 flores in viridario.
Præte rea illud inſigniter juvabit extempora- ſküil f lem facundiam, maxime ubi teſpondendunn eſt; N'* b ſi bene teneantur meinoriu ab alio dicta„ cui re- encditito
di primpettr non rideat te lMc aniple ſubito poſfe dicere? wiebistibe Denic; ue jav at, ſir tichæs alujus Propoft aChæeytone= 848 3& ntel un Fing ula⸗ ſyllog iſun Proſotiones elegautiusek r tuninba ia nultipliera⸗ tis ſeetel= ſto, el4025 retemenen Kladaico ug pus, nonc a= ſgtum lami ußſeuu ur E. ſeii Certoa hciin utrairn delluit clant.
datl Capu ludeor e
dionis occurtents ads S; 1! Lünuin reene
Ut vero rem pæne momento tunc præciſam, verba non invita& infignior fequatur elocutio, huc collimant exercitationes ‚ huc lectio libro- rum, huc uſus frequens latinitatis; huc uſus Fi- gurarum, Sententiarum vibrantium; hucdenic; Metaphoræ& Allegoriæ, qaæ exercitato& vo. lacri ingenio, fcillime occurrent, imo& tei Cir- Smnſtantia illas obtrudent,

[idy————˖ñF⸗’-—’J
Nox VuLGaRls ELocvrNr. 561
Aabhxh Cabux II.
Man Altera Eloqventiæ Admirabilis . funtha Species.
e ELO Q2 ENIIA.
Ipiatn Verſatilis in omnes partes,& in Kecies aha flyli varias circumadta.
J.*
.„ dtapat REc iſtud Admiratione vacat, ſeuex tempors
Au— verfatilem Eloqventiam præteferas, ſeu Sit. præmeditato& ſumpto ad cogitandum dicen- malg. dumq́; ſpatio ſic poſſis dicete. Porro ad præme- eneenn. gitantis Eloqventiæ Speciem hæc ſpectant, qvæ n tota prima parte attulimus. Hic nova Spesies wn,
Admirabilis facundiæ adſtruitur bipartira: Al- tera qvæ prompte ex prævio vel improriſo dice- re peteſt, tum in alteram partem æqve plauſibi- liter; tum in qvacun= Circumſtantia& Mate- ria ultiplici. Altera qvæ poteſt optime de ræ- dictis dieere hoc velzllo modo, puta ſtylo vel e- rudito, vel Allegorico, vel Sententioſo,vel acute,
ar ſutim leni, vehementi, conciſo, vel late lucido, Attice ecaai vel Aſiatico: nunc ut loqvitur Tulhus, nunc ut debtuhr Plimus, nunc ut Seneca vel Puteanus K alia elo- air ulute qventum lumina. Hane vero uatranq; partem aa ukeih complexa nunqyvid adinirabilis negetur Elo⸗ rdun qventia! Certe tanto admirabilior, qvanto rarior 1e ohni eſt, qvi in utraq; parte excellat, in prima parte excelluit olimPericles& Gorgias; id enim ſigni⸗ ficat illud eorum: Proponito, id eſt de qvacunq
Lin⸗ Aa ma⸗
aj 44 §
aa ntath V
1 ln ma ket

56² Cab. II. BFuxpauENTuN II.
materia; id enim indicabat arotos fuiſſe dicere de qvyocunqyve. Excelluit& Carneades, qui hodie Juſtitiæ mira congelſit encomia, poſtridie mira vi- tuperia. Excelluit& Demoſthenes, qui proinde Bellum& Pacem inlingug gerere videbatur, quod utrum vellet facile perſvleret.
Poteſt in talis Oratoris laudem afferri, qvod Poeta de quodam ait:-. Partem
In quamcunq́; voles, verte, decorus erit.
F. I. Leges Erempla in omnes partes Verſatilis Eloqventiæ Ria ad illum ſpectant. I. boſſe dicere prom- 3 pte& daudabiliter in utramq; partem. II. poſ⸗ ſe ſimiliter dicere in quavis Cireumitantia. III. poce idem in qvacuud; materia.
1. Qvoad Primum. Uvat ad hoc inprimis Exercititio DProblema- tica, quæ conſtet tum Inventione rationum pro utraq́; parte,& refutatione earundem ſaltem apparente, ac proinde notitia eorum, quæ de con, futatione traduntur ab Oratoribus, de qva infra; tum prævio aliquo acceſſu ante ſententiam& ſententiæ rationes, in quo quæſtionis augeatur vel minuatur difficultas, vel prout res exigit;tum in accommodatione ſtyli& affectuunrrebusin Oratione contentis juxta dicta Parte Prima. de
I gepim e piln ur SCo dis aſereane mnes occl— rendum, u olis myt ulim Cart a b erttio Tn ſle, Go nos fcu he nerpetichie ſus Gwicd a Tertullim an ſm leferunten duntin Rhe dgorch d Vanc paime Lvxurianbs NeSpura tst Thm eoruen rolgere Tre Apcqyoties br- ſan, bne
ſden Derittta
uiſlom pre 3= nnpes, ſedne ll brttter, ue Chin Catng= M. Atitaet
p
Tto Caton en

V 1 4. 8 in. 2 Nox VurGaAkis ELoowENr. 3 563 Kae dic primo ſi velis in utramque partem dicere 4 8 de illa Quæſtione: Qrisnam melius cenſi uerit⸗
1 1 rit an Cato delendam Catthagenem, an Scipio Na-
1 un lica ſervandam: Dro Scipionis ſententia hæra- iones occurrerent: Quia deleta Carthagine ti= 3 8 8 mendum ne virtus Romana concidat me metn hoſtis maximi liberata luxu& otio enervetur; 1 1 nolim Carthaginis ruinas cum Romanæ fortitu-
dinis exitio ac interitu. Stet illa, ne hæc corruat. Adde, qvod eo ſecurior Roma imperabat, quo minus ſéecura. Ipſe nimirum periclitandi metus amm inter pericula eximitur, contra quæ aſſiduus ferrĩ duſus dimicat. At otium armerum rubigo eſt. mo Tertulliano ſi credimus, plus Togæ Rempubli-
Nee, t anle cam læſeruat, qvam doricæ. pacis enim tempore. Ir irruunt in Kempublicam omnia cum luxu vitia,
1 4 cogimurq; tunc cum Javenale dicere: Nano palimur lnge pacis mala,ſævior armuir Lauxuria inculwit, victum, alciſcitur orben, Neec Sparta hic defipuit, certe urbem hoſtilem, ͤ qvam eorum Dux evertere parahat, integram
p 2 S m eſſe voluere Lacones, ceu cotem ſuæ juventutis. am Hinc qvoties oppidum infenſum ſibi viderant e-
ch.. 1 K rn verſum, illam fortitudinis plenum dedere vo-
1 5. 4.— 2 mim cem: Perüt luctatio juventutis Ad has rationes
en ſü acceſſum præfigeres. v. g. hunc: Aino Catonis uns animos, Ied ma Zis Scipionis ſententiam. cenſuit
aett ille fortiter, hic prudenter. Eqvidein malim
cemn ſalvam Carthaginem, ſi ruere neqveat lalva Ro-
rhuit ma. At ita eſt&c.
im Pro Catonis Sententia hæſe offerrent ratio- 4 Aa 6 nes

754 Cav. II. FuxpaxENruN4 II. nes: Cato mihi Catonisq; placet ſententia„Gvia Romanis placuit, qvia Scipioni. Non id ab illo deſid aextorftt, ſed, qvx Catonenn decuit„Pru. dentia. Si amamus Victorias, hæc demum eſt pul. cherrima, non habere ultra, qvem vincas. Achæc ſumma eſt gloria, maximum hoſtem ex pugn s. ſe: ut inglorium, fià te ne qveat fundi vinciq;: hac vero gloria ſe Roma exuatꝰ At qvantum ma- lum eſt habere ſemper à qvo tibĩ tuis q́; timeas; eum potius dele, ut ipſe ab aliis timeare. Nec Exempla deſuntſæpius hæc Roma dedit, nec de- diſſe pœnituĩt. Tum auditam paulo ante Scipio- mis Sententiam reſutares: Scipionis Sententia ſ alicui probatur, non certe Romanis, ned; mihi. Pulchra illa qvidem, ſed in Leciem; præfeit ali- qyid fortitadinis, ſed non Roinanæ. nefeo fi id non magis Romanum, ita orbem ſubigere, ut nullus hoſtis fuperſit Qrid euim mihi objicias Spartanos; qvaſi cum Romanis Sparta compo- mi poſſit. juvenalem non curo, qvi de pacis lon- Sæmalis qveritur; at everſa Carthagine non- dum pax æterna ſeqvitur: alii nobis arwa in- tendent aut inferent. Nec Aferi'le contra Ro- manas, qvi non unum hoſtem præter Pœnos habuere; adeoq́; virtus exerceri poterit etiam in alils. En ut Orator hic verſatilis in utrum- qve!. 1 Sic 2. Meliorem eſſe Electionem Principum in Republica, qvam naturalem eorum ſucceſfo- nem,& è contra ſvaderes. Pro electione occur- verent rationes hæ: Etiam, me judice impera. turus
N s omnit Wintn Sqſam nat er eunas,. climis ein alipäni isnata 2l vincipem 2 ttilimum er adregenent Ktrohit om ke obtrudg. um. EleCie. wsuftrt! uut roboljre. mmeh elren, ſde r eegn den r g qyantem Dro ſucc ne ntle nti 22 Hoprco, np mum non hat thunt ade itunc& eg, n Rtum. 0 EI hinudes 8,Se fähslwper,9. lauin Satro e. at Aadee adwingenz sinſubcit,
F

un
c 394 Nc mut W8öiſh 2oi tt uduinä mWieti- aüſſl
g, ut
a ſis
24 ug.
Kiepüͤbr ru Lor⸗ aon vil⸗ mTeo- 2 dn0 Ki ehm d ma 4
n cyom aerlel R dxal- aa nje takus
Nos VurGARIS ELoerNr. 565 turus omnibus eligi debet ex ommibus; nec ge⸗ nus tantum ſed& merita coronari. Virtus plu- ris qyam natura habetur. Molle ad Principatum ber cunas, molle per faſcias ad faſces regios iter, peſſimis etiam commune ad illos ſuffragium,
naſci principem. Non tanti veneant coronæ, ut regiis natalibus inter crepundia eini poſſint, ſi Principem&c. Si Principem eligis, optimum& aptiſſimum Regno adſegere licebit, juſta ætate & ad regendum idonea. at ſucceſſio qyemcunq́; obſtrufit ſolio, modo in purpuram genitus ſit; ſæpe obtrudet puerum, vel infantem, imo fæmi- nam. Electio certe etiam Heroicis illis tempori⸗- bus uſitatior,& Principatus pace ac bello, virtutis aut roboris prærogativa xftimati. Nec aliter ſumma in orbe imperia hucusqve. Sic Roma Cæſarem, ſic orbis caput eligit. Adderes nec in- ter reg ni tempus à competitoribus metuendum magis, qvam damna ſucceſſionis. Pro ſucceſſione Principam naturali occurre- rent hæ rationes: Pericula interregni aà tali re- gno procul, in qvo nunqom pöſſeſſorem Re- gnum non habet. at pericula illa majora mala trahunt, qvam imbecilla in imperio;tas. Jufli- tia tunc& leges ſilent, vis& licentia valet plu⸗ rimum. OQræ tunc prenſatio& ambitio? per qvas fraudes& artes? Gerwaniam vide; ubi ex- tinctus Imperator, omnes in praæſenti metu, Ipſa
Roma in Sacrorum Antiſtite eſt, cum hæc mala
ſentit. Adde qvod charitas utrinq́; major& ſub-
ditorum ingenium& ſangvine Principem,& hujus in ſubditos veteri jute ſuos. Imo ubi re-
A a 7 gnan-

565 Cav. II. FuxpakENruN II. gnandi fortuna conſenuit in una ſtirpe,& hære- ditario gentes continentan imperio; adeo vivit in poſteris, ut velcunæ buerorum in Parpuram natorum tacita confeſſione Sortis noſtræ nos tang int nec iis parere dedignemur, quos prius- quam lucem ſubeant, naſci novimus ad imperi- um Tua Datria, ſit Regum Patria, ne libi quære- re cogatur D'rincipem. Is ſceptra capeflit, cui vix
nato, ad regale ſolium proſternit viam purpura.
Refutatio ſuccederet. Optimi poſſuut eligi ſed etiimne eligunturs ſi rem& experimenta vi- des,(pe id falſum Rara electio ſineprivato cujus- qve aſtectu;nec Reipublicæ virum, ſed ſibi plerĩq; eligunt, ut omittam corraptelas ſuffragia ſæpe traliere,& rem geri promiſſis donisã;, quæ neq́;
meliori fortaſſis ſeculo excludas&c.&c.
II.
Alius Modus verſatilis Eloqventiæ primo
Aodo accepte illuſiratur.
Ecundò, Juvat ad eandem Eloqventiam coa- cervare fimul in eddem Oratieme Oppoſita in eandem rem tum ab Eruditione tum aliunde pe- tita. Patet id prime in laude& vituperio ignis: En- comium igni orbis debet; ſed neſcio, in ullum ſæpius incuſarit elementum. Quot enim ille Ur⸗ bium glariaiun in cinere ſepelivit? Urbes antea ſuere, nunc pulvis exiguus&, ut ille ait, cadave- ra ciritatum. Fuit, fuit ingens llium, fuereerga- maʒſed vix aliunde magis inclaruere, quam abin- cendio ſibi fatali& igne. hinc Bal⸗
No 3. 1. 2 „, untmnice e uſel Scipio, N. antug noc wo inpius) Ir ttincen ie, E. . Ucl. lue aan templun e otemporerei ite cujosni er eitt oſelar N lDres griusecäl tſuneftet doc dome]Tr gewleerine: redis rtitio n ns, uius um Kenit eilem tee Rten feruncr allelcat tige Naritophan En aſbeatlumuns 5 Aeunenu jelupremu ee ntttaösquei E anlignipos C uiinanillultae tula Kc.

AlI Nox VurGARls ErocvzNr. 567 I Tph. Balde. 2. Nanc fluctuant ariſtæ aen Aaprit 4 I. Ubi ltetere Pergama. in⸗ Chartagini certe& Numantiæ non tantum Ro- 8 mags ma vel Scipio, non in fabulis orbi Phaéton, qu. dvantum nocuit flinma: nec Romæ tantum n un. Nero impius, quantum ignis, qui dum Trojæ re- mnlig. fert incendia, non unus ibi hah= proximus arſit m ran. Ucdlegon. ma Adhuc ſuum Epheſus luget, imo orbis prodigi- rmi. um, templum inquam Diame, cujus famain tan. ſtillo tempore ignis extinxit. Heroſtrato ſic vo- V lente cujus nomen ne dele et poſteritas ſcelus H rils V eltdeſtz auo ſolo ineliruirjnter ignes. Nam A- Mür, pellis 1abores ſiqværagilla tres li; led in ig ne 4 illaſtrius effullere. Adeo ignis non unam ubiq; Trojam efficit! Sed parco vituperiis;nam& falu- ddre hoc elsmentum ſæpias extitit. Adhuc illi dhm gratasſe exhibent Syracuſæ, poſt exuſtas Archi- A me dis artificio Nlarcellinaves: Adhuc& Her- Aura. V cules, cujus rogum Oeta& flamma illuſtrat. mun Phœnix eidem referat vitale buſtum, aurum pu⸗ weubx⸗ ritztein zferrum, quod diverſos in uſus& formas emolleſcat. At igmibus nocturnis quod ad lucer- mrigr naun Ariſtophanis impalleſcentes animæ Sapien-
1O hax. 1 Jen amn öfeid
1
lindlm tiæ debent lumim quot ia Pharo excitatis igni- au aebe⸗ bus portum curſumque felicem Argonaute? dana Thure ſupremum numen placatur; ſed quid hoc ¹ Proficit absque igne? nec aræ ullo pulchrius alerlgt quam ignibus collacent; nec feſtivos plauſus auö quidquam illuſtrius adornat quam ignes trium- 4 phales&c.
d Pa-
a itaule

168 Cap. II. FuNDAMFNruRN II.
Patet Secundo in Vituperio aqvæ& laude: Friget jam aqvæ gloria, dum qvæ orbi damma in- tulit, curſim reſero. Dolet Tuas Liſy machus yi= ces, qvi ſibi urgente pro pauxillo aqvæ ſervitu- tem emere coactus, in cratere ſubiit nauſſ ragium libertatis Multis inſuper nullum gravius cum Tantalo ſupplicium, qvam ab aqva. Hyacinthi & Narciſſi gloriam aqvæ præfocavere. Stagyræ Ariſtotelem Buripus abſtulit. Thraſeæ Vatict. iam ipſa undæ pollicitatio Ægypto ſitiente ob- fuit. Antonii copias on tam hoſtiles copiæ, qvam dira è venenatis aqvis lues delevit. Qid qvod nullibi ſcopulos& brevia, nullibi ſyrtes reperias, qvam in a⸗vis, qvæ tot divite gazà onu- ſtas hauſere onerarias,& dum reßcciunt interh= eiunt? Sed tamen ſit ſua& aqvis gloria, qyæ non unĩ navalem ut coronam, ſic gloriam detulere. Fundunt hæ inter tumidos Huctus ſepius unio- nes, imo aureĩs Huctibus in Hebro Tagoqve in- tumeſcunt orbemq́; ditant. Ganges ipſe& Pa. ctolus auri natule ſolum, qvas cum limo non in- vexit urbibus opes? Bajana littora, qvos non de- pularunt morbos,& cum aqvis ſalubribus pro- pinavere ſanitatem? Primam animi labem non aliud eluit qvam aqvæ elementum; noxas nil citius delet, qyam lacrymæ&c.&c.
Patet tertio in plurium rerum miſto laudi vi- tupcrio. Nox ſomnos conciliat, ſed furtis& in- ſidiĩs opportuna, ſeeleribus infamis. Tenebræ Areoęagi celebres; ſed Cimmeriæodioſe. Dies. 4 Sole illuſtris, ſed(vpins illi Thyeſtæa culina lumen intercĩpit. Tecta ſlendida,& cultus ve-
ſtium
funixjociuen wnopkopu eältentbuls loclit. Cle
ginod chot e gtojintront S nmodicofr 2 eiur hocia u. ACanpan! . Cülgl
lem exxrinde den arx acE
Pttid,. tergtult lir TIllerün Inum. Penes ſehroNegen. hac zgetet HhunBalels Parentetunte Nrciundi Tun Jomanomum ar Qato kig ftius conte lpfbirendtas lor, Ubi ſtrem denun Elecionen T Räſpondereslh R'Optimus,

1 Hunnug
rklhe P ſännſt. 1n u w V l Mrſeni 5 it aurim V
20. d9
— 7
2. 8
A 1 xr ſä
in
m 6 1
0 23ui 4 V Su b nso a V amrätet. Wam
½ Unr. abenvi. nir — he enchä nas lnndé. ahuupp. abnim arrs luig l un dohir a libkir aen lerxhc ne le Naj k alma Baltalſe ium
Nox Vurcanis FIocwrNr. 769 ſtium injurias Cœli arcent; ſed non faſtum ab animo propulſant. Domum Fenellæ auro nituit; ſed latentibus intus telis inſtructum Cenneto nocuit. Cretica vitis vel Falerni botrus non tot acinos, qvot damna parturit: Non ſeinper vitam Propinarunt vites, forte hinc nomen ſortitæ, ut immodicum earum uſum vitandum noris. Ne- ctar hoc in poculum Circes non raro degenerat, & Canpana vitis non unum Annibalem diſlol- vit. Quid pluras lætitia in votis eſt, qvæ Sopho- clem exanimavit, ut Riſas Zeuxem„Anacreon- tem uvæ acinus&c.&c.
III. Ertièò, Javat ad hunc modum Bloqventiæ verſatilis faciliorem reddendum lectio, peri. dia HiſtorisrumSententiarum, legun, conſvetu- dinum. lIrenn uius Hiuilitudinam fen pariun, Sie pro Rege eligendo, alio adhu⸗ fuperſtite dum agetetur in Polonia, adduci poterat exenn- plum Boleslai novennis coronati olonis Rege Parente tunc vivente& conſentiente; Item Feidinandi III. pium Ferdinandum IV.in Regem Romanorum coronantis.
Dartò, Altera pars oppoſita priori Oiationi fatilius contexitur; nam magna pars illius ſo- lam fibĩ vendicat refutationem fuperioris, quæ facilior, Ubi nota poſſe inteidum verbis eludi priorem Sententiam. v. g. dicebatur ſupra per Electionem poſſe optimum Principem eligi. Reſponderes: Poſſe qvidem. Sed eligiturne ſem- Per Optimus? Idem poſlſe dici rationibus illis
ſub⸗

576 Cap. II. FuxpAwrNrunr II. ſabeſſe aliqvid,& latere, qvoc non viderit auctor.
Sed cuin verſatilis hæc Eloqveatiu in utrum. qve ſit expedita, Confutationis locos modosqve debet habere exploratos. De hiac in præ ſens bre- vibus te inſtruam.
Primò In Confutatione multa indignatione, multa urbanitate alicujus interrogationistela adverſäriorum habetantur Item, procaces Sophi- ſtas ſæpe frangit argutior interrogatio vel arg u⸗ mlentatio.
Secundò, Adverſe rationes Tepe diſſimulaa- de, elevand y, in ambigaum trahendæ: aliqvando
ſecum pugnarse oſtendantur, nec conciliari poſſe,
nec ĩin rem hanc vel Perlonam cadere.
Tertièò, Pugnatur aliqvando cæſim contra multas& exiles rationes, aliqvando diductius res urgetur,&, qvo plus caloris ac ſpiritus ha- beat Confutatio, dialogiſis permiſcetur„iro. miis, ſubj⸗ctisnibus, Conceſſionibus, concile Nibratis Propoſitionibus, ac aliis, quibus vis&
ardor Orationiv magis invaleſcit. Qurtè, bene lit Confutatio per conglobatas rationes magna vi& celeritate vibratas. Ut Ci⸗- cero pro Qælio, ubi ait: In crimine ĩpſo nulla ſuſpicioeſt,& in re nihil argumenti: in negotio qvod actumeſſè creditur, nullum veiligium ſer⸗ monis, loci, temporis: nemoteſtis, nemo con- ſcius nominatur: totum crimen profertur ex intmica, ex inſana, ex crudeli, ex facinoroſa do- mo; domus autemilla, qvæ tentata ſcelere tam nefario, plena eſt integritatis officii, religio-
NoN ge cur Inredteren umqibceſ
ob„ Cint yil 2 prandum, S
. . Ciceto 5
8 Heyto* C* reriisratite nem Cerc 12 Mrum) Vide hrc Wwolo⸗ 82 (ecosergo itr
ojusſecn an Alewn qen e So ſdoſolus a= (cit lbi; d tr. curenimthe Rrecleire ttr icere ſdicid n dluſpenbage ijorieſti pal g. up bqum per. ubete Né St ich Gdans. ſeare linini Indh wecinge e rtuming ⸗ nemlaſtagfitge kinte gene, un imeeniun be⸗ Uiekectem ie en

5 i 3w aünler⸗ oon
wattarer
. arlerten
A8o rhir nl
Nox VuLGARIS ErocyrrNr. 771 nis&c. cuc illi venenum daret Cælius? ne au- rum redderetꝰ num petivit? ne crimen hæreret? num qvis obje it?
Giatdò, in levibus multis refutandis non im- morandum, ſed bingula carptim perſtringenda. Vid. Cicero pro Plancio. 8
Sextò, Confutatio pulchre ſolideqve miſce- tur ſerĩis rationibus,& Ironĩis aculeatisut in Pi- ſonem C-cero. Item per coacervationem Exem- plorum; ut pro M. lone nam. 7.
Vide hæc fere omnia in uno Dintilianie-
xemplo⸗ ubi pro cæco incuſato parricidii ſic ait: Cæcus ergo parricidium cogitvit: cum qvo? cujus ſe commiſit oculis iturus per totam do- mum? qvem ducem elegit ille, qvierat in cubi- culo ſuo ſolus? ſecum opinor, ſecum deliberat; ſufficit bi; cum homine expeditiſſimo loqvi- tur. cur enim ſocium conſcientie qværatsomnia poteſt ſcire prunumn nox qvando ſit, deinde pro- ſpicere ſollicite,an ommis familia dormiat: gra- du ſuſpenſo certa ponere veſtigia,& in omnem timoris ſui partem ſollicitum circumagere vul- tum. ò quam parum eſt in metu ipſos etiam ocu- los habere! Non ĩlle ſibi dixit: Nocte ſolus egre- dior, ſed qvando perveniam? putas non junctis habitare liminibus? Item domus inter Patrem filiumq́; media: qvantum erroris vantum wo- ræ! ſpatium ingens& vix metiendum. Cæcitas inconſulta qvid agis? nox ante deßciet. Qidſi deinde Senex vigilaverit? qvid ſi noverca! Age limen inreniam, cardinem ſine ſtrepftu movebo, qvieſcentem feriambatrem, nec familia vigilabits
ſecu-

57² Cap. II. FuwaAwENruN II. ſecurus egrediar, Sciente nullo revertar: vota ſunt iſta, ſed oculorum; cæcus deſperet etiam,6 tam multa nox pollicetur&c.
Tiatè, Nota inſuper in iis,qyæ non ſunt re- prehendenda nec laudanda, ſi oppoſitum agere velis propter exercitium hu jusmoci, apparentes rationes& aliquid tantum in cortice& ſpecie tx⸗ nus concludentes, ac ex qvadam analogia ductas, poſſe aſferri. Ut in laude cæcitatis Aſclepiades cæcus dixie, quod illa hominem uno eomitatio- rem reddat. Imo ſic auguri Tireſiæ, ſic Homero ſimilis evaſiſti: nox illa frontis perinde eft, ac nox diem ſubſecuta. Sic& in laudte ſenetutis a- lius: Ad ſenium aſpirat, qvisqvis mortem ocie. Ipſa etiam canities„ qvam non extorqvet reve- rentiam? Certe non minore w, qvam olim Spar- tæ, uoi ea cano capiti veneratio habita, ut in par- xmiam abierit: Non expedit nifi Spartæ ſene-
ſcere. Deniq́; ne qva pars glorix ſenio deſit, et. iam ſplendet in purpura, ewiset in iritlum conſeſſu:& Aſenio nomen mite ſenatus habet. Sic& in laude morborum: Rebris enecat, ſed ſæx. pius tantum noxios abſumĩt ac excoqvit humo- res. Chiragra te infe ſtat' modicum expendes uſi manuun deſtitutus Pedibus captus esofugæ tur- p'tudo haud tibi timenda. Morbi te alii lccto aff- xereshabes, unde tolerantiæ coronam decerpas. Sic& in laude tenebrarum: Nec tenebraæ lau- dis& conmodi expertes. illæ qvidem lucem ti- bi auferunt, ſed hoſſibus te celant. Nox tibi non in-
N lnn at quotmen?
gediols büsthi gSKaud ſs chingelt geanengu⸗ rias oppo, euncen' ch
Dr
ix s Ilter in egs Tlac Je lterkanit. dat tium t a ter Kiteufe dorun, D gn
Acr guul ret vomimn ter vowine n. Ulcino Mlſeitns, 2. elepotekt 4 Gaem allitſte wuſter, un= dentuumcome deldernun g noneſlet, 3r hetrupit t

Nox VurGARIS EIouvENr. 573 ingrata: at tenebris involviturz theſauris inhias, quos tamen in tenebras abſtrudis.
Sic& in laude qvorumvis hoſtium: Etiam hoſtilis tibi conducit rabies, quæ gloriæ Tuæ ſe- ges& auctor eſt. nunquam tibi laurea triumplia- 1us lis obtingeret, uĩſi hoſtis eam tibi necteret: nun- aram erigerentur trophr-a, niſi hoſtilis ſe tibi fe- b ritas opponeret. ab hoſte ſeu cadas fortiter, ſou
eundem cædas ſtrenue, laurum retfers. V §., III. V V Ovoad ſecundum. D hanc Bloqventiæ ſpeciem ſpectat poſſe o- V Ptime dicece in qvavis Circumſtantia, etſi aliter in luctu, aliter in communi plauſu; aliter Principi, aliter Civi; aliter erudito, al ter rudi: aliter Komæ, lliter Utopiæ. Et quidem huc ſpe- ctat tiam idem argumentum poſſe eractare ali- ter& aliter variatis circumſtantüs rerum„ tem⸗ 4* porum, Perſonarum, Locorun. Sic v. g. Salutatio Regis aliter adornanda fe- ret nomine univerſitatis, aliter nomine Cleri ali- ter nomine exercitus: Univerſitas enim diceret: Ultimi nos Cultores ad Tur ſerenitatis ommia Majeſtatis pedes affundimur; ſi quid ultimum eſſe poteſt in eo cultu& laudibus, quibus nulla finem allatura eſtætas. Stabat eminus Apollo noſter, neqve confeztam tot populorum plau- dentiumcoronam perrumpere poterat; hoc una deſide rium ſolatus, qvod vel Oratoribus opus b a kai non eſſet, ubi geſta Principum perorarent. Sed . an perrupit tanden:& ad ſobum Tibi evadenti vix . aliad
4 A uA

374 Car. II. FuxpaMENTuN II.
aliud poſt Procerum plauſus reli. vua habuit, qvam ut in vota ſeſe effunderet Apprecari libet licetqve ut Tecum Tua felicitas ſceptra capiat,
Tecum Tua virtus coronetur. ImplE factis fa
ſtos æternitatis Fc.
At Cleri nomine aliter idem præſtares, v. g.
ſic: Effuſa in plauſus Patria, etiam in Tux Ma- jeitatis cul: un aras elicis, Reguc Fortunasiffi- me. Clerum ſvidem a trihutario conſu Sacra
eximit immunitas, adhuc tamen„ ubi Tui vene- rationem terrena indixere Solia„ ceronato ver-
tici efficit vectigalem. Numen ſi colimus, etiam terræ Numina. Unum id tributum libenter ſol- vimus, cum terren. Alajeftati Pro' aris& focis pugnaturæ cultum impe rat&c.
Eundem poit luctum aliter ſalutares pridem inauguratum: Etiam id Regium eſt velinter lu⸗ Subres atratæ Parrinumbras Serenitatis rodios late ſparge re. Nbi Plicebus poft nubila, hic vel inter nubilaſwaviter renidet. Novum id'Solis, ingeniunm eſt, in cujus nacuram, Regnorum lu- mina, tranſſiſtis, ſerepare omnid qvæ nativo ſi. dere afHiaviſtis. Id vobis ingenium, ut æqviore anima luctum in animo qvam ullas in imperio- nubes patiamini. Hodierna didto fdenmuaftruit Urbis hujus felicitas, ad qvaut non tanu de via, dvam de Majeſtate deflexiſti Regum Sereniſli- me&c..
Sed à pluribus exemplis abſtinco, toties enim dictas Circumſtantias albiilluſtravi, ex qvibus modum transſumas ad qvasvis Circumftantias
alludendi. Qvo-
Nox-
4
4
Lumid 3 ſum, po ludalt w Hſtott logich
Kdq'o 1 lemrumeis ſsbancht
—
s
Mditer ex é s- dpbica rebla Tneſtum, 1u Hecundo, 15 pentzumintn btioes 9 beienun, r Nladtic rs SLentis S Rortats M Kum erü Pace-uron e Imeaccomuan hid een kntqrid te QucioſscfEu dätie, Mlth n Auit:
At qec bhqs Ujento 9 2. whinDlaconeg
ngaldedl.

ac lin
grxib
1 a ultut V aen Vd ſi,
mwälle
au trserim 1 ecbe — alnais V C V
Nox VuxaRls EIocyrYr. 575 9) ₰ ,r.— Oyoad tertium.
Tiam id verſatili huic Eloqventiæ glorio-
ſum, poſſe de qyacunqve materia concinne & laudabiliter dicere; puta de profana vel Sa- era, Hiſtorica vel Politica, Philoſophica vel The- ologica-
Ad qvod te duo jux abunt maxime. Imo notitia alienarum etiam à te cuoνĩκ ſtudio materiarum; qvas ſi non didicifti; coneris intelligere ſaltem ruditer ex earum perito. ut f de Materia Philo- ſophica vens aut Præfationem aut Dedicationem Theſium, aut ejus laudem ſciibere& fic de alis, Secundo, Vide exempla qvæ paſſim extant, ſeri- bentium in hujusmodi materiis. Ut funt Dedi- cationes Concluſionum Philoſophicacum, The- ologicarum, Pra fitiones&c.
Hiud hic maxime obſersa: Ex verbis qvæ in il- lis ccientiis vel artibus uſui ſant, etiam non bene penetratis, poſſe& debere te ſenſus alicvos& acumina eruere. Sic enim aliqvid etiam earum materiarum rudis ad[lauſum dicere poteris, ma- xime accommodatis ad id eruditionib us. IIluſtra- bo id exemplo.
Erat qvidam probaturus omnes ſtientiss ſuĩ ſtudioſis eſſe laudabiles& glorioſas: ſic de Philo- ſophia, Mathematica, Medica, Theologia id o- ſtendit:
At nec Philoſophica facultas absqve gloria ſtipendio, qyæ cum Antonino in Solium elucta- ta, in Placone a Siculo Rege laureata navi, pom- pPa tegcſtckaca in Detipateticorum Principe,

576 Cap. II. EuxpAuENTuu H. per Alexandrua opulenta, etiam Regios fafces tennit cum Trismegiſto, fuitqve qui nullius ca- Put par ferendo Diademati cenſuit niſi qvod pri⸗- us hæc Scientia initiaſſet ad Corona.Qvampis & ipſi, de quibus dilucide tractat, Cqœæli lacteam vel ipſo atrame nto viam Philoſopho aperiant,& triplex de Anima liber vitam inſpirct immorta- lem. Loſa etiam non ſätis explorata. Continui compoſitio continuas, Inßniti ind: gatio pœne inſuĩtas eidem inſeribit Panegyres, Qvantitas magnitudiuem, empus æternitatem naminis, Locus amplitudinem gloriæ pollicetur: deniq;ut eorum utar vocabulo, Ens rationis digniorem hoc nomine laudem Philoſopho transſcribit. Mitfieſis vero, ſeu ex fal regulis puriſinam, ſeu ex aurea trium regula auream. cliciat verita- tem, an unquam paribus caruit ſtipendiis? Di-⸗ cent Syracuſæ, quos illi honores Marcellus ge- ſtinaverit, cœleſte Archimedis iugenium vene- ratus in efficta, quam Cœlo artifice, arte Dadala elaboraverat cœli molem. Nec Arati nomen nulla non exarabit poſteritas, qui iisdem ccœelis ſuun inſcripſit nomen, quorum ſtellas in terreſtre tranliulit Firmamentum. Non alios deprehenſe in Sole maculæ umbris& ſitu oblivionis exi- ment: ahis ingenioſus in quadrando circulo la- bor negatum hactenus piauſum deſtinat; alis Machiaæ perpetuo Mutricis irrequieta moles Orbem in perpetuam devovet Oratorem. Qid de Medica facultate, qvæ non minus opum ex Hippocratis corragat Aphorismis, qvam
Nox r10 gſee int( alr. Huic 8 aumuusachts ericcoh 1 ntiun Disi n bom porige ttss wiritit † Jec uiipe la ſui num Wwexta CE*
wis Theol 8 gere Cœlitelt madäidt Prt RGe d relic go ultralber d nepryoncn n Pllocns chrunt! AaS Surru lmpedi laruisaureions lulioregnis610 Hucectunt E Tlie ſqpe.
4
Ihenipars iE 4 uppotun llſero preltea hvdun bo lenio; putn lüiur hueine

1,, ta 64 lhne*
29 5
1 le 2
it gelt 24 utke 1 umn. unh
aigt 1 21 ren
Fotan.
60 i. Selhb⸗ c Heinw Ca Kredetu 2 a l lun 4 Bah ee 1 nhale *. ak calll b ¹ ür 1 zu mh — rann- n m vig
b 8 71 ind
Cfnn
—
husgi.
dna
Nox VurGaRis BLorNr. 577 qvam qvæ ſint Craſſo diviti pares, Perſidi invi- dendæ. Hauc coluit& Dionyſius in regno,& Conſtantius acAdrianus in imperio. Pæonem in- ſuper ac ſculapium ob hanc Htalen morbis ſcientiam Diis inſeruit antiqvitas, qvod dum aliis herbam porrigerent, ſimul de luce corporum, de
ai unh. mortis minitapundzæ diſcrimine triumphareut.
Nec Jurisperitos prætereo, qvi præterqvam qvod è ſui numero Ivonem Coœlo inſcripſerint, etiam extra Cœlum regnant.
Qrid T heologia eEam ſuis nominibus conſe- cravere Celites,& inſuper acumen illi Auguſti⸗ nus addidit, Patres argumenta, Thomas omnia, Ubiq; illa relicquis Divinior, ſeu Gratiæ limites
ür non ultra libertatis ponat terminos, ſeu Deum in
carne proponat, ſeu in ſeipſo luculentins& Per- ſonis At Eloqventiæ honores qvam reliqvis an- tecurrunt! Audiimus eam Solio donatam Athe- nis, curru Imperatorio in Dione, laureis ineſto- re, ſlatuis aureis in Gorgia, Romanis ſaſcibus in ull io,regnis& coronis in Proæreſio&c. Huc ſpectant præfationes Pbhiloſophicæ, qva- rum aliavæ ſuperius. s. IV. Altera pars verſatilis in omnes partes Eloqventiæ: poſe qyocung ſtylo laudabiliter dicere. Id vero præſtat luæc Eloqventia dupliciter. Imo dum loqvitur ſtylo auctorum laudabiliũ inſiſtendo; puta nunc Tulliano more, nunc Lipſii aut Puteani, nunc Plinĩi vel Senecæ&c. Sĩc B b loqvi

78 Car. II. FuxpaMrxrux II. oqvi nemo poterit, niſi legendo hos autores, ſibj Et'“ eorum ſtyli normam impreſſerit. gbaut Exemplum tamen hujus videre licet in Gwis ihru 1 nĩiſii Allocutione tertia, ubi ſtylo Ciceronis opehéu uni me qvandam Hiſtoriam is Auctor pertractat„ utfühert= & Fammianus in Proluſonibus Academicis ſtyerralkrige lum variorum Poëtarum feliciter imitatur, Acaſituib’n= demia ſecunda. tontzgiet Secundo, dum ſtylum variat etiam in eademauririncun ſententia; nunc eam conciſe& preſſe, nunc abe.ſenelo3 4 rius, nunc acute, nunc erudite, nunc leniter, nuncſi ile vehementius efferenado. Sit v. g. hæc Sententia eltiſiucs e vari ſtylo efferenda: parorsoe Care Otium: nam eſt cauſi libidinis, egsleill Hæc Sententia ſtylo vario ſic effingetur ab hu⸗ r, 1 jusmodi Oratore, qvi hic inſtruitur. Sic inpri. Kyhde mus ſtylo preſſo& conciſo dicet: dgi Par eſt omne odiſſe vitium, ſed otium vel mas rmpPa aimèé: Pudori ladibrium timeat„ dvisqvis hoc(nuoi. N‿ non formidat: Marcet ille, ſi qvis otio emarce- räpiitſach 2 ſcat. Unicus hic hoſtis virtutis robur enervatzneg uuidco a verecundia in tuto, ubi molle hoc deſidiæ telum Kemme excepifti. Kuſam At ſtylo Allegorico ſic idem efferet- Dlen be Vitia qvisqvis neſcit, ſæpe didicit deſidia magi.- pacukn ſtra. Nullibi certius Pudori naufragium, qvam N dr ubi in oti vada impegiſti. Mare hoc Pacificum eſaret;. nunqyam tuto enavigas: æſtuat illud, 8 ſæpe a- fimmt, ₰ lios æſtus parit Si Pacificum dicitur, haud illi dds. te commiſeris: Veneris notalibus infame eſt: in lcpun Nr his ſtagnantibus undis Venus nata. Tu, ſi odor 17 itn
virtutis& famæ placet, hæc vada effuge: fætet Werodns ſæpius, qvid qvid ſtagnat: ft ☛ 1

Nox VurGARIS EIOENI. 79 ueb Et vitium copiunt, ni moveantur aqvæ. Stylo autem ampliori ſic idem efferret⸗
i Vix qvidqvam fitalius virtuti, vix exitio pudoris Ri. opportunius, qvam ſi qvis a virtutis propoſito eſe tantiſper ad deſidiæ confinia, à laboris tramite ad prærupta ignaviæ ſeſe abripi patiatur. Hæc illa eſt virtutis noverca, verecundiæ ſcopulus, purita- tis contagio, pudoris naufragium, fomes libidinis luxuriæ incentivum, caſtimoniæ parricida. Quis- qvis ſemel otio ſe permiſit, non illum timor fup- plicii ad ſcelerum horrorem, non ſpes præmi ad ert honeiti ſtudium, non virtutis pulchritudo ad vi- tæ purioris amorem incitabunt. Qvis ergo de- inceps ſe inerti otio dedere? qvis torpete deſidia velit?
Stylo erudito ſic dem efferret:
. Ocium dvis non horzcat? infame vitium eſt: pa- aum⸗ rit Sardanapalos, Regnuw Veneris eſt in hac ec Campania. Nallus Ægyſtus, poſtqvam ſe delidix i ipp au⸗ mancipavit, ſua Phœdra caruit. Nec Annibalem in mama luxum qvidqvam emollivit, niſi Campana otia. b
agethu Nunqvam molle virtutis iter eſt, nec verecundia bene unqvam ineitiæ ſinu conqvievit. Ergo qvis- ta qyis florem hunc aftimas, Ploram hanc time. b um. Seylo acuto ſicaliter idem efferret: 1mrun ſm Periit pudor, cuitempus otio perit. Roſeus nem- ailtm pe Pudor eſt; at Roſa hæc curarum laborumq; tümn ſpinas amat, nec citius qvam ad otii nomen eru- V aam but beſcit. Qeod ſi deſdia Cyprios ignes alit, etiam b uenechi hæc flamm Rofis nocet: æflu nimio aduruntur der T, funf fHores& marceſcunt. Brgiit: Ut vero alteram hanc Verſatilis Eloqventix 1
3 Bb 2 par-
8

NoN* 780 Car. III. FuxpawrXruN III. eteluyen partem laudemq́; aſſeqvaris ea tibi uſu faciliora 1s9.H primo reddes, qvæ de ſtylo amplo, allegorico, a..ſ8 cir Luto, erudito, in primis capitibus traduntur.
CAPUT III, abemita⸗
eMlbitae. Sph e Tertia Species Eloqventiæ. hutitra ELOOVENTIA ualam: Scholaſ ica, extraorainarie perpolita. ur 3 ina . S.deast Tſi Eloqventia Scholaſtica poſſit eſſe extem vreoytit — poranea vel verſätilis, de qvibus proxime a- t Iralll,
Kumz tamen heæc non elt ordinaria nec in tam nen R0 freqventi uſu. poſſet qvidem dici extraordinaria, leidin fed alio ſenſu, qvam hic ſumatur. Ut ergo terti- am hanchloqventiæ ſpeciem ab aliis internofcas; hreen 3 Adnota 1. Eloqventiam Scholaſticam hic con⸗ 1igter traponi Elocventiæ Cvili. de qva alibi. Eloqven- Me⸗„ 2 tia hæc vel eſt Ordinaria ſeu de Miteria ac argu. Bun mento qvod communiter occurrit ſeq; offert O. ſll tatori pertractandum; hoc enim ſ extraordina. IPn in7 rie juxta mox inſinuanda tractetur, ad novam qd. uſi n mirabilisEloqventiæ ſpeciem pertinebit: volElo- 1* nind qvẽt. Scholaſt. eſtRxtraordinaria, in qva videlicet(AM aut argumentum non ita obvium, puta Inventio Iii dvoad Propoſitionem non vulgarem ad argumẽ ELT ta; aut Materia dicendi præter ordinem& uſſtatü Gh Dolita Oratori& eyentis comunibus moré occurrens. epe 4 Adnota a. Ad idut hæc Elodveneix ſpecies exs I.
Riqeibt traordinarie fit berpolita Cqvod eam reddit admi. tlogpeu di 5 rabilem Jnon aliud reqviri, niſi ut infiſtat decemn uſis rionib, Fuadamentis Eloqventiæ admirabilis, qvæ initio ierum Übelli huius faſe ſunt declarata, Huc ergo impti.

— en ſtibe AKldN lttlee H lnl
Nox Vuroskis EIocyNr. 81 mis ſpectat Inventio Propoſitionis non obviæ, de qva cap.3.& 8. Hue ſpectant icta de mita argu mentorum& circumſtantiarum combinatione, de variis modis tractandi non obvie argumenti: huc ſenſus admirabiles, mirum acumen, mira ſu- isq; locis adhibita eruditio,& alia de qvibus Ibi e- gimus. Hæc extraordinarie perpolient Eloqven- tiam Scholaſticam in argumento tam ordinario qvam extraordinario.
Adnota 3. Ideas talis Eloqventiæ te habere tũ in Plinii Panegyrico, tumr in Orationibus Joann. Baptiſtæ Ferrarii, tum in Panegyricis ſcriptis ap.
aulokühn, nempe Arcu Pacis, TrophæoRegali, Gratis imortalibus, tum in plerisq́; Panegyricis recentiorum. An vero in meis Orationibus ſal⸗ tem umbra hujusmodi Eloqventiæ deprehendi poſſit; ad Oratorem Marianum ſeu Panegyricos B. Virg Matri ejusq́ Divis cultoribus à me inſcri- ptos te tejicio, illud te præmonĩtum volens, me nec tant llam mihi de admirabili ſtylo arrogare, nec arrogantius id evanidæ putidæq; laudis a lectoribus mendicare. CAPUT IVV. Inſignioris Qvarta Species Eloqventiæ. FTOQvENTIA
Civilis ſeu Poliricua extraordinarie propoſira. Tiam Eloqventia Civilis ſua non caret excel- lentia, ſi qvibusdam inſiſtat legibus. Porro eloqventiam Civilem intellige tum eam, cujus uſus in legationibus; tum eam cujus uſus in cu- ria& ſenatu;tum eam qvæ Ducem concernit, cu-
B b 3 jus

582² Cap. IV. FuxpauzNruN IV. jus Oratio ſæpe magis militum animos acuit- urKon? qvam tubarum clangores; tum eam cujus uſ eſſ aicktur die in Officioſis Orationibus, ut ſunt Salutatorie, 17-isiis Gratulatoriæ, Gratiarumactoriæ, ſunehres&c. Tpneaut q 2 De his qvia proprius fuĩt agendi locus in va. lels, da Civili Tid enim vel hoc ipſum nomen illic tra. yjttis, q dere fvyadebat] illic toto libello egi, qvare hie w'gerilit cramben odioſam non recoqvo, aut teſorbeo. Il.'winge? lud te menitum velim, admirabilitatem& plau. Kculi& ſum Civili huic Oratori parere non tam Schola, nus;(ꝓ ſticum plauſibiliteragendi modum, qvam Civi. ſetusſi lem& juxta politiæ leges operoſius conforma- Kt allt re= tum. qvo eonferet, ſi non tantum Tacitum ejusqh uncitive arcana, ſi Dolitica Lipfii vel Chokieri, aliaq; hu- eæſt rarass jusmodi tibi familiaria reddideris, ſi Regni tui i veris hiſtoriam aliorumq; pernoveris; ſeck ſi inſuper Komæ alg Politicos Oratores, ubi licehit, audieris, legeris, olæ, ne & ex üs ea in plauſum parandum traxeris, qvæ ſilens,qus
plauſum illis conciliaſſe conſtabit. euumcs L E C 1 0 R ſtteleu Hic ſchte, Saudr. ut Pufcrs
HA4denus de Eloqventia non vulgari. nam et.- ſne alies iam vulg um ac fæcemOratorum neſcio qt uniren- advertit Momus, uti& Proceres in hoc Latio ae alr optimates, vel, ut vetus Poeta vocat: DEE Florem illibatum Dopuli Suadacq;, Medullau. 5 Ergo qvisqvis hic ad ſummum conten dis, te vul. 1 go exime. Nam nec Tullio ſatis fuit Civem Ro, äam 5 manum fuſſſe, niſi inter principes imperii Magi. ſtratus, Conſulis fiſces occupaſſet. Sed tamen tta 4 Mn ³ Romæ Prætor urbanus aut Conſul eſlo, ut in iſgeri d Attico etjam Proconſulare impetium non detre 4 iie asi Gdes f

nnul, Nox VorGakis EIodyEkr. 583 len ſtes. Qvia Romano etiam Tullio adipalis& inſi- 7*)
pida videtur dicendi ratio, qvæ non Attica. Cæ- terum qyvisqvis noſtram hanc Methodum Theon Timonve aut qvispiam é Catonis familia Cenſo- n e u rinus laceſlis„ non unam cervicem è Caligulæ
nu, voto impetis, qvia nec unum caput. In ætatis noſtræ ingenia ictum expedis, qvi vel in mè uni- um aciem ingenii diſtringis. Erras, ſi eruditi morem ſeculi& ad limam ætatis expolitum ora-
terüd ünun uyrud
88 8c tionis genus, eloqventiæ faſtum vel probrum um putas. Vetus ſi non deſipit, nec novitas(ſi qvæ cani nie reſidet aut relucet) ſua caret illecebra; ut nec me Zalia Scenam citius merentur ac theatrum, qvam Sielua qribus ineſt raræ plurimum novitatis.
en Sic Roſa veris qvidem eſt propria,tamen olim Riſſe veteris Ronm aſſenſu,& hibernæ pretium com- geti meruere Roſæ, miſſile Egypti munus, quia id nq cunc inſolens, qvis novum. Ne timen in me gra-
le Aℳ ruito malignum Momi ingenium ac munus ex- 3 ( 41 erceas, ſic te, ſeu ex Chriltianæ leg ibus diſciplinæ 6A. levoveo, ut Fuſcum Oratorem Bilbilitanus Va-
rir ces:Et ſi à me alienus Orator ſis, adhuc tamen
ic Tę ſora ven, n, Asx, alatiu laudeur,
. ½ ,,, 5 7 ch Excolat&geminas Pe,ie peeen forer. INDEXN CAPITUM An 4 PARTIS I.
r De Fundamentis Eloqventiæ Specialis. t Gal CAPUT I. n ee prül
Primun Hon vulgarisr Eloqvenriæẽandamen- 4„tameal- 5 5. u um, Senſus ſPecsales.— p. 275 11§.I. Senſtes adsirabiles Cauſir ingeaioſe ad- „ vonlc 78 5 6
2 un dirrs. 15.

INDEX CAPITUM.
S. 2 Senſus admirabiles Alur. oribus Ayperbolus deducꝰi.. S„. Senſuus admiraliles ³ ſvavi rerum& boram Pug na. 2 S. 2. Senſzes adurirabiles 2 gravibus ſententiu deſum pti. 24 SJ. Senſaus admirabiles à mire adliabito ac mle.
2⁰ Ler. 8
2
—
2. 2 9 S 6. Senſzas admirabile⸗ Per ſenſzs reconditos. 291 CONO I.LARIU.
Modus leves& obvios ſenſus reddendi
& admirabiles. Modus r. Der aliqvem ex prædictis ſex modis in ſuperioribus. 292 Modus 2. Der excultam Oratorie comparati- eoncm.
SraVes
297
Modus 3. Per ſe nſzus Snonymos. 295 Modus 4. Per erzd. tiαέεᷣ᷑ ſen propria nomi-
na appellatie ſutõſtitzetn. 294 Modus. Derluſam in verbi ingenioſumnec levenm. 229
Modus 6. Per inſiguem alleg oriam duplicẽ ꝗ0 Modus 7. Per alium tropam, vel ſaguram aut loctm inſcgeéiorem. 592 Modus& Per expenſionem aliq varum circum- Kantiarum G adjundtorum. 304 CabUT II. Secandum non valgaris eloqventiæ fanda- mentum mire adbibita Ernditio.
366 Sectio unica. De aſus Eruditionus non Vie gari. ilid. §. I,
doxi Sinſaoni.
M
dloutret 6 Duſu* 1„. um umis ndtumen 9⁷ lge⸗ AℳAM Enſes= sAcumins Mſordia. guſa 50 6 Doß= 5 14. MS 1 wints aus alotatio Ernua 8 Sen/& Cirad ſaltemmes 4 qferturms
Awanda,
2
tuor ſgeciss
Anvdu pare. Trima he vwna Kutath
ſinn Kua ejn 8 lunigrun bre“
lachili Suas

1. ai
64.
,94 9 ea,
1
). Abumn
ane⸗ 53 Fechm.
K 6 Srlenäg nm ſern „
2 euyas 2 1 riaman 4 2 1Wasma 1
r ählä eteuan
* umana
6 V wis 1n — an 8,
3 Hanj Muſa 1
INDEX CAPITUM.— 6.1I. Modi tredecim rariores eradite ſcrib. 16* S. 2 De uſi& formarione ſententiarum. 224 CAPUT III. Tertium anamitrabiliorzs eloqventia fundamen- Iuus Acuneen Orurorium.
72
SECTIO I. §.1. Leges Auminum Oratoriorum. bia. § 2. Fontes Actwinum. SA Fons Acumninum Primus: Coucor= qvorun- dam diſcordia. 5 ₰
Fons 2. Cuuſa inexpectara aiuti vel esſeᷣu,* Fons 3. Deſtrudᷣrio ingenioſa ſenſas preæce-
dentis. F³᷑ Fous 4. Ingẽnioſa traductio vel annowina. zio. ibid. Vel nomrini c2 bi vocati uſus nut Conjzgao- tum Vel Norationis nominur. ibid, Fons 3. Ernuditio in acumen derivara. Fß Fons é. Senſuu profundi. 312 Fons 7. Circumſtantia Nominz, Aajuxdte
fortuna,&emmatws,&cient iarum, Tenporu, Locz. 55 Ibid. aMertur fous acuainius ex modo rei tra- Sandaæ gvandam neowvitatem præſeferenre. SECTIO II. Qbatuor ſpecies acuta dicr ionir ad Eloęventi- am non valgarem pertinentes. F„72
§.I. Prima ſecies acuraæ dicrionis, Oratio nonsi
venſgaris acutna tunm longior, 2 agitur de P⸗ opo-
1
fitione acura, ejuuc, invenienda mnodi decen he- *¾
runtur rum erevꝛor, abs 4 Fertur Cratzulatio Na- talus Chriſti, Salutatio Duci cujasdum&c.„z3
§-2,

INDEX CAPITUN.
S 2, Secunda pecies acutæa dictionis, Elogii, ud,
affertur triplex ſcribendi E lgii modus. 2
S. 3. Tortia ſPecies acuræ diiioni, Inſcripti
tum ſepulchralus(ubi aliquor tales aferundur, tum alia promiſcuæ. 59
Qbarta ſPecies, Dialogiſmues, ubi deple wenn §,4 Warta ſpecies, ia gſ 5 1 exemplampin Manlio,& Pueritia alexandri ata 3
ο⁴ eynteriend
8
cedovus.
CabUT VWV.
Qvarrum Fundamentum non viiſgart, Elor, in qventiæ Specialus allegriæ& inſagniorum Fagu,
rurum Eſuue.
§.I. Rariora gvadam de allegorico characterd documenra.
20 1, 8.⸗ §.2. Ideæ Speciales allegoriæ. 47 Nauert, §. 3. Mira fyli eqornario per vasda ur 439 CAPUT V. Whlatm Qbintum Euudamentua: reirioris Elog vouriæ, tnn eriuhe Deſcriptiones admirab'tles. 7 Mhdn 8EIIO L. Hiuna u Primum Gendes Deſcriptionu, Pulckrioris, ul- e hr deſcriptiones aliq vot floridæ. icid, 2 8BEIIO II. Alracundin Secundum genus Deſcripticnum non vulgari§ umpcum ideu aliqvot viorantioribaes. X7)h Hne n. K CaPUT VI. lan onlin e Sextum Fundamenrum Eloqventiæ æon dul htazauatp⸗ Saris affectas Admirabiles. F⸗ §. I. Mpedtuum ciendorum rutio. 2 D nn S 2.&. Ideæ aſfecuum lenta Pathetic. m. 1 CAPUT VII. Shahlde
Seprimumfuvdamentum rariorisElogventis 3 An

4
301 0
t
7*Wenan 2* 1 1 aas(au; 7 a iun/ 1 P Aeale 2 4
2 aärenu 4 4 0
1 hinin I
— erbua 1☛ 7
14 von d
1— V. 1 B thetiu⸗
.
a Ebfemi 4
7 Probanda Propoßrioni
INDEX CabfrUM. Am plo Cari oreir u/2. ſing slarzs. S. I. An⸗ mhJſen io brevror non vulgarzs. I. Per Sa7n ipbr 417, D2u erudiram. 2. Per Peripbraſim Ornuro- l 3 ee eircumdnudzan. z. Der eripbraßzm ſen- 3. admirabilib exor naram. 4 Se ed, com. Parationem d ſimi ili.. Per brevem comparationé 6 zedit ærn. 6. Der congerie
6, nn p. lurire eunntleu. Der coaeriem erxditionts. S. Der ovp
5
atronenn Jub-
9——„ JFecti G pr cliari. 9. Der expl⸗ cattone varunaa
Võci 12*, 2eue gftrione iuc li⸗
‿. 1O. Der excult as
A/ rion 751 con:ecehat,. II Pe gvaſe
ores conc cepru⸗
C ſex modos non 429
5 Fica tio longi or Per ruditer deducr z.
CAäDUT
8.TundameztH. Eo„,
tum reru.
IIX.
entiæ norn valgaris, Mira
tam circumſtantiar, Combinatzo. 497 S. I. Mira circzu anſtantiarum ad unam Propo- Ftionem actomum. odatio.
A2 S.z. Mira circumſzanriarum tuter ſè combina- 210. 496. Aira neihte, 2 Zemporum. 9
7 Mira combinatio. Sennneetruune, r⸗*ι. 00. 507.
—,.„ S. 3. Airam acumen er Parrt en um omre-
. 4. Mera Dropoſeriones ex
§.5.
pta ex eodens fonte. ſor CAPUT IX.
9. Serdecen, non vuſgaris Elogventia,
mente trackandi Varz,
Iiοννε. 5ο
Varia e-
munn conabinatione. ο᷑ς Mira Argamenra
22 obdin rario. 709 S. a4 9d1 12 variandi- argamenti, ib. S. 2.3 De-
cimar

INDEX CaPrrUM.
..—„. cimus ferti tes O; ultime⸗ fucilior Ovat iu ferie benda non vulgari ĩ elo; ventis uſit tior. 526
4⁴
1. M⸗ dngaie onis Vari andanan negyr icæ. 522
2. Mdeu concludsud: D⸗ 0 pg; fer. eneirmeeyrge
3. 47 ve, modli exordisn Paueg yrice. 526
4. ℳ1 iqwa ad Ceuff' mat isnem DPameg yric. 29
A207 va de Perorut ione Daneg yrica. e CAbUT X
Ultima Fundumenra Elo Pveæui⸗ lausdalioris.
Numerus Oratorius& Decorum 2.§ cgo* nrensa. 539
PARIIS II. De Sheclebusacn rabilioris Eloqventiæ. CaPDVT I.
Prima&pszcies haju Eloqventia: Extemporanoa ſeu ſubitaria eloqventia, 545
§.I Lates EaranEo⸗ alis facundia-. 16, §. 2. Setialia Exremporalis Eloqventiæ com-
Pai nda ſub ſe Mia.[142
S. 3. 5. 6. 7. Specialili ma ejusdem ſubfſid.—2ν ⸗ §. 4. Modus rarior Oratiouis eruditæ, 552 CAPVT II.
Secunda admirab ilis Eloqzemtia ſbecies Elo⸗
quevtia Verſaitilis u oiaes parte⸗ 22 in Var'ias
Fyli ſPecies. 515
§ 1. Leges& exer pla Ver/ ſatilis Eloqventis:
& varis ejuadenn nodi religvi⸗ S'æontauti, —(CabvT III.
De dmi rabili Elogventia Scholuſtica. 580 CAPVT IV. Dati dili ſeu Politica Eloqventia non vul-
gari. 25 184
4. M D. C. E, 1a. C. F.

——